Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
ក្រុមហ៊ុន Davitra Cambodla) Co., Ltd ជាក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាយោបល់អាហារូបករណ៍ និងការសិក្សាក្រៅប្រទេសតែមួយគត់ ដែលមានជំនាញប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ និងបទពិសោធន៍។ ចំណែកឯអ្នកប្រឹក្សា សុទ្ធតែធ្លាប់បានទៅសិក្សានៅសកលវិទ្យាល័យលំដាប់កំពូលនានា លើពិភពលោក។ ជាងនេះទៅទៀត ក្រុមហ៊ុន Davitra Cambodia) Co., Ltd បានចាប់ដៃគូ ជាមួយក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាយោបល់ លំដាប់អន្តរជាតិរបស់ប្រទេសអូស្ត្រាលី Yes Education ដែលមានទីស្នាក់ការ នៅទីក្រុងស៊ីដនី និងជាដៃគូរបស់សកលវិទ្យាល័យជាង ៣០០ នៅទូទាំងពិភពលោក។ Yes Education មានសាខាធំៗចំនួន ៦ សាខា ក្នុងប្រទេស និងទីក្រុងផ្សេងៗគ្នា បូករួមទាំងនៅសាខាក្រុងភ្នំពេញ ដែលបានសហការបង្កើតឡើងជាមួយក្រុមហ៊ុន Davitra (Cambodla) Co., Ltd។ ក្នុងកម្មវិធីសិន្និសីទសារព័ត៌មាន ស្ដីពីការប្រគំតន្ត្រីនេះ លោក អុឹម ច័ន្ទបូរ៉ាជាតិ សហស្ថាបនិក និងជានាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Davitra (Cambodia) Co., Ltd បានលើកឡើងថា សមត្ថភាពរបស់សិស្សនិស្សិតនៅកម្ពុជា មានការរីកចម្រើន មិនចាញ់សិស្សនិស្សិតនៅប្រទេសដទៃឡើយ ហើយចំនួនសិស្សនិស្សិតនៅកម្ពុជា ដែលបានទៅសិក្សានៅក្រៅប្រទេស ក៏មានការកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សដែរ។ សម្រាប់ លោក អុឹម ច័ន្ទបូរ៉ាជាតិ ដើម្បីសម្រេចចិត្តបានត្រឹមត្រូវ ពាក់ព័ន្ធនឹងការជ្រើសរើសមុខជំនាញ និងប្រទេសដែលជាគោលដៅសម្រាប់ការសិក្សា ពង្រីកនូវឱកាសទទួលបានអាហារូបករណ៍ ទៅសិក្សានៅប្រទេសក្នុងក្តីស្រមៃ ត្រូវទាមទារឲ្យមានការប្រឹក្សាយោបល់ ពីអ្នកដែលមានជំនាញច្បាស់លាស់ ដែលធ្លាប់បានទៅសិក្សានៅក្រៅប្រទេសពិតប្រាកដ។ លោក អុឹម ច័ន្ទបូរ៉ាជាតិ បន្ថែម៖«ដូច្នេះហើយ ទើបក្រុមហ៊ុន Davitra (Cambodia) Co., Ltd និងក្រុមហ៊ុនខ្មែរមហាសំណាង រួមគ្នាបង្កើតយុទ្ធនាការអាហារូបករណ៍មហាសំណាង ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយឲ្យសិស្សានុសិស្សកម្ពុជា បានយល់ដឹង និងត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការចាប់យកឱកាសសិក្សា នៅក្រៅប្រទេស។ កញ្ញា ជិន និកា ប្រធានទំនាក់ទំនងសាធារណៈ របស់ក្រុមហ៊ុនខ្មែរមហាសំណាង បានបញ្ជាក់ថា ការចាប់ដៃគូរវាង ក្រុមហ៊ុនខ្មែរមហាសំណាង និងក្រុមហ៊ុន Davitra (Cambodia) Co., Ltd នៅក្នុងពេលនេះ គឺដើម្បីចូលរួមលើកស្ទួយវិស័យអប់រំនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ឲ្យកាន់តែមានភាពទូលំទូលាយ និងរីកចម្រើនបន្ថែមទៀត។ បើតាម កញ្ញា ជិន និកា ការប្រឹក្សាពិគ្រោះយោបល់អាហារូបករណ៍ និងការសិក្សាក្រៅប្រទេសឥតគិតថ្លៃនេះ នឹងផ្តល់ជូនសិស្សនិស្សិតចាប់ពីកម្រិតវិទ្យាល័យ ដល់មហាវិទ្យាល័យ ដែលរួមមាន ផែនការសិក្សាថ្នាក់អាហារូបករណ៍ ឲ្យចំគោលដៅមុខជំនាញ ជាមួយចំណូលចិត្តរបស់សិស្សនិស្សិត ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពជាមួយអ្នកជំនាញផ្តល់ប្រឹក្សា ប្រកបដោយចំណេះ ជំនាញ វិជ្ជាជីវៈ និងមានបទពិសោធន៍ខ្ពស់។ កញ្ញា ជិន និកា បន្ថែមទៀតថា៖«ក្រៅពីការប្រគំតន្ត្រីអាហារូបករណ៍មហាសំណាង ក្រុមហ៊ុន ក៏បានផលិតខ្សែវីដេអូអប់រំខ្លីៗជាច្រើនទៀត ដើម្បីយកទៅផ្សព្វផ្សាយតាមបណ្ដាញផ្សព្វផ្សាយផ្សេងៗ ដូចជាវិទ្យុ និងបណ្ដាញសង្គមនានា សម្រាប់យុទ្ធនាការនេះ»៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ កន្លងទៅ ក្រុមហ៊ុន Davitra (Cambodia) Co,.Ltd និងក្រុមហ៊ុនខ្មែរមហាសំណាង បានសហការគ្នា រៀបចំនូវកម្មវិធីដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមកនៅកម្ពុជា គឺយុទ្ធនាការតន្ត្រីអាហារូបករណ៍មហាសំណាង។ ការប្រគំតន្ត្រីនេះ នឹងរៀបចំឡើងទូទាំង ២៥ ខេត្ត ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងបំណងបញ្ជ្រាបព័ត៌មាន ស្ដីពីការប្រឹក្សាយោបល់អាហារូបករណ៍ទៅសិក្សានៅក្រៅប្រទេស ដោយមិនគិតថ្លៃ ជូនសិស្សានុសិស្សទូទាំងប្រទេស និងដើម្បីផ្ដល់ភាពសប្បាយរីករាយ ជូនបងប្អូនប្រជាជនកម្ពុជា។
«ប្រ៊ែដ អាដាម ទៅណាហើយ ម៉េចបានមិនឮសូរស្រែក? សិទ្ធិមនុស្សនៅឯណា»។ នេះជាការសំនួររបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលចង់ចំអកទៅនាយកប្រតិបត្តិអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំតំបន់អាស៊ី រូបនេះ ចំពោះការអនុវត្តភារកិច្ចសិទ្ធិមនុស្ស ក្នុងលក្ខខណ្ឌស្ដង់ដារពីរផ្សេងគ្នា បើធៀបនឹងអាមេរិក។ ក្នុងន័យនេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានហៅចំៗឈ្មោះលោក ប្រ៊ែដ អាដាម ឱ្យចេញមុខបកស្រាយរឿងសិទ្ធិមនុស្ស ខណៈដែលអាមេរិក កំពុងប្រើកម្លាំងប៉ូលិស និងយោធាបង្ក្រាបលើក្រុមបាតុករ ដែលបានតវ៉ាទាមទាររកយុត្តិធម៌ឱ្យបុរសជនជាតិស្បែកខ្មៅម្នាក់ ឈ្មោះ George Floyd ដោយបានបាត់បង់ជីវិត កាលពីថ្ងៃទី២៥ ឧសភា។ ក្នុងពិធីសំណេះសំណាលជាមួយមន្ត្រីរាជការ និងក្រុមការងារបច្ចេកទេស ស្ថាបនាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវ នៅក្រុងព្រះសីហនុ កាលពីថ្ងៃទី០១ ខែមិថុនា សម្តេច ហ៊ុន សែន បានសង្កត់ធ្ងន់ដូច្នេះថា៖«ពេលកម្ពុជាទប់បាតុកម្ម គេថាកម្ពុជារំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ដល់ពេលប្រទេសដទៃទប់បាតុកម្ម គេថាវិធានការការពារសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម។ ខុសគ្នាខ្លាំងម្ល៉េះ»។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជូនកម្លាំងយោធា និងប៉ូលិសជាច្រើនពាន់នាក់ ដើម្បីដាក់ពង្រាយនៅក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន កាលពីថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា ។ ការដាក់ពង្រាយយោធាដ៏ច្រើនបែបនេះ គឺធ្វើឡើងក្នុងការទប់ស្កាត់ការធ្វើបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំនៅក្នុងប្រទេស និងទប់ស្កាត់ការបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ និងឯកជន។ ដោយសារមើលឃើញវិធានការក្តៅរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកនេះហើយ ទើបនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ចោទសួរបែបផ្លែផ្កាទៅកាន់លោក ប្រ៊ែដ អាដាម ពីសកម្មភាពគោរពសិទ្ធិមនុស្សរបស់ពួកលោកខាងលិច។ «រឿងបង្ក្រាបបាតុករនៅអាមេរិកពេលនេះ បើ ប្រែត អាដាម មិននិយាយទេ ប្រែត អាដាម មិនមែនជាមនុស្សទេ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលបានបន្ថែមថា បើនាយកប្រតិបត្តិអង្គការ Human Right Watch រូបនេះ មិនចេញមុខរិះគន់ ឬថ្កោលទោសលើវិធានការរបស់មេដឹកនាំអាមេរិកទេ នោះលោក ប្រ៊ែដ អាដាម ក៏ត្រូវឈប់រិះគន់លើបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាដែរ។ ចាប់តាំងពីករណីស្លាប់របស់លោក George Floyd ជនជាតិអាមេរិកដើមកំណើតអាហ្វ្រិកនៅក្រុង Minneapolis កាលពីថ្ងៃទី២៥ ឧសភា ដោយសារប៉ូលិសស្បែកសអាមេរិក យកជង្គង់ច្រត់«ក»របស់លោក Floyd ដើម្បីចាប់បញ្ចូលក្នុងរថយន្តនោះ បានធ្វើឱ្យផ្ទុះបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំនៅស្ទើរទូទាំងប្រទេសអាមេរិក។ បាតុករជាច្រើនពាន់នាក់ បានធ្វើបាតុកម្ម និងកុបកម្ម ដើម្បីទាមទារស្វែងរកយុត្តិធម៌ ក៏ដូចជា បញ្ឈប់ការរើសអើងពូជសាសន៍រវាងពួកស្បែកស និងពួកស្បែកខ្មៅនៅក្នុងទឹកដីអាមេរិក។ បញ្ហាប្រកាន់ពូជសាសន៍រវាងពួកស្បែកស និងពួកស្បែកខ្មៅ នៅអាមេរិក គឺជាដំបៅចាស់មួយ ដែលមិនទាន់ជាសះស្បើយនៅឡើយទេ៕ អត្ថបទទាក់ទង លោក ត្រាំ បញ្ជូនយោធាជាច្រើនពាន់នាក់ដើម្បីទប់ស្កាត់បាតុកម្មក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន អាមេរិក៖ ការស្លាប់របស់«បុរសស្បែកខ្មៅម្នាក់» បន្តបញ្ឆេះបាតុកម្មនិងកុបកម្មប្រឆាំងការរើសអើង ពូជសាសន៍	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ទាមទារឱ្យលោក ប្រ៊ែដ អាដាម នាយកប្រតិបត្តិអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំតំបន់អាស៊ី (Human Right Watch)ផ្ដល់ភាពយុត្តិធម៌ផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សដល់កម្ពុជា។ ការទាមទាររបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន នេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមើលឃើញអាមេរិក ប្រើកម្លាំងប៉ូលិសបង្ក្រាបលើបាតុករយ៉ាងចាស់ដៃ ប៉ុន្តែគ្មានអង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិចេញមុខថ្កោលទោស។
Sergie Ignashevich បានធ្វើឲ្យបាល់ចូលទីខ្លួននៅនាទី១២ ក្រោយការព្យាយាមរារាំង Sergio Ramos នៅតំបន់គ្រោះថ្នាក់។ ប៉ុន្តែ៤នាទី មុនបញ្ចប់ការប្រកួតតង់ទីមួយ Artem Dzyuba បានទាត់បាល់ប៉េណាល់ទីតាមស្មើវិញ បន្ទាប់ពី Gerard Pique លើកដៃប៉ះបាល់នៅតំបន់គ្រោះថ្នាក់។ លទ្ធផលស្មើ ១-១ ត្រូវបានរក្សារហូតដល់៩០នាទី ហើយឈានដល់ការបន្ថែម១៥នាទីពីរដង។ ការប្រកួតនៅតែគ្មានការស៊ុតបាល់បញ្ចូលទី រហូតដល់មានការកាត់ក្តីដោយការទាត់បាល់ប៉េណាល់ទី។ Fedor Smolov, Sergie Ignshevich, Aleksandr Golovin និង Denis Cheryshev សុទ្ធតែធ្វើបានសម្រេចសម្រាប់ក្រុមម្ចាស់ផ្ទះ រីឯក្រុមអេស្ប៉ាញសម្រេចបាន៣គ្រាប់ ដោយ Andres Iniesta, Gerard Pique និង Sergio Ramos ខណៈ ការទាត់របស់ Koke ត្រូវបានសង្គ្រោះដោយអ្នកចាំទីរុស្ស៊ី Igor Akinfeev ហើយគ្រាប់បាល់ដែលជាឱកាសចុងក្រោយ Iago Aspas បានធ្វើឲ្យខកខាន តាមរយៈការទាត់ហើរលើរបាទី៕	ម្ចាស់ផ្ទះរុស្ស៊ី បានយកឈ្នះជើងឯកឆ្នាំ២០១០ អេស្ប៉ាញ ដោយការទាត់បាល់ប៉េណាល់ទី ៤-៣ នាការប្រកួតវគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយនៃព្រឹត្តិការណ៍ FIFA World Cup នៅកីឡដ្ឋាន Luzhniki Stadium ក្នុងក្រុងមូស្គូ។ ការប្រកួតអស់១២០នាទី ក្រុមទាំងពីរបញ្ចប់ក្នុងលទ្ធផលស្មើ ១-១ ហើយឈានដល់ការទាត់បាល់ប៉េណាល់ទីកាត់ក្តី រុស្ស៊ីឈ្នះ ៤-៣ ។
«ខ្ញុំ ប្រកាសជំហរច្បាស់ថា ផែនការកម្ចីនេះ ពុំប៉ះពាល់តុល្យភាពបំណុលសាធារណៈរបស់ប្រទេសឡើយ ហើយរដ្ឋាភិបាលអនុលោមតាមច្បាប់បំណុលសាធារណៈ និងគោលការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ»។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា បញ្ជាក់បែបនេះ នៅមុខអង្គប្រជុំសភា នៅថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា។ នេះ គឺជាថ្ងៃដំបូងនៃការជជែកតស៊ូមតិ៣ថ្ងៃស្តីពីអនុក្រឹត្យចំនួន៣របស់រដ្ឋាភិបាលថៃ ដែលតម្រូវឲ្យគាំទ្រកម្មវិធីស្រោងស្រង់ COVID-19 ។ អនុក្រឹត្យទាំងបីនេះ គឺមានដូចជា អនុក្រឹត្យ១ គឺអនុញ្ញាតឲ្យក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុថៃខ្ចីបុលប្រមាណ១ទ្រីលានបាត (៣១,៣៩ពាន់លាន) ដើម្បីផ្ដល់មូលនិធិដល់កម្មវិធីស្រោចស្រង់សង្គមនិងសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញរបស់រដ្ឋាភិបាល, អនុក្រឹត្យ១ទៀត គឺអនុញ្ញាតឲ្យរដ្ឋាភិបាលផ្ដល់ជំនួយផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដល់ម្ចាស់អាជីវកម្ម ដែលរងគ្រោះដោយ COVID-19 និងអនុក្រឹត្យចុងក្រោយ គឺធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុប្រទេសមានស្ថិរភាព និងស្ដារសន្តិសុខសេដ្ឋកិច្ច។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត បាងកកប៉ុស្តិ៍ ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ គូសបញ្ជាក់ទៀតថា ទោះជារាប់បញ្ចូលការខ្ចីលុយថ្មីទៀត បំណុលសាធារណៈ នឹងឈានដល់ត្រឹម ៥៧,៦ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបប្រចាំឆ្នាំ (GDP) ប៉ុណ្ណោះ ដែលនៅទាបជាង៦០ភាគរយនៃកម្រិតដែលបានកំណត់។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា រដ្ឋាភិបាលនឹងមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រងនិងបង់បំណុលទាំងនោះ ហើយលោកពន្យល់ថា អនុក្រឹតទាំងនេះគឺបន្ទាន់និងចាំបាច់បំផុត។ លោក ប្រាយុទ្ធ អះអាងទៀតថា ផែនការខ្ចីបុលលម្អិត ត្រូវបានយល់ព្រម ដែលត្រូវឲ្យកិច្ចសន្យាកម្ចីទាំងអស់ចុះហត្ថលេខាទទួលស្គាល់ ដោយពុំឲ្យលើសថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំក្រោយឡើយ។ ម្យ៉ាងទៀត សេចក្តីណែនាំស្តីការចាយវាយលុយទាំងនេះ ត្រូវបានរៀបរៀងដើម្បីធានាថាគោលការណ៍ល្អត្រូវអនុវត្ត។ បូកផ្សំជាមួយប្រភពកញ្ចប់ថវិកាផ្សេងទៀត លុយ៤៥ពាន់លានបាត (១,៤១ពាន់លានដុល្លារ) នឹងត្រូវប្រគល់ឲ្យកិច្ចការសុខភាពសាធារណៈ និងវេជ្ជសាស្ត្រពាក់ព័ន្ធនឹងការបង្ការជំងឺ COVID-19។ ហើយ៥៥៥ពាន់លានបាត (១៧,៤២ពាន់លានដុល្លារ) នឹងត្រូវផ្ដល់ជាជំនួយហិរញ្ញវត្ថុជូនដល់ប្រជាកសិករថៃ និងម្ចាស់អាជីវកម្មដែលរងគ្រោះដោយការផ្ទុះរាលដាលនេះ ហើយ៤០០ពាន់លានបាតផ្សេងទៀត (១២,៥៥ពាន់លានដុល្លារ) នឹងត្រូវយកទៅផ្គត់ផ្គង់គោលនយោបាយសង្គមនិងសេដ្ឋកិច្ចដទៃ ដែលនឹងអនុម័ត ឬកែសម្រួលដោយគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃ។ ដើម្បីធានាតម្លាភាព លោក ប្រាយុទ្ធ លើកឡើងថា គណៈកម្មាធិការមួយ នឹងត្រួតពិនិត្យល្អិតល្អន់លើគម្រោងចំណាយទាំងនេះ មុនពេលពួកវាត្រូវបញ្ជូនទៅដល់ដៃគណៈរដ្ឋមន្ត្រីអនុម័ត។ ចំណែករបាយការណ៍លម្អិត ក៏នឹងត្រូវបញ្ជូនទៅកាន់សភាក្នុងរយៈពេល២ខែ ក្រោយបញ្ចប់ការទូទាត់ចំណូលចំណាយជាតិប្រចាំឆ្នាំផងដែរ៕	រដ្ឋាភិបាលថៃ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា បានចេញមុខការពារផែនការខ្ចីលុយប្រមាណ ១ទ្រីលានបាត (៣១,៣៩ពាន់លាន) ដើម្បីផ្ដល់មូលនិធិលើកម្មវិធីជួយពលរដ្ឋរងគ្រោះដោយជំងឺ COVID-19, ជួសជុលប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុ និងស្តារសន្តិសុខសេដ្ឋកិច្ច។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ចាត់ទុកផែនការនេះជារឿងបន្ទាន់និងពុំអាចចៀសវាងឡើយ។
តាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់រដ្ឋបាលខេត្តកំពត នៅយប់ថ្ងៃទី១០ឧសភា អ្នកវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ដែលទើបរកឃើញនោះ មានទារកអាយុ៥ខែម្នាក់, កុមារាអាយុ២ឆ្នាំ, កុមារីអាយុ៤ឆ្នាំ ។ ១ករណីទៀត ជាស្ត្រីវ័យ៦២ឆ្នាំ គឺជាជីដូនរបស់ទារក និងកុមារទាំង៣នាក់នេះ។ រដ្ឋបាលខេត្តកំពតបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានថា ក្មេងៗទាង៣នាក់ គឺបានឆ្លងពីឪពុកម្តាយ និងជីដូន ដែលរស់នៅភូមិភ្នំសាឡី ឃុំកំពង់ត្រាចលិច ខេត្តកំពត។ បើតាមរដ្ឋបាលខេត្តកំពត មនុស្ស៥នាក់ទៀត ដែលបានពាក់ព័ន្ធផ្ទាល់ មានកូន កូនប្រសារ និងចៅ នៅក្នុងគ្រួសារនេះ ត្រូវបានណែនាំឱ្យធ្វើចត្តាឡីស័ក ខណៈមនុស្ស១២នាក់ទៀតប៉ះពាល់ប្រយោល ទទួលបានលទ្ធផលអវិជ្ជមានពីការធ្វើតេស្តរហ័ស។ ទោះយ៉ាងណា អ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងនេះ ត្រូវបន្តធ្វើចត្តាឡីស័ក និងតាមដានសុខភាពបន្តទៀត៕	រដ្ឋបាលខេត្តកំពត បានរកឃើញមនុស្ស៤នាក់ ដែលស្ថិតនៅក្នុងគ្រួសារតែមួយ មានវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ កាលពីថ្ងៃទី១០ឧសភា ដែលមានទារក និងកុមារសរុប ៣នាក់ និងស្ត្រីចំណាស់ម្នាក់ជាជីដូនន។ តាមរដ្ឋបាលខេត្តកំពត កន្លងមក ឪពុកម្តាយ របស់កុមារទាំង៣នាក់នេះក៏មានតេស្តវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ដែរ មុននឹងត្រូវបានរកឃើញបន្ថែមទៀតលើកូនៗ និងម្តាយ។ អ្នកវិជ្ជមានថ្មី៤នាក់នេះ រស់នៅភូមិភ្នំសាឡី ឃុំកំពង់ត្រាចលិច ស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្តកំពត។ កន្លងមក
ខាងក្រោមនេះជាលទ្ធផលនៃការប្រកួតកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ និងឈានចូលថ្ងៃចន្ទ Premier League អង់គ្លេស៖ -Brighton ៣ (Murray ២៥, Duffy ២៧, Gross ៤៤-pen) Manchester United ២ (Lukaku ៣៤, Pogba ៩០-pen) -Burnley ១ (Tarkowski ៦) Watford ៣ (Gray ៣, Deeney ៤៨, Hughes ៥១) -Manchester City ៦ (Aguero ២៥, ៣៥, ៧៥, Jesus ៣១, D.Silva ៤៨, Kongolo ៨៤-og) Huddersfield ១ (Stankovic ៤៣) La Liga អេស្ប៉ាញ៖ -Eibar ១ (Escalante ៦៩) SD Huesca ២ (Gallar ៥, ៤០) -Rayo Vallecano ១ (Embarba Blázquez ៨៥-pen) Sevilla ៤ (Vazquez ១៥, Silva ៣១, ៤៥+១, ៧៩) -Real Madrid ២ (Carvajal ២០, Bale ៥១) Getafe ០ Serie A អ៊ីតាលី៖ -Torino ០ AS Roma ១ (Dzeko ៨៩) -Bolonia ០ SPAL ១ (Kurtic ៧១) -Empoli ២ (Krunic ១៤, Caputo ៥១) Cagliari ០ -Parma ២ (Inglese ៤៣, Antonio Barilla ៥៩) Udinese ២ (De Paul ៦៥-pen, Fofana ៦៩) -Sassuolo ១ (Berardi ២៧-pen) Inter Milan ០ -AC Milan v Genoa, Sampdoria v Fiorentina -- postponed after Genoa bridge disaster Ligue 1 បារាំង៖ -Strasbourg ១ (Goncalves ៥៥) Saint-Etienne ១ (Gueye ៨៨) -Toulouse ២ (Leya Iseka ៤៤, Dossevi ៦៧) Bordeaux ១ Kamano (៥០) -Nîmes ៣ (Bouanga ៣៤, Thioub ៦២, Ripart ៨៧) Marseille ១ (Thauvin ៤៩) កម្មវិធីប្រកួតនារាត្រីនេះ៖ Premier League ០២:០០- Crystal Palace vs Liverpool Serie A ០១:៣០- Atalanta vs Frosinone La Liga ០១:០០- Valencia vs Atletico Madrid ០៣:០០- Athletic Bilbao vs Leganes	Manchester City ឡើងទៅឈរលើកំពូលតារាងបណ្តោះអាសន្ននៃតារាង Premier League ក្រោយឈ្នះ Huddersfield ៦-១ មុនពេលដែល Manchester United រងការខកចិត្តនៅទឹកដី Brighton ៣-២ ។ នៅអេស្ប៉ាញ Real Madrid និង Sevilla បើកឆាកជាមួយនឹងជ័យជម្នះ ស្របពេលដែល Inter Milan មិនមានសំណាងល្អដូច Roma នោះឡើយ។ រីឯនៅបារាំង Nimes បន្តរដូវកាលដ៏ល្អរបស់ខ្លួន ដោយបន្ថែមជ័យជម្នះ ៣-១ លើភ្ញៀវ Marseille។
ក្លិបបាល់ទាត់នារី FC Pollestres បានបង្ហាញឈុតសម្លៀកបំពាក់ថ្មីមួយរបស់ខ្លួនក្នុងការប្រកួតកាលពីពេលថ្មីៗកន្លងមកនេះ។ អ្វីដែលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលនោះ កីឡាការិនី ក៏ដូចជាក្រុមទាំងមូលបានពាក់អាវដែលឧបត្ថម្ភដោយហាងរកស៊ីផ្លូវមួយដ៏ល្បីល្បាញនៅអឺរ៉ុប គឺហាង «Club Paradise» ស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ La Jonquere របស់អេស្ប៉ាញ និងជាប់ព្រំដែនតំបន់ Pyrennees-Orientales របស់បារាំង។ ថ្នាក់ដឹកនាំប្រចាំតំបន់ Pyrennees-Orientales បានប្រតិកម្មទាក់ទងនឹងករណីនេះ។ លោក Robert Olive អនុប្រធានទទួលបន្ទុកកីឡា សម្តែងការសោកស្តាយថា វាជារឿងដែលពិបាកទទួលយកខ្លាំងណាស់ ដោយសារក្លិបទាំងមូលក៏មានឈុតយុវជនផងដែរ។ លោកបានប្រាប់មន្ត្រីមូលដ្ឋានឲ្យពិចារណាពីព្រោះ ការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មហាងរកស៊ីផ្លូវភេទតាមរយៈសម្លៀកបំពាក់កីឡារបស់កីឡាការិនី ជាសារមួយមិនល្អនោះឡើយ។ លោក Alain Clement ប្រធានក្លិប FC Pollestres បានថ្លែងការពារថា ក្លិបរបស់លោកបានពាក់អាវដែលផ្តល់ដោយហាង Club Paradise អស់រយៈពេល៣ឆ្នាំមកហើយ។ បន្ថែមពីលើនេះ ឈុតធំផ្នែកបុរសក៏ធ្លាប់ពាក់ផងដែរ ប៉ុន្តែមិនដែលមានបញ្ហាអ្វីនោះឡើយ។ បើតាមការផ្សាយរបស់ France Bleu ប្រធានក្លិបរូបនេះ បានចំអកផងដែរថា ថ្នាក់ដឹកនាំប្រចាំតំបន់មិនដែលឧបត្ថម្ភថវិកាដល់ក្លិបនោះឡើយ ហេតុដូច្នេះ FC Pollestres មានហេតុផលដ៏សមរម្យដើម្បីធ្វើឆ្លើយតបទៅអ្នកដែលឧបត្ថម្ភដល់ខ្លួន។ លោក Gilles Pugnet ដែលជាគ្រូបង្វឹក បានបន្ថែមថា វាមិនមែនជាពេលវេលាដែលអ្នកនយោបាយអប់រំដល់ក្លិបនោះឡើយ ពីព្រោះឈុតសម្លៀកបំពាក់កីឡាផ្សេងទៀត មានសភាពធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះទៅទៀត។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ថ្នាក់ដឹកនាំក្លិប FC Pollestres គ្រោងរៀបចំកិច្ចប្រជុំផ្ទៃក្នុងមួយ ដើម្បីសម្រេចថា គួរបន្តប្រើឈុតដែលមានឡូហ្គោ Club Paradise ឬត្រូវបញ្ឈប់ដើម្បីលុបបំបាត់ការរិះគន់៕	ក្លិបកីឡាបាល់ទាត់នារីមួយដែលស្ថិតនៅតំបន់ Pyrennees-Orientales ប្រទេសបារាំង បានពាក់អាវដែលមាននិមិត្តសញ្ញារបស់ហាងរកស៊ីផ្លូវភេទដ៏ល្បីឈ្មោះមួយរបស់អេស្ប៉ាញ និងប្រចាំអឺរ៉ុបទាំងមូល។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបារាំង France Bleu។
ភ្នំពេញ៖ ការរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រ អាចធ្វើឱ្យអ្នកជំនាន់ក្រោយ ស្វែងយល់អំពីការរស់នៅ ទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី ការគិត និងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ ដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសនីមួយៗ ដោយមានទាំងចំណុចល្អ និងមិនល្អ។ ការរៀនប្រវត្តិសាស្រ្ត ក៏អាចជួយអ្នកសិក្សា បញ្ចៀសទង្វើ និងការជាន់ដានមិនល្អនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រដែរ។ ឆ្លៀតពេលពីការសិក្សាយុវជនវ័យ ១៩ឆ្នាំ លាវ ពីអុិ តែងតែចំណាយពេល អានសៀវភៅអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ ជាពិសេសទៅកន្លែងប្រវត្តិសាស្រ្ត ដូចជាសារៈមន្ទីរជាតិនៃកម្ពុជាជាដើម។ តាមរយៈវត្ថុដែលដាក់តាំងនៅក្នុងសារៈមន្ទីរជាតិផ្ទាល់ ពីអុិ អាចផ្សារភ្ជាប់រូបភាពជាក់ស្ដែងទៅមេរៀន ដែលបានអាននៅក្នុងសៀវភៅ។ យុវជនដែលកំពុងសិក្សាផ្នែកប្រវត្តិវិទ្យាឆ្នាំទី២ នៃសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញរូបនេះ ក៏ចង់ឃើញយុវជនដទៃទៀត សិក្សាពីប្រវត្តិសាស្រ្តប្រទេសឱ្យបានច្បាស់ ដើម្បីកុំឱ្យធ្វើទង្វើមិនល្អ ដែលជាន់ដានប្រវត្តិសាស្រ្ត។ សារមន្ទីរជាតិ បានតាំងពិព័រណ៍មិនអចិន្រ្ទៃយ៍ រយៈពេល ៦ ខែ ដោយបង្ហាញវត្ថុបុរាណចំនួន ៩៩វត្ថុ ក្នុងនោះមានវត្ថុបុរាណធ្វើពីថ្មចំនួន៥ ,ធ្វើពីសំរឹទ្ធចំនួន២២ និងធ្វើពីមាស ដែលជាគ្រឿងអលង្ការ មានចំនួន៧២ ដែលបានផលិតនៅក្នុងសម័យកាលផ្សេៗគ្នា។ ដោយសារចង់ដឹងច្បាស់ពីប្រវត្តិសាស្រ្ត និងវត្ថុបុរាណទាំងនេះ ពីអុី មិនឱកាសនេះ រំលងផុតឡើយ ដោយរូបគេ បានចំណាយពេលមួយថ្ងៃ ដើម្បីមកទស្សនាពិព័រណ៍នេះ។ យុវជន លាវ ពីអុិ ដែលកំពុងសិក្សាផ្នែកប្រវត្តិវិទ្យាឆ្នាំទី២ នៃសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ យុវជនរូបនេះ បាននិយាយប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ ដូច្នេះថា៖«នៅពេលខ្ញុំអានមេរៀននៅក្នុងសៀវភៅ ប្រៀបដូចជាបានរៀនតែទ្រឹស្ដីតែមិនបានអនុវត្ត។ ប៉ុន្តែនៅពេលខ្ញុំចូលមកក្នុង[សារៈមន្ទីរជាតិនៃកម្ពុជា] ខ្ញុំអាចមើលរូបបញ្ជាក់បន្ថែម ដើម្បីផ្សារភ្ជាប់នឹងការសិក្សា ហើយងាយស្រួលនៅក្នុងការចង់ចាំរបស់ខ្ញុំដែរ។ ពេលថ្មីៗនេះ ខ្ញុំទើបតែចាប់អារម្មណ៍រចនាបថភ្នំដា ដែលមានបដិមាកាច់ចង្កេះដូច្នេះ។ នៅពេលដែលខ្ញុំអានតែទ្រឹស្ដី ខ្ញុំមិនបានយល់ថា កាច់ចង្កេះ និងចងក្បិនបែបណាទេ។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលខ្ញុំមកមើលផ្ទាល់ ធ្វើឱ្យខ្ញុំបានចេះដឹងច្រើនជាងមុន»។ និយាយបណ្ដើរ ភ្នែកសំឡឹងទៅមើលចម្លាក់ព្រះពុទ្ធតូចៗ ដែលបានដាក់តាំងនៅក្នុងទូកកញ្ចក់បណ្ដើរ ពីអុិ យល់ឃើញថា យុវជនគួរ តែសិក្សាអំពីប្រវត្តិសាស្រ្តទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេសឱ្យបានច្រើន ដើម្បីបានដឹងរឿងរ៉ាវ នៅក្នុងសម័យអតីតកាលនីមួយៗ។ ការរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រ គឺមានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើន សម្រាប់យុវជន នៅក្នុងប្រជាជាតិមួយ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោក ឈត ប៊ុនថង ដែលបានលើកទឹកចិត្តឱ្យយុវជនជំនាន់ក្រោយ អានប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរ ឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងគ្រប់ស្នាដៃឯកសារពាក់ព័ន្ធនានា។ ប្រធានផ្នែកទំនាក់ទំនងវប្បធម៌ អប់រំ និងទេសចរណ៍ នៃវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បាននិយាយថា៖«យើងត្រូវអានឱ្យបានច្រើន ចៀសវាង អានតែជ្រុងណាមួយ ឬក៏ស្នាដៃណាមួយ ហើយយើងសន្និដ្ឋានថា ប្រវត្តិសាស្រ្តនោះពិត។ ជាធម្មតា សមត្ថភាពរបស់អ្នកសរសេរមានដែនកំណត់ នៃការស្រាវជ្រាវនៃទិន្នន័យដែលគាត់ប្រមូលបានប៉ុនណាគាត់សរសេរប៉ុណ្ណឹង។ ទីពីរ បើសិនគាត់លំអៀងទៅភាគីណាមួយ គាត់សរសេរល្អអំពីក្រុមគាត់។ ដូច្នោះបើយើងអានតែស្នាដៃមួយ អំពីហេតុការណ៍ ឬព្រឹត្តការណ៍ រឿងរ៉ាវដែលកើតឡើងនៅក្នុង អតីតកាល គឺមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ ដែលនាំឱ្យយើងយល់ខុស»។ លោក ឈត ប៊ុនថង ប្រធានផ្នែកទំនាក់ទំនងវប្បធម៌ អប់រំ និងទេសចរណ៍ នៃវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា នៃរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា បច្ចុប្បន្នស្នាដៃប្រវត្តិសាស្រ្ត មានទាំងភាសាខ្មែរ ភាសាអង់គ្លេស និងភាសាបារាំង ហើយថ្មីៗនេះ ក៏មានស្នាដៃជាភាសារុស្សុីទៀតដែរ។ លោកបណ្ឌិតរូបនេះ បានបន្ថែមថា ការសិក្សាប្រវត្តិសាស្រ្ត ជួយឱ្យយុវជនបានដឹង និងយល់កាន់តែច្បាស់ ពីចំណុចល្អ និងអាក្រក់។ ចំណុចណា គួរយកគំរូតាម និងមិនគួរត្រាប់តាម។ បើតាមលោក ប៊ុនថង អ្នកជំនាន់ក្រោយ អាចធ្វើឱ្យល្អជាងអ្នកជំនាន់មុន ដូច្នេះហើយ ទើបទាមទារឱ្យយុវជន ត្រូវដឹងអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រឱ្យបានច្រើន ដើម្បីសង្គមជាតិទាំងមូល។ លោក ឈត ប៊ុនថង បន្តនិយាយថា៖ «ការចងក្រងប្រវត្តិសាស្ត្រដោយមនុស្សតែម្នាក់ មិនអាចបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយទេ ព្រោះចំណេះដឹង និងឯកសារអ្នកសរសេរមានកំណត់។ ដូច្នោះយើងត្រូវអានឱ្យបានច្រើនស្នាដៃ។ យុវជនគួរតែចេះឱ្យលើសពីមួយភាសា ព្រោះប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ បានចងក្រងទៅជាភាសាអង់គ្លេស ហើយជនជាតិរុស្សុី ក៏បានសរសេរប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរដែរ។ ដូច្នោះជាការពិបាកបន្តិច បើចង់អានឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ដោយអានតែភាសាខ្មែរ»។ តែយ៉ាងណា លោក ប៊ុនថង ក៏បានអំពាវនាវទៅដល់យុវជនជំនាន់ក្រោយ ដែលសិក្សាពីប្រវត្តិសាស្រ្តហើយ ក៏មិនត្រូវយកប្រទេសជិតខាងធ្វើជាសត្រូវដែរ។ « ព្រោះប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបានកើតឡើងនៅសម័យមុន គឺបានកើតឡើងរួចហើយ មិនអាចទៅកែប្រែអ្វីបានទេ។ យុវជន ត្រូវរស់នៅក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន ថែរក្សាទឹកដី វប្បធម៌ និងអរិយធម៌ដែលមានតម្លៃ ដែលកំពុងមាន ពីព្រោះបច្ចប្បន្ន គឺជាសម័យសកលភាវូបនីយកម្ម ដែលមានអន្តរកម្ម រវាងជាតិ និងអន្តរជាតិ»។ នេះបើតាមលោក ប៊ុនថង៕	ដោយ៖ ញ៉ សុខហឿន
បន្ទាប់ពីសិង្ហបុរី តាមស្មើជាមួយឡាវ ដោយលទ្ធផល ២-២ ខណៈថៃ ត្រូវចាញ់ក្រោមថ្វីជើង ម៉ាឡេស៊ី ១-២ ក្នុងព្រឹត្តការណ៍ស៊ីហ្គេមលើកទី៣១ ដែលវៀតណាមជាម្ចាស់ផ្ទះ។ ការប្រកួតដ៏ជក់ចិត្ត ក្នុងពូល B វេលាម៉ោង ១៦:០០ នាទី រវាងក្រុមបាល់ទាត់ យុវជនអាយុក្រោម២៣ឆ្នាំ សិង្ហបុរី បានតាមស្មើ ក្រុមឡាវ នៅចុងម៉ោង។ ការប្រកួតនេះ ពិតជាគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ ដោយមានការស៊ុតបញ្ចូលទីគ្នាទៅវិញទៅមក រហូតកើតមានគ្រាប់បាល់ដល់ទៅ ៤គ្រាប់។ ដើមតង់ទី១ នាទី១៤ ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យ២០ឆ្នាំ កីឡាករ Souksakhone Bouaphiavanh ស៊ុតបញ្ចូលទី១គ្រាប់ ធ្វើឲ្យឡាវ បាននាំមុខ សិង្ហបុរី ១-០ រហូតដល់បញ្ចប់តង់ទី១។ ចូលដល់ដើមតង់ទី២ នាទី ៤៩ ខ្សែបម្រើប្រយុទ្ធ កីឡាករ Chony Wenpaserth បន្ថែមបាន ១គ្រាប់ទៀត ជាហេតុធ្វើឲ្យក្រុម ឡាវ នាំមុខបណ្តោះអាសន្ន ២-០។ ការប្រកួតដ៏ស្វិតស្វាញមួយនេះ បានបង្ខំចិត្តឲ្យ ក្រុមសិង្ហបុរី បង្កើនការវាយបក រហូតដល់ចុងម៉ោង រកបាន ២គ្រាប់ ក្នុង១នាទី។ ពោលគឺនៅ នាទី៨៩ រកបានដោយ ខ្សែប្រយុទ្ធ Glenn Kweh និង១គ្រាប់ទៀតរកបានដោយ ខ្សែការពារ Jordan Emaview នៅនាទី៩០ ហើយក៏បានរក្សាលទ្ធផល ២-២ រហូតដល់ចប់ការប្រកួត។ ក្រុមរួមពូល B នេះទទួលបានម្នាក់១ពិន្ទុ ក្នុងដៃដូចគ្នា។ ចំណែកគូដ៏គួរឲ្យជក់ចិត្តមួយគូទៀត គឺក្រុមយុវជនអាយុក្រោម ២៣ ថៃ ត្រូវចាញ់ ម៉ាឡេស៊ី ដោយការប្រយុទ្ធវាយបកគ្នាចុះឡើង រហូតរបូតគ្រាប់បាល់ដល់ទៅ ៣ គ្រាប់។ តង់ទី១ ខ្សែប្រយុទ្ធកីឡាករថៃ Patrik Gustavasson ស៊ុតបញ្ចូលទីបាន ១គ្រាប់ នាំមុខ ម៉ាឡេស៊ី ១-០ ស្រាប់តែនាទី ៤១ ខ្សែការពារ Jonathan Khemdee បានបង្កកំហុសដោយរារាំង ខ្សែបម្រើស្លាបស្តាំ កីឡាករ Syahir Bashah ហើយទទួលបានកាតក្រហម ត្រូវបណ្តេញចេញពីការប្រកួត។ ឈានចូលដល់តង់ទី២ អ្វីៗត្រូវបានប្រែប្រួលនៅ នាទី៦១ ខ្សែប្រយុទ្ធ Danial Asri បានស៊ុតបំប៉ោងសំណាញ់ទី១គ្រាប់ តាមស្មើ និងនៅចុងម៉ោង នាទី ៩០+៣ ខ្សែប្រយុទ្ធដែលទើបនឹងដូរចូលនៅតង់ទី២ កីឡាករ Azfar Fikri រកបានគ្រាប់ទី២ នាំជ័យជម្នះ ធ្វើឲ្យ ម៉ាឡេស៊ីទទួលបាន ៣ពិន្ទុ ឈរលេខ១ បណ្តោះអាសន្នក្នុងពូល B ។ គួរឲ្យដឹងផងដែរថា ក្រុមបាល់ទាត់ សិង្ហបុរី នឹងត្រូវជួបក្រុម ថៃ នៅថ្ងៃទី០៩ ខែឧសភា ខណៈ ក្រុមម៉ាឡេស៊ី នឹងត្រូវជួបក្រុម ឡាវ នៅថ្ងៃពុធ ទី១១ ខែឧសភា នៅកីឡដ្ឋាន Thien Truong ៕	ដោយ៖ ហៀក ឆក
នៅប៊ុលហ្គារី ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន BTA បានផ្សព្វផ្សាយពីការរកឃើញករណី២ដំបូង ដែលមានបុរសអាយុ២៧ឆ្នាំ និងស្ត្រីវ័យ៧៥ឆ្នាំ។ ពួកគាត់មានម្នាក់នៅក្រុង Pleven និងម្នាក់ទៀតនៅ Gabrovo ប៉ុន្តែសុទ្ធតែមិនមានប្រវត្តិធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសដែលមានករណីឆ្លងខ្លាំងនោះឡើយ។ នៅម៉ុលដូវ៉ា អ្នកជំងឺជាស្ត្រីវ័យ៤៨ឆ្នាំម្នាក់ ដោយគាត់បានធ្លាក់ខ្លួនឈឺពេលហោះហើរពីក្រុង Milan ទៅក្រុង Chisinau។ រីឯករណីដំបូងនៅប៉ារ៉ាហ្គាយ ក្រសួងសុខាភិបាលនៅប្រទេសអាមេរិកឡាទីនមួយនេះ មិនទាន់ផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតឡើយ តែកន្លងមក ប៉ារ៉ាហ្គាយបានសម្រេចព្យួរដល់ការស្នើសុំទិដ្ឋាការបស់ពលរដ្ឋចិនទាំងអស់។ ៩៤ប្រទេសកន្លងមកដែលមានករណីឆ្លង COVID-19 រួមមាន៖ -អាស៊ី៖ ចិន (បញ្ចូលទាំង ហុងកុង តៃវ៉ាន់ និងម៉ាកាវ) កូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន (បូកករណីនាវា Diamond Princess) អ៊ីរ៉ង់ សិង្ហបុរី ថៃ អេមីរ៉ាតអារា់ប់រួម ម៉ាឡេស៊ី វៀតណាម អូម៉ង់ ហ្វីលីពីន លីបង់ អ៊ីរ៉ាក់ កូវ៉ែត ប៉ារែន អាហ្វហ្គានីស្ថាន ឥណ្ឌា ណេប៉ាល់ កម្ពុជា ស្រីលង្កា ប៉ាគីស្ថាន កាតា ឥណ្ឌូណេស៊ី ហ្ស៊កដានី អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ប៊ូតង់ ម៉ាល់ឌីវ។ -អឺរ៉ុប៖ អ៊ីតាលី បារាំង (រួមទាំង French Guiana, Saint-Barthelemy, Saint-Martin), ចក្រភពអង់គ្លេស (មានករណីនៅអង់គ្លេស វេលស៍ ស្កុតឡេន អៀរឡង់ខាងជើង និងហ្ស៊ីប្រាល់តា) អាល្លឺម៉ង់ ស៊ុយអែត រុស្ស៊ី អេស្ប៉ាញ ហ្វាំងឡង់ បែលហ្ស៊ិក អូទ្រីស ក្រូអាស៊ី ស្វីស ក្រិក រូម៉ានី ន័រវេស ម៉ាសេដ្វានខាងជើង ដាណឺម៉ាក (បញ្ចូលករណីនៅប្រជុំកោះហ្វារ៉ូ) អេស្តូនី ហូឡង់ និងសាំងម៉ារាំង លីទុយអានី បេឡារុស អ៊ីស្លង់ ម៉ូណាកូ អៀរឡង់ លុចសំបួ អាមេនី សាធារណរដ្ឋឆេក អង់ដូរ៉ា ព័រទុយហ្គាល់ ឡេតូនី អ៊ុយក្រែន លិចតិញស្តាញ ប៉ូឡូញ ស្លូវេនី ហុងគ្រី បូស្នី-ហឺហ្ស៊េហ្គោវីណា ស៊ែប៊ី ស្លូវ៉ាគី ម៉ាលត៍។ -អាមេរិកខាងជើង៖ សហរដ្ឋអាមេរិក (រួមទាំងករណីនាវា Grand Princess), កាណាដា ម៉ិកស៊ិក។ -អាមេរិកឡាទីន៖ ប្រេស៊ីល, អេក្វាឌ័រ, អាហ្សង់ទីន, ស៊ីលី, ប៉េរូ, កូឡុំប៊ី។ -អាហ្វ្រិក៖ អេហ្ស៊ីប, អាល់ហ្សេរី, នីហ្សេរីយ៉ា, ទុយនីស៊ី, សេណេហ្គាល់, ម៉ារ៉ុក, អាហ្វ្រិកខាងត្បូង, កាមេរូន, តូហ្គោ។ -អូសេអានី៖ អូស្ត្រាលី, នូវែលសេឡង់។ -ផ្សេងៗ៖ អាស៊ែបៃហ្សង់, ហ្សកហ្ស៊ី, អ៊ីស្រាអែល, សាធារណរដ្ឋដូមីនិក, ប៉ាឡេស្ទីន, កូស្តារីកា, បូរីវ៉ាទីកង់៕	ប៊ុលហ្គារី ម៉ុលដូវ៉ា និងប៉ារ៉ាហ្គាល ទើបរកឃើញករណីឆ្លង COVID-19 នៅក្នុងប្រទេសរៀងៗខ្លួន។ ដោយមិនបំបែកករណីប្រទេសដែលជាតំបន់ស្វយ័ត និងរដ្ឋបាលពិសេស ចំនួនប្រទេសដែលឆ្លងជំងឺកំពុងរាលត្បាតមួយនេះ ឡើងដល់៩៧ប្រទេស។
សភាអឺរ៉ុបបានបោះឆ្នោតដោយបានទទួលសំឡេង ៤៤៨ ទល់នឹង១៩៧ដើម្បីចាប់ផ្តើមអនុវត្តតាមមាត្រទី៧ ដែលអាចឈានទៅដល់ការផ្អាកសិទ្ធិបោះឆ្នោតរបស់ប្រទេសហុងគ្រីក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប។ លទ្ធផលពីការបោះឆ្នោតនេះបានដាក់ឲ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រទេសហុងគ្រី លោកViktor Orban នៅឯកោពីសម្ព័ន្ធមិត្តមានអំណាចនានា ខណៈលោកកំពុងព្យាយាមរុញអ៊ឺរ៉ុបចូលទៅក្នុងប្រជាធិបតេយ្យដែលមានភាពមិនប្រាកដប្រជា។ នៅអំឡុងការកាន់អំណាចរយៈពេល៨ឆ្នាំ លោក Viktor Orban បានព្យាយាមបង្វែរការរិះគន់របស់លោក ដែលបានអះអាងថា ប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតក្នុងប្រទេសហុងគ្រីមិនប្រក្រតី សេរីភាពសារពត៌មាន និងឯករាជ្យភាពរបស់តុលាការកំពុងធ្លាក់ចុះ ហើយពួកជនភៀសខ្លួន និង អ្នកសុំសិទ្ធិជ្រកកោនត្រូវបានរំលោភបំពាន។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហុងគ្រី លោក Peter Szijjartoបានរិះគន់ថា ការបោះឆ្នោតនេះគ្មានលទ្ធផលអ្វីទាល់តែសោះ ក្រៅតែពីការសងសឹកដាក់គ្នានៃអ្នកនយោបាយ ដែលគាំទ្រជនអន្តោប្រវេសន៍តែប៉ុណ្ណោះ។ លោកបានថ្លែងបន្ថែមទៀតថា ប្រទេសហុងគ្រីកំពុងពិចារណាអំពីវិធានការស្របច្បាប់នានា ដោយសារតែការបោះឆ្នោតនោះត្រូវបានបំផ្លាញដោយការលួចបន្លំនៅអំឡុងពេលការរាប់សន្លឹកឆ្នោតចុងក្រោយ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ក្រុមអ្នកតាក់តែងច្បាប់របស់សហភាពអឺរ៉ុបកាលពីថ្ងៃពុធបានចាត់វិធានការមិនដែលធ្លាប់មានពីមុនមកដើម្បីចាប់ផ្តើមដំណើរការដាក់ទណ្ឌកម្មលើប្រទេសហុងគ្រីដោយសារតែប្រទេសនេះបានបង្ហាញការគំរាមកំហែងជាប្រព័ន្ធទៅលើតម្លៃនៃប្រជាធិបតេយ្យ។
កងទ័ពសកម្ម ៥២០០នាក់ត្រូវពង្រាយទៅការពារសន្តិសុខនៅតាមព្រំដែនភាគខាងត្បូងអាមេរិកដែលជាប់ជាមួយម៉ិកស៊ិកនៅដើមសប្តាហ៍នេះ។ នេះជាការប្រកាសរបស់មន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិកនៅថ្ងៃចន្ទទី ២៩ ខែតុលា។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ការពង្រាយកងទ័ពបន្ថែមច្រើនសន្ធឹកនេះធ្វើឡើងតាមបំណងរបស់ប្រធានាធិបតី ត្រាំ ដែលម្តងជាពីរដងបានលើកឡើងពីការដាក់ចេញវិធានការទប់ទល់នឹងការឆ្លងដែនខុសច្បាប់របស់ជនអន្តោប្រវេសអាមេរិកកណ្តាលច្រើនសន្ធឹកកន្លងមកនោះ។ តាមពិតទៅ ការពង្រាយកងទ័ព ៥២០០នេះទៅព្រំដែនគឺបន្ថែមទៅលើចំនួនកងឆ្មាំការពារជាតិ២០០០នាក់ដែលមានវត្តមាននៅតាមព្រំដែនរួចទៅហើយនោះ។ វាជាការបង្កើនកងកម្លាំងសន្តិសុខនៅតាមព្រំដែនទ្រង់ទ្រាយធំបំផុតមួយដែលកម្រកើតមានឡើងនៅអាមេរិក។ ថ្វីបើអាមេរិកបន្តបង្កើនកម្លាំងទ័ព និងពង្រឹងសន្តិសុខតាមព្រំដែនដូច្នេះក្តី គេឃើញថា ក្រុមជនអន្តោប្រវេសហាក់មិនមានថមថយឡើយ ហើយពួកគេបន្តព្យាយាមឆ្លងដែនពីប្រទេសអាមេរិកខាងត្បូង ក្វាតេម៉ាឡា មកកាន់ម៉ិកស៊ិកក្នុងគោលបំណងឆ្លងដែនចូលទឹកដីអាមេរិក។ បើតាមស្នងការទទួលបន្ទុកគយនិងការពារព្រំដែន Kevin McAleenan ស្ថានការណ៍នៅតាមព្រំដែនក្លាយជារឿងរក្សាសន្តិសុខ និងវិបត្តិមនុស្សជាតិ ព្រោះអាជ្ញាធរឃាត់ខ្លួនអ្នកព្យាយាមឆ្លងដែនខុសច្បាប់ប្រហែល ១៩០០នាក់រៀងរាល់ថ្ងៃ។ បច្ចុប្បន្ន អាជ្ញាធរអាមេរិកនៅតាមព្រំដែនកំពុងបន្តព្យាយាមគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍តាមព្រំដែនជាពិសេសទប់ស្កាត់ជនអន្តោប្រវេសន៍ប្រហែល ៣៥០០នាក់ដែលកំពុងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់តំបន់ Chiapas-Oaxaca ប្រទេសម៉ិកស៊ិកសំដៅមកភាគខាងជើង។ លោកក៏បន្ថែមផងដែរថា អាជ្ញាធរក៏កំពុងព្យាយាមឃ្លាំមើលជនអន្តោប្រវេសន៍មួយក្រុមទៀតដែលមានប្រហែល ៣០០០នាក់ដែលបានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅតាមព្រំដែនរវាងក្វាតេម៉ាឡា និងម៉ិកស៊ិកនោះ។ ភាគច្រើននៃជនអន្តប្រវេសន៍មកតាមមេខ្យល់ ហើយក៏ចំណាយលុយច្រើនពាន់ដុល្លារដែរដើម្បីមកដល់ព្រំដែនអាមេរិក។ លោក McAleenan និយាយដូច្នេះ៖«ជនអន្តោប្រវេសន៍លើពីពាក់កណ្តាលដែលបានមកដល់ព្រំដែនគឺមកជាលក្ខណៈគ្រួសារ និងមានខ្លះជាក្មេងតូចៗដែលគ្មានអាណាព្យាបាលមកជាមួយ។ ពួកគេស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់ឈ្មួញរត់ពន្ធមនុស្ស ហើយពួកគេត្រូវចំណាយប្រហែល ៧០០០ដុល្លារក្នុងមនុស្សម្នាក់ដើម្បីធ្វើដំណើរផ្សងព្រេងនេះផងដែរ»។ ដោយឡែកប្រធានាធិបតីអាមេរិកដែលកំពុងមរមាញឹកនឹងការឃោសនាត្រៀមបោះឆ្នោតសភាពាក់ណ្តាលអាណត្តិនោះបានបង្ហាញអារម្មណ៍ធុញទ្រាន់នឹងជនអន្តោប្រវេសន៍ដ៏ច្រើនសន្ធឹកដែលប៉ងឆ្លងចូលព្រំដែនអាមេរិកនោះ។ លោកបានសរសេរតាមបណ្តាញសង្គម Twitter ដោយហៅការបន្តលួចឆ្លងដែនរបស់ជនអន្តោប្រវេសន៍ទាំងនោះថាជាការឈ្លានពាន និងស្នើឲ្យពួកគេត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញផង។ Many Gang Members and some very bad people are mixed into the Caravan heading to our Southern Border. Please go back, you will not be admitted into the United States unless you go through the legal process. This is an invasion of our Country and our Military is waiting for you! Donald J. Trump (@realDonaldTrump) October 29, 2018 «សមាជិកក្រុមជើងកាងជាច្រើន និងជនពាលជាច្រើននៅនៅលាយឡំគ្នាក្នុងចំណោមក្រុមជនអន្តោប្រវេសន៍ដែលមកដល់ភាគខាងត្បូងព្រំដែនយើង។ សូមអ្នកត្រឡប់ទៅវិញចុះ។ អ្នកនឹងមិនត្រូវបានការអនុញ្ញាតឲ្យចូលទឹកដីអាមេរិកឡើយ វាលែងតែអ្នកបានឆ្លងកាត់នីតិវិធីសុំចូលជាផ្លូវការតាមផ្លូវច្បាប់។ នេះវាជាការឈ្លានពានប្រទេសយើង ហើយទាហានរបស់យើងនឹងរង់ចាំអ្នកនៅព្រំដែន»។ លោក ត្រាំ សរសេរដូច្នេះ៕	មន្ទីប៉ង់តាហ្កូនកំពុងរពង្រាយទ័ពប្រហែលជាង ៥ពាន់នាក់ទៅកាន់ព្រំដែនម៉ិកស៊ិកដើម្បីពង្រឹងសន្តិសុខព្រំដែនទប់ទល់នឹងការបន្តកើនឡើងនៃចំនួនជនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់ពីអាមេរិកកណ្តាលឥតឈប់នោះ។ ការពង្រាយទ័ពតាមព្រំដែននេះគឺជាបំណងរបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ផងដែរ។
