Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
ក្នុងវ័យ១៨ឆ្នាំ Yoro បានចុះកិច្ចសន្យាស្នាក់នៅ Old Trafford ដល់ឆ្នាំ ២០២៩ ជាមួយនឹងជម្រើសបន្ថែមមួយឆ្នាំទៀត។ ខ្សែការពារសញ្ជាតិបារាំងរូបនេះ Yoro ដែលបានបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងឱ្យ Lille នៅអាយុ ១៦ឆ្នាំ ក៏ស្ថិតក្រោមការចង់បានរបស់ Real Madrid, Paris St-Germain និង Liverpool ផងដែរ។ ឡើងទៅឈុតធំរបស់ Lille រយៈពេល២រដូវកាល Yoro បង្ហាញខ្លួនបាន ៤៦ដង និងស៊ុតបញ្ចូលទី២គ្រាប់ ហើយអ្វីដែលពិសេសរូបគេបានជួយក្រុមបញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខ៤ នៅលីគកំពូលបារាំង Ligue 1 រដូវមុន ដើម្បីទទួលបានកៅអីវគ្គជម្រុះ UEFA Champions League។ Yoro បង្ហាញក្តីរំភើបនៅពេលបានទៅចូលរួមជាមួយ Man Utd ដូច្នេះថា៖«ចុះកិច្ចសន្យាជាមួយក្លិបកម្រិតពិភពលោក និងមានមហិច្ឆតាធំដូចជា Manchester United ជាកិត្តិយសមិនគួរឱ្យជឿសម្រាប់ខ្ញុំ»។ ស្របពេលយកបានខ្សែការពារយុវជនបារាំង បិសាចក្រហមបានយល់ព្រមលក់កីឡាករយុវជនរបស់ខ្លួន Mason Greenwood ទៅឱ្យក្រុមបារាំង Marseille ក្នុងតម្លៃ ៣៤លានដុល្លារ។ ខ្សែបម្រើសញ្ជាតិអង់គ្លេស វ័យ២២ឆ្នាំ ដែលមានបញ្ហាហិង្សានឹងមិត្តស្រីខ្លួន បានយល់ព្រមចុះកិច្ចសន្យាជាមួយ Marseille រយៈពេល៥ឆ្នាំ។ Greenwood ត្រូវបាន Man Utd ឱ្យក្រុមអេស្ប៉ាញ Getafe ខ្ចីជើងនៅរដូវកាលមុន មុនពេលអវត្តមានលើទីលានតាំងពីខែមករា ឆ្នាំ ២០២២ ដោយសារក្តីក្តាំហិង្សា និងប៉ុនប៉ងរំលោភ។ នាំយក Greenwood ទៅរួមក្រុម ក្លិប Marseille ក៏បានរងការរិះគន់ពីអភិបាលក្រុង Marseille ផងដែរ៕	Manchester United ទិញបានខ្សែការពារសញ្ជាតិបារាំង Leny Yoro ពី Lille ក្នុងតម្លៃ៥៧លានដុល្លារ ជាមួយលក្ខខណ្ឌបន្ថែមជិត៩លានដុល្លារទៀត។ ក្លិបបិសាចក្រហម បានសម្រេចចិត្តលក់កីឡាករយុវជនរបស់ខ្លួន Mason Greenwood ទៅឱ្យ Marseille ក្នុងតម្លៃ ៣៤លានដុល្លារ។
BBC បានផ្សាយថា អតីតគ្រូតោខៀវ Chelsea និង Real Madrid លោក Ancelotti នឹងត្រូវជំនួសតំណែងលោក Maurizio Sarri ដែលបានដឹកនាំ Napoli បញ្ចប់ទៅក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខ ២ នៃក្របខណ្ឌ Serie A មាន៩១ពិន្ទុ តាមពីក្រោយក្រុមជើងឯក Juventus ចំនួន ៤ពិន្ទុ។ Ancelotti អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអ៊ីតាលី វ័យ៥៨ឆ្នាំដែលទំនេរពីការងារក្រោយពេល Bayern Munich បញ្ចប់តំណែង បានយល់ព្រមចុះកិច្ចសន្យារយៈពេល៣ឆ្នាំជាមួយនឹងតម្លៃពលកម្ម ៧.៦លានដុល្លារក្នុង១ឆ្នាំ។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរលោក Sarri វ័យ ៥៩ឆ្នាំដែលចាកចេញពីក្លិបនៅអ៊ីតាលីនេះ ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងការផ្លាស់ប្តូរជំនួសលោក Conte នៅ Chelsea វិញ។ ប៉ុន្តែយ៉ាងណា នៅមិនទាន់មានព័ត៌មានច្បាស់ការណាមួយជុំវិញការផ្លាស់ទៅក្លិបនៅអង់គ្លេសនៅឡើយទេ។ លោក Aurelio de Laurentiis ប្រធានក្លិប Napoli បានសរសើរលោក Sarri ចំពោះការចូលរួមចំណែករបស់លោកក្នុងក្លិបនេះ ក៏ដូចជាការប្តេជ្ញាចិត្តដើម្បីជួយក្រុមរយៈពេល៣ឆ្នាំកន្លងមក៕	លោក Carlo Ancelotti ត្រូវបានតែងតាំងជាអ្នកចាត់ការថ្មីរបស់ Napoli ក្នុងកិច្ចសន្យារយៈពេល ៣ឆ្នាំ ដើម្បីជំនួសកៅអីលោក Maurizio Sarri ដែលរំពឹងថានឹងទៅដឹកនាំ Chelsea ជំនួស Antonio Conte វិញ។
លោកស្រី ឆាយ ស៊ីវលីន ប្រធាន CATA ជំរុញឱ្យប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍គ្រប់ផ្នែក ចាប់ផ្តើមសិក្សា និងស្វែងយល់ពីទេសចរឥណ្ឌា ដែលនឹងអាចមានលំហូរមកកាន់កម្ពុជា ក៏ដូចជាខេត្តសៀមរាបដ៏ច្រើនសន្ធឹក នាពេលឆាប់ៗខាងមុខ។ ថ្លែងក្នុងសិក្ខាសាលាផ្សព្វផ្សាយការត្រៀមទទួលទីផ្សារឥណ្ឌា នាថ្ងៃទី១៥ កក្កដា លោកស្រី ឆាយ ស៊ីវលីន សង្កត់ធ្ងន់ថា ទេសចរឥណ្ឌាដែលធ្វើដំណើរកម្សាន្តក្រៅប្រទេស ជាទេសចរលំដាប់មួយ និងមានអាកប្បកិរិយាស្រដៀងនឹងទេសចរអឺរ៉ុបដែរ។ ពួកគេត្រូវការភាពច្បាស់លាស់ និងទៀងត្រង់ ដូច្នេះក្នុងនាមជាអ្នកបម្រើទេសចរ គួរដឹងពីចំណុចសំខាន់ៗ ដើម្បីបម្រើទេសចរឥណ្ឌាឱ្យបានល្អ។ លោកស្រី ឆាយ ស៊ីវលីន សង្កត់ធ្ងន់លើផ្នែកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ រាប់តាំងពីអ្នករត់កង់បី អ្នកលក់វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ មគ្គុទ្ទេសក៍ សណ្ឋាគារ និងក្រុមហ៊ុនទីភ្នាក់ងារទេសចរណ៍ជាដើម គឺធ្វើយ៉ាងណាបដិសណ្ឋារកិច្ចទេសចរឥណ្ឌាឱ្យបានល្អប្រសើរ ដើម្បីទាញទីផ្សារមួយនេះ សម្រាប់ប្រយោជន៍ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ទាំងមូល ពិសេសតំបន់សៀមរាប ដែលធ្លាប់មានកេរ្តិ៍ល្អប្រសើរកន្លងមក។ ក្រៅពីនេះ ប្រធាន CATA ស្នើឱ្យសណ្ឋាគារ និងភោជនីយដ្ឋាន គិតគូរក្នុងការរៀបចំម្ហូបអាហារឥណ្ឌាឱ្យបានសមរម្យ ដ្បិតថាជនជាតិឥណ្ឌា ពិបាកសម្របក្នុងការបរិភោគអាហារជាតិសាសន៍ដទៃណាស់។ លោកស្រី ឆាយ ស៊ីវលីន ប្រធានCATA។ លោកស្រី ឆាយ ស៊ីវលីន ក៏ទទូចឱ្យអ្នកពាក់ព័ន្ធ ត្រូវបម្រើសេវាកម្មទេសចរឥណ្ឌាឱ្យបានល្អ ដើម្បីឱ្យភ្ញៀវទាំងនោះមានអនុស្សាវរីយ៍ល្អៗពីកម្ពុជា ជៀសវាងកើតមានបញ្ហាណាមួយ បង្កភាពរង្គោះរង្គើព័ត៌មានមិនល្អពីគោលដៅទេសចរណាមួយ ដែលធ្វើឱ្យខាតប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចទាំងមូល។ លោក អេង គន្ធា ប្រធាន CATA ខេត្តសៀមរាប លើកឡើងថា សិក្ខាសាលាខាងលើធ្វើឡើងក្នុងបំណងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងដល់ភាគីពាក់ព័ន្ធក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ ពីការកើនឡើងនៃទីផ្សារទេសចរឥណ្ឌា ការស្វែងយល់ពីទំនៀមទម្លាប់វប្បធម៌ និងចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ទេសចរឥណ្ឌា។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានការណែនាំឱ្យចុងភៅខ្មែរ ស្គាល់ពីមុខម្ហូបរបស់ឥណ្ឌា តាមរយៈការបណ្ដុះបណ្ដាលដោយមេចុងភៅ មកពីប្រទេសឥណ្ឌាផ្ទាល់។ល។ អភិបាលរងខេត្តសៀមរាប លោក ង៉ូវ សេងកាក់ បានឱ្យដឹងដែរថា តាមពិតទៅទីផ្សារទេសចរឥណ្ឌា មិនមែនជារឿងថ្មីនោះទេ។ កន្លងមកខេត្តសៀមរាប បានទទួលទេសចរឥណ្ឌាមួយចំនួនរួចហើយ តែស្ថិតក្នុងតួលេខតិចតួចនៅឡើយ។ លោក សេងកាក់ បន្ថែមថា ក្នុងឆមាសទី១ឆ្នាំ២០២៤នេះ ឥណ្ឌាឈរលេខរៀងទី៨ មានចំនួនប្រមាណ២ម៉ឺននាក់ មកកម្សាន្តខេត្តសៀមរាប ដែល៧០ភាគរយ មកតាមផ្លូវអាកាស។ ដូច្នេះការបង្កើនជើងហោះហើរបន្ថែមមកកាន់ ព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិសៀមរាប-អង្គរ គឺជារឿងមួយដែលចាំបាច់។ លោក ង៉ូវ សេងកាក់ អភិបាលរងខេត្តសៀមរាប។ បន្ថែមពីនេះ លោក សេងកាក់ ក៏បានលើកឡើងពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍ថ្មីៗនៅក្នុងក្រុងផងដែរ ក្នុងនោះរួមមានការរៀបចំ Street Foods និងរបៀបរៀបរយនៃតំបន់លក់ដូរមាត់ស្ទឹងសៀមរាប ក៏ដូចជាគោលដៅទេសចរណ៍ថ្មីនៅវត្តរាជបូណ៌។ លោក សេងកាក់ បញ្ជាក់ថា អភិបាលខេត្តសៀមរាប ចង់រៀបចំរទេះលក់ដូរមាត់ស្ទឹងសៀមរាបឱ្យដូចគ្នា ឬស្ដង់ដាតែមួយ ដើម្បីសោភ័ណភាព និងទាក់ទាញទេសចរ៕	សៀមរាប៖ សមាគមទីភ្នាក់ងារទេសចរណ៍កម្ពុជា (CATA) បានជំរុញឱ្យប្រតិបត្តិករ ឬអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ ត្រៀមខ្លួន និងសិក្សាពីឥរិយាបថរបស់ទេសចរឥណ្ឌា ឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ដើម្បីត្រៀមទទួលជាតិសាសន៍មួយនេះ ដែលនឹងធ្វើដំណើរកម្សាន្តនៅកម្ពុជា នាពេលឆាប់ៗខាងមុខ។
លោក ម៉ម ប៊ុនហេង អះអាងថា ការបិទខេធីវី និង រោងភាពយន្តនេះ គឺធ្វើឡើងតាមការណែនាំរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន។ លោក បញ្ជាក់ថា ការបិទខេធីវី និង រោងភាពយន្ត គឺចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០ តទៅ រហូតទាល់តែស្ថានការណ៍នៃការរាលដាលកូវីដ-១៩ បានធូរស្រាលវិញ។ ការប្រកាសបិទខេធីវី និង រោងភាពយន្ត គឺក្រោយពីកម្ពុជា រកឃើញមនុស្ស១២នាក់បន្ថែមទៀត ដែលឆ្លងកូវីដ-១៩ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ដោយក្នុងនោះ មានបុរសខ្មែរ- អ៊ិស្លាម១១នាក់ ដែលទើបនឹងមកពីចូលរួមពិធីសាសនានៅម៉ាឡេស៊ី និង ម្នាក់ទៀត ជាបុរសខ្មែរ។ បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជា រកឃើញមនុស្សសរុប២៤នាក់ហើយ ដែលឆ្លងកូវីដ-១៩។ នៅថ្ងៃម្សិលមិញ (ថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា) ក្រសួងអប់រំ បានបញ្ជាឲ្យបិទសាលារៀនគ្រប់កម្រិតនៅទូទាំងប្រទេស។ សិស្សចាប់ពីថ្នាក់ទី៩ដល់ថ្នាក់ទី១២ ត្រូវបានជំរុញឲ្យរៀនតាមអនឡាញ៕	លោក ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាល ប្រកាសឲ្យបិទខេធីវី (KTV) និង រោងភាពយន្តទាំងអស់នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឺងរបស់លោក ដែលផ្ញើទៅកាន់រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទេសចរណ៍ និង គ្រប់អភិបាលរាជធានី-ខេត្ត នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០។
លោក William Heidt ដែលចេះនិយាយភាសាខ្មែរ និងមានភរិយាជាជនជាតិខ្មែរ បានចាត់ទុកអគារមន្ទីរពេទ្យនេះ ថាជាភស្តុតាងមួយ ដែលបង្ហាញពីភាពជាដៃគូរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងកម្ពុជា ក្នុងការពង្រឹងសេវាសុខាភិបាលសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។ អ្វីដែលធ្វើឲ្យលោក រឹតតែរំភើបនោះ គឺអគារមន្ទីរពេទ្យនេះ ស្ថិតក្នុងស្រុកកំណើតរបស់លោកស្រី សុទ្ធី ដែលជាភរិយារបស់លោក។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិករូបនេះ បានឡើងថ្លែងសុន្ទរកថាជាភាសាខ្មែរ បែបនេះថា៖«ចំណុចពិសេសនៃពិធីនេះ គឺទាក់ទងនឹងភរិយារបស់ខ្ញុំ។ បងប្អូន បានដឹងហើយថា ភរិយារបស់ខ្ញុំ បានកើតក្នុងស្រុកក្រគរនេះ។ ផ្ទះ ដែលគាត់ ធ្លាប់រស់នៅកាលពីកុមារ គឺស្ថិតនៅផ្លូវម្ខាង ទល់មុខមន្ទីរពេទ្យនេះឯង»។ បើតាមលោក William Heidt អគារមន្ទីរពេទ្យខាងលើ គឺជាគម្រោងទី៣២ហើយ របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងចំណោមគម្រោងផ្នែកសុខាភិបាល សាលារៀន អនាម័យ និងបរិស្ថាន។ លោក អះអាងថា នៅមានគម្រោង ៦ទៀត របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលត្រូវបន្តឲ្យបញ្ចប់ នៅក្នុងអំឡុងពីរឆ្នាំខាងមុខ។ ក្នុងរយៈពេលតែពីរ-បីខែ ទៀតប៉ុណ្ណោះ លោក William Heidt នឹងត្រូវបញ្ចប់អាណត្តិជាឯកអគ្គរដ្ឋទូត ហើយលោក និងភរិយា នឹងចាកចេញពីកម្ពុជា។ លោក Patrick Murphy ដែលបច្ចុប្បន្នជាឧបការីរងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសទទួលបន្ទុកកិច្ចការងារអាស៊ីបូព៌ា និងប៉ាស៊ីហ្វិក គឺជាអ្នកដែលត្រូវបានលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ តែងតាំងឲ្យធ្វើជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតប្រចាំកម្ពុជា ជំនួសលោក Willl Heidt។ លោក William Heidt ថ្លែងបែបនេះថា៖«ខ្ញុំនឹងនាំយកអនុស្សាវរីយ៍ជាច្រើន ដែលខ្ញុំ មាននៅកម្ពុជា ទៅអាមេរិកជាមួយខ្ញុំ ជាពិសេសគឺ ទស្សនកិច្ចមកកាន់ស្រុកក្រគរ»។ លោក ម៉ម ប៊ុនហេង បានអរគុណប្រជាពលរដ្ឋ និងរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ដែលបានផ្តល់ជំនួយឥតសំណង ក្នុងការសាងសង់អគារមន្ទីរពេទ្យខាងលើ។ ក្រៅពីអរគុណដល់ប្រជាពលរដ្ឋ និងរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក លោក ក៏ងាកទៅណែនាំពេទ្យគ្រប់រូប ឲ្យយកចិត្តទុកដាក់លើការព្យាបាលនិងការថែមទាំអ្នកជំងឺ ដែលទៅរកសេវាសុខាភិបាលនៅមន្ទីរពេទ្យក្នុងស្រុកក្រគរ។ រដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលរូបនេះ សង្កត់ធ្ងន់ថា មិនត្រូវឲ្យមានករណី ដែលប្រជាពលរដ្ឋ ទៅរកសេវាសុខាភិបាល ហើយត្រូវបានបដិសេធ ដោយសារតែគ្មានប្រាក់នោះទេ។ លោក បញ្ជាក់ទៀតថា ពេទ្យ ត្រូវតែគោរពក្រមសីលធម៌របស់ខ្លួនឲ្យបានត្រឹមត្រូវ៕	ពោធិ៍សាត់៖ អគារសម្ភពមួយខ្នង នៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យបង្អែកស្រុកក្រគរ ដែលមានតម្លៃជាង៤៣ម៉ឺនដុល្លារ ក្រោមការឧបត្ថម្ភរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវបានសម្ពោធឲ្យប្រើប្រាស់ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨នេះ ។ ពិធីសម្ពោធនេះ ប្រព្រឹត្តទៅក្រោមអធិបតីរបស់លោក William Heidt ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា និងភរិយារបស់លោក រួមទាំងលោក ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលផងដែរ។
ជំនួបពូល A ក្រុមកាំភ្លើងធំយកបាន៣ពិន្ទុដ៏សំខាន់ពី Boko/Glimt ដោយគ្រាប់បាល់ជ័យជម្នះធ្វើបានពីសំណាក់ខ្សែបម្រើឆ្នើ់ម Bukayo Saka តាំងពីនាទី២៤ វគ្គទីមួយមក។ ត្រឹមជាការប្រកួតទីបីសម្រាប់ Arsenal បច្ចុប្បន្នពួកគេជាក្រុមស្ថិតនៅលំដាប់កំពូលតារាងពូល A មាន៩ពិន្ទុក្នុងដៃ តាមពីក្រោយដោយ PSV Eindhoven លេខពីរមាន៧ពិន្ទុ ឯ Bodo/Glimt លេខ៣ មាន៤ពិន្ទុ និង FC Zurich ឱកាសដោយឈរបាតតារាងគ្មានពិន្ទុឡើយ។ Manchester United ក្រសោបបាន៣ពិន្ទុបន្ថែមក្នុងទឹកដី Old Trafford របស់ខ្លួនក្រោយយកឈ្នះលើ Omonia Nicosia ដោយការស៊ុត ១គ្រាប់ ក្នុងនាទីបន្ថែមបង្រ្គប់ ៩០+៣ ពីសំណាក់កីឡាករ Scott Mctominay។ បិសាចក្រហមរំពឹងស្វែងរកគ្រាប់បាល់បានច្រើនក្នុងទឹកដីខ្លួន ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាជ័យជម្នះដ៏លំបាកនេះ ក៏ដោយសារតែអ្នកចាំទីក្រុម Omonia Nicosia កីឡាករ Francis Uzoho ដែលបង្ហាញទម្រង់យ៉ាងល្អក្នុងការសង្គ្រោះបាល់ពីការស៊ុតរបស់ Man United បានរហូតដល់ទៅ ១០លើក។ បញ្ចប់ការប្រកួត Man United រកបានជ័យជម្នះ៣លើកជាប់គ្នាត្រឹមការប្រកួតទី៤ នៃ Europa League ដោយឈរលំដាប់ថ្នាក់លេខពីរ មាន៩ពិន្ទុ ខណៈ Real Sociedad បន្តនាំមុខកំពូលតារាងមាន១២ ពិន្ទុហើយបានកក់កៅអីវគ្គបន្ទាប់រួចរាល់។ FC Sheriff ប្រឈមធ្លាក់ទៅលីគទីបី ចំណែក Omonia អស់ឱកាស។ ក្រឡែកទៅកាន់ AS Roma របស់លោក Jose Mourinho វិញបានត្រឹមប្រកួតស្មើក្រុមមកពីអេស្ប៉ាញ Real Betis លទ្ធផល ១-១ ប៉ុណ្ណោះ ក្រោយពេលសប្តាហ៍មុននៅទឹកដីអ៊ីតាលី Roma ចាញ់ក្នុងទឹកដីខ្លួនឯងយ៉ាងអាម៉ាស់ដោយលទ្ធផល ២-០ ក្រោមថ្វីជើង Real Betis។ Roma ក្រុមជើងឯក Europa Conference League រដូវកាលមុនកំពុងប្រឈមធ្លាក់ទៅកាន់លីគទីបីនៃ UEFA ដែលទើបបង្កើតបាន ១ឆ្នាំរួចមកហើយនេះសារជាថ្មី ខណៈដែលឆ្លងកាត់៤ប្រកួតមកនេះ ពួកគេរកបានត្រឹមតែ ៤ពិន្ទុប៉ុណ្ណោះ ចំណែក Real Betis រក្សាក្តីសង្ឃឹមទៅវគ្គបន្តជាមួយភាគរយខ្ពស់ និង Ludogorets Razgrad ឈរលេខ២ មាន៧ពិន្ទុកំពុងមានទម្រង់ការប្រកួតល្អ ហើយ HJK Helsinki នៅឱកាសប្រជែងលេខ៣៕	ក្រុម Arsenal និង Manchester United សង្ឃឹមខ្ពស់ឆ្លងផុតវគ្គចែកពូល ក្រោយរកបាន ៣ពិន្ទុបន្ថែមរៀងខ្លួនពីការប្រកួតពានរង្វាន់ UEFA Europa League នៅយប់ថ្ងៃទី១៣ ខែតុលា។ Arsenal ឈ្នះ Bodo/Glimt លទ្ធផល ១-០ ឯ Man Utd ឈ្នះ Omonia Nicosia ១-០ ដូចគ្នា ។ ចំណែកឯ AS Roma ប្រឈមធ្លាក់ទៅលេង Europa conference League ក្រោយស្មើ Real Betis ១-១។
នៅវ័យ ១២ឆ្នាំ ផារ៉ាឌី ដែលជាយុវតីមកពីភូមិជនបទតូចមួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បានចាកចេញមករស់នៅក្នុងទីប្រជុំជនខេត្តកំពត ចម្ងាយ ៦០ គីឡូម៉ែត្រពីភូមិរបស់នាង ព្រោះតែពេលនោះសហគមន៍របស់នាងពុំមានវិទ្យាល័យសម្រាប់ឱ្យនាងរៀន។ ស្ទើរតែគ្មានលុយមួយរៀលជាប់ខ្លួន ហើយគ្រួសារក៏នៅឆ្ងាយទៀត នាងត្រូវធ្វើអ្វីដែលនាងអាចធ្វើបាន ដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត។ នៅរៀងរាល់ព្រឹក ផារ៉ាឌី ក្រោកពីព្រលឹម ដើម្បីជួយអ្នកជិតខាងរបស់នាង ក្នុងហាងលក់អង្កររបស់ពួកគេ មុនពេលដល់ម៉ោងទៅរៀន ជាថ្នូរនឹងអាហារពេលព្រឹកមួយចាន។ នៅពេលរសៀល នាងជួយគ្រូរបស់នាងនៅកន្លែងរៀនគួរ ដើម្បីអាចឱ្យនាងរៀនគួរបន្ថែមដោយមិនគិតថ្លៃ។ ជីវិតមិនជាស្រួលឡើយ សម្រាប់ផារ៉ាឌី។ យុវជនជាច្រើន ជួបប្រទះនឹងការលំបាកស្រដៀងគ្នានឹង ផារ៉ាឌី ដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ភាពឧស្សាហ៍ព្យាយាម និងការទទួលបានការអប់រំរបស់នាង មានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីផ្តល់ឱ្យនាងនូវជំនាញ និងសមត្ថភាពលទ្ធភាពពឹងអាស្រ័យលើខ្លួនឯង ដែលនាងត្រូវការជាចាំបាច់ ដើម្បីស្វែងរកឱកាស និងសម្រេចសក្តានុពលពេញលេញរបស់នាង។ យើងត្រូវធានាថា ផារ៉ាឌី និងយុវជនស្របាលៗនឹងនាងទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា អាចរៀនសូត្រ និងចម្រើនវ័យ ក្នុងបរិយាកាសមួយដែលអំណោយផលសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍរបស់ពួកគេ។ នេះចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងការបង្កើតនូវកន្លែងដែលមានសុវត្ថិភាព នៅតាមសហគមន៍របស់ពួកគេ ដែលចាត់ទុកសន្តិសុខ និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់ពួកគេជាអាទិភាព ដូចជា ដឹងពីកន្លែងដែលពួកគេអាចទៅទទួលបានសេវា ការគាំទ្រសហគមន៍ ឬត្រឹមតែផ្សាភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងពួកគេជាមួយនឹងមនុស្សផ្សេងទៀត ដែលអាចជួយពួកគេបាន។ សម្រាប់យុវតីជាច្រើនដែលកំពុងស្វែងរកឱកាសឱ្យជីវិតកាន់តែប្រសើរជាងមុន ដូចជា ផារ៉ាឌី ជាដើម តើពួកគេត្រូវទៅណា? តើធ្វើយ៉ាងណា ដើម្បីឱ្យអ្នកដទៃទៀតអាចស្តាប់ឮសម្លេងរបស់ពួកគេ? បញ្ចេញសំឡេង និងជំរុញការចូលរូម កន្លែងមានសុវត្ថិភាពណាក៏ដោយ អាចសម្គាល់ដឹងបាន តាមរយៈលទ្ធភាពអាចលើកឡើងពីការព្រួយបារម្ភ និងចូលរួមក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត ដែលអាចមានឥទ្ធិពលលើជីវិតរបស់អ្នក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សម្រាប់យុវជនជាច្រើននាក់ ចំណុចដ៏សំខាន់មួយនេះ គឺពុំមាននោះឡើយ។ ដើម្បីឈានទៅបំពេញមហិច្ឆតារួមរបស់យើង គឺការសម្រេចរបៀបវារៈអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពឆ្នាំ ២០៣០ យើងត្រូវធានាយ៉ាងណាឱ្យមានតំណាងសម្លេងទាំងអស់ ប្រកបដោយសេរីភាព និងសមភាព ក្នុងសង្គម។ បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រជាពលរដ្ឋ ៦០ ភាគរយ ក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋសរុបក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មានអាយុក្រោម ៣០ ឆ្នាំ។ ចំនួនយុវជនស្មើនឹងមួយភាគបីនៃអ្នកដែលបានចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតប្រមាណ ៨ លាននាក់របស់ប្រទេសនេះ។ ភាគលាភប្រជាសាស្ត្របែបនេះ ប្រសិនបើអាចច្បាមយកមកប្រើប្រាស់បាន នឹងក្លាយជាកម្លាំងចលករសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសង្គមសេដ្ឋកិច្ចជាមិនខាន។ នៅមានរឿងជាច្រើនទៀតដែលអាចធ្វើបាន ដើម្បីធានាឱ្យសម្លេងរបស់យុវជន ត្រូវបានបញ្ចូលប្រកបដោយអត្ថន័យទៅក្នុងដំណើរការនៃការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត។ យុវជនជាច្រើននាក់ ដូចជា ផារ៉ាឌី ជាដើម ចង់បានលើសពីត្រឹមកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ ពួកគេចង់ឱ្យអ្នកដទៃទៀតស្តាប់ឮសម្លេងរបស់ពួកគេ នៅពេលដែលមានការសម្រេចចិត្ត ដែលមានឥទ្ធិពលលើជីវិតរបស់ពួកគេ។ យើងដឹងបែបនេះ ព្រោះការសិក្សានានាបានបង្ហាញថា យុវជនជំនាន់នេះ តាមពិតផ្តល់តម្លៃដល់ការបោះឆ្នោត ដោយចាត់ទុកថា ការបោះឆ្នោត គឺជាទម្រង់នៃការចូលរួមក្នុងវិស័យនយោបាយដ៏សំខាន់ ដើម្បីបំពេញ ភារកិច្ចជាប្រជាពលរដ្ឋរបស់ពួកគេ និងជ្រើសរើសអ្នកដឹកនាំដែលពួកគេចង់បាន។ យុវជន គឺជាកូនសោរសំខាន់ ការសិក្សាស្តីពីវឌ្ឍនភាពពាក់ព័ន្ធនឹងយុវជន សន្តិភាព និងសន្តិសុខ បានប្រមូលព័ត៌មានយ៉ាងជាក់ច្បាស់ បង្ហាញពីស្ថានភាពរបស់យុវជនក្នុងឆ្នាំ ២០១៨៖ យុវជនកំពុងធ្វើការផ្លាស់ទី ទាំងជាការផ្លាស់ទីជាក់ស្តែង តាមរយៈការធ្វើចំណាកស្រុកផង និងការផ្លាស់ទីតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែតផង ក្នុងយុគសម័យសកលភាវូពាណិជ្ជ-កម្មនេះ។ លទ្ធភាពរបស់ពួកគេក្នុងការនាំខ្លួនឯងទៅខាងក្រៅព្រំដែននៃជីវិតរបស់ពួកគេ មានសក្តានុពលនាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរជាវិជ្ជមាន ប៉ុន្តែត្រូវបានមនុស្សមួយចំនួន ចាត់ទុកថាវាជាការគំរាមកំហែង ដែលនាំឱ្យមានការបិទទីកន្លែងមួយចំនួន ជាជាងផ្តល់លទ្ធភាពឱ្យទីកន្លែងទាំងនោះ បន្តមានការរីកចម្រើន។ នៅកម្រិតសកល អង្គការសហប្រជាជាតិបានធ្វើទៅតាមអ្វីដែលខ្លួនសន្យារួចទៅហើយ។ យុទ្ធសាស្ត្រ អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលទើបនឹងចេញផ្សាយកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ដែលមានឈ្មោះថា យុវជនឆ្នាំ ២០៣០៖ ធ្វើការងារជាមួយយុវជន និងដើម្បីយុវជន - ផ្តល់អាទិភាពដល់ការបង្កើនសម្លេងរបស់យុវជន សម្រាប់បង្កើតនូវពិភពលោកមួយប្រកបដោយសុខសន្តិភាព យុត្តិធម៌ និងចីរភាព។ កាត់តែសំខាន់ទៀតនោះ យុទ្ធសាស្ត្រនេះចាត់ទុកយុវជនថាជាអ្នកដែលមានតួនាទីជាចលករជម្រុញសន្តិភាព និងវិបុលភាព។ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា យុវជនអាចបំពេញតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាវិសមភាពទាំងក្នុងប្រទេសមួយ ទាំងរវាងប្រទេសមួយ និងប្រទេសមួយទៀត ប៉ុន្តែពួកគេត្រូវការការវិនិយោគ ដែលការវិនិយោគនេះ ខ្ញុំមិនមែនចង់សំដៅតែទៅលើការវិនិយោគជាប្រាក់កាសនោះទេ។ ពួកគេត្រូវការបង្វឹកណែនាំ សេវាថែទាំសុខភាព ការអប់រំប្រកបដោយគុណភាព ជំនាញដែលបំពេញតម្រូវការទីផ្សារ ការទទួលបានការងារសមរម្យ និងកិច្ចគាំពារសង្គម។ សំខាន់ជាងគេនោះ យុវជនត្រូវការទទួលការបំពាក់បំប៉ន ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចមានឥរិយាបថ វិជ្ជមាន ប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ និងចេះពឹងអាស្រ័យលើខ្លួនឯង ចេះគិតគូរពិចារណាល្អិតល្អន់ មានជំនាញយល់ដឹងពីប្រព័ន្ធឌីជីថល ដែលអាចជួយឱ្យពួកគេធ្វើដំណើរបត់បែនលើផ្លូវដ៏សែនពិបាក ក្នុងពិភពលោកដែលមានការប្រែប្រួលដ៏ឆាប់រហ័សបែបនេះ។ ខណៈពេលដែលបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មលើកទីបួន កំពុងខិតចូលមកដល់ យើងកំពុងមើលឃើញផ្ទាល់ភ្នែកនូវការផ្លាស់ប្តូរជាវិជ្ជមាននៅតាមទីកន្លែងសាធារណៈនានា និងឃើញមានការលេចឡើងនូវបញ្ហាប្រឈមពាក់ព័ន្ធនឹងឱកាសសេដ្ឋកិច្ច និងឱកាសបំពេញតួនាទីជាពលរដ្ឋផងដែរ។ ការងារដែលយើងធ្លាប់តែស្គាល់ ឥឡូវនេះគេលែងត្រូវការទៀតហើយ។ សិទ្ធិឌីជីថលក៏ប្រឈមនឹងហានិភ័យផងដែរ ដែលនាំឱ្យមានការគំរាមកំហែងដល់តម្លាភាព និងគណនេយ្យភាព។ ប៉ុន្តែយើងមិនត្រូវភ័យខ្លាចបញ្ហាប្រឈមទាំងនេះនោះឡើយ និងត្រូវចាត់ទុកវាថាជាឱកាស។ តើយើងអាចប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ ដើម្បីបង្កើនសម្លេងរបស់យុវជន ធានាឱ្យមានការចូលរួមដោយស្មើភាព និងលើកកម្ពស់ជីវិតរបស់ពួកគេដោយរបៀបណា? រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានដឹងពីការរំខានដោយសារបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ ដែលនឹងមកដល់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ ហើយបានតាំងចិត្ត ដើម្បីចាត់វិធានការឆ្លើយតប។ បច្ចុប្បន្ននេះ មានគំនិតផ្តួចផ្តើមល្អៗជាច្រើន ដែលកំពុងអនុវត្ត។ ឧទាហរណ៍អង្គការសហប្រជាជាតិ រួមគ្នាជាមួយនឹងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានរៀបចំគំនិតផ្តួចផ្តើម អក្ខរកម្មពិសេស សម្រាប់រោងចក្រ ដែលគេនិយមហៅថា កម្មវិធីអក្ខរកម្មតាមរោងចក្រ។ យើងក៏កំពុងធ្វើការងារជាមួយនឹងយុវតី និងយុវជន ទាំងក្នុងសាលារៀន ទាំងក្រៅសាលារៀន ដើម្បីផ្តល់ការបំពាក់បំប៉នដល់ពួកគេនូវជំនាញសហគ្រិន និងជំនាញអាជីវកម្មផងដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ យើងចាំបាច់ត្រូវធ្វើការងារបន្ថែមទៀត។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែមកនេះ អង្គការសហប្រជាជាតិ នឹងពង្រឹងបន្ថែមការគាំទ្រ និងការចូលរួមសហការជាមួយនឹងយុវជន។ ឥឡូវនេះ គឺជាពេល ដែលត្រូវបង្កើតនូវគោលនយោបាយឆ្លាតវៃ និងនាំឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរជាវិជ្ជមាន ដែលផ្តល់ឱ្យយុវជននូវជំនាញដែលពួកគេត្រូវការ ដើម្បីឆ្លើយតប និងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់បញ្ហាប្រឈមនាពេលអនាគត។ ដើម្បីបំពេញទៅតាមរបៀបវារៈអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពឆ្នាំ ២០៣០ ដើម្បីឱ្យពិភពលោកកាន់តែមានសុខសន្តិភាព និរន្តរភាព និងភាពសម្បូររុងរឿងជាងមុន យើងត្រូវការយុវជនដើម្បីដឹកនាំ។ សូមចូលរួមជាមួយយើង ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីលើកកម្ពស់ឱកាសឱ្យយុវជនសម្រេចសក្តានុពលរបស់ខ្លួន។ ថ្ងៃទី ២៤ ខែតុលា គឺជាខួបនៃការចូលជាធរមាននៃធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិឆ្នាំ ១៩៤៥។ ឆ្នាំនេះទិវាអង្គការសហប្រជាជាតិថ្ងៃទី ២៤ ខែតុលា ធ្វើឡើងជួនគ្នាជាមួយនឹងការអបអរខួបលើកទី ៧០ នៃសេចក្តីប្រកាសជាសកលស្តីពីសិទ្ធិមនុស្ស ដែលជាឱកាសសម្រាប់រំលេចអត្ថន័យនៃសេចក្តីប្រកាសជាសកល ចំពោះជីវភាពសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់មនុស្ស និងស្វែងរកការគាំទ្រឱ្យមានការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយបរិយាបន្ន ដែលជាលក្ខខណ្ឌតម្រូវចាំបាច់ ដើម្បីសម្រេច និងការពារសុខសន្តិភាពយូរអង្វែង៕	អត្ថបទបទវិចារណកថា របស់ លោកស្រី Pauline Tamesis ប្រធានអង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា
Adrian ដែលទើបចូលរួមជាមួយហង្សក្រហមរដូវកាលនេះ ជាអ្នករារាំងការស៊ុតបាល់ប៉េណាល់ទីចុងក្រោយពីសំណាក់ Tammy Abraham ខ្សែប្រយុទ្ធ Chelsea ក្នុងចំណោមការស៊ុតសរុបទាំង៥លើកដូចគ្នា។ ក្រុមពីក្របខណ្ឌ Premier League ទាំងពីរនេះ បញ្ចប់ការប្រកួតទាំងម៉ោងផ្លូវការ និងបន្ថែម១៥នាទីពីរដងក្នុងលទ្ធផល ២-២ មុនឈានដល់ការទាត់បាល់កាត់សេចក្តី នាជំនួបក្នុងក្រុង Istanbul ប្រទេសតួកគី នារាត្រីថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា។ អ្នកចាំទីសញ្ជាតិអេស្ប៉ាញដែលលោក Klopp ទិញពី West Ham United ដោយគ្មានតម្លៃផ្ទេរ ដើម្បីជំនួសតំណែងអ្នកចាំទី Simon Mignolet បានក្លាយជាជម្រើសដំបូងរបស់ Liverpool សម្រាប់ជំនួបដណ្តើមពាន Super Cup បន្ទាប់ពី អ្នកចាំទីឆ្នើម Alisson របួស។ អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអាល្លឺម៉ង់ពិតជារំភើបចិត្តជាមួយទម្រង់លេងដ៏អស្ចារ្យរបស់ Adrian សម្រាប់ជំនួបសំខាន់នេះ។ «Adrian ធ្វើបានល្អណាស់ ហើយគាត់ជាវីបុរស។ គាត់បានសង្គ្រោះបាល់ដ៏មិនគួរឲ្យជឿ ដូច្នេះខ្ញុំពិតជារីករាយសម្រាប់ការបង្ហាញខ្លួនរបស់គាត់»។ Klopp ប្រាប់ទូរទស្សន៍ BT Sport បែបនេះក្រោយចប់ការប្រកួត។ Liverpool ជាអ្នកតាមពីក្រោយការនាំមុខរបស់ Chelsea ដែលរកបានដោយខ្សែប្រយុទ្ធ Olivier Giroud នៅនាទី៣៦ មុនពេលខ្សែបម្រើ Sadio Mane ស៊ុតតាមស្មើវិញនៅនាទី៤៨ ហើយលទ្ធផល១-១ រក្សារហូតដល់ចប់ម៉ោងផ្លូវការ៩០នាទី។ ចូលដល់ម៉ោងបន្ថែម១៥នាទីដំបូង Mane បានសម្រេចគ្រាប់បាល់នាំមុខវិញនៅនាទី៩៥។ យ៉ាងណាការទាត់បាល់បញ្ចូលទីនៅនាទី ១០១ តាមរយៈការទាត់បាល់ពិន័យប៉េណាល់ទីរបស់ខ្សែបម្រើ Jorginho បានធ្វើឲ្យក្រុមរបស់លោក Frank Lampard និងលោក Klopp ឈានដល់ការទាត់បាល់កាត់សេចក្តីប៉េណាល់ទី ដោយ Liverpool ឈ្នះ Chelsea ៥-៤៕	លោក Jurgen Klopp រីករាយចំពោះការបង្ហាញខ្លួនដ៏អស្ចារ្យរបស់ Adrian បន្ទាប់ពីអ្នកចាំទីចំណូលថ្មីរូបនេះបានក្លាយជាវីរបុរសក្នុងការជួយ Liverpool លើកពាន UEFA Super Cup ឆ្នាំ២០១៩ និងជាលើកទី៤ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដោយយកឈ្នះ Chelsea តាមរយៈការទាត់បាល់កាត់សេចក្តីប៉េណាល់ទី ៥-៤។
១. ទទួលទានទឹកឱ្យបានច្រើនគ្រប់គ្រាន់ ការរក្សាជាតិទឹកគ្រប់គ្រាន់ក្នុងរាងកាយអាចជួយដោះស្រាយបញ្ហាស្លេស ឬកំហាកជាប់ក្នុងបំពង់កបានយ៉ាងប្រសើរ។ ទោះជាយ៉ាងណាគួរជ្រើសរើសទទួលទានភេសជ្ជៈក្ដៅឧណ្ហៗ។ ២. ទឹកអំបិល អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាយអំបិល ១ ស្លាបព្រាកាហ្វេក្នុងទឹកក្ដៅឧណ្ហៗ ១ កែវ។ កូរឱ្យសព្វ សឹមខ្ពុរមាត់ជាមួយទឹកល្បាយនេះ។ អនុវត្តឱ្យបានពី ៣ ទៅ ៤ ដងក្នុងមួយថ្ងៃ។ ៣. ក្រូចឆ្មារនិងទឹកឃ្មុំ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាយទឹកឃ្មុំ ១ ស្លាបព្រាបាយជាមួយទឹកក្រូចឆ្មារស្រស់ ១ ស្លាបព្រាបាយក្នុងទឹកក្ដៅ ១ កែវ។ កូរឱ្យសព្វ សឹមទទួលទានទាន់ក្ដៅឧណ្ហៗ។ ចូរព្យាយាមទទួលទានឱ្យបាន ៣ ដងក្នុងមួយថ្ងៃរហូតដល់ស្រឡះបំពង់ក។ ៤. រមៀត អ្នកអាចលាយអំបិល ១ចិបជាមួយម្សៅរមៀត ១ ស្លាបព្រាបាយក្នុងទឹកក្ដៅឧណ្ហៗ ១ កែវ។ កូរឱ្យសព្វ សឹមខ្ពុរមាត់ជាមួយទឹកល្បាយឱ្យបានពី ៣ ទៅ ៤ ដងក្នុងមួយថ្ងៃ។ ៥. ខ្ញី អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺហាន់ខ្ញីជាចំណិតៗ បន្ទាប់មកដួសខ្ញីដែលហាន់រួច១ ស្លាបព្រាបាយដាក់ចូលក្នុងទឹកក្ដៅមួយពែង។ ឆុងសម្រាប់រយៈពេលពី ៥ ទៅ ៧ នាទី សឹមត្រងកាកចេញ។ អ្នកអាចបន្ថែមទឹកឃ្មុំក្នុងល្បាយរួចក្រេបទទួលទានពេញមួយថ្ងៃ។ ៦. អាហារហឹរ ការទទួលទានអាហារហឹរមួយចំនួនពិតជាអាចជួយកម្ចាត់ស្លេសគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ អ្នកអាចទទួលទានអាហារដែលមានផ្ទុកសារធាតុ capsaicin ឬអាហារហឹរដើម្បីបង្កើនកម្ដៅពង្រាវស្លេសឱ្យងាយហូរ។ ៧. ទឹកឃ្មុំ ទឹកឃ្មុំមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម លក្ខណៈសម្បត្តិប្រឆាំងការរលាក និងប្រឆាំងមេរោគបាក់តេរីដែលអាចជួយកម្ចាត់ស្លេស ឬកំហាកដែលនៅជាប់ក្នុងបំពង់កបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែទទួលទានទឹកឃ្មុំ ១ស្លាបព្រាបាយ ឬលាយវាជាមួយភេសជ្ជៈក្ដៅឧណ្ហៗណាមួយ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	មានអារម្មណ៍ថា ស្លេស ឬកំហាកជាប់ក្នុងបំពង់កមែនទេ? មិនពិបាកកម្ចាត់ឡើយ! ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីគន្លឹះធម្មជាតិកម្ចាត់ស្លេសឆាប់រហ័ស ៖
ចិនបានប្រកែកមិនព្រមរិះគន់ការលុកលុយមួយឆ្នាំមកហើយរបស់រុស្ស៊ីក្នុងអ៊ុយក្រែន តែបានបដិសេធថា ខ្លួនមិនបានផ្តល់ការគាំទ្រយោធាឱ្យកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលក្រុងមូស្គូទេ។ នៅពេលដែលអ្នកសារព័ត៌មានសួរអំពីបញ្ហានេះ អ្នកនាំពាក្យវិមានក្រឹមឡាំងលោក Dmitry Peskov បាននិយាយថា ពួកអ្នកតំណាងរដ្ឋាភិបាលប៉េកាំងបានឆ្លើយរួចហើយលើបញ្ហានេះ ហើយ«បានបដិសេធកង្វល់នេះហើយដែរ។ ដូច្នេះគ្មានអ្វីត្រូវនិយាយបន្ថែមនៅទីនេះទេ»។ តែលោក Putin បានស្វាគមន៍លោក Wang Yi អ្នកការទូតកំពូលនៃប្រទេសចិន ដោយបាននិយាយប្រាប់លោកថាលោកទន្ទឹងរង់ចាំទស្សនកិច្ចនៅក្រុងមូស្គូដោយប្រធានាធិបតីចិនលោក Xi Jinping ហើយថាពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរអាចកើនដល់២០០ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ដោយកើនពី១៨៥ពាន់លានដុល្លារកាលពីឆ្នាំទៅ។ លោក Putin បាននិយាយប្រាប់លោក Wang ថា«យើងរង់ចាំទស្សនកិច្ចមួយដោយប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី យើងបានយល់ស្របគ្នាហើយអំពីដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ។ អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងកំពុងជឿនលឿន កំពុងអភិវឌ្ឍ។យើងកំពុងទៅដល់ព្រំដែនថ្មីហើយ»។ នៅពេលចាប់ផ្តើមកិច្ចចរចារបស់លោកជាមួយលោក Wang លោក Putin បានសរសើរចំណងទាក់ទងរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ លោក Putin បានថ្លែងថាដោយមានកំណើនភាពតានតឹងក្នុងពិភពលោក«កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិននិងសហព័ន្ធរុស្ស៊ីលើឆាកអន្តរជាតិមានសារៈសំខាន់ជាពិសេសដល់ការធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍អន្តរជាតិមានស្ថិរភាព»។ តាមរយៈអ្នកបកប្រែភាសាម្នាក់ លោក Wang បាននិយាយប្រាប់លោក Putin ថាទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរមិនមែនប្រឆាំងនឹងភាគីទីបីណាមួយទេ តែនឹង«មិនបង្អោនទៅតាមសម្ពាធពីភាគីទីបីឡើយ»ដែលជាការតបតនឹងស.រ.អ.ក្រោយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសស.រ.អ.លោក Antony Blinken បានព្រមានលោក Wang កាលពីដំណាច់សប្តាហ៍មុននេះអំពីផលវិបាកមិនត្រូវបានបញ្ចាក់ឱ្យជាក់លាក់ប្រសិនបើចិនផ្តល់ការគាំទ្រដែលនាំឱ្យមានមនុស្សស្លាប់ដល់កិច្ចប្រឹងប្រែងធ្វើសង្គ្រាមរបស់រុស្ស៊ីនៅអ៊ុយក្រែន៕ ព័ត៌មានមួយចំនួននៅក្នុងសេចក្តីរាយការណ៍នេះត្រូវបានដកស្រង់មកពីទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន AP និង Reuters។	ប្រទេសរុស្ស៊ី និងប្រទេសចិនរឹតចំណងទាក់ទងគ្នាជិតស្និទ្ធជាងមុនកាលពីថ្ងៃពុធសប្តាហ៍មុន ដោយប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីលោក Vladimir Putin បាននិយាយថា ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរបានដល់«ព្រំដែនថ្មី» ទោះជាស.រ.អ.បានសម្តែងកង្វល់ថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងអាចផ្តល់អាវុធឱ្យរដ្ឋាភិបាលមូស្គូដើម្បីជួយដល់ការប្រឹងប្រែងរបស់រុស្ស៊ីប្រឆាំងនឹងប្រទេសអ៊ុយក្រែន។
ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិអេហ្ស៊ីបវ័យ២៦ឆ្នាំរូបនេះបានរងបួសក្បាលបន្ទាប់ពីប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយអ្នកចាំទី Martin Dubravka ក្នុងការប្រកួតដែល Liverpool យកឈ្នះ Newcastle United ៣-២ នៃលីគកំពូលអង់គ្លេសចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅ។ ដោយសារស្ថានភាពរបួសមិនទាន់ធូរស្រាល អ្នកចាត់ការទូទៅ Liverpool លោក Jurgen Klopp បានប្រកាសក្នុងសន្និសីទកាសែតថា Salah មិនអាចចូលលេងបានទេក្នុងជំនួបប្រកួតដ៏សំខាន់សម្រាប់ Liverpool ទល់នឹង Barca ជើងទី២ នៅទឹកដី Anfield យប់ថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា វេលាម៉ោង២:០០អាធ្រាត្រ [ម៉ោងនៅកម្ពុជា]។ អវត្តមានរបស់ Salah បានធ្វើឲ្យក្រុមហង្សក្រហមខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំងខណៈពួកគេត្រូវធ្វើការងារធ្ងន់នៅជើងទី២នេះ ព្រោះចាញ់ដល់ទៅ ៣-០ កាលពីជើងទី១នៅទឹកដី Nou Camp។ ធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះទៅទៀតនោះក្រុមរបស់លោក Klopp ក៏គ្មានខ្សែប្រយុទ្ធ Roberto Firmino ដែរដោយសារបញ្ហារបួសសាច់ដុំ។ Salah ជាតួអង្គសំខាន់ក្នុងនាំ Liverpool ឡើងដល់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រពានកំពូលអឺរ៉ុបកាលពីរដូវកាលមុន ក៏ដូចជារដូវកាលនេះដែររាប់ទាំងការប្រជែងពានលីគកំពូលអង់គ្លេសផង។ ឆ្លើយតបនឹងព័ត៌មាននេះ ខាងភាគី Barca បានបង្ហាញការសោកស្តាយ និងជូនពរឲ្យអតីតសមាជិកក្រុម Chelsea និង Roma រូបនេះឆាប់ជាសះស្បើយដើម្បីជួយក្រុមតទល់ជាមួយពួកគេសម្រាប់ការប្រកួតដ៏សំខាន់នេះ។ «ការប្រកួតនេះគឺសម្រាប់កីឡាករលំដាប់ពិភពលោក។ ឆាប់ជាណា!»។ ផ្ទុយពីនេះវិញ ក្រុមអ្នកមានបុណ្យដែលលើកឡើងថាអវត្តមានរបស់ Salah គឺជាកំហុសមួយសម្រាប់ Liverpool ក៏ដោយ ប៉ុន្តពួកគេបានព្រមានក្រុមថាមិនអាចធ្វេសប្រហែសជាមួយគូប្រជែងដ៏មានឥទ្ធិផលនិងជាម្ចាស់ផ្ទះផងបាននោះទេ៕	ក្រុម Barcelona បង្ហាញការសោកស្តាយបំផុតដែល Mohamed Salah មិនអាចបង្ហាញខ្លួនឲ្យ Liverpool សម្រាប់ជំនួបជើងទី២ វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រពាន UEFA Champions League។
លោក សុខ ទូច ហាក់ដូចជាមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង លើការលុបបឹងតាមោក ដែលជាបឹងចុងក្រោយនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ ក្នុងដំណើរតាមរថយន្តទៅកន្លែងធ្វើការនោះ លោក សុខ ទូច បានថតរូបភាពរថយន្តដឹកដី បើកបរជាជួរ កំពុងមមាញឹកជញ្ជូនដី យកទៅចាក់លុបបឹងមោក ដោយលាយលំជាមួយសំណេបែបសំនួរថា តើអ្នកមានស្រុកខ្មែរ ពេលណាទើបលែងចង់មានបានដោយសារលុបបឹង? អមជាមួយសំណេពោរពេញដោយក្តីបារម្ភនេះ ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភារូបនេះ បានលើកទឡ្ហីករណ៍ នៅលើហ្វេសប៊ុកខ្លួន ដូច្នេះថា៖«ដូនតាសម័យយអង្គរ លោកបានជីកស្រះ ជីកបារាយណ៍ ជីកកសិន្ធ ដើម្បីរក្សាទឹកទុក សម្រាប់ធ្វើកសិកម្ម ឬទប់ទឹកជំនន់ ។ ចុះហេតុអ្វីអ្នកមានសម័យថ្មីលុបបឹង ដើម្បីតែផលប្រយោជន៍ដុល្លារតែមួយគត់ ហើយអ្នកនិយាយថាធ្វើដើម្បីបុព្វហេតុដូនតារបស់ខ្មែរ។ តើអ្នកមិនមើលរាល់ប្រាសាទរបស់ខ្មែរណា ដែលមិនមានកសិន្ធ តើទីតាំងដែលខ្មែររស់នៅពីដើម កន្លែងណាមួយដែលមិនមានប្រព័ន្ធទឹក និងស្រះដើម្បីរក្សាទឹក?»។ សារព័ត៌មានថ្មីៗ មិនអាចទាក់ទងលោក សុខ ទូច ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ដើម្បីសុំការអត្ថាធិប្បាយបន្ថែម លើបញ្ហាលុបបឹងតាមោកនេះបានឡើយ ដោយលោកមិនទទួលទូរសព្ទ។ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាការរិះគន់លើករណីលុបបឹងនេះ ពុំមែនជាលើកទីមួយរបស់លោក សុខ ទូច ឡើយ ខណៈសង្គមស៊ីវិល ក៏តែងតែទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាល ពិចារណាឡើងវិញ លើសម្រេចកាត់ដី និងផ្ដល់សិទ្ធិឲ្យក្រុមហ៊ុនឯកជន សាងសង់គម្រោងលើបឹងតាមោកនេះ។ វាសនាបឹងតាមោក ដែលមានទំហំជាង៣ពាន់ហិកតា និងជាបឹងចុងក្រោយនៅរាជធានីភ្នំពេញ បានបាត់រូបរាងបន្តិចម្ដងៗ អស់ជាង២ពាន់ហិកតារួចទៅហើយ ។ បឹងនេះ ក៏ប្រឈមមុខបាត់បង់ដូចជាបឹងដទៃទៀតដែរ។ ជុំវិញការលុបបឹងនេះ កាលពីថ្ងៃទី២០មិថុនា ពលរដ្ឋប្រមាណ២០០គ្រួសារ រស់នៅជាប់បឹងតាមោក ស្ថិតក្នុងសង្កាត់សំរោងត្បូង ខណ្ឌព្រែកព្នៅ រាជធានីភ្នំពេញ បានជជែកគ្នាយ៉ាងតឹងសរសៃក ខណៈអាជ្ញាធរបញ្ជាឡានដឹកឲ្យដីលុបបឹងតាមោក ជាបន្តបន្ទាប់។ អ្នកស្រី ផន សុខុម ដែលជាតំណាងសហគមន៍នៃគ្រួសាររងផលប៉ះពាល់នៅទីនោះ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ នៅថ្ងៃទី២២មិថុនា ថា ប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះ អាជ្ញាធរបានដាក់ដីលុបបឹងតាមោក ដែលប៉ះពាល់ដល់កន្លែងចិញ្ចឹមត្រីរបស់អ្នកស្រី អស់ប្រមាណ៣ហិកតា ដែលក្នុងនោះមានត្រី ១៥ម៉ឺនក្បាល។ ដូច្នេះ ពលរដ្ឋដែលចិញ្ចឹមនៅក្បែរគ្នាប្រមាណ៥០គ្រួសារទៀត បារម្ភខ្លាចលុបដល់កន្លែងចិញ្ចឹមត្រីរបស់ពួកគេ។ អ្នកស្រី ផន សុខុម បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «ខ្ញុំមិនសង្ឃឹមថ្ងៃមុនទៅ អាជ្ញាធរទុកបឹងនេះទេ តែយ៉ាងណាត្រូវតែមានសំណងសមរម្យតាមតម្លៃទីផ្សារទៅបានហើយ ព្រោះកន្លែងចិញ្ចឹមត្រីនេះ ពួកខ្ញុំប្រកបមុខរបរជាង១០ទៅ២០ឆ្នាំមកហើយ»។ បើតាមតំណាងសហគមន៍រូបនេះ ការលុបបឹកតមោកនៅតំបន់ចិញ្ចឹមត្រីរបស់សហគមន៍អ្នកស្រី អាជ្ញាធរមិនបានជូនដំណឹងមុនឡើយ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីនេះ សារព័ត៌មានថ្មីៗ មិនអាចសុំការបកស្រាយពីលោក សុខ សម្បត្តិ អភិបាលខណ្ឌព្រែកព្នៅបានឡើយ។ បឹងតាមោក ឬបឹងកប់ស្រូវ គឺជាបឹងធម្មជាតិធំជាងគេនៅរាជធានីភ្នំពេញ ដែលមានទំហំសរុបចំនួន ៣២៣៩,៧ហិកតា។ គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ២០២១នេះ រដ្ឋាភិបាលបានកាត់ផ្ទៃដីបឹកតាមោក ប្រគល់ទៅឱ្យបុគ្គលឯកជន និងស្ថាបនសាធារណៈយ៉ាងតិច៤៦ដង គឺមានទំហំ២០៩៤ហិកតា ឬស្នើនឹង៦៥ ភាគរយនៃផ្ទៃបឹងទាំងមូល។ ជុំវិញបឹងនេះ មានប្រជាពលរដ្ឋប្រហែល៣០០គ្រួសារ ហើយភាគច្រើនពួកគាត់ប្រកបមុខរបរ នេសាទ ចិញ្ចឹមត្រី ដាំឈូក និងលក់ដូរ តាមផ្ទះតិចតួចជាដើម។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់សមាគមនធាងត្នោត និងបណ្ដាសង្គមស៊ីវិលដទៃទៀត។ វាសនាបឹងនេះ ដែលនៅសល់ប្រមាណ១ពាន់ហិកតាទៀតនេះ តើរដ្ឋាភិបាលនឹងមានគម្រោងកាត់ដីបឹង ឲ្យបណ្ដាស្ថាប័នរដ្ឋនិងឯកជនបន្ថែមទៀតទេ? លោក ទិត សុធា អ្នកនាំពាក្យទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្រី្ត លោកសុំមិនអធិប្បាយតបសំនួរឡើយ ដោយសារលោកមិនបានក្ដាប់លើគម្រោងបឹងតាមោក។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោកស្នើឲ្យសារព័ត៌មាន សាកសួរទៅខាងក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់វិញ។ ចំណែក លោក សេង ឡូត អ្នកនាំពាក្យក្រសួងរៀបចំដែនដី ក៏សុំមិនបកស្រាយដែរ ដោយប្រាប់ថា លោកកំពុងជាប់ប្រជុំ។ ចំពោះការចាក់ដីលុបបឹងតាមោកជាបន្តបន្ទាប់ ពិសេសលើកន្លែងចិញ្ចឹមត្រី ឬលុបកន្លែងចិញ្ចឹមត្រីរបស់ពលរដ្ឋ គឺបង្ហាញពីភាពខ្វះខាតក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហារបស់អាជ្ញាធរ ខណៈពលរដ្ឋអាស្រ័យផលនៅលើបឹងនោះ។ ការបំផ្លាញប្រភពចំណូលរបស់ពលរដ្ឋ គឺស្មើនឹងការវាយបំបែកឆ្នាំងបាយរបស់ពួកគេ។ នេះជាការមើលឃើញរបស់លោក ស៊ាង មួយឡៃ ប្រធានគម្រោងសិទ្ធិលំនៅឋាន និងស្រាវជ្រាវនៃអង្គការសមាគមធាងត្នោត ។ លោក បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «នាមជាអាជ្ញាធរ ជាអ្នកបម្រើប្រជាពលរដ្ឋអត់គួរធ្វើបែបនេះទេ យ៉ាងហោចណាស់ ត្រូវគិតថាបើបាត់បង់មុខរបរ។ តើពួកគាត់ត្រូវធ្វើអ្វីជំនួស ដើម្បីបានចំណូល? ត្រូវទុកពេលសមស្របមួយ ឱ្យគាត់សម្រាប់រើចេញ ព្រោះអ្នកខ្លះខ្ចីជំពាក់បំណុល។ ដូច្នេះ វាជំរុញឲ្យពួកគាត់កាន់តែពិបាក»។ ជុំវិញការលុបបឹងនេះ លោក ហេង គីមហុង ប្រធានផ្នែកកម្មវិធី និងតស៊ូមតិ នៃសមាគមបណ្ដាញយុវជនកម្ពុជា(CYN) មើលឃើញពីការមិនគិតគូពីផលប៉ះពាល់លើពលរដ្ឋ ក្នុងការអនុវត្តគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នានា ដែលកើតមានជាហូរហែ ដោយពុំមែនមានតែករណីលុបបឹងឡើយ។ ចំពោះការអភិវឌ្ឍនេះ លោក គីមហុង យល់ថា រដ្ឋាភិបាលគួរគិតឲ្យបានវែងឆ្ងាយ ដោយរក្សាបឹងទុក ដើម្បីជួយទប់ទឹកភ្លៀង ជាពិសេសទឹកជំនន់។ «រដ្ឋាភិបាលគួរពិចារណា ស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយរក្សាបឹងទុក មិនគួរឲ្យមានការអភិវឌ្ឍណាមួយឡើយ។ យើងដឹងហើយថាផ្ទៃដីបឹងតាមោក សំខាន់ក្នុងការរក្សាស្តុកទឹកទុក ហើយក៏ជាផ្នែកមួយសម្រាប់ឲ្យពលរដ្ឋអាស្រ័យផលនៅតំបន់បឹងបានផងដែរ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ហេង គីមហុង ដោយបន្ថែមថា ការអភិវឌ្ឍណាបង្កផលប៉ះពាល់នោះ គឺជារឿងអយុត្តិធម៌សម្រាប់ពលរដ្ឋ ខណៈអ្នកវិនិយោគចំណេញ។ ទោះមានការមតិរិះគន់ ជុំវិញការលុបបឹង និងការអភិវឌ្ឍ យ៉ាងណាក្ដី សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កន្លងមកបានបង្ហាញពីមោទកភាពចំពោះការអភិវឌ្ឍន៍រាជធានីភ្នំពេញ នារយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ «ខ្ញុំស្អប់បំផុតពេលទឹកជំនន់ម្តងៗ ជេរនោះជេរ ថាឯងលុបបឹង»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល នាពេលសម្ពោធអគារក្រសួងរៀបចំដែនដី នាព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១៕ អត្ថបទទាក់ទង សម្តេច ហ៊ុន សែន៖ ខ្ញុំស្អប់បំផុតពេលទឹកជំនន់ម្តងៗ ជេរនោះជេរ ថាឯងលុបបឹង	ភ្នំពេញ៖ លោក សុខ ទូច ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានលើកឡើងថា អ្នកមានសម័យថ្មីនេះ គិតតែពីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ ដើម្បីប្រាក់ចំណេញ ដោយមិនគិតពីប្រយោជន៍រួម។ លោក សុខ ទូច ថ្លែងបែបនេះ ក្រោយឃើញសកម្មភាពឡានដឹកដីចាក់លុបបឹកតាមោក។
