Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
ស្ថានទូតចិន បានបញ្ជាក់ថា សម្ភារពេទ្យដែលរដ្ឋាភិបាលខ្លួនបញ្ជូនមកនេះ មានសារធាតុតេស្តរកជំងឺវីរុសចំនួន៥០,០១៦សម្រាប់ ,សម្លៀកបំពាក់ការពារចំនួន១៨០០០កំផ្លេ, វ៉ែនតាការពារចំនួន៣០០០០ និងប្រដាប់វាស់កម្ដៅចំនួន២០០គ្រឿង។ សម្ភារទាំងនេះត្រូវបានទទួលដោយក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា។ ស្ថានទូតចិន បានបញ្ជាក់លើហ្វេសប៊ុកដូច្នេះថា៖«ប្រទេសចិននឹងបន្តផ្តល់ជំនួយជាសម្លៀកបំពាក់ការពារ ម៉ាស និងសម្ភារៈផ្សេងទៀតជាបន្តបន្ទាប់ បន្តផ្តល់កម្លាំងគាំទ្រក្នុងកិច្ចទប់ស្កាត់នឹងជំងឺវីរុសមួយនេះនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា»។ រដ្ឋាភិបាលចិន អះអាងថា ខ្លួននឹងប្រឹងប្រែងជួយកម្ពុជាគ្រប់យ៉ាង ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំង និងទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលវីរុសCOVID-19នេះ។ នោះក៏ព្រោះតែកម្ពុជា បានបង្ហាញការគាំទ្រដល់រដ្ឋាភិបាលចិន ក្នុងគ្រាប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងវីរុសCOVID-19 ដ៏លំបាកកន្លងមក។ លោក Geng Shuang អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ឥឡូវនេះកម្ពុជាកំពុងប្រឈមមុខនឹងការទប់ស្កាត់វីរុសCOVID-19 ដ៏កាចសាហាវ ។ ដូច្នេះវាមិនត្រឹមតែអាចនិយាយបានថា ចិននឹងធ្វើអ្វីគ្រប់យ៉ាងដើម្បីជួយកម្ពុជាទេ ហើយក៏មិនគ្រាន់តែជាតំណាងនៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីពិសេសដែរ ប៉ុន្តែវាពិតជាសាកសមណាស់ សម្រាប់មិត្តភាពដែកថែប នៅក្នុងសហគមន៍វាសនារួមគ្នាតែមួយ។ ចិននឹងបន្តធ្វើការរួមគ្នាជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីយកឈ្នះលើការរាតត្បាតនៃវីរុសCOVID-19នេះ ជាពិសេសរួមចំណែកដល់សន្តិសុខសុខភាពសាធារណៈក្នុងតំបន់ទៀតផង»។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១២ ឧសភានេះ កម្ពុជា នៅសល់អ្នកជំងឺកូវីដ១៩ តែ១នាក់ទៀតប៉ុណ្ណោះ ដែលកំពុងសម្រាកព្យាបាលជំងឺកូវីដ១៩ នៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត ក្រោយពីអ្នកជំងឺ១២១នាក់ បានជាសះស្បើយ៕	ភ្នំពេញ៖ ដូចការគ្រោងទុក រដ្ឋាភិបាលចិន បានបញ្ជូនសម្ភារពេទ្យមកកម្ពុជាបន្ថែមទៀត ដើម្បីទប់ស្កាត់ និងប្រឆាំងជំងឺកូវីដ១៩ តាមជើងយន្តហោះអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ។ ចិនបញ្ជូនសម្ភារពេទ្យទាំងនោះ ចន្លោះពីថ្ងៃទី១១ដល់១៣ ឧសភា។ នេះបើតាមស្ថានទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា។
កីឡាករម៉ូតូទឹកកម្ពុជា សាលី អ៊ូមើត ម្ចាស់ជើងឯកពិភពលោក Pro-Am Ski Super Stock ឆ្នាំ២០១៩ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមហ្វេសប៊ុក អំពីការបរាជ័យក្នុងការប្រកួត World Series 2022ថា គណៈកម្មាការរៀបចំការព្រឹត្តិការណ៍នេះ មិនអនុញ្ញាតឲ្យម្ចាស់ជើងឯករូបនេះចុះឈ្មោះប្រកួតលើវិញ្ញាសា Expert Ski GP ទេ ដោយសារមានការស្នើពីសហព័ន្ធកីឡាម៉ូតូទឹកថៃ ឲ្យដកកីឡាករកម្ពុជា ចេញពីវិញ្ញាសានេះ ជាបន្ទាន់។ បើតាម អ៊ូមើត ការស្នើរបស់ភាគីថៃ ក្រោមហេតុផលខ្លាចកម្ពុជា ឈ្នះជ័យលាភីនេះម្ដងទៀត ព្រោះ Expert Ski GP ជាវិញ្ញាសាសក្ដានុពលរបស់កីឡាករកម្ពុជា។ «វិញ្ញាសា ដែលយើងធ្លាប់តែឈ្នះពាន គឺពេលមកដល់នេះ មានសហព័ន្ធថៃ តវ៉ាថា យើងមិនអាចប្រកួតលើវិញ្ញាសានេះបានទេ ដោយសារយើងធ្លាប់ឈ្នះពានច្រើនពេក។ ហើយយើងត្រូវទៅប្រកួតវិញ្ញាសាផ្សេង ដែលមិនបានត្រៀម ដោយត្រូវជួលម៉ូតូទឹកនៅទីនោះ។ យើងដឹងស្រាប់ហើយ ម៉ូតូទឹកដែលយើងជួលគេ មិនល្អដូចម៉ូតូ យើងធ្លាប់ប្រើប្រាស់ទេ។»។ ម្ចាស់ជើងឯក Pro Aim Ski រូបនេះ ប្រាប់ដូច្នេះ។ .ការប្រណាំងម៉ូតូទឹក World Series 2022 នៅប្រទេសប៉ូឡូញ រូបពី Jet Ski World Series 2022 សាលី អ៊ូមើត ត្រូវបានគណៈកម្មាធិការរៀបចំឲ្យប្រកួតលើ២វិញ្ញាសា គឺ Pro Ski Grand Prix និង Pro-Am Ski Lites ជាមួយ កីឡាករ ម៉ីន មូសស្ដាន ដែលមិនមែនជាវិញ្ញាសាជំនាញរបស់ខ្លួន។ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ដដែលនេះ ម៉ីន មូសស្ដាន ត្រូវបានគណៈកម្មាធិការៀបចំការប្រកួត បញ្ឈប់ភ្លាមៗអំឡុងពេលចាប់ផ្ដើមប្រកួត លើវិញ្ញាសា Pro Ski Grand Prix បើទោះជាកីឡាកររូបនេះ មានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីប្រកួតក៏ដោយ។ ការបញ្ឈប់ភ្លាមនេះ ដោយសារម្ចាស់ផ្ទះប៉ូឡូញ ទទួលបានសំណើពីភាគីថៃ ដែលទំនងជាមូលហេតុ ខ្លាចកីឡាករ ម៉ីន មូសស្ដាន បានឈ្នះជ័យលាភីសម្រាប់ការប្រកួតនេះ។ នេះបើតាម សាលី អ៊ូមើត។ សាលី អ៊ូមើត ប្រាប់បន្ថែមពីការចុះឈ្មោះ មុនទៅប្រកួតនៅប្រទេសប៉ូឡូញថា ៖«វិញ្ញាសានេះ ដើមឡើយឈ្មោះ Pro Aim Ski Modified តែពេលមកដល់អ៊ឺរ៉ុប គេប្ដូរដាក់ថា Expert Ski GP។ ការចុះឈ្មោះមិនមានបញ្ហាអ្វីទេ លុះដល់ពេលមកប៉ូឡូញ សហព័ន្ធថៃ តវ៉ា ដោយសារយើងប្រកួតវិញ្ញាសានេះច្រើនឆ្នាំហើយឈ្នះពានច្រើន។»។ ទោះជាយ៉ាងនោះក្ដី កីឡាករកម្ពុជា ត្រូវប្រកួតលើវិញ្ញាសា ដែលខ្លួនមិនមានសក្ដានុពល ដើម្បីបានពិន្ទុខ្លះ ត្រៀមប្រកួតជុំទី២នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ «ខ្ញុំ គ្រាន់តែជិះឲ្យបានសិន ដល់ទៅប្រទេសអាមេរិក ខ្ញុំនឹងយកម៉ូតូខ្ញុំជិះវិញ។»។ សាលី អ៊ូមើត និយាយបែបនេះ។ ការប្រកួតនេះ កីឡាករកម្ពុជាទាំងពីររូបទទួលបានលទ្ធផលទាបជាងគេបំផុត។ សម្រាប់វិញ្ញាសា Pro Ski Grand Prix សាលី អ៊ូមើត ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ២១ ក្នុងចំណោមកីឡាករ ២៣រូប ដែលក្នុងនោះកីឡាករ២រូបមានតែឈ្មោះ តែមិនចូលរួមប្រកួត។ កីឡាករ២រូបមានតែឈ្មោះ មិនបានប្រកួតនោះ មានកីឡាករ ម៉ីន មូសស្ដាន របស់កម្ពុជា និង កីឡាករ Svae Andersen Daniel ប្រទេសន័រវេស។ ចំពោះវិញ្ញាសា Pro Aim Ski Lites សាលី អ៊ូមើត ទទួលលេខ១២ និង ម៉ីន មូសស្ដាន លេខ១៩ ក្នុងចំណោមកីឡាករ២០រូប។ .ការប្រណាំងម៉ូតូទឹក World Series 2022 នៅប្រទេសប៉ូឡូញ រូបពី Jet Ski World Series 2022 ដោយឡែក ទឹកប្រាក់ ២៤០០០ ដុល្លារ ត្រូវបានចំណាយលើការដឹកជញ្ជូនម៉ូតូទឹក២គ្រឿង របស់កីឡាករ២រូបនេះ ពីកម្ពុជា ទៅប៉ូឡូញ។ ម៉ូតូទឹកទាំងពីរ ត្រូវភាគីថៃស្នើខ្ចីជិះអំឡុងពេលប្រកួត ដោយសារកីឡាករកម្ពុជា មិនអាចជិះប្រកួតបាន ព្រោះខុសប្រភេទវិញ្ញាសា ដែលរបានត្រៀម។នេះ បើតាមកីឡាករ សាលី អ៊ូមើត ។ គួររំលឹកផងដែរថា កីឡាករទាំងពីររូបនេះ មានសមិទ្ធផលជាច្រើនក្នុងឆាកអន្ដរជាតិ ទាំងប្រកួតក្នុងតំបន់ និងនៅខាងអឺរ៉ុប។ នៅឆ្នាំ២០១៩ សាលី អ៊ូមើត ឈ្នះមេដាយមាស ព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោក Jet Ski World Final និងនៅឆ្នាំ២០២១ ឈ្នះមេដាយមាស លើវិញ្ញាសា Pro Aim Ski Modified នៅព្រឹត្តិការណ៍ដដែលនេះ។ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ដូចគ្នានេះដែរ ម៉ិន មូសស្ដាន ឈ្នះមេដាយសំរិទ្ធ លើវិញ្ញាសា Pro Aim Ski Modified នៅឆ្នាំ២០២១និងមេដាយប្រាក់ នៅឆ្នាំ២០១៩។ ក្រៅពីព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោកនេះ កីឡាករទាំងពីរក៏ធ្លាប់ទទួលជ័យលាភីក្នុងតំបន់ជាច្រើនទៀតផងដែរ៕ .ការប្រណាំងម៉ូតូទឹក World Series 2022 នៅប្រទេសប៉ូឡូញ រូបពី Jet Ski World Series 2022	សាលី អ៊ូមើត និង ម៉ិន មូសស្ដាន បរាជ័យក្នុងការប្រកួត World Series 2022 នៅប្រទេសប៉ូឡូញ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៩-២៤ ខែកក្កដា។ ការបរាជ័យនេះ ក្រោយសហព័ន្ធកីឡាម៉ូតូទឹកថៃ ទាមទារឲ្យគណៈកម្មាធិការរៀបចំការប្រកួត ដកបេក្ខភាពកីឡាករកម្ពុជា២រូបនេះ ចេញពីវិញ្ញាសាសក្ដានុពល ដែលទំនងជាខ្លាចកម្ពុជាទទួលបានជ័យលាភីជើងឯក ម្ដងទៀត។
កិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ានលើកទី ៥៦ កំពុងត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅទីក្រុងហ្សាការតា ឥណ្ឌូណេស៊ី ដោយប្រធានបទវិបត្តិនយោបាយមីយ៉ាន់ម៉ា នៅតែសំខាន់សម្រាប់រដ្ឋមន្រ្តីលើកយកទៅពិភាក្សា។ ថ្លែងនៅក្នុងពិធីបើកកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ាន លោកស្រី Retno Marsudi ប្រមុខការទូតឥណ្ឌូណេស៊ី បានអះអាងថា ការឯកភាព ៥ចំណុច ដែលដាក់ចេញដោយមេដឹកនាំអាស៊ាន ក្រោយរដ្ឋប្រហារនៅមីយ៉ាន់ម៉ា នៅតែសំខាន់។ «ការឯកភាព ៥ចំណុច នៅតែជាឯកសារយោង ហើយការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀង ៥ចំណុចនេះ គួរតែជាការផ្តោតរបស់អាស៊ាន»។ លោកស្រី Marsudi ដែលជាប្រធានផ្លាស់វេនអាស៊ានឆ្នាំ២០២៣ ផងនោះ បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅចំពោះមុខរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ានផ្សេងទៀត ដោយបន្តថា កិច្ចខិតខំផ្សេងទៀត ត្រូវតែគាំទ្រការឯកភាព ៥ចំណុចនេះ។ ការឯកភាព ៥ចំណុចមានដូចជា អំពើហិង្សាទាំងអស់នៅមីយ៉ាន់ម៉ា ត្រូវបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់, ការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី, បេសកជនពិសេសរបស់ប្រធានអាស៊ាន ត្រូវសម្របសម្រួលកិច្ចសន្ទនា ដោយមានជំនួយពីអគ្គលេខាធិការអាស៊ាន, ការផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ តាមរយៈមជ្ឈមណ្ឌលផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌អាស៊ាន និងបេសកជនពិសេស និងប្រតិភូ ត្រូវធ្វើដំណើរទៅមីយ៉ាន់ម៉ា ដើម្បីជួបសន្ទនាជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសឥណ្ឌូណេស៊ី បានលើកឡើងថា កន្លងមក ឥណ្ឌូណេស៊ី បានរក្សាទំនាក់ទំនងយ៉ាងខ្លាំង និងធំទូលាយជាមួយភាគីទាំងអស់នៅមីយ៉ាន់ម៉ា ហើយថែមទាំងមានការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយគ្នារហូតដល់ ១១០លើកថែមទៀត។ ត្រង់ចំណុចនេះ ប្រមុខការទូតឥណ្ឌូណេស៊ី បានចាត់ទុកវាជារឿងស្មុគស្មាញ និងមិនមែនងាយស្រួលឡើយ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយទូរទស្សន៍ CNA។ បន្ថែមពីនេះ ប្រធានផ្លាស់វេនអាស៊ានរូបនេះ បានបង្ហាញពីក្តីបារម្ភផងដែរ ជុំវិញការប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និងហិង្សានៅមីយ៉ាន់ម៉ា រួមទាំងជំរុញឱ្យការផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌បន្ថែមទៀតទៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ ដោយឡែក រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសថៃ លោក Don Pramudwinai ក៏ប្រកាសដែរថា លោក បានជួបជាមួយមេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលកំពុងជាប់ឃុំខ្លួននៅពន្ធនាគារ និងរងបទចោទមួយចំនួន ក្នុងក្រុងណៃពិដោ។ តាមការបញ្ជាក់របស់លោក Don នៅក្រៅកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ាននៅឥណ្ឌូណេស៊ី ស្ថានភាពសុខភាពរបស់លោកស្រីស៊ូជី គឺល្អប្រសើរ ហើយវាជាជំនួបដ៏ល្អមួយកាលពីសប្ដាហ៍មុន។ ជុំវិញបញ្ហានេះ ប្រមុខការទូតថៃ បានអះអាងថា លោកស្រីស៊ូជី បានលើកលើកទឹកចិត្តឱ្យមានកិច្ចចរចា។ តាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសថៃ ជំនួបរវាងលោក Don និងលោកស្រី ស៊ូជី ធ្វើឡើងរយៈពេលជាង ១ម៉ោង។ នេះជាជំនួបលើកដំបូងរបស់ប្រមុខការទូតនៃបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន ដែលបានជួបជាមួយលោកស្រីស៊ូជី ចាប់តាំងពីមានរដ្ឋប្រហារយោធា នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១មក៕	រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសឥណ្ឌូណេស៊ី លោកស្រី Retno Marsudi នៅថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដា បានលើកឡើងថា ការអនុវត្តផែនការ ៥ចំណុច ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិនយោបាយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា នៅតែសំខាន់សម្រាប់អាស៊ាន។ ទន្ទឹមនេះ មុនកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសថៃ លោក Don Pramudwinai បានជួបជាមួយលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី មេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលមីយ៉ាន់ម៉ាជាលើកដំបូងផង។
បើតាមលោក មៀច សុផាន់ណា អនុស្សរណៈនេះ ផ្ដោតសំខាន់លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងការនាំចូល ការផលិត និងការចែកចាយផលិតផលឱសថ គ្រឿងសម្អាងក្លែងក្លាយខុសច្បាប់ នាំចូលដោយគ្មានអាជ្ញាបណ្ណ រំលាភលើកម្មសិទ្ធិបញ្ញា រំលោភលើសិទ្ធិនាំចូលផ្ដាច់មុខនៅកម្ពុជា។ ចំណែកឯ លោក ឡី សុភាព ប្រធានសមាគមសហព័ន្ធវិនិយោគិនកម្ពុជា និងជាប្រធានសមាគមអ្នកលក់ឱសថកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ដែរថា ការចុះអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នានេះ មិនត្រឹមតែផ្ដល់អត្តប្រយោជន៍ដល់អ្នកប្រើប្រាស់ប៉ុណ្ណោះទេ គឺថែមទាំងការពារអ្នកវិនិយោគសុចរិត និងបង្កបរិយាកាសប្រកួតប្រជែងដោយស្មោះត្រង់ផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ ផលិតផលក្លែងក្លាយប្រមាណជា១០០តោន ដែលបង្ក្រាបបាននៅរាជធានីភ្នំពេញ នឹងត្រូវដុតចោល នៅដើមខែមីនា និងប្រមាណ១០តោន នៅចុងខែកុម្ភៈនេះ។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកម្ពុជា(AKP) ដែលចុះផ្សាយសម្តីរបស់ លោក មៀច សុផាន់ណា ប្រធានគណៈកម្មាធិការប្រយុទ្ធប្រឆាំងផលិតផលក្លែងក្លាយ ដែលបានថ្លែងក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នា រវាងគណៈកម្មាធិការប្រយុទ្ធប្រឆាំងផលិតផលក្លែងក្លាយ និងសហព័ន្ធវិនិយោគិនកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ។--
តក្កកម្ម តក្កកម្ម គឺជាគំនិតរបស់តក្កករ ដែលអាចយកទៅអនុវត្តបាននៅក្នុងដំណោះស្រាយបញ្ហាជាក់លាក់ណាមួយក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យា។តក្កកម្មអាចជាការរកឃើញផលិតផល ឬដំណើរការផលិតកម្ម ឬអាចជាការរកឃើញអ្វីមួយ ដែលទាក់ទងទៅនឹងផលិតផល ឬដំណើរការផលិតកម្ម។ តក្កកម្មខាងក្រោមនេះ មិនត្រូវបានការពារដោយប្រកាសនីយបត្រតក្កកម្មឡើយៈ ១. ការរកឃើញ ទ្រឹស្តីវិទ្យាសាស្ត្រ និងវិធីសាស្ត្រគណិតវិទ្យា ២. គម្រោងការ ក្បួន ឬវិធីសាស្ត្រសំរាប់ធ្វើជំនួញ សម្រាប់ធ្វើសកម្មភាពហ្វឹកហ្វឺនខាងប្រាជ្ញាសុទ្ធសាធ ឬសម្រាប់លេងល្បែងកំសាន្ត ៣. វិធីសាស្ត្រសម្រាប់ព្យាបាលមនុស្ស ឬសត្វ ដោយការវះកាត់ ឬដោយការព្យាបាល ក៏ដូចជាវិធីសាស្ត្រវិនិច្ឆ័យរោគដែលបានអនុវត្តលើរាងកាយមនុស្ស ឬសត្វ។ បទប្បញ្ញតិ្តនេះមិនយកមកអនុវត្តចំពោះផលិតផលទាំងឡាយដែលយកមកប្រើប្រាស់ក្នុងវិធីសាស្ត្រខាងលើនេះទេ ៤. ផលិតផលឱសថដូចមានចែងក្នុងមាត្រា ១៣៦ នៃច្បាប់ ៥. រុក្ខជាតិ ឬសត្វដែលមិនមែនជាមីក្រូសរីរាង្គ និងដំណើរការកកើត តាមលក្ខណៈជីវសាស្ត្រសំខាន់ៗសម្រាប់ផលិតកម្មរុក្ខជាតិ ឬសត្វ ៦. ប្រភេទផ្សេងៗនៃពូជរុក្ខជាតិណាមួយ។ តក្កកម្មណាដែលការធ្វើអាជីវកម្មពាណិជ្ជកម្មនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា៖ -ផ្ទុយ និងសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ឬសីលធម៌ -មិនការពារជីវិត ឬសុខភាពរបស់មនុស្ស សត្វ ឬរុក្ខជាតិធ្វើឱ្យខូចបរិស្ថានធ្ងន់ធ្ងរ ឬត្រូវបានច្បាប់ហាមឃាត់មិនត្រូវផ្តល់ប្រកាសនីយបត្រតក្កកម្មឱ្យទេ ។ លក្ខខណ្ឌដែលទទួលបានប្រកាសនីយបត្រតក្កកម្ម តក្កកម្មដែលអាចទទួលប្រកាសនីយបត្រតក្កកម្មបាន លុះត្រាតែតក្កកម្មនោះ ៖ ១-ថ្មី ២-មានជំហានរកឃើញថ្មី និង ៣-អាចយកទៅអនុវត្តបាននៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម។ ថ្មី តក្កកម្មដែលអាចចាត់ទុកថាថ្មីបាន លុះត្រាតែតក្កកម្មនោះពុំទាន់មានអ្នកណាបានរកឃើញពីមុន ។ ការរកឃើញពីមុន គឺតក្កកម្មដែលសាធារណជន នៅកន្លែងណាមួយនៅលើពិភពលោកបានដឹងមុនកាលបរិច្ឆេទសុំចុះបញ្ជីសំណុំលិខិតស្នើសុំ ឬកាលបរិច្ឆេទអាទិភាពនៃសំណុំលិខិតស្នើសុំនោះ តាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយ ដោយប្រើរូបភាពជាក់ស្តែង ឬដោយផ្ទាល់មាត់ តាមរយៈការប្រើប្រាស់តក្កកម្មនោះ ឬតាមរយៈមធ្យោបាយផ្សព្វផ្សាយផ្សេងៗទៀត ។ មិនត្រូវចាត់ទុកថាជាការដឹងដល់សាធារណជន ចំពោះករណីដូចខាង ក្រោម ៖ ក-ការដឹងដល់សាធារណជននូវតក្កកម្ម ដែលបានកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលដប់ពីរ(១២)ខែ មុនកាល បរិច្ឆេទសុំចុះបញ្ជីសំណុំលិខិតស្នើសុំ ឬកាលបរិច្ឆេទអាទិភាពនៃសំណុំលិខិតស្នើសុំនោះ ។ ខ-ការធ្វើឱ្យលេចឮខ្ចរខ្ចាយពត៌មានស្តីអំពីតក្កកម្ម តាមរយៈអ្នកដាក់ពាក្យសុំ តាមរយៈអ្នកស្នងរបស់បុព្វជន ឬតាមរយៈការរំលោភរបស់ភាគីទីបីទៅលើអ្នកដាក់ពាក្យសុំ ឬអ្នកស្នងរបស់បុព្វជនដែលបណ្តាលឱ្យលេចឮខ្ចរខ្ចាយពត៌មាននេះ ។ ជំហានរកឃើញថ្មី តក្កកម្មត្រូវចាត់ទុកថាមានជំហានរកឃើញថ្មី ប្រសិនបើតក្កកម្មនោះមិនអាចឱ្យបុគ្គលណាដែលមានកម្រិតធម្មតាក្នុងជំនាញយល់ដឹងបាន ។ អាចអនុវត្តបាននៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម តក្កកម្មមួយត្រូវចាត់ទុកថាអាចអនុវត្តបាននៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម ប្រសិនបើតក្កកម្មនោះអាចត្រូវផលិត ឬត្រូវប្រើប្រាស់នៅក្នុងប្រភេទណាមួយនៃឧស្សាហកម្មបាន ។ សិទ្ធិដែលទទួលបានតាមរយៈប្រកាសនីយបត្រតក្កកម្ម ការធ្វើអាជីវកម្ម នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានូវតក្កកម្មដែលបានទទួលប្រកាសនីយបត្រតក្កកម្មរួចហើយដោយបុគ្គលដទៃទៀត ចាំបាច់ត្រូវតែមានការយល់ព្រមពីម្ចាស់ប្រកាសនីយបត្រតក្កកម្មនោះ ។ ការធ្វើអាជីវកម្ម នៃតក្កកម្មដែលបានទទួលប្រកាសនីយបត្រតក្កកម្មរួចហើ គឺមានន័យថាជាសកម្មភាពណាមួយនៃសកម្មភាពទាំងឡាយខាងក្រោមនេះ ៖ ១-ចំពោះផលិតផលមួយ ដែលបានផ្តល់ជូននូវប្រកាសនីយបត្រតក្កកម្មរួចហើយ ការធ្វើអាជីវកម្មគឺជា ៖ ក-ការផលិត ការនាំចូល ការផ្គត់ផ្គង់សម្រាប់ការលក់ និងការប្រើប្រាស់ផលិតផលនោះ ខ-ការស្តុកទុកផលិតផលនោះ ក្នុងគោលបំណងផ្គត់ផ្គង់ សម្រាប់លក់ ឬប្រើប្រាស់ ២-ចំពោះដំណើរការផលិតកម្មមួយ ដែលបានផ្តល់ជូននូវប្រកាសនីយបត្រតក្កកម្ម រួចហើយ ការធ្វើអាជីវ កម្មគឺជា ៖ ក-ការប្រើប្រាស់ដំណើរការផលិតកម្មនោះ ខ-ការធ្វើសកម្មភាពណាមួយនៃសកម្មភាពទាំងឡាយដូចមានចែងក្នុងចំណុក ក និងចំណុច ខ នៃ ចំណុចទី ១ លើផលិតផល ដែលទទួលបានដោយផ្ទាល់ពីមធ្យោបាយនៃដំណើរការផលិតកម្មនោះ ។ រយៈពេលការពារ ប្រកាសនីយបត្រតក្កកម្ម មានសុពលភាពរយៈពេលម្ភៃ(២០)ឆ្នាំ គិតចាប់ពីកាលបរិច្ឆេទសុំចុះបញ្ជីនៃការស្នើសុំប្រកាសនីយបត្រតក្កកម្ម លុះត្រាតែបានបំពេញតាមលក្ខខណ្ឌដូចមានចែងក្នុង មាត្រា៤៦ នៃច្បាប់៕ ប្រភព៖ នាយកដ្ឋានកម្មសិទ្ធិបញ្ញា នៃក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ព័ត៌មានបន្ថែម៖ ច្បាប់ស្តីពីប្រកាសនីយបត្រតក្កកម្មវិញ្ញាបនបត្រម៉ូដែល មានអត្ថប្រយោជន៍ និងគំនូរឧស្សាហកម្មវិញ្ញាបនបត្រម៉ូដែល មានអត្ថប្រយោជន៍ និងគំនូរឧស្សាហកម្ម ច្បាប់ស្តីពីវិសោធនកម្មនៃច្បាប់ស្តីពីប្រកាសនីយបត្រតក្កកម្មវិញ្ញាបនបត្រម៉ូដែល មានអត្ថប្រយោជន៍ និងគំនូរឧស្សាហកម្មវិញ្ញាបនបត្រម៉ូដែល មានអត្ថប្រយោជន៍ និងគំនូរឧស្សាហកម្ម អត្ថបទទាក់ទង តើអ្វីជាម៉ាកពាណិជ្ជកម្ម (Trademarks)?	ប្រកាសនីយបត្រតក្កកម្ម (Patents) គឺជាវិញ្ញាបនបត្រដែលបាន ផ្តល់ដើម្បីការពារតក្កកម្ម។
ការដាំកូនឈើនេះ ទទួលបានការគាំទ្រពីក្រសួងបរិសា្ថន ក្នុងគោលដៅធ្វើយ៉ាងណាបង្កើនធនធានព្រៃឈើឱ្យមានភាពល្អប្រសើរឡើងវិញ បន្ទាប់ពីរងការកាប់ទន្ទ្រានខុសច្បាប់។ លើសពីនេះ គឺដើម្បីបង្វែរដីព្រៃដែលរិចរឹលឱ្យក្លាយជាព្រៃដែលសម្បូរអនុផលព្រៃឈើ ហើយអាចឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការប្រើប្រាស់របស់សមាជិកសហគមន៍ក្នុងតំបន់។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា កន្លងមក ក្រសួងបរិស្ថាន រួមនឹងដៃគូសហការដូចជា អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា តែងផ្ដល់កូនឈើទៅដល់មន្ទីរបរិស្ថាននៅតាមបណ្ដាខេត្តនានា។ ជាក់ស្ដែងកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០កន្លងទៅ បានផ្ដល់កូនឈើចម្រុះចំនួន៤ពាន់ដើម ដល់មន្ទីរបរិស្ថានខេត្តសៀមរាប យកមកដាំក្នុងឧទ្យានជាតិព្រះជ័យវរ្ម័ន-នរោត្តម ខាងជើងស្ទឹងធំ តំបន់ព្រះអង្គធំ ឃុំខ្នងភ្នំ ស្រុកស្វាយលើ ខេត្តសៀមរាប៕	ភ្នំពេញ៖ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០កន្លងទៅ មន្ទីរបរិស្ថានខេត្តព្រះវិហារ ដាំកូនឈើចំនួន ១៣,២០០ដើម នៅដែនជម្រកសត្វព្រៃគូលែន-ព្រហ្មទេព លើផ្ទៃដីប្រមាណ៧ហិកតា ដើម្បីស្ដារគម្របព្រៃឈើ ដែលរងការកាប់បំផ្លាញខុសច្បាប់កន្លងមក។ នេះបើតាមមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តព្រះវិហារ។
បើតាមការចុះផ្សាយដោយគេហទំព័រវេជ្ជសាស្ត្រ webmd.com ការស្លាប់ដោយហូបទឹកច្រើនលឿនខ្លាំងពេកពិតជារឿងមួយដែលកម្រ ប៉ុន្តែវានៅតែអាចកើតមានឡើង។ លំនាំនេះត្រូវបានគេឲ្យឈ្មោះបច្ចេកទេសថា «Hyponatremia» ឬ «Water Intoxication» ជាភាសាខ្មែរមានន័យថា«ស្រវឹងទឹក»។ វាមានគ្រោះថ្នាក់នៅពេលដែលបរិមាណអំបិល ឬសូដ្យូមនៅក្នុងឈាមមានការធ្លាក់ចុះខ្លាំងក្នុងល្បឿនលឿន។ វេជ្ជបណ្ឌិត Sharon Bergquist មកពីសាកលវិទ្យាល័យពេទ្យ Emory នៃរដ្ឋអាត្លង់តា បាននិយាយថា៖«ហេតុការណ៍ប្រភេទនេះ ពិតជាមានលក្ខណៈកម្រខ្លាំងណាស់។ មនុស្សភាគច្រើនអាចកើតមានបញ្ហាខ្វះសារជាតិទឹក ជៀសជាងលើសសារជាតិទឹកនៅក្នុងខ្លួន»។ បើអ្នកហូបទឹកលើសពី ៤ ទៅ៥លីត្រក្នុងពេលតែមួយ នោះអ្នកអាចនឹងមានបញ្ហា ពីព្រោះថាតម្រងនោមរបស់មនុស្សអាចចម្រោះបរិមាណទឹកប្រមាណតែកន្លះលីត្រប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយម៉ោង។ បរិមាណអំបិល ឬសូដ្យូមជាអ្នករក្សាលំនឹងនៅក្នុងកោសិកា។ បើកម្រិតទឹកមានការកើនឡើងជ្រុល នោះលំនឹងក្នុងកោសិការនឹងមានភាពមិនប្រក្រតី ឬអាចធ្វើឲ្យកោសិការរីករហូតដល់ងាប់បាន។ បរិមាណទឹកច្រើនពេកក៏អាចធ្វើឲ្យខួរក្បាលទទួលរងនូវផលប៉ះពាល់ផងដែរ។ ហេតុដូចនេះហើយទើបទារកតូចៗ ត្រូវបានគ្រូពេទ្យណែនាំមិនឲ្យហូបទឹក ពីព្រោះខ្លួនប្រាណ និងតម្រងនោមពួកគេមានទំហំនៅតូចនៅឡើយ៕	មនុស្សភាគច្រើននិយាយថា ពេលមេឃក្តៅ ឬនៅពេលលេងកីឡាហត់ ចូរពិសាទឹកឲ្យបានច្រើន ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់បរិមាណទឹកដែលបានបាត់បង់ចេញពីខ្លួនប្រាណ។ តើអាចទៅរួចទេ នៅពេលដែលអ្នកហូបទឹកច្រើនពេក ក្នុងពេលខ្លីអាចធ្វើឲ្យអ្នកស្លាប់ ឬមានគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរបាន?
ក្រុមហ៊ុន ស៊ុនស៊ីម៉ិចកូ ផ្តោតសំខាន់លើការផ្តល់ជូនអតិថិជន នូវផលិតផលដែលមានគុណភាពខ្ពស់ មានការធានាត្រឹមត្រូវ រួមមានទូរទស្សន៍ ទូរទឹកកក ម៉ាស៊ីនបោក ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ និងបរិក្ខារផ្ទះបាយជាច្រើនមុខទៀត ដែលសុទ្ធសឹងជាម៉ាកល្បីៗនៅទូទាំងសកលលោក ដូចជា Sony, Panasonic, Samsung, LG, Philips, Sharp, Midea, Electrolux, Akira, Toshiba, Fujioh, Beko, និង Mayer ជាដើម។ ក្នុងឱកាសដ៏មហាឡារិកនេះ ក្រុមហ៊ុន ស៊ុនស៊ីម៉ិចកូ ក៏មិនភ្លេចពីការចួលរួមចំណែកដ៏សំខាន់ នៅក្នុងសង្គមផងដែរ គឺក្រុមហ៊ុនក៏នឹងធ្វើការបរិច្ចាកទឹកប្រាក់ ១ម៉ឺនដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក ទៅដល់ប្រជាជនដែលកំពុងរងគ្រោះដោយសារគ្រោះទឹកជំនន់ផងដែរ។ នៅក្នុងពិធីសម្ពោធប្រូម៉ូសិនដ៏ធំនេះ លោក គង់ ចិត្រា អគ្គនាយកនៃក្រុមហ៊ុន ស៊ុនស៊ីម៉ិចកូ បានថ្លែងឲ្យដឹងដែរថា៖ ក្រុមហ៊ុន ស៊ុនស៊ីម៉ិច មានវត្តមាននៅលើទីផ្សារមកទល់បច្ចុប្បន្ននេះ ក៏ព្រោះដោយសារតែមានការគាំទ្រពីសំណាក់អតិថិជនដ៏ច្រើនលើសលប់ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ភាពសប្បាយរីករាយ និងការពេញចិត្តរបស់អតិថិជន គឺជាការផ្តោតសំខាន់របស់យើងខ្ញុំ ហើយការបើកសម្ពោធប្រម៉ូសិនដ៏ធំនេះ គឺដើម្បីបង្កភាពរំភើបរីករាយជូនដល់អតិថិជនបន្ថែមទៀត និងជាការថ្លែងអំណរគុណផងដែរ ដល់អតិថិជនដែលតែងតែគាំទ្រដល់ក្រុមហ៊ុន ស៊ុនស៊ីម៉ិចកូ អស់រយៈពេលជាង ២៧ឆ្នាំមកនេះ។ ក្រុមហ៊ុនសូមធានាជូនអតិថិជនថា ការផ្តល់ជូនរង្វាន់នេះ គឺជារង្វាន់ពិតៗ នឹងមិនមានការក្លែងបន្លំណាមួយជាដាច់ខាត និងមានតម្លាភាពបំផុត។ ហេតុដូចនេះ សូមអតិថិជនទាំងអស់ កុំអោយឱកាសដ៏ល្អនេះកន្លងផុតទៅ សូមអញ្ជើញរួសរាន់មកកាន់សាខាក្រុមហ៊ុន ស៊ុនស៊ីម៉ិចកូ ដែលនៅជិតលោកអ្នកបំផុត។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា រាល់អតិថិជនដែលចំណាយទឹកប្រាក់ចាប់ពី ១៥០ដុល្លារ នៅគ្រប់សាខា ស៊ុនស៊ីម៉ិចកូ នឹងទទួលបានសន្លឹកឆ្នោត ១ សន្លឹក ដែលមានឱកាសឈ្នះដល់ទៅ ៥ ដងជារៀងរាល់ខែ ដល់បំណាច់ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១។ អតិថិជនដែលទិញកាន់តែច្រើន នឹងទទួលបានសន្លឹកឆ្នោតកាន់តែច្រើន និងមានឱកាសឈ្នះកាន់តែច្រើន។ អមជាមួយគ្នា ក្រុមហ៊ុន ស៊ុនស៊ីម៉ិចកូ ក៏បានប្រកាសបើកសាកល្បងនូវគេហទំព័រថ្មីរបស់ខ្លួន www.sunsimexco.com ដែលអនុញ្ញាតអោយអតិថិជនទាំងអស់ អាចធ្វើការបញ្ជាទិញតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិចនេះ។ ការបើកសាកល្បងនេះ គឺជាដំណាក់ដំបូងប៉ុណ្ណោះ ក្រុមហ៊ុននឹងធ្វើការអភិវឌ្ឍបន្ថែមទៀត ដើម្បីបង្កភាពងាយស្រួលដល់អតិថិជន ក្នុងការទិញទំនិញតាមទូរស័ព្ទដៃ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖ថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ - ដើម្បីអបអរព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក និងជាការថ្លែងអំណរគុណដល់អតិថិជន ដែលតែងតែគាំទ្រក្រុមហ៊ុន ស៊ុនស៊ីម៉ិចកូ អស់រយៈពេលជាង ២៧ ឆ្នាំមកនេះ ក្រុមហ៊ុន ស៊ុនស៊ីម៉ិចកូ បានបើកយុទ្ធនាការប្រូម៉ូសិនពិសេស លក់លាងឃ្លាំង ដែលមានការបញ្ចុះតម្លៃ ការថែមជូនកាដូពិសេសៗ និងឱកាសឈ្នះរង្វាន់រថយន្ត Ford Ecosports 2020 អមជាមួយរង្វាន់ម៉ូតូ និងរង្វាន់ផ្សេងៗជាច្រើនទៀត។ កម្មវិធីចាប់រង្វាន់នេះនឹងធ្វើឡើងជារៀងរាល់ខែ ដោយមានការផ្សាយផ្ទាល់នៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ក្រុមហ៊ុន ស៊ុនស៊ីម៉ិចកូ ចាប់ពីបំណាច់ខែតុលា រហូតដល់បំណាច់ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១។
ស្ថានទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ បានរៀបចំកម្មវិធីជូនដំណើរអត្តពលិកបាល់បោះរទេះជនពិការកម្ពុជាផ្នែកនារីទៅប្រកួត និងទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសជប៉ុន ។ អត្តពលិកបាល់បោះរទេះជនពិការកម្ពុជា នឹងចូលរួមប្រកួតកម្មវិធីផ្លាស់ប្តូរយុវជន JENESYS2022 ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់ថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣។ នៅក្នុងកម្មវិធីជូនដំណើរអត្តពលិក ដែលមានការចូលរួមពីប្រធានសហព័ន្ធកីឡាបាល់បោះរទេះជនពិការកម្ពុជាលោក លី ធុជ ផង ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា លោក អ៊ូអិណុ មានក្តីរំពឹងថាតាមរយៈទស្សនកិច្ចនៅជប៉ុន នឹងជួយអត្តពលិកទទួលបានពិសោធន៍ថ្មីអំពីជំនាញកីឡានេះបន្ថែមទៀត និងយល់ដឹងពីប្រទេសជប៉ុន និងវប្បធម៌ជប៉ុន កាន់តែស៊ីជម្រៅ។ «ខ្ញុំសង្ឃឹមថា អត្តពលិកកម្ពុជា នឹងប្រើប្រាស់បទពិសោធន៍ដែលទទួលបានក្នុងអំឡុងការប្រកួតនៅជប៉ុន ដើម្បីដណ្តើមមេដាយនៅព្រឹត្តិការណ៍ប៉ារ៉ាហ្គេមឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខ»។ លោកទូតជប៉ុន បង្ហាញក្តីសង្ឃឹមបែបនេះនៅចំពោះមុខអត្តពលិករទេះជនពិការនារី មុនពេលចាកចេញទៅជប៉ុន។ ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះដែរ លោក លី ធុជ ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាបាល់បោះរទេះជនពិការកម្ពុជា និងជាអនុប្រធានទី១ អាជ្ញាធរមីន ស្នើសំជំនួយគាំទ្រពីស្ថានទូជប៉ុន ដូចជារទេះរុញប្រកួត ឧបត្ថម្ភក្រុមអត្តពលិកនៅខេត្តសៀមរាប សាងសង់ដំបូលនៅសាលាខេត្តបាត់ដំបង និងសាងសង់ទីលាននៅខេត្តសៀមរាប ដើម្បីអត្តពលិកជនពិការកម្ពុជាមានទំនុកចិត្តក្នុងការហ្វឹកហាត់ដើម្បីត្រៀមប្រកួតប៉ារ៉ាហ្គេមខាងមុខនេះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ជុំវិញការស្នើនេះលោក អ៊ូអិណុ ដែលទើបចូលកាន់តំណែងជាឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជាថ្មីមិនទាន់ឆ្លើយតបយ៉ាងណានោះទេ ដោយលោកត្រូវពិភាក្សាជាមួយក្រុមការងាររបស់លោកជាមុនសិន។ ក្រុមអត្តពលិកបាល់បោះរទេះជនពិការកម្ពុជានារី១៥រូប និងប្រតិភូ៥រូប នឹងចូលរួមកម្មវិធីបណ្តាញផ្លាស់ប្តូរសិស្សនិស្សិត និងយុវជនរជប៉ុន-អាស៊ីបូព៌ាដែលហៅកាត់ថា JENESYS។ កម្មវិធី JENESYS បង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងជំរុញការយល់ដឹង និងកសាងទំនុកចិត្តរវាងប្រជាជនជប៉ុន និងបណ្តាប្រទេសចូលរួម ដើម្បីសាងមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃកិច្ចសហប្រិតបត្តិការ និងចំណងមិត្តភាពនៅអនាគត។ តាមរយៈកម្មវិធីនេះ ក្រសួងការបរទេសជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជាបានអញ្ជើញយុវជនកម្ពុជាជាង២១០០នាក់ហើយទៅទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសជប៉ុន តាំងពីឆ្នាំ២០០៧មក៕	ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា លោក អ៊ូអិណុ អាតស៊ូហ្ស៊ី សង្ឃឹមក្រុមកីឡាបាល់បោះរទេះជនពិការកម្ពុជានឹងទទួលបានមេដាយក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាប៉ារ៉ាហ្គេមឆ្នាំ២០២៣ (ASEAN Para Game) តាមរយៈទស្សនកិច្ច និងការប្រកួតនៅប្រទេសជប៉ុន។
សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា នៅថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា បានប្រកាសថា កម្ពុជា នឹងមិនចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលសន្តិភាពអ៊ុយក្រែននោះទេ ក្រោមហេតុផលអវត្តមានភាគីពាក់ព័ន្ធ រុស្ស៊ី និងមើលមិនឃើញពីភាពជោគជ័យ ក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយលើសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន។ កិច្ចប្រជុំសន្តិភាពអ៊ុយក្រែន គ្រោងរៀបចំនៅស្វ៊ីស ដែលជាប្រទេសមួយត្រូវបានចាត់ទុកជាអព្យាក្រឹត ក្នុងថ្ងៃទី១៥ និង១៦ ខែមិថុនា ខណៈភាគីរុស្ស៊ី មិនត្រូវបានអញ្ជើញឱ្យចូលរួមឡើយ។ ជុំវិញអវត្តមានរបស់កម្ពុជានៅក្នុងកិច្ចប្រជុំសន្តិភាពអ៊ុយក្រែន ដែលមានប្រទេស និងអង្គការជិត៩០ បានបញ្ជាក់ចូលរួមហើយនោះ លោក គង់ ភោគ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានពន្យល់ថា វាមិនពាក់ព័ន្ធនឹងជំហររបស់កម្ពុជាលើអ៊ុយក្រែនឡើយ។ «ការសម្រេចចិត្តចូល ឬមិនចូលរួម ជាសិទ្ធិរបស់រដ្ឋអធិបតេយ្យនីមួយៗ ដោយពិនិត្យលើភាពជាក់ស្តែង និងភាពប្រាកដប្រជា ថាតើទាំងអស់នេះ វានឹងចូលរួមចំណែកទៅដល់ការស្វែងរកដំណោះស្រាយមួយ ដែលនាំទៅដល់សន្តិភាពយូរអង្វែង ឬក៏យ៉ាងណា។ មិនមែនជាការកំណត់ថាតើជាការផ្លាស់ប្តូរជំហរ ឬក៏យ៉ាងណានោះទេ»។ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេស បានឆ្លើយតបសំណួរអ្នកសារព័ត៌មានបែបនេះ នៅទីស្តីការក្រសួង។ ក្រោមប្រធានបទ «គោលនយោបាយការបរទេសកម្ពុជាក្នុងបរិបទអាស៊ាន» រៀបចំដោយក្លឹបអ្នកកាសែតកម្ពុជា លោក គង់ ភោគ ដែលជាឧត្តមមន្រ្តីអាស៊ានរបស់កម្ពុជាផងនោះ បានបន្តពន្យល់ថា នៅក្នុងដំណោះស្រាយណាមួយ វាគឺចំបាច់មានភាគីពាក់ព័ន្ធចូលរួម ដើម្បីធានាថាការសម្រេចចិត្តលើបញ្ហាណាមួយ នឹងត្រូវបានអនុវត្តពេញលេញ, នាំប្រយោជន៍ដល់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ហើយមិនធ្វើឱ្យស្ថានភាពមានភាពស្មុគស្មាញ។ នៅចំពោះមុខអ្នកសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក មន្រ្តីទូតដែលប្រកបដោយបទពិសោធនរូបនេះ បានលើកឡើងថា អ្វីដែលកម្ពុជាគិតគូរ គឺរួមចំណែក នៅក្នុងកិច្ចខិតខំស្វែងរកដំណោស្រាយសម្រាប់សង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន។ បើតាមលោក គង់ ភោគ ជំហររបស់កម្ពុជា គឺជាដំណោះស្រាយប្រកបដោយភាពយូរអង្វែង និងនិរន្តរភាព។ កន្លងមក កម្ពុជា បានចូលរួមជាមួយបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀត នៅមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយថ្កោលទោសរុស្ស៊ី ពាក់ព័ន្ធនឹងការឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន ដែលបំពានធម្មនុញ្ញរបស់អង្គការអន្តរជាតិមួយនេះ និងមិនគោរពអធិបតេយ្យប្រទេសដទៃ៕	ការមិនចូលរួមរបស់កម្ពុជា ក្នុងកិច្ចប្រជុំសន្តិភាពអ៊ុយក្រែន ដែលគ្រោងរៀបចំនៅពាក់កណ្តាលខែមិថុនា គឺមិនពាក់ព័ន្ធជំហរលើអ៊ុយក្រែនឡើយ។លោក គង់ ភោគ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានបញ្ជាក់បែបនេះ ទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ដោយបន្តថា ជំហរកម្ពុជា គឺចង់បានដំណោះស្រាយប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងយូរអង្វែង លើសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន។
តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន ចេញនៅថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១នេះ លោក ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាល អះអាងថា ការអនុញ្ញាតឲ្យមន្ទីរពេទ្យឯកជននៅរាជធានីភ្នំពេញ ទទួលព្យាបាលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ គឺដើម្បីជួយសម្រួលបន្ទុករបស់មន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ។ កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមេសា លោករដ្ឋមន្រ្តី បានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានមួយដែរ ដោយអនុញ្ញាតឲ្យមន្ទីរពេទ្យឯកជននៅទូទាំងប្រទេស អាចធ្វើតេស្តរកវីរុសកូវីដ-១៩ តាមរយៈការប្រើឧបករណ៍ធ្វើតេស្ត Rapid Agent Test COVID-19។ ប៉ុន្តែ សេចក្តីសម្រេចរបស់លោក នៅថ្ងៃ២៥ ខែមេសានេះ គឺអនុញ្ញាតឲ្យតែមន្ទីរពេទ្យឯជននៅរាជធានីភ្នំពេញប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចទទួលព្យាបាលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩។ ឧបករណ៍វេជ្ជសាស្រ្ត Rapid Agent Test COVID-19 គឺអាចប្រើពេលត្រឹម១៥នាទីប៉ុណ្ណោះ ក្នុងការដឹងលទ្ធផលថា បុគ្គលណាម្នាក់ ផ្ទុកជំងឺកូវីដ-១៩ ឬក៏អត់។ កន្លងមក វិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រកម្ពុជា និងមន្ទីរពិសោធន៍ផ្សេងទៀតនៅកម្ពុជា ប្រើពេលដល់ទៅ១ថ្ងៃ ឬ២ថ្ងៃ ឬអាចឈានដល់៣ថ្ងៃ ក្នុងការដឹងលទ្ធផលធ្វើតេស្តរកវីរុសកូវីដ-១៩។ ចំពោះការអនុញ្ញាតឲ្យមន្ទីរពេទ្យឯជននៅរាជធានីភ្នំពេញ ទទួលសិទ្ធិព្យាបាលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ គឺស្ថិតក្នុងស្ថានការណ៍ដែលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ នៅកម្ពុជា កើនឡើងកាន់តែច្រើន ហើយអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលមានចំនួនច្រើនបំផុតនោះ គឺនៅរាជធានីភ្នំពេញនេះឯង។ ដោយសារតែចំនួនអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ កើនឡើងជាគំហុកបែបនេះហើយ ទើបធ្វើឲ្យមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋនិងកន្លែងព្យាបាលផ្សេងទៀត ដែលរដ្ឋាភិបាលរៀបចំកន្លងមក មិនអាចផ្ទុកអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩អស់ ជាហេតុធ្វើឲ្យរដ្ឋាភិបាលស្វះស្វែងរកទីតាំងបន្ថែម ដើម្បីរៀបចំធ្វើជាកន្លែងព្យាបាលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩។ ជាក់ស្តែងទីតាំង២របស់រដ្ឋ គឺពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក និង វិទ្យាស្ថានជាតិពហុបច្ចេកទេសកម្ពុជា ត្រូវបានយកមកធ្វើជាកន្លែងព្យាបាលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ ជាបណ្តោះអាសន្ន។ ក្រៅពីនេះ ទីតាំងឯកជនមួយចំនួន ក៏ក្លាយជាកន្លែងព្យាបាលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ ដែរ ដូចជា មជ្ឈមណ្ឌលកោះពេជ្រ និង មជ្ឈមណ្ឌល ដឹព្រីមៀរ សម្រាប់ជួលឲ្យគេរៀបចំពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍និងពិពីផ្សេងៗ បានឲ្យរដ្ឋាភិបាលខ្ចីជាបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីធ្វើជាកន្លែងព្យាបាលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩។ ក្រុមគ្រូពេទ្យនៅរាជធានីភ្នំពេញ សម្រាប់ព្យាបាលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ ក៏ទំនងជាខ្វះដែរ។ ដូច្នេះហើយ ទើបក្រសួងសុខាភិបាល យកក្រុមគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្ត៤០នាក់ពីខេត្តកំពង់ចាម និងក្រុមគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្ត៤០នាក់ពីខេត្តកំពង់ស្ពី មកកាន់រាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីជួយព្យាបាលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩៕	មិនត្រឹមតែត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យធ្វើតេស្តរកវីរុសកូវីដ-១៩ទេ មន្ទីរពេទ្យឯកជននៅរាជធានីភ្នំពេញ អាចទទួលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩យកទៅព្យបាលថែមទៀត ខណៈកាលពីមុនមិនត្រូវបានអនុញ្ញាត។
អគ្គនាយករដ្ឋាករទឹកស្វយ័តសៀមរាប លោក ចាន់ សេងឡា បានឱ្យដឹងថា បើទោះក្នុងរដូវប្រាំង បរិមាណទឹកនៅតាមរោងចក្រប្រព្រឹត្តិកម្មចម្រោះទឹកស្អាតមានភាពថមថយពិតមែន តែពុំមានសញ្ញា នៃការខ្វះទឹកស្អាតសម្រាប់ប្រើប្រាស់ឡើយ។ លោកបន្តថា បច្ចុប្បន្នរោងចក្រផលិតទឹកស្អាតរបស់រដ្ឋាករ ទឹកស្វយ័តសៀមរាប មានលទ្ធភាពផលិតទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃចំនួន៩ម៉ឺនម៉ែត្រគីបក្នុងមួយថ្ងៃ ខណ់ៈការប្រើប្រាស់មានចំនួនត្រឹមជិត ៣ម៉ឺនម៉ែត្រគីបប៉ុណ្ណោះ។ លោក ចាន់ សេងឡា ពន្យល់ថា បច្ចុប្បន្នបណ្ដាញទឹកស្អាតដែលបានតរួចមានប្រមាណ៨០ភាគរយ ក្នុងក្រុងសៀមរាប ខណៈដែលមានតបណ្ដាញប្រើប្រាស់សរុបមានខ្ទង់២ម៉ឺនគ្រួសារប៉ុណ្ណោះ។ លោកបន្ថែមថា ពលរដ្ឋភាគច្រើនមិនទាន់ភ្ជាប់បណ្ដាញទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ទេ ទោះបណ្ដាញរត់កាត់មុខផ្ទះក៏ដោយ គឺពួកគេនៅបន្តប្រើប្រាស់ទឹកអណ្ដូង។ ជាមួយគ្នានេះដែរ រដ្ឋាករទឹកស្វយ័តសៀមរាប ក៏កំពុងត្រៀមទទួលសមិទ្ធផលថ្មីមួយទៀត នោះគឺវត្តមាន នៃរោងចក្រប្រព្រឹត្តិកម្មទឹកស្អាតនៅសង្កាត់ជ្រាវ ដែលទាញទឹកពីទន្លេសាប។ រោងចក្រនេះនឹងអាចភ្ជាប់ បណ្ដាញប្រើប្រាស់ក្នុងក្រុងពីខែមេសា តទៅ។ ចំពោះការតបណ្ដាញទឹកស្អាតទៅកាន់ភូមិអភិវឌ្ឍន៍រុនតាឯក នៃស្រុកបន្ទាយស្រី វិញ បច្ចុប្បន្នសម្រេចបាន១០០ភាគរយហើយ ក្នុងនោះបានតបណ្ដាញដល់ពលរដ្ឋជាង១ពាន់គ្រួសារ។ ចំណែកនៅតំបន់ពាក់ស្នែងវិញ អគ្គនាយករដ្ឋាករទឹកស្វយ័តសៀមរាប បញ្ជាក់ថា កំពុងដំណើរការ អូសបណ្ដាញបានប្រមាណ៨០ភាគរយ ហើយគ្រោងនឹងបញ្ចប់នៅខែ ឧសភា ខាងមុខ៕	សៀមរាប៖ មិនមានសញ្ញានៃការខ្វះទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ឡើយ សម្រាប់ក្រុងសៀមរាប។ ផ្ទុយទៅវិញ ការផលិតទឹកស្អាតនាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺលើសពីតម្រូវការទៅវិញទេ។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមអញ្ជើញស្តាប់បទសម្ភាសរវាងកញ្ញា ចៅ ជីញលីលី សហស្ថាបនិកPAPA Deliver ជាមួយកញ្ញា អ៊ូ សុខមាននៃសារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទខាងក្រោម ដូចតទៅ៖ បើតាមយុវតីរូបនេះ ដែលទើបបញ្ចប់បរិញ្ញាបត្រ ផ្នែកពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក នៅភ្នំពេញ បច្ចុប្បន្នមានក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូន២០ក្រុមហ៊ុន កំពុងប្រើប្រាស់នូវ PAPA Deliver App និងមានរហូតជិត១ម៉ឺនហាងអាហារ ប្រើប្រាស់នូវសេវាកម្មរបស់ដឹកជញ្ជូនទំនិញ PAPA Deliver។ សហស្ថាបនិកPAPA Deliver វ័យ២១ឆ្នាំ មកពីខេត្តបន្ទាយមានជ័យរូបនេះ បានអះអាងបន្ថែមថា៖« សម្រាប់សេវាកម្មដឹកជញ្ជូនរបស់ខ្ញុំ គឺជាអ្នកកណ្តាលរវាងក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនឬអ្នកលក់តាមអនឡាញ ។ ពួកខ្ញុំផ្តល់នូវសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនយ៉ាងរហ័យដោយឱ្យអ្នកលក់ទំនិញនានាតាមអនឡាញ កក់នូវសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនរបស់ខ្ញុំ តាមរយៈការបញ្ជាពីកម្មវិធីលើទូរសព្ទដៃនេះ»។ បច្ចុប្បន្ន អាជីវកម្មរបស់កញ្ញា កំពុងសាងគុណភាព និងទំនួលត្រូវខុសខ្ពស់ ជូនអតិថិជន ដើម្បីពង្រីកទីផ្សារពីភ្នំពេញ ទៅតាមបណ្តាលខេត្តនានា នៅកម្ពុជា នារយៈពេលខាងមុខដ៏ខ្លីផងដែរ៕	PAPA Deliver ជាកម្មវិធីទូរសព្ទដៃ ដែលផ្តល់ជាដំណោះស្រាយបញ្ហាដឹកជញ្ជូនទំនិញ តាមប្រព័ន្ធឌីជីថល (Digital)។ កញ្ញា ចៅ ជីញលីលី ជាម្ចាស់ធុរកិច្ចថ្មី (Startup) នៃសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនទំនិញ PAPA Deliver បានបញ្ជាក់ថាកម្មវិធីមួយនេះ គឺផ្តល់ភាពស្រួល ដល់អ្នកលក់ទំនិញតាមអនឡាញក្នុងការកក់សេវាកម្មដឹកជញ្ជូនទំនិញ ទៅកាន់អតិថិជនរបស់ខ្លួន នៅរាជធានីភ្នំពេញ បានយ៉ាងរហ័ស និងប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវខ្ពស់។
ប៉ុន្តែនៅខែអនុស្សាវរីយ៍អាពាហ៍ពិពាហ៍នាឆ្នាំ ២០២១ នេះ បានបន្សល់ទុកនូវសំណោកសោកសៅឲ្យក្រុមគ្រួសារ ដែលមានកូនប្រុសស្រី ៤ នាក់មួយនេះ។ លោក ឡៅ វណ្ណា ត្រូវចូលសម្រាកព្យាបាលនៅមណ្ឌលសុខភាពចាក់អង្រែ ក្រោយពីបានតេស្ដវិជ្ជមានកូវីដ១៩ នៅថ្ងៃទី ២៧ ខែកុម្ភៈ ដោយសារលោកជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងជនជាតិចិនម្នាក់ដែលលោកបើករថយន្តឲ្យ។ តែភាពសោកសៅនិងការលំបាកនៃក្រុមគ្រួសារនេះ មិនបញ្ចប់ត្រឹមការចូលសម្រាកពេទ្យនេះទេ។ តាំងតែពីចូលសម្រាកនៅមណ្ឌលសុខភាពចាក់អង្រែមក លោក វណ្ណា អាចទាក់ទងឃើញមុខក្រុមគ្រួសារដែលត្រូវធ្វើចត្តាឡីស័កនៅផ្ទះបានតែតាម Facebook Messenger ប៉ុណ្ណោះ។ នៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ចំខួបអាពាហ៍ពិពាហ៍ លោក វណ្ណា បានប្រាប់អ្នកស្រី វ៉េង សុម៉ាលី ឱ្យផ្ដាំបងប្អូនផ្ញើទិញបបរគ្រឿង ដែលលោកចូលចិត្ត ផ្ញើឱ្យលោកហូបនៅមណ្ឌលសម្រាកព្យាបាល។ មកទល់នឹងថ្ងៃនោះ ស្ថានភាពជំងឺលោកកាន់តែមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរ ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ។ ក្រោយបរិភោគបបរគ្រឿងដែលធ្លាប់តែឆ្ងាញ់ជាប់មាត់ លោក វណ្ណា បានប្រាប់ភរិយាថា លោកភ្លក់លែងដឹងរសជាតិអ្វីទាំងអស់។ អ្នកស្រី សុម៉ាលី បានប្រាប់វីអូអេថា៖ «គ្រានោះខ្ញុំមើលស្ថានភាពគាត់ របៀបថាដូចប្លែកបន្តិចម្ដងៗអ៊ីចឹងទៅណា គាត់ថា «អូនអើយបងដូចប្លែក ចេះតែស្រៀវស្រាញ ក្ដៅខ្លួន ហើយមានក្អកបណ្ដើរៗទៀត» ហើយពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃអាការៈគាត់ដូចជាធ្ងន់បន្ដិចម្ដងៗ»។ ដោយស្ថានភាពមិនធូរស្រាល លោក វណ្ណា ត្រូវបានផ្ទេរពីមណ្ឌលសុខភាពចាក់អង្រែ ទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរសូវៀត នាថ្ងៃទី ៥ ខែមីនា។ លោក ឡៅ វណ្ណា និងអ្នកស្រី វ៉េង សុម៉ាលី នាថ្ងៃមង្គលការ កាលពីឆ្នាំ ២០០៣។ (រូបថតផ្ដល់ឲ្យដោយក្រុមគ្រួសារ) ក្រៅពីការងារជាអ្នកបើករថយន្តឲ្យគេ លោក វណ្ណា ក៏មានការងារនៅនាយកដ្ឋាននគរបាលអង្គរក្សនៃក្រសួងមហាផ្ទៃផងដែរ។ លោក វណ្ណា អាយុ ៥០ ឆ្នាំ ត្រូវបានក្រុមការងារសុខាភិបាលទាក់ទងឱ្យទៅធ្វើតេស្ដបន្ទាប់ពីថៅកែចិនម្នាក់ដែលលោកបើករថយន្តឲ្យ ដែលជាការងារទីពីរបន្ទាប់ពីការងាររដ្ឋ ត្រូវបានធ្វើតេស្តវិជ្ជមានកូវីដក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ ២០ កុម្ភៈ។ មកទល់នឹងថ្ងៃទី៩ ខែមីនា លោក វណ្ណា បាត់ដំណឹងលែងខលមកភរិយា ខណៈលោកកំពុងសម្រាកព្យាបាល មាត់របស់លោកត្រូវបានខ្ទប់ដោយម៉ាស៊ីនជំនួយការដកដង្ហើម (Ventilator) ដោយសារស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរ។ «អត់ឃើញគាត់ខលមកទេ បាត់រហូត ខ្ញុំចេះតែឆ្ងល់ថា ប្ដីខ្ញុំមកថ្ងៃតាំងពីព្រឹកទល់ដល់យប់ហ្នឹង អត់ឃើញខលរូបភាពឱ្យមើលសោះ តែពេលហ្នឹង ប្អូន គាត់និយាយមកខ្ញុំជឿថាជំងឺហ្នឹងវាដល់ដំណាក់កាលខ្លាំងហើយ ព្រោះគាត់ថតមកខ្ញុំមើលហ្នឹង គាត់ថានិយាយបានមួយម៉ាត់ពីរម៉ាត់ គាត់លើកដៃថាហត់ណាស់អូន ហត់ណាស់ហត់ បងហត់និយាយលែងបានតទៅទៀតហើយ» ហើយខ្ញុំថាបើបងហត់ បងមិនបាច់និយាយទេ ឱ្យខ្ញុំឃើញមុខមក ក៏ខ្ញុំអស់ចិត្ត»។ នៅថ្ងៃទី ១១ ខែមីនា រង្វង់ម៉ោងជិត ១១ ថ្ងៃត្រង់ ក្រុមគ្រូពេទ្យនៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរសូវៀត បានហៅទូរស័ព្ទមកអ្នកស្រី សុម៉ាលី ជាមួយនឹងដំណឹងថា លោក វណ្ណា បានទទួលមរណភាព។ «ពេលពេទ្យជូនពាក្យថា ប្ដីខ្ញុំអស់សង្ខារអ៊ីចឹងភ្លាម ខ្ញុំរន្ធត់ចិត្តណាស់ រន្ធត់ចិត្តថា ខ្ញុំរស់ដោយសារប្ដី ដល់ឥឡូវអស់បង្គោលហើយ គិតយ៉ាងម៉េច។ ហៅកូនមកជិតនិយាយ ថាយើងអស់ប៉ារកស៊ីចិញ្ចឹមហើយ ម៉ាក់អត់មាំទៀត ខ្ញុំទើបវះហើយអ៊ីចឹង ដល់អ៊ីចឹងទៅ កូនក៏មើលមុខយើង ហើយខ្ញុំថា កូនអើយ ម៉ាក់ដូចគិតមិនចេញទេនេះ ... កូនក៏អង្គុយជិតខ្ញុំ យំទាំងអស់គ្នាអ៊ីចឹងទៅ»។ គ្រានោះអ្នកស្រី សុម៉ាលី និងកូនប្រុសស្រីទាំង ៤ មិនអាចចេញក្រៅផ្ទះបាននោះទេ ដោយសារជាប់កាតព្វកិច្ចធ្វើចត្តាឡីស័កក្នុងគេហដ្ឋានខ្លួនឯង នៅសង្កាត់ចាក់អង្រែ។ នៅពេលសពលោក វណ្ណា ត្រូវបានបូជាអំឡុងម៉ោង៨យប់ ថ្ងៃទី ១១ ខែមីនា នៅវត្តបញ្ចកែវមុនីឫស្សីសាញ់ ក្នុងខណ្ឌដង្កោ រាជធានីភ្នំពេញ អ្នកស្រី សុម៉ាលី និងកូនប្រុសស្រី បានត្រឹមរៀបចំតុតូចមួយ មានជើងធូបនិងនំនែកបន្ដិចបន្ដួចឧទ្ទិសដល់វិញ្ញាណក្ខន្ធលោកពីចម្ងាយតែប៉ុណ្ណោះ។ លោក ឡៅ វណ្ណា ត្រូវបានក្រសួងសុខាភិបាលកំណត់ថាជាអ្នកជំងឺកូវីដ១៩ដំបូងគេនៅកម្ពុជា ដែលបានទទួលមរណភាពដោយវីរុសនេះ។ ភ្លាមៗក្រោយមរណភាពលោក ឡៅ វណ្ណា នាថ្ងៃទី ១១ ខែមីនា លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ឱវណ្ណឌីន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល បានប្រាប់ទូរទស្សន៍បាយ័នថា សួតរបស់លោកទាំងសងខាងមានការរលាកខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ ទោះគ្រូពេទ្យប្រើគ្រប់បច្ចេកទេសនិងបច្ចេកវិទ្យាយ៉ាងណាក្ដី។ «ក៏ប៉ុន្តែជាការសោកស្ដាយមែនទែនដោយសារការជួយសង្គ្រោះរបស់យើងមិនអាចជួយបាន ដោយសារស្ថានភាពវាយលុករបស់វីរុសកូវីដ១៩ ហ្នឹងវាលឿន ហើយធ្វើឱ្យសរីរាង្គរបស់គាត់ទ្រាំទ្រអត់បាន ធ្វើឱ្យមានភាពធ្ងន់ធ្ងរទៅលើបញ្ហាសួតទាំងសងខាងរបស់គាត់នេះ»។ អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បានហៅមរណភាពលោក ឡៅ វណ្ណា ថាជា «កាលប្បវត្តិដ៏សោកសង្រេងនៃការតស៊ូក្រាញននាលរបស់កម្ពុជាជាមួយនឹងវីរុស» កូវីដ១៩ និងបានសម្ដែងមរណទុក្ខជូនក្រុមគ្រួសារលោក វណ្ណា។ លោក ឡៅ វណ្ណា និងក្រុមគ្រួសារ អំឡុងដើរកម្សាន្តនៅខេត្តប៉ៃលិន កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០។ (រូបថតផ្ដល់ឲ្យដោយក្រុមគ្រួសារ) សម្រាប់ភរិយានិងកូនៗលោក វណ្ណា ក្ដីសោយសោកពីមរណភាពរបស់លោកមានធំធេងជាងអ្វីដែលខ្ទង់តួលេខដែលស្លាប់ដោយសារកូវីដនៅកម្ពុជាអាចគណនាបាន។ លោក វណ្ណា មានស្រុកកំណើតនៅស្រុកបុរីជលសារ ខេត្តតាកែវ ហើយលោកជាកូនទីពីរក្នុងគ្រួសារដែលមានបងប្អូនប្រុសស្រីសរុប ៨ នាក់។ លោកត្រូវបានបងជីទួតមួយរបស់អ្នកស្រី សុម៉ាលី ណែនាំឱ្យស្គាល់គ្នាមុនឈានទៅចងចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍ នៅឆ្នាំ ២០០៣។ ភរិយារបស់លោក វណ្ណា មានប្រសាសន៍ថា៖ «គាត់ល្អនឹងខ្ញុំណាស់ ហ្នឹងហើយ ល្អដល់ថ្នាក់ខ្ញុំបំភ្លេចមិនបានតែម្ដង គាត់ល្អនឹងខ្ញុំដូចថាហួសតែម្ដង ... រហូតដល់បែកគ្នាខ្ញុំស្រណោះសម្ដីប្ដី គាត់គោរពស្រឡាញ់យើង គាត់ឱ្យតម្លៃយើងត្រង់ហ្នឹង»។ ដោយសារមានកូន ៤ នាក់ក្នុងបន្ទុក លោក វណ្ណា ត្រូវរករបរខាងក្រៅការងាររដ្ឋបន្ថែម គឺធ្វើជាអ្នកបើកបររថយន្តប្ដូរយកកម្រៃបន្ថែម ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារនិងការសិក្សារបស់កូនៗ។ «ដូចអូនឃើញស្រាប់ហើយ ប្រាក់ខែយើងរាជការខ្លាចចាយមិនគ្រាន់ ហើយមកទល់នឹងខ្ញុំ កូនដល់ច្រើនអ៊ីចឹងទៀត អ៊ីចឹងគាត់ក៏ចេះតែស្វះស្វែងរកការងារបន្ថែមទៀតអ៊ីចឹងទៅណា»។ អ្នកស្រី សុម៉ាលី បានបន្ថែមថា អ្នកស្រីសម្គាល់ឃើញស្វាមីហាក់មានសភាពហត់នឿយច្រើននាមួយរយៈកាលថ្មីៗនេះ។ អ្នកស្រីឲ្យដឹងថា ស្វាមីមិនមានជំងឺអ្វីប្រចាំកាយនោះទេ ដោយគ្រាន់តែដឹងថាលោកលើសទម្ងន់ និងពិសារគ្រឿងស្រវឹងធម្មតា។ «ប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ គាត់ធ្វើការដូចជារៀងខ្លាំងដែរ អ៊ីចឹងកម្លាំងវាចុះទៅតាមហ្នឹង!»។ ក្រុមគ្រួសារនេះបានដឹងឮដំបូងអំពីជំងឺកូវីដ១៩ នៅឆ្នាំ ២០២០ ពេលដែលរោគរាតត្បាតនេះផ្ដើមរំខានផ្លាស់ប្ដូររបៀបរបបជីវិតទាំងឡាយនៅទូទាំងសាកលលោក។ កូនប្រុសពៅរបស់លោក ឡៅ វណ្ណា និងអ្នកស្រី វ៉េង សុម៉ាលី អង្គុយមុខជើងធូបសពឪពុក កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២១។ (រូបថតផ្ដល់ឲ្យដោយក្រុមគ្រួសារ) អ្នកស្រី សុម៉ាលី បានលើកឡើងថា៖ «គាត់ធ្លាប់ប្រាប់ដែរហ្នឹង នៅពេលគាត់ទៅធ្វើការអ៊ីចឹង គាត់ទិញតាំងពីអាល់កុល ទិញតាំងពីម៉ាសមកទុកនៅផ្ទះឱ្យកូន ហើយគាត់ចេះតែថា «កូនអើយ ទៅសាលាហ្នឹង បាញ់ៗអាល់កុល លាងដៃឱ្យស្អាត ហើយពាក់ៗម៉ាសឱ្យជិត កូនណា» គាត់ចេះតែប្រាប់អ៊ីចឹងដែរហ្នឹង ពេលកើតកូវីដដំបូងៗ»។ មកទល់នឹងពេលនេះ អ្នកស្រី សុម៉ាលី នៅតែក្រៀមក្រំនិងកាន់ទុក្ខស្វាមីដែលចែកឋាន។ ធាតុរបស់លោក វណ្ណា ត្រូវបានតម្កល់ទុកនៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរសូវៀត ជូនក្រុមគ្រួសារមកយក។ រហូតមកដល់ថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា អ្នកស្រី សុម៉ាលី មិនទាន់កំណត់ថ្ងៃទៅយកធាតុរបស់ស្វាមីមកទុកនៅផ្ទះនោះទេ បើទោះបញ្ចប់ការធ្វើចត្តាឡីស័ក ហើយអ្នកស្រីនិងកូនៗ ពុំមានផ្ទុកវីរុសជំងឺកូវីដ១៩។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកស្រី សុម៉ាលី បន្ថែមថា៖ «នឹកដល់រឿងហ្នឹង ខ្ញុំក៏ធ្វើចិត្តឡើងវិញ ខ្ញុំត្រូវតែខំពង្រឹងខ្លួនឯង ខ្លាចខ្ញុំមិនស្រួលមួយទៀត ឥឡូវអត់ឪពុកពិបាកម្លឹងទៅហើយ ចុះបើអត់ទាំងម្ដាយទៀត កូនខ្ញុំទីពឹងអ្នកណា ខ្ញុំក៏ទាញចិត្ត ខំសម្រួលចិត្ត ខំធ្វើចិត្ត បន្ដិចម្ដងៗ»៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ភ្នំពេញ ខែមីនានេះ ជាគម្រប់អនុស្សាវរីយ៍ ១៨ ឆ្នាំនៃចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍រវាងលោក ឡៅ វណ្ណា និងអ្នកស្រី វ៉េង សុម៉ាលី។ អ្នកទាំងពីររៀបការនៅថ្ងៃទី ៣ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០០៣។
អនុគណៈកម្មការចំពោះកិច្ចចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ក្នុងក្របខណ្ឌក្រសួងព័ត៌មាន បានចេញសេចក្ដីជូនដំណឹង ដោយអំពាវនាវឱ្យមន្រ្តីរាជការ និងអ្នកសារព័ត៌មានជាតិ-អន្តរជាតិទាំងអស់ ដែលចាក់វ៉ាក់សាំងកាលពីថ្ងៃទី១៣ មេសា ត្រូវធ្វើចត្តាឡីស័ករយៈពេល ១៤ថ្ងៃ និងតាមដានសុខភាពរបស់ខ្លួន។ បើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងព័ត៌មាន អ្នកសារព័ត៌មានមួយរូប មានវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ដោយបានទទួលការចាក់វ៉ាក់សាំងនៅថ្ងៃទី ១៣ មេសា។ សូមបញ្ជាក់ថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៦ មេសានេះ កម្ពុជាមានអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ ចំនួន ៥៤៨០នាក់ និង ២៣៩៣នាក់ បានជាសះស្បើយវិញ ខណៈ ៣៨នាក់ បានបាត់បង់ជីវិត។ ក្រៅពីភ្នំពេញ ខេត្តដែលមានករណី២០កុម្ភៈ រួមមានខេត្តកណ្តាល ព្រះសីហនុ ព្រៃវែង ស្វាយរៀង សៀមរាប ត្បូងឃ្មុំ កំពង់ធំ កំពង់ចាម កែប តាកែវ បាត់ដំបង កំពត កំពង់ឆ្នាំង ពោធិ៍សាត់ ក្រចេះ ព្រះវិហារ និងខេត្តកំពង់ស្ពឺ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងព័ត៌មាន អំពាវនាវដល់មន្រ្តីរាជការ និងអ្នកសារព័ត៌មានជាតិ-អន្តរជាតិទាំងអស់ ដែលទៅចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ នៅក្រសួងព័ត៌មាន កាលពីថ្ងៃទី១៣ មេសា ធ្វើចត្តាឡីស័ក រយៈពេល១៤ថ្ងៃ។ ការអំពាវនាវនេះ ធ្វើឡើងក្រោយអ្នកសារព័ត៌មានម្នាក់ មានវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ហើយអ្នកកាសែតរូបនេះ បានទៅចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ នៅក្រសួងព័ត៌មាន នាថ្ងៃទី ១៣ មេសា។
ការផ្តល់ជូនពិសេសនេះ គឺជាកាដូដើម្បីលើកទឹកចិត្តដល់អតិថិជន និងដើម្បីតបស្នងជូនដល់សហគមន៍មូលដ្ឋាន ដែលកំពុងត្រូវការការគាំទ្របន្ថែម នៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគាត់ នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ នៅថ្ងៃសៅរ៍ និងថ្ងៃអាទិត្យ ខាងមុខនេះ (ទី25 និងទី26 ខែកក្កដា) អតិថិជនកំពុងប្រើប្រាស់គម្រោង 4U ទាំងអស់ ដែលបញ្ចូលលេខកូដធម្មតា *5050# នឹងទទួលបានកាដូដោយស្វ័យប្រវត្តិ ជាទិន្នន័យអ៊ីនធឺណិត ចំនួន 2GB នាទីសម្រាប់តេចេញ និងផ្ញើសារក្នុងប្រព័ន្ធដោយឥតកំណត់។ អតិថិជនប្រើប្រាស់គម្រោង Cellcard 4U ទាំងអស់ នឹងអាចទទួលបានកាដូនេះ ដរាបណាពួកគាត់ នៅតែជាអតិថិជនសកម្មរបស់គម្រោងមួយនេះ។ លោក អៀន វ៉ាតសុន (Ian Watson) នាយកប្រតិបត្តិ ក្រុមហ៊ុន សែលកាត បានឱ្យដឹងថា គម្រោង 4U ដែលផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ពិសេស ដូចជាការឱ្យយកទិន្នន័យនៅសល់ទៅបូកបញ្ចូលក្នុងគម្រោងបន្ទាប់ និងការទទួលបានសប្តាហ៍ទី 4 ដោយឥតគិតថ្លៃ សម្រាប់គម្រោង 5,000រៀល កំពុងទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំង ពីសំណាក់អតិថិជនគ្រប់វ័យនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ លោក អៀន វ៉ាតសុន បន្ថែមថា៖«តាមរយៈ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថា ការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យប្រចាំថ្ងៃជាមធ្យម កំពុងតែមានការកើនឡើងខ្លាំង ស្របពេលដែលពលរដ្ឋខ្មែរយើង បានចំណាយពេលកំសាន្តអារម្មណ៍និងសិក្សាតាមអនឡាញ កាន់តែច្រើនឡើងៗ។ តាមរយៈការផ្តល់ជូនកាដូចុងសប្តាហ៍ដោយឥតគិតថ្លៃ យើងចង់ឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ ទាំងក្មេងនិងចាស់ កាន់តែច្រើនឡើង ទទួលបានបទពិសោធន៍ប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិត ប្រកបដោយទំនុកចិត្តខ្ពស់ របស់បណ្តាញទូរស័ព្ទចល័ត សែលកាត ក៏ដូចជារីករាយជាមួយការកម្សាន្តតាមអនឡាញ ទៅតាមចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ពួកគាត់»។ លោក វ៉ាតសុន បានថ្លែងទៀតថា ការផ្តល់ជូនកាដូដ៏គាប់ចិត្ត ជាទិន្នន័យអ៊ីនធឺណិត ចំនួន 2GB នេះ នឹងជួយអតិថិជនឱ្យរីករាយជាមួយ ការចូលទស្សនាគេហទំព័រ ទស្សនាខ្សែភាពយន្ត និងស្តាប់តន្ត្រី ប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម លេងហ្គេម សិក្សាតាមអនឡាញ និងការសន្ទនាជាវីដេអូជាមួយក្រុមគ្រួសារនិ ងមិត្តភក្តិ បានយ៉ាងរលូនបំផុត។ ការផ្តល់ជូនកាដូចុងសប្តាហ៍ដោយឥតគិតថ្លៃនេះ ត្រូវបានរៀបចំធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុន សែលកាត បានបើកដំណើរការ កម្មវិធីផ្តល់ជូនពិសេស សម្រាប់ថ្ងៃឈប់សម្រាកបុណ្យជាតិ ដែលកំពុងផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងសកម្ម នៅតាមបណ្តាផ្សារទំនើប ឡាក់គី ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ កម្មវិធីផ្តល់ជូនពិសេសនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើង ក្នុងបំណងដើម្បីជួយធ្វើឱ្យវិស័យទេសចរណ៍ក្នុងស្រុកមានភាពល្អប្រសើរឡើងវិញ ក្នុងកំឡុងស្ថានភាពដ៏ពិបាកនាពេលនេះ និងជួយលើកកម្ពស់ ដល់ការធ្វើដំណើរ ប្រកបដោយសុខសុវត្ថិភាព សម្រាប់ក្រុមគ្រួសារ ក៏ដូចជាគូស្វាមី និងភរិយាផងដែរ។ កម្មវិធីប្រូម៉ូសិនពិសេសនេះ មានផ្តល់ជូននូវកញ្ចប់ ដំណើរកម្សាន្ត ចំនួន 11រង្វាន់ ដោយក្នុងនោះ រួមមានទាំងរង្វាន់ពិសេស ដែលជាការស្នាក់នៅរយៈពេល 2 យប់ នៅឯសណ្ឋាគារ សូហ្វីតែលភ្នំពេញផងដែរ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី 23 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 2020៖ សែលកាត ដែលជាក្រុមហ៊ុនបណ្តាញទូរស័ព្ទចល័ត ជាមោទកភាពរបស់ជាតិខ្មែរ បានប្រកាសក្នុងថ្ងៃនេះ នូវការផ្តល់កាដូចុងសប្តាហ៍ឥតគិតថ្លៃ ជាទិន្នន័យអ៊ីនធឺណិត នាទីសម្រាប់តេចេញ និងសារ ជូនដល់អតិថិជន ដែលកំពុងប្រើប្រាស់ Cellcard 4U ទាំងអស់។
ការបិទសាលា បណ្តាលមកពី COVID-19 បានបណ្តាលឲ្យប៉ះពាល់ដល់សិស្សចំនួន ៨០%នៅជុំវិញពិភពលោក។ នៅក្នុងរយៈពេល ១០ថ្ងៃចុងក្រោយនេះ ចំនួនសិស្ស និស្សិតដែលប៉ះពាល់ដោយការបិទសាលា និងសាកលវិទ្យាល័យបានកើនឡើងសឹងតែ ៤ដងនៅប្រទេសចំនួន ១៣៨ ដែលស្នើនឹងជាង១,៣៧ពាន់លាននាក់ និងតំណាងឲ្យ ៣ភាគ៤នៃកុមារទូទាំងពិភពលោក។ បន្ថែមពីនេះទៀតគ្រូបង្រៀនចំនួន ៦០,២ លាននាក់លែងមានវត្តមានក្នុងថ្នាក់រៀន។ ថ្លែងក្នុងពិធីបើកជំនួបអនឡាញ អ្នកស្រី Audrey Azoulay អគ្គនាយក UNESCO បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ទំនួលខុសត្រូវក្នុងការធ្វើសកម្មភាព គឺជាកិច្ចការរួម។ អ្នកស្រី ក៏បានប្រកាសបង្កើត សម្ព័ន្ធភាពអប់រំ COVID-19 សកល ដើម្បីប្រមូលភាគីជំនាញមកពីគ្រប់វិស័យ និងពង្រឹងការគាំទ្រដល់តម្រូវការរបស់នៃប្រព័ន្ទអប់រំរបស់ប្រទេសនីមួយៗ។ ដោយឡែក អ្នកស្រី Stefania Giannini អគ្គនាយករងទទួលបន្ទុកអប់រំបានលើកឡើងថា ជាងពេលណាៗ ទាំងអស់ដែលអ្នករៀនតាមផ្ទះ ត្រូវអមដោយជំនួយសិក្សាក៏ដូចជាផ្លូវចិត្ត។ អ្នកស្រីបានបន្ថែមទៀតថា៖ « នេះជាសញ្ញាដាស់តឿន ដែលប្រព័ន្ទអប់រំយើងត្រូវដាក់ការខិតខំប្រឹងប្រែងលើជំនាញសង្គម-អារម្មណ៍»។ រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំអ៊ីតាលីដែលជាប្រទេសរងផលប៉ះពាល់ដោយ COVID-19 បានអះអាងថា វត្តមាន គ្រូនិងសិស្សមិនអាចជំនួសបានឡើយបានឡើយ ប៉ុន្តែអ្វីដែលបានធ្វើជារឿងគ្មានជម្រើសផ្សេង ហើយត្រូវតែជួយនាយកសាលា គ្រូបង្រៀន និងសិស្សដើម្បីឲ្យពូកគេមានសុវត្ថិភាព។ អ្នកស្រី Lucia Azzolina រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំអ៊ីតាលីបានបន្ថែមទៀតថា យើងកំពុងប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមដើម្បីរក្សាទំនាក់ទំនងរវាងគ្រូ និងសិស្ស និងដើម្បីជំរុញទឹកចិត្តពួកគាត់។ ដោយឡែករដ្ឋមន្ត្រីអប់រំបារាំងវិញបានសង្កត់ធ្ងន់ពីការសហការសកល ជុំវិញបទប្បញ្ញត្តិស្តីពីអ្នកផ្តល់ការសិក្សាតាមប្រព័ន្ទឌីជីថល ដើម្បីធានាឲ្យមានវិធានរួមក្នុងការប្រមូល គ្រប់គ្រង និងប្រើប្រាស់ទិន្ន័យ ជាពិសេសទិន្ន័យរបស់កុមារ និងយុវជន៕	ស្របពេលសាលារៀនស្ទើរទូទាំងពិភពលោកត្រូវបានបិទ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមីនាកន្លងទៅ អង្គការ UNESCO បានកោះហៅកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីអប់រំអន្តរជាតិ ដើម្បីចែកចាយព័ត៍មាន និងពន្លឿនវិធានការដើម្បីជួយគ្រូបង្រៀន មាតាបិតា និងសិស្សក្នុងការរៀននៅផ្ទះអំឡុងពេលការរាលដាលជំងឺ COVID-19 ។ កិច្ចប្រជុំដែលធ្វើតាមអនឡាញ online នេះមានការចូលរួមពីប្រទេសចំនួន១១ប្រទេស។ នេះយោងតាមគេហទំព័ររបស់អង្គការនេះ។
ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ដែលបានចេញផ្សាយដោយភ្នាក់ងារកិច្ចសហប្រតិបត្តិការការពារជាតិនៃក្រសួងការបរទេសអាមេរិក កាលពីថ្ងៃ២៥ កញ្ញា បញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា ឧទ្ធម្ភាគចក្រ AH61 ដែលផលិតឡើងដោយក្រុមហ៊ុន Boeing ទាំង៨គ្រឿងនេះ នឹងជំនួសឧទ្ធម្ភាគចក្រប្រយុទ្ធ Cobra AH-1F ចាស់ ៧គ្រឿង របស់កងទ័ពភូមិន្ទថៃ។ ក្រៅពីការបញ្ជាទិញឧទ្ធម្ភាគចក្រប្រយុទ្ធនេះ កិច្ចព្រមព្រៀងតម្លៃ ៤០០លានដុល្លារនេះ ក៏រាប់បញ្ចូល ក្បាល់គ្រាប់សម្រាប់សព្វាវុធថៃ ដូចជា មីស៊ីល AGM-114 Hellfire ប្រឆាំងរថគ្រោះ ចំនួន៥០គ្រាប់, រ៉ុក្កែតស៊េរីទំនើប ២០០ដើម និងកាំភ្លើង Hydra ៧០ដើម។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ The Nation ដោយដកស្រង់ខ្លឹមសារពីសេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ កាំភ្លើងយន្តល្បឿនលឿនចំនួន១០ដើម និងកាំភ្លើងយន្តទម្ងន់ធ្ងន់ចំនួន ៤ដើម ក៏មានក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងលក់អាវុធនេះផងដែរ។ ហើយក៏មានផងដែរ ប្រព័ន្ធរ៉ាដាតាមដានដែនអាកាស, ប្រព័ន្ធទាក់ទង និងឧបករណ៍នាំផ្លូវសម្រាប់ឧទ្ធម្ភាគចក្រថ្មីខាងលើ និងវ៉ែនតាមើលពេលយប់ចំនួន ២០ ឈុតទៀតផង៕	សហរដ្ឋអាមេរិក បានលក់ឧទ្ធម្ភាគចក្រប្រយុទ្ធធុនស្រាល៨គ្រឿង និងឧបករណ៍យោធាផ្សេងទៀត ដែលស្មើនឹង ១២ពាន់បាត ឬ ៣៨១,៩លានដុល្លារដល់ប្រទេសថៃ។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក។
តាមរបាយការណ៍របស់មន្ទីរទេសចរណ៍រាជធានី-ខេត្ត ភ្ញៀវទេសចរជាតិ-អន្តរជាតិ បានដើរកម្សាន្តក្នុងឱកាសភ្ជុំបិណ្ឌមានចំនួន ១លាន៥ម៉ឺននាក់ ដោយកើនឡើងប្រមាណ ១៥,៧០ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៦។ ភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ ភាគច្រើន បានដើរកម្សាន្ត ក្នុងខេត្តគោលដៅទេសចរសំខាន់ៗរួមមាន សៀមរាប ព្រះសីហនុ បាត់ដំបង កំពត បន្ទាយមានជ័យ កំពង់ធំ រតនគិរី ក្រចេះ។ ជាមួយគ្នានេះ នៅតាមរមណីយដ្ឋាន និងគោលដៅទេសចរណ៍នានា មានការរីកចម្រើនកាន់តែប្រសើរ ដោយក្នុងនោះ នៅតាមរមណីយដ្ឋាននានា អាចទប់ស្កាត់ការតំឡើងថ្លៃហួសហេតុលើម្ហូបអាហារ និងសេវាកម្មទេសចរណ៍ ដោយមានបិតតម្លៃជម្រាបជូនភ្ញៀវជាមុន។ បន្ថែមលើនេះ បញ្ហាបរិស្ថានអនាម័យ សន្តិសុខសុវត្ថិភាព មានភាពល្អប្រសើរជាងមុន ដោយមានការសហការពីមន្ទីរទេសចរ ជាមួយកម្លាំងសមត្ថកិច្ច។ នៅថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌឆ្នាំនេះ ភ្ញៀវទេសចរទៅកម្សាន្តនៅរមណីយដ្ឋានគោលដៅសំខាន់រួមមាន ខេត្តសៀមរាប មានភ្ញៀវចំនួន ១៤៣,៦៩៣នាក់, បាត់ដំបង មានភ្ញៀវចំនួន ៧៩,០៧៥នាក់, បន្ទាយមានជ័យ មានភ្ញៀវចំនួន ៧៧,០៧៨នាក់, កំពង់ធំ មានភ្ញៀវចំនួន ៤៣,៧៥៣នាក់, រតនគិរី មានភ្ញៀវចំនួន ១៥,៨០៥នាក់ និងខេត្តក្រចេះ មានភ្ញៀវចំនួន ១០,៩៧០នាក់។ ដោយឡែកខេត្តជាប់មាត់សមុទ្រវិញ ខេត្តព្រះសីហនុ មានភ្ញៀវចំនួន ៩២,០០០នាក់ និងខេត្តកំពត មានភ្ញៀវសរុបចំនួន ៧៤,១៥៩នាក់។ នេះបើតាមទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ ៕	ភ្នំពេញ៖ ប្រជាពលរដ្ឋ និងភ្ញៀវទេសចរជាតិ-អន្តរជាតិ ដែលដើរកម្សាន្តនៅតាមរមណីយដ្ឋាននានាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នារដូវភ្ជុំបិណ្ឌនេះ ជាង១លាននាក់ ដោយក្នុងនោះភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ ចំនួន ៤ម៉ឺននាក់។ នេះបើតាមទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍។
គ្រឿងផ្សំ ៖ ខ្ញី ទឹកក្តៅ និងប៉ាន់តែ។ របៀបធ្វើ ៖ ដំបូងអ្នកត្រូវយកខ្ញីទៅលាងឲ្យស្អាត ដោយមិនចាំបាច់ចិតសំបកចោលនោះទេ រួចទើបចិតវាដែលមានកម្រាស់១.៥មីលីម៉ែត្រ។ បន្ទាប់មកទៀតអ្នកអាចដាក់ខ្ញីចំនួន៧បន្ទះចូលទៅក្នុងប៉ាន់តែ រួចចាក់ទឹកក្តៅចំនួន២០០មីលីលីត្រចូលទៅក្នុងនោះ។ បន្ទាប់មកទៀតអ្នកត្រូវបិតគម្រប ដោយទុកចំនួន១០នាទី។ ចុងក្រោយអ្នកអាចយកសម ឬចង្កឹះកូរឲ្យសព្វ ហើយទុកឲ្យក្តៅអ៊ុនៗ អ្នកអាចញ៉ាំបានហើយ។ របៀបញ៉ាំ ៖ អ្នកអាចញ៉ាំចំនួន២០០មីលីលីត្រនៅពេលព្រឹក ហើយ២០០មីលីលីត្រទៀតនៅពេលថ្ងៃ រីឯពេលយប់វិញ អ្នកអាចញ៉ាំក្រោយបាយចំនួនកន្លះម៉ោង ដោយញ៉ាំត្រឹម១០០មីលីលីត្របានហើយ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	នៅពេលដែលអាការៈក្អកនេះកើតឡើងគឺវាមិនងាយបាត់នោះទេ នោះយូរទៅវានឹងអាចធ្វើឲ្យខូចប្រព័ន្ធដង្ហើមរបស់អ្នក ដោយអាចធ្វើឲ្យសួតអ្នកមានបញ្ហាដូចគ្នា។ ដូចនេះក្រៅពីថ្នាំ តើមានរូបមន្តធម្មជាតិអ្វីខ្លះក្នុងការបំបាត់អាការៈនេះទៅ?
ការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១៩ ធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ ក្នុងភូមិអញ្ជរ ឃុំសុខសាន្ត ស្រុកកោះញែក ខេត្តមណ្ឌលគិរី ដោយការខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នារវាងក្រសួងបរិស្ថាន និង អង្គការ WWF ចាប់ពីឆ្នាំ២០០៦។ ការខិតខំនេះ គឺដើម្បីទទួលស្គាល់សហគមន៍តំបន់ការពារធម្មជាតិ (CPA) ស្របច្បាប់ដោយអនុលោមតាមច្បាប់ ស្ដីពីតំបន់ការពារធម្មជាតិរបស់កម្ពុជា។ សហគមន៍ការពារធម្មជាតិទាំង១២ ដែលទើបតែទទួលស្គាល់នេះ មានផ្ទៃដី៤៤ពាន់ហិកតា ក្នុងនោះមានសមាជិកសហគមន៍ប្រមាណជា១.២ម៉ឺននាក់។ ពលរដ្ឋជាង១.២ម៉ឺននាក់នេះ ទទួលបានសិទ្ធិស្របច្បាប់ ភាពជាម្ចាស់ និងទំនួលខុសត្រូវ ក្នុងការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិប្រកបដោយនិរន្តរភាពក្នុងសហគមន៍ និងអាចប្រើប្រាស់ធនធានទាំងនេះ ប្រកបដោយចីរភាព។ បើតាម លោក សេង ទៀក នាយកអង្គការ WWF កម្ពុជា គោលបំណងនៃការបង្កើតសហគមន៍តំបន់ការពារធម្មជាតិ គឺដើម្បីជួយពង្រឹងនិងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពគ្រប់គ្រងធនធានព្រៃឈើ ជីវៈចម្រុះ និងសត្វព្រៃក្នុងតំបន់ការពារ។ លើសពីនេះ គឺដើម្បីទទួលស្គាល់សិទ្ធិ និងតួនាទីស្របច្បាប់ លើការគ្រប់គ្រង ការចាត់ចែង និងប្រើប្រាស់ធនធានរួមរបស់សហគមន៍។ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងបរិស្ថាន លោកស្រី ម៉ុម ថានី ថាសហគមន៍ជាមូលដ្ឋាន គឺជាកម្លាំងចលករមួយ ដែលរួមចំណែកក្នុងគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិ ព្រោះពលរដ្ឋសហគមន៍មូលដ្ឋាន ជាអ្នករស់នៅ និងនៅក្បែរតំបន់ការពារធម្មជាតិ។ លោកស្រី សង្កត់ធ្ងន់ថា ក្រសួងបរិស្ថាន គាំទ្រ និងចូលរួមជាមួយសកម្មភាពជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ ក្នុងការរៀបចំ និងអនុវត្តការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិនៅកម្ពុជា។ ជាមួយគ្នាដែរ លោក ប្រោយ ខ្វើក ប្រធានសហគមន៍តំបន់ការពារត្រពាំងក្អើម ក្នុងចំណោមសមាគមន៍ទាំង១២ បានលើកឡើងថា បច្ចុប្បន្ននេះ មានសមាជិកក្រុមល្បាតសហគមន៍សរុបចំនួន ៥៧៧នាក់ កំពុងចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ក្នុងការការពារព្រៃឈើ ក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំព្រេច និងស្រែពក។ «ការដើរល្បាត មានសារៈសំខាន់សម្រាប់ខ្ញុំណាស់ ព្រោះធនធានព្រៃឈើ ជាឆ្នាំងបាយរបស់ប្រជាជនសហគមន៍ទាំងអស់ ទាំងជំនាន់បច្ចុប្បន្ន និងជំនាន់ក្រោយទៀត»។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក ប្រោយ ខ្វើក។ ខេត្តមណ្ឌលគិរី សម្បូរទៅដោយធនធានព្រៃឈើ និងធនធានជីវចម្រុះដ៏សម្បូរបែប។ ទាំងនេះ ជាជម្រកសត្វព្រៃយ៉ាងច្រើនដូចជា សត្វទន្សោង ខ្លារខិន ដំរីអាស៊ី ខ្ទីង រមាំង ក្ងោក និងត្រយងយក្សជាដើម។ ហេតុនេះ ត្រូវតែពួតដៃគ្នា ក្នុងការពារធនធានធម្មជាតិទាំងអស់នេះ ដែលមានសហគមន៍ជាបេះដូងនៃកិច្ចសហការរួមគ្នា។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក លោក ឈឹម កាន អភិបាលរងខេត្តមណ្ឌលគិរី។ សូមបញ្ជាក់ថា ការរៀបចំសហគមន៍តំបន់ការពារធម្មជាតិខាងលើនេះ មានចូលរួមពីសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិក(USAID) ជំនួនប្រទេសអាឡឺម៉ង់ (BMZ GEF) និងកម្មវិធីបរិស្ថានរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN Environment) តាមរយៈគម្រោង CAMPAS ។ ចំណែកឯ សហគមន៍តំបន់ការពារធម្មជាតិទាំងអស់ ក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំព្រេច ស្រែពក និងកែវសីមា មានទាំងអស់១៩សហគមន៍ មានទំហំជាង៦ម៉ឺនហិកតា។ សមាជិកសហគមន៍ទាំង១២នេះ មានប្រមាណ១៥ពាន់នាក់ ដែលក្នុងនោះមានស្ត្រី៤២ភាគរយ ដែលបានពឹងអាស្រ័យផលអនុផលព្រៃឈើដោយផ្ទាល់។ សហគមន៍នីមួយៗ នៃសហគមន៍ទាំង១៩នេះ អាចរកប្រាក់ចំណូលបានជាង១.៤ម៉ឺន ដុល្លារ ក្នុងមួយឆ្នាំៗ ពីផលិតផលអនុផលព្រៃឈើ ដូចជាការច្នៃឫស្សី ការយកទឹកឃ្មុំព្រៃ ជ័រទឹក ជ័រចុង បន្លែព្រៃ ផ្សិត និងផ្លែឈើព្រៃជាដើម៕	ភ្នំពេញ៖ តំណាងសហគមន៍១២កន្លែង នៅដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំព្រេច ស្រែពក និងកែវសីមា ក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី ទទួលបានសិទ្ធិពេញលេញ ក្នុងការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិប្រកបដោយនិរន្តរភាព ក្រោយចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងតំបន់ការពារធម្មជាតិ ជាមួយក្រសួងបរិស្ថាន។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាន របស់អង្គការមូលនិធិសកលសម្រាប់អភិរក្សធនធានធម្មជាតិ (WWF)។
ប្រទេសសិង្ហបុរីគេស្គាល់ថា ជាប្រទេសមានបច្ចេកវិទ្យាទំនើបបានប្រកាសជាផ្លូវការថា ខ្លួននឹងអាចដាក់ឲដំណើរការនូវវិស័យដឹកជញ្ជូនបែបថ្មីមួយ។ នោះគឺតាក់ស៊ីអាកាស ដើម្បីសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើរដ៏មមារញឹកនៅក្នុងបុរីរដ្ឋដ៏តូចមួយនេះ។ ទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia បានបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុន Volocopter របស់ អាល្លឺម៉ង់បាន ធ្វើតេស្តសាកល្បងមួយចំនួនពីប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាសនេះ ក្រោយពីប្រកាសជាសាធារណៈក្នុងសន្និសីទកាសែត Autonomy and the Urban Mobility នៅទីក្រុងប៉ារីសកាសពីថ្ងៃទី១៨ខែតុលាកន្លងមកនេះ។ ការធ្វើតេស្តសាកល្បងគឺដើម្បីបញ្ជាក់ថាតើសេវាកម្មថ្មីមួយនេះអាចនឹងទទួលបានភាពជោកជ័យក្នុងទីផ្សារនិងមជ្ឈដ្ឋានរស់នៅរបស់ប្រជាជនសិង្ហបុរីដែរឬទេ។ តាក់ស៊ីអាកាសដែលមានរាងដូចជាយន្តហោះដ្រូន (Drone) នេះអាចដឹកអ្នកដំណើរក្នុងចំនួនកំណត់ណាមួយក្នុងផ្ទៃដី៣០គីឡូម៉ែត្រក្រឡា និងអាចហោះហើរឬចុះចតក្នុងទិសដៅបញ្ឈរកែងនឹងផ្ទៃដីដោយប្រើថាមពលអគ្គីសនី មិនមែនសាំងនោះទេ។ ការបើកបរយានយន្តមួយនេះអាចមានការគ្រប់គ្រងដោយជំនាញអ្នកបើកបរនៅក្នុងនោះផ្ទាល់ឬមានការបញ្ចារពីស្ថានីយ៍គ្រប់គ្រង់នៅលើដី។ ការធ្វើតេស្តសាកល្បងនេះនឹងប្រព្រឹត្តទៅក្នុងទីកន្លែងជាក់លាក់មួយដោយមិនធ្វើការរំខានដល់ផ្លូវអាកាសអ្នកដទៃនិងធានាសុវត្តិភាពនានាជូនប្រជាជនដែលរស់នៅជុំវិញ។ អ្នកជំនាញរំពឹងទុកថាបច្ចេកវិទ្យាថ្មីមួយនេះនឹងសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើរនិងការធ្វើជំនួញលើផលិតផលនានានៅពេលខាងមុខ៕	ដោយ៖ គី ចំណា
នៅរយៈពេល៣ឆ្នាំ ពោលគឺចាប់ពីឆ្នាំ២០១៩-២០២១ រដ្ឋាភិបាលប្រទេសស្វីស នឹងបន្តផ្ដល់ថវិកាប្រមាណ ១២លានដុល្លារ សម្រាប់បន្តដំណើរការមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា។ នៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សានោះ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតស្វីសប្រចាំកម្ពុជា បានសន្យាផ្ដល់ជំនួយបច្ចេកទេស ដល់ក្រសួងសុខាភិបាល និងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា ប្រសិនបើមានតម្រូវការ។ ជាមួយគ្នានេះលោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតស្វីសប្រចាំកម្ពុជា បានស្នើដល់រដ្ឋាភិបាលរៀបចំឯកសារ ឬប្រតិបត្តិការនានាដែលមន្ទីរពេទ្យ បានកកើតឡើងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈការខិតខំរបស់លោកវេជ្ជបណ្ឌិត BEAT RICHNER ដើម្បីទុកជាឯកសារយោងនៃដំណើរការមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា។ ជាការឆ្លើយតប លោក ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល បានលើកឡើងថា កន្លងមក រដ្ឋាភិបាលក៏បានបង្កើតគណៈកម្មការសិក្សាលើកិច្ចការនេះម្ដងហើយ ដោយមានការចូលរួមពីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ។ បន្ថែមពីនេះ ក្រសួងសុខាភិបាល និងផ្ដល់ដំណឹងទៅក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ និងសូមឲ្យភាគីស្វីសចូលរួមពិភាក្សា ដើម្បីស្វែងរកចំណុចរួមលើកិច្ចការងារនេះ៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលស្វីសនឹងផ្ដល់ប្រាក់១២លានដុល្លារ ដើម្បីជួយដល់មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា រយៈពេល៣ឆ្នាំ។ នេះបើតាមលោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតស្វីសប្រចាំកម្ពុជាលោក IVO SIEBBER ថ្លែងទៅកាន់លោក ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខភិបាល នៅថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨។
ជម្រាបសួរលោក តើគោលបំណងអ្វីសំខាន់ក្នុងការបង្កើត «សង្វៀនប្រដាល់គុនខ្មែរឯកភ្នំ» នេះឡើង? Matias Andrés ៖ ក្នុងនាមជាអ្នកគ្រប់គ្រងទូទៅនៅ «សង្វៀនប្រដាល់គុនខ្មែរឯកភ្នំ» ខ្ញុំបានធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយដៃគូ Miguel Acosta Meyer ដែលតែងតែនាំកីឡាករបរទេសមកប្រកួតនៅកម្ពុជា។ យើងចង់បង្ហាញឲ្យដឹងថា «គុនខ្មែរ» ជាក្បាច់គុនអស្ចារ្យដែលអាចប្រកួតកម្រិតអន្តរជាតិ។ ដូច្នេះហើយទើបពួកយើងនាំកីឡាករបរទេសមកប្រកួតនៅទីនេះជាប្រចាំ។ តើសង្វៀននេះបង្កើតឡើងបានរយៈពេលប៉ុន្មានហើយ? តើមានបញ្ហាប្រឈមអ្វីខ្លះរហូតដល់ពេលនេះ? Matias Andrés ៖ «សង្វៀនប្រដាល់គុនខ្មែរឯកភ្នំ» ត្រូវបានបើកឲ្យប្រកួតជាផ្លូវការនៅដើមខែ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១៩នេះ ហើយខ្ញុំបានមកធ្វើការនៅទីនេះខែ មីនា។ យើងមានបញ្ហាប្រឈមជាច្រើន ប៉ុន្តែយើងត្រូវតែធ្វើការឲ្យខ្លាំងក្លាដើម្បីទទួលបានជោគជ័យ។ ខ្ញុំចង់ឲ្យគុនខ្មែរដើរទៅមុខលឿន កាន់តែខ្លាំង និង ល្បីដូចមួយថៃ។ ដូច្នេះហើយទើបយើងត្រូវធ្វើឲ្យមានភាពខុសប្លែកគ្នា។ ដោយសារខ្ញុំមានបទពិសោធន៍ជា ការីនិពន្ធនៅសង្វៀនអន្តរជាតិ ONE Championship និង តាមដានការរៀបចំការប្រកួតគុនចម្រុះ MMA នៅសង្វៀន UFC ជាច្រើនឆ្នាំ ខ្ញុំមានគំនិតថា ក្បាច់គុនកម្ពុជាអាចអភិវឌ្ឍខ្លួនទៅលឿន និង រីកច្រើននៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ បញ្ហាប្រឈមខ្លាំងរបស់យើង គឺត្រូវបម្លែងពីគំនិតទៅជាសកម្មភាព។ យើងមានការគាំទ្រពីអ្នកគាំទ្រគុនខ្មែរ ប៉ុន្តែ យើងក៏ចង់បានការគាំទ្រពីក្រុមហ៊ុនធំៗនៅកម្ពុជាដែរ និង ចង់ឃើញគុនខ្មែរល្បីខ្ទរខ្ទារទៅកាន់ពិភពលោក។ ជាមួយគ្នានេះ យើងក៏ធ្វើការជិតស្និទ្ធជាមួយ សហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរដែរ។ រៀងរាល់ការប្រកួតប្រចាំសប្ដាហ៍ តើទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងណាដែរ? Matias Andrés ៖ យើងមានអ្នកគាំទ្រជាច្រើនមកទស្សនាការប្រកួតរបស់យើង ហើយយើងព្យាយាមធ្វើអ្វីដែលថ្មីដើម្បីទទួលការគាំទ្របន្ថែមទៀត និង ធ្វើឲ្យកម្មវិធីរបស់យើងកាន់តែទាក់ទាញ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ពេលមានវត្តមានស៊ុបពើស្ដារដូចជា កែវ រំចង់ និង ឃុន ឌីមា ជាដើម តែងតែទទួលបានការគាំទ្រច្រើន ប៉ុន្តែយើងក៏ព្យាយាមបង្ហាញវត្តមានកីឡាករវ័យក្មេងល្អៗជំនាន់ក្រោយ ដូចជា ឈុត សេរីវណ្ណថង និងកីឡាករផ្សេងៗទៀត។ នេះជារឿងល្អណាស់ដែលយើងផ្ដល់ឱកាសដល់កីឡាករមានទេពកោសល្យជំនាន់ក្រោយ ដែលមនុស្សភាគច្រើនមិនទាន់ស្គាល់។ តើចំណូល និង ចំណាយអាចប្រាប់បានទេ ថាសមាមាត្រគ្នា ឬ យ៉ាងណា? Matias Andrés ៖ យើងទើបតែចាប់ផ្ដើម ហើយយើងព្យាយាមឲ្យអ្នកគាំទ្របានដឹងនូវអ្វីដែលយើងមាន និង ធ្វើការងារឲ្យខ្លាំងដើម្បីគុនខ្មែរ។ យើងទទួលបានការគាំទ្រកាន់តែច្រើនឡើង រួមទាំងទទួលការជួយជ្រោមជ្រែងពីសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរ និង ទូរទស្សន៍ក្នុងស្រុកជាច្រើនផង។ ខ្ញុំរំពឹងថានឹងទទួលភាពរីកចម្រើនផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុនៅថ្ងៃអនាគត ប៉ុន្តែពេលនេះយើងកំពុងតែចាក់គ្រឹងឲ្យរឹងមាំចំពោះការងាររបស់យើងសិន។ តើការរំពឹងទុកបែបណាដើម្បីឲ្យកីឡាប្រដាល់រីកចម្រើននៅបាត់ដំបង? តើផ្ដល់ផលប្រយោជន៍អអ្វីខ្លះដល់អ្នករស់នៅក្នុងមូលដ្ឋាននោះ? Matias Andrés ៖ ទោះយើងរៀបចំនៅឯកភ្នំ ប៉ុន្តែយើងមិនផ្ដោតលើតំបន់នេះតែមួយមុខទេ។ បាត់ដំបងធ្លាប់ជាទីក្រុងក្បាច់គុនមួយនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ហើយ យើងត្រូវតែបង្កើតវាសាជាថ្មី។ យើងកំពុងដើរមើលកន្លែងហ្វឹកហាត់ជាច្រើនដើម្បីស្វែងយល់អំពីការប្រឹងប្រែង និង បញ្ហាប្រឈមរបស់ពួកគេ។ យើងធ្វើការជិតស្និទ្ធទាំងជាមួយគ្រូបង្វឹក និង កីឡាករដើម្បីធ្វើឲ្យលក្ខខណ្ឌល្អប្រសើរឡើង។ នៅពេលដែលមនុស្សមានឥទ្ធិពល យល់អំពីការពិតនៃកីឡាករគុនខ្មែរ ខ្ញុំគិតថា ពួកគេយល់ថានឹងអាចផ្លាស់ប្ដូរការរស់នៅរបស់កីឡាករឲ្យកាន់តែល្អ។ កីឡាករខ្លះអត់មានអាហារគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបរិភោគ ឬ អត់មានហ្គង់ហ្វឹកហាត់ទេ តែពួកគេនៅតស៊ូ។ នេះហើយជាក្ដីស្រលាញ់ ហើយខ្ញុំតែងតែគាំទ្រក្ដីស្រលាញ់នេះ។ បើសិនជាយើងអាចទ្រទ្រង់ កីឡាករគុនខ្មែរវ័យក្មេង យើងនឹងអាចផ្លាស់ប្ដូរពិភពគុនខ្មែរបាន។ ខ្ញុំជឿជាក់លើរឿងនេះ។ តើលោកមានអ្វីចង់បន្ថែមទៀតចំពោះអ្វីដែលខ្ញុំមិនបានសាកសួរខាងលើ? Matias Andrés ៖ បាទ! យើងកំពុងបង្កើតឲ្យមានកម្មវិធី Kun Khmer ULTRA។ វាជារឿងខកចិត្តបន្តិចពេលឃើញកីឡាករខ្មែរទៅប្រកួតលើឆាកអន្តរជាតិសង្វៀន ONE Championship និង WLC ហើយទទួលលទ្ធផលមិនសូវល្អ។ ខ្ញុំដឹងថាកីឡាករកម្ពុជាមានទេពកោសល្យ និងមានកម្លាំងចិត្ត ដូចកីឡាករល្បីៗក្នុងលោកដូចជា Buakaw, Conor McGregor, Angela Lee, Aung La Nsang, និង Manny Pacquiao។ ប៉ុន្តែដើម្បីក្លាយខ្លួនជាស៊ុបពើស្ដារលំដាប់ពិភពលោក អ្នកត្រូវតែហ្វឹកហាត់ឲ្យដូចគេ។ យើងចង់បង្កើតឲ្យមានភាពខុសប្លែកនៅទីនេះលើគុនខ្មែរ ប៉ុន្តែយើងក៏ត្រូវការកិច្ចសហការគ្នាដែរ។ ដោយមានការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុពីអ្នកជំនួញ និង ការគាំទ្រពីទស្សនិកជន យើងចង់ឃើញកីឡាករគុនខ្មែររីកលូតលាស់ និង ផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ខ្មែរលើឆាកអន្តរជាតិតាមរយៈពួកគេ។ កីឡាករល្អត្រូវតែហាត់ខ្លាំងរៀងរាល់ថ្ងៃ មិនផឹកគ្រឿងស្រវឹង ឬ មិនជក់បារី និង យល់អំពីតម្លៃគុនខ្មែរដែលជាគ្រឹះរឹងមាំដើម្បីបង្ហាញខ្លួននៅក្រៅប្រទេស។ នេះហើយជាអ្វីដែលអ្នកគាំទ្រចង់ឃើញនៅ Kun Khmer ULTRA។ Kun Khmer ULTRA នឹងផ្លាស់ប្ដូរវិធីសាស្ត្រខ្លះៗ។ វានឹងបណ្ដុះគំនិតចេញពីកីឡាករក្មេងៗ។ បើសិនអ្នកជាជើងឯក Kun Khmer ULTRA អ្នកបានត្រៀមរួចរាល់ហើយសម្រាប់ឡើងប្រកួតតំណាងឲ្យកម្ពុជា លើឆាកអន្តរជាតិ។ លើសពីនេះទៅទៀត ខ្ញុំចង់ឲ្យមនុស្សទូទៅដឹង ថា យើងកំពុងស្វែងរកកីឡាករល្អបំផុតនៅខេត្តបាត់ដំបង និង ផ្ដល់ឱកាសដល់ពួកដើម្បីក្លាយខ្លួនជា ស៊ុបពើស្ដារ។ នេះហើយជាឆ្នាំដ៏រំភើបបំផុតសម្រាប់គុនខ្មែរ៕	សង្វៀនប្រដាល់ថ្មីមួយលេចរូបរាងឡើងនៅខេត្តបាត់ដំបងប្រហែលជា ៤ ខែមកហើយ។ សង្វៀនឈ្មោះថា «សង្វៀនប្រដាល់គុនខ្មែរឯកភ្នំ» ឬ « Ek Phnom Kun Khmer Arena»។ ខាងក្រោមនេះជាបទសម្ភាសន៍ជាមួយអ្នកគ្រប់គ្រងទូទៅលោក Matias Andrés អំពីការគាំទ្រ បញ្ហាប្រឈម និង ការរួមចំណែកក្នុងវិស័យគុនខ្មែរដូចខាងក្រោម។
ក្រោយចាញ់ក្រុមហ្វីលីពីន ២-០ ដែលគេចាត់ថ្នាក់ជាក្រុមខ្សោយជាមួយទីម័រខាងកើតប្រចាំពូល B ក្នុងជំនួបបើកឆាក U22 កម្ពុជា ហាក់មានក្តីបារម្ភសម្រាប់ការជួបជើងខ្លាំងវៀតណាមដែលលត់ទីម័រខាងកើត ៤-០ នាជំនួបលើកទី២នៃព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី២៩នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី នាវេលាម៉ោង៣រសៀលថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ នេះ នៅកីឡដ្ឋាន Shah Alam Stadium។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានក្រោយជំនួបជាមួយហ្វីលីពីនគ្រូបង្វឹក U22 កម្ពុជាលោក Leonardo Vitorino បានចាត់ការជួបជាមួយវៀតណាមជាប្រកួតមួយដ៏លំបាកសម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះក្រុមនេះមានកីឡាករមានល្បឿនលឿនប្រកបដោយបច្ចេកទេសខ្ពស់។ ហើយការអវត្តមានរបស់ខ្សែការពារ ឆុំ ភីសា ដែលរងការពិន័យកាតក្រហម និងបញ្ហារបួសរបស់ ច្រឹង ពលរដ្ឋ ដែលមិនទាន់ជាសះស្បើយ១០០ភាគក៏ជាបញ្ហាផងដែរ។ «វៀតណាមជាក្រុមខ្លាំងមួយនៅតំបន់អាស៊ាន បើនិយាយពីបច្ចេកទេសលេងរបស់សមាជិកក្នុងក្រុមនេះ គឺខ្ពស់ជាង និងលឿនជាងកីឡាករកម្ពុជា ដូច្នេះការជួបជាមួយវៀតណាមនៅថ្ងៃនេះជាការប្រកួតមួយដ៏លំបាកសម្រាប់កម្ពុជា។ ការអវត្តមានរបស់ ឆុំ ភីសា ជាបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់យើងដែរ ព្រោះ ភីសា ជាខ្សែការពារស្តាំមួយដ៏ល្អ ស្របពេលរបួសរបស់ ពលរដ្ឋ មិនទាន់ជាសះស្បើយ១០០ភាគរយ» នេះជាការបង្ហាញកី្តកង្វល់របស់លោក Leonardo Vitorino។ តែយ៉ាងណាគ្រូបង្វឹកប្រេស៊ីលរូបនេះនៅតែរំពឹងទទួលបានលទ្ធផលល្អបើកីឡាករទាំងអស់មានការសហការក្នុងក្រុមបានល្អ និងលេងអស់ពីចិត្ត។ ការជឿជាក់បែបនេះ តាមរយៈការធ្វើយ៉ាងល្អរបស់ក្រុម U22 កម្ពុជាក្នុងជំនួបយកស្មើជាមួយចិន និងចាញ់ជប៉ុន ២-០ ក្នុងវគ្គជម្រុះពានរង្វាន់ AFC U23 Asian Cup កាលពីពេលកន្លងទៅ។ ក្រៅពីជំនួបរវាងក្រុមទាំងពីរនេះ ក៏មានការប្រកួតពីរគូផ្សេងទៀតផងដែរក្នុងពូល B នេះ ក្នុងនោះ U22 ឥណ្ឌូនេស៊ីដែលស្មើ ១-១ ជាមួយថៃ ត្រូវជួបជាមួយហ្វីលីពីននាវេលាម៉ោង៧:៤៥នាទីនៅកីឡដ្ឋាន Shah Alam Stadium ខណៈថៃ ប៉ះទីម័រខាងកើតនៅកីឡដ្ឋាន Selayang Municipal Council Stadium។ គួរបញ្ជក់ថា សម្រាប់ការប្រកួតពូល A កាលពីថ្ងៃទី១៦ សីហា ក្រុមមីយ៉ាន់ម៉ាបានយកឈ្នះឡាវ ក្នុងលទ្ធផល ៣-១ នៅកីឡដ្ឋានUiTM Stadium ដើម្បីឡើងឈរកំពូលតារាង ស្របពេលម្ចាស់ផ្ទះម៉ាឡេស៊ីយកឈ្នះសិង្ហបុរី ២-១ នៅកីឡដ្ឋាន Shah Alam Stadium ដើម្បីឈរលេខរៀងទី២៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអាយុក្រោម២២ឆ្នាំកម្ពុជា ត្រូវជួបប្រកួតលើកទី២ពូល B ជាមួយក្រុមវៀតណាត ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ីនាវេលាម៉ោង៣រសៀលថ្ងៃទី១៧ សីហា នេះ នៅកីឡដ្ឋាន Shah Alam Stadium។ នៅក្នុងពូល B ដដែល ខណៈក្រុមហ្វីលីពីនប៉ះឥណ្ឌូនេស៊ីនាវេលាម៉ោង៧:៤៥នាទីនៅកីឡដ្ឋាន Shah Alam Stadium ថៃ ជួប ទីម័រខាងកើតនៅកីឡដ្ឋាន Selayang Municipal Council Stadium។
ប៉ុន្តែ រហូតមកដល់ពេលនេះ គេ មិនទាន់ដឹងថា សំណើរបស់កម្មករ កម្មការិនី បានដាក់ទៅដល់រដ្ឋសភា ឬយ៉ាងណានោះទេ ដោយសារតែពេលទៅដល់ម្តុំវិមានរដ្ឋសភា សមត្ថកិច្ច ក៏ចាប់ផ្តើមដាក់របាំង ដើម្បីរារាំងការហែក្បួនរបស់កម្មករ កម្មការិនីទាំងនោះ។ បុរសម្នាក់ ដែលទំនងជាតំណាងឲ្យកម្មករ កម្មការិនី បាននិយាយតាមឧឃោគ្ឃោសនសព្ទ ថា ការដាក់សំណើទៅកាន់រដ្ឋសភានេះ គឺដើម្បីឲ្យតំណាងរាស្ត្រ បានដឹងពីតម្រូវការរបស់កម្មករ កម្មការី។ បុរសនោះ និយាយដូច្នេះថា៖«ត្រូវតែទាមទារដោយខ្លួនឯង។ យើង ទាមទារយុត្តិធម៌ និងសេរីភាពក្នុងការងារ។ យើង គ្រាន់តែចង់ឲ្យតំណាងរបស់យើង (តំណាងរាស្ត្រ) បានដឹង បានឮសំឡេងរបស់កម្មករ ថាអ្វីដែលកម្មករត្រូវការ»៕	ភ្នំពេញ៖ នៅក្នុងទិវាពលកម្មអន្តរជាតិ នាថ្ងៃទី១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៧ កម្មករ កម្មការិនីរាប់រយនាក់ បាននាំគ្នាដង្ហែក្បួន នៅមុខរដ្ឋសភា។ គោលបំណងរបស់ពួកគេ គឺដើម្បីដាក់សំណើទៅកាន់រដ្ឋសភា។
មនុស្ស ៨នាក់បានស្លាប់ និង១១នាក់ផ្សេងទៀតរងរបួសដោយសារការវាយប្រហារដោយបើករថយន្តបុករះលើផ្លូវសម្រាប់អ្នកជិះកង់កណ្តាលទីក្រុង ញូវយ៉កនៅថ្ងៃ ៣១ ខែតុលា។ វាជាការប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំបំផុតមួយមិនធ្លាប់មានចាប់ពីមានការវាយប្រហារអគារពាណិជ្ជកម្មថ្ងៃ ១១ ខែកញ្ញាឆ្នាំ ២០០១ មកនោះ។ សារព័ត៌មាន New York Times បានផ្សាយថា ជនដែលបង្កហេតុនោះមានឈ្មោះថា Sayfullo Saipov អាយុ ២៩ ឆ្នាំ និងមានដើមកំណើតអ៊ូបេគីស្ថាន។ ជននេះបានមករស់នៅអាមេរិកនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១០ ហើយទទួលបានកាតបៃតងដែលជាឯកសារអនុញ្ញាតឲ្យគេរស់នៅស្របច្បាប់នៅអាមេរិកផង។ ប៉ូលិសតំបន់បានអះអាងថា ជននេះបានប្រកាសភក្តីភាពចំពោះក្រុមភេរវជនដែស្ហឬក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាម។ គេបានបើកបុករះមនុស្សរហូតដល់បុកជាមួយរថយន្តដឹកសិស្ស។ ក្រោយរថយន្តឈប់ Saipov បានលោតចុះ ហើយកាន់កាំភ្លើងខ្យល់រត់ស្រែកថា «ព្រះអស្ចារ្យណាស់»។ ភ្លាមៗនោះប៉ូលិសសម្រេចបាញ់តែម្តង ហើយគេស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ។ អភិបាលក្រុងញូវយ៉ក បានប្រកាសថា ករណីនេះជាការវាយប្រហារភេរវកម្ម ហើយមន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់សហព័ន្ធនឹងទទួលខុសត្រូវស៊ើបអង្កេតករណីវាយប្រហារនេះបន្តទៀត។ ក្រោយការវាយប្រហារ ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ដែលមានគោលនយោបាយកម្រិតការហូរចូលនៃជនអន្តោប្រវេសន៍មកកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកនោះបានប្រកាសថ្កោលទោសការវាយប្រហារ និង ផ្ញើសាររម្លែកទុកចំពោះអ្នកស្លាប់។ ហើយលោកបានអះអាងថា អាមេរិកមិនអនុញ្ញាតឲ្យក្រមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមត្រឡប់ ឬចូលទឹកដីអាមេរិកឡើយ៕	ភេរវជនដែលបើករថយន្តបុករះបង្កឲ្យមនុស្សស្លាប់ ៨នាក់ និងរបួស ១១នាក់នៅក្នុងទីក្រុង ញូវយ៉ក នោះត្រូវបានគេកំណត់អត្តសញ្ញាណាបាន ដោយគេមានឈ្មោះថា Sayfullo Saipov ជនជាតិអ៊ូបេគីស្ថាន។ ជននេះបានប្រកាសភក្តីភាពចំពោះក្រុមភេរវជន ដែស្ហឬក្រុមរដ្ឋឥស្លាមផង។
ការប្ដេជ្ញាផ្ដល់ថវិកានេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមករា ដើម្បីគាំទ្រដល់គម្រោងរួមគ្នាក្នុងវិស័យចំនួន ៦ ហើយការប្ដេជ្ញានេះ កើតមានឡើងបន្ទាប់ពីមានកិច្ចព្រមព្រៀងមួយកាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមករា ដែលកោះតៃវ៉ាន់ នឹងវិនិយោគទឹកប្រាក់ចំនួន ២០០ លានដុល្លារ ទៅលើវិស័យឧស្សាហកម្មរបស់លីទុយអានី។ ការវិនិយោគដែលមានទឹកប្រាក់សរុប ១,២ ពាន់លានដុល្លារនេះ គឺធ្វើឡើងក្នុងគោលដៅប្រឆាំងនឹងសម្ពាធរបស់ចិនដែលបន្តកើនឡើងទៅលើរដ្ឋាភិបាលលីទុយអានី ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា កន្លងទៅ ដែលអាជ្ញាធរលីទុយអានី បានអនុញ្ញាតឲ្យកោះតៃវ៉ាន់ បើកការិយាល័យតំណាងនៅក្នុងរដ្ឋធានីនៃប្រទេសលីទុយអានី ដោយដាក់ឈ្មោះថា «តៃវ៉ាន់» ជាជាងប្រើឈ្មោះ «ចិនតៃប៉ិ»។ កាយវិការនេះ បានធ្វើឲ្យចិនមិនសប្បាយចិត្ត ព្រោះចិនមើលឃើញកោះតៃវ៉ាន់ថា ជាផ្នែកមួយនៃទឹកដីរបស់ខ្លួន។ កាលពី ២ខែមុននេះ ប្រទេសចិនបានដកឯកអគ្គរដ្ឋទូតរបស់ខ្លួនចេញពីរដ្ឋធានីវីលនីញូស ព្រមទាំងបានដាក់បញ្ជាឲ្យឯកអគ្គរដ្ឋទូតលីទុយអានីប្រចាំនៅប្រទេសចិន ចាកចេញពីទីក្រុងប៉េកាំង។ ចិនព្រមទាំងបានដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចប្រឆាំងប្រទេសលីទុយអានី ដោយធ្វើពហិការលើរាល់ទំនិញនាំចេញរបស់លីទុយអានី ក៏ដូចជាទំនិញនានារបស់សហភាពអឺរ៉ុបដែលផលិតឡើងពាក់ព័ន្ធនឹងលីទុយអានី ចូលប្រទេសរបស់ខ្លួន។ នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយកាលពីពេលថ្មីៗនេះ លោក Wang Wenbin អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន បានហៅការវិនិយោគដែលមានទឹកប្រាក់ ១,២ ពាន់លានដុល្លារនេះថា ជា«ការប៉ុនប៉ងរបស់កោះតៃវ៉ាន់» ក្នុងការពង្រីកលំហសម្រាប់សកម្មភាពទាមទារឯករាជ្យរបស់កោះតៃវ៉ាន់ តាមរយៈការប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពលផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ឬការទូតដុល្លារ។ ប្រទេសចិន នៅតែមើលឃើញកោះតៃវ៉ាន់ថា ជាដែនដីស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លូន បើទោះបីជាពលរដ្ឋតៃវ៉ាន់ជាច្រើនចាត់ទុកថា ខ្លួនជាប្រជាជាតិដែលមានការគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯងក៏ដោយ។ លោក Bor Yunchang សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនៅសាកលវិទ្យាល័យវប្បធម៌ចិននៅទីក្រុងតៃប៉ិ មានសុទិដ្ឋិនិយមអំពីការវិនិយោគរបស់កោះតៃវ៉ាន់ ដោយលោកថ្លែងប្រាប់វីអូអេសេវាភាសាចិនថា៖ «ការវិនិយោគណាមួយដែលធ្វើឡើងដើម្បីផលចំណេញផ្នែកនយោបាយ គឺមានភាពគ្រោះថ្នាក់។ វាមិនអាចមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការតភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដូចការវិនិយោគរវាងវិស័យឯកជននោះទេ»។ រូបឯកសារ៖ អាគារដែលមានស្ថានតំណាងរបស់តៃវ៉ាន់នៅទីក្រុងវីលនីញូស ប្រទេសលីទុយអានី ថតនៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១។ ការសងសឹករបស់ចិន សម្រាប់ប្រទេសភាគច្រើននៅអឺរ៉ុបនិងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក កោះតៃវ៉ាន់ បានប្រើឈ្មោះតៃប៉ិ ដែលជាឈ្មោះនៃរដ្ឋធានីរបស់ខ្លូនសម្រាប់ការបើកការិយាល័យដែលជាស្ថានទូតនៅប្រទេសគោលដៅស្ទើរតែទាំងអស់។ ការដាក់ឈ្មោះ «តៃវ៉ាន់» នៅប្រទេសលីទុយអានី កើតមានបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលជាច្រើន កំពុងស្វែងរកការពង្រីកចំណងទាក់ទងជាមួយកោះតៃវ៉ាន់ ដែលជាប្រទេសមានឧស្សាហកម្មផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាជឿនលឿន បើទោះបីជាគោលនយោបាយការបរទេស និងយោធារបស់ចិនដែលកាន់តែមានអំណាចនៅក្នុងតំបន់ បានបង្កការព្រួយបារម្ភដល់ប្រទេសនានានៅជុំវិញពិភពលោកក៏ដោយ។ វត្តមានរបស់កោះតៃវ៉ាន់នៅរដ្ឋធានីវីលនីញូស គឺជាការិយាល័យតំណាងថ្មីលើកទីមួយ នៅទ្វីបអឺរ៉ុប ចាប់តាំងពីការិយាល័យតំណាងក្រុងតៃប៉ិ ត្រូវបានបើកនៅរដ្ឋធានីប្រាទីស្លាវ៉ា សាធារណរដ្ឋស្លូវ៉ាគី កាលពីឆ្នាំ ២០០៣ មក។ នៅពេលដែលការិយាល័យនេះត្រូវបានបើក ក្រសួងការបរទេសចិន បានចោទប្រកាន់ប្រទេសលីទុយអានីថា បានធ្វើឲ្យខូចខាតដល់អធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីរបស់ចិន ព្រមទាំងបានប្រាប់ទៅរដ្ឋាភិបាលលីទុយអានីឲ្យ «កែតម្រូវកំហុសនេះឲ្យបានឆាប់រហ័ស»។ លោក Timothy Heath អ្នកវិភាគជាន់ខ្ពស់ផ្នែកវិស័យការពារនៃអង្គការ Rand Corporation បានថ្លែងប្រាប់វីអូអេសេវាភាសារុស្ស៊ី ដោយសំដៅទៅលើការិយាល័យកោះតៃវ៉ាន់នៅទីក្រុង វីលនីញូស ដូច្នេះថា៖ «ការវិវត្តបែបនេះ ពិតជាគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ណាស់។ វាជាលើកទីមួយហើយដែលប្រទេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុបមួយនេះ បានបង្ហាញការទទួលស្គាល់កោះតៃវ៉ាន់ជាផ្លូវការ ក្នុងរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ។ វាជាការវិវត្តដ៏ធំមួយ ហើយយើងក៏អាចយល់បានដែរថា ចិនច្បាស់ជាខឹងសម្បារទៅលើការផ្លាស់ប្តូរនេះ»។ ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសចិន និងលីទុយអានី មានភាពរង្គោះរង្គើរួចទៅហើយ មុនពេលការិយាល័យថ្មីចុងក្រោយរបស់កោះតៃវ៉ាន់ ត្រូវបានបើកនៅលីទុយអានី។ កាលពីខែសីហា ឆ្នាំមុន រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានឈប់អនុញ្ញាតប្រទេសលីទុយអានីនាំទំនិញចូលប្រទេសចិន ហើយបានបញ្ឈប់សេវាដឹកជញ្ជូនតាមរថភ្លើងដោយផ្ទាល់ទៅកាន់ទីក្រុងវីលនីញូស។ បន្ទាប់មក នៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ចិនបានចាប់ផ្ដើមដាក់សម្ពាធដល់ក្រុមហ៊ុននានានៅទ្វីបអឺរ៉ុបឲ្យឈប់ប្រើប្រាស់ឧបករណ៍នានាដែលជារបស់ប្រទេសលីទុយអានី។ លោក Mantas Adomenas អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលីទុយអានី បានថ្លែងប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters កាលពីខែធ្នូ កន្លងមកថា ចិនបានបញ្ជូនសារទៅកាន់ក្រុមហ៊ុនដែលមានភាគហ៊ុនពីប្រទេសផ្សេងៗថា ប្រសិនបើពួកគេប្រើប្រាស់សមាសភាគ ឬការផ្គត់ផ្គង់ណាមួយពីប្រទេសលីទុយអានី ពួកគេនឹងមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យលក់ទំនិញ ឬ បញ្ជូនទំនិញទាំងនោះទៅទីផ្សាររបស់ចិនឡើយ។ លោក Aušrinė Armonaitė រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងនវានុវត្តន៍លីទុយអានី បានថ្លែងក្នុងសន្និសីទតាមប្រព័ន្ធវីដេអូ រួមជាមួយលោក Kung Ming-Hsin រដ្ឋមន្ត្រីក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍ជាតិតៃវ៉ាន់ កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមករា ថា រដ្ឋាភិបាលលីទុយអានីត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ហើយសម្រាប់ក្រុមហ៊ុននានាក្នុងលុបចោលកុងត្រាជាមួយអ្នកផ្គង់ផ្គង់ពីប្រទេសលីទុយអានី ដោយសារតែសម្ពាធពីប្រទេសចិន។ លោក Heath បានមានប្រសាសន៍យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំគិតថា ចិនមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ពេលដែលប្រទេសលីទុយអានីកំពុងតែបង្កើតនូវការវិវត្តជាលើកដំបូង ហើយប្រទេសផ្សេងទៀតនៅទ្វីបអឺរ៉ុប អាចនឹងធ្វើតាមប្រទេសនេះ។ ខ្ញុំគិតថា នេះ ជាហេតុផលមួយដែលចិនបានប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំងបែបនេះ»។ រូបឯកសារ៖ ស្ថានទូតរបស់ប្រទេសលីទុយអានីនៅក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង ថតនៅថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១។ អនាគតមិនច្បាស់លាស់ លោក Chang Fu-chang សាស្ត្រាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យ Tamkang នៅកោះតៃវ៉ាន់ និយាយថា ការណ៍ដែលចិនកំណត់យកក្រុមហ៊ុននានាដែលមានភាគហ៊ុនពីច្រើនប្រទេសនៅក្នុងរដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអឺរ៉ុបក្រៅពីប្រទេសលីទុយអានី វាពិតជាមានប្រសិទ្ធភាព ពីព្រោះថា ក្រុមហ៊ុនសហគ្រាសទាំងនោះ ផ្ដល់តម្លៃទៅលើទីផ្សារចិនដែលធ្វើឲ្យពួកគេមានប្រាក់ចំណេញច្រើន។ លោកបន្តថា ដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់ប្រទេសលីទុយអានី រួមមានប្រទេសចំនួនពីរនៅក្នុងតំបន់សមុទ្រ Baltic នោះគឺ ប្រទេសអេស្តូនី និងឡេតូនី ក៏ដូចជាប្រទេសរុស្ស៊ី និងសហភាពអឺរ៉ុប។ លោក Chang ថ្លែងថា៖ «ខណៈដែលកោះតៃវ៉ាន់ កំពុងបង្កើនកិច្ចប្រឹងប្រែងក្នុងការធ្វើទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយប្រទេសលីទុយអានី រចនាសម្ព័ន្ធសម្រាប់ការនាំចេញរបស់ប្រទេសនេះ ហាក់ដូចជាមិនអាចប្រែប្រួលអ្វីទេក្នុងរយៈពេលខ្លីខាងមុខ»។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ ក៏មានមតិលើកឡើងផ្សេងៗគ្នាក្នុងចំណោមថ្នាក់ដឹកនាំលីទុយអានី ពាក់ព័ន្ធនឹងគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មរបស់ប្រទេសនេះជាមួយចិន។ កាលពីដើមខែមករានេះ លោក Gitanas Nauseda ប្រធានាធិបតីលីទុយអានី បានថ្លែងថា វាជាកំហុសមួយដែលលីទុយអានីអនុញ្ញាតឲ្យមានការប្រើឈ្មោះ «តៃវ៉ាន់» សម្រាប់ស្ថានតំណាងនៅក្នុងប្រទេសនេះ។ លោក Chang បានថ្លែងថា សម្ពាធពីខាងក្រៅ និងជម្លោះផ្ទៃក្នុង កំពុងរារាំងដល់កិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលលីទុយអានីមិនឲ្យទទួលបានការគាំទ្រពីសាធារណជន ទៅលើគោលនយោបាយសម្រាប់ប្រទេសចិន និងកោះតៃវ៉ាន់។ នៅក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល ក៏មានទស្សនៈយល់ឃើញផ្សេងៗគ្នារវាងប្រធានាធិបតី និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី ដែលបានបង្កឲ្យមានការប្រឈមមុខដាក់គ្នារវាងក្រុមដែលគាំទ្រចិន និងក្រុមដែលប្រឆាំងនឹងចិន។ លោកថ្លែងដូច្នេះថា៖ «ដូច្នេះ សំណួរដែលសំខាន់បំផុតនោះគឺថា តើរដ្ឋាភិបាលលីទុយអានី អាចឈរនៅខាងតៃវ៉ាន់បានយូរប៉ុណ្ណា។ ទឹកប្រាក់ចំនួន ១,២ ពាន់លានដុល្លារនោះ វាមិនច្រើនប៉ុន្មានទេ ដូច្នេះ បើយើងសំឡឹងមើលទៅមុខក្នុងរយៈពេលវែងនោះ យើងពិបាកនិយាយ ថាតើទំនាក់ទំនងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរវាងប្រទេសទាំងពីរនេះនឹងរីកចម្រើនដល់កម្រិតណា»។ លោក Heath នៃអង្គការ Rand Corporation បានថ្លែងថា ប្រទេសជាច្រើនកំពុងប្រកាន់ជំហរមួយ នោះគឺ«ជំហររង់ចាំមើលសិន»ថា តើពួកគេគួរតែដើរតាមអ្វីដែលលីទុយអានី បានធ្វើ ឬយ៉ាងណា។ លោកថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំគិតថា ក្នុងរយៈពេលខ្លីខាងមុខ សហភាពអឺរ៉ុបនឹងទទួលស្គាល់ពីសារៈសំខាន់នៃទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយនឹងចិន។ ប្រទេសធំៗ ដូចជា បារាំង អាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី មិនបានធ្វើការសម្រេចចិត្តដោយតក់ក្រហល់ក្នុងការធ្វើឲ្យមានភាពរង្គោះរង្គើលើទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិនទេ»។ លោកបន្តថា៖ «តែទោះជាយ៉ាងណាក្ដី ខ្ញុំគិតថា ប្រទេសនានានៅសហភាពអឺរ៉ុប និងនៅជុំវិញពិភពលោកកំពុងសំឡឹងមើលបញ្ហានេះយ៉ាងដិតដល់។ ពួកគេសំឡឹងមើលថា តើនឹងមានអ្វីកើតឡើងសម្រាប់ប្រទេសលីទុយអានី។ តើប្រទេសនេះ នឹងដកខ្លួនត្រឡប់ក្រោយសម្រាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយកោះតៃវ៉ាន់ ឬទេ? ឬមួយក៏ប្រទេសនេះ នៅរក្សាទំនាក់ទំនងនេះដដែល? មិនថាការសម្រេចចិត្តរបស់លីទុយអានីយ៉ាងណានោះទេ ប្រទេសជាច្រើននៅជុំវិញពិភពលោក នឹងបន្តតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ហើយពួកគេនឹងគិតគូរថា តើទំនាក់ទំនងរបស់ពួកគេជាមួយតៃវ៉ាន់មានអត្ថន័យយ៉ាងណាសម្រាប់ពួកគេ»៕	ទីក្រុងតៃប៉ិ និងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន កោះតៃវ៉ាន់ បានសន្យាផ្ដល់ថវិកាចំនួនមួយពាន់លានដុល្លារទៅប្រទេសលីទុយអានី ក្នុងកិច្ចប្រឹងប្រឹងចុងក្រោយដើម្បីទប់ទល់នឹងសម្ពាធរបស់ចិនទៅលើប្រទេសដែលជាដែនកោះតូចមួយនៅតំបន់សមុទ្រ Baltic និងជាប្រទេសសមាជិកនៃសហភាពអឺរ៉ុបដំបូងដែលអនុញ្ញាតឲ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងតៃប៉ិ ប្រើប្រាស់ឈ្មោះតៃវ៉ាន់សម្រាប់ស្ថានទូតជាក់ស្តែង។
ក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍មានមោទកភាពក្នុងការប្រកាសអំពីកិច្ចព្រមព្រៀងស្ដីពីតំណាងផ្តាច់មុខជាមួយក្រុមហ៊ុន Doppelmayr Group ដែលជាក្រុមហ៊ុនឈានមុខគេលើសកលលោកផ្នែកធ្វើដំណើរតាមខ្សែរ៉ក ជាមួយនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr នឹងបន្តពង្រីកខ្លួនជាអន្តរជាតិ ដោយមានជំនឿយ៉ាងមុតមាំលើសក្តានុពល និងភាពចាស់ទុំរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដើម្បីទទួលបានដំណោះស្រាយសម្រាប់ការធ្វើដំណើររបស់ខ្លួន។ គម្រោងនេះបញ្ជាក់ពីសមត្ថភាពរបស់ក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍ក្នុងការលើកកម្ពស់គម្រោងទំនើបៗដែលនឹងមានឥទ្ធិពលវិជ្ជមានមកលើព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាជាច្រើនឆ្នាំ។ ការចុះហត្ថលេខាថ្មីៗនេះលើលិខិតសម្តែងចេតនារវាងក្រុមហ៊ុន Doppelmayr និងក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឃន៍ខានូភី សែន ដែលជាក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍គម្រោង Bay of Lights ដ៏អស្ចារ្យ បញ្ជាក់អំពីសក្ដានុពលនៃដំណោះស្រាយសម្រាប់ការធ្វើដំណើរតាមកន្ត្រកខ្សែកាបនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ លោក កែ ប៊ិន សូរស្មី ជានាយកប្រតិបត្តិ របស់ក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍ (ខាងស្តាំ) ជាមួយលោក Alexander Klimmer ជានាយកប្រតិបត្តិផ្នែកលក់របស់ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr (ខាងឆ្វេង) ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៣៖ ក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍ដែលជាកាតាលីករជំរុញកំណើនអាជីវកម្មឈានមុខគេនៅប្រទេសកម្ពុជា និងអាស៊ាន មានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយជាខ្លាំងក្នុងការប្រកាសអំពីការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងស្ដីពីតំណាងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុនផលិតខ្សែរ៉កអន្តរជាតិឈានមុខគេ គឺក្រុមហ៊ុន Doppelmayr Group។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយលោក Alexander Klimmer ដែលជានាយកប្រតិបត្តិផ្នែកលក់របស់ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr និងលោក កែ ប៊ិន សូរស្មី ដែលជានាយកប្រតិបត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍ នៅខែមករា ឆ្នាំ ២០២៣ នៅ ប្រទេសអូទ្រីស នៃការិយាល័យកណ្តាលរបស់ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr ដោយមានវត្តមានរបស់លោក Peter Vogelmann ដែលជានាយកផ្នែកលក់អន្តរជាតិរបស់ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr និងលោក Martin Ladner ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងប្រចាំតំបន់របស់ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr។ យោងតាមកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍នឹងក្លាយជាភ្នាក់ងារផ្តាច់មុខរបស់ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr Group ដោយមានប្រសិទ្ធភាពអនុវត្តគិតត្រឹម ខែមករា នៅប្រទេសកម្ពុជា ជាមួយនឹងគោលបំណងស្វែងរក និងកំណត់ឱកាសអាជីវកម្មក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ព្រមទាំងធ្វើឱ្យឱកាសទាំងនោះចេញជាផ្លែផ្កា។ ភាពជាដៃគូនេះនឹងផ្តោតលើការអភិវឌ្ឍដំណោះស្រាយសម្រាប់ការធ្វើដំណើរនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលប្រទេសនេះផ្តល់នូវលទ្ធភាពយ៉ាងច្រើនក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ និងការដឹកជញ្ជូនក្នុងទីក្រុង។ ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr Group ដែលជាក្រុមហ៊ុនឈានមុខគេលើពិភពលោកកំពុងបន្តការពង្រីកខ្លួនជាអន្តរជាតិ ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr Group គឺជាក្រុមហ៊ុនឈានមុខគេលើពិភពលោកផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាខាងវិស្វកម្មខ្សែរ៉ក និងលេចធ្លោតាមរយៈជំនាញដ៏ល្អឥតខ្ចោះរបស់ខ្លួនផ្នែកច្នៃប្រឌិត គុណភាពសេវាកម្ម និងផលិតផល ព្រមទាំងតាមរយៈការប្តេជ្ញាចិត្តដាច់ខាតរបស់ខ្លួនចំពោះសុវត្ថិភាព។ ភាពឈានមុខគេរបស់ខ្លួននៅលើពិភពលោកនៅក្នុងទីផ្សារនេះ គឺផ្អែកលើចំណេះដឹងពិតប្រាកដអំពីតម្រូវការរបស់អតិថិជន ក៏ដូចជាវិជ្ជាជីវៈ និងភាពច្បាស់លាស់នៅក្នុងការបំពេញការងារ។ ក្រុមហ៊ុននេះអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់រមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ ក៏ដូចជាប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនអ្នកដំណើរក្នុងស្រុកទំនើបសម្រាប់បរិស្ថានទីក្រុងផងដែរ។ ជាមួយនឹងការដំឡើងជាង ១៥.