គោលបំណងនៃយុទ្ធនាការការផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈនេះ គឺដើម្បីបន្តពង្រឹងបន្ថែម លើវិធីសាស្ត្របង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ និងលើកកម្ពស់ដល់ការអនុវត្តវិធានការ ៣ការពារ និង៣កុំ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ បន្ថែមពីនេះ យើងក៏ចង់ផ្សព្វផ្សាយទៅតាមតំបន់ផ្សេងៗក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ នូវសារមួយចំនួន ស្ដីអំពីការការពារសុវត្ថិភាពប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ-១៩បន្ទាប់ពីរាជរដ្ឋាភិបាល បានបើកប្រទេសកម្ពុជាជាផ្លូវការ សម្រាប់ទទួលភ្ញៀវទេសចរវ៉ាក់សាំង និងការវិលត្រលប់មកសភាពដើមវិញ។ ដំណើរការនៃការផ្សព្វផ្សាយតាមរយៈការដាក់បដាលើកង់បីនេះ មានរយៈពេល១ខែ រួមជាមួយការប្រើប្រាស់ម៉ូតូកង់បីចំនួន ១៥០ សម្រាប់ការសហការផ្សព្វផ្សាយ។ យើងបានកំណត់គោលដៅ ដែលនឹងត្រូវផ្សព្វផ្សាយតាមខណ្ឌមួយចំនួន ដូចជាខណ្ឌមានជ័យ ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ ខណ្ឌច្បារអំពៅ ខណ្ឌសែនសុខ ខណ្ឌដង្កោ ខណ្ឌឫស្សីកែវ ខណ្ឌចំការមន ខណ្ឌដូនពេញ និងខណ្ឌ៧មករា។ យោងតាមស្ថិតិរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា គិតមកត្រឹមថ្ងៃទី០៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជាមានករណីឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ សរុបចំនួន ១២០,៥៣៥នាក់។ ទោះជាអត្រាឆ្លងក្នុងសហគមន៍បានថយចុះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏អំពាវនាវម្តងហើយ ម្តងទៀតឱ្យពលរដ្ឋបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន និងលើកទឹកចិត្តឱ្យពលរដ្ឋទៅទទួលវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ នៅពេលដល់វេនរបស់ខ្លួន។ ប្រឈមនឹងករណីនាំចូលនៃមេរោគបំប្លែងថ្មីប្រភេទអូមីក្រុង ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ក៏ជាក្តីបារម្ភរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដែរ។ យុទ្ធនាការដាក់បដានៅលើកង់បីនេះស្ថិតក្រោមគម្រោង ការឆ្លើយតបចម្រុះលើការបង្ការនិងការគាំពារចំពោះកូវីដ-១៩ សម្រាប់សហគមន៍ងាយរងគ្រោះក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដោយមានការឧបត្ថម្ថថវិកា ដោយសហភាពអឺរ៉ុបនៅកម្ពុជា។ គម្រោងនេះមានរយៈពេល៣៦ខែ ដែលគ្របដណ្ដប់លើវីស័យជាច្រើនដូចជា ទឹកស្អាត និងអនាម័យ ការការពារពីអំពើហិង្សាផ្អែកលើយេនឌ័រ និងការការពារសិទ្ធិកុមារ ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ និងការគាំពារសង្គម។ គោលបំណងនៃគម្រោងនេះគឺដើម្បីលើកស្ទួយប្រជាជនដែលមានជីវភាពក្រីក្រក្នុងទីក្រុង នៅទូទាំង២៥៥សហគមន៍ ក្នុង១៤ខណ្ឌ នៃរាជធានីភ្នំពេញ នឹងពង្រឹងការឆ្លើយតបដ៏ត្រឹមត្រូវចំពោះជំងឺរាតត្បាតវីរុសកូវីដ-១៩។ សរុបជារួម គម្រោងមួយនេះ ជាការរួមចំណែកក្នុងការពង្រឹងការការពារសង្គម ការស្ដារសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងការបន្សាំកូវីដ-១៩ ដល់សហគមន៍ងាយរងគ្រោះ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅ នឹងបញ្ហាខាងលើនេះ ក្រៅពីយុទ្ធនាការកង់បី នៅក្រោមគម្រោងនេះ អង្គការ People in Need - ភីពផលអ៊ីននីត(PIN) ក៏បានបង្កើតកម្មវិធីប្រកួតប្រជែងវីដេអូ តាមអ៊ីនធឺណិត ក្រោមប្រធានបទ ស្ដារឡើងវិញទាំងអស់គ្នាពីជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលមានការចូលរួមពីសំណាក់យុវជន យុវនារី ក៏ដូចជាប្អូនៗកុមារផងដែរ។ បេក្ខជនទាំងអស់តម្រូវឱ្យ ថតវីដេអូខ្លីៗ ចែករំលែកអំពីវិធីសាស្រ្ត ក្នុងការការពារខ្លួនពីជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងបច្ចុប្បន្នកាល ដែលទទួលរងការវាយលុកពីវីរុសរាតត្បាតនេះ ហើយក៏បានស្វែងរកអ្នកឈ្នះបីរូប ពីកម្មវីធីនេះដែរ។ កញ្ញា Johanna Legarta ប្រធានផ្នែកទំនាក់ទំនងប្រចាំអង្គការ People in Need - ភីពផលអ៊ីននីត (PIN)បានលើកឡើងថា តាមរយៈការបង្កើតគម្រោង ក៏ដូចជាយុទ្ធនាការមួយនេះ កញ្ញារំពឹងថា សហគមន៍អ្នកក្រីក្រ នៅទីក្រុង ជាពិសេសស្រ្ដី និងកុមារងាយគ្រោះ នឹងមានភាពប្រសើរឡើងវិញ ដោយទទួលបានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ ការគាំទ្រផ្នែកផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ត និងសេវាគាំពារសង្គម។ បន្ថែមពីនេះ កញ្ញាក៏ចង់មើលឃើញ ពីការស្ដារឡើងវិញ នូវស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់គ្រួសារ ដែលត្រូវបានបញ្ឈប់ពីការងារនាពេលថ្មីៗនេះ និងអាជីវកម្មខ្នាតតូច ដែលមានហានិភ័យនៃការធ្លាក់ចុះ និងឈានដល់់ការបិទទ្វារអាជីវកម្ម ឱ្យមានភាពរីកចម្រើនសារជាថ្មី។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរ People in Need - ភីពផលអ៊ីននីត (PIN) គឺជាអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលរបស់សាធារណរដ្ឋឆេក ដែលផ្ដល់ជំនួយសង្គ្រោះ និងការអភិវឌ្ឍនៅជាង ៣០ ប្រទេស ជុំវិញពិភពលោក។ វិស័យមួយចំនួនរួមមាន ការគាំទ្រស្បៀងអាហារ ទឹកស្អាត និងអនាម័យ សុខភាព ការអប់រំ ការឆ្លើយតបគ្រោះអាសន្ន ការគាំពារសង្គម ការការពារពីអំពើហិង្សាផ្អែកលើយេនឌ័រ និងការការពារកុមារ ភាពធន់នឹងគ្រោះមហន្តរាយ និងកម្មវីធីផ្សេងទៀតរបស់ PIN បានជួយប្រជាជនរាប់លាននាក់នៅ ទូទាំងពិភពលោក។ នៅ ប្រទេសកម្ពុជា អង្គការ People in Need - ភីពផលអ៊ីននីត (PIN) បានបង្ហាញខ្លួន តាំងពីឆ្នាំ២០០៨មកម្ល៉េះ ដោយផ្ដល់ជូនការអភិវឌ្ឍ និងជំនួយសង្គ្រោះបន្ទាន់ នៅតំបន់ជនបទ និងទីក្រុង ជាពិសេសក្នុងវិស័យសំខាន់ៗដូចជា៖ ការគ្រប់គ្រង និងឆ្លើយតបទៅនឹងគ្រោះមហន្តរាយ ការឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាកូវីដ-១៩ វិស័យថាមពលកកើតទ្បើងវិញ វិស័យអប់រំដែលផ្តោតលើកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ -ល-។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមពីយុទ្ធនាការ និងគម្រោង សូមទៅចូលទៅកាន់គេហទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ People In Need (PIN): People in Need Cambodia (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	អង្គការ People in Need - ភីពផលអ៊ីននីត (PIN) បានបង្កើតយុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយជូនសាធារណជន ក្នុងការទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ តាមរយៈការដាក់បដាលើកង់បី ដែលបានប្រព្រឹត្តទៅនៅទីក្រុងភ្នំពេញ ចាប់តាំងពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ មកម្ល៉េះ។
អ្នកស្រី កេតុ ពិណ្ណារ៉ា សាស្រ្តាចារ្យមកពីមហាវិទ្យាល័យវារីសាស្រ្តនៃវិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេសកម្ពុជា និងជាអ្នកដឹកនាំគម្រោងស្រាវជ្រាវ បានឱ្យដឹងថា វិធីសាស្រ្ត «ស្រោចស្រពចម្លាស់សើម និងស្ងួត» គឺជាបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រង និងសន្សំសំចៃទឹក ដែលអនុវត្តដើម្បីបង្កបង្កើនផលស្រូវនៅរដូវប្រាំង ដែលអាចកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ទឹក ជាងការធ្វើតាមបែបប្រពៃណីរបស់កសិករ។ អ្នកស្រី កេតុ ពិណ្ណារ៉ា សាស្រ្តាចារ្យមកពីមហាវិទ្យាល័យវារីសាស្រ្តនៃវិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេសកម្ពុជា និងជាអ្នកដឹកនាំគម្រោងស្រាវជ្រាវ បច្ចេកទេសគ្រប់គ្រង និងសន្សំសំចៃទឹក ការសិក្សានេះ ត្រូវបានគេយកធ្យូង ឬអង្កាម ដែលដុតហើយ យកទៅធ្វើជាគម្របរង។ គេព្យាយាម ប្រើប្រាស់ជីធម្មជាតិបន្ថែម ដើម្បីជួយបង្កើនទិន្នផល និងទប់ស្កាត់ការលេចជ្រាបទឹក និងជីគីមី ចូលទៅក្នុងដីលឿនរហ័ស ព្រមទាំង បច្ចេកទេសគួបផ្សំ ជាច្រើនទៀត។ នៅអំឡុងពេល ស្រូវលូតលាស់ កសិករមិនចាំបាច់ដាក់ទឹកក្នុងស្រែជាប្រចាំនោះទេ។ ការស្រោចស្រព ត្រូវធ្វើឡើងចន្លោះ ៥ថ្ងៃម្ដង ដោយទុកឱ្យកម្ពស់ទឹកក្នុងស្រែស្រកចុះពី ១៥សង់ទីម៉ែត្រ ពីក្រោមផ្ទៃដីទើបស្រោចទឹកឡើងវិញ។ គេអាចប្រើប្រាស់បំពង់ជ័រ (PVC) ដើម្បីតាមដានកម្ពស់ទឹកក្នុងស្រែ។ តាមការវាយតម្លៃដំបូងបង្ហាញថា បច្ចេកទេសនេះ អាចជួយការកាត់បន្ថយទឹកពី ២៤ទៅ៣០ ភាគរយ ធៀបនឹងការស្រោចស្រពប្រពៃណី។ លើសពីនេះ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវ បានប្រើប្រាស់ដ្រូន ដើម្បីទាញយកទិន្នន័យ។ ពួកគេ ក៏បានធ្វើ App មួយផងដែរ ដើម្បីឱ្យកសិករអាចបញ្ចូលទិន្នន័យ ពីប្រភេទដី និងពូជស្រូវ ដែលពួកគេបានដាំ។ ចំណុចពិសេសរបស់ App គឺប្រាប់ពីព័ត៌មានផ្សេងៗ ជាពិសេស ជូនដំណឹង រាល់ពេលវាលាបញ្ជូលទឹក និងដាក់ជី ដល់កសិករ។ កញ្ញា ឡៃ ចិន្ដា និស្សិតស្រាវជ្រាវថ្នាក់បណ្ឌិតម្នាក់ បានលើកឡើងថា តាមរយៈការពិសោធន៍លើកទីមួយ និងទីពីរ បង្ហាញថា ពូជស្រូវខ្លះ ប្រើប្រាស់«បច្ចេកទេសសន្សំសំចៃទឹក» បានផលតិចជាងការស្រោចស្រពបែបប្រពៃណី ប៉ុន្តែ ក៏មានពូជខ្លះ ទទួលបានផលប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ឬលើស ពីការស្រោចស្រពបែបប្រពៃណី ផងដែរ។ ជាក់ស្ដែង ដូចជា ពូជ OM ៥៤ និង៥១, ផ្ការរំដួល, សែនក្រអូប សុទ្ធសឹងតែទទួលបានផលខ្ពស់ ពីបច្ចេកទេសសន្សំសំចៃទឹកចំពោះស្រូវរដូវប្រាំងនេះ។ កញ្ញា ឡៃ ចិន្ដា និស្សិតស្រាវជ្រាវ បច្ចេកទេសសន្សំសំចៃទឹកចំពោះស្រូវប្រាំង ការឈានចូលរដូវប្រាំងម្ដងៗ នៅតំបន់ខ្លះនៃប្រទេសកម្ពុជា តែងតែជួបបញ្ហាខ្វះខាតទឹកសម្រាប់ការធ្វើកសិកម្ម ហើយពលរដ្ឋ តែងតែចំណាយលើការទិញទឹក ឬប្រេងសាំង ដើម្បីបូមទឹកដាក់ស្រែខ្លួន។ ក្នុងន័យនេះ ការទទួលបានផលច្រើន ឬតិច គឺអាស្រ័យលើគុណភាពដី និងពូជស្រូវ ប៉ុន្តែ អ្វីដែលពិសេស បច្ចេកទេសសន្សំសំចៃទឹកចំពោះស្រូវប្រាំងនេះ អាចជួយកាត់ថ្លៃចំណាយ និងការប្រើប្រាស់ទឹក ដែលអាចឱ្យកសិករទទួលបានផលចំណេញជាងមុន។ កញ្ញា ឡៃ ចិន្ដា ប្រាប់ដូច្នេះថា៖«វាអាស្រ័យលើប្រភេទដី និងពូជដែលគាត់(កសិករ) យកមកធ្វើ។ អ៊ីចឹង! ក្នុងការពិសោធន៍ទី១ និងទី២របស់យើង ឃើញថា ពូជខ្លះនៅពេលគាត់ប្រើវិធីសន្សំសំចៃទឹកហ្នឹងទៅ ផលវាបានតិចជាងវិធីធម្មតា ដែលកសិករធ្លាប់ធ្វើកន្លងមក។ ប៉ុន្តែ មានពូជមួយចំនួនទៀត បានផលប្រហាក់ប្រហែលគ្នាឬលើស ប៉ុន្តែ យើងអាចសន្សំទឹកបាន។ អ៊ីចឹង ! វាល្អសម្រាប់ អ្នករស់នៅតំបន់ដែលខ្វះទឹក»។ ប្រយោជន៍ពីរដែលកសិករបានប្រយោជន៍ពីបច្ចេកទេសនេះ គឺកម្មវិធីលើទូរសព្ទដៃ (App) ព្រោះថា កសិករ អាចប្រើប្រាស់សម្រាប់តាមដានទឹក និងជី។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវ នឹងរៀបចំសិក្ខាសិលាខ្នាតធំមួយ ដើម្បីបង្រៀនកសិករពីដំណើរការពិសោធន៍ និងរបៀបកម្មវិធីទូរសព្ទដៃ។ កញ្ញា ឡៃ ចិន្ដា បញ្ជាក់ថា បច្ចេកទេសសន្សំសំចៃទឹកសម្រាប់ស្រូវប្រាំងនេះ អាចអនុវត្តលើដីស្រែទូទៅបាន ដោយមិនចាំបាច់មានការរៀបចំតាមស្ដង់ដារពេកនោះទេ។ ប្រសិនបើ គម្រោងនេះ ជោគជ័យនៅខេត្តកំពង់ធំ ពួកគេ នឹងដាក់ឱ្យអនុវត្តសម្រាប់ខេត្ត ឬតំបន់ដែលខ្វះខាតទឹកផ្សេងទៀត។ សូមជម្រាបថា នេះជាអនុគម្រោងទី២០ ផ្តោតលើការស្រាវជ្រាវលើការស្រោចស្រពដោយសន្សំសំចៃទឹកតាមវិធីសាស្រ្តស្រោចស្រពចម្លាស់សើម និងស្ងួតសម្រាប់ ដំណាំស្រូវរបស់ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនៃមន្ទីរពិសោធន៍ដីនៃវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា ក្រោមជំនួយថវិការនៃគម្រោងកែលម្អការសិក្សានៅឧត្តមសិក្សារបស់ក្រសួងអប់រំយុវជននិងកីឡា (HEIP)។ ការសិក្សានេះ មានការចូលរួមពីដៃគូផ្សេងៗដូចជាសាកលវិទ្យាល័យ Liege University-AgroBioTech ពីប្រទេសបែលហ្ស៊ិក និងស្ថាប័នផ្សេងៗទៀត។ ក្នុងនោះ មាននិស្សិតចូលរួមសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្នាក់បណ្ឌិតចំនួន ២នាក់ រួមមានអ្នកស្រី ភឿនចន្ទអារុណ និងកញ្ញា ឡៃ ចិន្តា , និស្សិតថ្នាក់អនុបណ្ឌិត ២នាក់ មកពីបែលហ្ស៉ិក, អនុបណ្ឌិតវិស្មកម្មទឹក និងបរិស្ថាន៤នាក់ ព្រមទាំង និស្សិតថ្នាក់វិស្វកម្មធនធានទឹកជាច្រើនរូបទៀត។ គម្រោងនេះ ដឹកនាំដោយអ្នកគ្រូបណ្ឌិត កេតុ ពិណ្ណារ៉ា និងលោកគ្រូគឹមឡេងថុង សាស្រ្តាចារ្យមកពីមហាវិទ្យាល័យវារីសាស្រ្ត នៃវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា។ ការសិក្សានេះ ត្រូវឡើងនៅវិទ្យាស្ថាន កាឌី និងស្រុកសន្ទុក់ ខេត្តកំពង់ធំ ដែលបានចាប់ផ្ដើមតាំងពីឆ្នាំ២០២០ និងត្រូវបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣នេះ៕	ភ្នំពេញ៖ និស្សិតខ្មែរ និងបរទេស បានរួមគ្នាសិក្សាអំពីវិធីសាស្រ្ត «ស្រោចស្រពចម្លាស់សើម និងស្ងួត» ដែលជាបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រង និងសន្សំសំចៃទឹក ដោយអនុវត្តចំពោះស្រូវរដូវប្រាំង ដែលអាចកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ទឹក ២៥ ទៅ៣០ភាគរយ ធៀបនឹងការធ្វើបែបប្រពៃណី។
កាលណាកណ្តុរនេះ មិនស៊ីអាហារមានប្រូតេអ៊ីននោះ វានឹងមានបាក់តេរីក្នុងសួតច្រើនជាងមុន ១០ ដង ក្នុងឈាម ១ ០០០ ដង ហើយរាលដាលដល់ថ្លើម ព្រមទាំងប្រឈមកាន់តែខ្លាំងនឹងការស្លាប់។ រឿងនេះសបញ្ជាក់កាន់តែច្បាស់ថា M-CSF មានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការប្រឆាំងនឹងជំងឺរលាកសួត ប៉ុន្តែ តើវាធ្វើការងារអ្វីឲ្យច្បាស់ទៅ? Mehrad និយាយថា កាលពីមុន M-CSF ត្រូវបានគេបង្ហាញថា វាជួយដល់កោសិកាប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ Monocytes ធ្វើការកាន់តែល្អ ដូច្នេះ បើសិនជាគ្មានវត្តមាន សារធាតុមួយនេះទេ រាងកាយដែលឆ្លងជំងឺហើយ ពិតជាកាន់តែឈឺធ្ងន់ៗទៅជាមិនខាន។ ផ្ទុយទៅវិញ ការស្រាវជ្រាវជាច្រើន ដែលចុះផ្សាយក្នុងសារព័ត៌មាន Journal of Immunology បានបង្ហាញថា M-CSF បានជួយដល់ Monocytes រស់មានជីវិត នៅពេលវាចូលទៅដល់ជាលិកា ដែលឆ្លងរោគហើយ និងជួយឲ្យអ្នក ជំងឺឆាប់ជាទៀងផង។ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	អ្នកស្រាវជ្រាវបានកំណត់ថា ប្រូតេអ៊ីន មានសមត្ថភាពបង្កើនមុខងារប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងជំងឺរលាកសួត។ ការស្រាវជ្រាវនេះ ប្រហែលជាអាចផ្តល់នូវ មធ្យោបាយថ្មីមួយសម្រាប់គ្រូពេទ្យទាំងឡាយ ដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពរបស់អ្នកជំងឺ ក្នុងការប្រឆាំងនឹងការបង្ករោគ ព្រមទាំងកុំឲ្យងាយស៊ាំថ្នាំផ្សះផង។ លោក Borna Mehrad មកពីសាកលវិទ្យាល័យ Virginia School of Medicine និងក្រុមការងាររបស់គាត់បានកំណត់ថា កាលណារាងកាយខ្វះសារធាតុ Cytokine M-CSF (Short for Macrophage-colony Stimulating Factor) ក្នុងសត្វកណ្តុរដែលមានជំងឺឆ្លង គឺពិតជាធ្វើឲ្យវាមានបញ្ហារលាកសួត ដោយសារបាក់តេរីកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។
ភ្ញៀវទេសចរ ដែលទៅកម្សាន្តនៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ អាចយកកន្ទេលទៅក្រាលអង្គុយលេង និងទទួលទានអាហារជុំគ្រួសារនៅបណ្តោយឆ្នេរ ដោយមិនចាំបាច់បង់ប្រាក់នោះទេ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក តាំង សុចិត្តគ្រឹស្នា ប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តព្រះសីហនុប្រាប់សារព័ត៌មាន Thmeythmey 25 ។ លោក តាំង សុចិត្តគ្រឹស្នា បញ្ជាក់ប្រាប់ Thmeythmey25 ដូច្នេះ៖«ភ្ញៀវអាចសម្រាកកម្សាន្ត, គាត់មានកន្ទេល អាចទៅក្រាលសម្រាកលេង។ ពេលគាត់ទៅវិញ គាត់សំអាតឆ្នេរវិញទៅ ដោយមិនមានការបង់ប្រាក់នោះទេ»។ ក្នុងករណីដែលទេសចរ មិនបានយកកន្ទេលទៅ ពួកគាត់ អាចជួលពីអាជីវករ នៅទីនោះបាន។ នេះបើតាមប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តព្រះសីហនុដដែល ដោយលោកបន្តបញ្ជាក់ទៀតថា ឆ្នេរដែលទេសចរអាចក្រាលកន្ទេលអង្គុយមានច្រើន ដូចជា ឆ្នេរអូរឈើទាលឆ្នេរអារីស្តុន(អូរឈើទាល២) និងចាប់ពីបណ្តោយឆ្នេរអូរត្រែះ រហូតដល់ឆ្នេរជំទាវម៉ៅ និងបណ្តាឆ្នេរផ្សេងៗទៀត។ ក្រៅពីអនុញ្ញាតឲ្យក្រាលកន្ទេលបរិភោគអាហារបាន អ្នកទេសចរ ក៏អាចប្រើប្រាស់បន្ទប់ទឹកដែលមានស្រាប់នៅតាមបណ្តាឆ្នេរទាំងអស់នោះដោយឥតគិតថ្លៃដែរ។ នេះបើតាមលោក តាំង សុចិត្តគ្រឹស្នា ដោយលោកបន្ថែមទៀតថា បន្ទប់ទឹកដែលមានស្រាប់មានជាង២០កន្លែង ហើយអាជ្ញាធរ កំពុងសាងសង់២០កន្លែងបន្ថែមទៀត នៅតាមបណ្តោយឆ្នេរសាធារណៈទាំងអស់ នៅខេត្តព្រះសីហនុ។ ក្នុងករណីសង់មិនរួចរាល់ អាជ្ញាធរនឹងប្រើប្រាស់បន្ទប់ទឹកចល័តជាបណ្ដោះអាសន្នសិន ក្នុងអំឡុងពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌនេះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក តាំង សុចិត្តគ្រឹស្នា ក៏អំពាវនាវឲ្យភ្ញៀវទេសចរ ចូលរួមរក្សាអនាម័យ និងប្រមូលសំរាមរបស់ខ្លួន ទៅដាក់នៅក្នុងធុងសំរាមឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ខណៈអាជីករក៏ត្រូវបានណែនាំឲ្យឲ្យចូលរួមថែរក្សាអនាម័យ ក៏ដូចជាចៀសវាងការដំឡើងថ្លៃទំនិញ និងសេវាហួសហេតុផងដែរ។ លោក តាំង សុចិត្តគ្រឹស្នា បន្ថែមថា៖ «ទេសចរ ឬអាជីវករដែលមិនស្ដាប់ ខាងមន្ទីរទេសចរណ៍ ក៏មានកម្លាំងអាជ្ញាធរ ប្រមូលសម្ភាររបស់ពួកគាត់តែម្ដង»។ ប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍រូបនេះ រំពឹងថា ក្នុងពេលឈប់សម្រាកក្នុងឱកាសបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ខេត្តព្រះសីហនុ នឹងនៅតែទទួលបានកំណើនភ្ញៀវទេសចរច្រើន ដូចអំឡុងឈប់សម្រាកបុណ្យចូលឆ្នាំកន្លងទៅដែរ ដោយសារខេត្តជាប់សមុទ្រមួយនេះ មានសក្តានុពលទេសចរសម្បូរបែប ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវស្អាត សម្បូរឆ្នេរស្អាតៗ ក៏ដូចជាការពង្រឹងសន្តិសុខ សុវត្ថិភាពសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរនោះ៕	នៅក្នុងឱកាសបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌនេះ ភ្ញៀវទេសចរ អាចយកកន្ទេលទៅក្រាលអង្គុយលេង និងទទួលទានអាហារ នៅតាមបណ្តោយឆ្នេរនានានៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ដោយមិនចាំបាច់បង់ប្រាក់នោះទេ។ លើសពីនេះ ទេសចរក៏អាចប្រើប្រាស់បន្ទប់ទឹកសាធារណៈជាង២០កន្លែង និងបន្ទាប់ចល័តដែលអាជ្ញាធរនឹងដាក់ពង្រាយតាមបណ្តោយឆ្នេរទាំងនោះ ដោយឥតគិតថ្លៃដែរ។លោក តាំង សុចិត្តគ្រឹស្នា ប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តព្រះសីហនុ បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មាន Thmeythmey25ដូច្នេះ។
ថ្លែងចេញសន្និសីទកាសែតក្នុងវិមានរដ្ឋសភា នាព្រឹកថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី បញ្ជាទៅសមត្ថកិច្ចថា៖«អ្នកណា ផ្សាយផ្ទាល់ (Live ) លក់ឱសថ និងឧបករណ៍ធ្វើតេស្តរកវីរុសកូវីដ-១៩ ត្រូវតាមចាប់អ្នកនោះ ដល់បន្ទប់ Live តែម្តងទៅ»។	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ព្រមានខ្លាំងៗ ចំពោះអ្នកដែលផ្សព្វផ្សាយលក់ឱសថព្យាបាលជំងឺកូវីដ-១៩ និងឧបករណ៍ធ្វើតេស្តរកជំងឺនេះ។
ភរិយាមេដឹកនាំវ័យជរាស៊ីមបាវ៉េ លោកស្រី Grace Mugabe បានបន្តលាក់ខ្លួនលើទឹកដីអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ក្រោយជាប់ចោទថាបានវាយលើតារាម៉ូដែលម្នាក់ឈ្មោះ Gabriella Engels ក្នុងសណ្ឋាគារកាលពីចុងសប្ដាហ៍មុន។ ប៉ូលិសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង បានបន្តស្វែងរកលោកស្រី Grace ដើម្បីដោះស្រាយបណ្ដឹងនេះ និងបានរឹតបន្តឹងការត្រួតពិនិត្យតាមព្រំដែន ដោយខ្លាចលោកស្រីរត់ទៅស៊ីមបាវ៉េដើម្បីគេចពីការកាត់ទោស។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Al Jazeera រដ្ឋមន្ត្រីប៉ូលិសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង Fikile Mbalula និយាយថា ភរិយាលោក Mugabe កំពុងស្ថិតនៅកន្លែងណាមួយក្នុងទឹកដីអាហ្វ្រិកខាងត្បូង តែប៉ូលិសបានតាមដាននៅច្រកព្រំដែនទាំងអស់។ លោក Fikile Mbalula បញ្ជាក់ដែរថា មកទល់ថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា លោកស្រី Grace Mugabe មិនទាន់ប៉ុនប៉ងរត់ទៅណាឡើយ។ ប៉ុន្តែលោកស្រីបានស្នើសុំអភ័យឯកសិទ្ធិការទូតដើម្បីការពារខ្លួន ខណៈដែលតុលាការក៏មិនទាន់ចោទប្រកាន់លោកស្រីដែរ។ តារាម៉ូដែលម្នាក់ឈ្មោះ Gabriella Engels ដែលជាជនរងគ្រោះបានចោទស្ត្រីទីមួយស៊ីមបាវ៉េថាបានសម្រុកចូលបន្ទប់សណ្ឋាគារ និងបានយកខ្សែកាបវាយនាង ខណៈនាងកំពុងរង់ចាំជួបកូនប្រុសលោក Mugabe ។ លោក Gerrie Nel ជាអ្នកជួយការពារក្ដីឲ្យតារាម៉ូដែល Engels និយាយថា មានការផ្ដល់សំណងលុយកាក់ទៅឲ្យជនរងគ្រោះដើម្បីបញ្ចប់បញ្ហា ប៉ុន្តែត្រូវបានបដិសេធ។ ម្ដាយរបស់ Engels និយាយថា គ្រួសារនាងត្រូវការយុត្តិធម៌ មិនមែនលុយឡើយ។ ដោយឡែក ប្រធានាធិបតី Mugabe ក៏មានក្នុងទីក្រុងប្រេតូរីយ៉ាដែរ ដោយលោកត្រូវចូលរួមកិច្ចប្រជុំតំបន់មួយ។ វត្តមានលឿនជាងការគ្រោងទុករបស់លោក Mugabe ទំនងជាមានគោលដៅដោះស្រាយបញ្ហារបស់ភរិយា ដែលបញ្ហានេះអាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ទំនាក់ទំនងការទូតរវាងប្រទេសទាំងពីរក៏ថាបាន។ យ៉ាងណាក្ដី ប៉ូលិសបានបញ្ចប់ការស៊ើបអង្កេតរបស់ខ្លួន និងរង់ចាំតែការសម្រេចពាក់ព័ន្ធអភ័យឯកសិទ្ធិលោកស្រី Grace ប៉ុណ្ណោះ។ លោកស្រី Grace បានធ្វើដំណើរទៅកាន់អាហ្វ្រិកខាងត្បូងដើម្បីព្យាបាលរបួសជើង ដែលជាទស្សនកិច្ចឯកជន ហើយវាមិនអាចក្លាយជាហេតុផលសម្រាប់ការផ្ដល់អភ័យឯកសិទ្ធិបានឡើយ។ យ៉ាងណាក្ដី ជាមួយនឹងជម្លោះការទូតដែលអាចកើតមាន រដ្ឋអាជ្ញាអាហ្វ្រិកខាងត្បូងទំនងជាមិនបន្តដំណើរការរបស់ខ្លួនទេ បើរកឃើញថារបួសរបស់នាង Engels មិនធ្ងន់ធ្ងរនោះ៕	ប៉ូលិសអាហ្វ្រិកខាងត្បូងបានរឹតបន្តឹងសន្តិសុខតាមព្រំដែនដោយបានប្រកាសអាសន្នកម្រិតខ្ពស់ សំដៅរារាំង លោកស្រី Grace Mugabe ភរិយាប្រធានាធិបតីស៊ីមបាវ៉េ Robert Mugabe ពីការចាកចេញពីប្រទេស បន្ទាប់ពីរងការចោទប្រកាន់ថាបានបង្កហិង្សាក្នុងសណ្ឋាគារ។ លោកស្រី Grace Mugabe បានរត់គេច និងមិនបានបង្ហាញខ្លួនចំពោះមុខតុលាការឡើយកាលពីដើមសប្ដាហ៍នេះ។ ប៉ូលិសជឿថា ស្ត្រីទីមួយស៊ីមបាវ៉េស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីអាហ្វ្រិកខាងត្បូងនៅឡើយ។
របៀបនៃការ Vote ៖ ចូលតាមរយៈលីងនេះ http://bit.ly/voteforhegen សូមវាយអ៊ីម៉ែលរបស់អ្នកចូល បន្ទាប់ចុចលើប៊ូតុងពណ៌ក្រហម VOTE FOR THIS PROJECT ។ បញ្ជាក់៖បងប្អូនអតិថិជនអាច Vote លើសពីពីរដង ដោយប្រើអ៊ីម៉ែលផ្សេងៗគ្នា។ សូមបោះឆ្នោតឲ្យបានមុនថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩។ ឧបករណ៍បូមទឹកដោះអេឡិចត្រូនិក hegen នឹងកាន់តែផ្តល់ភាពងាយស្រួល ដល់អ្នកម្តាយគ្រប់រូប ក្នុងការបូមទឹកដោះសម្រាប់កូនៗជាទីស្រឡាញ់របស់ខ្លួន ដោយប្រើប្រាស់តិចនិកជាលក្ខណៈម៉ាស្សា មិនផ្តល់ការឈឺចាប់ និងបូមបានច្រើន។ អ្នកម្តាយ ក៏អាចកំណត់កម្រិតបូមខ្លាំង ឬតិច តាមការចូលចិត្តបានផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ផលិតផលម៉ាក Hegen ត្រូវបាននាំចូលផ្តាច់មុខដោយក្រុមហ៊ុន ស្រមោច ត្រេឌីង សឺលូសិន។ ក្រៅពីឧបករណ៍បូមទឹកដោះអេឡិចត្រូនិក Hegen ក៏បានផលិតនូវ ដបទឹកដោះ ដែលអាចរក្សាទឹកដោះម្តាយយ៉ាងមានសុវត្ថិភាព ។ ដបទឹកដោះ Hegen អាចអាចបូម-រក្សា-បំបៅក្នុងដបតែមួយ។ Hegen ជាផលិតផលមានគុណភាពខ្ពស់ ផលិតនៅរោងចក្រស្តង់ដា ISO ពីប្រទេសសិង្ហបុរី ដែលនឹងធ្វើឲ្យ ការបីបាច់ ថែទាំងទារក និងកូនតូចៗរបស់លោកអ្នក កាន់តែងាយស្រួល។លោកអ្នកអាចរកជាវផលិតផល Hengen នៅតាមបណ្តាហាងលក់សម្ភារកុមារនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ផលិតផលឧបករណ៍បូមទឹកដោះអេឡិចត្រូនិករបស់ hegen ទើបតែបានឈ្នះពានរង្វាន់ នៃការឌីហ្សាញស្អាតដាច់គេ ប្រចាំឆ្នាំ ២០១៩ ក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី។ នៅមានពានរង្វាន់មួយទៀតហៅថា Singapore Mark 2019 Peoples Choice Award ដែលត្រូវការបងប្អូនអតិថិជនជួយ Vote ទាំងអស់គ្នា។
«ក្រៀល» ដែលជាប្រភេទសត្វកម្រ និងជាសត្វស្លាបដែលមានកម្ពស់ខ្ពស់ជាងគេនៅលើពិភពលោកនោះ គឺត្រូវបានក្រុមអ្នកជំនាញរកឃើញថា មាននិន្នាការធ្លាក់ចុះខ្លាំងនៅទូទាំងពិភពលោក។ ក្នុងនោះ ក៏មានកម្ពុជា ផងដែរ។ បើតាមសំណេររបស់លោក នេត្រ ភក្ត្រា ដែលផ្តល់ឱ្យក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានតាមប្រព័ន្ធតេលេក្រាម នារសៀលថ្ងៃទី១៩កក្កដា ការធ្លាក់ចុះនៃវត្តមានរបស់បក្សីនេះ គឺទាមទារយ៉ាងចាំបាច់ពីភាគីពាក់ព័ន្ធដែលត្រូវចូលរួមការពារ និងអភិរក្សប្រភេទសត្វដ៏កម្រនេះ រួមទាំងការថែរក្សាទីជម្រកពងកូន និងតំបន់ដីសើម ដែលជាកន្លែងស្វែងរកចំណីរបស់សត្វក្រៀល និងសត្វស្លាបផ្សេងៗទៀត។ បើតាមទិន្នន័យសិក្សាដោយអ្នកជំនាញ ចំនួនសត្វក្រៀល នៅលើពិភពលោកនាពេលបច្ចុប្បន្ន មាន ចន្លោះពី១៣,០០០ ទៅ១៥,០០០ក្បាល ដែលកំពុងរស់នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា អូស្ត្រាលី វៀតណាម ឡាវ និងកម្ពុជា។ ដោយឡែក កម្ពុជាមានសត្វក្រៀលចំនួន១៩៤ក្បាល ដែលកំពុងរស់នៅទីតាំងប្រមាណ១០កន្លែងខុសៗគ្នា។ នេះបើយោងតាមជំរឿនសត្វក្រៀលនៅចុងឆ្នាំ២០១៩និងដើមឆ្នាំ២០២០ របស់ក្រសួងបរិស្ថាន។ «ចំនួនសត្វក្រៀលត្រូវបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងច្រើន នាប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ដោយសារតែអត្រាស្លាប់កម្រិតខ្ពស់ និងអត្រាបង្កកំណើតមានកម្រិតទាបនៅឡើយ»។ នេះជាសម្តីរបស់ លោក នេត្រ ភក្តា្រ រៀបរាប់ថា ការធ្លាក់ចុះចំនួនសត្វក្រៀលនៅទូទាំងពិភពលោកនេះ គឺបណ្ដាលមកពីកត្តាគំរាមកំហែងផ្សេងៗដែលបង្កឡើងដោយមនុស្ស និងធម្មជាតិ។ កត្តាទាំងនោះ ដូចជា៖ ការបាត់បង់តំបន់ដីសើមដែលជាទីជម្រកដ៏សំខាន់របស់សត្វក្រៀល, ការរំខាន់នៅតំបន់ពងកូន ដែលនាំឱ្យអាត្រាបង្កកំណើតទាប, ការបំពុលដោយថ្នាំពុលកសិកម្ម ការថយចុះនូវវត្តមានចំណីអាហារ, ការកែប្រែប្រព័ន្ធជលសាស្ត្រ ជំងឺឆ្លង ការយកស៊ុតឬកូនសត្វក្រៀលពីសំបុកដើម្បីចិញ្ចឹម ឬជួញដូរ, ការសម្លាប់ដោយសត្វឆ្កែខាំ និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុជាដើម។ ដើម្បីអភិរក្សនិងការពារនូវប្រភេទសត្វស្លាបដ៏កម្រដែលកំពុងរស់នៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជានេះ ក្រសួងបរិស្ថាន កំពុងសហការជាមួយអង្គការដៃគូក្នុងការអភិរក្សសត្វក្រៀល និងទីជម្រករបស់ពួកវាដោយឧទ្យានុរក្ស តែងតែល្បាតនៅតំបន់ការពារធម្មជាតិ ដែលជាជម្រករបស់សត្វក្រៀល។ លើសពីនេះ ក្រសួងក៏កំពុងសិក្សាពីផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ, ការគ្រប់គ្រងនិងដាក់តំបន់ដីសើមសំខាន់ៗ ដែលជាតំបន់ការពារធម្មជាតិ និងធ្វើជំរឿនសត្វក្រៀលជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីប្រមូលនិងរក្សាទុកទិន្នន័យជាក់លាក់នៃចំនួនសត្វក្រៀលនៅកម្ពុជា។ នេះបើតាមការរៀបរាប់របស់លោក នេត្រ ភក្ត្រា។ លោករដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថានរូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះ៖ «យើងក៏បានលើកទឹកចិត្តដល់សម្មភាពអភិរក្ស និងលើកកម្ពស់ជីវភាពសហគមន៍មូលដ្ឋានតាមរយៈទេសចរណ៍ធម្មជាតិ និងការសាកល្បងធ្វើស្រូវមិត្តក្រៀល។ លើសពីនេះទៀត យើងបានអប់រំផ្សព្វផ្សាយ និងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីសត្វក្រៀលដល់សាធារណជន និងតែងតែរៀបចំប្រារព្ធទិវាតំបន់ដីសើមពិភពលោក និងទិវាសត្វស្លាបទេសន្តរប្រវេសន៍ពិភពលោក ជាដើម»។ ទាក់ទងនឹងទីជម្រកសត្វក្រៀលនៅកម្ពុជា លោក ស្រី ស៊ុនលាង អគ្គនាយករងនៃអគ្គនាយកដ្ឋាន រដ្ឋបាលការពារនិងអភិរក្សធម្មជាតិ បានលើកឡើង ថា សត្វក្រៀលបានប្រើប្រាស់ទីជម្រកផ្សេងៗគ្នាដែលមានវិសាលភាពធំគ្របដណ្ដប់ទូទាំងកម្ពុជា ដែលនេះជាតម្រូវការនានា នៅរដូវកាលផ្សេងៗគ្នាសម្រាប់សត្វក្រៀល។ បើតាមលោក ស៊ុនលាង រដូវពងកូនរបស់សត្វក្រៀល គឺចាប់ពីខែកក្កដា ដល់ ខែតុលា ដោធ្វើបំលាស់ទីទៅភាគខាងជើងនិងភាគឦសាន(ខាងជើងឈាងខាងកើត)នៃកម្ពុជា។ លោកបានបន្ថែមថា នៅក្នុងព្រៃដែលសំបូរដោយតំបន់ដីសើមតូចៗ(ត្រពាំង ឬថ្លុកទឹក) គឺជាទីជម្រកដ៏សំខាន់សម្រាប់បន្តពូជរបស់សត្វដ៏កម្រនេះ។ លោក ស៊ុនលាង បានបញ្ជាក់ថា ចំនួនសត្វក្រៀលរបស់កម្ពុជាប្រហែលពាក់កណ្ដាលបានផ្លាស់ទីទៅតំបន់នានានៃអាងទន្លេសាប ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងតំបន់ការពារទេសភាពអាងត្រពាំងថ្ម ផងដែរ។ ដោយឡែកចំនួនសត្វក្រៀលប្រហែលពាក់កណ្ដាលទៀត គឺផ្លាស់ទីទៅតំបន់ដីសណ្ដរទន្លេមេគង្គនៃប្រទេសកម្ពុជា និងវៀតណាម។ តំបន់ដីសណ្ដរទន្លេមេគង្គនៃប្រទេសកម្ពុជានោះរួមមាន៖ តំបន់ការពារទេសភាពអន្លង់ព្រីងក្នុងខេត្តកំពត និងតំបន់ការពារទេសភាពបឹងព្រែកល្ពៅ ក្នុងខេត្តតាកែវ។ សូមជម្រាបថា ក្រៀល គឺជាសត្វស្លាបដែលមានកម្ពស់ខ្ពស់ជាងគេលើពិភពលោក ហើយអាចហោះហើរបាន។ ជាទូទៅ សត្វក្រៀលមានកម្ពស់ប្រហែល ១,៧៦ម៉ែត្រ ទម្ងន់ ពី៥ទៅ១២គីឡូក្រាម និងប្រវែងស្លាបទាំងសងខាង២,៥ម៉ែត្រ។ សត្វក្រៀលមានសម្បុរប្រផេះលើដងខ្លួន ត្រង់កនៃផ្នែកខាងលើនិងក្បាលមានពណ៌ក្រហម ក្បាលផ្នែកខាងលើបំផុតនិងត្រចៀកមានពណ៌ប្រផេះស្រាល។ សត្វក្រៀលត្រូវបានចាត់ជាប្រភេទសត្វងាយរងគ្រោះនៅក្នុងបញ្ជីក្រហមនៃអង្គការ IUCN៕	ភ្នំពេញ៖ ប្រភេទសត្វកម្រ«ក្រៀល»ដែលមានវត្តមាននៅទីតាំង១០កន្លែងខុសៗគ្នា នៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា កំពុងមាននិន្នាការធា្លក់ចុះខ្លាំង។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក នេត្រ ភក្រ្តា រដ្ឋាលេខាធិការក្រសួងបរិស្ថាន ដែលបានបញ្ជាក់ថា ការធ្លាក់ចុះនូវប្រភេទបក្សីដ៏កម្រនេះ គឺដោយសារតែអត្រាស្លាប់កម្រិតខ្ពស់ ហើយអត្រាបង្កកំណើតមានកម្រិតទាប នៅឡើយ។
លើសពីនេះទៅទៀត វេជ្ជបណ្ឌិត បេត វ៉ាយ កាលេន (Beth Y. Karlan, MD) នាយកក្នុងកម្មវិធីស្រាវជ្រាវជំងឺមហារីកស្ត្រី (Womens Cancer Research Program) នៅវិទ្យាស្ថានជំងឺមហារីក Cedars-Sinais Samuel Oschin Comprehensive Cancer ក្នុងរដ្ឋឡូសអេជែឡែស និយាយថា នៅពេលស្ត្រីពិតជាសង្ស័យអ្វីមួយមែន ចូរទៅពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យភ្លាមទៅ។ អ្នកស្រីបន្ថែមទៀតថា៖ រោគសញ្ញាគំរាមដាស់តឿន មិនមែនមានន័យថាមហារីកនោះទេ ទោះបីជាអ្នកមានសញ្ញាទាំងនោះទាំងអស់ក៏ដោយ។ មានសញ្ញាធម្មតាៗ ឬការប្រែប្រួលមិនធម្មតាជាច្រើន ដែលសុទ្ធតែអាចបណ្តាលឱ្យមានរោគសញ្ញាដាស់តឿនទាំងអស់។ ឧទាហរណ៍ អ្នកអាចមានករណីហើមពោះ ឈឺចង្កេះ និងតឹងក្នុងអាងត្រគៀកដែលនោះគ្រាន់តែជាដុំសាច់ធម្មតាក្នុងស្រទាបសាច់ដុំស្បូនប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើរោគសញ្ញារបស់អ្នកចេះតែកើតមានរហូត និងវិវឌ្ឍន៍ទៅមុខទៀត ដូចជាធ្វើឱ្យអ្នកក្រោកពីដេករាល់ព្រឹក និងចេះតែព្រួយបារម្ភរយៈពេលពីរសប្តាហ៍ហើយ យកល្អគួរតែទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងនឹងគ្រូពេទ្យ ដើម្បីពិនិត្យរកបញ្ហា។ កាលេន បន្ថែមទៀតថា ការពិនិត្យជំងឺជាទៀងទាត់ និងធ្វើតេស្តដូចជា Pap Smear និង Mammograms ព្រមទាំងយល់ដឹងពីរាងកាយរបស់អ្នក វាសុទ្ធតែជារឿងសំខាន់ទាំងអស់ដើម្បីទទួលបានសុខភាពល្អ។ តើការប្រែប្រួលអ្វីខ្លះដែលគ្រប់គ្រាន់ឱ្យអ្នកមកជួបគ្រូពេទ្យ? ខាងក្រោមនេះគឺជាសញ្ញាជាច្រើនដែលអាចឱ្យអ្នកត្រូវមកពិនិត្យជាមួយគ្រូពេទ្យហើយ។ ១, ប្រែប្រួលសុដន់ វេជ្ជបណ្ឌិត ការូលីន រានូវីច (Carolyn Runowicz, MD) អ្នកជួយសង្គ្រោះជំងឺមហារីកសុដន់ និងជាសាស្ត្រាចារ្យខាងសម្ភព និងរោគស្ត្រីនៅឯមហាវិទ្យាល័យវេជ្ជសាស្ត្រ Herbert Wertheim របស់សាកលវិទ្យាល័យអន្តរជាតិ Florida ព្រមទាំងជាអតីតនាយកសហគមន៍ជំងឺមហារីកអាមេរិក និយាយថា៖ ប្រសិនបើអ្នកមានអារម្មណ៍ថាមានដុំសាច់មួយ អ្នកមិនគួរណាប្រងើយកន្តើយនឹងវាទេ ទោះបីជាលទ្ធផលនៃការថត Mammogram ឃើញធម្មតាក៏ដោយ។ ប្រសិនបើក្បាលសុដន់របស់អ្នកបែកស្រកា ឬរបកស្បែក នោះវាអាចជាជំងឺ Pagets Disease ដែលអាចជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងជំងឺមហារីករហូតដល់ ៩៥%ឯណោះ។ លើសពីនេះទៅទៀត គួរតែរកមើលការហូតទឹករំអិលដូចទឹកដោះគោរ ឬឈាមចេញពីក្បាលសុដន់។ ស្បែកនៅសុដន់ទៅជាខួច ជាពិសេសមានពណ៌ដូចទឹក្រូច នោះគឺជាអ្វីដែលអ្នកត្រូវបារម្ភហើយ។ អ្វីដែលកម្រ ការខួចលើស្បែកសុដន់ ច្រើនតែទាក់ទងនឹងជំងឺមហារីកសុដន់ដែលរលាក ហើយករណីដែលជាមហារីកខ្លាំងក្លា អ្នកអាចសម្គាល់ឃើញមានការហើម ក្តៅ និងក្រហមសុដន់។ គ្រូពេទ្យអាចនឹងពិនិត្យលើសុដន់ និងសួរពីប្រវត្តិជំងឺ ថត Mammogram ឬ Sonogram និងអាចធ្វើអាណាប៉ាត់ទៀត ដោយអាស្រ័យទៅតាមលទ្ធផលនៃការធ្វើតេស្តទាំងពីខាងលើ»។ ២. ធ្លាក់ឈាមរដូវមិនទៀងទាត់ ពេលមួយដែលអ្នករាំងរដូវ រាល់ការធ្លាក់ឈាមទាំងអស់សុទ្ធតែជាសញ្ញាដាស់តឿនដល់អ្នកហើយ។ វេជ្ជបណ្ឌិត រានូវីច និយាយថា៖ រាលការហូរឈាម ឈាមតិចៗលើខោទ្រនាប់ ឬកំណក់ឈាមធំមួយ សុទ្ធតែជារឿងមិនធម្មតាទាំងអស់ ហើយគួរតែស្រាវជ្រាវឱ្យបានភ្លាមៗ។ ការហូរឈាមអាចបញ្ជាក់បានថាមានដុំសាច់ មិនមែនមហារីក Endometrial Polyp ឬ អ្វីមួយធ្ងង់ធ្ងរជាងនេះ ដូចជាមហារីកស្រទាប់ខាងក្នុងរបស់ស្បូន ឬមាត់ស្បូន។ ជុំវិញការរាំងរដូវ ការហូរឈាមមិនធម្មតាច្រើនតែទាក់ទងនឹងការប្រែប្រួលអ័រម៉ូន និងភាពមិនធម្មតាក្នុងទ្វារមាស ដូច្នេះចូរថត Sonogram ទៅលើទ្រវាមាសផ្ទាល់ និងអាណាប៉ាត់។ ៣, ហូរឈាមតាមរន្ធគូថ ជំងឺមហារីកពោះវៀនធំ គឺជាជំងឺមហារីកដែលកើតច្រើនជាងគេបំផុតលំដាប់ទី៣ លើមនុស្សស្រី។ ចំណុចសំខាន់មួយរបស់វា គឺជាការហូរឈាមតាមរន្ធគូថ ដែលភាគច្រើនបំផុតបណ្តាលមកពីជំងឺឫសដូងបាត។ វេជ្ជបណ្ឌិត កាលេន និយាយថា៖ ប៉ុន្តែវាមិនមែនបែបនេះទាំងអស់នោះទេ តែលាមកដែលមានពណ៌ខ្មៅ ឬក្រហមគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់អ្នកទៅជួបគ្រូពេទ្យហើយ។ គ្រូពេទ្យទំនងជានឹងពិនិត្យដោយការលូករន្ធគូថ និងថត Colonoscopy ប្រសិនបើអ្នកអាយុចាប់ពី ៥០ឆ្នាំឡើងទៅ ឬនៅក្មេងក៏ដោយ។ ៤, ហូរទឹករំអិល ការហូរទឹករំអិលតាមទ្វារមាសដែលមានក្លិនស្អុយ អាចជាសញ្ញាមួយនៃជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ហើយទឹករំអិលនោះ ប្រហែលជាមានឈាម និងកើតមាននៅនៅចន្លោះពេលមករដូវ ឬក្រោយរាំងរដូវ។ យកល្អកុំសាកល្បងព្យាបាលការហូរទឹករំអិលនោះដោយខ្លួនឯង ជាមួយថ្នាំគ្មានវេជ្ជបញ្ជាអី។ ការពិនិត្យមានសារៈសំខាន់ដើម្បីកំណត់ថា ការហូរទឹករំអិលនោះបណ្តាលមកពីការបង្ករោគ ឬអ្វីផ្សេងដែលធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះ។ ៥, ហើមពោះ វេជ្ជបណ្ឌិត កាលេន និយាយថា ជំងឺមហារីកក្រពេញអូវ៉ែគឺជាឃាតករលេខមួយ។ អស់រយៈពេលច្រើនឆ្នាំមកហើយ វាត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាឃាតករស្ងាត់ស្ងៀម និងមានរោគសញ្ញាច្បាស់លាស់របស់វាច្បាស់លាស់ចំនួនបួន នោះគឺហើមពោះ ផ្លាស់ប្តូរពេលវេលាបត់ជើងធំតូច នោមញឹកជាធម្មតា និងឈឺចង្កេះ ឬអាងត្រគៀក។ ការមានរោគសញ្ញាទាំងនេះមួយ ឬពីរម្តងម្កាល វាគឺជារឿងធម្មតាទេ ជាពិសេសក្រោយពីញ៉ាំអាហារឆ្អែត។ ប៉ុន្តែចូរប្រយ័ត្ននៅពេលមានសញ្ញានេះពីរ ឬច្រើនកើតឡើងរាល់ថ្ងៃច្រើនជាងពីរសប្តាហ៍ ហើយអ្នកក៏គួរតែទៅជួបគ្រូពេទ្យដែរ ប្រសិនបើវាចេះតែកើតឡើងជាប់រហូត និងវិវឌ្ឍន៍ទៅមុខទៀត។ គ្រូពេទ្យអាចនឹងពិនិត្យលើអាងត្រគៀក ថត Sonogram លើទ្វារមាស និងធ្វើតេស្តឈាម CA-125 ដើម្បីរកមើលកោសិការមហារីក។ ៦, ឡើងទម្ងន់ ឬស្រកទម្ងន់ដោយមិនដឹងមូលហេតុ វេជ្ជបណ្ឌិត រានូវីច និយាយថា៖ ប្រសិនបើអ្នកឡើងទម្ងន់ ២,២គីឡូក្រាមភ្លាមៗ កុំបាច់បារម្ភអី។ ប៉ុន្តែពីមួយខែទៅមួយខែ ឃើញមានឡើងទម្ងន់ច្រើន ជាពិសេសនៅពេលញ៉ាំអាហារដើម្បីថែរាងឱ្យធម្មតានោះ បែរឃើញរីកក្បាលពោះ នោះអាចជាសញ្ហាជំងឺមហារីកអូវ៉ែដែរ។ ដោយយោងទៅតាមសហគមន៍ជំងឺមហារីកអារម៉េរិក បានឱ្យដឹងថា ការស្រកទម្ងន់៤,៤គីឡូក្រាម ឬច្រើនជាងនេះដោយមិនដឹងខ្លួន ប្រហែលជាសញ្ញាដំបូងនៃជំងឺមហារីក ក្នុងនោះមានមហារីកលំពែង ក្រពះ បំពង់ Esophagus ឬសួត។ ប៉ុន្តែវេជ្ជបណ្ឌិត រានូវីច និយាយថា ស្ត្រីដែលស្រកទម្ងន់ច្រើនតែបណ្តាលមកពីក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីតធ្វើការខ្លាំងពេក ដូច្នេះគ្រូពេទ្យប្រហែលជាអាចធ្វើតេស្តមើលមុខងារក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីតដំបូងគេ។ ៧, ក្អកជាប់រហូត ការក្អកជាប់រហូតច្រើនជាងពីរ ទៅបីសប្តាហ៍ និងមិនមែនដោយសារការអាឡែហ្ស៊ី ឬជំងឺនៅផ្លូវដង្ហើមខាងលើ ឬមានឈាមក្នុងកំហាក ត្រូវតែទៅអោយគ្រូពេទ្យពិនិត្យ។ ប្រសិនបើការក្អករបស់អ្នក បង្កឡើងដោយការជក់បារី ឬស្រូបផ្សែងបារីពីគេ ចូរចេញឱ្យឆ្ងាយពីកន្លែងនោះ ឬឈប់ជក់បារី។ វេជ្ជបណ្ឌិត កាលេន និយាយថាឰ ការជក់បារីគឺជាឃាតករជំងឺមហារីកលេខមួយរបស់ស្ត្រី។ គ្រូពេទ្យអាចនឹងថតកាំរស្មីអ៊ិច និង CT Scan លើសួតរបស់អ្នក។ ៨, ប្រែប្រួលកូនកណ្តុរ វេជ្ជបណ្ឌិត រានូវីច ឱ្យដំបូន្មានថា ប្រសិនបើអ្នកមានអារម្មណ៍ថា មានកូនកណ្តុរដ៏រឹងច្រើននៅនឹងក ឬឃ្លៀក អ្នកគួរតែទៅជួបគ្រូពេទ្យទៅ។ កូនកណ្តុរដែលហើម រឹង ច្រើនតែបណ្តាលមកពីការបង្ករោគ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មហារីកកូនកណ្តុរ សួត ក្បាល ឬក ដែលបានរីករាលដាលហើយនោះ ក៏អាចធ្វើឱ្យកូនកណ្តុររីកធំបានដែរ ហើយគ្រូពេទ្យអាចនឹងពិនិត្យទៅលើរាងកាយ និងធ្វើអាណាប៉ាត់ទៀត។ ៩, អស់កម្លាំង ទោះបីជាការអស់កម្លាំងអាចជារឿងមួយពិបាកនឹងចាត់ទុកក៏ដោយ ក៏សហគមន៍ជំងឺមហារីកអាម៉េរិក កំណត់ថា ការអស់កម្លាំងខ្លាំងពេក វាមិនធូរស្បើយវិញទេ ទោះបីជាសម្រាកហើយក៏ដោយ។ ប្រសិនបើអ្នកចេះតែអស់កម្លាំងជាប់រហូត ចូរទៅពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យចុះ។ ជំងឺមហារីកឈាមស ពោះវៀនធំ ឬក្រពះសុទ្ធតែអាចបណ្តាលឱ្យអស់កម្លាំងបានទាំងអស់ ព្រោះវាធ្វើឱ្យបាត់បង់ឈាម។ វេជ្ជបណ្ឌិត រានូវីច និយាយថា ការអស់កម្លាំងអាចជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរមួយ ហើយងាយនឹងមិនយកចិត្តទុកដាក់ណាស់។ គ្រូពេទ្យអាចនឹងពិនិត្យលើរាងកាយ និងធ្វើតេស្តឈាមដើម្បីវាយតម្លៃទៅលើក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីតនិងទាត់ចោលនូវជំងឺទីរ៉ូអ៊ីតផងដែរ។ ១០, ប្រែប្រួលស្បែក ចូរមើលថែឱ្យបានដឹតដល់លើការប្រែប្រួលទាំងឡាយណា ដែលមានលើស្បែករបស់អ្នកគ្រប់ទីកន្លែងទាំងអស់ និងត្រូវទំនាក់ទំនងគ្រូពេទ្យភ្លាម នៅពេលមានអ្វីដែលធ្វើឱ្យអ្នកព្រួយបារម្ភ។ ការឈឺចាប់នៅនឹងមាត់ ដែលមិនចេះបាត់ ជាពិសេសពេលជក់បារី ឬផឹកស្រា ប្រហែលជាសញ្ញានៃជំងឺមហារីកមាត់។ ជាពិសេស ចូរសម្គាល់រកមើលស្បែកដែលឈឺ ឬរលាកលើតំបន់ទ្វារមាស។ វេជ្ជបណ្ឌិត រានូវីច និយាយថា ដំបៅលើបបេទ្រវាមាសដែលមិនចេះជា អាចជាសញ្ញាមួយនៃជំងឺមហារីកលើបបេទ្វារមាសនោះ។ ការប្រែប្រួលលើប្រជ្រុយ ឬដំបៅមានពណ៌លើបបេទ្វារមាស ក៏អាចជាសញ្ញារបស់ជំងឺមហារីកដែរ។ វេជ្ជបណ្ឌិត រានូវីច បន្ថែមទៀតថា ជំងឺស្បែកបបេទ្វារមាស អាចនឹងមើលរំលងជាញឹកញាប់ ព្រមទាំងអាចស្ថិតក្នុងសភាពធ្ងន់ធ្ងរបានទៀត។ ដូច្នេះការច្រិបសាច់ទៅវិភាគអាណាប៉ាត់អាចនឹងត្រូវធ្វើ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	យោងទៅតាមមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រង និងការពារជំងឺ (CDC) បានឱ្យដឹងថា ទោះបីជា៦៥%នៃស្ត្រីអាយុចាប់ពី ៤០ឆ្នាំឡើងទៅថត Mammogram ក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំចុងក្រោយ ហើយក៏ដោយ ក៏ជំងឺមហារីកតែងតែមិនអាចរកឃើញ តាមរយៈការធ្វើតេស្តបែបនេះដែរ។
លោក Zulkifli Abu Bakar ប្រធានគ្រប់គ្រងភ្នាក់ងារដែនសមុទ្រម៉ាឡេស៊ី បានរំពឹងថា នឹងមានទូកដឹកជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ាជាច្រើនគ្រឿង ដែលចាកចេញពីមីយ៉ាន់ម៉ាដោយសារតែហិង្សាប្រដាប់អាវុធនៅរដ្ឋ Rakhine ឆ្ពោះមកកាន់ម៉ាឡេស៊ី នៅសប្តាហ៍បន្តបន្ទាប់ខាងមុខដ៏ខ្លីនេះ ។ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងលំហូរជនភៀសខ្លួននេះ លោក Zulkifli Abu Bakar បានបញ្ជាក់ពីជំហររបស់ម៉ាឡេស៊ី តាមរយៈភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ថា ម៉ាឡេស៊ី នឹងផ្តល់វត្ថុដែលចាំបាច់ (រ៉ូហ៊ីងយ៉ា) ដើម្បីជាជំនួយសម្រាប់ការបន្តដំណើររបស់ពួកគេ ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងកូឡាឡាំពួរបែបនេះ បានបង្ហាញពីចំណាត់ការមនុស្សធម៌មួយ ដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់ ដ្បិត វិបត្តិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ដែលទើបតែផ្ទុះឡើងជាថ្មីនៅខែសីហាកន្លងទៅថ្មីៗ មិនត្រឹមតែក្លាយជាក្តីបារម្ភរបស់តំបន់ប៉ុណ្ណោះនោះទេ តែ វា ក៏បាននិងក្លាយជាក្តីបារម្ភមួយរបស់ពិភពលោកផងដែរ ។ ថ្មីៗនេះ ថៃ ក៏បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្រដៀងគ្នានេះដែរ ។ នៅដើមសបា្តហ៍មុន លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖« ក្រសួងការពារជាតិ និងសន្តិសុខថៃកំពុងរៀបចំទទួលជនភៀសខ្លួនមកពីមីយ៉ាន់ម៉ា។ ពួកយើងនឹងផ្ដល់ជម្រកដល់ពួកគេដូចកាលពីមុន ហើយនឹងបញ្ចូនពួកគេត្រលប់ទៅវិញនៅពេលដែលពួកគេត្រៀមខ្លួនរួចរាល់»។ សូមជម្រាបផងដែរថា បើតាមរបាយការណ៍របស់ភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិ មានជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយា់ ជាង១០ម៉ឺននាក់ហើយ បានភៀសខ្លួនចេញពីមីយ៉ាន់ម៉ា ដោយសារតែការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា និងក្រុមឧទ្ទាមនៅក្នុងរដ្ឋ Rakhine ។ នៅឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅ ថៃ និងម៉ាឡេស៊ី ក៏បានធ្វើសកម្មភាពមនុស្សធម៌បែបនេះផងដែរ នៅពេលដែលជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា រាប់ម៉ឺននាក់ ស្វែងរកជំនួយ និងជួបវិបត្តិនៅមីយ៉ាន់ម៉ានោះ ៕	កងកម្លាំងល្បាតដែនសមុទ្រម៉ាឡេស៊ី នឹងមិនហាមឃាត់ជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ដែលកំពុងតែភៀសខ្លួនពីហិង្សាប្រដាប់អាវុធនៅមីយ៉ាន់ម៉ាឡើយ។ ម៉ាឡេស៊ី ក៏បានត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការផ្តល់លំនៅបណ្តោះអាសន្នសម្រាប់ពួកគេផងដែរ។ នេះគឺជាសេចក្តីប្រកាសរបស់ប្រមុខដែនសមុទ្រម៉ាឡេស៊ីនៅថ្ងៃទី០៨ កញ្ញា ។