អ្នកនាំពាក្យកងរាជអាវុធហត្ថលោក អេង ហ៊ី បាននិយាយថា មូលហេតុនៃការចល័តកម្លាំងនេះ ព្រោះទទួលបានការអនុញ្ញាតពីខាងអគ្គបញ្ជាការដ្ឋានកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ សម្រាប់ការបញ្ជូនកម្លាំងទៅចូលរួមខួបអនុស្សាវរីយ៍លើកទី២៥ ទិវាកងរាជអាវុធហត្ថ ដោយមានការដឹងឭ ពីខាងគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធផងដែរ។ លោក អេង ហ៊ី បានបន្ថែមថា ការចល័តទ័ពនេះ គ្មានគោលបំណងគំរាមកំហែងដល់ពលរដ្ឋ នៅក្នុងអំឡុងពេលបោះឆ្នោតនេះទេ។ លោក អេង ហ៊ី ប្រាប់ឲ្យពលរដ្ឋ កុំព្រួយបារម្ភរឿងចល័តកម្លាំងនេះ។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ អ្នកនាំពាក្យកងរាជអាវុធហត្ថរូបនេះ បានបកស្រាយដូច្នេះថា៖«ការចល័តនេះ គឺយើងមិនមែនចល័តឲ្យគេឃើញទេ គឺធ្វើឲ្យឃើញនៅពេលយប់ ហើយការជូនដំណឹងនេះ គឺដើម្បីកុំឲ្យមានការភាន់ច្រឡំ។ យើងក៏បានជូនដំណឹងទៅគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) និងអាជ្ញាធរគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់។ ហើយការប្រកាសជូនព័ត៌មាននេះ គឺសម្រាប់ឲ្យសាធារណជនទាំងអស់ ដើម្បីឲ្យគាត់យល់ជ្រាប ។ ហើយការចល័តទ័ពទាំងនេះ គឺគ្មានអាវុធទេ។ កងរាជអាវុធហត្ថ គឺជាកម្លាំងការពារសន្តិសុខ សណ្ដាប់ធ្នាប់ជូនប្រជាពលរដ្ឋ អត់មានគោលបំណងគំរាមកំហែងទេ»។ កងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស នឹងបញ្ចូនកងកម្លាំង៨០០នាក់ ទៅចូលរួមប្រារព្ធពិធីអបអរសាទរខួបអនុស្សាវរីយ៍លើកទី២៥ ទិវាកងរាជអាវុធហត្ថ និងការសម្ពោធបញ្ជាការដ្ឋានកងរាជអាវុធហត្ថ ក្នុងខេត្តស្វាយរៀង នៅថ្ងៃទី១៤ កក្កដា។ ប៉ុន្តែការចល័តកម្លាំងនេះ គឺត្រូវរៀបចំចេញពីភ្នំពេញ នៅយប់ថ្ងៃទី១២ កក្កដា។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក អេង ហ៊ី ដែលបានពន្យល់ថា ការរៀបចំខួបអនុស្សាវរីយ៍កងរាជអាវុធហត្ថនេះ គឺធ្វើឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីរម្លឹកដល់ថ្ងៃកំណើតរបស់កងរាជអាវុធហត្ថ នៅថ្ងៃទី១៤ កក្កដា ១៩៩៣៕	ភ្នំពេញ៖ កងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស ប្រាប់ឲ្យពលរដ្ឋ កុំមានការព្រួយបារម្ភរឿងចល័តកម្លាំង នៅថ្ងៃទី១២ កក្កដា។ ការចល័តកងកម្លាំងនេះ ត្រូវបញ្ជូនទៅចូលរួមប្រារព្ធពិធីអបអរសាទរខួបអនុស្សាវរីយ៍លើកទី២៥ ទិវាកងរាជអាវុធហត្ថ នៅខេត្តស្វាយរៀង។
បញ្ហាចំណតរថយន្តនៅបរិវេណមុខប្រាសាទអង្គរវត្ត រងការរិះគន់ពីអ្នករកស៊ី ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍និងដឹកជញ្ជូនជាថ្មី ក្នុងនោះ ក៏មានមហាជនក្នុងបណ្ដាញសង្គមផងដែរ។ ការរិះគន់នេះ បន្ទាប់ពីរដូវវស្សាចូលមកដល់ និងមានភ្លៀងធ្លាក់ បង្កឱ្យទីតាំងចំណតដែលមិនទាន់រៀបចំនោះ បែកភក់ និងមានទឹកដក់ បង្កការលំបាកដល់ការចតយានយន្ត និងបង្កើតរូបភាពមិនស្អាត។ ចំពោះបញ្ហាចំណតនេះ លោក ឡុង កុសល អ្នកនាំពាក្យអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានបំភ្លឺយ៉ាងដូច្នេះថា៖« ការងារនេះមិនមែនយើងមិនដឹងទេ តែរង់ចាំថវិកាអនុវត្តន៍ការងារសិន ក្នុងរយៈពេលបច្ចុប្បន្ន អ្វីដែលបានធ្វើ យើងបានខិតខំជួសជុលផ្លូវ ខិតខំកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងៗជាច្រើន ដើម្បីទ្រទ្រង់សេវាកម្មទេសចរណ៍ ក្នុងនោះដែរ ក៏សូមការអធ្យាស្រ័យចំពោះបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋចំពោះចំណុចនេះ»៕	សៀមរាប៖ បញ្ហាចំណតនៅមុខប្រាសាទអង្គរវត្ត បានរងការរិះគន់ជាថ្មី បន្ទាប់ពីមានភ្លៀងធ្លាក់ និងមានការដក់ទឹក បង្កជាភក់ជុំវិញបរិវេណនោះ។ បញ្ហានេះ ត្រូវបានអាជ្ញាធរទទួលស្គាល់ថា បានកើតមានក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចខ្លួនពិតមែន ប៉ុន្តែបានប្រាប់ថា ទីតាំងនោះ មានផែនការ និងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ហើយ រង់ចាំថវិកាធ្លាក់មកតែប៉ុណ្ណោះ។
ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម បានព្យាករអាកាសធាតុបន្ថែមនៅថ្ងៃទី៣ កក្កដានេះថា តាមបណ្ដាខេត្តជាប់មាត់សមុទ្រ, តំបន់ខ្ពង់រាបឦសាន, បណ្ដាខេត្តមួយចំនួន នឹងមានភ្លៀងធ្លាក់ជោគជាំ។ នេះបើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងធនធានទឹកនិងឧតុនិយម។ សេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងធនធានទឹក បញ្ជាក់ថា វិសម្ពាធទាប ដែលកើតនៅលើភាគខាងកើតកោះហាយណាន់កាលពីថ្ងៃទី០២ កក្កដា បានវិវត្តន៍ទៅជាកូនព្យុះទី៤ (Tropical Storm) ឈ្មោះ «ម៉ាន់» និងបន្តដំណើរឆ្ពោះទៅភាគខាងលើឈូងសមុទ្រតុងកឹង។ បើតាមក្រសួងធនធានទឹក កូនព្យុះទី៤នេះ មិនមែនបក់ចូលកម្ពុជានោះទេ ប៉ុន្តែវាមានឥទ្ធិពលនៅតំបន់មួយចំនួន។ អត្ថបទទាក់ទង ពីថ្ងៃទី០២-០៨ កក្កដា ភ្នំពេញ និងបណ្ដាខេត្តមួយចំនួន អាចមានភ្លៀងធ្លាក់ពីតិចទៅច្រើន ក្រសួងធនធានទឹក បានព្យាករថា ខេត្តជាប់តំបន់មាត់សមុទ្រ នឹងមានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើនជោគជាំ ទាំងលើដី និងផ្ទៃសមុទ្រ ដោយល្បឿនខ្យល់ខ្លាំង និងរលកសមុទ្រធំ។ ចំណែកខេត្តនៅតំបន់ខ្ពង់រាបឦសានខាងកើតជាប់ប្រទសសវៀតណាម នឹងមានភ្លៀងបន្តធ្លាក់ច្រើន ហើយបណ្ដាខេត្តភាគកណ្ដាលខាងជើង និងពាយ័ព្យ នឹងមានភ្លៀងពីតិចទៅបង្គួរ។ ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម ក៏បានអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋឲ្យប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ និងចៀសវាងនូវបណ្ដាបាតុភូត,ផ្គរ, រន្ទះ និងខ្យល់កន្ត្រាក់។ នេះបើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងខាងលើ៕	ដោយ៖ សុផល រតនៈ
សព្វថ្ងៃនេះ កម្ពុជាកំពុងស្ថិតនៅក្នុង«បញ្ជីប្រផេះ» ក្រុមប្រទេសអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ស្តីពីការសម្អាតប្រាក់។ «បញ្ជីប្រផេះ» គឺជាសញ្ញាហានិភ័យមួយ ដល់បណ្ដាប្រទេសនៅក្នុងពិភពលោក នៃសមាជិកក្រុមប្រឆាំងការសម្អាតប្រាក់កខ្វក់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិច (APG) ដែលសង្ស័យថា មានករណីចរាចរលើការសម្អាតប្រាក់ និងហិរញ្ញប្បទានភេរវកម្មនេះ។ ដើម្បីគេចចេញពី«បញ្ជីប្រផេះ» និង«បញ្ជីខ្មៅ» របស់ក្រុមប្រទេសអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ស្តីពីការសម្អាតប្រាក់នេះ កម្ពុជានៅសល់ពេលវេលា៤ខែទៀត សម្រាប់រៀបចំច្បាប់ស្ដីពីការប្រឆាំងការសម្អាតប្រាក់ និងហិរញ្ញប្បទានភេរវកម្ម ដើម្បីយកមកអនុវត្តឱ្យស្របតាមបទដ្ឋានអន្តរជាតិ និងសេចក្តីសម្រេចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ទាក់ទងនឹងការដាក់ទណ្ឌកម្មហិរញ្ញវត្ថុ នៃករណីសម្អាតប្រាក់។ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ផៃ ស៊ីផាន បានបញ្ជាក់នៅលើហ្វេសប៊ុកដូច្នេះថា៖«នៅថ្ងៃទី២២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ ក្រុមការងារហិរញ្ញវត្ថុ បានដាក់បញ្ចូលកម្ពុជាទៅក្នុងបញ្ជីប្រផេះម្ដងទៀត និងបានតម្រូវឱ្យអនុវត្តផែនការសកម្មភាពដើម្បីបំពេញបន្ថែមចំណុចខ្វះខាតជាយុទ្ធសាស្ត្រនានាតាមកាលបរិច្ឆេទកំណត់ ដូចជា៖ ត្រូវមានក្របខណ្ឌគតិយុត្តទាក់ទងនឹងការប្រឆាំងហិរញ្ញប្បទានដល់ការរីកសាយអាវុធមហាប្រល័យ ឱ្យបានមុនដំណាច់ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២០ និងការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ស្ដីពីការប្រឆាំងការសម្អាតប្រាក់និងហិរញ្ញប្បទានភេរវកម្ម ឱ្យបានមុនដំណាច់ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ ជាដើម»។ បើតាមលោក ផៃ ស៊ីផាន កម្ពុជាធ្លាប់ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុង«បញ្ជីប្រផេះ»នេះម្ដងហើយ នៅឆ្នាំ២០១១ ប៉ុន្តែត្រូវបានក្រុមប្រទេសអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ស្តីពីការសម្អាតប្រាក់សម្រេចចិត្តដកចេញវិញ បន្ទាប់ពីកម្ពុជាបានបំពេញតួនាទីតាមការណែនាំយ៉ាងល្អ។ «ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១១ - ២០១៥ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានខិតខំប្រឹងប្រែងបំពេញកិច្ចការជាច្រើន ដើម្បីបំពេញតាមអនុសាសន៍របស់ក្រុមការងារហិរញ្ញវត្ថុ។ ជាលទ្ធផល អង្គមហាសន្និបាតក្រុមការងារហិរញ្ញវត្ថុ បានថ្លែងការកោតសសើរយ៉ាងខ្លាំងចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង និងបានសម្រេចជាឯកច្ឆ័ន្ទដកកម្ពុជាចេញពីបញ្ជីប្រផេះនៅថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៥»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ផៃ ស៊ីផាន។ ក្រុមប្រទេសអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ស្តីពីការសម្អាតប្រាក់ (Asia Pacific Group on Money Laundering /APG) បានរកឃើញថា កម្ពុជានៅពុំទាន់មានមូលដ្ឋានគតិយុត្ត និងយន្តការអនុវត្តច្បាប់គ្រប់គ្រាន់ ទាក់ទងនឹងការដាក់ទោសលើបទល្មើសសម្អាតប្រាក់ និងហិរញ្ញប្បទានភេរវកម្ម ដែលពុំទាន់ស្របតាមបទដ្ឋានអន្តរជាតិ វិធានការបង្កក ឃាត់ទុក និងរឹបអូសផលនៃបទល្មើសនៅឡើយ។ ជាពិសេសយុទ្ធសាស្ត្រ ឬវិធានការខ្លះ មិនទាន់ស្របតាមគោលដៅបង្ក្រាប«ហិរញ្ញប្បទានដល់ការរីកសាយភាយអាវុធមហាប្រល័យ» នៃសេចក្តីសម្រេចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ ក្រុមប្រទេសអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ស្តីពីការសម្អាតប្រាក់ បានត្រួតពិនិត្យនឹងរកឃើញចំណុចអវិជ្ជមានកម្ពុជា ចំនួន២លើក គឺនៅឆ្នាំ២០០៧ និង២០១៦ មុននឹងឈានដល់ការដាក់បញ្ចូលកម្ពុជា ក្នុងបញ្ជីប្រផេះ។ អត្ថបទទាក់ទង លាងលុយ៖ EU គ្រោងដាក់កម្ពុជា ចូលក្នុងបញ្ជីប្រទេសដែល«បង្កការគំរាមកំហែងខ្លាំងទៅដល់ប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុ» កាលពីពេលថ្មីនេះៗ សហភាពអឺរ៉ុប ក៏គ្រោងដាក់កម្ពុជា និងប្រទេសចំនួន១១ទៀត បញ្ចូលទៅក្នុងបញ្ជីនៃប្រទេស «ដែលបង្កការគំរាមកំហែងខ្លាំងទៅដល់ប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុប» ដោយសារតែបរាជ័យក្នុងការដោះស្រាយការលាងលុយកខ្វក់ និងហិរញ្ញប្បទានភេរវកម្ម។ ក្រៅពីកម្ពុជា ប្រទេសទាំង១១ទៀតរួមមាន ប៉ាណាម៉ា ហ្សាម៉ាអ៊ីក ហ្កាណា ស៊ីមបាវ៉េ មីយ៉ាន់ម៉ា ម៉ូរីស ម៉ុងហ្គោលី បាបាដុស បាហាម៉ា នីការ៉ាហ្កា និងបុតស្វាណា។ កម្ពុជានិងប្រទេសជាង១០ទៀត នឹងក្លាយជាមុខសញ្ញារបស់សហភាពអឹរ៉ុប ក្នុងការតាមដានលើករណីលាងលុយនេះ។ សហភាពអឺរ៉ុប នឹងអនុវត្តវិធានការខ្លួន ទៅលើកម្ពុជា និងបណ្ដាប្រទេសដែលមានរាយនាមខាងលើនេះ នៅខែតុលាខាងមុខ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ គណៈកម្មការអឺរ៉ុប ក៏គ្រោងបង្កើតអង្គការមួយ សម្រាប់ឃ្លាំមើលករណីនេះ នៅឆ្នាំ២០២៣ផងដែរ។ តែយ៉ាងណាកម្ពុជារៀបចំច្បាប់ស្ដីពីការប្រឆាំងការសម្អាតប្រាក់ និងហិរញ្ញប្បទានភេរវកម្មនេះឡើង មិនមែនផ្គាប់ចិត្តអ្នកណាម្នាក់នោះទេ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល។ លោក ផៃ ស៊ីផាន បានសរសេរលើហ្វេសប៊ុកយ៉ាងដូច្នេះថា ៖«កិច្ចការប្រឹងប្រែងធ្វើច្បាប់ទាំងពីរនេះ គឺមិនមែនបំពេញចិត្តអង្គភាពណានោះទេ គឺជាការប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាល និងធនាគារជាតិដែលត្រូវកែលម្អច្បាប់ទាំងពីរនេះ ដែលកម្ពុជាបានអនុវត្តទៅលើ លក្ខ័ណជាសមាជិករបស់ក្រុមប្រទេស អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិច ស្តីពីការសម្អាតប្រាក់ (Asia Pacific Group on Money Laundering-APG)»។ កម្ពុជាបានចូលជាសមាជិកនៃក្រុមប្រទេសអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ស្តីពីការសម្អាតប្រាក់ (Asia Pacific Group on Money Laundering /APG) នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៤ ។ ក្នុងតួនាទីជាសមាជិកក្រុមប្រទេសអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកនេះ កម្ពុជាត្រូវអនុវត្តតាមស្ដង់ដាអន្តរជាតិ ស្ដីពី ការប្រឆាំងការសម្អាតប្រាក់ ហិរញ្ញប្បទានភេរវកម្ម និងការរីកសាយភាយ អាវុធមហាប្រល័យរបស់ក្រុមការងារហិរញ្ញវត្ថុ (Financial Action Task Force/FATF)។ ការចូលជាសមាជិកនេះ កម្ពុជាត្រូវមានក្របខ័ណ្ឌគតិយុត្ត និងយន្តការអនុវត្តសម្រាប់ប្រឆាំងការសម្អាតប្រាក់ ហិរញ្ញប្បទានភេរវកម្ម និងការរីកសាយភាយអាវុធមហាប្រល័យ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៩កន្លងមក កម្ពុជា បានបង្ក្រាបបទល្មើសលាងលុយកខ្វក់នេះ ប្រមាណ៥ករណី ដោយរឹបអូសបានលុយជាង៧លានុដល្លារអាមេរិក។ កន្លងមកសម្ដេច ស ខេង បានណែនាំឲ្យអ្នកមានសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធការទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបការលាងលុយកខ្វក់ ត្រូវប្រឹងប្រែងដើម្បីការពារកិត្តិយសជាតិ៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាល បានអនុម័តលើសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីការប្រឆាំងការសម្អាតប្រាក់ និងហិរញ្ញប្បទានភេរវកម្ម នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រី នាព្រឹកថ្ងៃទី១៥ ឧសភា។ ការរៀបចំសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះឡើង ដើម្បីគេចចេញពីបញ្ជីខ្មៅរបស់ក្រុមប្រទេសអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ស្តីពីការសម្អាតប្រាក់ (Asia Pacific Group on Money Laundering /APG)។
សូមស្ដាប់បទយកការណ៍ ដែលរៀបរៀងដោយអ្នកស្រី អ៊ីសា រ៉ហានី ពីខេត្តសៀមរាប ដូចតទៅ៖ គម្រោងអប់រំបេតិកភណ្ឌ ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោមកិច្ចសហការរវាងអាជ្ញាធរអប្សរា និងអង្គការគាំពារកេរមរតក ដែលជាស្ថាប័នអន្ដរជាតិ ធ្វើការងារលើកស្ទួយតម្លៃបេតិកភណ្ឌ។ សម្រាប់តំបន់អង្គរ គម្រោងនេះ បានផ្តើមអនុវត្តសាកល្បងនៅឆ្នាំ២០១៨ តាមសាលាគោលដៅមួយចំនួន រួមមានសាលាបឋមសិក្សាស្រះស្រង់ និងវិទ្យាល័យនគរធំ ដែលសុទ្ធសឹងជាសាលាស្ថិតក្នុងបរិវេណរមណីយដ្ឋានអង្គរ។ នៅថ្ងៃទី២៣ សីហាកន្លងទៅថ្មីៗនេះ ពិធីបញ្ចប់វគ្គទី១ សម្រាប់សិស្សថ្នាក់ទី៥ ត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើនៅបរិវេណសាលាបឋមសិក្សាស្រះស្រង់។ មានសិស្សចំនួន ៦០នាក់ ដែលទទួលបានការបណ្ដុះបណ្តាលអប់រំបេតិកភណ្ឌតាំងពីខែ ឧសភា រហូតដល់ខែ សីហា។ លោក អ៊ុន មុណីនីតា នាយកអង្គការគាំពារកេរមរតកប្រចាំកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា ពិធីនេះមិនមែនមានន័យថា ការអប់រំត្រូវបានបញ្ចប់ទេ តែជាការផ្តើមយកចំណេះដឹងដែលពួកគេបានរៀនរយៈពេល ៤ខែ យកទៅអនុវត្តក្នុងមូលដ្ឋានពួកគេ។ សិស្សានុសិស្សទាំង៦០នាក់ និងបន្តកម្រិត២ នៅឆ្នាំក្រោយពេលពួកគេចូលរៀនថ្នាក់ទី៦។ កុមារជាអ្នកស្នងមរតកដូនតា ហើយគ្មានអ្នកណាក្រៅពីពួកគេទេ ដូច្នេះចាំបាច់ត្រូវតែបណ្ដុះបណ្តាលពួកគេចាប់ពីតូចៗទៅ។ ពួកគេត្រូវប្រឹងរៀន ប្រឹងស្គាល់ពីមរតកដូនតា ដែលបានបន្សល់ឱ្យពួកគេ ដើម្បីរក្សាតម្លៃដ៏វិសេសវិសាលនេះតទៅកូនចៅជំនាន់ក្រោយៗទៀត។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក មុណីនីតា។ ដូចបានជម្រាបពីដើមដូច្នោះដែរ សិស្សនៅថ្នាក់បឋមសិក្សានៅថ្នាក់ទី៥ និងទី៦ ទទួលបានការបណ្ដុះបណ្តាលក្នុងគម្រោងអប់រំបេតិកភណ្ឌនេះ ដោយក្នុងមួយសប្ដាហ៍ពួកគេរៀនតែមួយម៉ោងប៉ុណ្ណោនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ពួកគេនឹងបន្តទទួលបានការអប់រំនេះនៅថ្នាក់ទី៦មួយឆ្នាំទៀត។ នេះជាមូលដ្ឋានគ្រឹះផ្នែកបេតិកភណ្ឌ ពេលពួកគេឡើងទៅរៀននៅថ្នាក់អនុវិទ្យាល័យ។ ដោយសារជាឆ្នាំសាកល្បង ដូច្នេះពួកគេទទួលបានការអប់រំនេះត្រឹមរយៈពេល៤ខែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំក្រោយទៅ ពួកគេនឹងទទួលបានការអប់រំនេះរយៈពេលពី៧ ទៅ៨ខែ ទៅតាមគោលការណ៍នៃគម្រោង។ អនុប្រធានគម្រោងអប់រំបេតិកភណ្ឌ លោក អ៊ឹម សុខរិទ្ធី បានពន្យល់ថា គម្រោងអប់រំបេតិកភណ្ឌក្នុងតំបន់អង្គរនេះ មិនមែនជារឿងថ្មីទេ គឺវាបានចាប់ផ្តើមតាំងពីឆ្នាំ២០០៧មក ដែលដំបូងគេបានដំណើរការនៅសាលាបឋមសិក្សាបន្ទាយឆ្មារ នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ហើយឆ្នាំ២០១៨នេះដោយមើលឃើញពីតម្រូវការ និងអត្ថប្រយោជន៍របស់វា គម្រោងនេះបានបង្វែរគោលដៅមកដល់តំបន់អង្គរ។ លោកបានប្រាប់ពីហេតុផលលម្អិត និងគោលបំណងនៃការអប់រំបេតិកភណ្ឌនេះយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ធម្មតាការស្រាវជ្រាវផ្សេងៗគេបានចងក្រងជាឯកសារ ឬការផ្សព្វផ្សាយតាមប្រព័ន្ធផ្សេងៗ តែសម្រាប់យើង ចង់យកការបណ្ដុះបណ្តាលនេះដើម្បីផ្សព្វផ្សាយ»។ បន្ថែមពីនេះ គម្រោងអប់រំបេតិកភណ្ឌក៏ចង់បង្រៀនពីវិធីសាស្ដ្រនៃការស្រាវជ្រាវផ្សេងៗឱ្យទៅក្មេងៗសិស្សានុសិស្សនៅថ្នាក់វិទ្យាល័យ ដោយឱ្យពួកគេចាប់ផ្តើមបន្ដិចម្ដងៗ ឬជាមូលដ្ឋាននៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវដោយខ្លួនឯង។ លោក អ៊ឹម សុខរិទ្ធី ពន្យល់ថា ការបង្រៀននេះគឺត្រូវបានគេបង្រៀននៅតាមសាលានៅប្រទេសមួយចំនួនហើយ តែសម្រាប់ការកម្ពុជាជាការបណ្ដុះបណ្តាលមួយផ្នែកដើម្បីកុំឱ្យគំលាតអប់រំឆ្ងាយពីប្រទេសទាំងនោះពេក។ នាយកអង្គការគាំពារកេរមរតក លោកស្រី ជយ ហាណាន់ ក្លាក មានប្រសាសន៍ក្នុងពិធីបិទវគ្គកម្រិត១នៃសិស្សសាលាបឋមសិក្សាស្រះស្រង់ថា អ្វីដែលអង្គការនេះធ្វើមិនមែនត្រឹមតែលើប្រាសាទតែមួយមុខទេ តែទាក់ទងនឹងមរតកវប្បធម៌ទាំងឡាយ ទាំងលើគោក និងក្រោមដី ទាំងព្រៃឈើ ទាំងទឹកជាដើម ក្នុងនោះក៏មានការអប់រំពីកុលាលភាជន៍ផងដែរ ដើម្បីជំរុញឱ្យអ្នកជំនាន់ក្រោយបានដឹង និងស្គាល់។ ទាក់ទងនឹងការងារអប់រំបេតិកភណ្ឌនេះ ជាការងារយូរអង្វែង ហើយមិនមែនជាការងារមួយថ្ងៃអាចធ្វើបាននោះទេ។ លោកស្រីនាយកអង្គការគាំពារកេរមរតក ពន្យល់ថា គេទាមទារធ្វើជាប្រចាំដើម្បីជាគុណប្រយោជន៍ការងារទៅថ្ងៃមុខ។ គេចាំបាច់ត្រូវតែចាប់ដៃគ្នា ដើម្បីថែរក្សាការពារមរតកទាំងនេះ មិនមែនសម្រាប់គ្រួសារយើងទេ តែសម្រាប់សង្គមជាតិទាំងមូល។ ទៅថ្ងៃខាងមុខ គម្រោងអប់រំបេតិកភណ្ឌ គ្រោងពង្រីកវិសាលភាពនៃការអប់រំនេះទៅតំបន់ផ្សេងទៀតក្រៅពីតំបន់ស្រះស្រង់។ នៅឆ្នាំក្រោយ គម្រោងនឹងចាប់ផ្តើមរំកិលខ្លួនទៅកាន់តំបន់រលួស បាគង ដែលជាតំបន់បេតិកភណ្ឌដ៏សំខាន់មួយក្នុងរមណីដ្ឋានអង្គរ៕	សៀមរាប៖ គម្រោងអប់រំបេតិកភណ្ឌ ជាគម្រោងសហការរវាងអាជ្ញាធរអប្សរា និងអង្គការគាំពារកេរមរតក ដែលបានចាប់ផ្តើមអនុវត្តនៅក្នុងតំបន់អង្គរក្នុងឆ្នាំ២០១៨នេះ។ គម្រោងនេះបានជ្រើសរើសក្មេងៗនៅតាមសាលាគោលដៅក្នុងតំបន់អង្គរ ឱ្យចូលរៀន នៅថ្នាក់បឋមសិក្សា (ថ្នាក់ទី៥ និង ទី៦) និងនៅកម្រិតវិទ្យាល័យ (ថ្នាក់ទី១០ និងទី១១) ដើម្បីឱ្យពួកគេយល់ពីអ្វីជាបេតិកភណ្ឌ និងស្វែងយល់ពីតម្លៃបេតិកភណ្ឌនៅជុំវិញពួកគេ។ ក្រៅពីនេះ គោលបំណងនៃគម្រោងនេះ គឺដើម្បីឱ្យក្មេងៗដែលជាយុវជនជំនាន់ក្រោយស្រឡាញ់ និងយល់តម្លៃបេតិកភណ្ឌដែលជាមរតកជាតិដ៏មានសារសំខាន់ ក៏ដូចជា បង្ហាញពីលទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវថ្មីៗដែលអ្នកស្រាវជ្រាវទើបនឹងបានរកឃើញផងដែរ។
ព្យុះសង្ឃរា Irma ត្រូវបានចាត់ទុកជាព្យុះចំណាត់ទី៥ ដែលជាកម្រិតគ្រោះថ្នាក់បំផុតដោយស្ថាប័នព្យាករណ៍អាកាសធាតុអាមេរិក។ ព្យុះដ៏ខ្លាំងនេះបានវាយប្រហារនៅចំកោះចំនួនបួន ដែលក្នុងនោះព័រតូរីកូ និងកោះអង់ទីហ្គា និងបាប៊ុយដា រងគ្រោះជាងគេ មុននឹងព្យុះនេះបន្តដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់ទឹកដីឆ្នេរភាគខាងត្បូងរដ្ឋ Florida របស់អាមេរិក។ ព្យុះ Irma បានបោកបក់ដោយនាំមកជាមួយទឹកភ្លៀងកម្ពស់កន្លះម៉ែត្រឯណោះ។ នៅព័រតូរីកូ មនុស្សយ៉ាងតិច៨នាក់ត្រូវបានសម្លាប់ ហើយស្ទើរតែមួយចំហៀងប្រទេសគ្មានអគ្គិសនីប្រើប្រាស់ បន្ទាប់ព្យុះ Irma បានបោកបក់នៅថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញា។ កោះអង់ទីហ្គា និងបាប៊ុយដាក្បែរខាង បានរងគ្រោះធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះទៅទៀត។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកោះនេះ លោក Gaston Browne និយាយថា កោះបាប៊ុយដា ដែលមានប្រជាជនជិតពីរពាន់នាក់ ត្រូវបានបំផ្លាញស្ទើរទាំងស្រុងដោយសារខ្យល់ព្យុះមានល្បឿនដល់ទៅ២៩០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ព្យុះ Irma អាចទៅដល់ឆ្នេរនៃរដ្ឋ Florida នៅចុងសប្ដាហ៍នេះ ដោយគេរំពឹងថា ព្យុះនេះអាចទម្លាក់ខ្លួនមកត្រឹមកម្រិតទីបួនវិញ។ ការទៅដល់របស់ព្យុះ Irma គឺជាការវាយប្រហារលើកទីពីរលើទឹកដីអាមេរិក ក្រោយព្យុះ Harvey ដែលមានកម្រិតទី៥ ទើបបានបង្កមហន្តរាយនៅរដ្ឋ Texas ។ អាមេរិកក៏បានចាប់ផ្ដើមជម្លៀសប្រជាជនបណ្ដើរហើយដែរ មុនព្យុះវាយប្រហារនោះ។ អ្វីគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ព្យុះ Irma នឹងចាកចេញទៅកាន់រដ្ឋ Florida នៅប៉ុន្មានថ្ងៃទៀត ប៉ុន្តែព្យុះថ្មីពីរទៀតកំពុងកកើតខ្លួននៅតំបន់ការ៉ាអ៊ីបនេះ។ ព្យុះ Katia បានលេចជារូបហើយនៅឈូងសមុទ្រម៉ិកស៊ិកនៅថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញា និងមានចំណាត់ទី១នៅឡើយ។ ព្យុះនេះនឹងបង្កជាភ្លៀងធ្លាក់នៅម៉ិកស៊ិកនៅចុងសប្ដាហ៍នេះដែរ ដោយអាចធ្វើឲ្យមានទឹកភ្លៀងកម្ពស់២៥សង្ទីម៉ែត្រទៀតផង។ ព្យុះ Katia អាចបង្កជាទឹកជំនន់ដ៏ខ្លាំង និងការបាក់ដីផងដែរ។ ព្រមគ្នានេះដែរ ព្យុះ Jose ក៏លេចជារូបរាងនៅតំបន់សមុទ្រមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក ខណៈដែលព្យុះ Irma មិនទាន់ឆ្លងផុតតំបន់នេះផង។ ដូច Katia ដែរ ព្យុះ Jose ស្ថិតនៅដំណាក់កាលដំបូងនៅឡើយ ដោយមានល្បឿនខ្យល់៧៥គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង។ ព្យុះកម្រិតមួយនេះ នឹងចូលដល់តំបន់ការ៉ាអ៊ីប បន្ទាប់ពីព្យុះ Irma ប៉ុន្តែទំនងជាមិនបង្កមហន្តរាយធ្ងន់ធ្ងរពេកឡើយ៕	ខ្យល់ព្យុះកម្រិត៥ Irma បានបង្កមហន្តរាយយ៉ាងធ្ងន់នៅតំបន់ការ៉ាអ៊ីប ខណៈដែលព្យុះនេះកំពុងតម្រង់ទិសសំដៅរដ្ឋ Florida របស់អាមេរិក។ នៅព័រតូរីកូ ព្យុះបានកាត់ផ្ដាច់ការផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីស្ទើរមួយប្រទេស ចំណែកកោះអង់ទីហ្គា និងបាប៊ុយដា បានរងគ្រោះធ្ងន់ធ្ងរដូចគ្នាដែរ។ ស្របពេលគ្នានេះ ព្យុះពីរទៀតកំពុងលេចជារូបរាងនៅតំបន់នេះដែរ ហើយគេរំពឹងថាផលប៉ះពាល់នឹងកើនឡើងជាបន្តទៀត។
ព្រឹទ្ធភិរម្យ ប្រាជ្ញ ឈួន មានស្ថានភាពជំងឺរ៉ាំរៃ ដូចជាលើសឈាម បញ្ហាតម្រងនោម បេះដូង និងសួត ជាង១០ឆ្នាំហើយ។ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែវិច្ឆិកា ស្ថានភាពជំងឺគាត់ធ្វើទុក្ខខ្លាំង ដែលធ្វើឲ្យគ្រួសាររបស់លោកព្រឹទ្ធាចារ្យ សម្រេចចិត្តបញ្ជូនលោកទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តតាកែវ មុននឹងបញ្ជូនបន្តមកមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត្រ នាថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា។ លោកព្រឹទ្ធភិរម្យ ប្រាជ្ញ ឈួន បច្ចុប្បន្នអាយុ៨២ឆ្នាំ ដែលមានលំនៅដ្ឋានអចិន្ត្រៃយ៍នៅភូមិកំណើត ក្នុង ស្រុកទ្រាំង ខេត្តតាកែវ បានចាប់អាជីពជាអ្នកចាប៉ី ជាង៧០ឆ្នាំមកហើយ។ លោកត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាបុគ្គលដ៏មានទេពកោសល្យមួយរូប និងជាទីគោរពរបស់ពលរដ្ឋកម្ពុជា៕	លោកតា ប្រាជ្ញ ឈួន សិល្បករចាប៉ីដងវែងកំពូលរបស់កម្ពុជា បានទទួលមរណភាពដោយរោគាពាធ កាលពីវេលាម៉ោង១:៣០នាទី ឈានចូលថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា នេះ។ សពលោកតា ត្រូវតម្កល់ធ្វើបុណ្យតាមប្រពៃណីនៅវត្តបទុមវតី រាជធានីភ្នំពេញ។
អត្ថបទទាក់ទង ង៉ែត ស្រីម៉ៅ និស្សិតស្ថាបត្យកម្មឆ្នាំទី៣ ចាកចេញពីម្តាយ និងបងស្រី ដោយគ្មានថ្ងៃត្រឡប់.. គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ នៅតែជាប្រធានបទដែលមិនទាន់មានសេចក្តីសន្និដ្ឋានបញ្ចប់។ ការពិភាក្សាវែកញែកកាន់តែផុសផុល និងក្តៅគគុក បន្ទាប់ពីមានករណីរន្ធត់កើតឡើងជាប់ៗគ្នាជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងរាជធានី។ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដែលឆក់យកជីវិតមនុស្ស បង្កជាការភ័យខ្លាចមួយដល់អ្នកធ្វើដំណើរទាំងពេលកំពុងបើកបរ ឈប់តាមផ្លូវ រួមទាំងពេលកំពុងរង់ចាំភ្លើងបញ្ជាចរាចរណ៍។ តើការភ័យព្រួយបារម្ភពីសុវត្ថិភាពរាល់ថ្ងៃបង្កឱ្យទៅជាមានបញ្ហាផ្លូវចិត្តដែរទេ? ការភ័យខ្លាចពីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ពិតជាអាចបណ្តាលឱ្យមានបញ្ហាផ្លូវចិត្ត ហើយក៏ជាការព្រួយបារម្ភដ៏ធំមួយក្នុងសង្គមកម្ពុជា។ នេះបើតាមការឆ្លើយបញ្ជាក់របស់ លោក ហឿ សេធុល ប្រធានសមាគមអ្នកប្រឹក្សាយោបល់ និងអ្នកចិត្តសាស្ត្រនៅកម្ពុជា (CACP)។ លោកពន្យល់ថា សុខភាពផ្លូវចិត្តទទួលរងឥទ្ធិពលពីកត្តាជាច្រើនដូចជាខ្លួនឯង បរិស្ថាន លក្ខខណ្ឌធម្មជាតិ លក្ខខណ្ឌសេដ្ឋកិច្ច និងវិបត្តិគ្រួសារ ដែលបញ្ហាផ្លូវចិត្តនេះត្រូវពិនិត្យមើលលើសពីទស្សនៈផ្លូវចិត្តតែមួយមុខ។ ទីប្រឹក្សាសុខភាពផ្លូវចិត្តរូបនេះ បានលើកឡើងថា៖ « ពេលយើងនិយាយដល់សុខសន្តិភាពផ្លូវចិត្ត យើងក៏និយាយដល់សុខសន្តិភាពផ្នែកសង្គមផងដែរ។ បើយើងរស់នៅក្នុងសង្គមមួយដែលយើងព្រួយបារម្ភពីសុវត្ថិភាពរបស់យើង ពោលគឺផ្ដោតឱ្យចំសុវត្ថិភាពផ្នែកចរាចរណ៍របស់យើង ចង់មិនចង់ វាតែងតែមានផលប៉ះពាល់ផ្នែកផ្លូវចិត្តរបស់យើង។ យើងនឹងបាត់បង់ទំនុកចិត្ត ព្រោះយើងដឹងថា ភាពធូរលុងនៃការគ្រប់គ្រងមួយចំនួនធ្វើឱ្យបញ្ហាទាំងអស់ហ្នឹងកើតឡើង ដូចជាភាពធូររលុងនៃការត្រួតពិនិត្យការបើកបរដោយឥទ្ធិពលគ្រឿងស្រវឹងជាដើម»។ «ខ្ញុំគិតថា ខ្ញុំមានការបាក់ស្បាត» កញ្ញា ឃីម ឈីងអ៊ឺ ជាអ្នករស់នៅក្រុងភ្នំពេញម្នាក់ ដែលត្រូវជិះម៉ូតូទៅកន្លែងធ្វើការជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ កញ្ញាធ្លាប់ត្រូវបានរ៉ឺម៉កបុកពីក្រោយ ខណៈកំពុងឈប់រង់ចាំស្តុបក្រហម។ ពេលនោះដែរ កញ្ញាបាត់បង់ស្មារតីមួយសន្ទុះធំ ហើយក្រោយមកក៏មានអារម្មណ៍ថា ព្រលឹងហាក់ដូចជាចេញពីខ្លួនទៅហើយ។ ជាសំណាងល្អ កញ្ញាពុំមានរបួសរាងកាយធ្ងន់ធ្ងរទេ តែបន្ទាប់ពីហេតុការណ៍នេះ រូបនាងមិនហ៊ានបើកបរម៉ូតូរយៈពីរសប្តាហ៍ និងបានធ្វើឱ្យរូបនាងចងចាំមិនភ្លេច ដែលពេលខ្លះធ្វើឱ្យរូបនាងមានការតានតឹងជាខ្លាំងពេលបើកបរម៉ូតូម្ដងៗ។ «ខ្ញុំពិតជាចូលរួមសោកស្ដាយចំពោះក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះ។ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ថ្មីៗនេះ ធ្វើឱ្យខ្ញុំនឹកឃើញពីគ្រោះថ្នាក់ដែលបានចួបផ្ទាល់។ ខ្ញុំគិតថា ខ្ញុំដូចជាមានការបាក់ស្បាត»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ កញ្ញា ឈីងអ៊ឺ អំពីស្រមោលនៃគ្រោះថ្នាក់ដែលតែងតែដិតក្នុងអារម្មណ៍របស់ខ្លួន។ មិនខុសគ្នានោះឡើយ កញ្ញា ឆេង សុផានីត ក៏មានការព្រួយបារម្ភពីសុវត្ថិភាពផងដែរ។ ទោះបីនិស្សិតរូបនេះ មានរថយន្តផ្ទាល់ខ្លួនក៏ដោយ ប៉ុន្តែកញ្ញាបានប្រាប់ថា រូបនាងមានការភ័យខ្លាចពេលបើកបរម្ដងៗ ជាពិសេសគឺពេលយប់ព្រលប់ ព្រោះខ្លាចខ្លួនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដោយចៃដន្យ ឬមានរថយន្ត ឬម៉ូតូផ្សេងៗបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់រូបនាង។ «ឡានខ្លះបើកមិនគោរពភ្លើងស្តុបទេ ហើយអ្នកជិះម៉ូតូខ្លះបើកបរមិនគោរពអ្នកដទៃសោះ។ ពិបាកណាស់ ខ្ញុំត្រូវធ្វើដំណើររាល់ថ្ងៃ អ៊ឺចឹងខ្ញុំត្រូវតែប្រយ័ត្នជាងមុនហើយ»។ កញ្ញា សុផានីត បានលើកឡើងដោយបន្ថែមថា រូបនាងចង់ឃើញអ្នកបើកបរគ្រប់រូបមានទំនួលខុសត្រូវ ជាពិសេសមិនត្រូវបើកបរពេលខ្លួនស្រវឹងនោះទេ។ ការភ័យខ្លាចពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រោះថ្នាក់រថយន្ត (Car Crash OCD) បានក្លាយជាជំងឺផ្លូវចិត្ត (អូស៊ីឌី) ម្យ៉ាង ដែលបារម្ភចំពោះការបង្កគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ដូចជា ការបើកបរមិនប្រុងប្រយ័ត្ន ការផ្លាស់ប្តូរគន្លងមិនត្រឹមត្រូវ និងការបង្ករបួសដល់អ្នកដទៃជាដើម។ ដោយសារមនុស្សគ្រប់រូបត្រូវការធ្វើដំណើរដើម្បីប្រកបរបរជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ការភ័យខ្លាចទៅលើគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍អាចមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរលើផ្លូវចិត្ត ហើយបុគ្គលដែលធ្លាប់ចួបបទពិសោធន៍នេះអាចមានការឈឺចាប់ផ្លូវចិត្តខ្លាំង។ លោក ហឿ សេធុល បានពន្យល់ថា មិនថាបុគ្គលណាម្នាក់មានភាពធន់ខ្លាំងយ៉ាងណានោះទេ ប្រសិនបើបញ្ហានៅតែបន្តកើតមានឡើងដដែលៗ វាអាចមានផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរទៅថ្ងៃអនាគតដោយមិនដឹងខ្លួន។ លោកពន្យល់ថា៖ «ឧទាហរណ៍ថ្ងៃនេះលឺហេតុការណ៍ហ្នឹង មួយពីរអាទិត្យក្រោយលឺហេតុការណ៍បែបហ្នឹងទៀត ខ្ញុំអាចព្រួយបារម្ភតិចតួច តែបើអាទិត្យក្រោយៗ លឺទៀតហើយ ខែក្រោយក្រោយលឺទៀត កម្រិតនៃផលប៉ះពាល់របស់យើងនឹងកើនឡើង»។ យោងទៅតាម អង្គការចិត្តសង្គម អន្តរវប្បធម៌កម្ពុជា (TPO Cambodia) កម្ពុជាជាប្រទេសមួយដែលប្រឈមខ្ពស់នឹងបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្ត ដែលមានប្រជាជន ៤០ភាគរយចួបប្រទះបញ្ហាផ្លូវចិត្ត។ លោក សេធុល ប៉ាន់ប្រមាណថា ប្រជាជនកម្ពុជាប្រហែលពីរលាននាក់ទទួលរងការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្ត និងជំងឺផ្លូវចិត្តក្រោមទម្រង់ផ្សេងៗ។ សាច់ញាតិជនរងគ្រោះប្រឈមជំងឺស្ត្រេសក្រោយការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្ត (PTSD) កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមករា មន្ត្រីមួយរូប បានបើកបរក្នុងស្ថានភាពស្រវឹង ហើយបានបុករះម៉ូតូ និងរថយន្តដែលកំពុងរង់ចាំនៅភ្លើងបញ្ជាចរាចរណ៍នៅចំណុចស្តុបស្ពានឫស្សីកែវ ដែលបណ្ដាលឱ្យមនុស្ស៤នាក់បានស្លាប់។ កាមេរ៉ា CCTV បានបង្ហាញរថយន្តម៉ាក Ford Ranger បើកបរក្នុងល្បឿនលឿនហួសហេតុ ហើយបានទៅបុកម៉ូតូជាច្រើនគ្រឿង។ ង៉ែត ស្រីម៉ៅ គឺជាជនរងគ្រោះម្នាក់ក្នុងចំណោម៤នាក់ ដែលបានទទួលមរណភាពភ្លាមៗក្នុងគ្រោះចរាចរណ៍នោះ។ មានកំណើតនៅខេត្តពោធិ៍សាត់ ស្រីម៉ៅ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៣មួយរូបដែលបន្តការសិក្សានៅរាជធានីភ្នំពេញ។ ការចាកចេញរបស់ស្រីម៉ៅ ជាការបាត់បង់ដ៏ធំមួយសម្រាប់គ្រួសារក្រីក្ររបស់នាង ដែលមានសមាជិកត្រឹមតែ៣នាក់តែប៉ុណ្ណោះ គឺម្ដាយ ស្រីម៉ៅ និងបងស្រី។ អំឡុងពេលបុណ្យសព ម្តាយរបស់ស្រីម៉ៅធ្វើចិត្តមិនទាន់បាននោះទេ គាត់អង្គុយឱបតែរូបថតកូនស្រីពៅ។ «ស្តាយប្អូនព្រោះប្អូនរៀនពូកែ នឹកឃើញថាមានគ្នាតែ៣នាក់ ឥឡូវត្រូវចាកចោលបង និងម្តាយ។ ខ្ញុំមិនរំពឹងអ្វីពីប្អូន ក្រៅពីចង់ឃើញគាត់មានអនាគតល្អ អាចឱ្យគ្រួសារ មានពន្លឺត្រចះត្រចង់នោះទេ»។ អ្នកស្រី ង៉ែត ស្រីរ័ត្ន ដែលត្រូវជាបងស្រីបានលើកឡើងទាំងសំឡេងអួលដើមក។ បើតាមលោក សេធុល គ្រួសារជនរងគ្រោះប្រឈមចួបប្រទះនឹងជំងឺ PSDT ប៉ុន្តែកម្រិតណាអាស្រ័យលើកម្រិតនៃភាពធន់របស់បុគ្គលម្នាក់ៗ។ មានបទពិសោធន៍ជាច្រើនឆ្នាំព្យាបាលអ្នកជំងឺ លោក សេធុល និយាយថា អ្នកជំងឺម្នាក់ៗប្រឈមបញ្ហាផ្លូវចិត្តជាច្រើនឆ្នាំ។ ទោះបីជាពួកគេត្រូវបានជួយតាមរយៈការព្យាបាលក៏ដោយ វាត្រូវចំណាយពេលជាច្រើនឆ្នាំដើម្បីឱ្យជាសះស្បើយពេញលេញ។ លោកបន្ថែមថា៖ «បើយើងមិនផ្ដល់ការគាំទ្រ និងការប្រឹក្សាផ្លូវចិត្តជូនគាត់ទេ ស្នាមរបួសហ្នឹងនឹងដល់ជាប់ក្នុងចិត្តរបស់គាត់អស់មួយជិវិត។ យើងមិនហ៊ាននិយាយថា ធំប៉ុណ្ណា តូចប៉ុណ្ណានោះទេ តែវាមាន»។ PTSD គឺជាជំងឺផ្លូវចិត្តម្យ៉ាងដែលប៉ះពាល់ដល់សុខុមាលភាពផ្លូវចិត្ត ផ្លូវកាយ សង្គម និងខាងវិញ្ញាណ ដែលជារឿយៗបណ្តាលមកពីបទពិសោធន៍នៃការចួបប្រទះព្រឹត្តិការណ៍ដ៏តក់ស្លុត ដូចជាគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ គ្រោះថ្នាក់ និងអំពើហឹង្សាជាដើម។ ជំងឺថប់បារម្ភ និង PTSD គឺជាជំងឺផ្លូវចិត្តទូទៅដែលកើតមាននៅកម្ពុជា ដែលប្រជាជនចំនួន ៥៣,៤ ភាគរយរងផលប៉ះពាល់ពីជំងឺទាំងនេះ នេះបើតាមការសិក្សារបស់ World Psychiatric Association នៅឆ្នាំ២០១៥។ ការបាត់បង់ទំនុកចិត្ត លោក សេធុល បាននិយាយថា ការមានភាពស្រ្តេសជារឿយ និងញឹកញាប់អាចនាំឱ្យមានការថយចុះសមត្ថភាពក្នុងការដោះស្រាយភាពតានតឹង ការបាត់បង់ទំនុកចិត្តលើអាជ្ញាធរក៏ដូចជាការដាក់ពិន័យលើជនប្រព្រឹត្តកំហុស ដែលសកម្មភាពនេះជាការលើកទឹកចិត្តដល់ការធ្វើសកម្មភាពស្រដៀងគ្នាដោយគ្មានការទទួលខុសត្រូវ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពេលយើងបាត់បង់ទំនុកចិត្តលើការគ្រប់គ្រងសង្គម យើងបាត់បង់ទំនុកចិត្តលើអជ្ញាធរ បាត់បង់ទំនុកចិត្តទៅលើប្រព័ន្ធច្បាប់ សុទ្ធតែជាបញ្ហាមួយដែលធ្វើឱ្យសង្គមបាត់បង់សន្តិភាពផ្នែកផ្លូវចិត្ត។ តែ យើងនឹងចាប់ផ្ដើមមានអារម្មណ៍កក់ក្ដៅ ពេលយើងមើលឃើញថា ច្បាប់ចរាចរណ៍ត្រូវបានរឹតបន្តឹង ហើយការគាំពារសង្គម យុត្តិធម៌ត្រូវបានផ្ដល់ជូន យើងចាប់ផ្ដើមមានអារម្មណ៍កក់ក្ដៅវិញ»។ បើតាមលោក សេធុល ការដោះស្រាយរបួសផ្លូវចិត្ត គឺមានសារសំខាន់សម្រាប់យុត្តិធម៌សង្គម ដែលទាមទារឱ្យមានការទទួលខុសត្រូវផ្លូវច្បាប់ចំពោះជនល្មើស ការគាំទ្រជីវភាព និងការព្យាបាលផ្លូវចិត្តដល់ជនរងគ្រោះ ដើម្បីដោះស្រាយភាពអយុត្តិធម៌ និងធានាឱ្យបាននូវយុត្តិធម៌ក្នុងសង្គម។ «ការផ្សះផ្សារបួសផ្លូវចិត្តទាក់ទងនឹងយុត្តិធម៌សង្គម យើងមិនអាចឱ្យគេមកសងជីវិតមនុស្សជាទីស្រលាញ់របស់យើងបានទេ តែយ៉ាងហោចណាស់យើងចង់ឃើញយុត្តិធម៌មួយក្នុងសង្គម។» នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក សេធុល៕	«ពេលជិះម៉ូតូ ពេលឈប់ភ្លើងស្ដុបភ័យណាស់», «ទាល់តែប្រយ័ត្នជាងមុនហើយបានកើត», «ជិះម៉ូតូរាល់ថ្ងៃមានអារម្មណ៍ភ័យច្រើន»។ កង្វល់ ក្តីបារម្ភ ភាពមិនស្រណុកស្រួលក្នុងចិត្តទាំងនេះ បានកើតឡើងចំពោះពលរដ្ឋមួយចំនួន ជាពិសេសអ្នកធ្វើដំណើរតាមទោចក្រយានយន្តក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។