៤០០ គម្រោងនៅប្រទេសចំនួន ៩៦ ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr Group បានការទទួលស្គាល់ជាច្រើននៅតំបន់អាស៊ី និងបន្តពង្រីកខ្លួនជាអន្តរជាតិនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយមានជំនឿយ៉ាងមុតមាំលើសក្តានុពល និងភាពចាស់ទុំរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដើម្បីទទួលបានដំណោះស្រាយសម្រាប់ការធ្វើដំណើររបស់ខ្លួន។ ក្រុមហ៊ុនមានទម្លាប់ជាយូរមកហើយក្នុងការនាំចេញដំណោះស្រាយសម្រាប់ការធ្វើដំណើររបស់ខ្លួនទៅកាន់ពិភពលោក និងជាពិសេសទៅកាន់តំបន់អាស៊ី ដោយមានកំណត់ត្រាជោគជ័យដែលបង្ហាញឱ្យឃើញនៅក្នុងទីផ្សារវៀតណាម។ លោក Peter Vogelmann ដែលជានាយកផ្នែកលក់អន្តជាតិរបស់ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr បានវិភាគថា៖ប្រទេសកម្ពុជាគឺជាទីផ្សារដ៏ល្អមួយជានឹងសក្តានុពលដ៏អស្ចារ្យដើម្បីទទួលបានដំណោះស្រាយសម្រាប់ការធ្វើដំណើរតាមខ្សែរ៉ក។ យើងទន្ទឹងរង់ចាំគម្រោងដ៏គួរឱ្យរំភើប និងធ្វើការរួមគ្នាជាមួយក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍ដែលជាដៃគូរបស់យើង។ លោក កែ ប៊ិន សូរស្មី ជានាយកប្រតិបត្តិ របស់ក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍ (ខាងស្តាំ) ជាមួយលោក Alexander Klimmer ជានាយកប្រតិបត្តិផ្នែកលក់របស់ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr (ខាងឆ្វេង) ដោយលើកឡើងបន្ថែមអំពីបទពិសោធន៍របស់ក្រុមហ៊ុននៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម និងសក្តានុពលរបស់ប្រទេសកម្ពុជា៖ រួមគ្នាជាមួយនឹងអតិថិជនរបស់យើង យើងទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងត្រចះត្រចង់នៅក្នុងទីផ្សារវៀតណាម ជាកន្លែងដែលយើងសម្រេចបានគម្រោងចំនួន ២៨ ក្នុងរយៈពេល ២៣ ឆ្នាំ ដែលគម្រោងភាគច្រើនទទួលបានកំណត់ត្រាពិភពលោក (ការដំឡើងដែលអាចដោះផ្ដាច់ចេញបានវែងបំផុតនៅ ហុនធំ (Hon Thom) លើកោះភូកុក (Phu Quoc កោះត្រល់) អគារខ្ពស់បំផុតនៅឆ្នេរហាឡុងបេ (Ha Long Bay)។ ការដំឡើងជាច្រើននៅលើភ្នំបាណា (Bana Hills) ទូកចែវនៅលើភ្នំខ្ពស់បំផុតនៅប្រទេសវៀតណាម គឺភ្នំហ្វាន់ស៊ីផាន (Fansipan) និងច្រើនកន្លែងទៀត)។ ដូច្នេះ ទីផ្សារកម្ពុជា គឺជាជំហានបន្ទាប់ដ៏សមហេតុផលមួយ។ សក្ដានុពលដ៏ច្រើន ជាពិសេសក្នុងការអភិវឌ្ឍកន្លែងសក្ការៈបូជា ប៉ុន្តែក៏មានគម្រោងតាមឆ្នេរសមុទ្រ និងកោះផងដែរ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក Alexander Klimmer ដែលជានាយកប្រតិបត្តិផ្នែកលក់របស់ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr Group។ តាមរយៈការងារដែលបញ្ចប់ដោយក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍ យើងមានទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកអភិវឌ្ឍន៍ និងអ្នកផ្សព្វផ្សាយមួយចំនួនរួចហើយ។ យើងមានមហិច្ឆតា និងសុទិដ្ឋិនិយមយ៉ាងខ្លាំងចំពោះលទ្ធភាពនៃការអភិវឌ្ឍគម្រោងនានា នាពេលខាងមុខ។ យើងក៏មានបំណងសិក្សាអំពីលទ្ធភាពដែលទទួលបានសម្រាប់ទីក្រុងធំៗរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ការដឹកជញ្ជូនក្នុងទីក្រុងដោយខ្សែរ៉ក ពីព្រោះបច្ចុប្បន្ននេះវាគឺជាជម្រើសមួយដែលអាចសម្រេចបាន និងជាដំណោះស្រាយដែលចំណាយតិចមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បើធៀបនឹងរថភ្លើងក្រោមដី ឬមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនផ្សេងៗទៀត។ រាជធានី និងទីក្រុងជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោកបានដាក់បញ្ចូលខ្សែរ៉ករួចជាស្រេចហើយ ដែលជាការបន្ថែមប្រកបដោយនិរន្តរភាពដល់បណ្តាញដឹកជញ្ជូនរបស់រាជធានី និងទីក្រុងទាំងនោះ ដូច្នេះហេតុអ្វីបានជាប្រទេសកម្ពុជាមិនមាន? នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក Martin Ladner ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងប្រចាំតំបន់របស់ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr Group។ លោក កែ ប៊ិន សូរស្មី ជានាយកប្រតិបត្តិ របស់ក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍ (ខាងស្តាំ) ជាមួយលោក Martin Ladner ជាអ្នកគ្រប់គ្រងប្រចាំតំបន់ របស់ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr (ខាងឆ្វេង) ក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍ ជាដៃគូអាទិភាពសម្រាប់គម្រោងដែលមានឥទ្ធិពលវិជ្ជមាននៅប្រទេសកម្ពុជា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះបញ្ជាក់ថាក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍ជាដៃគូអាទិភាពសម្រាប់ការចូលទីផ្សារសំខាន់ៗនៅប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រុមហ៊ុនក៏បញ្ជាក់នូវយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លួនដែលត្រូវបានផ្តួចផ្តើមឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ដើម្បីលើកទឹកចិត្ត ផ្សព្វផ្សាយ និងវិនិយោគលើគម្រោងទំនើបៗ ដែលនឹងមានឥទ្ធិពលវិជ្ជមានមកលើព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាជាច្រើនឆ្នាំ។ ការគាំទ្រដល់ដំណោះស្រាយសម្រាប់ការធ្វើដំណើរប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតបែបនេះទំនងជានឹងបង្កើតភាពទាក់ទាញរបស់ប្រទេស បង្កើតឱ្យមានការមកទស្សនារបស់ភ្ញៀវទេសចរក្នុងស្រុក និងបរទេសជាច្រើន លើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសង្គម និងបង្កើតការងារសម្រាប់ប្រជាជនក្នុងមូលដ្ឋាន។ នៅពេលអត្ថាធិប្បាយលើភាពជាដៃគូជាមួយក្រុមហ៊ុន Doppelmayr លោក កែ ប៊ិន សូរស្មី ដែលជានាយកប្រតិបត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍ បានលើកឡើងថា៖ "យើងមានមោទកភាពខ្លាំងណាស់ដែលក្រុមហ៊ុន Doppelmayr Group ដែលជាក្រុមហ៊ុនឈានមុខគេនៃទីផ្សារសកលផ្នែកដំណោះស្រាយសម្រាប់ការធ្វើដំណើរតាមខ្សែរ៉ក បានជ្រើសរើសយកក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍ឱ្យគាំទ្រពួកគេក្នុងការអភិវឌ្ឍនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ យើងជឿជាក់យ៉ាងមុតមាំលើសក្តានុពលរបស់ប្រទេសកម្ពុជាដើម្បីទទួលបានដំណោះស្រាយសម្រាប់ការធ្វើដំណើរប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតបែបនេះ។ ការឆ្លើយតបរបស់ទីផ្សារមាននៅទីនេះរួចហើយ ហើយខ្ញុំជឿថាយើងអាចធ្វើបានក្នុងពេលដ៏ខ្លី មិនថានៅលើភ្នំ កោះ កន្លែងសាសនា ឬសូម្បីតែទីក្រុងរបស់យើង។ បច្ចុប្បន្ននេះ នៅក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍ យើងគឺជាផ្នែកមួយនៃគ្រួសារក្រុមហ៊ុន Doppelmayr ហើយឥឡូវនេះដល់ពេលដែលត្រូវខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីនាំយកបទពិសោធន៍ធ្វើដំណើរប្លែកៗទាំងនេះមកកាន់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាហើយ។ Wer will, der kann!។ អ្នកនាង ងៀន វណ្ណ តារា ដែលជានាយកផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍អាជីវកម្ម និងផ្នែកទំនាក់ទំនងទីផ្សារ របស់ ក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍បានលើកឡើងបន្ថែមអំ ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍ ចំពោះអនាគតនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាថា៖ ជាមួយនឹងភាពជាដៃគូនេះ នៅក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍ ច្រើនជាងពេលណាៗទាំងអស់ យើងប្តេជ្ញាពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រភេទនេះ ជាមួយអ្នកច្នៃប្រឌិតផ្នែកឧស្សាហកម្មនៅក្នុងទីផ្សារ និងឧស្សាហកម្មជាក់លាក់ ប្រសិនបើទំនិញ និងសេវាកម្មរបស់ពួកគេផ្តល់នូវសក្ដានុពលប្រកបដោយនិរន្តរភាពសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា និងប្រជាជនកម្ពុជា។ វាក៏បង្ហាញពីការបំពេញបន្ថែមរបស់ក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍ ជាមួយអង្គការពាណិជ្ជកម្មផងដែរ។ ក្នុងករណីនេះ យើងបានសហការគ្នាជាមួយអង្គការ Advantage Austria ដែលជាអង្គការលើកកម្ពស់ពាណិជ្ជកម្មនៃសភាសេដ្ឋកិច្ចសហព័ន្ធអូទ្រីស ដើម្បីជួយឱ្យក្រុមហ៊ុន Doppelmayr បន្តអភិវឌ្ឍតំបន់មេគង្គ។ កន្រ្តកខ្សែកាបនៅកោះសេនតូសា (Sentosa) នៃប្រទេសសិង្ហបុរី ហេតុផល ៥ យ៉ាងដែលដំណោះស្រាយសម្រាប់ការធ្វើដំណើរតាមកន្ត្រកខ្សែកាបមានអនាគតល្អនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៖ ១/ តំបន់ទេសចរណ៍ ប្រទេសកម្ពុជាមានតំបន់ទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយមជាច្រើនដូចជា ប្រាសាទអង្គរវត្ត បឹងទន្លេសាប និងតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រ ឬកោះជាច្រើនទៀត ដែលនឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីការដឹកជញ្ជូនតាមកន្ត្រកខ្សែកាប ដើម្បីបង្កើនភាពងាយស្រួល និងផ្តល់ឱ្យភ្ញៀវទេសចរនូវចំណុចមានប្រៀបពិសេសមួយ។ កម្ពុជាក៏ជាប្រទេសនៃការធ្វើដំណើរធម្មយាត្រាផងដែរ។ ២/ ការអភិវឌ្ឍទីក្រុង ដោយសារទីក្រុងនានារបស់កម្ពុជាបន្តរីកចម្រើន និងធ្វើនគរូបនីយកម្ម ប្រព័ន្ធកន្ត្រកខ្សែកាបអាចត្រូវបានអនុវត្តជាមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនសាធារណៈប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងនិរន្តរភាព ដើម្បីកាត់បន្ថយការកកស្ទះចរាចរណ៍ និងធ្វើឱ្យការធ្វើដំណើរកាន់តែប្រសើរឡើង។ លើសពីនេះ ជាទូទៅប្រព័ន្ធកន្ត្រកខ្សែកាបមានប្រសិទ្ធភាពចំណាយតិចសម្រាប់សាងសង់ និងថែទាំ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវដែក ឬផ្លូវថ្នល់ធម្មតា។ ៣/ ផ្លូវដែលមានទេសភាពស្រស់ស្អាត ទេសភាពដ៏ស្រស់ត្រកាលរបស់ប្រទេស និងតំបន់ភ្នំធ្វើឱ្យវាក្លាយជាបេក្ខភាពសំខាន់សម្រាប់ប្រព័ន្ធកន្ត្រកខ្សែកាបដើម្បីផ្តល់នូវទស្សនីយភាពស្រស់ត្រកាល និងការចូលទៅដល់តំបន់ដាច់ស្រយាល។ ៤/ អាកាសធាតុ៖ អាកាសធាតុត្រូពិករបស់ប្រទេសកម្ពុជាអាចមានអំណោយផលដល់ប្រព័ន្ធកន្ត្រកខ្សែកាប ដោយសារវាមិនសូវរងផលប៉ះពាល់ដោយស្ថានភាពអាកាសធាតុដ៏អាក្រក់ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងទម្រង់នៃការដឹកជញ្ជូនផ្សេងទៀត។ ៥/ ប្រជាប្រិយភាព ប្រព័ន្ធកន្ត្រកខ្សែកាបបាននឹងកំពុងដណ្តើមយកតំបន់អាស៊ីដោយជោគជ័យ ហើយជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសជិតខាងរបស់កម្ពុជា។ នៅវៀតណាម ដាណាង សាប៉ា និងភូកុក គឺជាគោលដៅពេញនិយមបំផុតដែលបំពាក់ដោយកន្ត្រកខ្សែកាប។ នៅប្រទេសសិង្ហបុរី កន្រ្តកខ្សែកាបកំពុងតភ្ជាប់កោះសេនតូសា (Sentosa) ទៅដីគោក ហើយនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី នៅលើកោះ ឡាងហ្កាវី (Langkawi) កន្រ្តកខ្សែកាបនាំទេសចរឡើងលើភ្នំ ដើម្បីផ្តល់នូវទស្សនីយភាពដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលដល់អ្នកជិះ។ លោក កែ ប៊ិន សូរស្មី ជានាយកប្រតិបត្តិនិង កញ្ញា ហេង ពុទ្ធិវលក្ខណ៍ ជាបុគ្គលិកផ្នែកវិភាគទីផ្សារ (Market Access Analyst) របស់ក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍ (ខាងឆ្វេង) ជាមួយលោក Martin Ladner ជាអ្នកគ្រប់គ្រងប្រចាំតំបន់ និងលោក Peter Vogelmann ជានាយកផ្នែកលក់អន្តជាតិរបស់ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr (ខាងស្តាំ) គម្រោង Bay of Lights នៅខេត្តព្រះសីហនុ៖ គម្រោងកន្ត្រកខ្សែកាបដំបូងគេនៅកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី ១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr Gruppe និងក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍ ខានូភី សែន ដែលជាក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍គម្រោង Bay of Lights បានចុះហត្ថលេខាលើលិខិតសម្ដែងចេតនា ដែលមានសក្តានុពលបង្ហាញនូវគម្រោងកន្ត្រកខ្សែកាបដំបូងគេបង្អស់ដែលមិនធ្លាប់មាននៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ការអភិវឌ្ឍគម្រោង Bay Of Lights បានបញ្ចុះបឋមសិលាបើកការដ្ឋានសាងសង់នៅថ្ងៃទី២០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ដែលនឹងក្លាយទៅជាគម្រោងអភិវឌ្ឍដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍ ខានូភី សែន ដែលជាក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍មេនៅពីក្រោយគម្រោង Bay of Lights ប្តេជ្ញាបញ្ចេញសក្តានុពលទាំងមូលរបស់ខេត្តព្រះសីហនុ និងរំពឹងថាមណ្ឌលទីក្រុងថ្មីនឹងទាក់ទាញទេសចរចំនួន៣លាននាក់នៅឆ្នាំ ២០៣០ បង្កើតការងារថ្មីចំនួន ៣៣០.០០០ កន្លែងនៅឆ្នាំ ២០៤០ និងបង្កើតលំនៅឋានថ្មីចំនួន ៤០.០០០ ដល់កំណើនប្រជាជនបន្ថែមចំនួន ១៦០.០០០ នាក់នៅឆ្នាំ ២០៥០។ ការអភិវឌ្ឍគម្រោង Bay Of Lights នឹងផ្តោតលើសសរស្តម្ភសំខាន់ៗចំនួនប្រាំមួយគឺ៖ ទេសចរណ៍ ការកម្សាន្តនិងរបៀបរស់នៅ សុខភាពនិងសុខុមាលភាព ការអប់រំ សិល្បៈនិងវប្បធម៌ និងសេវាហិរញ្ញវត្ថុ។ ការអភិវឌ្ឍនេះនឹងរួមមានកន្លែងទាក់ទាញសំខាន់ៗជាច្រើនដូចជា៖ កន្លែងវាយកូនហ្គោលនិងរមណីយដ្ឋានវីឡា កំពង់ផែកម្សាន្ត មហោស្រពសម្ដែង ផ្លូវថ្មើរជើងសម្រាប់ទេសចរណ៍ ផ្សារទំនើប មជ្ឈមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រ មជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុ រមណីយដ្ឋានចម្រុះ សាលារៀននិងសាកលវិទ្យាល័យអន្តរជាតិ កោះឯកជន និងវីឡាប្រណីត។ ជាមួយនឹងបណ្ដុំគម្រោងដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍នេះ គម្រោង Bay of Lights បានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីប្រែក្លាយខេត្តព្រះសីហនុឱ្យក្លាយទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពរីកចម្រើន ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ អាជីវកម្ម និងប្រជាជនដែលរស់នៅទីនោះផងដែរ។ ដំណោះស្រាយកន្ត្រកខ្សែកាបរបស់ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr ផ្តល់ជូននូវមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនប្រកបដោយនវានុវត្តន៍ និងប្រកបដោយចីរភាព ដែលស្របតាមយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះទៅនឹងចក្ខុវិស័យនៃការអភិវឌ្ឍគម្រោង Bay of Lights។ ជាមួយនឹងសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនក្នុងការតភ្ជាប់ កន្លែងទាក់ទាញសំខាន់ៗជាច្រើននៅក្នុងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នេះ ប្រព័ន្ធកន្ត្រកខ្សែកាបនឹងផ្តល់ឱ្យទេសចរណ៍នូវមធ្យោបាយដ៏ពិសេសប្លែក និងអស្ចារ្យដើម្បីទទួលយកបទពិសោធន៍នៃភាពស្រស់ស្អាតរបស់ខេត្តព្រះសីហនុ។ លើសពីនេះ ផលប៉ះពាល់បរិស្ថានទាប និងប្រសិទ្ធភាពថាមពលនៃប្រព័ន្ធកន្ត្រកខ្សែកាប ធ្វើឱ្យវាសមឥតខ្ចោះសម្រាប់គម្រោងដែលប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះចីរភាព និងការថែរក្សាសម្រស់ធម្មជាតិរបស់តំបន់នេះ។ ការចុះហត្ថលេខាលើលិខិតសម្ដែងចេតនានេះរវាងក្រុមហ៊ុន Doppelmayr Gruppe និងក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍ ខានូភី សែន គឺជាការបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់អំពីសក្តានុពលនាពេលអនាគតនៃដំណោះស្រាយកន្ត្រកខ្សែកាបក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ លើសពីនេះ គម្រោង Bay of Lights ផ្ដល់ឱកាសដ៏គួរឱ្យរំភើបមួយសម្រាប់ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr ដើម្បីបង្ហាញពីឯកទេសរបស់ខ្លួនផ្នែកដំណោះស្រាយកន្ត្រកខ្សែកាបក្នុងទីផ្សារកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នៃតំបន់អាស៊ី និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលជាសក្តានុពលសម្រាប់ដំណោះស្រាយនៃមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនប្រកបដោយចីរភាព និងប្រកបដោយនវានុវត្តន៍មានតម្រូវការខ្ពស់។ ពិធីចុះហត្ថលេខាលើលិខិតសម្តែងចេតនារវាងក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍ ខានូភី សែន និងក្រុមហ៊ុន Doppelmayr Gruppe ក្នុងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ខ្សែរថភ្លើងដែលមានឈ្មោះថា The Bay of Lightsក្នុងទីក្រុងព្រះសីហនុ កន្រ្តកខ្សែកាបនៅកោះ Hon Thom នៃប្រទេសវៀតណាម កន្រ្តកខ្សែកាបនៅទីក្រុង H Long Bay នៃប្រទេសវៀតណាម អំពីក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍ ក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍ គឺជាកាតាលីករមួយសម្រាប់ឱកាសអាជីវកម្មនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងអាស៊ានសម្រាប់ក្រុមហ៊ុន និងអ្នកវិនិយោគទាំងអស់ដែលមានឆន្ទៈក្នុងការជំរុញការពង្រីករបស់ពួកគេនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ដោយមានការបំផុសគំនិតដោយសាវតារសហគ្រិនរបស់យើង វិធីសាស្រ្តភាពជាដៃគូអតិថិជនរបស់យើង អនុញ្ញាតឱ្យអតិថិជនយើងពង្រីកយ៉ាងរលូននៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងក្នុងតំបន់ តាមរយៈបណ្ដុំដំណោះស្រាយដែលចំណាយតិចមានប្រសិទ្ធិភាពពីយុទ្ធសាស្ត្រចូលទីផ្សារ ការគាំទ្រផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍សាជីវកម្ម និងអាជីវកម្មរហូតដល់សហការវិនិយោគ។ ព័ត៌មានបន្ថែមអំពីក្រុមហ៊ុនខនភ្លូអិនស៍៖ https://www.confluences.asia/ ឈ្មោះ៖ ងៀន វណ្ណ តារា (ភាសាអង់គ្លេស & បារាំង) អ៊ីមែល៖ [email protected] លេខទូរស័ព្ទ៖ +855 (0)95 901 896 ឈ្មោះ៖ ណឹម មុនីចេស្តា (ភាសាខ្មែរ) អ៊ីមែល៖ [email protected] លេខទូរស័ព្ទ៖+855 (0)95 696 468 អំពីក្រុមហ៊ុន Doppelmayr ក្រុមហ៊ុន Doppelmayr Group គឺជាក្រុមហ៊ុនផលិតអន្តរជាតិដែលផលិតខ្សែរ៉ក និងឧបករណ៍មនុស្សជិះសម្រាប់តំបន់ជិះស្គី ការដឹកជញ្ជូនក្នុងទីក្រុង សួនកម្សាន្ត និងប្រព័ន្ធទុកដាក់សម្ភារ។ គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២២ ក្រុមហ៊ុននេះបានឈានមុខគេក្នុងការដំឡើងជាង ១៥.៤០០ គម្រោងនៅក្នុងប្រទេសចំនួន ៩៦។ ព័ត៌មានបន្ថែមអំពីក្រុមហ៊ុន Doppelmayr៖ https://www.doppelmayr.com/en/ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ចំណុចសំខាន់ៗ
ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម បានព្យាករកម្ពស់ទឹកជំនន់ទន្លេមេគង្គលើកទី១ ឃើញថា នៅឆ្នាំនេះ ទឹកជំនន់ទន្លេមេគង្គមានលក្ខណៈតូច ហើយនៅស្ថានីយជលសាស្ត្របាសាក់-ចតុមុខ អាចនឹងមានកម្ពស់ទឹកត្រឹម ៨,៣៥ម៉ែត្រ ទាបជាងឆ្នាំកន្លងទៅ ដែលមានកម្ពស់ទឹកជំនន់ ៩,៦៥ម៉ែត្រ។ រូបភាពតំណាង យកពីគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ។ ក្រសួងធនធានទឹក បានបន្ថែមថា ស្ថានភាពទឹកទន្លេមេគង្គដើមឆ្នាំ២០២៣នេះ នៅផ្នែកខាងលើខេត្តកំពង់ចាម ទឹកមានកម្រិតកម្ពស់ខ្ពស់ជាងមធ្យម។ ចំណែកនៅទន្លេមេគង្គផ្នែកខាងក្រោម ទឹកមានកម្រិតកម្ពស់ប្រហាក់ប្រហែលនឹងមធ្យម។ រីឯនៅទន្លេបាសាក់ និងបឹងទន្លេសាប ទឹកមានកម្រិតកម្ពស់ទាបជាងមធ្យម។ បើតាមក្រសួងធនធានទឹក កម្រិតទឹកទាបនេះ ដោយសារស្ថានភាពអាកាសធាតុក្នុងតំបន់ កំពុងទទួលឥទ្ធិពលពីបាតុភូតអែលនីណូ (El Nino) ដែលធ្វើឱ្យទឹកភ្លៀងនៅអាងទន្លេមេគង្គ មានការថយចុះទាបជាមធ្យមជាងឆ្នាំមុន ដែលជាកត្តានាំឱ្យទឹកជំនន់ទន្លេមេគង្គ នៅឆ្នាំនេះ មានលក្ខណៈតូច។ ក្រសួងធនធានទឹក បានបញ្ជាក់ថា៖ «ការវិវត្ដយ៉ាងរហ័សនៃបាតុភូតអែលនីណូ(El Nino) ក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះ បានធ្វើឱ្យស្ថានភាពអាកាសធាតុក្នុងរដូវវស្សាឆ្នាំ២០២៣ ជួបនឹងរបបទឹកភ្លៀងធ្លាក់មិនរាយប៉ាយល្អ ដែលភ្លៀងអាចមានកម្រិតពីតិចទៅមធ្យម និងផ្នែកខ្លះបង្គួរ»។ ចាប់ពីខែមករា ដល់ខែមេសា ស្ថានភាពភ្លៀងនៅអាងទន្លេមេគង្គ រួមទាំងកម្ពុជាមានកម្រិតប្រហាក់ប្រហែលមធ្យម ដោយសារតែឥទ្ធិពលអែលនីណូ (El Nino) មាន ៦០ភាគរយ និងបាតុភូតអែនសូ (Neutral) មាន៤០ភាគរយ ដែលជាបាតុភូតអន្តរកាលចន្លោះរវាងបាតុភូតអែលនីណូ (El Nino) និងបាតុភូតឡានីណា (La Nina)។ ចាប់ពីខែឧសភា រហូតដល់ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ បាតុភូតអែលនីណូ(El Nino) មាន ៨០ភាគរយ និងបាតុភូតអែនសូ (Neutral) មាន ២០ភាគរយ។ នេះបើតាមក្រសួងធនធានទឹក។ ជាមួយគ្នានេះលោក សុទ្ធ គឹមកុលមុន្នី អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមតេឡេក្រាម នៅថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភានេះថា ស្ថាប័នលោក និងក្រសួងធនធានទឹក បានតាមដាន និងពិនិត្យស្ថានភាពទឹកជាប្រចាំ ហើយបានស្វែងរកវិធានការដើម្បីត្រៀមឆ្លើយតបជាមួយស្ថានភាពទឹក នៅពេលខាងមុខ។ លោក សុទ្ធ គឹមកុលមុន្នី បានបញ្ជាក់ថា៖«ដើម្បីឆ្លើយតបស្ថានភាពទឹកនេះ គណៈកម្មការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ និងក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ បានធ្វើការយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ រៀបចំដាក់ចេញវិធានការ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងស្ថានភាពទឹក ព្រមទាំងបានណែនាំពលរដ្ឋឱ្យយកចិត្តដាក់ និងប្រើប្រាស់ទឹកឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ចៀសវាសការខ្វះខាតទឹក»៕	រដូវវស្សាឆ្នាំនេះ នឹងមានទឹកទាបជាងឆ្នាំមុន។ នេះបើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម។
គិតមកត្រឹមពេលនេះ ចំនួនបុគ្គលិកបម្រើការលើនាវា Costa Atlantica ដែលត្រូវបានគេរកឃើញថាមានផ្ទុក COVID-19 បានកើនឡើងដល់ចំនួន ៩១ករណី។ ដើម្បីបញ្ចៀសបញ្ហាកុំឲ្យកើតមានដដែលនៅលើនាវាទេសចរណ៍ ជប៉ុនបានព្យាយាមរកមធ្យោបាយមួយចំនួន។ កន្លងមកចំណាត់ការរបស់ជប៉ុនទៅលើនាវាទេសចរណ៍ Diamond Princess ត្រូវបានទទួលរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់បរទេស ដោយជប៉ុនបានសម្រេចចិត្តដាក់ចត្តាឡីស័កអ្នកដំណើរជាច្រើនថ្ងៃនៅក្នុងនាវា ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យមនុស្សច្រើនជាង ៧០០នាក់បានឆ្លង COVID-19 ជាបន្តបន្ទាប់។ យ៉ាងណាក្តី ចំណាត់ការលើកនេះ គឺខុសពីលើកមុខ ព្រោះជប៉ុនមិនចង់បាក់មុខជាលើកទីពីរ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Kyodo នាថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា រដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលជប៉ុន លោក Katsunobu Kato បានលើកឡើងថា អ្នក ដែលធ្វើតេស្តអវិជ្ជមាន នឹងត្រូវគេជម្លៀសចេញពីនាវា។ ប៉ុន្តែលោក មិនទាន់បានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ទេថា អ្នកដែលត្រូវបានគេជម្លៀសចេញពីនាវាទាំងនោះ នឹងត្រូវយកទៅដាក់នៅទីណា។ យ៉ាងណាក្តី ការលើកឡើងរបស់លោករដ្ឋមន្ត្រីបែបនេះ ត្រូវបានមន្ត្រីក្រុង ណាកាសាគី (Nagasaki) គាំទ្រយ៉ាងខ្លាំង។ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ មន្ត្រីក្រុងណាកាសាគី បានលើកឡើងនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយថា ខ្លួនកំពុងដុតដៃដុតជើង ធ្វើកិច្ចការមួយចំនួន ដើម្បីជម្លៀសអ្នកបម្រើការលើនាវាឲ្យកាន់តែឆាប់រហ័ស។ ក្នុងសន្និសីទដដែលនេះ មន្ត្រីខេត្ត បានបញ្ជាក់ថា កិច្ចការនេះ មិនដឹងរួចរាល់នៅពេលណាឡើយ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរ ថ្នាក់តំបន់ កំពុងធ្វើការជិតស្និទ្ធជាមួយរដ្ឋាភិបាលថ្នាក់កណ្តាល។ ពេលនេះអាជ្ញាធរ កំពុងពន្លឿនការធ្វើតេស្តរកមើលCOVID-19 លើបុគ្គលិកចំនួន ២៩០នាក់ ឲ្យបានរួចរាល់ ។ នាវា Costa Atlantica នេះ គឺជានាវាទេសចរណ៍របស់អ៊ីតាលី ដែលមានតែបុគ្គលិកបម្រើការចំនួន ៦២៣នាក់ បានចូលចតនៅកន្លែងជួសជុសនាវាមួយ ក្នុងទីក្រុងណាកាសាគី (Nagasaki) តាំងពីខែកុម្ភៈមកម្ល៉េះ ដោយក្រុមហ៊ុន Mitsubishi។ មុនដំបូង នាវាទេសចរណ៍នេះ ត្រូវគេគ្រោងយកទៅជួសជុលនៅក្នុងប្រទេសចិនទេ ប៉ុន្តែដោយសារការរីកសាយភាយនៃ COVID-19 ទើបគេជួសជុលនៅជប៉ុនវិញ។ គិតមកត្រឹមពេលនេះ ជប៉ុនមានករណីឆ្លងជំងឺរលាកសួត ដែលបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុសប្រភេទថ្មី សរុបចំនួនជាង ១២០០០ករណី អ្នកស្លាប់ចំនួន ៣២៨ករណី និងអ្នកជាសះស្បើយចំនួន ១៤៩៤ករណី៕	មន្ត្រីសុខាភិបាលជប៉ុន នាថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា បានអះអាងថា ចំនួនអ្នកផ្ទុកជំងឺរលាកសួត ដែលបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19) នៅលើនាវាទេសចរណ៍ Costa Atlantica បានកើនដល់ចំនួន ៩១ករណីហើយ។ បញ្ហានេះ ទាមទារឲ្យជប៉ុន ខិតខំរកដំណោះស្រាយថ្មី ដើម្បីបញ្ចៀសបញ្ហាមួយចំនួន ដែលធ្លាប់កើតមានលើនាវាទេសចរណ៍ Diamond Princess។
បើគិតលើចំនួនមេដាយដែលអត្តពលិកទទួលបាន កីឡាករ គង់ម៉ូណា មិថុរ៉ា ទទួលបានមេដាយមាស២ ប្រាក់១, កីឡាករទូច ពីរ កក្កដា ទទួលបានមេដាយមាស២, កីឡាការិនី ខាន់ ចេសា បានមេដាយមាស១ ប្រាក់១, កីឡាការិនី ទិន សុវណ្ណលីនណា និង ហេង ស៊ីវហ៊ាង បានមេដាយប្រាក់៣ដូចគ្នា។ មេដាយមាស ៣៖ -វិញ្ញាសា Mens Duo៖ កីឡាករ គង់ម៉ូណា មិថុរ៉ា និងកីឡាករទូច ពីរកក្កដា -វិញ្ញាសា Mens Show៖ កីឡាករ គង់ម៉ូណា មិថុរ៉ា និងកីឡាករទូច ពីរកក្កដា -វិញ្ញាសា Ne-Waza Nogi ទម្ងន់៥២គីឡូក្រាម៖ ខាន់ ចេសា មេដាយប្រាក់៥៖ -វិញ្ញាសា Womens Duo៖ កីឡាការិនី ហេង ស៊ីវហ៊ាង និង កីឡាការិនី ទឹន សុវណ្ណលីនណា -វិញ្ញាសា Womens Show៖ កីឡាការិនី ហេង ស៊ីវហ៊ាង និង កីឡាការិនី ទឹន សុវណ្ណលីនណា -វិញ្ញាសា Ne-Waza gi ទម្ងន់៥២គីឡូក្រាម៖ កីឡាការិនី ខាន់ ចេសា -វិញ្ញាសាសម្តែងចម្រុះ៖ កីឡាការិនី ហេង ស៊ីវហ៊ាង, កីឡាករ គង់ម៉ូណា មិថុរ៉ា -វិញ្ញាសាសម្តែងចម្រុះ៖ កីឡាករ សរ សុផានុត, កីឡាការិនី ទឹន សុវណ្ណលីនណា មេដាយសំរឹទ្ធ១៖ -វិញ្ញាសា Womens ne-waza nogi ៥៧គីឡូក្រាម៖ កីឡាការិនី ម៉ាប់ សុខហួយ។ ក្នុងការប្រកួតទាំង១៣វិញ្ញាសា ថៃ ដណ្តើមមេដាយមាស ៥, ប្រាក់៣, សំរឹទ្ធ៤ (១២មេដាយ), កម្ពុជា បានមេដាយមាស៣, ប្រាក់៥, សំរឹទ្ធ២ (១០មេដាយ), ហ្វីលីពីន បានមាស៣ ប្រាក់១ សំរឹទ្ធ៨ (១២មេដាយ), វៀតណាម បានមេដាយមាស១ ប្រាក់២ សំរឹទ្ធ៩ (១២មេដាយ), សិង្ហបុរី បានមាស១ ប្រាក់១ សំរឹទ្ធ២ (៤មេដាយ), ឡាវបានមេដាយប្រាក់១ និងម៉ាឡេស៊ី បានមេដាយសំរឹទ្ធ១៕	ការប្រកួតប្រជែងកីឡាជឺជិតស៊ូក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ បានប្រព្រឹត្តទៅនៅមជ្ឈមណ្ឌលជ្រោយចង្វា ពីថ្ងៃទី៤ ដល់ថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា ដោយមាន១៣វិញ្ញាសា។ ម្ចាស់ផ្ទះកម្ពុជាឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ ដោយឈ្នះមេដាយសរុប៩ (មាស៣ ប្រាក់៥ សំរឹទ្ធ១)។
ឥណទានកាបូនដែលអាចដោះដូរបានមួយស្មើនឹងមួយតោននៃកាបូនឌីអុកស៊ីត (CO2) ឬ បរិមាណសមមូលនៃឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ផ្សេងគ្នា ដែលត្រូវបានកាត់បន្ថយ ឬជៀសវាង។ នៅពេល ដែលឥណទានត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីកាត់បន្ថយ ទាមទារ ឬជៀសវាងការបំភាយឧស្ម័ន វានឹងមិនអាចជួញដូរបានម្ដងទៀតនោះទេ។ ទីផ្សារកាបូនមានពីរ គឺការអនុលោមភាព (compliance market) និងការស្ម័គ្រចិត្ត (voluntary carbon market)។ ទីផ្សារអនុលោមភាពត្រូវបានបង្កើតឡើងជាលទ្ធផលនៃ គោលនយោបាយ ជាតិ តំបន់ ឬអន្តរជាតិ ឬក៏ជាតម្រូវការបទប្បញ្ញត្តិ ឯទីផ្សារកាបូនស្ម័គ្រចិត្ត ជាតិ ឬអន្តរជាតិ សំដៅលើការធានា ការទិញ និងលក់ឥណទានកាបូនដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋានស្ម័គ្រចិត្ត។ ការផ្គត់ផ្គង់ឥណទានកាបូនដោយស្ម័គ្រចិត្តនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះភាគច្រើនបានមកពីអង្គភាព ឯកជនដែលបង្កើតគម្រោងកាបូន ឬរដ្ឋាភិបាលដែលបង្កើតកម្មវិធីដែលត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយ ស្តង់ដារកាបូនដែលបង្កើតការកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័ន និង ឬការដកចេញការបំពុល។ តម្រូវការបានមកពីបុគ្គលឯកជនដែលចង់ទូទាត់សងសម្រាប់កាបូនរបស់ពួកគេ សាជីវកម្ម ដែលមានគោលដៅនិរន្តរភាព និងតួអង្គផ្សេងទៀតដែលមានគោលបំណងធ្វើ ពាណិជ្ជកម្ម ឥណទានក្នុងតម្លៃខ្ពស់ដើម្បីរកប្រាក់ចំណេញ។ ហិរញ្ញប្បទានកាបូននឹងជាគន្លឹះសម្រាប់ការអនុវត្ត ការរួមចំណែកដែលបានកំណត់ដោយជាតិ ឬ (NDC) និងកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់យន្តការទីផ្សារបែប នេះតាមរយៈមាត្រាទី ៦។ យន្តការអភិវឌ្ឍន៍ស្អាត (CDM) ដែលត្រូវបានអនុម័តក្រោម Kyoto Protocol ឆ្នាំ ១៩៩៧ គឺជាឧទាហរណ៍ដ៏សំខាន់មួយនៃទីផ្សារអនុលោមភាពអន្តរជាតិ។ នៅក្រោម CDM គម្រោង កាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័ននៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍បានបង្កើតឥណទានកាបូនដែល ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយប្រទេសឧស្សាហកម្មដើម្បីបំពេញតាមផ្នែកនៃគោលដៅកាត់បន្ថយ ការបំភាយឧស្ម័នរបស់ពួកគេ។ វឌ្ឍនភាពត្រូវបានបង្កើតឡើងឆ្ពោះទៅរកការយល់ព្រមលើដំណើរការ និងវិធីសាស្រ្តដែល ប្រទេសនានាត្រូវអនុវត្តតាម ដើម្បីចូលទៅកាន់ទីផ្សារកាបូន។ ការណ៍នេះនឹងបង្កើតជាឱកាស ជាច្រើន ព្រមទាំងអត្ថប្រយោជន៍ដែលនឹងទទួលបានដោយការបង្វែរចំណែកនៃប្រាក់ចំណូល ដើម្បីគាំទ្រប្រទេសដែលងាយរងគ្រោះបំផុតក្នុងការសម្របខ្លួនទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វាក៏មានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ រួមទាំងបញ្ហាទាក់ ទងនឹងការរាប់ពីរដងនៃការកាត់បន្ថយការបំភាយ GHG ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងការ លាងសម្អាតតាមធម្មជាតិបៃតង (ក្រុមហ៊ុននានាក្លែងបន្លំទីផ្សារព័ត៌មានអត្តសញ្ញាណ ធម្មជាតិ បៃតងរបស់ពួកគេ ឧទាហរណ៍ ការបកស្រាយមិនត្រឹមត្រូវនៃផលិតផល ឬសេវាកម្ម អព្យាក្រឹត អាកាសធាតុ)។ អាស្រ័យហេតុនេះហើយទើបការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស លើ ប្រធានបទនេះមានភាពស្មុគស្មាញ និងអូសបន្លាយខ្លាំង។ ប្រទេសដែលសម្បូរព្រៃឈើដូចជាកូស្តារីកាកំពុងសម្លឹងមើលពីរបៀបដើម្បីចូលរួមជាយុទ្ធសាស្រ្តនៅក្នុងទីផ្សារកាបូនក្នុងបរិបទនៃការផ្តល់ NDCs របស់ពួកគេ។ នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ កម្ពុជាមានបទពិសោធន៍យ៉ាងទូលំទូលាយជាមួយទីផ្សារកាបូនស្ម័គ្រចិត្តក្នុងវិស័យព្រៃឈើ។ ស្របតាម NDC ដែលបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពរបស់កម្ពុជា និងយុទ្ធសាស្ត្ររយៈពេលវែងប្រកប ដោយមហិច្ឆិតាសម្រាប់អព្យាក្រឹតភាពកាបូន កម្ពុជាតាមរយៈដំណាក់កាលទីពីរនៃការ សន្យាអាកាសធាតុកំពុងពិចារណាជាយុទ្ធសាស្រ្តអំពីរបៀបដែលទីផ្សារកាបូនអន្តរជាតិដែលមានការគ្រប់គ្រងនិងស្ម័គ្រចិត្តអាចផ្តល់ឱកាសដើម្បីកៀងគរការវិនិយោគក្នុងវិស័យអាទិភាព ដូចជាថាមពល ការប្រើប្រាស់ព្រៃឈើ និងដី។ គួរបញ្ជាក់ថា ឥណទានកាបូនមានតម្លៃខុសៗគ្នា អាស្រ័យលើទីតាំង និងទីផ្សារដែលពួកគេត្រូ វបានជួញដូរ។ នៅឆ្នាំ ២០១៩ តម្លៃជាមធ្យមសម្រាប់ឥណទានកាបូនគឺ ៤, ៣៣ ដុល្លារ ក្នុងមួយតោន។ តួលេខនេះបានកើនឡើងដល់ទៅ ៥,៦០ ដុល្លារក្នុងមួយតោនក្នុងឆ្នាំ ២០២០ មុនពេលដែលមានតម្លៃជាមធ្យម ៤,៧៣ ដុល្លារក្នុងរយៈពេលប្រាំបីខែដំបូងក្នុងឆ្នាំ ២០២១៕	ទីផ្សារកាបូនគឺជាប្រព័ន្ធជួញដូរដែល ឥណទានកាបូនត្រូវបានលក់ និងទិញ។ ក្រុមហ៊ុន ឬបុគ្គលអាចប្រើប្រាស់ទីផ្សារកាបូនដើម្បីទូទាត់សងសម្រាប់ការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ (GHG) របស់ ពួកគេដោយការទិញឥណទានកាបូនពីអង្គភាពដែលដកចេញ ឬកាត់បន្ថយការ បំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់។
«ពួកគេ បើកលុយឲ្យយើងត្រឹមប៉ុន្មានថ្ងៃដំបូងនៃខែមីនាប៉ុណ្ណោះ»។ លោកគ្រូពេទ្យ Christian ត្អូញត្អែរប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP បែបនេះ នៅថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា ដោយសំដៅលើថ្នាក់ដឹកនាំខ្លួន។ ក្នុងនាមជាតំណាងបុគ្គលិកពេទ្យដែលធ្វើកូដកម្មសុំបើកប្រាក់ខែ គ្រូពេទ្យរូបនេះ បន្តទៀតថា បុគ្គលិកពេទ្យដែលកំពុងប្រយុទ្ធនឹង COVID-19 ត្រូវបានបដិសេធមិនឲ្យចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចសន្យាការងារបើទោះជាការងារពួកគេប្រឈមហានិភ័យខ្ពស់ក៏ដោយក្តី។ លោកបន្តថា ក្នុងករណីដែលបុគ្គលិកពេទ្យមានផ្ទុក COVID-19 ខាងមន្ទីរពេទ្យនឹងបណ្ដេញពួកគេពីការងារ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកុងហ្គោ Sylvestre Ilunga Ilunkamba បានប្រាប់សមាជិកព្រឹទ្ធសភាកាលពីថ្ងៃទី២១ ខែឧសភាថា ថវិកាសរុប១០,៧លានដុល្លារ ត្រូវបានបង្វែរទៅជាធនធានដើម្បីផ្គត់ផ្គង់កិច្ចការប្រយុទ្ធប្រឆាំង COVID-19 ។ យ៉ាងណាមិញ លោក Jean-Jacques Muyembe ដែលជាអ្នកជំនាញទទួលបន្ទុកកិច្ចការនេះ បានអះអាងកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ថា លោកបានទទួលតែប្រាក់ត្រឹម១,៤លានដុល្លារ ពីរដ្ឋាភិបាលដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺនេះ ចាប់តាំងពីប្រទេសក្នុងតំបន់អាហ្វ្រិកកណ្ដាលនេះបានរកឃើញករណីឆ្លងដំបូង កាលពីដើមខែមីនាមក។ ក្នុងលិខិតផ្ញើទៅកាន់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកុងហ្គោ ដែលដកស្រង់ចុះផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ក្រុមបុគ្គលិកសុខាភិបាលដែលជាអ្នកតវ៉ា ក៏បានទាមទារឲ្យមានការមើលថែសមាជិកគ្រួសាររបស់ក្រុមគ្រូពេទ្យប្រយុទ្ធនឹង COVID-19 ដែលបានបាត់បង់ជីវិត។ ទីក្រុង គីនស្ហាសា ដែលមានប្រជាជនរស់នៅប្រមាណ១០លាននាក់ បានរាយការណ៍ករណីឆ្លង ៦៥០៥ករណី ក្នុងចំណោមករណីឆ្លងសរុប ៧៤៣២ករណី របស់ប្រទេសអាហ្វ្រិក។ នៅទូទាំងប្រទេស មនុស្ស១៨២នាក់បានស្លាប់ដោយសារ COVID-19៕	បុគ្គលិកសុខាភិបាលដែលកំពុងប្រយុទ្ធប្រឆាំង COVID-19 ក្នុងរដ្ឋធានី គីនស្ហាសា នៃប្រទេសអាហ្វ្រិក សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ (DR Congo) ប្រកាសធ្វើកូដកម្មរហូតដល់ទទួលបានប្រាក់ខែ។ ទាក់ទិនមូលហេតុនៃការធ្វើកូដកម្មនេះ បុគ្គលិកពេទ្យទាំងនេះ អះអាងថា ពួកគេអត់បានបើកប្រាក់ខែចំនួន៣ខែមកហើយ។
កញ្ចប់ថវិកា ៦៥,៥ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកជាទំហំថវិកាដែលក្រសួងការពារជាតិជប៉ុនដាក់ស្នើទៅសភាសម្រាប់ឆ្នាំ ២០១៨។ ថវិកានេះកើនឡើង២,៥ភាគរយ បើធៀបនឹងទំហំថវិកាដែលគ្រោងឡើងដំបូងកាលពីខែមីនាកន្លងទៅ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានជប៉ុនក្យូដូ បានផ្សាយថា ការបង្កើនទំហំថវិកាយោធានេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងបង្កើនសមត្ថភាពប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរបស់ខ្លួន ឆ្លើយតបនឹងស្ថានការណ៍សន្តិសុខក្នុងតំបន់ដែលគំរាមកំហែងដោយការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើងដែរ។ អង្គភាពយោធាលំហរអាកាសដែលនឹងត្រូវទទួលបន្ទុកការពារផ្កាយរណបរបស់ជប៉ុន ហើយអង្គភាពនេះស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់កងទ័ពស្វ័យការពារជប៉ុន។ ជាមួយកញ្ចប់ថវិកាដែលខ្លួនស្នើសុំនេះ ក្រសួងការពារជាតិជប៉ុនគ្រោងនឹងបែងចែកលុយទំហំជាង៤៣០លានដុល្លារដើម្បីទិញមីស៊ីលស្ទាក់ចាប់ប្រភេទថ្មីដើម្បីបំពាក់នាវាចម្បាំងកងទ័ពស្វ័យការពារជប៉ុនផង។ ពាក់ព័ន្ធប្រភេទមីស៊ីលថ្មីនេះ ជប៉ុនចង់នាំចូលប្រភេទមីស៊ីល SM-3 Block IIA ដែលជាប្រភេទសព្វាវុធដែលអាមេរិកនិងជប៉ុនចាប់ដៃគ្នាអភិវឌ្ឍឡើង ហើយវាអាចជួយបង្កើនសមត្ថភាពកងទ័ពជប៉ុនក្នុងការស្ទាក់ និងបាញ់មីស៊ីលរយៈចម្ងាយឆ្ងាយ។បន្ថែមពីនេះ ក្រសួងក៏នឹងស្នើសុំថវិកាដើម្បីនាំចូលប្រភេទប្រព័ន្ធមីស៊ីលថ្មីនៅលើគោកផងដែរ។ បច្ចុប្បន្ន ជប៉ុនមានប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលដែលអាចបំពាក់ដោយប្រភេទមីស៊ីល SM-3 ដែលមានសមត្ថភាពបាញ់កម្ទេចត្រឹមមីស៊ីលរយៈចម្ងាយខ្លី និងចម្ងាយមធ្យមនៅលើអាកាសប៉ុណ្ណោះ។ ហើយក្នុងករណីដែលប្រព័ន្ធការពារអាកាសស្ថិតនៅលើនាវាចម្បាំងនេះមិនអាចកម្ទេចមីស៊ីលសត្រូវបាន ប្រព័ន្ធការពារ PAC-3 ដែលមានទីតាំងនៅលើគោកនោះនឹងមានភារកិច្ចបាញ់កម្ទេចម្តង។ ក្រៅពីនេះ ក្រសួងការពារជាតិជប៉ុនក៏នឹងចំណាយលុយជាង ១៨០លានដុល្លារផ្សេងទៀតដើម្បីទិញប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលស៊េរីទំនើប PAC-3 MSE មួយគ្រឿងបន្ថែមទៀតដែរ។ ចំណែកថវិកា១០០លានដុល្លារផ្សេងទៀតនឹងត្រូវក្រសួងយកទៅប្រើប្រាស់ដើម្បីអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធរ៉ាដាដើម្បីសម្រួលដល់ការងារកងទ័ពស្វ័យការពារផងដែរ។ ថវិកាទំហំប្រហែល ៥០០លានដុល្លារនឹងត្រូវប្រើប្រាស់ដើម្បីដំឡើងឧបករណ៍យោធាមួយចំនួននៅតំបន់ភាគនិរតីដើម្បីទប់ទល់មហាយក្សចិនផង។ ចំណែកថវិកាយោធាប្រហែល ១២០០លានដុល្លារផ្សេងទៀតនឹងត្រូវចំណាយលើការនាំចូលយន្តហោះចម្បាំង F-35 ចំនួនប្រាំមួយគ្រឿង និង យន្តហោះដឹកជញ្ជូន Osprey ចំនួន បួនគ្រឿងទៀត៕	ក្រសួងការពារជាតិជប៉ុនគ្រោងដាក់ស្នើថវិកាយោធាប្រចាំ ២០១៨ ក្នុងទំហំ ៦៥,៥ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកទៅសភា។ ថវិកាយោធាជប៉ុនកើនឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំចាប់ពីលោក ស៊ីនហ្សូ អាបេ ឡើងកាន់តំណែងឆ្នាំ ២០១២ ហើយវាកើនឡើងកាន់តែខ្ពស់ស្របពេលដែលឧបទ្វីបកូរ៉េតានតឹងខ្លាំងដោយសារកូរ៉េខាងជើងបន្តបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលឥតឈប់។
ពួកអ្នកប្រឌិតទាំងនេះត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយសារការច្នៃប្រឌិតរបស់ពួកគេ តែអ្នកច្នៃប្រឌិតមិនមែនជាជនស្បែកសឯទៀតរាប់មិនអស់មិនបានត្រូវទទួលស្គាល់ទេ។ អ្នកច្នៃប្រឌិតឯទៀតបានបាត់ឈ្មោះក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ លោកស្រី Shontavia Johnson ជាសហគ្រិននិងជាអនុប្រធានផ្នែកសហគ្រិនភាពនិងការច្នៃប្រឌិតនៅសាកលវិទ្យាល័យ Clemson រដ្ឋ South Carolina។ លោកស្រីនិយាយថា៖«មានអ្នកប្រឌិតស្បែកខ្មៅខ្លះបានប្រកួតជាមួយលោក Alexander Graham Bell និងលោក Thomas Edison ហើយការច្នៃប្រឌិតរបស់ពួកគេក៏ល្អហើយមានភាពផ្លាស់ប្តូរពីរបៀបចាស់ផងដែរ តែពួកគេគ្មានមូលធនសម្រាប់ដំណើរការ។ ពួកគេមិនអាចចូលក្នុងប្រព័ន្ធផ្សេងៗរបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិកសម្រាប់គាំទ្រក្រុមអ្នកច្នៃប្រឌិត»។ នៅឆ្នាំ ១៨២១ លោក Thomas Jennings ទទួលបានប៉ាតង់មួយសម្រាប់ dry-scouring ដែលជាដំណើរការមួយសម្រាប់ឈានដល់ការបោកគក់ដោយមិនប្រើទឹកដល់សព្វថ្ងៃនេះ លោក Thomas Edison មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះដោយសារលោកបានច្នៃប្រឌិតអំពូលភ្លើង តែគឺលោក Lewis Latimer ជាកូនប្រុសរបស់អតីតទាសករដែលមានប៉ាតង់ក្នុងការបង្កើតសរសៃលោហធាតុធ្មារដែលធ្វើឱ្យអំពូលភ្លើងប្រើបានយូរ។ លោក Latimer បានទទួលប៉ាតង់សម្រាប់ការប្រឌិតរបស់លោកកាលពីឆ្នាំ១៨៨២ ដែលអ្នកច្នៃប្រឌិតស្បែកខ្មៅច្រើននាក់មុនលោកមិនអាចធ្វើបាន។ ពួកពលរដ្ឋស្បែកខ្មៅដែលមានសេរីភាពនៅពេលនោះអាចទទួលប៉ាតង់ពីការិយាល័យសហរដ្ឋអាម៉េរិក.ខាងប៉ាតង់និងសញ្ញាកម្មសិទ្ធិ តែក្រុមជនស្បែកខ្មៅជាទាសករមិនអាចទទួលប៉ាតង់បានទេ។ សហរដ្ឋអាមេរិកបានលប់ចោលទាសភាពកាលពីឆ្នាំ១៨៦៥ ជាមួយការអនុម័តវិសោធនកម្មទី១៣នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិក។ នៅមុនពេលនោះ ការច្នៃប្រឌិតរបស់ពួកអ្នកច្នៃប្រឌិតស្បែកខ្មៅ ជាញឹកញយត្រូវបានពួកម្ចាស់ទាសករ ឬជនស្បែកសឯទៀត អះអាងថាជាការច្នៃប្រឌិតរបស់ខ្លួន។ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវនៅសម័យនេះបង្ហាញថាមានករណីជាក់ស្តែងទាក់ទិននឹងបច្ចេកវិជ្ជានៅក្នុងឧបករណ៍យកគ្រាប់កប្បាសចេញ។ ជនស្បែកខ្មៅជាទាសករម្នាក់បានច្នៃប្រឌិតឧបករណ៍នេះ តែជនស្បែកសម្នាក់ឈ្មោះ Eli Whitney បានទទួលប៉ាតង់សម្រាប់ការច្នៃប្រឌិតនោះ។ លោកស្រី Johnson ថ្លែងថា«យើងតែងតែយល់ថា ប្រទេសយើងជាប្រទេសដែលមានការចម្រើនលូតលាស់ខាងការច្នៃប្រឌិត និងសហគ្រិនភាព ប៉ុន្តែនៅពេលគេផាត់ចោលមនុស្សមួយក្រុមមិនឱ្យចូលក្នុងប្រព័ន្ធប៉ាតង់បាន ហើយទាញយកប្រយោជន៍ពីការប្រឌិតរបស់ពួកគេ អ្វីដែលយើងឃើញ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាម៉េរិកាំងគឺអ្នកច្នៃប្រឌិត សុទ្ធសឹងតែជាបុរសស្បែកស។ មិនមែនដោយសារមនុស្សឯទៀតមិនចេះច្នៃប្រឌិតទេ តែពីព្រោះជនទាំងនោះត្រូវបានផាត់ចេញពីប្រព័ន្ធប៉ាតង់»។ លោក Lonnie Johnson កាន់កាំភ្លើងជ័របាញ់ទឹក ដែលលោកបានបង្កើតឡើង ការផាត់ក្រុមអ្នកច្នៃប្រឌិតស្បែកខ្មៅចេញពីប្រព័ន្ធប៉ាតង់ និងការផ្តល់កិត្តិយសឲ្យអ្នកច្នៃប្រឌិតស្បែកសអាម៉េរិកាំង តែប៉ុណ្ណោះនេះ មានឫសគល់ក្នុងការរើសអើងពូជសាសន៍ ដែលគិតថាជនស្បែកខ្មៅមិនសូវមានប្រាជ្ញា នេះបើតាមលោក Rayvon Fouché សាស្ត្រាចារ្យខាងការសិក្សាអាម៉េរិកាំងនៅសាកលវិទ្យាល័យPurdue ក្នុងក្រុង Lafayette រដ្ឋ Indiana។ លោក Fouché ដែលថែមទាំងជាប្រធានផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រសង្គម និងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ចនៃមូលនិធិវិទ្យាសាស្ត្រជាតិដែរ និយាយថា៖«ការប្រឌិតត្រូវបានគេយល់ឃើញថា ជាសមត្ថភាពប្រទានដោយព្រះអាទិទេព។ ដូច្នេះភាពជាមនុស្សប្រុស និងអំណាចស្ថិតនៅក្នុងទស្សនវិស័យនៃការច្នៃប្រឌិត។ ការឱ្យនិយមន័យនៃពាក្យនេះ បានបំបាត់លទ្ធភាពសម្រាប់ជនស្បែកខ្មៅទាំងអស់ និងអ្នកដទៃទៀត»។ ការរារាំងឯទៀតដែលពួកអ្នកច្នៃប្រឌិតស្បែកខ្មៅ ប្រឈមក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមានរួមទាំងការមិនអាចចូលរួមក្នុងការសិក្សាអប់រំដោយស្មើភាព ការផាត់ចេញជាប្រព័ន្ធពីសមាគមវិទ្យាសាស្ត្រ និងវិស្វកម្ម ការចូលទាក់ទងដោយមានកម្រិតជាមួយពួកអ្នកច្នៃប្រឌិតមានធនធានច្រើន និងធនាគារធំៗ សម្រាប់ខ្ចីមូលធនដើម្បីចាប់ផ្តើមពាណិជ្ជកម្មការច្នៃប្រឌិតរបស់ពួកគេ និងអំពើហិង្សាខាងពូជសាសន៍។ ពួកអ្នកច្នៃប្រឌិតស្បែកខ្មៅ ថែមទាំងមានការទាក់ទិនតិចតួច ជាមួយសកម្មភាពប៉ាតង់ រវាងឆ្នាំ១៨៧០ និង១៩៤០ នៅពេលមានការប្រហារជីវិតដោយព្យួរក ក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ កុបកម្មខាងពូជសាសន៍ និងច្បាប់បែងចែកពូជសាសន៍ ក្នុងសហរដ្ឋអាម៉េរិក។ អ្នកបង្កើតវត្ថុថ្មីៗស្បែកខ្មៅខ្លះ មានគំនិតច្នៃប្រឌិតដែលមិនស៊ីគ្នាជាមួយគំនិតនៃប្រឌិតភាពតាមប្រពៃណី។ ឧបករណ៍ចាក់ចម្រៀងដែលបង្កើតឡើងដោយ DJ Grandmaster Flash ឥឡូវនេះត្រូវបានរក្សាទុកដោយ Smithsonian_s National Museum of American History លោក Eric Hintz ជាអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រនៅឯមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាអំពីការច្នៃប្រឌិត និងការបញ្ចូលរបៀបថ្មីនៃសារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្ត្រអាម៉េរិកាំងរបស់ស្ថាប័ន Smithsonian។ លោកនិយាយថា៖«ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏យូរលង់អង្វែងរបស់យើង នៅពេលយើងនិយាយអំពីពាក្យ«ការច្នៃប្រឌិត» គេយល់ថាសំដៅទៅលើពួកជនស្បែកស ដែលមានដើមកំណើតពីអឺរ៉ុប។ ជាញឹកញយ និយមន័យជាប្រពៃណីនៃពាក្យ«ការច្នៃប្រឌិត» គឺសំដៅទៅលើម៉ាស៊ីនដែលជួយសម្រាលពលកម្មរបស់មនុស្សនិងសត្វ ដែលបំពេញកិច្ចការមានប្រសិទ្ធភាពជាងមុន»។ ការណ៍នេះបណ្តាលឱ្យការច្នៃប្រឌិតខ្ លះរបស់ជនជាតិស្បែកខ្មៅមិនត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយប្រព័ន្ធប៉ាតង់។ លោកស្រី Johnson ថ្លែងថា៖«ប្រព័ន្ធប៉ាតង់ត្រូវបានបង្កើតឡើងតាមគំរូនេះ ដែលសន្មតជាមូលដ្ឋានថាការច្នៃប្រឌិតមានប្រយោជន៍ នៅពេលវានាំឱ្យមានការចំណេញខាងពាណិជ្ជកម្ម។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើវាមាឫសគល់ ក្នុងការរស់រានមានជីវិតរបស់សហគមន៍ ឬសេចក្តីត្រូវការរបស់សង្គម វាមិនស័ក្តិសមទទួលបាននូវការការពារទេ ដូចដែលយើងបានឃើញស្រាប់នៅក្នុងច្បាប់»។ លោកស្រីថ្លែងទៀតថា៖«វត្ថុខ្លះអាចមានប៉ាតង់ ហើយវត្ថុខ្លះទៀតមិនអាចមានទេ។ នេះជាភាពខុសគ្នាមួយ ដែលនាំឱ្យខ្ញុំយល់ថានាំឱ្យមានមនុស្សជាច្រើន ឋិតនៅក្រៅប្រព័ន្ធនេះ»។ DJ ម្នាក់ដ៏មានប្រជាប្រិយភាពម្នាក់នៅបូរី New York ដែលគេស្គាល់ឈ្មោះថា Grandmaster Flash បានផ្តើមគំនិតប្រើម៉ាស៊ីនចាក់ថាសចម្រៀង ជាឧបករណ៍មួយដោយប្រើម្រៀមដៃលោកកែប្រែសំឡេងថាសចម្រៀង ឱ្យថយក្រោយនិងទៅមុខ ឬធ្វើឱ្យយឺត។ លោកបានបង្កើតវិធីថ្មីមួយ ក្នុងការចាក់ថាសចម្រៀងតាមវិទ្យុ តែលោកគ្មានប៉ាតង់ទេ។ លោក Fouché និយាយថា៖«ពួកជនស្បែកខ្មៅបានបង្កើតវិធីថ្មីៗជាច្រើន។ យើងឃើញមានការបង្កើតថ្មីៗខាងបច្ចេកវិទ្យាក្នុងការផលិតភ្លេងនិងសិល្បៈ។ ក៏ប៉ុន្តែការិយាល័យប៉ាតង់ ផ្តោតទៅលើការបញ្ចូលរបៀបថ្មីៗ ខាងបច្ចេកវិទ្យាផ្អែកលើវិទ្យាសាស្ត្រ។ ហើយខ្ញុំយល់ថាគួរបើកឱ្យមានការសន្ទនាគ្នា អំពីថាតើអ្វីទៅដែលអាចចាត់ទុកថាជាការច្នៃប្រឌិតនោះ»។ មជ្ឈមណ្ឌល Lemelson នៃស្ថាប័ន Smithsonian បានទទួលស្គាល់ថា វត្ថុដាក់តាំងក្នុងសារមន្ទីរកន្លងមក ខកខានមិនបានដាក់តាំងវត្ថុដែលជាសមិទ្ធផលរបស់មនុស្សផ្សេងៗទេ។ លោក Hintz និយាយថា៖«អស់ពេលជាច្រើនសតវត្សរ៍មកហើយ ស្ថាប័ន Smithsonian និងបណ្ណាល័យព្រមទាំងសារមន្ទីរដទៃទៀត បាននាំគ្នាផ្តោតតែទៅលើពួកអ្នកច្នៃប្រឌិតស្បែកស នៅពេលដែលពួកគេប្រមូលវត្ថុមកតាំង។ យើងមានវត្ថុជាច្រើន ដែលពាក់ព័ន្ធជាមួយលោក Edison និងបច្ចេកវិជ្ជាTesla ខាងអគ្គិសនី និងលោក Steve Jobs នៃក្រុមហ៊ុន Apple និងមនុស្សផ្សេងទៀត តែឥឡូវនេះយើងត្រូវតែថែរក្សាទុករឿងរបស់លោកស្រី C.J. Walker, Grandmaster Flash និង Lonnie Johnson ដែលបានប្រឌិតវត្ថុក្មេងលេង Super Soaker និងរឿងរបស់លោកស្រី Patricia Bath វេជ្ជបណ្ឌិតខាងជំងឺភ្នែក ដែលបានបង្កើតវិធីបំបាត់ជំងឺភ្នែកឡើងបាយ»។ វេជ្ជបណ្ឌិត Patricia Bath នៅផ្ទះរបស់អ្នកស្រីក្នុងទីក្រុង Los Angeles ឆ្នាំ ១៩៩៤ បានបង្កើតឧបករណ៍ថ្មីមួយ និងបច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់វះកាត់ព្យាបាលជំងឺភ្នែកឡើងបាយ។ លោកស្រី Walker ដែលជាស្ត្រីអាម៉េរិកាំងទីមួយ មានប្រាក់រាប់លានដុល្លារ បានក្លាយជាអ្នកមាន ដោយសារការផលិតវត្ថុសំអាងសក់សម្រាប់ស្ត្រីស្បែកខ្មៅ។ ពួកជនស្បែកខ្មៅ ក៏បានបង្កើតម៉ាស៊ីនហាងខោអាវ លេខឡានស្វ័យប្រវត្តិ បង្គន់ទំនើប ប្រដាប់ស្រោចទឹកស្មៅ ប៊ើសណ្តែកដី និងដំឡូងបារាំងបំពងដាក់កញ្ចប់។ ក៏ប៉ុន្តែគម្លាតខាងការបញ្ចូលរបៀបថ្មីៗ នៅតែមានតទៅទៀត។ ជនជាតិអាម៉េរិកាំងដើមកំណើតអាហ្វ្រិក និងក្រុមស្ត្រីបានចូលរួមក្នុងដំណាក់កាលនីមួយៗ នៃការបញ្ចូលរៀបថ្មីៗក្នុងអត្រាទាបជាងពួកបុរស និងបុរសស្បែកស។ លោក Fouché ថ្លែងថា៖«តើលោកអ្នកធ្វើបែបណាឱ្យមានកុមារ និងនារីស្បែកខ្មៅ ព្រមទាំងក្រុមមនុស្សភាគតិច បានចូលក្នុងមាគ៌ាទាំងនេះដែលកន្លងមក មានតែពួកជនស្បែកសប្រុសៗនោះ? លោកបានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់ នៃការបំផុសឱ្យក្រុមកុមារ ចេះបែកគំនិត ទោះជាពួកគេជួបប្រទះឧបសគ្គលំបាកយ៉ាងណាក៏ដោយ។ លោកបានពោលទៀតថា៖ «សំខាន់ ខ្ញុំចង់សួរថាតើអ្នកចង់ធ្វើអ្វី? តើអ្នកចង់កែប្រែពិភពលោកដោយវិធីណា? តើអ្វីខ្លះដែលមានសារៈសំខាន់ចំពោះអ្នក? ហើយលើកទឹកចិត្តឱ្យមនុស្សឃើញថាមានឱកាសច្រើនណាស់»៕ ប្រែសម្រួលដោយលោក ឈឹម សុមេធ	វ៉ាស៊ីនតោន - របស់ជាច្រើនដែលមានរួមទាំងសញ្ញាភ្លើងចរាចរណ៍ដែលមានបីពណ៌ ឡានដឹកទំនិញមានម៉ាស៊ីនត្រជាក់ ទ្វារជណ្តើរយន្តដែលបិទបើកដោយស្វ័យប្រវត្តិ កញ្ចក់កុំព្យូទ័រពណ៌ បន្ទះក្តារសម្រាប់អ៊ុតខោអាវ កាំរស្មី laser សម្រាប់ព្យាបាលជំងឺឡើងបាយភ្នែក ប្រព័ន្ធសន្តិសុខផ្ទះសំបែង កាំភ្លើងជ័របាញ់ទឹក ព្រមទាំង វត្ថុនិងសេវាជាច្រើន ដែលជនជាតិអាមេរិកាំងប្រើប្រាស់រាល់ថ្ងៃ ត្រូវបានច្នៃប្រឌិតដោយបុរសនិងស្ត្រីស្បែកខ្មៅ។