«កម្ពុជា ទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងមុតមាំពីលោកប្រធានាធិបតី អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង។ ខ្ញុំជឿថា អ្វីនឹងដូចការព្រាងទុក ដោយការប្រកាសផ្លូវការនឹងប្រព្រឹត្តទៅនាកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅក្រុងប៉ារីស នាអំឡុងខែវិច្ឆិកា ខាងមុខ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំង ក្នុងបទសម្ភាសមួយនៅទីស្នាក់ការសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ ក្នុងខេត្តសៀមរាប ទាក់ទងនឹងបេក្ខភាពកម្ពុជាក្នុងការរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលនៃបណ្តាប្រទេសនិយាយភាសាបារាំងលើកទី២០ នាឆ្នាំ២០២៦។ អត្ថបទទាក់ទង ទូតបារាំងពន្យល់ពីសារសំខាន់នៃទស្សនកិច្ចសម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ព្រោះកម្ពុជាគឺជាបេះដូងនៃតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រមួយសម្រាប់បារាំង បារាំងគាំទ្របេក្ខភាពកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនីឆ្នាំ២០២៦ បារាំងនឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនី លើកទី១៩ នៅក្រុង Villers-Cotterêts នាខែតុលា ខាងមុខ ហើយមានការរំពឹងយ៉ាងខ្ពស់ថា កម្ពុជា គឺជាបេក្ខភាពឈានមុខគេក្នុងការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ធំនេះ នារយៈពេល២ឆ្នាំបន្ទាប់។ មេដឹកនាំបារាំង ជាពិសេសលោកប្រធានាធិបតី ម៉ាក្រុង តែងតែបង្ហាញការគាំទ្ររបស់ខ្លួន នាអំឡុងនៃដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ឥស្សរជនកំពូលៗកម្ពុជា ទៅកាន់បារាំង នារយៈពេល១៥ខែចុងក្រោយ ដោយគិតចាប់តាំងពីសម្តេច ហ៊ុន សែន អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២, ព្រះរាជទស្សនកិច្ចរបស់ព្រះករុណាព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ និងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បន្ទាប់មកសម្តេច ឃួន សុដារី ប្រធានរដ្ឋសភា នាឆ្នាំ២០២៤នេះ។ លោក Jacques Pellet បានវាយតម្លៃខ្ពស់អំពីទំនាក់ទំនងដែលកាន់តែល្អប្រសើររវាងកម្ពុជា និងបារាំង។ តាមរយៈការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍សប្តាហ៍នៃភាសាបារាំង ទាំងនៅភ្នំពេញ និងខេត្តសៀមរាប ពីថ្ងៃទី១៦ ដល់ថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា កម្មវិធីដ៏ច្រើន បានបង្ហាញពីចំណងការទូតដ៏រឹងមាំរបស់ប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងនោះរួមមានការចាក់បញ្ចាំងខ្សែភាពយន្ត ការប្រគំតន្ត្រី ការប្រឡងចម្រៀងភាសាបារាំង សកម្មភាពកីឡា និងវប្បធម៌ជាច្រើនទៀត។ លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំងមានទំនុកចិត្តខ្ពស់លើកម្ពុជាក្នុងការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ធំ ដែលមិនធ្លាប់មាននៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រមួយនេះ។ «ប្រមុខរដ្ឋ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលពីប្រមាណ៩០ប្រទេស នឹងមកកម្ពុជាដើម្បីអបអរហ្វ្រង់កូហ្វូនី ហើយកម្ពុជានឹងក្លាយជាប្រទេសទី២នៅតំបន់អាស៊ីក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនី បន្ទាប់ពីការរៀបចំដំបូងនៅវៀតណាមកាលពីឆ្នាំ១៩៩៧»។ លោក Jacques Pellet បានគូសបញ្ជាក់ម្តងហើយម្តងទៀតពីការពេញចិត្តពេញថ្លើមក្នុងការគាំទ្របេក្ខភាពកម្ពុជា។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត ទទួលស្គាល់ថា៖ «ពិតណាស់ នៅកម្ពុជា យើងមិនអាចឃើញគេនិយាយភាសាបារាំងនៅតាមផ្លូវ ដូចកាលពីអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៥០-៦០ ក៏ដោយ ប៉ុន្តែហ្វ្រង់កូហ្វូនីនៅតែមានសកម្មភាពរស់រវើកនៅកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងជួរបញ្ញវន្ត»។ លោក Jacques Pellet វាយតម្លៃបែបនេះ ដោយផ្អែកលើសមាសភាពរដ្ឋាភិបាលថ្មី ដែលមានរដ្ឋមន្ត្រី៤០ភាគរយ និយាយភាសាបារាំង។ ទោះមិនដែលឮនិយាយជាសាធារណៈ ប៉ុន្តែលោកទូតបញ្ជាក់ថា សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត និយាយភាសាបារាំងយ៉ាងល្អ ក្រៅពីនេះ មានដូចជា លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ានី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ, លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី កើត រិទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ ជាដើម។ ចាប់ផ្តើមដំបូងនៅឆ្នាំ១៩៨៦ កិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនី (Sommet de la Francophonie) ជាជំនួបរវាងប្រមុខរដ្ឋ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលដែលជាសមាជិកអង្គការអន្តរជាតិនៃក្រុមប្រទេសនិយាយភាសាបារាំង (OIF) ដើម្បីពិភាក្សា ផ្លាស់ប្តូរយោបល់លើបញ្ហាផ្សេងៗដូចជា នយោបាយអន្តរជាតិ សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក កិច្ចសហប្រតិបត្តិការហ្វ្រង់កូហ្វូនី សិទ្ធិមនុស្ស អប់រំ វប្បធម៌ និងប្រជាធិបតេយ្យ ជាដើម។ កិច្ចប្រជុំកំពូលហ្វ្រង់កូហ្វូនីលើកទី១៨ ត្រូវបានរៀបចំឡើងកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ នៅក្រុង Djerba ប្រទេសទុយនីស៊ី។ សម្រាប់ជំនួបកំពូលលើកទី១៩ នាឆ្នាំ២០២៤ បារាំងនឹងក្លាយជាម្ចាស់ផ្ទះលើកទី៣ ខណៈក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាម ជាម្ចាស់ផ្ទះដំបូងបំផុតពីតំបន់អាស៊ី ដែលបានរៀបចំកិច្ចកំពូលនេះ នាព្រឹត្តិការណ៍លើកទី៧ កាលពីឆ្នាំ១៩៩៧។ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ «ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ» គឺជាបិតាស្ថាបនិកមួយព្រះអង្គ នៃអង្គការអន្តរជាតិហ្វ្រង់កូហ្វូនី ដែលបានចាប់កំណើតនៅថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧០ ដោយបិតាស្ថាបនិកផ្សេងទៀតរួមមានដោយអតីតប្រធានាធិបតីសេណេហ្គាល់ លោក Léopold Sédar Senghor, អតីតប្រធានាធិបតីទុយនេស៊ី លោក Habib Bourguiba និងអតីតប្រធានាធិបតីនីហ្សេរីយ៉ា លោក Hamani Diori។ តាមតួលេខរបស់ OIF រដ្ឋ និងរដ្ឋាភិបាលជាសមាជិកហ្វ្រង់កូហ្វូនី មាន៨៨ (សមាជិកពេញសិទ្ធិ៥៤, មិនពេញសិទ្ធិ៧ និងសង្កេតការណ៍២៧)។ កម្ពុជាជាសមាជិកពេញសិទ្ធិចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៣ ក្រោយឆ្លងកាត់ជាសមាជិកសង្កេតការណ៍២ឆ្នាំ។ បច្ចុប្បន្នអ្នកប្រើប្រាស់ភាសាបារាំង មាន៣២១លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក និងមានអ្នករៀនប្រមាណ១៤៤លាននាក់ ហើយភាសាបារាំងជាភាសាទី៥លើពិភពលោក និងជាភាសាលំដាប់ទី៤លើបណ្តាញអ៊ីនធ័រណិត៕	ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំងប្រចាំកម្ពុជា រំពឹងយ៉ាងមុតមាំថា កម្ពុជានឹងក្លាយជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលហ្រ្វង់កូហ្វូនី (Sommet de la Francophonie) ឆ្នាំ២០២៦។ បើតាម លោក Jacques Pellet វាក៏ជាឱកាសដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឈានទៅពង្រឹងចំណងការទូតជាមួយប្រមុខរដ្ឋ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលពីប្រទេសប្រមាណ៩០ ជាសមាជិកពេញសិទ្ធិ និងសង្កេតការណ៍នៃបណ្តាប្រទេសប្រើប្រាស់ភាសាបារាំង (ហ្វ្រង់កូហ្វូនី)។
ក្រុមប្រឹក្សាសហភាពអឺរ៉ុបបានអនុម័តជំនួយបន្ថែម ៥ពាន់លានអឺរ៉ូ (៥,៤៤ ពាន់លានដុល្លារ)នៅថ្ងៃទី ១៨ ខែមីនា ដើម្បីគាំទ្រដល់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធអ៊ុយក្រែន តាមរយៈមូលនិធិសន្តិភាពអឺរ៉ុប (EPF)។ ចំណាត់ការនេះ ធ្វើឡើងក្នុងបរិបទដែលទីក្រុងកៀវត្រូវការធនធានគាំទ្របន្ថែមទៀត ខណៈជម្លោះកំពុងបន្តអូសបន្លាយ ស្របពេលសភាអាម៉េរិកមិនទាន់បានអនុម័តកញ្ចប់ជំនួយ ៦០ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់ជួយអ៊ុយក្រែន។ តាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសហភាពអឺរ៉ុប ជំនួយបន្ថែមរបស់សហភាពអឺរ៉ុបនឹងត្រូវប្រើប្រាស់ក្នុងការបណ្តុះបណ្តាល និងផ្តល់អាវុធដល់អ៊ុយក្រែន ព្រមទាំងផ្តល់សំណងដល់រដ្ឋសមាជិកដែលបានផ្តល់ជំនួយយោធាដល់ប្រទេសនេះ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍បាននិយាយថា ជាមួយនឹងទឹកប្រាក់បន្ថែមចំនួន៥ ពាន់លានអឺរ៉ូនេះ ធ្វើឲ្យមូលនិធិ EPF របស់សហភាពអឺរ៉ុបកើនដល់ ១៧ពាន់លានអឺរ៉ូសម្រាប់រយៈពេល ២០២១-២០២៧។ ថ្លែងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាកិច្ចការបរទេស EU នាថ្ងៃទី ១៨ ខែមីនា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ុយក្រែន លោក Dmytro Kuleba បានស្វាគមន៍ចំពោះការសម្រេចចិត្តរបស់ EU ក្នុងការបន្ថែមប្រាក់ចំនួន ៥ពាន់លានអឺរ៉ូសម្រាប់គាំទ្រប្រទេសនេះ ដោយចាត់ទុកថា នេះជាជំហានសំខាន់សម្រាប់អ៊ុយក្រែន។ នៅថ្ងៃដដែល ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប លោក Charles Michel បាននិយាយថា អឺរ៉ុបត្រូវតែពង្រឹងសមត្ថភាពការពារជាតិ និងស្វ័យភាពរបស់ខ្លួន នៅពេលនិយាយអំពីការធានាសន្តិសុខទូទាំងប្លុក។ បើតាមលោក Michel អឺរ៉ុបចាំបាច់ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះសន្តិសុខផ្ទាល់ខ្លួន ហើយមិនគួរពឹងផ្អែកលើការគាំទ្រពីខាងក្រៅច្រើននោះទេ។ លោកបានអំពាវនាវឱ្យ EU បន្តរក្សាការគាំទ្រសម្រាប់អ៊ុយក្រែន ហើយបានអំពាវនាវឱ្យបណ្តាប្រទេសនៅក្នុងប្លុកដើម្បីបង្កើតលក្ខខណ្ឌអំណោយផលសម្រាប់ការវិនិយោគលើវិស័យការពារជាតិ៕	សហភាពអឺរ៉ុប (EU) បានអនុម័តជំនួយបន្ថែមជាង ៥ពាន់លានដុល្លារដល់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធអ៊ុយក្រែនបន្ថែមទៀត ខណៈសភាអាមេរិកមិនទាន់អនុម័តកញ្ចប់ជំនួយ ៦០ ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់ជួយអ៊ុយក្រែន។
សមាសធាតុផ្សេងទៀតដែលមានក្នុងផ្លែម្រះនេះដែរមានដូចជា Charantin ដែលជួយបញ្ចុះជាតិស្ករក្នុងឈាម។ ដូច្នេះវានឹងល្អចំពោះអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ ម្រះក៏មានសារធាតុ Anthelmintic ដែរត្រូវបានគេប្រើប្រាស់សម្រាប់ព្យាបាលជំងឺក្រពះពោះវៀន។ ការញ៉ាំទឹកម្រះនឹងជួយសម្លាប់ព្រូនដែលមានក្នុងពោះវៀន។ វាក៏មានសារធាតុប្រឆាំងការរលាក និងមហារីកផងដែរ។ សារធាតុពីរយ៉ាងទៀតក្នុងម្រះដូចជា A-eleostearic Acid ដែលមានក្នុងគ្រាប់ និង 15, 16-dihydroxy-a-eleostearic acid ជួយបង្ការកុំឲ្យកោសិកាមហារីកកើតមាន ព្រមទាំងជាការព្យាបាលដ៏ល្អមួយសម្រាប់ជំងឺមហារីកគ្រាប់ឈាម និងការកង្វះគ្រាប់ឈាមជាដើម។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការញ៉ាំម្រះច្រើនពេកប្រហែលជាអាចបណ្តាលឲ្យឈឺក្នុងពោះ ឬរាករូសបាន។ សម្រាប់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមដែលកំពុងតែប្រើថ្នាំព្យាបាលហើយ ត្រូវតែផ្លាស់ប្តូរកម្រិតថ្នាំដែលប្រើបើសិនជាពួកគេញ៉ាំផ្លែម្រះរាល់ថ្ងៃ។ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះវិញ ក៏គួរតែចៀសវាងការញ៉ាំម្រះច្រើនដែរ ព្រោះវាប្រហែលជាអាចបណ្តាលឲ្យស្បូនកន្ត្រាក់ដែលនាំឲ្យសម្រាលមិនគ្រប់ខែបាន៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ផ្លែម្រះគឺជាបន្លែមួយប្រភេទល្វីងមែន តែមានកាឡូរីទាបបំផុត។ ក្រៅពីនេះវាផ្ទុកទៅដោយវីតាមីនជាច្រើនដូចជា B1, B2, B3, C, ម៉ាញ៉េស្យូម Folate ស័ង្គសី ផូស្វ័រ ជាតិដែក ម៉ងហ្គាណេស និងជាតិសរសៃខ្ពស់។
តុលាការប្រជាជនស្រុក Taijiang ខេត្ត Guizhou បានប្រកាសសាលក្រមខាងលើនៅថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា។ យោងតាមឯកសារដែលបានចែករំលែកនៅលើគណនី WeChat ផ្លូវការរបស់តុលាការ ស្ត្រីឈ្មោះ Zhang បានដាំដើមអាភៀនជាង ៩០០ដើម ដោយសារតែអ្នកស្រីគិតថា នេះជាគ្រឿងទេសដ៏ឈ្ងុយឆ្ងាញ់សម្រាប់ស៊ុប។ អ្នកស្រី Zhang បានទិញគ្រាប់ពូជពីឪពុករបស់ខ្លួនក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣។ ប៉ូលិសស្រុក Taijiang បានរកឃើញរុក្ខជាតិគួរឲ្យសង្ស័យជាង ៩០០ដើមក្នុងអំឡុងពេលដើរល្បាតដោយបង្ហោះដ្រូនក្នុងតំបន់ កាលពីខែកុម្ភៈ។ កាលពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា តុលាការសាលាដំបូងស្រុក Taijiang បានចោទប្រកាន់លោកស្រី Zhang ជាផ្លូវការពីបទដាំអាភៀនខុសច្បាប់។ តុលាការបានប្រកាសថាលោកស្រី Zhang មានទោស។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ តុលាការក៏បានពិចារណានូវវិប្បដិសារី និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់លោកស្រីអំឡុងពេលស៊ើបអង្កេតដែរ។ ដូច្នេះនៅទីបញ្ចប់ តុលាការបានបានសម្រេចកាត់ទោសលោកស្រី Zhang ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ ៦ខែ ព្យួរទោសមួយឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ចំនួន ៤០០ដុល្លារ។ យោងតាមច្បាប់របស់ចិន ប្រជាជនដែលបានដាំអាភៀនចន្លោះពី ៥០០ដើម ទៅ៣០០០ដើមអាចប្រឈមនឹងការជាប់ពន្ធនាគាររហូតដល់៥ឆ្នាំ ហើយការដាំលើសពី៣០០០ដើម អាចប្រឈមនឹងការជាប់ពន្ធនាគារពី៥ឆ្នាំ ឬច្រើនជាងនេះ។ ចាប់ពីខែមករា ឆ្នាំ២០២០ ដល់ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ អាជ្ញាធរចិនបានដោះស្រាយករណីឧក្រិដ្ឋកម្មចំនួន ១៥៥ករណីពាក់ព័ន្ធនឹងការបន្ថែមអាភៀនទៅក្នុងម្ហូបអាហារ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ ភោជនីយដ្ឋានចំនួន ៣៥នៅទូទាំងប្រទេស រួមទាំងភោជនីយដ្ឋានស៊ុបហឹរដ៏ល្បីមួយនៅទីក្រុងប៉េកាំង ត្រូវបានស្រាវជ្រាវឃើញថាមានការប្រើប្រាស់អាភៀនសម្រាប់គ្រឿងទេស។ ក្នុងឆ្នាំដដែលនោះ អ្នកលក់ដូរតាមដងផ្លូវក្នុងទីក្រុង Jiangsu ត្រូវបានកាត់ទោសឱ្យជាប់គុក៧ខែ បន្ទាប់ពីត្រូវបានរកឃើញថាបានដាក់ម្សៅអាភៀននៅក្នុងអាហារ៕	ស្រ្តីជនជាតិចិនម្នាក់ឈ្មោះ Zhang រស់នៅខេត្ត Guizhou ត្រូវបានតុលាការកាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល ៦ ខែ ពីបទដាំអាភៀនចំនួន ៩០០ដើមនៅលើដំបូលអគារផ្ទះ ដើម្បីទុកធ្វើគ្រឿងទេសស៊ុបហឹរ។
ធ្វើជាអធិបតីក្នុងវេទិកានិពន្ធនាយកសារព័ត៌មានកម្ពុជាលើកទី១៦ ក្រោមប្រធានបទ «ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានកម្ពុជាក្នុងយុគសម័យ ៤.០» ដែលរៀបចំភោជនីយដ្ឋានទន្លេបាសាក់២ រាជធានីភ្នំពេញ នាព្រឹកថ្ងៃទី៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន ប្រាប់អ្នកកាសែតថា សមាគមឬក្លិបអ្នកាសែត ត្រូវពិនិត្យនិងពិចារណាជាមុនសិន ចំពោះសំណួរឬសំណូមពររបស់អ្នកកាសែត។ សំឡេងលោក ខៀវ កាញារីទ្ធ លោករដ្ឋមន្ត្រី បញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«...ចង់ដឹងថា តើគេមានសំណួរនិងសំណូមពរអ្វីខ្លះ ទៅដល់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីលោក មានពេលពិចារណា អាចឲ្យលោកពិគ្រោះជាមួយក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីមានចម្លើយត្រឹមត្រូវ»៕	បន្ទាប់ពីជួបអ្នកកាសែតប្រចាំឆ្នាំចំនួន៣លើករួចមក សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានសម្រេចទទួលយកសំណួរនិងសំណូមពរផ្សេងៗពីអ្នកកាសែត។ ប៉ុន្តែការផ្ញើសំណួរឬសំណូមពរទាំងនោះ គឺត្រូវធ្វើឡើងតាមរយៈសមាគមឬក្លិបអ្នកកាសែត មិនមែនផ្ញើទៅសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីផ្ទាល់នោះទេ។
លោក ហេង សួរ ចាត់ទុកការសម្រេចចិត្តរបស់កម្មករនេះ គឺជារឿងខុស ព្រោះបម្រាមរបស់រដ្ឋាភិបាល មិនមែនជាការដាក់ពិន័យដល់ពួកគេទេ ប៉ុន្តែវាជាការធានាសុវត្ថិភាពបស់ពួកគេ។ បើតាមលោក ហេង សួរ កម្មករទាំងអស់ ត្រូវយល់កាលៈទេសៈ នៃវិបត្តិកូវីដ-១៩នេះ ដើម្បីរក្សាការងារ និងបញ្ចៀសផលប៉ះពាល់ដល់ខ្លួនផងដែរ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«នៅក្នុងដំណាក់កាលកូវីដនេះ សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកគឺថាជួបបញ្ហា។ អ៊ីចឹងនៅពេលដែលយើងមានការងារហើយ ត្រូវខិតខំសន្សំការងារហ្នឹង ។យើងត្រូវយល់កាលៈទេសៈទាំងអស់គ្នា ពេលនេះសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកកំពុងធ្លាក់ចុះគ្រប់ទីកន្លែង នៅគ្រប់ប្រទេសគេមានតែកាត់បន្ថយបុគ្គលិក»។ សូមទស្សនាកិច្ចសម្ភាសខាងក្រោម៖ ឆ្លើយតបនឹងសារព័ត៌មានថ្មីៗ លោក ហេង សួរ បានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាល និងក្រសួង មិនទទួលខុសត្រូវ និងដោះស្រាយលើបញ្ហាបាត់ការងារធ្វើរបស់កម្មករ ដែលទៅស្រុកកំណើតនៅក្នុងអំឡុងពេលចូលឆ្នាំ ប្រឆាំងបម្រាមរដ្ឋាភិបាលទេ លើកលែងតែកម្មករដែលទទួលបានអនុញ្ញាត ឱ្យទៅស្រុកកំណើតពីនិយោជក ឬថៅកែរោងចក្រ។ បើតាមលោក ហេង សួរ កម្មករដែលថៅកែរោងចក្រ អនុញ្ញាតឱ្យឈប់សម្រាកនៅថ្ងៃចូលឆ្នាំ ស្របតាមច្បាប់ត្រឹមត្រូវនោះ ពួកគេនឹងទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលធ្វើការ៧ថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែពួកគេទាំងនោះ ក៏ត្រូវដាក់ចត្តាឡីស័ក១៤ថ្ងៃ ដូចកម្មករដែលឈប់អត់ច្បាប់ដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ នៅប្រទេសខ្លះ កាត់បន្ថយបុគ្គលិក ដោយសារបញ្ហារាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ប៉ុន្តែកម្មកររោងចក្រនៅកម្ពុជាវិញ បែរជាសុខចិត្តបាត់បង់ការងារ ដោយប្រឆាំងបម្រាមរដ្ឋាភិបាល ដែលមិនអនុញ្ញាតឱ្យឈប់សម្រាកទៅស្រុកកំណើត នៅថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ហេង សួរ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ។
ប៉ូឡូញកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមីនាបានប្រកាសផ្តល់យន្តហោះចម្បាំង MiG-29 ទៅអ៊ុយក្រែនក្នុងប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខ ដែលនេះជាលើកទីមួយហើយ ដោយសម្ព័ន្ធមិត្ត ក្រុងកៀវសម្រេចចិត្តបញ្ជូនអាវុធប្រភេទបែបនេះ។ស្លូវ៉ាគីក្នុងសប្ដាហ៍នេះក៏ចូលរួមជាមួយប៉ូឡូញក្នុងការបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំង និងព្រមទាំងប្រពន្ធការពារដែនអាកាស KUB ផងដែរ ។ ប្រធានាធិបតីស្លូវ៉ាគីលោក Eduard Heger បានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចចិត្ត និងឯកភាពចំពោះកិច្ចព្រមព្រៀងមួយក្នុងការឧបត្ថម្ភសម្ភារយោធាមួយនេះ។ ចំពោះការ ផ្គត់ផ្គង់នឹងត្រូវសហប្រតិបត្តិការរៀបចំជាមួយភាគីប៉ូឡូញ អ៊ុយក្រែន និងព្រមទាំងសម្ព័ន្ធ ដទៃទៀតផងដែរ។ ដូចសព្វដង ក្រុងមូស្កូជំទាស់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះការផ្គត់ផ្គង់យន្តហោះចម្បាំងឱ្យក្រុងកៀវ។ «ក្នុងលក្ខខណ្ឌប្រតិបត្តិការពិសេស រាល់សម្ភារទាំងអស់នេះនឹងត្រូវស្ថិតនៅក្រោមការ បំផ្លាញ»។ អ្នកនាំពាក្យវិមានក្រេមឡាំងបានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានបែបនេះរួចបន្តថា រុស្ស៊ីគិតថា ប្រទេសទាំងអស់នេះចូលដៃចូលជើងក្នុងបញ្ញាមួយនេះផងដែរ។ គួរបញ្ជាក់ថា ទាំងស្លូវ៉ាគី ទាំងប៉ូឡូញ គឺសុទ្ធតែរដ្ឋសមាជិកសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ ហើយមាន ព្រំប្រទល់ជាប់ជាមួយអ៊ុយក្រែនដែលធ្វើឱ្យប្រទេសទាំងមានក្ដីបារម្ភពីការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីខ្លាំងផងដែរ៕	ក្រោយរដ្ឋជាសមាជិកណាតូ ប៉ូឡូញ និងស្លូវ៉ាគីសន្យាបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំង MiG-29 ទៅក្រុងកៀវ រុស្ស៊ីនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា បានព្រមានថា រាល់យន្តហោះចម្បាំងដែលផ្គត់ផ្គង់ទៅឱ្យអ៊ុយក្រែននឹងត្រូវបានបំផ្លាញ។
តាមរយៈព្រះរាជសារ ដែលរដ្ឋសភា បង្ហោះលើបណ្តាញសង្គម ព្រះករុណាជាម្ចាស់ជីវិតលើត្បួង ទ្រង់មានព្រះរាជឱង្ការ ទៅកាន់ប្រជានុរាស្រ្តថា៖«ឆ្លៀតឱកាសនេះ ក្នុងអំឡុងពិភពលោកទាំងមូល កំពុងអូសបន្ថាយការរងគ្រោះនៃជំងឺកូវីដ-១៩ គួរឲ្យព្រួយបារម្ភ ដែលមិនមានសញ្ញាណថមថយនៅឡើយ ខ្ញុំ សូមឲ្យជនរួមជាតិប្រកាន់ខ្ជាប់ជានិច្ចនូវវិធានថែសុខភាពទាំងឡាយ ដែលដាក់ចេញដោយក្រសួងសុខាភិបាល និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក ដើម្បីឲ្យព្រះរាជាណាចក្រយើង ចៀសវាងឲ្យបានពីការឆ្លងរាលដាលក្នុងសហគមន៍»។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ មនុស្សនៅទូទាំងពិភពលោក ដែលឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ កើនឡើងដល់ជាង៣៥លាននាក់ហើយ ដោយក្នុងនោះ ស្លាប់ជាង១លាននាក់ និងបានជាសះស្បើយវិញជាង២៦លាននាក់។ ដោយឡែកនៅកម្ពុជា អ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ មាន២៨០នាក់ តែបានជាសះស្បើយ២៧៥នាក់ហើយ ខណៈ៥នាក់ទៀត កំពុងសម្រាកព្យាបាល។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រសួងសុខាភិបាល ប្រកាសថា មកដល់ពេលនេះ កម្ពុជា មិនទាន់មានការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ចូលដល់សហគមន៍ឡើយ។ បើតាមក្រសួងសុខាភិបាល ការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ នៅកម្ពុជា គឺជាករណីនាំចូលពីក្រៅប្រទេសស្ទើរតែទាំងអស់។ ក្រសួងសុខាភិបាល តែងអំពាវនាវ ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ អនុវត្តវិធានការថែទាំសុខភាព ដើម្បីការពារកុំឲ្យជំងឺកូវីដ-១៩ ឆ្លងដល់ខ្លួន ឆ្លងដល់អ្នកដទៃ និងឆ្លងដល់សហគមន៍។ ចំពោះកិច្ចការរបស់រដ្ឋសភា ព្រះករុណា ទ្រង់សរសើរថា ថ្នាក់ដឹកនាំរដ្ឋសភា ព្រមទាំងសមាជិកសមាជិកា បានបំពេញភារកិច្ចស្នូលរបស់ខ្លួន តាមមណ្ឌលដែលខ្លួនទទួលខុសត្រូវ ដើម្បីពិនិត្យតាមដានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការប្រតិបត្តិតួនាទីរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល។ ព្រះអង្គ ទតឃើញទៀតថា សកម្មភាពសហការគ្នាយ៉ាងស្អិតល្មួតរវាងរដ្ឋសភានិងរាជរដ្ឋាភិបាល លើកិច្ចគាំពារសុខុមាលភាពសង្គម កំពុងត្រូវបានលើកស្ទួយយ៉ាងសកម្មគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ដោយបានបង្កើតឲ្យមានកម្មវិធីជំនួយសង្គមជាច្រើន ដើម្បីផ្តល់ជូនប្រជាពលរដ្ឋនូវអត្ថប្រយោជន៍ប្រកបដោយសមធម៌និងប្រសិទ្ធភាព។ ជាមួយគ្នានេះ ព្រះរាជា ទ្រង់ក៏សរសើរសម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តីផងដែរ ដែលបានប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលនយោបាយជាតិដ៏ត្រឹមត្រូវ ដោយបានទប់ស្កាត់អតិផរណា ជាខឿនសេដ្ឋកិច្ចដ៏រឹងមាំ ហើយធានាបានស្ថិរភាព ឯករាជ្យ និង អធិបតេយ្យភាពជាតិ ដោយទទួលបានសមិទ្ធផលល្អៗជាច្រើនជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ឲ្យបានរស់នៅប្រកបដោយសេចក្តីសុខ សន្តិភាព និង សុខុដុមរមនា៕	ព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្ត សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ទ្រង់បានប្រទានព្រះរាជសារ ជូនទៅរដ្ឋសភា ក្នុងឱកាសនៃការបើកបវេសនាកាលសម័យប្រជុំលើកទី៥ នីតិកាលទី៦ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០នេះ។ ក្នុងព្រះរាជសារ ក្រៅពីកិច្ចការរដ្ឋសភានិងកិច្ចការរដ្ឋាភិបាល ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់ក៏មានព្រះបន្ទូលអំពីជំងឺកូវីដ-១៩ផងដែរ។
គណៈកម្មការមូលបត្ររបស់ហ្វីលីពីន បានលុបចោលការចុះឈ្មោះបញ្ជីអាជីវកម្មរបស់សារព័ត៌មាន Rappler ដែលគេស្គាល់ថា ជាបណ្ដាញសារព័ត៌មានរិះគន់រដ្ឋាភិបាលប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ខ្លាំងពេលកន្លងមក។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសចុះថ្ងៃទី១១ ខែមករា ដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមករា គណៈកម្មការនេះអះអាងថា សារព័ត៌មាន Rappler បំពានច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលហាមឃាត់ជនបរទេសមានកម្មសិទ្ធិលើអង្គភាពសារព័ត៌មាន។ បើតាមសារព័ត៌មាន Rappler គណៈកម្មការខាងលើរកឃើញថា សារព័ត៌មាន Rappler ទទួលលុយដើម្បីដំណើការពីមូលនិធិ Omidyar Network ដែលបង្កើតដោយម្ចាស់គេហទំព័រ eBay លោក Pierre Omidyar ។ គណៈកម្មការនេះក៏បានលុបចោលលិខិតតម្ដល់លុយ ឬ Philippine Depositary Receipts (PDRs) របស់មូលនិធិនេះ និងសម្រេចចិត្តលុបចោលលិខិតអាជីវកម្មរបស់ Rappler តែម្ដង។ PDRs គឺជាទម្រង់មួយនៃការវិនិយោគផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុនៅក្នុងក្រុមហ៊ុនមួយ ដែលម្ចាស់កាន់កាប់ PDRs គ្មានសិទ្ធិបោះឆ្នោតក្នុងគណៈគ្រប់គ្រង ឬការគ្រប់គ្រង ឬក៏ដំណើការប្រចាំថ្ងៃរបស់ក្រុមហ៊ុនឡើយ។ ឆ្លើយតបនឹងការសម្រេចចិត្តខាងលើ សារព័ត៌មាន Rappler និយាយរំឭកថា PDRs មិនបានបង្ហាញពីភាពជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិឡើយ ហើយនេះបង្ហាញថា Omidyar Network និង North Base Media ដែលជាអ្នកវិនិយោគបរទេស គ្មានកម្មសិទ្ធិលើ Rappler ឡើយ។ រដ្ឋាភិបាលលោក ឌូទើតេ បានរិះគន់សារព័ត៌មាន Rappler ជាយូរមកហើយ។ គណៈកម្មការពិសេសមួយត្រូវបានបង្កើតកាលពីខែកក្ដដា ឆ្នាំ២០១៧ ដើម្បីស៊ើបអង្កេតអង្គភាពសារព័ត៌មានមួយនេះជុំវិញការសង្ស័យថាបំពានរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ មិនបានប៉ុន្មានផង លោក ឌូទើតេ ក៏ព្រមានចំៗថា លោកនឹងបើកការស៊ើបអង្កេតលើម្ចាស់កម្មសិទ្ធិរបស់ Rappler នេះ។ ក្រោយការចេញលិខិតលុបចោលដំណើការរបស់ខ្លួន សារព័ត៌មាន Rappler បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ ដោយចាត់ទុកការសម្រេចចិត្តនេះជារឿងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់គណៈកម្មការ និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកផង។ «យើងមានបំណងមិនត្រឹមតែតស៊ូតាមផ្លូវច្បាប់ដែលមានឡើយ តែនឹងតស៊ូដើម្បីសេរីភាពក្នុងវិស័យសារព័ត៌មាន និងសិទ្ធិរបស់អ្នកអានក្នុងការទទួលព័ត៌មានពីវេទិកាឯករាជ្យ»។ នេះជាសាររបស់សារព័ត៌មានអនឡាញ Rappler នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមករា៕	អាជ្ញាធរហ្វីលីពីនបានសម្រេចចិត្តបិទសារព័ត៌មានអនឡាញល្បីឈ្មោះ Rappler ដោយលើកឡើងថា សារព័ត៌មាននេះបំពានរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់ស្ដីពីកម្មសិទ្ធិលើក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក។ សារព័ត៌មាននេះអះអាងថា ខ្លួននឹងតវ៉ាតាមផ្លូវច្បាប់ចំពោះការបិទដំណើរការអង្គភាពរបស់ខ្លួន។
បូទុមសាគរ, កោះកុង៖ រដ្ឋបាលឃុំកណ្តោល នៃស្រុកបូទុមសាគរ គ្រោងសាងសង់ប៉ុស្តិ៍សុខភាពភូមិ ដែលជាគម្រោងប៉ុស្តិ៍សុខភាពទី១ នៅក្នុងឃុំ ដើម្បីផ្តល់ភាពងាយស្រួល ដល់ពលរដ្ឋក្នុងស្វែងរកសេវាសុខភាព។ លោក ឆឹង ង៉ែ មេឃុំកណ្តោល បានថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានប្រជាពលរដ្ឋថាគម្រោងសង់ប៉ុស្តិ៍សុខភាពភូមិនេះ គឺជាការឆ្លើយតនឹងសំណូមពរយ៉ាងទទូច របស់ពលរដ្ឋ ដែលតែងត្អូញត្អែពីការលំបាករបស់ខ្លួន ក្នុងការទៅទទួលសេវាសុខភាពពីមណ្ឌលសុខភាពដែលនៅឆ្ងាយប្រមាណ ១០-២០ គីឡូម៉ែត្រ ពីផ្ទះ។ មកទល់ពេលនេះ ឃុំរបស់ខ្លួន នៅមិនទាន់មានមណ្ឌលសុខភាពនៅឡើយ ហើយពេលឈឺថ្កាត់ម្តងៗ ពលរដ្ឋ ត្រូវធ្វើដំណើរទៅទទួលសេវាពីមណ្ឌលសុខភាព ដែលស្ថិតក្នុងឃុំមួយផ្សេងទៀត គឺឃុំអណ្តូងទឹក។ នេះជាការបញ្ជាក់របសលោក មេឃុំកណ្តោល ដោយលោកបន្តថា ពលរដ្ឋខ្លះដែលមានជីវភាពសមរម្យ ក៏ប្រើប្រាស់សេវាពីពេទ្យឯកជននៅជិតផ្ទះរបស់ពួកគេ។ តាមពិតទៅរដ្ឋបាលឃុំកណ្តោល បានដាក់សំណើសង់មណ្ឌលសុខភាព នៅក្នុងផែនការអភិវឌ្ឍន៍ឃុំ រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំបន្តបន្ទាប់មកហើយ ប៉ុន្តែសំណើនេះ មិនទាន់មានការអនុម័តនៅឡើយ។ លោក ឆឹង ង៉ែ ក៏មិនដឹងច្បាស់ពីមូលហេតុដែរ ប៉ុន្តែលោកសន្និដ្ឋានថា ទំនងមកពីចំនួនប្រជាពលរដ្ឋក្នុងឃុំខ្លួន នៅតិចតួចនៅឡើយ។ បច្ចុប្បន្ន ឃុំកណ្តោល មានពលរដ្ឋប្រមាណ៤ពាន់នាក់ ដែលភាគច្រើនប្រកបរបរធ្វើស្រែ ចម្ការ។ ពលរដ្ឋភាគច្រើនក៏មានជីវភាពក្រីក្រដែរ។ លោក ឆឹង ង៉ែ មេឃុំ កណ្តោល ស្រុកបូទុមសាគរ ខេត្តកោះកុង ជុំវិញការបង្កើតប៉ុស្តិ៍សុខភាពនៅក្នុងឃុំវិញ លោកមេឃុំកណ្តោល មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ៖«តាមពិត គម្រោងនេះគឺខាងរដ្ឋបាលឃុំ បានលើកជាយូរហើយ តែដោយសារនៅខ្វះទីកន្លែងសម្រាប់សាងសង់នៅឡើយ។ ហើយមូលហេតុដែលខាងរដ្ឋបាលឃុំ សម្រេចក្នុងការសាងសង់ប៉ុស្តិ៍សុខភាពនេះ គឺដោយសារមានការយកចិត្តទុកដាក់ ទៅលើសុខភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ»។ បើតាមលោកមេឃុំកណ្តោល ការបង្កើតប៉ុស្តិ៍សុខភាពនេះ គឺចាំបាច់ណាស់សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ នៅក្នុងឃុំទាំងមូល ក្នុងការទទួលសេវាសុខភាព ដោយសារមណ្ឌលសុខភាពនៅឆ្ងាយពីផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋ ហើយកំណើប្រជាជនកាន់តែកើនឡើង។ លោក បានបញ្ជាក់ទៀតថា ទីតាំងដែលត្រូវសាងសង់ប៉ុស្តិ៍សុខភាព គឺនៅក្នុងធ្នុង ដែលស្ថិតនៅកណ្តាលឃុំតែម្តង។ បច្ចុប្បន្ន អាជ្ញាធរកំពុងតែឈូសឆាយ ទីតាំង ហើយថវិកានៃការសង់សង់នេះ គឺបានមកពីការគៀរករពីសប្បុរសជន។ ប៉ុន្តែចំពោះកាលបរិច្ឆេទជាក់លាក់ នៃការចាប់ផ្តើមសាងសង់នៅមិនទាន់បានកំណត់នៅឡើយ។ «ដោយសារវា(មណ្ឌលសុខភាព)នៅឆ្ងាយ គាត់អាចទៅបាន ខ្វះមធ្យោបាយ។ ឃើញផលវិបាកអ៊ីចឹង ទើបយើងគិតថាយើងមានប៉ុស្តិ៍(សុខភាព)មួយល្អ សម្រាប់ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រយើង ទទួលបានសេវា នៅកៀក នៅក្នុងឃុំរបស់ខ្លួន»។ នេះជាការរៀបរាប់លោក ឆឹង ង៉ែ មេឃុំកណ្តោល ។ អ្នកស្រី ទិត សុ ជាប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងភូមិធ្នុង ឃុំកណ្តោល និងជាអ្នករស់នៅជិតកន្លែងដែលប៉ុស្តិ៍សុខភាព ដែលគ្រោងនឹងសាងសង់ផងដែរ។ អ្នកស្រី មានអារម្មណ៍សប្បាយរីករាយ ដែលរដ្ឋបាលឃុំ មានគម្រោងបង្កើតប៉ុស្តិ៍សុខភាព នៅជិតផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋ ខណៈកន្លងមក អ្នកស្រី ជ្រើសរើសយកសេវាព្យាបាលពីពេទ្យឯកជន ដែលនៅក្នុងភូមិច្រើនជាងការធ្វើដំណើរទៅកាន់មណ្ឌលសុខភាព ដែលនៅឆ្ងាយពីផ្ទះ។ អ្នកស្រី បានបន្ថែមដូច្នេះ៖« ប៉ុស្តិ៍សុខភាពនេះ ផ្តល់ជាប្រយោជន៍សំខាន់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋយើង ដោយថា គាត់មានបញ្ហាសុខភាពចឹង ណាមួយបានសេវានៅជិតផ្ទះអ៊ីចឹង»។ អ្នកស្រី ទិត សុ ពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងភូមិធ្នុង ឃុំកណ្តោល ស្រុកបូទុមសាគរ ខេត្តកោះកុង ទន្ទឹមនឹងការអះអាងថា នឹងមកស្វែងរកសេវាសុខភាព នៅពេលប៉ុស្តិ៍សុខភាពសាងសង់រួចរាល់ អ្នកស្រី ទិត សុ ក៏រំពឹង និងសំណូមពរទុកជាមុន ឱ្យគ្រូពេទ្យដែលនឹងប្រចាំការនៅប៉ុស្តិ៍សុខភាពថ្មីនេះ យកចិត្តទុកដាក់មើលថែអ្នកជំងឺឱ្យដិតដល់។ អ្នកស្រី ទិត សុ សំណូមពរដូច្នេះ៖ «បើសិនជាថាបានប៉ុស្តិ៍សុខភាពនៅក្នុងភូមិ ខ្ញុំសូមឱ្យខាងគ្រូពេទ្យយកចិត្តទុកដាក់មើលប្រជាពលរដ្ឋយើងឱ្យបានដិតដល់ ព្រោះអី គាត់អត់ហើយបានគាត់អត់មានលុយអីជួលពេទ្យឯកជន គាត់អត់មានលុយទិញថ្នាំ គាត់សង្ឃឹមតែពេទ្យរដ្ឋ។ សុំតែម្យ៉ាង សុំឱ្យគ្រូពេទ្យយកចិត្តទុកដាក់លើប្រជាពលរដ្ឋ»។ លោក ហឿង ហៃ ដែលជាមេភូមិធ្នុង បានបញ្ជាក់កាន់តែច្បាស់ទៀតថា ប៉ុស្តិ៍សុខភាពនឹងសាងសង់នៅក្បែរសាលាបឋមសិក្សាធ្នុង ក្នុងភូមិធ្នុងផ្ទាល់តែម្តង។ លោក ហឿង ហៃ ដែលជាមេភូមិធ្នុង ឃុំកណ្តោល ស្រុកបូទុមសាគរ ខេត្តកោះកុង លោក ហឿង ហៃ សង្ឃឹមថា នៅពេលដែលប៉ុស្តិ៍សុខភាពនេះសាងសង់រួចរាល់ ប្រជាពលរដ្ឋទាំង ៥ភូមិ ដែលរស់នៅក្នុងឃុំកណ្តោល នឹងទទួលបានសេវាសុខភាព កាន់តែងាយស្រួល និងឆាប់រហ័ស ព្រមទាំងកាត់បន្ថយចំណាយលើការធ្វើដំណើរ និងថ្លៃប្រើប្រាស់សេវាសុខាភិបាល ពីពេទ្យឯកជនផងដែរ៕ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្ម សេវាល្អ (អត្ថបទនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើងក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែត តាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុង អត្ថបទនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ /ផលិតករ ហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការ អភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ ទួន លីម យុវជនឃុំកណ្តោល
អតីតខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើម Barcelona បានប្រកាសបែបនេះ ក្រោយប្រកបអាជីពនៅលើវាលស្មៅអស់រយៈពេល១៩ឆ្នាំ គឺចាប់ពីឆ្នាំ២០០០មក។ ក្រៅពីក្លិប Vissel Kobe ដែលកំពុងប្រកអាជីពសព្វថ្ងៃ Villa ធ្លាប់លេងឲ្យក្លិបនៅលីគកំពូលអាមេរិក New York City ចំនួន៤រដូវកាលរួចមកហើយ។ សម្រាប់ក្លិបនៅអេស្ប៉ាញ Villa ធ្លាប់លេងឲ្យ Zaragoza, Valencia, AT-Madrid និង Barca។ បុរសវ័យ៣៧ឆ្នាំរូបនេះ មានប្រវត្តិឈ្នះពានរង្វាន់ច្រើនបំផុតជាមួយ Barca ក្នុងនោះ La Liga ២ ដង និង Champions League មួយលើក។ សម្រាប់ជម្រើសជាតិវិញ រូបគេបានជួយជាម្រើសចជាតិអេស្ប៉ាញឈ្នះពានកីឡាបាល់ទាត់ពិភពលោក World Cup ឆ្នាំ២០១០ និង ពានទ្វីបអឺរ៉ុប European នៅឆ្នាំ២០០៨ផងដែរ។ Villa ដែលជាប់ក្នុងកំណត់ត្រាអ្នកស៊ុតច្រើនជាងគេឲ្យអេស្ប៉ាញចំនួន៥៩គ្រាប់ អះអាងថាខ្លួនបានគិតពីការសម្រេចចូលនិវត្តិន៍នេះយូរមកហើយ។ «ខ្ញុំចង់ចូលនិវត្តន៍ពីកីឡាករបាល់ទាត់ដោយខ្លួនឯង មិនមានអ្នកបង្ខំខ្ញុំទេ។ ប៉ុន្តែ ទោះបីខ្ញុំលែងនៅលើទីលានក៏ដោយ ខ្ញុំនៅតែបន្តចូលរួមក្នុងវិស័យបាល់ទាត់ដដែលតាមមធ្យោបាយផ្សេង និងរួមចំណែកក្នុងពិភពបាល់ទាត់ដ៏អស្ចារ្យនេះ»។ នេះជាការអះអាងរបស់ Villa៕	អ្នករកគ្រាប់ស៊ុតបញ្ចូលទីច្រើនជាងគេរបស់ជម្រើសជាតិអេស្ប៉ាញ David Villa នឹងចូលនិវត្តន៍ពីអាជីពកីឡាករបាល់ទាត់ ក្នុងវ័យ៣៧ឆ្នាំ ពោលគឺនៅពេលលីគកីឡាបាល់ទាត់កំពូលជប៉ុន J-League បញ្ចប់រដូវកាល ២០១៩-២០ ខែក្រោយនេះ។
ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់សូមអញ្ជើញលោក-អ្នកនាងទស្សនាវីដេអូសម្ភាសរវាងកញ្ញា ផាត ដាណេ អ្នកសារព័ត៌មាន នៃសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ និងអ្នកស្រី យឹង ចន្ធូ ហៅ យាយថាសហោះ ខាងក្រោមដូចតទៅ៖ អ្នកស្រី យឹង ចន្ធូ មានរហស្សនាមថា យាយថាសហោះ ជាអាជីវករលក់នំចល័ត នៅក្រុងសៀមរាប ខេត្តសៀមរាប។ អ្នកស្រី ចន្ធូ មានសមត្ថភាពជិះម៉ូតូទូលថាសលក់នំយ៉ាងជំនាញ ហើយពុំធ្លាប់ភ្លាត់ស្នៀតធ្វើឱ្យធ្លាក់ថាសនំពីក្បាលម្ដងឡើយ។ ជារៀងរាល់ព្រឹកម៉ោងប្រមាណ៧ ចេញពីផ្លូវក្រវ៉ាត់ក្រុងសៀមរាប តែងឃើញស្រ្តីរូបនេះជិះម៉ូតូទូលថាសនំបណ្ដើរយកទៅលក់ក្នុងក្រុងសៀមរាប ពេលខ្លះក៏ទៅលក់ដល់តំបន់អង្គរផងដែរ។ ថាសនំដែលអ្នកស្រី ចន្ធូ ទូលរាល់ថ្ងៃនេះមានទម្ងន់ប្រមាណ១២គីឡូក្រាម ហើយបើកបរក្នុងល្បឿនចន្លោះពី៤០-៤៥គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង។ ចំពោះនំដែលស្រ្តីរូបនេះលក់មានដូចជា នំផ្លែអាយ អាកោ នំចេក នំចាក់ ទ្រាបបាយ ម្សៅជ្រែ សារាយ នំលម្អងចេក និងនំជាច្រើនប្រភេទទៀត ហើយតម្លៃចន្លោះពី២ពាន់រៀលទៅ៣ពាន់រៀល។ អ្នកស្រី យឹង ចន្ធូ មានទេពកោសល្យទូលថាសបណ្ដើរបើកម៉ូតូបណ្ដើរនេះ ប្រមាណ២-៣ឆ្នាំហើយ។ ស្រ្តីរូបនេះសារភាពថា ជំនាញនេះបានផ្ដល់ភាពទាក់ទាញយ៉ាងខ្លាំងដល់អាជីវកម្មរបស់អ្នកស្រី ព្រោះវាប្លែក ហើយមិនមានមនុស្សច្រើនឡើយអាចធ្វើបាន។ «ខ្ញុំមានក្មេងៗស្គាល់ច្រើន អ្នកនៅតាមផ្ទះស្គាល់ច្រើន។ ឱ្យតែឃើញយើងជិះម៉ូតូទៅដល់ គាត់ស្រែកហើយ ស្រែកផ្អើលគ្នាហ្មង តៗគ្នាថា យាយថាសហោះមកហើយ មានអ្នកណាទិញអីអត់?»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រី យឹង ចន្ធូ៕	សៀមរាប៖ អ្នកស្រី យឹង ចន្ធូ ជាអ្នកលក់នំចល័ត ក្នុងក្រុងសៀមរាប ខេត្តសៀមរាប។ អ្នកស្រី ចន្ធូ មានរហស្សនាមថា យាយថាសហោះ ដោយសារទេពកោសល្យបើកម៉ូតូទូលថាសលក់នំយ៉ាងជំនាញ។ រសជាតិនំជាភាពទាក់ទាញមួយ ប៉ុន្តែភាពប៉ិនប្រសប់ខាងវោហារ និងជំនាញទូលថាសបើកម៉ូតូកាន់តែធ្វើឱ្យអ្នកស្រីល្បីល្បាញ ហើយលក់នំកាន់តែដាច់។
Italy, one of the European Union's biggest economies, has been plunged into crisis after President Sergio Mattarella at the weekend vetoed the new government's nomination of a fierce eurosceptic as economy minister. The move led the country's prime minister-elect to step down, meaning the collapse of a bid by the populist Five Star Movement and the far-right League to form a government. Mattarella then named Carlo Cottarelli, a pro-austerity economist formerly with the International Monetary Fund, to lead a technocrat government, with another election likely in the autumn. The chaotic developments have spooked investors, who fear another election could see a better result for the essentially anti-EU parties. National Australia Bank said in a commentary: "Fears of a euro existential crisis are gathering momentum amid simmering political turmoil in Italy." And Alessio de Longis, a New York-based portfolio manager at Oppenheimer Funds, told Bloomberg Television: "These developments are concerning. The markets will be really unable to move forward into a different narrative" until the Italian outlook is clearer. Yields on Italy's key 10-year bonds surged to 235 points above those of benchmark German bunds, its highest level in more than four years, in a sign of falling confidence among investors. Stock markets in Milan, Paris and Frankfurt tumbled, while the euro sank against the dollar as the eurozone faced its biggest upheaval since the Greek debt crisis. In Asian trade the single currency continued to suffer, and was in danger of falling below the $1.16 level last breached in early November. - Period of uncertainty - Adding to selling pressure on the unit is a brewing crisis in Spain, where Prime Minister Mariano Rajoy faces a no-confidence vote after his party was found guilty of benefiting from illegal funds in a massive graft trial. "We may now be in for an extended period of heightened uncertainty ahead of fresh elections" in Italy, Ray Attrill, head of foreign exchange strategy at National Australia Bank in Sydney, said in a note. Asian markets were mostly lower, with traders keeping an eye on oil prices, which have tanked since Saudi Arabia and Russia indicated they could raise output after abiding by a self-imposed cap for two years. While Brent was slightly higher Tuesday, WTI lost a further 1.6 percent, extending a slump since the Saudi-Russia comments. The comments come as supply worries increase, with major producer Venezuela hit by economic uncertainty, Iran facing painful export sanctions and demand seen picking up. Tokyo ended 0.6 percent lower, while Hong Kong slipped 0.8 percent in the afternoon and Shanghai closed down 0.5 percent. Seoul dropped 0.9 percent while Wellington, Taipei and Manila were also off. However, Sydney added 0.2 percent. Attention is turning to the release Friday of US jobs data, which will be scoured for clues about the Federal Reserve's interest rate plans ahead of next month's policy meeting. "While a 25 basis points hike is largely a done deal, the next focus is on whether the (policy board) will start to indicate the peak of policy rates as policy approaches neutral," Tai Hui, JP Morgan Asset Management chief strategist for Asia-Pacific, said. In early European trade London fell 0.7 percent as dealers returned from a long holiday weekend, while Paris slipped 0.7 percent and Frankfurt lost 0.6 percent. - Key figures around 0720 GMT - Tokyo - Nikkei 225: DOWN 0.6 percent at 22,358.43 (close) Hong Kong - Hang Seng: DOWN 0.8 percent at 30,541.61 Shanghai - Composite: DOWN 0.5 percent at 3,120.46 (close) London - FTSE 100: DOWN 0.7 percent to 7,671.70 Euro/dollar: DOWN at $1.1606 from $1.1624 late Monday Pound/dollar: DOWN at $1.3294 from $1.3304 Dollar/yen: DOWN at 108.90 yen from 109.35 yen Oil - West Texas Intermediate: DOWN $1.07 at $66.81 per barrel Oil - Brent Crude: UP 23 cents at $75.53 New York - Dow: Closed for public holiday	Hong Kong, China \| The euro extended losses in Asian trade Tuesday as political uncertainty in Italy stoked fresh fears about the eurozone.