កញ្ញា លន់ ឡូន ជាជាងគំនូរបែបសម័យមួយរូបនៃអង្គការពន្លឺធម្មជាតិនៃកម្ពុជា (Colors of Cambodia។ ព្រោះតែក្តីស្រលាញ់រួមទាំងទេពកោសល្យពីកំណើតផងនោះ កញ្ញា បានសម្រេចចូលរៀនផ្នែកគំនូរនេះ តាំងពី២០១៥មក។ នាអំឡុងពេលរៀនគូរគំនូរពីលោកគ្រូ-អ្នកគ្រូជំនាញពីសាលា Color of Cambodia យុវតីរូបនេះ ក៏អាចរកចំណូលបានខ្លះ ពីគំនូររបស់ខ្លួន ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ការសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យ ផងដែរ។ កញ្ញា លន់ ឡូន ជាជាងគំនូរបែបសម័យមួយរូបនៃអង្គការពន្លឺធម្មជាតិនៃកម្ពុជា នាឱកាសតាំងពិព័រណ៌គំនូរជាលើកដំបូងនៅរាជធានីភ្នំពេញ កញ្ញា លន់ ឡូន ឆ្លៀតប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា៖ «ដំបូងខ្ញុំគិតថាគ្រាន់តែចាប់យក [ការគូររូបនេះ] បែបបន្ធូរអារម្មណ៍នៅពេលទំនេរប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែរៀនយូរៗទៅ ការងារហ្នឹងក៏អាចផ្ដល់ប្រាក់កម្រៃខ្លះៗ ហើយការដែលរៀនគំនូរហ្នឹង អាចជួយខ្ញុំបានច្រើន លើការសិក្សារបស់ខ្ញុំ»។ គិតដល់បច្ចុប្បន្ន មានរយៈពេលប្រមាណ៦ឆ្នាំមកហើយ ដែលយុវតីវ័យ២០ឆ្នាំរូបនេះ មានការអភិវឌ្ឍខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ លើការគូរគំនូរផ្សេងៗ ជាពិសេសគំនូរបែបសហសម័យ ។ គំនូរទាំងនោះ ត្រូវបាននាំទៅលក់ដល់ទីផ្សារបរទេសថែមទៀត។ យុវជន សែត ស៊ឹង មិនខុសគ្នាប៉ុន្មានពីយុវតីខាងលើ យុវជន សែត ស៊ឹង ក៏អាចរកចំណូលបាន សម្រាប់បន្តការសិក្សា និងគាំទ្រជីវភាពគ្រួសារ ផងដែរ។ វិចិត្រករវ័យ២០ឆ្នាំរូបនេះ បានរៀបរាប់ថា៖ «ការងារជារៀងគំនូរនេះ អាចជួយខ្ញុំឱ្យរកប្រាក់ចំណូលបានខ្លួនឯងបន្តិចបន្តួច [ហើយសាលារៀនហ្នឹង] ជួយ Support [គាំទ្រ] ខ្ញុំដល់ការរៀនសូត្រ ផងដែរ។ ដោយសារខ្ញុំបង្រៀនសិស្សនៅតាមសាលារដ្ឋ ហើយខាងអង្គការជួយជាប្រាក់ខែបន្តិចបន្តួច អ៊ីចឹងទៅខ្ញុំអាចយកលុយហ្នឹងទៅគាំទ្រការសិក្សានៅ មហាវិទ្យាល័យខ្ញុំហើយ និងលក់រូបហ្នឹងជួយខ្លួនឯងបន្ថែមទៀតដែរ»។ សម្រាប់លោក ធី ចាន់ណារ៉ាក់ ក៏ជាវិចិត្រករមួយរូបមកពីសាលា Color of Cambodia នៅខេត្តសៀមរាប ផងដែរ។ យុវជនរូបនេះទទួលបានជ័យលាភីលេខមួយក្នុងការគូរគំនូរ ក្រោយរៀនបានត្រឹមមួយខែប៉ុណ្ណោះ។ វិចិត្រករដែលកំពុងបន្តការសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យនេះ បាននិយាយដូច្នេះថា៖ «ថ្ងៃដែលខ្ញុំប្រលងគំនូរដាក់ Calendar ដែលរាល់ឆ្នាំមានការប្រលងម្ដង។ ពេលខ្ញុំរៀនបានមួយខែ ហើយខ្ញុំដាក់ប្រលង ជាមួយសិស្សផ្សេងៗ ហើយខ្ញុំក៏បានជាប់លេខមួយទៅ»។ លោក ធី ចាន់ណារ៉ាក់ ក៏ជាវិចិត្រករមួយរូបមកពីសាលា Color of Cambodia ចាន់ណារ៉ាក់ មិនបោះបង់អាជីពមួយនេះឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញយុវជនរូបនេះ បានព្យាយាមដុះខាត់សមត្ថភាពខ្លួនបន្ថែមទៀត បើទោះជាកំពុងមមាញឹក ក្នុងការសិក្សាលើជំនាញផ្សេងនៅមហាវិទ្យាល័យ ផងដែរ។ គំនូរនីមួយៗដែលចេញពីស្នាដៃវិចិត្រករវ័យក្មេងនៃអង្គការ Color of Cambodia នេះ គឺមានតម្លៃចាប់ពី៧០ដុល្លារ រហូរដល់ ៥០០ដុល្លារ ក្នុងមួយគំនូរមួយផ្ទាំង។ លោក ព្រហ្ម ពន្លឺ ដែលជាគ្រូបង្រៀនគំនូរ នៅ Color of Cambodia អះអាងប្រាប់សារព័ត៌មានថា៖« គំនូរភាគច្រើនដែលសិស្សគូរ គឺនាំទៅលក់ភាគច្រើន ជាគំនូរដូច និងគំនូរសហសម័យ។ ឯគំនូរទាំងនោះ នាំទៅលក់ដល់ប្រទេសសិង្ហបុរី ម៉ាឡេស៊ី និងម្ដងម្កាលទៅលក់នៅអាម៉េរិក ផងដែរ។ ចំណែកតម្លៃវិញអាចមានចន្លោះពី ៧០ដុល្លារ រហូតដល់ជាង៥០០ដុល្លារ [ក្នុងមួយផ្ទាំង] តាមទំហំ និងទឹកដៃ»។ Color of Cambodia ជាសាលាឬជាអង្គការគំនូរមួយ ត្រូវបានបង្កើតនាអំឡុងឆ្នាំ២០០៣មក ដោយលោក Bill Gentry ដែលជាជនជាតិអាម៉េរិក។ បច្ចុប្បន្ន សាលានេះស្ថិតនៅកណ្តាលក្រុងសៀមរាប នៃខេត្តសៀមរាប។ ក្នុងគោលបំណងចម្បងនៃការបង្កើតអង្គការនេះឡើង គឺដើម្បីផ្ដល់ចំណះដឹងលើជំនាញគំនូរ ដល់យុវជនកម្ពុជា និងជាកន្លែងលក់ស្នាដៃគំនូររបស់សិស្សដែលរៀននៅទីនេះ ទៅកាន់អន្តរជាតិ។ ជិត២ទស្សវត្សរ៍មកនេះ សាលាគំនូរ Color of Cambodia មិនត្រឹមតែបណ្ដុះសិល្បករគំនូរនោះឡើយ តែក៏បានផ្ដល់ឱកាសដល់យុវជនទាំងនោះ អាចរកចំណូលផ្គត់ផ្គង់ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេ ជាពិសេសអាចឱ្យកុមារនិងយុវជនក្រីក្រី អាចមានលទ្ធភាពបន្តការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យថែមទៀត។ លោក ព្រហ្ម ពន្លឺ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗបន្ថែមថា ក្រៅពីអាជីពជាវិចិត្រករគំនូរ យុវជនទាំងបីខាងលើក៏ជាគ្រូបង្រៀនគំនូរនៅតាមសាលារដ្ឋផងដែរ ដោយអាចទទួលបានការឧបត្ថម្ភពី Color of Cambodia បន្ថែមពីការលក់គំនូររបស់ពួកគេ៕	ភ្នំពេញ៖ ពន្លឺធម្មជាតិនៃកម្ពុជា (Color of Cambodia) ជាអង្គការនៃសាលាគំនូរមួយ ដែលមានមូលដ្ឋាននៅខេត្តសៀមរាប។ សាលាមួយនេះ បានបណ្ដុះបណ្ដាលយុវជនក្រីក្រឱ្យក្លាយជាសិល្បករគំនូរតាំងពីឆ្នាំ២០០៣ មកម្ល៉េះ។ ការងារជាងគំនូរនេះ បានផ្តល់ឱកាសឱ្យយុវជន មានលទ្ធភាពបន្តការសិក្សាលើជំនាញនានា នៅមហាវិទ្យាល័យ។
ការប្រកួតស្មើត្រឹមលទ្ធផល ៤-៤ ត្រឹមរយៈពេល ៩០នាទី ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យ ៣៦ឆ្នាំ Messi រកបានគ្រាប់បាល់ ២គ្រាប់ ដោយកីឡាករម្ចាស់ពាន World Cup រូបនេះបានស៊ុតបើកឆាកសម្រាប់ Inter Miami តាំងពីនាទី៦ ប៉ុន្តែក្រុម FC Dallas បានវាយបកវិញរហូតដល់ទៅ ៣គ្រាប់ក្រោយ Messi រកបានគ្រាប់ដំបូង។ Inter Miami ព្យាយាមរកគ្រាប់បាល់តាមមកវិញ រហូតដល់នាទី៦៥ កីឡាករ Benjamin Cremaschi តែយ៉ាងណាការបង្កកំហុសស៊ុតបាល់ចូលទីខ្លួនឯងពីសំណាក់កីឡាករ Robert Taylor ធ្វើឱ្យ FC Dallas កាន់តែមានគ្រាប់បាល់នាំមុខ។ ទោះយ៉ាងណាការខំប្រឹងរបស់ Inter Miami ជាពិសេស Messi មិនធ្វើឱ្យក្រុមធ្លាក់ចេញពីការប្រកួតដោយងាយៗឡើយ ដោយនៅនាទី៨០ ក្រុម Miami វាយសម្រុករហូតធ្វើឱ្យកីឡាករ Marco Farfun ភ្លាត់ស្នៀតចូលទីខ្លួនឯង ហើយនៅនាទី៨៥ Messi បានស៊ុតបាល់ពិន័យ Freekick តាមស្មើ ៤-៤ សង្គ្រោះក្តីសង្ឃឹមរបស់ Miami។ ឆ្លងកាត់ការប្រកួតចំនួន ៤ប្រកួត ក្នុងពានរង្វាន់ League Cup ដែលជាពានរង្វាន់ប្រជែងរវាងក្រុមស្ថិតក្នុងលីគ Major League Soccer និង Liga MX របស់ប្រទេសម៉ិកស៊ិក ខ្សែប្រយុទ្ធម្ចាស់ពានរង្វាន់ Ballon dOr ៧សម័យកាលបន្តរកបានគ្រាប់បាល់ចំនួន ៧គ្រាប់ពីការបង្ហាញខ្លួន ៤លើកដូចគ្នា។ ពេលបង្ហាញខ្លួនដំបូងទល់ក្រុម Cruz Azul ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីនរកបានគ្រាប់បាល់ ១គ្រាប់ពីការស៊ុតបាល់ពិន័យ Freekick ដូចគ្នាដើម្បីជួយយកជ័យជម្នះដល់ Inter Miami មុនពេលយកឈ្នះលើក្រុម Atlanta United លទ្ធផល ៤-០ ដែលជាពេលរូបគេរកបាន ២គ្រាប់កាលពីខែកក្កដា។ ដើមខែសីហា Messi រកបាន ២គ្រាប់បន្ថែមពីការប្រកួតយកឈ្នះលើក្រុម Orlando City លទ្ធផល ៣-១។ ក្រុម Inter Miami នឹងត្រូវទទួលស្វាគមន៍ក្រុមដែលឈ្នះការប្រកួតរវាងក្រុម Charlotte FC ទល់នឹងក្រុម Houston Dynamo នៅថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ក្នុងកីឡដ្ឋាន DRV PNK សម្រាប់ជំនួបវគ្គ ៨ក្រុមចុងក្រោយ៕	Lionel Messi រកបាន២គ្រាប់បន្ថែមទៀត ដើម្បីជួយសង្គ្រោះ Inter Miami រហូតវាយបកយកឈ្នះក្រុម FC Dallas ដោយការស៊ុតបាល់កាត់សេចក្តី ១១ម៉ែត្រ ៥-៣ បន្ទាប់ពីការប្រកួតបញ្ចប់ក្នុងលទ្ធផលស្មើ ៤-៤។ ឈ្នះទាំងប្រផិតប្រផើយ Inter Miami បន្តទៅវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយ នៃពានរង្វាន់ League Cup។
កម្មកររបស់ក្រុមហ៊ុនឥណ្ឌា Mesco Gold Cambodia Ltd ចំនួន២នាក់ បានស្លាប់ភ្លាមៗនៅក្នុងអណ្តូររ៉ែមាស បន្ទាប់ពីមានការធ្លាក់ធុងយោងរ៉ែបណ្តាលឲ្យកិនស្លាប់ពួកគេតែម្តង។ នេះបើតាមគេហទំព័រអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ ដែលផ្សព្វផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែតុលា។ បើតាមគេហទំព័រខាងលើ យុវជនរងគ្រោះជាបងប្អូនបង្កើតនឹងគ្នា មានទីលំនៅនៅភូមិកប្បា ឃុំមេមង ស្រុកមេមត់ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ដែលទើបមកធ្វើការក្នុងក្រុមហ៊ុននេះបានជាងមួយសប្តាហ៍ ដោយទទួលប្រាក់កម្រៃមួយថ្ងៃ៣ម៉ឺនរៀល។ បន្ទាប់ពីកើតហេតុការណ៍នេះ ក្រុមហ៊ុនបានរាយការណ៍មកសមត្ថកិច្ចនគរបាលខេត្ត ហើយក៏បានដឹកសាកសពជនរងគ្រោះទាំង២នាក់ មកវត្តភូមិថ្មី សង្កាត់ឡាបានសៀក ក្រុងបានលុង ដើម្បីប្រគល់ជូនឲ្យសាច់ញាតិយកទៅធ្វើបុណ្យតាមប្រពៃណី។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុន Mesco Gold Cambodia Ltd គឺជាក្រុមហ៊ុនរបស់ជនជាតិឥណ្ឌា ដែលធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែមាសស្ថិតនៅភូមិពាក់ ឃុំយ៉ាទុង ស្រុកអូរយ៉ាដាវ ខេត្តរតនគិរី៕	ភ្នំពេញ៖ កម្មកររ៉ែមាសនៅខេត្តរតនគិរី២នាក់ បានស្លាប់នៅក្នុងអណ្តូងរ៉ែមាស ដោយសារដាច់ធុងយោងរ៉ែ ធ្លាក់លើពួកគេ។ ហេតុការណ៍នេះ កើតឡើងកាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៣ ខែតុលា។ នេះបើតាមគេហទំព័រអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ។
ក្រុមមាន់ខ្នាយមាសធ្វើមិនសូវបានល្អនោះទេក្នុងការបើកឆាក ៤៥នាទីដំបូងនៅឯកីឡដ្ឋាន Wembley។ ក្នុងម៉ោងសម្រាក១៥នាទីក្រោយបញ្ចប់វគ្គទី១ លោក Pochettino បានរៀបចំទម្រង់លេងថ្មីដោយបង្កើនការលេងនៅតំបន់ប្រយុទ្ធ។ ចូលដល់វគ្គទី២ Spurs ពិតជាបានបង្ហាញការលេងដ៏អស្ចារ្យដោយអាចរកគ្រាប់បាល់រហូតដល់ទៅ៣គ្រាប់ដែលធ្វើបានពីសំណាក់កីឡាករខ្សែបម្រើកំពុងឡើងជើង Heung-Min Son (៤៧) ខ្សែការពារ Jan Vertonghen (៨៣) និង ខ្សែប្រយុទ្ធ Fernando Llorente (៨៦)។ ជ័យជម្នះ ៣-០ លើក្រុម Dortmund បានធ្វើឲ្យអ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីនជឿជាក់ថាក្រុមលោកអាចឈានទៅវគ្គ១/៤ផ្តាច់ព្រ័ត្របាន។ «យើងបានបង្ហាញទម្រង់លេងអស្ចារ្យនៅតង់ទីពីរ។ នៅវគ្គទីមួយ វាពិតជាលំបាកណាស់តាំងពីដើមតង់សម្រាប់យើងក្នុងការលេងឲ្យត្រូវតំណែង ខណៈការប្រកួតបញ្ចប់ទៅដោយគ្មានគ្រាប់បាល់»។ Pochettino ប្រាប់ BT Sport ដូច្នេះដោយភាពរីរាយ។ លោកបន្ថែមថា៖« នៅវគ្គទីពីរយើងបានស្តាស្ថានភាពដោយអាចស៊ុតបញ្ចូលទី១គ្រាប់ ហើយបន្ទាប់មកក្រុមទាំងមូលចាប់ផ្តើមលេងដោយមានទំនុកចិត្តខ្ពស់ និងអាចរកគ្រាប់បាលបន្តបន្ទាប់។ ៣-០ ជាលទ្ធផលល្អ ប៉ុន្តែយើងត្រូវព្យាយាមបន្តទៀតនៅប្រកួតក្រោយ»។ រូបភាព ទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ UEFA Champions League ចំណែក ម្ចាស់ការពារជើងឯកឆ្នាំចាស់ Real Madrid នៅតែបង្ហាញភាពខ្លាំងរបស់ខ្លួនក្នុងក្របខណ្ឌកំពូលអឺរ៉ុបនេះដោយអាចយកឈ្នះម្ចាស់ផ្ទះ Ajax ២-១ សម្រាប់ជំនួបជើងទី១នេះ។ ក្រុមយក្សអេស្ប៉ាញមួយនេះមានគ្រាប់បាល់ចំណេញក្រៅដី២គ្រាប់ជាទន់សម្រាប់ការប្រកួតជើងទី២ ដើម្បីបន្តគ្រងជើងឯកពាននេះ៤រដូវកាលជាប់គ្នា។ ២គ្រាប់របស់ Real ធ្វើបានដោយ Karim Benzema និង Marco Asensio ហើយ១គ្រាប់របស់ Ajax សម្រេចពីកីឡាករ Hakim Ziyech៕	Tottenham Hotspur បានទទួលជ័យជម្នះលើក្រុម Borussia Dortmund ដល់ទៅ ៣-០ នាការប្រកួតពានរង្វាន់ UEFA Champions League ជើងទី១ វគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ នៅរាត្រីថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ។ លទ្ធផលនេះ លោក Mauricio Pochettino ថា Spurs អាចបោះជំហានឆ្ពោះទៅកាន់វគ្គបន្តបាន ជាមួយទម្រង់លេងដ៏ល្អរបស់កូនក្រុម។
កម្មវិធីសិក្សា ដែលអេស៊ីធី យកមកអនុវត្តន៍ សម្រាប់សិស្សពីថ្នាក់ទី១០ ដល់ទី១២ មានភាសាខ្មែរ គណិតវិទ្យា, សេដ្ឋកិច្ច, ភូមិវិទ្យា, ប្រវត្តិវិទ្យា, សីលធម៌-ពលរដ្ឋ, វិទ្យសាស្ត្រ និងសកម្មភាពផ្សេងៗដទៃទៀត។ ក្រៅពីនេះ សិស្សអាចជ្រើសរើសមុខវិជ្ជារៀនបន្តនៅថ្នាក់មហាវិទ្យាល័យបាន ដូចជា សេវាកម្មសណ្ឋាគារ ផ្នែកការិយាល័យជួរមុខ ឬសេវាកម្មទេសចរណ៍ផ្នែក ប្រតិបត្តិការទេសចរណ៍។ បច្ចុប្បន្ន សម្រាប់ថ្នាក់បច្ចេកទេស សាលាអេស៊ីធី កំពុងប្រើប្រាស់ Google Chromebook ដែលជាកម្មវិធី សិក្សាកុំព្យូទ័រថ្មីមួយ លើប្រព័ន្ធអ៊ិនធឺណេត និងកម្មវិធីផ្សេងៗ ដែលទាក់ទងជំនាញបច្ចេកទេស។ ចំណែក កម្មវិធីសិក្សា ផ្នែកភាសាអង់គ្លេស សាលាបង្រៀនដោយផ្តោតសំខាន់លើទំនាក់ទំនងជាភាសាអង់គ្លេសនៅកន្លែងធ្វើការ និងទំនាក់ទំនងសង្គមទូទៅ។ ការចុះឈ្មោះចូលរៀនដោយឥតគិតថ្លៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី២១ ខែសីហា ដល់ថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧ ដើម្បីចូលរៀននៅថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៧ខាងមុខ។ សិស្ស អាចបំពេញបែបបទចូលរៀន នៅការិយាល័យសិក្សា ផ្ទះលេខ៨២ ផ្លូវលេខ៦៩BT (ជិតវត្តដំបូកខ្ពស់) ឬចុះឈ្មោះតាមអ៊ីមេល [email protected] ឬទាញយកពាក្យចុះឈ្មោះតាមរយៈ គេហទំព័រ www.actcambodia.org ។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	តាមកម្មវិធីសិក្សា សាលាបណ្តុះបណ្តាលជំនាញបច្ចេកទេសឯកជនកម្រិតថ្នាក់វិទ្យាល័យ (ACT) ដែលជាសាលាបច្ចេកទេស ឯកជន អនុវត្តន៍តាមកម្មវិធីសិក្សារបស់រដ្ឋដំបូងគេនៅកម្ពុជា នឹងផ្តល់ជំនាញទន់ និងចរិតលក្ខណៈ ដល់សិស្សានុសិស្ស ដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សារយៈពេល៣ឆ្នាំ។ ជំនាញទន់ និងចរិតលក្ខណៈទាំងនេះ មានដូចជា ការត្រិះរិះពិចារណា, ការដោះស្រាយបញ្ហា, ការងារជាក្រុម, ទំនាក់ទំនង, ភាពជាអ្នកដឹកនាំ, គំនិតផ្តួចផ្តើម និងសុច្ចរិតភាព។
កម្មវិធីនេះ ផ្ដល់អាទិភាពចំពោះវិស័យឯកជនមួយចំនួនដូចជា សហព័ន្ធកសិកម្ម សហជីពកសិកម្ម សហគមន៍កសិកម្ម តួអង្គទីផ្សារបែបទំនើប ដូចជា ផ្សារទំនើប ផ្សារកសិផល សណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន និងអាជីវកម្មដែលផ្តល់សេវាអាហារ ភេសជ្ជៈ និងហាងទំនិញកសិកម្មតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ។ ក្រៅពីនោះ ក៏មានអ្នកវិនិយោគ ឬអង្គការមិនរកប្រាក់ចំណេញដែលមានបំណងសហការវិនិយោគលើស្តង់ដារសុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារ សម្រាប់សមាជិកសហគមន៍ ដែលជាស្រ្តី យុវជន និង ពលរដ្ឋងាយរងគ្រោះ ដូចជា ជនជាតិដើមភាគតិច ជាដើម។ បើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់គម្រោងហាវែស III កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ស្ថាប័នទាំងអស់ត្រូវតែចុះបញ្ជីនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយអាចគ្រប់គ្រងដោយជនជាតិខ្មែរ ឬបរទេស។ ចំពោះ ក្រុមហ៊ុនទាំងឡាយណាដែលមិនប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលនយោបាយរបស់កម្ពុជាលើការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ឬកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ គឺមិនមានសិទ្ធិទទួលបានហិរញ្ញប្បទានពីគម្រោងហាវែស III ឡើយ។ តាមរយៈវិស័យឯកជននៅក្នុងប្រព័ន្ធទីផ្សារកសិកម្ម គម្រោងហាវែស III នឹងបង្កើតការងារ ព្រមទាំងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវជីវភាពរស់នៅ របបអាហារ និងសុខុមាលភាពទូទៅសម្រាប់ពលរដ្ឋកម្ពុជា ជាពិសេសស្រ្តី យុវជន និងជនងាយរងគ្រោះ៕	ភ្នំពេញ៖ គម្រោងហាវែស III ផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានឥតសំណង២៥ម៉ឺនដុល្លារ ដល់អ្នករកស៊ីក្នុងវិស័យកសិកម្ម។ គម្រោងនេះមានរយៈពេល៥ឆ្នាំ ដែលគាំទ្រថវិការដោយទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិកសម្រាប់ ការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិ (USAID) ក្នុងគោលបំណងបង្កើនការវិនិយោគលើវិស័យកសិកម្មប្រកបដោយចីរភាព និងស្តង់ដារសុវត្ថិភាព។
ជាពាក្យពេញនិយមនាសម័យរឹតបន្តឹងប្រលង ពាក្យថា «ឡើងជ្រញ់» ត្រូវបានគេសំដៅលើ ការត្រៀមខ្លួនប្រលងបាក់ឌុប ឬប្រលងចូលក្របខណ្ឌ ឬប្រលងទូទៅ ឬការត្រៀមខ្លួនក្នុងការធ្វើអ្វីមួយ។ សិស្សានុសិស្ស និងនិស្សិត ត្រូវតែឡើងជ្រញ់ ដើម្បីឲ្យគេចិញ្រាំ្ច និងលុតដំ និងធ្វើតេស្តសមត្ថភាព។ សិស្ស និងនិស្សិត ត្រូវតែឆ្លងកាត់ការប្រលង ដើម្បីវាស់ស្តង់កម្រិតចំណេះដឹង៕	ពាក្យថា «ឡើងជ្រញ់» មិនមែនជាពាក្យកម្ចីពីបរទេស តែជាពាក្យថ្មីដែលបង្កើតឡើងដោយយុវវ័យ ក្នុងសម័យការរឹតបន្តឹងប្រលងបាក់ឌុបនារយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ពាក្យនេះ នៅតែជាពាក្យពេញនិយមសម្រាប់ សិស្ស និងនិស្សិត។ ទោះបីពាក្យនេះ ត្រូវបានយុវវ័យប្រើជាយូរមកហើយក៏ដោយ តែមនុស្សចាប់ពីវ័យចំណាស់ឡើងទៅ នៅតែមិនទាន់យល់ច្បាស់ពាក្យនេះនៅឡើយ។
«ខ្ញុំសប្បាយចិត្តនៅពេលដែលឮធនធានមនុស្សនិយាយភាសាបារាំងរម្លឹកពីគុណសម្បត្តិកាសែត Cambdoge Soir កាលពីទសវត្សរ៍៩០»។ នេះ គឺជាការរម្លឹករបស់លោក Pierre Gillette អតីតនិពន្ធនាយកកាសែត Cambodge Soir នៅថ្ងៃទី២៣ខែមករាឆ្នាំ២០២០។ បច្ចុប្បន្ននេះ អ្នកកាសែតទាំងជនជាតិខ្មែរ និងបារាំងមួយចំនួនធំ ដែលធ្លាប់ធ្វើការនៅកាសែតបារាំង Cambodge Soir កាលពីជាង២០ឆ្នាំមុន បានក្លាយទៅជាអ្នកដឹកនាំវិស័យសារព័ត៌មានទាំងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងបារាំង។ អ្នកកាសែតជនជាតិខ្មែរខ្លះកំពុងបម្រើការ និងដឹកនាំសារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិក Thmeythmey, វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ, ទូរទស្សន៍ PNN, ទូរទស្សន៍ CNC/CTN។ល។ អ្នកកាសែតជនជាតិបារាំងខ្លះ ក៏បានក្លាយទៅជាអ្នកបម្រើការ និងគ្រប់គ្រងសារព័ត៌មានមួយចំនួននៅក្នុងប្រទេសបារាំងផងដែរ ដូចជា កាសែតបារាំង Le Monde ជាដើម។ លោក លាង ដឺលុច អតីតអ្នកសារព័ត៌មានបម្រើការឲ្យ Cambodge Soir និងបច្ចុប្បន្នជាអគ្គនាយកនៃសារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិក Thmeythmey.com បានរម្លឹកនៅព្រឹកថ្ងៃទី២៣ខែមករាឆ្នាំ២០២០នៅចំពោះមុខលោក Pierre Gillette ថា៖«កេរដំណែលរបស់ Cambodge Soir គឺអរូបីមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន»។ ពាក្យនេះ បានធ្វើឲ្យលោក Pierre Gillette រំភើប។ រំភើប គឺដោយសារតែកាសែតនោះ បានជួយបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សជាអ្នកសារព័ត៌មានមួយចំនួនទាំងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងបារាំង។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ Cambodge Soir បានរួមចំណែកចែកចាយព័ត៌មានដែលផ្តល់ជាចំណេះដឹងជូនដល់អ្នកអានរាប់មិនអស់ទាំងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងអន្តរជាតិ។ Cambodge Soir បានបិទទ្វារមែន តែស្ថាប័ននេះ បានបន្សល់ទុកនូវកេរ្តិ៍ឈ្មោះ គុណសម្បត្តិ និងអនុស្សាវរីយ៍រាប់មិនអស់ជាមួយអតីតបុគ្គលិក និងអ្នកអានស្មោះស្ម័គ្ររបស់ខ្លួន៕	ភ្នំពេញ៖ កាសែតជាភាសាបារាំង និងខ្មែរ Cambodge Soir បានបង្កើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានៅឆ្នាំ១៩៩៥ ហើយបានបិទទ្វារទៅវិញនៅឆ្នាំ២០១០ដោយសារបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ។ ក្នុងរយៈពេល១៥ឆ្នាំនៃវត្តមានរបស់ខ្លួនពីឆ្នាំ១៩៩៥ និង២០១០, Cambodge Soir បានបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សជាជនជាតិខ្មែរ និងបារាំងជាច្រើន ហើយសព្វថ្ងៃនេះ ធនធានមនុស្សទាំងនោះ នៅបន្តធ្វើការនៅក្នុងអាជីពសារព័ត៌មាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងនៅក្នុងប្រទេសបារាំង។ បើគិតមកដល់ឆ្នាំ២០២០នេះ កាសែត Cambodge Soir មានអាយុ២៥ឆ្នាំ។ ២៥ឆ្នាំបានកន្លងផុតទៅមែន តែកេរដំណែលនៃសារព័ត៌មានជាភាសាបារាំង និងខ្មែរមួយនេះ មានតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន។
សារមន្ទីរជាតិ បានរំលឹកថា បំណែករូបព្រះបាទជ័យវម៌្មទី៧ ដែលរកឃើញដោយលោក Henri Marchal នាឆ្នាំ១៩២៤ ត្រូវបានយកមករក្សាទុកនៅអភិរក្សដ្ឋានអង្គរនៅឆ្នាំ១៩៣១។ ក្រោយមកលោក Georges Groslier បានដឹកយកមករក្សាទុកនៅសារមន្ទីរជាតិ និងផ្គុំឡើងវិញនៅចុងឆ្នាំ១៩៣៤។ លុះដល់ឆ្នាំ១៩៩៨ ក្រុមការងារអភិរក្ស និងជួសជុលនៃសារមន្ទីរជាតិសង្កេតឃើញថា ការផ្គុំភ្ជាប់ឡើងវិញនោះមិនត្រឹមត្រូវទេ ទើបសម្រេចរុះរើ និងអភិរក្សជួសជុលឡើងវិញតាមបទដ្ឋានបច្ចេកទេស រហូតបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៩។ បំណែកព្រះហស្តស្ថាំនៃរូបព្រះបាទជ័យវម៌្មទី៧ រកឃើញនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩០ ដោយឡែកបំណែកកំណាត់ដើមដៃឆ្វេងរកឃើញក្នុងឆ្នាំ១៩២៤ ។ ចំពោះបំណែកទាំងពីរនេះ អ្នកស្រាវជ្រាវខ្មែរលោកបណ្ឌិតមីសែល ត្រាណេ បានផ្តល់សម្មតិកម្មដំបូងថាបំណែកទាំងពីរនេះជាបំណែកព្រះហស្ដរបស់ ព្រះបាទជ័យវម៌្មទី៧ ប៉ុន្តែលោកគ្មានឱកាសក្នុងការយកមកសាកល្បងតភ្ជាប់ជាមួយរូបព្រះអង្គនៅសារមន្ទីរជាតិឡើយ។ នេះបើតាមការកត់សម្គាល់របស់សារមន្ទីរជាតិ។ សម្មតិកម្មនេះ បានបញ្ជាក់ច្បាស់នាឆ្នាំ២០១៩ ពីក្រុមស្រាវជ្រាវបារាំងបានប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា 3D ស្កេនសាកល្បងតភ្ជាប់។ ការតភ្ជាប់ដោយបច្ចេកវិទ្យានេះ បង្ហាញថាបំណែកដៃទាំងពីរពិតជារបស់ព្រះបាទជ័យវម៌្មទី៧ពិតប្រាកដមែន ព្រោះស្នាមតំណដែលបែកបាក់នោះត្រួតស៊ីគ្នាល្អស្ទើរ១០០ភាគរយ។ បន្ទាប់ពីមានការផ្សព្វផ្សាយលទ្ធផលនៃការសាកល្បងតភ្ជាប់ដោយបច្ចេកវិទ្យា 3D រួចមក ថ្នាក់ដឹកនាំសារមន្ទីរជាតិ បានសម្រេចស្នើសុំយកបំណែកព្រះហស្ដទាំងពីរនេះមករក្សាទុកនៅសារមន្ទីរក្នុងឆ្នាំ២០២១ ដើម្បីសាកល្បងតភ្ជាប់ជាមួយនឹងរូបរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់។ លុះដល់ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ ក្រុមការងាររោងជាងនិងអភិរក្សថ្ម បានសាកល្បងយកព្រះហស្ដទាំងពីរនេះមកតភ្ជាប់ ដើម្បីបញ្ជាក់ពីសម្មតិកម្មនាពេលកន្លងមក និងធ្វើការអង្កេតវាយតម្លៃ ពិភាក្សាដើម្បីរកបច្ចេកទេសក្នុងការតភ្ជាប់ព្រហស្ដទាំងពីរនាពេលអនាគត។ «គោលបំណងនៃការអភិរក្ស និងជួសជុលនេះ ប្រយោជន៍លើកតម្កើងកិត្យានុភាព និងរំឮកគុណូបការពុំអាចកាត់ថ្លៃបានរបស់ព្រះមហាវីរក្សត្រនាសម័យអង្គរ ដែលបានបូជាកម្លាំងកាយចិត្តសម្រាប់ការពារកម្ពុជទេសនៃយើង»។ សារមន្ទីរជាតិបានគូសបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះ៕	លទ្ធផលនៃការតភ្ជាប់បង្ហាញថា ព្រះហស្តទាំងពីរដែលត្រូវបានរកឃើញជាបន្តបន្ទាប់ ពិតជាព្រះហស្តរបស់ព្រះបាទជ័យវម៌្មទី៧។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារមន្ទីរជាតិកម្ពុជា (National Museum of Cambodia) តាមរយៈទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួន នាថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣។
ចៅក្រមស៊ើបសួរនៃតុលាការភ្នំពេញ បានច្រានចោលសំណើរបស់មេធាវី ដែលស្នើឲ្យដោះលែងកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ មេសហជីពរបស់អតីតបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ នៅក្រៅឃុំជាបណ្តោះអាសន្ន។ លោក សំ ចំរើន មេធាវីរបស់កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ផ្តល់ព័ត៌មានថា លោក បានដាក់លិខិតទៅកាន់ចៅក្រមស៊ើបសួរ កាលពីចុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ដើម្បីសុំឲ្យដោះលែងកញ្ញានៅក្រៅឃុំជាបណ្តោះអាសន្ន។ លោក បន្តថា នៅថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ ចៅក្រមស៊ើបសួរ បានចេញដីកាបដិសេធនឹងសំណើនេះ។ យ៉ាងណា លោកមេធាវី ពុំអាចបញ្ជាក់បានឡើយថា ចៅក្រមស៊ើបសួរ សំអាងលើហេតុផលអ្វី ដែលច្រានចោលសំណើរបស់លោក ដែលស្នើឲ្យដោះលែងកូនក្តីឲ្យនៅក្រៅឃុំនេះ។ លោក អះអាងថា លោក មិនអាចជម្រាបពីហេតុផលបាន ដោយសារសំណុំរឿងនេះ កំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលស៊ើបសួរ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ លោកមេធាវី មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំ គ្រាន់តែអាចប្រាប់ថា [ការឃុំកញ្ញា] មិនសមស្រប។ ខ្ញុំ បានដាក់បណ្តឹងទៅសាលាឧទ្ធរណ៍ហើយ កាលពីម្សិលមិញ [៦ធ្នូ] ដើម្បីសុំឲ្យដោះលែងគាត់នៅក្រៅឃុំជាបណ្តោះអាសន្ន»។ លោក អ៊ី រិន្ទ អ្នកនាំពាក្យតុលាការភ្នំពេញ ពុំបានឆ្លើយឲ្យចំនោះទេថា ចៅក្រមស៊ើបសួរ សំអាងលើហេតុផលអ្វី ក្នុងការបដិសេធសំណើសុំឲ្យកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ នៅក្រៅឃុំ ដោយលោក គ្រាន់តែបញ្ជាក់ជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗយ៉ាងខ្លីថា ការបដិសេធនេះ គឺជាឆន្ទានុសិទ្ធិរបស់ចៅក្រមស៊ើបសួរ។ កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ត្រូវសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនសាជាថ្មី នៅព្រលានយន្តហោះភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា ពេលកញ្ញា វិលមកពីប្រទេសអូស្រ្តាលីវិញ។ កញ្ញា ទៅអូស្រ្តាលី ដើម្បីចូលរួមសន្និសីទអន្តរជាតិមួយ។ បច្ចុប្បន្ន កញ្ញា កំពុងជាប់ឃុំនៅមណ្ឌលអប់រំកែប្រែ២ (ម២) នៃពន្ធនាគារព្រៃស។ ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលជិត៧០ស្ថាប័ននៅកម្ពុជា បានធ្វើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមគ្នា ដោយទាមទារឲ្យដោះលែងកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ។ លើសពីនេះ លោក ភិល រ៉ូបឺសិន (Phil Robertson) ដែលជាអនុប្រធានអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ (HRW) ប្រចាំតំបន់អាស៊ី និងលោក ជូលៀន ហីល (Julian Hill) តំណាងរាស្រ្តអូស្រ្តាលី ក៏បានទាមទារឲ្យដោះលែងកញ្ញាដែរ។ ឆ្លើយតបនឹងការទាមទារឲ្យដោះលែងខាងលើ អ្នកនាំពាក្យតុលាការភ្នំពេញ បានចេញមកបំភ្លឺតាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ជុំវិញការចាប់កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ យកទៅឃុំវិញ។ អ្នកនាំពាក្យ បកស្រាយថា កញ្ញា ល្មើសនឹងកាតព្វកិច្ច ដែលតុលាការដាក់ឲ្យកញ្ញាអនុវត្ត។ ល្មើស នៅត្រង់ថា កញ្ញា ត្រូវតុលាការដាក់បម្រាមមិនឲ្យចេញទៅក្រៅប្រទេស តែកញ្ញា បានចេញទៅក្រៅប្រទេស ដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។ កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២២ កញ្ញា ត្រូវសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនម្តងរួចមកហើយ តែត្រូវបានដោះលែងវិញ។ កញ្ញា ជាមេសហជីពម្នាក់ ដែលដឹកនាំក្រុមបុគ្គលិកណាហ្កាវើលដ៍ ធ្វើកូដកម្មទាមទារឲ្យក្រុមហ៊ុននេះ ទទួលយកបុគ្គលិកមួយចំនួន ដែលត្រូវបានបណ្តេញចេញ ឲ្យចូលបម្រើការងារវិញ។ ពួកគេ តវ៉ាតាំងចុងឆ្នាំ២០២១មកម្ល៉េះ តែរហូតមកដល់ចុងឆ្នាំ២០២២នេះ ក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ នៅតែមិនយល់ព្រមតាមការទាមទាររបស់ពួកគេ៕	ដោយ៖ ទេពញាណ
ភាពតានតឹងផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយរវាងតៃវ៉ាន់ និងចិន ធ្វើឱ្យតៃវ៉ាន់គិតគូរសព្វគ្រប់ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពរបស់ខ្លួន។ លោក Tseng Wen-Sheng អនុរដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ចរបស់តៃវ៉ាន់លើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលកំពុងបង្កើនស្តុកឧស្ម័នធម្មជាតិ និងធ្យូងថ្ម ជាប្រភពថាមពល ដើម្បីពង្រឹងការការពារខ្លួនក្នុងគ្រាអាសន្ន។ «នៅពេលវាកើតឡើង យើងត្រូវមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីដោះស្រាយចំពោះការដាក់សម្ពាធក្នុងកម្រិតជាក់លាក់មួយ»។ លោក Tseng ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters បែបនេះក្នុងបទសម្ភាសមួយ ជាចម្លើយនៃសំណួរស្តីពីការរំពឹងទុកនាពេលអនាគត បើមានការវាយប្រហារពីរចិនបិទផ្លូវនាំចូលថាមពលរបស់តៃវ៉ាន់។ តៃវ៉ាន់ពឹងផ្អែកខ្លាំងលើការនាំចូលថាមពលរហូតដល់៩៨ភាគរយឯណោះ។ បើតាមលោក Tseng តៃវ៉ាន់នឹងសាងសង់កន្លែងស្តុកឧស្ម័នធម្មជាតិថ្មីទូទាំងកោះ ហើយក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចកំពុងរៀបចំផែនការបង្កើនស្តុកឧស្ម័នធម្មជាតិបម្រុងទុកប្រើឱ្យបានលើសពី២០ថ្ងៃនៅឆ្នាំ២០៣០ ខណៈ បច្ចុប្បន្នស្តុកបម្រុងទុកអាចឱ្យប្រជាជនលើកោះប្រើត្រឹមរយៈ១១ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ លោក Tseng បន្ថែមថា ស្តុកធ្យូងថ្មនឹងបង្កើនឡើងដែរក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខនេះ។ លោក Tseng មិនផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតទៀតឡើយព្រោះការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាននេះជាសាធារណៈមិនល្អចំពោះតៃវ៉ាន់ទេ។ ចិនតែងអះអាងថា កោះតៃវ៉ាន់ជាទឹកដីរបស់ខ្លួន ហើយបានបង្កើនសម្ពាធផ្នែកយោធា និងនយោបាយប្រឆាំងនឹងកោះនេះ។ យ៉ាងណាមិញ ទីក្រុងតៃប៉ិបានច្រានចោលយ៉ាងដាច់អហង្ការចំពោះការទាមទារអធិបតេយ្យភាពរបស់ទីក្រុងប៉េកាំង ហើយតៃប៉ិប្តេជ្ញាការពារសេរីភាព និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យរបស់ខ្លួនផងដែរ។ មកទល់ពេលនេះ ចិននៅតែរក្សាសកម្មភាពយោធារបស់ខ្លួនជុំវិញកោះតៃវ៉ាន់ តែការធ្វើសមយុទ្ធមានសភាពថមថយបន្តិច ខណៈប្រទេសនេះទើបតែបិទបញ្ចប់សមាជបក្សកុម្មុនីស្តលើកទី២០របស់ខ្លួន នៅថ្ងៃទី២២ ខែតុលា៕	អនុរដ្ឋមន្ត្រីសេដ្ឋកិច្ចតៃវ៉ាន់ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា បានលើកឡើងថា តៃវ៉ាន់កំពុងខិតខំបង្កើនការស្តុកថាមពល ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពការពារខ្លួនក្នុងករណីមានអាសន្ន ស្របពេលចិនបង្កើនសម្ពាធផ្នែកយោធាកាន់តែខ្លាំង។
សូមស្តាប់ការសម្ភាសរវាង នាយ យ៉ាន នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងលោក វិន ផល ដូចតទៅ៖	លោក វិន ផល វ័យ៤០ឆ្នាំ បានទិញគោយន្ត កែច្នៃមួយគ្រឿងនៅដើមឆ្នាំ២០១៨ ដើម្បីដឹកផលកសិផលរបស់ខ្លួន និងស៊ីឈ្នួលដឹកជញ្ជូនកសិផលឲ្យគេផង។ លោកផលបានទិញយានជំនិះនេះក្នងតម្លៃ១៤,០០០ ដុល្លារអាមេរិក។ គោយន្តដែលលោក ផល ទិញ គ្មានដំបូល និងកញ្ចក់ ហើយយានជំនិះប្រភេទនេះ ជិះមិនបានលឿនដែរ ប៉ុន្តែលោកផលពេញចិត្ត លើភាពរឹងមាំ និងធន់នៃគោយន្តនេះ ដែលលោកផលត្រូវប្រើវាដឹកទំនិញធ្ងន់ៗ កាត់ផ្លូវលំបាកៗក្រហេងក្រហូង កាត់ព្រៃ កាត់អូរ ជាដើមនោះ។
តំបន់ដែលត្រូវផ្អាកចរន្តភ្លើង នៅថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា មានតំបន់ភ្លើងលេខD០៥ ក្នុងសង្កាត់ផ្សារដើមថ្កូវ តំបន់ភ្លើងលេខP៨៨៤ ក្នុងសង្កាត់ក្រាំងធ្នង់ តំបន់ភ្លើងលេខ PT៤៧៦ ក្នុងសង្កាត់ព្រែកលៀប តំបន់ភ្លើងលេខ PT១១៨ PT១១១៦ ក្នុងសង្កាត់ច្រាំងចំរេះទី១។ នេះបើអគ្គិសនីកម្ពុជា។ ថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា តំបន់ភ្លើងដែលត្រូវបិទអគ្គិសនីមាន តំបន់លេខP០៧៨ ក្នុងសង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យទី៣ តំបន់ភ្លើងលេខ ប.ត១២០ ក្នុងសង្កាត់វត្តភ្នំ តំបន់ភ្លើងលេខ ប.ត២៩៧ ក្នុងសង្កាត់ទំបន់ទឹក តំបន់ភ្លើងលេខ P១៥៦៧ ក្នុងសង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យទី២។ តំបន់ភ្លើងមួយចំនួនក្នុងសង្កាត់ដង្កោ សង្កាត់ជើងឯក សង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យទី២ សង្កាត់បឹងទំពន់ទី១-ទី២ និងសង្កាត់ចាក់អង្រែលើ ត្រូវបានEDC ផ្តាច់ចរន្តភ្លើងនៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា៕	ភ្នំពេញ៖ អគ្គិសនីកម្ពុជា(EDC) នឹងផ្អាកចរន្តភ្លើងបណ្តោះអាសន្នចំនួន៣ថ្ងៃ ដើម្បីជួសជុល ផ្លាស់ប្តូរ និងដំឡើងបរិក្ខារអគ្គិសនីថ្មីៗ។ EDC បានបញ្ជាក់ថា ការផ្អាកចរន្តភ្លើងនេះ ធ្វើឡើង ចាប់ពីថ្ងៃទី៣០សីហា ដល់ ថ្ងៃទី២កញ្ញា។
ការិយាល័យ WHO ប្រចាំតំបន់មេឌីទែរ៉ាណេខាងកើត បានចេញដំបូន្មានឲ្យមនុស្សគួរបរិភោគប្រភេទខ្លាញ់មិនឆ្អែត ដែលមានក្នុងត្រី គ្រាប់ធញ្ញជាតិ ប្រេងសណ្តែក និងអូលីវ ជាជាងទទួលទានប្រភេទខ្លាញ់ឆ្អែត ដែលយកចេញពីសត្វ ប្រេងដូង ប័រ និងឈីសជាដើម។ ម៉ាឡេស៊ី ដែលជាប្រទេសនាំចេញប្រេងដូងលំដាប់ទី២ លើពិភពលោក និយាយថា ដំបូន្មានរបស់WHO នេះមានលក្ខណៈមិនគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ លោក Kalyana Sundram នាយកប្រតិបត្តិ ក្រុមប្រឹក្សាប្រេងដូងម៉ាឡេស៊ី (MPOC) ដែលជាភ្នាក់ងាររដ្ឋទទួលបន្ទុកក្នុងការផ្សព្វផ្សាយទំនិញខាងលើនិយាយថា៖ «WHO តាមរយៈដំបូន្មានថ្មីនេះ បានដើរតាមបន្ទាត់ដដែលដោយលើកតម្កើងទំនិញមួយចំនួន និងមិនអើពើពីផលិតផលប្រេងដូង»។ នាយក MPOC បានបញ្ជាក់ក្នុងសំណេរមួយទៀតថា ប្រេងដូងមានលំនឹងនូវសារធាតុខ្លាញ់ឆ្អែត និងមិនឆ្អែតដែលធានាឲ្យមានការស្រូបយកនូវសារធាតុចិញ្ចឹមតូចៗ និងមិនចាំបាច់បន្ថែមសារធាតុអ៊ីដ្រូសែនដើម្បីរក្សាគុណភាពឡើយ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះប្រេងដូងក៏អាចប្រើក្នុងបរិមាណច្រើនផងដែរ។ បើតាម MPOC បណ្តាប្រទេសដែលការប្រើប្រាស់ខ្លាញ់មានកម្រិតតិចជាងការណែនាំរបស់WHO ដូចជាប្រទេសមួយផ្នែកធំនៅអាស៊ី និងអាហ្វ្រិក មានការយកចិត្តទុកដាក់លើបញ្ហាសុខភាពមានលក្ខណៈខុសគ្នា។ នាយកក្រុមហ៊ុនប្រេងដូងនេះបន្តថា តម្រូវការក្នុងការផ្តល់ប្រភពកាឡូរីដែលអាចទុកចិត្តបាន ប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងមានតម្លៃសមរម្យ មានសារៈសំខាន់ និងចាំបាច់ក្នុងការទប់ទល់កង្វះអាហារូបត្ថម្ភ។ លោក Kalyana បន្តការរិះគន់របស់ខ្លួន ហើយណែនាំឲ្យ WHO គួរយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការស្វែងរកវិធីសាស្ត្រខុសៗគ្នាក្នុងការគ្រប់គ្រងសុខភាព ជាជាងធ្វើការផ្សព្វផ្សាយដែលមិនគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ ប្រេងដូង គឺជាវត្ថុធាតុដើមសំខាន់មួយដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ ប៉ុន្តែតម្រូវការមានការធ្លាក់ចុះដោយសារតែការបិទភោជនីយដ្ឋាន នៅក្នុងប្រទេសជាច្រើនអំឡុងពេលផ្ទុះជំងឺ COVID-19 ។ ម៉ាឡេស៊ី និងឥណ្ឌូណេស៊ី ផលិត៨៥% នៃប្រេងដូងនៅទូទាំងពិភពលោក។ ប៉ុន្តែឧស្សាហកម្មប្រេងដូងនេះ រងការរិះគន់ពីអ្នកការពារបរិស្ថានចំពោះការកាប់ឆ្ការព្រៃ ដើម្បីយកដីដាំដើមដូងប្រេង៕	ម៉ាឡេស៊ីនៅថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា បានរិះគន់អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ដែលចេញដំបូន្មានឲ្យមនុស្សពេញវ័យជៀសវាងការប្រើប្រាស់ប្រេងដូងក្នុងអំឡុងពេល COVID-19 និងប្រើប្រេងអូលីវជំនួសវិញ។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters។
លោក សំ សុគង់ ដែលជាមេធាវីការពារសិទ្ធិ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ចៅក្រម ពន្យារពេលប្រកាសសាលក្រម គឺដោយសារតែកូនក្តី២នាក់ គឺលោកស្រី លឹម មុន្នី និងលោក នី សុខា រួមទាំងសាក្សីទាំងអស់ក្នុងសំណុំរឿងនេះ បានអវត្តមាន។ លោក ប្រាប់ថា លោកស្រី លឹម មុន្នី និងលោក នី សុខា ពុំបានទទួលដីកាកោះហៅឡើយ។ អ្នកទាំង៥នាក់ ដែលរួមមាន លោក នី សុខា លោក ណៃ វង់ដា លោក យី សុខសាន្ត និងលោកស្រី លឹម មុន្នី ជាមន្ត្រីអាដហុក ព្រមទាំងលោក នី ចរិយា ដែលធ្លាប់ជាមន្ត្រីអាដហុក ហើយបច្ចុប្បន្នជាអគ្គលេខាធិការរងគ.ជ.ប ត្រូវបានឃុំខ្លួនកាលពីអំឡុងខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦ ក្រោមការសង្ស័យរបស់តុលាការថា ពួកគាត់ បានឲ្យប្រាក់ដល់នារីម្នាក់ឈ្មោះស្រីមុំ ដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលនាង មិនឲ្យនិយាយការពិតពីទំនាក់ទំនងរបស់នាងជាមួយលោក កឹម សុខា។ តុលាការ បានចោទមន្ត្រីអាដហុកទាំង៤នាក់ពីបទ «សូកប៉ាន់សាក្សី» និងចោទមន្ត្រីគ.ជ.ប ពីបទ «សមគំនិតក្នុងអំពើសូកប៉ាន់សាក្សី»។ ក្រោយជាប់ឃុំបានជាង១ឆ្នាំ អ្នកទាំង៥ ក៏ត្រូវបានចៅក្រមស៊ើបសួរ ដោះលែងឲ្យនៅក្រៅឃុំជាបណ្តោះអាសន្ន កាលអំឡុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧។ ប៉ុន្តែចៅក្រមស៊ើបសួរ ពុំបានទម្លាក់បទចោទលើពួកគាត់ឡើយ។ ហើយចុងក្រោយ ចៅក្រមស៊ើបសួរ ក៏សម្រេចបញ្ជូនសំណុំរឿងរបស់ពួកគាត់ ទៅជំនុំជម្រះ។ ថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ នឹងមានចម្លើយថា អ្នកទាំង៥ មានទោស ឬក៏គ្មានទោស នៅក្នុងសំណុំរឿងដ៏យូរអង្វែងមួយនេះ៕	ភ្នំពេញ៖ តុលាការរាជធានីភ្នំពេញ បានបើកសវនាការនៅព្រឹកថ្ងៃ២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨នេះ ដើម្បីជំនុំជម្រះលើអង្គសេចក្តីនៃសំណុំរឿងមន្ត្រីអាដហុន៤នាក់ និងមន្ត្រីគណៈកម្មាធិការជាតិរបចំការបោះឆ្នោតម្នាក់ (គ.ជ.ប) ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងអាស្រូវរបស់ស្រីមុំនិងលោក កឹម សុខា អតីតប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ តាំងពីជាង២ឆ្នាំមុន។ ប៉ុន្តែក្រោយបញ្ចប់សវនាការ ចៅក្រម មិនបានប្រកាសសាលក្រមភ្លាមៗនោះទេ ដោយលើកទៅប្រកាសនៅថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ ឯណោះវិញ។
«បណ្ណាល័យចល័តជាសកម្មភាពមួយក្នុងចំណោមសកម្មភាពជាច្រើននៃកម្មវិធីអប់រំរបស់ អង្គការទស្សនៈពិភពលោក ត្រូវបានផ្តួចផ្តើមឡើងចាប់ពីខែមីនា ឆ្នំា២០២១នេះ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការនៃការសិក្សារបស់កុមារក្នុងអំឡុងពេលសាលារបស់ពួកគេត្រូវបានបិទដោយសារការរាត ត្បាតនៃជំងឺ កូវីដ-១៩»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ វ៉ា សុរិន ប្រធានបច្ចេកទេសកម្មវិធីអប់រំនៃអង្គការទស្សនៈពិភពលោកអន្តរជាតិកម្ពុជា។ លោកបានបន្ថែមថា បណ្ណាល័យចល័ត កំពុងជួយជំរុញដល់ការអាន និងស្វ័យសិក្សារបស់កុមារ ជាពិសេសកុមារដែលមិនមានសម្ភារៈសិក្សាគ្រប់គ្រាន់ ដោយពួកគេអាចខ្ចី សៀវភៅរឿង សៀវភៅចំណេះដឹងទូទៅ ដើម្បីយកទៅអាន ឬ រៀននៅផ្ទះ។ កុមាររស់នៅឃុំស្វាយចចិប ស្រុកបសេដ្ឋ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ នាថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១ នាំគ្នាអានសៀវភៅដែលបានខ្ចីពីបណ្ណាល័យចល័តរបស់អង្គការទស្សនៈពិភពលោក។ សកម្មភាពបណ្ណាល័យចល័តរបស់អង្គការទស្សនៈពិភពលោក ត្រូវបានអនុវត្តដោយមានការសហការជាមួយអ្នកស្ម័គ្រចិត្តក្នុងសហគមន៍ និងបណ្ណារក្សរបស់សាលាគោលដៅទាំង៥៣២។ អ្នកស្ម័គ្រចិត្តក្នុងសហគមន៍ និងបណ្ណារក្ស បានចុះតាមភូមិក្នុងសាលាគោលដៅក្នុងមួយសប្តាហ៍ម្តង ដើម្បីយកសៀវភៅទៅឱ្យកុមារនៅក្នុងភូមិខ្ចី ហើយពួកគេក៏ជួយជំរុញឱ្យឪពុកម្តាយរបស់កុមារតាមដាន ជួយបង្រៀន និងលើកទឹកចិត្តកូនរបស់ខ្លួនឱ្យរៀន នៅពេលទំនេរពីការងារ។ ស្ថិតក្នុងចំណោមកុមារជាង១១ម៉ឺននាក់ កុមារា មករា វ័យ១២ឆ្នាំ ពីសាលាបឋមសិក្សាភ្នំពិត នាឃុំស្វាយចចិប ស្រុកបសេដ្ឋ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ បាននិយាយថា គម្រោងបណ្ណាល័យចល័តនេះ ជំរុញឲ្យខ្លួនចូលចិត្តអានសៀវភៅជាងមុន និងមិនសូវដើរលេងច្រើន។ បុគ្គលិកស្ម័គ្រចិត្ត ចុះតាមភូមិក្នុងឃុំស្វាយចចិប ស្រុកបសេដ្ឋ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ នាថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១ ដើម្បីយកសៀវភៅឱ្យកុមារខ្ចី។ យោងតាមអង្គការទស្សនៈពិភពលោកអន្តរជាតិកម្ពុជា សកម្មភាពបណ្ណាល័យចល័តមិនត្រឹមតែជួយពង្រឹងទម្លាប់នៃការអានរបស់កុមារទេ តែទម្លាប់ល្អរបស់កុមារនេះ មានឥទ្ធិពលវិជ្ជមានដល់ក្រុមគ្រួសារកុមារទៀតផង។ លោកស្រី ឈិត ឆ័យ ដែលជាអ៊ុំស្រីរបស់ មករា បានអះអាងថា គាត់មានអារម្មណ៍រីករាយដែល មករា នៅផ្ទះអានសៀវភៅច្រើនជាងមុន ពេលខ្លះអានរឿងឱ្យគាត់ស្ដាប់ ហើយមិនសូវដើរលេងទៅក្រៅជាមួយមិត្តភក្តិទេ។ រីឯ លោក សុខ ឧត្ដម បណ្ណារក្ស នៃសាលាបឋមសិក្សាភ្នំពិត បានលើកឡើងថាកុមារក្នុងសហគមន៍ចាប់ផ្ដើមចូលរួម និងកែទម្លាប់ច្រើនមករកការអានសៀវភៅ លែងសូវដើរលេង និងមើលទូរទស្សន៍ ឬលេងទូរស័ព្ទ។ លោកបានបន្ថែមកម្មវិធីនេះក៏ជួយយុវជនស្ម័គ្រចិត្តក្នុងគម្រោងឱ្យទទួលបានបទពិសោធន៍ក្នុងការធ្វើការងារសង្គមទៀត។ វាក៏ជួយវិស័យអប់រំយើង ជាពិសេសខាងអំណានព្រោះកុមារនៅជនបទពួកគាត់ខ្សោយច្រើនខាងការអាន៕	បណ្ណាល័យចល័តរបស់អង្គការទស្សនៈពិភពលោកអន្តរជាតិកម្ពុជា (World Vision Cambodia) ក្រោមកិច្ចសហការជាមួយសាលាចំនួន៥៣២ រួមចំណែកលើកស្ទួយទម្លាប់នៃការអានរបស់កុមារជាង១១ម៉ឺននាក់ នៅស្រុកចំនួន៣០ ក្នុងបណ្តាខេត្តចំនួន៩។