អ្នកអាចញ៉ាំទឹកឃ្មុំបាន ព្រោះនៅក្នុងនោះសម្បូរទៅដោយសារធាតុដែលអាចជួយបង្កើនប្រព័ន្ធការពាររាងកាយរបស់អ្នកឲ្យរឹងមាំ។ ដូចនេះ អ្នកនឹងពុំសូវប្រឈមមុខនឹងជំងឺផ្តាសាយនោះទេ។ ប្រសិនជាអ្នកផ្តាសាយដោយមានអាការៈឈឺក្បាល តឹងច្រមុះ ហៀរសំបោរ ឬរងារ អ្នកអាចយកស្ករក្រហម(អាចរកទិញបាននៅហាងលក់ថ្នាំចិន) ខ្ញី និងតែក្រហមដាំទឹកញ៉ាំបាន។ អ្នកអាចញ៉ាំចំនួនពី១ទៅ២ដងក្នុងមួយថ្ងៃ។ វានឹងធ្វើឲ្យអាការៈផ្តាសាយរបស់អ្នកបានធូរស្រាលជាងមុន៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ខាងក្រោមនេះ យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីរបស់ដែលស្ត្រីមានផ្ទៃពោះគួរតែពិសារ ព្រោះវាអាចធ្វើឲ្យអ្នកមិនសូវផ្តាសាយឡើយ។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
តាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ព្រះប្រមុខរដ្ឋកម្ពុជា បានថ្លែងអអំណរគុណចំពោះបារាំង ដែលបានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការបន្តយន្តការអន្ដររដ្ឋាភិបាលស្ដីពីការអភិរក្សរមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្រ្ដតំបន់អង្គរ (ICC-Angkor) រយៈពេល១០ ឆ្នាំបន្ថែមទៀត (២០២៣-២០៣២)។ បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៩៣ ក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើម និងអំពាវនាវនៃព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេច ព្រះនរោត្តម សីហនុ «ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ» ICC-Angkor ជាយន្តការដែលត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគ្រប់ជំនាន់ចាត់ទុកជាអាទិភាព ទាំងក្រោមការដឹកនាំរបស់ សម្តេច ហ៊ុន សែន ទាំងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានីតិកាលទី៧ ដឹកនាំដោយ សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គលើកទី២៨ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២ បារាំង និងជប៉ុន ដែលជាសហប្រធាន ICC-Angkor បានប្រកាសបន្តជួយជ្រោមជ្រែងការងារអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព រយៈពេល១០ឆ្នាំទៀត ពោលគឺបន្តអាណត្តទី៤របស់ខ្លួនដល់ឆ្នាំ២០៣២ ឬឆ្នាំ២០៣៣។ នាព្រះរាជសវនាការជាមួយលោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ព្រះករុណា ព្រះមហាក្សត្រ ក៏បានសំដែងនូវក្តីរំពឹងយ៉ាងខ្លាំងចំពោះ គម្រោងនៃការសិក្សាការជួសជុល និងការពង្រីកសារមន្ទីរជាតិដោយអ្នកជំនាញរបស់បារាំង, កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងសារមន្ទីរជាតិ និងសារមន្ទីរ Guimet និង ការជួសជុលរូបព្រះវិស្ណុផ្ទុំធ្វើពីសំរិទ្ធ រួមទាំងការតាំងបង្ហាញវត្ថុបុរាណខ្មែរនៅប្រទេសបារាំង និងសារមន្ទីរនានា។ លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលបារាំងក្នុងការជួយដល់វិស័យវប្បធម៌ ជាពិសេស គម្រោងការជួសជុល និងការពង្រីកសារមន្ទីរជាតិ និងគម្រោងជួសជុលរូបព្រះវិស្ណុធ្វើពីសំរឹទ្ធ ដើម្បីយកមកតាំងនៅប្រទេសបារាំង ជាមួយនឹងវត្ថុបុរាណមួយចំនួនទៀត ។ ជាមួយគ្នានេះ លោកប្រធានាធិបតីបារាំង បានចាត់ទុកថាជោគជ័យនៃយន្តការអន្ដររដ្ឋាភិបាលស្ដីពីការអភិរក្សរមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្រ្ដតំបន់អង្គរ គឺជាគំរូនៃពហុភាគីនិយម។ លោកក៏បានបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញារបស់រដ្ឋាភិបាលបារាំងក្នុងការបន្តជួយដល់វិស័យនានា ពិសេសវិស័យសុខាភិបាលនៅកម្ពុជា តាមរយៈការជួយដល់ការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស ការគាំទ្រដល់កម្មវិធីបង្ការជំងឺឆ្លងពីសត្វទៅមនុស្ស ការវះកាត់ពីចម្ងាយ (Tele-Chirurgie) និងការប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិម្មិតនៅក្នុងវិស័យនេះ។ តបនឹងព្រះរាជសំណើរបស់ ព្រះករុណា ព្រះមហាក្សត្រ លោកប្រធានាធិបតីបារាំង បានសន្យាថានឹងបញ្ជូនអ្នកបច្ចេកទេសមកសិក្សា និងជួសជុលព្រះរាជដំណាក់ Pavillon Napoleon III នៅក្នុងបរិវេណព្រះបរមរាជវាំង៕	ព្រះករុណា ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី បានជួបព្រះរាជសវនាការជាមួយលោកប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង នៅវិមាន Élysée កាលពីរសៀលថ្ងៃទី១៣ ខែវិច្ឆិកា នាឱកាសនៃព្រះរាជទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅប្រទេសបារាំង ពីថ្ងៃទី១២ ដល់ថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា។
អ្នកនាំពាក្យការិយាល័យប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា លោក Zaw Htay បានឲ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា នឹងធ្វើគ្រប់មធ្យោបាយដើម្បីបញ្ចប់ការសាងសង់របងជាប់ព្រំដែនជាមួយនឹងបង់ក្លាដែស ដោយមិនចាំឆ្នាំក្រោយឡើយ ។ អ្នកនាំពាក្យ ក៏បញ្ជាក់ទៀតថា មិនថាមូលនិធិសាងសង់មកពីណាឡើយ មីយ៉ាន់ម៉ា ត្រូវបញ្ចប់គម្រោងនេះឲ្យបាន ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Irrawaddy នៅថ្ងៃទី០៨ កញ្ញា ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ សមាជិកសភាមីយ៉ាន់ម៉ាមួយរូប លោក Khin Maung Latt ក៏បានពន្យល់ដែរថា ការធ្វើរបងនៅតាមព្រំដែនគឺជារឿងដ៏ចាំបាច់បំផុត។ លោក បន្តទៀតថា បញ្ហាជាច្រើន បានកើតឡើងដោយសារគ្មានរបងរឹងមាំ ហើយបើប្រៀបធៀបទៅនឹងរបងដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាលក្ខណៈអន្តរជាតិនោះ របងមីយ៉ាងន់ម៉ា នៅមានគុណទាបណាស់ ។ ជាក់ស្តែងនោះ របងមីយ៉ាន់ម៉ា ត្រូវបានគេឆ្លងកាត់ និងខូចខាតជាបន្តបន្ទាប់ ។ អ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ គម្រោងនៃការធ្វើរបងជាមួយនឹងបង់ក្លាដែសរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា លេចឡើងជាថ្មី ស្របពេល មីយ៉ាន់ម៉ា កំពុងតែស្ថិតក្រោមការតាមដានខ្លាំងរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិ ជុំវិញវិបត្តិជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ វិបត្តិនោះគឺ មានជនជាតិភៀសភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ារាប់ម៉ឺននាក់ បានភៀសខ្លួនចេញពីរដ្ឋ Rakhine នៃមីយ៉ាន់ម៉ា ទៅកាន់បង់ក្លាដែស ដោយសារតែហិង្សាប្រដាប់អាវុធនៅទីនោះ ។ បើតាមប្រភពចេញពីកងកម្លាំងបង់ក្លាដែស កងកម្លាំងមីយ៉ា់ន់ម៉ា បានលួចបង្កប់មីននៅតាមព្រំដែនជាមួយនឹងបង់ក្លាដែស ក្នុងគោលដៅដើម្បីទប់ស្កាត់មិនឲ្យក្រុមភៀសខ្លួនអាចវិលចូលក្នុងប្រទេសវិញទៀតផង ៕	រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា បានប្តេជ្ញានឹងបញ្ចប់ការធ្វើរបងតាមព្រំដែនជាប់ជាមួយនឹងបង់ក្លាដែសឲ្យកាន់តែឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។ សេចក្តីប្រកាសនេះ ធ្វើឡើងស្របពេល មានព័ត៌មានថា រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា កំពុងប្រឈមនឹងកង្វះកញ្ចប់ថវិកាដើម្បីសាងសង់របងដែលនៅសេសសល់ប្រវែងប្រមាណជាង៦០គីឡូម៉ែត ។
ភាពប៉ិនប្រសប់នៃការលេងបាល់ ញ៉ាក់បាល់ តិចនិចក្នុងការគ្រប់គ្រងបាល់ ការបង្កើតឱកាសទៅមិត្តរួមក្រុម កែប្រែស្ថានការណ៍នៃការប្រកួត សុទ្ធតែជាអ្វីដែលកីឡាករខ្សែប្រយុទ្ធស្លាបតែងមាន ដើម្បីយកឈ្នះលើគូប្រកួត។ បន្ថែមពីនេះ ភាពប៉ិនប្រសប់នៃការកាត់បាល់ចូលទៅកាន់តំបន់គ្រោះថ្នាក់ប្រអប់ទីគូប្រកួត និងការអូសបាល់ពីចំហៀង ទៅស៊ុតបញ្ចូលទីដោយខ្លួនឯង ក៏ជាលក្ខណៈពិសេសដែរ។ ជាលទ្ធផលខ្សែប្រយុទ្ធស្លាបភាគច្រើន ក៏ជាប្រភេទកីឡាករដែលមានតម្លៃថ្លៃខ្លាំងបំផុតផងដែរ នៅក្នុងទីផ្សារដោះដូរ ក្នុងពិភពបាល់ទាត់។ បើតាមការកត់ត្រារបស់គេហទំព័រ Transfermarkt.com ខាងក្រោមនេះជាកីឡាករខ្សែប្រយុទ្ធស្លាបចំនួន ៥រូបដែលមានតម្លៃខ្លួនថ្លៃបំផុត៖ ១. Vinicius Junior ក្លិប Real Madrid តម្លៃ ១២០លានអឺរ៉ូ បច្ចុប្បន្ន Vinicius Jr ក៏ជាកីឡាករខ្សែប្រយុទ្ធដ៏ល្អមួយរូបនាការប្រកួតនានា សម្រាប់ Real Madrid ដោយរូបគេលេងនៅតំបន់ដ៏សំខាន់ប្រចាំក្រុមយក្សអេស្ប៉ាញ និងជាយក្សប្រចាំអឺរ៉ុប។ កីឡាកររូបនេះសម្បូរទៅដោយភាពប៉ិនប្រសប់នៃការញ៉ាក់បាល់ ការស៊ុត ការបញ្ជូនបាល់ជាដើម ហើយតម្លៃខ្លួនរបស់គេមកដល់ពេលនេះមានតម្លៃ ១២០លានអឺរ៉ូ។ ២. Bukayo Saka ក្លិប Arsenal តម្លៃ ១១០លានអឺរ៉ូ Saka នៅក្រុមកាំភ្លើងធំបានអភិវឌ្ឍខ្លួន ពីមួយដំណាក់កាលទៅមួយដំណាក់កាល រហូតបានក្លាយជាកីឡាករជាកម្លាំងសំខាន់បំផុត នៅក្នុងក្រុមរបស់លោក Mikel Arteta នាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ការញាក់បាល់ ការគ្រប់គ្រងបាល់ដ៏មានគុណភាពខ្ពស់ក្នុងការយកឈ្នះលើខ្សែការពារនោះ Saka បានក្លាយជាកីឡាករដ៏គ្រោះថ្នាក់មួយ សម្រាប់ក្រុមដទៃទៀតនៅពេលដែលលេងប៉ះ Arsenal។ តម្លៃខ្លួនរបស់គេក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នមានតម្លៃ ១១០លានអឺរ៉ូ។ ៣. Phil Foden ក្លិប Manchester City តម្លៃ ១១០លានអឺរ៉ូ Foden គឺជាកីឡាករដែលពោរពេញទៅដោយបច្ចេកទេស ក្នុងការគ្រប់គ្រងបាល់ និងជាកីឡាករពូកែក្នុងផ្លាស់ប្តូរទីតាំងបានយ៉ាងល្អ។ បច្ចុប្បន្នរូបគេជាកម្លាំងសំខាន់នៅក្រុម Man City ជាមួយតិចនិចការគ្រប់គ្រងបាល់ ការញាក់ និងការបង្កើតឱកាសជាមួយនឹងល្បឿនដ៏លឿនរបស់គេ។ ភាពប៉ិនប្រសប់ទាំងនេះបានធ្វើឱ្យគេក្លាយជាកីឡាករខ្សែប្រយុទ្ធស្លាប ដែលមានតម្លៃខ្លួន ១១០អឺរ៉ូនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ៤. Khvicha Kvaratskhelia ក្លិប SSC Napoli តម្លៃ ៨៥លានអឺរ៉ូ Khvicha បានកសាងកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់គេ នៅក្នុងរដូវកាល ២០២២-២៣ នេះ ដើម្បីក្លាយជាតារាបាល់ទាត់មួយ ដែលទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍នៅលើពិភពបាល់ទាត់។ មិនខុសពីបំណង រូបគេបានជួយក្រុម Napoli ខ្លាំងនៅក្នុងរដូវកាលដ៏ពិសេសមួយនេះ ក្នុងកំពូលអ៊ីតាលី ដោយក្រុមកំពុងនាំមុខដាច់នៅកំពូលតារាង និងប្រជែងនៅក្នុងChampions League ថែមទៀត។ ជាមួយបច្ចេកទេសនៃការញាក់បាល់ តិចនិចក្នុងការបញ្ជូនបាល់ និងការស៊ុតដ៏មានប្រសិទ្ធិភាព កីឡាករវ័យ ២២ឆ្នាំរូបនេះ មានតម្លៃខ្លួន ៨៥លានអឺរ៉ូ។ ៥. Rodrygo ក្លិប Real Madrid តម្លៃ ៨០លានអឺរ៉ូ ខណៈដែល Karim Benzema និង Vinicius jr កំពុងតែជាកីឡាករដ៏សំខាន់ប្រចាំ Real Madrid ប៉ុន្តែ Rodrygo បានកសាងផ្លូវសម្រាប់ខ្លួនគេ ដើម្បីក្លាយជាតារាបាល់ទាត់នាពេលអនាគតផងដែរ ជាមួយទេពកោសល្យនៃការលេងបាល់ ការញាក់ ការគ្រប់គ្រងបាល់ និងការស៊ុត។ ខ្សែប្រយុទ្ធស្លាបសញ្ជាតិប្រេស៊ីល ក៏ជាកីឡាករម្នាក់ ដែលនិយមការញាក់បែបជនជាតិប្រេស៊ីលផងដែរ នៅក្នុងការប្រកួត ។ រូបគេក៏ជាកម្លាំងដ៏សំខាន់សម្រាប់ Real Madrid ក្នុងការកែប្រែស្ថានកាលប្រកួតនាពេលកន្លងមក។ បច្ចុប្បន្នរូបគេមានតម្លៃខ្លួន ៨០លានអឺរ៉ូ៕	ខ្សែប្រយុទ្ធស្លាប ក៏ជាកីឡាករដ៏សំខាន់បំផុតនៅក្នុងវិស័យបាល់ទាត់ ព្រមទាំងជាតួនាទីដែលទទួលបានតម្លៃខ្លួនថ្លៃបំផុតផងដែរ នៅក្នុងទីផ្សារដោះដូរកីឡាករ នៃពិភពបាល់ទាត់។
ជម្លោះផ្ទៃក្នុងរបស់គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ស្ទើរតែអាចប្រៀបដូចជាភ្លៀងរលឹមទៅហើយ ដោយម្តងត្រូវគា្ន ម្តងប៉ះទង្គិចគ្នា។ ឈានចូលខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១នេះ ការទាស់ទែងគ្នាក្នុងគណបក្សរាជានិយមមួយនេះ ក៏ផ្ទុះឡើងសាជាថ្មី រហូតដល់មានការដកមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់៣រូបចេញពីគណបក្ស។ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ទាំង៣រូប ដែលត្រូវបានបញ្ចប់សមាជិកភាពពីគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច គឺលោក សាយ ហាក់ អនុប្រធានគណបក្ស លោក ហេង ចន្ថា អនុប្រធានគណបក្ស លោក ផាន់ សិទ្ធី អគ្គលេខាធិការរង និងជាអ្នកនាំពាក្យគណបក្ស។ ការដកអ្នកទាំង៣រូប គឺធ្វើឡើងតាមរយៈសេចក្តីសម្រេច ចុះនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១ ដែលមានត្រាគណបក្ស ព្រះនាមរបស់សម្តេចក្រុមព្រះ នរោត្តម រណឫទ្ធិ ជាព្រះប្រធានគណបក្ស និង ព្រះហស្ថលេខារបស់ព្រះអង្គ។ គេ មិនដឹងច្បាស់ថា ការចេញសេចក្តីសម្រេចស្តីពីការដកមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ទាំង៣នោះ ជាព្រះតម្រិះរបស់សម្តេចក្រុមព្រះផ្ទាល់ពិតមែន ឬក្រុមមន្រ្តីរបស់ព្រះអង្គ សម្រេចជាអត្តនោម័តិខ្លួនឯង ហើយយកត្រាគណបក្ស ព្រះនាមរបស់ព្រះអង្គ និងព្រះហស្ថលេខារបស់ព្រះអង្គ ទៅប្រើ ដើម្បីដកអ្នកទាំង៣នោះទេ។ ការដកមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ទាំង៣នាក់នោះ ត្រូវបានមន្រ្តីខ្លះ ក្នុងគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចជំទាស់។ លោក ចាប ញ៉ាលីវុធ ជាអនុប្រធានគណបក្សម្នាក់ដែរនោះ បានចេញលិខិតបដិសេធ ចំពោះការដកមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ទាំង៣នាក់ខាងលើ។ ក្នុងលិខិតរបស់លោក ដែលចេញនៅថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១ លោក ប្រើឋានៈលោក ជាប្រធានស្តីទីគណបក្ស និងបានសរសេរថា ជ. ប្រធានគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ដែលមានន័យថា លោក ចេញលិខិតនេះ ជួសឲ្យសម្តេចក្រុមព្រះ ដែលជាព្រះប្រធានគណបក្ស។ នៅពេលលោក ចេញលិខិតបដិសេធបែបនេះ មានន័យថា មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ទាំង៣នាក់នោះ នៅតែជាមន្រ្តីគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចដដែល? លោក ចាប ញ៉ាលីវុធ ឆ្លើយជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗយ៉ាងខ្លីថា៖«ប្រាដកហើយ»។ លោក ជឿថា ការចេញសេចក្តីសម្រេចស្តីពីការដកមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ទាំង៣នាក់នោះ មិនមែនជាព្រះតម្រិះរបស់សម្តេចក្រុមព្រះឡើយ តែជាការសម្រេចរបស់ក្រុមមន្រ្តី ដែលកាន់កាប់ត្រា។ លោក មានប្រសាសន៍ថា៖«ខ្ញុំ ស្គាល់បងខ្ញុំច្បាស់ណាស់ ព្រះអង្គលោក អត់ដែលបានដកអ្នកណាដកអ្នកណីទេ»។ លោក ចាប ញ៉ាលីវុធ សរសេរក្នុងលិខិតបដិសេធរបស់លោកថា សេចក្តីសម្រេចស្តីពីការដកមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ទាំង៣នាក់នោះ មិនត្រឹមត្រូវតាមនីតិវិធីរដ្ឋបាលឡើយ។ លោក អះអាងថា អ្នក ដែលចេញសេចក្តីសម្រេចនោះ បានប្រើត្រាគណបក្ស និងព្រះហស្ថលេខារបស់សម្តេចព្រះប្រធានគណបក្ស ដោយគ្មានឯកភាពពីសម្តេចព្រះប្រធាន។ លោក ថ្កោលទោសចំពោះអ្នក ដែលយកត្រាគណបក្ស និងព្រះហស្ថលេខាសម្តេចព្រះប្រធាន ទៅប្រើប្រាស់ដោយបំពានលក្ខន្តិកៈគណបក្សបែបនេះ។ លោក ញឿន រ៉ាដែន ដែលទើបនឹងត្រូវបានតែងតាំងជាអ្នកនាំពាក្យថ្មីរបស់គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១ មន្រ្តីគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិចនៅក្នុងប្រទេស បានជួបពិភាក្សាជាមួយសម្តេចក្រុមព្រះតាមប្រព័ន្ធវីដេអូ។ លោក ញឿន រ៉ាដែន លើកឡើងថា៖«លោក មានបន្ទូលណែនាំថា បើមានថ្នាក់ដឹកនាំ ចេះតែរឹងរូស ពិសេសរំលោភលក្ខន្តិកៈ បទបញ្ជាផ្ទៃក្នុង លោក ក៏ត្រូវពិនិត្យពិចារណាធ្វើទៅតាមវិន័យរបស់គណបក្សដែរ»។ យ៉ាងណា អ្នកនាំពាក្យថ្មីរូបនេះ ជឿជាក់ថា ពេលសម្តេចក្រុមព្រះ យាងមកកម្ពុជាវិញ រាល់បញ្ហាក្នុងគណបក្ស នឹងត្រូវបញ្ចប់ ហើយថ្នាក់ដឹកនាំរបស់ព្រះអង្គ នឹងនាំគ្នាទៅក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះអង្គ ដែលនឹងធ្វើឲ្យអ្វីៗ ល្អប្រសើរឡើងវិញ។ លោក មានប្រសាសន៍ថា៖«ព្រះអង្គ ក៏មិនដែលដាក់ទោសថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សណាមួយដែរ សុទ្ធតែជាកូនចៅលោកទាំងអស់»។ ការតែងតាំងលោក ញឿន រ៉ាដែន ជាអ្នកនាំពាក្យជំនួសលោក ផាន់ សិទ្ធី ក៏ត្រូវបានលោក ចាប ញ៉ាលីវុធ ចេញលិខិតបដិសេធដែរ។ លោក ញឿន រ៉ាដែន ផ្តល់ព័ត៌មានថា ស្ថានភាពសុខភាពរបស់សម្តេចក្រុមព្រះ បានល្អប្រសើរហើយនាពេលបច្ចុប្បន្ន ហើយព្រះអង្គ គ្រោងយាងមកកម្ពុជា ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ ដើម្បីរៀបចំកម្លាំងគណបក្ស ចូលរួមការប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់ឆ្នាំ២០២២។ សម្តេចក្រុមព្រះ ចាប់ផ្តើមមានរោគាពាធ នៅពេលព្រះអង្គ ជួបគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅខេត្តព្រះសីហនុ កាលពីឆ្នាំ២០១៨មក។ គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ដែលធ្លាប់ឈ្នះឆ្នោត និងបានដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល កាលពីអាណត្តិទី១ ក្នុងទសវត្សរ៍៩០ បានចាប់ផ្តើមបែកកម្លាំងបន្តិចម្តងៗ ហើយប្រជាប្រិយភាព ក៏បន្តធ្លាក់ចុះជាលំដាប់។ ការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិឆ្នាំ២០១៨ គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច មិនបានកៅអីក្នុងរដ្ឋសភាសូម្បីតែមួយ។ គេ មិនដឹងថា គណបក្សរាជានិយមមួយនេះ នឹងអាចស្រង់ប្រជាប្រិយភាពបានឡើងវិញ ឬក៏យ៉ាងណានោះទេ ខណៈផ្ទៃក្នុងគណបក្ស ចេះតែរង្គោះរង្គើរស្ទើរតែគ្មានពេលស្បើយ៕	មន្រ្តីគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច នៅតែមិនចុះសម្រុងនឹងគ្នា ខណៈសម្តេចក្រុមព្រះ នរោត្តម រណឫទ្ធិ ជាព្រះប្រធាន កំពុងគង់ព្យាបាលព្រះកាយនៅប្រទេសបារាំង។
ពិធីសម្ពោធឲ្យប្រើប្រាស់ប៉មចម្រោះទឹកស្អាតថ្មីនវ មានការចូលរួមជាអធិបតីពី លោក លី ផល្លា រដ្ឋលេខាធិការនៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខប្រមាញ់ និងនេសាទ, លោក ហេង សុខណាង អគ្គនាយករងនៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ នៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ និងលោក រស់ សោភា នាយកផ្នែកច្បាប់ និងកិច្ចការសាធារណៈប្រចាំប្រទេស នៃក្រុមហ៊ុនភេសជ្ជៈកម្ពុជា កូកា-កូឡា។ លោក រស់ សោភា នាយកផ្នែកច្បាប់ និងកិច្ចការសាធារណៈប្រចាំប្រទេសរបស់ក្រុមហ៊ុនភេសជ្ជៈកម្ពុជា កូកា-កូឡា បានគូសបញ្ជាក់ថា ការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ក្រុមហ៊ុន កូកា-កូឡា មិនមែនត្រឹមតែការដំឡើងប៉មចម្រោះទឹកស្អាតថ្មី នៅក្នុងថ្ងៃនេះទេ ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុន នឹងបន្តគាំទ្រ និងសហការយ៉ាងពេញទំហឹង ជាមួយអង្គការ Planet Water ដើម្បីអនុវត្តកម្មវិធីអប់រំសុខភាព ការប្រើប្រាស់ទឹកស្អាតប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ការថែរក្សាអនាម័យបរិស្ថាន ការអប់រំបណ្តុះបណ្តាលប្រជាសហគមន៍ អំពីការថែរក្សាការពារប៉មចម្រោះទឹកនេះ រួមទាំងការធ្វើលំហែទាំរយៈពេល ៥ឆ្នាំ។ បើតាមលោក រស់ សោភា អង្គការ Planet Water នឹងពិនិត្យតាមដានគុណភាពទឹក និងធ្វើលំហែទាំ ប្រព័ន្ធចម្រោះទឹកជាប្រចាំ ទៅតាមកាលវិភាគកំណត់។ លោក រស់ សោភា បានបន្តទៀតថា៖«ក្រុមហ៊ុន កូកា-កូឡា មានមោទកភាព ដែលបានចូលរួមចំណែក ក្នុងការបង្កើតគម្រោងដ៏មានសារៈសំខាន់មួយនេះ ដែលបានកំពុងតែនាំយកទឹកស្អាតមកកាន់សាលារៀន និងសហគមន៍ជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោក»។ ក្រុមហ៊ុន សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ដល់កិច្ចសហការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹង របស់នាយកដ្ឋានពន្ធដារ ដែលបានធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធ រៀបចំគម្រោងនេះ លេចជារូបរាងឡើង»។ សូមជម្រាបថា នេះគឺជាប៉មចម្រោះទឹកស្អាតទី២២ ដែលក្រុមហ៊ុន កូកា-កូឡា និងស្ថាប័នដៃគូនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា បានដំឡើងចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៦។ ក្រោមកិច្ចសហការជាមួយអង្គការ Planet Water ក្រុមហ៊ុន កូកា-កូឡា នឹងបន្តដំឡើងប៉មចម្រោះទឹកស្អាត នៅតាមបណ្ដាសហគមន៍នានាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលកំពុងប្រឈមនឹងកង្វះទឹកស្អាតទទួលទាន។ ក្រុមហ៊ុនកូកា-កូឡា បានឱ្យដឹងថា ប៉មចម្រោះទឹកស្អាតថ្មីមួយទៀត នឹងត្រូវដំឡើងតំបន់ដាច់ស្រយាលនៃប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០១៩នេះ ហើយប៉មចម្រោះទឹកស្អាតជាច្រើនទៀត នឹងមានវត្តមាន នៅក្នុងឆ្នាំបន្តបន្ទាប់ៗទៀត។ ក្រុមហ៊ុនភេសជ្ជៈកម្ពុជា កូកា-កូឡា បានឱ្យដឹងទៀតថា ប៉មចម្រោះទឹកស្អាតទាំង ២១ ដែលក្រុមហ៊ុនបានដំឡើងនៅកម្ពុជា តាំងពីឆ្នាំ២០១៦ បានផ្តល់ទឹកស្អាតចំនួន ៤៤,៩៩០,២៨៦លីត្រ សម្រាប់ប្រជាសហគមន៍ប្រមាណជាង ៤០,០០០នាក់៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្រចេះ ថ្ងៃព្រហស្បត៍ ទី១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩៖ ក្រុមហ៊ុនភេសជ្ជៈកម្ពុជា កូកា-កូឡា និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ បានរួមគ្នាដំឡើងប៉មចម្រោះទឹកស្អាតថ្មីមួយកន្លែង ស្ថិតនៅក្នុងបរិវេណបឋមសិក្សាសែនអភិវឌ្ឍន នៃឃុំក្រញូងសែនជ័យ ស្រុកស្នួល ខេត្តក្រចេះ។ ប៉មចម្រោះទឹកស្អាតថ្មីនេះ អាចផ្តល់នូវទឹកស្អាតសម្រាប់ទទួលទាន ដល់សិស្សានុសិស្ស លោកគ្រូ អ្នកគ្រូប្រមាណ៥០០នាក់ និងប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍ជាង១,៣០០នាក់។
ភ្នំពេញ៖ សង្គមស៊ីវិល១៥ស្ថាប័ន បានប្រារព្ធទិវាបរិស្ថានពិភពលោកឆ្នាំ២០២២ ដោយមានរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ជិះកង់ជុំវិញព្រៃឡង់ និងបឹងតាមោក ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ ស្ថាប័នទាំងនោះអះអាងថា ព្រឹត្តិការណ៍នេះ នឹងបង្កើនការយល់ដឹងស្ដីបរិស្ថាន និងការចូលរួមអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ។ ការប្រារព្ធទិវាបរិស្ថានពិភពលោកឆ្នាំ២០២២ រៀបចំឡើងដោយសមាគមបណ្ដាញយុវជនកម្ពុជា អង្គការសមាគមធាងត្នោត និងបណ្ដាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ប្រចាំខេត្តកំពង់ធំ រួមទាំងសង្គមស៊ីវិលជាង១០ស្ថាប័នទៀត។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ មានអ្នកចូលរួម២៥នាក់ចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី១០ ដល់ថ្ងៃទី២០ ឧសភា។ ក្នុងយុទ្ធនាការនេះ គឺមានការជិះកង់ចម្ងាយ៦០០គីឡូម៉ែត្រ នៅជុំវិញព្រៃឡង់ ដោយចាប់ចេញដំណើរពីទីរួមខេត្តកំពង់ធំ ឆ្ពោះទៅកាន់ខេត្តព្រះវិហារ ស្ទឹងត្រែង ក្រចេះ និងបញ្ចប់នៅខេត្តកំពង់ធំវិញ។ លោក ហេង គឹមហុង ប្រធានផ្នែកកម្មវិធីស្រាវជ្រាវ និងតស៊ូមតិ នៃសមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា(CYN)ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ នាព្រឹកថ្ងៃទី ១០ឧសភានេះ ដោយបន្តទៀតថា ការជិះកង់នៅជុំវិញបឹងតាមោក គឺធ្វើនឹងនៅថ្ងៃទី១៩ឧសភា តែមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ខណៈថ្ងៃបន្តបន្ទាប់ទៀត គឺជាយុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយលើបណ្ដាញសង្គម និងកម្មវិធីសិក្ខាសាលា។ ប្រធានផ្នែកកម្មវិធីស្រាវជ្រាវ និងតស៊ូមតិ នៃCYN រូបនេះ បានឲ្យដឹងថា គោលបំណងនៃយុទ្ធនាការនេះ គឺដើម្បីលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងពីបរិស្ថាន ស្វែងយល់ពីបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ជំរុញការថែរក្សាការពារបរិស្ថាន និងធនធានធម្មជាតិ ព្រមទាំងរួមចំណែកកាត់បន្ថយការប្រើប្លាស្ទិក ការប្រើឥន្ធនៈផងដែរ។ សម្រាប់ លោក គឹមហុង ការជិះកង់ គឺមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ជាមួយនឹងការការពារបរិស្ថាន ព្រោះសកម្មភាពនេះ មិនមានការបំភាយឧស្ម័នពុល ទៅក្នុងបរិយាកាស។ ការជិះកង់ ក៏ជាផ្នែកមួយក្នុងការផ្សព្វផ្សាយ និងលើកទឹកចិត្តដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ឲ្យចូលរួមថែរក្សាបរិស្ថានផងដែរ។ លោក ហេង គឹមហុង បញ្ជាក់ដូច្នេះ រួចបន្តថា៖ «អ្វីដែលយើងចង់ផ្សព្វផ្សាយ គឺទាក់ទងនឹងការការពារធនធានធម្មជាតិ និងការពារបឹងធម្មជាតិ ព្រោះបឹងធម្មជាតិជាផ្នែកមួយរបស់បរិស្ថានជាពិសេស បឹងតាមោក អាចជួយស្តុកទឹកកខ្វក់ ជួយការពារមិនឱ្យមានទឹកកខ្វក់ហៀរចេញក្រៅ»។ ជុំវិញយុទ្ធនាការនេះ សមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា(CYN) ក៏បានចុះផ្សាយនៅលើហ្វេសប៊ុកដែរថា គឺធ្វើឡើងដើម្បីស្នើដល់ក្រសួងបរិស្ថាន ផ្តល់ការអនុញ្ញាតឱ្យសហគមន៍មូលដ្ឋាន សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច សាធារណជន និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល បានចូលរួមការពារធនធានធម្មជាតិ តាមរយៈការចុះល្បាតផងដែរ៕	ដោយ៖ ញឹក សំអូន
រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានកត់សម្គាល់ឃើញថា នៅចំណុចរង្វង់មូលកួចកាណុង មានការកកស្ទះជារៀងរាល់ថ្ងៃ ជាពិសេសនៅពេលព្រឹកចន្លោះពីម៉ោង ៧ ដល់ម៉ោង ៨កន្លះ និងពេលល្ងាច ពីម៉ោង ៤ កន្លះនាទី ដល់ម៉ោង ៧យប់ ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការធ្វើដំណើរ និងសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ។ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បញ្ជាក់ដូច្នេះ នៅក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាល ចុះថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា។ ដើម្បីសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើររបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងសមស្របតាមបទដ្ឋានបច្ចេកទេស រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានរៀបចំកែសម្រួលប្រព័ន្ធចរាចរនៅតំបន់ជុំវិញចំណុចរង្វង់មូលកួចកាណុង ដោយ ដំឡើងភ្លើងសញ្ញាចរាចរ នៅចំណុចប្រសព្វរវាងផ្លូវលេខ៧០ និងមហាវិថីព្រះមុនីវង្ស។ អាជ្ញាធរ នឹងដាក់ខឿនបែងចែកទ្រូងផ្លូវលើមហាវិថីព្រះមុនីវង្សចាប់ពីច្រមុះជ្រូករង្វង់មូលកួចកាណុង ដល់ផ្លូវលេខ៨០ ព្រមទាំងរៀបចំផ្លូវឯកទិសលើផ្លូវលេខ៤៧ ទិសដៅឆ្ពោះទៅវត្តភ្នំ ចាប់ពីរង្វង់មូលកួចកាណុង ដល់ផ្លូវលេខ៨០។ ចំណុចកែសម្រួលមួយទៀត គឺការរៀបចំផ្លូវទ្វេទិស មានទិសដៅទៅមក ចាប់ពីផ្លូវលេខ៨០ ដល់រង្វង់មូលវត្តភ្នំ។ បើតាមរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ គម្រោងនេះ នឹងដាក់ឱ្យដំណើរការសាកល្បង ចាប់ពីថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ៕	រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានសម្រេច កែសម្រួលប្រព័ន្ធចរាចរនៅតំបន់ជុំវិញចំណុចរង្វង់មូលកួចកាណុង ដើម្បីកាត់បន្ថយការកកស្ទះចរាចរណ៍នៅតំបន់នេះ។
ស្ត្រីឆាប់រ៉ាំងរដូវច្រើនតែសម្តៅទៅលើការរ៉ាំងរដូវមូន ឬជុំវិញអាយុ ៤០ឆ្នាំ។ រឿងនេះអាចកើតឡើងដោយសារតែកត្តាជំងឺដូចជា ខ្សោយក្រពេញអូវ៉ែ ឬក្រពេញនេះខូចដោយសារតែការព្យាបាលផ្សេងៗដូចជាថ្នាំមហារីក ឬវះកាត់ចោលដោយសារតែបញ្ហាសុខភាព។ ស្ត្រីដែលគេយកមកសិក្សានេះបានធ្វើតេស្តទៅលើការចងចាំរបស់ពួកគេកាលពីអាយុ ៦៥ឆ្នាំ ហើយពួកគាត់ក៏ត្រូវធ្វើតេស្តម្តងទៀតនៅរយៈពេល ៧ឆ្នាំក្រោយ។ អ្នកស្រាវជ្រាវបានវិភាគទៅលើលទ្ធផលដើម្បីចង់ដឹងថាតើមានទំនាក់ទំនងអ្វីខ្លះរវាងភាពពិបាកនៃការចងចាំ និងអាយុរបស់ស្ត្រីដែលរ៉ាំងរដូវរួច។ អ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា ការឆាប់រ៉ាំងរដូវពេកមានជាប់ទាក់ទងនឹងការចុះខ្សោយខាងការនិយាយស្តី និងការចងចាំដោយមើលឃើញក្រោយអាយុ ៦៥ឆ្នាំ។ អ្វីដែលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលនោះគឺថា ការព្យាបាលដោយប្រើអ័រម៉ូនអាចជួយពង្រឹងដល់ការចងចាំដោយមើលឃើញបាន ប៉ុន្តែបែរជាធ្វើឲ្យសមត្ថភាពក្នុងការនិយាយស្តីកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរទៅវិញ៕ ផ្ដល់សិទ្ធដោយ៖www.health.com.kh	យោងទៅតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់ The Daily Telegraph បានឲ្យដឹងថា ស្ត្រីឆាប់រ៉ាំងរដូវពេកច្រើនតែមានការគិតមិនសូវល្អ និងមានប្រតិកម្មយូរៗ។ រឿងនេះបានមកពីការសិក្សាដ៏ធំមួយរបស់បារាំង ដែលបានរកឃើញថា ស្ត្រីដែលរ៉ាំងរដូវមុនអាយុ ៤០ឆ្នាំ គឺមានបញ្ហាក្នុងការចងចាំ និងពន្យាពេលការមានប្រតិកម្មនឹងអ្វីមួយ។
គួរកត់សម្គាល់ថា ក្នុងចំណោមសិស្ស៥៥០នាក់ នៅ Lincoln Academy មានសិស្សជាង ១០០នាក់ ជាសិស្សអន្ដរជាតិ មកពីបណ្ដាប្រទេសផ្សេងៗ និងមួយចំនួនធំជាសិស្សានុសិស្ស ជនជាតិអាម៉េរិក (Domestic American students)។ លោក Lu-Shien Tan (លូស៊ីនតាន់) នាយកគ្រប់គ្រងផ្នែករដ្ឋបាលរបស់ Lincoln Academy បានគូសបញ្ជាក់ថា មានសិស្សានុសិស្សកម្ពុជាជាច្រើន ដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ ហើយបាន និងកំពុងសិក្សានៅសាលាក្រៅប្រទេស។ ដែលនេះ គឺជាភាពទាក់ទាញយ៉ាងខ្លាំង និងនាំឲ្យមានវត្តមានរបស់សាលា Lincoln Academy នៅកម្ពុជា។ លោកបានបន្តទៀតថា៖ «សារៈសំខាន់ដែលគ្រួសារកម្ពុជា បានសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើការសិក្សាអប់រំកូនៗ របស់ពួកគាត់ បានធ្វើឱ្យមានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ពួកគាត់មានបំណងឱ្យកូនៗរបស់គាត់ ទៅសិក្សានៅក្រៅប្រទេស ហើយពួកយើងក៏ចង់ជួយធ្វើឱ្យបំណងទាំងនេះ ក្លាយជាការពិតផងដែរ»។ យោងតាមបទបង្ហាញជាក់ស្ដែងរបស់សាលារៀន Lincoln Academy បច្ចុប្បន្នមានសិស្សមកពី ១៧ប្រទេស ដែលរួមមានប្រទេសចិន ជប៉ុន វៀតណាម ថៃ និង រុស្ស៊ី។ ថ្មីៗនេះ ក៏មានសិស្សមកពីបណ្តាប្រទេសប៉ែកខាងអ៊ឺរ៉ុបជាច្រើនទៀត ដូចជាប្រទេសស្វ៊ីស និងប៉ូឡូញជាដើម។ លោក Tan បានពន្យល់បន្ដថា៖ «អ្វីដែលយើងកំពុងស្វែងរកនោះ គឺវប្បធម៌ចម្រុះ ដែលអាចរួមបញ្ចូលគ្នាជុំវិញការសិក្សាជារួម តាមរបៀបជាច្រើនយ៉ាង ដែលបានបង្កើតឡើងដោយផ្ទាល់ពីសហរដ្ឋអាម៉េរិក»។ លោក Tan បានធ្វើទស្សនកិច្ចដំបូងមកប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងខែកុម្ភៈ ហើយបានជ្រើសរើសសិស្សកម្ពុជាមួយរូប ឲ្យទៅសិក្សានៅ សាលា Lincoln Academy (ឡិនខន អខាដែមី)។ លោកបានថ្លែងថា៖ «មានសិស្សានុសិស្សមួយចំនួន ដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍ក្នុងការដាក់ពាក្យបន្តការសិក្សា ប៉ុន្តែពួកយើងបានជ្រើសរើសសិស្សានុសិស្សតែមួយរូបគត់ ដែលនឹងត្រូវចាប់ផ្តើមថ្នាក់មូលដ្ឋានរបស់គាត់ នៅខែសីហាខាងមុខ។ គាត់ពិតជាមានសេចក្តីរីករាយ នឹងបរិយាកាសនៅទីនោះខ្លាំងណាស់។ បន្ថែមពីលើនេះដែរ អាស្រ័យទៅលើភាពជោគជ័យរបស់គាត់ ពួកយើងកំពុងទន្ទឹងរង់ចាំ ការជ្រើសរើសសិស្សានុសិស្សកម្ពុជាថ្មីៗ ដែលមានបំណងប្រាថ្នាបន្តការសិក្សានៅ សហរដ្ឋអាម៉េរិក»។ មានសាលារៀនប្រមាណជាង ៣០០សាលា នៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក ដែលមានស្ថិរភាពក្នុងការបន្តនាំមុខ ជាច្រើនរយៈកាលឆ្នាំកន្លងមក។ នេះគឺជាការអនុវត្តទូទៅ ដែលសិស្សក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ បានទៅសិក្សានៅទីនោះ និងស្នាក់នៅក្នុងបរិវេណសាលា ដែលហៅកាត់ថា «កន្លែងស្នាក់អាស្រ័យ» ។ ទីនោះផ្តល់បន្ទប់ស្នាក់នៅសមរម្យ និងទីតាំងគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការរៀនសូត្រ រួមបញ្ចូលទាំងកន្លែងទទួលទានអាហារ។ Lincoln Academy (ឡិនខន អខាដែមី) គឺជាសាលារៀន ដែលបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៨០១ និងបានព្យាយាមផ្តាច់ខ្លួនដោយឡែកមួយទៀត ដោយបង្កើតនូវមជ្ឈមណ្ឌលបច្ចេកវិទ្យា និងវិស្វកម្មថ្មីនៅឆ្នាំ២០១៥ ដោយផ្តល់ជូននូវកម្មវិធី ដែលទាក់ទងនឹងការកសាងដ៏រឹងមាំ និងសូម្បីតែការជ្រើសរើសរកមេចុងភៅជំនាញ សម្រាប់ការចម្អិន និងរៀបចំអាហារ ក៏មានផងដែរ។ លើសពីនេះ លោក Tan បានចង្អុលបង្ហាញថា ពួកគេបានផ្តល់នូវឱកាសជាច្រើនសម្រាប់សិស្ស ក្នុងការចូលរួមជាសហគមន៍មូលដ្ឋាន ពង្រឹងសមត្ថភាពភាសាអង់គ្លេស និងចូលរួមយល់ដឹងពីវប្បធម៌ ប្រពៃណីអាមេរិកទៀតផង។ លោក Lu-Shien Tan ( លូ ស៊ីន តាន់ ) បានរៀបចំ កិច្ចប្រជុំ និងបទសម្ភាសន៍សិស្ស នៅថ្ងៃ សៅរ៍ ទី១៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ ម៉ោង ១ រសៀលខាងមុខ នៅសណ្ឋាគារ Raffles ( រ៉ាហ្វល ) ភ្នំពេញ ដោយមានការចូលរួមសម្ភាសន៍ ដោយផ្ទាល់ពីអ្នករស់នៅរាជធានី ភ្នំពេញ លោក Michael Berg និងជាអតីតសិស្ស Lincoln Academy ( ឡិន ខន អ ខា ដែ មី )។ រួសរាន់ ឡើង ទទួលយក ព័ត៌មានបន្ថែម ដោយចូលរួមជាមួយពួកយើង។ កន្លែងមានកំណត់ លោកអ្នក អាចកក់ទុកបាន តាមរយៈអ៊ីម៉ែលទៅកាន់ [email protected]។ Boarding School from America Recruiting Cambodian Students A boarding school from the United Stated is sending a representative to the Kingdom of Cambodia to recruit for future students, following up from a visit in February. Lincoln Academy, consisting of grades 9 through 12 (ages 14-18), is located in the northeastern state of Maine, close to Boston. Comprising of 550 students, up to 100 spots are reserved for international students, with domestic American students as the majority. Cambodias growing number of high caliber students that are studying in colleges abroad has attracted Lincoln Academys attention, according to Director of Admission Lu-Shien Tan. The importance that Cambodian families have been placing on the education of their children has led to a noticeable increase in Cambodians wishing to study abroad, and we would like to help make that a reality, Tan said. According to school officials, Lincoln Academy currently has students from 20 countries, including China, Japan, Vietnam, Thailand, Poland, and one from Cambodia. Recent applications have been coming in from several European countries as well, such as Sweden and Spain. What were looking for is a diversity of cultures that can come together and thrive in a collaborative learning environment, which in many ways represents the values that America itself were built on, Tan explained. Mr. Tan first visited in February, and selected one student from Cambodia who now studies at Lincoln Academy. We had a number of interested students, and selected one student who started his Freshman year in August. He is really enjoying the atmosphere, and based on his success we look forward to recruiting more Cambodian students. There are approximately 300 boarding schools in the U.S., with several dating back hundreds of years. This is a common practice where domestic and international students study and reside on premise in dormitories, or dorms. These typically provide ample living and studying space, and include dining facilities. Lincoln Academy, founded in 1801, has tried to set itself apart from the others, building a brand new Applied Technology & Engineering Center in 2015, offering a robust Visual & Performing Arts Program, and even hiring a gourmet chef for the dining facility. Additionally, Tan points out that they offer several opportunities for students to integrate into the local community, being immersed in English language and learning about and enjoying American traditions. Lu-Shien Tan is holding an information session and student interviews on 14 May,2022 at the Raffles Hotel, Phnom Penh, at 1 PM. He will be joined by local Phnom Penh resident and Lincoln Academy alumni Michael Berg. Space is limited, and spots can be reserved by emailing [email protected]. (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	សាលា Lincoln Academy (ឡិនខន អខាដែមី) នៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក បានបញ្ជូនអ្នកតំណាងម្នាក់មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីជ្រើសរើសសិស្ស ឲ្យចូលរៀននៅសាលារបស់ខ្លួន។ នេះគឺជាលើកដំបូងបំផុតសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលសាលាដ៏ល្បីនៅអាម៉េរិកមួយនេះ បានមកជ្រើសរើសសិស្សដោយផ្ទាល់។ Lincoln Academy គឺជាសាលារៀន ដែលមានពីថ្នាក់ទី៩ ដល់ទី១២ សម្រាប់សិស្សានុសិស្ស ដែលមានអាយុចាប់ពី ១៤ ដល់ ១៨ឆ្នាំ មានទីតាំងស្ថិតនៅភាគឦសាន នៃរដ្ឋ Maine (មេន) នៅជិតទីក្រុង Boston (បូស្តុន)។
The poll, released by NBC News/Wall Street Journal, showed that 63 percent of respondents said the United States is heading off on the wrong track, while 28 percent say the opposite. Records showed that the percentage of people who believe the country in the right direction is the lowest since July 2016. When asked how the state of the United States should be described today, 68 percent of respondents gave negative words and phrases, the most common ones include "wrong track", "disaster/hard times", "parties undermining each other/no compromise." The poll, which was conducted before the White House struck a deal with the Democratic Party to reopen the government, showed that public opinion on U.S. President Donald Trump had remained largely stable. It is unclear if agreeing to reopen the government without extracting border wall funding from Congress had damaged his support among his base voters. The U.S. government just came out of its longest shutdown in history, which was caused by a deep partisan divide on immigration policies and if a wall between the United States and Mexico should be built. Trump, supported by many in the Republican Party, believes that a wall would be useful in curbing the flow of illegal immigrants entering the country, while the Democrats strongly opposed the measure. After about five weeks of government shutdown, Trump agreed to fund the government for three weeks to allow time for both sides to agree on a border security deal. He has threatened to shut down the government again if talks fail. The tumultuous political environment was reflected in the recent poll, said Peter Hart, a pollster who participated in making the poll. "Times are grim, the shutdown is front and center," he said.	WASHINGTON, Jan. 27 (Xinhua) -- More than six in 10 U.S. citizens believe their country is heading in the wrong direction, while nearly seven in 10 gave negative opinions on the state of the country, a poll found Sunday.