ការប្រឡងប្រជែងជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀននៅបឋមសិក្សា មានបេក្ខជនដាក់ពាក្យ និងចាប់អារម្មណ៍ច្រើន ដូចការប្រឡងប្រជែងជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀននៅអនុវិទ្យាល័យ កាលពីពេលថ្មីៗនេះដែរ។ សម្រាប់ការប្រឡងនេះ មានបេក្ខជនចុះឈ្មោះច្រើន ជាហេតុនាំឱ្យក្រសួងមុខងារសាធារណៈ រៀបចំការប្រឡងជា២ដំណាក់កាល ដើម្បីសម្រាំងបេក្ខជនត្រឹមគោលការណ៍កំណត់។ ការប្រឡងប្រជែងជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀននៅបឋមសិក្សា ជ្រើសរើសត្រឹម ១ ៣៤៧នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដោយបែងចែកជា២កម្រិតបណ្ដុះបណ្ដាល គឺកម្រិត១២+៤ ចំនួន ៣០០នាក់ និង១២+២ ចំនួន ១ ០៤៧នាក់។ ការចូលរួមប្រឡងប្រជែងក្លាយជាមន្រ្តីរាជការនេះ មានបេក្ខជនដាក់ពាក្យស្នើសុំប្រឡងក្នុងប្រព័ន្ធចំនួន ៦៧ ០១៧នាក់ ប៉ុន្តែបេក្ខជនដែលមានសិទ្ធិប្រឡង មានចំនួន ៣៨,១៦៨នាក់ ក្នុងនោះពិការភាពចំនួន ១៦៧ នាក់។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងមុខងារសាធារណៈ។ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ានី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ អញ្ជើញកាត់កញ្ចប់វិញ្ញាសាប្រឡងគ្រូបឋម។ រូបភាព៖ មឿន ម៉ាក់ថុង។ បេក្ខជនជិត៤ម៉ឺននាក់នេះ ត្រូវប្រឡងក្នុងដំណាក់កាលទី១ រួចក្រសួងមុខងារសាធារណៈ នឹងសម្រាំងយក ៤ ០៤១នាក់ ដើម្បីបន្តការប្រឡងក្នុងដំណាក់កាលទី២។ បេក្ខជនប្រឡងក្នុងដំណាក់កាលទី២ ចំនួន ៤ ០៤១នាក់ នឹងត្រូវសម្រាំងបន្តត្រឹម ១ ៣៤៧នាក់ ដែលជាគោលការណ៍កំណត់។ ការប្រឡងនេះ រៀបចំរយៈពេល៤ថ្ងៃ គឺនៅថ្ងៃទី១៤-១៤-២០ និងថ្ងៃទី២១ កក្កដា នៅមណ្ឌលប្រឡងសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ សាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល និងសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រ និងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការប្រឡងនេះ បានបែងចែកទៅតាមភូមិភាគនីមួយៗ ដោយមានបេក្ខជនមកពី២៥រាជធានី-ខេត្ត។ អ្នកសង្កេតការណ៍ ត្រួតពិនិត្យបេក្ខជនមុនចូលបន្ទប់ប្រឡង។ រូបភាព៖ មឿន ម៉ាក់ថុង។ ការប្រឡងទាំង២ដំណាក់កាលនេះ មានវិញ្ញាសា ពហុជ្រើសរើស លើកទី១ និងវិញ្ញាសាសរសេរលើកទី២។ វិញ្ញាសាប្រឡងលើកទី១ ជាប្រភេទពហុចម្លើយពាក់ព័ន្ធនឹងវប្បធម៌ទូទៅ៣០ភាគរយ និងគណិតវិទ្យា៧០ភាគរយ រយៈពេល២ម៉ោង តាមកម្មវិធីថ្នាក់ទី១២។ ដោយឡែក វិញ្ញាសាប្រឡងលើកទី២ សំណួរសរសេរកម្មវិធីថ្នាក់ទី១២ ក្នុងនោះគណិតវិទ្យា ២ម៉ោង និងអក្សរសាស្រ្តខ្មែរ ២ម៉ោង។ អត្ថបទទាក់ទង លោក កាំ ធី ជនជាតិដើមភាគតិចពូនងនៅមណ្ឌលគិរីនាំចៅ និងក្មួយ មកប្រឡងគ្រូនៅទីក្រុង ការប្រឡងប្រជែងជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀននៅ «បឋមសិក្សា» ចាប់ផ្ដើមហើយ បេក្ខជនជិត ៤ម៉ឺននាក់ ត្រូវប្រឡងជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀនថ្នាក់ «បឋមសិក្សា» សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងដំណើរការប្រឡងនេះ មានអ្នកសង្កេតការណ៍អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយចំនួន ៦០នាក់, អ្នកសង្កេតការណ៍ ស.ស.យ.ក. ចំនួន ៨០នាក់, អ្នកសង្កេតការណ៍ តំណាងសាកលវិទ្យាល័យ១០ ចំនួន ៥០នាក់ និងអ្នកសង្កេតការណ៍មហាជន ៥០នាក់ សម្រាប់សង្កេតការណ៍នៅមណ្ឌលប្រឡង និងមណ្ឌលកំណែ៕ បេក្ខជនកំពុងពិនិត្យឈ្មោះ និងលេខតុ មុនចូលប្រឡងគ្រូបឋម។ រូបភាព៖ មឿន ម៉ាក់ថុង។	ភ្នំពេញ៖ ការប្រឡងប្រជែងជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀននៅបឋមសិក្សា ក្នុងដំណាក់កាលទី១នេះ នឹងសម្រាំងបេក្ខជនត្រឹម ៤ ០៤១នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីបន្តប្រឡងដំណាក់កាលទី២។ ការប្រឡងទាំង២ដំណាក់កាល នឹងជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀនចំនួន ១ ៣៤៧នាក់។
បើតាមរបាយការណ៍ ពីខែមករា ដល់ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩ សមត្ថកិច្ច បានបង្ក្រាបបទល្មើសគ្រឿងញៀនសរុបជាង៣,៣ពាន់ករណី ឃាត់មនុស្សជាង៧ពាន់នាក់ រឹបអូសគ្រឿងញៀនគ្រប់ប្រភេទជាង៣០០គីឡូក្រាម កញ្ឆាស្រស់ជាង៤,៧ម៉ឺនដើម និងសម្ភារមួយចំនួនទៀត។	ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានបើកកិច្ចប្រជុំនៅព្រឹកថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ ស្តីពីលទ្ធផលនៃការបង្ក្រាបបទល្មើសគ្រឿងញៀន។ របាយការណ៍ ដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយក្នុងកិច្ចប្រជុំ បានបង្ហាញថា នៅចុងឆ្នាំ២០១៨ រហូតមកដល់ពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០១៩នេះ ការជួញដូរនិងការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន បានរីកសាយភាយ នៅតាមរង្គសាល ក្លិបកម្សាន្ត ក្លិបរាត្រី ខារ៉ាអូខេ និង បាបារាំង ជាដើម។
ជ័យជម្នះ ២-១ លើក្រុម RB Salzburg ក្នុងជំនួបទី៥ពូល E គ្រប់គ្រាន់ដើម្បីជួយ Chelsea បន្តទៅកាន់វគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ។ ក្រុមតោខៀវរកបាន១០ពិន្ទុ ឈរកំពូលតារាងពូល E នាំមុខក្រុមលេខ២ AC Milan ៣ពិន្ទុ និងដាច់ពិន្ទុក្រុមលេខ៣ RB Salzburg ចំនួន៤ពិន្ទុ ខណៈការប្រកួតសល់១លើកប៉ុណ្ណោះ។ ពូល E នេះ AC Milan ដែលបានយកឈ្នះ Dinamo Zagreb ៤-០ ត្រូវប្រជែងកៅអីលេខ២ជាមួយ RB Salzburg ខណៈ Dinamo Zagreb ដែលនៅបាតតារាងមាន៤ពិន្ទុ នៅសល់ឱកាសប្រជែងលេខ៣ ដើម្បីបន្តទៅលេង Europa League។ សម្រាប់ពូល F វិញ Real Madrid បើទោះជាចាញ់ RB Leipzig ៣-២ នៅជំនួបលើទី៥ក្តី ប៉ុន្តែពួកគេមានពិន្ទុគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបានកៅអីទៅវគ្គខ្វែង។ ម្ចាស់ការពារជើងឯលីគកំពូលអឺរ៉ុបនេះ រកបាន១០ពិន្ទុ នាំមុខក្រុមលេខ២ RB Leipzig ចំនួន១ពិន្ទុ និងនាំមុខ Shakhtar Donetsk ដែលស្ថិតនៅលេខ៣ចំនួន៤ពិន្ទុ ស្របពេលការប្រកួតសល់តែ១លើកប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងពូល F នេះ ក្រុម Celtic ហាល់អាលទៅហើយក្រោយរកបានតែ២ពិន្ទុ ពីការប្រកួត៥លើក។ សល់១ប្រកួតចុងក្រោយ RB Leipzig និង Shakhtar Donetsk ត្រូវប្រជែងគ្នាយកលេខ២ ដើម្បីឡើងទៅវគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ។ ពូល G ក្រុម Borussia Dortmund បានកៅអីទៅវគ្គបន្តជាមួយ Man City ដែលបានកៅអីស្វ័យប្រវត្តិតាំងពីប្រកួតមុន។ Dortmund និង Man City បញ្ចប់ក្នុងលទ្ធផល ០-០ ក្នុងជំនួបលើកទី៥របស់ពួកគេ ស្របពេល Sevilla ដែលយកឈ្នះ FC Copenhagen ៣-០ សល់កៅអី Europa League។ ដោយឡែកពូល G វិញក្រុម Paris St Germain និង Benfica ចាប់ដៃគ្នាឡើងទៅវគ្គបន្ត ដោយរកបាន៣ពិន្ទុរៀងខ្លួននៅជំនួបទី៥។ PSG បានយកឈ្នះ ក្រុម Maccabi Haifa ៧-២ ស្របពេល Benfica ឈ្នះ Juventus ៤-៣។ ឆ្លងកាត់ការប្រកួត៥លើក PSG ឈរកំពូលតារាងពូល G រកបាន១១ពិន្ទុ ស្មើក្រុមលេខ២ Benfica។ Juventus ដែលមាន៣ពិន្ទុស្មើជាមួយក្រុមបាតតារាង Maccabi Haifa មានឱកាសច្រើនសម្រាប់កៅអី Europa League សម្រាប់ការប្រកួតកាត់សេចក្តីចុងក្រោយ។ មកទល់ពេលនេះ គេរកឃើញក្រុមចំនួប៦ហើយ ដែលបានកៅអីស្វ័យប្រវត្តិទៅកាន់វគ្គខ្វែង ដែររួមមាន Man City, Real Madrid, PSG, Benfica, Borussia Dortmund និង Chelsea៕	Chelsea, Real Madrid, Paris St Germain, Borussia Dortmund និង Benfica កក់កៅអីទៅកាន់វគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ UEFA Champions League។ Juventus មិនអាចឆ្លងផុតវគ្គចែកពូលជាថ្មីនៅរដូវកាល២០២២នេះក្រោយចាញ់ Benfica ៤-៣ នៅជំនួបទី៥ ពូល H។
រដ្ឋាភិបាលចក្រភពអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ២០១០ បាន បង្កើតអង្គភាពស៊ើបអង្កេតសង្រ្គាមអ៊ីរ៉ាក់ (IHAT) ដើម្បីស្រាវជ្រាវពីសំណុំរឿងការរំលោភបំពាន និងការធ្វើទារុណកម្មដោយទាហានអង់គ្លេសទៅលើជនស៊ីវិលអំឡុងសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ាក់ពីឆ្នាំ២០០៣ ដល់ឆ្នាំ២០០៩ ។ ក្រោយមកនៅឆ្នាំ២០១៧ អង្គភាពស៊ើបអង្កេត IHAT ត្រូវបានបិទ និងបានត្រូវជំនួសដោយអង្គភាពស៊ើបអង្កេតប៉ូលិស (SPLI) វិញ។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាលាយលក្ខណ៍អក្សរផ្ញើទៅកាន់សភាអង់គ្លេសនៅថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិអង់គ្លេស Ben Wallace បញ្ជាក់ថា ទោះបីជាការចោទប្រកាន់ចំនួន១៧៨ ត្រូវបានស្រាវជ្រាវជាផ្លូវការតាមរយៈការស៊ើបអង្កេតចំនួន៥៥ ដាច់ដោយឡែកពីគ្នាក៏ដោយ លទ្ធផលរបស់អង្គភាពស៊ើបអង្កេត SPLI បង្ហាញថាគ្មានទាហានណាម្នាក់នឹងត្រូវកាត់ទោសឡើយ។ លោក Wallace ក៏បញ្ជាក់ថា កិច្ចការស្រាវជ្រាវរបស់អង្គភាព ស៊ើបអង្កេតខាងលើត្រូវបានបញ្ចប់ត្រឹមនេះ។ តាំងពីការចាប់ផ្ដើមការងាររបស់ខ្លួន SPLI បានស៊ើបអង្កេតលើករណីចោទប្រកាន់ក្ដីលើសពីមួយពាន់ករណីឯណោះ។ លោក Wallace ប្រាប់សភាថា ការចោទប្រកាន់ខ្លះមានការក្លែងបន្លំ រីឯខ្លះ ទៀតមិនមានការក្លែងបន្លំឡើយ។ ក្នុងរបាយការណ៍របស់ខ្លួន ប្រមុខការពារជាតិអង់គ្លេស បាននិយាយការពារយោធាអង់គ្លេសដែលត្រូវបានពង្រាយនៅអ៊ីរ៉ាក់ដែលមានទាំងអ្នកស្លាប់ និងអ្នករបួស។ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអង់គ្លេស សង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «ទាហានរបស់ពួកយើងចំនួនជាង១៤ម៉ឺននាក់ដែលបានបម្រើជាតិនៅអ៊ីរ៉ាក់ភាគច្រើនបានធ្វើការដោយកិត្តិយស» ។ គួរបញ្ជាក់ថា ក្នុងឆ្នាំ២០២០ តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) បានសម្រេចចិត្តមិនបន្ត ការស៊ើបអង្កេតជាផ្លូវការលើឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមដោយកងទ័ពអង់គ្លេសនៅអ៊ីរ៉ាក់ផងដែរ។ ប៉ុន្តែ រដ្ឋអាជ្ញា ICC សម័យនោះ លោកស្រី Fatou Bensouda នៅតែអះអាងថា មានភស្តុតាងច្បាស់លាស់អំពីកងកម្លាំងចក្រភពអង់គ្លេសដែលបានប្រព្រឹត្តឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមជាច្រើនករណីរួមទាំងការសម្លាប់ដោយខុសច្បាប់ ការធ្វើទារុណកម្ម និងការចាប់រំលោភជនស៊ីវិលជាដើម៕	រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអង់គ្លេស Ben Wallace នៅថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា លើកឡើងថា ការស៊ើបអង្កេតលើបទចោទឧក្រិដ្ឋកម្មសង្រ្គាមដោយទាហានអង់គ្លេសអំឡុងសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ាក់ ត្រូវបានបញ្ចប់។ ប៉ុន្តែលោក Wallace បញ្ជាក់ថា គ្មានទាហានណាម្នាក់ត្រូវបានកាត់ទោសឡើយ។
លោក Oriol Mohedano Segura បានមកកម្ពុជាដំបូងក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ដោយបម្រើការងារជាមួយភ្នំពេញក្រោន។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៧ បុរសវ័យ ៣៧ឆ្នាំរូបនេះ បានប្ដូរមកធ្វើជាគ្រូបង្វឹកឲ្យ ក្លិបបាល់ទាត់អង្គរថាយហ្គឺរ រហូតដល់ចុងឆ្នាំ២០២១។ ក្រោយចែកផ្លូវជាមួយអង្គរថាយហ្គឺរ គ្រូបង្វឹករូបនេះ ត្រូវបានក្លិបព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង តែងតាំងជាគ្រូជំនួយនៅអំឡុងឆ្នាំ ២០២២។ នាខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ លោក Oriol Mohedano ក៏បានចែកផ្លូវជាមួយព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ហើយបានទៅដឹកនាំក្លិប Jhapa FC នៅប្រទេសនេប៉ាល់។ អំឡុងពេលចាកចេញនោះ គ្រូបង្វឹករូបនេះ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា តែងនឹកប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះរូបលោក បានសាំទៅនិងការរស់នៅទីនេះ ដូចជាប្រទេសទី២របស់ខ្លួន។ គ្រូបង្វឹករូបនេះ បន្ថែមថា បាល់ទាត់បានធ្វើឲ្យលោកស្គាល់កម្ពុជា ប៉ុន្ដែវប្បធម៌ និងស្នាមញញឹម មនុស្សក្នុងតំបន់ធ្វើឲ្យលោកនឹកកម្ពុជា។ «ខ្ញុំ ទទួលបានការគោរពស្រឡាញ់ពីអ្នកគាំទ្របាល់ទាត់កម្ពុជា ពេលដែលខ្ញុំ បានឈានជើងចូលក្នុងវិស័យបាល់ទាត់ទីនេះ។ ប៉ុន្ដែជាចុងក្រោយ ខ្ញុំនៅតែជាជនបរទេស។ ច្បាស់ណាស់ខ្ញុំ នៅទីយូឆ្នាំមកហើយ។ ពេលខ្ញុំ ទៅក្រៅខ្ញុំនឹកកម្ពុជា ខ្ញុំមិនបាននឹកនរណាម្នាក់ឡើយ ប៉ុន្ដែគឺខ្ញុំនឹកដល់កម្ពុជា។ រយៈពេល ៨ឆ្នាំនៅកម្ពុជា ខ្ញុំស៊ាំហើយក៏អាចសម្របខ្លួន ជាមួយនឹងមនុស្សនៅទីនេះផងដែរ។»។ លោក Oriol Mohedano បាននិយាយដូច្នេះ។ បច្ចុប្បន្ន អតីតគ្រូបង្វឹករូបនេះ មិនទាន់មានក្លិបឈរជើងក្នុងលីគកម្ពុជាឡើយ ហើយរូបលោក ក៏កំពុងសម្លឹងមើលឱកាសណាមួយ បានដឹកនាំក្រុមក្នុងលីគ ផងដែរ៕	វិស័យបាល់ទាត់បានធ្វើឲ្យលោក Oriol Mohedano Segura អតីតគ្រូបង្វឹកក្លិបអង្គរថាយហ្គឺរ បានស្គាល់ប្រទេសកម្ពុជា។ គ្រូបង្វឹកជនជាតិអេស្ប៉ាញរូបនេះ បាននិយាយថាពិសោធន៍រស់នៅប្រទេសកម្ពុជា៨ឆ្នាំមកនេះ ធ្វើឲ្យរូបលោកពេញចិត្តវប្បធម៌ និងអត្ដចរិករបស់រាក់ ទាក់របស់ប្រជាជនតាមតំបន់។
ដំណើរមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជានេះ សបញ្ជាក់ពីការរីកលូតលាស់ របស់ក្រុមហ៊ុន FWD ទូទាំងតំបន់ និងបានបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្ត ដើម្បីក្លាយជាក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងនាំមុខគេនៅអាស៊ី តាមរយៈការផ្ដល់ជូននូវបទពិសោធន៍ថ្មី លើសេវាធានារ៉ាប់រង ព្រមទាំងគុណតម្លៃជាច្រើនបន្ថែមទៀត ដល់អតិថិជន។ លោក Huynh Thanh Phong អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន FWD មានប្រសាសន៍ថា៖ កម្ពុជាបានក្លាយជាប្រទេសមួយ ក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនបំផុត ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ យើងសម្លឹងឃើញឱកាសជាច្រើន ក្នុងការការពារ និងការផ្តល់ជូននូវស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្ថុ ទៅដល់ប្រជាជនកម្ពុជា ហើយខ្ញុំប្រាកដចិត្តថា ក្រុមការងាររបស់យើងនៅទីនេះ នឹងទទួលបានជោគជ័យ ក្នុងការផ្ដល់នូវបទពិសោធន៍ថ្មី លើសេវាធានារ៉ាប់រងជូនដល់ប្រជាជនកម្ពុជា។ លោក ចាន់ រដ្ឋា នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន FWD Cambodia បានលើកឡើងថា៖ ខ្ញុំមានមោទកភាពយ៉ាងខ្លាំង ដែលទទួលបានឱកាសដ៏ពិសេសមួយនេះ ក្នុងការដឹកនាំអាជីវកម្មរបស់យើង និងបើកទំព័រថ្មីរបស់ក្រុមហ៊ុន FWD ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ អនាគតរបស់ក្រុមហ៊ុន FWD នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នឹងរឹតតែមានភាពត្រចះត្រចង់ ហើយខ្ញុំជឿជាក់ថា យើងនឹងសម្រេចបាននូវសមិទ្ធផលជាច្រើន ជាមួយក្រុមការងាររបស់យើង។ យើងនឹងផ្តល់ជូនប្រជាជនកម្ពុជា នូវបទពិសោធន៍ថ្មីមួយ លើសេវាធានារ៉ាប់រង ដែលអាចជួយឲ្យពួកគាត់រស់នៅដោយភាពរីករាយ។ ក្នុងរយៈពេលពីរទសវត្ស (ឆ្នាំ ១៩៩៨ ដល់ឆ្នាំ ២០១៩) សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា រក្សាកំណើនផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប ក្នុងកម្រិតជាមធ្យម ៧% ដែលនេះជាកំណើនខ្ពស់បំផុតមួយ ក្នុងពិភពលោក។ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចដ៏រឹងមាំប្រកបដោយស្ថិរភាព និងចំនួនកើនឡើងនៃប្រជាជន ដែលមានជីវភាពធូរធារ រួមជាមួយនឹងការគាំទ្រពីរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានបង្កើតឱ្យមាននូវបរិយាកាសដ៏ល្អ សម្រាប់វិស័យធានារ៉ាប់រងនៅកម្ពុជា។ លោក ចាន់ រដ្ឋា ក៏មានប្រសាសន៍ផងដែរថា៖ «យើងខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ចំពោះនិយ័តករធានារ៉ាប់រងកម្ពុជា សម្រាប់ការស្វាគមន៍ដ៏កក់ក្ដៅ និងការណែនាំ ក៏ដូចជាការផ្ដល់នូវទំនុកចិត្តខ្ពស់មកលើយើងខ្ញុំ ជាពិសេសសម្រាប់ការបង្កើតឱ្យមាននូវរចនាសម្ព័ន្ធផ្នែកច្បាប់ដ៏ល្អ ដែលខ្ញុំជឿជាក់ថា នឹងអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមហ៊ុន FWD Cambodia ក៏ដូចជាវិស័យធានារ៉ាប់រងទាំងមូល ទទួលបានជោគជ័យ»។ អំពីក្រុមហ៊ុន FWD ក្រុមហ៊ុន FWD ជាក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិតឈានមុខគេមួយ ក្នុងតំបន់អាស៊ី ដែលមានអតិថិជនប្រមាណ ១០ លាននាក់ ក្នុងទីផ្សារចំនួន១០ ដោយក្នុងនោះ រួមមានទីផ្សារដែលរីកចម្រើនរហ័សបំផុតក្នុងពិភពលោក លើវិស័យធានារ៉ាប់រងផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុន FWD ត្រូវបានបង្កើតឡើងដំបូង ក្នុងទ្វីបអាស៊ីក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ ហើយជាក្រុមហ៊ុនដែលផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់បំផុត ក្នុងការផ្ដល់បទពិសោធន៍ និងសេវាកម្មដែលសាមញ្ញជាងមុន រហ័សជាងមុន ងាយស្រួលយល់ជាងមុន ជាមួយបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។ តាមរយៈយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការយកអតិថិជនជាគោល ក្រុមហ៊ុន FWD មានគោលដៅក្នុងការផ្ដល់បទពិសោធន៍ថ្មី លើសេវាធានារ៉ាប់រង ជូនដល់អតិថិជនរបស់យើង។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមចូលទៅកាន់គេហទំព័រ www.fwd.com.kh ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១៖ ថ្ងៃនេះ ក្រុមហ៊ុន FWD Group (សម្ព័ន្ធក្រុមហ៊ុន FWD) បានប្រកាសសម្ពោធដំណើរការអាជីវកម្មជាផ្លូវការ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាទីផ្សារទី១០ របស់ខ្លួនក្នុងទ្វីបអាស៊ី។
តាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងកសិកម្ម សត្វផ្សោតនេះ មានទម្ងន់១០ គីឡូក្រាម ប្រវែង ០, ៨៧ ម៉ែត្រ អាយុប្រមាណ ៤ថ្ងៃ។ កូនផ្សោតមួយនេះ បានងាប់ នៅភូមិបឹងច្រែង ឃុំសោប ស្រុកព្រែកប្រសព្វ ខេត្តក្រចេះ ដោយបានរលាត់ស្បែកដាច់កន្ទុយ និងដាច់ព្រុយចំហៀងទាំងសងខាង។ តាមការសន្និដ្ឋានរបស់អ្នកជំនាញ ផ្សោតនេះ ងាប់ដោយសារជាប់មង។ ជាមួយគ្នានេះ កាលពីខែមីនាកន្លងទៅ ផ្សោតឈ្មោល បានស្លាប់ដោយសារជាប់មងដូចគ្នា នៅខេត្តស្ទឹងត្រែង។ ក្នុងឆ្នាំ២០២២ សត្វផ្សោតចំនួន១១ក្បាល បានស្លាប់ក្នុងនោះ ផ្សោតពេញវ័យ មានចំនួន៥ក្បាល កូនតូច៤ក្បាល ជំទង់១ក្បាល និងចាស់ ១ក្បាល។ ការបាត់បង់សត្វផ្សោត ជាបន្តបន្ទាប់នេះ ជាក្ដីបារម្ភរបស់រដ្ឋាភិបាល និងភាគីពាក់ព័ន្ធ។ ដើម្បីការពារ និងអភិរក្សសត្វផ្សោត កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ កន្លងទៅ រាជរដ្ឋាភិបាល បានចេញអនុក្រឹត្យ ស្តីពីការកំណត់តំបន់គ្រប់គ្រងសត្វផ្សោតទន្លេមេគង្គដែលមានប្រវែង ១២០គីឡូម៉ែត្រ។ ក្នុងតំបន់នោះ ខេត្តស្ទឹងត្រែងមានប្រវែង៣៥គីឡូម៉ែត្រ និងខេត្តក្រចេះមានប្រវែង៨៥ គីឡូម៉ែត្រ ដែលលាតសន្ធឹងចាប់ពីប៉ែកខាងក្រោមស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជាចិនស្ទឹងត្រែង ក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង រហូតដល់ក្បាលកោះទ្រង់ក្នុងខេត្តក្រចេះ៕	ភ្នំពេញ៖ កូនផ្សោតឈ្មោលមួយក្បាល អាយុប្រមាណ៤ ថ្ងៃ បានងាប់ដោយសារជាប់មង នៅថ្ងៃទី១៩ ខែ មេសានេះ។ នេះជាផ្សោតទី២ហើយ ដែលបានងាប់ក្នុងឆ្នាំ២០២៣។
ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន ស្ដីពីការអនុវត្តរឹតបន្តឹងច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោ កនៅរសៀលថ្ងៃទី១២ ឧសភានេះ លោក ឈួន វ៉ន់ ថ្លែងថា៖ «យានយន្តដែលបានមកចុះបញ្ជីទាំងអស់ ទាំងម៉ូតូឡាន ប្រមាណចូលជិត៦លានគ្រឿងហើយ។ ហើយក្នុងហ្នឹងមានជាង៨០ភាគ ជាទោចក្រយានយន្តដែលជាម៉ូតូ ហើយឡានប្រហែលជាជិត១លានគ្រឿងហើយ»។ លោក ឈួន វ៉ន់ បានបញ្ជាក់ថា រថយន្តជិត១លានគ្រឿងនេះ មានប្រមាណ៤០ភាគរយប៉ុណ្ណោះដែលបានធ្វើឆៀក ហើយ៦០ភាគរយគឺមិនមានឆៀក។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ចាប់តាំងពីការរឹតបន្តឹងការអនុវត្តច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក តាំងពីដើមខែឧសភាមក ពលរដ្ឋបានសម្រុកយករថយន្តរបស់ខ្លួនទៅឆៀក ដោយបានកើនឡើង៤ដង នៃចំនួនធម្មតា ដែលទូទៅមានប្រមាណ៨០០គ្រឿង ក្នុងមួយថ្ងៃ។ ការសម្រុកទៅឆៀកនេះ ធ្វើឲ្យក្រុមការងារបន្ថែមម៉ោងធ្វើការ ដើម្បីពន្លឿនការងារឲ្យទាន់ពេលវេលាន។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ឈួន វ៉ន់ ដែលបន្តថា រថយន្តដែលហួសសុពលភាពឆៀក នឹងត្រូវពិន័យមួយថ្ងៃ២០០០រៀល នៅពេលទៅធ្វើឆៀកថ្មី ដោយអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី១ កក្កដា ឆ្នាំ២០២០ទៅ៕	ភ្នំពេញ៖ បច្ចុប្បន្នមានយានយន្តជាង៦លានគ្រឿងនៅកម្ពុជា បានចុះបញ្ជីស្លាកលេខយានជំនិះ ដែលក្នុងនោះមានជាង៨០ភាគរយជាម៉ូតូ។ នេះបើតាមការប៉ាន់ប្រមាណ របស់ លោក ឈួន វ៉ន់ អគ្គនាយក នៃអគ្គនាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូនផ្លូវគោក។
ក្រុមព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងបាននាំយកគ្រូបង្វឹកកម្រិត A-Licence មកពីអៀរឡង់គឺលោក Conor Nestor ដើម្បីដឹកនាំក្រុមជំនួសលោក សំ វ៉ាន់ដេត ដែលត្រូវទៅសិក្សាសញ្ញាបត្រកម្រិត A-Licence នៅប្រទេសជប៉ុន។ គ្រូបង្វឹកអៀរឡង់រូបនេះត្រូវដឹកនាំព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងប្រជែងជើងឯកក្របខណ្ឌលីគកំពូល និងពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន សម្រាប់រដូវកាលឆ្នាំ២០១៨។ គ្រូបង្វឹកកាន់សញ្ញាបត្រ UEFA A license រូបនេះ មានបទពិសោធការងារជាមួយបាល់ទាត់រយៈពេល១៦ឆ្នាំ។ លោកធ្លាប់ធ្វើការនៅសមាគមន៍បាល់ទាត់នៃប្រទេសអៀរឡង់(Football Association of Ireland) និងធ្វើជាគ្រូបង្វឹកយុវជននៅ UK-Elite-Soccer។ ហើយលោកក៏ធ្លាប់ដឹកនាំក្រុមនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងអូស្ត្រាលីផងដែរ។ មុនទទួលបានតួនាទីជាគ្រូបង្គោលនៅក្លិបព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងលោក Conor Nestor បានមកកម្ពុជាតាំងពីខែតុលា ឆ្នាំ២០១៧។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការដោះដូរគ្រូបង្វឹកថ្មីនេះ អគ្គលេខាធិការក្លិបបាល់ទាត់ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងលោក អោក សំណាង បានបញ្ជាក់ថា ការដាក់គ្រូបង្វឹកជនជាតិអៀរឡង់ឲ្យដឹកនាំក្រុមនេះ គឺដើម្បីទុកពេលឲ្យលោក សំ វ៉ាន់ដេត ទៅបន្តការសិក្សាសញ្ញាបត្រកម្រិត A Licence នៅក្រៅប្រទេស។ ជាពិសេស សិក្សាពីបច្ចេកទេសក៏ដូចជាតិចនិកពីប្រទេសរីកចម្រើនផ្នែកកីឡាបាល់ទាត់មកអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកីឡាបាល់ទាត់នៅកម្ពុជា ពិសេសក្លិបព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងផ្ទាល់តែម្តង។ «ការដោះដូរលោក សំ វ៉ាន់ដេត មិនមែនជាការដកដោយសារគាត់មានកំហុសនោះទេ តែជាការដកដើម្បីទុកពេលឲ្យគាត់ទៅបន្តការសិក្សានៅក្រៅប្រទេសយក A-Licence និងឲ្យគាត់ស្វែងយល់លើប្រទេសដែលគេជឿនលឿនជាងយើង ដើម្បីដកស្រង់បទពិសោធ និងទិចនិកនៃការដឹកនាំមកពង្រឹងក្លិបរបស់យើងបន្ថែម គឺយើងមិនបានបោះបង់ចោលគាត់នោះទេ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក អោក សំណាង។ តែយ៉ាងណាអគ្គលេខាធិការរូបនេះរំពឹងថា ក្រោមការដឹកនាំរបស់គ្រូបង្វឹកថ្មីក្រុមព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងនឹងទទួលបានលទ្ធផលល្អជាងមុនសម្រាប់រដូវកាលឆ្នាំ២០១៨ នេះ។ ក្រុមព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងបានបញ្ចប់ត្រឹមលេខ៣ក្នុងក្របខណ្ឌលីគកំពូលកម្ពុជា និងគ្រងជើងឯកពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រចាំឆ្នាំ២០១៧។ ក្រៅពីបង្ហាញសមាសភាពគ្រូបង្វឹកថ្មី ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៣០ មករា នៅសណ្ឋាគារសូហ្វីតែល ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងក៏បានបង្ហាញសមាជិកថ្មីពីររូបសម្រាប់ត្រៀមរដូវកាលថ្មីនេះផងដែរ។ សមាជិកថ្មីទាំងនេះរួមមានខ្សែប្រយុទ្ធអាហ្វ្រិកខាងត្បូងមកពីភ្នំពេញក្រោន Shane Booysen និងកីឡាករ សួន សុវណ្ណ មកពីវេស្ទើនភ្នំពេញ៕	ក្រុមព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងបានតែងតាំងគ្រូបង្វឹកសញ្ជាតិអៀរឡង់លោក Conor Nestor ឲ្យដឹកនាំសម្រាប់រដូវកាលឆ្នាំ២០១៨ ជំនួសលោក សំ វ៉ាន់ដេត ដែលជាប់ភារកិច្ចទៅបន្តការសិក្សាសញ្ញាបត្រកម្រិត A-Licence នៅក្រៅប្រទេស។ ក្រៅពីគ្រូបង្វឹក ស្វាយរៀងក៏បាននាំចូលកីឡាករថ្មីចំនួនពីររូបផងដែរសម្រាប់រដូវកាលថ្មីនេះ។
អត្ថបទទាក់ទង ដំណឹងល្អ! គុនល្បុក្កតោ ត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិរបស់យូណេស្កូហើយ តាមឯកសារដែលវៀតណាមបញ្ជូនទៅអង្គការយូណេស្កូ ជំរឿនកាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩ បង្ហាញថា ជនជាតិចាមរស់នៅទឹកវៀតណាម មានជិត១៨០ ០០០នាក់។ ជាក្រុមជនជាតិដើមភាគតិច១ក្នុងចំណោម៥៤ក្រុមនៅវៀតណាម ជនជាតិចាមមានប្រពៃណីវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែប ជាពិសេសសិល្បៈស្មូនក្អមឆ្នាំង។ របាយការណ៍បង្ហាញថា សិល្បៈនៃការធ្វើគ្រឿងស្មូនរបស់ជនជាតិចាម មានការពេញនិយមយ៉ាងខ្លាំងនៅភាគខាងត្បូងវៀតណាម ជាពិសេសភូមិចំនួនពីរ គឺភូមិ Bau Truc ក្នុងខេត្ត Ninh Thuan និងភូមិ Binh Duc ក្នុងខេត្ត Binh Thuan ដែលជាការផ្ទេរចំណេះតៗគ្នា។ សូមបញ្ជាក់ថា គណៈកម្មាធិការអន្តររដ្ឋាភិបាលសម្រាប់ការថែរក្សាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបី បានចុះបញ្ជី «សិល្បៈនៃការធ្វើគ្រឿងស្មូនរបស់ជនជាតិចាម» ជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបី ដែលត្រូវការសង្គ្រោះបន្ទាន់ រួមជាមួយសំណើរ៣ផ្សេងទៀត ពីស៊ីលី (Quinchamalí and Santa Cruz de Cuca pottery), តួកគី (Traditional Ahlat stonework) និងអាល់បានី (ជំនាញត្បាញ Xhubleta, skills, craftsmanship and forms of usage)។ ដោយឡែក គុនល្បុក្កតោខ្មែរ ស្ថិតក្នុងចំណោមសំណើរសុំចំនួន៤៦ ដែលត្រូវបានចុះក្នុង «បញ្ជីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិ»៕	«សិល្បៈនៃការធ្វើគ្រឿងស្មូនរបស់ជនជាតិចាម» (Art of pottery-making of Cham people) ត្រូវបានចុះបញ្ជីជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបី ដែលត្រូវការសង្គ្រោះបន្ទាន់ (Urgent Safeguarding List) របស់អង្គការយូណេស្កូ តាមសំណើររបស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម។ ការអនុម័តសម្រេចបានធ្វើឡើងនាកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការអន្តររដ្ឋាភិបាលសម្រាប់ការថែរក្សាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីលើកទី១៧ នៅក្រុង Rabat ប្រទេសម៉ារ៉ុក កាលពីរាត្រីថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា។
ប្រទេសកម្ពុជាបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំចាប់ពីថ្ងៃទី២ដល់ថ្ងៃទី៥ ខែមេសា នៅក្នុងខេត្តសៀមរាប ដែលជាកិច្ចប្រជុំអនុម័តផែនការ៤ឆ្នាំ ខណៈដែលមានការព្រួយបារម្ភលើទំនប់វារីអគ្គិសនីដែលកំពុងត្រូវបានសាងសង់លើតួទន្លេមេគង្គ។ នេះជាកិច្ចប្រជុំលើកទី៣ ដែលធ្វើឡើងជារៀងរាល់៤ឆ្នាំម្តង។ កិច្ចប្រជុំកំពូលនេះ ធ្វើឡើងក្រោមការរៀបចំដោយគណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ (MRC) ដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសឡាវ និងត្រូវចូលរួមដោយថ្នាក់ដឹកនាំពីប្រទេសទន្លេមេគង្គ រួមមានប្រទេសថៃ ឡាវ កម្ពុជា វៀតណាម និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ពីប្រទេសចិន និងភូមា ឬមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលជាដៃគូពិភាក្សា។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្រុងសៀមរាបដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសជាសមាជិកទាំងអស់បានបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវការប្តេជ្ញានយោបាយខ្ពស់បំផុតក្នុងការអនុវត្តឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពនៃកិច្ចព្រមព្រៀងទន្លេមេគង្គឆ្នាំ១៩៩៥។ ប្រទេសទាំងនោះ ក៏បានលើកឡើងអំពីការប្រឈមរបស់ទន្លេមេគង្គ ក្នុងនោះមានការអភិវឌ្ឍនានានៅលើទឹក គ្រោះធម្មជាតិ ដូចជាទឹកជំនន់ និងផលប៉ះពាល់ដែលកើតឡើងដោយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍បានបញ្ជាក់ថា៖ «កត់សម្គាល់ថា ខណៈដែលការអភិវឌ្ឍនៃទន្លេមេគង្គ មានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការរីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសទាំងអស់វាក៏បង្កើតនូវផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់បរិស្ថាន សេដ្ឋកិច្ចសង្គម រួមទាំងផលប៉ះពាល់ឆ្លងដែន ដែលត្រូវតែដោះស្រាយរួមគ្នា»។ មេដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងនោះ ក៏បានទទួលស្គាល់បញ្ហាប្រឈមនានានៅទន្លេមេគង្គ ដោយសារកំណើនប្រជាជន ការអភិវឌ្ឍយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងកំណើននៃតម្រូវការផ្នែកសន្តិសុខទឹក ស្បៀង និងថាមពល នៅក្នុងបណ្តាប្រទេសតាមដងទន្លេមេគង្គ។ ប្រទេសទាំងអស់ក៏បានឯកភាពលើរូបមន្តបង់វិភាគទានថវិកាបន្ថែមរបស់ប្រទេសជាសមាជិក ដើម្បីឈានដល់គោលដៅនៃភាពជាម្ចាស់ការផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុទាំងស្រុង ដោយគណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ(MRC)នៅឆ្នាំ២០៣០។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានជំរុញឲ្យប្រទេសជាសមាជិក បន្តផ្តល់អាទិភាពដោះស្រាយបញ្ហាចម្បងៗដែលពាក់ព័ន្ធនឹងនិរន្តរភាពនៃអាងទន្លេមេគង្គ រួមមានការគ្រប់គ្រងបរិស្ថាន និងកាកសំណល់ ការដោះស្រាយផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន ដែលកើតចេញពីបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ការប្រើប្រាស់ និងការបំពុលទឹកទន្លេ និងការគ្រប់គ្រងគម្រោងនានា ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងចីរភាពអាងទន្លេមេគង្គ និងជីវចម្រុះ។ លោក ហ៊ុន សែន បានថ្លែងថា៖ «ទាំងអស់នេះបង្ហាញពីភាពចាំបាច់ ដែលត្រូវរួមគ្នាគិតគូដោះស្រាយ ដោយឈរលើស្មារតីមេគង្គនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អនៅក្នុងចំណោមគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់»។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម លោក Nguyen Xuan Phuc បានថ្លែងចំៗអំពីការស្ថាបនាទំនប់វារីអគ្គិសនីលើទន្លេមេគង្គ ដែលនេះខុសពីការថ្លែងរបស់មេដឹកនាំផ្សេងៗ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា«ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងបរិស្ថានកំពុងតែរេចរឹលកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ» ដែលប៉ះពាល់ដល់មនុស្សរាប់លាននាក់។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាមបានថ្លែងថា ៖ «ភាពអវិជ្ជមានទាំងអស់នោះ គឺជាប្រភពនៃទន្លេមេគង្គ ដែលមានភាពរេចរឹល អំពីបរិមាណនិងគុណភាព កំពុងប្រឈមមុខនឹងការរេចរឹលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ សញ្ញាអវិជ្ជមានទាំងអស់នោះ កំពុងលេចឡើងយ៉ាងច្បាស់ជាងពេលណាៗទាំងអស់»។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាមបានឲ្យដឹងទៀតថា ភាពអវិជ្ជមានទាំងនេះ បានប៉ះពាល់ទៅលើដីសណ្តនៅវៀតណាម ការបាក់ច្រាំងទន្លេ ច្រាំងសមុទ្រ និងដីជាដើម ដែលលោកថា កំពុងតែគំរាមកំហែងដល់ប្រជាជនវៀតណាមជាង២០លាននាក់។ លោក Nguyen Xuan Phuc ក៏បានជំរុញឲ្យមានការប្រើប្រាស់ទឹក ដោយសន្សំសំចៃ និងពិនិត្យមើលនិន្នាការនៃការប្រើប្រាស់ថាមពលកកើតឡើងវិញ ដូចជាព្រះអាទិត្យ និងខ្យល់ជាដើម។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «តាមរយៈនេះ ខ្ញុំសូមស្នើMRC(គណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ)របស់យើង ប្រមូលផ្តុំ ក្នុងការប្រើប្រាស់ប្រកបដោយសមភាព សមស្រប និងចរីភាព ប្រភពធនធានទឹកមេគង្គ និងប្រភពធនធានពាក់ព័ន្ធទាំងឡាយ»។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ លោក Thongloun Sisoulith ក៏បានថ្លែងពីការប្តេជ្ញាក្នុងការដោះស្រាយផលប៉ះពាល់លើទន្លេមេគង្គ ខណៈប្រទេសឡាវកំពុងស្ថាបនាទំនប់វារីអគ្គិសនីចំនួនពីរនៅលើតួមេទន្លេមេគង្គ ដែលត្រូវបានមើលឃើញថា បង្កផលប៉ះពាល់ដល់ត្រី និងជីវចម្រុះក្នុងទឹក។ តែនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានបញ្ជាក់ថា ប្រទេសឡាវនឹងបន្តធ្វើតាមការសន្យារបស់ខ្លួន តែ ដោយមិនបានប្រាប់លម្អិតនោះទេ។ លោកបានថ្លែងថា ៖ «តទៅនេះ ខ្ញុំបាទសូមអះអាងថា ប្រទេសឡាវនឹងបន្តយកចិត្តទុកដាក់ពាក្យសន្យាផ្សេងៗដែលបានផ្តល់ដល់បណ្តាប្រទេសជាសមាជិកកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុត និងចីរភាពបំផុត»។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Prayuth Chan-ocha បានលើកឡើងពីការប្តេជ្ញារបស់ប្រទេសថៃក្នុងការការពារទឹកទន្លេ តែមិនបានលើកឡើងអំពីការស្ថាបនាទំនប់វារីអគ្គិសនីនោះទេ។ ប្រទេសឡាវកំពុងសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនីមួយចំនួននៅលើតួមេទន្លេមេគង្គក្រោម ក្នុងនោះមានទំនប់សាយ៉ាប៊ូរី (Xayaburi) និងដន សាហុង (Don Sahong) ដែលនាំឲ្យមានការព្រួយបារម្ភអំពីផលប៉ះពាល់លើធនធានទឹក និងត្រី។ ប្រទេសឡាវក៏មានគម្រោងសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនីមួយទៀត ឈ្មោះប៉ាក់ បេង (Pak Beng) ដែលផ្ដល់ថាមពល៩១២មេហ្គាវ៉ាត់ និងមានតម្លៃប្រមាណ២.៣៧២លានដុល្លារអាមេរិក។ បច្ចុប្បន្ននេះ គម្រោងមួយនេះកំពុងស្ថិតនៅក្នុងដំណាក់កាលពិគ្រោះយោបល់ តាមយន្តការរបស់គណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ។ លោក ដាវង់ ផនកែវ (Daovong Phonekeo) លេខាអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រសួងថាមពលនិងរ៉ែរបស់ប្រទេសឡាវ បានថ្លែងប្រាប់ VOAថា ភាគីឡាវសង្ឃឹមថា ប្រទេសទាំងអស់នឹងបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្ថែមទៀតលើការអភិវឌ្ឍនៅទន្លេមេគង្គ។ លោកបានថ្លែងតាមទូរស័ព្ទថា៖ «ខ្ញុំនឹងរំពឹងថា យើងនឹងបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើការអភិវឌ្ឍតួមេទន្លេមេគង្គបន្តទៀត»។ លោក ដាវង់ ផនកែវ បានថ្លែងការពារថា មិនមានផលប៉ះពាល់ពីទំនប់វារីអគ្គិសនីដែលសាងសង់ដោយប្រទេសឡាវនោះទេ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពីមុន គេនិយាយថា ប្រសិនបើទំនប់ដន សាហុងរាំងខ្ទប់ទឹក នោះចំនួនត្រីនឹងមានការធ្លាក់ចុះ។ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះទំនប់បានខ្ទប់ទឹកជាង២ឆ្នាំហើយ ប៉ុន្តែមិនមានអ្វីកើតឡើងចំពោះត្រីនោះទេ។ យើងមានការសិក្សា និងមានការរៀបចំការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់បានត្រឹមត្រូវ»។ ប្រទេសឡាវមានផែនការក្លាយជាអ្នកលក់ថាមពលដ៏ធំមួយនៅក្នុងបណ្តាប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាន។ បើតាមមន្ត្រីឡាវ ទំនប់សាយ៉ាប៊ូរី (Xayaburi) ត្រូវបានសាងសង់បានប្រហែល៨០ភាគរយហើយ រីឯទំនប់ដន សាហុង (Don Sahong) សង់បានប្រមាណ៥០ភាគរយ។ មន្ត្រីឡាវបានបញ្ជាក់ថា ទំនប់ទាំងពីរនឹងត្រូវបញ្ចប់ការសាង់សង់នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០១៩។ លោក Brian Eyler នាយកកម្មវិធីទទួលបន្ទុកកិច្ចការតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍នៃមជ្ឈមណ្ឌល Stimson Center ក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន បានថ្លែងនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយរបស់លោក ខណៈលោកចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅខេត្តសៀមរាបថា លោកជំរុញឲ្យប្រទេសនៅតាមដងទន្លេមេគង្គ ពិចារណាបង្កើតនូវថាមពល ក្រៅពីទំនប់វារីអគ្គិសនី។ លោកមានប្រសាសន៍ថា ៖ «ដើម្បីទទួលបានជោគជ័យក្នុងការធ្វើកិច្ចការនេះឲ្យបានល្អបំផុត យើងអាចទាញយកប្រយោជន៍ពីការកែច្នៃថ្មីនៅក្នុងប្រភពថាមពលកកើតឡើងវិញដែលមិនមែនទំនប់វារីអគ្គិសនី ដូចជាថាមពលព្រះអាទិត្យ ខ្យល់ និងជីវសាស្ត្រចម្រុះ ហើយគិតឡើងវិញថាតើថាមពលកកើតឡើងវិញនេះ អាចបំពេញ និងប្រកួតជាមួយការបង្កើតថាមពលទំនប់វារីអគ្គិសនី»។ កិច្ចប្រជុំកំពូលនេះធ្វើឡើងពីរបីខែប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំកំពូលនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាងលើកទីពីរ (LMC) ដែលធ្វើឡើងនៅទីក្រុងភ្នំពេញ កាលពីខែមករា ដោយមានវត្តមានរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លោក លី គឺឈាំង (Li Keqiang)។ ថ្នាក់ដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងនេះក៏បានអនុម័តផែនការ៥ឆ្នាំនៃការអភិវឌ្ឍទន្លេមេគង្គផងដែរ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ខេត្តសៀមរាប ៖ ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលនៃប្រទេសនៅតាមដងទន្លេមេគង្គ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះបានបញ្ជាក់នូវការប្តេជ្ញាចិត្តសាជាថ្មីទៅលើការអភិវឌ្ឍទន្លេមេគង្គប្រកបដោយចីរភាពខណៈមេដឹកនាំប្រទេសវៀតណាមបានលើកឡើងចំៗអំពីការព្រួយបារម្ភពីទំនប់វារីអគ្គិសនីលើដងទន្លេនិងផលប៉ះពាល់ដែលកំពុងកើតឡើងលើប្រជាជនវៀតណាម។
កម្ពុជា បានបើកឆាកជាមួយនឹងជ័យជម្នះ ១-០ លើម៉ាឡេស៊ី តាមរយៈការស៊ុតបាល់ពិន័យពីចម្ងាយរបស់ខ្សែការពារបឹងកេត សេត រ៉ស៊ីប ក្រោយការប្រកួតដំណើរការបានជាង១ម៉ោង។ សម្រាប់ជំនួបជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ានៅល្ងាចនេះ ជ័យជម្នះនឹងនាំឲ្យយុវជនគោព្រៃ បានកៅអីទៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ មីយ៉ាន់ម៉ា ដែលជាម្ចាស់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣កាលពីឆ្នាំ២០០៥ បើកឆាកពូល B ជាមួយនឹងលទ្ធផលស្មើ ១-១ ជាមួយឥណ្ឌូណេស៊ី។ ខ្សែបម្រើ Myat Kaung Khant រកបានគ្រាប់នាំមុខសម្រាប់មីយ៉ាន់ម៉ា តែខ្សែការពារ Rachmat Irianto តាមស្មើ ១-១ វិញ នៅក្នុងតង់ទីមួយដដែល។ សម្រាប់ជំនួបពូល A កាលពីម្សិលមិញ ថៃ និងវៀតណាម បន្តទទួលជ័យជម្នះរៀងៗខ្លួនដើម្បីកក់កៅអីទៅកាន់វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ ថៃបានយកឈ្នះហ្វីលីពីន ៣-០ មុនពេលវៀតណាម បំបាក់ទីម័រខាងកើត ៤-០។ វៀតណាមឈរលើតារាងពូល A បណ្តោះអាសន្ន ដោយសារមានសំណល់គ្រាប់បាល់លើសថៃមួយគ្រាប់ ខណៈ ហ្វីលីពីន និងទីម័រខាងកើត រង់ចាំជួបគ្នានាល្ងាចថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ដែលជាជំនួបបង្គ្រប់កិច្ចប៉ុណ្ណោះ៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអាយុក្រោម២២ឆ្នាំកម្ពុជា (U22) ត្រូវតទល់ជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ានាវេលាម៉ោង៦ និង៣០នាទីល្ងាចថ្ងៃពុធនេះ សម្រាប់ការប្រកួតលើកទីពីរក្នុងពូល B បន្ទាប់ពីពួកគេបានយកឈ្នះម៉ាឡេស៊ី ១-០ កាលពីថ្ងៃចន្ទ។ ជំនួបពូលដដែលនៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិ ឥណ្ឌូណេស៊ី ប៉ះ ម៉ាឡេស៊ី នាវេលាម៉ោង៣ និង៣០នាទី។
លោក ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាល បានចេញការណែនាំ៣ចំណុចតាមរយៈសេចក្ដីជូនដំណឹងនៅថ្ងៃទី ១១ កក្កដា ដើម្បីឱ្យអ្នកធ្វើការពាក់ព័ន្ធសពអ្នកកូវីដ-១៩ ចាត់ចែងសាកសពឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ទីមួយ វីរុសកូវីដ-១៩ ឆ្លងពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់តាមរយៈតំណក់ទឹកតូចៗ ដែលចេញពីអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ តាមរយៈការនិយាយទល់មុខជិតគ្នា ក្អក កណ្ដាស និងការប៉ះពាល់ផ្ទៃ ឬវត្ថុផ្សេងៗដែលមានមេរោគ ។ គ្រប់សពអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ ពុំត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើកោសល្យវិច័យ ឬវៈកាត់ពិនិត្យសាកសពឡើយ។ សាកសពត្រូវរៀបចំដោយរុំក្រណាត់រួចដាក់ក្នុងថង់ប្លាស្ទិកបិទជិតយ៉ាងត្រឹមត្រូវដោយបុគ្គលិកក្នុងមន្ទីរពេទ្យ ហើយសពខ្លះត្រូវបានដាក់បង្កករក្សាទុកមុនពេលដាក់ទៅក្នុងមឈូសមុនយកទៅបូជាឬបញ្ចុះ។ ដូចនេះ ឱកាសនៃការចម្លងវីរុសកូវីដ-១៩ ពុំអាចកើតមានឡើយ ប្រសិនបើពុំមានការរុះរើ ឬបើកថង់រុំសាកសពនោះ។ ទីពីរ ការបូជា ឬបញ្ចុះសាកសព ដែលអនុវត្តតាមគោលការណ៍ណែនាំត្រឹមត្រូវ អាចចៀសវាងបានពីការចម្លងវីរុស កូវីដ-១៩។ ដើម្បីសុវត្ថិភាព អ្នករៀបចំ និងអ្នកដឹកជញ្ជូនសាកសព អ្នកលើកសាកសពដាក់ចូលក្នុងមឈូស និងលើកមឈូសដាក់លើទីតាំងបូជា ត្រូវពាក់ឧបករណ៍ការពារខ្លួនដែលបានប្រើត្រឹមត្រូវ ហើយលាងសម្អាតដៃជាមួយអាល់កុល ឬជែល សាប៊ូនិងទឹកស្អាតភ្លាមៗ។ ទីបី ចំពោះការបញ្ចុះសាកសព អ្នកសែងមឈូសយកទៅបញ្ចុះ ត្រូវមានចំនួន៤ទៅ៦នាក់ និងពាក់សម្ភារការពារ(PPE)ត្រឹមត្រូវ។ ចំពោះសមាជិកគ្រួសារ ឬអ្នកចូលរួម ត្រូវពាក់ម៉ាស់ការពារឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងកំណត់ចំនួនមិនឱ្យលើសពី១០នាក់ ព្រមទាំងរក្សាគម្លាគរវាងអ្នកចូលរួម ចម្ងាយ១.៥ម៉ែត្រ ពីគ្នា និងចម្ងាយ៣ម៉ែត្រពីសាកសព និងមិនឱ្យមានការហែក្បួនឡើយ។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ម៉ម ប៊ុនហេង លើកទឹកចិត្ត អ្នកដែលធ្វើការងារពាក់ព័ន្ធនឹងសាកសព ដូចជាការបូជា បញ្ចុះសព កុំឱ្យមានការភ័យខ្លាច និងចូលរួមកិច្ចការនេះដោយទទួលខុសត្រូវ តាមទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី សាសនា ដើម្បីបង្ការ និងទប់ស្កាត់ការចម្លងវីរុខកូវីដ-១៩ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យសុខភាពសាធារណៈឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាល បានណែនាំពីសុវត្ថិភាពគ្រប់គ្រង និងចាត់ចែងសាកសព ដល់អ្នកធ្វើការពាក់ព័ន្ធជាមួយសពអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩។ រដ្ឋមន្រ្តីរូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា លើកទឹកចិត្តដល់អ្នកធ្វើការជាមួយសពកូវីដ-១៩ កុំឱ្យមានការភ័យខ្លាច និងចូលរួមអនុវត្តការការពារឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ។