ស្ថាបនិកគេហទំព័រហ្វេសប៊ុក Amazing Cambodia លោក ស្រ៊ិន សុខមាន ដែលបានចំណាយពេលចុះទៅស្រាវជ្រាវទីតាំងអគារបេតិកភណ្ឌនៅស្ទើរទូទាំងកម្ពុជាបាននិយាយថា គុណតម្លៃដ៏វិសេសនៃអគារបេតិកភណ្ឌទាំងនោះភាគច្រើន ត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ជិតឈឹង ដោយសារតែឥទ្ធិពលកិត្យានុភាពនៃតំបន់ទេសចរណ៍ ដែលល្បីៗនៅក្នុងខេត្តជាមួយគ្នា។ ជាគ្រូបង្រៀនភាសាអង់គ្លេស និងជាអ្នកសារព័ត៌មានមួយរូបផងនោះ លោក សុខមាន ដែលមានវ័យ២៦ឆ្នាំ បានបន្ថែមថា អគារដែលជាមរតកស្ថាបត្យកម្មទាំងនោះ នៅលាក់កំបាំងឆ្ងាយពីភ្នែកមហាជន ដោយស្ថិតនៅរាយប៉ាយទូទាំងប្រទេស តាំងពីនៅរាជធានីភ្នំពេញ រហូតដល់តំបន់ជនបទដាច់ស្រយ៉ាល។ ការងារស្រាវជ្រាវដែលចាយពេលជាង១០ឆ្នាំ ហើយត្រូវចំណាយថវិកាផ្ទាល់ខ្លួនទាំងស្រុងនេះ គឺជាបំណងតែមួយគត់របស់លោក ស្រ៊ិន សុខមាន ដែលចង់រួមចំណែកផ្សព្វផ្សាយដល់ភ្ញៀវទេសចរ អ្នកស្រាវជ្រាវ និស្សិតស្ថាបត្យកម្ម និងផលិតករភាពយន្តបានស្គាល់ បានដឹងពីស្ថាបត្យកម្មដ៏អស្ចារ្យរបស់ខ្មែរ។ ជាពិសេសផ្ដល់ប្រយោជន៍ដល់អ្នករស់នៅក្នុងតំបន់នោះផ្ទាល់។ បំណងមួយទៀតរបស់លោក សុខមាន គឺបណ្ដុះស្មារតីមោទកភាពជាតិ ចំពោះយុវជនជំនាន់ក្រោយ ឱ្យចូលរួមចែករំលែកប្រវត្តិរឿងរ៉ាវពាក់ព័ន្ធនឹងអគារដែលចាស់ទ្រុឌទ្រោម ខ្លះត្រូវបានបោះបង់ចោល និងខ្លះដួលរលំទៅហើយ ឱ្យកូនចៅជំនាន់ក្រោយបានស្គាល់។ បន្ថែមពីការទស្សនារូបថតអគារបេតិកភណ្ឌនោះ ក្នុងពិព័រណ៍ក៏មានរៀបចំការសម្ដែងរបាំប្រពៃណី ការស្មូត្រកំណាព្យអំពីអគារបេតិកភណ្ឌដោយអតីតជ័យលាភីស្មូត្រកំណាព្យលេខ១ទូទាំងប្រទេស។ ការទស្សនាវីដេអូខ្លីដ៏កម្រអំពីប្រទេសកម្ពុជាក្នុងសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម ការសម្ដែងទម្រង់ល្ខោនបាសាក់ទោលរបស់លោកតា ពៀក ចាប៉ិច មរតកមនុស្សរស់ រួមទាំងមានតន្ត្រីទំនើបនៅ ទសវត្សរ៍ទី ៦០ និង៧០ រាំលេងកម្សាន្តផងដែរ។ ចំពោះវិភាគទាន ដែលលោក ស្រុិន សុខមាន ទទួលបានពីតាំងពិរណ៍នោះ លោកនឹងយកទៅទ្រទ្រង់ក្នុងការស្រាវជ្រាវ និងរៀបចំចងក្រងបោះពុម្ពឯកសារស្ដីពីស្ថាបត្យកម្មបេតិកភណ្ឌ។ ហើយមួយចំណែកទៀតនឹងយកទៅជូនលោកតា ពៀក ចាប៉ិច ដែលកំពុងជួបប្រទះភាពខ្វះខាតក្នុងវ័យជរានោះ។ កម្មវិធីតាំងពិព័រណ៍នឹងប្រារព្វឡើងនៅវិចិត្រសាលក្បាច់ ក្នុងបរិវេណមជ្ឈមណ្ឌល Factory Phnom Penh ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយផ្លូវជាតិលេខ២ (ទល់មុខវត្តចាក់អង្រែលើ)៕	ភ្នំពេញ៖ រូបថតអគារបេតិកភណ្ឌ៥០ទីតាំង នឹងដាក់បង្ហាញនៅក្នុងពិព័រណ៍ នាថ្ងៃទី១០ដល់១២ សីហា សម្រាប់សាធារណជនទស្សនា ក្នុងគោលបំណងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងរបស់មហាជន អំពីអគារបេតិកភណ្ឌទាំងឡាយនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ រូបថតអគារបេតិកភណ្ឌទាំងនេះ ត្រូវបានក្រុមអ្នកជំនាញ ស្រាវជ្រាវអស់រយៈពេលជិត១០ឆ្នាំមកហើយ។
«ឱកាសរបស់យុវជនក្នុងសម័យសន្តិភាពមានច្រើនពេកហើយ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ដោយសម្តេចស្នើថា កុំបើរៀនមិនចេះ រៀនមិនពូកែ សូមកុំបន្ទោសរដ្ឋាភិបាល សូមកុំបន្ទោសគ្រូបង្រៀន សូមកុំបន្ទោសសាលា វានៅសល់តែបញ្ហាប្រឹង ឬមិនប្រឹងតែប៉ុណ្ណោះ។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានកត់សម្គាល់ថា ជាទម្លាប់ គ្រូមិនសូវទទួលបានគុណសម្បត្តិទេ ជាទូទៅ កូនសិស្សទេធ្វើអ្នកមាន គ្រូមិនអាចធ្វើអ្នកមានបានឡើយ ប៉ុន្តែគ្រូបង្រៀនឲ្យកូនសិស្សទៅរកស៊ីមានបាន ខណៈគ្រូជីវភាពគាត់មិនជាខ្ពស់នោះទេ។ សម្តេចបានលើកឡើងពីកិច្ចប្រឹងប្រែងជាបន្តបន្ទាប់របស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការដំឡើងបៀវត្សរ៍គ្រូបង្រៀន និងគ្រូពេទ្យ ដោយសម្តេចជឿជាក់ថា កងកម្លាំងប្រដាប់ និងមន្ត្រីផ្សេងទៀត មិនច្រណែនគ្រូបង្រៀន និងគ្រូពេទ្យនោះឡើយ៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ពីក្នុងពិធីចែកសញ្ញាបត្រនិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យអាស៊ី-អឺរ៉ុបជាង៣០០០នាក់ បានអះអាងថា ឱកាសយុវជនកម្ពុជានាសម័យបច្ចុប្បន្នមានច្រើន ដោយកត្តាសំខាន់ គឺយុវជនខ្លួនឯងក្នុងការក្តោបយកឱកាស។
ដើម្បីអាចធ្វើបែបនេះបាន យកល្អគួរតែព្យាយាមធ្វើដូចខាងក្រោមនេះ៖ មិនត្រូវចែករំលែកច្រាស់ដុសធ្មេញអ្នកឲ្យអ្នកដទៃប្រើប្រាស់ដែរឡើយ ក្រោយពីដុសធ្មេញរួច ចូរលាងសម្អាតវាឲ្យស្អាត ជាពិសេសកំទិចកំទីដែលជាប់ក្នុងនោះ ចូរដាក់ច្រាសដុសធ្មេញក្នុងប្រអប់របស់វាដោយបញ្ឈរឡើង ដើម្បីអាចឲ្យវាស្ងួតល្អ និងកុំឲ្យច្រាស់ដុសធ្មេញផ្សេងទៀតប៉ះបាន ទុកច្រាសដុសធ្មេញក្នុងប្រអប់ចំហ ចូរប្តូរច្រាស់ថ្មីជារៀងរាល់បីទៅបួនខែម្តង។ សម្រាប់ក្មេងៗវិញចូរធ្វើញឹកញាប់ជាងនេះទៀត៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ច្រាស់ដុសធ្មេញគឺជាគន្លឹះដើម្បីថែរក្សាមាត់ធ្មេញស្អាតល្អ ដូច្នេះចូរប្រាកដថា វាមិនពោរពេញទៅដោយមេរោគឡើយ។
ហេតុអ្វីបានជា AMK សុខចិត្តចំណាយច្រើន ដើម្បីផ្តល់ជូនការធានារ៉ាប់រងថ្លៃព្យាបាលសុខភាពទៅដល់បុគ្គលិកយ៉ាងដូច្នេះ? សូមទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមនេះ៖ អ្នកស្រី ពាំង ពិសាខ នាយិកាប្រតិបត្តិធនធានមនុស្សនៃគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ AMK បានឲ្យដឹងថាមូលហេតុចម្បងដែល អេ អឹម ខេ ពិចារណាការផ្តល់ធានារ៉ាប់រងថ្លៃព្យាបាល១០០% ចំពោះព្យាបាលជំងឺបុគ្គលិក និងសមាជិកគ្រួសារ ព្រោះថា អេ អឹម ខេ ចង់ជួយលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់បុគ្គលិក ដោយមិនចំាបាច់ត្រូវណាយបន្ថែមខណៈខ្លួន ឬសមាជិកគ្រួសារមានបញ្ហាសុខភាពនោះទេ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត នេះគឺជាការផ្តល់ភាពកក់ក្តៅផ្នែកផ្លូវអារម្មណ៍មួយ ដែលបុគ្គលិកទទួលបាននៅពេលដែលខ្លួន ឬសមាជិកគ្រួសារ មានបញ្ហាសុខភាពហើយមានការយកចិត្តទុកដាក់ពីស្ថានប័នរបស់ខ្លួនផងដែរ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ក្នុងមួយឆ្នាំៗ អេ អឹម ខេ ចំណាយប្រមាណ ៥០ម៉ឺនដុល្លារ ចំពោះការរក្សាអត្ថប្រយោជន៍មួយនេះ សម្រាប់បុគ្គលិក ក្នុងខណៈពេលដែលពុំមានស្ថានប័នច្រើននោះទេ ដែលផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍នេះ៕	ការធានារ៉ាប់រងថ្លៃព្យាបាលសុខភាពបុគ្គលិក និងសមាជិកគ្រួសារ គឺជាអត្ថប្រយោជន៍មួយក្នុងចំណោមអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនទៀត ដែល អេ អឹម ខេ កំពុងផ្តល់ជូនបុគ្គលិក។ ការធានារ៉ាប់រងថ្លៃព្យាបាលសុខភាពបុគ្គលិក និងសមាជិកគ្រួសារនេះ គឺជាអត្ថប្រយោជន៍មួយដែលកំពុងមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំង ក្នុងការផ្តល់ភាពកក់ក្តៅផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ដល់បុគ្គលនៅពេលមានសមាជិកគ្រួសារនៅពេលមានជំងឺ។
ថ្លែងក្នុងសន្និសីទព័ត៌មាន តាមរយៈទូរទស្សន៍មួយ ប្រមុខតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសហុងកុង លោកស្រី ការី ឡាំ បានបញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា លោកស្រីពុំធ្លាប់ពិចារណាស្នើសុំលាលែងពីតំណែងជាមួយរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងឡើយ។ ត្រង់នេះ លោកស្រី សង្កត់ធ្ងន់ថា ជម្រើសនៃការចុះចេញពីតំណែង ស្ថិតក្នុងដៃលោកស្រី។ ទន្ទឹមនេះ ប្រធានប្រតិបត្តិក្រុងហុងកុងរូបនេះ បាននិយាយក្តែងៗទៀតថា ក្រុងប៉េកាំង ជឿជាក់ថា លោកស្រីអាចដោះស្រាយវិបត្តិនយោបាយនៅហុងកុងដែលអូសបន្លាយរយៈពេល៣ខែ ដោយគ្មានការធ្វើអន្តរាគមន៍ណាមួយពីសំណាក់យោធាចិន។ «ក្នុងរយៈពេល៣ខែកន្លងទៅនេះ ខ្ញុំប្រាប់ខ្លួនឯងម្តងហើយម្តងទៀតថា ខ្ញុំនិងក្រុមខ្ញុំ គួរនៅបន្តដើម្បីជួយក្រុងហុងកុង [] នេះជាហេតុផលដែលខ្ញុំនិយាយថា ខ្ញុំមិនទាន់ផ្តល់ជម្រើសមួយដល់ខ្លួនឯង ដោយជ្រើសយកផ្លូវងាយស្រួល ហើយវាគឺជាការដើរចេញ»។ លោកស្រី ការី ឡាំ លើកឡើងបែបនេះ ដោយបន្ថែមថា លោកស្រីអន់ចិត្តចំពោះការបែកធ្លាយខ្សែអាត់សំឡេង ដែលលោកស្រីចែករំលែកពីដំណើរផ្សងព្រេងនៃបេះដូងលោកស្រី។ សូមបញ្ជាក់ថា យោងតាមខ្សែអាត់សំឡេងដែលបែកធ្លាយកាលពីថ្ងៃចន្ទ ទី២ ខែកញ្ញា លោកស្រី ការី ឡាំ បាននិយាយថា បច្ចុប្បន្ន សមត្ថភាពលោកស្រីក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិនៅហុងកុង មានកម្រិតខ្លាំង ដ្បិតថា លោកស្រី បម្រើម្ចាស់ចំនួនពីរ ហើយបញ្ហានេះ បានក្លាយទៅជាកម្រិតថ្នាក់ជាតិ។ ការលើកឡើងរបស់លោកស្រីបែបនេះ ចង់សំដៅដល់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង។ តាមខ្សែអាត់សំឡេងដដែល លោកស្រី បានប្រាប់មេដឹកនាំអាជីវកម្មធំៗក្នុងទីក្រុងហុងកុង កាលពីសប្តាហ៍ថា លោកស្រី បានបង្កើតការមហាចលាចលដែលមិនអាចលើកលែងបាន ដោយដាក់ស្នើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីបត្យាប័ន។ ប្រសិនបើលោកស្រីមានជម្រើស លោកស្រីនឹងសុំអភ័យទោស និងលាលែងពីតំណែង៕	មេដឹកនាំហុងកុង លោកស្រី ការី ឡាំ (Carrie Lam) បានបញ្ជាក់នៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ថា លោកស្រី ពុំធ្លាប់ស្នើសុំរដ្ឋាភិបាលចិន អនុញ្ញាតឲ្យលោកស្រីចុះចេញពីតំណែង ដើម្បីបញ្ចប់វិបត្តិនយោបាយរបស់ទីក្រុងនេះឡើយ។ ការលើកឡើងនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ពាក់ព័ន្ធនឹងខ្សែអាត់សំឡេងរបស់លោកស្រីដែលនិយាយថា លោកស្រីនឹងដើរចេញពីកៅអីកំពូលនេះ ប្រសិនបើលោកស្រីមានលទ្ធភាពនោះ។
អត្ថបទទាក់ទង ការស្ថាបនាផ្លូវ៣៨ខ្សែ ក្នុងក្រុងសៀមរាប នឹងបញ្ចប់នៅចុងខែធ្នូ ២០២១ ការស្ថាបនាផ្លូវ៣៨ខ្សែ ក្នុងក្រុងសៀមរាប នឹងត្រូវបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី២៩ធ្នូ ឆ្នាំ២០២១។ ដើម្បីបញ្ចប់ការស្ថាបនាផ្លូវទាំង៣៨ខ្សែនេះ ដោយជោគជ័យរដ្ឋាភិបាល បានសម្រេចផ្តល់ថវិកាប្រមាណ៣,៨លានដុល្លារទៀត សម្រាប់រៀបចំចំណត់រថយន្តនៅតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៦ និងរៀបចំបណ្តាញរំដោះទឹកភ្លៀង-ទឹកកង្វក់ ជូនពលរដ្ឋដែលរស់នៅសងខាងផ្លូវទាំង៣៨ខ្សែ។ សម្តេច ទៀ បាញ់ បានលើកឡើងដូច្នេះនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានស្តីពីវឌ្ឍនភាពនៃការស្ថាបនាផ្លូវ៣៨ខ្សែក្នុងក្រុងសៀមរាប នៅសណ្ឋាគារសុខាសៀមរាបនាព្រឹកថ្ងៃទី១៤វិច្ឆិកានេះ។ ប្រធានគណៈកម្មការអន្តរក្រសួងស្ថាបនាផ្លូវ៣៨ខ្សែក្នុងក្រុងសៀមរាប និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិរូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា៖ «សម្តេច ហ៊ុន សែន បានឯកភាពដោះស្រាយរឿង[តបណ្តាញរំដោះទឹកភ្លៀងនិងទឹកស្អុយ]ជូនពលរដ្ឋដោយឥតគិតថ្លៃហើយ។ រឿងនេះ គឺជាការអបអរសាទរមួយចំពោះអ្នកដែលនៅក្រុងសៀមរាបទាំងមូល ដែលទទួលបាននូវកាដូមួយយ៉ាងប្រពៃពីសម្តេច ហ៊ុន សែន[...]»។ សម្តេច ទៀ បាញ់ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានស្តីពីវឌ្ឍនភាពនៃការស្ថាបនាផ្លូវ៣៨ខ្សែក្នុងក្រុងសៀមរាប នៅសណ្ឋាគារសុខាសៀមរាបនាព្រឹកថ្ងៃទី១៤វិច្ឆិកា។ បើតាមសម្តេច ទៀ បាញ់ ពលរដ្ឋដែលត្រូវទទួលបានការរៀបចំតបណ្តាញរំដោះទឹកភ្លៀងនិងទឹកកង្វក់ដោយឥតគិតថ្លៃនោះ មានជាង១,២ម៉ឺនគ្រួសារ ខណៈការរៀបចំចំណត់រថយន្តនេះ គឺមានប្រវែង២,៥គីឡូម៉ែត្រនៅតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៦ ក្នុងក្រុងសៀមរាប។ សម្តេច បានថ្លែងដូច្នេះ៖ «គម្រោងនេះ សរុបជាថវិកាមានចំនួន៣,៨លានដុល្លារ ឬច្រើនជាងនេះទៀតដែលសម្តេច ហ៊ុន សែនផ្តល់ជាកាដូឱ្យហើយ»។ ជាមួយគ្នានេះ សម្តេច ទៀ បាញ់ បានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ន គម្រោងស្ថាបនាផ្លូវ៣៨ខ្សែក្នុងក្រុងសៀមរាប ក្រោមកញ្ចប់ថវិកា១៥០លានដុល្លារ គឺសម្រេចបានចំនួន៩០ភាគរយហើយ៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលសម្រេចផ្តល់ថវិកាជិត៤លានដុល្លារទៀត ដើម្បីបញ្ចប់ការស្ថាបនាផ្លូវ៣៨ខ្សែក្នុងក្រុងសៀមរាប នៅចុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១។ នេះបើតាមលើកឡើងរបស់សម្តេច ទៀ បាញ់ ដែលជាប្រធានគណៈកម្មការអន្តរក្រសួងស្ថាបនាផ្លូវ៣៨ខ្សែក្នុងក្រុងសៀមរាប ដោយបានបញ្ជាក់ថា ថវិកានេះប្រើសម្រាប់រៀបចំចំណត់រថយន្ត និងប្រព័ន្ធលូទឹកស្អុយជូនពលរដ្ឋដែលរស់នៅជាប់ផ្លូវ៣៨ខ្សែនោះ។
នៅចំពោះមុខអ្នកកាសែតប្រមាណ១៥០នាក់មកពីប្រទេស និងស្ថាប័នអន្តរជាតិដែលពាក់ព័ន្ធគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់ និងវិថី (Belt and Road Initiative) លោក ហុ័ង គុនមីង បានសរសើរផង និងអរគុណអ្នកកាសែតផង ដែលបានជួយជ្រោមជ្រែងផ្សព្វផ្សាយគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះរយៈពេល៥ឆ្នាំកន្លងមក។ «គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់ និងវិថី» ដែលមានគោលដៅចងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងអភិវឌ្ឍ ត្រូវបានប្រកាសឡើងដោយលោកប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង កាលពីខែកញ្ញាឆ្នាំ២០១៣ ក្នុងអំឡុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកនៅក្នុងប្រទេស កាហ្សាស្ថាន។ ក្នុងជំនួបជាមួយអ្នកកាសែតបរទេសដែលត្រូវបានរៀបចំដូចរៀងរាល់ឆ្នាំនៅ Great Hall of the People ប្រធាននាយកដ្ឋានផ្សព្វផ្សាយនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈឹមបក្សនៃបក្សកុម្មុយនីស្តចិនបានស្នើសុំឲ្យមានសហប្រតិបត្តិការបន្ថែមទៀតពីសារព័ត៌មានដើម្បីពន្យល់ និងអប់រំអំពីមនោគមវិជ្ជាពិតប្រាកដនៃគំនិតរបស់លោកប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង តាមរយៈផែនការខ្សែក្រវ៉ាត់ និងវិថីនេះ។ មន្ត្រីដ៏ជាន់ខ្ពស់នៃបក្សកុម្មុយនីស្តចិន លោក ហុ័ង គុនមីង ដែលគេស្គាល់ថាជាមនុស្សស្និទ្ធនឹងលោកប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង ម្នាក់នោះបានពន្យល់ប្រាប់អ្នកកាសែតបរទេសយ៉ាងដូច្នេះថា៖«គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់ និងវិថី មានគោលដៅបង្កើតកិច្ចសហការនៃសហគមន៍អន្តរជាតិមួយ និងផ្តល់កាលានុវត្តភាពនៃការអភិវឌ្ឍរួមគ្នា ដោះស្រាយបញ្ហារួមគ្នា។ ដោយមិនភ្លេចពីការចូលរួមចំណែករបស់អ្នកសារព័ត៌មាន លោក គុនមីង បន្តទៀតថា៖«គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះគឺជាបណ្តុំនៃសមាសធាតុទាំងអស់ដែលបានចូលរួមចំណែក ហើយនឹងទទួលផលប្រយោជន៍ទាំងអស់គ្នា»។ លោក ហុ័ង គុនមីង បញ្ជាក់ផងដែរថា ក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំកន្លងមកនេះ គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់ និងវិថី ត្រូវបានប្រែក្លាយពីទ្រឹស្តីមកជាសកម្មភាពជាក់ស្តែង ដោយបច្ចុប្បន្នមានមានប្រទេស និងស្ថាប័នអន្តរជាតិជាង១០០ហើយដែលបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ។ ទន្ទឹមនឹងការផ្សព្វផ្សាយអំពីគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់ និងវិថី (Belt and Road Initiative) វេទិកាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសារព័ត៌មានប្រចាំឆ្នាំត្រូវបានរៀបចំដោយសារព័ត៌មានរបស់បក្សកម្មុយនីស្តចិត្តរបស់មានឥទ្ធិពលឈ្មោះ Peoples Daily ក្រោមប្រធានបទផ្សេងៗគ្នា។ រៀងរាល់ឆ្នាំ អ្នកកាសែតជាង១០០នាក់មកពីបណ្តាប្រទេសដែលពាក់ព័ន្ធនឹងគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ ត្រូវបានអញ្ជើញឲ្យមកចូលរួមជជែកពិភាក្សាលើប្រធានបទនានាស្តីពីសារព័ត៌មាន និងគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ។ ទន្ទឹមគ្នានោះវេទិកាសារព័ត៌មាន១០ បូក៣ ក៏ត្រូវបានរៀបចំជាមួយគ្នាផងដែរ។ នៅឆ្នាំ២០១៨នេះ អ្នកកាសែតខ្មែរ៦រូបមកពីអង្គភាពសារព័ត៌មានថ្មីៗ ដើមអម្ពិល និងទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកម្ពុជា បានចូលរួមក្នុងវេទិកាអន្តរជាតិនេះ៕	ប៉េកាំង៖ បន្ទាប់ពីបានជជែកគ្នាអំពីតួនាទីអ្នកកាសែតនៅក្នុងវេទិកាប្រចាំឆ្នាំនៅខេត្តហៃណាន់ អ្នកកាសែតជាង១០០នាក់បានជួបពិភាក្សាជាមួយលោក ហុ័ង គុនមីង (Huang Kunming) ប្រធានផ្នែកផ្សព្វផ្សាយរបស់គណៈកម្មាធិការមជ្ឈឹមបក្សនៃបក្សកុម្មុយនីស្តចិន និងជាសមាជិកនៃការិយាល័យនយោបាយរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តចិននៅទីក្រុងប៉េកាំងផងដែរ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃបក្សកុម្មុយនីស្តចិនបានអរគុណដល់អ្នកកាសែតដែលបានផ្សព្វផ្សាយអំពីគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់ និងវិថី ដែលលោកប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង បានប្រកាសកាលពីឆ្នាំ២០១៣។
អង្គប្រជុំមួយដែលមានការចូលរួមពីសមាជិកសភាកេនយ៉ាត្រូវផ្អាក បន្ទាប់ពីសមាជិកសភាម្នាក់ឈ្មោះ Julius Gaya ស្នើទៅកាន់ប្រធានសភា ដោយសារលោកអត់ទ្រាំមិនបាននឹងក្លិនផោម។ តំណាងរាស្ត្ររូបនោះបានថ្លែងថា៖«ប្រធានសភាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ សមាជិកសភាម្នាក់ ក្នុងចំណោមពួកយើង បានបំពុលខ្យល់ ហើយខ្ញុំដឹងថា ម្នាក់នោះជានរណា»។ នេះបើតាមសារព័ត៌មាន BBC ដែលដកស្រង់ប្រភពព័ត៌មានក្នុងស្រុកកេនយ៉ា។ និយាយចប់ភ្លាម លោកថែមទាំងបានចង្អុលទៅកាន់សមាជិកសភាម្នាក់ ដែលខ្លួនគិតថា ជាអ្នកបញ្ចេញក្លិនផោមនេះថែមទៀត។ យ៉ាងណាមិញ សមាជិកសភា ដែលរងការចោទប្រកាន់ថាបានផោមក្នុងពេលប្រជុំនោះ បានចេញមុខបដិសេធ ដោយអះអាងថា ខ្លួនពុំអាចធ្វើរឿងបែបនេះទៅរួចនៅចំពោះមុខសមាជិកសភាផ្សេងទៀតឡើយ។ ដោយទ្រាំនឹងក្លិនស្អុយលែងបាន ប្រធានសភាកេនយ៉ា លោក Edwin Kakach បានចេញបញ្ជាឲ្យ ផ្អាកអង្គប្រជុំ និងអនុញ្ញាតឲ្យពួកគេចេញក្រៅដើម្បីស្រូបយកខ្យល់ល្អ។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ក៏ បានបញ្ជាឲ្យគេបាញ់ខ្យល់ក្រអូបទៅក្នុងបន្ទប់ប្រជុំ ដោយបញ្ជាក់ច្បាស់ៗថា «ក្លិន Vanilla ឬ Straweberry » ល្អបំផុត។ តាមប្រភពដដែល លោក Edwin បាននិយាយប្រាប់អង្គប្រជុំថា៖ «យើង ពុំអាចបន្តអង្គុយក្នុងបរិស្ថានមួយ ដែលមានក្លិនអាក្រក់ឡើយ»។ យ៉ាងណាមិញ ក្រោយពីក្លិនស្អុយបានរសាត់បាត់អស់ទៅ ប្រធានសភារូបនេះ ក៏បានបញ្ជាឲ្យអង្គប្រជុំទាំងមូលចាប់ផ្តើមឡើងវិញទៀត៕	ការតស៊ូមតិដ៏ក្តៅគគុកមួយ ត្រូវបានរំខាន ដោយសារក្លិនផោម ហើយបង្កជាការខឹងសម្បារ និងឈានដល់ការចង្អុលមុខសមាជិកសភាតំបន់នៅកេនយ៉ាម្នាក់ផង។ ហេតុការណ៍ដ៏គួរឲ្យអស់សំណើចនេះ បានកើតឡើងកាលពីថ្ងៃពុធ ទី៧ សីហា ។
លោក Marc Legras គឺជាអ្នកសារព័ត៌មានដ៏ល្បីល្បាញមួយរូបនៃទូរទស្សន៍ France2 នៅក្នុងប្រទេសបារាំង។ ក្រៅពីកិច្ចការជាអ្នកសារព័ត៌មាន លោក គឺជាអ្នកជាដឹកនាំកម្មវិធីសំខាន់ៗនៅក្នុងស្ថាប័ន France2 ហើយស្របពេលជាមួយគ្នាលោកក៏បានបង្កើតវគ្គបណ្តុះបណ្តាលជំនាញសារព័ត៌មាននៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន ក្នុងនោះ ក៏មានប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ លោក Marc Legras ដែលត្រូវបានកូនសិស្សរបស់លោក និងមិត្តភក្តិរបស់លោកចាត់ទុកថា ជាមនុស្សល្អឥតខ្ចោះនោះ បានចូលរួមបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សផ្នែកសារព័ត៌មាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍៩០ និង២០០០។ លោកបានបណ្តុះបណ្តាលនិស្សិតសារព័ត៌មានក្នុងដេប៉ាត់តឺម៉ង់បារាំងនៃសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ។ លោកធ្លាប់បានបណ្តុះបណ្តាលអ្នកសារព័ត៌មាននៃកម្មវិធី Rendez-vous នៃទូរទស្សន៍ជាតិកម្ពុជា និងមន្រ្តីនៃក្រសួងព័ត៌មានដទៃទៀត។ ការបាត់បង់រូបលោក Marc Legras បានធ្វើឲ្យនិស្សិតដែលធ្លាប់ជាកូនសិស្សសម្តែងការសោកស្តាយជាពន់ពេក។ លោក ស៊ុយ សុធា ដែលធ្លាប់ជាកូនសិស្សលោក Marc Legras បានបង្ហាញអារម្មណ៍នៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកថា៖«លោកបានចែករំលែកបទពិសោធន៍ជាច្រើនដល់ពួកយើង ហើយអ្វីដែលលោកគ្រូបានផ្តល់ឲ្យនោះ គឺខ្ញុំជឿជាក់ថាកូនសិស្សលោកគ្រូ នឹងមិនបំភ្លេចលោកគ្រូឡើយ។ សូម Marc សម្រាកឲ្យបានស្ងប់ស្ងាត់ ហើយពួកយើងនូវតែចងចាំអ្នកជានិច្ច។ Adieu Marc! Reposes-toi en paix!»។ មិនមែនមានតែលោក ស៊ុយ សុធា ម្នាក់ប៉ុណ្ណោះទេដែលសម្តែងការក្តុកក្តួលនោះ តាមពិត កូនសិស្សដទៃទៀត ក៏បានចែករំលែកដំណឹងមរណភាពលោក Marc Legras ដោយភ្ជាប់មកជាមួយនូវពាក្យពេចន៍សោកស្តាយ និងដឹងគុណចំពោះការចែលរំលែកចំណេះដឹង និងចំណេះធ្វើនាពេលកន្លងមក។ ងាកមកលោក Pierre Gillette អតីតនិពន្ធនាយកកាសែតបារាំង Cambodge Soir ឯណេះវិញ លោកក៏បានសម្តែងការអាណិតអាសូរចំពោះការបាត់បង់មិត្តរួមអាជីពដ៏ល្អរូបនេះដែរ។ លោកបានសរសេរនៅលើទំព័រហ្វេប៊ុករបស់លោកថា៖«ប្រសិនបើផែនដីយើងនេះមានមនុស្សល្អច្រើននាក់ដូចលោក Marc Legras នោះដូចជាមិនចាំបាច់មានឋានសួគ៌ក៏បានដែរ»។ សំណេររបស់លោក Pierre Gillette ចង់បង្ហាញអត្ថន័យថា មនុស្សគ្រប់រូប ក្រោយលាចាកលោកតែងតែប្រាថ្នាចង់ទៅកាន់ឋានសួគ៌ តែសម្រាប់លោក Marc Legras ដែលជាមនុស្សល្អ, ផែនដី គឺគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ជីវិតលោករួចទៅហើយ។ ហើយបើមានមនុស្សល្អច្រើននៅលើផែនដីទៀតនោះ គឺវារឹតតែល្អប្រសើរទៅទៀត៕	ភ្នំពេញ៖ លោក Marc Legras ដែលធ្លាប់បានបង្រៀនជំនាញទូរទស្សន៍នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក្នុងទសវត្សរ៍៩០ និង២០០០ បានលាចាកលោកកាលពីថ្ងៃពុធទី១៤ខែធ្នូឆ្នាំ២០២២ដោយរោគាពាធក្នុងអាយុ៧៨ឆ្នាំ។ និស្សិតជនជាតិខ្មែរ និងមិត្តភក្តិរបស់លោកនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាសម្តែងការសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការបាត់បង់ធនធានមនុស្សដ៏កម្ររូបនេះ។
មានទេពកោសល្យតាំងពីកំណើត លោក លីម៉ីង-Lee Minh មិនត្រឹមតែមានថ្វីមាត់ ពូកែលក់លើអនឡាញ ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងការសម្តែង និងដឹកនាំផលិតវីដេអូខ្លីបខ្លីៗ គឺត្រូវបានមហាជនមិនសរសើរមិនបានតែម្តង។ ត្រឹមតែមួយប៉ព្រិចភ្នែក TikTok របស់លោកដែលមានឈ្មោះថា លីម៉ីង-Lee Minh (@thefirstman_by_leeminh) ទទួលបានអ្នកតាមដានចំនួន 934.9K Followers និងអ្នកចុចឡាចរហូតដល់ទៅ 7.3M Likes ។ ចំណែកឯហ្វេសប៊ុកដែលមានឈ្មោះថា The First Man (លី ម៉ីង) មានអ្នកតាមដានរហូតដល់ទៅ 779K Followers ហើយមានអ្នកទស្សនាវីដេអូហក់ដល់ 3.7M ផងដែរ។ លោក លីម៉ីង-Lee Minh បានឲ្យដឹងថា ក្នុងនាមជាអ្នករកស៊ីលើអនឡាញមួយរូប មិនត្រូវចេះតែមួយមុខនោះទេ គឺត្រូវចេះបត់បែនតាមនិន្នាការនៃសង្គម ក៏ដូចជាសង្គមឌីជីថល ទើបអាចឈរជើងលើទីផ្សារជាប់ អាចស្រ័យហេតុនេះទើប លោក លីម៉ីង-Lee Minh បានងាកមកសម្តែង ក៏ដូចជាផលិតវីដេអូខ្លីៗ បង្ហោះលើបណ្តាញសង្គម ដែលស្តែងពីជីវិតពិតនៃការរស់នៅ ការប្រកបរបរអាជីវកម្ម និងបេសកម្មសប្បុរសធម៌។ លោក លីម៉ីង-Lee Minh បានបន្ថែមថា ៖ ខ្ញុំគិតថា នេះគឺជាសម័យ គេពេញនិយម មាតិកាវីដេអូ អាស្រ័យហេតុនេះ ប្រសិនបើចង់ល្បី មានអ្វីទៅពិបាក ដោយគ្រាន់តែសម្លឹងមើលតម្រូវការមហាជន ថាពួកគាត់ចូលចិត្តអ្វី ហើយចង់បានមាតិកាបែបណាដែរ អាស្រ័យហេតុនេះ យើងត្រូវផលិតវីដេអូឲ្យចំគោលដៅរបស់ពួកគាត់។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា លោក លីម៉ីង-Lee Minh គឺជាអគ្គនាយក ក្រុមហ៊ុន The First Man ហើយបច្ចុប្បន្ន កំពុងផ្ទុះការគាំទ្រខ្លាំង ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ដូចឃើញស្រាប់ឡេលាបក្លៀក និង ម្ស៉ៅល្មៀតបំបាត់មុនម៉ាក The First Man មានអ្នកប្រើប្រាស់រាប់ម៉ីននាក់ ដែលផ្តល់នូវឱកាសការងារដោយផ្ទាល់ និងដោយប្រយោលដល់ប្រជាជនខ្មែរ ក៏ដូចជាសិល្បករសិល្បការិនី មានកម្រិតជីវភាពកាន់តែប្រសើរមួយកម្រិតទៀត៕	ភ្នំពេញ៖ គ្រប់គ្នាកំពុងផ្ទុះការស្ញើចសរសើរ សមត្ថភាពសម្តែង របស់ លោក លីម៉ីង-Lee Minh ក្នុងវីដេអូខ្លីបខ្លី ដែលស្តីពីទឹកចិត្តសប្បុរសធម៌ នៅលើបណ្តាញសង្គម TikTok ដែលមាន អ្នកទស្សនារហូតដល់ 4M និង អ្នកឲ្យបេះដូង 588.6K។
ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងសុខាភិបាល ក្រើនរំលឹកដល់ពលរដ្ឋឱ្យការពារជំងឺឆ្លងកូវីដ-១៩ នាអំឡុងព្រះរាជពិធីអុំទូក រយៈពេល៣ថ្ងៃខាងមុខ ដើម្បីទប់ស្កាត់កុំឱ្យផ្ទុះរាលដាលទ្រង់ទ្រាយធំ នៅក្នុងសហគមន៍សារជាថ្មី។ នេះបើតាមក្រសួងសុខាភិបាល នៅថ្ងៃទី១៨ តុលា ឆ្នាំ២០២២។ ក្រសួងសុខាភិបាល បានក្រើនរំលឹកថា នៅតាមបណ្តាប្រទេសមួយចំនួន ជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់ និងប្រទេសជិតខាងកម្ពុជា នៅតែបន្តរកឃើញករណីឆ្លងថ្មី និងមានករណីស្លាប់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ដោយសារឃើញបញ្ហាជំងឺនេះ នៅតែបន្តកើតមាន ក្រសួង ណែនាំឱ្យអាជ្ញាធរ រៀបចំកន្លែងច្រកចេញ-ចូល ចាត់កម្លាំងវាស់កំដៅ និងរក្សាគម្លាតពីគ្នា អំឡុងពេលទស្សនាការប្រណាំងទូក ។ ដោយឡែកកីឡាករចំណុះទូក ត្រូវអង្គុយមានគម្លាតសុវត្ថិភាពពីគ្នាយ៉ាងតិចមួយម៉ែត្រកន្លះ ។ សម្រាប់អ្នកចូលរួមទស្សនាប្រណាំងទូក ត្រូវយកទឹកអាកុល ឬជែលសម្រាប់លាងដៃ ហើយត្រូវលាងដៃឱ្យបានញឹកញាប់ ,ត្រូវខ្ទប់ម់ាត់ ពេលក្អក ឬកណ្តាស់ ចៀសវាងខាកស្តោះពាសវាពាសកាល។ ចំពោះអ្នកដែលមានហានិភ័យខ្ពស់នៃការចម្លងជំងឺ ដូចជាចាស់ជរា ជនដែលមានជំងឺប្រចាំកាយ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ ជាដើម ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នឱ្យបានខ្ពស់។ នេះបើតាមក្រសួងសុខាភិបាល។ ក្រសួងក៏បានស្នើឱ្យពលរដ្ឋ ជួបជុំគ្រួសារ សាច់ញាតិ ឬមិត្តភក្តិ ដោយប្រកាន់យកការប្រុងប្រយ័ត្តឱ្យបានខ្ពស់ ព្រោះការជួបជុំគ្នាច្រើន ជាកត្តាហានិភ័យ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះការជ្រើសរើសមធ្យោបាយធ្វើដំណើរដោយសុវត្ថិភាព កាត់បន្ថយប្រើប្រាស់មធ្យោបាយ រួមគ្នា ដែលមានផ្ទុកមនុស្សច្រើន ក៏ជម្រើសល្អផង។ ពិធីអបអរសារទរព្រះរាជពិធីអុំទូក បណ្តែតប្រទីប សំពះព្រះខែ និងអកអំបុក ប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី៧ ដល់ថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ខាងមុខនេះ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាល ប្រកាសមិនរៀបចំពិធីជាតិនេះឡើយ ដោយសារតែជាន់ថ្ងៃគ្នា ជាមួយកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ តែយ៉ាងណា រដ្ឋាភិបាល បានអនុញ្ញាតឱ្យអភិបាលខេត្ត និងអាជ្ញាធរ រៀបចំពិធីអុំទូក នៅតាមមូលដ្ឋាននីមួយៗដោយខ្លួនឯង។ បច្ចុប្បន្ននេះ មានខេត្តខ្លះ បានរៀបចំពិធីនេះ ជាបណ្ដើរៗហើយ៕	ដោយ៖ ចៀន និតា
ខ្សែបម្រើ Sean Longstaff រកបាន២គ្រាប់ម្នាក់ឯង ដើម្បីជួយ Newcastle បន្តឈ្នះ Southampton ២-១ នាជំនួបវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រជើងទី២ នៅរាត្រីថ្ងៃទី៣១ ខែមករា។ សរុបទាំងពីរជើងក្រុមរហស្សនាមសារិកាព្រៃឈ្នះ Southampton ៣-១។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់អ្នកចាត់ការ Eddie Howe ក្រុម Newcastle អាចបង្ហាញខ្លួនសារជាតិថ្មីក្នុងពានរង្វាន់ League Cup ក្រោយពួកគេអាន់ខាន៤៧ឆ្នាំ។ Newcastle ឡើងដល់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ League Cup នេះចុងក្រោយក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៦។ សម្រាប់ក្រុមរហស្សនាមសារិកាព្រៃ នេះក៏ជាការបង្ហាញខ្លួនលើកដំបូងក្នុងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រពីគ្រប់កម្មវិធីជាលើកដំបូងផងដែរ គិតចាប់តាំងពីពួកគេឈានដល់ផ្តាច់ព្រ័ត្រ FA Cup លើកចុងក្រោយនៅឆ្នាំ១៩៩៩។ Newcastle ធ្វើដំណើរទៅ Wembley មុន ដោយត្រូវរង់ចាំជំនួបជើងទី២រវាង Manchester United ទល់ Nottingham Forest នៅរាត្រីថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈនេះ។ កាលពីជើងទី១នៅទឹកដី Nottingham Forest ក្រុមបិសាចក្រហមឈ្នះ ៣-០៕	ក្រោយរង់ចាំ៤៧ឆ្នាំ Newcastle United អាចបង្ហាញមុខនៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ EFL Cup ឬ League Cup សារជាថ្មី ក្រោយបន្តឈ្នះ Southampton នៅជំនួបវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រជើងទី២ ក្នុងលទ្ធផល ២-១។
ក្រសួងយុត្តិធម៌ បានចេញរបាយការណ៍ស្ដីពី លទ្ធផលរយៈពេល២២២ថ្ងៃ នៃការអនុវត្តយុទ្ធនាការដោះស្រាយការកកស្ទះសំណុំរឿងនៅតាមសាលាដំបូងរាជធានី-ខេត្ត គឺសម្រេចដោះស្រាយសំណុំរឿងចាស់ជាង៣.៥ម៉ឺនករណី ស្មើនឹង៨៩ភាគរយ ហើយសំណុំរឿងថ្មីគឺដោះស្រាយបានជាង៣.៦ម៉ឺនករណី ស្មើនឹង៧៣ភាគរយ។ សំណុំរឿងទាំងនេះ គឺគិតទាំងដំណាក់កាលអយ្យការស៊ើបសួរ និងជំនុំជម្រះរួច។ លោក ជិន ម៉ាលីន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌អះអាងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ការដោះស្រាយបញ្ហាកកស្ទះសំណុំរឿងនេះ គឺដោះស្រាយបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ដូចជាករណីឆបោក លួចឆក់ និងគ្រឿងញៀនជាដើម។ លោកបញ្ជាក់បន្ថែមថា៖ «២២២ថ្ងៃនេះ បានជួយកាត់បន្ថយភាពចង្អៀតណែនក្នុងពន្ធនាគារជាង២.៦ម៉ឺននាក់ ក្នុងនោះមានបុគ្គលដែលបានដោះលែងចេញពីពន្ធនាគារជាង១.១នាក់, បុគ្គលនឹងត្រូវដោះលែងជាង៥ពាន់នាក់, បុគ្គលដែលសម្រេចមិនឃុំខ្លួនមានប្រមាណ៣ពាន់នាក់ និងបុគ្គលត្រូវបញ្ជូនទៅមណ្ឌលបន្សាបគ្រឿងញៀនជំនួសឲ្យការចោទប្រកាន់ និងបញ្ជូនទៅមណ្ឌលបន្សាបគ្រឿងញៀនដោយសមត្ថកិច្ច»។ ជុំវិញការដោះស្រាយការកកស្ទះសំណុំរឿងនេះ លោក អំ សំអាត អ្នកសម្របសម្រួលអង្គការ លីកាដូ យល់ថា គឺជារឿងល្អ ហើយសុំឲ្យនិតីវិធីនៃការដោះស្រាយនេះ មានបន្តរហូត ដើម្បីកុំឲ្យមានករណីកកស្ទះច្រើនបន្តទៀត។ លោកថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «យើងសាទរជាមួយលទ្ធនេះ ហើយក៏សង្ឃឹមថា នីតិវិធីនេះ អាចនឹងបន្តមានរហូត បើទោះបីយុទ្ធនាការនេះត្រូវបញ្ជប់ក៏ដោយ។ ព្រោះយើងដឹងហើយថា សំណុំរឿងកន្លងមាន ខ្លះត្រូវកកស្ទះអូសបន្លាយពេលយ៉ាងយូរ បានអាចដោះស្រាយបាន»។ សូមជម្រាបថា យុទ្ធាការដោះស្រាយសំណុំរឿងនេះ គឺចាប់ផ្ដើមកាលពីថ្ងៃទី១៨ឧសភា ឆ្នាំ២០២០ ហើយនឹងត្រូវបិទបញ្ចប់នៅរយៈពេល១ឆ្នាំ នៅថ្ងៃទី១៧ឧសភាឆ្នាំ២០២១ខាងមុខ៕	ភ្នំពេញ៖ យុទ្ធនាការដោះស្រាយសំណុំរឿងនៅតាមសាលាដំបូងរាជធានី-ខេត្ត រយៈពេល២២២ថ្ងៃ បានដោះស្រាយលើសំណុំរឿងព្រហ្មទណ្ឌដែលកកស្ទះជាង៧ម៉ឺនសំណុំរឿង។ ការដោះស្រាយនេះ បានជួយកាត់បន្ថយភាពចង្អៀតណែនក្នុងពន្ធនាគារ បានជាង២,៦ម៉ឺននាក់។ នេះបើតាមក្រសួងយុត្តិធម៌។
ភ្នំពេញ៖ បើចង់ធ្វើឱ្យស្ថាប័នមួយរីកចម្រើនទៅមុខ គឺត្រូវតែបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សជាមុនសិន។ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ថ្លែងបែបនេះ នៅក្នុងពិធីបិទ និងប្រគល់សញ្ញាបត្រ និងបើកវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលឆ្នាំ២០២២ របស់សាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល នាព្រឹកថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ នៅសាលសន្និបាតជ្រោយចង្វារ។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានសង្កត់ធ្ងន់ថា បើចង់ឱ្យស្ថាប័នខ្លាំង ចាំបាច់ត្រូវមានធនធានមនុស្ស ដែលមានសមត្ថភាព និងលទ្ធភាព ដើម្បីបំពេញការងារ ឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ ជាក់ស្ដែង។ សម្តេច បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះ៖« ស្ថាប័នមួយដើម្បីកែទម្រង់វាបាន ទាល់តែមនុស្សចេះធ្វើការកែទម្រង់វា ទើបអាចទៅរួច ព្រោះស្ថាប័នមួយប្រមូលផ្ដុំដោយមនុស្ស បើស្ថាប័នអត់មានមនុស្សមិនមែនហៅថាស្ថាប័នទេ»។ និយាយពីចំណុចនេះហើយ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ក៏លើកឡើងពីមន្ត្រីល្អ និងមន្ត្រីមិនបានការមកពន្យល់ផងដែរ។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានកត់សម្គាល់ឃើញថា រាល់ពេលដែលមានបញ្ហាណាមួយកើតឡើង តែងតែលេចចេញមុខមាត់មន្ត្រី២បែបនេះ។ បើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន មន្ត្រីល្អ ភាគច្រើនជួយដោះស្រាយបញ្ហាប្រជាពលរដ្ឋតាមមូលដ្ឋាន នៅនឹងកន្លែងជាមុនសិន ទើបរាយការណ៍មកថ្នាក់លើ សុំយោបល់ និងអន្តរាគមន៍។ ប៉ុន្តែសម្រាប់មន្ត្រីមិនបានការវិញ គឺចេះតែរាយការណ៍ទៅថ្នាក់លើឱ្យជួយដោះស្រាយបញ្ហា និងស្តីបន្ទោសថ្នាក់ក្រោមខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។	ដោយ៖ ញឹក សំអូន
ក្នុងវេទិកាអនាគតអាស៊ីលើកទី២៥ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានលើកឡើងពីគុណសម្បត្តិក្នុងប្រើប្រាស់មាសជារូបិយវត្ថុសម្រាប់ការជួញដូរជំនួសឲ្យប្រព័ន្ធទូទាត់សព្វថ្ងៃដែលពឹងផ្អែកលើលុយដុល្លារអាមេរិក។ សម្រាប់លោក មហាធៀ ប្រព័ន្ធជួញដូរសព្វថ្ងៃនេះ អាចត្រូវបានគេពន្លើសតម្លៃក្នុងន័យកេងចំណេញប្រយោជន៍ ឯរូបិយវត្ថុថ្មី ងាយស្រួលក្នុងការវាយតម្លៃសកម្មភាពដោះដូរផ្នែកពាណិជ្ជកម្មក្នុងតំបន់។ ចំពោះមុខអ្នកចូលរួមជាងបីរយនាក់ លោក មហាធៀ លើកឡើងថា តាមរយៈការប្រើប្រាស់លោហមានតម្លៃមួយនេះ យើងអាចប្រើប្រាស់រូបិយវត្ថុនេះដើម្បីតាមដានសកម្មភាពនាំចេញនាំចូលក្នុងតំបន់ ហើយអាចទូទាត់បានទៀតផង។ ប៉ុន្តែរូបិយវត្ថុនេះ ត្រូវតែប្រើក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្មប៉ុណ្ណោះ។ លោកបន្តថា តម្លៃរបស់វា ត្រូវកំណត់ដោយរូបិយវត្ថុក្នុងប្រទេសនីមួយៗតាមរយៈអត្រាប្ដូរប្រាក់ ដែលនេះធ្វើឲ្យការវាយតម្លៃលើស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចណាមួយបានស្រួល។ «តាមរយៈវិធីសាស្ត្រនេះ យើងអាចដឹងថា យើងជំពាក់គេប៉ុន្មាន ហើយយើងត្រូវសងគេប៉ុន្មានតាមរយៈរូបិយវត្ថុថ្មីនៅអាស៊ីខាងកើតនេះ។» នេះជាការពន្យល់របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីជុំវិញគុណសម្បត្តិរបស់សំណើរបស់លោក។ មិនមែនតែអាស៊ីខាងកើតឡើយ លោក មហាធៀ បន្ថែមថា រូបិយវត្ថុថ្មីអាចប្រើប្រាស់នៅក្រៅតំបន់ផងដែរ។ ក្នុងវេទិកាដែលរៀបចំដោយក្រុមហ៊ុន Nikkei ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី ក៏ឆ្លៀតលើកឡើងពីផលវិបាកនៃប្រព័ន្ធជួញដូររូបិយវត្ថបច្ចុប្បន្ន ខណៈទីផ្សារសាកលលោកទាំងមូលផ្អែកខ្លាំងលើលុយដុល្លារអាមេរិក។ លោករំឭកពីស្ថានភាពតម្លៃលុយជាតិម៉ាឡេស៊ីក្នុងឆ្នាំ១៩៩៧ ថា ចំពេលវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ី ម៉ាឡេស៊ីមានស្ថិរភាពនៅឡើយ តែដោយសារបញ្ហានៅប្រទេសថៃ រូបិយវត្ថុម៉ាឡេស៊ីក៏ត្រូវគិតគូរតាមហាងឆេងលុយដុល្លារអាមេរិក ដែលក្រោយតម្លៃលុយម៉ាឡេស៊ីក៏ធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង។ មេដឹកនាំម៉ាឡេស៊ីរូបនេះក៏ប្រាប់ពីមូលហេតុដែលលោកចង់បានរូបិយវត្ថុថ្មីជាជាងជ្រើសរើសរូបិយវត្ថុណាមួយក្នុងតំបន់ដែលមានស្រាប់ជំនួសប្រព័ន្ធចាស់។ អំឡុងកម្មវិធីកិច្ចសន្ទនាគ្នា លោក មហាធៀ ត្រូវបានសួរថា ហេតុអ្វីមកយកលុយយ៉េនជប៉ុន ឬលុយយ័នរបស់ចិន ជារូបិយវត្ថុរួមគ្នាប្រចាំតំបន់ទៅ។ លោកក៏ឆ្លើយវិញថា បើសិនយើងលើកតម្កើងលុយប្រទេសណាមួយ បញ្ហានឹងកើតមានមិនខាន៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី មហាធៀ មហាម៉ាត់ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា បានស្នើបង្កើតរូបិយវត្ថុថ្មីមួយក្នុងតំបន់ជំនួសប្រព័ន្ធជួញដូរសព្វថ្ងៃ។ ពីវេទិកានៅទឹកដីជប៉ុន លោក មហាធៀ អះអាងថា រូបិយវត្ថុថ្មីដែលពឹងផ្អែកលើមាស មានស្ថិរភាពជាងប្រព័ន្ធសព្វថ្ងៃដែលងាយស្រួលរងគ្រោះដោយសារការបំប៉ោងតម្លៃរូបិយវត្ថុ។ សម្រាប់រូបិយវត្ថុថ្មីនេះដែរ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី ចង់ឲ្យមានការប្រើប្រាស់នៅតំបន់អាស៊ីខាងកើតទៀតផង។
ការអះអាងរបស់របស់លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាននៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ដែលថា លោកមិនបានដឹងអំពីការតែងតាំងលោក ឃឹម វុទ្ធី ជាអគ្គនាយកថ្មីនៃទ.ទ.ក បានធ្វើឲ្យសាធារណមតិងឿងឆ្ងល់ខ្លាំង ហើយការតែងតាំងតាមរយៈព្រះរាជក្រឹត្យនេះក៏បានក្លាយជាប្រធានបទរបស់សារព័ត៌មានផងដែរ។ នៅរសៀលថ្ងៃទី១៣មិថុនានេះ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានបកស្រាយបញ្ហានេះនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់សម្តេចដោយមានបង្ហាញឯកសារពាក់ព័ន្ធនានាស្តីពីការតែងតាំងតំណែងអគ្គនាយកថ្មីរបស់ទ.ទ.ក នេះផង។ យោងតាមឯកសារពាក់ព័ន្ធនានាដែលត្រូវបានបង្ហោះបង្ហាញនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីនោះ លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មានបានធ្វើលិខិតស្នើសុំទៅរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមុខងារសាធារណៈតែងតាំងលោក ខ្វៃ អាទិត្យា ដែលជាអគ្គនាយករងនៃទ.ទ.ក ជាអគ្គនាយក ជំនួយលោក កឹម គុណវឌ្ឍន៍ដែលត្រូវចូលនិវត្តនៅថ្ងៃទី១ខែតុលា។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមុខងារសាធារណៈបានធ្វើលិខិតផ្ញើទៅសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីដោយសន្និដ្ឋានចុងក្រោយថា «គួរឯកភាពតាមសំណើរ»។ ប៉ុន្តែនៅលើលិខិតចុងក្រោយនេះ គេឃើញចំណាររបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលសរសេរថា«មិនឯកភាព» ហើយសម្តេចស្នើបេក្ខភាព លោក ឃឹម វុទ្ធី។ ជាមួយនឹងការបង្ហាញឯកសារទាំងនេះ សម្តេចក៏បានសរសេរនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកដែលគេអាចឃើញយ៉ាងដូច្នេះ៖«តើនាយករដ្ឋមន្ត្រីមានសិទ្ធិបដិសេធសំណើរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្នុងការសុំតែងតាំងមន្ត្រីឬទេ? ហើយនាយករដ្ឋមន្ត្រីមានសិទ្ធិជ្រើសរើស មន្ត្រីជំនួសមន្ត្រីដែលខ្លួនមិនឯកភាពឬទេ?... បើពុំមានសំណើពីនាយករដ្ឋមន្ត្រី ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះអង្គនឹងមិនឡាយព្រះហស្លេខាទេ»។ សម្តេច ហ៊ុន សែន ក៏បានបង្ហាញលិខិតដែលសម្តេចស្នើតែងតាំងលោក ឃឹម វុទ្ធី ថ្វាយទៅព្រះមហាក្សត្រផងដែរ។ ក្រោយពីមានការពន្យល់របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅរសៀលថ្ងៃទី១៣មិថុនានេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងព័ត៌មានក៏ចេញផ្សាយសេចក្តីជូនដំណឹងមួយភ្លាមដែរដោយប្រកាសថា លោក ឃឹម វុទ្ធី ត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រតែងតាំងជាអគ្គនាយកនៃទ.ទ.ក តាមរយៈការស្នើសុំរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ លោក ឃឹម វុទ្ធី គឺជាអគ្គនាយរងមួយរូបក្នុងចំណោមអគ្គនាយករងជាច្រើនរូបរបស់ទ.ទ.ក៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានចេញមុខបកស្រាយអំពីការតែងតាំងអគ្គនាយកថ្មីនៃទូរទស្សន៍ជាតិកម្ពុជា(ទ.ទ.ក) ដែលបានក្លាយជាប្រធានបទភ្ញាក់ផ្អើលនៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក។ យោងតាមការពន្យល់របស់សម្តេច គឺសម្តេចជាអ្នកស្នើសុំទៅព្រះមហាក្សត្រ តែងតាំងលោក ឃឹម វុទ្ធី ដែលបច្ចុប្បន្នជាអគ្គនាយករង ទ.ទ.ក ជាអគ្គនាយកនៃស្ថាប័ននេះ។