អ្នកលេងគុនចម្រុះកម្ពុជា ចាន់ សំអាត ត្រូវប៉ះកីឡាករជប៉ុន HIKARU YOSHINO នៅសង្វៀន ONE WARRIOR SERIES 8 នៅថ្ងៃទី៥ ខែតុលា នាក្រុងតូក្យូប្រទេសជប៉ុន។ កីឡាករតំណាងឲ្យកម្ពុជារូបនេះអះអាងថា រូបគេមិនមើលវីដេអូរបស់គូប្រកួតមុនឡើយ គឺដល់ពេលស្ទាបស្ទង់តែ១តឹក ហើយវាយយកតែម្ដង។ កីឡាករដែលឡើងប្រកួតគុនចម្រុះបាន ៦ ដងរូបនេះគូសបញ្ជាក់ថា៖«បង..ខ្ញុំហាត់ត្រៀមរហូតនៅក្លិប Cambodian Top Team ជាមួយគ្រូបង្វឹក ហ៊ុន ច័ន្ទរាជ្យ។ ខ្ញុំអត់ចង់មើលដៃគូប្រកួតរបស់ខ្ញុំទេ។ ពេលខ្ញុំមើលទៅនាំបែកអារម្មណ៍ និង គិតនេះនោះតប់ប្រមល់ច្រើន។ ខ្ញុំអត់ចង់មើល ព្រោះពេលមើលទៅធ្វើឲ្យខ្ញុំគិតច្រើន។ ពេលឡើងទៅស្ទាបស្ទង់និងវ៉ៃយកតែម្ដង»។ កីឡាករដែលមានឈ្មោះដើម ធាន អាត បានរៀបរាប់ទៀតថា រូបគេមានបទពិសោធន៍ប្រកួតនៅសង្វៀន ONE Championship ចំនួន ៣ ដងរួចមកហើយក្នុងនោះឈ្នះ ១ និង ចាញ់២ដង។ ការចេញទៅប្រកួតនៅប្រទេសជប៉ុននាដើមខែ តុលា គឺជាកំណត់ត្រាប្រកួតលើកទី៤ របស់ខ្លួននៅលើសង្វៀនកម្រិតអន្តរជាតិមួយនេះ។ ក្នុងចំណោមការប្រកួត ៣ លើកនៅសង្វៀន ONE ចាន់ សំអាត ឈ្នះកីឡាករថៃ Detchadin Srosirisuphathin កាលខែ មីនា ឆ្នាំ ២០១៨ មុនចាញ់កីឡាករហ្វីលីពីន Michael Fangki នៅខែ កក្កដា ឆ្នាំដដែល និង ចាញ់ពិន្ទុជើងខ្លាំងម៉ុងហ្គោលី ZOLTSETSEG កាលខែ មេសា ឆ្នាំ ២០១៩ កន្លងទៅនៅសិង្ហបុរី។ ប៉ុន្តែបើនិយាយអំពីកំណត់ត្រាប្រកួតគុនខ្មែរវិញ សំអាត ឡើងសង្វៀនបានជាង ១០០ ដង។ ចំណែក HIKARU YOSHINO ឡើងសង្វៀន ONE លើកដំបូង ប៉ុន្តែរូបគេមានបទពិសោធន៍ជោកជាំនៅសង្វៀនគុនចម្រុះនានារហូតដល់ ៦ ដងដែរ ក្នុងនោះឈ្នះ ៥ និង ចាញ់ ១ ដងគត់។ បែបណាក្ដី ចាន់ សំអាត សង្កត់ធ្ងន់ថា ៖«ពេលខ្លួនមើលគូប្រកួតធ្វើឲ្យយើងភ័យ និង គិតពេក ដូច្នេះខ្ញុំចាំឡើងទៅវ៉ៃយកតែម្ដង។ ខ្ញុំបានត្រៀមខ្លួនជានិច្ចនិងឡើងសង្វៀនហូរហែ។ ការឈ្នះថៃក្នុងការប្រកួតនៅ PNN ថ្មីៗនេះក៏ជាការរួមចំណែកមួយនៃការត្រៀមរបស់ខ្ញុំដែរ»។ កូនសិស្សរបស់លោក ហ៊ុន ច័ន្ទរាជ្យ រៀបរាប់ទៀតថា ការឡើងប្រកួតតាមសង្វៀននានា ក្នុងស្រុក និងការប្រកួតចុងក្រោយនៅ ភីអិនអិន គឺជាការរៀបចំខ្លួនមួយមុនទៅប្រកួតនៅក្រៅប្រទេស និង ធ្វើឲ្យរូបគេហ្វឹកហាត់បានល្អរួមទាំងការបង្កើនកម្លាំងស៊ុហ្វដែរ។ គួរដឹងថា ចាន់ សំអាត មានឈ្មោះដើម ធាន អាត ប៉ុន្តែ ត្រូវប្ដូរត្រកូលតាម ខុន ស៊ីចាន់ ក្រោយកីឡាករជើងចាស់រូបនេះណែនាំឲ្យរូបគេទៅហាត់ប្រដាល់នៅឆ្នាំ ២០០៨ ជាមួយគ្រូបង្វឹក ឡោ វុទ្ធី នៅក្លិបកងពលធំអន្តរាគមន៍លេខ៣ខេត្តព្រះវិហារ។ រហូតឆ្នាំ ២០១៣ ចាន់ សំអាត ចូលហ្វឹកហាត់ក្បាច់គុនចម្រុះត្រៀមប្រកួតជើងឯក Khmer Warrior Challenge ដែលរៀបចំឡើងដោយស្ថានីយទូរទស្សន៍ ស៊ីធីអិន និង MyTV។ ទីបំផុត ចាន់ សំអាត ឈ្នះ ខ្សែក្រវាត់វាយដាក់ទ្រុង ឬ គុនចម្រុះ Khmer Warrior Challenge វគ្គ៣ នៅឆ្នាំ ២០១៤ និងបន្តចូលហ្វឹកហាត់ក្បាច់គុននៅក្លិប Cambodian Top Team រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។ នៅថ្ងៃជាមួយគ្នា ឡុង ឡា ត្រូវប៉ះ កីឡាករជប៉ុន ASUKA TSUBAKI ខណៈដែលកីឡាករសញ្ជាតិនីហ្សេរីយ៉ា រស់នៅកម្ពុជា EMMANUEL ONYEDIKACHI ត្រូវសងសឹកនឹង កីឡាករអាមេរិក DEVON MORRIS ។ ONE: CENTURY ជាការប្រកួតគុនចម្រុះលំដាប់ពិភពលោកមិនធ្លាប់មានក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ក្នុងនោះមានការប្រកួតដណ្ដើមខ្សែក្រវាត់ ជាច្រើនដូចជាវគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ World Grand Prix Championship ក្នុង៣ប្រភេទទម្ងន់ផ្សេងគ្នា ហើយមានគូប្រកួតជើងឯកពិភពលោក ប៉ះជើងឯកពិភពលោក។ កុំភ្លេចតាមដាន កម្មវិធីកក្រើកមិនធ្លាប់មានគម្រប់១០០លើកនៃការរៀបចំការប្រកួតរបស់ស្ថាប័ន ONE Championship ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះថា ONE: CENTURY។ ONE CENTURY នឹងរៀបចំឡើងនៅថ្ងៃទី ១៣ តុលា ខាងមុខនឹងផ្សាយបន្តផ្ទាល់ចាប់ពីម៉ោង ៩ យប់តទៅ (ម៉ោងកម្ពុជា) តាមរយៈ https://www.facebook.com/ONEChampionship/ , ONE Super App និង YouTube: https://www.youtube.com/user/OneFCMMA៕	អត្ថបទ៖ ស៊ីធី
អ្នកស្រី គឹម ញឹប ដែលពីមុនជាអភិបាលរងខណ្ឌដង្កោ ត្រូវរដ្ឋាភិបាលតែងតាំងជាអភិបាលខណ្ឌ ជំនួសលោក នុត ពុធដារ៉ា។ ចំណែក លោក ទុយ ច័ន្ទ ត្រូវតាំងជាអភិបាលរងខណ្ឌដង្កោ។ ពិធីប្រកាសដំណែងរបស់អ្នកស្រី គឹម ញឹប និង លោក ទុយ ច័ន្ទ គឺធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩៕	លោក នុត ពុធដារ៉ា អតីតអភិបាលខណ្ឌដង្កោ ត្រូវបានសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ចេញអនុក្រឹត្យ នៅថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ តែងតាំងជាអភិបាលរងខេត្តក្រចេះ។
ថ្លែងជំនួសមុខឲ្យប្រទេសទាំង២៦នៅកិច្ចប្រជុំមួយនៃគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សនៃមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ(UN) អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំ UN លោក Zhang Jun បានបញ្ជាក់ថា វិធានការបង្ខិតបង្ខំលក្ខណៈឯកតោភាគី បានរំលោភបំពានធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ និន្នាការពហុភាគីនិយម និងរារាំងដល់ការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស តាមរយៈការបង្អាក់ដល់សុខុមាលភាពប្រជាជនក្នុងប្រទេសដែលរងគ្រោះដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩ និងប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិទទួលបានការថែទាំសុខភាព។ ប្រទេសទាំង២៦នេះ បានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមថា៖«សាមគ្គីភាពជាសកលនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ គឺជាអាវុធដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុត ក្នុងការប្រយុទ្ធនិងយកជ័យជម្នះប្រឆាំងជំងឺកូវីដ-១៩»។ ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះ ប្រទេសទាំងនេះជបានស្នើឲ្យដកហូតទាំងស្រុងនិងបន្ទាន់នូវទណ្ឌកម្មដែលដាក់ដោយសហរដ្ឋអាមេរិកនិងបណ្ដាប្រទេសលោកខាងលិច ក្នុងគោលដៅធានាឲ្យបាននូវការឆ្លើយតបយ៉ាងពេញលេញ និងមានប្រសិទ្ធភាពរបស់សមាជិកទាំងអស់នៃសហគមន៍អន្តរជាតិប្រឆាំងកូវីដ-១៩។ ក្នុងចំណោមបណ្ដាប្រទេសដែលគាំទ្រសេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ គឺពាក់កណ្ដាលហើយដែលស្ថិតក្រោមទណ្ឌកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក សហភាពអឺរ៉ុប ឬប្រទេសលោកខាងលិចផ្សេងទៀត រួមមាន គុយបា កូរ៉េខាងជើង អ៊ីរ៉ង់ រុស្ស៊ី ស៊ីរី និងវេណេស៊ុយអេឡា។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមដដែលនេះ ក៏បានកត់សម្គាល់ថា ទាំងអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស និងស្នងការសិទ្ធិមនុស្ស UN អ្នកស្រី Michelle Bachelet បានទទូចឲ្យលើកលែងទណ្ឌកម្មដែលប៉ះពាល់ដល់សមត្ថភាពប្រទេសណាមួយក្នុងការឆ្លើយតបជំងឺរាតត្បាតសកលនេះផងដែរ។ ទោះមិនទាន់មានការឆ្លើយតបណាមួយពីសំណាក់ស្ថានបេសកកម្មអាមេរិកប្រចាំ UN អគ្គរដ្ឋទូតអាល្លឺម៉ង់ប្រចាំ UN លោក Christoph Heusgen បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ទណ្ឌកម្មរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ពុំប៉ះពាល់ដល់ការដឹកជញ្ជូនជំនួយមនុស្សធម៌ ឬសម្ភារសុខាភិបាល ដែលនឹងជះឥទ្ធិពលលើការឆ្លើយតបរបស់ប្រទេសណាមួយប្រឆាំងកូវីដ-១៩ឡើយ៕	ប្រទេសចិន និងប្រទេស២៥ផ្សេងទៀត នៅថ្ងៃទី៥ ខែតុលា បានទាមទារឲ្យដកហូតទណ្ឌកម្មជាបន្ទាន់ ដែលដាក់ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងបណ្ដាប្រទេសលោកខាងលិច ដើម្បីធានានូវការឆ្លើយតបប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពប្រឆាំងជំងឺរាតត្បាតសកលកូវីដ-១៩។
«យើងមិនបណ្តែតបណ្តោយ ឲ្យអ្នកណាធ្វើបដិវត្តពណ៌នៅលើទឹកដីកម្សត់របស់យើងបានទេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដើម្បីតបត ទៅនឹងការរិះគន់មួយចំនួនមកលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ជុំវិញច្បាប់ការពារថ្នាក់ដឹកនាំ។ សម្តេច បានលើកឡើងពីភាពស្របច្បាប់របស់ខ្លួន តាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ លើការប្រើប្រាស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ដោយក្នុងសមាសភាពឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាការពារជាតិ ព្រះករុណាព្រះមហាក្សត្រ ជាព្រះប្រធាន នាយករដ្ឋមន្ត្រី ជាអនុប្រធាន។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលបានបញ្ជាក់ថា កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធមានអព្យាក្រឹត្យភាព ចំពោះបណ្តាបក្សនយោបាយ ហើយទទួលបាននូវការការពារដូចគ្នា ប៉ុន្តែមិនអព្យាក្រឹត្យ រវាងរដ្ឋាភិបាល និងបក្សនយោបាយ ដែលរៀបចំចលនាបដិវត្តពណ៌នោះឡើយ៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានអះអាងពីអព្យាក្រឹត្យភាពរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ចំពោះបណ្តាគណបក្សនយោបាយ ប៉ុន្តែមិនអនុគ្រោះនោះឡើយ ចំពោះចលនាបដិវត្តពណ៌។ សម្តេចបានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះ នាពិធីសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនូវ អគាររដ្ឋបាល និងសាលប្រជុំទីស្តីការ ក្រសួងការពារជាតិថ្មី ថ្ងៃពុធ ទី២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១។
លោក ភា សុភ័ក្ត្រា បាននិយាយថា លោកមិនចេះអង្គុយធ្វើការពេញម៉ោងក្នុងការិយាល័យ ដោយគ្មានសកម្មភាពនៅលើទីលានជាមួយបាល់ទាត់នោះទេ។ លោក ក៏មិនចេះអង្គុយចាំបើកតែប្រាក់ខែ ដោយគ្មានធ្វើអ្វីដែរ។ លោកអះអាងថា នេះជាហេតុផល ដែលនាំឲ្យលោកសម្រេចចិត្តលាលែងពីតំណែងគ្រូជំនួយក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទនៅថ្ងៃទី១១ ឧសភា នេះ លោក ភា សុភក្ត្រា បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំអត់ចូលចិត្តស៊ីលុយគេទទេៗ ឲ្យអង្គុយក្នុងការិយាល័យចាំបើកតែប្រាក់ខែ មានអីពិបាក តែខ្ញុំអត់ចេះធ្វើ។ ចរិកខ្ញុំ បើឲ្យចាំតែយកលុយ អត់អីធ្វើ គឺអត់ចេះធ្វើ។ យើងធ្លាប់តែមានសកម្មភាពជាមួយបាល់ទាត់ជាប្រចាំ ដល់ពេលអត់មានអីធ្វើជាសកម្មភាពបាល់ទាត់ ក៏មានអារម្មណ៍ចង់ស្ត្រេស»។ ការចង់មានពេលវេលា ដើម្បីធ្វើការងារផ្ទាល់ខ្លួនផ្សេងៗ ក៏ស្ថិតក្នុងគោលបំណងនៃការលាលែងនេះដែរ។ លោក ភា សុភ័ក្ត្រា បានបញ្ជាក់ថា ការលាឈប់នេះ គឺមិនមែនលោកទៅធ្វើការងារកន្លែងថ្មីនោះទេ។ ប៉ុន្តែ លោក បានបង្ហើបថា លោកចង់ធ្វើអ្វីមួយ ដែលជាស្នាដៃផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងការរួមចំណែកអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកីឡាបាល់ទាត់នៅកម្ពុជា។ ដ្បិតទៅថ្ងៃអនាគត លោក ចង់បើកក្លិបបណ្តុះបណ្តាលយុវជនថ្នាលមួយនៅកម្ពុជា។ អតីតគ្រូបង្វឹកក្រុមក្រសួងការពារជាតិរូបនេះបន្ថែមថា លោកគ្មានការថ្នាំងថ្នាក់ ឬអាក់អន់ស្រពន់ចិត្តក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិនោះទេ ពោលគឺ វាជាការសម្រេចចិត្តរបស់លោក។ តាមពិត លោក សុភ័ក្ត្រា បានលាលែងពីតំណែងតាំងពីខែមេសា មកម្ល៉េះ តែព័ត៌មាននេះទើបតែបែកធ្លាយនៅពេលលោកបង្ហោះសារលើហ្វេសប៊ុកនៅថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា នេះ។ ក្រោយប្រឡូកក្នុងតំណែងជាគ្រូជំនួយក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជាប្រមាណជិត១ឆ្នាំ លោក ភា សុភ័ក្ត្រា ទទួលបានបទពិសោធថ្មីជាច្រើនពីលោក Felix Delmas គ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិ និងលោក Keisuke Honda អ្នកចាត់ការទូទៅក្រុមជម្រើសជាតិក្នុងការបង្វឹក និងដឹកនាំ។ ជាពិសេសលើការវិភាគបាល់ទាត់តែម្តង។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់លោក ភា សុភ័ក្ត្រា ដែលត្រូវបានតែងតាំងឲ្យធ្វើជាគ្រូជំនួយក្រុមជម្រើសជាតិនាអំឡុងដើមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩៕	លោក ភា សុភ័ក្ត្រា បានសម្រេចលាលែងពីតំណែងគ្រូជំនួយក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា ខណៈបាល់ទាត់ពុំមានសកម្មភាព។ អតីតគ្រូជំនួយរូបនេះ អះអាងថា លោកគ្មានអ្វីថ្នាំងថ្នាក់ ឬមានបញ្ហាផ្ទៃក្នុងក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញ លោក សប្បាយចិត្តសម្រាប់បទពិសោធដ៏ធំមួយនេះ ដ្បិតវាបានផ្តល់ចំណេះដឹងថ្មីៗជាច្រើនដល់ខ្លួន។
ដើម្បីមានសិទ្ធិចូលរួមនៅក្នុងកម្មវិធីផ្សងសំណាងរបស់ ទ្រូម៉ាន់នី និងឈ្នះរង្វាន់ម៉ូតូ Honda Wave ជារៀង រាល់ខែ ឬរង្វាន់ជាទឹកប្រាក់ ៥០០,០០០រៀល ជារៀងរាល់សប្ដាហ៍ អតិថិជនទ្រូម៉ាន់នីត្រូវទូទាត់វិក្កយប័ត្រ ក្នុងទំហំទឹក ប្រាក់យ៉ាងហោច ៥០ដុល្លារ ជាមួយធនាគារឯកទេសឯកទេសអ៊ីអន (Aeon) ធនាគារ ABA គ្រឹះស្ថានមីក្រូ ហិរញ្ញវត្ថុ LOLC គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុអម្រឹត ធនាគារកាណាឌីយ៉ា ឬធនាគារ Phillip Bank។ អតិថិជនអាច ទូទាត់វិក្កយប័ត្រនៅតាមបញ្ជរក៏បាន ឬប្រើកម្មវិធីទូទាត់ប្រាក់តាមទូរស័ព្ទចល័ត TrueMoney Wallet ក៏បាន។ ឈ្មោះអ្នកឈ្នះរង្វាន់ទឹកប្រាក់ ៥០០,០០០រៀល ប្រចាំសប្ដាហ៍ ចំនួន ៥រង្វាន់ ក្នុងមួយសប្ដាហ៍ នឹងត្រូវបាន ប្រកាសនៅ សប្ដាហ៍ទី ៣ រៀងរាល់ខែ។ ចំណែកឯឈ្មោះអ្នកឈ្នះរង្វាន់ម៉ូតូ Honda Wave ប្រចាំខែ ដែលមាន ១រង្វាន់ ក្នុងមួយខែ សម្រាប់រយៈពេល ៣ខែ នឹងប្រកាសនៅសប្ដាហ៍ ទី១ នៃខែបន្ទាប់ពីការចាប់ឆ្នោតផ្សង សំណាង។ ក្នុងកម្មវិធីនេះ ទ្រូម៉ាន់នី មានគម្រោងផ្ដល់រង្វាន់ជាទឹកប្រាក់ចំនួន ១៥ លានរៀល ចាប់ពីថ្ងៃទី ០១ ខែ សីហា ដល់ ថ្ងៃទី ៣១ ខែតុលា។ ក្នុងរយៈកាល ៣ខែ នេះ ទ្រូម៉ាន់នី នឹងផ្ដល់រង្វាន់ជាម៉ូតូ Honda Wave ចំនួន ៣គ្រឿង ដែលមានតម្លៃគិតជាទឹកប្រាក់ ៣,៩០០ដុល្លារ សហរដ្ឋអាមេរិក។ ឈ្មោះអ្នកឈ្នះរង្វាន់នឹងត្រូវបានប្រកាសតាមរយៈ គេហទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ទ្រូម៉ាន់នី ហើយក្រុមការងារ របស់ ទ្រូម៉ាន់នី នឹងទូរស័ព្ទទាក់ទងដោយផ្ទាល់ផងដែរ។ លោកស្រី ឃួន ហ្វ្រង់ដារា ប្រធាននាយកយុទ្ធសាស្ត្រ ក្រុមហ៊ុន ទ្រូម៉ាន់នី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ នេះជាវិធី មួយ ដើម្បីឲ្យយើងបានថ្លែងអំណរគុណដល់អតិថិជនរបស់យើងរាប់សែននាក់ ដែលប្រើប្រាស់សេវានៅ តាមបញ្ជរ របស់ យើង។ កម្មវិធីនេះក៏អនុញ្ញាតឲ្យយើងបានថ្លែងអំណរគុណដល់ក្រុមភ្នាក់ងារ ដែលមានការតាំងចិត្ត ក្នុងការបម្រើ អតិថិជនផ្ទាល់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ បើគិតចាប់ពីឆ្នាំ២០១៦មក ពោលគឺនៅពេលដែលក្រុមហ៊ុន ទ្រូម៉ាន់នី ចាប់បើកដំណើរការដំបូងក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា ទ្រូម៉ាន់នី បានបង្កើតបណ្ដាញភ្នាក់ងារផ្ដល់សេវាបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុច្រើនជាងគេបង្អស់ នៅកម្ពុជា។ ក្រុមហ៊ុន ទ្រូម៉ាន់នី បានឲ្យដឹងថាក្រុមហ៊ុនមានភ្នាក់ងាររហូតដល់ទៅជាង ១ម៉ឺន ទីតាំង សម្រាប់ផ្ដល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុជូន អតិថិជន ដែលមិនមានប្រើសេវាធនាគារ ឬប្រើសេវាធនាគារតិចតួច។ កម្មវិធីប្រូម៉ូសិនផ្ដល់រង្វាន់ផ្សងសំណាងពី ទ្រូម៉ាន់នី នេះ គឺគ្រាន់តែជាកម្មវិធីមួយក្នុងចំណោម សេវាកម្មថ្មីៗជាច្រើន ដែល ទ្រូម៉ាន់នី កំពុងដាក់ឲ្យប្រើនៅក្នុងត្រីមាសនេះ។ ទ្រូម៉ាន់នី ដែល មានក្រុមហ៊ុន Charoeun Pokphand Group (CP) ជាសាជីវកម្មធំជាងគេបំផុតមួយរបស់ថៃនៅពីក្រោយ បានដាក់ឲ្យ ប្រើប្រាស់សេវាទូទាត់វិក្កយប័ត្រភ្លើង និង សំរាម ជាមួយនឹងអគ្គិសនីកម្ពុជា និងរដ្ឋាករស្វ័យយ័ត គ្រប់គ្រងសំរាម និងសំណល់រឹងរបស់រាជធានីភ្នំពេញញ កាលពីដើមខែនេះផងដែរ។ ចាប់ពីថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា អតិថិជនរបស់ ទ្រូម៉ាន់នី នឹងអាចបង់ថ្លៃសេវាអគ្គិសនី និង សេវាប្រមូល សំរាមសំណង់ រឹង តាមរយៈកម្មវិធីទូទាត់ប្រាក់តាមទូរស័ព្ទចល័ត TrueMoney Wallet ឬភ្នាក់ងារ ទ្រូម៉ាន់នី ដែលមានភាពងាយ ស្រួល និង ចំណេញពេលវេលាបានយ៉ាងច្រើន។ ដើម្បីជាការអបអរសាទរ ដល់ការបើកដំណើរការសេវាកម្មថ្មីនេះ ក្រុមហ៊ុន ទ្រូម៉ាន់នី នឹងផ្តល់ជូនប្រូម៉ូសិន ពិសេស គឺការបង់វិក្កយប័ត្រភ្លើង និង សំរាមនេះ ដោយឥតគិតថ្លៃសេវា រយៈពេល ៣ខែ សម្រាប់អតិថិជនទាំងអស់ ចាប់ពីថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា រហូតដល់ ថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ ។ ក្នុងនាមជាក្រុមហ៊ុន បច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុដ៏ល្បីឈ្មោះបំផុតនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក្រុមហ៊ុន ទ្រូម៉ាន់នី មានភ្នាក់ងារ សរុបជាង ៧ម៉ឺន ភ្នាក់ងារ ដែលកំពុងបម្រើសេវាកម្មជូនដល់អតិថិជនចំនួន ៤០លាននាក់ នៅក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា ថៃ មីយ៉ាន់ម៉ា ឥណ្ឌូនេស៊ី ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម។ ទ្រូម៉ាន់នី ក៏មានការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេស ពីក្រុមហ៊ុន Ant Financial សម្រាប់ជួយផ្គត់ផ្គង់ក្រុមហ៊ុន ទ្រូម៉ាន់នី នូវសេវាកម្ម និង បច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុទំនើបៗ ដ៏មានសុវត្ថិភាពខ្ពស់។ នាពេលបច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុន ទ្រូម៉ាន់នី កំពុងផ្តល់សេវាទូទាត់ប្រាក់ជាច្រើនប្រភេទដូចជា សេវាផ្ទេរប្រាក់ក្នុងស្រុក ទូទាត់វិក្កយប័ត្រ បញ្ចូលលុយទូរស័ព្ទ បង់ប្រាក់កម្ចី និង បើកប្រាក់ខែ តាមទូរស័ព្ទស្មាតហ្វូន និង តាមភ្នាក់ងារ។ ទ្រូម៉ាន់នី ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ ក្រុមហ៊ុន Ascend Money ដែលជាក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ក្រុមហ៊ុន Charoen Pokphand Group (CP) និង ជាដៃគូសហការរបស់ក្រុមហ៊ុន បច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុ Ant Financial របស់ អាលីបាបា៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្រុមហ៊ុនទ្រូម៉ាន់នី នឹងផ្ដល់ឱកាសដល់អតិថិជនមានសំណាងចំនួន ១៨ រូប សម្រាប់ឈ្នះរង្វាន់ ផ្សេងៗ រួមមានម៉ូតូ និងសាច់ប្រាក់ ដោយកម្មវិធីនេះនឹងផ្ដោតលើអតិថិជនដែលប្រើសេវារបស់ខ្លួនក្នុងការទូទាត់វិក្កយប័ត្រ ។
គណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតអ៊ីរ៉ាក់បាននិយាយថា លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតក្នុងការបំពេញអាសនៈនៅក្នុងសភាដែលមាន៣២៩អាសនៈនោះត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងចេញក្នុងរយៈពេលពីរថ្ងៃខាងមុខនេះ។ ក្រុមមន្ត្រីបាននិយាយថា មានប្រជាពលរដ្ឋតែ៤៤ភាគរយប៉ុណ្ណោះដែលបានទៅបោះឆ្នោតកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ដែលនេះជាតួលេខអ្នកទៅបោះឆ្នោតក្នុងចំនួនទាបចាប់តាំងពី Saddam Hussein ត្រូវបានទម្លាក់ពីតំណែងកាលពីឆ្នាំ២០០៣មក។ មន្ត្រីបោះឆ្នោតបានបន្ទោសតួលេខអ្នកបោះឆ្នោតទាបនេះ ទៅលើការបង្កើនការពង្រឹងសន្តិសុខនៅជុំវិញមណ្ឌលបោះឆ្នោត ការមិនខ្វល់ខ្វាយរបស់ពលរដ្ឋជាម្ចាស់ឆ្នោត និងភាពមិនប្រក្រតីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតអេឡិចត្រូនិចថ្មី។ ខណៈដែលពលរដ្ឋបានបោះឆ្នោតកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ អាកាសយានដ្ឋាននិងដងផ្លូវនានាត្រូវបានបិទដើម្បីការពារសន្តិសុខ។ កាលពីខែមុន សមាជិកក្រុមរដ្ឋឥស្លាមដែលនៅប្រតិបត្តិការក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ បានគំរាមវាយប្រហារទៅលើអ្នកណាដែលទៅបោះឆ្នោត បើទោះជាក្រុមនេះបានចាញ់នៅក្នុងការប្រយុទ្ធយោធាហើយក៏ដោយ។ ខណៈដែលមណ្ឌលបោះឆ្នោតជាច្រើនកន្លែងនៅទូទាំងប្រទេសនៅតែមានសុវត្ថិភាព កាលពីព្រឹកថ្ងៃបោះឆ្នោតមានការរាយការណ៍ថាមានការវាយប្រហារមួយនៅខាងត្បូងទីក្រុង Kirkuk ដែលជាទីក្រុងមួយសម្បូរទៅដោយប្រេង។ គ្រាប់បែកមួយគ្រាប់ត្រូវបានរកឃើញនៅមណ្ឌលបោះឆ្នោតមួយកន្លែងក្នុងទីក្រុង បាកដាដ ហើយមានសេចក្តីរាយការណ៍ផ្សេងទៀតអំពីការប៉ុនប៉ងវាយប្រហារនានា។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Haider al-Abadi បច្ចុប្បន្ន កំពុងតែឈរឈ្មោះសម្រាប់អាណត្តិថ្មីទៀត។ គូប្រជែងនាំមុខរបស់លោក រួមមានលោកអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី Nuri al-Maliki ផងដែរ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ប្រជាពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ាក់មិនដល់ពាក់កណ្តាលផងបាននាំគ្នាទៅបោះឆ្នោតជាតិ។ នេះបើយោងតាមមន្ត្រីរាប់សន្លឹកឆ្នោតនៃការបោះឆ្នោតជាតិដំបូងបង្អស់ ចាប់តាំងពីកម្ចាត់ក្រុមរដ្ឋឥស្លាមមក។
អាមេរិក ចិន និងកាណាដា កំពុងជាប់ខ្លួនក្នុងវិបត្តិការទូតត្រីភាគីជុំវិញការឃាត់ខ្លួនមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា Huawei ។ បន្ទាប់ពីព្រមានកាណាដារួចមក គេមានព័ត៌មានថា ជនជាតិកាណាដា ត្រូវបានឃាត់ខ្លួននៅទឹកចិន។ ការឃាត់ខ្លួននេះធ្វើឲ្យមានការព្រួយថា ក្រុងប៉េកាំងអាចដាក់គោលដៅលើធុរជនធំៗរបស់អាមេរិកដែលកំពុងធ្វើការនៅទឹកដីចិន ជាការសងសឹកវិញ។ នៅថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ អង្គការ International Crisis Group ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងព្រុចសែល ប្រកាសថា ខ្លួនទទួលព័ត៌មានពីការចាប់ខ្លួនលោក Michael Kovrig ជាបុគ្គលិករបស់ខ្លួន។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ លោក Kovrig ដែលអាចនិយាយភាសាចិនបានស្ទាត់ជំនាញនោះ ជាអតីតមន្ត្រីការទូតកាណាដាប្រចាំទីក្រុងប៉េកាំង ហុងកុង និងនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ។ អង្គការនេះកំពុងស្វះស្វែងរកព័ត៌មានបន្ថែមពាក់ព័ន្ធការចាប់ខ្លួន និងដើម្បីការដោះលែងផង។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដា ចាស្ទីន ទ្រូដូ ក៏ដឹងឮការចាប់ខ្លួនលោក Kovrig ដែរ និងនិយាយថា កាណាដាបានទាក់ទងជាមួយអាជ្ញាធរចិនដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ។ ឯអាមេរិកវិញ បានស្នើឲ្យចិនអនុវត្តការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនក្នុងការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ពិសេសត្រូវបញ្ចប់ការចាប់ខ្លួនតាមអំពើចិត្ត។ អ្នកនាំពាក្យរងក្រសួងការបរទេសអាមេរិក Robert Palladino បញ្ជាក់ថា ចិនត្រូវគោរពការការពារ និងសេរីភាពបុគ្គលទាំងអស់តាមគោលការណ៍អន្តរជាតិ និងកុងស៊ុល។ ជុំវិញការចាប់ខ្លួនលោក Kovrig អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន Lu Kang និយាយថានៅថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ថា អតីតអ្នកការទូតរូបនេះទំនងជាបំពានច្បាប់អង្គការអន្តរជាតិរបស់ចិន។ មកទល់ពេលនេះ អ្វីដែលគេដឹង គឺលោកត្រូវសន្តិសុខចិនចាប់ខ្លួននៅយប់ថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូនៅប៉េកាំង ប៉ុន្តែមិនទាន់ដឹងថាក្រោមបទចោទអ្វីពិតប្រាកដឡើយ។ ការឃាត់ខ្លួននេះ កើតមានស្របពេលភាពតានតឹងរវាងចិន និងកាណាដាកំពុងកើនឡើងខ្លាំង។ យ៉ាងណាមិញ នៅថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន វ៉ាង យី បានព្រមានថា ចិនមិនអត់ឱនដល់ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញប្រជាជនខ្លួនឡើយ ប៉ុន្តែលោកមិនបានបញ្ជាក់ពីករណី Huawei ទេ។ សម្រាប់កានាដាវិញ ការចាប់ខ្លួនលោក Kovrig និងករណីឃាត់ខ្លួននៅ Vancouver គឺមិនទាក់ទងគ្នាឡើយ ប៉ុន្តែ ក្រុងអូតាវ៉ាចង់ឲ្យក្រុងប៉េកាំងដឹងពីការបារម្ភរបស់ខ្លួន៕	ជនជាតិកាណាដាម្នាក់ដែលជាអតីតមន្ត្រីការទូតប្រចាំទីក្រុងប៉េកាំង ត្រូវបានអាជ្ញាធរចិនចាប់ខ្លួន។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់ស្ថាប័ន International Crisis Group និងរដ្ឋាភិបាលកាណាដា។ ការចាប់ខ្លួនលោក Michael Kovrig ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីការចាប់ខ្លួននាយកហិរញ្ញវត្ថុក្រុមហ៊ុន Huawei នៅកាណាដា កាលពីសប្ដាហ៍មុន។ ក្រុងអូតាវ៉ា និងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបង្ហាញជំហរព្រួយបារម្ភខ្លាំងនឹងចំណាត់ការរបស់ក្រុងប៉េកាំង ទោះជាប៉េកាំងមិនទាន់និយាយអ្វីលើករណីលោក Kovrig ក្ដី។
«២ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ បានបង្ហាញពីការពិតដ៏សាមញ្ញ ប៉ុន្តែយ៉ាងឃោរឃៅ។ ប្រសិនបើយើងទុកឱ្យនរណាម្នាក់ចោល យើងទុកឱ្យមនុស្សគ្រប់គ្នាចោលដែរហើយ»។ ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) អង់តូនីញូ ហ្គូតេរ៉េស ថ្លែងទៅកាន់វេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកដែលរៀបចំតាមប្រព័ន្ធអនឡាញពីថ្ងៃទី១៧ ដល់ថ្ងៃទី២១ ខែមករា។ ប្រមុខ UN រូបនេះបន្ថែមថា ប្រសិនបើប្រទេសទាំងអស់មិនបានចាក់វ៉ាក់សាំងដល់មនុស្សគ្រប់គ្នាទេ វានឹងផ្តល់ការកើនឡើងនៃវីរុសបំប្លែងខ្លួនថ្មីៗរាលដាលឆ្លងព្រំដែន ហើយនាំឱ្យជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ និងសេដ្ឋកិច្ចឈានទៅដល់ការជាប់គាំងទាំងស្រុង។ លោក ហ្គូតេរ៉េស ក៏បញ្ជាក់ថា សហគមន៍អន្តរជាតិចាំបាច់ត្រូវដោះស្រាយវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩ប្រកបដោយសមធម៌ និងយុត្តិធម៌។ ទាក់ទឹននឹងវិសមភាពនៃការទទួលបានវ៉ាក់សាំង ប្រមុខ UN លើកឡើងថា អត្រានៃការចាក់វ៉ាក់សាំងនៅប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ មានច្រើនជាង៧ដងធៀបទៅនឹងបណ្តាប្រទេសនៅតំបន់អាហ្រ្វិក។ លោក ហ្គូតេរ៉េស ក៏បានជំរុញឱ្យមានការចាក់វ៉ាក់សាំងប្រកបដោយវិសមភាពនៅទូទាំងពិភពលោកដែរ ហើយក្រុមហ៊ុនឱសថគួរតែឈរលើស្មារតីសាមគ្គីភាពជាមួយប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ដោយការចែករំលែកអាជ្ញាប័ណ្ណ ចំណេះដឹង និងបច្ចេកវិទ្យា។ ត្រង់នេះ លោក ហ្គូតេរ៉េស អះអាងថា មនុស្សទាំងអស់គ្នាអាចស្វែងរកផ្លូវចេញពីជំងឺរាលដាលនេះបានហើយ។ គួរបញ្ជាក់ថា នៅចុងឆ្នាំ ២០២១ អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បានកំណត់គោលដៅឱ្យប្រជាជន៤០ភាគរយនៅគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់ត្រូវចាក់វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ ហើយឱ្យបាន៧០ភាគរយនៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំនេះ។ មកទល់ពេលនេះ ប្រជាជនសរុបដែលបានចាក់វ៉ាក់សាំងពេញលេញមានប្រហែល៥០,៣ភាគរយ ៕	ថ្លែងក្នុងវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមករា ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) អង់តូនីញូ ហ្គូតេរ៉េស អះអាងថា ពិភពលោកត្រូវតែចាក់វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងជំងឺកូវីដ-១៩ ទៅដល់មនុស្សគ្រប់គ្នាដើម្បីធានាថា នឹងមានផ្លូវចេញពីជំងឺរាលដាលសកលនេះ។ ប៉ុន្តែលោក ហ្គូតេរ៉េស ក៏ហាក់ខកចិត្តព្រោះផែនការផ្ដល់វ៉ាក់សាំងឱ្យមនុស្ស៧០ភាគរយជុំវិញពិភពលោក ទំនងជាមិនអាចសម្រេចបានឡើយ។
ភាពចម្រូងចម្រាសរវាងកាសែត The Cambodia Daily និងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នៅតែកើតមាន ជុំវិញការបិទទីស្នាក់ការប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនេះ បើទោះជារដ្ឋាភិបាល សម្រេចឲ្យស្ថាប័នមួយនេះ បើកទីស្នាក់ការវិញក្តី។កាសែត The Cambodia Daily នៅតែយល់ឃើញថា មូលហេតុដែលស្ថាប័នខ្លួន សម្រេចបិទទីស្នាក់ការនៅភ្នំពេញនេះ វាមិនមែនជាបំណងពិតខ្លួនឡើយ ប៉ុន្តែការធ្វើបែបនេះ គឺកើតចេញពីសកម្មភាពរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលមានបំណងបញ្ឈប់ប្រតិបត្តិការ និងបានបិទគណនីធនាគាររបស់ខ្លួន ដោយសារតែជំហររិះគន់រដ្ឋាភិបាល។ នេះជាការចុះផ្សាយអត្ថបទរបស់កាសែត The Cambodia Daily នៅគណនីហ្វេសប៊ុកផ្លូវការខ្លួន។ ប៉ុន្តែការចុះផ្សាយអត្ថបទនេះ ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាល ចេញប្រតិកម្មតបថា The Cambodia Daily កំពុងចោទប្រកាន់ខ្លួន ដោយគ្មានការពិត និងគ្មានសច្ចៈភាព។ ដោយចង់បង្ហាញពីភាពត្រឹមត្រូវខ្លួន រដ្ឋាភិបាល បានពន្យល់ជាថ្មីពីមូលហេតុដែល The Cambodia Daily បិទទ្វារខ្លួនឯង គឺកើតចេញពីការមិនព្រមបង់ពន្ធជូនរដ្ឋាភិបាល។ តាមរយៈក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានសរសេរដូច្នេះ៖អង្គភាពផ្សព្វផ្សាយជាច្រើនកំពុងធ្វើប្រតិបត្តិការដោយសេរី ដោយសារពួកគេធ្វើប្រតិបត្តិការស្របតាមច្បាប់របស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា រួមមានការបំពេញកាតព្វកិច្ចបង់ពន្ធ។ នៅក្នុងបរិបទនេះ ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សូមធ្វើការបដិសេធទាំងស្រុង ចំពោះការចោទប្រកាន់របស់សារព័ត៌មាន ឌឹខេមបូឌាដេលី ដែលលើកឡើងថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបញ្ឈប់ប្រតិបត្តិការ និងបានបិទគណនីធនាគាររបស់ខ្លួន ដោយសារតែជំហររិះគន់រដ្ឋាភិបាល»។ យោងតាមឯកសាររបស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដា សារព័ត៌មាន The Cambodia Daily បានដំណើរការអាជីវកម្មរបស់ខ្លួនចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៧មក ដោយមិនបានបំពេញកាតព្វកិច្ចបង់ពន្ធនោះឡើយ។ ដោយសារក្នុងករណីនេះនៅថ្ងៃទី ៤ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០១៧ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារបានបញ្ជូនលិខិតមួយច្បាប់ទៅសារព័ត៌មាន The Cambodia Daily ដើម្បីមកដោះស្រាយពន្ធមិនបានបង់ ដែលមានទឹកប្រាក់ ៦,៣ លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងរយៈពេល៣០ ថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែម្ចាស់សារព័ត៌មាននេះ មិនបានសហការជាមួយអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ រហូតបញ្ឈប់ប្រតិបត្តិការផ្សាយដោយខ្លួនឯង ដោយសារតែការខកខានមិនបានបំពេញកាតព្វកិច្ចពន្ធ ស្របទៅតាមច្បាប់ពន្ធដារ។ នេះជាហេតុផលរបស់ក្រសួងការបរទេស។ ក្រសួងការបទេសបន្ថែមថា ៖«ក្រោយពេលកាលបរិច្ឆេទ ៣០ថ្ងៃ បានកន្លងផុតទៅ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដាមិនមានជម្រើសអ្វីក្រៅតែពីអនុវត្តវិធានការស្របតាមច្បាប់ពន្ធដា ដោយរួមមានការបិទគណនីធនាគាររបស់សារព័ត៌មានឌឺខេមបូឌាដេលី។ ការតម្រូវអោយបង់ពន្ធនេះ មិនមែនផ្តោតចំពោះតែសារព័ត៌មានឌឹខេមបូឌាដេលី នោះទេ។ក្នុងករណីដែលសារព័ត៌មាន ឌឹខេមបូឌាដេលី បានបំពេញកាតព្វកិច្ចពន្ធរបស់ខ្លួនសព្វគ្រប់នោះ សារព័ត៌មាននេះ នឹងអាចបន្តប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួនឡើងវិញបាន»។ បើតាមក្រសួងការបរទេស អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ បានរកឃើញករណីជាច្រើនទៀតពាក់ព័ន្ធនឹងការមិនគោរពកាតព្វកិច្ចពន្ធ ហើយវិធានការច្បាប់នានាត្រូវបានអនុវត្ត ដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពក្នុងការប្រមូលចំណូលពន្ធដារ។ ក្រសួងការបរទេស បន្ថែមថា ករណីស្រដៀងគ្នានេះ ក៏មានវិទ្យុអាស៊ីសេរី (RFA)ដែរ ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាននេះ មិនបានទទួលច្បាប់អនុញ្ញាតណាមួយសម្រាប់ធ្វើប្រតិបត្តិការទេ។ ដោយខកខានមិនអាចបំពេញកាតព្វកិច្ចច្បាប់ ទើបបានជាវិទ្យុអាស៊ីសេរី បិទការិយាល័យ និងបញ្ឈប់បុគ្គលិករបស់ខ្លួន ។ កាលពីថ្ងៃទី៣ ធ្នូកន្លងមក រដ្ឋាភិបាល បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីវិធានការនានាដើម្បីពង្រឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងលំហរនយោបាយ ដោយក្នុងនោះ មានការពង្រឹងភាពជាដៃគូរជាមួយអង្គការសង្គមស៊ីវិល ,ការដោះស្រាយបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងសិទ្ធិការងារ និងសហជីព, ការលើកតម្កើងសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងសេរីភាពបញ្ចេញមតិ រួមទាំងគោលនយោបាយគ្រប់គ្រងដីធ្លី ដើម្បីធានាសិទ្ធិ និងប្រយោជន៍របស់ប្រជាជន និងការប្រើប្រាស់ដីឲ្យបានត្រឹមត្រូវ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បដិសេធចំពោះការចុះផ្សាយរបស់កាសែត The Cambodia Daily ជុំវិញបញ្ហាប្រតិបត្តិការនៅកម្ពុជា មុននឹងស្ថាប័នផ្សព្វផ្សាយមួយនេះ ត្រូវបានបិទទ្វារ កាលពីឆ្នាំមុន។
អ្នកនាង ថៃ ស្រីនាង ត្រូវបានចោទពីបទបង្ហោះរូបភាពធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់តម្លៃសង្គម តាមមាត្រា៣៨ និង មាត្រា៣៩ នៃច្បាប់ស្ដីពីការបង្ក្រាបអំពើជួញដូរមនុស្ស និងអំពើធ្វើអាជីវកម្មផ្លូវភេទ។ អត្ថបទទាក់ទង អ្នកលក់អនឡាញ ថៃ ស្រីនាង អាចជាប់ពន្ធនាគារពី១ខែទៅ១ឆ្នាំ ពីបទបង្ហោះរូបភាពអាសអាភាស មាត្រា៣៨ ចែងថា រូបភាព និង សម្ភារអាសអាភាស ជាសម្ភារដែលអាចមើលឃើញនឹងភ្នែកដូចជា រូបថត ខ្សែវីដេអូ រួមទាំងសម្ភារអេទ្បិចត្រូនិច ដែលពិពណ៌នាអំពើកេរភេទ ឬ ភាពអាសអាភាស ប្រហាក់ប្រហែលផ្សេងទៀតដែលធ្វើឲ្យរំភើប ឬ រំជួលដល់ចំណង់ផ្លូវភេទ។ ចំណែកមាត្រា៣៩ សរសេរថា ជនណាចែកចាយ លក់ ជួល ដាក់តាំង បញ្ចាំង ឬ បង្ហាញនៅទីសាធារណៈនូវរូបភាពនិងសម្ភារអាសអាភាស ត្រូវផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី៧ថ្ងៃ ដល់ ១ខែនិង ពិន័យជាប្រាក់ពី១សែនរៀល ដល់ ២សែនរៀល។ មាត្រា៣៩ បន្តថា ជនណាកាន់កាប់ ដឹកជញ្ជូន នាំចូល ឬ នាំចេញនូវរូបភាព និងសម្ភារអាសអាភាសក្នុងគោលដៅយកទៅប្រើប្រាស់នៅក្នុងការ ប្រព្រឹត្តបទល្មើសខាងលើ ត្រូវផ្ដន្ទាទោសដូចគ្នានឹងកថាខណ្ឌទី១ ខាងលើ។ មាត្រា៣៩ដដែល បន្ថែមថា ជនណាផលិតរូបភាព និងសម្ភារអាសអាភាសក្នុងគោលដៅយកទៅប្រើប្រាស់នៅក្នុងការប្រព្រឹត្តបទល្មើសណាមួយ ដូចមានចែងនៅក្នុងកថាខណ្ឌទី១ និងទី ២ នៃមាត្រានេះ ត្រូវផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី១ខែ ដល់ ១ឆ្នាំ និង ពិន័យជាប្រាក់ពី ២សែនរៀល ដល់ ២លានរៀល។	ក្រោយព្រះរាជអាជ្ញាចោទប្រកាន់រួច ចៅក្រមស៊ើបសួរនៃសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានសម្រេចយកអ្នកនាង វ៉ាន់ រចនា ដែលគេស្គាល់តាមហ្វេសប៊ុកថា ថៃ ស្រីនាង ទៅឃុំក្នុងពន្ធនាគារជាបណ្តោះអាសន្ន នៅល្ងាចថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០។ នេះបើតាមលោក គុជ គឹមឡុង ព្រះរាជអាជ្ញារងនិងជាអ្នកនាំពាក្យអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរស័ព្ទ។