លោក Thomas Hundt នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Smart Axiata បានលើកឡើងក្នុងកម្មវិធីសម្ភោធដាក់ឲ្យដំណើរការជាផ្លូវការនៃកម្មវិធី Ideamart powered by Smart នាល្ងាចថ្ងៃទី ២៨ មិថុនា ថា Ideamart powered by Smart ដែលទើបដាក់ឲ្យដំណើរការនេះនឹងផ្ដល់ភាពជាដៃគូរ តាមរយៈកម្មវិធី APIs សម្រាប់អាជីវកម្មទើបនឹងបើកថ្មី ខ្នាតតូច និងមធ្យម ក្រុមហ៊ុន និងសហគ្រាសផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុន Smart តែងតែចូលរួមលើកកម្ពស់សហគ្រិនភាពបច្ចេកវិទ្យា ។ ហើយតាមរយៈកម្មវិធីAPIនេះ វាបង្ហាញពីការចូលរួមរបស់ក្រុមហ៊ុនក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យបច្ចេកវិទ្យាក្នុងស្រុក ដើម្បីជំរុញឲ្យកម្ពុជាក្លាយជាជើងឯកឌីជីថល។ លោក បាននិយាយថា៖«បើទោះបីប្រទេសកម្ពុជា មានសក្តានុពលដ៏ធំ និងប្រជុំដោយធនធានមនុស្សដ៏មានទេពកោសល្យក៏ដោយ ប៉ុន្តែ វិលសាលភាពនៃកម្មវិធីសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ និងសម្រាប់ការបង្ហាញពីការច្នៃប្រឌិតក្នុងស្រុក នៅតែមានកម្រិត។ ដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរការខ្វះខាតនេះ យើងបានសម្រេចដាក់ឲ្យដំណើរការកម្មវិធី Ideamart នៅកម្ពុជា។ ស្រដៀងគ្នាទៅនឹងសិក្ខាសាលា API Hackathons កាលពីឆ្នាំមុនដែរ កម្មវិធីផ្សព្វផ្សាយជាបន្តបន្ទាប់នឹងត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងខែខាងមុខនេះ ដើម្បីបង្ហាញឲ្យបុគ្គល និងអង្គភាពកាន់តែច្រើនទៀតជាមួយនឹងឱកាសក្នុងការបង្កើតកម្មវិធីទូរស័ព្ទសម្រាប់ជំនួយតាមរយៈ កម្មវិធី APIs ដែលបានចែករំលែកជាមួយក្រុមហ៊ុនSmart»។ លោក Viranga Seneviratne ប្រធានផ្នែកកម្មវិធី MIFE Business and IoT, IdeaMart នៃក្រុមហ៊ុន Dialog Axiata បានលើឡើងថា Smart Axiata គឺជាប្រតិបត្តិករទូរសព្ទ័ចល័តដំបូងគេបង្អស់នៅលើទីផ្សារ Axiata ដែលបានទទួលជោគជ័យក្នុងការបង្កើតវេទិកាកម្មវិធី Ideamart ដែលបង្កើតឡើងដោយក្រុមហ៊ុន Dialog Axiata នៅប្រទេស ស្រីលង្កា។ លោកបាននិយាយថា៖«យើងសង្ឃឹមថា ផ្លាតហ្វម API នេះ នឹងជួយដល់សហគមន៍អ្នកបង្កើតកម្មវិធីសម្រាប់ទូរស័ព្ទ តាមរយៈការផ្តល់ឱកាសកាន់តែងាយស្រួលជាច្រើន ដើម្បីធ្វើជាស្ពានសម្រាប់អាជីវកម្មរបស់ពួកគេ ហើយជាមួយគ្នានេះ ក៏អាចប្រើប្រាស់ទេពកោសល្យធនធានក្នុងស្រុកបានផងដែរ»។ ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata Co., Ltd គឺជាប្រតិបត្តិករទូរគមនាគមន៍ឈានមុខគេក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ នាពេលបច្ចុប្បន្ន កំពុងបម្រើអតិថិជនច្រើនជាង៨ (ប្រាំបី)លាននាក់ ក្រោមស្លាកសញ្ញា «Smart»។ ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata គឺជាបុត្រសម្ព័ន្ធនៃក្រុមហ៊ុនមេ មានឈ្មោះថា Axiata Group Berhard ដែលជាក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាទូរគមនាគមន៍ធំជាងគេបង្អស់មួយក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនធំៗនានាក្នុងទ្វីបអាស៊ី។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមលើកម្មវិធី Ideamart សូមចូលទៅកាន់ https://ideamart.io ឬតាមដាននៅលើទំព័រហ្វេសបុក Smart for Cambodia របស់ក្រុមហ៊ុន Smart តាមរយៈfacebook.com/smartforcambodia ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានថ្មីៗលើការច្នៃប្រឌិតផ្សេងៗទាក់ទងនឹងកម្មវិធី API៕ អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម	Ideamart powered by Smart ជាកម្មវិធីឌីថលថ្មីមួយដែលជួយដល់ អ្នកបង្កើតកម្មវិធីទូរស័ព្ទ ឬអ្នកចាប់អារម្មណ៍បង្កើតកម្មវិធីក្នុងទូរស័ព្ទ ក្នុងការបង្កើតសេវាកម្មផ្សេងៗបានយ៉ាងងាយស្រួល តាមរយៈកម្មវិធី APIs នៃក្រុមហ៊ុន Smart។ កម្មវិធីមួយនេះក៏ផ្តល់ឱកាសដល់អ្នកបង្កើតកម្មវិធី និងអ្នកផ្តល់មាតិការអាចរកប្រាក់កម្រៃតាមរយៈការងាររបស់ពួកគេផងដែរ។
រឿងនេះបានមកពីការសិក្សារយៈពេលវែងមួយដែលពិនិត្យទៅលើមនុស្សវ័យចំណាស់តម្រូវឲ្យពួកគាត់ឆ្លើយសំណួរទាក់ទងនឹងសុខភាពមាត់ធ្មេញនៅពេលចាប់ផ្តើមសិក្សា ដោយរួមបញ្ចូលថាតើគាត់មានធ្មេញខ្លួនឯង ឬដាក់ធ្មេញសិប្បនិមិត្តបន្ថែមឬអត់ បន្ទាប់មកពិនិត្យបន្ថែមទៀតថាពួកមានអាការៈភ្លេចភ្លាំងច្រើនក្នុងពេលតាមដានសុខភាពឬអត់។ ការសិក្សាបានរកឃើញថា បុរសដែលមិនអាចទំពារអាហារល្អដោយសារតែមានធ្មេញតិច និងមិនពាក់ធ្មេញសិប្បនិមិត្ត គឺប្រឈមខ្ពស់នឹងការភ្លាំងភ្លាំងនៅពេលប្រៀបធៀបនឹងអ្នកដែលមានធ្មេញខ្លួនឯងនៅសល់ច្រើន។ ពួកគេក៏បានរកឃើញដែរធាត ស្ត្រីដែលប្រាប់ថាមិនបានដុសសម្អាតធ្មេញរាល់ថ្ងៃគឺប្រឈមកាន់តែខ្ពស់នឹងភាពភ្លេចភ្លាំងជាងស្ត្រីដែលដុសសម្អាតធ្មេញបីដងក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយបុរសដែលមិនធ្លាប់ទៅឲ្យពេទ្យធ្មេញពីនិត្យសោះគឺប្រឈំខ្ពស់ដែរនៅពេលប្រៀបធៀបនឹងបុរសដែលបានដុសធ្មេញយ៉ាងហោចណាស់ពីរដង។ ការសិក្សានេះគាំទ្រទៅលើសារៈសំខាន់នៃការថែរក្សាធ្មេញ។ ប៉ុន្តែមិនខ្វល់ថាវាមានយន្តការណ៍បែបណាឡើយ សុខភាពមាត់ធ្មេញអាចជាទំនាក់ទំនងផ្ទាល់មួយទៅនឹងភាពភ្លេចភ្លាំង។ ប៉ុន្តែវាក៏អាចមានទំនាក់ទំនងផ្សេងៗទៀតចូលរួមដែរដោយសារតែកត្តាក្រៅខ្លួនបន្ថែម។ ឧទាហរណ៍ អ្នកដែលទទួលបានការថែរក្សាសុខភាពមាត់ធ្មេញល្អក្នុងជីវិតប្រហែលជាមានសុខភាពទូទៅល្អ និងការរស់នៅល្អ ព្រមទាំងថយចុះការកើតភាពភ្លេចភ្លាំងច្រើនដែរ៕ ផ្ដល់សិទ្ធដោយ៖www.health.com.kh	យោងទៅតាមសេចក្តីរាយការណ៍ពីសារព័ត៌មាន Daily Mail បានឲ្យដឹងថា ស្ត្រីដែលថែរក្សាសុខភាពមាត់ធ្មេញបានយ៉ាងល្អគឺមិនសូវប្រឈមនឹងការភ្លេចភ្លាំងច្រើនឡើយ។
នៅក្នុងសារពិសេសនោះ សម្តេច ហ៊ុន សែន មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ៖ «យើងគប្បីធ្វើតាមបទពិសោធន៍ដែលយើងមាននៅក្នុងខែមេសា(ចូលឆ្នាំ) បំព្រួញច្រកនៅតាមព្រំដែន ឲ្យមកនៅត្រឹមតែ៣ច្រក ដោយមានការឯកភាពពីខេត្តសាមី ជាមួយនឹងកងទ័ព និងនគរបាលព្រំដែន ពិសេសនគរបាលអន្តោរប្រវេសន៍តែម្តង ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រង និងដឹកជញ្ជូនមនុស្ស»។ អត្ថបទទាក់ទង ក្រោយកូវីដ-១៩ផ្ទុះនៅថៃ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ផ្ដល់ថវិកា៣៥០លានរៀល ដល់ខេត្តជាប់ព្រំដែនដើម្បីចាត់ចែងការងារបន្ទាន់ ក្រសួងសុខាភិបាល ប្រាប់ឲ្យខេត្តជាប់ព្រំដែនថៃប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ក្រោយថៃផ្ទុះជំងឺកូវីដ-១៩ ជាង៥០០ករណី ក្រៅពីកំណត់ច្រកព្រំដែន នៅក្នុងកាលៈទេសៈនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ក៏បានបញ្ជាឲ្យអាជ្ញាធរខេត្ត និងអ្នកពាក់ព័ន្ធ រៀបចំឲ្យមានការធ្វើចត្តាឡីស័ក នៅតាមព្រំដែនតែម្តង ដើម្បីចៀសវាងហានិភ័យណាមួយ។ សម្តេច ហ៊ុន សែន ក៏ប្រាប់ឲ្យអគ្គបញ្ជាការកងទ័ព ត្រៀមកម្លាំង និងរថយន្តជាច្រើនគ្រឿង ដើម្បីរង់ចាំដឹកជញ្ជូនពលរដ្ឋ ទៅកាន់តែមណ្ឌលចត្តាឡីស័កនានា ក្នុងករណីមណ្ឌលចត្តាឡីស័ក នៅតាមព្រំដែនកកស្ទះផងដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ សម្តេច នាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏អំពាវនាវទៅដល់ពលរដ្ឋខ្មែរ ពិសេសកម្មករខ្មែរ ដែលមានគម្រោងធ្វើដំណើរទៅមកប្រទេសថៃ ឲ្យពន្យារការធ្វើដំណើររបស់ខ្លួនសិន។ នៅក្នុងសារពិសេសនេះ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានលើកទឹកចិត្តឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរបន្តស្នាក់នៅ និងធ្វើការនៅក្នុងប្រទេសថៃតាមធម្មតា ហើយត្រូវឲ្យជឿទុកចិត្ត លើការគ្រប់គ្រងរបស់អាជ្ញាធរថៃផងដែរ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល លើកឡើងដូច្នេះ៖«ការអំពាវនាវរបស់ខ្ញុំ ទៅកាន់បងប្អូនកម្មករ កម្មការិនីដែលកំពុងនៅប្រទេសផង ចំពោះឪពុកម្តាយ និងក្រុមគ្រួសារនៃកម្មករផង និងអ្នកដែលកំពុងត្រៀមខ្លួនចូលប្រទេសថៃសូមផ្អាកទាំងខុសច្បាប់ ទាំងត្រូវច្បាប់ ក៏សូមផ្អាក នៅក្នុងកាលៈទេសៈបែបនេះ»។ សូមបញ្ជាក់ថា ថៃ ជា ផ្ទុះការរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ជាង៥០០ករណី នៅក្នុងខេត្តសាមុត សាខន របស់ថៃ ដែលស្ថិតនៅចម្ងាយប្រមាណ៣០០គីឡូម៉ែត្រ ពីប្រទេសកម្ពុ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ធ្នូ។ ក្រោយករណីនេះ ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា បានណែនាំឲ្យបណ្តាខេត្ត នៅតាមបណ្តោយព្រំដែនប្រទេសថៃបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ក្នុងការត្រួតពិនិត្យរាល់អ្នកដំណើរដែលចូលមកកម្ពុជា ដោយត្រូវឆែកសុខភាព ឲ្យបានម៉ត់ចត់ជាទីបំផុត ពិសេសត្រូវវាស់កម្តៅ និងបំពេញទម្រង់ប្រកាសសុខភាពអ្នកដំណើរ។ រាល់អ្នកដំណើរចូលមកកម្ពុជា ត្រូវដាក់ឲ្យធ្វើចត្តាឡីស័កចំនួន ១៤ថ្ងៃ ជាចាំបាច់ និងត្រូវរៀបចំកន្លែងមានគម្លាតសុវត្ថិភាព ពីបុគ្គលម្នាក់ទៅម្នាក់ នៅកន្លែងវាស់កម្តៅ កន្លែងបំពេញបែបបទចូលកម្ពុជា ឬកន្លែងរង់ចាំយកវត្ថុសំណាកផងដែរ៕	សម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានប្រាប់ឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំខេត្តជាប់ព្រំដែន ពិភាក្សាជាមួយភាគីថៃ ដើម្បីកំណត់បើកតែច្រកព្រំដែនតែ៣ប៉ុណ្ណោះ គឺច្រកអូរស្មាច់ ដូង និងច្រកប៉ោយប៉ែត ដើម្បីងាយស្រួលគ្រប់គ្រងដំណើចេញចូលរបស់ពលរដ្ឋ។ ការអំពាវនាវនេះ ធ្វើឡើងនៅក្នុងសារពិសេសមួយ នាព្រលប់ថ្ងៃទី២០ ធ្នូនេះ ពោលគឺបន្ទាប់ពីប្រទេសថៃកំពុងផ្ទុះរាលដាលករណីឆ្លងកូវីដ-១៩ ជាង៥០០ករណី។
តាមការបញ្ជាក់របស់កូនស្រី និងកូនប្រសារ លោក William Beecher អ្នកកាសែតអាម៉េរិក ដែលរាយការណ៍ការទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅកម្ពុជា បានទទួលមរណភាព នៅថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ ក្នុងផ្ទះរបស់លោក នៅក្រុង Wilmington។ អ្នកសារព័ត៌មានរូបនេះ បានស្លាប់ក្នុងវ័យ៩០ឆ្នាំ។ លោក Beecher ម្ចាស់ពាន Pulitzer Prize ឆ្នាំ១៩៨៣ ចំពោះរបាយការណ៍ពាក់ព័ន្ធការប្រណាំងប្រជែងនុយក្លេអ៊ែ។ លោក មានកូនស្រីចំនួន ៤នាក់ និងចៅរហូតដល់ ១០នាក់។ កើតនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៣ លោក William Beecher ជាអតីតអ្នកកាសែតដ៏ឆ្នើមប្រចាំនៅ The New York Times។ មហាជនអាម៉េរិក ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ និង១៩៧០ បានស្គាល់អ្នកកាសែតរូបនេះ តាមរយៈស្នាដៃ ឬអត្ថបទពាក់ព័ន្ធនឹងព័ត៌មានសម្ងាត់របស់សេតវិមាន ក្នុងនោះក៏មានផែនការទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅកម្ពុជាផងដែរ។ ក្រោមប្រតិបត្តិការបញ្ជីម្ហូបអាហារ ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោក Richard Nixon បានបញ្ជាឱ្យទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅកម្ពុជា ដើម្បីកម្ទេចមូលដ្ឋានកងកម្លាំងវៀតណាមខាងជើង។ នេះជាយុទ្ធនាការដ៏សម្ងាត់ខ្លាំងមួយ ដោយសូម្បីតែរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស លោក William Rogers ក្នុងជំនាន់នោះ ក៏មិនបានដឹងពីព័ត៌មាននេះដែរ។ តាមរយៈការចុះផ្សាយព័ត៌មាននៅទំព័រមុខនៃកាសែត The New York Times ក្នុងថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៦៩ លោក William Beecher បានសរសេរថា ត្រឹមតែរយៈពេល ២សប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះ គ្រាប់បែកប្រមាណ៥ពាន់តោន ត្រូវបានទម្លាក់នៅកម្ពុជា។ ទន្ទឹមនេះ លោក Beecher បានបង្ហាញផងដែរថា គ្មានឡើយការបញ្ជូនកម្លាំងកងទ័ពទ្រង់ទ្រាយធំនៅទឹកដីកម្ពុជាដែលប្រកាន់ជំហរអព្យាក្រឹត ដោយអាម៉េរិកប្រើត្រឹមកម្លាំងចារកិច្ចប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានត្រឹមត្រូវ ក្នុងការទម្លាក់គ្រាប់បែក។ ការចុះផ្សាយបែបនេះ បានធ្វើឱ្យសេតវិមានភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង រហូតដល់មានការស្វែងរកប្រភពផ្តល់ព័ត៌មានឱ្យលោក Beecher ថែមទៀត។ «ក្នុងរយៈពេល ២សប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះ លោក Alexander Haig ជំនួយការលោក Henry Kissinger ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ បានបញ្ជាឱ្យការិយាល័យស៊ើបអង្កេតសហព័ន្ធ (FBI) រកព័ត៌មានពីទូរសព្ទលោក Beecher ដើម្បីដឹងថានរណាអ្នកបញ្ចេញព័ត៌មាន»។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត The New York Times នៅថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ។ ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៣ លោក Beecher បានចាកចេញពី The New York Times ដើម្បីបន្តការងារនៅក្រសួងការពារជាតិ ក្នុងនាមជាឧបការីរដ្ឋមន្រ្តីស្តីទីសម្រាប់កិច្ចការសាធារណៈ។ នៅពីរឆ្នាំបន្ទាប់ លោក Beecher បានត្រលប់មកក្នុងអាជីពជាអ្នកសារព័ត៌មានវិញ ក្នុងនាមជាអ្នកឆ្លើយឆ្លងឱ្យកាសែត The Boston Globe ពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចការអន្តរជាតិ។ អ្នកកាសែតរូបនេះ បានដើរចេញពី The Boston Globe ហើយបន្តការងារជានាយកការិយាល័យក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន នៃកាសែត The Minneapolis Star Tribune។ លោក Beecher ក៏ធ្លាប់កាន់តំណែងជានាយកកិច្ចការសាធារណៈ នៅគណៈកម្មការបទប្បញ្ញត្តិនុយក្លេអ៊ែរផងដែរ។ ចុងក្រោយ អ្នកសារព័ត៌មានដ៏ឆ្នើមរូបនេះ បានចូលនិវត្តន៍ក្នុងនាមជាសាស្រ្តាចារ្យព័ត៌មាន ក្នុងសកលវិទ្យាល័យ University of Maryland៕	អតីតអ្នកសារព័ត៌មាន The New York Times លោក William Beecher ដែលបានរាយការណ៍ពីផែនការទម្លាក់គ្រាប់ដ៏សម្ងាត់នៅកម្ពុជារបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ទៅកាន់មហាជនអាម៉េរិក បានទទួលមរណភាពហើយកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ ក្នុងវ័យ៩០ឆ្នាំ
ផ្នែកគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ (HED) របស់ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ (ខេមបូឌា)ម.ក (RMA Cambodia) ដែលជាក្រុមហ៊ុនធំជាងគេមួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក៏នឹងបង្ហាញវត្តមានផងដែរ ដើម្បីបង្កើនទំនុកចិត្ត ប្រជាប្រិយភាព និងការលក់ផលិតផលឧបករណ៍ធុនធ្ងន់គ្រប់ប្រភេទ ជាមួយនឹងម៉ាកល្បីៗដូចជា JCB (អង់គ្លេស), FUSO (ជប៉ុន), AJAX (ឥណ្ឌា) និង Mahindra (ឥណ្ឌា)។ ក្រុមហ៊ុន RMA ផ្តល់នូវផលិតផលគ្រឿងចក្រ JCB ធុនធ្ងន់ដូចជា អេស្កាវ៉ាទ័រគ្រប់ខ្នាត រ៉ូឡូ គ្រឿងចក្រឧបករណ៍ ៦ មុខចូលគ្នា គ្រឿងចក្រឯកទេសសំអាតផ្លូវថ្នល់ រថយន្តដឹកទំនិញ FUSO គ្រប់ប្រភេទ រថយន្ត AJAX ផលិតបេតុងស្វ័យប្រវត្តិ ម៉ាស៊ីនបូម-បាញ់បេតុង សាយឡូ រថយន្តដឹកទំនិញធុនតូច និង គ្រឿងចក្រនីវ៉ាល័រ Mahindra ។ ក្រុមហ៊ុន RMA ពិតជាមានមោទនភាពដែលអាចជាផ្នែកមួយនៃ ពិព័រណ៍ឧស្សាហកម្មសំណង់កម្ពុជា - អន្តរជាតិឆ្នាំ២០២៣ ដោយមានវត្តមានក្រុមហ៊ុនរាប់រយចូលរួម ដោយពិព័រណ៍នេះត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាព្រឹត្តិការណ៍សំណង់ដ៏ធំបំផុតមួយនៅក្នុងប្រទេស ជាពិសេសផ្នែកគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ (HED) របស់ក្រុមហ៊ុន RMA អាចមានឱកាសកាន់តែច្រើនក្នុងគោលបំណងអោយក្លាយជាក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់ផលិតផលគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ឈានមុខគេនៅក្នុងទីផ្សារនៃប្រទេសកម្ពុជាជាមួយនឹងផលិតផលផ្សេងទៀតរបស់ក្រុមហ៊ុន RMA ។	ភ្នំពេញ៖ ពិព័រណ៍ឧស្សាហកម្មសំណង់កម្ពុជា - អន្តរជាតិ ប្រចាំឆ្នាំត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយសមាគមអ្នកសាងសង់កម្ពុជា (CCA) ដែលជាផ្នែកមួយនៃមហាសន្និបាតប្រចាំឆ្នាំរបស់សមាគម ដោយឆ្នាំនេះនឹងប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃទី 6 ដល់ថ្ងៃទី 8 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 2023 នៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ។ ពិព័រណ៍នេះមានគោលបំណងបង្ហាញ និងផ្សព្វផ្សាយសម្ភារសំណង់ សេវាកម្ម និងបច្ចេកវិទ្យាដែលមាននៅលើទីផ្សារកម្ពុជាដល់ភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិ។
ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់រដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាបនាយប់ថ្ងៃទី១៤ ឧសភា អ្នកវិជ្ជមានថ្មីចំនួន២ករណី គឺជាប្ដីប្រពន្ធ ដែលប្ដីឆ្លងពីប្រពន្ធ ទើបវិលត្រឡប់មកពីក្រុងប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ ករណីនេះរួមមាន ទី១ឈ្មោះ លាង ស្រីលីន ភេទស្រី អាយុ២៣ឆ្នាំ មានអាសយដ្ឋាននៅភូមិវិហារចិន សង្កាត់ស្វាយដង្គំ ក្រុងសៀមរាប បានធ្វើដំណើរមកពីក្រុងប៉ោយប៉ែត កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា តាមរយៈរថយន្តឈ្នួល ម៉ាក់ ស៊ីណា។ ទី២ ឈ្មោះ តេង រ៉ាវីត ភេទប្រុស អាយុ៣៣ឆ្នាំ មានអាសយដ្ឋាននៅភូមិវិហារចិន សង្កាត់ស្វាយដង្គំ ក្រុងសៀមរាប ត្រូវជាស្វាមីរបស់ឈ្មោះ លាង ស្រីលីន។ ករណីខាងលើនេះ ក្រុមការងារស្រាវជ្រាវ និងតាមដានបុគ្គលសង្ស័យថាមានផ្ទុកជំងឺកូវី-១៩ របស់រដ្ឋបាលខេត្តកំពុងបន្តតាមដាន និងស្រាវជ្រាវអ្នកពាក់ព័ន្ធបន្ថែមទៀត ដើម្បីបង្ការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ឱ្យបានទាន់ពេលវេលា។ នេះបើយោងតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានដដែល។ ចំណែកករណីស្លាប់វិញ គឺអ្នកវិជ្ជមានជំងឺកូវីដ១៩ម្នាក់ ឈ្មោះ ម៉ាក ភា ភេទប្រុស អាយុ ៣៦ឆ្នាំ ដែលតេស្ដវិជ្ជមានជំងឺកូវីដ១៩ កាលពីថ្ងៃទី១០ ឧសភា និងដោយអ្នកជំងឺមានជំងឺរុំាំរ៉ៃជាប់កាយផង។ សូមរំលឹកថា គិតត្រឹមយប់ថ្ងៃទី១៤ ឧសភា ខេត្តសៀមរាប មានអ្នកវិជ្ជមានជំងឺកូវីដ-១៩ ចំនួន៨១នាក់ បានព្យាបាលជាសះស្បើយចំនួន២០នាក់ ស្លាប់២នាក់ និង៥៩នាក់ កំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តសៀមរាប៕	សៀមរាប៖ នៅថ្ងៃទី១៤ ឧសភា ខេត្តសៀមរាបបានបន្តរកឃើញអ្នកវិជ្ជមានថ្មីចំនួន២ករណីទៀត ដែលជាគ្រួសារទើបវិលត្រឡប់មកពីខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានករណីស្លាប់ម្នាក់ទៀត ដែលជាករណីស្លាប់ទី២ សម្រាប់អ្នកវិជ្ជមានជំងឺកូវីដ១៩ ក្នុងខេត្តសៀមរាបផងដែរ។
អ្នកដែលជាសះស្បើយពីជំងឺកូវីដ-១៩សរុបទាំង១១៧នាក់ មានជនជាតិខ្មែរចំនួន ៤៨នាក់, បារាំង៣៨នាក់, ម៉ាឡេស៊ី១៣នាក់, អង់គ្លេស៥នាក់,អាមេរិក២នាក់, កាណាដា២នាក់ និងជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី២នាក់,ចិន៣នាក់,បែលហ្សិក១នាក់,វៀតណាម៣នាក់៕	ភ្នំពេញ៖ រយៈពេល១៤ថ្ងៃហើយដែលកម្ពុជាមិនមានករណីឆ្លងថ្មីនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ខណៈដែលកម្ពុជាបានព្យាបាលអ្នកជំងឺឲ្យជាសះស្បើយសរុបចំនួន១១៧ នាក់ ស្មើនឹង៩៥,៩០ភាគរយ បើធៀបនឹងអ្នកជំងឺសរុប១២២នាក់។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល។
ក្របខណ្ឌ Premier League លើកឡើងថា តួលេខនេះបង្ហាញពីការកើនឡើងយ៉ាងគំហ៊ុគសម្រាប់ការទទួលយកវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺពីសំណាក់កីឡាករ ខណៈដែលកន្លងមកពួកគេ មិនចង់ចាក់វ៉ាក់សាំងឡើយ។ សាស្ត្រាចារ្យ Jonathan Van-Tam អនុប្រធានផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្ររបស់ប្រទេសអង់គ្លេសបានប្រាប់ កាសែត BBC ថា៖«ទិន្នន័យចុងក្រោយនេះបង្ហាញថាកីឡាករ មានការយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់អំពីប្រយោជន៍របស់វ៉ាក់សាំង។ នេះក៏មានន័យថាមនុស្សកំពុងស្តាប់សារពីអ្នកជំនាញសុខាភិបាលដែលព្យាយាមផ្តល់ដំបូន្មានល្អៗ ច្រើនជាងជនបំពុលលើអ៊ីនធឺណិត អ៊ីនស្តាក្រាមឬហ្វេសប៊ុកជាដើម»។ លោកសាស្ត្រាចារ្យ Jonathan Van-Tam អនុប្រធានផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្ររបស់ប្រទេសអង់គ្លេស លោកព Van-Tam បង្ហាញអារម្មណ៍សប្បាយរីករាយ ហើយលោកហៅការទទួលយកការចាក់វ៉ាក់សាំងនេះជាការផ្លាស់ប្តូរជាវិជ្ជមានដ៏ពិតប្រាកដ។ នៅចុងខែកញ្ញា មានតែក្លិបចំនួន៧ប៉ុណ្ណោះនៅលីគកំពូលអង់គ្លេស ដែលមានកីឡាករជាង ៥០ ភាគរយទទួលការចាក់វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺកូវីដ-១៩។ ប៉ុន្តែ គិតមកដល់ថ្ងៃទី១៩ ខែតុលាចំណោមក្លិបទាំង២០ មានកីឡាកររហូតដល់៦៨ភាគរយហើយដែលចាក់វ៉ាក់សាំងដូសទីពីររួចរាល់ និងអ្នកចាក់មួយដូសមាន៨១ភាគរយ។ Premier League អះអាងថា ខ្លួននៅតែបន្តធ្វើការជាមួយក្លិបដើម្បីលើកទឹកចិត្តដល់កីឡាករនិងបុគ្គលិកក្លិបដែលមិនទាន់បានចាក់ និងមិនចង់ចាក់វ៉ាក់សាំងនេះ។ មិនត្រឹមតែកីឡាករឡើយ អ្នកណាក៏ដោយដែលរស់នៅអង់គ្លេស ហើយមិនទាន់មានប័ណ្ណបញ្ជាក់ចាក់វ៉ាក់សាំងនឹងពិបាកក្នុងការធ្វើដំណើរចេញចូលក្នុងប្រទេសនេះ៕	Premier League ប្រកាសថា ៦៨ភាគរយនៃកីឡាករទាំងអស់នៅលីគកំពូលអង់គ្លេស ទទួលបានការចាក់វ៉ាក់សាំងបង្កាជំងឺកូវីដ-១៩ ចំនួនពីរដូសរួចរាល់ហើយ។ កីឡាករដែលទើបចាក់បានមួយដូសមានចំនួន៨១ភាគរយ។ អ្នកជំនាញសុខាភិបាលអង់គ្លេស ថាកីឡាករផ្តើមយល់ដឹងពីគុណតម្លៃរបស់វ៉ាក់សាំងការពារកូវីដ-១៩កាន់តែច្រើន។
សៀង ចន្ធា បានស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីនាំមុខសម្រាប់ U15 កម្ពុជា បន្ទាប់ពីការប្រកួតបាន៣នាទី ប៉ុន្តែឈានដល់នាទី ទី៣២ វៀតណាម វាយបកតាមស្មើវិញ ហើយពួកគេរកបាន១គ្រាប់ទៀតនៅក្នុងវគ្គទីពីរ២។ កម្ពុជារក្សាកំណត់ត្រាមិនទាន់ស្គាល់ឈ្នះវៀតណាមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ AFF U15 Championship។ នៅឆ្នាំ២០០៥ ក្រុមទាំងពីរស្មើគ្នា ២-២ នាជំនួបតាមពូលនៅទឹកដីថៃ ហើយវៀតណាមឈ្នះនាជំនួបជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងលទ្ធផល ៤-១ នៅឆ្នាំ២០១១ ឈ្នះ ៦-០ នៅឆ្នាំ២០១៣ និងឈ្នះ ១-០ នៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិ កាលពីឆ្នាំមុន។ សម្រាប់ការប្រកួតបន្ទាប់នៅថ្ងៃពូល B កម្ពុជាត្រូវប៉ះហ្វីលីពីននៅថ្ងៃពុធ ទី១២ ខែកក្កដា បន្ទាប់ពីទីម័រខាងកើតជួបម៉ាឡេស៊ី ព្រុយណេ តទល់ជាមួយវៀតណាម៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់អាយុក្រោម១៥ឆ្នាំជម្រើសជាតិកម្ពុជា បានចាញ់ U15 វៀតណាម ២-១ ក្នុងជំនួបបើកឆាកពូល B នៃពានរង្វាន់ AFF U15 Championship 2017 នៅខេត្តឈុនបុរី ប្រទេសថៃ នាថ្ងៃចន្ទ ទី១០ ខែកក្កដា នេះ។
ថ្ងៃនេះយើង នឹងបង្ហាញអោយដឹងពីរបៀបប្រើប្រាស់ប្រទាលកន្ទុយក្រពើដើម្បីជួយឱ្យស្បែកសជាងមុនតាមបែបធម្មជាតិ ៖ ១. ប្រទាលកន្ទុយក្រពើជាមួយស្ករស អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាយជែល ឬសាច់ប្រទាលកន្ទុយក្រពើជាមួយស្ករសរហូតក្លាយជាល្បាយម៉ដ្ឋខាប់ៗ រួចបន្ថែមទឹកក្រូចឆា្មរស្រស់ ១ ស្លាបព្រាកាហ្វេចូលសឹមកូរឱ្យសព្វ។ លាបម៉ាស្សាល្បាយថ្នមៗលើតំបន់ស្បែកដែលចង់ឱ្យស។ លាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកធម្មតា។ ២. ប្រទាលកន្ទុយក្រពើជាមួយគ្រីមទឹកដោះគោ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាយជែលប្រទាលកន្ទុយក្រពើជាមួយគ្រីមទឹកដោះគោ រួចលាបម៉ាស្សាលើស្បែកសម្រាប់រយៈពេល ១០ នាទីជាការស្រេច។ ៣. ប្រទាលកន្ទុយក្រពើលាយទឹកដោះគោនិងទឹកឃ្មុំ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាយជែលប្រទាលកន្ទុយក្រពើជាមួយទឹកដោះគោនិងទឹកឃ្មុំក្នុងបរិមាណស្មើគ្នា។ កូរឱ្យសព្វមុននឹងលាបល្បាយលើស្បែក រួចទុកចោលបន្តិចសិនសឹមលាងសម្អាតចេញ។ ៤. ប្រទាលកន្ទុយក្រពើនិងល្ហុង លាយល្ហុងទុំជាមួយជែលប្រទាលកន្ទុយក្រពើរហូតក្លាយជាល្បាយខាប់ៗ។ លាបលើស្បែកនិងទុកចោលសម្រាប់រយៈពេល ៣០ នាទី សឹមលាងសម្អាតចេញ។ ៥. ប្រទាលកន្ទុយក្រពើលាយក្រូចឆ្មារនិងម្សៅរមៀត លាយទឹកក្រូចឆ្មារស្រស់ជាមួយម្សៅរមៀតនិងជែលប្រទាលកន្ទុយក្រពើឱ្យក្លាយជាល្បាយខាប់ៗរួចលាបលើស្បែកសម្រាប់រយៈពេលពី ១០ ទៅ ១៥ នាទីសិន សឹមលាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកធម្មតាជាការស្រេច ។ អនុវត្តម្ដងក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់រយៈពេលពី ២ ទៅ ៣ សប្តាហ៍៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ទោះបីជាភាគច្រើននៃពួកយើងធ្លាប់ទទួលទានទឹកប្រទាលកន្ទុយក្រពើ ប៉ុន្តែប្រហែលជាមិនធ្លាប់ដឹងទេថារុក្ខជាតិនេះអាចផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍អស្ចារ្យចំពោះសុខភាពស្បែក។ ថាតើប្រទាលកន្ទុយក្រពើល្អយ៉ាងណាខ្លះទៅចំពោះស្បែក?
ក្រុមអ្នកវិភាគហិរញ្ញវត្ថុយល់ឃើញថា ការធ្លាក់ចុះនៃតម្លៃភាគហ៊ុនយ៉ាងគំហុកនេះគឺដោយសារតែការផ្លាស់ប្តូរដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់នៃឥរិយាបថរបស់អតិថិជន។ បើយោងតាមការសិក្សាវិទ្យាសាស្ត្រជាច្រើន ចំណីអាហារឧស្សាហកម្មដែលត្រូវបានកែច្នៃ គឺសម្បូណ៌ដោយជាតិស្ករ ខ្លាញ់ ព្រមទាំងសារធាតុបន្ថែមធាតុគីមី ដែលមានផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។ ជាលទ្ធផល អ្នកប្រើប្រាស់កំពុងងាកចេញពីចំណីអាហារឧស្សាហកម្ម ដូចជាគ្រឿងបរិភោគរបស់ក្រុមហ៊ុន Kraft Heinz និងងាកទៅគាំទ្រផលិតផលធម្មជាតិដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់សុខភាពវិញ។ និន្នាការនេះគឺជាដំណឹងដ៏ល្អមួយសម្រាប់គ្រប់សហគ្រាសកសិ-ឧស្សាហកម្មទាំងអស់នៅជុំវិញពិភពលោក ដែលបានជ្រើសរើសយកការផលិតផលិតផលធម្មជាតិ និងចាត់ទុកសុខភាពរបស់អ្នកបរិភោគ ជាកត្តាចម្បងនៃការធ្វើពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួន។ នៅកម្ពុជា តែ Kirum កញ្ចុំផ្កាម្រេចកំពតរបស់សហគ្រាសខនហ្វីរេល គឺជាផលិតផលដ៏ល្អបំផុតដែលឆ្លើយតបនឹងសេចក្តីត្រូវការរបស់អតិថិជន។ «តែ» នេះផលិតឡើងពីកញ្ចុំផ្កាម្រេចនៅខេត្តកំពត ដែលជាដំណាំនិមិត្តរូបរបស់កម្ពុជា។ ម្រេចកំពតមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ក្នុងចំណោមចុងភៅល្បីៗលើពិភពលោក។ តែ Kirum ត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយអង្គការ Ecocert International SA ថាជាផលិតផលសរីរាង្គពិតប្រាកដ។ ផ្កាម្រេចកំពតត្រូវបានស្រោចស្រពដោយទឹកភ្លៀង ប្រើប្រាស់ជីរធម្មជាតិ និងត្រូវបានថែទាំយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់បំផុត។ តែម្រេច Kirum ត្រូវបានរួមផ្សំជាមួយរុក្ខជាតិផ្សេងៗទៀតដែលសុទ្ធសឹងតែជាផលិតផលធម្មជាតិ ១០០% និងមានប្រយោជន៍ដល់សុខភាព។ គុណប្រយោជន៍ចម្បងនៃកញ្ចុំផ្កាម្រេច គឺជួយបន្សាបជាតិពុលពីក្នុងរាងកាយ ដោយសារសារធាតុ Piperine ដែលផ្ទុកក្នុងគ្រាប់ម្រេច។ គុណប្រយោជន៍នេះត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយការស្រាវជ្រាវដែលធ្វើឡើងដោយសហគ្រាស ខនហ្វីរេល និងអង្គការបារាំង Cirad។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ដំណើរការនៃការផលិតតែម្រេចត្រូវបានធានាដោយវិញ្ញាបនបត្រអន្តរជាតិ។ សហគ្រាសខនហ្វីរេលបានបន្ថែមនូវរុក្ខជាតិជាច្រើនផ្សេងៗ ដើម្បីបន្ថែមនូវប្រសិទ្ធភាពតែម្រេចកំពត។ រុក្ខជាតិទាំងនោះមានដូចជា ស្លឹកគ្រៃ ខ្ញី ឬផ្កាម្លិះ វាជួយសម្រួលដល់ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ បង្កើនកម្លាំង និងជួយឲ្យអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយ។ តែម្រេចកំពតគឺជាតែមួយប្រភេទដ៏ថ្មីសន្លាង ផ្សំឡើងពីតែប្រាំប្រភេទផ្សេងគ្នា ហើយនេះគឺជាលើកទីមួយហើយដែលយើងយកកញ្ចុំផ្កាម្រេចមកកែច្នៃឲ្យទៅប្រយោជន៍សម្រាប់សុខុមាលភាពរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។ តែម្រេចកំពតគឺជាផលិតផលរបស់កម្ពុជាដែលត្រូវបានបញ្ចូលនៅលើទីផ្សារក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការបច្ចុប្បន្នរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ដែលចង់បាននូវផលិតផលសរីរាង្គដ៏ពិតប្រាកដ។ អ្នកប្រើប្រាស់មិនមែនគ្រាន់តែត្រូវការភេសជ្ជៈសម្រាប់បរិភោគតែមួយមុខនោះទេ ប៉ុន្តែភេសជ្ជៈនោះត្រូវតែផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់សុខភាពផងដែរ។ នៅទីបំផុត ប្រឈមនឹងការប្រជែងនៃយុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារឧស្សាហកម្ម ផលិតផលធម្មជាតិនៅតែជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏យោគជ័យ៕	ភ្នំពេញ៖ នៅឆ្នាំ២០១៨នេះ តម្លៃភាគហ៊ុនរបស់ក្រុមហ៊ុន Kraft Heinz Group ដែលជាក្រុមហ៊ុនយក្សអាមេរិកចម្រុះជាតិសាសន៍នៃឧស្សាហកម្មអាមេរិក និងជាក្រុមហ៊ុនមេនៃម៉ាក Heinz ketchup បានធ្លាក់ចុះ ១៥ ពាន់លានដុល្លារ។
លោក ឯក ឃុនដឿន អភិបាលខណ្ឌទួលគោក ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរស័ព្ទនៅថ្ងៃទី២៨សីហានេះថា៖«ការដ្ឋាន DNC បានផ្អាកការសាងសង់ប្រមាណជាង៣អាទិត្យហើយ ដោយសារមិនមានច្បាប់អនុញ្ញាត ឥឡូវរង់ចាំលិខិតអនុញ្ញាតពីខាងក្រសួងរៀបចំដែនដី ទើបអាចបន្តការសាងសង់បន្តទៀតបាន»។ មានលេចឮព័ត៌មានថា មានការផ្ដល់លុយនិងរថយន្តដល់អាជ្ញាធរ ដើម្បីបានសាង់សងអគារនេះ។ អភិបាលខណ្ឌទួលគោក អះអាងថា ក្រុមហ៊ុន DNC ពិតជាធ្លាប់ប្រគល់រថយន្តកូរ៉េ១គ្រឿងពិតមែន គឺសម្រាប់បម្រើប្រយោជន៍សាធារណៈនៅក្នុងខណ្ឌ។ ប៉ុន្តែ លោក បដិសេធថា ករណីលុយគឺមិនមានទេ។ ទន្ទឹមនេះ អភិបាលខណ្ឌ អំពាវនាវឲ្យអ្នកវិនិយោគទាំងអស់មុន នឹងសាងសង់អគារអាចសិក្សាពីច្បាប់សុំការអនុញ្ញាតពីខាងអាជ្ញាធរបន្ថែមបាន ហើយអាជ្ញាធរនឹងខិតខំដោះស្រាយជូនអ្នកវិនិយោគនិងពលរដ្ឋ។ ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន Discover New City (DNC) មានឈ្មោះ LIAO JUNNA ភេទស្រី បើកការដ្ឋានសាងសង់ DNC Mall លើផ្ទៃដីទំហំជាង៦០០០ម៉ែត្រការ៉េ ដែលស្ថិតនៅផ្លូវលេខ៣១៥ សង្កាត់បឹងកក់២ ខណ្ឌទួលគោក រាជធានីភ្នំពេញ៕	ក្រុមហ៊ុន Discover New City (DNC) ដែលកំពុងសាងសង់គម្រោង DNC Mall ក្នុងខណ្ឌទួលគោក ត្រូវបានអាជ្ញាធរ ផ្អាកការដ្ឋានសាងសង់ ក្រោយរកឃើញថាគ្មានច្បាប់ឬលិខិតអនុញ្ញាត។
Zagreb launched a tender offer last year to acquire military jets to replace its outdated Russian-made MiG-21s. Apart from Israel, the countries invited to submit bids included Greece, South Korea, Sweden and the United States. "The defence council... has accepted that Israel made the best offer and gave a recommendation to the government to decide on acquiring" the Israeli planes, the defence council said in statement late Tuesday. The deal to buy 12 already used F-16 jets, worth $500 million (403 million euros) according to media reports, has yet to be confirmed by the government, but the approval is believed to be just a formality. "It is a historic decision... a project guaranteeing Croatia's security and sovereignty," Defence Minister Damir Krsticevic told the state-run HR radio Wednesday . The minister has said he expected the first jets to arrive in 2020, and the remaining ones by 2022. Top Croatian officials have voiced concern over the condition of the country's MiG-21s. Media reports said that only four of the 12 were fully operational. Croatia joined NATO in 2009 and the European Union four years later.	Croatia is set to buy a squadron of F-16 fighter jets from Israel to modernise its military, after the country's top defence body backed the deal.
ភូមិកីឡា មានផ្ទៃដី៨ហិកតា និងមានអាគារសរុប ១២អគារ ស្មើនិងជាង១៣០០បន្ទប់ មានខុនដូរប្រភេទស្ទូឌីយ៉ូ១អគារ ស្មើនឹង ១៦៣បន្ទប់ កម្ពស់១៣ជាន់។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានជាប្រភេទផ្ទះល្វែង ផ្ទះវីឡា សារមន្ទីរកីឡា ជាដើម។ រីឯចំនួនគ្រែសរុប មាន៣៧០០គ្រែ ដោយអត្ដពលិកម្នាក់សម្រាកលើគ្រែមួយ។ ភូមិកីឡា បានត្រៀខ្លួនរួចជាស្រេច ដើម្បីទទួលអត្ដពលិក ដែលមកពីបណ្ដាលប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ាន សម្រាប់ប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១២។ ដោយឡែកសម្រាប់ប្រតិភូកីឡាមួយចំនួន គណៈកម្មការជាតិ CAMSOC ក៏បានត្រៀមសណ្ឋាគារ ចំនួន១១ផ្សេងទៀត ផងដែរ ដោយផ្អែកលើប្រភេទកីឡា និងទីតាំងរបស់ទីលានប្រកួត។ ទីតាំងប្រកួតចំនួន៥ មាននៅរាជធានីភ្នំពេញ សៀមរាប កំពត កែប និងក្រុងព្រះសីហនុ។ ការរៀបចំ ដែលស្ថិតនៅជិតទីលានប្រកួតបែបនេះ គឺងាយស្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូនអត្ដពលិក និងប្រតិភូកីឡាផ្សេងទៀតអំឡុងពេលប្រកួត។ ក្រៅពីនេះ ចៅក្រម ឬអាជ្ញាកណ្ដាលអន្ដរជាតិ ដែលត្រូវចូលរួម ត្រូវសម្រាកនៅសណ្ឋាគារ។ តាមការផ្សាយរបស់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានប្រតិភូកីឡាសរុប ១២៤០៤ នឹងចូលរួមស៊ីហ្គេមលើកទី៣២។ ប្រតិភូទាំងនោះ មិនមែនមកស្នាក់នៅកម្ពុជា ក្នុងពេលតែមួយនោះទេ។ នោះ មានន័យថាប្រតិភូ ដែលចប់បេសកកម្ម ក្នុងការប្រកួត គឺត្រូវត្រឡប់ទៅវិញ ចំណែកកន្លែងទទួលក្នុងភូមិកីឡា គឺត្រូវរៀបចំសម្អាត ដោយក្រុមអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត ដើម្បីទទួលប្រតិភូថ្មី ដែលមានភារកិច្ចប្រកួតបន្ទាប់។ ប្រតិភូកីឡា និងអត្ដពលិក តម្រូវឲ្យមកដល់កម្ពុជា មុន២ថ្ងៃ មុនពេលប្រកួតចាប់ផ្ដើម ដោយការប្រកួតតាមប្រភេទកីឡា និងវិញ្ញាសា បានកំណត់រួចរាល់ទៅតាមកាលវិភាគប្រកួត។ ប្រតិភូ នឹងត្រូវចែកជាផ្នែក ឬជាអាគារទៅតាមប្រទេសនីមួយៗ។ ឧទាហរណ៍ថា អាគារណា ឬក៏ផ្ទះណាមួយ ជាកន្លែងស្នាក់របស់ប្រទេសណាមួយ ដែលមិនអាចឲ្យក្រុមប្រទេសផ្សេង ស្នាក់នៅចូលគ្នាបានទេ។ ភូមិកីឡា នឹងត្រូវទទួលអត្ដពលិកបន្ដើៗ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ ដោយមានវិញ្ញាសាកីឡាមួយចំនួន ដូចជាបាល់ទាត់ នឹងចាប់ផ្ដើមប្រកួត នាថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា មុនពេលថ្ងៃបើជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា។ គួរបញ្ជាក់ថា ព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ នៅកម្ពុជា នឹងចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា និងបញ្ចប់ទៅនៅថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣។ ចំណែក អាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម នឹងត្រូវចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី៣មិថុនា ដល់ថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣៕	ភូមិកីឡា ដើរតួនាទីសំខាន់នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម លើកទី៣២ ឆ្នាំ២០២៣ ដែលកម្ពុជាធ្វើម្ចាស់ផ្ទះ។ ទីតាំងនេះ នឹងត្រូវធ្វើជាកន្លែងទទួលប្រតិភូកីឡា ដូចជានាយបេសកកម្ម អត្ដពលិក គ្រូបង្វឹក ពេទ្យ និងមន្ដ្រីរបស់សហព័ន្ធកីឡា មកពីបណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដើម្បីចូលរួមប្រកួត។
គ្រូបង្វឹកសញ្ជាតិកូរ៉េខាងត្បូង អះអាងថាវៀតណាមយល់ពីសារៈសំខាន់នៃការប្រកួតជាមួយថៃដែលជាគូប្រជែងដ៏ធំបំផុតក្នុងតំបន់អាស៊ាន នៅឯសន្និសីទសារព័ត៌មានក្នុងក្រុងហាណូយ ជាទីដែលវៀតណាម និងថៃត្រូវតល់គ្នាក្នុងពូល G នៅវេលាម៉ោង ៨:០០នាទីយប់ ថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ចិកានេះ។ «កីឡាករយល់ពីអ្វីដែលអ្នកគាំទ្ររបស់ពួកគេចង់បាន។ ខ្ញុំអាចមើលឃើញដោយផ្ទាល់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការឈ្នះរបស់កូនក្រុមខ្ញុំ។ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំគ្រាន់តែភ័យខ្លាចថាពួកគេនឹងមានអារម្មណ៍តានតឹងពេលប៉ះថៃ ហើយខ្ញុំពិតជាមិនចង់ឲ្យ រឿងនោះកើតឡើងទេ»។ នេះជាក្តីបារម្ភចម្បងបំផុតរបស់លោក Park ខណៈវៀតណាមនិងថៃជួបគ្នាជើងទី១ម្តងរួចមកហើយ ដោយលទ្ធផលបានត្រឹមសូន្យស្មើ។ គ្រូបង្វឹកដែលទើបបន្តកិច្ចសន្យាដឹកនាំក្រុមវៀតណាមរយៈ៣ឆ្នាំ ជាមួយប្រាក់ឈ្នួលដ៏ច្រើនោះ បន្ថែមថាលោក មិនចង់បង្កើតសម្ពាធបន្ថែមទៀតសម្រាប់កូនក្រុមឡើយ ដោយលោកផ្តោតតែលើការរៀបចំទម្រង់ឲ្យបានល្អបំផុតសម្រាប់ការប្រកួតនេះប៉ុណ្ណោះ។ មុនជួយគ្នានេះ វៀតណាមបានឈ្នះអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ១-០ រួមមកហើយ ខណៈថៃបរាជ័យក្រោមថ្វីជើងម៉ាឡេស៊ីក្នុងលទ្ធផល ២-១។ វៀតណាមដែលមិនទាន់ស្គាល់ចាញ់ក្នុងវគ្គជម្រុះនៅឡើយនោះ ឈរកំពូលតារាងពូល G មាន១០ពិន្ទុ នាំមុខថៃដែលឈរលេខ២ចំនួន៣ពិន្ទុ។ អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមរកបាន៦ពិន្ទុ នៅលេខរៀទី៣ តាមពីក្រោយដោយម៉ាឡេស៊ីដែលមាន៦ពិន្ទុដូចគ្នាតែចាញ់គ្រាប់ស៊ុត ខណៈឥណ្ឌូណេស៊ីនៅបាតតារាងគ្មានពិន្ទុរាប់។ ដោយឡែកគ្រូបង្វឹកថៃ លោក Akira Nishino វិញ បានសារភាពចំពោះភាពតានតឹងមួយចំនួនជាពិសេសតំបន់ការពាររបស់កូនក្រុមលោកនៅពេលប៉ះជាមួយក្រុមដ៏រឹងមាំវៀតណាម ហើយនៅលើទឹកដីវៀតណាមថែមទៀត។ អ្វីដែលគួរចាប់អារម្មណ៍ ថៃបានទៅដល់ទីក្រុងហាណូយ តាំងពីថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ប៉ុន្តែពួកគេមិនបានហាត់នៅលើទីលានដែលផ្តល់ដោយសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់វៀតណាម (VFF) ទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ថៃបានជួលទីលានពីក្លិបបាល់ទាត់វៀតណាមសម្រាប់ហ្វឹកហាត់ និងថែមទាំងបិទទ្វារសូម្បីតែប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក៏មិនឲ្យមានដែរ។ គ្រូបង្វឹកសញ្ជាតិជប៉ុនលោក Nishino បានអរគុណដល់ VFF ក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះ ប៉ុន្តែលោកបញ្ជាក់ថាលោកត្រូវការភាពឯកជន ព្រោះក្រុមមានការផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធលេង និងយុទ្ធសាស្ត្រមួយចំនួនសម្រាប់ការប្រកួតដ៏សំខាន់នេះ។ ជំនួបមួយគូទៀតក្នុងពូល G នេះ ម៉ាឡេស៊ី ត្រូវទទួលភ្ញៀវឥណ្ឌូណេស៊ី នៅវេលាម៉ោង ៧:៤៥នាទីយប់ [ម៉ោងនៅកម្ពុជា]៕	លោក Park Hang-seo គ្រូបង្វឹកក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិវៀតណាម ប្រាប់កូនក្រុមលោក ធ្វើយ៉ាងណាបន្ថយសម្ពាធឲ្យដល់កម្រិតសូន្យ ពេលទទួលភ្ញៀវថៃ សម្រាប់ការប្រកួតជម្រុះ World Cup 2022 ជុំទី២ តំបន់អាស៊ី។ លោក Park បង្គាប់ឲ្យកូនក្រុមធ្វើបែបនេះ ព្រោះលោកដឹងថាថៃជាគូប្រជែងដ៏ស្វិតស្វាញក្នុងចិត្តកូនក្រុមលោកជាយូរមកហើយ។
អតីតវីរបុរសរបស់ Ajax និងក្រុមជម្រើសជាតិហូឡង់លោក Johan Cruyff បានលាចាកលោកកាលពីឆ្នាំមុនក្នុងវ័យ៧០ឆ្នាំ។ លោកធ្លាប់នាំក្រុម AFC Ajax ឈ្នះពាន European Cups ៣លើក ហើយនឹងនាំក្រុមជម្រើសជាតិហូឡង់ឡើងទៅកាន់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ World Cup ផងដែរកាលពីឆ្នាំ១៩៧៤ នៅក្នុងទឹកដី Amsterdam Arena នេះ។ កីឡដ្ឋាន Amsterdam Arena របស់ក្រុម Ajax ជាកីឡដ្ឋានធំជាងគេក្នុងប្រទេសហូឡង់ ហើយក៏ជាកីឡដ្ឋានតែមួយគត់ដែលក្រុមមានរហស្សនាមទឹកក្រូចតែងតែធ្វើការប្រកួតនៅទីនេះ៕	កីឡដ្ឋាន Amsterdam Arena របស់ក្រុម Ajax Amsterdam បានប្តូរឈ្នោះទៅជា Johan Cruyff Arena វិញដើម្បីជាការរម្លឹកគុណដល់វីរបុរសខ្លួនកីឡាករ Johan Cruyff ដែលបានទទួលមរណភាពកាលពីខែមីនាឆ្នាំមុន។
តាមរយៈគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក ដែលត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា «កិច្ចសហការដ៏សំខាន់» ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងជាមួយ COVID-19 ត្រូវបានមេដឹកនាំមកពីបណ្តាប្រទេសធំៗដូចជា ប្រធានាធិបតីបារាំង លោកអេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង,អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អ្នកស្រី អែនជែឡា មឺហ្គែល និងប្រធានាធិបតីអាហ្វ្រិកខាងត្បូង លោកCyril Ramaphosa ជាដើម ចូលរួម តាមរយៈ Video Conference។ គំនិតផ្តួចផ្តើមថ្មីនេះ បង្កើតឡើងដើម្បីពន្លឿងដំណើរការអភិវឌ្ឍន៍ផលិតវ៉ាក់សាំង និងថ្នាំពេទ្យឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងជាមួយ COVID-19 ជាពិសេសដើម្បីធានាពីការទទួលបានវ៉ាក់សាំង និងថ្នាំព្យាបាលស្នើគ្នារវាងប្រទេសអ្នកក្រ និងប្រទេសអ្នកមាន។ នាយក WHO លោក Tedros Adhanom Ghebreyesus បានលើកឡើងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «យើងកំពុងប្រឈមមុខការគំរាមកំហែងរួមគ្នាមួយ ដែលយើងអាចជម្នះបានតាមរយៈការដោះស្រាយរួមគ្នា»។ ដោយធ្លាប់មានបទពិសោធន៍កន្លងមក ការទទួលវ៉ាក់សាំង និងថ្នាំព្យាបាលជំងឺ គឺមិនស្មើគ្នាឡើយរវាងប្រទេសអ្នកមាន និងអ្នកក្រ ដោយប្រទេសអ្នកមានទទួលបានច្រើនជាង។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ លោក Tedros បានសន្យាធានាថា WHO នឹងមិនអនុញ្ញាតឲ្យមានវិសមភាព ក្នុងការផ្តល់វ៉ាក់សាំងទៅប្រទេសក្រីក្រ និងប្រទេសអ្នកមានកើតឡើងម្តងទៀតឡើយ។ «យើងត្រូវតែប្រាកដថាប្រជាជនដែលត្រូវការវ៉ាក់សាំង គឺទទួលបានវា»។ លោក Peter Sands ប្រធានមូលនិធិសកលប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺអេដស៍ ជំងឺរបេង និងគ្រុនចាញ់បានលើកឡើងបែបនេះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ កិច្ចប្រជុំនេះ គឺមិនមានភាគីចិន ឥណ្ឌា រុស្ស៊ី និងអាមេរិក ចូលរួមឡើយ។ ចិន ឥណ្ឌា រុស្ស៊ី មិនបានបញ្ជាក់ពីហេតុផលនោះទេ។ ចំណែកអាមេរិក មិនចូលរួមកិច្ចប្រជុំនេះ ដោយសារតែការមិនទុកចិត្តលើ WHO។ គិតមកត្រឹមពេលនេះ ជំងឺរលាកសួតប្រភេទថ្មី បានរីកសាយភាយទៅប្រទេស និងតំបន់លើសពី ២១០ ខណៈអ្នកជំងឺសរុបកើនឡើងជាង២,៨លានករណី។ ក្នុងនោះអ្នកស្លាប់ជិត២០ម៉ឺនករណី និងអ្នកជាសះស្បើយជិត ៨០ម៉ឺនករណី៕	មេដឹកនាំពិភពលោកជាច្រើនរូប រួមគ្នាជាមួយអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បានសន្យាពន្លឿនការផលិតថ្នាំព្យាបាល និងវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺរលាកសួត ដែលបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19) នាថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ។ ប៉ុន្តែប្រទេសធំៗដូចជា ចិន អាមេរិក រុស្ស៊ី ឥណ្ឌា មិនបានចូលរួមក្នុងវេទិកា ដែលកើតចេញពីគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ WHO នេះឡើយ។
លោក ជុន ជៀន ទទួលបានការកក់ពីទេសចរជនជាតិបារាំងមួយចំនួន ក្នុងអំឡុងខែ កុម្ភៈ នេះ។ ភ្ញៀវដំបូងដែលលោកជូនដើរកាលពីថ្ងៃទី១៤ កុម្ភៈ កន្លងទៅ ដែលដើរជាលក្ខណៈមិត្តភក្ដិ និងមានគ្នាបីនាក់។ នៅចុងខែដដែលនេះ លោកនឹងទទួលបានភ្ញៀវពីរក្រុមបន្ថែម ប្រសិនបើស្ថានការណ៍ពុំមានអ្វីផ្លាស់ប្ដូរ។ មានន័យថា ភ្ញៀវនឹងមកលេងខេត្តសៀមរាបតាមការកក់នេះ ប្រសិនស្ថានការណ៍ក្នុងនិងក្រៅស្រុក ជាមួយនឹងជំងឺកូវីដ១៩ មិនធ្ងន់ធ្ងរលើសនេះ។ ព័ត៌មានពិស្ដារ សូមស្ដាប់បទសម្ភាស រវាងអ្នកសារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកថ្មីៗ ជាមួយលោក ជុន ជៀន ដូចតទៅ៖ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកថ្មីៗ លោក ជុន ជៀន បញ្ជាក់ថា ភ្ញៀវមកក្នុងស្ថានភាពមិនច្បាស់លាស់ ដោយរង់ចាំមើលស្ថានការណ៍ជាក់ស្ដែង។ មគ្គុទ្ទេសក៍រូបនេះបន្តថា កន្លងមកទេសចរជនជាតិបារាំង បានធ្វើដំណើរមកកម្សាន្តខេត្តសៀមរាបជាបណ្ដើរៗ ដោយក្នុងនោះខ្លះជាទេសចរផ្ទៃក្នុង និងខ្លះមកពីប្រទេសជិតខាងកម្ពុជា ដែលមានភ្ជាប់ជើងហោះហើរជាមួយគ្នា។ ដ្បិតថា ចំនួនទេសចរនៅពេលនេះ មិនមានច្រើនដូចមុនសម័យកូវីដ១៩ តែសម្រាប់លោក ជុន ជៀន វាជាសញ្ញាដ៏ល្អមួយ សម្រាប់ការរស់នៅវិញនូវវិស័យទេសចរណ៍ក្នុងខេត្តសៀមរាប ពិសេសសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសាររបស់មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ ដែលបានផ្អាករយៈពេល២ឆ្នាំមកនេះ។ ជាមួយនឹងការសាទរនេះ មគ្គុទ្ទេសក៍រូបនេះ ក៏នៅបារម្ភពីការផ្ទុះឡើងនូវមេរោគបំប្លែងថ្មី អូមីក្រុង ដែលអាចនឹងរាំងស្ទះចំពោះការចាប់ផ្តើមដំណើរកម្សាន្តឡើងវិញរបស់ទេសចរ៕	សៀមរាប៖ បន្ទាប់ពីស្ងប់ស្ងាត់រយៈពេល២ឆ្នាំដោយសារវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩ មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ភាសាបារាំង លោក ជុន ជៀន ចាប់ផ្តើមទទួលបានទេសចរឡើងវិញហើយ។ មគ្គុទ្ទេសក៍រូបនេះ មានអារម្មណ៍រីករាយជាពន់ពេក និងសង្ឃឹមថា ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ និងសង្គម អាចនឹងល្អប្រសើរវិញឆាប់ៗ។
ប្រធានាធិបតីស៊ីរីលោក បាសា អាល់អាសាដ បានបញ្ជាក់ជាថ្មីក្នុងកញ្ចក់ទូរទស្សន៍រដ្ឋក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅក្រសួងការបរទេសថា ការសន្ទនាជាមួយបណ្តាលោកខាងលិច និងសម្ព័ន្ធមិត្តអាចធ្វើទៅបានដរាបណាពួកគេឈប់គាំទ្រភេរវជនជាមុនសិន។ ការលើកឡើងនេះចំពេលដែលមានការសន្និដ្ឋានថា ស៊ីរីអាចនឹងចាប់ដៃជាមួយលោកខាងលិចដូចជាអាមេរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តដើម្បីកម្ចាត់ក្រុមភេរវជននោះ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters បានស្រង់សម្តីរបស់លោក អាសាដ ដូច្នេះថា៖«យើងគួរនិយាយឲ្យច្បាស់លាស់ថា វានឹងមិនមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខជាដាច់ខាត និងរួមទាំងការបើកស្ថានទូត ឬការផ្តល់ឲ្យប្រទេសមួយមានតួនាទីចូលរួមក្នុងការបញ្ចប់ជម្លោះនៅស៊ីរី មុនពេលដែលពួកគេផ្តាច់ទំនាក់ទំនងនិង បញ្ចប់ការគាំទ្រក្រុមភេរវជននោះ។ ពេលដែលគេធ្វើបែបនេះ ហើយ យើងអាចនិយាយគ្នារឿងបើកស្ថានទូតបាន»។ ក្រៅពីបង្ហាញជំហររឹងត្អឹងដាក់លោកខាងលិច លោក អាសាដ ក៏បានលើកឡើងពីជ័យជម្នះរបស់រដ្ឋាភិបាលលោកក្នុងការកម្ចាត់ភេរវកម្មដែរ។ លោកសន្យាថា ការកម្ចាត់ភេរវកម្មនឹងបន្តរហូតដល់ទាហានលោកបោសសម្អាតក្រុមភេរវជននេះអស់ពីស៊ីរី។ ប៉ុន្តែលោកទទួលស្គាល់ថា នៅពេលនេះគេមិនទាន់អាចនិយាយពីជ័យជម្នះបានឡើយព្រោះបញ្ហានៅសល់ច្រើនទៀតដែលត្រូវដោះស្រាយ។ « ទាហានរបស់យើងសម្រេចបានជោគជ័យច្រើនជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងការកម្ចាស់ភេរវជន។ យើងនឹងបន្តវាយប្រហារលើក្រុមភេរវជនទៀតរហូតដល់កម្ចាត់ក្រុមនេះអស់ពីទឹកដីស៊ីរី។ ប៉ុន្តែវានៅតែជារឿងរហ័សពេកដែលត្រូវនិយាយរៀងជ័យជម្នះ ព្រោះសង្គ្រាមនៅបន្តនៅឡើយ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក អាសាដ។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ មេដឹកនាំរូបនេះបានឆ្លៀតឱកាសថ្លែងអំណរគុណមហាមិត្តរបស់ខ្លួនមានដូចជារុស្ស៊ី អ៊ីរ៉ង់ និងក្រុមហេស្បូឡា ដែលបានរួមចំណែកសំខាន់ក្នុងការសង្គ្រោះរបបដឹកនាំលោកពីក្រញាំភេរវជននិងលោកខាងលិច។ លោក អាសាដបានបន្តថា៖ «ដោយសារការគាំទ្រដោយផ្ទាល់ពីមិត្តរបស់យើងទាំងផ្នែកនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងយោធាផងនោះ បានធ្វើឲ្យយើងអាចឈរជើងជាប់ដល់បច្ចុប្បន្ន និង មានប្រៀបក្នុងសង្គ្រាម។ដូច្នេះហើយពួកគេជាដៃគូរបស់យើងក្នុងការសម្រេចបានជោគជ័យច្រើន និងឈានទៅកម្ចាត់ក្រុមភេរវជន»។	មេដឹកនាំស៊ីរី បាសា អាល់អាសាដ បានប្រកាសថា រាល់ការសន្ទនារវាងរដ្ឋាភិបាលលោក ជាមួយលោកខាងលិចអាចធ្វើទៅរួច ដរាបណាលោកខាងលិចព្រមលះបង់ចេតនាអាក្រក់គាំទ្រក្រុមភេរវជនទៀត។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងដាម៉ាសកំពុងមានប្រៀបក្នុងសង្គ្រាម ហើយកងទ័ពរដ្ឋាភិបាលបានដណ្តើមទឹកដីភាគច្រើនត្រឡប់មកវិញកន្លងមករយៈពេលចុងក្រោយនេះ។
ការតវ៉ារបស់អ្នកស្រី រួមជាមួយនឹងសហគមន៍ខ្មែរនៅរដ្ឋមីនីសូតាអស់រយៈពេលជាងពីរឆ្នាំនោះ បានទទួលជោគជ័យ ដោយប្អូនប្រុសរបស់អ្នកស្រីគឺលោក ផាន ចំរើន (Chamroeun Phan) ត្រូវបានចៅក្រមនៃតុលាការអន្តោប្រវេសន៍ សម្រេចលុបចោលដីកាចាប់ខ្លួនលោកបញ្ជូនទៅប្រទេសកម្ពុជា ហើយអនុញ្ញាតឲ្យលោកទទួលបានសិទ្ធិរស់នៅដោយស្របច្បាប់នៅអាមេរិក ដោយផ្អែកលើសម្អាងថា លោក ផាន ចំរើន បានកែខ្លួន ហើយការចាប់បញ្ជូនខ្លួនរូបលោកទៅប្រទេសកម្ពុជា អាចនឹងបង្កផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរដល់ក្រុមគ្រួសារលោកនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ លោក ផាន ចំរើន ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទល្មើសមួយចំនួន រួមមានទាំងបទបង្កឲ្យមានការខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ កាលពីឆ្នាំ២០០៩។ លោកត្រូវបានកាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេលមួយឆ្នាំ ក៏ប៉ុន្តែលោកត្រូវបានដោះលែងមុនពេលកំណត់ដោយសារតែអាកប្បករិយាល្អ ដោយបានជាប់ឃុំរយៈពេល៤០ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ ទាំងអ្នកស្រី ជុំ ម៉ុនថា និងលោក ផាន ចំរើន ដែលសព្វថ្ងៃរស់នៅទីក្រុង Saint Paul រដ្ឋមីនីសូតា បានកើតនៅជំរំជនភៀសខ្លួនខាវអ៊ីដាង ប្រទេសថៃ នៅពេលដែលឪពុកម្តាយរបស់អ្នកទាំងពីរបានភៀសខ្លួនពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហម នៅចុងពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍១៩៧០។ រូបឯកសារ៖ Release MN8 ឬបកប្រែជាភាសាខ្មែរថា «ដោះលែង បុរស៨នាក់នៅ Minnesota» គឺជាសកម្មជនមួយក្រុមនៅរដ្ឋ Minnesota ដែលបានរួបរួមគ្នាកាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០១៦ ដើម្បីតវ៉ាឲ្យមានការដោះលែងបុរសខ្មែរ៨នាក់ ដែលត្រូវបានចាប់ឃុំខ្លួន ដើម្បីបញ្ជូនទៅប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារតែឧក្រិដ្ឋកម្មដែលពួកគេបានប្រព្រឹត្តកាលពីអតីតកាល ហើយបានជាប់ទោសរួចរាល់ហើយ។ បុរសប្រាំនាក់ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅប្រទេសកម្ពុជាកាលពីខែឧសភាកន្លងទៅនេះ។ (ទែន សុខស្រីនិត/VOA) យ៉ាងណាមិញ ពីរឆ្នាំក្រោយពីការតវ៉ារបស់អ្នកស្រីបានជោគជ័យ គេនៅតែឃើញ អ្នកស្រី ជុំ ម៉ុនថា ចូលរួមតវ៉ាជាមួយសមាជិកនៃសហគមន៍អាស៊ីអាមេរិកាំងផ្សេងៗទៀត រួមមានវៀតណាម និងឡាវ នៅមុខការិយាល័យអាជ្ញាធរគយនិងអន្តោប្រវេសន៍ នៅទីក្រុង Sacramento រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា។ នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍តាមទូរស័ព្ទជាមួយ VOA អ្នកស្រីបានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុនៃការបន្តតវ៉ារកយុត្តិធម៌ដល់ជនជាតិខ្មែរផ្សេងៗទៀតថា៖ «[ការតវ៉ារកយុត្តិធម៌នេះ] បានអនុញ្ញាតឲ្យខ្ញុំក្លាយជាសំឡេងតំណាងឲ្យបងប្អូនជនជាតិខ្មែរជាច្រើនដែលមិនអាចបញ្ចេញសំឡេងតំណាងឲ្យសមាជិកគ្រួសាររបស់ពួកគេបាន។ ដូច្នេះ ការតវ៉ានេះគឺជាមធ្យោបាយមួយរបស់ខ្ញុំក្នុងការធ្វើការជំរុញឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយ ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឲ្យក្រុមគ្រួសារខ្មែរបាននៅជួបជុំគ្នា។ ដោយសារតែនៅក្រោមរដ្ឋបាលនេះ ជនជាតិខ្មែរជាច្រើននាក់ត្រូវបានចាប់បញ្ជូនខ្លួន គឺកើនដល់ទៅ២២៩ភាគរយ តាំងពីរដ្ឋបាលថ្មីនេះចូលកាន់តំណែង»។ ការតវ៉ាទ្រង់ទ្រាយធំមួយនេះបានធ្វើឡើងកាលពីដើមខែតុលានេះ ដោយមានការចូលរួមពីពលរដ្ឋជាង៥០០នាក់ មកពីសហគមន៍អាស៊ីអាមេរិកាំង នៅទីក្រុង Boston រដ្ឋម៉ាស្សាឈូសេត ទីក្រុង Sacramento និងទីក្រុង San Francisco រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា និងនៅរដ្ឋ Rhode Island និងរដ្ឋវ៉ាស៊ីនតោន ដើម្បីតវ៉ាប្រឆាំងនឹងការអនុវត្តច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍បែបអមនុស្សធម៌របស់អាជ្ញាធរគយនិងអន្តោប្រវេសន៍ មកលើសហគមន៍ជនជាតិខ្មែរ ដែលជាក្រុមអតីតជនភៀសខ្លួន ដែលធ្លាប់បានប្រព្រឹត្តបទល្មើសពីអតីតកាល បើទោះបីជាពួកគេបានជាប់ទោសរួចហើយក្តី។ តាមច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍ឆ្នាំ១៩៩៦របស់សហរដ្ឋអាមេរិក (Illigal Immigration and Immigrant Responsibility Act of 1996) ជនអន្តោប្រវេសន៍ដែលបានប្រព្រឹត្តបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ នឹងត្រូវបាត់បង់សិទ្ធិរស់នៅស្របច្បាប់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយត្រូវប្រឈមនឹងការនិរទេសទៅប្រទេសដើមកំណើតរបស់ខ្លួនវិញ។ ហើយកិច្ចព្រមព្រៀងមាតុភូមិនិវត្តន៍រវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងកម្ពុជា ចុះកាលពីឆ្នាំ២០០២ បានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមានកាតព្វកិច្ចក្នុងការទទួលយកពលរដ្ឋខ្មែរដែលបានប្រព្រឹត្តខុសច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍ ទៅប្រទេសកម្ពុជាតាមការស្នើសុំរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ដោយគ្មានករណីលើកលែង។ អតីតជនភៀសខ្លួន៖ ភាពក្រីក្រ អវិជ្ជា ការប្រព្រឹត្តបទល្មើស ក៏ប៉ុន្តែ ភាពចម្រូងចម្រាសបានកើតមានឡើង នៅពេលដែលមន្ត្រីគយនិងអន្តោប្រវេសន៍បានរឹតបន្តឹងការអនុវត្តច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍នេះ ដោយស្វែងរកចាប់ខ្លួនជនអន្តោប្រវេសន៍ដែលធ្លាប់បានប្រព្រឹត្តបទល្មើសពីអតីតកាល បើទោះបីជាពួកគេបានជាប់ទោសរួចហើយ និងបានកែប្រែខ្លួនរស់នៅក្នុងសង្គមដោយមិនបន្តប្រព្រឹត្តបទល្មើសទៀតក្តី។ ហើយជនរងគ្រោះនៃការស្វែងរកចាប់ខ្លួនរបស់មន្ត្រីគយនិងអន្តោប្រវេសន៍ជាលក្ខណៈទ្រង់ទ្រាយធំ រួមទាំងអតីតជនភៀសខ្លួនខ្មែរ វៀតណាម និងឡាវជាដើម។ សកម្មជនគាំពារសិទ្ធិពលរដ្ឋអាស៊ីអាមេរិកាំង ដូចជាអ្នកស្រី ជុំ ម៉ុនថា បានចាត់ទុកថា ការធ្វើបែបនេះ គឺជាការរំលោភសិទ្ធិរបស់សមាជិកនៃសហគមន៍អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលជាក្រុមជនជាតិភាគតិចនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ជាពិសេសក្រុមអតីតជនភៀសខ្លួនមកពីកម្ពុជា ឡាវ និងវៀតណាម ដែលបានភៀសខ្លួនមករស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយសារតែសង្គ្រាមដែលសហរដ្ឋអាមេរិកធ្លាប់ពាក់ព័ន្ធ។ អ្នកស្រី ជុំ ម៉ុនថា បានថ្លែងថា៖ «សហគមន៍ខ្មែរយើងមិនបានទទួលការអប់រំអីទេ។ [អាមេរិក] យកពួកយើងមករស់នៅក្នុងប្រទេស ក្នុងនាមជាជនភៀសខ្លួន ហើយដាក់ពួកយើងឲ្យរស់នៅក្នុងតំបន់ពោរពេញដោយភាពក្រីក្រ ហើយពួកយើងត្រូវបានគេចម្អក ដោយសារពួកយើងខុសពីគេ»។ អ្នកស្រី Katrina Dizon Mariategue អ្នកគ្រប់គ្រងគម្រោងគោលនយោបាយអន្តោប្រវេសន៍នៃអង្គការ SEARAC ដែលធ្វើការគាំពារមតិនិងសិទ្ធិរបស់សហគមន៍ខ្មែរ ឡាវ និងវៀតណាម ប្រចាំរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន បញ្ជាក់ថា ភាពក្រីក្រ ការខ្វះឱកាសទទួលបានការអប់រំ និងការមិនទទួលបានជំនួយឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ពីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក បានបង្កជាបញ្ហាប្រឈមធ្ងន់ធ្ងរជាច្រើនដល់សហគមន៍ជនភៀសខ្លួនខ្មែរ ដែលអ្នកខ្លះបានធ្លាក់ខ្លួនចូលក្រុមជនពាល និងប្រព្រឹត្តបទល្មើស ដែលតាមច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍អាមេរិក បណ្តាលឲ្យពួកគេប្រឈមនឹងការចាប់បញ្ជូនខ្លួនទៅកម្ពុជា។ អ្នកស្រី Katrina បានថ្លែងថា៖ «ពួកគេមិនចេះនិយាយភាសាអង់គ្លេសទេ ហើយព្យាយាមកសាងជីវិតថ្មី។ ដោយខ្វះឱកាសទទួលបានការអប់រំដើម្បីប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិត ក្រុមជនភៀសខ្លួនទាំងនេះជួបនឹងបញ្ហាប្រឈមជាច្រើន ដែលបណ្តាលឲ្យពួកគេខ្លះធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពដែលប្រឈមនឹងការនិរទេសខ្លួន។ ជាញឹកញាប់ យុវជននៃសហគមន៍ជនភៀសខ្លួនបានធ្លាក់ខ្លួនក្លាយជាក្រុមជនពាល ហើយជាលទ្ធផល ពួកគេបានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មផ្សេងៗ ដែលយើងយល់ថា ឧក្រិដ្ឋកម្មនោះកើតឡើងដោយសារភាពក្រីក្រ»។ សកម្មជនគាំពារសិទ្ធិសហគមន៍អាស៊ីអាមេរិកាំងរូបនេះ បានបន្ថែមថា សហគមន៍ដទៃទៀតគួរតែស្វែងយល់បន្ថែមពីប្រវត្តិតស៊ូរបស់សហគមន៍ខ្មែរនៅដើមទសវត្សរ៍១៩៨០ ដើម្បីអប់រំខ្លួនអំពីឫសគល់នៃបញ្ហាប្រឈមនានា ដែលបានបណ្តាលឲ្យជនជាតិខ្មែរមួយចំនួនធំធ្លាក់ខ្លួនប្រព្រឹត្តបទល្មើសកាលពីក្មេង។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីក៏បានកត់សម្គាល់ផងដែរថា អ្នកដែលធ្លាប់បានប្រព្រឹត្តបទល្មើសពីមុនភាគច្រើនបានកែខ្លួន បន្ទាប់ពីទទួលទោសរួចហើយ ហើយរស់នៅក្នុងសង្គមដោយសាមញ្ញ។ ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ២០១៩ រហូតមកដល់ពេលនេះ ជនជាតិខ្មែរចំនួន ៨០នាក់ ត្រូវបាននិរទេសទៅប្រទេសកម្ពុជា។ ហើយគិតពីថ្ងៃទី២១ ខែកញ្ញាមកទល់ពេលនេះ ជនជាតិខ្មែរចំនួន ១,៧៦៤នាក់ បានទទួលដីកាចាប់បញ្ជូនខ្លួនទៅកម្ពុជា។ ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងនោះ ជនជាតិខ្មែរចំនួន ១,២៧៦នាក់ មានប្រវត្តិប្រព្រឹត្តបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ហើយក្នុងនោះ ២៤នាក់ កំពុងតែត្រូវបានឃុំខ្លួននៅមន្ទីរឃុំឃាំងរបស់អាជ្ញាធរគយនិងអន្តោប្រវេស៍។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកស្រី Paige D. Hughes អ្នកនាំពាក្យរបស់អាជ្ញាធរគយនិងអន្តោប្រវេសន៍ នៅក្នុងសារអេឡិចត្រូនិក ឬអ៊ីមែលមកកាន់ VOA។ បើគិតចាប់តាំងពីកម្ពុជាបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងមាតុភូមិនិវត្តន៍ឆ្នាំ២០០២មក ជនជាតិខ្មែរសរុបចំនួន ៧៣៣នាក់ ត្រូវបានចាប់បញ្ជូនទៅកម្ពុជា។ ការតស៊ូមតិជាសហគមន៍ ទោះជាយ៉ាងណាក្តី អ្នកស្រី ជុំ ម៉ុនថា បានប្រាប់ VOA ថា ការប្រមូលផ្តុំគ្នារបស់សហគមន៍អាស៊ីអាមេរិកាំង មានសារៈសំខាន់ក្នុងការស្វែងរកអន្តរាគមន៍ពីភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានៃការចាប់ឃុំខ្លួន និងបញ្ជូនខ្លួនពលរដ្ឋអាស៊ីនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយគ្មានមនុស្សធម៌។ ការប្រមូលផ្តុំគ្នា និងការតវ៉ាជាក្រុមនេះ គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយដែលសហគមន៍អាស៊ីអាមេរិកាំងកំពុងតែពង្រីក ដើម្បីធានាថា ការចាប់ខ្លួនសមាជិកនៃសហគមន៍នេះដោយមន្ត្រីគយនិងអន្តោប្រវេសន៍ ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយត្រឹមត្រូវតាមនីតិរដ្ឋ និងផ្អែកលើគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋាន។ អ្នកស្រី ជុំ ម៉ុនថា បានថ្លែងថា៖ «បើនិយាយពីសកម្មភាពជាថ្នាក់ជាតិវិញ យើងបានចេញតវ៉ាពេញប្រទេសអំពីការស្វែងរកចាប់ខ្លួនមនុស្សនៅក្នុងសហគមន៍ខ្មែរ ហើយកាលពីសប្តាហ៍មុន យើងបានដឹងថា ជនជាតិខ្មែរយើងមួយចំនួនត្រូវបានសម្ភាសដោយមន្ត្រីកុងស៊ុលខ្មែរ។ ដូច្នេះយើងមិនទាន់ដឹងថា ជនជាតិខ្មែរចំនួនប៉ុន្មាននាក់ឲ្យប្រាកដទេ ដែលនឹងត្រូវបានចាប់បញ្ជូនខ្លួន។ ប៉ុន្តែ យើងកំពុងធ្វើការរួមគ្នាជាថ្នាក់ជាតិ ដើម្បីព្យាយាមជួយឲ្យគ្រួសារខ្មែរបាននៅជុំគ្នា»។ អ្នកស្រី Katrina Dizon Mariategue នៃអង្គការ SEARAC ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ សហគមន៍អាស៊ីអាមេរិកាំងនៅទូទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក កំពុងតែប្រមូលផ្តុំមតិគ្នា ដើម្បីទាមទារឲ្យមានការអន្តរាគមន៍ពីថ្នាក់រដ្ឋ ជាពិសេសពីអភិបាលរដ្ឋ ក្នុងការផ្តល់ការលើកលែងទោសដល់អ្នកដែលមានប្រវត្តិប្រព្រឹត្តបទល្មើស។ ការផ្តល់ការលើកលែងទោសនេះ មានន័យថា ពួកគេត្រូវបានដកឈ្មោះចេញពីបញ្ជីក្រុមដែលប្រព្រឹត្តបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ដែលជាលទ្ធផលនឹងជួយឲ្យពួកគេអាចរួចផុតពីការចាប់បញ្ជូនខ្លួនទៅប្រទេសកំណើតវិញ ក្នុងករណីដែលសំណុំរឿងថ្មីរបស់ពួកគេទទួលបានជោគជ័យ តាមនីតិវិធីនៃតុលាការអន្តោប្រវេសន៍។ អ្នកស្រី Katrina លើកឡើងថា៖ «នៅថ្នាក់រដ្ឋ ដោយមានការលើកលែងទោសពីអភិបាលរដ្ឋ វានឹងជួយសម្រួលដល់ការរៀបចំសំណុំរឿងដើម្បីទាមទារឲ្យមានការលុបចោលការចាប់បញ្ជូនខ្លួនពួកគេបាន»។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្រោមរដ្ឋបាលលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ គេឃើញមានការបង្កើនការរឹតបន្តឹងនិងអនុវត្តច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍បែបទ្រង់ទ្រាយធំ និងយ៉ាងរហ័ស ដែលបង្កជាការលំបាកដល់សហគមន៍ក្នុងការស្វែងរកការអន្តរាគមន៍ណាមួយឲ្យទាន់ពេលវេលា ដើម្បីកុំឲ្យមានការចាប់បញ្ជូនខ្លួនបែបអមនុស្សធម៌។ ជាក់ស្តែង នៅឆ្នាំ២០១៧ រដ្ឋាបាលលោក ត្រាំ បានដាក់ទណ្ឌកម្មលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោយផ្អាកការផ្តល់ទិដ្ឋាការដល់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជាដែលធ្វើការនៅក្រសួងការបរទេស ដោយសារតែកម្ពុជាមិនបានអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងមាតុភូមិនិវត្តន៍ឆ្នាំ២០០២រវាងអាមេរិកនិងកម្ពុជាឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ អ្នកស្រី Katrina បានថ្លែងថា៖ «ដោយសារតែមូលហេតុនេះ យើងកំពុងតែឃើញថា អាជ្ញាធរគយនិងអន្តោប្រវេសន៍អនុវត្តច្បាប់យ៉ាងសាហាវ ហើយដាក់សម្ពាធបន្ថែមលើកម្ពុជា»។ ក្រុមសកម្មជនគាំពារសិទ្ធិសហគមន៍អាស៊ីអាមេរិកាំងកំពុងព្រួយបារម្ភថា ជនជាតិខ្មែរជាច្រើននាក់ នឹងត្រូវបានចាប់បញ្ជូនខ្លួនទៅកម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សម្រាប់សកម្មជនការពារសិទ្ធិសហគមន៍ដូចជា អ្នកស្រី ជុំ ម៉ុនថា ក្តីសង្ឃឹមក្នុងការជួយគ្រួសារខ្មែរឲ្យបាននៅជួបជុំគ្នា ត្រូវតែមានជាបន្តទៀត ទោះបីជាកាលៈទេសៈបច្ចុប្បន្ននេះលំបាកយ៉ាងណាក៏ដោយ។ អ្នកស្រីបានថ្លែងថា៖ «ប៉ុន្តែយើងមិនត្រូវបោះបង់ការតស៊ូចោលទេ ហើយត្រូវមានក្តីសង្ឃឹម ហើយត្រូវសកម្មក្នុងការទាក់ទងទៅសហគមន៍ទាំងមូល មុននឹងការស្វែងរកចាប់ខ្លួនមនុស្ស [ដោយមន្ត្រីគយនិងអន្តោប្រវេសន៍] កើតឡើង ដើម្បីឲ្យយើងអាចជួយពួកគេបានមុននឹង វិបត្តិកើតឡើង»៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	វ៉ាស៊ីនតោន ៖ កាលពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០១៧ អ្នកស្រី ជុំ ម៉ុនថា (Montha Chum) ដែលជាពលរដ្ឋអាមេរិកាំងដើមកំណើតខ្មែរមួយរូប រស់នៅរដ្ឋមីនីសូតា បានឈរនិយាយទៅកាន់សមាជិកនៃសហគមន៍អាស៊ីអាមេរិកាំងនៅមុខសេតវិមានប្រចាំរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន ជាលើកដំបូង ដើម្បីទាមទាររកយុត្តិធម៌ជូនប្អូនប្រុសរបស់អ្នកស្រី ដែលត្រូវបានមន្ត្រីគយនិងអន្តោប្រវេសន៍ (U.S. Immigration and Customs Enforcement) ឬហៅកាត់ថា ICE ឃុំខ្លួនដើម្បីបញ្ជូនទៅប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារតែប្រវត្តិប្រព្រឹត្តឧក្រិដ្ឋកម្ម។
ស្របពេលករណីឆ្លងកូវីដ-១៩ កំពុងហក់ឡើងខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេស រដ្ឋាភិបាលថៃ ត្រូវការវ៉ាក់សាំងជាចាំបាច់សម្រាប់ផ្តល់ឱ្យប្រជាជនខ្លួន។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ថៃគ្រោងផ្តល់វ៉ាក់សាំងដូសទី៣ ដល់បុគ្គលិកសុខាភិបាលថែមទៀត ដើម្បីបង្កើនប្រព័ន្ធការពារប្រឆាំងនឹងវីរុសបង្កជាជំងឺកូវីដ-១៩ ទម្រង់ដែលតា និងកាត់បន្ថយករណីស្លាប់។ ក្នុងកាលៈទេសៈរដ្ឋាភិបាលក្រុងបាងកកកំពុងមានតម្រូវការវ៉ាក់សាំងខ្លាំង ក្រុមហ៊ុន AstraZeneca បានស្នើពន្យារពេលដឹកជញ្ជូនវ៉ាក់សាំងរយៈពេល៥ខែ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទូរទស្សន៍ MCOT អនុរដ្ឋមន្រ្តីសុខាភិបាលថៃ Sathit Pitutacha បានអះអាងថា ក្រុមហ៊ុន AstraZeneca បានសុំរយៈពេលបន្ថែមដល់ទៅ៥ខែ សម្រាប់វ៉ាក់សាំង ៦១លានដូស។ បើតាមលោក Sathit ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុន AstraZeneca ដែលសហការជាមួយដៃគូនៅថៃ អាចផលិតវ៉ាក់សាំងបានចំនួន១៥លានដូសក្នុងមួយខែ និងអាចបង្កើនសមត្ថភាពផលិតបន្ថែមទៀតនៅពេលខាងមុខ។ កន្លងមក ក្រុមហ៊ុនឱសថមួយនេះ ក៏បានសន្យាដឹកជញ្ជូនវ៉ាក់សាំងចំនួន ៤០ភាគរយនៃវ៉ាក់សាំងផលិតបានឱ្យថៃផងដែរ។ «យើងត្រូវតែចរចាជាមួយពួកគេ ដោយសារស្ថានភាពយើងត្រូវការវ៉ាក់សាំងបន្ថែម»។ លោក Sathit បានបន្តបែបនេះ ដោយបន្ថែមថា ថៃត្រូវការ ១០លានដូសក្នុងមួយខែ ដោយសារផែនការដំបូង បានឯកភាពចំនួន ១០លានដូស។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុមហ៊ុនវ៉ាក់សាំងអង់គ្លេសមួយនេះ មិនទាន់បានឆ្លើយតប នឹងការអះអាងរបស់មន្រ្តីថៃនៅឡើយទេ។ ការអះអាងរបស់អនុរដ្ឋមន្រ្តីខាងលើ ធ្វើឡើងស្របពេលមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ថៃមួយរូប បានអះអាងថា ថៃកំពុងពិចារណាលើការកម្រិតនាំចេញវ៉ាក់សាំងក្រុមហ៊ុន AstraZeneca ទៅក្រៅប្រទេស។ ប្រសិនបើកម្រិតនាំចេញវ៉ាក់សាំងមែន វាអាចនឹងប៉ះពាល់ដល់វៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី និងឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលបានបញ្ជាទិញវ៉ាក់សាំងពីក្រុមហ៊ុន AstraZeneca ផលិតនៅខេត្តនន្ទថាបុរី និងធ្វើឱ្យកម្មវិធីចាក់វ៉ាក់សាំងប្រទេសពួកគេ មានដំណើរការយឺត។ មកទល់ពេលនេះ ថៃបានផ្តល់វ៉ាក់សាំងចំនួន ១២,៦លានដូសហើយ ដល់ប្រជាជនខ្លួន ដោយមនុស្សចំនួន ៣,២៧លាននាក់ បានទទួលវ៉ាក់សាំងពេញលេញ៕	ក្រុមហ៊ុនAstraZeneca បានស្នើរដ្ឋាភិបាលថៃពន្យារពេលដឹកជញ្ជូនវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ចំនួន ៦១លានដូសក្នុងរយៈពេល៥ខែ។ អនុរដ្ឋមន្រ្តីសុខាភិបាលថៃ លោកSathit Pitutacha បានអះអាងបែបនេះ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា។ ការស្នើនេះធ្វើឡើង ស្របពេលថៃ កំពុងមានតម្រូវការវ៉ាក់សាំងខ្លាំងសម្រាប់ផ្តល់ឱ្យប្រជាជន និងអាចប៉ះពាល់ការផ្គត់ផ្គង់ប្រទេសក្នុងតំបន់ផងដែរ។
តាំងពីរុស្ស៊ីបានលុកលុយអ៊ុយក្រែនកាលពីខែកុម្ភៈមក ប្រជាជនរាប់សិបពាន់នាក់ បានស្លាប់ និងរងរបួស ហើយជាច្រើនម៉ឺននាក់ទៀតជាប់ខ្លួនក្នុងទីក្រុងដែលឡោមព័ទ្ធដោយកម្លាំងយោធារុស្ស៊ី។ បន្ថែមពីលើនេះ ប្រមាណ៧លាននាក់ បានចាកចេញពីលំនៅឋានដើម្បីរកតំបន់សុវត្ថិភាពផ្សេៗនៅ អ៊ុយក្រែន ហើយកំពុងត្រូវការជំនួយជាបន្ទាន់។ យ៉ាងណាមិញ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ផ្នែកជំនួយ UN អះអាងថា បទឈប់បាញ់ណាមួយនៅអ៊ុយក្រែន នឹងមិនកើនឡើងឆាប់ៗឡើយ។ អំឡុងសន្និសីទកាសែតនៅទីស្នាក់ការ UN នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា អគ្គលេខាធិការរង UN ទទួលបន្ទុកការផ្ដល់ជំនួយ Martin Griffiths ដែលធ្វើដំណើរទៅអ៊ុយក្រែនកាលពីខែមេសា បានថ្លែងអំពីសំណើរបស់លោកដែលស្នើឱ្យភាគីជម្លោះឈប់បាញ់គ្នាដើម្បីបើកផ្លូវជម្លៀសជនស៊ីវិលពីតំបន់ប្រយុទ្ធ សំដៅផ្ដល់ជំនួយសម្រាប់ប្រជាជនរាប់លាននាក់ដែលកំពុងត្រូវការជំនួយយ៉ាងខ្លាំងផងដែរ។ លោក Griffiths បានលើកឡើងថា លោកមិនទាន់បានទទួលការយល់ព្រមឈប់បាញ់ដើម្បីផ្ដល់ជំនួយមនុស្សធម៌ពីភាគីរុស្ស៊ីនៅឡើយទេ ហើយក្រុងមូស្គូបានត្រឹមតែបន្តសន្យាដដែលៗថា នឹងឆ្លើយតបលម្អិតពីសំណើនេះ។ «ឥឡូវនេះ ប្រសិនបើខ្ញុំនិយាយក្នុងនាមជាអាជ្ញាធររុស្សី ក្រុងមូស្គូមិនបានដាក់បទឈប់បាញ់ ជារឿងសំខាន់មួយនោះឡើយ។ បទឈប់បាញ់មិនទាន់ដល់ពេលដែលរុស្ស៊ីត្រូវគិតគូរនោះទេ»។ លោក Griffiths បានអះអាងបែបនេះ រួចសង្កត់ធ្ងន់ថា ក្រុងមូស្គូអាចនឹងយល់ព្រមលើបទឈប់បាញ់នៅពីរទៅបីសប្តាហ៍ខាងមុខ ឬក៏អាចយូរជាងនេះបន្តិច។ ទន្ទឹមនេះ លោក Griffiths ក៏បានគ្រោងធ្វើដំណើរទស្សកិច្ចទៅតួកគីក្នុងសប្ដាហ៍នេះដែរ ដើម្បីជជែកជាមួយប្រធានាធិបតីតួកគី តៃយី អ៊ែរដូហ្កាន់ និងមន្ត្រីមួយចំនួនទៀតពីគោលបំណងរបស់លោកដែលចង់ឱ្យប្រទេសនេះធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះសម្រាប់កិច្ចប្រជុំជំនួយមនុស្សធម៌រវាងក្រុងមូស្គូនិងក្រុងកៀវ។ លោកបញ្ជាក់ថា តួកគីអាចចុះសម្រុងជាមួយភាគីជម្លោះទាំងពីរដែលនឹងនាំឱ្យផលប្រយោជន៍សម្រាប់ជំនួបនេះ៕	អគ្គលេខាធិការរងអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកកិច្ចការមនុស្សធម៌ និងជំនួយសង្គ្រោះបន្ទាន់ Martin Griffiths នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា លើកឡើងថា បទឈប់បាញ់រវាងអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ីដើម្បីបើកផ្លូវសម្រាប់ជំនួយមនុស្សធម៌នឹងមិនកើតឡើងក្នុងពេលឆាប់ៗនេះឡើយ ប៉ុន្តែវាអាចនឹងកើតឡើងក្នុងពេល២ទៅ៣សប្តាហ៍ទៀត។
អ្នកស្រី វ៉ែន សុផល្លី ត្រូវជាកូនស្រីទី៧ របស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ គរុវិជ្ជាចារ្យកវីនិពន្ធ វ៉ែន សុន បានប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗថា ឪពុករបស់អ្នកស្រី មានអាការកន្ត្រាក់ដៃជើង កាលពីវេលាម៉ោង៥ព្រឹក ថ្ងៃទី២៦ម្សិលមិញ។ ក្រោយបញ្ជូនដល់មន្ទីរពេទ្យ គ្រូពេទ្យបញ្ជាក់ថា ព្រឹទ្ធាចារ្យបានដាច់សរសៃឈាមក្នុងខួរក្បាល និងសង្ស័យមានដុះដុំសាច់ក្នុងខួរក្បាលផង។ អ្នកស្រីពន្យល់៖«ពេទ្យថាឈាមបុកឡើងទៅខួរក្បាល បណ្ដាលឱ្យសម្ពាធឈាមឡើងខ្លាំង នាំឱ្យដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល។ ពេទ្យសន្និដ្ឋានថា អាចមានដុំសាច់ក្នុងខួរក្បាល ប៉ុន្តែពុំទាន់ប្រាកដខ្លាំងទេ ដោយសារតែឈាម នៅតែបន្តហូរនៅក្នុងខួរក្បាលមិនទាន់ឈប់។ ជាក្ដីព្រួយបារម្ភ គឺពិបាកសង្ឃឹមថាប៉ា នឹងត្រឡប់មកដូចដើមវិញ ព្រោះប៉ាមិនអាចនិយាយបាន ហើយក៏មិនអាចមើលឃើញ ដៃជើងក៏លើកមិនបាន មានន័យថាគាត់ដូចជាមនុស្សរុក្ខជាតិ»។ កូនស្រីទី៧រូបនេះ អះអាងថាឪពុករបស់ខ្លួន មានជំងឺវង្វេងប្រចាំកាយច្រើនឆ្នាំមកហើយ ហើយប្រមាណ៣ថ្ងៃចុងក្រោយនេះ លោកពិសារអាហារបានតិចតួច។ គ្រូពេទ្យបានបញ្ជាក់ថា ដោយសារព្រឹទ្ធាចារ្យមានជន្មាយុចាស់ជរា ហើយអាការជំងឺធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំង ពុំអាចព្យាបាលដោយការវះកាត់បានឡើយ។ តែអាចព្យាបាលដោយការប្រើថ្នាំ។ «ឥឡូវហ្នឹងគាត់បើកភ្នែកបាន តែគាត់និយាយអត់រួចទេ។ ដៃជើងខាងឆ្វេង អាចកម្រើកបានតិចតួច ប៉ុន្តែខាងស្ដាំកម្រើកមិនបានសោះតែម្ដង។ ភ្នែកគាត់អាចមើលឃើញប្រហែល២០ភាគរយទេ គាត់មើលមិនស្គាល់ពួកខ្ញុំជាកូនទេ។ ពេលនេះដៃជើងគាត់កន្ត្រាក់ម្ដងៗ។ ពេទ្យថាវះកាត់មិនបានទេ ដូច្នេះពេទ្យសម្រេចថា សុំព្យាបាលដោយប្រើថ្នាំសិន»។ អ្នកស្រី ផល្លី បញ្ជាក់។ ព្រឹទ្ធាចារ្យ វ៉ែន សុន មានកូនចំនួន៨នាក់ស្រី៥ ហើយកូនទាំងអស់របស់លោក ពុំមាននរណាម្នាក់ចាប់ជំនាញសិល្បៈ ឬជំនាញតែងនិពន្ធឡើយ។ ព្រឹទ្ធាចារ្យ បានខកខានតែងនិពន្ធ ប្រមាណ៧ទៅ៨ឆ្នាំមកហើយ ដោយសារលោកធ្លាក់ខ្លួនឈឺធ្ងន់ ក្រោយវះកាត់ពោះវៀនដុះខ្នែង កាលពីក្នុងជន្មាយុ៨១ឆ្នាំ។ បច្ចុប្បន្នព្រឹទ្ធាចារ្យ មានជន្មាយុ៨៦ ឈានចូល៨៧ឆ្នាំ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកស្រី សុផល្លី។ សូមបញ្ជាក់ថា ព្រឹទ្ធាចារ្យ វ៉ែន សុន គឺជាកវីនិពន្ធជំនាន់ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០។ ព្រឹទ្ធាចារ្យ វ៉ែន សុន មានជំនាញខាងនិពន្ធទំនុកច្រៀង និពន្ធកំណាព្យ ជាសិល្បករផ្នែកតន្ត្រី និងជាអ្នកនិពន្ធរឿងខ្លីអប់រំកុមារផងដែរ។ ព្រឹទ្ធាចារ្យធ្លាប់ជាទីប្រឹក្សាកណ្ដាល សមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរ និងជាទីប្រឹក្សាសមាគមទ្រទ្រង់ការបោះពុម្ព និងអប់រំ និងជាសាស្ត្រាចារ្យបង្រៀននៅ មហាវិទ្យាល័យសិល្បៈនាដសាស្ត្រ នៃសាកលវិទ្យាល័យ ភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ។ ក្នុងជីវិតជាកវីនិពន្ធ ព្រឹទ្ធាចារ្យ វ៉ែន សុន ធ្លាប់ទទួលបានជ័យលាភីលេខ១ ទូទាំងប្រទេស និងទទួលបានពានរង្វាន់មេដាយមាស ផ្ដល់ជូនដោយ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ចំពោះស្នាដៃរបស់លោក ដែលបានចំណាយពេលនិពន្ធចងក្រង សៀវភៅកំណាព្យជាច្រើនក្បាល។ បន្ថែមពីនោះ លោកក៏ទទួលបានជ័យលាភីលេខ១ ទូទាំងប្រទេសមួយទៀត ចំពោះស្នាដៃនិពន្ធរឿងចំណងជើង ឋានសួគ៌ក្នុងសុបិន។ កវីនិពន្ធរូបនេះ ក៏បានទទួលពានរង្វាន់អក្សរសិល្ប៍ទន្លេមេគង្គ កាលពីឆ្នាំ២០១០ នៅទីក្រុងវៀងច័ន្ទ ប្រទេសឡាវ។ នៅឆ្នាំ២០១៣ លោកបានទទួលពានរង្វាន់កវីអាស៊ាន ក្នុងចំណោម១០ប្រទេស ដែលរៀបចំដោយប្រទេសថៃ៕	ភ្នំពេញ៖ អាការជំងឺរបស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ គរុវិជ្ជាចារ្យកវីនិពន្ធ វ៉ែន សុន ពុំទាន់បានធូរស្បើយឡើយ ដោយឈាមនៅបន្តហូរក្នុងខួរក្បាល បណ្ដាលមកពីជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល។ កូនស្រីទី៧របស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ ថាពិបាកឱ្យឪពុកត្រឡប់មកស្ថានភាពដើមវិញណាស់។ បច្ចុប្បន្នព្រឹទ្ធាចារ្យ កំពុងព្យាបាលនៅពន្ទីរពេទ្យ មិត្តភាពខ្មែរសូវៀត។
Romelu Lukaku រកបានគ្រាប់បាល់បញ្ចូលទីបើកឆាកនៅ៥នាទីដំបូងសម្រាប់ Inter Milan ដោយការទាត់ប៉េណាល់ទី ប៉ុន្តែ Luuk de Jong បានតែតបាល់បញ្ចូលទីវាយបកពីគ្រាប់វិញសម្រាប់ Sevilla។ លទ្ធផលស្មើ ២-២ បានកើតឡើងនៅនាទី៣៥ ដែលសម្រេចបានដោយ Diego Godin។ ភាពរីករាយបានកើតឡើងសម្រាប់ Sevilla ក្រោយ Lukaku ភ្លាត់ធ្វើឲ្យចូលទីខ្លួនឯងនៅនាទី៧៤ ហើយក្រុមអេស្ប៉ាញមួយនេះ អាចរក្សាលទ្ធផលជ័យជម្នះ ៣-២ រហូតដល់បញ្ចប់ការប្រកួត។ ក្រុមក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Julen Lopetegui បានក្លាយជាស្តេចត្រាញ់ប្រចាំ Europa League ដោយឈ្នះពានជាលើកទី៦ ហើយក៏ជាជ័យជម្នះ១០០ភាគរយនាការបង្ហាញខ្លួននៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្ររបស់ Sevilla។ Jesus Navas បានលើកឡើងថា៖ «លើកពាននេះ ក្នុងនាមជាប្រធានក្រុម Sevilla ពិតជាមានន័យខ្លាំងណាស់។ ពាននេះ ឧទ្ទិសដល់មិត្តរួមក្រុមដែលមិនបាននៅជាមួយយើង សម្រាប់ Puerta សម្រាប់ Reyes និងសម្រាប់ឪពុកធម៌របស់ខ្ញុំដែលបានទទួលមរណភាព»។ Reyes បានទទួលមរណភាពកាលពីឆ្នាំមុនក្នុងអាយុ៣៥ឆ្នាំ ដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍រថយន្ត ខណៈ Puerta បានស្លាប់ក្នុងអាយុ២២ឆ្នាំ នាឆ្នាំ២០០៧ ដោយសារជំងឺគាំងបេះដូង។ Sevilla ឈានទៅលើកពានទាំង៦លើកនាការបង្ហាញខ្លួនវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ Europa League (អតីត UEFA Cup) ក្នុងឆ្នាំ២០០៦, ២០០៧, ២០១៤, ២០១៥, ២០១៦, ២០២០) ខណៈក្រុមបួនទៀតដែលធ្លាប់ឈ្នះបីលើករៀងៗខ្លួនរួមមាន Inter Milan, Liverpool, Juventus និង Atletico Madrid៕	ខ្សែបម្រើស្លាប Jesus Navas បានឧទ្ទិសពាន Europa League ទី៦របស់ Sevilla ជូនដល់អតីតកីឡាករពីររូបដែលបានទទួលមរណភាព គឺ Jose Antonio Reyes និង Antonio Puerta។ Sevilla បានពង្រឹងកំណត់ត្រាជាអ្នកឈ្នះពានលំដាប់ទី២អឺរ៉ុបច្រើនជាងគេ ក្រោយជ័យជម្នះ ៣-២ លើ Inter Milan នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅទីក្រុងលីស្បោន។
ភ្ញៀវទេសចរ បានកក់កន្លែងស្នាក់នៅ ក្នុងខេត្តកោះកុង ដើម្បីទៅលេងថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរខាងមុខ។ ភ្ញៀវនឹងទៅលេង តាមតំបន់ទេសចរណ៍ពេញនិយមជាច្រើនកន្លែង ក្នុងនោះក៏មាន ដូចជាតំបន់សហគមន៍ជីផាត អារ៉ែង ព្រមទាំងការកម្សាន្តតាមឆ្នេរ និងកោះ។ ខេត្តកោះកុងសម្បូរ តំបន់ទេសចរណ៍ល្បីៗជាច្រើនដូចជា រមណីយដ្ឋានព្រៃកោងកាងពាមក្រសោប រមណីយដ្ឋានអេកូទេសចរណ៍តាតៃ តំបន់ប្រជុំកោះ ឆ្នេរ ស្រុកគិរីសាគរ រួមទាំងកន្លែងពេញនិយមជាច្រើនទៀត។ លើសពីនេះ ខេត្តកោះកុង តែងតែមានភ្ញៀវទៅកម្សាន្ត នាថ្ងៃចុងសប្តាហ៍ និងពិធីបុណ្យទានផ្សេងៗ។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ឃឹម ចន្ទឌី អភិបាលរងខេត្តកោះកុង ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ ថា ភ្ញៀវទេសចរនឹងមកកម្សាន្តច្រើន នាបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។ ជាក់ស្តែង កន្លែងស្នាក់នៅទាំងអស់ ក្នុងខេត្តកោះកុង ត្រូវបានភ្ញៀវបានកក់បណ្តើរៗ។ ក្នុងនោះ បន្ទប់ប្រមាណ៤០ភាគរយ នៃបន្ទប់សរុប ត្រូវបានភ្ញៀវកក់រួចរាល់ សម្រាប់ត្រៀមបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។ លោក ឃឹម ចន្ទឌី បន្ថែមថា៖ « ភ្ញៀវទេសចរតែងសម្រុកមកលេងនៅខេត្តនេះ ច្រើនកុះករ ហើយតែងតែខ្វះបន្ទប់ ដើម្បីទទួលភ្ញៀវទេសចរ។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា ឆ្នាំនេះខេត្តកោះកុង នឹងទទួលបានទេសចរកាន់តែច្រើន ជាងឆ្នាំមុនៗទៀត។» លើសពីនេះ ផ្ទះស្នាក់ក្នុងសហគមន៍ជាង៤០កន្លែង ក្នុងសហគមន៍ជីផាត និងអារ៉ែង ក៏ជាគោលដៅយ៉ាងសំខាន់ សម្រាប់ភ្ញៀវ នាបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរខាងមុខនេះ។ ភ្ញៀវទេសចរ ភាគច្រើន នឹងទៅកម្សាន្តតំបន់សម្បូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិ និងមានបរិយាកាសស្ងប់ស្ងាត់។ លោក ឃឹម ចន្ទឌី បានសំណូមពរដល់ អាជីវករទាំងអស់ កុំដំឡើងថ្លៃហួសហេតុ និងចូលរួមអនុវត្ត ឱ្យបានជាប្រចាំនូវវិធានសុវត្ថិភាពទេសចរណ៍ ដើម្បីឱ្យខេត្តកោះកុង ក្លាយជាគោលដៅទេសចរណ៍យ៉ាងសំខាន់ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ រដ្ឋបាលខេត្តកោះកុង ក៏បានរៀបចំសោភ័ណភាពក្នុងខេត្ត និងតំបន់គោលដៅទេសចរណ៍រួចរាល់ ដើម្បីត្រៀមទទួលទេសចរថ្ងៃចូលឆ្នាំខាងមុខ៕	ដោយ៖ ហេង ស្រីលីន
ចំណាត់ការរបស់ក្រសួងអប់រំនេះ ធ្វើឡើងក្រោយការអំពាវនាវ របស់សម្តេច ហ៊ុន សែន ដែលបារម្ភថា ការដាក់កាតចាក់វ៉ាក់សាំងច្បាប់ដើមតាមខ្លួនរបស់សិស្សានុសិស្ស ជាពិសេសកុមារតូចៗ អាចប្រឈមនឹងការខូចខាត ឬបាត់បង់។ ជាមួយនឹងការតម្រូវនេះ ក្រសួងក៏ប្រាប់ទៅគណៈគ្រប់គ្រងគ្រឹះស្ថានសិក្សាទាំងអស់ ឱ្យណែនាំដល់សិស្សានុសិស្ស ឱ្យចេះថែរក្សាបណ្ណចាក់វ៉ាក់សាំងឱ្យបានត្រឹមត្រូវ នៅតាមគេហដ្ឋានរៀងៗខ្លួន ហើយត្រូវថតចម្លងបណ្ណចាក់វ៉ាក់សាំងមួយសន្លឹកដាក់តាមខ្លួនជាប្រចាំ៕ អត្ថបទទាក់ទង សម្ដេច ហ៊ុន សែន៖ កុមារា-កុមារី អាចប្រើកាតចាក់វ៉ាក់សាំងថតចម្លង ចូលរៀនបាន	ក្រសួងអប់រំ បានស្នើឱ្យគណៈគ្រប់គ្រងគ្រឹះស្ថានសិក្សាទាំងអស់ ត្រួតពិនិត្យបណ្ណចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ របស់សិស្សានុសិស្សតែម្តងគត់ គឺនៅថ្ងៃចូលរៀនដំបូង បន្ទាប់ពីគ្រឹះស្ថានសិក្សាបើកដំណើរការឡើងវិញ។ បន្ទាប់ពីនេះ មិនចាំបាច់តម្រូវឱ្យសិស្សបង្ហាញបណ្ណចាក់វ៉ាក់សាំងទៀតទេ លើកលែងករណីចាំបាច់ ដែលសិស្សានុសិស្សបង្ហាញត្រឹមច្បាប់ចម្លងជាការស្រេច។ នេះបើយោងតាមលិខិតរបស់ក្រសួងអប់រំ ចុះថ្ងៃទី៣ វិច្ឆិកា
និងបង្កើនផលស្តុកក្ដាមសេះក្នុងជម្រកធម្មជាតិ។ បើតាមក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ដើម្បីទទួលបានកូនក្តាមសេះទាំងនេះ មជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍វារីវប្បកម្មសមុទ្រ បានប្រមូលក្តាមសេះញីដែលមានពងខាងក្រៅ យកទៅថែរក្សា និងភ្ញាស់ រួចបំប៉នឱ្យក្លាយជាកូនក្តាមសេះដែលមានសុខភាព មុននឹងលែងចូលប្រភពទឹកធម្មជាតិ។ រូបភាពពីក្រសួង កសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ សូមបញ្ជាក់ថា កាលពីឆ្នាំ២០២៣កន្លងទៅ រដ្ឋបាលខេត្តកែប ក៏បានបង្កើតធនាគារក្ដាមសេះ ដែលជាទីតាំងសម្រាប់ភ្ញាស់ពងក្ដាម និងជួយបង្កើនធនធានធម្មជាតិតាមតម្រូវការទីផ្សារក្នុងស្រុកផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ កូនក្ដាមសេះ អាយុ២០ថ្ងៃ ចំនួន៥០ម៉ឺនក្បាល ត្រូវបានលែងចូលក្នុងតំបន់ដែននេសាទសហគមន៍ទំនប់រលកក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ។ សកម្មភាពនេះ ធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ ក្រោមកិច្ចសហការរវាងមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍វារីវប្បកម្មសមុទ្រ មន្ទីរកសិកម្មរុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ និងខណ្ឌរដ្ឋបាលជលផលខេត្តព្រះសីហនុ ក្នុងគោលបំណងចូលរួមអភិរក្ស
នាសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា លោក Ned Price អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិក និយាយថា ចិនបានបង្កើនកម្លាំងនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនរហូតលែងអាចបិទបាំងបាន ហើយចិនហាក់កំពុងងាកចេញពីផ្លូវកន្លងមកដែលព្យាយាមលាក់បាំងសមត្ថភាពនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន ឬអាចហៅថា យុទ្ធសាស្រ្តមិនសម្ញែងនោះ។ លោក Price និយាយបែបនេះដើម្បីឆ្លើយសំណួរទាក់ទងរបាយការណ៍មួយរបស់កាសែត Washington Post ។ កាសែតនេះ បានស្រង់រូបភាពផ្កាយរណបបង្ហាញដែលបង្ហាញពីការសាងសង់ឃ្លាំងដាក់មីស៊ីលប្រមាណ១០០កន្លែងនៅវាលខ្សាច់ភាគខាងលិចចិន។ «របាយការណ៍នេះ និងការវិវត្តផ្សេងទៀតទំនងមានន័យថា អាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់ចិន នឹងកើនឡើងលឿន និងដល់កម្រិតខ្ពស់ជាងការរំពឹងទុកទៅទៀត។» លោក Price ដោយចាត់ទុកការពង្រឹងកម្លាំងនេះ ជារឿងគួរឱ្យបារម្ភ និងបង្កើតជាសំណួរទាក់ទងបំណងរបស់ទីក្រុងប៉េកាំង។ លោកបន្តថា សកម្មភាពរបស់ចិន នឹងធ្វើឱ្យអាមេរិកបោះជំហានទៅរកវិធានការជាក់ស្ដែងដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនុយក្លេអ៊ែរ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ក៏ស្នើឱ្យទីក្រុងប៉េកាំងធ្វើការជាមួយវ៉ាស៊ីនតោនលើវិធានការជាក់ស្ដែងនេះសំដៅកាត់បន្ថយការប្រណាំងប្រជែងផ្នែកអាវុធដែលជ្រួលច្របល់ផងដែរ។ ត្រង់នេះ លោក Price ក៏ឆ្លៀតរំឭកដល់នយោបាយប្រធានាធិបតី ចូ បៃឌិន ដែលប្រកាន់យកយុទ្ធសាស្រ្តស្ថិរភាពក្នុងការចរចាជាមួយសមភាគីរុស្ស៊ី វ៉ា្លឌីមៀ ពូទីន ។ មន្ត្រីក្រសួងការបរទេសដដែលអះអាងថា អាមេរិកក៏ប្រកាន់ជំហរដូចគ្នានេះជាមួយចិនដែលមហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរផងដែរ។ ក្នុងរបាយការណ៍ទៅកាន់សភានៅឆ្នាំ២០២០ មន្ទីរបញ្ចកោណប៉ាន់ស្មានថា ចិនមានក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរប្រមាណ២០០គ្រាប់ ហើយអាចបង្កើនថែមទៀត ព្រោះចិនកំពុងធ្វើទំនើបកម្មយោធាផង។ ចំណែកអាមេរិក ត្រូវប៉ាន់ស្មានថា មានប្រមាណ៣៨០០ក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរ ហើយក្នុងនោះក្បាលគ្រាប់១៣៥៧ ត្រូវបានពង្រាយនៅតាមទីតាំងនានានៅត្រឹមថ្ងៃទី១ ខែមីនា។ កន្លងមក អាមេរិក ក៏ធ្លាប់ហៅចិនឱ្យចូលតុចរចាជាមួយខ្លួន និងរុស្ស៊ីលើការកាត់បន្ថយនុយក្លែអ៊ែរនេះដែរ។ ប៉ុន្តែទីក្រុងប៉េកាំងបដិសេធ ដោយលើកហេតុផលថា នុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនមានចំនួនតិចណាស់បើធៀបនឹងអ្វីដែលវ៉ាស៊ីនតោន និងមូស្គូមាន៕	ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក នៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា បានបង្ហាញក្ដីបារម្ភទៅនឹងការពង្រឹងកម្លាំងនុយក្លេអ៊ែររបស់ចិន។ អាមេរិកស្នើឱ្យចិនចូលរួមជាមួយខ្លួនក្នុងការកាត់បន្ថយការរត់ប្រណាំងសព្វាវុធដែលអាចបង្កអស្ថិរភាពពិភពលោក។
មានទីតាំងនៅឃុំរាម ស្រុកព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ មជ្ឈមណ្ឌលជាតិហ្វឹកហ្វឺនកីឡាទូកក្ដោង ត្រូវបានសាងសង់ឡើងកាលពីថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ លើផ្ទៃដីទំហំ ៥០០ម៉ែត្រការ៉េ ជាសំណង់អគារមាន១ជាន់ ៤បន្ទប់ និងមានឃ្លាំងសម្រាប់ទុកសម្ភារទូកក្ដោង។ មជ្ឈមណ្ឌលកីឡានេះ សង់រួចកាលពីថ្ងៃទី៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣។ លោក សោម សុទ្ធរិទ្ធពង្ស បាននិយាយថា សមិទ្ធផលនេះគឺជាការឈានទៅមុខដ៏ធំមួយរបស់សហព័ន្ធកីឡាទូកក្ដោងកម្ពុជា ក្នុងការអភិវឌ្ឍនិងបណ្ដុះបណ្ដាលវិស័យកីឡានេះ នៅកម្ពុជា។ អគ្គលេខាធិការរូបនេះ បន្ថែមទៀតថា ទីតាំងនេះ នឹងក្លាយជាទីតាំងបណ្ដុះបណ្ដាលកីឡាករ-កីឡាការិនីទូកក្ដោងកម្រិតខ្ពស់ និងកម្រិតថ្នាល ហើយក៏ជាកន្លែងបណ្ដុះបណ្ដាលមន្ដ្រីបច្ចេកទេសរៀបចំការប្រកួត ចៅក្រម និងគ្រូបង្វឹកកម្រិតជាតិ និងអន្ដរជាតិ។ ទីតាំងនេះ ក៏អាចក្លាយជាកន្លែងរៀបចំការប្រកួតកីឡាទូកក្ដោង ទាំងកម្រិតថ្នាក់ជាតិ និងអន្ដរជាតិដែរ។ ទីតាំងមជ្ឈមណ្ឌលហ្វឹកហ្វឺនទូកក្ដោង រូបពីសហព័ន្ធកីឡាទូកក្ដោងកម្ពុជា ក្រៅពីសកម្មភាពកីឡា លោក សោម សុទ្ធរិទ្ធពង្ស បញ្ជាក់ថា មជ្ឈមណ្ឌលហ្វឹកហ្វឺនកីឡាទូកក្ដោង ក៏នឹងត្រូវធ្វើជាកីឡាទេសចរណ៍ ដោយភ្ញៀវជាតិនិងអន្ដរជាតិ អាចសាកល្បង ចូលរួមហ្វឹកហាត់កីឡាទូកក្ដោង ដោយសេរី។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា សហព័ន្ធកីឡាទូកក្ដោងកម្ពុជា នឹងរៀបចំការប្រកួតកីឡាទូកក្ដោងជ្រើសរើសជើងឯកថ្នាក់ជាតិឆ្នាំ២០២៣ និងពិធីសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ មជ្ឈមណ្ឌលជាតិនេះ នៅអំឡុងខែធ្នូឆ្នាំ២០២៣៕	មជ្ឈមណ្ឌលជាតិហ្វឹកហ្វឺនកីឡាទូកក្ដោង នឹងក្លាយជាទីតាំងបង្កើតសមត្ថភាពកីឡាករទូកក្តោងកម្ពុជា ហើយក៏អាចទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរមកកាន់ខេត្តចាប់សមុទ្រនេះកាន់តែច្រើន តាមរយៈកីឡាទេសចរណ៍។ លោក សោម សុទ្ធរិទ្ធពង្ស បញ្ជាក់ដូច្នេះនៅក្នុងពិធីប្រគល់-ទទួលមជ្ឈមណ្ឌលនេះ ពីក្រុមហ៊ុនសាងសង់ កាលពីថ្ងៃទី១០ វិច្ឆិកា។
ការរបូតគ្រាប់បាល់លឿនៗ ក្នុងជំនួបជើងទី១ ដែលគ្រូបង្វឹកក្រុមបឹងកេតលោក ហៅ សុជាតិ ចាត់ទុកថាមកពីតំបន់ការពាររបស់ខ្លួននៅមានចំណុចខ្សោយ បានបង្ខំឲ្យបឹងកេតត្រូវផ្តោតខ្លាំង លើតំបន់ការពារសម្រាប់ជំនួបជើងទី២ ដើម្បីរារាំងកុំឲ្យមានការស៊ុតបញ្ចូលទីច្រើនដូចជើងទី១។ សម្រាប់ការប្រកួតជើងទី១ នៅកីឡដ្ឋាន Heng Day ក្នុងទីក្រុងហូជីមិញ កាលពីថ្ងៃទី៩ ធ្នូ ក្រុមបឹងកេតបានតាមស្មើ ៤-៤ ជាមួយក្រុម Sanna Khanh Hoa។ «កាលប្រកួតជើងទី១ យើងបានរបូតគ្រាប់បាល់លឿនៗពេក ដែលបង្ហាញឲ្យឃើញថា យើងនៅមានបញ្ហាច្រើនត្រង់តំបន់ការពារ។ យើងនឹងពង្រឹងតំបន់ការពារឲ្យបានល្អ និងប្រយុទ្ធឲ្យខ្លាំងជាងមុន ជាពិសេសការប្រកួតថ្ងៃនេះ យើងនឹងផ្ដោតលើប្រព័ន្ធការពារឲ្យបានច្រើន។ យើងសង្ឃឹមថា វត្តមានរបស់កីឡាករ ចាន់ វឌ្ឍនាកា នឹងធ្វើឲ្យតំបន់ប្រយុទ្ធកាន់តែខ្លាំងជាងមុន»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោក ហៅ សុជាតិ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន មុនការប្រកួត ដែលធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ។ លោក Vo Dinh Tan គ្រូបង្វឹកក្រុម Sanna Khanh Hoa បញ្ហាទីលានប្រើស្មៅសិប្បនិម្មិត បទពិសោធន៍ និងខ្សែប្រយុទ្ធដ៏ខ្លាំងរបស់បឹងកេង ជាក្តីកង្វល់សម្រាប់លោក Vo Dinh Tan គ្រូបង្វឹកក្រុម Sanna Khanh Hoa សម្រាប់ជំនួបកាត់សេចក្តីនៅថ្ងៃនេះ ខណៈពួកគេត្រូវការឈ្នះដាច់ខាត ដើម្បីឡើងទីវគ្គ១/២ បើពុំនោះទេសូម្បីតែស្មើក្រោម៤គ្រាប់ ពួកគេក៏ធ្លាក់ពីការប្រកួតដែរ។ «ខ្ញុំមានការបារម្ភលើទីលាន ព្រោះបឹងកេតធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ បឹងកេតមានបទពិសោធ ប្រកួតអន្តរជាតិច្រើនហើយតំបន់ប្រយុទ្ធក្រុមនេះ លេងបានល្អ ដែលជាក្តីបារម្ភសម្រាប់យើង ខណៈកីឡាករ Maycon, Omogba និង Gbenga សុទ្ធតែមានសមត្ថភាពខ្ពស់»។ នេះជាការបង្ហាញក្តីបារម្ភលោក Vo Dinh Tan ដែលបានបន្ថែមថា លោកនឹងប្រឹងប្រែងប្រកួតឲ្យអស់ពីសមត្ថភាព។ ដោយឡែក ខ្សែការពារជនជាតិបារាំង និងជាប្រធានក្រុមកីឡាករ Chaher Zarour ហាក់មានទំនុកចិត្តខ្ពស់ក្នុងការយកឈ្នះនៅល្ងាចនេះ ដោយរូបគេបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំគិតថា ការប្រកួតនៅថ្ងៃនេះ នឹងមានការលំបាក ប៉ុន្តែពួកយើងមកពីនេះដើម្បីឈ្នះ»។ ខ្សែបម្រើជនជាតិបារាំង Chaher Zarour និយាយក្នុងសន្នីសីទសារព័ត៌មានមុនការប្រកួត សម្រាប់ជំនួបជើងទី២ ម៉ោង៧យប់ ថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៧ នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិ ដែលជាការប្រកួតកាត់សេចក្តីដើម្បីស្វែងរកក្រុមឈ្នះ ឡើងទៅវគ្គ១/២នៃពានរង្វាន់ Toyota Mekong Club Championship 2017 ក្រុមបឹងកេតត្រូវការត្រឹមស្មើក្រោម៤គ្រាប់ប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីបានកៅអីទៅវគ្គបន្ត ខណៈក្រុម Sanna Khanh Hoa ត្រូវការឈ្នះជាដាច់ខាត៕	ក្រោយរបូតគ្រាប់បាល់លឿនៗច្រើនគ្រាប់ ក្នុងជើងទី១ គ្រូបង្វឹកក្រុមបឹងកេតលោក ហៅ សុជាតិ នឹងផ្តោតខ្លាំងលើតំបន់ការពារសម្រាប់ជំនួបជើងទី២ នៃពានរង្វាន់ Toyota Mekong Club Championship នាម៉ោង៧យប់ថ្ងៃពុធ ទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៧ នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក។ ទន្ទឹមនឹងនេះ គ្រូបង្វឹកក្រុម Sanna Khanh Hoa លោក Vo Dinh Tan ហាក់បង្ហាញក្តីបារម្ភ ចំពោះជំនួបកាត់សេចក្តី ដែលបឹងកេតធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។
លោក កែ គឹមយ៉ាន ប្រធានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន បានស្នើដល់លោក Wang Wentian អគ្គរដ្ឋទូតចិនថ្មីប្រចាំនៅកម្ពុជា បន្តជួយគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេសព្យាបាល សម្ភារ និងវគ្គបណ្តុះបណ្តាលដល់មន្ត្រីកម្ពុជា លើការងារគ្រប់គ្រងគ្រឿងញៀន។ ត្រង់ចំណុចនេះលោក កែ គឹមយ៉ាន ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើខេត្តព្រះសីហនុ ដែលសំបូរទៅដោយវិនិយោគិន និងទេសចរចិន។ ប្រធានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនរូបនេះ បានលើកឡើងដូច្នេះថា៖« សូមបន្តការគាំទ្រដល់ដំណើរការសាងសង់ និងបំពាក់នូវឧបករណ៍ សម្ភារបច្ចេកទេសដល់ មជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្តល់សេវាព្យាបាល ដោយស្ម័គ្រចិត្ត និងផ្អែកលើសហគមន៍ ដល់អ្នកញៀនគ្រឿងញៀននៅខេត្តព្រះសីហនុ ព្រមទាំងជួយធ្វើការបណ្តុះបណ្តាលលើការងារគ្រប់គ្រង និងបច្ចេកទេសព្យាបាលអ្នកញៀនគ្រឿងញៀន»។ ក្រៅពីនេះលោក គឹមយ៉ាន ក៏ស្នើឲ្យភាគីចិន ជួយរៀបចំកម្មវិធីទស្សនកិច្ចសិក្សាដកពិសោធន៍លើការងារត្រួតពិនិត្យគ្រឿងញៀន ដល់ថ្នាក់ដឹកនាំអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន នៅចិនផង។ លោក Wang Wentian អគ្គរដ្ឋទូតចិនថ្មីបានឆ្លើយតបថា ចិននឹងបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើគ្រប់វិស័យរវាងកម្ពុជា និងចិន ជាពិសេសលើការងារត្រួតពិនិត្យគ្រឿងញៀន។ អមជាមួយការសន្យានេះ លោក Wang Wentian បាននិយាយថា៖«ចិននឹងរៀបចំឲ្យមានដំណើរទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការ ដល់គណៈប្រតិភូរបស់អាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន នៅសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន»។ គួរបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលបង្ក្រាបគ្រឿងញៀននៅទូទាំងប្រទេសបានចំនួនជាង៨ពាន់ករណី(៨.០១៨ករណី) ស្មើជាង១,៦ម៉ឺននាក់ ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ។ ក្នុងនោះមានជនបរទេសជាង៣០០នាក់ (ស្រី៤៨នាក់) ដោយមាន២៤សញ្ជាតិ៕	ចិន បានសន្យាបន្តជួយកម្ពុជា លើការងារប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ឲ្យកាន់តែខ្លាំងក្លាថែមទៀត។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អគ្គរដ្ឋទូតចិនថ្មីប្រចាំនៅកម្ពុជា ក្នុងជំនួបពិភាក្សារការងារជាមួយលោក កែ គឹមយ៉ាន កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩នេះ។
នៅម៉ោង ២ និង១០នាទីព្រឹក ក្នុងថ្ងៃទី១១ ខែសីហា យានLuna-25 ត្រូវបានបាញ់ពីផែអវកាស Vostochny Cosmodrome ដែលស្ថិតនៅភាគខាងកើតរបស់ប្រទេស ទៅភពព្រះច័ន្ទលើកដំបូង ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៦ ដែលជាផ្នែកមួយនៅក្នុងអវកាសរបស់សហភាពសូវៀត។ បេសកកម្មនេះ ធ្វើឡើងដោយគ្មានជំនួយពីទីភ្នាក់ងារអឺរ៉ុប ដែលបានបញ្ចប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយរុស្ស៊ី ក្រោយសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន។ នេះបើតាមការផ្សាយពីទីភ្នាក់ងារអវកាសរុស្ស៊ី Roscosmos។ យានមួយនេះ នឹងត្រូវចំណាយពេល៥ថ្ងៃ ដើម្បីទៅដល់គន្លងរបស់ព្រះច័ន្ទ មុននឹងត្រូវប្រើពេល ៣ ទៅ៧ថ្ងៃ ដើម្បីរើសយកកន្លែងត្រឹមត្រូវសម្រាប់ចុះចតនៅប៉ូលភាគខាងត្បូងរបស់ភពព្រះច័ន្ទ។ «សម្រាប់ពេលដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តនេះ ការចុះចតលើភពព្រះច័ន្ទ នឹងធ្វើឡើងនៅប៉ូលភាគខាងត្បូង»។ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់នៃទីភ្នាក់ងារអវកាសរុស្ស៊ី លោក Alexander Blokhin បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសនៅពេលថ្មីៗនេះ។ ការចុះចតលើឋានព្រះច័ន្ទ ត្រូវបានរំពឹងថា អាចធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ដែលអាចមានរយៈពេលដូចគ្នានឹងយានរបស់ឥណ្ឌា ដែលបានបញ្ជូនទៅភពព្រះច័ន្ទ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដា កន្លងមក។ ការបញ្ជូនទៅប៉ូលភាគខាងត្បូងរបស់ភពព្រះច័ន្ទនៃយានប្រទេសទាំងពីរ ជាកិច្ចការដ៏ពិបាក ដោយសារកន្លងមក គ្មានយានអវកាសណា ចុះចតនៅតំបន់នោះ បានរលូនឡើយ។ រដ្ឋាភិបាលប្រទេស ៣ប៉ុណ្ណោះ ដែលចុះចតលើឋានព្រះច័ន្ទដោយជោគជ័យ ក្នុងនោះមានអាម៉េរិក សហភាពសូវៀត និងចិន។ ជាការពិត បេសកកម្មរុស្ស៊ី ត្រូវបានអ្នកជំនាយមើលឃើញថា ជាការចូលរួមប្រកួតប្រជែង ដើម្បីក្លាយជាមហាអំណាចមួយនៅលើអវកាស ស្របពេលបច្ចុប្បន្នមានអាម៉េរិក ចិន និងបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀត។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២២ កន្លងទៅ ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ក៏បានប្តេជ្ញាពីកិច្ខខិតខំផ្នែកខាងអវកាសផងដែរ ដោយផ្អែកតាមមហិច្ឆតារបស់សហភាពសូវៀត៕	រុស្ស៊ី នៅថ្ងៃទី១១ ខែសីហា បានចាប់ផ្តើមបេសកកម្មស៊ើបអង្កេតភពព្រះច័ន្ទជាលើកដំបូង ក្នុងរយៈពេល ៥០ឆ្នាំ និងជាបេសកកម្ម ដែលគ្មានការគាំទ្រពីទីភ្នាក់ងារអវកាសអឺរ៉ុប។ បេសកកម្មនេះ បានចាប់ផ្តើមនៅម៉ោង ២ព្រឹក ពីផែអវកាស Vostochny Cosmodrome ដែលស្ថិតនៅភាគខាងកើតរបស់ប្រទេស។
ប្រមុខការទូតអាម៉េរិក អាន់តូនី ប្លីងខិន បានជជែកតាមទូរស័ព្ទដាច់ដោយឡែកពីគ្នាជាមួយឧត្តមសេនីយ Abdel Fattah al-Burhan ប្រមុខកងទ័ពស៊ូដង់ និងនាយករដ្ឋមន្រ្តី Abdalla Hamdok នៅថ្ងៃទី ២២ ខែ វិច្ឆិកា។ កិច្ចពិភាក្សាតាមទូរសព្ទនេះ ធ្វើឡើងមួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីមេដឹកនាំយោធា និងស៊ីវិលស៊ូដង់ បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងមួយ សំដៅផ្លាស់ប្តូរប្រទេសទៅរកការគ្រប់គ្រងប្រទេសដោយរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលវិញ។ លោក Ned Price អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាម៉េរិក និយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា លោក ប្លីងខិន បានប្រាប់មេដឹកនាំយោធាស៊ូដង់ថា ការដោះលែងលោក Hamdok និងការចូលកាន់តំណែងឡើងវិញ ជាជំហានដំបូងដ៏សំខាន់ ខណៈមានជំហានជាច្រើនទៀតត្រូវធ្វើដើម្បីស្តារប្រទេស។ លោកបន្តថា ដើម្បីស្ដារទំនុកចិត្តពីសាធារណៈក្នុងការផ្លាស់ប្តូរទៅរកប្រជាធិបតេយ្យ លោក ប្លីងខិន បានជំរុញឱ្យមានការដោះលែងអ្នកនយោបាយទាំងអស់ ហើយបានជំរុញឱ្យដកភាពអាសន្នជាបន្ទាន់ផងដែរ។ លើសពីនេះដែរ លោក ប្លីងខិន ក៏បានអំពាវនាវឱ្យមានការគោរពការតវ៉ាដោយសន្តិវិធីរបស់ពលរដ្ឋស៊ូដង់ និងបានអំពាវនាវឱ្យកងកម្លាំងយោធាបញ្ឈប់ពីការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាលើក្រុមបាតុករ។ បើតាមលោក Price អាម៉េរិកនឹងរង់ចាំមើលលើស្ថានភាពនៅស៊ូដង់ មុននឹងចាប់ផ្តើមផ្តល់ជំនួយជាង ៧០០ លានដុល្លារឡើងវិញ។ នៅថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា លោក Hamdok និងមេរដ្ឋប្រហារលោក al-Burhan បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀង ១៤ ចំណុចដើម្បីស្តារប្រទេសឡើងវិញ រួមមានការបង្កើតក្រុមប្រឹក្សានីតិបញ្ញត្តិអន្តរកាល រចនាសម្ព័ន្ធតុលាការ ស្ថាប័នរៀបចំការបោះឆ្នោត និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញជាដើម។ បន្ថែមពីនេះដែរ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងអនុញ្ញាតឱ្យស៊ូដង់ផ្តោតលើការរៀបចំការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ ២០២៣ ខាងមុខផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ ខណៈពេលដែលសហគមន៍អន្តរជាតិសាទរកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ក្រុមគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យក្នុងប្រទេសបានចេញមុខប្រឆាំងដោយទាមទារឱ្យមានការគ្រប់គ្រងប្រទេសដោយរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលយ៉ាងពេញលេញ។ ស៊ូដង់ បានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងភាពចលាចលផ្នែកនយោបាយជាថ្មីកាលពីខែមុន បន្ទាប់ពីលោក al-Burhan បានដឹកនាំធ្វើរដ្ឋប្រហារដណ្តើមអំណាច។ ក្រោយរដ្ឋប្រហារ យោធាបានឃុំខ្លួនលោក Hamdok និងសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីដទៃទៀត។ លើសពីនេះទៀត លោក ឧត្តមសេនីយ៍ al-Burhan បានប្រកាសរំលាយរដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្ន ហើយដាក់ស៊ូដង់ក្នុងគ្រាអាសន្នផងដែរ។ ការធ្វើរដ្ឋប្រហារនេះបានបង្កឱ្យមានការតវ៉ាទ្រង់ទ្រាយធំនៅស៊ូដង់ ដោយបានសម្លាប់បាតុកររាប់សិបនាក់ និងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការឆ្ពោះទៅរកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ក្រោយការដឹកនាំបែបផ្តាច់ការរបស់លោក អូម៉ា អាល់-បាសៀ៕	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាម៉េរិក អាន់តូនី ប្លិងខិន បានជំរុញឱ្យមេដឹកនាំនៅស៊ូដង់ធ្វើការឱ្យបានឆាប់រហ័ស ដើម្បីការផ្លាស់ប្តូរទៅកាន់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញ។ ការជំរុញនេះធ្វើឡើង ក្រោយលោក Abdalla Hamdok ចូលជានាយករដ្ឋមន្ត្រីស៊ូដង់ជាថ្មី បន្ទាប់ពីត្រូវបានយោធាឃុំខ្លួនក្នុងរដ្ឋប្រហារមួយ។
ព័ត៌មានលម្អិត សូមស្ដាប់បទយកការណ៍ដែលរៀបរៀងដោយអ្នកស្រី អ៊ីសា រ៉ហានី ពីខេត្តសៀមរាបដូចតទៅ៖ ដើម្បីជួយវិស័យអប់រំនៅសហគមន៍ជ្រៃខាងជើងឱ្យមានចំណេះដឹងផ្នែកភាសាឱ្យកាន់តែច្រើននោះ ម្ចាស់ហាងកាហ្វេ ណ បានផ្តួចផ្តើមបើកថ្នាក់រៀនមួយកន្លែងនៅក្នុងសហគមន៍នេះ។ ថ្នាក់បង្រៀននោះ ត្រូវបានលោក ទិត្យ សុធារ៉ា ដាក់ឈ្មោះថា សាលាសហគមន៍ជ្រៃ ដែលទទួលកិច្ចសហការលើការបណ្ដុះបណ្ដាលគ្រូពីសាលាអន្ដរជាតិ API។ លោក ទិត្យ សុធារ៉ា រម្លឹកថា ហាងកាហ្វេរបស់លោកបានចាប់ផ្តើមជួយទិញបន្លែសុវត្ថិភាពពីសហគមន៍នេះតាមរយៈអង្គការ GRET រយៈពេលជាង៣ឆ្នាំមកហើយ និងបានជួយចេញថ្លៃបង្រៀនសាលាភាសាអង់គ្លេសនេះជាង២ឆ្នាំមកហើយដែរ។ លោកបន្តថា សាលានេះជាផ្នែកមួយជួយសហគមន៍ជ្រៃវិញ ដោយសារអ្នកភូមិបានផ្គត់ផ្គង់បន្លែសុវត្ថិភាពដល់ហាងកាហ្វេរបស់លោក ហើយលោកក៏ចង់តបស្នងនូវអ្វីដែលលោកអាចធ្វើបានក្នុងសហគមន៍មួយនេះ។ ពិតណាស់ថា ការជ្រោមជ្រែងសហគមន៍ឱ្យផលិតបន្លែសុវត្ថិភាព មិនប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ពិតជាពិបាក និងត្រូវការប្រើពេលយូរ។ ជាក់ស្ដែង មុននឹងទទួលបានជោគជ័យនៅក្នុងសហគមន៍ជ្រៃនេះ អង្គការដែលជ្រោមជ្រែងបានជួបនឹងផលលំបាកមួយចំនួន ដូចជាការបោះបង់ម្ដងជាពីរដងរបស់ពលរដ្ឋ ដោយងាកទៅដាំបន្លែគីមីវិញ។ បន្លែសុវត្ថិភាព ត្រូវការពេលយូរ ខុសពីបន្លែដែលប្រើសារធាតុគីមី។ មួយវិញទៀត អ្នកភូមិត្រូវការថវិកាបន្ថែម ដើម្បីបង់ថ្លៃសិក្សាភាសាបរទេសដល់កូនពួកគេ។ ការណ៍នេះហើយ ដែលជំរុញឱ្យលោក សុធារ៉ា រួមនិងអ្នកប្រមូលទិញបន្លែសុវត្ថិភាពក្នុងភូមិ រួមគំនិតគ្នាបង្កើតថ្នាក់ភាសាអង់គ្លេសនេះឡើង។ ថ្នាក់បង្រៀននេះបង្កើតឡើងដើម្បីលើកទឹកចិត្តពួកគាត់ក្នុងការបន្តដាំបន្ថែសុវត្ថិភាព និងបានកាត់បន្ថយការចំណាយរបស់ពលរដ្ឋផង។ នៅក្រោមផ្ទះឈើមួយខ្នង ស្ថិតនៅភូមិជ្រៃខាងជើង ឃុំកៀនសង្កែ ស្រុកសូត្រនិគម ខេត្តសៀមរាប កូនសិស្សប្រមាណ ៥០នាក់ កំពុងបញ្ចេញសំឡងអានមេរៀនភាសាអង់គ្លេស ដែលបង្រៀនដោយអ្នកគ្រូ ព្រំ ណារី។ គ្រូបង្រៀនរូបនេះបាននិយាយថា កន្លងមកកូនសិស្សដែលចង់រៀនថ្នាក់ភាសាបរទេស គឺត្រូវបង់ថ្លៃប្រចាំខែនៅសាលាឯកជន និងមានចម្ងាយឆ្ងាយពីភូមិបន្ដិច។ អ្នកគ្រូថា សាលាសហគមន៍ជ្រៃនេះជួយឱ្យកូនសិស្សក្នុងភូមិមានលទ្ធភាពរៀនភាសាបរទេសដែលជាទុនដ៏សំខាន់សម្រាប់ពួកគេទៅថ្ងៃខាងមុខ កាត់បន្ថយចំណាយនៅក្នុងគ្រួសារ និងមានសុវត្ថិភាពក្នុងការទៅរៀនជាងពេលមុន។ អ្នកស្រី ឈាង លាង កសិករដាំបន្លែសុវត្ថិភាព និងមានកូនរៀននៅសាលាសហគមន៍ជ្រៃបាននិយាយថា កូនខ្លួនរៀនបានច្រើននៅទីនេះ និងពូកែ។ អ្នកស្រីថា កន្លងមកដោយសារសាលានៅឆ្ងាយពីផ្ទះ អ្នកស្រីមិនបានឱ្យកូនរៀនភាសាបរទេសនេះទេ ទើបតែមានសាលាក្នុងភូមិដែលមានសុវត្ថិភាព។ រីឯកសិករមួយរូបទៀត អ្នកស្រី ថៃ ឆេងលី ដែលបានចូលជាសមាជិកអ្នកដាំបន្លែសុវត្ថិភាពរបស់អង្គការ GRET តាំងពីឆ្នាំ២០១២មក បានឱ្យដឹងថា ក្នុងមួយខែអ្នកស្រីអាចរកចំណូលពីការដាំបន្លែពី ៥០ទៅ៦០ម៉ឺនរៀល។ អ្នកស្រីក៏មានកូនកំពុងរៀនថ្នាក់ភាសាបរទេសនៅសហគមន៍ដែរ ហើយថា ចង់ឱ្យមានការបង្រៀនរហូត ព្រោះសាលាឯកជនត្រូវបង់ថ្លៃសិក្សាប្រចាំខែ ណាមួយបារម្ភសុវត្ថិភាពកូនខ្លួនផង។ កសិករ និងជាអ្នកប្រមូលទិញបន្លែសុវត្ថិភាព អ្នកស្រី សូដា ក៏បានជួយក្នុងគម្រោងផ្តល់ថ្នាក់ភាសាបរទេសនេះដែរ។ ការបង្រៀនគឺធ្វើនៅក្រោមផ្ទះអ្នកស្រី សូដា។ មុននឹងចូលរៀន កូនសិស្សក៏ទទួលបានបច្ចេកដាំដុះពីអ្នកស្រី សូដាផងដែរ។ អ្នកស្រីថា ការងារនេះនឹងជួយឱ្យក្មេងៗដែលជាកូនកសិករមានចំណេះជំនាញត្រឹមត្រូវ និងបានជួយការងារនេះដល់គ្រួសារពេលពួកគេទំនេរពីការរៀនសូត្រ។ សព្វថ្ងៃសាលាសហគមន៍ជ្រៃមានពីរថ្នាក់ ដោយមានថ្នាក់កម្រិតតូច និងធំ សរុបមានសិស្សប្រមាណ ៧០នាក់ និងត្រៀមសម្រាប់ចូលថ្នាក់ថ្មីប្រមាណ២០នាក់ទៀត។ តាមការមើលឃើញរបស់លោក សុធារ៉ា ក្រោយរៀបចំសាលារៀនេះរួចមក ការដាំបន្លែរបស់អ្នកភូមិមានចរន្តរលូនឡើងវិញ ហើយការផ្គត់ផ្គង់ក៏បានល្អប្រសើរផងដែរ៕	សៀមរាប៖ សហគមន៍ជ្រៃខាងជើង មានរបរដាំបន្លែសុវត្ថិភាព ផ្គត់ផ្គង់ទៅតាមភោជនីយដ្ឋាន និងសណ្ឋាគារនៅក្រុងសៀមរាប។ កន្លងមក ដោយសារពេលវេលា និងការចំណាយមួយផ្នែកលើការសិក្សាភាសាអង់គ្លេសរបស់កូនៗ បានប៉ះពាលល់ដល់ពេលវេលាដាំបន្លែ និងអាកខានការផ្គត់ផ្គង់ទៅដល់ទីផ្សារ។ ដោយស្វែងយល់ពីចំណុចនេះ ម្ចាស់ហាងកាហ្វេមួយក្នុងក្រុងសៀមរាប បានរៀបចំថ្នាក់បង្រៀនភាសាអង់គ្លេសមួយក្នុងសហគមន៍ និងឱ្យកូនៗរបស់កសិករដាំបន្លែទាំងអស់បានរៀនភាសាដោយឥតបង់ថ្លៃ។ លក្ខខណ្ឌក្នុងការចូលរៀន គឺក្មេងៗទាំងអស់ ជាកូនកសិករដែលដាំបន្លែសុវត្ថិភាពតាមគោលការណ៍ដែលបង្រៀនដោយអង្គការដែលចុះជួយ។
ម៉ិកស៊ិក ក្លាយជាប្រទេសទី៣នៅអាមេរិកកណ្តាល បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងកាណាដា ដែលរកឃើញ COVID-19 កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ដោយមាន២ករណីដំបូងនៅក្រុងម៉ិចស៊ីកូ និង Sinaloa។ ១ករណី ជាអ្នកជំងឺដែលធ្លាប់មានទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកដែលបានធ្វើដំណើរទៅភាគខាងជើងអ៊ីតាលី។ នៅម៉ូណាកូ អាជ្ញាធរសុខាភិបាលបានពិនិត្យឃើញលើបុរសម្នាក់នៅមន្ទីរពេទ្យ Princess Grace Hospital Centre។ រីឯអ៊ីស្លង់ មានបុរសអ៊ីស្លង់ម្នាក់ ដែលធ្លាប់បានទៅកាន់ភាគខាងជើងអ៊ីតាលី ហើយក្រោយមកស្ថិតក្រោមវិធានចត្តាឡីស័កនៅក្រុង Reykjavik។ ចំណែកឯករណីនៅអាស៊ែបៃហ្សង់ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Inferfax បានអះអាងថា កើតលើទេសចរជនជាតិរុស្ស៊ីម្នាក់ ដែលបានធ្វើដំណើរចេញពីអ៊ីរ៉ង់។ នេះជាករណីដំបូងដែលកើតលើពលរដ្ឋពីតំបន់កូកាសខាងត្បូង។ ប្រទេស៥៣កន្លងមកដែលមានករណីឆ្លង COVID-19 រួមមាន ចិន (បញ្ចូលទាំងតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសហុងកុង តៃវ៉ាន់ និងម៉ាកាវ) កូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន (បូកករណីនាវា Diamond Princess) អ៊ីរ៉ង់ សិង្ហបុរី ថៃ អេមីរ៉ាតអារា់ប់រួម ម៉ាឡេស៊ី វៀតណាម អូម៉ង់ ហ្វីលីពីន លីបង់ អ៊ីរ៉ាក់ កូវ៉ែត ប៉ារែន អាហ្វហ្គានីស្ថាន ឥណ្ឌា ណេប៉ាល់ កម្ពុជា ស្រីលង្កា ប៉ាគីស្ថាន។ បណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុប មាន អ៊ីតាលី បារាំង ចក្រភពអង់គ្លេស (មានករណីនៅអង់គ្លេស វេលស៍ និងអៀរឡង់ខាងជើង) អាល្លឺម៉ង់ ស៊ុយអែត រុស្ស៊ី អេស្ប៉ាញ ហ្វាំងឡង់ បែលហ្ស៊ិក អូទ្រីស ក្រូអាស៊ី ស្វីស ក្រិក រូម៉ានី ន័រវេស ម៉ាសេដ្វានខាងជើង ហ្សកហ្ស៊ី ដាណឺម៉ាក អេស្តូនី ហូឡង់ និងសាំងម៉ារាំង លីទុយអានី និងបេឡារុស។ ក្រៅពីនោះ មាននៅ សហរដ្ឋអាមេរិក កាណាដា អូស្ត្រាលី អ៊ីស្រាអែល អេហ្ស៊ីប អាល់ហ្សេរី នីហ្សេរីយ៉ា ប្រេស៊ីល និងនូវែលសេឡង់៕	មកដល់ពេលនេះ ប្រទេសចំនួន៥៧ហើយ ដែលតេស្តឃើញអ្នកកើតកូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19) ដោយម៉ិកស៊ិករកឃើញ២ករណី ម៉ូណាកូ អ៊ីស្លង់ និងអាស៊ែបៃហ្សង់ តេស្តឃើញ១ករណីរៀងៗខ្លួន។ ករណីនៅហុងកុង តៃវ៉ាន់ និងម៉ាកាវ ត្រូវបានក្នុងក្របខណ្ឌប្រទេសចិន ខណៈករណីអង់គ្លេស អៀរឡង់ខាងជើង និងវេលស៍ ស្ថិតក្នុងតួលេខរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសតែមួយ។
សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ថា ដំណក់ប្រេងលើកដំបូងនេះ នឹងផលិតចេញពីអណ្តូងប្រេងទី១ ឈ្មោះ A-0ID នៃផ្លាតហ្វម A នៅក្នុងប្លុកនៃឈូងសមុទ្រកម្ពុជា។ «ដោយកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល និងការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីក្រុមហ៊ុន Kris Energy ដែលជាប្រតិបត្តិករនៃគម្រោងនេះ។ មកដល់ពេលនេះយើងបានសម្រេចបាននូវការបញ្ចប់ដោយជោគជ័យជាស្ថាពរនូវការសាងសង់ ការបំពាក់គ្រឿងសម្ភារៈនិងបរិក្ខានៃបណ្តាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធចាំបាច់នានាសម្រាប់ដំណើរការផលិតកម្មធនធានរ៉ែប្រេងរបស់យើង»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ បើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន អណ្តូងប្រេងទីមួយបានបញ្ចប់ការសាងសង់នៅថ្ងៃទី ២៣ ធ្នូ ២០២០ និងចាប់ផ្តើមផលិតចេញប្រេងដំបូងនៅថ្ងៃទី២៩ខែ ធ្នូ ២០២០នេះ ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានអណ្តូងប្រេងចំនួនពីរទៀតក៏បានខួងជម្រៅដល់ស្រទាប់ជម្រករ៉ែប្រេងរួចហើយដែរ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល អះអាងដូច្នេះថា៖«ការចាប់ផ្តើមផលិតកម្មប្រេងនេះ គឺជាពរជ័យសម្រាប់កម្ពុជា ។ នេះជាការចាប់ផ្ដើមមួយជំហានដំបូងដ៏សំខាន់សម្រាប់កម្ពុជាឆ្ពោះទៅបង្កើតបាននូវសមត្ថភាពជាតិនិងខឿនឧស្សាហកម្មប្រេងកាត ឧស្ម័ន និងថាមពលនៅកម្ពុជា»។ ចំពោះការផលិតបានប្រេងកាតនេះ វានឹងជួយដល់ចំណូលជាតិ ជាពិសេសសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាមួយជំហានទៀតផង។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានសង្កត់ធ្ងន់ថា កម្ពុជា នឹងបង្កើតបាននូវពិពិធកម្មខឿនឧស្សាហកម្មក្នុងវិស័យប្រេងកាត និងការកសាងសមត្ថភាពជាតិនៅក្នុងវិស័យនេះ។ « កូវីដ-១៩ បានរំខានដល់យើង តែក៏មិនអាចបំផ្លាញចោលនូវការខិតខំរបស់យើងដើម្បីផលិតប្រេងនោះបានដែរ។ ចូលឆ្នាំសកលថ្មី២០២១ខាងមុខ ទោះយើងមិនបានសប្បាយរីករាយដូចឆ្នាំមុនៗដោយសារតែកូវីដ-១៩ តែយើងទទួលបានកាដូដ៍ធំសម្រាប់ជាតិយើង នោះគឺប្រេងដែលផលិតចេញលើកដំបូងក្នុងទឹកដីយើង។ ឆ្នាំថ្មី សមិទ្ធផលថ្មីសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០២១ តទៅ»។ នេះជាការលើករបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល។ បើតាមនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផលិតកម្មប្រេងធំៗ ដែលបានសាងសង់ ដំឡើង និងរៀបចំជាស្ថាពរនៅក្នុងតំបន់ប្លុកA សម្រាប់ដំណើរការផលិតកម្មជារួមមាន៖ ផ្លាតហ្វមអណ្តូងប្រេង ផលិតនៅកោះបាតាងនៃប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ចាប់ផ្តើមសាងសង់នៅអំឡុងខែធ្នូឆ្នាំ ២០១៩ និងបានបញ្ចប់នៅខែសីហា ២០២០។ ផ្លាតហ្វមនេះ បានដឹកចូលមកដល់តំបន់ប្លុក A និងបានបញ្ចប់ការដំឡើងជាស្ថាពរនៅថ្ងៃទី៧ កញ្ញា ២០២០។ ចំណែកកប៉ាល់ផលិតកម្មប្រេងបានដំឡើង ជួសជុល និងបំពាក់សម្ភារៈ បរិក្ខារួចរាល់នៅខែ កញ្ញា ២០២០ នៅប្រទេសសឹង្ហបុរី និងបានដឹកមកដំឡើងរួចរាល់នៅប្លុក A នៅថ្ងៃទី ១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០២០។ កប៉ាល់ស្តុកប្រេង បានរៀបចំនិងត្រៀមចាំរួចរាល់នៅប្លុក A នៅថ្ងៃទី ៩ ខែវិច្ឆិកា២០២០ ។ គួរបញ្ជាក់ថា ដំបូងឡើយកម្ពុជា បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងប្រេងកាតដំបូងនៅឆ្នាំ ២០០២ ជាមួយសម្ព័ន្ធក្រុមហ៊ុន មានក្រុមហ៊ុន Chevron Oversea Petroleum (Cambodia) Ltd., LG Caltex Oil Corporation, Moeco Cambodia Co., Ltd. និង KrisEnergy) ។ សម្ព័ន្ធក្រុមហ៊ុននេះ ដឹកនាំដោយក្រុមហ៊ុន Chevron របស់អាមេរិក។ ក្រោយដំណើរការរុករកជម្រកប្រេង អស់៨ឆ្នាំ ក្រុមហ៊ុនChevron បានប្រកាសរកឃើញជម្រករ៉ែប្រេងមានលក្ខណៈពាណិជ្ជកម្ម ជាលើកដំបូងរបស់កម្ពុជា និងបានកសាងគម្រោងផែនការអភិវឌ្ឍនិងអាជីវកម្ម ដើម្បីស្នើសុំរាជរដ្ឋាភិបាលពិនិត្យនិងសម្រេច នៅឆ្នាំ ២០១០ ដើម្បីឈានទៅអនុវត្តផែនការការងារនៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១២។ ប៉ុន្តែដោយការពិនិត្យលក្ខណៈបែងចែកផលសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គតភាពច្បាប់ពាក់ព័ន្ធនិងផែនការអភិវឌ្ឍនិងអាជីវកម្មនៅពេលនោះ បានតម្រូវឲ្យកម្ពុជា និងក្រុមហ៊ុន Chevron ត្រូវចរចារកែសម្រួលលក្ខខណ្ឌកិច្ចព្រមព្រៀងខ្លះឡើងវិញ ដើម្បីស្របបទប្បញ្ញត្តិច្បាប់កម្ពុជាផង និងមានសមធម៌កាន់តែប្រសើរ។ ដោយសារការកែសម្រួលលក្ខខណ្ឌ និងរៀបចំច្បាប់ផែនការអភិវឌ្ឍនេះហើយ ទើបធ្វើឲ្យដំណើរការផលិតប្រេងនៅឆ្នាំ២០១២ រាំងស្ទះ ហើយមិនអាចអនុវត្តបាន។ តាមរយៈការចរចារដ៏តឹងតែងនេះ ក្រុមហ៊ុន Chevron Oversea Petroleum (Cambodia) Ltd., LGCaltex Oil Corporation និងក្រុមហ៊ុន Mocco Cambodia Co., Ltd. បានស្នើសុំដកខ្លួនចេញបន្តបន្ទាប់គ្នានៅឆ្នាំ ២០១៤ និង២០១៦។ ការចរចារត្រូវបានបន្តអូសបន្លាយពេលតាំងពីឆ្នាំ ២០១០ រហូតដល់ថ្ងៃទី២៣ ខែសីហាឆ្នាំ ២០១៧ ទើបសម្រេចបាននូវកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មី និងគម្រោងផែនការអភិវឌ្ឍ និងអាជីវកម្មអណ្តូងប្រេងថ្មី ដែលបើកផ្លូវឲ្យដំណើរការសាងសង់ផ្លាតហ្វមអណ្តូងប្រេងបច្ចុប្បន្ននេះ៕	ភ្នំពេញ៖ ដំណក់ប្រេងលើកដំបូងរបស់កម្ពុជានឹងចាប់ផ្តើមផលិតចេញ នៅថ្ងៃទី២៩ ធ្នូនេះ ក្រោយចំណាយពេលវេលារុករក និងបច្ចេកទេសផលិតអស់១៨ឆ្នាំមកនេះ។ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានអះអាងបែបនេះ នៅលើហ្វេសប៊ុកខ្លួន។
ថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គលើកទី៥ នៃគណៈកម្មាធិការសម្របសម្រួលអន្ដរជាតិសម្រាប់ការអភិរក្ស និងលើកតម្លៃរមណីយដ្ឋានប្រាសាទព្រះវិហារ លោក គឹម សេតារា ប្រធានអាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ បញ្ហាប្រឈមខ្លាំងនៅតំបន់កោះកេរ បន្ទាប់ពីការងារអភរិក្សនោះ គឺភ្លើងឆេះព្រៃ។ «ព្រៃឆេះជារឿយៗនៅតំបន់កោះកេរក្នុងរដូវប្រាំងនេះ យើងពិបាកទប់ស្កាត់ណាស់ ដោយសារខ្វះសម្ភារដូចជាឡានទឹកជាដើម»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក គឹម សេតារា។ លោកបន្ថែមថា ក្រៅពីនេះការទន្ទ្រានដីព្រៃឈើក៏នៅតែជាបញ្ហា ដែលអាជ្ញាធរពិបាកទប់ស្កាត់ផងដែរ។ យ៉ាងណា លោក គឹម សេតារា អះអាងថា នឹងចាត់វិធានតាមផ្លូវច្បាប់ចំពោះជនល្មើសដែលប្រព្រឹត្តិករណីនេះ។ គួររម្លឹកថា កិច្ចប្រជុំពេញអង្គលើកទី៥ នៃគណៈកម្មាធិការ អាយស៊ីស៊ី-ព្រះវិហារ ធ្វើឡើងនៅព្រឹកថ្ងៃទី២២ មីនា ដឹកនាំកិច្ចប្រជុំដោយ លោកស្រី ភឿង សកុណា រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ដោយមានសហប្រធានចិន និងឥណ្ឌា និងប្រទេសជាសមាជិក៦ទៀតចូលរួម ក្នុងនោះរួមមាន បែលហ្សិក ជប៉ុន បារាំង សហរដ្ឋអាមេរិក ថៃ និងកូរ៉េខាងត្បូង។ បទបង្ហាញសំខាន់ៗក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ រួមមានការបង្ហាញអំពីរបាយការណ៍អភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍន៍ដូចជា គម្រោងអភិរក្ស និងជួសជុលជណ្ដើរបុរាណខាងជើង លទ្ធផលបឋមនៃការស្រាវជ្រាវបុរាណវិទ្យានៅស្ថានីយ៍គោកដីឆ្នាំង។ល។ រីឯការចូលរួមរបស់ដៃគូសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ រួមមានគម្រោងដោះមីន សកម្មភាពដោះមីននៅតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលបទបង្ហាញទូទៅផ្តោតលើគម្រោងជួសជុលប្រាសាទកោះកេរ និងប្រាសាទព្រះវិហារ៕	សៀមរាប៖ ក្រៅពីបញ្ហាអភិរក្សហើយនោះ នៅតំបន់ប្រាសាទកោះកេរ ក៏មានការប្រឈមខ្លាំងទៅនឹងភ្លើងឆេះព្រៃ ការកាប់ទន្ទ្រានព្រៃផងដែរ។ ប្រធានអាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ ដែលគ្រប់គ្រងតំបន់កោះកេរ បានទទួលស្គាល់ថា បញ្ហាកាប់ទន្ទ្រានព្រៃ ពិសេសនោះនៅរដូវក្ដៅនេះ បញ្ហាភ្លើងឆេះព្រៃកំពុងប្រឈមខ្លាំង។
ទោះជាយ៉ាងណាត្រូវចាំថា អ្នកបានដកឬយកទ្រនិចឃ្មុំចេញសិនសឹមអនុវត្តរូបមន្តមួយចំនួនដែល បង្ហាញខាងក្រោម ៖ ១. ខ្ទឹមបារាំង អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែហាន់ខ្ទឹមបារាំងរួចចិញ្ច្រាំ ឬច្របាច់យកទឹក។ លាបទឹកខ្ទឹមបារាំងស្រស់លើកន្លែងឃ្មុំទិចនិងទុកចោលសម្រាប់រយៈពេលយ៉ាងហោចណាស់ ១ ម៉ោងជាការស្រេច។ ២. ថ្នាំដុសធ្មេញ គ្រាន់តែលាបថ្នាំដុសធ្មេញមួយចំនួនលើកន្លែងឃ្មុំទិចជាការស្រេច។ អ្នកអាចបន្តលាបថ្នាំដុសធ្មេញពី ២ ទៅ ៣ ដងក្នុងមួយថ្ងៃ រហូតដល់លែងមានអារម្មណ៍ឈឺចាប់ ហើមក្រហម និងរលាកទៀត ។ ៣. ទឹកខ្មេះផ្លែប៉ោម ដើម្បីបន្ថយការឈឺចាប់និងហើម អ្នកលាបទឹកខ្មេះផ្លែប៉ោម ឬប្រើក្រណាត់ស្អាតជ្រលក់ទឹកខ្មេះផ្លែប៉ោមមកស្អំលើកន្លែងឃ្មុំទិចសម្រាប់រយៈពេលយ៉ាងហោចណាស់ ១៥ នាទី។ ៤. ខ្ទឹមស ចិញ្ច្រាំ ឬបុកកម្ទេចខ្ទឹមសដើម្បីយកទឹករបស់វា រួចលាបទឹកខ្ទឹមសស្រស់លើកន្លែងឃ្មុំទិចជាការស្រេច។ ៥. ទឹកឃ្មុំ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើដើម្បីបំបាត់ការឈឺចាប់ ហើម និងរមាស់នោះ គឺគ្រាន់តែលាបទឹកឃ្មុំបន្តិចលើកន្លែងឃ្មុំទិច រួចប្រើស្បៃស្អាតរុំពីលើសម្រាប់រយៈពេល ១ ម៉ោង។ ៦. ប្រទាលកន្ទុយក្រពើ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាបជែលប្រទាលកន្ទុយក្រពើដោយផ្ទាល់ត្រង់កន្លែងឃ្មុំទិចជាការស្រេច៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ភាគច្រើននៃពួកយើងសុទ្ធតែដឹងថាឃ្មុំទិចអាចបង្កការឈឺចាប់ខ្លាំងនិងហើមរលាក ជាពិសេសប្រសិនបើអ្នកប្រតិកម្មនឹងពិសនៃសត្វឃ្មុំ។ ប៉ុន្តែកុំបារម្ភ! អ្នកអាចព្យាបាលបញ្ហាឃ្មុំទិចឆាប់រហ័សជាមួយរូបមន្តបែបធម្មជាតិងាយៗ។
នៅដើមរដូវនេសាទត្រីប្រហុក ឆ្នាំ២០២២ ដោយប្រើឧបករណ៍នេសាទឧស្សាហកម្ម «ដាយត្រី» នៅតាមបណ្តោយដងទន្លេសាប ក្រុមការងារគម្រោងអច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ បានទទួលដំណឹងពីការចាប់បានប្រភេទត្រីងាយរងគ្រោះជាច្រើនប្រភេទ ពីសំណាក់ម្ចាស់ដាយត្រី។ ជាក់ស្តែង នៅថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២នេះ ក្រុមការងារបានចុះទៅបំពាក់ស្លាក និងលែងត្រីត្រសក់មួយក្បាល ទម្ងន់ប្រមាណ១០គីឡូក្រាម ក្នុងគោលបំណងតាមដានចរាចរផ្លាស់ទីរបស់វា ទៅកាន់ទីជម្រកតាមដងទន្លេមេគង្គលើ ខេត្តក្រចេះ និងស្ទឹងត្រែង។ វាមិនមែនជារឿងចៃដន្យទេ ដែលអ្នកនេសាទចាប់បានប្រភេទត្រីកម្រ និងមានទំហំធំៗទាំងនេះ នៅតាមដងទន្លេសាប ។ វត្តមានរបស់ប្រភេទត្រីកម្រ និងមានទំហំធំៗនេះ បណ្តាលមករបបទឹកជំនន់ទន្លេមេគង្គមានរយៈពេលវែង និងការចុះបង្ក្រាបបទល្មើសនេសាទនៅបឹងទន្លេសាបនាពេលថ្មីៗនេះ។ សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូបន្ថែម៕	ដោយ៖ ឈុត ឈាណា / អច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ
ក្រគរ, ពោធិ៍សាត់៖ ការចុះបញ្ជីអត្រានុកូលដ្ឋាន ក្នុងឃុំក្បាលត្រាច ក្នុងស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់ នៅតែមានដំណើរការល្អប្រសើរ ខណៈដែលអាជ្ញាធរតែងតែពន្លឿនការផ្តល់សេវានានាមិនឱ្យពលរដ្ឋរង់ចាំយូរនោះឡើយ។ បើទោះយ៉ាងនេះក្តី មានការកត់សម្គាល់ឃើញថា ពលរដ្ឋមួយចំនួនតូចនៅមិនទាន់យល់ពីកាតព្វរបស់មន្ត្រីអ្នកផ្តល់សេវានៅឡើយ ហើយការផ្តល់ប្រាក់លើសតម្លៃសេវារដ្ឋបាល ពីពលរដ្ឋទៅដល់មន្ត្រី នៅមិនទាន់លុបបំបាត់ទាំងស្រុងនោះទេ។ ជុំវិញករណីនេះ អ្នកស្រី បួ ឌី ជំទប់ទី១ ឃុំក្បាលត្រាច អះអាងថា បើពលរដ្ឋនៅតែបង្ខំឱ្យមន្ត្រីទទួលយកថ្លៃសាគុណនោះ មន្ត្រីក៏បង្ខំចិត្តទទួល ត្រឹមតែតម្លៃស្មើនឹងកាហ្វេ ឬទឹកអំពៅមួយកែវប៉ុណ្ណោះ។ ប្រាក់សាគុណលើសនេះ ក៏មន្ត្រីបដិសេធដែរ ព្រោះផ្តល់សេវាសាធារណៈនាដល់ពលរដ្ឋ គឺជាកាតព្វកិច្ចរបស់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន។ អ្នកស្រី បួ ឌី ជំទប់ទី១ ឃុំកំពង់ត្រាច ស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់ ការចុះអត្រានុកូលដ្ឋានក្នុងឃុំក្បាលត្រាច នៃស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍ សាត់ នៅតែមានដំណើរការល្អប្រសើរ។ អ្នកស្រី បួ ឌី ជំទប់ទី១ ឃុំក្បាលត្រាច លើកឡើងដូច្នេះក្នុងកិច្ចសម្ភាសដោយផ្ទាល់ជាមួយ អ្នកសារព័ត៌មានប្រជាពលរដ្ឋប្រចាំឃុំក្បាលត្រាច។ អ្នកស្រី ជំទប់ទី១ ឃុំក្បាលត្រាច បញ្ជាក់ទៀតថា អាជ្ញាធរតែងតែព្យាយាមពន្លឿនការផ្តល់សេវារដ្ឋបាលសេវាសាធារណៈ នៅក្នុងឃុំ មិនឱ្យពលរដ្ឋរង់ចាំយូរ ឬហួសកាលបរិច្ឆេទនោះឡើយ។ «យើងត្រូវធ្វើយ៉ាងម៉េច ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋ ទទួលបានសេវាឆាប់រហ័ស។ នៅតារាង យើងដាក់ថាឯកសារចុះសំបុត្រកំណើត អ៊ីចឹងគឺមានរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃ? ជួនកាលមានការស្នើសុំផ្សេងៗច្រើនពេក ក៏យើងសម្រេចឱ្យគាត់ មិនលើស៣ថ្ងៃទេ។ ប្រសិនបើកាលណាអត់ច្រើនទេ យើងធ្វើឱ្យគាត់ភ្លាម មិនបាច់ឱ្យគាត់រង់ចាំនោះទេ»។ នេះជាការរៀបរាប់របស់អ្នកស្រី បួ ឌី។ រយៈពេល៥ឆ្នាំហើយ ដែលអ្នកស្រី បួ ឌី បានក្លាយជាមន្ត្រីផ្តល់សេវាដល់ពលរដ្ឋរស់នៅ ក្នុងឃុំក្បាលត្រាច។ អ្នកស្រី ជំទប់ទី១ រូបនេះ អះអាងថាការធ្វើអត្រានុកូលដ្ឋាន គឺមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ សម្រាប់ពលរដ្ឋ ប្រើប្រាស់ក្នុងជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ គ្មានអត្រានុកូលដ្ឋាន ដំណើរការរៀបចំលិខិត ឬធ្វើឯកសារចាំបាច់ផ្សេងៗ នឹងត្រូវរាំងស្ទះ។ «អត្រានុកូលដ្ឋានសំខាន់ណាស់! សំខាន់តាំងពីយើងចូលរៀន ក៏ត្រូវការអត្រានុកូលដ្ឋាន។ យើងត្រូវការថតអត្តសញ្ញាណបណ្ណក៏យើងត្រូវការអត្រានុកូលដ្ឋាន។ យើងធ្វើប្លង់ដី ជាដើមហ្នឹងក៏ត្រូវការចាំបាច់សំខាន់បំផុត គឺអត្រានុកូលដ្ឋាន»។ នេះជាគុណសម្បត្តិនៃការធ្វើអត្រានុកូលដ្ឋានរបស់ពលរដ្ឋ ដែលអ្នកស្រី បួ ឌី ជំទប់ទី១ ឃុំក្បាលត្រាចបានលើកឡើង។ ប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើន មានការយល់ពីនីតិវិធី និងបានដឹងជាស្រេច ពីឯកសារពាក់ព័ន្ធ នៅពេលស្នើសុំសេវានានា។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ប្រជាពលរដ្ឋ ក៏យល់ដឹងពីតម្លៃសេវាដែលខ្លួន ត្រូវបង់ និងរយៈពេលដែលត្រូវទទួលបានឯកសារទាំងនោះវិញដែរ។ អ្នកស្រីជំទប់ទី១ បញ្ជាក់បន្ថែមថា៖ «ការបិទតារាងតម្លៃសេវានីមួយៗ ក៏ដូចជាការកំណត់រយៈពេល នៃការផ្តល់សេវា នៅសាលាឃុំ ក៏ជាការរួមចំណែកនៅក្នុងដំណើរការនៃការផ្តល់សេវារបស់មន្ត្រីរដ្ឋបាលឃុំទៅកាន់ពលរដ្ឋ»។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី អ្នកស្រី បួ ឌី និយាយដោយឥតលាក់លៀមបន្តថា ករណីផ្តល់សាគុណដល់មន្ត្រីផ្តល់សេវា នៅមិនទាន់បានលុបបំបាត់ទាំងស្រុងនៅឡើយ។ បើតាមអ្នកស្រី ឌី ពលរដ្ឋមួយចំនួនតូច នៅតែបន្តផ្តល់ប្រាក់ដល់មន្ត្រី ទោះបីបានដឹងថា ដឹងពីតម្លៃសេវារដ្ឋបាលនោះ តាមរយៈតារាងតម្លៃសេវា ដែលបិទនៅសាលាឃុំនោះច្បាស់ ហើយក៏ដោយ។ អ្នកស្រី បួ ឌី ថ្លែងបែបនេះ៖ «គាត់(ពលរដ្ឋ)ខ្លះ អត់ដែលមក(ទទួលសេវា) គាត់ហុចលុយមកត្រឹម៥ពាន់(រៀល) អីហ្នឹង យើង(តប)ថាអត់ទេ ពួកខ្ញុំធ្វើនេះអត់ទទួលសេវាអីទេ។ ធ្វើជូនអត់គិតលុយ អត់គិតថ្លៃ»។ តបនឹងសំណួររបស់អ្នកកាសែតពលរដ្ឋដែលសួរថា តើធ្វើដូចម្តេច បើពលរដ្ឋនៅតែ បង្ខំឱ្យមន្ត្រីទទួលយកថ្លៃសាគុណនោះ? អ្នកស្រី ឌី ឆ្លើយដូច្នេះថាមន្ត្រី ក៏បង្ខំចិត្តប្រាក់សាគុណនោះ ត្រឹមតែតម្លៃស្មើនឹងភេសជ្ជៈ ដូចជាកាហ្វេ ឬទឹកអំពៅ មួយកែវ ប៉ុណ្ណោះ។ ទឹកប្រាក់សាគុណ លើសនេះ ក៏មន្ត្រីបដិសេធដែរ។ ជុំវិញការកាត់បន្ថយរូបភាពនេះ អ្នកស្រី បួ ឌី លើកឡើងថា ទាំងមន្ត្រីឃុំ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធ នៅតែបន្តផ្សព្វផ្សាយ និងអប់រំដល់ពលរដ្ឋ តាមរយៈវេទិកាសាធារណៈ ឬតាមសិក្ខាសាលានានា ព្រមទាំងការចុះអប់រំផ្សព្វផ្សាយដល់ផ្ទះពលរដ្ឋផងដែរ។ អ្នកស្រី ណែត ស្រីដា ជាពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងឃុំក្បាលត្រាច បានលើកឡើងថាការចុះ បញ្ជីអត្រានុកូលដ្ឋានក្នុងឃុំរបស់គាត់ពិតជាមានដំណើរការល្អប្រសើរមែន។ អ្នកស្រី ណែត ស្រីដា បន្តទៀតថា អាជ្ញាធរឃុំ តែងតែផ្សព្វផ្សាយ និងជំរុញឱ្យពលរដ្ឋ មកធ្វើអត្រានុកូលដ្ឋានឱ្យបានទាន់ពេលវេលា ដើម្បីយកឯកសារនេះ ទុកប្រើប្រាស់ក្នុងតម្រូវការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ៕ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្ម សេវាល្អ (វីដេអូនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើង ក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែត តាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុងអត្ថបទ និងវីដេអូនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ /ផលិតករ ហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការ អភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ អេង គឹមលាង យុវជនឃុំក្បាលត្រាច