ក្រោយពីបំពេញទស្សនកិច្ចនៅដែនដីគ្រីមេក្នុងខួបបង្រួមបង្រួមរយៈពេល៩ឆ្នាំ លោកវ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី បានទៅក្រុង Mariupol ដែលដណ្តើមពីអ៊ុយក្រែននៅក្នុងខែឧសភាកន្លងមក តាមរយៈឧទ្ធម្ភាគចក្រ។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចដែលមិនបានប្រកាសជាមុននេះ លោកពូទីន បានបើករថយន្តដោយផ្ទាល់ និងធ្វើដំណើរនៅក្នុងសង្កាត់មួយចំនួន រួមទាំងបាននិយាយជាមួយប្រជាជនក្នុងក្រុងផង។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោកពូទីន ក៏បានជួបជាមួយមេបញ្ជាការជាន់ខ្ពស់រុស្ស៊ី ដែលកំពុងប្រតិបត្តិការនៅក្នុងតំបន់ទាំងនោះផង។ នេះជាដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកពូទីនលើកដំបូង នៅក្នុងក្រុង Mariupol ចាប់តាំងពីរុស្ស៊ីបានកាត់យកតំបន់ចំនួន ៤ របស់អ៊ុយក្រែន មកធ្វើជារបស់ខ្លួននាពេលកន្លងមក។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ នេះជាការបង្ហាញខ្លួនជាសាធារណៈលើកដំបូង ក្រោយពេលតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិចេញដីកាចាប់ខ្លួនរូបលោក៕	ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានធ្វើទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុង Mariupol ក្រោយដណ្តើមបានពីអ៊ុយក្រែន និងគ្រប់គ្រងនៅក្នុងខែឧសភាកន្លងមក។ លោកពូទីន បានធ្វើដំណើរទៅទីក្រុងមួយនេះ តាមរយៈឧទ្ធម្ភាគចក្រដោយមិនមានការប្រកាសជាមុន។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Tass នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា លោក ជុំ សុន្ទរី បានអះអាងថារដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកំពុងតាមដានយ៉ាងជិតស្និទ្ធស្ថានការណ៍នយោបាយដែលបានវិវឌ្ឍន៍ជាវិជ្ជមានខ្លាំងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាដដែលបានបញ្ជាក់ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាសាទរការវិវឌ្ឍជាវិជ្ជមាននេះ ដោយរាប់ចាប់តាំងជំនួបដ៏សំខាន់រវាងលោកប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជីនភីង និងប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាបានអធិប្បាយប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា៖«យើងស្វាគមន៍ការវិវឌ្ឍជាវិជ្ជមានខ្លាំងនូវស្ថានការណ៍នយោបាយក្នុងតំបន់ឧបទ្វីបកូរ៉េ។ ជំនួបរវាងប្រធានាធិបតី ស៊ី ជីនភីង និងប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានបំបែកភាពជាប់គាំងកន្លងមក និងបានបើកផ្លូវរហូតដល់មានជំនួបកំពូលរវាងមេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរនាថ្ងៃទី២៧ខែមេសា និងគម្រោងជំនួបរវាងប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង និងប្រធានាធិតី ដូណាល់ ត្រាំ នាចុងខែឧសភាខាងមុខ»។ អត្ថបទទាក់ទង គ្មានផ្លូវកូរ៉េខាងជើងរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ តែត្រៀមខ្លួនក្លាយជារដ្ឋនុយក្លេអ៊ែរស្របច្បាប់ ប្រវត្តិជំនួបកំពូលពីរលើករវាងមេដឹកនាំកូរ៉េពីរនៅព្យុងយ៉ាង ជាលើកដំបូងរបស់ប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន ចាប់តាំងពីថ្ងៃដែលលោកឡើងកាន់អំណាចនាចុងឆ្នាំ២០១១ ដែលត្រូវជួបជាមួយមេដឹកនាំកំពូលនៃកូរ៉េខាងត្បូង លោក មូន ចេអ៊ីន។ ទាក់ទងនឹងជំនួបជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៃមេដឹកនាំបងប្អូនកូរ៉េដែលជាប្រទេសមួយក្នុងពិភពលោកដែលរស់នៅបែកបាក់គ្នាក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបទេសកម្ពុជាបានថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះថា៖«យើងសង្ឃឹមថាជំនួបនោះនឹងផ្តល់ផលវិជ្ជមានក្នុងបុព្វហេតុសន្តិភាព និងការរំសាយអាវុធនុយគ្លេអ៊ែរដោយសន្តិវិធី។ ជំហររបស់កម្ពុជា គឺយើងគាំទ្រចំណុចទាំងពីរនេះ»។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាក៏បានបញ្ជាក់ឲ្យដឹងដែរថា កម្ពុជាមិនដែលត្រូវបានស្នើជាផ្លូវការឲ្យមានតួនាទីនៅក្នុងកិច្ចការសម្របសម្រួលរវាងជម្លោះបងប្អូនកូរ៉េទាំងពីរនោះឡើយ៕	មិនខុសពីពិភពលោកទាំងមូលឡើយ កម្ពុជាបានតាមដានស្ថានការណ៍នយោបាយនៅឧបទ្វីបកូរ៉េយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់។ កម្ពុជាគាំទ្រការលើកស្ទួយសន្តិភាពរវាងបងប្អូនកូរ៉េទាំងពីរ។
ការសិក្សាស្រាវជ្រាវមួយដែលធ្វើឡើងដោយមន្ទីរស្រាវជ្រាវ AidData នៃមហាវិទ្យាល័យ William & Mary ក្នុងរដ្ឋ Virginia សហរដ្ឋអាម៉េរិក បានបង្ហាញឱ្យឃើញច្បាស់ជាងមុន អំពីកម្រិតដែលប្រទេសចិន បានវិនិយោគទុនបម្រុងរូបិយប័ណ្ណបរទេសដ៏ច្រើនរបស់ខ្លួន ក្នុងរូបភាពជាកម្ចីផ្តល់ឱ្យប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ លោក Brad Parks នាយកប្រតិបត្តិនៃមន្ទីរស្រាវជ្រាវ AidData បាននិយាយថា មិនដូចមូលនិធិដែលផ្តល់ឱ្យដោយរដ្ឋាភិបាលបស្ចិមប្រទេសជាច្រើននោះទេ ប្រាក់កម្ចីរបស់ចិនទាំងនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងជាចម្បង ដើម្បីផ្តល់ប្រាក់ចំណេញទៅឱ្យចិនខ្លួនឯងវិញ។ គម្រោងក្រវាត់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម (BRI) របស់ប្រទេសចិន គឺជាគម្រោងដ៏សំខាន់មួយនៃផែនការរបស់ប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi Jinping ដើម្បីរុញច្រានប្រទេសរបស់លោក ឱ្យឈានទៅរកជំហរបែបដឹកនាំមួយ នៅចំចំណុចស្នូលនៃសេដ្ឋកិច្ចសាកលលោក។ អ្នកនិពន្ធនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវនេះបានសន្និដ្ឋានថា គម្រោងក្រវាត់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម (BRI) របស់ចិននេះត្រូវបានរៀបចំឡើង មិនមែនត្រឹមតែដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មថ្មីៗជាមួយប្រទេសនៅជុំវិញពិភពលោកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងធានាឱ្យចិន អាចមានលទ្ធភាពទទួលបានធនធានធម្មជាតិ និងវត្ថុធាតុដើមដែលជាទំនិញផ្សេងៗទៀត ដែលខ្លួនមិនអាចផលិតនៅក្នុងប្រទេសបានផងដែរ។ ក្នុងរយៈពេល ៤ ឆ្នាំ អ្នកស្រាវជ្រាវ ១៣៥ នាក់នៃមន្ទីរស្រាវជ្រាវ AidData បានស្វែងរកកំណត់ត្រាសាធារណៈនានានៅជុំវិញពិភពលោក ដើម្បីច្របាច់បញ្ចូលគ្នាជាឯកសារមួយទាក់ទិននឹងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍របស់ចិន ចំនួន ១៣.៤២៧ គម្រោងនៅក្នុងប្រទេសចំនួន ១៦៥។ អ្នកស្រាវជ្រាវបានពិនិត្យមើលលើកម្ចីរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន ចំនួន ៨៤៣ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ដែលផ្តល់ទៅឱ្យប្រទេសមានប្រាក់ចំណូលទាបទៅមធ្យម (LMIC)។ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវនេះបានរកឃើញថា ក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង ១៦៥ ដែលចិនបានផ្តល់ប្រាក់កម្ចីអភិវឌ្ឍន៍ឱ្យតាំងពីឆ្នាំ ២០០០ មក ឥឡូវនេះមានប្រទេសចំនួន ៤២ ដែលជំពាក់បំណុលចិនស្មើ ឬក៏លើស ១០% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់ខ្លួន។ «អ្នកផ្តល់សេវាធនាគារ មិនមែនអ្នកជួយ» លោក Parks នៃមន្ទីរស្រាវជ្រាវ AidData បាននិយាយថា ព័ត៌មានបានបង្ហាញថា វិធីសាស្ត្ររបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង ចំពោះគម្រោងផ្ដល់មូលនិធិដល់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញពី «ទិសដៅផ្សេងយ៉ាងពិតប្រាកដ» ចំពោះដំណើរការនេះ ជាងវិធីសាស្ត្ររបស់បណ្ដាប្រទេស ដែលជាសមាជិករបស់អង្គការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងអភិវឌ្ឍន៍ (OECD)។ លោក Parks បានពន្យល់ប្រាប់ VOA ថា៖ «ចិនគឺជាអ្នកផ្តល់សេវាធនាគារ មិនមែនជាអ្នកជួយនោះទេ»។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០០ មក ប្រទេសដែលជាសមាជិកអង្គការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងអភិវឌ្ឍន៍ភាគច្រើនបានផ្តល់ប្រាក់ជំនួយ និងប្រាក់កម្ចីដែលមានការប្រាក់ទាបទៅឱ្យបណ្ដាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ ហើយក្នុងករណីដែលពួកគេផ្តល់ប្រាក់កម្ចី ពួកគេផ្តោតលើការពង្រីកការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងប្រទេសដែលទទួលប្រាក់កម្ចី។ ផ្ទុយទៅវិញ សម្រាប់ប្រទេសចិនវិញ ប្រទេសនេះផ្តល់ប្រាក់កម្ចី ដោយសម្លឹងមើលឃើញផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចត្រឡប់មកវិញ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក Parks។ លោក Parks បានលើកឡើងដូច្នេះថា៖ «ប្រាក់កម្ចីដែលផ្តល់ឱ្យដោយស្ថាប័នផ្ដល់កម្ចីណាមួយ នៃប្រទេសដែលជាសមាជិកអង្គការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងអភិវឌ្ឍន៍ ជាមធ្យមមានការប្រាក់ ១%។ សម្រាប់ប្រាក់កម្ចីដែលផ្ដល់ឱ្យដោយស្ថាប័នផ្ដល់កម្ចីផ្លូវការណាមួយ របស់ប្រទេសចិនវិញ ជាមធ្យមមានការប្រាក់ជាង ៤%។ ចំពោះការសងបំណុលវិញ ក៏មានលក្ខណៈដូចគ្នានេះដែរ។ រយៈពេលជាមធ្យមនៃការសងបំណុលមានរយៈពេល ២៨ ឆ្នាំ សម្រាប់ប្រាក់កម្ចីរបស់មហាអំណាចបស្ចិមប្រទេស និងតិចជាង ១០ឆ្នាំ សម្រាប់ប្រាក់កម្ចីរបស់ចិន»។ លោកបានបន្ថែមថា៖ «ធនាគារគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋរបស់ប្រទេសចិន កំពុងដើរតួជំនួសរដ្ឋាភិបាលក្នុងការបង្កើនប្រាក់ចំណេញក្នុងកម្រិតអតិបរមា។ ពួកគេកំពុងប្រមាញ់យកគម្រោងដែលមានប្រាក់ចំណេញ និងរកចំណូលបានច្រើន។ គម្រោងទាំងនេះ អាចជួយដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច ឬផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ផ្នែកសុខុមាលភាពសង្គមខ្លះដែរ សម្រាប់ប្រទេសដែលទទួលប្រាក់កម្ចី ប៉ុន្តែវាមិនមែនជាគោលបំណងចម្បងរបស់គម្រោងទាំងនេះនោះទេ»។ បំណុលច្រើនហួសកម្រិត នៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ការស្វែងរកប្រាក់ចំណេញរបស់ចិននេះ បានធ្វើឱ្យប្រទេសជាច្រើនដែលចង់ខ្ចីប្រាក់ពីចិនតាំងពីដំបូង កាន់តែជំពាក់បំណុលវ័ណ្ឌក ជាងការរំពឹងទុករបស់ប្រទេសទាំងនោះទៅទៀត។ មន្ទីរស្រាវជ្រាវ AidData បានរកឃើញថា នៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចាប់តាំងពីគម្រោងក្រវាត់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្មរបស់ចិន បានចាប់ផ្តើមនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ មក វិធីអនុវត្តរបស់ចិនសម្រាប់ការផ្តល់កម្ចីបានផ្លាស់ប្តូរ។ ប្រាក់កម្ចីដែលធ្លាប់តែផ្តល់ដោយផ្ទាល់ទៅឱ្យរដ្ឋាភិបាលបរទេស ឥឡូវនេះត្រូវបានផ្តល់ទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋ ធនាគារគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋ ក្រុមហ៊ុនរួមគ្នា និងស្ថាប័នផ្សេងៗទៀតទៅវិញ។ លទ្ធផលនៃការអនុវត្តបែបនេះគឺថា ជារឿយៗ វាមានភាពមិនច្បាស់លាស់ថា តើពួកគេជំពាក់បំណុលរបស់ចិនប៉ុន្មាន ដែលសូម្បីតែរដ្ឋាភិបាលខ្លួនឯង ដែលជាអ្នកខ្ចីប្រាក់ក៏មិនដឹងផងដែរ។ ករណីនេះមានន័យថា បន្ទុកបំណុលពិតប្រាកដរបស់ពួកគេ មិនត្រូវបានរាយការណ៍ឱ្យបានត្រឹមត្រូវឱ្យស្ថាប័នផ្ដល់កម្ចីផ្សេងទៀត ដូចជាធនាគារពិភពលោក (World Bank) ជាដើម ឬឱ្យទីភ្នាក់ងារវាយតម្លៃ លើកម្រិតហានិភ័យស្នើសុំឥណទានសាកលលោកផ្សេងៗ។ អ្នកនិពន្ធនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវនេះ បានប៉ាន់ស្មានថា ជាមធ្យម ប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលទាបទៅមធ្យម (LMIC) ដែលចិនបានផ្តល់កម្ចីភាគច្រើនឱ្យ មិនបានរាយការណ៍ឱ្យបានពេញលេញអំពីបំណុលសរុបដែលពួកគេជំពាក់ចិននោះទេ ដែលបំណុលនោះមានចំនួនស្មើនឹង ៥,៨% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់ពួកគេ»។ ការផ្តោតលើទ្វីបអាហ្វ្រិក ទោះបីជាការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីអភិវឌ្ឍន៍របស់ចិន ត្រូវបានផ្តល់ឱ្យគ្រប់ទីកន្លែងនៅលើពិភពលោកក៏ដោយ ក៏ការផ្តោតខ្លាំងបំផុតបើគិតតាមចំនួនគម្រោងនានាគឺនៅក្នុងទ្វីបអាហ្វ្រិក។ នៅក្នុងទ្វីបអាហ្វ្រិក គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ដែលផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដោយចិនចំនួន ៤៧% ដែលស្មើនឹងទឹកប្រាក់កម្ចីចំនួន ២០៧ ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក កំពុងដំណើរការនៅទីនោះ។ សម្រាប់ទ្វីបអាស៊ីវិញ គឺមានចំនួន ២៦% បើគិតតាមចំនួនគម្រោង ប៉ុន្តែបើគិតតាមចំនួនទឹកប្រាក់កម្ចី គឺមានចំនួនច្រើនរហូតដល់ ២៤៦ ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក។ ប្រទេសជាច្រើនកំពុងប្រឈមនឹងបន្ទុកបំណុលដ៏ខ្ពស់ ដែលខ្លួនជំពាក់ប្រទេសចិន។ បើយោងតាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវខាងលើនេះ ប្រទេសឡាវ អង់ហ្គោឡា កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន ជីប៊ូទី សូរីណាម ម៉ាល់ឌីវ កុងហ្គោ និងហ្គីណេអេក្វាទ័រ សុទ្ធតែជំពាក់បំណុលចិនសរុបជាង ៣០% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់ពួកគេ។ កាលពីខែកញ្ញាកន្លងទៅនេះ ក្រសួងការបរទេសចិនបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ទៅកាន់សារព័ត៌មាន The Wall Street Journal ដោយបានលើកឡើងមួយផ្នែកថា៖ «ប្រទេសចិនផ្ដល់សារៈសំខាន់ លើបញ្ហាស្ថិរភាពបំណុលរបស់បណ្ដាប្រទេស ដែលចូលរួមកសាងគម្រោងក្រវាត់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម (BRI) របស់ចិន»។ ក្រសួងការបរទេសចិនបានហៅគម្រោងក្រវាត់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម (BRI) នេះថា ជា «វេទិកាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិដ៏ធំបំផុត នៅក្នុងពិភពលោកនាពេលសព្វថ្ងៃនេះ»។ ការលាតត្រដាងឲ្យឃើញពី «អន្ទាក់បំណុល» លោក Parks បានថ្លែងថា ការស្រាវជ្រាវរបស់ក្រុមរបស់លោកនេះ បានបង្ហាញឲ្យឃើញថា ប្រទេសចិន ពិតជាមានបំណងរៀបចំ «អន្ទាក់បំណុល» សម្រាប់ប្រទេសក្រីក្រពិតប្រាកដមែន។ សម្មតិកម្មអំពីអន្ទាក់បំណុលបានបង្ហាញថា ចិនកំពុងបង្កើតប្រាក់កម្ចីដែលខ្លួនដឹងថា អ្នកខ្ចីមិនអាចសងវិញបាន ដើម្បីមានឥទ្ធិពលមានប្រៀបផ្នែកការទូត លើរដ្ឋាភិបាលដែលជាកូនបំណុល ឬដើម្បីបានកាន់កាប់គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗណា ដែលមិនអាចសងបំណុលបាន។ លោកបានថ្លែងថា ចិនមានបំណងខ្លាំងក្លាចង់យកទ្រព្យសម្បត្តិណា ដែលអាចប្តូរជាប្រាក់បានលឿន ជាជាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័នរូបវន្ត សម្រាប់ធ្វើជាទ្រព្យធានាសម្រាប់ប្រាក់កម្ចីរបស់ខ្លួន។ លោក Parks បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖ «យើងកម្រនឹងឃើញរដ្ឋាភិបាលចិន ផ្ដោតលើទ្រព្យធានាណា ដែលមិនអាចប្តូរទៅជាសាច់ប្រាក់បានលឿនណាស់។ ពួកគេឆ្លាតជាងនេះ។ អ្វីដែលពួកគេចង់ធ្វើគឺផ្ដោតលើទ្រព្យសម្បត្តិណា ដែលអាចប្ដូរទៅជាសាច់ប្រាក់ពេញលេញបានភ្លាមៗ»។ លោក Parks បាននិយាយថា សម្រាប់វិធីសងបំណុលជាទូទៅមួយ ដែលចិនរៀបចំឡើងនៅក្នុងកិច្ចសន្យា គឺលទ្ធភាពដែលចិនអាចទទួលបានធនធានធម្មជាតិរបស់ប្រទេស ដែលខ្ចីបំណុលខ្លួន។ នៅក្នុងពេលជាមួយគ្នា នឹងពេលដែលចិនផ្ដល់កម្ចី រដ្ឋាភិបាលចិននឹងរៀបចំឱ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀងដំណាលគ្នាមួយ សម្រាប់ការទិញជាបន្តរហូតនូវធនធានដែលផលិតដោយប្រទេសដែលខ្ចីបំណុលខ្លួន។ នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលចិន ទិញធនធានរបស់ប្រទេសដែលខ្ចីបំណុលខ្លួន ខ្លួនបាន «ទូទាត់» តាមរយៈការដាក់ប្រាក់តម្កល់ នៅក្នុងគណនីដែលខ្លួនគ្រប់គ្រង និងប្រើប្រាស់មូលនិធិទាំងនោះ ដើម្បីប្រមូលសំណងប្រាក់កម្ចីដែលដល់កំណត់ត្រូវសង។ «វិប្បដិសារីរបស់ប្រទេសខ្ចីបំណុល» ប៉ះពាល់ដល់គម្រោង BRI ការផ្លាស់ប្តូរនូវយុទ្ធសាស្ត្រផ្តល់ប្រាក់កម្ចីដែលចិន បានអនុវត្តនៅពេលគម្រោងក្រវាត់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម (BRI) ត្រូវបានប្រកាសកាលពីឆ្នាំ ២០១៣ ទំនងជាធ្វើឱ្យគម្រោងទាំងនោះ មានភាពជោគជ័យ តិចជាងគម្រោងផ្សេងទៀត ដែលមិនស្ថិតក្នុងគម្រោងក្រវាត់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម (BRI) នេះ។ ជាឧទាហរណ៍ បើយោងតាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវខាងលើ គម្រោងដែលស្ថិតក្រោមគម្រោងក្រវាត់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម (BRI) ចំនួន ៣៥% បានជួបបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរក្នុងការអនុវត្ត ដូចជារឿងអាស្រូវពុករលួយ ការរំលោភបំពានសិទ្ធិការងារ ការប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន និងការតវ៉ាពីសាធារណជនជាដើម។ បើធ្វើការប្រៀបធៀប គេឃើញថា គម្រោងដែលមិនស្ថិតក្រោមគម្រោងក្រវាត់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម (BRI) ចំនួនតែ ២១% ប៉ុណ្ណោះដែលជួបបញ្ហាបែបនេះ។ របាយការណ៍នៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវខាងលើបានរកឃើញថា គម្រោងដែលស្ថិតក្រោមគម្រោងក្រវាត់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម (BRI) ចំណាយពេលអនុវត្ត ៣៦% យូរជាងគម្រោងដែលមិនស្ថិតក្រោមគម្រោងក្រវាត់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម (BRI) និងប្រឈមនឹងលទ្ធភាពខ្ពស់ដែលប្រទេសទទួលគម្រោងនេះ បិទគម្រោងនេះចោល ដោយសារ «ក្តីបារម្ភពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើពុករលួយ និងការចំណាយហួសកម្រិត ព្រមទាំងការផ្លាស់ប្តូរខ្លាំងក្លា នៃអារម្មណ៍របស់សាធារណជនផងដែរ ដែលធ្វើឱ្យពិបាកក្នុងការរក្សាទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងប្រទេសចិន»។ ការប្រកួតប្រជែងកើតមានឡើង សហរដ្ឋអាម៉េរិក និងមហាអំណាចបស្ចិមប្រទេសមួយចំនួន បានប្រើប្រាស់ការមិនពេញរបស់ប្រទេសមួយចំនួន ដែលខ្ចីបំណុលចិនក្នុងគម្រោងក្រវាត់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម (BRI)នេះ ដើម្បីជំរុញនូវគម្រោងផ្តួចផ្តើម ដែលមានលក្ខណៈប្រកួតប្រជែងនានា ដូចជាគម្រោងកសាងពិភពលោកជាថ្មីឱ្យប្រសើរ (B3W) របស់រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាម៉េរិក ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកប្រធានាធិបតី Joe Biden ដែលគាំទ្រដោយក្រុមប្រទេស G-7 ឬកម្មវិធីច្រកផ្លូវសាកលលោក (Global Gateway) របស់សហភាពអឺរុប ដែលបានប្រកាសកាលពីពេលថ្មីៗនេះជាដើម។ នៅក្នុងការថ្លែងទៅកាន់អង្គការសហប្រជាជាតិ កាលពីដើមខែកញ្ញាកន្លងទៅនេះ លោក Biden ហាក់ដូចជារិះគន់គម្រោងក្រវាត់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម (BRI) របស់ចិន ដោយបានលើកឡើងថា៖ «ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលមានគុណភាពអន់ ឬដែលបម្រើដល់អំពើពុករលួយ ឬពន្លឿនដល់ការធ្លាក់ចុះនៃបរិស្ថាន នៅទីបំផុតអាចត្រឹមតែបង្កឱ្យមានបញ្ហាប្រឈមកាន់តែច្រើនសម្រាប់ប្រទេសនានាតែប៉ុណ្ណោះ»។ នៅពេលនេះ គេនៅមិនទាន់ច្បាស់នៅឡើយថា តើការមិនពេញចិត្តរបស់ប្រទេសខ្ចីបំណុលចិននាពេលបច្ចុប្បន្ន រួមជាមួយនឹងការប្រកួតប្រជែងថ្មី ពីបស្ចិមប្រទេសនឹងប៉ះពាល់ដល់គម្រោងក្រវាត់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម (BRI) របស់ចិនតាមរបៀបណានោះទេ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក Parks។ លោក Parks បានលើកឡើងដូច្នេះថា៖ «គេនៅមិនទាន់ច្បាស់នៅឡើយទេថា តើវិប្បដិសារីរបស់បណ្ដាប្រទេសខ្ចីបំណុលចិនប៉ះពាល់ ដល់ចីរភាពរយៈពេលវែងនៃគម្រោងក្រវាត់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម (BRI) របស់ចិននេះ ឬក៏យ៉ាងណានោះ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលចិន ចង់ឱ្យមានការគាំទ្រជាបន្តលើគម្រោងក្រវាត់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម (BRI)នេះ រដ្ឋាភិបាលនេះចាំបាច់ត្រូវបោះជំហានឲ្យបានលឿន និងម៉ឺងម៉ាត់ក្នុងការដោះស្រាយការកើនឡើង នូវការមិនពេញចិត្តដូចនេះ ក្នុងចំណោមបណ្ដាប្រទេសដែលចូលរួម ក្នុងគម្រោងក្រវាត់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម (BRI) នេះ ហើយចាំបាច់ត្រូវតាមដាន មើលសកម្មភាពប្រកួតប្រជែងរបស់ខ្លួន ដោយសារតែនៅក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ នឹងមានជម្រើសប្រសើរជាងនេះ នៅក្នុងទីផ្សារហិរញ្ញប្បទានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ»៕ អានអត្ថបទនៅលើ VOA https://khmer.voanews.com/a/china-s-belt-and-road-initiative-is-about-profit-not-development-study-finds/6275175.html	រដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន របាយការណ៍ថ្មីមួយស្តីពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិរបស់ប្រទេសចិនដែលត្រូវបានផ្តួចផ្តើមនៅចន្លោះឆ្នាំ ២០០០ និងឆ្នាំ ២០១៧ បានបង្ហាញថា ការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីដែលមានការប្រាក់ខ្ពស់យ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ របស់ធនាគារដែលគាំទ្រដោយរដ្ឋាភិបាលចិន បានធ្វើឲ្យប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើន ប្រឈមនឹងការជំពាក់បំណុលវ័ណ្ឌក ហើយសូម្បីតែគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួន ដែលឧបត្ថម្ភដោយប្រាក់កម្ចីទាំងនេះ ក៏ប្រឈមនឹងបញ្ហាសំខាន់ៗក្នុងការអនុវត្តដែរ។
ក្នុងសំណេរមួយចំនួន យើងឃើញមានអ្នកខ្លះសរសេរថា «ណេប៉ាល់» ដោយដាក់ «ណ» ជំនួស «ន» ផងដែរ។ ប៉ុន្តែបើចង់ឯកភាពគ្នា គួរសរសេរ «នេប៉ាល់»។ យើងអាចមានការពិបាកក្នុងការសរសេរឈ្មោះក្រុងនៃប្រទេសមួយនេះ តាមរយៈការសម្រាយចេញពីពាក្យ Kathmandu (ភាសាអង់គ្លេស) ឬ Katmandou (ភាសាបារាំង)។ ការសរសេរផ្លូវការជាភាសាខ្មែរ គឺ «កដ្ឋមណ្ឌូ»។ ទាំងពាក្យ «នេប៉ាល់» និង «កដ្ឋមណ្ឌូ» ក៏មានការពន្យល់ក្នុងរចនានុក្រមសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត ផងដែរ។ បើតាមវចនានុក្រម «នេប៉ាល» ឬ «នេប៉ាល់» ប្រែថា ប្រទេសរក្សានូវទម្លាប់ល្អរបស់ខ្លួនមិនឲ្យបាត់» រីឯកដ្ឋមណ្ឌូ បំប្លែងចេញពីពាក្យ កដ្ឋមណ្ឌប ប្រែថា «ក្រុងមានសុទ្ធតែផ្ទះឈើ» ដ្បិតក្រុងនេះកាលដែលគេចាប់ផ្ដើមសាងជាដំបូង គេសង់សុទ្ធតែផ្ទះឈើខ្លឹមដែលមានសាច់ធន់ជាប់បានយូរ...។ ចំណាំ៖ កន្លងមក សារព័ត៌មាន ThmeyThmey ទទួលនូវការរិះគន់ទាក់ទងនឹងការតម្រូវឲ្យសរសេរឈ្មោះប្រទេស។ ទាក់ទងនឹងករណីនេះ យើងខ្ញុំគ្រាន់តែចង់បញ្ជាក់ថា សំណេរយើងខ្ញុំផ្អែកលើឯកសារដែលទទួលបានពីស្ថាប័នរដ្ឋ (ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរនៃទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី) យើងខ្ញុំគ្រាន់តែចង់ឃើញសំណេរដែលមានការឯកភាពគ្នាប៉ុណ្ណោះ ហើយក៏មិនហ៊ានអារកាត់ថា សំណេរតាមទម្លាប់កន្លង មានកំហុសឆ្គងនោះដែរ៕	«Nepal» សម្រាប់ភាសាអង់គ្លេស និង «Népal» សម្រាប់ភាសាបារាំង។ មិនសូវមានបញ្ហាចោទនោះឡើយក្នុងការសរសេរឈ្មោះប្រទេសនៅតំបន់អាស៊ីខាងត្បូងមួយនេះជាភាសាខ្មែរ។ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ ក៏ដូចជាវចនានុក្រមសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត តម្រូវឲ្យសរសេរថា «នេប៉ាល់»។
ជាភាពយន្តបែបកម្សត់ដែលបង្កប់អត្ថន័យជីវិតរាប់មិនអស់ «ដើម្បីកូន» ត្រូវបានបញ្ចាំងជាលើកចុងក្រោយ នៅគ្រប់រោងកុនក្នុងរាជធានីភ្នំពេញចាប់ពីថ្ងៃ ៧ មករាមក បន្ទាប់ពីខកខានបញ្ចាំង២លើករួចមកហើយ ព្រោះតែជំងឺឆ្លងកូវីដ-១៩។ ថ្វីដ្បិតរឿង «ដើម្បីកូន» ហាក់បង្ហាញដោយត្រង់ ពីការលះបង់របស់ឪពុកដែលជាកម្មករធាក់ស៊ីក្លូ ចំពោះកូនៗ ភាពយន្តនេះក៏បានបង្ហាញផងដែរ ពីជីវិតទាល់ច្រក ព្រោះតែភាពអវិជ្ជា ដោយខំប្រឹងធ្វើការទាំងត្រដរ។ អ្នកទស្សនា មិនត្រឹមតែស្រមៃឃើញ ការលះបង់របស់ឪពុកខ្លួននៅនឹងភ្នែកឡើយ ប៉ុន្តែភាពយន្តនេះអាចស្រាយចំណោទជីវិតរបស់ទស្សនិកជនក្នុងផ្នែកខ្លះផងដែរ។ ក្នុងកម្មវិធីបើកដំណើរការចាក់បញ្ចាំងខ្សែភាពយន្ត«ដើម្បីកូន» ឡើងវិញ នៅរោងភាពយន្តប្រាមស៊ីណេផ្លិច នាផ្សារទំនើបសម័យសឃ្វែរនៅរាជធានីភ្នំពេញ នាព្រឹកថ្ងៃទី ៧មករាឆ្នាំ២០២១ លោក ហ៊ុយ យ៉ាឡេង ដែលជាផលិតករ បានបញ្ជាក់ប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានថា ក្រោយពីខកខានបញ្ចាំង២លើកព្រោះតែកូវីដ១៩ ពេលនេះរឿង «ដើម្បីកូន» អាចបើកទំព័រថ្មីដោយសង្ឃឹមទាំងស្រុងលើទស្សនិកជន។ ទោះជាកូវីដ១៩ បានបង្កផលប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចប្រជាជនក្តី ផលិតកររឿង «វិកលចរិត» រូបនេះ នៅតែរំពឹងថារឿង «ដើម្បីកូន» នឹងទទួលបានការគាំទ្រពីទស្សនិកជន ព្រោះនេះជាលើកចុងក្រោយហើយ នៃការបង្ហាញខ្លួននៃភាពយន្តនេះនៅក្នុងរោងកុន។ «ខ្ញុំសង្ឃឹមថាអ្នកទស្សនានឹងជួយគាំទ្រ ប៉ុន្តែអ្នកមិនមានលទ្ធភាពខ្ញុំក៏មិនហ៊ានបង្ខំដែរ ព្រោះយើងសុទ្ធតែលំបាកព្រោះតែកូវីដដូចគ្នា»។ លោក យ៉ាឡេង ថ្លែងដូច្នេះ។ ស្របពេលរឿង «ដើម្បីកូន» ខំដើរទៅមុខទាំងត្រដាបត្រដួសព្រោះជំងឺអាសន្នរោគ ដែលវាយប្រហារស្ទើរពាសពេញសកលលោក ដំណឹងល្អមួយក៏បានចូលមកដល់ជាមួយគ្នាដែរ។ នោះគឺ ភាពយន្តនេះត្រូវបានជ្រើសរើសយកទៅដាក់ប្រកួតប្រជែងពានរង្វាន់អូស្ការ កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០។ ពេលនេះរឿង «ដើម្បីកូន» កំពុងស្ថិតក្រោមការវាយតម្លៃរបស់គណៈកម្មការនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ យ៉ាងណាមិញ លោក យ៉ាឡេង មានប្រសាសន៍ថា ដោយសារតែកូវីដ ការផ្ញើរឿងទៅជូនគណៈកម្មការ មានការលំបាកជាងឆ្នាំមុនៗ ហើយលោកពន្យល់ដូច្នេះ៖« យើងត្រូវបញ្ចាំងកុននេះ២ទៅ៣ដង ដើម្បីអាចឱ្យគណៈកម្មការបានមើលគ្រប់គ្នា ព្រោះគាត់មិនអាចមកជុំគ្នាបាន ហើយទម្រាំគណៈកម្មការនៅកម្ពុជា សម្រេចជ្រើសរើស។ ពេលយើងផ្ញើជូនគណៈកម្មការនៅអាមេរិកមើល យើងត្រូវកូពី ឌីស ចំនួន៥០ឌីស ដើម្បីឱ្យគណៈកម្មការមើលនៅតាមផ្ទះ ប៉ុន្តែឆ្នាំមុនៗគេគ្រាន់តែផ្ញើលីងតាមអនឡាញ ១ប៉ុណ្ណោះ»។ លោកបន្តថា ៖«ដំណាក់កាលនេះគណៈកម្មការកំពុងមើល និងដាក់ពិន្ទុរឿង យើងនឹងដឹងលទ្ធផលប្រហែលក្នុងអំឡុងខែកុម្ភៈឬមីនា។ ខ្ញុំមិនទាន់ហ៊ានរំពឹកថាជាប់ ឬយ៉ាងណាទេ ប៉ុន្តែនេះក៏ជាកិត្តិយសមួយ ដែលភាពយន្តរបស់ខ្ញុំបានទៅដល់អូស្ការ។ គណៈកម្មការថារឿង «ដើម្បីកូន» បង្ហាញពីគុណតម្លៃឪពុក ប្រពៃណីវប្បធម៌ និងចរិតរបស់ឪពុកក្នុងសង្គមខ្មែរ ហើយវាជារឿងដែលអូស្ការចង់បាន ព្រោះអូស្ការមិនដែលទទួលបានរឿងប្រភេទនេះពីមុនមក»។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រជែងយកពានរង្វាន់អូស្ការនេះដែរ ផលិតកររូបនេះ ក៏បានបញ្ជាក់ដែរពីការចិញ្ចឹមចិត្តផលិតភាពយន្តមួយ ដើម្បីដាក់ប្រកួតប្រជែងយកពានពិភពលោកផងដែរ។ ប្រហែល២ឆ្នាំទៅមុខ រឿងបែបវិទ្យាសាស្ត្រ ដែលបំពេញអារម្មណ៍អ្នកទស្សនាទូទាំងពិភពលោក អាចនឹងចេញជារូបរាង។ រឿងនោះហើយដែលលោក យ៉ាឡេង ត្រូវផលិតត្រៀមប្រកួតយកពានរង្វាន់នោះ។ «ខ្ញុំប៉ងយូរហើយថា ខ្ញុំនឹងផលិតភាពយន្តមួយដើម្បីយកពានតែម្ដង ប៉ុន្តែបើមិនបានទទួលទេ ខ្ញុំនឹងប្រាប់ទស្សនិកជនរបស់ខ្ញុំថា សមត្ថភាពរបស់ខ្ញុំបានតែត្រឹមហ្នឹងទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំនឹងធ្វើវាឱ្យល្អបំផុត។ ទាល់តែខ្ញុំមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ទើបខ្ញុំធ្វើ ព្រោះរឿងនោះត្រូវការឧបករណ៍ និងសម្ភារទំនើបច្រើន។ យើងអាចចាយទុនយ៉ាងតិច ១៥ម៉ឺនដុល្លារ»។ លោក យ៉ាឡេងថ្លែងដូច្នេះ។ ដោយសារកូវីដ១៩ ក្នុងឆ្នាំ២០២០ គម្រោងថ្មីៗរបស់លោក យ៉ាឡេង មិនអាចចេញរួចបើទោះបីជាគេមើលឃើញថា លោកបានប្រឹងជម្នះខ្លាំងយ៉ាងណាក្ដី។ ប៉ុន្តែក្នុងឆ្នាំ២០២១ បុរសដែលបានមានពិសោធន៍ ក្នុងវិស័យភាពយន្តប្រមាណ២០ឆ្នាំមកហើយនេះ គ្រោងផលិតភាពយន្តយ៉ាងតិចឱ្យបាន២រឿង ដើម្បីបំពេញតម្រូវការទីផ្សារ ដោយវាជាប្រភេទរឿង ជីវិត និងរឿង Action Funny។ ក្នុងពេលបញ្ចាំងរឿង «ដើម្បីកូន»លើកទីមួយ លោក យ៉ាឡេង រៀបរាប់ថា ខ្លួនបានបាត់ភ្ញៀវប្រហែល៣០ភាគរយព្រោះតែកូវីដ១៩ បើធៀបនឹងចំនួនអ្នកទស្សនារឿង «វិកលចរិត»។ ការបញ្ចាំងជាលើចុងក្រោយនេះ រោងកុនប្រាមស៊ីណេផ្លិច លេចេនស៊ីណេផ្លិច និងមេជើស៊ីណេផ្លិច បញ្ចុះតម្លៃជាពិសេសសម្រាប់សំបុត្រចូលទស្សនា ដើម្បីជួយសម្រួលដល់អតិថិជនក្នុងវិបត្តិកូវីដ។ ចាប់បញ្ចាំងតាំងពីថ្ងៃទី៧មករា ឆ្នាំ២០២១ រឿង «ដើម្បីកូន» អាចត្រូវបញ្ចាំងយ៉ាងតិចពេញមួយសប្ដាហ៍ ឬអាចយូរជាងនេះ អាស្រ័យលើសន្ទុះនៃអ្នកគាំទ្រ។ រូប៤ ជាមួយគ្នានេះ លោក យ៉ាឡេង នៅតែទទូចដល់ឱ្យប្រជាជនខ្មែរ គាំទ្រភាពយន្តជាតិ ជាពិសេសភាពយន្តដែលមានគុណភាព តាមរយៈការចូលទស្សនា ការផ្សព្វផ្សាយពីមាត់មួយទៅមាត់មួយ ដល់អ្នកដែលបានស្គាល់ ដើម្បីឱ្យមានការគាំទ្រដែលជំរុញដល់ការផលិតភាពយន្តកាន់តែច្រើនថែមទៀត។ សូមបញ្ជាក់ថា លោក ហ៊ុយ យ៉ាឡេង ត្រូវបានទស្សនិកជនក្នុងប្រទេស ក៏ដូចជាបរទេសស្គាល់ច្រើន ដោយសារតែស្នាដៃរបស់លោកក្នុងការផលិតរឿង «វិកលចរិត»។ ភាពយន្តនេះ បានចូលក្នុងមហោស្រពភាពយន្តជាច្រើន ដូចជានៅហុងកុង ម៉ាឡេស៊ី ថៃ និងទទួលបានពានពីប្រទេសចិនផងដែរ។ ចំណែករឿង «ដើម្បីកូន»វិញ ជាគម្រោងសម្រាប់ចុងឆ្នាំ២០២១ ភាពយន្តនេះនឹងត្រូវនាំទៅបង្ហាញក្នុងមហោស្រពភាពយន្តនានា ជាច្រើននៅក្រៅប្រទេស ដោយចាប់ផ្តើមមុនគេនៅចិន៕	ភ្នំពេញ៖ «ដើម្បីកូន» ជាភាពយន្តដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវិតទាល់ច្រក ស្រង់ចេញពីតថភាពសង្គមខ្មែរ ដែលបង្ហាញពីអម្រែករបស់ឪពុកខ្វះចំណេះដឹងមួយរូប ដែលព្យាយាមចិញ្ចឹមកូន និងរ៉ាប់រងបន្ទុកគ្រួសារតែម្នាក់ឯង ដោយមិនត្អូញត្អែរមួយម៉ាត់។ ភាពយន្តដែលជាស្នាដៃរបស់ផលិតករខ្មែរ នេះត្រូវចាក់បញ្ចាំងជាលើកចុងក្រោយក្នុងខែមករានេះ ក្រោយត្រូវបានជ្រើសរើសឲ្យចូលរួមប្រកួតប្រជែងពានភាពយន្តឆ្នើមអន្តរជាតិ «Academy Award» ឬហៅថា អូស្ការ (Oscar) ផង។
ក្នុងលិខិតជូនដំណឹងទៅកាន់សភា ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកនិយាយនៅថ្ងៃទី៣ ខែវិច្ឆិកា ថា ខ្លួនបានផ្ដល់ភ្លើងបៃតងលើការទិញយានដែលបញ្ជាពីចម្ងាយចំនួនបួនប្រភេទពីសំណាក់តៃវ៉ាន់ និងគ្រឿងបរិក្ខារពាក់ព័ន្ធ ដែលមានតម្លៃសរុប៦០០លានដុល្លារ។ ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបញ្ជាក់ថា គម្រោងលក់អាវុធនេះ នឹងបម្រើផលប្រយោជន៍ជាតិ សន្តិសុខ និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់អាមេរិកតាមរយៈការគាំទ្រតៃវ៉ាន់ក្នុងការបន្តធ្វើទំនើបកម្មអាវុធរបស់ខ្លួន និងដើម្បីធានាសមត្ថភាពការពារខ្លួន។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP ។ ក្រសួងដដែលបន្តថា៖ «គម្រោងលក់ នឹងជួយបង្កើនសន្តិសុខប្រទេសដែលទិញ និងជួយរក្សាស្ថិរភាពនយោបាយ តុល្យភាពយោធា សេដ្ឋកិច្ច និងដំណើរការក្នុងតំបន់។» សម្រាប់អាមេរិក ដ្រូនទាំងនេះ ក៏ជួយពង្រឹងសមត្ថភាពការពារជាតិរបស់តៃវ៉ាន់តាមរយៈការពង្រឹងសមត្ថភាពស៊ើបការណ៍ និងយកការណ៍ ក៏ដូចជាជួយបង្ហាញអានុភាពប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពយោធាណាមួយ។ ទោះមិននិយាយចំ អាមេរិកចង់និយាយសំដៅចិនដែលគំរាមប្រើកម្លាំងទ័ពដើម្បីគ្រប់គ្រងតៃវ៉ាន់។ ការលក់ដ្រូនខាងលើ ជាគម្រោងលក់អាវុធចុងក្រោយមួយទៀតរបស់អាមេរិកឲ្យតៃវ៉ាន់។ កាលពីសប្ដាហ៍មុន អាមេរិកទើបផ្ដល់ភ្លើងបៃតងលក់មីស៊ីល Harpoon ឲ្យតៃវ៉ាន់តម្លៃ២.៣៧ពាន់លានដុល្លាររួចហើយ។ វាក៏កើតឡើងក្រោយចិនទើបដាក់ទណ្ឌកម្មលើក្រុមហ៊ុនអាមេរិកដែលលក់អាវុធឲ្យតៃវ៉ាន់ផងនោះ៕	ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក បានជូនដំណឹងដល់សភាពីការយល់ព្រមរបស់ខ្លួនលើសំណើទិញដ្រូនតម្លៃ៦០០លានដុល្លាររបស់តៃវ៉ាន់។ នេះជាការយល់ព្រមលើគម្រោងទិញអាវុធមួយទៀតរបស់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បន្ថែមពីលើគម្រោងទិញអាវុធជាច្រើនមុខកាលពីខែមុន។ ក៏មិនខុសពីលើកមុនៗដែរ ចិនប្រាកដជាក្ដៅស្លឹកត្រចៀកមិនខាន។
សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន បានឲ្យដឹងទៀតថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងក្របខ័ណ្ឌអាស៊ាន បញ្ហាតំបន់ បញ្ហាអន្តរជាតិ និងក្តីបារម្ភរួម ក៏នឹងត្រូវលើកយកទៅពិភាក្សាក្នុងជំនួបរវាងភាគីកម្ពុជា-ថៃ ផងដែរ។ ផ្អែកតាមសេចក្តីប្រកាសដដែល លោក ប្រាក់ សុខុន នឹងមានជំនួបជាមួយលោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ។ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា អះអាងក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដូច្នេះថា៖«មិត្តភាពជាប្រពៃណី ភាពជាអ្នកជិតខាងល្អ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជិតស្និទ្ធលើគ្រប់វិស័យរវាងប្រទេសទាំង២ ត្រូវបានពង្រឹងឥតឈប់ឈរ និងបានឈានឡើងដល់កម្រិតភាពជាដៃគូដើម្បីសន្តិភាព និងវិបុលភាព»៕	លោក ប្រាក់ សុខុន ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា នឹងទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសថៃ រយៈពេល២ថ្ងៃ គឺថ្ងៃទី២៣ និងថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ ដើម្បីពិភាក្សាគ្នាលើវិស័យជាច្រើន រួមមាន ពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ ទេសចរណ៍ ការងារ ការតភ្ជាប់ អប់រំ សុខាភិបាល និង វប្បធម៌ ជាដើម។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា។
យន្តហោះពិសេសរបស់អាកាសចរណ៍ Korean Air ដឹកពលរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូង៣២៧នាក់ បានចុះចតនៅព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិ Gimpo នៃរដ្ឋធានីសេអ៊ូលនៅថ្ងៃទី៣១ ខែមករា ក្រោយជម្លៀសពួកគេចេញពីទីក្រុងវូហាន ខេត្តហ៊ូប៉ី ជាទីដែលកូរ៉ូណាវីរុសកំពុងរាតត្បាត។ ពលរដ្ឋទាំង៣២៧នាក់ ជាចំនួនពាក់កណ្ដានៃពលរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូងជាង៧០០នាក់ ដែលបានស្នើសុំត្រឡប់ទៅទឹកដីខ្លួនវិញ ជាមួយនឹងក្ដីបារម្ភនៃសុវត្ថិភាព។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap ពលរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូងម្នាក់ មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យឡើងយន្តហោះឡើយ ព្រោះមានអការៈក្ដៅខ្លួន ដែលជាសញ្ញានៃការឆ្លងកូរ៉ូណាវីរុស។ អ្នកដំណើរទាំងអស់ ត្រូវបានត្រួតពិនិត្យសុខភាពយ៉ាងតឹងរ៉ឹងទាំងនៅព្រលានយន្តហោះវូហាន និងនៅសេអ៊ូល។ អ្នកដែលសញ្ញានៃការឆ្លងវីរុសនេះ នឹងត្រូវបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យជាបន្ទាន់ ខណៈអ្នកដំណើរមិនមានរោគសញ្ញាណាមួយ នឹងត្រូវទុកនៅដោយឡែករយៈពេល១៤ថ្ងៃ។ តាមគម្រោងដំបូង កូរ៉េខាងត្បូង គ្រោងបញ្ជូនយន្តហោះពីរទៅកាន់វូហាន គឺមួយថ្ងៃទី៣០ ខែមករា (មកដល់សេអ៊ូលវិញថ្ងៃទី៣១ ខែមករា) និងមួយទៀតនៅថ្ងៃទី៣១ ខែមករា។ ប៉ុន្តែក្រោយការជជែកជាមួយចិន កូរ៉េខាងត្បូងសម្រេចចិត្តបញ្ជូនយន្តហោះទៅតែមួយគ្រឿងប៉ុណ្ណោះ ហើយកំពុងចរចាជាមួយចិនទាក់ទងការជម្លៀសពលរដ្ឋដែលនៅសល់។ ប្រជាជនកូរ៉េខាងត្បូងដែលភៀសខ្លួនទាំងអស់ នឹងត្រូវបញ្ជូនទៅកាន់ទីក្រុងពីរដើម្បីទុកឲ្យនៅដោយឡែក មុននឹងអនុញ្ញាតឲ្យដើរហើរធម្មតា។ បាតុកម្មបានផ្ទុះឡើងនៅទីក្រុង Asan និង Jincheon ដោយសារប្រជាជនក្នុងស្រុកមិនពេញចិត្តនឹងការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលជ្រើសរើសតំបន់ពួកគេរស់នៅធ្វើជាកន្លែងត្រួតពិនិត្យបណ្ដោះអាសន្ន។ ការភ័យខ្លាចបានកើនឡើង បន្ទាប់ពីមានការរាយការណ៍ពីករណីឆ្លងវីរុសពីមនុស្សទៅមនុស្ស។ បច្ចុប្បន្ន ករណីឆ្លងកូរ៉ូណាវីរុស មានចំនួន៧ ដោយករណីចុងក្រោយត្រូវបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី៣១ ខែមករា។ យុវជនវ័យ២៨ឆ្នាំម្នាក់ដែលត្រូវបានរកឃើញថា ឆ្លងវីរុសនេះ បានត្រឡប់មកពីវូហាននៅថ្ងៃទី២៣ ខែមករា តែមិនបានបង្ហាញសញ្ញាអ្វីឡើយ។ សព្វថ្ងៃ អាជ្ញាធរកូរ៉េខាងត្បូង កំពុងស្វែងរកអ្នកដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកជំងឺចុងក្រោយនេះ៕	កូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមករា បានដឹកពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន៣២៧នាក់ចាកចេញពីទីក្រុងវូហាន ដែលជាកន្លែងផ្ទុះកូរ៉ូណាវីរុស។ ជាមួយគ្នានេះ ករណីឆ្លងវីរុសនេះក្នុងកូរ៉េខាងត្បូង ក៏ឡើង៧ករណី ទោះប្រទេសប្រឹងទប់ស្កាត់ការរាលដាល និងការត្រួតពិនិត្យក្នុងស្រុកក្ដី។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី៣១ ខែមករានេះដែរ ចំនួនអ្នកស្លាប់ និងករណីឆ្លងកូរ៉ូណាវីរុសនេះ នៅតែបន្តកើនឡើងជាលំដាប់ពិសេសនៅទឹកដីចិនតែម្ដង។
ត្រីរៀលអង្កាម (Henicorhynchus lobatus) និងត្រីរៀលតុប (H. siamensis) គឺជាប្រភេទត្រីដែលមានសក្តានុពល និងសារៈសំខាន់បំផុតនៅក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីអាងទន្លេមេគង្គ ហើយត្រីប្រភេទនេះមាន វិសាលភាពតំបន់រស់នៅធំទូលាយ និងធ្វើចរាចរណ៍ក្នុងចម្ងាយផ្លូវឆ្ងាយរវាងតំបន់នានានៅក្នុងទន្លេមេគង្គ។ ប្រភេទត្រីទាំងពីរនេះ ត្រូវបានគេយកទៅផលិតទៅជាប្រភេទត្រីកែច្នៃ ដូចជាប្រហុក ផ្អក ត្រីឆ្អើរ និងទឹកត្រីជាដើម ដែលជាប្រភពប្រូតេអ៊ីន ដ៏សំខាន់សម្រាប់សន្តិសុខស្បៀងដល់ប្រជាជនជាច្រើនលាននាក់ដែលរស់នៅក្នុងតំបន់។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ព័ត៌មានអំពីអេកូឡូស៊ី ឧទាហរណ៍ របាយ និងការបម្លាស់ទីតាមពេលវេលានៃប្រភេទត្រីទាំងពីរនេះនៅមានកម្រិតនៅឡើយ។ ថ្មីៗនេះ ការសិក្សារបស់អ្នកស្រាវជ្រាវនៃគម្រោងអច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គបានរកឃើញថា ប្រភេទត្រីទាំងពីរនេះបានបង្ហាញវត្តមានរួមគ្នាក្នុងពេលតែមួយ ប៉ុន្តែការប្រមូលផ្តុំ និងការផ្លាស់ទី គឺត្រីរៀលតុបកើតឡើងមុន។ ការបង្ហាញវត្តមានឡើងវិញប្រចាំឆ្នាំនៃប្រភេទត្រីនីមួយៗនេះ (រយៈពេលវែង) ត្រូវបានរកឃើញនៅភាគខាងជើងនៃបឹងទន្លេសាប ចន្លោះពីខែតុលាដល់ខែធ្នូ ខណៈពេលដែលការបង្ហាញវត្តមានឡើងវិញ (រយៈពេលខ្លី) នៃប្រភេទនីមួយៗ ត្រូវបានអង្កេតឃើញនៅទន្លេសាប ចន្លោះពីខែធ្នូដល់ខែកុម្ភៈ។ លើសពីនេះទៅទៀត ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវរបស់យើងបានរកឃើញថា បន្ទាប់ពីទឹកបឹងទន្លេសាបស្រក ត្រីរៀលអង្កាមចាប់ផ្តើមផ្លាស់ទីចេញពីបឹងមុនត្រីរៀលតុប។ ប៉ុន្តែការផ្លាស់ទីចេញនៃត្រីរៀលអង្កាម ដែលមានល្បឿនប្រហែល ២,៣ គ.ម.ក្នុងមួយថ្ងៃ គឺយឺតជាងត្រីរៀលតុប ដែលមានល្បឿនប្រហែល៧,៩ គ.ម.ក្នុងមួយថ្ងៃ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៍ដោយ ពួកវាផ្លាស់ទីចេញក្នុងល្បឿនប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ប្រហែល១៦ គ.ម.ក្នុងមួយថ្ងៃ នៅពេលដែលពួកវាបានធ្វើចរាចរមកដល់ទន្លេសាប។ លំនាំទាំងនេះត្រូវបានគេរកឃើញថាអាស្រ័យទៅនឹងការប្រែប្រួលនៃកម្រិតកម្ពស់ទឹកនៅទូទាំងប្រព័ន្ធនៃបឹងទន្លេសាប ហើយលំហូរទឹក គឺជាកត្តាចម្បងមួយដែលមានឥទ្ធិពល និងកំណត់ចំពោះបម្រែបម្រួលតាមទីតាំង និងពេលវេលា នៃប្រភេទត្រីរៀលនៅក្នុងប្រព័ន្ធបឹងទន្លេសាប។ ដូច្នេះ ភាពទៀតទាត់តាមរដូវនៃរបបទឹកទន្លេ មេគង្គគួរត្រូវបានរក្សាឱ្យមានលំហូរទៀងទាត់ដើម្បីរក្សានិរន្តភាពនៃបម្រែបម្រួលធម្មជាតិនៃប្រភេទត្រីទាំងនេះ (ឧទាហរណ៍៖ ពេលវេលានៃការលូតលាស់ពីកូនញាស់មកដល់ពេលពេញវ័យ ការប្រមូលផ្តុំគ្នា និងការផ្លាស់ទី)។ ពេលវេលានៃការធ្វើចរាចរណ៍ និងល្បឿននៃការហែលនៃប្រភេទត្រីទាំងពីរនេះ ដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងការសិក្សានេះ វាអាចជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់សម្រាប់ការពិចារណាដើម្បីរៀបចំតាក់តែងបទប្បញ្ញត្តិ ឬគោលនយោបាយណាមួយដើម្បីគ្រប់គ្រង និងថែរក្សា ប្រភេទត្រីទាំងពីរនេះអោយបានគង់វង្ស៕ ត្រីរៀលអង្កាម។ រូបភាព៖ សៀវភៅមគ្គុទ្ទេសក៍ ស្តីពីប្រភេទត្រីរស់នៅក្នុងដែនទឹកសាប នៃប្រទេសកម្ពុជា ត្រីរៀលតុប។ រូបភាព៖ សៀវភៅមគ្គុទ្ទេសក៍ ស្តីពីប្រភេទត្រីរស់នៅក្នុងដែនទឹកសាប នៃប្រទេសកម្ពុជា សម្រាប់ពត៌មានបន្ថែម សួមចូលអាននៅក្នុងគេហទំព័រខាងក្រោម៖ https://www.researchgate.net/publication/329216436_Modelling_spatial_and_temporal_dynamics_of_two_small_mud_carp_species_in_the_Tonle_Sap_flood-pulse_ecosystem	*ដោយ ចាន់ ប៊ុនយ៉េត
វិធានការខាងលើ រួមមានផែនការផ្ដល់ឥណទាន ដែលមានទឹកប្រាក់សរុប ៣៥,០៦ពាន់លានបាត (ជាង១ពាន់លានដុល្លារ) ដែលនឹងផ្ដល់ដោយធនាគាររដ្ឋ BAAC និងថវិកាជំនួយចំនួន ៦២,៨៩ពាន់លានបាត (ជិត២ពាន់លានដុល្លារ) ដែលរដ្ឋាភិបាលនឹងផ្ដល់ឲ្យកសិករ។ លោក Nathporn Chatusripitak ទីប្រឹក្សារដ្ឋមន្ត្រីការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រី ឲ្យដឹងថា វិធានការនេះ នឹងគ្រប់ដណ្ដប់លើ ៣គម្រោង។ ទី១, ការផ្ដល់ឥណទានដល់កសិករដែលយល់ព្រមពន្យារការលក់ស្រូវ និងការផ្ដល់ជំនួយថវិកាសម្រាប់ការច្រូតកាត់ និងលើកកម្ពស់តម្លៃស្រូវ។ ទី២, ឥណទានសម្រាប់សហករណ៍កសិកម្ម ដើម្បីប្រមូលស្រូវ និងបង្កើតតម្លៃបន្ថែម។ និងទី៣, កម្មវិធីឧបត្ថមធនអត្រាការប្រាក់ ៣ភាគរយ សម្រាប់ពាណិជ្ជករស្រូវអង្ករ ដែលយល់ព្រមរក្សាទុកស្រូវក្នុងឃ្លាំង។ កម្មវិធីរបស់រដ្ឋាភិបាលទាំងនេះ នឹងចាប់ផ្ដើមដំណើរការពីខែកញ្ញាឆ្នាំ២០១៨នេះ ដល់ខែកញ្ញាឆ្នាំ២០១៩ សម្រាប់គ្រប់ខេត្ត លើកលែងតែតំបន់ភាគខាងត្បូង។ ដោយឡែកកម្មវិធីសម្រាប់ភាគខាងត្បូង ត្រូវអនុវត្តពីខែមិថុនា ដល់ខែតុលាឆ្នាំ២០១៩ ឯណោះ។ រដ្ឋាភិបាលគ្រោងថវិកា ២២,៥៦ពាន់លានបាត សម្រាប់ផ្ដល់កម្ចីដល់កសិករ ដែលព្រមពន្យារពេលលក់ស្រូវ និងសម្រាប់ការលើកកម្ពស់តម្លៃស្រូវ។ ហើយឥណទានសម្រាប់ក្រុមសហគមន៍ សម្រាប់ទិញស្រូវ និងបង្កើតតម្លៃបន្ថែម រដ្ឋាភិបាលគ្រោងថវិកា ១២,៥ពាន់លានបាត។ កម្មវិធីឧបត្ថមធនអត្រាការប្រាក់៣ភាគរយ សម្រាប់ពាណិជ្ជករស្រូវអង្ករ ដែលព្រមស្តុកស្រូវពីរយៈពេល ៦០ទៅ១៨០ថ្ងៃ ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលគ្រោងថវិកា ៥៧២ លានបាត។ គម្រោងផ្ដល់ប្រាក់ជំនួយសម្រាប់ការច្រូតកាត់ រដ្ឋាភិបាលនឹងផ្ដល់ឲ្យ ១៥០០បាតក្នុងដីស្រែមួយរ៉ៃ ហើយបានដាក់ពិដានមិនឲ្យច្រើនជាង ១៨០០០បាតក្នុងមួយគ្រួសារ និងមិនលើសពី ១២រ៉ៃ៕	រដ្ឋាភិបាលថៃ នៅក្នុងសប្ដាហ៍នេះ បានអនុម័តវិធានការជួយវិស័យស្រូវអង្ករ ដែលមានតម្លៃទឹកប្រាក់សរុបចំនួន ៩៧,៩៥ពាន់លានបាត (ប្រហែល ២,៩ពាន់លានដុល្លារ) សម្រាប់រដូវប្រមូលផលឆ្នាំ២០១៨-២០១៩ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែតបាងកកប៉ុស្ដិ៍។
រសៀលថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា គឺជាថ្ងៃដំបូង ដែលតេស្ដ 30-15 IFT យកមកអនុវត្តលើក្រុមជម្រើសជាតិ ក្រោយពីលោក Keisuke Honda បាននិយាយ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ក្រោយជម្រើសជាតិកម្ពុជា បានបញ្ចប់ភារកិច្ចក្នុងការប្រកួត AFC Asian Cup 2023 Qualifiers នៅប្រទេសឥណ្ឌា។ អ្នកចាត់ការក្រុមរូបនេះ នឹងមិនយកកីឡាករណា ដែលរត់មិនបាន ២០.៥ នៃការតេស្ដ 30-15 IFT។ តេស្ដនេះ មិនមែនគ្រាន់តែជាតេស្ដទៅលើល្បឿនកីឡាករតែម្យ៉ាងទេ ប៉ុន្ដែក៏ជាការតេស្ដលើកាយសម្បទាផងដែរ។ ក្រោយពីចាញ់នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ AFC Asian Cup 2022 Qualifiers នៅប្រទេសឥណ្ឌា អ្នកចាត់ការរូបនេះ បង្ហាញការមិនពេញចិត្តចំពោះការប្រកួត ព្រោះកម្លាំងរបស់កីឡាករកម្ពុជា មានការធ្លាក់ចុះ និងមិនសូវសកម្មនាពេលចុងតង់។ លោក Keisuke Honda បានសរសេរលើហ្វេសប៊ុកផ្ទាល់ខ្លួនថា៖«ថ្ងៃនេះ គឺជាថ្ងៃដ៏សំខាន់សម្រាប់ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា»។ សារនេះ ទំនងជាបញ្ជាក់ថា តេស្ដនេះ មានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់រើសយកកីឡាករ ដើម្បីប្រកួតតំណាងជាតិ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត តេស្ដនេះ មានលក្ខណៈយុត្តិធម៌ណាស់ ព្រោះមិនមានករណីលើកលែងលើកីឡាករណាទេ បើទោះជាមានបច្ចេកទេសល្អក៏ដោយ។ នោះ មានន័យថា ប្រសិនជាកីឡាករណា ធ្លាក់តេស្ដនេះ អ្នកទាំងនោះ ត្រូវការពង្រឹងបន្ថែម នូវកម្លាំងកាយសម្បទា ធ្វើយ៉ាងណាអាចប្រកួត ដោយរក្សាកម្លាំងបានចប់ការប្រកួត។ ការចែកក្រុមហ្វឹកហាត់ និងត្រៀមតេស្ដ យ៉ាងណានោះ មន្ដ្រីសហព័ន្ធបាល់ទាត់មួយរូប មិនអាចបញ្ជាក់ប្រាប់បានទេ ដោយថានេះជាកិច្ចការបច្ចេកទេសផ្ទៃក្នុង។ គួរបញ្ចាក់ផងដែរថា ជម្រើសជាតិកម្ពុជា U-23 ត្រូវប្រកួតមិត្តភាព ជាមួយជប៉ុន U-23 នៅថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា និង ជម្រើសជាតិកម្ពុជា ឈុតធំ ត្រូវស្វាគមន៍ បង់ក្លាដែស នៅថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ នៅពហុកីឡដ្ឋានមរតកតេជោ៕	លោក Keisuke Honda អ្នកចាត់ការទូទៅរបស់ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា ចាត់ទុកថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញានេះ ជាថ្ងៃពិសេសសម្រាប់ក្រុមជម្រើសជាតិបាល់ទាត់កម្ពុជា។ នៅថ្ងៃនេះ កីឡាករបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា ទាំងក្រុមត្រៀមសម្រាប់ U-23 និងឈុតធំ ត្រូវចូលរួមធ្វើតេស្ដ 30-15 IFT នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ សម្រាប់ត្រៀមការប្រកួត មិត្តភាពជាមួយជប៉ុន U-23 និងបង់ក្លាដែស។
ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានបញ្ជាក់ថា គោលបំណងនៃដំណើរទស្សនកិច្ចប្រមុខការទូតកម្ពុជានេះ ដើម្បីបង្កើតលក្ខខណ្ឌអំណោយផល និងឈានទៅដល់ការបញ្ចប់អំពើហិង្សានៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេស បញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងនេះ មានគោលបំណងដើម្បីបង្កើតលក្ខខណ្ឌអំណោយផង ដើម្បីឈានការបញ្ចប់អំពើហិង្សា ក៏ដូចជាការអត់ធ្មត់ឲ្យបានខ្ពស់បំផុតពីគ្រប់ភាគីទាំងអស់»។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ប្រេសិតប្រធានអាស៊ាននេះ ក៏មានការចែកចាយជំនួយមនុស្សធម៌ ដោយគាំទ្រនិងសម្របសម្រួលពីលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាននិងមជ្ឈមណ្ឌលសម្របសម្រួលអាស៊ាន ដើម្បីជំនួយមនុស្សធម៌ និងការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ និងលើកទឹកចិត្តឲ្យមានកិច្ចពិគ្រោះយោបល់នយោបាយ ក្នុងចំណោមភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់។ បើតាមក្រសួងការបរទេស ការបំពេញទស្សនកិច្ចនេះ នឹងធ្វើឡើងតាមឯកសារមូលដ្ឋាននៃកិច្ចព្រមព្រៀងជាឯកច្ឆន្ទប្រាំចំណុចរបស់អាស៊ាន និងលទ្ធផលនៃដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រី្តនាពេលកន្លងមក។ លោក ចម ប្រសិទ្ធ ទេសរដ្ឋមន្រី្ត-រដ្ឋមន្រី្តក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្រ្ត បច្ចេកវិទ្យា និងនវានវត្តន៍, លោក លីម ចុក ហ៊ុយ អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន និងលោក លី យ៉ាម មីង នាយកប្រតិបត្តិនៃមជ្ឈមណ្ឌលសម្របសម្រួលអាស៊ាន នឹងអមដំណើរលោក ប្រាក់ សុខុន ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្រី្តក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ និងជាប្រេសិតពិសេសរបស់ប្រធានអាស៊ាន នឹងទៅទស្សនកិច្ចនៅសាធារណរដ្ឋសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា នៅថ្ងៃទី២១ដល់២៣ មីនា ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចលោក ប្រាក់ សុខុន នេះ ធ្វើឡើងតាមការអញ្ជើញរបស់ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា។
នៅថ្ងៃទី១១ខែមិថុនានេះ លោក កែវ រតនៈ អគ្គនាយកអគ្គិសនីកម្ពុជា បានចុះហត្ថលេខាជាមួយតំណាងក្រុមហ៊ុនពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្គត់ផ្គង់ម៉ាស៊ីន និងសង់រោងចក្រ ក្នុងគម្រោងវិនិយោគនេះ។ រោងចក្រផលិតអគ្គិសនីនេះ ត្រូវសាងសង់ក្នុងភាពបន្ទាន់ ដែលនឹងចាប់ផ្ដើមក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ និងបញ្ចប់ក្នុងរយៈពេល១០ខែ ដែលអាចនឹងដាក់ឲ្យប្រើក្នុងអំឡុងខែមីនាឬខែមេសា ឆ្នាំ២០២០ ។ រោងចក្រនេះប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុដើមប្រេងខ្មៅ(HFO) និងថ្ងៃអនាគតប្ដូរទៅប្រើឧស្ម័ន(LNG) ដើម្បីផលិតថាមពលអគ្គិសនី។ រោងចក្រផលិតអគ្គិសនីនេះ ស្ថិតនៅឃុំកោះរះ ស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្ដាល ដោយត្រូវបែងចែកជា២ផ្នែក។ ផ្នែកទី១ រោងចក្រផលិតអគ្គិសនី ២០០មេហ្គាវ៉ាត់ ដោយប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីន Wartsila របស់ប្រទេសហ្វាំងឡង់ ដែលសាងសង់ដោយក្រុមហ៊ុន CGGC-UN Power Co., Ltd. និងផ្នែកទី២ រោងចក្រផលិតអគ្គិសនី ២០០មេហ្គាវ៉ាត់ ប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីន MAN របស់អាល្លឺម៉ង់ សាងសង់ដោយក្រុមហ៊ុន China National Heavy Machinery Corporation ។ ក្នុងគម្រោងនេះ ម៉ាស៊ីនត្រូវបញ្ជាទិញពីប្រទេសហ្វាំងឡង់ និងអាល្លឺម៉ង់ តែការសាងសង់ដំឡើងជារោងចក្រគឺធ្វើឡើងដោយក្រុមហ៊ុនចិន។ គម្រោងសាងសង់រោងចក្រផលិតអគ្គិសនីនេះ ចំណាយថវិកាសរុប ៣៨០លានដុល្លារ ដែលក្នុងនេះការស្ថាបនារោងចក្រទាំងពីរត្រូវចំណាយ ៣៥៥លានដុល្លារ និងអនុស្ថានីយអគ្គិសនីរួមសម្រាប់រោងចក្រទាំងពីរ ព្រមទាំងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងៗគឺប្រមាណ ២៥លានដុល្លារ។ លោក កែវ រតនៈ ឲ្យដឹងថា ទឹកប្រាក់ ៣០០លានដុល្លារ គឺ EDC ទទួលឥណទានពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និង ៨០លានដុល្លារ EDC បោះទុនផ្ទាល់។ ការចាក់បញ្ចូលថាមពលអគ្គិសនី ៤០០មេហ្គាវ៉ាត់ក្នុងបណ្ដាញជាតិក្នុងពេលខាងមុខ តាមរយៈរោងចក្រខាងលើនេះ ត្រូវបានលោក កែវ រតនៈ អះអាងថា គឺជាចំណែកនៃតម្រូវការជាង ១០០០មេហ្គាវ៉ាត់បន្ថែមនៅឆ្នាំ២០២០ ។ លោកថ្លែងដូច្នេះថា៖«៤០០មេហ្គាវ៉ាត់នេះ គឺជាការប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការប្រមូលឲ្យបានជាង ១០០០មេហ្គាវ៉ាត់បន្ថែមមុនដំណាច់ឆ្នាំ២០២០ ដើម្បីជួយការពារមិនឲ្យមានការខ្វះខាតថែមទៀត។ ក្រៅពីដើម្បីបង្រ្គប់តម្រូវការបន្ថែមជាង ១០០០មេហ្គាវ៉ាត់នៅឆ្នាំ២០២០ គម្រោងវិនិយោគខាងលើនេះ ធ្វើឡើងក៏ដើម្បីលើកកម្ពស់គុណភាពផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីនៅក្រុង និងជាយក្រុងភ្នំពេញឲ្យល្អជាងមុន។ រោងចក្រផលិតអគ្គិសនីនេះ ក៏នឹងជួយគាំទ្រការពង្រាយរោងចក្រផលិតអគ្គិសនីដើរដោយថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ ដែលរដ្ឋាភិបាលបានអនុម័តរួចរាល់ផងដែរ។ «យុទ្ធសាស្រ្តទី៣ រោងចក្រនេះសម្រាប់បម្រើឲ្យការគាំទ្រទៅលើស្ថានីយផលិតអគ្គិសនីដើរដោយពន្លឺព្រះអាទិត្យជាច្រើនដែលរដ្ឋាភិបាលបានអនុម័តរួចហើយ ហើយនឹងត្រូវដាក់ពង្រាយនៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ កំពង់ឆ្នាំង ពោធិ៍សាត់ បាត់ដំបង និងខេត្តមួយចំនួនទៀត។ ហេតុអ្វីយើងត្រូវការម៉ាស៊ីននេះជួយ? ព្រោះថាគ្មានម៉ាស៊ីនបែបនេះជួយទេ ពេលពពកបក់មក ភ្លៀវមក មានពន្លឺថ្ងៃមកពីណា ហើយយប់អត់មានទេ ដូចនេះយើងត្រូវការដំឡើងម៉ាស៊ីននេះ»។ ក្រៅពីរោងចក្រអគ្គិសនី ៤០០មេហ្គាវ៉ាត់នេះ រោងចក្រផលិតអគ្គសនីគ្រប់ប្រភេទ នឹងត្រូវដាក់ឲ្យដំណើរការ ដើម្បីបំពេញតម្រូវការជាង ១០០០មេហ្គាវ៉ាត់បន្ថែម ក្នុងឆ្នាំ២០២០ ។ លោក កែវ រតនៈ ថ្លែងដូចនេះ៖«ជាបន្តបន្ទាប់ រហូតដល់ចុងឆ្នាំ២០២០ យើងនឹងដាក់ពង្រាយរោងចក្រជាច្រើនឲ្យដំណើរការ មានន័យថារោងចក្រធ្យូងថ្ម ស្ថានីយដើរដោយពន្លឺព្រះអាទិត្យ ក៏ដាក់ដំណើរការ ទិញពីប្រភពតម្លៃថោកដូចជាប្រទេសឡាវ ក៏យើងទាញមកបង្រ្គប់ ធ្វើឲ្យការផ្គត់ផ្គង់មានស្ថិរភាពល្អប្រសើរ»។ ក្នុងរដូវប្រាំងឆ្នាំនេះ ការផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីរបស់កម្ពុជាមានកង្វះខាត ដែលធ្វើឲ្យដាច់ចរន្តអគ្គិសនីជាញឹកញាប់។ បញ្ហានេះ ត្រូវបានអគ្គនាយកអគ្គិសនីកម្ពុជា ប្រាប់ថាមកពីតម្រូវការកើនឡើងខ្ពស់ដល់ ៣២ភាគរយ និងបញ្ហាភាពរាំងស្ងួតអូសបន្លាយ។ ប៉ុន្តែបញ្ហានេះ ត្រូវបានលោក កែវ រតនា រំពឹងថានឹងមិនកើតឡើងទៀតទេ ចាប់ពីខែមិថុនានេះ ដោយសារអាកាសធាតអំណោយផលឡើងវិញ និងការដាក់ឲ្យដំណើរការរោងចក្រផលិតអគ្គិសនីជាបន្តបន្ទាប់៕	ភ្នំពេញ៖ ដោយមានការអនុញ្ញាតពីរដ្ឋាភិបាល អគ្គិសនីកម្ពុជា (EDC) បានវិនិយោគ ៣៨០លានដុល្លារ សាងសង់រោងចក្រផលិតអគ្គិសនីអានុភាព ៤០០ មេហ្គាវ៉ាត់ ដំណើរការដោយប្រេងខ្មៅ ដើម្បីបំពេញបន្ថែមតម្រូវការថាមពលអគ្គិសនី។
តំបន់ទេសចរណ៍ដែលត្រូវរៀបចំនោះ មាននៅរាជធានីភ្នំពេញ សៀមរាប ព្រះសីហនុ និងខេត្តបាត់ដំបងជាដើម។ នេះបើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន។ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៨ ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ បានដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតសាធារណៈ (Public Wifi) ចំនួន ២កន្លែងនៅភ្នំពេញ គឺនៅសួនច្បារសម្តេច ហ៊ុន សែន និងសួនច្បារមុខព្រះបរមរាជវាំង។ ឧបករណ៍បច្ចេកទេសប្រព័ន្ធ Public Wifi ២កន្លែងនេះ ដែលមានល្បឿន 1Gps (១ហ្សីហ្គាប៊ីតក្នុង១វិនាទី)។ តែយ៉ាងណាស្ថានភាពFree WIFI នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ដែលបានរៀបចំកន្លងទៅនេះ មិនទាន់មានប្រសិទ្ធិភាពនៅឡើយ។ ថ្លែងក្នុងពិធីប្រារព្ធទិវាជាតិទីក្រុងស្អាតលើកទី៧ នៅថ្ងៃទី២៥ កុម្ភៈ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានឆ្លៀតរិះគន់ក្រុមហ៊ុនបម្រើសេវាWIFI ដែលមករៀបចំ ឬដំឡើងប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតថា ក្រុមហ៊ុនខ្លះ ដំឡើងអ៊ីនធឺណិតយកតែលុយ ប៉ុន្តែចុងក្រោយប្រើប្រាស់មិនបាន ឬមិនមានដំណើរការល្អឡើយ៕	ភ្នំពេញ៖ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានប្រាប់ទៅដល់ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ រៀបចំដំឡើងប្រព័ន្ធ Free Wifi នៅតាមតំបន់ទេសចរណ៍ ឱ្យបានមុនឆ្នាំ២០២៣ ដើម្បីផ្ដល់ភាពងាយស្រួលដល់ភ្ញៀវទេសចរ។
គួរបញ្ជាក់ថា ផ្លូវនេះកន្លងមករងការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសាររថយន្តដឹកថ្ម និងរថយន្តធុនធ្ងន់ជាច្រើន។ ពលរដ្ឋធ្លាប់ចេញតវ៉ា និងបិទផ្លូវជាច្រើនលើក ដោយសារដីហ៊ុយខ្លាំង និងស្នើឱ្យក្រុមហ៊ុនស្រោចទឹក។ ជាប្រចាំ អាជ្ញាធរបានចុះអន្ដរាគមន៍ តែមិនសូវមានប្រសិទ្ធភាពទេ ជារួមក្រុមហ៊ុនដឹកថ្មនៅតែបើកលឿនៗ និងបង្កការរំខានលើការរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋ៕ សូមទស្សនាទិដ្ឋភាពការស្ថាបនាផ្លូវចាក់បេតុងឆ្ពោះទៅតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ពាក់ស្នែង ដែលរាជរដ្ឋាភិបាលរៀបចំសម្រាប់ពលរដ្ឋដែលស្ម័គ្រចិត្តយកការចាកចេញពីតំបន់អង្គរ ទៅរស់នៅកន្លែងថ្មី ដូចតទៅ៖	សៀមរាប៖ គម្រោងស្ថាបនាផ្លូវបេតុង ពីឃុំលាងដៃ ឆ្ពោះទៅតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ពាក់ស្នែង កំពុងស្ថាបនាយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ដើម្បីសម្រេចបានតាមផែនការគ្រោងទុក។ តាមកម្មករ ផ្លូវនេះមានប្រវែងសរុប ១៧គីឡូម៉ែត្រ ចាប់ពីឃុំលាងដៃ ស្រុកអង្គរធំ (កែងផ្លូវកូរ៉េ) រហូតដល់ផ្លូវកៅស៊ូស្រុកអង្គរជុំ។
ផ្ទះលោក សាន្ត ប៊ុនធឿន ទិញនោះ មានតម្លៃ១៨ម៉ឺនដុល្លារ ដែលជាថវិការបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន។ ក្រោយឱ្យលុយលោក សាន្ត ប៊ុនធឿន ទិញផ្ទះហើយ សម្ដេច ហាក់មានអារម្មណ៍ខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ ថ្លែងចំពោះមុខសាស្ត្រាចារ្យ និងបញ្ញវន្តជាង៣ពាន់នាក់ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បាននិយាយដូច្នេះថា៖« សាន្ត ប៊ុនធឿន នៅផ្ទះជួលទេ។ សាន្ត ប៊ុនធឿន បានលុយហ្នឹង ទៅទិញផ្ទះ ១៨ម៉ឺនដុល្លារ។ ក្រោយពីសាន្ត ប៊ុនធឿន បានផ្ទះ ខ្ញុំខកចិត្តតែម្ដង! តែខ្ញុំនៅតែអនុគ្រោះឱ្យ សាន្ត ប៊ុនធឿន»។ មូលហេតុដែលសម្ដេច ហ៊ុន សែន ខកចិត្តនឹងលោក សាន្ត ប៊ុនធឿន ដោយសារចាងហ្វាងកាសែតមួយនេះ បានបង្ហាញភាពក្អេងក្អាងរបស់ខ្លួន ដោយប្រកាសថា មិនជំពាក់លុយអ្នកណា និងផ្លាស់ប្ដូរជីវិតថ្មី ដោយរស់នៅផ្ទះធំទ្រនំខ្ពស់ លាចាកផ្ទះជួល តាមរយៈតែងជាបទចម្រៀងច្រៀងកម្សាន្ត ក្រោយសម្ដេចផ្ដល់ថវិកាជួយកន្លងមក។ មិនតែប៉ុណ្ណោះលោក សាន្ត ប៊ុនធឿន ក៏បានជេរប្រមាថមេប៉េអឹមខេត្តព្រះសីហនុម្នាក់ ដែលសម្ដេច ចាត់ទុកជាទង្វើរមិនគួរគប្បី។ «មុនដំបូង(សាន្ត ប៊ុនធឿន) តែងចម្រៀងមួយបទ លាហើយផ្ទះជួល ។តែវាមិនអីទេ។ ប៉ុន្តែទៅឡាយវីដេអូថា អញអត់ជំពាក់អ្នកណាមួយរៀល តែពីមុនជំពាក់គេ។ ចុះចាំបាច់ទៅនិយាយអ៊ីចឹងធ្វើអី? បន្ទាប់មកទៅជេរមេប៉េអឹមខេត្តព្រះសីហនុ ។ ខ្ញុំក៏ទៅប្រាប់ថា ធឿន អើយធឿន ! ធឿនឯងធ្វើអ៊ីចឹង មិនត្រូវទេ ទៅជេរមេប៉េអឹម ។ ត្រូវ សុំទោសគេភ្លាមទៅ។ ក៏(សាន្ត ប៊ុនធឿន) សុំទោសទៅ»។ នេះជាការរៀបរាប់របស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលមើលឃើញកំហុសលោក សាន្ត ប៊ុនធឿន ជាច្រើនដង មុននឹងឈានដល់ការដកតួនាទីអង្គភាពកងអង្គរក្សរបស់សម្តេច កាលពីថ្ងៃទី២១ សីហា។ ក្រៅពីដកតួនាទីលោក សាន្ត ប៊ុនធឿន នេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ក៏បានដកលោក ហ៊ត ប៊ូ ហៅអធិរាជមហាសាច់ ចេញពីក្របខណ្ឌកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ តាមសំណើរបស់លោក ហ៉ីង ប៊ុនហៀង អគ្គមេបញ្ជាការរងកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ និងជាមេបញ្ជាការដ្ឋានអង្គរក្សផងដែរ។ អត្ថបទទាក់ទង ក្រោយបោកចាន និងជេរក្នុងការផ្សាយផ្ទាល់ លោក សាន្ត ប៊ុនធឿន ត្រូវសម្តេច ហ៊ុន សែន បណ្តេញចេញពីកងអង្គរក្ស បើតាមប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ការដកបុគ្គលទាំងពីរនេះចេញពីក្របខណ្ឌ ដោយសារពួកគេពូកែប្រើពាក្យជេរប្រមាថ ដូច្នេះដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ស្ថាប័ន។ ជាពិសេសកុំឱ្យមានពាក្យរិះគន់ថា ពួកគេអះអាងនៅក្បែរសម្ដេច ហើយក្អេងក្អាងហ៊ានជេរប្រមាថអ្នកដទៃ៕	សម្ដេច ហ៊ុន សែន បង្ហើបពីអារម្មណ៍ខកចិត្ត ដែលបានផ្ដល់ថវិកាឱ្យលោក សាន្ត ប៊ុនធឿន អ្នកល្បីតាមបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក យកទៅទិញផ្ទះមួយកន្លែង។ សម្ដេចនិយាយនៅក្នុងពិធីប្រគល់សញ្ញាបត្រជូននិស្សិតជ័យលាភី របស់សាកលវិទ្យាល័យអាស៊ី-អឺរ៉ុប នាព្រឹកថ្ងៃទី២៣ សីហា ។
ការបង្កើតអង្គភាពគ្រប់គ្រងសិទ្ធិរួម សំដៅដល់អង្គភាព ដែលតំណាងឲ្យអ្នកនិពន្ធ ម្ចាស់សិទ្ធិ ឬម្ចាស់សិទ្ធិប្រហាក់ប្រហែល ដោយស្របច្បាប់ក្នុងកិច្ចការពារ និងគ្រប់គ្រង សិទ្ធិបេតិកភណ្ឌ និងសិទ្ធិសីលធម៌។ គោលដៅ ដែលបង្កើតអង្គភាពនេះ គឺការពារសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធ និងសិទ្ធិប្រហាក់ប្រហែល នៅកម្ពុជា និងដើម្បីធានាការធ្វើអាជីវកម្មស្របច្បាប់លើស្នាដៃ អ្នកនិពន្ធ និងម្ចាស់សិទ្ធិប្រហាក់ប្រហែល។ ការបង្កើតអង្គភាពនេះ ក៏ជាការលើកទឹកចិត្ត និងជំរុញការបង្កើតស្នាដៃថ្មីៗ និងលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ច រួមទាំងសង្គមកិច្ចផងដែរ។ ជាពិសេស បំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់កម្ពុជា នៅក្នុងអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកលើវិស័យកម្មសិទ្ធិបញ្ញា។ ក្នុងសិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់ ស្ដីពីនីតិវិធីបង្កើតអង្គភាពគ្រប់គ្រងសិទ្ធិរួមនៅកម្ពុជា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ លោកស្រី ភឿង សកុណា បានមានប្រសាសន៍ថា ការបង្កើតអង្គភាពនេះ គឺជាការប្រមូលផ្ដុំអ្នកមានវិជ្ជាជីវៈ និងអ្នកបង្កើតស្នាដៃថ្មីៗរួមគ្នាជាក្រុមមួយ តាមដាន និងជួយគ្នាទៅវិញទៅមក ចំពោះការលួចស្នាដៃសមាជិកក្រុមរបស់ខ្លួន។ ជាពិសេសធានាការបែងចែកភាគផល ដែលកើតឡើងពីស្នាដៃមានអាយុយូរអង្វែង។ រដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ បានជំរុញឲ្យគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ធ្វើយ៉ាងណាបង្កើតអង្គភាពនេះឲ្យបានឆាប់រហ័ស ត្រឹមឆ្នាំ២០១៧ ឬដើមឆ្នាំ២០១៨ ។ លោកស្រី ភឿង សកុណា បានលើកឡើងដូច្នេះថា៖«ការបង្កើតអង្គភាពគ្រប់គ្រងសិទ្ធិរួមនេះ មានរយៈពេល ១អាណត្តិហើយ ហើយមិនទាន់បានបង្កើតទៀត»។ លោកស្រី ភឿង សកុណា សង្ឃឹមថា ក្រោយពីចេញប្រកាស និងឆ្លងតាមសិក្ខាសាលាដែលមានអ្នកជំនាញមកពីក្រៅប្រទេសនេះ អាចធ្វើឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធកំណត់គោលដៅថាបង្កើតឡើងនៅពេលណា បាន ឬមិនបាន។ ម្យ៉ាងទៀត មិនមែនតែក្រសួងវប្បធម៌ តែមួយនោះទេដែលជាអ្នកបង្កើតនោះ គឺមានការចូលរួមច្រើនពីភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៥ នាយកដ្ឋានសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធ និងសិទ្ធិប្រហាក់ប្រហែល នៃក្រសួងវប្បធម៌ បានចេញប្រកាសមួយ ដើម្បីឲ្យអ្នកនិពន្ធ និងម្ចាស់សិទ្ធិប្រហាក់ប្រហែលរួមគ្នា បង្កើតអង្គភាពគ្រប់គ្រងសិទ្ធិរួម។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក ស៊ិន សារ៉ាឌី ប្រធាននាយកដ្ឋានសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធ និងសិទ្ធប្រហាក់ប្រហែល បញ្ជាក់ថា ជាង២ឆ្នាំហើយ អ្នកពាក់ព័ន្ធមិនទាន់យល់ថា អង្គភាពគ្រប់គ្រងសិទ្ធិរួមនេះមានប្រយោជន៍ប៉ុណ្ណាដល់ពួកគាត់។ លោក សារ៉ាឌី សង្ឃឹមថា នៅឆ្នាំនេះ ឬដើមឆ្នាំ២០១៨ អ្នកនិពន្ធ និងម្ចាស់សិទ្ធិប្រហាក់ប្រហែលទាំងអស់ អាចរួមគ្នាបង្កើតអង្គភាពគ្រប់គ្រងសិទ្ធិរួមនេះបាន។ ប្រធាននាយកដ្ឋានសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធរូបនេះ បញ្ជាក់ថា៖«អ្នកនិពន្ធ និងម្ចាស់សិទ្ធិប្រហាក់ប្រហែលខ្លះ ពួកគាត់អាចខាតប្រយោជន៍ នៅពេលដែលបង្ហាញលើបណ្ដាញអ៊ីនធឺណិត ដោយមិនដឹងពីសិទ្ធិរបស់ខ្លួន»។ លោក បន្តថា ប្រសិនបើពួកគាត់ បង្កើតអង្គភាពរបស់ពួកគាត់ គឺអាចជួយការពារស្របច្បាប់នូវរាល់ស្នាដៃរបស់អ្នកនិពន្ធ និងម្ចាស់សិទ្ធិប្រហាក់ប្រហែល។ សិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់ ស្ដីពីនីតិវិធីបង្កើតអង្គភាពគ្រប់គ្រងសិទ្ធិរួមនៅកម្ពុជានេះ នឹងរៀបចំរយៈពេល២ថ្ងៃ នៅថ្ងៃទី១៩ និងទី២០ ខែកក្កដា នៅក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ដោយមានការចូលរួមពីសំណាក់តំណាងអង្គការកម្មសិទ្ធិបញ្ញាពិភពលោកប្រចាំប្រទេសសិង្ហបុរីផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បានជំរុញដល់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ឲ្យបង្កើតអង្គភាពគ្រប់គ្រងសិទ្ធិរួមឲ្យបានឆាប់រហ័ស។ ការបង្កើតអង្គភាពគ្រប់គ្រងសិទ្ធិរួមនេះ សំដៅដល់អង្គភាព ដែលតំណាងឲ្យអ្នកនិពន្ធ ម្ចាស់សិទ្ធិ ឬម្ចាស់សិទ្ធិប្រហាក់ប្រហែល ដោយស្របច្បាប់ក្នុងកិច្ចការពារ និងគ្រប់គ្រង សិទ្ធិបេតិកភណ្ឌ និងសិទ្ធិសីលធម៌។
បើតាមនាយកដ្ឋានព័ត៌មានរបស់ព្រឹទ្ធសភា នៅក្នុងសម័យប្រជុំលើកទី៦នោះ គណៈម្មាធិការអចិន្រ្តៃព្រឹទ្ធសភា នឹងផ្ដោតសំខាន់លើរបៀបវារៈ ចំនួន៧ រួមមាន៖ ១.ពិនិត្យ និងឲ្យយោបល់ លើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ ស្តីពីហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងឆ្នាំ២០២១។ ២.ពិនិត្យ និងឲ្យយោបល់ លើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ ស្តីពីការទូទាត់ថវិកាទូទៅរបស់រដ្ឋសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងឆ្នាំ២០១៩ ។ ៣.ពិនិត្យ និងឲ្យយោបល់ លើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ ស្តីពីមូលបត្ររដ្ឋ។ ៤.ពិនិត្យ និងឲ្យយោបល់ លើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ ស្តីពីការរៀបចំ និងការប្រព្រឹត្តទៅ នៃអាជ្ញាធរ សេវាហិរញ្ញវត្ថុមិនមែនធនាគារ។ ៥.ពិនិត្យ និងឲ្យយោបល់ លើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ ស្តីពីការអនុម័ត យល់ព្រម លើកិច្ចព្រមព្រៀងអាស៊ាន ស្តីពីការទទួលស្គាល់ទៅវិញទៅមកលើការផ្តល់អាជ្ញាបណ្ណក្រុមអាកាសយានិក។ ៦.ពិនិត្យ និងឲ្យយោបល់ លើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ ស្តីពីការអនុម័តយល់ព្រមលើ ពិធីសារទី៣ ស្តីពី សិទ្ធិសហការ លើជើងហោះហើរ ក្នុងស្រុក ក្នុងរង្វង់ ទឹកដី នៃប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានណាមួយ ។ និងពិធីសារទី៤ ស្តីពីសិទ្ធិហោះហើរ កូធ័រមីណល រវាងអាកាសយានដ្ឋាន នៅក្នុងទឹកដីនៃប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាន។ ៧.ពិនិត្យ និងឲ្យយោបល់ លើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ ស្តីពីការអនុម័តយល់ព្រមលើពិធីសារអនុម័តកញ្ចប់កិច្ចសន្យាទី៩ និងទី១០ នៃសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាស ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀង ក្របខ័ណ្ឌអាស៊ាន ស្តីពីសេវាកម្ម៕	ភ្នំពេញ៖ គណៈកម្មាធិការអចិន្រ្តៃព្រឹទ្ធសភា បានកំណត់យកថ្ងៃទី២១ និងថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ដើម្បីបន្តសម័យប្រជុំលើកទី៦ ព្រឹទ្ធសភានីតិកាលទី៤ ដោយផ្តោតការពិនិត្យ និងឲ្យយោបល់លើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ចំនួន៧។ ការសម្រេចនេះធ្វើឡើង នាកិច្ចប្រជុំមួយនៅថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ដែលដឹកនាំដោយ សម្តេច សាយ ឈុំ ប្រធានព្រឹទ្ធសភា។
Man City បាននាំមុខ PSG ២-១ នៅជំនួបជើងទី១នៅឯកីឡដ្ឋាន Le Parc des Princes រួចមកហើយ ដោយបង្ហាញទម្រង់លេងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍កាលពីសប្តាហ៍មុន។ ដោយមាន២គ្រាប់ជាគ្រាប់ចំណេញក្រៅដី ក្រុមមេឃខៀវមានភាគរយច្រើនក្នុងការឈានទៅកាន់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រពានកំពូលអឺរ៉ុបជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រក្លិប។ បើទោះមានប្រៀបក្តី ប៉ុន្តែលោក Guardiola ដែលធ្លាប់ឈ្នះពានរង្វាន់នេះពីរដងក្នុងនាមជាអ្នកចាត់ការក្រុម Barcelona បានជំរុញកូនក្រុម Man City ត្រូវលេងដោយមានទំនុកចិត្តនៅ Etihad ដូចគ្នាដែលពួកគេធ្វើបានយ៉ាងល្អនៅ Premier League រដូវកាលនេះ។ អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអេស្ប៉ាញបាននិយាយក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមុនទទួលក្រុមយក្សបារាំងថា៖ «យើងមិនចង់ខកខានឱកាសនេះទេ។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាយើងនឹងធ្វើបានល្អ។ ខ្ញុំសូមផ្តាំទៅកូនក្រុមថាមិនត្រូវបែកអារម្មណ៍ទេ ពួកគេត្រូវមានអារម្មណ៍ស្ងប់ហើយផ្តោតលើការប្រកួតកុំប្រហែសឱ្យសោះ»។ ដោយឡែកនៅជំនួបជើងទី២នេះ ខ្សែប្រយុទ្ធមុតស្រួច Kylian Mbappe នៅមិនទាន់ច្បាស់ការថានឹងអាចជួយ PSG បានឬក៏អត់នោះទេ បន្ទាប់ពីរងរបួសកំភួនជើងនាការប្រកួតលីគចុងសប្តាហ៍មុន។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Guardiola ហ៊ានអះអាងថា ខ្សែប្រយុទ្ធបារាំងរូបនេះនឹងចូលលេងមិនខាន។ សម្រាប់ Man City វិញ មិនមានបញ្ហាកីឡាករណារបួសឡើយ ស្របពេលខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើម Sergio Agüero ក៏ត្រឡប់ចូលជួយក្រុមបាន ១០០ភាគវិញផងដែរ។ ស្របពេលគ្នានេះ ខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើម Neymar ក៏បាននិយាយក្នុងបទសម្ភាសមុនការប្រកួតជើងទី២នេះដែរថា៖«ពួកយើងនឹងមានការប្រកួតមួយដ៏តឹងតែងជាមួយក្រុម Manchester City ប៉ុន្តែពួកយើងមានតែការជឿជាក់ដោយមិនគិតពីស្ថិតិដែលនិយាយអំពីការឈ្នះរបស់ពួកយើងនោះទេ»។ ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិប្រេស៊ីលរូបនេះ ប្តេជ្ញានឹងនាំ PSG ឈានជើងចូលវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រម្តងទៀតឱ្យខានតែបាន ដោយទម្លាក់ក្រុមមេឃខៀវនៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រជើងទី២នេះ៕	លោក Pep Guardiola អ្នកចាត់ការក្រុម Manchester City ព្រមានកីឡាករខ្លួនត្រូវគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍កុំឱ្យធ្វេសប្រហែសក្នុងជំនួបទល់នឹង Paris St Germain ជើងទី២ វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ ពានរង្វាន់ Champions League នៅរាត្រីថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា។ លោក Guardiola ចង់បង្កើតប្រវត្តិសាស្ត្រសម្រាប់ក្រុម និងកីឡាករក្នុងក្របខណ្ឌអឺរ៉ុបមួយនេះ។
ដោយមើលឃើញថា ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន ការប្រើប្រាស់អេឡិចត្រូនិក ឌីវាយស៍ (Electronic Devices) កំពុងតែមានតម្រូវការកើនឡើង និងកំពុងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ស្ទើរតែគ្រប់វិស័យ ក្រុមហ៊ុន សាមសុង ក៏បានបញ្ចេញ និងដាក់លក់ផ្លវការនូវ Samsung Galaxy Tab A7 Lite ដ៏ទំនើបទាន់សម័យ ស្រស់ស្អាត និងមានតម្លៃសមរម្យបំផុតរបស់ខ្លួន ដើម្បីបំពេញតាមតម្រូវការរបស់អតិថិជនជាពិសេស សម្រាប់ក្រុមគ្រួសារដែលឆ្លាតវៃ និងមានកូនៗដែលត្រូវសិក្សា និងបំពេញការងារតាមរយៈអនឡាញច្រើន។ គួរំឭកថា Samsung Galaxy Tab A7 Lite ឆ្នាំ 2021 នេះ គឺជាថេបប្លេត ដែលកំពុងតែទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លំាង និងធ្វើឱ្យអតិថិជនយ៉ាងច្រើន រង់ចាំយ៉ាងតក់ក្រហល់បំផុត ព្រោះវាត្រូវបានផលិតឡើង និងបំពាក់នូវលក្ខណៈពិសេសជាច្រើន ដូចជា ៖មានរាងស្តើងស្រាល, ទំនើបទាន់សម័យ, ទំហំថាមពលថ្មធំ, និងទំហំផ្ទុកធំ មានអេក្រង់ធំលាតសន្ធឹង 8.7 អ៊ីញ ដែលផ្តល់ភាពងាយស្រួល ក្នុងការមើលវីដេអូ និងការរៀនអនឡាញ។ អ្វីដែលពិសេសនោះ គឺកាមេរ៉ាមុខ នៅចំកណ្តាល តាមទម្រង់បញ្ឈរល្អបំផុតសម្រាប់ Video Call និងការរៀនតាមអនឡាញតែម្តង។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា Samsung Galaxy Tab A7 Lite ដែលនឹងដាក់លក់ជូនក្នុងទីផ្សារព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នាពេលឆាប់ៗនេះគឺមាន 2 ប្រភេទដូចជា៖ ប្រភេទប្រើ Wifi (Tab A7 Lite Wifi) ដែលមានតម្លៃ 179 ដុល្លារ និងប្រភេទដាក់ស៊ីមកាតបាន (Tab A7 Lite LTE) ដែលមានតម្លៃ 229 ដុល្លារ ជាមួយនឹងជម្រើស 2 ពណ៌៖ ពណ៌ទឹកប្រាក់ (ស៊ុមអេក្រង់ពណ៌ស) និងពណ៌ប្រផេះ (ស៊ុមអេក្រង់ពណ៌ខ្មៅ)! ជាពិសេស Samsung Galaxy Tab A7 Lite ក៏មានបំពាក់ជាមួយនឹងមុខងារ Samsung Kids ដែលមុខងារនេះ អាចឱ្យឪពុកម្តាយគ្រប់គ្រង និងកំណត់រយៈពេលលេង វីដេអូប្រភេទណាគួរឱ្យកូនៗមើល និងកំណត់កម្មវិធីប្រភេទណា ដែលគួរអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ចូលប្រើបាន យ៉ាងងាយស្រួល និងមានសុវត្ថិភាពបំផុត សម្រាប់ពួកគាត់ ដោយមិនបារម្ភខ្លាចគាត់ប្រើក្នុងផ្លូវមិនល្អឡើយ។ បញ្ជាក់៖ សម្រាប់អតិថិជនដែលបានកម្ម៉ង់ទិញទុកមុន Samsung Galaxy Tab A7 Lite ចាប់ពីថ្ងៃនេះរហូតដល់ ទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១នេះ នឹងទទួលបាន ថេបប្លេត នៅថ្ងៃទី ៩ ខែមិថុនា ផងដែរ។ Samsung Galaxy Tab A7 Lite មានការធានាជូនរយៈពេល ១ ឆ្នាំ ជាផ្លូវការពីក្រុមហ៊ុន សាមសុង។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមអញ្ជើញមកសាកសួរ ឬធ្វើតេស្តដោយផ្ទាល់ នៅតាមដេប៉ូចែកចាយរបស់ សាមសុង ទាំងអស់ ដែលនៅជិតលោកអ្នកបំផុត ឬក៏អាចទំនាក់ទំនងសេវាបម្រើអតិថិជនឥតគិតថ្លៃ តាមរយៈលេខទូរស័ព្ទ៖ 1800-203232 ! លក្ខខណ្ឌផ្សេងៗត្រូវបានអនុវត្ត៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១៖ ពិតជាត្រូវប៉ាន់ហើយ សម្រាប់ក្រុមគ្រួសារដ៏ឆ្លាតវៃ និងជាពិសេ សម្រាប់អ្នកដែលសិក្សាតាមរយៈអនឡាញ។ អតិថិជនទាំងអស់ ដែលកម្ម៉ង់ទិញទុកមុន ថេបប្លេត Samsung Galaxy Tab A7 Lite ចាប់ពីថ្ងៃនេះ រហូតដល់ ទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១នេះ នឹងទទួលបានការថែមជូន ស្រោមកាច់បញ្ឈរ (Original Samsung Book Cover) ដ៏ស្រស់ស្អាតមួយភ្លាម និងស៊ីមកាត Smart ដែលមាន Free ទិន្ន័យ សម្រាប់ប្រើប្រាស់រហូតដល់១២សប្តាហ៍។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមអញ្ជើញស្តាប់កិច្ចសម្ភាសរវាង នាយ យ៉ាន នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងលោក បូរ សុភា ដូចតទៅ៖ ក្រុមហ៊ុន MOTOBECANE បានចាប់ផ្ដើមដំណើរការឆ្នាំ១៩២៤ នៅប្រទេសបារាំង។ ក្រុមហ៊ុននេះហើយ ដែលបានបង្កើតកង់ម៉ាស៊ីនដំបូងគេបង្អស់ ឆ្នាំ១៩៤៩។ បច្ចេកទេស (គិតតែម៉ាស៊ីន មិនគិតការធាក់ទេ) : ស៊ីលាំង: 49.93 CC កម្លាំង: 1 សេស ល្បឿនអតិបរិមា: 28 គម/ម ទម្ងន់: 28 គក ធុងសាំង: 2,1 លីត្រ៕ អត្ថបទទាក់ទង លោក បូរិទ្ធ តាំងម៉ូតូបុរាណមួយគ្រឿងក្នុងសណ្ឋាគារ ក្នុងបំណងអភិរក្ស «TEMPLE» ត្រូវបានលម្អដោយទោចក្រយានយន្តបុរាណ ឲ្យសមនឹងឈ្មោះអាហារដ្ឋានដែលមានលក្ខណៈបុរាណ	សៀមរាប៖ នៅមុនសង្គ្រាមកង់ម៉ាស៊ីនម៉ាក Mobylette និយមណាស់នៅប្រទេសកម្ពុជា។ លោក បូរ សុភា ជាម្ចាស់កង់ម៉ាស៊ីនម៉ាក Mobylette ប្រភេទ AV31 មួយគ្រឿង ផលិតដោយក្រុមហ៊ុន MOTOBECANE នៅឆ្នាំ១៩៥៤។ លោក បូរ សុភា បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា លោករំភើបណាស់នៅពេលបានជិះកង់ចំណាស់ម៉ាកល្បីមួយនេះ ព្រោះវាហាក់ធ្វើឲ្យលោកបានវិលទៅរកអតីតកាលដូច្នេះដែរ។ កង់ចាស់ៗដូច្នេះ ក៏ទាមទារឲ្យមានការថែទាំដិតដល់ដែរ។
ការសិក្សាធ្វើឡើងដោយក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនៅសាកលវិទ្យាល័យក្រុងហុងកុង និងសាកលវិទ្យាល័យ Wurzburg នៅអាល្លឺម៉ង់ ដែលបានកត់សម្គាល់ថា សត្វស្រមោចគឺជាភាវៈរស់ដែលជោគជ័យនិងមានអំណាចជាងគេមួយនៅលើពិភពលោក។ ប៉ុន្តែការសិក្សានេះបានលើកឡើងថា ការសន្មត់ពីចំនួនសរុបរបស់សត្វស្រមោចគឺនៅមានភាពខ្វះចន្លោះ ហើយគ្រាន់តែជាការទស្សន៍ទាយដោយផ្អែកលើព័ត៌មានស្រាវជ្រាវតែប៉ុណ្ណោះ។ នៅក្នុងការសិក្សា ដែលបានចុះផ្សាយនៅពាក់កណ្តាលខែកញ្ញានេះនៅក្នុងរបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវឈ្មោះទម្រង់ការបណ្ឌិតសភាវិទ្យាសាស្ត្រជាតិ Proceedings of the National Academy of Sciences ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវពន្យល់ថា ពួកគេបានប្រមូលទិន្នន័យសត្វស្រមោចដែលរស់នៅលើដីនិងលើដើមឈើពីការស្រាវជ្រាវចំនួន៤៨៩ ពី «គ្រប់ទ្វីប ជីវសហពន្ធ និងជម្រកផ្សេងៗ» ដើម្បីឈានទៅដល់អ្វីដែលពួកគេហៅថា ជាការប៉ាន់ប្រមាណ «បែបអភិរក្ស»ថា មានសត្វស្រមោចសរុបប្រមាណ២០០បកោដិ ឬ២០ពាន់លានលានក្បាល ហើយបើប្រមូលផ្តុំចូលគ្នាគឺមានជីវថាមពលចំនួន ១២មេហ្គាតោន។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនិយាយថា ជីវថាមពលនេះគឺច្រើនជាងការប្រមូលផ្តុំចូលគ្នានៃជីវថាមពលបក្សីព្រៃ និងថនិកសត្វព្រៃ ហើយស្មើនឹង២០ភាគរយនៃជីវថាមពលរបស់មនុស្សលើផែនដី។ នៅក្នុងរបាយការណ៍ចេញផ្សាយពីសាកលវិទ្យាល័យក្រុងហុងកុង ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវពន្យល់ថា ការដឹងចំនួនជាក់លាក់ពីសត្វស្រមោចនៅលើផែនដី និងការយល់ដឹងពីទម្រង់សម្បូរហូរហៀររបស់សត្វស្រមោចអាចជួយអភិរក្សប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងពពូជភាវៈផ្សេងៗនៅជុំវិញពិភពលោក។ ការសិក្សាក៏បានរកឃើញថា ស្រមោចមិនមានចំនួនស្មើគ្នានោះទេនៅលើដីនៅលើពិភពលោក។ ជាទម្រង់ទូទៅ សត្វស្រមោចគឺ មានច្រើននៅតំបន់ត្រូពិច ប៉ុន្តែចំនួនស្រមោចគឺខុសគ្នាពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយ ផ្អែកលើប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី។ អ្នកស្រី Sabine Nooten អ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្តជីវៈនៃសាកលវិទ្យាល័យក្រុងហុងកុង និងជាសហនិពន្ធរបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវនេះ បាននិយាយថា សត្វស្រមោចបំពេញ «សេវាផ្នែកអេកូឡូស៊ី» ដូចជាបំបែកសារធាតុសរីរាង្គ និងគ្រប់គ្រងលើចំនួនសត្វល្អិត នៅតាមកន្លែងណាដែលពួកវារស់នៅ។ លោក Benoit Guénard អ្នករៀបរៀងចម្បងនៃរបាយការណ៍ខាងលើ និងជាអ្នកស្រាវជ្រាវនៅសាកលវិទ្យាល័យក្រុងហុងកុង បាននិយាយថា តួលេខសត្វស្រមោចនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីកង្វះខាតទិន្នន័យច្រើនអំពីធម្មជាតិរបស់ពិភពលោក។ លោកជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាល និងសង្គមនានាមានភាពសកម្មជាងមុន ក្នុងការជំរុញឱ្យពលរដ្ឋចូលរួមជួយបំពេញចន្លោះប្រហោងផ្នែកចំណេះដឹងនេះ៕ (ព័ត៌មានខ្លះនៅក្នុងរបាយការណ៍នេះត្រូវបានផ្តល់ដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters) ប្រែសម្រួលដោយលោក ណឹម សុភ័ក្រ្តបញ្ញា	របាយការណ៍សិក្សាថ្មីមួយ ដែលត្រូវបានចេញផ្សាយកាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានធ្វើការប៉ាន់ប្រមាណ«បែបអភិរក្ស» ថា មានសត្វស្រមោចសរុបចំនួនប្រមាណ២០០បកោដិ ឬ២០ពាន់លានលានក្បាល ឬប្រហែល២លាន៥សែនក្បាលប្រៀបធៀបនឹងចំនួនមនុស្សម្នាក់នៅលើផែនដី។
បញ្ជានេះត្រូវបានដាក់ចេញ ក្រោយក្រសួងមហាផ្ទៃ សង្កេតឃើញមានសំណង់អគារខ្លះ សាងសង់គ្មានលិខិតអនុញ្ញាត និងខុសបច្ចេកទេស ដែលវាអាចបង្កឲ្យមានគ្រោះមហន្តរាយ ឬហានិភ័យផ្សេងៗ និងប៉ះពាល់ដល់សោភ័ណភាព សណ្តាប់ធ្នាប់ទីសាធារណៈ។ សម្តេច ស ខេង កាលពីថ្ងៃទី១៦ កក្កដា បានណែនាំឲ្យមន្ត្រីជំនាញពាក់ព័ន្ធរដ្ឋបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ឃុំ សង្កាត់ ពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យសំណង់ ដើម្បីធានាបានថា សំណង់អគារណាគ្មានលិខិតអនុញ្ញាត ឬខុសពីលិខិតអនុញ្ញាត ក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួន។ តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ សម្តេច ស ខេង ក៏បានរម្លឹកមន្ត្រីជំនាញ ឲ្យពន្លឿនការផ្តល់លិខិតអនុញ្ញាតសាងសង់ ទៅម្ចាស់សំណង់ឲ្យបានឆាប់ ស្របតាមគោលការណ៍ បែបបទ និងនីតិវិធីកំណត់។ សម្តេច ស ខេង បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«ដើម្បីធានាបានសំណង់អគារដែលមានគុណភាព ក្រុមអ្នកពាក់ព័ន្ធ ត្រូវផ្តល់សេវាលើវិស័យសំណង់នៅតាមរដ្ឋបាលរាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ដែលមានយន្តការច្រកចេញចូលតែមួយ។ ជាពិសេស ត្រូវអប់រំ ផ្សព្វផ្សាយដល់ម្ចាស់សំណង់ ឲ្យបានយល់ដឹង និងគោរពតាមច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យសំណង់ សុវត្ថិភាពក្នុងការសាងសង់សំណង់ និងផលវិបាកនៃការសាងសង់ដែលមិនគោរពច្បាប់ និងបទដ្ឋានបច្ចេកទេសសំណង់»។ អត្ថបទទាក់ទង កម្ពុជា បានអនុម័តគម្រោងវិនិយោគជាង១០០ ក្នុងទឹកប្រាក់៤ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងរយៈពេល៤ខែ សូមជម្រាបថា ចាប់ពីឆ្នាំ២០០០ ដល់ឆមាសទីមួយ ឆ្នាំ២០១៩ ក្រសួងរៀបចំដែនដី បានចេញលិខិតអនុញ្ញាតសាងសង់ចំនួន ៤៥,៦០៥ គម្រោង ដែលមានផ្ទៃសាងសង់ជាង ១២០ លាន ម៉ែត្រក្រឡា ជាមួយនឹងតម្លៃវិនិយោគប៉ាន់ស្មានជាង ៤៥ ពាន់លានដុល្លារ។ ដោយឡែក ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ កម្ពុជាបានផ្តល់ការអនុញ្ញាត លើគម្រោងសាងសង់ចំនួន ២,៨៦៧ គម្រោង មានតម្លៃប្រមាណ ៥,២២៨ លានដុល្លារ៕	ភ្នំពេញ៖សម្តេចឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានបញ្ជាឲ្យអភិបាលរាជធានី-ខេត្ត ដឹកនាំមន្ត្រីជំនាញពិនិត្យរាល់ការដ្ឋានសំណង់ នៅក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចខ្លួន ដើម្បីបញ្ជាក់ថា ការសាងសង់ណាមាន ឬគ្មានលិខិតអនុញ្ញាត ឬសង់ខុសបច្ចេកទេស។