ដើម្បីអោយប្រព័ន្ធរាងកាយបញ្ជេញជាតិពុលពីក្នុងខ្លួនអោយអស់ ហើយស្រូបមកវិញនៅសារធាតុចិញ្ជឹមគ្រប់គ្រន់។ សូមធ្វើតាមការណែនាំនៅវីដេអូខាងក្រោមនេះ។ ធាតុផ្សំទាំងនេះមាន ដូចជា តែ ខ្ញី និង ក្រូចឆ្មារ ញ៉ាំមុនអាហារពេលព្រឹកអោយបានរាល់ថ្ងៃណា! ក្នុងរយះពេល មួយទៅ ពីរ សប្ដាហ៏ ខ្ញុំធានាថាប្រាកដជាស្រកគីឡូ នឹងស្រកខ្លាញ់មិនខាន ។ -នៅមានវិធិសាស្ត្រមួយទៀតដែលងាយស្រួលហើយនឹងដុតជាតិខ្លាញ់បានយ៉ាងល្អហើយធានាស្រកបែបធម្មជាតិវាជាប្រភេទផលិតផលអាហារបំប៉នដែលមានឈ្មោះថាGreen Coffee Bean -អត្ថប្រយោជន៍របស់Green Coffee Bean សម្រកទម្ងន់ដ៏ងាយស្រួលជាមួយនឹង Green Coffee Bean អ្នកនឹងមានរូបរាងស្រលូនស្អាតគួរឲ្យទាក់ទាញពីមនុស្សជុំវិញខ្លួន ។ ដើម្បីសម្រកទម្ងន់ Acid caffeic + Acid chlorogenic ( មាននៅក្នុងគ្រាប់កាហ្វេបៃតង ) ជួយបំបាត់ជាតិអាស៊ីតខ្លាញ់ ក្នុងឈាមផ្លាស់ប្ដូរទៅជាបណ្ដាថាមពលងាយរំលាយ បង្ការភាពស្រូបយកជាតិខ្លាញ់ បញ្ចេញទៅខាងក្រៅ ។ គ្រាប់កាហ្វេបៃតង ជួយឲ្យរាងកាយមិត្តបញ្ចេញកម្ដៅដោយខ្លួនឯង ធ្វើបង្កើនដំណើរការផ្លាស់ប្ដូរសារជាតិ បង្កើនសមត្ថភាពដុតរំលាយជាតិខ្លាញ់ (តាមរបៀបបង្ការភាពស្រូបយកជាតិខ្លាញ់ គ្រប់គ្រងកំរិតកាឡូរី)។ ទន្ទឹមនឹងនោះ៖ + កាហ្វេអ៊ីនគ្មានផលប៉ះពាល់ និងអាចធ្វើឲ្យរាងកាយកម្ចាត់ជាតិពុលចេញបាន ដោយសារហេតុនេះទើបជួយសម្រកខ្លាញ់បាន ។ + តម្លៃ oracខ្ពស់ - ជាតិបង្ការអុកស៊ីនកម្មនៅក្នុងគ្រាប់កាហ្វេបៃតងមានប្រយោជន៍ ជំរះធ្វើស្បែកស្អាតតឹងណែន និងរក្សារាងបានប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់ ។ + Crominum នៅក្នុងគ្រាប់កាហ្វេបៃតងគឺជាមួយប្រភេទវិតាមីន B ជួយកាត់បន្ថយអារម្មណ៍ឃ្លានអាហារផ្អែម បន្ថយកំរិត glucose នៅក្នុងឈាមនិងបន្ថយកម្រិត insulin សន្សឹមៗ អ្នកនឹងបាត់ចំណង់ហូបបន្ថែមទៀត គឺជាវិធីគ្រប់គ្រងកំរិតការហូបប្រសិទ្ធិភាពបំផុត ។ អ្នកអាច គ្រប់គ្រងទាំងស្រុងបានរបបអាហារពេលប្រើនូវផលិតផល Green Coffee Bean - អាននិងធ្វើតាមការណែនាំ - ប្រើប្រាស់ផលិតផលGreen Coffee Bean - ផ្សំជាមួយនឹងការហាត់ប្រាណងាយស្រួលនៅឯផ្ទះ - គ្រប់គ្រងរបបបំប៉នសមស្រប -Green Coffee Bean - 100% ពីធម្មជាតិ ផលិតផល Green Coffee Bean ផ្សំឡើងពីធម្មជាតិ100% ដែលបានអ្នកជំនាញចម្រាញ់យកពីបណ្ដាជាតិដ៏ល្អសុទ្ធបំផុត ដើម្បីឲ្យបញ្ចេញនូវផលិតផលនេះ ។ ផលប្រយោជន៍សម្រកទម្ងន់ចម្បងរបស់Green Coffee Beanគឺមកពីកត្តាដ៏ល្អពីបណ្ដាគ្រាប់កាហ្វេបៃតង ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ Green Coffee Beanនៅផ្សំជាមួយនឹងសម្បកគ្រាប់ celloluse សម្បកអង្ករនិង silica មួយកំរិតសមស្របបានបង្កើនប្រសិទ្ធិភាពសម្រកទម្ងន់កើនឡើងទៅដល់៤ដង គ្រាប់កាហ្វេបៃតងធម្មតា។ + កាហ្វេបៃតង ( បានកាត់បន្ថយជាតិកាហ្វេអ៊ីន ) មានប្រយោជន៍ដុតរំលាយជាតិខ្លាញ់សល់ ។ ជាតិអុកស៊ីនកម្មធ្វើឲ្យស្បែកស្អាត និងតឹងណែន ។ + Microcrystalline cellulose មានសមត្ថភាពកម្ចាត់ជាតិខ្លាញ់ពីអាហារ ។ + Yerba Mate មានតួរនាទីដ៏សំខាន់ក្នុងការរំលាយជាតិខ្លាញ់ ។ + សម្បកអង្ករជួយរាំងស្កាតបណ្ដាសញ្ញាពីបណ្ដាអាស៊ីតអាមីនជំរុញភាពឃ្លានដល់ខួរក្បាល។ + Silicon Dioxide មានប្រយោជន៍បន្ថយការឃ្លានតាមវិធី Regulatory បណ្ដា enzyme រំលាយអាហារធ្វើឲ្យឆ្អែតបន្ថែមវិតាមីន B, C ... ។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖វិធីសម្រកទម្ងន់លឿនរហ័ស លាងជាតិពុលចេញពីរាងកាយ។ ខ្ញីនិងក្រូចឆ្មារ មានប្រសិទ្ធិភាពបំផុតក្នុងការលាងសម្អាតកាកសំណល់និងជាតិពុល លាងសម្អាតសារធាតុខ្លាញ់ និង ជួយអោយសរីរាង្គមានសុខភាពល្អ។ ជារៀងរាល់ថ្ងៃរាងកាយរបស់អ្នកទទួលយកនូវជាតិពុល សារធាតុគីមីយ៉ាងច្រើន ពីចំនីអាហារ ដែលយើងមិនដឹង។
ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានរួមគ្នានៅថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា លោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ នាយករដ្ឋមន្រ្តីអ៊ីស្រាអែល, រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិ Yoav Gallant និងរដ្ឋមន្រ្តី Benny Gantz បានច្រានចោលការរិះគន់របស់សហគមន៍អន្តរជាតិ ក្រោយប្រតិបត្តិការយោធារបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់កាហ្សា បានធ្វើឱ្យប្រជាជនស៊ីវិលជាច្រើននាក់ស្លាប់បាត់បង់ជីវិត។ តាមការបញ្ជាក់របស់លោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ មេដឹកនាំបណ្តាប្រទេសជាច្រើន បានជំរុញឱ្យអ៊ីស្រាអែល មានបទឈប់បាញ់ ប៉ុន្តែអ៊ីស្រាអែល នឹងប្រឆាំងពិភពលោកប្រឆាំងបើចាំបាច់ ដើម្បីការពារសន្តិសុខរបស់ខ្លួន។ «កុំទន់ទោរទៅរកសម្ពាធ។ សង្រ្គាមរបស់យើង ក៏ជាសង្រ្គាមរបស់អ្នក។ អ៊ីស្រាអែល ត្រូវតែឈ្នះ ដើម្បីផលប្រយោជន៍របស់ពិភពលោក»។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអ៊ីស្រាអែល បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ដោយបន្តថា អ៊ីស្រាអែល នឹងបន្តប្រឆាំងពិភពលោក ប្រសិនបើចាំបាច់។ កន្លងមក មេដឹកនាំអ៊ីស្រាអែល បានប្តេជ្ញាមិនទទួលយកបទឈប់បាញ់ដាច់ខាត ដើម្បីបង្ការកុំឱ្យក្រុមហាម៉ាស អាចពង្រឹងកម្លាំងរបស់ខ្លួនឡើងវិញ។ អាម៉េរិក ក៏យល់ស្របលើបញ្ហានេះដែរ និងអនុញ្ញាតឱ្យមានការផ្អាកបាញ់រយៈពេលខ្លីសម្រាប់ជំនួយមនុស្សធម៌ទៅក្នុងតំបន់កាហ្សាប៉ុណ្ណោះ។ នៅពេលកន្លងមក ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានជំរុញឱ្យអ៊ីស្រាអែលបញ្ឈប់ការទម្លាក់គ្រាប់បែកលើតំបន់កាហ្សា ដែលបង្កឱ្យប្រជាជនស៊ីវិលជាច្រើននាក់ បាត់បង់ជីវិត។ ជាការឆ្លើយតប លោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានអះអាងថា វាជាកំហុសរបស់ក្រុមហាម៉ាស ដែលបង្ការប្រជាជនស៊ីវិលប៉ាឡេស្ទីន កុំឱ្យមានចាកចេញពីតំបន់មានជម្លោះ ហើយក្រុមហាម៉ាស បានប្រើប្រាស់ប្រជាជនស៊ីវិលជាខែលសម្រាប់ការពារខ្លួន។ ត្រង់ចំណុចនេះ មេដឹកនាំអ៊ីស្រាអែល បានលើកឡើងថា ក្រុមហាម៉ាស ត្រូវតែទទួលខុសត្រូវលើករណីស្លាប់របស់ប្រជាជនស៊ីវិល ហើយវាមិនមែនជាកម្លាំងរបស់អ៊ីស្រាអែលឡើយ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Times of Israel។ ក្នុងជម្លោះជាង ១ខែមកនេះ អ្នកស្លាប់នៅក្នុងដែនដីកាហ្សាបានកើនឡើងលើសពី ១១០០០នាក់ហើយ ខណៈប្រជាជនភៀសខ្លួន ជាច្រើនម៉ឺននាក់ កំពុងត្រូវការជំនួយជាបន្ទាន់។ ចំណែកប្រជាជនអ៊ីស្រាអែលយ៉ាងហោចណាស់ ១៤០០នាក់ បានស្លាប់ ដោយសារការវាយប្រហារពីក្រុមហាម៉ាស៕	មេដឹកនាំអ៊ីស្រាអែល នៅថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា បានសន្យាជាមួយទាហានរបស់ខ្លួន ក្នុងការតាមកម្ចាត់ក្រុមហាម៉ាស ដែលជាសត្រូវធំរបស់ខ្លួន បើទោះត្រូវប្រឈមមុខនឹងការរិះគន់ពីសហគមន៍អន្តរជាតិ ជុំវិញករណីស្លាប់របស់ប្រជាជនស៊ីវិលប៉ាឡេស្ទីនក៏ដោយ។
ចាប់កំណើតនៅសហគមន៍ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ កំពង់ភ្លុក នៃបឹងទន្លេសាប ក្នុងខេត្តសៀមរាប យុវតី ថន់ មេសា មានវ័យ១៧ឆ្នាំ ជាអ្នកដឹកភ្ញៀវទេសចរទស្សនាសហគមន៍ទេសចរណ៍កំពង់ភ្លុក។ រយៈពេលជាង១ឆ្នាំហើយ ដែល មេសា ចូលរួមជាមួយសហគមន៍ក្នុងការផ្ដល់សេវាទេសចរណ៍នេះ។ អ្នកអុំទូកដឹកទេសចរ កំពុងអង្គុយលើទូករង់ចាំភ្ញៀវ នៅសហគមន៍ធម្មជាតិ កំពង់ភ្លុក។ ឆ្លៀតពីការសិក្សា នៅថ្ងៃចុងសប្ដាហ៍ និងថ្ងៃបុណ្យជាតិនានា យុវតីមានឈាមជ័រជាអ្នកនេសាទរូបនេះ តែងមកអុំទូកជូនទេសចរទស្សនាក្នុងព្រៃសហគមន៍របស់នាង រួមជាមួយប្អូនប្រុសម្នាក់ទៀត ដែលមានអាយុប្រហែល១០ឆ្នាំ កំពុងរៀននៅថ្នាក់ទី៥។ កំពុងអុំទូក ជូនអ្នកសារព័ត៌មាន ThmeyThmey25 ទស្សនាព្រៃក្នុងសហគមន៍កំពង់ភ្លុក នៅថ្ងៃចូលឆ្នាំសកល២០២៣នេះ យុវតី មេសា ប្រាប់ពីមូលហេតុមកធ្វើជាអ្នកអុំទូកដូច្នេះ៖ «ថ្ងៃទំនេរចេះមកអុំទូកដើម្បីរកលុយខ្លះទុករៀន បើថ្ងៃរៀនអត់មកទេ មកតែថ្ងៃចុងសប្ដាហ៍ បុណ្យទានអីទេ។ ណាមួយយើងក្មេងអ៊ីចេះ ហើយណាមួយយើងនៅរៀនទៀត អត់អាចទៅធ្វើការងារអីធ្ងន់ៗទេ ហើយយើងធ្វើការងារតិចតួចអ៊ីចេះ បានប្រាក់ខ្លះសម្រាប់យកទៅរៀន»។ កញ្ញា ថន់ មេសា សិស្សថ្នាក់ទី១២ និងជាអ្នកអុំទូកដឹកទេសចរ នៅសហគមន៍ធម្មជាតិ កំពង់ភ្លុក ខេត្តសៀមរាប។ សម្រាប់យុវតីអ្នកភូមិត្នោតកំបត់ ការងារជាអ្នកអុំទូកនេះ មិនបានផ្ដល់កម្រៃក្រាស់ក្រែលសម្រាប់យុវតីរូបនេះទេ ពោលគឺនាងទទួល២ដុល្លារក្នុងមួយជើងៗ។ ដោយឡែក តម្លៃសំបុត្រសម្រាប់ភ្ញៀវជិះទូកវិញ គឺមានតម្លៃ ១ម៉ឺនរៀលសម្រាប់ភ្ញៀវជាតិ និង ២ម៉ឺនរៀលសម្រាប់ភ្ញៀវបរទេស។ បើតាមកញ្ញា មេសា នៅថ្ងៃបុណ្យធំៗនាង អាចដឹកភ្ញៀវបាន២ជើង ជាក់ស្ដែងថ្ងៃចូលឆ្នាំសកល។ កញ្ញា មេសា និងប្អូនប្រុស កំពុងអុំទូក។ ទោះចំណូលពីការងារជាអ្នកអុំទូកនេះមិនផ្ដល់កម្រៃច្រើន ដល់យុវតីកូនអ្នកនេសាទរូបនេះ តែនាងសប្បាយចិត្តដែលអាចរកចំណូលបាន ជាជាងយកពេលវេលាទាំងនោះទៅប្រើប្រាស់អត់ប្រយោជន៍។ ក្រៅពីសប្បាយចិត្តដែលបានកម្រៃ យុវតីរូបនេះក៏សប្បាយចិត្តដែរ បានជួបមនុស្សថ្មីៗ និងបានជូនពួកគេ ទស្សនាទឹកដីរបស់ខ្លួន ក៏ដូចជាបានផ្សព្វផ្សាយពីតំបន់ខ្លួន។ ទេសចរទស្សនាថ្ងៃលិច នៅសហគមន៍ធម្មជាតិ កំពង់ភ្លុក។ ក្រៅពីជំនាញអុំទូក យុវតីរស់នៅបឹងទន្លេសាបរូបនេះ មិនចេះនេសាទ ដូចឪពុកម្ដាយខ្លួនឡើយ ដោយសារអាណាព្យាបាលមិនដែលឱ្យនាងទៅជាមួយ និងជំនួសដោយការបញ្ជូនខ្លួនទៅរៀន។ បច្ចុប្បន្នយុវតីដែលមានបងប្អូន៤នាក់រូបនេះ ជាសិស្សស្រឡាញ់ការសិក្សាមុខវិជ្ជាគីមីវិទ្យា និងរៀនបង្គួរមួយរូប។ ដោយស្រឡាញ់ផ្នែកគីមីវិទ្យា អ្នកឃុំកំពង់ភ្លុករូបនេះ មានក្ដីស្រមៃចង់ធ្វើជាគ្រូបង្រៀនផ្នែកគីមីវិទ្យា។ ប៉ុន្តែ មេសា មិនដឹងទេ ថាតើឪពុកម្ដាយរបស់ខ្លួនអាចមានលទ្ធភាពបញ្ជូននាងទៅបន្តការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យក្នុងរាជធានីភ្នំពេញដូចក្ដីបំណងនោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងណា យុវតីកូនអ្នកនេសាទនៅបឹងទន្លេសាបរូបនេះ នៅតែសង្ឃឹម ពីអនាគតជាគ្រូបង្រៀនគីមីវិទ្យារបស់ខ្លួន៕ ផ្ទះពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងឃុំកំពង់ភ្លុក នៃសហគមន៍ធម្មជាតិ កំពង់ភ្លុក ខេត្តសៀមរាប។	សៀមរាប៖ យុវតី ថន់ មេសា ជាសិស្សកំពុងសិក្សានៅថ្នាក់ទី១២ ក្នុងសហគមន៍ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ កំពង់ភ្លុក ខេត្តសៀមរាប។ យុវតីឈាមជ័រអ្នកនេសាទរូបនេះ តែងយកពេលវេលាផ្ទាល់ខ្លួនពីការសិក្សា មកផ្ដល់សេវាដឹកភ្ញៀវទេសចរតាមទូក ក្នុងសហគមន៍ខ្លួន។ ទោះបានកម្រៃស្ដួចស្ដើង តែយុវតីរូបនេះសប្បាយចិត្តដែលបានជួយសម្រួលបន្ទុកគ្រួសារខ្លះ និងផ្គត់ផ្គង់ការសិក្សារបស់ខ្លួន។ កូនស្រីអ្នកនេសាទរូបនេះ មានក្ដីស្រមៃធំ គឺចង់ធ្វើជាគ្រូបង្រៀនផ្នែកគីមីវិទ្យា។
ខ្សែការពារអន្តរជាតិព័រទុយហ្កាល់ ត្រូវបានចោរមួយក្រុមចូលប្លន់ដល់ក្នុងផ្ទះអំឡុងពេលរូបគេនៅជាមួយគ្រួសារ នៅក្រោយថ្ងៃបុណ្យណូអែល។ Cancelo រងរបួសមុខយ៉ាងដំណំ បន្ទាប់ពីព្យាយាមប្រយុទ្ធជាមួយក្រុមចោរប្លន់នោះ។ ទោះមានការតតាំងគ្នាជាមួយក្រុមចោរ ប៉ុន្តែ Cancelo អះអាងថាពួកចោរទាំងនោះ នៅតែអាចយកគ្រឿងអលង្ការពីផ្ទះខ្លូនមួយចំនួនបានដដែល។ ក្នុងសន្និសីទកាសែតមុនជំនួប Man City ទល់នឹង Sporting Lisbon ពានរង្វាន់ Champions League វគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ ខ្សែការពារវ័យ២៧ឆ្នាំរូបនេះ ប្រាប់ថាទោះគ្មាននរណាម្នាក់ក្រៅពីខ្លួនរងរបួសក្តី ប៉ុន្តក្នុងហេតុការដ៏រន្ធត់នោះបានធ្វើឱ្យគ្រួសាររបស់គេភ័យខ្លាច។ «វាគួរឱ្យរន្ធត់ណាស់ វាធ្វើឱ្យគ្រួសាររបស់ខ្ញុំទាំងអស់ភ័យខ្លាច និងប៉ះពាល់ដល់អារម្មណ៍ផ្លូវចិត្តដល់សព្វថ្ងៃ។ ខ្ញុំមិនអីទេ ប៉ុន្តែគ្រួសាររបស់ខ្ញុំមិនសមនឹងឆ្លងកាត់ហេតុការណ៍ដ៏អាក្រក់នេះទេ»។ នេះជាការអះអាងរបស់ Cancelo។ Cancelo បានផ្លាស់ពី Juventus ទៅចូលរួមជាមួយ Man City ក្នុងតម្លៃ៨១លានដុល្លារ កាលពីឆ្នាំ២០១៩។ អតីតកីឡាករ Inter Milan និង Valencia រូបនេះបានបង្ហាញទម្រង់លេងយ៉ាងល្អដើម្បីជួយក្រុម Man City ឈ្នះជើងឯក Premier League រដូវកាលមុន និងកំពុងជួយក្រុមមេឃខៀវនាំមុខដាច់កំពូលតារាងនៅរដូវកាល២០២១-២២នេះផង។ ខ្សែការពារព័រទុយហ្កាល់ ដែលយល់ព្រមបន្តកិច្ចសន្យាជាមួយ Man City ដល់ឆ្នាំ២០២៧ ធ្លាប់បានសរសេរលើ Instagram ទៀតថារូបគេធ្លាប់ជួបឧបសគ្គជាច្រើនក្នុងជីវិត ហើយនេះគ្រាន់តែជារឿងតូចតាចមួយប៉ុណ្ណោះ។ កាលពីនៅអាយុ១៨ឆ្នាំ ខ្សែការពារស្តាំរូបនេះ រៀបរាប់ថាបានជួបគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ហើយធ្វើឱ្យម្តាយខ្លួនស្លាប់ទៀតផង។ Cancelo បន្ថែមថា៖ «មានឧបសគ្គជាច្រើនក្នុងជីវិតខ្ញុំ ហើយខ្ញុំត្រូវតែយកឈ្នះលើពួកគេ ខ្ញុំជាកីឡាករដែលមានស្មារតីរឹងមាំ ហើយនេះជារបៀបដែលខ្ញុំអាចប្រកបអាជីពបាល់ទាត់រលូនដល់សព្វថ្ងៃ»៕	Joao Cancelo ខ្សែការពារ Manchester City នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ សារភាពថាសកម្មភាពប្លន់ដល់ក្នុងផ្ទះខ្លួនដ៏គួរឱ្យរន្ធត់កាលពីខែធ្នូកន្លងទៅបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ផ្លូវចិត្តគ្រួសាររបស់គេយ៉ាងខ្លាំង។
គុនល្បុក្កតោរស់ឡើងវិញ ជាភាពយន្តជីវិតពិត និយាយពីការរស់ឡើងវិញនៃក្បាច់គុនល្បុក្កតោ។ ដោយចំណាយថតអស់ពេល ៥ ឆ្នាំ វាបានកត់ត្រានូវការតស៊ូរបស់លោកគ្រូធំក្បាច់គុនល្បុក្កតោ គឹមស៊ាន ដែលជាអ្នកនៅរស់ពីរបបខ្មែរក្រហម។ គាត់បានជួយប្រោសជីវិតដល់គុនល្បុក្កតោនៃក្បាច់គុនបុរាណខ្មែរ ហើយថែរក្សាវាជាមួយយុវជនជាតិខ្មែរ។ ដូចប្រពៃណីវប្បធម៌របស់ខ្មែរដទៃទៀតដែរ គុនល្បុក្កតោត្រូវប្រឈមនឹងការបាត់បង់ នៅសម័យខ្មែរក្រហម។ ការចាក់បញ្ចាំងនៅភាពយន្តក្នុងស្រុក ដែលគ្រប់គ្រងដោយក្រុមហ៊ុនចែកចាយភាពយន្ត វេសថិក មីឌៀ លីមីធីត ដែលជាការបិទបញ្ចប់ដំណើរផលិតរយៈពេល ១៣ ឆ្នាំ របស់ផលិតករភាពយន្តជនជាតិកាណាដា លោក Mark Bochsler និងផលិតករជនជាតិស្វីស អ្នកស្រី Sandra Leuba។ ពួកគាត់បាននាំយកសាច់រឿងសង្គ្រោះវប្បធម៌ខ្មែរ ដ៏អស្ចារ្យមួយនេះទៅកាន់ពិភពលោក។ ការចាក់បញ្ចាំងនេះក៏មានការរៀបចំពិធីសម្ពោធ និងការចាក់បញ្ចាំងជាផ្លូវការកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ដោយរៀបចំឡើងដោយលោកជំទាវ ភឿង សកុណា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ ហើយក៏មានការចូលរួមពីភ្ញៀវកិត្តិយស ៣០០នាក់ រួមមានថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលរបស់រដ្ឋាភិបាល ភ្ញៀវកិត្តិយសបរទេស តារាកម្ពុជា តួសម្តែង តារាល្បីៗ បវរកញ្ញាចក្រវាលឆ្នាំ២០២១ និងអត្តពលិក រួមមានជ័យលាភីមេដាយស៊ីហ្គេមកម្ពុជា ដែលមកពីក្រុមល្បុក្កតោជម្រើសជាតិ ផ្នែកផ្សព្វផ្សាយ និងអ្នកវិភាគភាពយន្ត និងភ្ញៀវកិត្ដិយសជាច្រើនទៀត។ កម្មវិធីសម្ពោធនេះ ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងដោយមានការជួយជ្រោមជ្រែងដ៏សប្បុរស ពីអ្នកជួយឧបត្ថម្ភដូចជា ដៃគូថ្នាក់ពេជ្រគឺ ក្លឹបជើងឯកពិភពលោកគុនខ្មែរ ដែលតំណាងដោយឧកញ៉ា Srey Chan Thron, Thiago Teixeira Machado និង Roma Maria Rozanska Steffen, ដៃគូឧបត្ថម្ភថ្នាក់មាស ផលិតកម្មកងចក្រ និងដៃគូឧបត្ថម្ភថ្នាក់ប្រាក់គឺការិយាល័យសហប្រតិបត្តិការស្វីស និងទីភ្នាក់ងារកុងស៊ុល។ ដៃគូផ្សេងៗក៏រួមមាន យូណេស្កូ គណកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា ស្រាបៀរ ABC និងរោងភាពយន្តលេជេន។ ក្រៅពីផលិតករភាពយន្ត កម្មវិធីសម្ពោធក៏មានការចូលរួមដោយលោកគ្រូធំ សាន គឹមស៊ាន ដែលជាតួឯកនៃភាពយន្តនេះ តារាភាពយន្តកម្ពុជា សំ ថារ័ត្ន, លោក វ៉ាត់ ចំរើន លេខាធិការទូទៅនៃគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា, Soueng Mala, Soukong Chea ព្រមជាមួយ Derek Bidaut និង Dara Phang ដែលមកពីគ្រួសារល្បុក្កតោ ហើយពួកគាត់ក៏មានមុខនៅក្នុងភាពយន្តនេះដែរ។ ក្នុងចំណោមភ្ញៀវកិត្តិយសដែលចូលរួម ក៏មានលោក Chea Chan Boribo លេខាធិការរដ្ឋ និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន, លោក Patrick Murphy ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា, លោក Jacques Pellet ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំង, លោក Sardar Umar Alam ប្រធានយូណេស្កូប្រចាំនៅកម្ពុជា, លោក Markus Buerli ភ្នាក់ងារកុងស៊ុលស្វីស និងលោក Christophe Rouleau ពីស្ថានកុងស៊ុលកាណាដា និងរដ្ឋមន្ត្រី TANINAI Ichitomo អនុប្រធានបេសកកម្មពីស្ថានទូតជប៉ុន។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន លេខាធិការទូទៅនៃគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា សាច់រឿងទាំងមូល គឺជាសាច់រឿងពិត។ វាជាជីវិតពិត សម្រាប់គ្រប់ប្រជាជនកម្ពុជា ដោយយើងជីកកកាយអ្វីដែលបានបាត់បង់ ហើយប្រោសវាឱ្យរស់ឡើងវិញ។ ខ្ញុំសុំទទូចដល់គ្រប់គ្នា ជាពិសេសគ្រប់អ្នកស្រាវជ្រាវ ដែលចង់ដឹងពីទុក្ខលំបាកពាក់ព័ន្ធនឹងគុនល្បុក្កតោ យុវជន និងអ្នកស្រឡាញ់វប្បធម៌ទាំងអស់ មកគាំទ្រភាពយន្តនេះ ដែលនឹងចាក់បញ្ចាំងនៅគ្រប់រោងភាពយន្ត។ លោក Markus Buerli ប្រធានសហប្រតិបត្តិការភ្នាក់ងារស្វីស សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ និងសហប្រតិបត្តិការ ប្រចាំនៅកម្ពុជាបានមានប្រសាសន៍ថា វាជាភាពយន្តដ៏អស្ចារ្យ។ ខ្ញុំគិតថា ឈុតឆាករំជួលចិត្តភាគច្រើន គឺនៅពេលដែលពួកគេនិយាយពីអតីតកាល និងទុក្ខលំបាកដែលពួកគេឆ្លងកាត់ តែពួកគេនៅតែរក្សាទឹកចិត្តនោះ ធ្វើអ្វីមួយសម្រាប់ជីវិត ដើម្បីតំណាងឱ្យកម្ពុជា ហើយពួកគេក៏មានមោទកភាពលើអ្វីដែលពួកគេធ្វើ។ គុនល្បុក្កតោបានឡើងដល់ទំព័រមុខ នៃសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ ហើយជាកីឡាបើកឆាកនៅក្នុងការប្រកួតកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៣២ នៅប្រទេសកម្ពុជា កាលពីដើមខែនេះផងដែរ។ អ្នកប្រដាល់ និងអ្នកសម្តែងល្បុក្កតោទទួលបានមេដាយ ១៨ សម្រាប់កម្ពុជា។ នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២២ យូណេស្កូ ដែលជាផ្នែកវប្បធម៌នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ បានបញ្ចូលគុនល្បុក្កតោ ចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបី។ គុនល្បុក្កតោរស់ឡើងវិញ ជាភាពយន្តពិត និយាយពីការប្រោសជីវិតគុនល្បុក្កតោឡើងវិញ ហើយក៏ត្រូវបានយូណេស្កូលើកឡើងផងដែរ។ ភាពយន្តរឿង គុនល្បុក្កតោរស់ឡើងវិញ ទាំងសំឡេងបញ្ចូលជាភាសាខ្មែរ និងសំឡេងដើមជាភាសាអង់គ្លេស នឹងមកដល់គ្រប់រោងភាពយន្តថ្ងៃទី ២៥ ឧសភា ហើយជាការចាក់បញ្ចាំងដំបូងនៅកម្ពុជា។ កំណែភាសាអង់គ្លេស ដែលមិនទាន់បានបញ្ចប់ ធ្លាប់ធ្វើការចាក់បញ្ចាំងម្តង នៅក្នុងមហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា ឆ្នាំ ២០១៨។ ចាប់ពីពេលនោះ ភាពយន្តរឿងនេះបានចាក់បញ្ចាំង នៅគ្រប់មហោស្រពភាពយន្តទូទាំងសកលលោក ដោយទទួលបានពានរង្វាន់ជាង ២០ និងទទួលការកោតសរសើរពីអ្នកវិភាគភាពយន្ត។ ភាពយន្តនេះក៏ទទួលបានកិត្តិយសដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ នៅក្នុងភាពយន្តកីឡាអន្តរជាតិ ដោយបានទទួលជ័យលាភីជើងឯកភាពយន្តកីឡាពិភពលោក នៅទីក្រុងមីឡាន និងនៅក្នុងមហោស្រពកីឡាចំណាស់ជាងគេលើពិភពលោក គឺមហោស្រពភាពយន្តកីឡា Paladino នៅទីក្រុង Paladino ប្រទេសអ៊ីតាលី ដោយទាំងពីរលើកនោះ ក៏មានការចូលរួមគាំទ្រពីគណៈកម្មាធិការអន្តរជាតិអូឡាំពិកផងដែរ។ គម្រោងចាក់បញ្ចាំងភាពយន្តនេះនៅកម្ពុជាដំបូង នៅឆ្នាំ ២០២០ ត្រូវបានអូសបន្លាយ ដោយសារវិបត្តិកូវីដ-១៩។ ភាពយន្តរឿង គុនល្បុក្កតោរស់ឡើងវិញ ត្រូវបានផលិតដោយផលិតកម្ម Cineboxx Film & Television Inc. ដែលមានស្នាក់ការនៅទីក្រុងតូរ៉ុនតូ និងមានផលិតកម្មកងចក្រ ជាតំណាងផ្តាច់មុខនៅកម្ពុជា, ផលិតករភាពយន្ត លោក Loy Te ហើយត្រូវបានចែកចាយដោយក្រុមហ៊ុន វេសថិក មីឌៀ លីមីធីត។ គុនល្បុក្កតោរស់ឡើងវិញ នឹងមានចាក់បញ្ចាំងនៅគ្រប់រោងភាពយន្តលេជេន (Legend Cinemas) រោងភាពយន្តមេជើ (Major Cineplex) និង Prime Cineplex នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ខេត្តសៀមរាប និងខេត្តព្រះសីហនុ។ ទីតាំងភាគច្រើននឹងចាក់បញ្ចាំងជាការបញ្ចូលសំឡេងភាសាខ្មែរ ហើយសម្រាប់សំឡេងដើមជាភាសាអង់គ្លេស នឹងមានចាក់បញ្ចាំងនៅទីតាំងដែលបានកំណត់ (សូមចូលទៅគេហទំព័រ ឬកម្មវិធីទូរសព្ទដៃរបស់រោងភាពយន្ត សម្រាប់ព័ត៌មានលម្អិត)៕ សម្រាប់ឈុតខ្លីភាពយន្តនេះ សូមទស្សនាឈុតខ្លីផ្លូវការនៃភាពយន្តរឿង គុនល្បុក្កតោរស់ឡើងវិញ នៅទីនេះ: Surviving Bokator Trailer តំណហ្វេសប៊ុក : facebook.com/bokatorfilm សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមទាក់ទងមក លោក រតនា Westec Media Limited ទូរសព្ទ: +85510 600 848 អ៊ីមែល: [email protected] Sandra Leuba ផលិតករ Cineboxx Film & Television Inc. ទូរសព្ទ: +1 (416) 616-4251 អ៊ីមែល: [email protected]	ផលិតកម្ម Cineboxx Films នៃប្រទេសកាណាដា និងផលិតកម្មកងចក្រ នៃប្រទេសកម្ពុជា បានចាប់ដៃគូជាមួយក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ មានក្តីសោមនស្សដោយប្រកាសការចាក់បញ្ចាំងភាពយន្ត ដែលជាជ័យលាភីទទួលពានរង្វាន់ថ្នាក់អន្តរជាតិ លើផ្នែកភាពយន្តពិត គឺភាពយន្តរឿង គុនល្បុក្កតោរស់ឡើងវិញ នៅក្នុងរោងភាពយន្តកម្ពុជា ពីថ្ងៃទី ២៥ ឧសភា ឆ្នាំ២០២៣។ ហើយពេលនេះដែរ ភាពយន្ត គុនល្បុក្កតោរស់ឡើងវិញ នឹងមានចាក់បញ្ចាំងជាមួយការបញ្ចូលសំឡេងភាសាខ្មែរ ជាលើកដំបូងបង្អស់។
អត្ថបទទាក់ទង ព្រឹទ្ធសភាហ្វីលីពីនបញ្ជាឱ្យចាប់ខ្លួនអភិបាលក្រុងមួយរូប ពាក់ព័ន្ធឧក្រិដ្ឋជនចិន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាហ្វីលីពីន នៅថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដា បានចេញបញ្ជាឱ្យចាប់ខ្លួនអភិបាលក្រុង Bamban ដែលជាក្រុងតូចមួយនៅភាគខាងជើងហ្វីលីពីន ក្រោយមិនចូលខ្លួនឆ្លើយនឹងសំណួររបស់ព្រឹទ្ធសភា ពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋជនជនជាតិចិន នៅក្នុងក្រុងរបស់ខ្លួន។ បញ្ជាចាប់ខ្លួននេះ កើតមានក្រោយ ការចុះទៅឆែកឆេរនៅក្នុងកាស៊ីណូមួយ ដែលរកឃើញសកម្មភាពខុសច្បាប់ ពាក់ព័ន្ធនឹងការឆបោក និងជួញដូរមនុស្សរបស់ជនជាតិចិន។ លោកស្រី Alice Guo អភិបាលក្រុងBamban បានបដិសេធ មិនចូលបំភ្លឺនៅពីមុខសភាចំនួន ២លើក។ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការយកទឹកដីហ្វីលីពីនជាកន្លែងជួញដូរមនុស្ស ឧក្រិដ្ឋកម្ម និងការឆបោកហិរញ្ញវត្ថុ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Ferdinand Marcos Jr. បានបញ្ជាឱ្យបិទកន្លែងលេងល្បែងលាក់កំបាំងសកម្មភាពខុសច្បាប់នោះទាំងអស់។ «ដោយក្លែងបន្លំក្រុមហ៊ុនស្របច្បាប់ ប្រតិបត្តិការរបស់ពួកគេធ្វើសកម្មភាពខុសច្បាប់ជាច្រើនបន្ថែមពីលើល្បែង ដូចជា ការឆបោកហិរញ្ញវត្ថុ, ការលាងលុយកខ្វក់, ការរកស៊ីផ្លូវភេទ, ការជួញដូរមនុស្ស, ការចាប់ជម្រិត, ការធ្វើទារុណកម្មធ្ងន់ធ្ងរ ហើយសូម្បីតែឃាតកម្មជាដើម»។ លោក Marcos Jr. បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ នៅចំពោះមុខសមាជិកសភា និងមន្រ្តីរដ្ឋាភិបាលជាន់ខ្ពស់ នៅថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា។ បើតាមប្រមុខរដ្ឋហ្វីលីពីន សកម្មភាពរំលោភបំពាន និងការមិនគោរពច្បាប់ហ្វីលីពីន ត្រូវតែបញ្ឈប់។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ លោក Marcos Jr. បានបញ្ជាក់ឱ្យទីភ្នាក់ងារទទួលបន្ទុកល្បែងកម្សាន្ត បិទល្បែងកម្សាន្ត ដែលមានប្រតិបត្តិករនៅបរទេស ហើយបញ្ជាឱ្យមន្រ្តីក្រសួងការងារ រកការងារផ្សេងសម្រាប់ប្រជាជនហ្វីលីពីន ដែលធ្វើការនៅកន្លែងលេងល្បែងទាំងនោះ។ បញ្ជារបស់ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនខាងលើ ធ្វើឡើងស្របពេលក្រុងប៉េកាំង និងហ្វីលីពីន កំពុងមានជម្លោះនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលចិនបានទាមទារឱ្យហ្វីលីពីនដកនាវាចាស់សល់ពីសម័យសង្រ្គាមលោកលើកទីពីរចេញពីតំបន់ Second Thomas Shoal។ នៅថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា ហ្វីលីពីន បានអះអាងថា ភាគីទាំងពីរ បានឈានដល់ការឯកភាពគ្នាមួយ ដែលអាចបញ្ចប់ការប្រឈមមុខដាក់គ្នារវាងប្រទេសទាំងពីរ៕	លោក Ferdinand Marcos Jr. ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន នៅថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា បានបញ្ជាឱ្យបិទកន្លែងលេងល្បែងមានប្រតិបត្តិករនៅបរទេស ដែលភាគច្រើនគ្រប់គ្រងដោយចិន នៅហ្វីលីពីន ក្រោមហេតុផលមានការលាក់បាំងឧក្រិដ្ឋកម្មដូចជា ការឆបោកហិរញ្ញវត្ថុ, ការជួញដូរមនុស្ស, ទណ្ឌកម្ម, ការចាប់ជំរិត និងឧក្រិដ្ឋកម្មជាដើម។ ការបញ្ជានេះ កើតមានក្រោយព្រឹទ្ធសភាហ្វីលីពីន បានចេញដីកាចាប់ខ្លួនអភិបាលក្រុងមួយ ពាក់ព័ន្ធកាស៊ីណូមួយកន្លែង។
នេះជាលើកទីមួយហើយដែលរថយន្ដហ៊ានបើកឡើងទៅដល់ច្រកទ្វារឋានសួគ៌នេះ ព្រោះវាប្រថុយនិឹងគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងណាស់ ហើយក៏គ្មានរថយន្ដណាមានសមត្ថភាពឡើងទៅដល់ដែរ។ នេះបើយោងតាមសម្ដីអ្នករស់នៅខេត្ត Zhangjiajie។ ចំណែកឯលោក Ho-Pin Tung ជាអ្នកបើកបរក្នុងព្រឹត្ដិការណ៏នេះ បាននិយាយថា រូបលោកធា្លប់មានបទពិសោធន៍បើកបររថយន្ដក្នុង Formula E, Formula 1 ហើយនិងឈ្នះពានរង្វាន់ 24 Hour of Le Man ប៉ុន្ដែព្រឹត្តិការណ៍នេះ គឺជាការប្រឈម និងគ្រោះថ្នាក់បំផុត ដែលលោកមិនធ្លាប់ជួបក្នុងជីវិតរបស់គាត់។ លោកបានបន្ដថា រថយន្ដ Range Rover Sport 2018 នេះ មានសមត្ថភាពដ៏អស្ចារ្យក្នុងការបើកបរផ្លូវចោតខ្លាំងបែបនេះ ដែលធ្វើឲ្យលោកមានភាពជឿជាក់ខ្លាំងក្នុងការបើកបរឡើងទៅកាន់ច្រកទ្វាឋានសួគ៌។ គួរបញ្ចាក់ថា ព្រឹត្តិការណ៍ Dragon Challenge គឺជាការព្រឹត្តិការណ៍ចុងក្រោយបំផុតនៅក្នុងស៊េរីនៃដំណើរផ្សងព្រេង និងព្រឹត្តិការណ៍របស់ Range Rover ដែលត្រូវបានបញ្ចប់ដោយរថយន្ត Range Rover Sport 2018 បន្ទាប់ពីម៉ូដែលRange Rover PHEV បានបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងក្នុងការព្រឹត្ដិការណ៍នេះ ជាមួយម្ចាស់ជើងឯកពិភពលោកជើងចាស់ Keri-anne Payne និងកីឡាការិនីជើងឯក Ross Edgley នៅ Devon ប្រទេសអង់គ្លេស។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កាលពីថ្មីៗកន្លងទៅនេះ ក្រុមហ៊ុន Jaguar Land Rover បានបំបែកកំណត់ត្រាដ៏កក្រើកជុំវិញពិភពលោកមួយទៀត ជាមួយនឹងរថយន្ដសេរ៊ីថ្មី Range Rover Sport 2018 របស់ខ្លួន ដោយរថយន្ដម៉ូដែលសេរ៊ីថ្មីមួយនេះ បានធ្វើការបើកបរឡើងដល់ច្រកទ្វារឋានសួគ៌ដ៏ល្បីនៅក្នុងខេត្ត Zhangjiajie នៃប្រទេសចិន។ ជាមួយនឹងសមត្ថភាពខ្ពស់ និងបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ដែលបំពាក់ជាមួយរថយន្ដនេះ ទើបធ្វើ ឲ្យអ្នករស់នៅក្នុងខេត្ត Zhangjiajie និងពិភពលោក សឹងតែមិនជឿដែលរថយន្ដនេះអាចបើកឡើងបាន ព្រោះកាំជណ្ដើរឡើងមានលក្ខណៈ ខ្ពស់៩៩៩កាំនិងចោតខ្លាំងរហូតដល់រង្វាស់មុំ ៤៥ ដឺក្រេឯណោះ។
ការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិកនៅមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចចិនបានធ្លាក់ថយចុះគួរឲ្យកត់សំគាល់នៅខែមីនា។ យោងតាមការសិក្សាចេញផ្សាយវិបសៃតិ៍ជំនាញខាងវិទ្យាសាស្រ្ត Carbon Brief ការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិកធ្លាក់ថយចុះជាលើកទី១ នៅក្រោយការចាប់ផ្តើមសកម្មសេដ្ឋកិច្ច ក្រោយសម័យកូវីដយ៉ាងដូច្នេះ អាចធ្វើឲ្យគេវាយតម្លៃថា ការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិកបានឈានដល់កម្រិតកំពូល ឬអាចនិយាយបានម្យ៉ាងទៀតថា អំណើះតទៅ ការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិក ឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់នៅចិននឹងចាប់ធ្លាក់ថយចុះ ដែលនេះជាដំណឹងដ៏ល្អសម្រាប់ពិភពលោកដែលកំពុងរួបរឹតដោយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ការឡើងកំដៅនៅលើផែនដី។ ការសិក្សាថ្មីចុងក្រោយរបស់ក្រុមអ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្រ្ត ប្រចាំវិបសៃតិ៍ Carbon Brief បង្ហាញថា មហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចចិនទំនងឈានដល់ចំណុចកំពូល អតិបរមានៃការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិក។ អ្នកស្រាវជ្រាវរបស់Carbon Briefដែលមានទីតាំងនៅប្រទេសអង់គ្លេស ហ៊ានវាយតម្លៃយ៉ាងដូច្នេះ ដោយយោងទៅលើចំនួនឧស្ម័នកាបូនិកដែលចេញបានបញ្ចេញនៅ៣ខែដើមឆ្នាំនេះ។ យោងតាមការសិក្សាខាងលើ ការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិករបស់ចិនបានធ្លាក់ថយចុះ នៅខែមីនា។ នេះជាលើកទី១ គិតចាប់តាំងពីចិនចាប់ផ្តើមជំរុញសេដ្ឋកិច្ចក្រោយវិបត្តិកូវីដ។ អ្នកជំនាញរបស់វិបសៃតិ៍ Carbon Briefបានពន្យល់ថា ការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិកនៅចិនធ្លាក់ថយចុះគួរឲ្យកត់សំគាល់ នៅខែ មីនា ដោយមកពីសមត្ថភាពរបស់ចិននៅក្នុងការផលិតថាមពលកកើតឡើងវិញ ដូចជាថាមពលបានមកពីផ្ទាំងសូឡា និងថាមពលវាយោ។ បើតាមការសិក្សាខាងលើ ថាមពលមិនចេះរីងស្ងួតរបស់ចិនបានឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការអគ្គិសនី នៅក្នុងអំឡុងខែមីនា បូកផ្សំនឹងការធ្លាក់ថយចុះនៃគម្រោងសំណង់ថ្មីនៅប្រទេសចិន។ ជាក់ស្តែង បើប្រៀបធៀបនឹងឆ្នាំមុន ការផលិតដែកថយចុះអស់៨% ចំណែកការផលិតស៊ីម៉ង់ធ្លាក់ថយចុះ២២%។ ការធ្លាក់ថយចុះនៃការផលិតដែក និងស៊ីម៉ង់ឆ្លុះបញ្ចាំងពីនិន្នាការនយោបាយរបស់រដ្ឋអំណាចចិននៅក្នុងការកាត់បន្ថយសំណង់ថ្មី ដែលនេះជាបច្ច័យល្អក្រៃដើម្បីចូលរួមចំណែកក្នុងការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិកនៅក្នុងវិស័យសំណង់។ បញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិកច្រើនជាងគេក្នុងពិភពលោក (ប្រមាណ ២៩%) ចិនបានវិនិយោគច្រើនទៅលើថាមពលកកើតឡើងវិញ ដូចជាការសាងសង់កង្ហារខ្យល់ ផ្ទាំងស្រូបកំដៅព្រះអាទិត្យ។ ដើម្បីសម្រេចគោលដៅរបស់ខ្លួនក្នុងការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិកយ៉ាងយូរបំផុតនៅឆ្នាំ ២០៣០ ឬអព្យាក្រឹតកាបូននៅឆ្នាំ ២០៦០ ចិនប្រឹងប្រែងណាស់ដែរដើម្បីប្រើប្រាស់ថាមពលថ្មីដែលមិនបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិក ដូចជាការជំរុញឲ្យប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនី ដែលតំណាងឲ្យ១០%នៃរថយន្តកំពុងចរាចរនៅប្រទេសចិនជាដើម។ ទោះមានឆន្ទៈកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិក តាមរយៈការបង្កើនសមត្ថភាពផលិតថាមពលស្អាតស្អំ។ ប៉ុន្តែ ដោយសារតែ ថាមពលបានមកពីផ្ទាំងសូឡា និងកង្ហារយក្សអាចផលិតអគ្គិសនីបាន១៥%នៃតម្រូវការសរុបក្នុងប្រទេស ជាពិសេសនៅក្នុងកាលៈទេសៈដែលតម្រូវការអគ្គិសនីកើនឡើងដោយសារការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ ចេះតែកើនឡើងលឿនស្លេវ ចិននៅតែបន្តសាងសង់រោងចក្រអគ្គិសនីដើរដោយថាមពលធ្យូងថ្ម បើទោះវាជាប្រភពបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិក ឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់។ ចិននៅតែត្រូវការថាមពលធ្យូងថ្ម ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថ្មី ដើម្បីកំណើនសេដ្ឋកិច្ចដែលជាគោលដៅចំបងរបស់មហាអំណាចចិន៕	ដោយ៖ឈាង បុប្ផា/RFI ខេមរភាសា
«សំខាន់ធំ គឺវិជ្ជាជីវៈ ធ្វើអ្វីឱ្យប្រាកដ និងឱ្យពូកែ»។ នេះបើតាមប្រសាសន៍លោក ប្រាក់ សុខុន ជិត១នាទី ដែលត្រូវបានចែកចាយនៅក្នុងគ្រុបឯកសារមន្ត្រីសាធារណៈ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៩ កក្កដានេះ ។ លោក ប្រាក់ សុខុន ចង់បានន័យថា បើមន្ត្រីមានសមត្ថភាពហើយ តែមិនធ្វើសកម្មភាព វាដូចជាយកសមត្ថភាពនោះ ទៅទុកចោលគ្មានប្រយោជន៍ដដែល។ ជាមួយគ្នានេះ ប្រមុខការទូតកម្ពុជា ក៏បានផ្ដាំមន្ត្រីខ្លួន មិនឱ្យយកការសម្ងាត់ជាតិ ទៅប្រាប់បរទេសឡើយ។ «ហើយមួយទៀត ត្រូវមានស្វាមីភក្តិចំពោះជាតិមាតុភូមិ ពីព្រោះបើអ្នកការទូតយើង មិនស្មោះត្រង់ចំពោះជាតិ យកឯកសម្ងាត់ យករឿងសម្ងាត់ជាតិ ទៅឱ្យបរទេសហ្នឹង គឺគ្រោះថ្នាក់ធំ»។ នេះបើតាមលោក ប្រាក់ សុខុន ។	រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ លោក ប្រាក់ សុខុន បាននិយាយប្រាប់មន្ត្រីខ្លួនថា អ្នកការទូត ដែលមានសមត្ថភាព តែមិនសូវមានសកម្មភាពនោះ គឺប្រៀបស្មើនឹងឥតប្រយោជន៍ឡើយ ។
កម្មវិធីពិព័រណ៍អាហារូបករណ៍ និងការសិក្សានៅចក្រភពអង់គ្លេស និងអៀរឡង់ ទទួលស្វាគមន៍សិស្ស និស្សិត និងអាណាព្យាបាលចូលរួម ដោយឥតគិតថ្លៃ តាមរយៈកុំព្យូទ័រ ឬទូរស័ព្ទដៃពីគេហដ្ឋាន។ សិស្ស និស្សិត និងអាណាព្យាបាល អាចប្រឹក្សាជាមួយតំណាងស្ថាប័នអប់រំគ្រប់កម្រិត អំពីអាហារូបករណ៍ ជម្រើសកម្មវិធីសិក្សា លក្ខខណ្ឌដាក់ពាក្យចូលរៀន និងការសុំទិដ្ឋាការ។ លោក ឈាង វ៉ាន់តាក់ ប្រធានគ្រប់គ្រងផ្នែកបញ្ជូនសិស្ស និស្សិតទៅសិក្សានៅបរទេសប្រចាំស្ថាប័ន IDP Education នៅកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា៖ "កម្មវិធីពិព័រណ៍អាហារូបករណ៍ និងការសិក្សានេះ នឹងផ្តល់នូវព័ត៌មានលម្អិត ដល់សិស្ស និស្សិតក្នុងប្រទេសកម្ពុជា សម្រាប់រៀបចំខ្លួនទៅសិក្សានៅចក្រភពអង់គ្លេស និងប្រទេសអៀរឡង់ប្រកបដោយភាពជោគជ័យ។" ស្ថាប័ន IDP Education គឺជាស្ថាប័នធំជាងគេលើពិភពលោកក្នុងការបញ្ជូនសិស្ស និស្សិតទៅសិក្សានៅបរទេស ជាមួយនឹងបទពិសោធន៍ជាង ៥០ឆ្នាំ និងសព្វថ្ងៃកំពុងដំណើរការជាង១០០ការិយាល័យ ក្នុងជាង ៣២ប្រទេស ជុំវិញពិភពលោក។ ស្ថាប័ន IDP Education ផ្តល់ការប្រឹក្សា និងជំនួយចុះឈ្មោះចូលរៀនដោយឥតគិតថ្លៃដល់សិស្ស និស្សិត ដែលមានបំណងសិក្សានៅចក្រភពអង់គ្លេស ប្រទេសអៀរឡង់ អូស្ត្រាលី ណូវែលហ្សេឡង់ កាណាដា និងសហរដ្ឋអាមេរិក។ នៅប្រទេសកម្ពុជា ការិយាល័យ IDP Education ស្ថិតនៅគ្រប់ទីតាំងមជ្ឈមណ្ឌលអូស្ត្រាលីសម្រាប់ការបណ្តុះបណ្តាល (សាលាអេស៊ីអ៊ី) នៅភ្នំពេញ និងសៀមរាប។ សិស្ស និស្សិត និងអាណាព្យាបាលអាចណាត់ជួបអ្នកប្រឹក្សាជំនាញផ្ទាល់នៅការិយាល័យ IDP Education ឬតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកពីចម្ងាយ។ ដើម្បីចុះឈ្មោះចូលរួមកម្មវិធីពិព័រណ៍អាហារូបករណ៍ និងការសិក្សានៅចក្រភពអង់គ្លេស និងអៀរឡង់ សូមចូលទៅកាន់៖infosession.idpevent.org/UK_IrelandEducationVirtualExpo2021 ឬ ទាក់ទងលេខ ០២៣ ៩០២ ៦០០៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កម្មវិធីពិព័រណ៍អាហារូបករណ៍ និងការសិក្សានៅចក្រភពអង់គ្លេស និងអៀរឡង់ នឹងប្រារព្ធឡើងតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកពីចម្ងាយ នៅថ្ងៃទី១៤ និង១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ ចាប់ពីម៉ោង៣ ដល់ម៉ោង៦ និង ១៥នាទីរសៀល។ កម្មវិធីនេះ រៀបចំដោយស្ថាប័ន IDP Education ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីផ្តល់ឱកាសជួបពិភាក្សាផ្ទាល់ជាមួយតំណាងស្ថាប័នសិក្សានានា នៅចក្រភពអង់គ្លេស និងប្រទេសអៀរឡង់ ដល់សិស្ស និស្សិត មាតាបិតាអាណាព្យាបាល និងជាពិសេសសិស្សថ្នាក់ទី១១ និង១២ ដែលជិត និងទើបតែបញ្ចប់មធ្យមសិក្សា និងកំពុងស្វែងរកជម្រើសសិក្សាកម្រិតសាកលវិទ្យាល័យ។
ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចពន្យល់ថា តួលេខជាង ១ម៉ឺនលានដុល្លារអាមេរិកនោះ គឺជាតួលេខនៃការខ្ចីឥណទានសម្បទានដែលរដ្ឋាភិបាលបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ គិតចាប់ឆ្នាំ១៩៩៣ រហូតមកដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០១៨ ពោលគឺពុំមែនជាតួលេខសន្និធិបំណុលបរទេស ដែលកម្ពុជាជំពាក់ជាក់ស្ដែងនោះទេ។ ក្រសួងបញ្ជាក់ទៀតថា កម្ពុជាជំពាក់បំណុលក្រៅប្រទេស គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៨ មានចំនួន ៧ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកប៉ុណ្ណោះ។ ក្រសួងបន្ថែមថា បើគ្រាន់តែចុះកិច្ចព្រមព្រៀងខ្ចីឥណទានពីក្រៅប្រទេស ពុំមានន័យថា កម្ពុជាជំពាក់បំណុលបរទេសនោះទេ គឺលុះត្រាតែយើងបានដកសាច់ប្រាក់មកប្រើប្រាស់។ ហើយក្រៅពីនេះ រដ្ឋាភិបាលក៏មានការបង្វែរសាច់ប្រាក់ដែលមិនបានប្រើប្រាស់មួយចំនួន និងសងប្រាក់ដើមជាបណ្ដើរៗទៅដៃគូវិញផងដែរ។ ក្រសួងអះអាងថា តាមបទដ្ឋានបច្ចេកទេសអន្តរជាតិ ស្ថានភាពបំណុលសាធារណៈក្រៅប្រទេសរបស់កម្ពុជាមាន ចីរភាព និងហានិភ័យកម្រិតទាប ដោយទំហំបំណុលសរុបមានត្រឹម ២១,៤ភាគរយ ធៀបនឹងទំហំផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) ។ ក្រសួងគូសបញ្ជាក់ថា តាមបច្ចេកទេស កម្ពុជាអាចជាប់បំណុលដល់ទៅ ៤០ភាគរយនៃទំហំ GDP ឯណោះ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ច្រានចោលការផ្សាយព័ត៌មានថា កម្ពុជាជំពាក់បំណុលបរទេស ១ម៉ឺនលានដុល្លារ។ ក្រសួងបញ្ជាក់ថានេះជាការបកស្រាយខុសបច្ចេកទេស ដែលការពិត សព្វថ្ងៃកម្ពុជាជាប់បំណុលក្រៅប្រទេសតែ ៧ពាន់លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងនៅថ្ងៃទី២ខែមេសា។
ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា សរសេរក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដូច្នេះថា៖«ក្នុងចន្លោះពេលដែលគណៈកម្មការអឺរ៉ុប ចេញសេចក្តីសម្រេចចុងក្រោយរបស់ខ្លួន នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ ខាងមុខនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សង្ឃឹមថា គណៈកម្មការអឺរ៉ុប នឹងពិចារណា លើកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងប្រកបដោយសុឆន្ទៈរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការអនុវត្តនូវរាល់ការអនុញ្ញាតិអន្តរជាតិទាំងអស់ ក្រោមលក្ខខណ្ឌអនុគ្រោះពន្ធ EBA និងពិចារណាលើផលប៉ះពាល់ដល់កម្មការិនីជិតមួយលាននាក់ និងប៉ះពាល់ជាប្រយោលដល់គ្រួសាររបស់ពួកគេ ដែលទទួលបានការឧបត្ថម្ភពីប្រាក់ខែរបស់ពួកគេ, ព្រមទាំងពិចារណាលើការគោរពអធិបតេយ្យភាព និងការមិនជ្រៀតជ្រែកចូលផ្ទៃក្នុងកម្ពុជា»។ ក្រសួងការបរទេស អះអាងថា សេចក្តីឆ្លើយតបចុងក្រោយនេះ គឺជារបាយការណ៍គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ អំពីសកម្មភាពនិងវិធានការនានា ដែលរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានអនុវត្តឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាទាំងឡាយ ដែលជាការព្រួយបារម្ភរបស់គណៈកម្មការអឺរ៉ុប ដូចជា ការគោរពសិទ្ធិមនុស្សក្នុងការចូលរួមនយោបាយ សិទ្ធិដីធ្លី សេរីភាពបញ្ចេញមតិ និង សេរីភាពបង្កើតសមាគម ជាដើម។ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ សហភាពអឺរ៉ុប បានផ្ញើរបាយការណ៍បឋមស្តីពីនីតិវិធីនៃការដក EBA មកកាន់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មានពេល១ខែ ក្នុងការឆ្លើយតបទៅគណៈកម្មការអឺរ៉ុបវិញ ដោយគិតចាប់តាំងពីថ្ងៃទទួលបានរបាយការណ៍ រហូតដល់ថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូនេះ។ សហភាពអឺរ៉ុប ប្រកាសថា នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ គឺមានរយៈពេលគ្រប់១ឆ្នាំហើយ ដែលសហភាពអឺរ៉ុប នឹងចេញរបាយការណ៍ចុងក្រោយ ហើយក៏នឹងធ្វើសេចក្តីសម្រេចចុងក្រោយផងដែរ ថា ដក EBA ពីកម្ពុជាជាបណ្តោះអាសន្ន ឬ បន្តរក្សាទុក។ សហភាពអឺរ៉ុប បានចាប់ផ្តើមនីតិវិធីដំបូងពីរឿងដកឬមិនដក EBA នេះ តាំងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩មក។ បើសហភាពអឺរ៉ុប សម្រេចដក EBA ពិតមែន ជានីតិវិធី គឺត្រូវការរយៈពេល៦ខែក្រោយមកទៀត ទើបសេចក្តីសម្រេចនោះ ចូលជាធរមាន។ វា មានន័យថា ៦ខែក្រោយនៃការដក EBA ទើបកម្ពុជា ចាប់ផ្តើមបង់ពន្ធ ពេលនាំទំនិញចូលទៅទីផ្សារអឺរ៉ុប៕	រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ប្រកាសថា បានឆ្លើយតបរួចហើយ ទៅនឹងរបាយការណ៍បឋមរបស់គណៈកម្មការអឺរ៉ុបស្តីពីនីតិវិធីនៃការដកប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធសព្វមុខទំនិញ (EBA ) ដែលបានផ្ញើមករដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នាពេលកន្លងមក។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ដែលចេញនៅថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.