ភ្នំពេញ៖ អ្នកជំនាញអប់រំ ស្នើឱ្យក្រសួង និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ចាត់វិធានការតឹងរឹងលើស្រ្តីលក់អនឡាញដែលស្លៀកសិចស៊ីហួសហេតុ។ ពួកគេចាត់ទុកស្រ្តីដែលបង្ហាញភាពសិចស៊ីជ្រុលហួសហេតុក្នុងមុខរបរខ្លួន ប្រៀបដូចកំពុងរកស៊ីផ្លូវភេទ ដែលវាជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ដល់ៗក្មេងតូចៗ និងនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់តម្លៃស្រ្តីខ្មែរផ្សេងទៀត។ ដើម្បីកាន់តែពិស្តារ សូមលោកអ្នកនាង ស្តាប់បទសម្ភាស២ដោយឡែកពីគ្នា រវាង កញ្ញា សុង សុធាវី អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ជាមួយ លោក គង់ សំនៀង ប្រធានសហព័ន្ធសេវាអប់រំ និង អ្នកស្រី លឹម វិរិយ៉ា សាស្រ្តាចារ្យផ្នែកធុរកិច្ច ដូចតទៅ៖ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ លោកប្រធាន ដោយសារតែលោកជាអ្នកជំនាញអប់រំមានបទពិសោធជាង២០ឆ្នាំ ហើយសហព័ន្ធសេវាអបំនៅកម្ពុជា មានសមាជិកជាង១០០ស្ថាប័ន ដែលក្នុងនោះមានចំនួនសិស្សស្រី ច្រើនជាងសិស្សប្រុស តើមានការពង្រឹងចំណេះដឹងផ្នែក សុជីវធម៌ សីលធម៌ ដូចពួកគេយ៉ាងដូចម្តេច? លោក គង់ សំនៀង៖ ការពង្រឹងសុជីវធម៌ យើងមិនពង្រឹងតែទៅលើសិស្សស្រីទេ តែយើងត្រូវធ្វើទាំងអស់ ហើយវាជាការដែលត្រូវចូលរួមទាំងអស់គ្នា។ អ្វីដែលខ្ញុំព្រួយបារម្ភ ហើយតែងតែជជែកវែកញែក ជាមួយក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និងសមាជិកផ្សេងៗដែរ នោះគឺការបំពុលផ្សេងៗនៅក្នុងប្រព័ន្ធបណ្តាញសង្គម ទាំងក្នុងយូធូប តិកតុក ហ្វេសប៊ុក ។ល។ ដែលវាកំពុងជះឥទ្ធិពលច្រើន ហើយធ្វើឱ្យគុណតម្លៃស្រ្តីមានការធ្លាក់ចុះ។ ដូចអ្នកលក់អនឡាញន៍ខ្លះ ដែលចង់ឱ្យផលិតផលខ្លួនលក់ដាច់បានប្រើប្រាស់សំដីមិនសមរម្យ អាសអាភាស ហើយអាហ្នឹងវាជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ដល់ក្មេងៗជំនាន់ក្រោយ ពិសេសគឺក្មេងស្រីតែម្តង។ វាមិនត្រឹមតែជាគំរូមិនល្អសម្រាប់តែក្មេងស្រីទេ តែក្មេងប្រុសៗក៏គាត់យកគំរូតាម ហើយឥឡូវឃើញមានចេញផ្សាយច្រើនទាក់ទងការផលិតវីដេអូ ដែលដាក់ចំណងជើងថាជារឿងអប់រំ តែតាមពិតបែជាប្រើពាក្យសំដី និងកាយវិការមិនសមរម្យទៅវិញ ហើយទាំងនេះវាជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ទៅកាន់ក្មេងស្រីៗ ពិសេសកូនៗដែលជាសិស្សានុសិស្សហ្នឹង។ អ៊ីចចឹងចង់បញ្ជាក់ដែរថា យើងជាអ្នកអប់រំតែងព្យាយាមលើកគុណតម្លៃ ហើយតែងបញ្ជ្រាបឱ្យបានគ្រប់សព្វ ហើយភាសាអប់រំ រាប់បញ្ចូលទាំងលោកគ្រូអ្នកគ្រូនៅក្នុងសាលា មាតាបិតានៅក្នុងផ្ទះ ព្រមទាំងសង្គមនៅខាងក្រៅផងដែរ។ សង្គមនៅខាងក្រៅហ្នឹងគឺបណ្តាញសង្គមដែលវាកំពុងតែជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ ដែលទាមទារឱ្យយើងចូលរួមទាំងអស់គ្នា។ បើសិនយើងគិតថាវាមិនល្អហើយ យើងកុំទៅចុចវា យើងកុំចែករំលែកបន្ត ព្រោះវាធ្វើឱ្យការសាយភាយកាន់តែរីកធំ កាន់តែមានឥទ្ធិពលអាក្រក់ទៅកាន់ក្មេងៗស្រី ដែលអាចឱ្យគាត់យកជាគំរូតាម។ លោក គង់ សំនៀង ប្រធានសហព័ន្ធសេវាអប់រំនៅកម្ពុជា រូបភាពរបស់សារព័ត៌មានថ្មីៗ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ លោក គង់ សំនៀង នាងខ្ញុំចង់សង្កត់ធ្ងន់ថា ជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ដល់សិស្សស្រី និងសិស្សប្រុសថែមទៀត តើលោកមើលឃើញថា វាកាន់តែអាក្រក់បែបណាទៀត នៅរយៈពេលប្រាំឆ្នាំ ទៅ១០ឆ្នាំខាងមុខ? លោក គង់ សំនៀង៖ នៅក្នុងទម្រង់នៃការរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា ពិសេសតាមរយៈបណ្តាញសង្គមជាច្រើនហ្នឹង! យើងឃើញថា ពេលនេះវាកាន់តែធ្វើនូវគំរូអាក្រក់ច្រើន ហើយគំរូអាក្រក់នេះ វាធ្វើឱ្យក្មេងៗមានការទោទន់ យកនូវគំរូអាក្រក់ទាំងហ្នឹងទៅអនុវត្តន៍តាម ហើយយើងនិយាយបែបនេះ មិនមែនទម្លាក់កំហុសលើខាងណាទេ តែជាការចូលរួមទាំងអស់គ្នា។ ក្រសួងរបស់យើងក៏លោកបានចេញផ្សាយនូវគំរូ ក៏ដូចជាសារល្អៗដែរ ដល់ក្មេងៗស្រ្តី។ អ៊ីចឹងយើងក៏ឃើញ រាជរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធលោកក៏បានប្រឹងប្រែងដែរ ពាក់ព័ន្ធនឹងការចាត់វិធានការទប់ស្តាត់ ទង្វើ ពាក្យសំដី អាក្រក់ៗ ដែលវាកំពុងតែជះឥទ្ធិពលដល់សង្គមយើង។ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ លោកប្រធាន ដោយសារ យើងមើលឃើញថា សកម្មភាពមួយចំនួនកើតឡើងហើយក៏ស្ងាត់ទៅវិញ ហើយបន្តឡើតឡើងទៀត ដដែលៗ តើលោកនឹងចូលរួមបែបណាក្នុងនាមសហព័ន្ធសេវាអប់រំ ដែលមានសមាជិកទាំងសាលារៀង និង វិទ្យាស្ថានអប់រំជាង១០០ ស្ថាប័នក្នុងដៃ? លោក គង់ សំនៀង៖ ឃើញថារយៈកាលកន្លងមក ហ្នឹងហើយ ឃើញមានការចាត់វិធានការដែរ ទៅលើអ្នកថតវីដេអូ និង អ្នកលក់អនឡាញ់ន៍មួយចំនួន តែក្រោយមកក៏មានការសុំទោសអីវិញអ៊ីចឹងទៅ។ ប៉ុន្តែក្នុងនាមជាអ្នកធ្វើខាងអប់រំ ដែលមានសមាជិកជាង១០០សាលា គឺយើងលើកទឹកចិត្តឱ្យមានវិធានការតឹងរឹងជាងហ្នឹងបន្តិច ហើយកុំគ្រាន់តែសុំទោស។ ទទួលស្គាល់ថាយើងជាខ្មែរដូចគ្នា តែពេលខ្លះការអនុវត្តន៍វិធានការណ៍មិនតឹងរឹង នោះនាំឱ្យសកម្មភាពអាក្រក់នៅតែកើតមានឡើង។ កំហុសកើតឡើងម្តងជាពីរដងហើយ ក្រៅពីពាក្យថាសុំទោស តើមានអ្វីផ្សេងអត់? ហើយសំនូមពរដែរ អ្នកដែលបង្កើតវីដេអូ និងអ្នកដែលផ្សាយផ្ទាល់នូវសកម្មភាពលក់ឡេ ឬ ផលិតផលអនឡាញន៍មួយចំនួន ចូលចិត្តសិចស៊ីជ្រុល ហើយប្រើពាក្យមិនសមរម្យ ។ល។ គួរតែជ្រើសរើសរកវិធីផ្សេងក្នុងការឱ្យមុខរបររបស់ខ្លួនអាចដើរទៅមុខ ជៀសវាងការធ្វើបែបនេះ ដែលវាមើលទៅមិនសមរម្យទាល់តែសោះ។ ទង្វើអាក្រក់ ហើយយកមកធ្វើឱ្យការលក់អនឡាញន៍របស់ខ្លួនជោគជ័យ នោះវាជាការរកស៊ីរយៈពេលខ្លី! អ៊ីចង វាមិនអាចដំណើរការក្នុងរយៈពេលវែងទៅមុខឡើយ គឺវាបានតែមួយឆាវៗទេ។ ខ្ញុំឃើញអ្នកលក់អនឡាញន៍ខ្លះគេល្អ ហើយគេរកតាមវិធីត្រឹមត្រូវរបស់គេ នោះគេល្បីមួយបែបរបស់គេ។ តែមិនមែនល្បីតាមបែប អាសអាភាស សំដីមិនសមរម្យ ឬ កាយវិការមិនសមរម្យនោះទេ។ អ៊ីចឹងក្នុងនាមវិស័យអប់រំ យើងមិនគាំទ្រទេ ហើយស្នើឱ្យក្រសួងលោកចាត់វិធានការណ៍លើបុគ្គលមួយចំនួន ដែលនៅតែបន្តសកម្មភាពមួយចំនួន នាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់គុណតម្លៃស្រ្តី និង សង្គមខ្មែរយើង។ បន្ទាប់មកទៀតនេះ សូមលោកអ្នកនាងស្តាប់បទសម្ភាសរវាង កញ្ញា សុង សុធាវី អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ជាមួយ អ្នកស្រី លឹម វិរិយ៉ា សាស្រ្តាចារ្យធុរកិច្ច និងជាអ្នកជំនាញផ្នែកទីផ្សារ ដូចតទៅ៖ អ្នកស្រី លឹម វិរិយ៉ា សាស្រ្តាចារ្យធុរកិច្ច និងជាអ្នកជំនាញផ្នែកទីផ្សារ នៅកម្ពុជា រូបភាពផ្តល់ដោយ អ្នកស្រីផ្ទាល់.. កញ្ញា សុង សុធាវី៖ ក្នុងនាមជាអ្នកអប់រំមួយរូប តើអ្នកស្រីមើលឃើញពីភាពឆ្គាំឆ្គងដូចម្តេចខ្លះ ចំពោះការបង្ហាញភាពសិចស៊ី ជាមធ្យាបាយក្នុងការធ្វើទីផ្សារ របស់ស្រ្តីរកស៊ីលក់អនឡាញន៍មួយចំនួនសព្វថ្ងៃនេះ? អ្នកស្រី លឹម វិរិយ៉ា៖ តាមពិតទៅទោះបីជាចូលចិត្ត ឬ មិនចូលចិត្ត ក៏គួរតែគិតគូរដល់ផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ ឬ ប្រយោលរបស់សង្គមជាតិទាំងមូលដែរ។ មិនមែនថា ខ្លួនចូលចិត្តបង្ហាញភាពសិចស៊ី សឹងតែអាក្រាតកាយទៅហើយ នាំយកទៅបង្ហាញជាសាធារណៈទេ។ អ៊ីចឹងហើយ ទើបនៅក្នុងបណ្តាញសង្គមគេមានពាក្យថា Report ឬ រាយការណ៍ ពីរូបភាពមិនសមរម្យផ្សេងៗ ដល់អ្នកបច្ចេកទេសឱ្យគេបានជ្រាប។ ការប្រើបណ្តាញសង្គមនេះ វាដូចជាកាំបិតមុខពីរអ៊ីចឹង! កាលណា បើប្រើវាត្រឹមត្រូវ វានឹងធ្វើឱ្យមនុស្សខ្លាំងពូកែ តែបើប្រើដោយខ្វះការអប់រំជាមូលដ្ឋាន វានឹងបំផ្លាញមនុស្សឱ្យខ្ទេចខ្ទាំអស់! អ៊ីចឹងមនុស្សដែលមានចិត្តអាក្រក់ស្មោគគ្រោគស្រាប់ វានឹងមិនខ្លាចក្នុងការយកលាមកមកប៉ាតលើខ្លួនគាត់ទេ។ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ អ្នកស្រី ត្រង់ចំណុចនេះ ពួកគាត់លើកឡើងថាជាសិទ្ធបុគ្គល តើយ៉ាងមិចវិញ? អ្នកស្រី៖ លឹម វិរិយ៉ា៖ ពេលដែលនិយាយថា វាជាសិទ្ធបុគ្គល ត្រូវពិចារណាពីលក្ខខណ្ឌសិទ្ធហ្នឹងផងថា តើវាបង្កផលប៉ះពាល់ដល់សាធារណៈដែរ ឬ អត់? យើងមើលទៅវីដេអូអាសអាភាសថា ហេតុអ្វីគេអាចដាក់រនាំងឧបសគ្គមិនឱ្យមនុស្សទូទៅអាចចូលទៅមើលវាបានងាយៗទេ? ដោយសារតែវាបង្ករផលប៉ះពាល់ដល់មនុស្ស ! យើងមិនអាចនិយាយថា គេចង់ថតស្រាត ថតអាសអាភាសបាន ព្រោះវាជាសិទ្ធសេរីភាពរបស់គេទេ! នេះមានន័យថា អ្នកនិយាយហ្នឹងមិនទាន់យល់ពីសិទ្ធនៅឡើយទេ ។ ទោះបីជាប្រកែកថាត្រឹមកម្រិតសិចស៊ី តែខ្ញុំបានទស្សនារួចហើយ វីដេអូឡាយលក់ឡេហ្នឹង គឺវាសិចស៊ីក្នុងទម្រង់វីដេអូអាសអាភាសហើយ បើទោះបីជាគ្មានការរួមរក្សគ្នាក្នុងវីដេអូនោះក៏ដោយ។ តែវាមានបង្ហាញពីកេរខ្មាសស្រ្តី ដូចជាបង្ហាញគូទកណ្តាលវាល ហើយនិងប្រដាប់ភេទដែលមើលទៅឃើញច្បាស់ប្រឡែតហ្នឹង! ដូចនេះវាចូលក្នុងវីដេអូអាសអាភាសហើយ ទម្រង់តែមួយហ្នឹងឯង! អ៊ីចឹង សួរថា សកម្មភាពហ្នឹង គឺជាការឡាយលក់ឡេ ឬ ឡាយលក់សេវាពេស្យា? ខ្ញុំថា អ្នកណាក៏គេមើលដឹងដែរថានោះជាសេវាពេស្យាចារ្យ។ វាមិនដែលគ្រាន់តែចង់ចំនេញក្បាលកាក់ពីការលក់ឡេប៉ុណ្ណឹង មនុស្សសុខចិត្តលះបង់សេចក្តីថ្លៃថ្នូរខ្លួនឯងអស់រលីងអ៊ីចឹងទេ! គឺលក់សេវាផ្លូវភេទ ច្រើនជាង! កន្លែងយូធូប ហ្វេសប៊ុក តិកតុក។ ល។ គឺជាកន្លែងបើកចំហរមាតិការបែបថ្លៃថ្នូរ តែនេះកូនក្មេងតូចៗក៏អាចមើលបាន ដូចនេះ ចំណុចហ្នឹងហើយជាបញ្ហា! ព្រោះក្មេងបានមើលឃើញពីសកម្មភាពពាលារបស់មនុស្សចាស់ ដែលយកការផ្សាយផ្ទាល់លក់ឡេមកបិទបាំងហ្នឹង! នេះវាហួសព្រំដែនណាស់ វាចូលលក្ខណៈលើសពីការធ្វើអាជីវកម្មហើយ តែវាជាការបំពុលសង្គមទៅវិញ។ អ្នកស្រី លឹម វិរិយ៉ា សាស្រ្តាចារ្យធុរកិច្ច និងជាអ្នកជំនាញផ្នែកទីផ្សារ នៅកម្ពុជា រូបភាពផ្តល់ដោយ អ្នកស្រីផ្ទាល់.. កញ្ញា សុង សុធាវី៖ ដោយសារតែវាជះឥទ្ធិពលដល់ក្មេងជំនាន់ក្រោយ នឹងជាការបំពុលសង្គម តើមានវិធីធ្វើទីផ្សារបែបណាខ្លះជំនួសឱ្យការបង្ហាញភាពសិចស៊ីហួសហេតុដូចរាល់ថ្ងៃ របស់ស្រ្តីលក់អនឡាញន៍មួយចំនួន? អ្នកស្រី លឹម វិរិយ៉ា៖ ផលិតផលមួយ អាចលក់ដាច់បាន ទាល់តែអ្នកទិញ បានទទួលចំណេះដឹង អត្ថប្រយោជន៍ពីផលិតផលនោះ! ទោះបីជាផលិតយើងល្អឥតខ្ចោះបែបណាក៏ដោយ តែបើយើងគ្មានសមត្ថភាពនិយាយពន្យល់ពីអត្ថប្រយោជន៍នៃផលិតផលហ្នឹងទេ នោះយើងមិនអាចអន្ទងចិត្តគេឱ្យមកទិញបានឡើយ។ បើសិនយើងគ្មានសមត្ថភាពផ្សាយដោយខ្លួនឯងទេ នោះយើងត្រូវតែជួលអ្នកជំនាញមកជួយ។ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ សម្រាប់ការផ្សព្វផ្សាយផលិតផលហ្នឹង តើមានរូបភាពបែបណាខ្លះអ្នកស្រី? អ្នកស្រី លឹម វិរិយ៉ា៖ ក្រុមអ្នករកស៊ីធ្វើទីផ្សារ អ្នកបង្កើតមាតិការ អ្នកសរសេរអត្ថបទ អ្នកនិយាយផ្សព្វផ្សាយ អ្នកសម្តែង។ល។ ទាំងនេះ វាបែងចែកទៅតាមទេពកោសល្យរបស់មនុស្ស ម្នាក់ៗ ដែលយើងអាចស្វែងរកបាន ប្រសិនបើចិត្តយើងពិតជាចង់មែន។ គ្រាន់តែនិយាយពីគ្រឿងសម្អាងមួយ គឺមានមាតិការរាប់រយក្នុងការពិពណ៌នាបាន តែបើថាល្ងង់ណាស់ សូមបើកមើល យូធូប ហ្គូហ្គល ទៅស្រាវជ្រាវបន្តិចទៅថាគេធ្វើមិចទើបលក់ផលិតផលរបស់គេដាច់? ហើយយើងត្រូវយកគំនិតទាំងអស់ហ្នឹងទៅច្នៃប្រឌិតឡើងមក។ ធ្វើជាវីដេអូខ្លីៗ ហើយពន្យល់ប្រាប់គេ ថាផលិតផលហ្នឹងផ្សែផ្សំពីអ្វីខ្លះ? តើផលិតផលហ្នឹងមានគុណភាពបែបណាខ្លះ? ក្នុងការពន្យល់ប្រាប់គេ។ រួចយើងយកវាទៅផ្សព្វផ្សាយក្នុង Media ណាមួយ ដែលអតិថិជនគោលដៅរបស់យើងបានមើលឃើញ។ ខ្ញុំជឿថា គ្រាន់តែហ្វេសប៊ុកផេកតែមួយក៏មាន toll ឱ្យផ្សាយពាណិជ្ជកម្មបាន ដល់អតិថិជនគោលដៅដែរ។ នេះយើងមិនទាន់និយាយដល់មធ្យោបាយផ្សេងៗទៀតទេ។ ទម្រង់ off line ទោះបីជាវាមិនទាន់ហួសសម័យ តែវាមិនសូវមានប្រសិទ្ធភាព ដូចជាការចុះទស្សាវដ្តី ធ្វើខិតបណ្ណចែកចាយ។ល។ តែវាក៏មានខ្លះដែរ ដូចជាការលើកផ្ទាំងពាណិជ្ជកម្មធំៗ គ្រាន់តែថាវាចាយដើមទុនអស់ច្រើន។ តែសម្រាប់អ្នករកស៊ីតូចតាច ត្រូវងាកមករកស៊ីលើអនឡាញន៍ ដែលវាមានទម្រង់ នៅលើបណ្តាញសង្គមដូចជា Instagram , You tube , Tik Tok ក៏យើងអាចប្រើវា ដើម្បីកើបប្រាក់ចំណេញបានដែរ។ តែសំខាន់លើមាតិការ ដែលត្រូវតែបង្កប់ដោយការអប់រំ។ ឬ ការបង្កើតរឿងកំប្លែង តែក៏មិនមែនកំប្លែងបែបអាសអាភាសដែរ ហើយក៏មិនចាំបាច់ទាល់តែស្រាតខោ ឬ ក៏ដោះអាវទេ។ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ យើងមើលឃើញថា រឿងទាំងហ្នឹងកើតឡើងហើយ ពេលមានការចាត់វិធានការណ៍ក៏ស្ងាត់ទៅវិញមួយរយៈ តែក៏ឃើញមានការកើតឡើងដដែលៗទៀត តើអ្នកស្រីយល់ឃើញបែបណា? អ្នកស្រី លឹម វិរិយ៉ា៖ អាហ្នឹងវាដូចវែកចក វាដូចចាប់ក្តាមដាក់ចង្អេរ ហើយវាដូចយើងប្រដៅក្មេងតូចៗ អ៊ីចឹង! បើថ្ងៃក្រោយគាត់ខុសទៀតត្រូវតែនិយាយទៀត និង ចាត់វិធានការណ៍។ អ៊ីចឹងហើយ ទើបគេបង្កើតស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ច ដើម្បីចាត់វិធានការណ៍ លើរឿងអស់ហ្នឹង។ រដ្ឋាភិបាលគួរមានវិធានការណ៍ណាមួយលើរឿងទាំងអស់នេះ! ក្រែងរដ្ឋាភិបាលយើងចំណាប់ណាស់តើ រឿងតាមដាន សើបអង្កេតរឿងសកម្មជននយោបាយ អ្នកបរិស្ថានអីហ្នឹង! ចុះរឿងចង្រៃបែបនេះ មិចបានជាធ្វើដូចជាមើលមិនឃើញអ៊ីចឹង? សូមកុំប្រាប់ថាសិទ្ធអី តែវាចូលលក្ខណៈបៀតបែន សីលធម៌សង្គមហើយ។ វាបំផ្លាញដល់តម្លៃស្រ្តីទូទៅផ្សេងទៀត ហើយជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ជាច្រើនដល់ក្មេងៗរាប់មិនអស់។ ក្រសួងកិច្ចការនារី គួរតែបង្កើតគណៈកម្មាធិការមួយ ហៅពួកគាត់មកអប់រំ ណែនាំ ហើយបើលើកទី១មិនរៀង លើកទី២ បញ្ជូនទៅប៉ុស្តិ៍នគរបាលទៅ។ ខ្ញុំធ្លាប់ទៅចូលរួមកម្មវិធីស្រុកគេ គេមានក្រុមគណៈកម្មការនគរបាលសីលធម៌ តែស្រុកយើងមិនទាន់មានទេ។ នគរបាលសីលធម៌ហ្នឹង ធ្វើកិច្ចការងារពាក់ព័ន្ធរឿងបែបហ្នឹង! ហ្នឹង វាមិនមែនជាទោសធ្ងន់ធ្ងរដែលដល់ថ្នាក់យកទៅដាក់គុក ឬ ច្រវ៉ាក់អីទេ។ តែវាជាទោសមួយ ដែលអ្នកធ្វើខុសគួរតែបញ្ជូនឱ្យយកទៅធ្វើការអប់រំពិសេស កសាងខ្លួនឱ្យបានថ្លៃថ្នូរមកវិញ។ មនុស្សដែលចូលចិត្តធ្វើអ្វីមួយពីកំណើតហើយ យើងទៅផ្លាស់ប្តូរ ឧប្បនិស្ស័យគេ វាជារឿងលំបាកណាស់ ព្រោះគេចង់បែបហ្នឹង! បើអ្នកដែលចូលចិត្តសិចស៊ីក៏ដោយចុះ តែត្រូវឋិតក្នុងក្រមសីលធម៌ មានន័យថា លក្ខខណ្ឌមួយ ដែលសង្គមអាចទទួលយកបាន។ តែបើគាត់មានះចង់ថតសិចស៊ី បែបស្រាត ហើយរោលរាលអ៊ីចឹង មានវិធីមួយគឺ បង្វែកាមេរ៉ាពួកគេទៅគេហទំព័រ បែបអាសអាភាសហ្នឹងទៅ ព្រោះកន្លែងហ្នឹង វាមានរនាំងឧបសគ្គដែលក្មេងៗ តូចៗ មិនទាន់គ្រប់អាយុមិនអាចចូលទៅមើលបាន។ កន្លែងហ្នឹងហើយ ដែលក្នុងនាមអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចត្រូវតែប្រើវិធីសាស្រ្ត ចំណេះដឹងដែលយើងរៀនចេះដឹងមកហ្នឹង ទៅបង្រ្កាបអ្នកអស់ហ្នឹង ឱ្យសង្គមយើងមានសណ្តាប់ធ្នាប់។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣នេះ ក្រសួងកិច្ចការនារី ក្នុងកិច្ចសហការជាមួយក្រសួង-ស្ថាប័ន អង្គការសង្គមស៊ីវិល ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ វិស័យឯកជន រួមទាំងបណ្តាញផ្សព្វផ្សាយ និងដៃគូពាក់ព័ន្ធ នឹងរៀបចំយុទ្ធនាការអបអរសាទរទិវាអន្តរជាតិនារី ៨ មីនា ខួបទី១១២ ក្រោមមូលបទ «ស្រ្តីរួមគ្នា រក្សាសុខសន្តិភាព ដើម្បីកិច្ចអភិវឌ្ឍ ក្នុងយុគសម័យឌីជីថល» ក្នុងគោលបំណងបន្តរំលេចពីតម្លៃនៃការចូលរួមរបស់ស្រ្តីដែលមិនអាចកាត់ថ្លៃបានក្នុងការថែរក្សាសុខសន្តិភាព ក៏ដូចជាកំពុងចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ក្នុងការពន្លឿនកិច្ចអភិវឌ្ឍលើគ្រប់វិស័យ ។ ក្នុងភាពជាដៃគូ ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ទាំងស្រ្តីនិងបុរស នឹងចូលរួមដោយស្មើភាពនិងស្មើសិទ្ធិជាមួយប្រជាពលរដ្ឋនៃបណ្តាប្រទេសនានា ទាំងក្នុងតំបន់និងសកលលោក ជាពិសេសនៅក្នុងយុគសម័យឌីជីថល និងនៅក្នុងរបៀបវារៈស្តារសេដ្ឋកិច្ច-សង្គមក្រោយវិបត្តិកូវីដ-១៩ ក៏ដូចជាការកសាងភាពធន់ រឹងមាំ និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។ ក្នុងបរិការណ៍នេះ ការយកចិត្តទុកដាក់និងការពង្រឹងសមភាពយេនឌ័រ នៅតែបន្តជាកិច្ចការអាទិភាព ដើម្បីធានាថា ស្រ្តីនិងក្មេងស្រីគ្រប់រូបទទួលបានសមភាពនៅក្នុងគ្រប់ទិដ្ឋភាព ទាំងនៅក្នុងវិស័យនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមកិច្ច ព្រមទាំងអនុវត្តនូវសិទ្ធិ ចូលរួមដោយស្មើភាព ជាធនធានដ៏មានតម្លៃ និងជាដៃគូមិនឤចខ្វះបានជាមួយបុរស ក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ និងរស់នៅក្នុងសង្គម ដោយភាពថ្លៃថ្នូរ ជីវភាពល្អប្រសើរ និងប្រកបដោយសុខុមាលភាព៕	ដោយ៖ សុង សុធាវី
គួច សុកុម្ភៈ ចាន់ វឌ្ឍនាកា និង អ៊ុំ វិចិត្រ មានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីក្រុមជម្រើសជាតិសារជាថ្មី ក្រោយអវត្តមានជាច្រើនប្រកួតក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Keisuke Honda ប៉ុន្តែកីឡាករឆ្នើមទាំងនេះ ក៏ធ្លាប់បង្ហាញវត្តមានផងដែរ កាលពេលដែល លោក Honda និងលោក Felix ធ្វើការជាមួយគ្នា។ បើប្រៀបធៀបនឹងបញ្ជីឈ្មោះចុងក្រោយពីការប្រកួតពានរង្វាន់ AFF ដែលកម្ពុជាចាញ់ម្ចាស់ផ្ទះថៃ ៣-១ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមករា, សុះ ស៊ូហាណា, អ៊ន ចាន់ប៉ូលីន, យ៉ើ ម៉ូស្លីម, សឿត បារាំង, ជួន ចាន់ចាវ, លឹម ពិសុទ្ធ, តាំង ប៊ុនឆៃ, សៀង ចន្ធា, ប៊ិន ចន្ថាជារី, សឿយ វិសាលា, សារ៉េត គ្រីយ៉ា, ថេឡរ នីកូឡាស់ ឌឿង, ឆេង ម៉េង, អ៊ិន សូដាវីដ, ទេស សម្បត្តិ, សារ ទី និង កែវ សុខសិលា រក្សាឈ្មោះរបស់ខ្លួនដដែល។ កីឡាករផ្សេងទៀតដែលមានវត្តមានឡើងវិញផងដែរនោះ រួមមាន ប្រាក់ ធីវ៉ា, សេត រ៉ស៊ីប, គីម សុខយុទ្ធ, អ៊ុក សុវណ្ណ, កែន ច័ន្ទសុភ័ក្រ្ត, ស៊ិន កក្កដា, ស រតនា, ឡេង ណូរ៉ា និងស៊ិន សុវណ្ណមករា ខណៈអ្នកចាំទី រ៉េត លីហេង ដែលបង្ហាញសមត្ថភាពដ៏លេចធ្លោក្នុងស៊ីហ្គេម មានឈ្មោះចូលឈុតធំជាលើកដំបូង។ គ្រូបង្វឹក Felix Dalmas ធ្លាប់រួមការងារជាមួយលោក Keisuke Honda ក្នុងការដឹកនាំក្រុមជម្រើសជាតិ និងឈុតយុវជន ចន្លោះពីឆ្នាំ២០១៨ ដល់ឆ្នាំ២០២០។ ក្រោយការចាកចេញរបស់របស់លោក Honda គ្រូបង្វឹកអាហ្សង់ទីនរូបនេះ ត្រូវបានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា តែងតាំងជាគ្រូបង្គោលសារជាថ្មី រហូតដល់ឆ្នាំ២០២៦។ ក្នុងតួនាទីជាគ្រូបង្វឹក ហើយ លោក Hona ជាអ្នកចាត់ការទូទៅ លោក Felix Dalmas ធ្លាប់បានដឹកនាំក្រុមបាល់ទាត់កម្ពុជា ១៣ប្រកួត។ លោកបានជួយក្រុមកម្ពុជា ឈ្នះ៣ ស្មើ២ និងចាញ់៨។ គ្រូបង្វឹកវ័យ៣៥ឆ្នាំ បានបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់អនុបណ្ឌិតគ្រប់គ្រងកីឡា នៅវិទ្យាស្ថាន Johan Cruyff កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ កន្លងទៅ៕	គ្រូបង្វឹកអាហ្សង់ទីន លោក Felix Dalmas ជ្រើសរើសបានកីឡាករ៣០នាក់ក្នុងបញ្ជីបឋមរបស់ខ្លួន សម្រាប់ការប្រកួតមិត្តភាពអន្តរជាតិជាមួយបង់ក្លាដែសនៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក នាថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ខាងមុខ។
មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ បើលោកអ្នកជាវឥឡូវនេះ នឹងមានប្រម៉ូសិន ទិញបានអាំងប៉ាវត្រលប់មកវិញភ្លាមៗពីសាមសុង ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំចិនខាងមុខនេះ។ តើម៉ាស៊ីនបោកគក់ទាំង ៣ម៉ូឌែលនោះ មានលក្ខណៈសម្បត្តិដូចម្ដេចទៅ? សូមមើលការរៀបរាប់ខាងក្រោម៖ 1/ ម៉ាស៊ីនបោកគក់ Samsung AddWash Samsung AddWash ជាម៉ាស៊ីនបោកទំនើបស៊េរីថ្មី មានទ្វារខាងមុខ ផ្តល់ភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រើប្រាស់ និងភ្ជាប់មកជាមួយទ្វារតូចមួយដែលបំពាក់បន្ថែ។ ទ្វារនេះ វាមានតួនាទីជួយសម្រួលដល់ការបន្ថែមខោអាវ ដែលលោកអ្នកភ្លេច នៅពេលដែលម៉ាស៊ីនកំពុងដំណើរការ។ Samsung AddWash ទទួលបានវិញ្ញាបនប័ត្រពី ENERGY STAR® ផ្តល់ជូននូវការសន្សំសំចៃភ្លើងអគ្គិសនីខ្ពស់បំផុត។ Samsung AddWash មានសំឡេងស្ងាត់ មិនផ្តល់នូវការរំខាន ជាពិសេសភ្ជាប់មកជាមួយនូវមុខងារ Super Speed ដែលអាចឲ្យអ្នកពិនិត្យមើល និងគ្រប់គ្រងម៉ាស៊ីនបោកគក់ តាមរយៈស្មាតហ្វូនរបស់អ្នកផ្ទាល់ផងដែរ។ ចំពោះមុខងារ Smart Care វិញ គឺសម្រាប់វិភាគទៅលើបញ្ហានៃម៉ាស៊ីនបោកគក់ និងផ្តល់ជូនដំណោះស្រាយត្រឡប់មកវិញ ចេញពីទូរស័ព្ទដៃផ្ទាល់តែម្តង។ 2/ ម៉ាស៊ីនបោកគក់ Samsung ActiveDual wash Samsung ActiveDual wash ភ្ជាប់ជាមួយនឹងកាធនជ័រ រាងអង្កាញ់ៗ សម្រាប់ដុស និងត្រាំសម្លៀកបំពាក់ មុននឹងដាក់បោកគក់ក្នុងម៉ាស៊ីន វាជួយឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់អាចដុស និងត្រាំសម្លៀកបំពាក់ នៅក្នុងម៉ាស៊ីនបោកគក់តែម្តង ដោយមិនរញ៉េរញ៉ៃ និងកាត់បន្ថយពេលវេលា និងបន្ថយភាពនឿយហត់របស់អ្នក។ Samsung ActiveDual wash ភ្ជាប់ជាមួយនឹងស្លាបចក្រ ៦ សម្រាប់វាយបំបែកម្សៅសាប៊ូ ឲ្យរលាយបានល្អនៅក្នុងទឹក បង្កើតបានជាពពុះសាប៊ូ ហើយជ្រាបចូលទៅជម្រះស្នាមប្រឡាក់ក្នុងសាច់ក្រណាត់បានយ៉ាងល្អ។ អ្នកក៏អាចបញ្ជា និងគ្រប់គ្រងម៉ាស៊ីនបោកគក់ Samsung ActiveDual wash តាមរយៈកម្មវិធី Smart Check ចេញពីទូរស័ព្ទដៃ ដោយមិនចាំបាច់អង្គុយអានសៀវភៅណែនាំនោះទេ។ 3/ ម៉ាស៊ីនបោកគក់ Samsung Drum Samsung Drum គឺជាប្រភេទម៉ាស៊ីនបោកគក់ទ្វារចំហៀងដ៏ស្រស់ស្អាត ដែលបំពាក់នូវបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ជាមួយនឹងមុខងារឆ្លាតវៃជាច្រើន ដែលធ្វើឲ្យការបោកគក់បានស្អាត កាន់តែងាយស្រួល និងសន្សំសំចៃអគ្គិសនីខ្ពស់បំផុត (Digital Inverter)។ Samsung Drum ប្រើប្រាស់នូវបច្ចេកវិទ្យា Steam Cycle ជាការបោកគក់ដោយប្រើចំហាយទឹកក្តៅ ហើយមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ក្នុងការសម្លាប់មេរោគ ដូចជាបាក់តេរី មេរោគផ្សិត និងអាឡែកហ្ស៊ីផ្សេងៗ បានរហូតដល់ 99.9%។ លើសពីនេះវាក៏បានបំពាក់មកជាមួយនូវបច្ចេកវិទ្យា Eco bubble ដោយរួមបញ្ចូលគ្នានៃកម្លាំងខ្យល់ ទឹក និងពពុះសាប៊ូដែលអាចជ្រាបចូលទៅក្នុងសាច់ក្រណាត់បានយ៉ាងលឿន ជាងទឹកសាប៊ូធម្មតាដល់ទៅ ៤០ដង។ វាក៏ភ្ជាប់ជាមួយនឹងទ្វារតូចមួយ សម្រាប់សម្រួលដល់ការបន្ថែមសម្លៀកបំពាក់ ចូលទៅក្នុងម៉ាស៊ីនដែលកំពុងតែដំណើរការផងដែរ។ រឹតតែអស្ចារ្យជាងនេះទៀតនោះ មុខងារ Bedding និង Baby Care គឺល្អខ្លាំង សម្រាប់អ្នកម្តាយ ដែលមានបុត្រធីតាតូចៗ ព្រោះក្មេងតូចមានស្បែកខ្ចី ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យស្បែកគាត់ងាយនឹងមានប្រតិកម្ម នៅពេលស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ដែលបោកមិនស្អាត។ *** ម៉ាស៊ីនបោកគក់ សាមសុង គឺជាជម្រើសល្អបំផុតសម្រាប់អ្នក។ អ្នកស្រឡាញ់សុខភាព អនាម័យ និងគិតដល់ពេលវេលាជាចម្បង ជឿជាក់បាន លើម៉ាស៊ីនបោកគក់សាមសុងទាំងនេះ។ សូមអញ្ជើញទៅទស្សនាដោយផ្ទាល់ នៅតាមបណ្តាហាងទំនើបសាមសុង និងដេប៉ូចែកចាយរបស់សាមសុងណាមួយ ដែលនៅជិតលោកអ្នកបំផុត ឬទំនាក់ទំនងតាមរយៈលេខ៖ 1800-203232៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	តើលោកអ្នកកំពុងស្វែងរកម៉ាស៊ីនបោកគក់សម្លៀកបំពាក់ ដែលមានគុណភាពល្អ អាចបោកសម្លៀកបំពាក់បានស្អាត សន្សំសំចៃអគ្គិសនីខ្ពស់ ចំណាយពេលវេលាតិច ថែមទាំងមានបច្ចេកវិទ្យាទំនើបទៀតមែនទេ? ដើម្បីងាយស្រួលដល់លោកអ្នក ក្នុងការជ្រើសរើសម៉ាស៊ីនបោកគក់ដែលល្អ ហើយគ្មានការខកបំណងនៅថ្ងៃក្រោយ យើងសូមណែនាំម៉ាស៊ីនបោកគក់ស៊េរីទំនើបចំនួន ៣ម៉ូឌែល ពីសាមសុង ដែលផ្តល់ជូនលោកអ្នក នូវការបោកគក់បានយ៉ាងស្អាតអស្ចារ្យ ផ្តល់នូវផាសុកភាព មានភាពសន្សំសំចៃទាំងពេលវេលា និងថវិកាដោយសារតែមានបច្ចេកវិទ្យា Inverter ជួយសន្សំសំចៃអគ្គិសនីបានខ្ពស់បំផុត និងប្រើប្រាស់ធន់ថែមទៀត។
លោក គង់ មាឃនិន្ទ ប្រធានការិយាល័យគយ និងរដ្ឋាករខណ្ឌជ្រោយចង្វារ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ថាការចុះត្រួតពិនិត្យការជួបជុំនៃក្រុមម៉ូតូធំ នៅខណ្ឌជ្រោយចង្វារ ដើម្បីពិនិត្យថាម៉ូតូទាំងនោះមានបង់ពន្ធតាមច្បាប់ ឬអត់។ ក្នុងប្រតិបត្តិការនៅព្រឹកថ្ងៃទី៨ តុលានេះ នាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករសាខារាជធានីភ្នំពេញបានពិនិត្យឃើញម៉ូតូជាង ១០០គ្រឿងមិនមានពន្ធត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ឡើយ ចំណែកម៉ូតូដែលបានបង់ពន្ធត្រឹមត្រូវ ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យបន្តដំណើរធម្មតា។ លោក គង់ មាឃនិន្ទ បញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះ៖«ក្នុងចំណោមម៉ូតូទាំងនោះ ខ្លះមានស្លាកលេខ តែជាស្លាកលេខក្លែងក្លាយ ខ្លះមិនបានបង់ពន្ធ ហើយមួយចំនួនទៀតបង់ពន្ធមិនគ្រប់ឆ្នាំ។ ម៉ូតូជាង ១០០គ្រឿងនោះយើងរក្សាទុកនៅអគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករសាខារាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីឱ្យពួកគាត់បង់ពន្ធតាមច្បាប់»។ យ៉ាងណាមិញ ប្រធានការិយាល័យគយ និងរដ្ឋាករខណ្ឌជ្រោយចង្វាររូបនេះ អះអាងថា អគ្គនាយកដ្ឋានគយ នឹងបន្តចុះត្រួតពិនិត្យករណីយានយន្តដែលមិនបានបង់ពន្ធត្រឹមត្រូវ។ លោក គង់ មាឃនិន្ទ ក៏បានអំពាវនាវឱ្យម្ចាស់យានយន្តទាំងអស់បង់ពន្ធអាករឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមម៉ូតូធំ បានជួបជុំគ្នានៅស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈមួយ នៅផ្លូវជាតិលេខ៦A ក្នុងខណ្ឌជ្រោយចង្វារ ដើម្បីចេញទៅកម្សាន្តនៅតំបន់ប្រាសាទក្នុងខេត្តសៀមរាប និងគ្រោងត្រឡប់មករាជធានីភ្នំពេញវិញនៅថ្ងៃទី៩ តុលា។ ប៉ុន្តែនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាកររាជធានីភ្នំពេញ បានចុះត្រួតពិនិត្យ ដោយសង្ស័យម៉ូតូទាំងនោះមិនមានពន្ធត្រឹមត្រូវ។ ក្នុងប្រតិបត្តិការនេះ នាយកដ្ឋានគយ បានពិនិត្យឃើញម៉ូតូមួយចំនួនមិនមានពន្ធតាមច្បាប់។
ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បន្តថា ក្នុងអំឡុងពេលកម្ពុជារៀបចំព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗមួយចំនួន ដូចជា ការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ ដែលកំពុងដំណើរការ និងការបោះឆ្នោតជាតិលើកទី៧នាពេលខាងមុខ សុទ្ធសឹងជាគោលដៅនៃការប៉ុនប៉ងវាយប្រហារពីសំណាក់ក្រុមអ្នកជ្រុលនិយម ដើម្បីបំផ្លាញមុខមាត់ប្រទេសជាតិ។ មេដឹកនាំកម្ពុជា បញ្ជាក់ទៅកាន់កម្លាំងនគរបាលជាតិដូច្នេះថា៖«ជាការពិតណាស់ កិច្ចការទាំងអស់នេះ គឺជាអំរែកដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ និងជាវិញ្ញាសាដ៏ស្មុគស្មាញ ដែលតម្រូវឲ្យកងកម្លាំងនគរបាលជាតិមានសមត្ថភាព និងគុណភាពខ្ពស់ រែកពុនដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមទាំងនោះ ដើម្បីបុព្វហេតុសន្តិសុខជាតិ និងភាពសុខដុមរមនារបស់ប្រជាពលរដ្ឋ»។ សម្តេច ហ៊ុន សែន លើកឡើងពីបញ្ហាខាងលើនេះ តាមរយៈសារលិខិតជូនពរ ទៅកាន់កងកម្លាំងនគរបាលជាតិ ក្នុងទិវារម្លឹកខួប៧៨ឆ្នាំនៃការបង្កើតនគរបាលជាតិ ដែលនឹងមកដល់នៅថ្ងៃទី១៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣។ នគរបាលជតិ ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី១៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៤៥។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បានសរសេរយ៉ាងច្រើនដល់កម្លាំងនគរបាលជាតិ ដែលប្រឹងប្រែងបំពេញការងារ ដូចជា ទប់ស្កាត់អំពើភេរវកម្ម បង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋឆ្លងដែនទាន់ពេលវេលា និងការពារសន្តិសុខផ្ទៃក្នុងបានរឹងមាំ ជាដើម។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សរសេរទៀតថា ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងបទល្មើសគ្រឿងញៀន អំពើជួញដូរមនុស្ស អំពើជួញដូរកម្លាំងពលកម្ម និងល្បែងស៊ីសងគ្រប់ប្រភេទ ទទួលបានលទ្ធផលជាវិជ្ជមាន៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ប្រាប់ទៅកម្លាំងនគរបាលជាតិថា សភាពការណ៍ទូទៅអំពីសន្តិសុខ និងសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម នៅតែមានបញ្ហាប្រឈម ដែលបណ្តាលមកពីការបន្តកើតមានឡើងនូវឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន បទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌគ្រប់ប្រភេទ បទល្មើសគ្រឿងញៀន អំពើជួញដូរពលកម្ម អំពើជួញដូរមនុស្ស ពិសេសស្រ្តី-កុមារ បទល្មើសបច្ចេកវិទ្យា រួមទាំងបទល្មើសផ្សេងទៀត។
លោក រីក រ៉េត ជាគ្រូបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញអភិរក្សថ្ម នៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ដែលបានបំពេញការងារជាអ្នកអភិរក្សថ្មអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។ លោក រីក រ៉េត កំពុងបណ្ដុះបណ្ដាលសិស្សជំនាញអភិរក្សថ្ម ចំនួន២០នាក់ ដែលមានសិស្សស្រី ៦នាក់។ បើតាមគ្រូបណ្ដុះបណ្ដាលរូបនេះ ជំនាញអភិរក្សថ្ម ទើបបណ្ដុះបណ្ដាលសិស្សបាន២ជំនាន់តែប៉ុណ្ណោះ។ ចំណេះ និងជំនាញមួយនៅក្នុងការងារអភិរក្សថ្ម គឺសិស្ស ត្រូវសិក្សាពីការព្យាបាលជំងឺថ្មប្រាសាទ។ ប្រាសាទនៅក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរ បានឆ្លងកាត់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ភ្លៀងធ្លាក់ និងកម្ដៅ អស់រយៈពេលប្រមាណ១ពាន់ឆ្នាំ។ ថ្មនៃប្រាសាទទាំងនោះ សុទ្ធតែមានបញ្ហាផ្សេងៗ ដែលត្រូវការព្យាបាល តាមបែបវិទ្យាសាស្រ្ត។ «តាមរយៈបទពិសោធរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ ខ្ញុំបានជួបជំងឺសើរស្បែករបស់ថ្មច្រើន។ វា ជាបញ្ហាសំខាន់បំផុត ព្រោះថ្ម មានបញ្ហាសុខភាពដូចមនុស្សយើងដែរ។ វា មានជំងឺច្រើនមុខ ដែលត្រូវព្យាបាល។» នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក រីក រ៉េត។ បើតាមអ្នកជំនាញរូបនេះ បញ្ហាអាកាសធាតុ និងភាពចាស់ នៃថ្ម បណ្ដាលឱ្យកើតជំងឺសើរស្បែកជាច្រើន។ ជំងឺសើរស្បែកនេះ នឹងធ្វើឱ្យថ្មប្រាសាទពុកផុយផ្នែកខាងក្រៅបន្តិចម្ដងៗ។ អ្នកជំនាញ ត្រូវព្យាបាលថ្ម ដោយប្រើប្រាស់ថ្នាំបែបវិទ្យាសាស្រ្ត។ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់ សូមទស្សនា បទសម្ភាសរវាង លោក សែម វណ្ណា និងលោក រីក រ៉េត ដូចខាងក្រោម៖	សៀមរាប៖ មិនខុសពីមនុស្ស ថ្មប្រាសាទ ក៏មានជំងឺច្រើនប្រភេទផងដែរ។ ឆ្លងកាត់ពេលវេលាចាប់ពីចុងសតវត្សរ៍ទី៩ មក ប្រាសាទខ្លះ មានអាយុកាលជាង១ពាន់ឆ្នាំនៅក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរ។ វ័យកាន់តែចាស់ ថ្មប្រាសាទ កាន់តែជរា ដែលទាមទារការថែរក្សា និងព្យាបាលជំងឺ។
«ព្រៃនៅតំបន់ក្បាលឆាយ គឺជាប្រភពទឹកសាបដ៏សំខាន់បំផុតដែលមិនអាចខ្វះបានទេ ដូច្នេះត្រូវតែការពារឱ្យបាន ទោះត្រូវចំណាយក្នុងតម្លៃណាក៏ដោយ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ យន្ត មីន ដោយអះអាងថា ធ្វើអាជ្ញាធរនឹងការពាព្រៃនេះឱ្យបានដាច់ខាត ដើម្បីរក្សាប្រភពទឹកសាបទុកប្រើប្រាស់នៅទូទាំងខេត្តព្រះសីហនុ។ តាមសំដីដែលដកស្រង់ដោយទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ លោក យន្ត មីន បានបន្ថែមថា ទីតាំងដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ហាមឃាត់ នៃអនុក្រឹត្យលេខ១១៦ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ត្រូវបានជនខិលខូចមួយចំនួនលួចកាប់ឆ្ការរានព្រៃយកដីនោះកាន់កាប់ ដើម្បីស្ដារឡើងវិញអាជ្ញាធរខេត្ត និងសហការជាមួយមន្ត្រីជំនាញកសិកម្មក្នុងការដាំកូនឈើឡើងវិញទាំងអស់។ នេះបើតាមរដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ កូនឈើចំនួន ៥,៥០០ដើម ដែលជាប្រភេទឈើគគីរ និងឈើគ្រញូង ត្រូវបានដាំលើដីទំហំ ៥ហិកតា នៅតំបន់ដែនព្រៃការពារ ដែលលោក យន្ត មីន បានចូលរួមដាំ៕	លោក យន្ត មីន អភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ បានព្រមានចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់លើអ្នកដែលមានមហិច្ឆតាទន្ទ្រានព្រៃនៅតំបន់ក្បាលឆាយ ដោយអះអាងថា គ្មានឡើយការយោគយល់។ លោកបានថ្លែងបែបនេះ នាពិធីដាំកូនឈើឡើងវិញនៅតំបន់ក្បាលឆាយ ចំណុច អូរអារេវ ស្ថិតក្នុងភូមិ២ សង្កាត់លេខ១ ក្រុងព្រះសីហនុ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែកញ្ញា។
ក្នុងចំណោមបេក្ខជនដែលបានចុះឈ្មោះប្រឡងសរុប ១១៧ ០៤៣នាក់ (ស្រី ៦០ ៤២៧នាក់) នៅមណ្ឌលចំនួន២០២ទូទាំងប្រទេស មានបេក្ខជន ១៨៣៨នាក់អវត្តមាន ក្នុងនោះស្រី ៦៩៦នាក់។ ចំនួនអវត្តមានត្រូវជា ១.៥៧ភាគរយនៃចំនួនបេក្ខជនដែលបានចុះឈ្មោះប្រឡង។ ដំណើរកចំនួនពីរថ្ងៃនៃការថ្ងៃប្រឡងនេះ មានបេក្ខជនជួបបញ្ហាសុខភាពចំនួន១៥២ករណី ដោយភាគច្រើនបន្តដំណើរការប្រឡងបានក្រោយការសង្គ្រោះបឋម ដោយលើកលែង១១ករណី ដែលត្រូវបានបញ្ជូនទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ ហើយមិនអាចបន្តការប្រឡងបាន។ ថ្វីដ្បិតការប្រឡងប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងរលូន ដែលមិនមានអ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ តែនៅតែមានករណីបេក្ខជនយកទូរសព្ទ និងយកសំណៅឯកសារចូលក្នុងបន្ទប់ប្រឡង ដែលនាំឲ្យបេក្ខជន២រូបធ្លាក់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ រីឯបញ្ហាអាកាសធាតុ ក៏មិនបានរំខានដល់ដំណើរការប្រឡងនោះដែរ។ ក្រសួងបានរំលឹកផងដែរថា ដំណើរការប្រឡងនេះ មានការចូលរួមពីមន្ត្រីអប់រំប្រមាណ២ម៉ឺននាក់ គរុសិស្ស-និស្សិតជិត២៥០០នាក់ ភាគីពាក់ព័ន្ធជាង២០០០នាក់ និងកម្លាំងសមត្ថកិច្ចប្រមាណ១០ ០០០នាក់។ សូមបញ្ជាក់ថា លទ្ធផលប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ នឹងប្រកាសនៅថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា សម្រាប់រាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្តកណ្តាល សម្រាប់បណ្តាខេត្តឆ្ងាយៗ នឹងប្រកាសនៅថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា៕	ភ្នំពេញ៖ ដំណើរការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិចំណេះទូទៅ និងបំពេញវិជ្ជា (បាក់ឌុប) បានបញ្ចប់ទៅដោយរលូន រីឯភាពមិនប្រក្រតីក៏មិនមានករណីធំដុំគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះដែរ។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ខ្លួន ក្រោយបញ្ចប់ដំណើរការប្រឡងរយៈពេល២ថ្ងៃពេញ។
ជាការកែប្រែមុខមាត់មួយ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត នឹងមិនអនុវត្តទោសប្រហារជីវិតលើឧក្រិដ្ឋជនដែលប្រព្រឹត្តបទល្មើសនោះពេលមានអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំ។ នេះបើតាមការសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់លោក Awwad Alawwad ប្រធានគណៈកម្មការសិទ្ធិមនុស្សអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដោយយោងតាមព្រះរាជក្រឹត្យរបស់មហាក្សត្រប្រទេសនេះ។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា លោក Awwad Alawwad បញ្ជាក់ថា ជំនួសឲ្យទោសប្រហារជីវិត ជនល្មើសនឹងត្រូវជាប់ឃុំក្នុងកន្លែងឃុំឃាំងសម្រាប់អនីតិជនវិញ តែក្នុងរយៈពេលក្រោម១០ឆ្នាំ។ លោក Alawwad ចាត់ទុកព្រះរាជក្រឹត្យរបស់មហាក្សត្រជាជំនួយក្នុងការបង្កើតក្រមព្រហ្មទណ្ឌសម័យទំនើប។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ផ្សាយថា ការសម្រេចចិត្តលុបចោលការអនុវត្តទោសបែបនេះ នឹងរក្សាជីវិតមនុស្សយ៉ាងតិចណាស់៦នាក់មកពីសហគមន៍ស៊ីអ៊ីតភាគតិចដែលកំពុងរង់ចាំការប្រហារជីវិត។ ពួកគេត្រូវបានចោទប្រកាន់ថា ចូលរួមក្នុងបាតុកម្មប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលអំឡុងពេលបដិវត្តន៍អារ៉ាប់ ដែលពេលនោះពួកគេមានអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំនៅឡើយ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៩ អ្នកជំនាញសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏បានស្នើឲ្យទីក្រុងរីយ៉ាដផ្អាកការប្រហារជីវិតពួកគេផងដែរ។ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ជាប្រទេសមានអត្រាអនុវត្តទោសប្រហារជីវិតខ្ពស់មួយលើពិភពលោក។ បទល្មើសមួយចំនួនដូចជា រំលោភព ប្លន់ ភេរវកម្ម និងការរត់ពន្ធគ្រឿងញៀនជាដើម សុទ្ធតែប្រឈមមុខទោសប្រហារជីវិត។ នៅឆ្នាំ២០១៩ រាជាណាចក្រមួយនេះ កាត់ទោសប្រហារជីវិតមនុស្សយ៉ាងតិច១៨៩នាក់ ដែលជាចំនួនមួយដ៏ខ្ពស់។ តាមតួលេខផ្លូវការរបស់រដ្ឋាភិបាល សម្រាប់ឆ្នាំ២០២០ មនុស្ស១២នាក់ ត្រូវបានប្រហារជីវិតតាំងពីខែមករា។ កាលពីសប្ដាហ៍មុន គណៈកម្មការសិទ្ធិមនុស្សអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ក៏បានប្រកាសពីការលុបចោលការវាយនឹងរំពាត់ផងដែរ។ ការដាក់ទោសដោយវាយនឹងរំពាត់នេះ ក៏រងការរិះគន់ខ្លាំងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ ករណីលើកលែង នឹងត្រូវអនុវត្តលើទោសធ្ងន់ធ្ងរមួយចំនួនដូចជាឃាតកម្ម និងលួច៕	អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានប្រកាសលុបចោលការអនុវត្តទោសប្រហារជីវិតសម្រាប់បទឧក្រិដ្ឋដែលបង្កដោយអនីតិជន។ ការលុបចោលនេះ ត្រូវបានប្រកាសក្រោយទីក្រុងរីយ៉ាដសម្រេចចិត្តលុបចោលការដាក់ទោសដោយការវាយនឹងរំពាត់រួចមក។ ចំណាត់ការថ្មីទាំងនេះ មានគោលដៅសម្រួលកំណត់ត្រាសិទ្ធិមនុស្សដ៏អាក្រក់បំផុតមួយរបស់ប្រទេសដែលមាននិន្នាកាអភិរក្សនិយម ដោយមានការជំរុញពីរជ្ជទាយាទ Mohammed bin Salman ។
នៅព្រឹកថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ ប្រជាពលរដ្ឋច្រើនរយនាក់នៃភូមិបង្កោង ឃុំអំពិល ស្រុកប្រាសាទបាគង បានចុះចាប់ត្រីរួមគ្នា ទៅតាមកាលកំណត់ដែលបានព្រៀងទុក។ ពិធីនៅឆ្នាំនេះ បានពន្យារពេលបន្ដិច ដោយសារទឹកក្នុងត្រពាំងបុរាណក្នុងភូមិមានបរិមាណច្រើន យ៉ាងណាគេតែងធ្វើក្នុងខែមាឃជាកំហិត។ មេភូមិបង្កោង លោក ពេជ្រ ឃិន បានឱ្យដឹងថា នេះជាពិធីដែលអ្នកភូមិតែងធ្វើជារហូតមកមិនដែលខានឡើយ។ ហើយការចាប់ត្រីក្នុងត្រពាំងបឹងនេះទៀតសោត ក៏អនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋក្នុងភូមិនេះតែប៉ុណ្ណោះ ទើបអាចចុះចាប់បាន ដោយប្រើឧបករណ៍បុរាណ មានសំណាញ់ អង្រុត ឈ្នាងជាដើម។ លោកបន្ថែមថា អ្នកភូមិទាំងអស់ តម្រូវឱ្យមកជុំគ្នាទាំងព្រលឹមស្រាងៗ ឬអ្នកខ្លះមកតាំងពីយប់ម៉ោង៤ភ្លឺ ដោយរង់ចាំស្ដាប់សញ្ញាដុតកាំជ្រួចពីមេភូមិ ទើបពួកគេអាចចុះចាប់ត្រីបាន។ ពិធីចាប់ត្រីនេះ ក៏ស្របតាមពិធីឡើងមាឃ ឬឡើងអ្នកតាផងដែរ។ ត្រីមួយចំណែកនៃពិធីនេះ តម្រូវឱ្យទុកសម្រាប់ត្រៀមធ្វើទឹកសម្លនំបញ្ចុកសម្រាប់ពិធីនៅថ្ងៃបន្ទាប់ គឺពិធីឡើងអ្នកតា ដែលអ្នកភូមិយកសម្ល បង្អែម ភេសជ្ជៈទៅជុំគ្នានៅសាលាឆទាន។ ទំនៀមនេះ ក៏នៅមានតាមបណ្ដាភូមិដទៃទៀតនៅក្នុងតំបន់អង្គរដែរ តែមិនមានពិធីចាប់ត្រីរួមគ្នាដូចអ្នកភូមិបង្កោងនេះទេ៕	សៀមរាប៖ ដូចរាល់ឆ្នាំ ឱ្យតែដល់ខែមាឃ អ្នកភូមិបង្កោងបានរៀបចំពិធីចាប់ត្រីរួមគ្នា ដើម្បីបង្ហាញពីភាពសប្បាយរីករាយ សាមគ្គីភាព ពិសេសអភិរក្សមរតកពីដូនតាដែលបន្សល់ទុកមកដល់បច្ចុប្បន្នកាល។
ដើម្បីស្វែងយល់ឲ្យបានលម្អិតពីលក្ខណៈពិសេសនៃឥណទានគេហដ្ឋានរបស់ CIMB សូមលោកអ្នកទស្សនាកិច្ចសម្ភាសរវាង កញ្ញា ខន ចំប៉ា នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងលោកស្រី ហេង ធីតា នាយកសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុបុគ្គល នៃធនាគារCIMB ខាងក្រោមនេះ៖ ឥណទានគេហដ្ឋាន ជាឥណទានមួយ ដែលអាចឲ្យអតិថិជនទិញផ្ទះក្នុងក្តីស្រមៃរបស់គាត់បាន ដោយមិនចាំបាច់មានប្រាក់គ្រប់ចំនួននោះទេ។ ធនាគារ CIMB ជាធនាគារថ្នាក់តំបន់មួយ ក្នុងការផ្តល់ឥណទានគេហដ្ឋានដល់អតិថិជន។ លោកស្រី ហេង ធីតា នាយកសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុបុគ្គល នៃធនាគារ CIMB បានឲ្យដឹងថា CIMB អាចផ្តល់ឥណទាន ពី៧០ ទៅ៨០ភាគរយ នៃតម្លៃផ្ទះសរុប ទៅដល់អតិជន។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ធនាគារ CIMB ក៏បានគិតគូរជាស្រេច ក្នុងការការពារអតិថិជនរបស់ខ្លួន ពោលគឺធនាគារ CIMB បន្ថែមជូនការធានារ៉ាប់រងជីវិតដល់អតិថិជន ដែលមានតម្លៃរហូតដល់ ៥ម៉ឺនដុល្លារ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោកស្រី ធីតា ដែលបានបន្តដូច្នេះ៖« នេះជាលក្ខណៈមួយប្លែកពីគេ។ មានតែធនាគារ CIMB មួយគត់ ដែលផ្តល់កម្ចីទិញផ្ទះ បូករួមទាំងការការពាររយៈពេល១០ឆ្នាំ ដែលមានទឹកប្រាក់ចំនួន៥ម៉ឺនដុល្លារ»។ ជាគោលការណ៍ចម្បង អតិថិជនត្រូវមានចំណូលជាក់លាក់ មុននឹងគាត់សម្រេចចិត្តស្នើសុំឥណទាន ពីធនាគារ។តែធនាគារអាចផ្តល់កម្ចីដល់ទៅ៨០ភាគរយនៃតម្លៃផ្ទះក៏ដោយ ប៉ុន្តែទំហំកម្ចីនេះ ក៏អាស្រ័យលើលទ្ធភាពទូទាត់សងរបស់អតិថិជនដែរ។ ម្យ៉ាងទៀតធនាគារ ក៏ពិចារណាពីទីតាំងផ្ទះ ដែលអតិថិជនចង់ទិញ និងប្លង់ផ្ទះនោះ ថាតើមានប្លង់រឹងឬទេ ដើម្បីធ្វើជាវត្ថុបញ្ចាំស្របច្បាប់នោះ។ លោកស្រីនាយកសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុបុគ្គល នៃធនាគារ CIMB បានបន្ថែមថា ធនាគារក៏វិភាគទៅលើប្រវត្តិឥណទានរបស់អតិថិជនដែរ តាមរយៈប្រព័ន្ធ Credit Bureau។ លោកស្រីធីតាបន្ត៖ មុននឹងធនាគារផ្តល់ឥណទាន ទៅឲ្យអតិថិជន គឺយើងនឹងចូលទៅក្នុងប្រព័ន្ធ Credit Bureau ពិនិត្យមើលថា តើអតិថិជនធ្លាប់មានបំណុលនៅកន្លែងផ្សេងទេ? តើគាត់បង់សងទៅឲ្យស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុទៀងទាត់ដែរឬទេ? ចំណុចទាំងអស់ហ្នឹង គឺសំខាន់។ អីចឹងអតិថិជនដែលចង់សុំឥណទាន គាត់គួរតែទៅធនាគារណាមួយ ហើយសួរឲ្យបានច្បាស់។ គាត់មិនគួរទៅធនាគារច្រើននោះទេ ពីព្រោះនៅពេលដែលទៅសួរ គឺធនាគារ នឹងកត់ត្រាចូលទៅក្នុងប្រព័ន្ធ Credit Bureau។ នេះជាប្រវត្តិមួយ ដែលធនាគារពិនិត្យដែរ មុននឹងផ្តល់ឥណទានទៅអតិថិជន»។ សម្រាប់លោកស្រី ធីតា គាត់លើកទឹកចិត្តអតិថិជន ដែលចង់ស្នើសុំឥណទានគេហដ្ឋាន ត្រូវតែដឹងថាតើចង់ទិញផ្ទះនៅកន្លែងណា? ទំហំប៉ុណ្ណា? ហើយចំណូលគាត់ច្បាស់លាស់ឬទេ? អតិថិជន ក៏គួរតែជ្រើសរើសយកធនាគារណាមួយជាដៃគូ ហើយសាកសួរយោបល់ឲ្យបានច្បាស់លាស់ ពោលគឺមិនគួរទៅធនាគារច្រើន ដើម្បីសាកសួរនោះទេ ពីព្រោះវាប្រវត្តិមិនសូវល្អ៕	ភ្នំពេញ៖ ឥណទានគេហដ្ឋាន ត្រូវបានគេកត់សម្គាល់ថា ជាផលិតផលដ៏លេចធ្លោ និងជោគជ័យមួយសម្រាប់ធនាគារជាច្រើន ដោយសារតម្រូវការកើនឡើងឥតឈប់ឈរ។ ក្នុងនោះធនាគារ CIMB ជាធនាគារថ្នាក់តំបន់មួយ ក្នុងការផ្តល់ឥណទានគេហដ្ឋានដល់អតិថិជន ដែលអាចផ្តល់ឥណទាន ពី៧០ ទៅ៨០ភាគរយ នៃតម្លៃផ្ទះសរុប។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ធនាគារ CIMB ក៏បានគិតគូរជាស្រេច ក្នុងការការពារអតិថិជនរបស់ខ្លួន ពោលគឺធនាគារ CIMB បានបន្ថែម ជូនការធានារ៉ាប់រងជីវិត ដល់អតិថិជន ដែលមានតម្លៃរហូតដល់ ៥ម៉ឺនដុល្លារ។
សមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា (ABC) សមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា (CMA) សមាគមសហព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុ និង បច្ចេកវិទ្យានៃកម្ពុជា (CAFT) និងអង្គការ CERISE SPTF បានបើកកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលដល់អគ្គនាយក និងភាគទុនិក ឬក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃគ្រឹះស្ថានធនាគារនិងហិរញ្ញវត្ថុ។ ដោយមានការគាំទ្រពីធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា (NBC) និង Luxembourg Aid Development វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ នឹងតម្រូវឱ្យអ្នកគ្រប់គ្រង នៅតាមបណ្តាគ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុទាំងអស់ ប្រឹងប្រែងរួមគ្នា ដើម្បីធានាបាននូវកិច្ចការពារអតិថិជននៅកម្ពុជា។ វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ ដើម្បីពិនិត្យមើលតួនាទីរបស់ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និងអ្នកគ្រប់គ្រងជាន់ខ្ពស់ក្នុងវិស័យធនាគារ ឬគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុដោយធានាថា ការអនុវត្តកិច្ចការពារអតិថិជន ត្រូវបានដាក់បញ្ចូល និងធានាបាននូវនិរន្តរភាព នៅតាមគ្រឹះស្ថានរបស់ខ្លួន។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ CMA នាថ្ងៃទី ១៦ មិថុនា។ លោក Nitin MADAN នាយកផ្នែកបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវប្រចាំតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ (RIFF SEA) នៃអង្គការ Social Performance Task Force (SPTF) បានលើកឡើងថា អភិបាលកិច្ចសាជីវកម្ម គឺជាចំណុចស្នូលក្នុងការធានាថា កិច្ចការពារអតិថិជន ពិតជាមានសារៈសំខាន់ ហើយគុណតម្លៃរបស់ភាគទុនិក ត្រូវបានការពារ។ លោកបញ្ជាក់ដូច្នេះ ៖ « បរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ និងកិច្ចការពារអតិថិជន មិនមែនជាសកម្មភាពដាំដើមឈើចំនួន ១ ០០០ ដើមនោះទេ តែយើងកំពុង និយាយអំពីរបៀបដែលប្រតិបត្តិការអាជីវកម្មផ្តោតលើអតិថិជន»។ ជាមួយគ្នានេះ លោក សុខ វឿន ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា មានការជឿជាក់ខ្ពស់ចំពោះកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលនេះ ដោយរំពឹងថា នឹងផ្ដល់លទ្ធភាពសម្រាប់ការអនុវត្តប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពនៃស្តង់ដារការពារអតិថិជន (Client Protection Pathway) និងការអនុវត្តនានាក្នុងវិស័យធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ។ សម្រាប់លោក Raymond SIA ប្រធានសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា បានកត់សម្គាល់ពីសញ្ញាវិជ្ជមានក្នុងការអនុវត្តអភិបាលកិច្ចសាជីវកម្មល្អ តាមរយៈការអនុវត្តក្រមប្រតិបត្តិ ដែលមាននៅក្នុងគោលនយោបាយ និងនីតិវិធីផ្សេងៗ។ លោកបន្តនិយាយថា៖ «វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃគំនិតផ្ដួចផ្ដើមក្នុងការពង្រឹងការរួបរួមគ្នា កសាងទំនុកចិត្តនៅក្នុងវិស័យធនាគាររបស់យើង»។ ក្នុងសុន្ទរកថាអបអរសាទរ លោក រ័ត្ន សុវណ្ណនរៈ ដែលជាឧបការីទេសាភិបាលធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា បានលើកឡើងថា គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ បានលើកទឹកចិត្តដល់អគ្គនាយក និងភាគទុនិក ឬក្រុមប្រឹក្សាភិបាល នៃគ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ ឱ្យយល់កាន់តែច្បាស់ និងទទួលស្គាល់តួនាទីរបស់ខ្លួន ក្នុងការធានាដល់កិច្ចការពារ អ្នកប្រើប្រាស់ និងការត្រួតពិនិត្យការអនុវត្តទីផ្សារក្នុងវិស័យធនាគារនិងហិរញ្ញវត្ថុ។ លោកបន្ថែមថា៖ «តួនាទីរបស់ភាគទុនិក និងថ្នាក់គ្រប់គ្រងកំពូលរបស់គ្រឹះស្ថាន មានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការធានាបាននូវកិច្ចការពារអ្នកប្រើប្រាស់ និងប្រតិបត្តិទីផ្សារ»។ បន្ថែមពីនេះ លោក រ័ត្ន សុវណ្ណនរៈ លើកទឹកចិត្តឱ្យគ្រឹះស្ថានធនាគារនិងហិរញ្ញវត្ថុទាំងអស់ បន្តអនុលោមតាមច្បាប់និងបទប្បញ្ញត្តិ ដោយអនុវត្តនូវរាល់គំនិតផ្តួចផ្តើមពីសមាគមនានា ដូចជាគោលការណ៍ស្ដីពីការ ផ្តល់ឥណទាន (Lending Guidelines) ក្រុមប្រតិបត្តិនៃការផ្ដល់កម្ចីប្រកបដោយសមធម៌ (Code of Equitable Lending) ក្រមប្រតិបត្តិសម្រាប់គ្រឹះស្ថានធនាគារនិងហិរញ្ញវត្ថុ (BFI's Code of Conduct) និងចៀសវាងការធ្វើ អាជីវកម្មដែលគ្មានក្រមសីលធម៌ណាមួយដែលប៉ះពាល់ដល់អត្ថប្រយោជន៍របស់អតិថិជន។ គួរបញ្ជាក់ថា កម្មវិធីខាងលើនេះ នឹងមានវគ្គបណ្តុះបណ្តាលចំនួន៨ នឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ២០២៣នេះ ហើយនឹងមានវគ្គបណ្តុះបណ្តាលបន្ថែមទៀតនៅឆ្នាំ២០២៤។ អគ្គនាយក យ៉ាងហោចណាស់ ភាគទុនិក ឬក្រុមប្រឹក្សាភិបាលម្នាក់របស់គ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុ តម្រូវឱ្យចូលរួមវគ្គបណ្តុះបណ្តាលរយៈពេលពេញមួយថ្ងៃ៕	កម្ពុជា នឹងពង្រឹងអភិបាលកិច្ចលើកិច្ចការពារអតិថិជនក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ ។
បង្ហាញខ្លួននៅ World Cup ប្រទេសរុស្ស៊ីឆ្នាំ ២០១៨ រហូតមកដល់កាតាក្នុងឆ្នាំនេះ ប៉ូឡូញឈានជើងពីរលើកជាប់គ្នារហើយសម្រាប់ World Cup បើគិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៦ ដែលកាលនោះពួកគេ បង្ហាញខ្លួនក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោកនេះលើកចុងក្រោយ។ ប៉ូឡូញធ្លាប់ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ លេខ៣ ចំនួន ៣លើកនៃព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ចំណោមការបង្ហាញខ្លួនទាំង ៨លើករួចមកនេះ។ កាលពីឆ្នាំ ២០១៨ ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យ ៣៤ឆ្នាំ រូបនេះក៏ធ្លាប់បានជួយនាំឱ្យក្រុមប៉ូឡូញឈានជើងលេងក្នុង World Cup លើកដំបូងផងដែរប្រចាំប្រវត្តិសាស្ត្រ អំឡុងការប្រកួតធ្វើឡើងនៅប្រទេសរុស្ស៊ី។ កីឡាករសំខាន់ៗដូចជា Poitr Zielinski មកពីក្រុម SSC Napoli និងខ្សែប្រយុទ្ធ Arkadiusz Milik មកពី Juventus ក៏មានវត្តមានជួយប៉ូឡូញសម្រាប់ការប្រកួតប្រជែងពានរង្វាន់ពិភពលោកលើកនេះដែរ។ រូបភាព៖ Thmey Thmey News ក្រៅតែពី Lewandowski ដែលជាកីឡាករមួយរូបល្បីខ្លាំងប្រចាំប៉ូឡូញ ក៏មានកីឡាករល្អៗដែលកំពុងប្រកបអាជីពនៅតាមលីគធំប្រចាំតំបន់អឺរ៉ុបផងដែរ។ ប៉ូឡូញដែលដឹកនាំដោយលោក Czeslaw Michniewicz ជាគ្រូបង្វឹកស្ថិតនៅក្នុងពូល C ដែលរួមមានក្រុម ម៉ិកស៊ិក អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និង អាហ្សង់ទីន។ នេះជាសមាជិកទាំង ២៦ ដែលប៉ូឡូញបានកោះហៅ៖ អ្នកចាំទី៖ Bartlomiej Dragowski (Spezia), Lukasz Skorupski (Bologna), Wojciech Szczesny (Juventus) ខ្សែការពារ៖ Jan Bednarek (Aston Villa), Bartosz Bereszynski (Sampdoria), Matty Cash (Aston Villa), Kamil Glik (Benevento), Robert Gumny (FC Augsburg), Artur Jedrzejczyk (Legia Warsaw), Jakub Kiwior (Spezia), Mateusz Wieteska (Clermont), Nicola Zalewski (Roma) ខ្សែបម្រើ៖ Krystian Bielik (Birmingham City), Przemyslaw Frankowski (Lens), Kamil Grosicki (Pogon Szczecin), Jakub Kaminski (VfL Wolfsburg), Grzegorz Krychowiak (Al-Shabab), Michal Skoras (Lech Poznan), Damian Szymanski (AEK Athens), Sebastian Szymanski (Feyenoord), Piotr Zielinski (Napoli), Szymon Zurkowski (Fiorentina) ខ្សែប្រយុទ្ធ៖ Robert Lewandowski (Barcelona), Arkadiusz Milik (Juventus), Krzysztof Piatek (Salernitana), Karol Swiderski (Charlotte FC)៕	ខ្សែប្រយុទ្ធក្រុម Barcelona កីឡាករ Robert Lewndowski ត្រូវបានកោះហៅឱ្យចូលរួមជាមួយក្រុមជម្រើសជាតិប៉ូឡូញសម្រាប់ការប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍ FIFA World Cup 2022 ដែលធ្វើឡើងនៅប្រទេសកាតាក្នុងពេលខាងមុខ។ World Cup នៅកាតានឹងក្លាយជាការបង្ហាញវត្តមានលើកទី៩ សម្រាប់ប៉ូឡូញនៃព្រឹត្តិការណ៍នេះ។
ចាប់តាំងចូលរួមជាមួយក្រុម Manchester United ដោយផ្ទេរពីរក្រុម Sporting CP របស់ព័រទុយហ្គាល់កាលពីខែមករា ឆ្នាំ ២០២០ មក Bruno ទទួលបានអាវលេខ១៨។ លេងបាន២រដូវកាល Bruno ជួយរកគ្រាប់បាល់ឱ្យបិសាចក្រហមបានចំនួន ៥០គ្រាប់ នៅទូទាំងការបង្ហាញខ្លួនចំនួន១២៦ប្រកួតនៅគ្រប់កម្មវិធី។ សម្រាប់រដូវកាល ២០២២-២៣ ខ្សែបម្រើសញ្ជាតិព័រទុយហ្គាល់ទទួលបានជម្រើសពីគ្រូបង្វឹកថ្មីគឺលោក Erik ten Hag ដោយអាចផ្លាស់ប្តូរយកអាវដែលមានលេខ ៨ ដែលគេស្រលាញ់និងចូលចិត្ត ក្រោយពេលកីឡាករខ្សែបម្រើវ័យចំណាស់ Juan Mata បានចាកចេញពីក្លិបពេលបញ្ចប់រដូវកាល។ ទទួលបានអាវលេខ៨ សម្រាប់រដូវកាលថ្មីជារឿងដ៏រំភើបមួយដែល Bruno ចង់បានដូចទៅនឹងការសាក់លើដៃខាងស្តាំរបស់គេដែលមានរូបលេខ៨។ កីឡាករវ័យ២៧ឆ្នាំ នឹងបង្ហាញខ្លួនឱ្យក្រុមបិសាចក្រហមលើកដំបូងក្នុងឯកសណ្ឋានលេខ៨ នាការប្រកួតមិត្តភាពត្រៀមបើករដូវកាលថ្មី ក្នុងប្រទេសថៃ ក្រុមបិសាចក្រហមថ្ងៃទី៨ កំពុងតែធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសថៃ ដើម្បីត្រៀមការប្រកួតមិត្តភាពទល់ Liverpool នាថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដា។ Bruno Fernandes ក្លាយជាកីឡាករទី៦ហើយប្រចាំ Man United ដែលបានពាក់អាវលេខ៨ នេះនៅក្នុងទឹកដី Old Trafford ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៣ មក។ កីឡាករ៥ រូបដែលធ្លាប់ពាក់អាវលេខ៨នេះ រួមមាន លោក Paul Ince, លោក Nicky Butt, Wayne Rooney, Anderson និង Juan Mata។ ចំណែកខ្សែការពារស្លាបចំណូលថ្មី Tyrell Malacia ក៏នឹងទទួលបានអាវលេខ១២ ដែលខ្លួនធ្លាប់បានប្រើអំឡុងនៅជាកីឡាកររបស់ Feyenoord។ ខ្សែការពារស្លាបឆ្វេងវ័យ២២ឆ្នាំរូបនេះ បានចុះកិច្ចសន្យា៤ឆ្នាំជាមួយបិសាចក្រហម ហើយរូបគេក៏ជាកីឡាករដំបូងដែល Man United បានចុះកិច្ចសន្យាយកមកសម្រាប់រដូវកាល ២០២២-២៣ ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់លោក Erik ten Hag៕	ខ្សែបម្រើ Bruno Fernandes នឹងពាក់អាវលេខ៨ ដែលខ្លួនពេញចិត្តបំផុតនៅក្លិប Manchester United សម្រាប់រដូវកាលក្រោយ ខណៈពេលកីឡាករចំណូលថ្មី Tyrell Malacia ទទួលបានអាវលេខ១២ នៅ Old Trafford។
ក្រសួងសុខាភិបាល បានបញ្ជាក់ថា ឱសថបំប៉នសុខភាព MADURA BOX/10Capsules និងCoffee MADURA BOX/4 Sachets ចាត់ទុកជាឱសថក្លែងក្លាយ ដែលបាននាំចូលកម្ពុជាគ្មានប្រភពច្បាស់លាស់។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ចុះថ្ងៃទី២១ខែមិថុនា បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា«ឱសថក្លែងក្លាយគ្រប់ប្រភេទ គ្រប់ពណ៌ គ្រប់ឡូត៍ ពីបណ្តាឱសថស្ថាន-រង និងអាគារលក់ឱសថបុរាណ នឹងត្រូវប្រមូលកំទេចចោលជាបន្ទាន់»។ បន្ថែមពីនេះ ក្រសួងសុខាភិបាល បញ្ជាឲ្យអ្នកដែលនាំចូល និងចែកចាយ ឱសថខាងលើនេះ បញ្ឈប់សកម្មភាពលក់ និងផ្សព្វផ្សាយ ហើយប្រមូលយកផលិតផលទាំងនោះ ពីទីផ្សារវិញជាបន្ទាន់ មុននឹងអាជ្ញាធរចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់៕	ភ្នំពេញ៖ ឱសថបំប៉នផ្លូវភេទបុរស MADURA BOX/10Capsules និង Coffee MADURA BOX/4 Sachets ដែលនាំចូលមកពីប្រទេសថៃ មានផ្ទុកសារធាតុម្យ៉ាងឈ្មោះ Sildenafil អាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិត (ស្លាប់ដោយសារគាំងបេះដូង)។ នេះបើតាមចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល។
គួររំលឹកថា HMD GLOBAL បានផលិតស្មាតហ្វូន Nokia 4.2 នេះឡើង ដោយយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងមែនទែន។ Nokia 4.2 ដោយបានរចនាឡើង ជាមួយរូបរាងស្លីមយ៉ាងស្រស់ស្អាត ដែល មានទម្ងន់ ១៦១ ក្រាម។ HMD GLOBAL បានរចនាផ្នែកខាងក្រោយ របស់ទូរសព្ទ Nokia 4.2 ដោយមានកាមេរ៉ា ២គ្រាប់ នៅខាងក្រោយជាមួយនឹង Flash មួយគ្រាប់ អមជាមួយ logo របស់ Nokia នៅចំកណ្ដាលទូរសព្ទ ផ្នែកខាងក្រាយយ៉ាងស្រស់ស្អាត។ ផ្នែកខាងស្ដាំ ភ្ជាប់មកជាមួយប៊ូតុងសំឡេង និងប៊ូតុងចាក់សោរ។ លើសពីនេះ Nokia 4.2 បានបំពាក់ប៊ូតុងជំនួយការ Google Assistant នៅផ្នែកខាងឆ្វេងរបស់វា។ ផ្នែកខាងមុខរបស់ទូរសព្ទដែលមានតម្លៃក្រោម ២០០ ដុល្លារនេះ បានបំពាក់មកជាមួយនឹងអេក្រង់ IPS LCD ដែលមានទំហំ 5.71 អ៊ីង កម្រិតបង្ហាញរូបភាព 720 x 1520 pixels ជាមួយដង់ស៊ីតេ 295 ppi។ ទូរសព្ទដែលមានអេក្រង់បែបដំណក់ទឹកមួយនេះ ប្រតិបតិ្តការដោយប្រព័ន្ធ Android 9.0 (Pie) ជាមួយបន្ទះឈីប Qualcomm SDM439 Snapdragon, CPU Octa-core និង GPU Adreno 505។ ទូរសព្ទនេះ មាន RAM 3GB និងអង្គផ្ទុកទិន្ន័យ 32GB និងបំពាក់នូវថាមពលថ្ម 3000mAH។ Nokia 4.2 បានបំពាក់ជាមួយកាមេរ៉ាភ្លោះផ្នែកខាងក្រោយ ដោយមួយគ្រាប់មានទំហំ 13 MP និងកម្រិត f/2.2 និងមួយគ្រាប់ទៀត 2 MP និងកម្រិត f/1/3 អាចថតវីដេអូ 1080p@30fps។ កាមេរ៉ាផ្នែកខាងមុខទំហំ 8 MP កម្រិត f/2.0៕ Nokia Smartphone ធ្វើអោយឲ្យកាន់តែប្រសើឡើង! (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	Nokia 4.2 គឺជាម៉ូឌែលថ្មីមួយរបស់ Nokia ដែលទទួលបានការពេញនិយមយ៉ាងខ្លាំង ទាំងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នឹងក្រៅប្រទេស។ Nokia 4.2 ទើបតែចូលទីផ្សារត្រឹមតែប៉ុន្មានខែមុនប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែយើងឃើញថា ម៉ូឌែលដ៏ស្រស់សង្ហាដែលក្រុមហ៊ុន HMD GLOBAL ផលិតឡើងមួយនេះទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាង ពីសំណាក់ហ្វេនៗរបស់ Nokia នៅកម្ពុជា រហូតដល់លក់អស់ស្ដុក។ បើទោះជាអស់ពីស្ដុកយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏នៅមានអតិថិជនជាច្រើន សួនាំរកជាវម៉ូឌែលដ៏ពេញនិយមមួយនេះ។ ឥឡូវនេះលោកអ្នកអាចរកជាវនូវម៉ូឌែល Nokia 4.2 នេះបានវិញហើយក្នុងតម្លៃពិសេសទៀតផង គឺត្រឹមតែ ១៥៥ ដុល្លារ ព្រោះម៉ូឌែលមួយនេះ ទើបតែមានស្ដុកថ្មីបន្ទាប់ពីអស់ស្ដុកមួយរយៈពេលមក។
ជំនួប FA Cup វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ រវាង Man Utd ទល់នឹង Man City ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងក្លាយជាជំនួបចុងក្រោយបង្អស់ ដែលលោក Ten Hag ដឹកនាំក្រុម Man Utd ក្នុងនាមជាអ្នកចាត់ការ។ យ៉ាងណាអ្នកចាត់សញ្ជាតិហូឡង់ ប្តេជ្ញាថានឹងជួយក្រុមដណ្តើមពានឱ្យបាន ដើម្បីកែប្រែរឿងអាក្រក់ក្នុងរដូវកាល ២០២៣-២៤ ឱ្យមកជាល្អឡើងវិញ។ «ពេលនេះគឺគ្រប់យ៉ាងសម្រាប់តែពានរង្វាន់តែប៉ុណ្ណោះ។ យើងមានឱកាសធំធេងណាស់ ក្នុងការឈ្នះពាន។ នៅក្នុងរយៈពេល ១០ឆ្នាំ ចុងក្រោយមកនេះ វាសឹងតែគ្មានពានរង្វាន់ច្រើនដូចពីមុនសោះនៅក្នុងក្លិប ប៉ុន្តែយើងមានឱកាសក្នុងការឈ្នះពានរង្វាន់ ២ ក្នុងរយៈពេល ២ឆ្នាំ។»។ លោក Ten Hag បានលើកឡើងដូច្នេះក្នុងសន្និសីទកាសែតមុនការប្រកួតមកដល់។ នៅពេលត្រូវបានក្រុមអ្នកកាសែតសួរនាំអំពីអនាគត ថាតើលោក Ten Hag ត្រូវបន្តនៅដឹកនាំ ឬក៏ចាកចេញ នារដូវកាលខាងមុខ។ លោក Ten Hag ហាក់បីគ្មានចម្លើយថ្លែងប្រាប់ត្រឡប់ទៅកាន់សំណួរនេះវិញឡើយ។ លោក Ten Hag បានត្រឹមតែអះអាងថា ចង់ផ្តោតលើការងារ និងជួយក្រុមឈ្នះពានតែប៉ុណ្ណោះ។ «ខ្ញុំគ្មានអ្វីនិយាយច្រើនទេ ខ្ញុំគ្រាន់តែផ្តោតលើការងារ ដែលខ្ញុំត្រូវធ្វើ ហើយគឺដើម្បីឈ្នះការប្រកួតនៅថ្ងៃទី២៥ នេះ។ បន្ទាប់មកយើងនឹងត្រូវស្ថិតក្នុងគម្រោងការបន្តទៀត ហើយនឹងបន្តគ្រោងការអភិវឌ្ឍក្រុមបន្តទៅមុខទៀត។ ខ្ញុំមកកាន់ទីនេះ ដើម្បីឈ្នះពាន ហើយថ្ងៃទី២៥ ខ្ញុំត្រូវតែមានឱកាសក្នុងការទទួលបានវា ហើយយើងនឹងរកបានឱកាសនេះក្នុងនាមជាក្រុមមួយ។»។ លោក Ten Hag បានឆ្លើយតបទៅអ្នកកាសែតបែបនេះ។ ក្រុមរហស្សនាមបិសាចក្រហមធ្លាប់បានឈ្នះពាន FA Cup ចំនួន ១២លើក ប៉ុន្តែការប្រកួតជំនួបផ្តាច់ព្រ័ត្រ ៥លើកចុងក្រោយ ពួកគេប្រកួតឈ្នះបានត្រឹមតែ ១លើក ប៉ុណ្ណោះ។ កាលឆ្នាំ ២០១៦ Man Utd យកឈ្នះលើក្រុម Crystal Palace ក្នុងម៉ោងបន្ថែមដើម្បីគ្រងតំណែងជើងឯក ហើយកាលពីរដូវកាលមុនពួកគេបានប្រកួតចាញ់ Man City លទ្ធផល ២-១ ក្នុងកីឡដ្ឋាន Wembley ម្តងមកហើយ៕	លោក Erik ten Hag អ្នកចាត់ការក្រុម Manchester United នៅតែបង្ហាញក្តីជឿជាក់ថាកូនក្រុមរបស់លោក នឹងឈ្នះ Manchester City ការប្រកួតផ្តាច់ព្រ័ត្រពានរង្វាន់ FA Cup នៅថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភា វេលាម៉ោង ៩យប់ [ម៉ោងនៅកម្ពុជា] នៅកីឡដ្ឋាន Wembley ។
ម្រេចស ក្រហម ខ្មៅ ទឹកជ្រលក់ម្រេចខ្ចីកំពតជាមួយនឹងទឹកខ្មេះទឹកត្នោត តែម្រេចកំពត គឺសុទ្ធតែជាផលិតផល KIRUM ដែលបានបង្កើតឡើងដោយក្រុមហ៊ុនខនហ្វីរេល (Confirel)។ ខនហ្វីរេល (Confirel) គឺជាក្រុមហ៊ុនខ្មែរ។ ចម្ការម្រេចរបស់ក្រុមហ៊ុន ខនហ្វីរេល បានទទួលវិញ្ញាបនបត្រសរីរាង្គលើកដំបូងពី ECOCERT S.A ជាមួយស្តង់ដាអឺរ៉ុប(ESO) និងបទដ្ឋានរបស់អាមេរិក(NOP)។ ECOCERT S.A គឺជាអង្គការត្រួតពិនិត្យ និងផ្តល់វិញ្ញាបនបត្រដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅប្រទេសបារាំង ក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ដោយវិស្វករកសិកម្មដែលចង់ធ្វើការអភិវឌ្ឍលើវិស័យកសិកម្ម ដែលគោរពនូវបរិស្ថាន និងផ្តល់ការទទួលស្គាល់ដល់អ្នកដែលបានចូលរួមនៅក្នុងការផលិតនេះ។ ដូចនេះ ចាប់ពីពេលបង្កើតឡើងមក ECOCERT S.A មានឯកទេសនៅក្នុងការផ្តល់វិញ្ញាបនបត្រ ចំពោះការធ្វើកសិកម្មសរីរាង្គ។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩០ ECOCERT S.A បានរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍ នៃការធ្វើកសិកម្មសរីរាង្គ ដោយការចូលរួមក្នុងការធ្វើសេចក្តីព្រាងបទបញ្ញត្តិ នៅប្រទេសបារាំង និងអឺរ៉ុប។ ស្ថាប័ននេះទទួលបានទំនុកចិត្តពីអ្នកជំនាញ និងអ្នកប្រើប្រាស់ ហើយបានក្លាយទៅជាស្ថាប័នមួយដែលមានគេទទួលស្គាល់ទូទាំងពិភពលោកសម្រាប់ការបញ្ជាក់វិញ្ញាបនបត្រសរីរាង្គ។ ម្រេចកំពត KIRUM បានទទួលវិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ ត្រូវបានការពារដោយច្បាប់ ឬហៅកាត់ថា IGP ដែលធានាការការពារប្រភពដើម គុណភាព និងជំនាញដាំដុះពិសេសរបស់ម្រេចកំពត KIRUM។ ជាមួយវិញ្ញាបនបត្រសរីរាង្គ ECOCERT S.A ចំនួន៣ ដែលចម្ការម្រេចកំពតរបស់ក្រុមហ៊ុនខនហ្វីរេល ទទួលបាននេះផ្តល់ជូនអ្នកប្រើប្រាស់នូវការធានាដោយមិនអាចប្រកែកបានថា ម្រេចកំពត KIRUM គឺជាផលិតផលសរីរាង្គដែលដាំដុះ និងគោរពដាច់ខាតចំពោះបរិស្ថាន។ IGP និងវិញ្ញាបនប័ត្រ ECOCERT S.A ទាំង៣នេះ ធ្វើឲ្យម្រេចកំពត KIRUM ក្លាយជាគ្រឿងទេសលេខមួយ ស័ក្តិសមនឹងកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់វាសម្រាប់ធ្វើ ម្ហូបអាហារ។ KIRUM ត្រូវបានស្គាល់ជាដំបូងតាមរយៈម្រេចកំពតពណ៌ខ្មៅ ក្រហម និងស។ ការផលិតរបស់ KIRUM មានការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងជាបន្តបន្ទាប់ពីមួយឆ្នាំ ទៅមួយឆ្នាំ។ តម្រូវការសកលលោក សម្រាប់ម្រេចកំពតកាន់តែខ្លាំងឡើងដោយសារតែគ្រប់គ្នាស្គាល់ពីកេរ្តិ៍ឈ្មោះដ៏ល្បីរន្ទឺពី សេ្តចនៃម្រេចមួយនេះ។ ក្រុមហ៊ុន ខនហ្វីរេល បានចាប់ផ្តើមដាំដំណាំម្រេចតាំងពីឆ្នាំ២០១០មក។ បច្ចុប្បន្នម្រេចបានដុះនៅលើផ្ទៃដីចំនួន២៥ហិកតា។ ការប្រមូលផលលើកដំបូង គឺនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៤ ហើយបានធ្វើការនាំចេញផលិតផលមួយផ្នែកធំទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសបារាំង៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមហ៊ុនខ្មែរ ខនហ្វីរេល (Confirel) បានកែច្នៃផលិតផលិតផលកសិកម្មជាច្រើនប្រភេទ ក្នុងនោះមាន តែម្រេចកំពត ម្រេចគ្រប់ប្រភេទ ទឹកជ្រលក់ ស្រាទឹកត្នោត ទឹកខ្មេះ ស្ករត្នោត។ល។ ផលិតផលក្រុមហ៊ុន ខនហ្វីរេល (Confirel) សុទ្ធតែត្រូវបានត្រួតពិនិត្យគុណភាពដោយស្ថាប័នអន្តរជាតិ។--
កាសែតនេះបានដកស្រង់ប្រភពមិនចេញឈ្មោះដែលគេមិនអនុញ្ញាតឲ្យនិយាយអំពីការស៊ើបអង្កេតដោយទីភ្នាក់ងារចំណីអាហារនិងឱសថនិងទីភ្នាក់ងារគ្រប់គ្រងនិងបង្ការជំងឺ (CDC) សហរដ្ឋអាមេរិក។ កាសែតនេះបានរាយការណ៍ថាសហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងប្រើទិន្នន័យមកពីប្រទេសកាណាដាដែលថាមនុស្សក្មេងៗជាពិសេសមនុស្សប្រុស«អាយុក្រោម៣០ឆ្នាំ»ដែលបានចាក់វ៉ាក់សាំង Moderna ប្រឈមហានិភ័យជំងឺបេះដូងច្រើនជាងដែលអ្នកដែលចាក់វ៉ាក់សាំង Pfizer។ កាសែត The Washington Post បានប្រាប់ឲ្យដឹងទៀតថាក្រុមមន្ត្រីនៃទីភ្នាក់ងារចំណីអាហារនិងឱសថ និងទីភ្នាក់ងារគ្រប់គ្រងនិងបង្ការជំងឺ (CDC) សហរដ្ឋអាមេរិកក៏កំពុង«ពិនិត្យមើលទិន្នន័យពីសហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីព្យាយាមកំណត់ថាតើមានភស្តុតាងនៃកំណើនហានិភ័យនៅក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋសហរដ្ឋអាមេរិកដែរឬទេ»។ កាលពីខែមិថុនាក្រុមមន្ត្រីសហព័ន្ធទទួលស្គាល់ថា«ទំនងជាមានការទាក់ទិន»រវាងវ៉ាក់សាំង Moderna និង Pfizer ជាមួយនឹងការរលាកសាច់ដុំបេះដូងនៅក្នុងចំណោមមនុស្សចាស់និងក្មេងៗ។នេះតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់កាសែត The Washington Post។ សេចក្តីរាយការណ៍នោះបានបញ្ជាក់ថាផលប៉ះពាល់នៃការរលាកសាច់ដុំបេះដូងដោយសារវ៉ាក់សាំងModerna «ជាការកម្របំផុត»៕ (ព័ត៌មានខ្លះក្នុងសេចក្តីរាយការណ៍នេះដកស្រង់ពីទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានThe Associated Press, Agence France-Presse និងReuters) សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	វ៉ាស៊ីនតោន អត្ថបទមួយនៅលើគេហទំព័រកាសែត The Washington Post កាលពីយប់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ សរសេរថាមន្ត្រីសហព័ន្ធកំពុងស៊ើបអង្កេតរបាយការណ៍ដែលថាវ៉ាក់សាំង Moderna បង្ការជំងឺកូវីដ១៩អាចមានជាប់ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការរលាកសាច់ដុំបេះដូងរបស់មនុស្សក្មេងពេញវ័យគឺខ្លាំងជាងការវាយតម្លៃពីពេលមុន។
លំនៅឋានអារ៉ាខាវ៉ា (Arakawa Residence) ដែលមានម្ចាស់ភាគហ៊ុនធំជាជនជាតិជប៉ុន បានចំណាយទុនវិនិយោគប្រហាក់ប្រហែលជា ៧០លានដុល្លារ ដើម្បីសាងសង់លំនៅឋានបែបប្រណិត មានគុណភាពខ្ពស់ មានសុវត្ថិភាព ផ្តល់ភាពងាយស្រួល និងមានបរិស្ថានល្អសម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរដែលមានចំណូលទាបនិងមធ្យម ហើយមានបំណងចង់រស់នៅផ្ទះបែបស៊ីវីល័យ ថ្លៃថ្នូរនៅកណ្តាលក្រុងភ្នំពេញ។ លោក អាឡិច យ៉ាស៊ូម៉ូតូ (Alex Yasumoto) សហស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុនអារ៉ាខាវ៉ា បានមានប្រសាសន៍នាពិធីប្រកាសលក់លំនៅឋានអារ៉ាខាវ៉ាជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី៩ ខែតុលាថា លំនៅឋានបែបខុនដូនេះ ត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងបំណងឲ្យប្រជាជនកម្ពុជាមានចំណូលទាប និងមធ្យម ឬគូស្វាមីភរិយាថ្មី អាចមានលទ្ធភាពទិញលំនៅឋាន ខុនដូ ដែលមានទីតាំងនៅកណ្តលក្រុងភ្នំពេញបាន។ លំនៅឋានអារ៉ាខាវ៉ា នឹងអនុញ្ញាតឲ្យពួកគាត់ ទទួលបានបទពិសោធន៍ជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ និងរស់នៅសមរម្យ ក្នុងខុនដូទំនើប កណ្តាលទីក្រុងភ្នំពេញ។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន លោក អៀង សុធារ៉ា សហស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុនអារ៉ាខាវ៉ា បានមានប្រសាសន៍ថាអតិថិជនដែលទិញយូនីតក្នុងលំនៅឋានអារ៉ាខាវ៉ា នឹងទទួលបានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិតកូនតចៅ។ លោកបន្ថែមថា៖«យើងខិតខំធ្វើយ៉ាងណា ដើម្បីបង្កើតលំនៅឋានមួយដ៏សមរម្យ ប្រកបដោយគុណភាព សុវត្ថិភាព សោភ័ណភាព ផាសុកភាព គុណធម៌ និងបង្កើតឲ្យមានទម្លាប់រស់នៅក្នុងអគាររួម និងការថែទាំរួម»។ Arakawa Residence ត្រូវបានអ្នកជំនាញវាយតម្លៃថា ជាលំនៅឋានស្តង់ដារជប៉ុនទីមួយនៅកម្ពុជា ដែលបានក្លាយទៅជាគម្រូនៃលំនៅឋាន ឬសំណង់អគារនានា ដែលមានស្តង់ដាជប៉ុនពិតប្រាកដ ជាពិសេសបច្ចេកទេសសំណង់ទាំងមូល និងប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពការពារអគ្គិភ័យ និងប្រព័ន្ធទឹកលូ ជាដើម ដើម្បីបញ្ចៀសនូវក្តីកង្វល់ដល់ម្ចាស់ផ្ទះ ដែលបានទិញរួច។ Arakawa Residence ក៏ជាក្រុមហ៊ុនទីមួយនៅកម្ពុជា ដែលប្រើទុនវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនក្នុងការសាងសង់ទាំងស្រុង ដោយមិនប្រើថវិការរបស់អតិថិជនយកមកសាងសង់ ហើយក៏ជាក្រុមហ៊ុនដំបូងគេនៅកម្ពុជា ដែលអតិថិជនអាចទិញដោយពុំចាំបាច់បង់ប្រាក់កក់ ហើយអាចបង់រំលស់ដោយមិនមានការប្រាក់ ពោលគឺអាចបង់ប្រាក់ប្រចាំខែ ចាប់ពី២៧៣ដុល្លារឡើងទៅ។ Arakawa Residence សាងសង់លើផ្ទៃដីជាង១.៣ ហិកតា នៅដំណាក់កាលទី១ មានចំនួន១០អគារ និងមានកំពស់២១ជាន់ស្មើៗគ្នា។ រាល់ផ្ទះទាំងអស់បែរមុខទៅទិសខាងជើង និងទៅខាងត្បូង ដើម្បីងាយស្រូលក្នុងការស្រួបយកពន្លឺ និងខ្យល់អាកាសគ្រប់រដូវកាល។ Arakawa Residence ត្រូវបានរចនាឡើងសម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលមានសមាជិកគ្រួសារតិច ចង់បានលំនៅឋានប្រណិត មានបរិកាសល្អ តម្លៃសមរម្យ ស្ថិតនៅជិតផ្សារទឹកថ្លា ជាប់មន្ទីរពេទ្យអន្តរជាតិ ជិតសាលារៀន និងសាកលវិទ្យាល័យនានា និងនៅក្បែរផ្សារទំនើប ងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរ ឬរកការងារធ្វើ។ ពលរដ្ឋដែលមានចំណូល ចាប់ពី៦០០ដុល្លារឡើងទៅ អាចទិញបានផ្ទះមួយ ជាប្រភេទស្ទូឌីយោ ឬផ្ទះមានពីរបន្ទប់។ Arakawa Residence បានចាប់ផ្តើមសាងសង់នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ និងគ្រោងបញ្ចប់នៅចុងឆ្នាំក្រោយឆ្នាំ២០២០។ បច្ចុប្បន្ន លំនៅឋានអារ៉ាខាវ៉ា សង់បានដល់១៥ជាន់ ហើយនឹងក្លាយជាទីតាំងដ៏សំខាន់មួយ សម្រាប់និស្សិតសិក្សាផ្នែកសំណង់ស៊ីវិល ចុះមកសិក្សាស្វែងយល់ ពីការអនុវត្តជាក់ស្តែង ពិសេសគម្រោងសំណង់ធំៗបែបនេះ។ ក្រុមហ៊ុនអារ៉ាខាវ៉ាត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០០៨ ដោយវិនិយោគិនខ្មែរ និងជប៉ុន បន្ទាប់ពីទទួលបានជោគជ័យក្នុងការសាងសង់ និងដាក់ឲ្យដំណើរការរួចមកហើយអាផាតមិនឈ្មោះថា Bellevue Serviced Apartments នៅតំបន់ជ្រោយចង្វារ។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមទំនាក់ទំនងការិយាល័យលក់ ដែលមានអាសយដ្ឋាននៅផ្លូវលេខ២៣ ក្នុងភូមិផ្សារទឹកថ្លា សង្កាត់ទឹកថ្លា ខណ្ឌសែនសុខភ្នំពេញ។ ទំនាក់ទំនងលេខទូរសព្ទ៖ 016 328 999 \| 012 582 999 \| 012 706 999 \| 012 845 999 ឬតាមរយៈអ៊ីមែល៖ [email protected] ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖ លំនៅឋានអារ៉ាខាវ៉ា (Arakawa Residence) ដែលជាលំនៅឋានតម្លៃសមរម្យស្តង់ដារជប៉ុនទីមួយនៅកម្ពុជា បានចាប់ផ្តើមបើកលក់ជាផ្លូវការហើយ នៅថ្ងៃទី ៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៩។ លំនៅឋានអារ៉ាខាវ៉ា មានទីតាំងក្នុងសង្កាត់ទឹកថ្លា កណ្តាលក្រុងភ្នំពេញ។
លោក ចាន់ យុត្ថា បានលើកឡើកថា ការធ្វើចរាចរណ៍នៅលើផ្លូវជាតិលេខ៤ ត្រង់ចំណុចស្ពានអូរគគី នៅតែផ្អាកជាបណ្ដោះអាសន្នដដែល។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក មិនបានបញ្ជាក់នោះទេថា កំណាត់ផ្លូវនេះ នឹងត្រូវបើកឲ្យធ្វើចរាចរណ៍វិញនៅពេលណា។ ចំពោះស្ថានភាពទឹក កំពុងតែមានការប្រែប្រួលនៅឡើយ ហើយខណៈនេះភ្លៀងនៅតែបន្តធ្លាក់នៅតំបន់ជួរភ្នំឱរ៉ាល។ នាយកខុទ្ទកាល័យរបស់រដ្ឋមន្ត្រី និងជានាំពាក្យក្រសួងធនធានទឹក បានបន្ថែមថា ក្រៅពីការផ្អាកការធ្វើចរាចរណ៍បណ្ដោះអាសន្ន ជំនន់ទឹកភ្លៀងក៏អាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពប្រចាំរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្លះៗផងដែរ ប៉ុន្តែធ្ងន់ធ្ងរទេ។ លោក ចាន់ យុត្ថា បានបន្តទៀតថា ចាប់ពីថ្ងៃទី១៨ខាង ខែកក្កដា ទៅ ទឹកទន្លេមេគង្គលើ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នឹងហក់ឡើងហើយចាប់ផ្ដើមហូរចូលព្រែក និងតំបន់នានា ដែលស្ថិតនៅអមសងខាងទន្លេមេគង្គ ដែលជាតំបន់ទំនាប ដោយក្នុងនោះ ដូចជា ខេត្តស្ទឹងត្រែង ក្រចេះ ត្បូងឃ្មុំ និងកំពង់ចាម។ លោក ប្រាប់ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ ដែលប្រកបរបរកសិកម្មនៅអមសងខាងផ្លូវទឹក និងតំបន់ទំនាបនានា ឆាប់រួសរាន់ប្រមូលផលនានាឱ្យទាន់ពេលវេលា ចៀសវាងផលប៉ះពាល់ដោយសារទឹកជំនន់ហូរចូល៕	ស្ថានភាពទឹកជំនន់នៅតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៤ ត្រង់ចំណុចស្ពានអូរគគី ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ចាប់ផ្ដើមបានស្រកចុះវិញបន្តិច ហើយ ប៉ុន្តែនៅឡើយត្រង់ចំណុចស្ពានសំរោង ស្រុកកំពង់សីលា ខេត្តព្រះសីហនុវិញ ទឹកកំពុងមានការកើនឡើងខ្លាំង ដោយបានជន់ហូរកាត់ពីលើផ្លូវជាតិជាថ្មីម្តងទៀត ដូច្នេះការធ្វើចរាចរណ៍នៅលើកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ៤ នៅតែផ្អាកជាបណ្ដោះអាសន្នដដែល។ នេះបើតាមលោក ចាន់ យុត្ថា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងធនធានទឹក ដែលបានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ។
បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ដែលបានស្រង់សម្តីលោក លោក ផាន់ ដុងហ្វេង ប្រធានក្រុមហ៊ុនចិនខាងលើថា ក្រោយការដាក់ឱ្យដំណើរការក្នុងជំហានទីមួយ រោងចក្រនេះ អាចផលិត ជី និងថ្នាំកសិកម្ម បានចំនួន៥ម៉ឺនតោនក្នុងមួយឆ្នាំ នឹងពង្រីកការផលិតបានរហូត១០ម៉ឺនតោនក្នុងមួយឆ្នាំ នៃជំហានទី២។ ដើម្បីធានាបាននូវគុណភាព ប្រសិទ្ធភាព ដែលស្របតាមលក្ខខណ្ឌរបស់ដីនៃមុខដំណាំ និងការប្រើប្រាស់ជីឲ្យត្រូវតាមបច្ចេកទេស ក្រុមហ៊ុននឹងរៀបចំមន្ទីរពិសោធន៍គុណភាពដីមុនការផលិតការផលិតជី និងថ្នាំកសិកម្មឈានមកដល់ផងដែរ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ លោក ផាន់ ដុងហ្វេង។ ក្រុមហ៊ុន ហាម៉ីនីវីន អិនវេសមេន បានបោះទុនវិនិយោគក្នុងវិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា អស់រយៈពេល៣ឆ្នាំមកហើយ ពោលតាំងពីឆ្នាំ២០១៦។ បច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុននេះមានផ្ទៃដី១,៣ពាន់ហិចតា សម្រាប់វិនិយោគ លើដំណាំថ្នាំជក់ ចេក ពោត និងរោងចក្រកែច្នៃជី-ថ្នាំកសិកម្ម។ ក្នុងនោះក្រុមហ៊ុនបានដាំថ្នាំជក់លើផ្ទៃដី២០០ហិចតា។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រុមហ៊ុនក៏មានឧបករណ៍សម្ងួតសន្លឹកថ្នាំជក់ ដែលអាចផលិតបាន២-៣ពាន់តោនក្នុងមួយឆ្នាំ នឹងឈានទៅដល់៥ម៉ឺនតោនក្នុងមួយឆ្នាំ នាពេលអនាគតដ៏ខ្លីខាងមុខ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមហ៊ុនចិនមួយឈ្មោះ ហាម៉ីនីវីន អិនវេសមេន នឹងសាងសង់រោងចក្រផលិតជី និងថ្នាំកសិកម្ម លើផ្ទៃដី១៥ហិចតា ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ជាង១០លានដុលា្លរ។ រោងចក្រនេះ នឹងចាប់ផ្តើមសង់ឡើងនៅដើមឆ្នាំ២០២០ នៅក្នុងឃុំត្រពាំងព្រីង ស្រុកតំបែរ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ។
អគ្គនាយិកាបច្ចេកទេសនៃធនាគារជាតិ លោកស្រី ជា សិរី បានលើកឡើងថា ក្នុងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០១៩នេះ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាបានបង្កើនទុនបម្រុងអន្តរជាតិដុលកើនដល់ប្រមាណ ១១,១ ប៊ីលានដុល្លារ ដូច្នេះក្នុងករណីកម្ពុជាមានវិបត្តិ ឬក៏មានការហ៊ុមព័ទ្ធសេដ្ឋកិច្ចណាមួយ កម្ពុជានឹងមានលទ្ធភាពទប់ទល់បញ្ហាទាំងនោះបានរយៈពេល ៥ ខែ ដែលអាចឲ្យរដ្ឋាភិបាលពិភាក្សា ដើម្បីរកដំណោះស្រាយ ឬចរចាផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចជាមួយនឹងបណ្ដាប្រទេសផ្សេងៗបាន។ លោកស្រីបានបន្ថែមថា ការបង្កើតទុនបម្រុងអន្តជាតិនេះ ក៏ជួយជំរុញ និងផ្តល់ទំនុកចិត្តដល់វិនិយោគិនបរទេស ឲ្យមកវិនិយោគនៅកម្ពុជាផងដែរ ព្រោះវិនិយោគិនទាំងនោះនឹងមានភាពជឿជាក់លើ ប្រាក់រៀលរបស់ធនាគារកណ្ដាល ខណៈមានទុនបម្រុងខ្ពស់ ដែលអាចធានាបាននូវស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្តុ និងអត្រាប្តូរប្រាក់ក្នុងទីផ្សារ។ សូមស្ដាប់ប្រសាសន៍របស់លោកស្រី ជា សិរី អគ្គនាយិកាបច្ចេកទេសនៃធនាគារជាតិ ៖	ភ្នំពេញ៖ ប្រទេសកម្ពុជាមានទុនបម្រុងអន្តរជាតិមានចំនួន ១១,១ ប៊ីលានដុល្លារ ដែលអាចជួយធានាដល់ការនាំចូលទំនិញនិងសេវាផ្សេងៗបានប្រមាណ៥ខែ ក្នុងករណីប្រទេសមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច។ លើសពីនេះទុនបម្រុងអន្តរជាតិ ក៏ជួយបង្កើនទំនុកចិត្តដល់វិនិយោគិនបរទេសដែលមានបំណងមករកស៊ីនៅកម្ពុជាផងដែរ។
រដ្ឋអាស៊ីខាងត្បូងឥណ្ឌា និងរដ្ឋអាស៊ីខាងកើតចិនគឺជាប្រទេសដែលមានប្រវត្តិសាស្ត្រយូរអង្វែងរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ។ ចិនមានប្រជាជនជិត១,៣៨ ពាន់លាននាក់។ ឯឥណ្ឌាវិញមានចំនួនប្រជាជនតិចជាងចិនបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះពោលគឺ ១,៣៣ ពាន់លាននាក់។ ចំណែកសកម្មភាពប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសទាំងពីរនេះក៏មានភាពមមារញឹកខ្លាំងដូចគ្នាដែរ។ បើតាមអត្ថបទនៃគេហទំព័រ mentalfloss.com ក្រោមចំណងជើងថា«Why are there so many people in India and China?» កត្តាចម្បងដែលបណ្តាលឲ្យប្រទេសទាំងពីរមានប្រជាជនច្រើនគឺស្បៀងអាហារ។ ប្រទេសទាំងពីរនេះ ស្ថិតនៅតំបន់ត្រូពិច និងមានអាកាសធាតុត្រជាក់បង្គួរ។ អាកាសធាតុបែបនេះ អនុគ្រោះដល់ការធ្វើដំណាំដែលមានបង្កបង្កើនផលបានច្រើន។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ធនធានទឹកដែលមានដូចជាទន្លេ ស្ទឹង ឬបឹងបួរជាដើម ក៏ជាផ្នែកមួយជួយជំរុញការដាំដុះនិងបង្កបង្កើនផលសិកម្មផងដែរ។ ចំណែកវិញដីមានជីវជាតិខ្ពស់ ហើយមានទំហំធំសម្រាប់ការធ្វើកសិកម្ម។ ត្រង់ចំណុចនេះ គេគួរយល់ថា ប្រទេសដែលមានលទ្ធភាពធ្វើកសិកម្មបានល្អ បង្កើតស្បៀងហូបចុកគ្រប់គ្រាន់ ភាគច្រើនតែងបង្កភាពងាយស្រួលក្នុងការរស់នៅ និងអាចបង្កើតកូនចៅជំនាន់ក្រោយបន្តទៀតបានឆាប់រហ័ស។ យ៉ាងណាក៏ដោយអ្នកគួរកត់ចំណាំថា ការកើនឡើងនៃចំនួនប្រជាជនក្នុងតំបន់នេះមិនមែនកើតឡើងក្នុងរយៈពេលត្រឹម១០ ឆ្នាំ ឬ១០០ឆ្នាំនោះទេ។ ពេលខ្លះ វាត្រូវបានរយៈពេលជាច្រើនរយឆ្នាំ រួមទាំងកាលៈទេសៈពិសេសៗជាច្រើនទម្រាំអាចតាមដាន និងកំណត់កត្តារួមចំណែកឲ្យមានកំណើនប្រជាជនច្រើនបែបនេះ៕	អាស៊ីខាងត្បូង ក៏ដូចជាអាស៊ីខាងកើតត្រូវមានឈ្មោះល្បីល្បាញដោយសារមានប្រជាជនរស់នៅច្រើន បើគិតជាដង់ស៊ីតេប្រជាជនសរុប។ តើអ្នកធ្លាប់ឆ្ងល់ទេថា តើមូលហេតុអ្វីបានជាមហាអំណាចធំពីរឥណ្ឌានិងចិនមានចំនួនប្រជាជនរស់នៅច្រើនម្ល៉េះ?
ប្រឡូកក្នុងវិថីសិល្បៈជាង ១០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ Pey Pey Dy ជាប់ឈ្មោះ ជាតារាពហុជំនាញ ពោលគឺជា តារាហ្វេសប៊ុក តារាតិកតុក តួសម្តែង តួកំប្លុកកំប្លែង ពិធីករ តារាចម្រៀង អ្នកសរសេរសាច់រឿង ក៏ដូចជាអ្នកដឹកនាំថតនិងសម្តែងផងដែរ។ កេរ្តិ៍ឈ្មោះលោក Pey Pey Dy កាន់តែល្បីសុះសាយ និងចាក់ស្រែះ នៅក្នុងក្រអៅបេះដូងអ្នកគាំទ្រពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ មិនចេះនឿយណាយ ដោយសារតែ ភាពបិុនប្រសប់កំប្លុកកំប្លែង ផ្គួបផ្សំនិង ទេពកោសល្យ ដុងសិល្បៈ តាំងពីកំណើត និង វោហាស័ព្ទចាក់ទឹកមិនលិច ចាក់ផាមិនដែលចាញ់គេ។ លោក Pey Pey Dy បានឲ្យដឹងលោកបានផ្តើមបង្កើតមាតិកាវីដេអូដំបូងនៅអំឡុងឆ្នាំ ២០១៣ តាមរយៈការសម្តែងជាតួអង្គពីរក្នុងវីដេអូខ្លីបតែមួយ ពោលគឺ បែបសន្ទនាគ្នា ឬ ចាក់ផាគ្នា ហើយជូនកាលក៏កាត់តវីដេអូអ្នកផ្សេងយកមកចាក់ផា ដើម្បីកំដរអារម្មណ៍អ្នកទស្សនា។ លោក Pey Pey Dy បានបន្ថែមថា ខ្ញុំសរសើខ្លួនឯង ដែលខ្ញុំអាចធ្វើបាន និងបត់បែនគ្រប់ទម្រង់នៃសិល្បៈ និន្នាការសង្គម ទទួលយកមតិរះគន់ដើម្បីស្ថាបនា ហើយមិនដែលចុះចាញ់នឹងរុញរាចំពោះកិច្ចការងារសិល្បៈដែលជាចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ខ្ញុំតាំងពីតូចមកម្ល៉េះ។ បច្ចុប្បន្ន លោក Pey Pey Dy កំពុងកាក់កបខ្លាំងលើមុខជំនួញលក់ជ្រក់ជើងទា កិច្ចការងារសិល្បៈ ថតស្ពតពាណិជ្ជកម្ម ផ្សព្វផ្សាយផលិតឲ្យ ក្រុមហ៊ុនល្បីៗទាំងក្នុងនិងក្រៅស្រុក និងលេចមុខលើឆាកតន្ត្រី និងប៉ុស្តិ៍ទូរទស្សន៍នានា គួរឲ្យកក់សម្គាល់។ ជាក់ស្តែងពីពេលថ្មីៗនេះ លោក Pey Pey Dy ត្រូវបានក្រុមហ៊ុន JUSTEEN MIRACLE ចូលចែចូវឲ្យធ្វើជាទូតសុច្ឆន្ទៈថែមទៀតផង។ ភាពជោគជ័យរបស់ លោក Pey Pey Dy បានផ្លាស់ប្តូរ ជោគវាសនានៃការរស់នៅពី ផ្ទះទ្រនំតូច មកក្លាយជាវីឡាស្កឹមស្កៃ ជីវិតហាយសូរ ជិះឡានថ្មីសេរីទំនើបៗ។ សូមរំឭកថា តារាសម្ដែងបែបកំប្លែង Pey Pey Dy មានឈ្មោះពិតថា សេម ឡុងឌី ដែលបានវិវឌ្ឍន៍ខ្លួនពីតារាហ្វេសប៊ុក ទៅជាតារាពហុជំនាញ ជាមួយនឹងសមត្ថភាពដឹកនាំរឿង និងសម្រេចបាននូវសមិទ្ធផល ស្នាដៃសិល្បៈជាបន្តបន្ទាប់ រួមមានរឿង «ខ្មោចនាងភូមិរី» ចាក់ Premiere នៅរោងកុន Major Cineplex ផ្សារទំនើបអ៊ីអន១, រឿង «ប្រម៉ាត់ប្រម៉ង់», រឿង «វិញ្ញាខ្មោច៧ថ្ងៃ», រឿង «កែវណាម៉ាធីតាមុខសេះ», រឿង «នាងនាដឆ្លងជាតិ», រឿង «ទូរសព្ទផ្តាច់ព្រលឹង» និងរឿង «ខ្មោចយាមផ្ទះ» ជាដើមដែលបង្ហោះលើ You Tube ផ្ទាល់របស់លោកជូនមហាជនទស្សនា៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	នៅស្រុកខ្មែរ នរណាដែលថាមិនស្គាល់ Pey Pey Dy? គ្រាន់តែលឺឈ្មោះ Pey Pey Dy ភ្លាម ទាំងក្មេងទាំងចាស់ នឹកដល់ ខ្លីបកំប្លុកកំប្លែង សម្តីចាក់ផាគ្នា ចំអែចំអន់ បាញ់គ្នា ផ្អើលអស់បណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក និង TikTok។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.