ផ្លូវជាតិលេខ៥១ តភ្ជាប់ពីផ្លូវជាតិលេខ៤ ត្រង់ចំណុចថ្នល់ទទឹង ទៅផ្លូវជាតិលេខ៥ ត្រង់ចំណុចផ្សារឧដុង្គ ដែលមានប្រវែង៣៧.៩៥គីឡូម៉ែត្រ និងចម្ងាយប្រមាណជាង១៨គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងភ្នំពេញ (គិតពីចោមចៅ ទៅផ្សារថ្នល់ទទឹង)។ បច្ចុប្បន្នផ្លូវជាតិលេខ៥១នេះ កំពុងដំណើរការសាងសង់ ក្រោមហិរញ្ញប្បទានពីរាជរដ្ឋាភិបាលចិន និងថវិកាបដិភាគរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ហើយគ្រោងបញ្ចប់ជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ២០២០។ លោក សន សៀប ស្ថាបនិក និងនាយកប្រតិបត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុន ឃី រៀលអ៊ីស្ទេត មាន ប្រសាសន៍ថា ដីធ្លីតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៥១ មានសក្តានុពលខ្លាំង សម្រាប់វិស័យឧស្សាហកម្ម និងលំនៅដ្ឋាន។ លោកបានពន្យល់ថា តំបន់នេះជាតំបន់ខ្ពង់រាបមិនលិចទឹក ដោយតភ្ជាប់គ្នារវាងផ្លូវជាតិសំខាន់ៗ មានផ្លូវវរថភ្លើងឆ្លងកាត់ ពីចំណុចផ្សារបាត់ដឹង និងស្ថិតនៅជាប់តំបន់វិនិយោគថ្មី នៃខណ្ឌព្រែកព្នៅ។ ចំណុចទាំងនេះ ជាអំណោយផលល្អ សម្រាប់តំបន់ទាំងមូល។ «មានវិនិយោគិនជាច្រើន កំពុងសម្លឹងមើលពីសក្តានុពលនៅទីតាំងនេះ និងបានចាប់ផ្តើមទិញដីក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ សម្រាប់ការវិនិយោគនាពេលអនាគត»។ នេះបើតាមលោក សៀប។ ចំណែក លោក ម៉ៃ សាមន ប្រធានផ្នែកប្រឹក្សាយោបល់ និងស្រាវជ្រាវអចលនវត្ថុ នៃក្រុមហ៊ុន ឃី រៀលអ៊ីស្ទេត បានឲ្យដឹងថាផ្លូវជាតិលេខ៥១ មានសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ច ដោយសារតំបន់នេះ សម្បូររោងចក្រឧស្សាហកម្ម សិប្បកម្ម គម្រោងលំនៅដ្ឋាន និងការអភិវឌ្ឍន៍ដីឡូតិ៍ជាច្រើនកន្លែង។ លោកបន្ថែមថា នៅតាមបណ្តោផ្លូវលេខ៥១នេះ មានរោងចក្រជាង៥០កន្លែង កំពុងដំណើរការ និងមានផ្សារ សាលារៀន ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ និងកន្លែងសេវាកម្មផ្សេងៗ។ លោក សាមន បានបញ្ជាក់ថាតម្លៃដីតាមបណ្តោផ្លូវនេះ កំពុងកើនឡើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ដោយដីឡូតិ៍មាន ទំហំ៥ម៉ែត្រ x ២០ម៉ែត្រ មានតម្លៃចាប់ពី ២០.០០០ ដល់ជិត ៤០.០០០ដុល្លារ។ សម្រាប់ដីឆៅ(ដីមិនមានការអភិវឌ្ឍន៍) ដែលមានក្បាលដី ពី២០ ទៅ៣០ម៉ែត្រការ៉េ មានតម្លៃពី៦០ ទៅ១០០ដុល្លារ ក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េ។ បើធៀបនឹងមួយឆ្នាំមុន មានតម្លៃតែ៣០ ទៅ៥០ដុល្លារ ក្នុងមួយម៉ែត្រការ៉េ។ ដីដែលមានទំហំធំ ចាប់ពីមួយហិកតាឡើងទៅមានតម្លៃ ៣០ ទៅ៤០ដុល្លារ ក្នុងម៉ែត្រការ៉េ ខណៈពីមុនមានតម្លៃពី ១៥ ទៅ ២០ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក សាមន។ លោកលោក ម៉ៃ សាមន ជឿថាតម្លៃដីនឹងហក់ឡើងខ្លាំង បន្ទាប់ពីផ្លូវជាតិលេខ ៥១ បានបញ្ចប់ការសាងសង់៕ ដកស្រង់ពី៖(https://www.realestate.com.kh/km/news/National-Road-51-showing-potential-for-investor/)	ផ្លូវជាតិលេខ៥១ កំពុងផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់ថ្មីក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យ ពិសេសវិស័យដីធ្លី។ កំណើននៃវិស័យអចលនទ្រព្យក្នុងតំបន់នេះ កើនឡើងដោយសារផ្លូវជាតិលេខ៥១នេះ នឹងក្លាយជាផ្លូវក្រវ៉ាត់ក្រុងនាពេលអនាគត និងជាផ្លូវយុទ្ធសាស្ត្រមួយ សម្រាប់សម្រួលការធ្វើដំណើរ និងការដឹកជញ្ជូនទំនិញ ឆ្ពោះទៅកាន់កំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ។
ក្នុងរយៈពេល៧ខែ ការដ្ឋានជួសជុល និងធ្វើឲ្យកាន់តែប្រសើរនូវផ្លូវរត់សម្រាប់យន្តហោះដែលដំណើរការក្នុងពេលយប់ ត្រូវបានបញ្ចប់។ ការដ្ឋាននៃការពង្រីក និងធ្វើឲ្យកាន់ទំនើបនៃព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិភ្នំពេញ គឺជាផ្នែកមួយនៃការត្រៀមខ្លួនទទួលចំនួនភ្ញៀវទេសចរ និងអ្នកដំណើរដែលកាន់តែកើនឡើង។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រុមហ៊ុន Cambodia Airports បានសរសេរថា ការពង្រីកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់ព្រលានយន្តហោះមានផលប្រយោជន៍ជាច្រើនដូចជា៖ ការធ្វើឲ្យកាន់តែប្រសើរ និងកាន់តែមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ការចេញដំណើរ និងចុះចតរបស់យន្តហោះ ប្រព័ន្ធបំភ្លឺផ្លូវរត់សម្រាប់យន្តហោះ និងការបំពាក់រនាំងការពារថ្មីជាដើម។ លោក អេរីក ដេឡូប៊ែល (Eric DELOBEL) ដែលជានាយកប្រតិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុន Cambodia Airports បានមានប្រសាសន៍ថា ការវិនិយោគទៅលើគម្រោងដ៏ធំនៃការជួសជុលព្រលានយន្តហោះនេះ គឺជាការបង្ហាញអំពីភាពជឿជាក់មួយ។ លោកបន្តថា អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញពេលនេះត្រូវបានបំពាក់ដោយប្រព័ន្ធផ្លូវរត់មួយដែលអាចទទួលយន្តហោះពី១០ទៅ១៥ឆ្នាំទៅមុខទៀត។ លោក Eric បានបន្តយ៉ាងដូច្នេះថា៖«យើងជឿជាក់យ៉ាងមុតមាំនៅក្នុងកាលៈទេសៈនៃការរីកចម្រើនរបស់ប្រទេស ជាពិសេសកំណើននៃភ្ញៀវទេសចរដែលនៅតែបន្តចូលមកកម្ពុជា។ ដើម្បីអាចទទួលបានពួកគេបានក្នុងពេលនេះ និងក្នុងទសវត្សរ៍ខាងមុខនេះទៀត ក្រុមហ៊ុនរបស់យើងកំពុងតែវិនិយោគលើសេវា និងធនធានមនុស្ស»។ គួររម្លឹកថា តាំងពី៤ឆ្នាំមុន ក្រុមហ៊ុនព្រលានយន្តហោះបានប្រកាសគម្រោងជួសជុល និងស្តារព្រលានយន្តហោះជាមួយនឹងថវិកា១២លានដុល្លារ ដែលគ្របដណ្តប់ទៅលើការជួសជុលស្ថានីយចេញដំណើរ និងមកដល់ ប្រព័ន្ធចំណតយានយន្តដ៏ទំនើប ប្រព័ន្ធព័ត៌មាន និងទីតាំងលក់ទំនិញ និងអាហារដ្ឋានជាដើម។ ក្រុមហ៊ុនព្រលានយន្តហោះ Cambodia Airports ត្រូវបានវិនិយោគរួមគ្នាដោយក្រុមហ៊ុនព្រលានយន្តហោះបារាំង Vinci ដែលកាន់កាប់ហ៊ុនចំនួន៧០ភាគរយ និងក្រុមហ៊ុន Muhibbah Masteron Cambodia ដែលជាក្រុមហ៊ុនម៉ាឡេស៊ីកម្ពុជា ដែលកាន់កាប់ហ៊ុន៣០ភាគរយ។ Cambodia Airports កំពុងគ្រប់គ្រងព្រលានយន្តហោះទាំងបីរបស់កម្ពុជាគឺ ភ្នំពេញ សៀមរាប និងខេត្តព្រះសីហនុ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៧ ព្រលានយន្តហោះទាំងបីរបស់កម្ពុជាបានទទួលអ្នកដំណើរឆ្លងកាត់សរុបចំនួន ៨លាន៨សែននាក់ ក្នុងនោះ ៤លាន២សែននាក់បានឆ្លងកាត់ព្រលានយន្តហោះភ្នំពេញ និង៤លាន២សែននាក់ទៀតបានឆ្លងកាត់ព្រលានយន្តហោះសៀមរាប។ ព្រលានយន្តហោះខេត្តព្រះសីហនុទទួលបានអ្នកដំណើរចំនួន ៣៣៨ ០០០នាក់។ ក្នុងមួយសប្តាហ៍ ព្រលានយន្តហោះទាំងបីទទួលបានជើងហោះហើរប្រមាណ៧០០៕	ក្រុមហ៊ុនព្រលានយន្តហោះកម្ពុជា (Cambodia Airports) បានប្រកាសបញ្ចប់ការជួសជុលផ្លូវរត់ប្រវែង៣០០០ម៉ែត្រ សម្រាប់យន្តហោះ ជាមួយនឹងការរៀបចំពិធីតាមសាសនាដើម្បីទទួលបានពរជ័យនិងសេចក្តីសុខនៅថ្ងៃទី១៥ខែវិច្ឆិកា។ នេះបើតាមយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រុមហ៊ុន Cambodia Airports។
ប្រសិនបើសន្ទុះនៃការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩នៅព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈកាន់តែធំ ហើយចំនួនអ្នកឆ្លងជំងឺនេះ នៅបន្តមានច្រើនបែបនេះឬលើសពីនេះ ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ១សប្តាហ៍ទៀត នោះនឹងធ្វើប៉ះពាល់ដល់លទ្ធភាពស្តារនិងរុញកំណើតសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជានៅក្នុងឆ្នាំ២០២១។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ឆេង គីមឡុង អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ច និងជានាយកនៃមជ្ឈមណ្ឌលនវានុវត្តន៍ផ្នែកអភិបាលកិច្ច និងប្រជាធិបតេយ្យរបស់វិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ី។ ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមស្តាប់ប្រសាសន៍របស់លោក ឆេង គីមឡុង ដែលផ្តល់បទសម្ភាសឱ្យសារព័ត៌មានថ្មីៗ ខាងក្រោមតទៅ៖ បើតាមលោក គីមឡុង ផលប៉ះពាល់នៃការស្តារឡើងវិញសេដ្ឋកិច្ចជាតិនេះ គឺបណ្តាលមកពីការអាកខានខ្លាំងនៃសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនានានាំឱ្យបាត់បង់ប្រភពចំណូល ដោយសារតែការភ័យខ្លាចរបស់ប្រជាជនក្នុងការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ និងគោលការណ៍នៃការរឹតបន្តឹងរបស់រដ្ឋាភិបាល តាមរយៈការបិទសាលារៀន បិទក្លឹបរង្គសាល បិទសារមន្ទីរ រោងភាពយន្ត និងមណ្ឌលកំសាន្តផ្សេងៗទៀត...។ «ក្នុងករណីចំនួនអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩[ពីព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ] បន្តកើនឡើងក្នុងមួយឬពីរសប្តាហ៍ទៀត ប៉ះពាល់ទៅដល់មណ្ឌលដ្ឋានផ្សេងៗនៃធុរៈកិច្ច, អាជីវកម្ម នឹងធ្វើឱ្យអាចសេដ្ឋកិច្ច[ជាតិ]នៅក្នុងឆ្នាំ២០២១នេះ ធ្លាក់ចុះ។ លោក គីមឡុង បន្តប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ(ThmeyThmey.com) តាមទូរសព្ទនាព្រឹកថ្ងៃទី២៤កុម្ភៈ ថា ការធ្លាក់ចុះនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនេះ គឺធ្វើប៉ះពាល់ដល់វិស័យផ្សេងទៀត នៅក្នុងខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្ម។ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ច ពីមជ្ឈមណ្ឌលនវានុវត្តន៍ផ្នែកអភិបាលកិច្ច និងប្រជាធិបតេយ្យរបស់វិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ីរូបនេះ បានពន្យល់បន្ថែមថា៖«កាលណាបិទ[មណ្ឌលដ្ឋានអាជីវកម្ម]ច្រើន វាធ្វើឱ្យសកម្មភាពនាំចេញនាំចូល សកម្មភាពដឹកជញ្ជូន សកម្មភាពផលិតកម្ម ហើយមនុស្សមិនអាចប្រមូលដូចមុនច្រើន វាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ទៅដល់គម្រោងមួយទៀតរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងជំរុញនូវនវានុវត្តន៍ បច្ចេកវិទ្យា និងប្រសិទ្ធភាពផលិតកម្មនៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម, កសិឧស្សាហកម្ម ផ្សេងៗជាដើម ក៏ដូចជាផ្នែកកម្មន្តសាល ដើម្បីជំរុញដល់ការនាំចេញ»។ ផលប៉ះពាល់លើវិស័យទាំងនេះ គឺវាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សមត្ថភាពរបស់កម្ពុជា ក្នុងការជំរុញការនាំចេញផ្អែកទៅលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីទ្វេភាគី ជាមួយចិន ក៏ដូចជាកិច្ចព្រមព្រៀងពហុភាគី RCEP ជាមួយ១៤ប្រទេសផ្សេងទៀត។ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានៅក្នុងឆ្នាំ២០២១ ដែលក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ រំពឹងថាមានកំណើន៤ភាគរយនោះ នឹងអាចមានត្រឹមក្នុងរង្វង់៣ភាគរយវិញ ព្រោះផលប៉ពាល់នានា ដែលបណ្តាលមកឥទ្ធិពលនៃព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈនេះ។ សម្រាប់ថ្ងៃទី២៤កុម្ភៈ ក្រសួងសុខាភិបាលបានប្រកាសរកឃើញមនុស្ស៤០នាក់មានវិជ្ជមានជំងឺកូវីដ-១៩ ដោយក្នុងនោះ មាន៣៨នាក់ជាពាក់ព័ន្ធព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍ ២០កុម្ភៈ។ ករណីនេះ ប្រចាំថ្ងៃគឺការរកឃើញច្រើនបំផុតសម្រាប់កម្ពុជា ដែលបានជួបប្រទះនឹងវិបត្តិជំងឺឆ្លងរាលដាលនេះអស់រយៈពេល១ឆ្នាំកន្លងមកនេះ។ សូមជម្រាបថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៤កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ កម្ពុជាមានករណីកូវីដ-១៩ សរុប៦៣៣ករណី ដោយក្នុងនោះមាន៤៧៦ករណី ជាសះស្បើយ។ ចំពោះអ្នកឆ្លងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ ឡើងដល់១៣៧នាក់ ដោយភាគច្រើនជាជនជាតិចិន បន្ទាប់ខ្មែរ និងវៀតណាម៕	ភ្នំពេញ៖ ពីមួយថ្ងៃទីមួយថ្ងៃ កម្ពុជាបានរកឃើញអ្នកដែលឆ្លងកូវីដ-១៩ ចេញពីព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ កើនជាលំដាប់រហូតដល់ចំនួន១៣៧នាក់ ខណៈគ្រប់ភាគីជំនាញកំពុងស្វែងរកអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត។ ចំនួនមនុស្សដែលឆ្លងកូវី-១៩នេះ គឺត្រឹមរយៈពេល៤ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ពោលពីថ្ងៃទី២០ដល់២៣កុម្ភៈនៃការផ្ទុះឡើងព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ នៅរាជធានីភ្នំពេញ។
អត្ដពលិកម្ពុជា ដណ្ដើមបានមេដាយមាស១ និងប្រាក់១បន្ថែមទៀតឲ្យកម្ពុជា ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១១ នៅទីក្រុងសូឡូ ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ។ ក្រុមអត្ដពលិកប៉ារ៉ាឡាំពិកកម្ពុជា ប្រកួតលើកីឡាអត្ដពលកម្ម វិញ្ញាសាប្រណាំងរទេះ ១០០ម៉ែត្រ ៤x៤ ដណ្ដើមបានមេដាយមាស។ អត្ដពលិក៤រូបនោះរួមមាន កីឡាករ វ៉ាន វ៉ុន , ឈន់ ពន់ , ហៀ ហុក និង ហេង សាវឿន។ មេដាយនេះ គឺជាមេដាយមាសទី៧ របស់កម្ពុជា បន្ទាប់ពីកីឡាការិនី វ៉ិត ចាន់ថា មេដាយមាស២, កីឡាការិនី ងួន រតនា មេដាយមាស១, ក្រុមបាល់បោះរទេះនារី មេដាយមាស១, កីឡាការិនី សន សាន មេដាយមាស១, និងក្រុមអត្ដពលិកកីឡាបាល់ទះ មេដាយមាស១។ ដោយឡែកក្រុមកីឡាការិនីបាល់បោះជិះរទេះកម្ពុជា បានត្រឹមទទួលបានមេដាយប្រាក់ បន្ទាប់ពីយកចាញ់ក្រុមថៃក្នុងលទ្ធផល លើវិញ្ញាសាបាល់បោះនារី ៥ទល់៥ វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ នៅវគ្គជម្រុះសន្សំពិន្ទុក្នុងពូល កម្ពុជាចាញ់ក្រុមថៃដោយលទ្ធផល ២៩-៤៧ ឈ្នះឡាវ ៥០-២៧ និងបន្តឈ្នះហ្វីលីពីន នៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រដោយលទ្ធផល ៥៦-២៣។ ការប្រកួតកីឡាបាល់បោះជិះរទេះរវាងក្រុមកីឡាការិនីកម្ពុជា(ក្រហម) ទល់នឹងក្រុមថៃ(ស) សម្រាប់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រក្រុមកម្ពុជា បានជួបថៃម្តងទៀត នាទីលានបាល់បោះ COR Stritex Arena ដោយកម្ពុជាធ្វើមិនបានល្អឡើយ ក្នុងលទ្ធផល ៣៩-៥០ ។ បញ្ចប់ការប្រកួតកម្ពុជាគ្រងដំណែងមេដាយប្រាក់ ខណៈថៃគ្រងដំណែងមេដាយមាស។ ក្រុមកីឡាការិនីបាល់បោះកម្ពុជា៖ ទុន តំ , ស៊ឹម ដា, អាន ស៊ីណែត, សាន រដ្ឋា, ម៉ៅ អិត, ផឺង ភ័ស, សៀង សុខច័ន្ទ, តោ ចិន្តា, ដួង ច័ន្ទរក្សា, ហូ ចន្ធី, ឡាក់ សាវរី និង ឯក ស្រីមុំ។ គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី៥ ខែសីហា វេលាម៉ោង១២:00ថ្ងៃត្រង់ កម្ពុជា ឈ្នះមេដាយសរុប២៨ ក្នុងនោះមាស៧, ប្រាក់១០ និងសំរិទ្ធ១១៕	ដោយ៖ គឹម មករា និង ហៀក ឆក
លោកស្រី ហង់ ស៊ីមន អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡារាំកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា កីឡាករ និងកីឡាការិនី មានការវិវឌ្ឍទៅមុខលឿន ដោយមានគុណភាព និងកម្រិតខ្ពស់ តាមរយៈការហ្វឹកហាត់ជាមួយគ្រូសញ្ជាតិអូស្ត្រាលី ។ អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡារាំកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារពត៌មានថ្មីៗថា៖«កីឡាករ កីឡាការិនីក្រុមជម្រើសជាតិ មានការរីកចម្រើនលឿនគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ទាំងបច្ចេកទេស និងតិចនិច»។ សម្រាប់ការហ្វឹកហាត់ជាមួយអ្នកគ្រូបង្វឹកសញ្ជាតិអូស្ត្រាលី Skrgic De Fonseka ជិតមួយឆ្នាំនេះ សហព័ន្ធមានការកត់សម្គាល់ពីភាពវិជ្ជមាន ដែលអាចយកជ័យជំនះក្នុងស៊ីហ្គេម។ សហព័ន្ធ រំពឹងថានឹងឈ្នះមេដាយចំពោះវិញ្ញាសារ Latin Dance ballroom ។ ក្បាច់រាំ ដែលចូលរួមប្រកួតមាន Latin dance ballroom មាន៥ក្បាច់ និង Standard Dance ballroom មាន៥ក្បាច់។ ចំពោះវិញ្ញាសា Latin Dance ដែលមាន៥ក្បាច់នោះ អត្តពលិកជម្រើសជាតិបានហ្វឹកហាត់ រយៈពេល៧ឆ្នាំមកហើយ ។ ចំណែកវិញ្ញាសា Standard Dance មាន៥ក្បាច់ដែរ តែកីឡាករ កីឡាការិរីជម្រើសជាតិ ទើបតែបានហ្វឹកហាត់ក្នុងរយៈពេល១ឆ្នាំតែប៉ុណ្ណោះ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា សមាសភាពប្រតិភូកីឡារាំកម្ពុជា ដែលត្រូវចូលរួមស៊ីហ្គេមលើកទី៣១នៅប្រទេស វៀតណាម ផ្នែកដឹកនាំ៣រូប មាន៖ លោកស្រី ហង់ ស៊ីមន ប្រធានគ្រប់គ្រង, លោក ស៊ូវ តុង គ្រូបង្វឹក និងកញ្ញា You Shu Jie គ្រូបង្វឹក។ អត្ដពលិក៩រូប មាន៖ កញ្ញា ហ៊ាន លក្ស្មី និង លោក ជុំ ភូណាន់ ប្រកួតវិញ្ញាសា Standard Dance ចង្វាក់ Tango, Slow Foxtrot, លោក ភុន ស៊ីវុត្រា និង កញ្ញា សាន រ៉ូហ្សា ប្រកួតវិញ្ញាសា Standard Dance ចង្វាក់ Waltz,Viennese Waltz, លោក សេង សុគីម និង កញ្ញា ម៉ូវ ដានីតា ប្រកួតវិញ្ញាសា Latin Dance ចង្វាក់ Rumba paso double Jive, លោក ជុំ លីហៀង និង កញ្ញា ឱ រក្សា Latin Dance ចង្វាក់ Samba Cha Cha និង 5 Dance Grade A។ ការប្រកួតស៊ីហ្គេមនៅវៀតណាម នឹងចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី១២-២៣ ខែឧសភា ដែលមាន១១ប្រទេសចូលរួម៕	សហព័ន្ធកីឡារាំកម្ពុជា សង្ឃឹមថាអត្តពលិកជម្រើសជាតិ អាចទទួលបានមេដាយជ័យលាភីណាមួយ ក្នុងវិញ្ញាសាកីឡានេះ នៅក្នុងការប្រកួតស៊ីហ្គេមលើកទី៣១ នៅវៀតណាម។
របាយការណ៍ ដែលបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសបុករបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ បានឲ្យដឹងថា នារដូវបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ឆ្នាំ២០១៧នេះ ភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ ជាង១លាននាក់ បានធ្វើដំណើរកម្សាន្ត នៅតាមបណ្តាខេត្តនានា ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ របាយការណ៍ខាងលើ បានបញ្ជាក់ថា ភ្ញៀវទេសចរ ដែលដើរកម្សាន្ត ក្នុងរដូវភ្ជុំបិណ្ឌ បានកើតឡើងជាង ១៥ភាគរយ បើប្រៀបធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៦។ បើផ្អែកតាមប្រភពខាងលើ បណ្តាខេត្តនានាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ភាគច្រើន មានការកើតឡើងនូវភ្ញៀវទេសចរ ក្នុងរដូវបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ឆ្នាំ២០១៧នេះ។ ខាងក្រោមនេះ គឺការប្របធប រវាងភ្ញៀវទេសចរ ដែលដើរកម្សាន្ត ក្នុងរដូវបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ឆ្នាំ២០១៧ និងឆ្នាំ២០១៦ ដែលដកស្រង់ពីរបាយការណ៍របស់ក្រសួងទេសចរណ៍៖ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ៖ ភ្ញៀវទេសចរបានទៅកម្សាន្តតំបន់រមណីយដ្ឋាននានាក្នុងខេត្តត្បូងឃ្មុំកាលថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ២០១៧ មានចំនួនសរុប ៣៨៤៨នាក់ កើនឡើង១៣,២ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នានៃឆ្នាំ២០១៦។ ក្នុងពិធិបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ នាថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ២០១៧ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ មានភ្ញៀវទេសចរចំនួនសរុប ៦៩៩១នាក់ កើនឡើង២៣០,៦៧ភារយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នានៃឆ្នាំ២០១៦។ ខេត្តកំពត៖ ភ្ញៀវទេសចរចូលទៅកម្សាន្តតំបន់រមណីយដ្ឋាននានាក្នុងខេត្តកំពតកាលថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ២០១៧មានចំនួនសរុប១៤៤៦០នាក់ កើនឡើង១៧,២ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នានៃឆ្នាំ២០១៦ ក្នុងនោះទេសចរជាតិចំនួន ១៤០៨៣នាក់ និងទេសចរអន្តរជាតិចំនួន ៣៧៧នាក់។ នៅថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌទី២០ ខែកញ្ញា ២០១៧ ភ្ញៀវទេសចរមានចំនួនសរុប ២៧៤០១នាក់ កើនឡើង២០,៩ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នានៃឆ្នាំ២០១៦ ក្នុងនោះទេសចរជាតិមានចំនួន២៦៩៩៨នាក់ និងទេសចរអន្តរជាតិមានចំនួន៤០៣នាក់។ ខេត្តប៉ៃលិន៖ ភ្ញៀវទេសចរបានទៅកម្សាន្តតំបន់រមណីយដ្ឋាននានាក្នុងខេត្តប៉ៃលិនកាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ២០១៧ មានចំនួនសរុប២១៦៧នាក់ ក្នុងនោះទេសចរជាតិមានចំនួន២១៣៩នាក់ និងទេសចរអន្តរជាតិចំនួន២៨នាក់។ នៅថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌទី២០ ខែកញ្ញា ២០១៧ ភ្ញៀវទេសចរមានចំនួនសរុប ៧៤៦៨ នាក់។ ខេត្តស្ទឹងត្រែង៖ ភ្ញៀវទេសចរបានទៅកម្សាន្តតំបន់រមណីយដ្ឋាននានាក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ២០១៧ មានចំនួនសរុប១២២៨នាក់ កើនឡើង៩៤,៩២ភារយ។ នៅថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌទី២០ ខែកញ្ញា ២០១៧ មានចំនួនសរុប ២៧៩៤នាក់ កើនឡើង៣១,៣៥ភាគរយបើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នានៃឆ្នាំ២០១៦ ក្នុងនោះទេសចរជាតិមានចំនួន២៧៥៩នាក់ និងទេសចរអន្តរជាតិចំនួន៣៥ នាក់។ ខេត្តពោធិសាត់៖ ភ្ញៀវទេសចរបានទៅកម្សាន្តតំបន់រមណីយដ្ឋាននានាក្នុងខេត្តពោធិសាត់ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ២០១៧ ភ្ញៀវទេសចរមានចំនួនសរុប៤៧៨៨នាក់។ នៅថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌទី២០ ខែកញ្ញា ២០១៧ ភ្ញៀវទេសចរមានចំនួនសរុប១១៩៥១នាក់ កើនឡើង៣២ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នានៃឆ្នាំ២០១៦ ក្នុងនោះទេសចរជាតិមានចំនួន១១៩៣៥នាក់ និងទេសចរអន្តរជាតិចំនួន១៦នាក់។ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ៖ ភ្ញៀវទេសចរបានទៅកម្សាន្តតំបន់រមណីយដ្ឋាននានាក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ២០១៧ មានចំនួនសរុប១២០០នាក់ កើនឡើងប្រមាណ៨ភាគរយ ក្នុងនោះភ្ញៀវជាតិមានចំនួន១១៤៥នាក់ និងភ្ញៀវអន្តរជាតិមានចំនួន៥៥នាក់។ នៅថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌទី២០ ខែកញ្ញា ២០១៧ មានចំនួនសរុប១៦៤៦នាក់ កើនឡើង ៤៦,២៥ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នានៃឆ្នាំ២០១៦ ក្នុងនោះទេសចរជាតិមានចំនួន១៦១០នាក់ និងទេសចរអន្តរជាតិចំនួន៣៥ នាក់។ ខេត្តមណ្ឌលគិរី៖ ភ្ញៀវទេសចរបានទៅកម្សាន្តតំបន់រមណីយដ្ឋាននានាក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី នាថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ២០១៧ មានចំនួនសរុប២៥៨៧នាក់ កើនឡើងប្រមាណ៥ភាគរយ ធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នានៃឆ្នាំ២០១៦ ក្នុងនោះទេសចរជាតិមានចំនួន២៥១២នាក់ និងទេសចរអន្តរជាតិចំនួន៧៥នាក់។ នៅថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌទី២០ ខែកញ្ញា ២០១៧ ភ្ញៀវទេសចរមានចំនួនសរុប៣០៣៥នាក់ កើនឡើង ១៧,៣១ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ក្នុងនោះទេសចរជាតិមានចំនួន២៩៥០នាក់ និងទេសចរអន្តរជាតិចំនួន៨៥នាក់។ ខេត្តក្រចេះ៖ ភ្ញៀវទេសចរបានទៅកម្សាន្តតំបន់រមណីយដ្ឋាននានាក្នុងខេត្តក្រចេះ កាលពីថ្ងៃទី១៩ខែកញ្ញា ២០១៧ ភ្ញៀវទេសចរមានចំនួនសរុប៣៦៦១នាក់ កើនឡើង២៦,២៤ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ក្នុងនោះទេសចរជាតិមានចំនួន៣៤៨១នាក់ និងទេសចរអន្តរជាតិចំនួន១៨០នាក់។ នៅថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌទី២០ ខែកញ្ញា ២០១៧ ភ្ញៀវទេសចរមានចំនួនសរុប៤៩០០នាក់ កើនឡើង៣៧,៤០ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ក្នុងនោះទេសចរជាតិមានចំនួន៤៦៨២នាក់ និងទេសចរអន្តរជាតិចំនួន២១៨នាក់។ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ៖ ភ្ញៀវទេសចរបានទៅកម្សាន្តតំបន់រមណីយដ្ឋាននានាក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ២០១៧ ភ្ញៀវទេសចរមានចំនួនសរុប៦៦០៦នាក់។ នៅថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌទី២០ ខែកញ្ញា ២០១៧ ភ្ញៀវទេសចរមានចំនួនសរុប៤១៣១៣នាក់ កើនឡើង ១២១,០៩ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០១៦។ ខេត្តព្រះវិហារ៖ ភ្ញៀវទេសចរបានទៅកម្សាន្តតំបន់រមណីយដ្ឋាននានាក្នុងខេត្តព្រះវិហារ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ២០១៧ មានចំនួនសរុប៣៣២៧នាក់ កើនឡើង ១៤,០១ភាគរយ។ ខេត្តកំពង់ធំ៖ ភ្ញៀវទេសចរបានទៅកម្សាន្តតំបន់រមណីយដ្ឋាននានាក្នុងខេត្តកំពង់ធំ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ២០១៧ ភ្ញៀវទេសចរមានចំនួនសរុប១១៩១៤នាក់ កើនឡើងប្រមាណ២០០ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នានៃឆ្នាំ២០១៦ ក្នុងនោះទេសចរជាតិមានចំនួន១១៩១៩នាក់ និងទេសចរអន្តរជាតិចំនួន១៥នាក់។ ខេត្តកែប៖ ភ្ញៀវទេសចរបានទៅកម្សាន្តតំបន់រមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍នានាក្នុងខេត្តកែប នៅថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌទី២០ ខែកញ្ញា ២០១៧ មានចំនួនសរុប២៣៨១៧ នាក់។ ខេត្តកណ្តាល៖ ភ្ញៀវទេសចរចូលមកកម្សាន្តតំបន់រមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍នានាក្នុងខេត្តកណ្តាល នៅថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌទី២០ ខែកញ្ញា ២០១៧ មានចំនួនសរុប៣៨៤០៥ នាក់ កើនឡើង១២,៣៥ភាគរយ។ ខេត្តកោះកុង៖ ភ្ញៀវទេសចរបានទៅកម្សាន្តតំបន់រមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍នានាក្នុងខេត្តកោះកុង នៅថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌទី២០ ខែកញ្ញា ២០១៧ មានចំនួនសរុប៨១៦៥នាក់ កើនឡើង ៣៣,៣៦ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ក្នុងនោះទេសចរជាតិមានចំនួន៦៥២៩នាក់ និងទេសចរអន្តរជាតិចំនួន១៦៣៦នាក់។ ខេត្តបាត់ដំបង៖ ភ្ញៀវទេសចរបានទៅកម្សាន្តតំបន់រមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍នានាក្នុងខេត្តបាត់ដំបង នៅថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌទី២០ ខែកញ្ញា ២០១៧ ភ្ញៀវទេសចរមានចំនួនសរុប ៤១៦៧៤នាក់ កើនឡើង ៨,២៥ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ក្នុងនោះទេសចរជាតិមានចំនួន៤១៥៩៥នាក់ និងទេសចរអន្តរជាតិចំនួន៧៩នាក់។ ខេត្តរតនគិរី៖ ភ្ញៀវទេសចរបានទៅកម្សាន្តតំបន់រមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍នានាក្នុងខេត្តរតនគិរី នៅថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌទី២០ ខែកញ្ញា ២០១៧ មានចំនួនសរុប២៣៨២នាក់ កើនឡើង ៣២,៣០ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ក្នុងនោះទេសចរជាតិមានចំនួន២៣០១នាក់ និងទេសចរអន្តរជាតិចំនួន៨១ នាក់។ ខេត្តព្រះសីហនុ៖ ភ្ញៀវទេសចរបានទៅកម្សាន្តក្នុងឱកាសបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌកាលពីថ្ងៃ១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៧ មានចំនួប្រមាណ ៣០០០០នាក់។ ដោយឡែក ភ្ញៀវទេសចរទៅកំសាន្តនៅតាមកោះមានចំនួន១៤៦២ ក្នុងនោះ ភ្ញៀវទេសចរជាតិមានចំនួន៣៩៤នាក់ និងភ្ញៀវអន្តរជាតិមានចំនួន១០៦៨នាក់ និងភ្ញៀវចូលតាមព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិកងកេងសរុបចំនួន៧៣៣នាក់ ក្នុងនោះភ្ញៀវទេសចរជាតិ ៣២៩នាក់ និងភ្ញៀវអន្តរជាតិ ៣០៤នាក់។ ខេត្តព្រៃវែង៖ ភ្ញៀវទេសចរបានទៅកម្សាន្តតំបន់រមណីយដ្ឋាននានាក្នុងខេត្តព្រៃវែង កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ២០១៧ មានចំនួនសរុប១១៣ នាក់ កើនឡើង៩ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ក្នុងនោះទេសចរជាតិមានចំនួន ១១២០នាក់ និងទេសចរអន្តរជាតិចំនួន២៩នាក់។ ខេត្តសៀមរាប៖ ភ្ញៀវទេសចរជាតិ-អន្តរជាតិនៅថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧ មានចំនួនប្រមាណ ៥៥,២១៣ នាក់ កើនឡើង៣.៩៣ភាគរយ បើប្រៀបធៀបរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០១៦ មានចំនួន៥៣១២៤នាក់។ ក្នុងនោះភ្ញៀវទេចរណ៍អន្តរជាតិមានចំនួន៦២១៣នាក់ មានការកើនឡើង១.៤៥ភាគរយ បើប្រៀបធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០១៦ មានចំនួន៦១២៤នាក់។ ភ្ញៀវទេសចរជាតិសរុបមានចំនួនប្រមាណ៤៩,000នាក់(ប្រជាជនក្នុងខេត្តដែលធ្វើដំណើរកម្សាន្តនៅតាមរមណីយដ្ឋាននានាក្នុងតំបន់អង្គរ បឹងទន្លេសាប បារាយណ៍ទឹកថ្លា និងមកពីតាមបណ្តាខេត្ត) មានការកើន ឡើង ៤.២៥ភាគរយ បើប្រៀបធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០១៦ មានចំនួន៤៧,០០០នាក់៕	ភ្នំពេញ៖ បណ្តាខេត្តនានា ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ទទួលបានភ្ញៀវទេសចរ ជាច្រើន ដែលធ្វើដំណើរកម្សាន្តតាមតំបន់ទេសចរណ៍ផ្សេងៗ ក្នុងអំឡុងបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ។ បើប្រៀបធៀបនឹងឆ្នាំមុន ភ្ញៀវទេចរចដែលដើរកម្សាន្ត ក្នុងពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ បានកើតឡើងសម្រាប់ឆ្នាំ២០១៧នេះ។
លោក kong Xuanyou បាននិយាយថា វារីអគ្គិសនីនៅខេត្តកោះកុង ដែលចិនសាងសង់កន្លងមក អាចនឹងមានបញ្ហា ដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការខ្វះខាតទឹក ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យការផលិតអគ្គិសនីប្រើប្រាស់មិនគ្រប់គ្រាន់នៅកម្ពុជា។ ដោយសារមើលឃើញពីបញ្ហានេះ ទើបអនុរដ្ឋមន្រី្តការបរទេសចិនរូបនេះ សន្យាជួយសាងរោងចក្រសង់អគ្គិសនីដើរដោយថាមពលព្រះទិត្យ និងខ្យល់នៅពេលខាងមុខ។ ឆ្លើយតបការសន្យានេះ លោក ហោ ណាំហុង ចាត់ទុកថា គម្រោងសាងសង់អគ្គិសនីដើរដោយព្រះអាទិត្យ និងខ្យល់នេះ ដែលចិនគ្រោងជួយកម្ពុជានេះ ពិតជាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ដែលនៅខ្វះខាតអគ្គិសនីផ្គត់ផ្គងតម្រូវការ។ បច្ចុប្បន្នកម្ពុជាប្រភពអគ្គិសនីក្នុងស្រុករបស់កម្ពុជាជាង ១.៦០០ មេហ្គាវ៉ាត់ ដែលក្នុងនោះមានការនាំចូលប្រភពអគ្គិសនីជាង ៤០០មេហ្គាវ៉ាត់ពីប្រទេសជិតខាង។ កម្ពុជា មានទំនប់វារីអគ្គិសនីមួយចំនួន រួមមានវារីគិរីរម្យ ១ នៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានអនុភាព ១២ មេហ្កាវ៉ាត់ ដែលបានដាក់ដំណើរការនៅឆ្នាំ ២០០២ ។ វារីអគ្គិសនីកំចាយ ស្ថិតក្នុងស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត ដែលមានអនុភាព ១៩៣,២ មេហ្កាវ៉ាត់ បានបើកឲ្យដំណើរការ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១១។វារីអគ្គិសនីគិរីរម្យ៣ មានទីតាំងស្ថិតនៅតាមស្ទឹងពង្រូល ក្នុងឃុំដងពែង ស្រុកស្រែអំបិល ខេត្តកោះកុង អាចផលិតថាមពល ១៨មេហ្គាវ៉ាត់ ដែលដាក់ប្រើប្រាស់នៅឆ្នាំ២០១៣។វារីអគ្គិសនីស្ទឹងអាតៃ ស្ថិតក្នុងភូមិឆាយលូក ឃុំអូរសោម ស្រុកវាលវែង ខេត្តពោធិ៍សាត់ មានកម្លាំង១២០មេហ្កាវ៉ាត់ ដែលដាក់ប្រើប្រាស់កាលឆ្នាំ២០១៤។វារីអគ្គិសនីស្ទឹងតាតៃ ស្ថិតនៅខេត្តកោះកុងកម្លាំង ២៤៦ មេហ្គាវ៉ាត់ ដំណើរការនៅចុង២០១៥ ដែលអាចផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនី ២៤៦ មេហ្គាវ៉ាត់។ វារីអគ្គិសនីស្ទឹងឫស្សីជ្រុំក្រោម មានកម្លាំងអគ្គិសនី ៣៣៨មេហ្គាវ៉ាត់ ស្ថិតនៅតំបន់ជួរភ្នំក្រវ៉ាញ ស្ថិតក្នុងឃុំបាក់ខ្លង ស្រុកមណ្ឌលសីមា ខេត្តកោះកុង និងទំនប់វារីអគ្គិសនីសេសានក្រោមពីរ ដែលអាចផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនី ៤០០មេហ្គាវ៉ាត់ នៅខេត្តស្ទឹងត្រែង៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលចិន បានសន្យាជួយសាងសង់រោងចក្រផលិតអគ្គីសនីដើរដោយព្រះអាទិត្យ និងខ្យល់នៅកម្ពុជាខាងមុននេះ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីកម្ពុជាតាមតម្រូវការ។ ការសន្យានេះធ្វើឡើងនៅពេលលោក kong Xuanyou អនុរដ្ឋមន្រី្តការបរទេសចិនជួបលោក ហោ ណាំហុង ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី នៅវិមានសន្តិភាព កាលពីថ្ងៃទី២១មីនា ។ នេះបើតាមគេហទំព័រក្រសួងព័តមាន។
កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ធន់ រិទ្ធី ប្រកួតស្មើ សៃ យុគ ក្នុងសង្វៀន The Battle of The Kings ដោយលក្ខខណ្ឌវាយអំបោះឆៅ។ ដោយឡែក លទ្ធផលនោះ ត្រូវបានអ្នកគាំទ្រជាច្រើន បានរិះគន់យ៉ាងខ្លាំង ហើយចាត់ទុកថាចៅក្រមលម្អៀងកាន់ជើង ធន់ រិទ្ធី។ លោក ខូវ ឆាយ គណៈធិបតី និងជាអ្នកទស្សនាផ្ទាល់ បានបញ្ជាក់ប្រាប់ពីទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួន មកកាន់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ចៅក្រុមឲ្យលទ្ធផលស្មើ គឺជាលទ្ធផលសមហេតុផលបំផុត ព្រោះក្នុងទឹកទី១ និងទឹកទី២ ធន់ រិទ្ធី មានប្រៀបដោយការវាយចូលខ្លះ បើទោះជាវាយថយៗ ក៏ដោយ។ ក្នុងទឹកទី៣ ធន់ រិទ្ធី បានវាយឲ្យ សៃ យុគ រាប់ម្ដងដែរ មុនពេលដែលកីឡាករថៃរូបនេះ បានវាយឲ្យធន់ រិទ្ធី រាប់នៅចុងទឹកទី៣ វិញ។ អនុប្រធានទី១សហព័ន្ធរូបនេះ មើលឃើញថា បើទោះជាឲ្យខាងណាឈ្នះ ចៅក្រមដាក់ពិន្ទុនៅតែត្រូវបានគេជេរ និងរិះគន់ដែរ។ «ខ្ញុំ ជឿថាលទ្ធផលនេះ បើឲ្យខាងណាឈ្នះ ក៏គេជេរដែរ។ យើង ធ្វើអីគឺចាំតែខុស។ បើឲ្យ សៃ យុគ ឈ្នះ មានខ្មែរច្រើនណាស់ ដែលគាំទ្រ ធន់ រិទ្ធី ជេរចៅក្រម។ តែបើឲ្យ ធន់ រិទ្ធី ឈ្នះដឹងតែថៃរិះគន់។ ខ្ញុំ គិតថាលទ្ធផលស្មើ គឺយើងទទួលយកបាន ព្រោះមិនអាក្រក់មើលពេកទេ ក្នុងនាមយើងជាម្ចាស់ផ្ទះ ចំពោះលទ្ធផលបែបនេះ។ យើង ក៏មិនកាន់ជើងគ្នារ ប៉ុន្ដែយើងក៏មិនត្រូវជាន់ពន្លិច គ្នាឯងដែរ។»។ លោក ខូវ ឆាយ បានប្រាប់ដូច្នេះ។ បើតាមអនុប្រធានទី១រូបនេះ ធន់ រិទ្ធី មិនបានប្រកួតតំណាងឲ្យសហព័ន្ធក្នុងកម្មវិធី The Battle of The Kings ទេ ប៉ុន្ដែតំណាងឲ្យកម្ពុជា ក្នុងប្រកួតមិត្តភាពរវាងគុនខ្មែរ និង MuayThai៕	អ្នកគាំទ្រប្រដាល់មួយចំនួន បន្ដរិះគន់លើការកាត់សេចក្ដីស្មើរវាងការប្រកួត ធន់ រិទ្ធី និង សៃ យុគ ក្រោយប្រកួតកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤។ លោក ខូវ ឆាយ អនុប្រធានទី១សហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរ ជឿថាការសម្រេចឱ្យកីឡាករទាំងពីរស្មើគ្នា គឺត្រឹមត្រូវបំផុត។ ប្រសិនចៅក្រមដាក់ពិន្ទុ ឲ្យខាងណាឈ្នះ ក៏ពួកគេ នឹងរងការរិះគន់ និងជេរដូចគ្នា។
ការប្រកួតទាំងមូល ចិត្រា បានវាយសម្រុកយ៉ាងខ្លាំង ប៉ុន្តែអាជ្ញាកណ្តាលបានផ្តល់ពិន្ទុជ័យជម្នះដល់កីឡាករម្ចាស់ផ្ទះនៅទឹកទី១ និងទី២។ នៅទឹកទីបី ចិត្រា បានធ្វើឲ្យម្ចាស់អុកគូទ និងទទួលបានជ័យជម្នះ ប៉ុន្តែសរុបទាំងបីទឹក Ain បានឈានឆ្ពោះទៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ខណៈ ចិត្រា បានសំរឹទ្ធ៕	កីឡាករប្រដាល់គុនខ្មែរ ឡៅ ចិត្រា បានប្រកួតចាញ់កីឡាករម៉ាឡេស៊ី Ain Bin Kamarrudin ក្នុងទម្ងន់៥៧គីឡូក្រាមនាការប្រកួតវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមលើសង្វៀន MiTEC ក្រុងគូឡាឡាំពួរ។
នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយកាលពីថ្ងៃទី ១៤ ខែតុលាកន្លងទៅ លោក Ukur Yatani រដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុកេនយ៉ាបានថ្លែងថា ប្រទេសលោកមិនដែលខកខានក្នុងការសងបំណុលដល់ម្ចាស់បំណុលរបស់ខ្លួននោះទេ។ លោករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះបានប្រតិកម្មទៅនឹងរបាយការណ៍សារព័ត៌មានដែលថា ធនាគារចិនបានពិន័យប្រទេសកេនយ៉ាក្នុងទឹកប្រាក់ ១១ លានដុល្លារអាមេរិក ចំពោះការខកខានក្នុងការសងបំណុលដែលខ្លួនបានខ្ចីដើម្បីសាងសង់គម្រោងផ្លូវរថភ្លើងស្តង់ដារ (Standard Gauge Railway) នោះ។ ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងកើតមួយនេះបានខ្ចីប្រាក់ចំនួន ៤ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ដើម្បីសាងសង់ខ្សែផ្លូវរថភ្លើងពីកំពង់ផែ Mombasa ទៅទីក្រុង Naivasha ដែលមានប្រវែងប្រមាណ ១០០ គីឡូម៉ែត្រពីរដ្ឋធានីនៃប្រទេសនេះ។ លោក Samson Cherargei ជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភានិងជាសមាជិកគណបក្សសម្ព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យរួបរួម ដែលកំពុងកាន់អំណចនៅក្នុងប្រទេសកេនយ៉ាបានប្រាប់ VOA ថា រដ្ឋាភិបាលមានជំហររឹងមាំដែលអាចសងបំណុលដែលមានទឹកប្រាក់ ១០ លានលាន shillings ដែលជារូបិយវត្ថុកេនយ៉ា ឬស្មើនឹង ៨២ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកបាន។ លោកបានថ្លែងដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំជឿជាក់ថា បំណុលចំនួន ១០ លានលាន shillings លុយកេនយ៉ា ដែលសាធារណរដ្ឋកេនយ៉ាជំពាក់ នៅតែមានស្ថិរភាពនៅឡើយទេ ហើយរដ្ឋាភិបាលអាចសងបំណុលនេះបាន ហើយក្នុងនាមសភា យើងបានធានាថា យើងទទួលបានរបាយការណ៍បច្ចុប្បន្នភាព រយៈពេលមធ្យមជាទៀងទាត់ ពាក់ព័ន្ធនឹងការសងបំណុលសាធារណៈរបស់រដ្ឋាភិបាល។ ដូច្នេះ ខ្ញុំជឿជាក់ខ្លាំងថា រដ្ឋាភិបាលនឹងអាចសងបំណុលសាធារណៈនេះបាន»។ កាលពីខែមិថុនាកន្លងទៅ សភាក្នុងអាណត្តិមុនបានបង្កើនកម្រិតបំណុលសាធារណៈ ទៅដល់ ៨៣ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ដើម្បីជួយដល់រដ្ឋាភិបាលថ្មី ឱ្យខ្ចីប្រាក់បានកាន់តែច្រើនថែមទៀត ដើម្បីប្រតិបត្តិការកម្មវិធីរបស់ខ្លួន។ លោក Samuel Nyandemo បង្រៀនមុខវិជ្ជាសេដ្ឋកិច្ចនៅសាកលវិទ្យាល័យណៃរ៉ូប៊ី។ លោកនិយាយថា កេនយ៉ាមិនអាចមានស្ថិរភាពដោយខ្លួនឯងដោយមិនខ្ចីប្រាក់ពីប្រភពខាងក្រៅនោះឡើយ ប៉ុន្តែត្រូវតែប្រើប្រាស់ប្រាក់ដែលខ្លួនខ្ចីពីក្នុងស្រុកនិងអន្តរជាតិនោះឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ លោកថ្លែងដូនេះថា៖ «ខ្ញុំគិតថា កេនយ៉ាបានដើរដល់ចំណុចមួយ ដែលមិនអាចមានស្ថិរភាពដោយខ្លួនឯងទេ។ អ្វីល្អបំផុតដែលគេអាចធ្វើគឺកាត់បន្ថយការខ្ចីប្រាក់ ដោយខ្ចីប្រាក់តែនៅពេលដែលចាំបាច់ ហើយទឹកប្រាក់ដែលបានខ្ចី ត្រូវប្រើប្រាស់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព»។ រដ្ឋាភិបាលកេនយ៉ារងការស្តីបន្ទោសចំពោះការខ្ចីប្រាក់ហួសកម្រិតក្នុងអតីតកាល និងវាយតម្លៃជ្រុលទៅលើគម្រោងសំខាន់ៗមួយចំនួន ដែលរុញឱ្យប្រទេសនេះ ជាប់បំណុលយ៉ាងច្រើនដែលត្រូវសងទៅវិញ។ លោក William Ruto ប្រធានាធិបតីថ្មីនៃប្រទេសកេនយ៉ា ស្នើឱ្យមានការកាត់បន្ថយកម្ចីប្រាក់ពីបរទេស និងស្វែងរកជម្រើសផ្សេងៗ ដើម្បីផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់គម្រោងរដ្ឋាភិបាលនានា។ លោក Nyandemo និយាយថា ក្រុមមន្ត្រីកេនយ៉ានឹងត្រូវចរចាជាមួយចិន និងយល់ព្រមលើវិធីសងបំណុលក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខនេះ។ លោកថ្លែងបញ្ជាក់ថា៖ «ប្រាក់កម្ចីទាំងនោះមានចំនួនច្រើនណាស់។ ការព្យាយាមទី១ដែលរដ្ឋាភិបាលថ្មីត្រូវធ្វើ គឺចរចាឡើងវិញលើលក្ខខណ្ឌសម្រាប់ប្រាក់កម្ចីទាំងនោះដែលអាចនឹងមានការលំបាកបន្តិច។ ប្រាក់កម្ចីភាគច្រើនជាកម្ចីពាណិជ្ជកម្ម ហើយប្រាក់កម្ចីប្រភេទនេះតែងតែមានការប្រាក់ខ្ពស់។ ខ្ញុំគិតថា វិធីល្អបំផុតដែលរដ្ឋាភិបាលថ្មីអាចធ្វើបាន គឺស្នើសុំប្រាក់កម្ចីសម្បទាន និងកាត់បន្ថយចំនួនដែលខ្លួនបានខ្ចី និងប្រើប្រាស់វាឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងកាត់បន្ថយចំណាយសាធារណៈ»។ កាលពីខែមុន លោក Ruto បានបញ្ជាឱ្យរតនាគារជាតិកាត់បន្ថយចំណាយរដ្ឋាភិបាលចំនួន២ពាន់៥រយលានដុល្លារអាមេរិក។ អ្នកស្រី Sabina Chege ជាសមាជិកសភាមកពីគណបក្សប្រឆាំង។ អ្នកស្រីលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលតាមរយៈអាជ្ញាធរប្រមូលប្រាក់ចំណូលរបស់កេនយ៉ា ឬ KRA ត្រូវបង្កើនប្រាក់ចំណូលតាមរយៈប្រមូលពន្ធដារ និងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើពុករលួយជាដើម។ អ្នកស្រីថ្លែងក្នុងសម្តីដើមថា៖ «រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក Kenyatta សង្កត់ធ្ងន់លើការបង់ពន្ធ ហើយបញ្ហាទី ២ គឺការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើពុករលួយ ដើម្បីអាចមានប្រាក់សន្សំច្រើនពីរដ្ឋាភិបាល។ អ្វីដែលយើងកំពុងឃើញនៅពេលនេះជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នគឺថា អ្នកដែលមានទំនាក់ទំនងនយោបាយជាមួយនឹងរបបសព្វថ្ងៃ ឬករណីពុករលួយបានរួចផុតពីបទចោទប្រកាន់។ ក្រុមមន្ត្រីនៃអាជ្ញាធរ KRA កំពុងមានការភ័យខ្លាចក្នុងការតាមដានបុគ្គលណាមួយដោយសារពួកគេមិនដឹងថា ពួកគេនឹងប៉ះពាល់មនុស្សខុសឬអត់នោះទេ។ ប៉ុន្តែការបំពេញតួនាទីបានធ្លាក់ចុះ»។ រដ្ឋាភិបាលកេនយ៉ាបង្គាប់ឱ្យអាជ្ញាធររកប្រាក់ចំណូលកេនយ៉ា ឱ្យប្រមូលពន្ធឱ្យបាន ២៥ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកនៅត្រឹមចុងឆ្នាំនេះ ដើម្បីជួយគាំទ្រដល់កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍នានារបស់ប្រទេសនេះ៕	រដ្ឋធានីណៃរ៉ូប៊ី កេនយ៉ា- បន្ទាប់ពីខ្ចីប្រាក់ពីចិនអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ដើម្បីផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់គម្រោងនិងកម្មវិធីមួយចំនួនរបស់រដ្ឋាភិបាលមក មានការលើកជាសំណួរឡើងថា តើប្រទេសកេនយ៉ាអាចសងបំណុលទាំងនេះទៅដល់ប្រទេសចិនបានដែរឬទេ។
បើតាមធនាគារ UBS ដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសស្វីស ទីផ្សារប្រេងកំពុងបង្ហាញសញ្ញានៃការរឹតបន្តឹងការផ្គត់ផ្គង់ ដោយសារតែកំណើនស្ថិរភាពនៅអាម៉េរិក អឺរ៉ុប និងចិន ។ នៅយប់ថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា តម្លៃប្រេងបានងើបឡើងដែលនៅលើសន្ទស្សន៍ជួញដូរប្រេង Brent បានកើនឡើង ១,៦ភាគរយដល់ ៨៤,៣៥ដុល្លារក្នុងមួយធុងប៉ារ៉ែល ដែលជាតម្លៃខ្ពស់បំផុតចាប់តាំងពីខែមេសា។ ប្រេង WTI ក៏បានឡើងលើសពី ៨០ដុល្លារក្នុងមួយធុងប៉ារ៉ែលដែឡកើនឡើងកើនឡើង ១,៧ភាគរយ។ តម្លៃប្រេងបានកើនឡើងនៅ ៤សប្តាហ៍ជាប់ៗគ្នា ដោយសារការផ្គត់ផ្គង់ត្រូវបានរំពឹងថានឹងរឹតបន្តឹងដោយអង្គការនៃប្រទេសនាំចេញប្រេង និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន (OPEC+) កាត់បន្ថយការផលិត និងការបិទផលិតកម្មនៅក្នុងប្រទេសមួយចំនួនសម្រាប់ហេតុផលផ្សេងៗគ្នា។ យោងតាមលោក Jim Ritterbusch ប្រធាន Ritterbusch and Associates នៅ Galena រដ្ឋ Illinois ក្នុងបរិយាកាសបច្ចុប្បន្ន ទ្រព្យសម្បត្តិដែលមានហានិភ័យ ដូចជាប្រេងកាន់តែមានភាពទាក់ទាញ។ ចំណែក Priyanka Sachdeva អ្នកវិភាគនៅ Phillip Nova បាននិយាយថា ចិនបានផ្តល់សញ្ញាដើម្បីពង្រឹងវិធានការគាំទ្រដើម្បីស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ នេះនឹងបង្កើនក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់លទ្ធភាពនៃការងើបឡើងវិញនៃតម្រូវការប្រេងនៅក្នុងតំបន់ដែលជាប្រទេសនាំចូលប្រេងឆៅដ៏ធំបំផុតនៅលើពិភពលោក។ លើសពីនេះ ប្រាក់ដុល្លារដែលធ្លាក់ចុះក៏ធ្វើឱ្យថ្លៃដើមនៃការទិញប្រេងឆៅមានតម្លៃថោក និងរួមចំណែកដល់ការឡើងថ្លៃប្រេងផងដែរ។ ទីផ្សារកំពុងផ្តោតលើការមើលកិច្ចប្រជុំរបស់រដ្ឋមន្ត្រីនៃបណ្តាប្រទេសជាសមាជិក OPEC + ដែលគ្រោងនឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ដើម្បីតម្រង់ទិសអាជីវកម្មនាពេលខាងមុខ៕	អ្នកជំនាញនៃធនាគារ UBS ជឿជាក់ថាតម្លៃប្រេង Brent អាចឡើងដល់ ៨៥ ដល់៩០ ដុល្លារក្នុងមួយធុងបារ៉ែលនាប៉ុន្មានខែខាងមុខ។
រយៈពេលជាងមួយខែរួចមក Dave Leduc បន្តបង្ហោះសារនៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសបុករបស់ខ្លួនជុំវិញការប្រកួតទល់នឹងព្រំ សំណាង ហើយការបង្ហោះសារមួយនៅថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ កីឡាករសញ្ជាតិមីយ៉ាន់ម៉ា បានបង្ហើបថាខ្លួនបានផ្តល់ឱកាសដល់ព្រំ សំណាង ដោយមិនព្រមវាយផ្តួលឱ្យសន្លប់ឡើយ។ Dave Leduc បានបង្ហោះសារនៅបណ្តាញសង្គមហ្វេសបុករបស់ខ្លួនដូច្នេះ ៖ «អ្នករាល់គ្នាដឹងហើយថាខ្ញុំផ្តល់ឱកាសដល់សំណាងហើយមិនបានធ្វើឱ្យគាត់សន្លប់ទេ ព្រោះការប្រកួតរបស់យើងជាការប្រកួតមិត្តភាពការទូតរវាងមីយ៉ាន់ម៉ា-កម្ពុជា។ ខ្ញុំបន្ថយល្បឿនបន្ទាប់ពីការដួលលើកទីមួយ នៅពេលខ្ញុំដឹងថាខ្ញុំខ្លាំងពេក។ ខ្ញុំចង់ឲ្យយើងទាំងពីរនាក់បញ្ចប់ការប្រកួតដោយឈរជើងជាប់នៅលើសង្វៀនទាំងអស់គ្នា ហើយអាចលើកទង់ជាតិមីយ៉ាន់ម៉ា និងកម្ពុជាឲ្យផុតពីអាកាស! ខ្ញុំមិនអាចលើកទង់ជាតិបានទេ ប្រសិនបើគូប្រកួតខ្ញុំដេកលើសង្វៀន។ ខ្ញុំមានមោទនភាពយ៉ាងខ្លាំងដែលបាននាំយកការចាប់អារម្មណ៍ពីអន្តរជាតិជុំវិញពិភពលោកមកលើកម្ពុជា «គុនខ្មែរ» និងមីយ៉ាន់ម៉ា «ឡេតវេ»។ ដោយសារតែឈ្មោះខ្ញុំ ពួកយើងបានបំបែកកំណត់ត្រាអ្នកទស្សនានៅកម្ពុជា។ ការប្រកួតរបស់ពួកយើងមានអ្នកមើលផ្ទាល់ជាង ១៨លាននាក់! ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា។»។ ក្រៅពីនេះ Leduc លើកឡើង ក៏ដូចជាការឌឺដង ពីការលេចឮដំណឹងដែលថាកីឡាករ ព្រំ សំណាង ទទួលបានប្រាក់រង្វាន់ឧបត្ថម្ភច្រើនដល់ទៅ ៥មុឺនដុល្លារ ព្រមទាំងដីមួយកន្លែងដែលមានតម្លៃ ១មុឺនដុល្លារថែមទៀត៕	ការប្រកួតរវាងកីឡាករស្តេចប្រដាល់ឡេតវេមីយ៉ាន់ម៉ា Dave Leduc ជាមួយនឹងព្រំ សំណាង កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែវិច្ឆិកា បានបញ្ចប់ទៅដោយលទ្ធផលស្មើគ្នា បន្ទាប់ពីការប្រកួតបែប Mas-Fight ៩នាទីយកឈ្នះចាញ់ក្រោយការផ្តួលគូប្រកួតឱ្យសន្លប់ ប៉ុន្តែគ្មានកីឡាករណាម្នាក់សន្លប់ឡើយក្នុងការប្រកួតនោះ។ ជាក់ស្តែង ស្តេចប្រដាល់ភូមា Leduc ហាក់មានប្រៀបនៅក្នុងការប្រកួតទៅលើកីឡាករព្រំសំណាង។
សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជាកាលពីពេលថ្មីៗ បានតែងតាំងតារាបាល់ទាត់ឆ្នើមជប៉ុន Keisuke Honda ជាអ្នកចាត់ការទូទៅ និងលោក Felix ជនជាតិអាហ្សង់ទីនជាគ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា។ ការតែងតាំងនេះ គឺដើម្បីត្រៀមសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ AFF Suzuki Cup 2018 ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅខែវិច្ឆិកា ខាងមុខនេះ។ ប៉ុន្តែមុនការប្រកួតផ្លូវការឈានមកដល់ គ្រូបង្វឹកអាហ្សង់ទីន Felix ត្រូវដឹកនាំក្រុមគោព្រៃកម្ពុជាប្រកួតមិត្តភាពអន្តរជាតិចំនួន៣ប្រកួត ក្នុងនោះត្រូវតទល់ជាមួយម៉ាឡេស៊ី សម្រាប់ជំនួបើកឆាកនៅថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា មុនប៉ះទីម័រខាងកើតនៅថ្ងៃទី១២ ខែតុលា និងសិង្ហបុរី នៅថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨។ ការប្រកួតមិត្តភាពទាំងនេះរៀបចំនៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិ។ សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ AFF Suzuki Cup 2018 កម្ពុជាស្ថិតក្នុងពូលA ជាមួយវៀតណាម មីយ៉ាន់ម៉ា ម៉ាឡេស៊ី និងឡាវ ខណៈពូល B មានថៃ ឥណ្ឌូណេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី និងទីម័រខាងកើត ឬព្រុយណេ៕	មុនជំនួបផ្លូវការ AFF Suzuki Cup 2018 ឈានមកដល់នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨ ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា ត្រូវប្រកួតប្រកួតមិត្តភាពអន្តរជាតិចំនួន៣គូ ដោយប៉ះម៉ាឡេស៊ី ទីម័រខាងកើត និងសិង្ហបុរី។ ជំនួបនេះ មិនត្រឹមតែដកស្រង់បទពិសោធប៉ុណ្ណោះទេ តែជាការសាកល្បងសមត្ថភាពដឹកនាំរបស់គ្រូបង្វឹកថ្មីទៀតផង។
អ្នកចិញ្ចឹមត្រី អ្នកចិញ្ចឹមសត្វ រួមទាំងអ្នកដាំដុះបន្លែ សុទ្ធតែបានជួបបញ្ហាខ្វះទីផ្សារ អំឡុងពេលកូវីដ-១៩។ ទោះបីកន្លងមក ក្រសួងពាក់ព័ន្ធ បានដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះ ដល់កសិករមួយចំនួនក្ដី តែបញ្ហាដដែលនេះក៏នៅកើតមានចំពោះកសិករដទៃដែរ។ព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ បានធ្វើឲ្យកសិផលកាន់តែខ្វះទីផ្សារ នាអំឡុងវិបត្តិកូវីដ-១៩។ កសិករមួយចំនួនក៏បានជួបបញ្ហាទីផ្សារ និងបានអំពាវដល់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធជួយរកទីផ្សារឲ្យកសិផលរបស់ខ្លួន។ កសិករដាំស្ពៃក្រញាញ់ លោក ឈុន ហៀង បាត់ចំណូលពីរបរដាំស្ពៃនេះ ព្រោះគ្មានឈ្មួញ ទិញដូច ដូចមុនកូវីដ-១៩រីករាលដាលខ្លាំង។ អ្នកស្រុកកងមាសរូបនេះ ធ្វើស្រែចម្ការ និងដាំបន្លែនេះប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីរកចំណូលផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ។ ដំណាំខ្ទឹមស្លឹករបស់កសិករក្នុងខេត្តកណ្ដាល(រូបភាពពីលោក តៃ សុង) លោក ហៀង ត្អូញប្រាប់ថ្មីៗតាមទូរសព្ទពីភូមិវ៉ារិទ្ទទី២ ឃុំខ្ចៅ ដូច្នេះ៖ «ពេលនេះទាំងស្ពៃខ្ញុំ និងកសិករដទៃ គ្មានឈ្មួញចុះទិញ ដូចមុនទេ។ ឆ្នាំនេះមិនសង្ឃឹមបានចំណូល មានតែខាត។ ដូច្នេះសូមឲ្យអាជ្ញាធរជួយរកទីផ្សារ និងសូមឲ្យបងប្អូនជួយទិញកសិផលខ្មែរ»។ គ្មានអ្នកទិញស្ពៃក្នុងទំហំច្រើន លោក ហៀង ងាកមកលក់ស្ពៃក្រញាញ់លើបណ្ដាញសង្គម ក្នុងតម្លៃ ២ ០០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ របៀបលក់ថ្មីនេះ អាចលក់បន្លែរបស់លោកបានខ្លះប៉ុណ្ណោះ ដ្បិតតែលោកដាំបន្លែនៅលើផ្ទៃដី ១ហិកតា។ កសិកររូបនេះ ក៏បានអំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋបន្តគាំទ្រកសិផលខ្មែរ និងស្នើឲ្យក្រសួងពាក់ព័ន្ធជួយរកទីផ្សា នេះជាការអំពាវនាវរបស់លោក ឈុន ហៀង។ មិនខុសគ្នាប៉ុន្មានពីកសិករដាំស្ពៃ អ្នកស្រី ស៊ីន ចាន់ធី អ្នកដាំឪឡឹក ខ្វះទីផ្សារលក់ ចាប់ពីមានវិបត្តិកូវីដ-១៩ ដែលធ្វើឲ្យតម្លៃកសិផលលោកស្រីធ្លាក់ចុះ។ កសិករនៅឃុំពង្រ ស្រុករលាប្អៀរ រូបនេះ ដាំឪឡឹកលើដី៥ហិកតា ដែលអាចបានផលច្រើន ហើយលក់មិនអស់។ លោក សាវឿន អ្នកស្រី ប្រាប់សារព័ត៌ថ្មីៗទាំងសំឡេងខ្សាយៗថា៖ «ខ្ញុំបានផ្អាកដាំឪឡឹកមួយរយៈ។ ការដាំត្រូវចំណាយច្រើនលើ លើថ្លៃឈ្នួល,ពូជ និងជីជាដើម។ ហើយបើលក់បានថោក មិនរួចថ្លៃចំណាយផង»។ កាលពីមុនឪឡឹកមួយគោយន្តអាចលក់បានក្នុងតម្លៃ ៤០ម៉ឺនរៀល តែចាប់ពីមានបញ្ហាកូវីដ-១៩ ឪឡឹកមួយគោយន្តអាចលក់បានតែ ២៥ម៉ឺនរៀលទៅ៣០ម៉ឺនរៀលប៉ុណ្ណោះ។ ដោយសារវិបត្តិកូវីដ-១៩ បានធ្វើឲ្យអ្នកស្រីសម្រេចផ្អាកដាំឪឡឹកមួយរយៈ។ ផ្អាកដាំឪឡឹក តែអ្នកស្រី ប្ដូរមកទិញកសិផលដើម្បីលក់បន្តវិញ។ អ្នកខេត្តកំពង់ឆ្នាំងរូបនេះ បាននិយាយថា អ្នកស្រី ទិញបន្លែពីកសិករមានការគាំទ្រច្រើនគួរសម។ អ្នកស្រី លក់បន្លែលើបណ្ដាញសង្គម ដោយរក្សាតម្លៃនៅដដែល។ កសិករដាំល្ហុង ក្នុងខេត្តកណ្ដាល លោក ជា សារ៉ា ក៏ជួបបញ្ហាកសិផលខ្វះទីផ្សារដែរនាអំឡុងពេលវិបត្តិកូវីដ-១៩ នេះ។ ល្ហុងគ្មានទីផ្សារ ក្លាយជាបញ្ហាប្រឈមរបស់កសិកររូបនេះ ព្រោះដល់រដូវប្រមូលផល បែរជាគ្មានឈ្មួញចុះទៅទិញ។ លោក សុវិជាតិ កសិកររូបនេះប្រាប់ថ្មីៗតាមទូរសព្ទពីចម្ការល្ហុង ក្នុងភូមិកោះប្រាក់ ឃុំភូមិធំ មកដូច្នេះ៖ «ឈ្មួញទិញតែល្ហុងខ្ចីប៉ុណ្ណោះ ព្រោះជាប្រភេទល្ហុងសម្ល។ ហើយល្ហុងទុំត្រូវចោល»។ អ្នកស្រុកកៀនស្វាយរូបនេះ អំពាវនាវដល់មន្រ្តីពាក់ព័ន្ធ ទាំងអស់ជួយរកដំណោះស្រាយ ដល់កសិករ ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យពួកគាត់អាចលក់កសិផល ដែលកសិករដាំបាន។ បើពុំដូច្នោះទេ កសិផលរបស់កសិករ ហួសរដូវប្រមូលផល ដែលនាំឲ្យខាតដើមទុនមិនខាន។ ជុំវិញបញ្ហានេះ លោក ថេង សាវឿន ប្រធានសម្ព័នសហគមន៍កសិករកម្ពុជា បានលើកឡើងថា អំឡុងវិបត្តិកូវីដ-១៩ វិស័យកសិកម្ម ពិតជាសំខាន់ ក្នុងការដោះស្រាយជីវភាពពលរដ្ឋបានកម្រិត។ ក្រៅពីផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហារក្នុងគ្រួសារ ពលរដ្ឋអាចរកចំណូលបន្ថែមពីការលក់កសិផល។ លោកមើលឃើញថា វិស័យកសិកម្មកម្ពុជា ក៏បានជួបបញ្ហាប្រឈមដែរ ពិសេសក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ ដែលធ្វើឲ្យកសិផលមានតម្លៃទាប។ សាលាដរបស់កសិករ តៃ សុង ក្នុងខេត្តកណ្ដាល ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទីផ្សារកសិផលនាពេលបច្ចុប្បន្ន ឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព លោក ថេង សាវឿន បានលើកឡើងថាដូច្នេះ៖«ក្រសួងកសិកម្ម និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ត្រូវរៀបចំឲ្យមានការជជែកពិភាក្សាគ្នា រវាងក្រុមអ្នកផលិត និងក្រុមអ្នកទទួលទិញ។ រាជរដ្ឋាភិបាលត្រូវបង្កើនការវិនិយោគលើវិស័យកសិកម្ម លើបច្ចេកទេស ការវេចខ្ចប់ ការកែច្នៃ និងសម្របសម្រួលឲ្យមានទីផ្សារក្នុងស្រុកកើនឡើង»។ ក្រៅពីការសម្របសម្រួលរបស់ក្រសួងកសិកម្ម ឲ្យទីផ្សារក្នុងស្រុក ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាផ្នែកមួយសំខាន់ដែលជួយឲ្យកសិផលខ្មែរមានទីផ្សារ។ ក្រសួងកសិកម្ម និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ត្រូវចងក្រង និងផ្សព្វផ្សាយបទពិសោធន៍ល្អៗ របស់កសិករ លើបច្ចេកទេសដាំដុះ បច្ចេកទេសទំនាក់ទំនងទីផ្សារ និងការវេចខ្ចប់ ជាដើម។ លោក ថេង សាវឿន បន្ថែមថា គុណភាពកសិផល និងស្ថិរភាពនៃការផ្គត់ផ្គង់ ពិតជាសំខាន់សម្រាប់កសិករ ដូច្នេះស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ត្រូវចងក្រងកសិករជាសហគមន៍ ដើម្បីអាចផ្គត់ផ្គង់កសិផលលើទីផ្សារបានយូរអង្វែង។ អ្នកពាក់ព័ន្ធត្រូវ អប់រំ ផ្សព្វផ្សាយ ដល់កសិករចៀសវាងការប្រើប្រាស់ជីគីមី និងត្រូវដោះស្រាយប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តឲ្យបានទាន់ពេលវេលា។ ឆ្លើយតបបញ្ហារបស់កសិករខាងលើ លោក ប៉ែន សុវិជាតិ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ដ្បិតកន្លងមក ក្រសួងកសិកម្ម និងក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានដោះស្រាយជូនកសិករច្រើនលើបញ្ហាទីផ្សារ តែកសិករមួយចំនួនក៏នៅជួបបញ្ហានេះដដែល។ លោក ប៉ែន សុវិជាតិ បានរៀបរាប់ដូច្នេះ៖«អំឡុងកូវីដ-១៩ ពិសេសពេលបិទខ្ទប់ភ្នំពេញ និងក្រុងតាខ្មៅ ក្រសួងកសិកម្ម សហការជាមួយក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានសម្របសម្រួលឲ្យកសិករមួយចំនួន ដើម្បីអាចនាំយកកសិផល ដើម្បីមកផ្គត់ផ្គង់ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ តែយ៉ាងណាក៏នៅមានកសិករមួយចំនួនមិនអាចយកកសិផលទាំងនោះ ចូលភ្នំពេញបាន»។ ដោយសារការបិទខ្ទប់ភ្នំពេញ ផ្សារទាំងអស់ត្រូវបានផ្អាក រួមទាំងការដឹកជញ្ជូនត្រូវបានរឹតបន្តឹង ធ្វើឲ្យកសិផលរបស់កសិករមួយចំនួនត្រូវសល់ក្នុងចម្ការ។ ក្រសួងកសិកម្ម និងក្រសួងពាណិជ្ជកម្មក៏មិនមានដំណោះស្រាយអ្វីក្រៅពីរង់ចាំការបើរាជធានីភ្នំពេញ និងក្រុងតាខ្មៅ ឡើងវិញនៅថ្ងៃទី៦ ខែឧសភានេះ។ «យើងសង្ឃឹមថាការបញ្ចប់ការបិទខ្ទប់ភ្នំពេញ និងក្រុងតាខ្មៅ អាចឲ្យស្ថានភាពវិលរកធម្មតាវិញ។ ផ្សារទំនើប និងផ្សារផ្គត់ផ្គង់បន្លែ អាចបើកឡើងវិញ កសិករនិងឈ្មួញអាចនាំយកកសិផលផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារឡើងវិញ។ យើងមិនបានហាមការដឹកទំនិញ ចូលក្នុងរាជធានីភ្នំពេញនោះទេ។ តែអំឡុងបិទខ្ទប់ ចរាចរណ៍ត្រូវបានរឹតបន្តឹង។ ដូច្នេះយើងអាចជួយកសិករមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះ ព្រោះពិបាកក្នុងការសម្របសម្រួល»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្មរូបនេះ ណែនាំកសិករឲ្យចេះរៀបចំដាំដុះឲ្យបានត្រឹមត្រូវ និងកែច្នៃតាមតម្រូវការទីផ្សារ ត្រូវមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយឈ្មួញ និងអនុវត្តតាមកិច្ចសន្យាជាមួយក្រុមហ៊ុនប្រមូលទិញ។ រាជរដ្ឋាភិបាលកំពុងពន្លឿន រៀបចំ ទីតាំងបោះដុំកសិផលថ្មី នៅបឹងតាមោក ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជូនកសិករឲ្យបានឆាប់ តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន៕	ដោយ៖ ខន ណារី,ឈុន ទូច
ពីការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅក្រុង Putra Jaya លោក មហាធៀ បានពន្យល់ថា ការដំឡើងប្រាក់ខែទោះកម្រិត ១០ ឬ ដល់២៥ ភាគរយក៏ដោយ ក៏វាមិនមានតម្លៃដែរ បើសិនជាមន្ត្រី និងប្រជាជនទាំងអស់មិនប្រឹងប្រែងធ្វើការបង្កើនផលិតភាពការងារទេនោះ។ លោក មហាធៀ បន្ថែមថា ក្នុងករណីដែលមានការបង្កើនប្រាក់ខែ ហើយផលិតភាពការងារទាបឬ នៅដដែលមិនកើនឡើងនោះ ការចំណាយលើការរស់នៅនឹងកើនឡើងព្រោះទំនិញដែលធ្លាប់មានតម្លៃថោកនឹងឡើងថ្លៃ។ នេះក៏ដ្បិតថា ផលិតទាំងនោះផលិតដោយកម្លាំងពលកម្មដែលមានប្រាក់ខែខ្ពស់តែផលិតភាពការងារទាប។ បើតាមសារព័ត៌មាន Malaysiakini នាយករដ្ឋមន្ត្រីវ័យ ៩៣ ឆ្នាំនេះនិយាយដូច្នេះ៖«ប្រាក់ខែច្រើនហើយ ប៉ុន្តែសមត្ថភាពឬអំណាចនៃការទិញរបស់ប្រជាជននៅដដែលដូចមុន។ ស្ថានភាពដូច្នេះវាមិនមែនជាប្រទេសដែលមានឡើយ។ តើក្លាយជាមហាសេដ្ឋីបានប្រយោជន៍អី បើសិនជាយើងអាចមានលទ្ធភាពត្រឹមទិញផលិតផលតាមថ្នល់ដដែលនោះ?» លោក មហាធៀ បន្តថា ជារួមសមត្ថភាពឬអំណាចនៃការទិញរបស់ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីពឹងផ្អែកសំខាន់លើផលិតភាពការងារ និងការប្រឹងប្រែងធ្វើការងាររៀងរាល់ថ្ងៃ។ ក្នុងកាលៈទេសៈនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីទី៧ រូបនេះបានឆ្លៀតឱកាសផងដែរដោយអំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ីជាពិសេសក្មេងជំនាន់ក្រោយ គួរគោរពឲ្យបាននូវតម្លៃនៃភាពស្មោះត្រង់ និងប្រឹងប្រែងខ្ពស់សម្រាប់ជួយជាតិ។ ម៉ាឡេស៊ីត្រូវក្លាយជាប្រទេសដែលឧស្សាហ៍ព្យាយាមប្រឹងប្រែងធ្វើការ ហើយផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងលើផលិតភាពការងារ ដោយមិនមែនជាប្រទេសដែលមានពលរដ្ឋចាំសុំដំឡើងតែប្រាក់ខែ។ លោក មហាធៀ និយាយថា ដោយសារវ័យចាស់ជរាទៅនោះ អ្វីដែលលោកជួយបានពេលនេះគឺ ជួយជំរុញ និងបណ្តុះស្មារតីមន្ត្រីរាជការឲ្យមានភាពស្មោះត្រង់និងឧស្សាហ៍ព្យាយាមធ្វើការងារដើម្បីជាតិ។ ពួកគេជាគ្រឿងម៉ាស៊ីនដែលធ្វើឲ្យម៉ាឡេស៊ីរីកចម្រើនលូតលាស់ និងទទួលបានការគោរពពីសហគមន៍អន្តរជាតិនៅពេលអនាគតផង៕	ប្រទេសអ្នកមាន គឺជាប្រទេសដែលប្រជាជនមានអំណាចទិញ (Purchasing power) ខ្ពស់ ដោយសារពួកគេមានផលិតភាពការងារខ្ពស់ និងប្រឹងប្រែងធ្វើការខ្លាំង។ នេះជាសម្តីរបស់លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ នាយរដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី ថ្លែងទៅកាន់សមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្ងៃចន្ទទី ១៣ ខែសីហា ពេលនិយាយពីការស្នើសុំដំឡើងប្រាក់បៀវត្សរ៍មន្ត្រី។
«អ្នកដឹងទេថា ពួកគេត្រៀមសម្លាប់ខ្ញុំជានិច្ច ប្រសិនបើមានឱកាសនោះ... ខ្ញុំចង់ទៅកាន់ទីក្រុងញូវយ៉ក តែខ្ញុំក៏ព្រួយបារម្ភពីសុវត្ថិភាពរបស់ខ្ញុំផងដែរ»។ លោក នីកូឡាស់ ម៉ាឌុយរ៉ូ បាននិយាយនៅឯសន្និសីទព័ត៌មានមួយនៅថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា ដែលផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រធានាធិបតីរូបនេះ បាននិយាយទៀតថា អតីតមន្ត្រីយោធាវ៉េណេស៊ុយអេឡា បានព្យាយាមផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ដោយមានសហរដ្ឋអាមេរិកនៅពីក្រោយ។ បើពិតទៅ លោកម៉ាឌុយរ៉ូ ខកខានមិនបានចូលរួមក្នុងមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ តាំងពីឆ្នាំ២០១៥មកម្ល៉េះ។ ក្នុងឆ្នាំនេះ មហាសន្និបាតលើកទី៧៣ បានចាប់ផ្ដើម កាលពីថ្ងៃទី ១៨ កញ្ញា។ កាលពីខែសីហាកន្លងទៅ យន្តហោះដ្រូន២គ្រឿង បានផ្ទុះនៅទីប្រជុំជនមួយកន្លែងនារដ្ឋធានីការ៉ាកាស់ ទីដែលលោកម៉ាឌុយរ៉ូ បានថ្លែងសន្ទរកថា។ ក្នុងហេតុការណ៍នេះ ទាហាន៧រូប បានរងរបួស និងជនសង្ស័យជាច្រើននាក់ ត្រូវបានគេចាប់ខ្លួន ក្នុងនោះក៏មានមន្ត្រីយោធាមួយចំនួនផងដែរ។ លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ បានអះអាងថា ហេតុការណ៍នេះ ជាអំពើប៉ុនប៉ងធ្វើឃាតលោកតែម្ដង។ កាសែត New York Times បានចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី០៨ កញ្ញាថា មន្ត្រីអាមេរិក ធ្លាប់បានទៅជួបជាមួយនឹងក្រុមបះបោរយោធាវ៉េណេស៊ុយអេឡា។ ការណ៍នេះហើយដែលនាំឲ្យលោកម៉ាឌុយរ៉ូ ហ៊ានចោទប្រកាន់រដ្ឋបាលរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើអន្តរាគមន៍ និងគាំទ្រការធ្វើរដ្ឋប្រហារ ក្នុងប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡា។ ទាក់ទិននឹងរឿងនេះ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអាមេរិក បានឆ្លើយតបវិញថា គោលនយោបាយរបស់អាមេរិកនៅពេលនេះ គឺចង់ឃើញវ៉េណេស៊ុយអេឡាមានសន្តិភាព និងត្រឡប់ទៅកាន់របបប្រជាធិបតេយ្យដែលមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ដូចមុនវិញ។ បច្ចុប្បន្ននេះសេដ្ឋកិច្ចវ៉េណេស៊ុយអេឡា បានដាំក្បាលចុះយ៉ាងខ្លាំង ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ជាមួយនឹងអតិផរណាប្រមាណ ២០ម៉ឺនភាគរយ។ ការធ្លាក់ដុនដាបយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនេះ បណ្ដាលឲ្យប្រជាជនវ៉េណេស៊ុយអេឡាពិបាកក្នុងការទិញសម្ភារៈ ថ្នាំសង្កូវ និងអាហារជាដើម៕	ប្រធានាធិបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡា លោក នីកូឡាស់ ម៉ាឌុយរ៉ូ បាននិយាយនៅថ្ងៃទី១៨ កញ្ញាថា លោកប្រហែលជាត្រូវលុបចោលទស្សនកិច្ចទៅកាន់អង្គការសហប្រជាជាតិ នៅទីក្រុងញូវយ៉កក្នុងសប្ដាហ៍នេះ។ មេដឹកនាំរូបនេះ បានបង្ហាញក្តីកង្វល់ថា គូប្រជែងរបស់លោក នឹងព្យាយាមធ្វើឃាតលោក ប្រសិនបើលោក ធ្វើដំណើរទៅកាន់បរទេស។
បន្លែពណ៌បៃតងចាស់ ការទទួលទានបន្លែពណ៌បៃតងចាស់ដូចជា ប្រូខូលី ខាត់ណា ស្ពៃស្ពីណាច មិនត្រឹមតែមានជីវជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងមានប្រសិទ្ធភាពជម្រះកំដៅ និងបន្សាបជាតិពុលក្នុងរាងកាយទៀតផង។ បន្លែបៃតងគឺជាអាហារមួយប្រភេទដែលលាងសម្អាតលោហធាតុធ្ងន់ និងជាតិពុលពីបរិស្ថាន ចេញពីរាងកាយ។ ការប្រើប្រាស់នេះគឺដោយសារតែសារធាតុ ក្លរ៉ូហ្វីល ដែលមាននៅក្នុងបន្លែ។ លើសពីនេះ ការទទួលទានបន្លែពណ៌បៃតងចាស់ក៏ជួយកម្ចាត់ជាតិពុល ការពារកោសិកាថ្លើម និងកាត់បន្ថយបន្ទុកលើតម្រងនោមផងដែរ។ បន្ថែមពីលើសារធាតុ ក្លរ៉ូហ្វីល បន្លែពណ៌បៃតងចាស់ក៏សំបូរទៅដោយសារធាតុចិញ្ចឹមដូចជា anthocyanins និង flavonoids ដែលអាចជួយក្នុងការបន្សាបជាតិពុលផងដែរ។ ជីរវ៉ាន់ស៊ុយ ជីរវ៉ាន់ស៊ុយ គឺជាបន្លែដែលត្រូវបានគេប្រើជាគ្រឿងទេសនៅក្នុងអាហារជាច្រើន។ លើសពីនេះទៅទៀត វាក៏ត្រូវបានគេចាត់ទុកជា «ដូស» ដើម្បីបន្សាបជាតិពុលក្នុងរាងកាយ។ ការស្រាវជ្រាវបង្ហាញថា បន្លែនេះអាចជួយកម្ចាត់ជាតិបារត អាលុយមីញ៉ូម និងសំណក្នុងរាងកាយតាមរយៈទឹកនោម។ ទឹកពីដើម និងស្លឹកជីរវ៉ាន់ស៊ុយ មានអំបិលរ៉ែដូចជា សូដ្យូម ប៉ូតាស្យូម ក្លរួ។ សារធាតុទាំងនេះចូលទៅក្នុងឈាម ទឹករងៃ និងសារធាតុរាវឆ្អឹងខ្នង ជួបជាមួយ glycine និងអាស៊ីត glutamic ដើម្បីបង្កើតជាសារធាតុបញ្ជូនសរសៃប្រសាទដ៏ល្អសម្រាប់ខួរក្បាល។ ខ្ទឹមស ខ្ទឹមសជាគ្រឿងទេសដ៏ពេញនិយមដែលមានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើនចំពោះសុខភាព។ យោងតាមគេហទំព័រព័ត៌មានសុខភាព Healthline សមាសធាតុស្ពាន់ធ័រនៅក្នុងខ្ទឹមសការពាររាងកាយពីការពុលលោហៈធ្ងន់។ វាល្អណាស់សម្រាប់ការបន្សាបជាតិពុលអាសេនិច ក៏ដូចជាការបន្សាបជាតិពុលផងដែរ។ លើសពីនេះ ខ្ទឹមសក៏ជួយជំរុញថ្លើមឱ្យផលិតអង់ស៊ីមបន្សាបជាតិពុល ដែលជួយច្រោះជាតិពុលចេញពីប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ។ ល្ពៅ ល្ពៅក៏ជាអាហារបន្សាបជាតិពុលដ៏ល្អមួយដែរ។ Keiko Tokugu អ្នកជំនាញអាហារូបត្ថម្ភជនជាតិជប៉ុនធ្លាប់បានរំលឹកសៀវភៅ ជម្រើសដ៏ល្អសម្រាប់បន្លែ និងផ្លែឈើ ថា បេតាការ៉ូទីននៅក្នុងល្ពៅអាចប្រឆាំងនឹងបាក់តេរី ប្រឆាំងនឹងការរលាក បន្សាបជាតិពុល ដកលោហៈធ្ងន់ដូចជាបារតប្រមូលផ្តុំនៅក្នុងខ្លួនមនុស្ស។ លើសពីនេះ អាហារប្រភេទនេះក៏មានផ្ទុកសារធាតុ pectin ដែលអាចពន្យឺតការស្រូបយកជាតិស្ករ និងខ្លាញ់ក្នុងពោះវៀន ជួយបន្សាបជាតិពុល ការពារការធាត់ សារ៉ាយសមុទ្រ សារ៉ាយសមុទ្រ គឺជាអាហារដែលមានសុខភាពល្អបំផុត។ វាមានមីក្រូសារជាតិជាង 60 អាស៊ីដអាមីណូ 21 កាបូអ៊ីដ្រាត និងសារធាតុរ៉ែផ្សេងៗដែលមានប្រយោជន៍សម្រាប់ការយកចេញនៃលោហៈធ្ងន់នៅក្នុងរាងកាយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកត្រូវដឹងថាសារ៉ាយសមុទ្ររស់នៅក្នុងទឹកប្រៃ ហើយអាចបំពុលដោយសារធាតុអាសេនិចខ្ពស់។ ដូច្នេះនៅពេលទិញ ចាំបាច់ត្រូវជ្រើសរើសផលិតផលដែលមានប្រភពដើមច្បាស់លាស់ ដោយមានទីកន្លែងផលិតច្បាស់លាស់ បន្ថែមពីលើនេះ សារ៉ាយសមុទ្រក៏ជាអាហារដែលមានជីវជាតិផងដែរដែលមានប្រសិទ្ធភាពកាត់បន្ថយលោហៈធ្ងន់នៅក្នុងរាងកាយ។ សារាយសមុទ្រមានផ្ទុកសារធាតុក្លរ៉ូហ្វីឡច្រើនជាងបន្លែធម្មតា 10 ដង។ វាក៏មានផ្ទុកនូវវីតាមីន A វីតាមីន B, C, D, E ជាតិដែក ម៉ាញ៉េស្យូម ផូស្វ័រ ប៉ូតាស្យូម ម៉ង់ហ្គាណែស ស័ង្កសី ជាពិសេសសារ៉ាយសមុទ្រក៏មានផ្ទុកនូវសារធាតុចិញ្ចឹមដែលគ្រប់គ្រងចរន្តឈាម បន្សាបជាតិពុល បណ្តេញកាកសំណល់ក្នុងរាងកាយ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការបន្ថែមអាហារទាំងនេះជាទៀងទាត់ទៅក្នុងអាហាររបស់អ្នកនាំមកនូវអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនចំពោះសុខភាព។
ខេត្តហ៊ូណានដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូង និងខេត្តហ៊ូប៉ីស្ថិតនៅភាគកណ្តាល បានទទួលផល ប៉ះពាល់នៃអាកាសធាតុធ្ងន់ធ្ងរដែលកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនកាលពីចុងសប្តាហ៍មុនដោយធ្វើឱ្យចរាចរណ៍ផ្លូវល្បឿនលឿនកកស្ទះ ការលុបចោលជើងរថភ្លើងរាប់រយ និងការពន្យារពេលជើងហោះ ហើរផងដែរ។ ការរំខាននេះកើតឡើងស្របពេលជាមួយនឹងការធ្វើចំណាកស្រុកដ៏ធំបំផុតនៅ លើពិភពលោក ខណៈដែលប្រជាជននៅទូទាំងប្រទេសបន្តសម្រុកទៅផ្ទះដើម្បីជួបជុំក្រុម គ្រួសាររបស់ពួកគេ សម្រាប់ថ្ងៃឈប់សម្រាកបុណ្យចូលឆ្នាំចិន ដែលចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃកន្លងមកនេះ វីដេអូនៅលើបណ្តាញសង្គមចិនបានបង្ហាញពីរូបភាពនៃ មនុស្សជាប់គាំងនៅលើរថភ្លើង និងនៅក្នុងរថយន្តនៅលើផ្លូវល្បឿនលឿនគ្របដណ្ដប់ដោយ ព្រិលនៅក្នុងទីក្រុងជាច្រើន រួមទាំងទីក្រុងជីងចូវ នៅខេត្តហ៊ូប៉ី ភាគខាងត្បូងផងដែរ។ «អាកាសធាតុនៅទីក្រុងវ៉ូហាន (នៃខេត្តហ៊ូប៉ី) នេះ អ្នកត្រូវដើរ ២ម៉ឺនជំហានជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីទៅធ្វើការ ហើយបន្ទាប់មកពេលអ្នកត្រលប់មកផ្ទះវិញ ភ្លើងក៏រលត់ទៅវិញដោយសារតែខ្សែភ្លើងរលំ»។ អ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គម Weibo ម្នាក់បានត្អូញត្អែរបែបនេះ។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកបញ្ជាក់ផងដែរថា រថភ្លើងរាប់រយត្រូវបានពន្យារពេល ឬផ្អាក ហើយ អ្នកដំណើរជាច្រើនបានជាប់គាំងនៅស្ថានីយ៍រថភ្លើងក្នុងទីក្រុងវ៉ូហាន។ ក្រុមហ៊ុនផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋ CCTV បានរាយការណ៍ថា ផ្លូវហោះហើរនៅអាកាសយានដ្ឋាន Tianhe ក្នុងទីក្រុងវ៉ូហាន ត្រូវ បានបិទជាបណ្តោះអាសន្ននៅថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ។ មកទល់ពេលនេះ យ៉ាងហោចណាស់មនុស្សពីរនាក់បានស្លាប់នៅក្នុងគ្រោះថ្នាក់ដែលទាក់ទងនឹងព្រិល។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋ។ ចំណែកកាសែត China Daily ក្រសួងគ្រប់គ្រងគ្រាអាសន្នចិន និងនាយកដ្ឋានរដ្ឋាភិបាលចំនួនពីរផ្សេងទៀតបានបញ្ជូន សម្ភារសង្គ្រោះគ្រោះមហន្តរាយចំនួន ២ម៉ឺន ទៅកាន់ខេត្តហ៊ូណាន រួមទាំងភួយក្រាស់ផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ និងក្រសួងដឹកជញ្ជូនចិនបានបញ្ចេញថវិកាចំនួន ១៩,៦ លានដុល្លារដើម្បីគាំទ្រខេត្ត និងក្រុងចំនួន ១១ សម្រាប់ការសម្អាតព្រិល និងទឹកកកចេញពីផ្លូវ ល្បឿនលឿន។ ក្រុមសង្កេតការណ៍ឧតុនិយមកណ្តាលរបស់ចិនបានព្យាករណ៍ថានឹងមាន ភ្លៀងធ្លាក់ព្រិល និងអាកាសធាតុត្រជាក់បន្ថែមទៀតនៅភាគខាងត្បូងសម្រាប់ពាក់កណ្ដាលសប្តាហ៍នេះ ប៉ុន្តែស្ថានភាពនឹងប្រសើរឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ៕	ភ្លៀងធ្លាក់ទឹកកក និងព្រិលបានបង្អាក់ចរាចរណ៍នៅភាគកណ្តាល ភាគខាងកើត និងភាគខាងត្បូងចិន ខណៈដែលមនុស្សរាប់លាននាក់ធ្វើដំណើរទៅផ្ទះមុនថ្ងៃឈប់សម្រាក នៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីចិន និងនិទាឃរដូវនៅក្នុងអាកាសធាតុត្រជាក់ខ្លាំង។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា លោក ហង់ ជួន ណារ៉ុន ជំរុញឱ្យសិស្ស ពលរដ្ឋ ជាពិសេសយុវជន ត្រូវមានចំណេះដឹង និងសម្បទាសំខាន់ផ្សេងៗទៀត ដើម្បីក្លាយជាធនធានល្អ នៅក្នុងសង្គម សម្រាប់ជួយអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិ។ «ត្រឹមមានចំណេះដឹងតែម្យ៉ាង មិនគ្រប់គ្រាន់នោះ តែធនធានមនុស្សចាំបាច់ត្រូវមានវិជ្ជាសម្បទា បំណិនសម្បទា និងចរិយាសម្បទា ទើបអាចក្លាយជាពលរដ្ឋល្អ»។ លោក ហង់ ជួន ណារ៉ុន ថ្លែងបែបនេះ នៅក្នុងពិធីបិទការប្រឡងជ្រើសរើសសិស្សពូកែទូទាំងប្រទេស ផ្នែកអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ គណិតវិទ្យា និងរូបវិទ្យា ថ្នាក់ទី៩ និងថ្នាក់ទី១២ ប្រចាំឆ្នាំ ២០២៣ ដែលមានសិស្សចូលរួមប្រឡងចំនួន៤៨០នាក់។ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន រូបភាពពី៖ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា តាមរយៈការប្រកាសលទ្ធផលសិស្សពូកែនេះ រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ មើលឃើញថា កម្ពុជា នឹងសម្បូរធនធានមនុស្សនាពេលអនាគត។លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន បានបន្ថែមថា៖ «ក្មួយៗជាសិស្សពូកែ និងជាជ័យលាភីនៅថ្ងៃនេះ នឹងក្លាយជាធនធានបញ្ញាវន្ត សម្រាប់ពេលអនាគតរបស់កម្ពុជា ស្របពេលដែលប្រទេសយើងកំពុងត្រូវការនូវមូលធនមនុស្សជាចាំបាច់ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេស ឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន ។ ជាពិសេសស្របតាមការរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យា បដិវត្តឧស្សាហកម្មជំនាន់ទី៤ និងសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ដែលកំពុងផ្តោតលើបញ្ញាសិប្បនិមិត្ត និងការប្រើប្រាស់មនុស្សយន្ត»។ រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ ក៏បានកោតសរសើរ និងជំរុញឱ្យលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ អ្នកអាណាព្យាបាល អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ និងមន្ទីរអប់រំ រួមគ្នាកសាងធនធានមនុស្សនៅកម្ពុជាថែមទៀត៕	ដោយ៖ សុង សុធាវី
ក្នុងពេលចាប់ផ្ដើមកិច្ចពិភាក្សា «ក្ដីសង្ឃឹម ហ៊ុន ម៉ានី» លោក គី សុខលីម សហស្ថាបនិកសារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកថ្មីៗ បានលើកឡើងមូលហេតុចំនួនចំណុច៣ដែលរៀបចំកិច្ចពិភាក្សានេះថា ទី១ ដោយសារ អ្នកអានមួយចំនួនបានអានសៀវភៅនេះ រួចទៅហើយ។ ដូច្នេះ ជំនួបពិភាក្សានេះ នឹងអនុញ្ញាតឱ្យមហាជន ជាពិសេសយុវជនចូលរួមស្ដាប់ និងចោទជាសំណួរទៅកាន់វាគ្មិនដោយសេរី។ ចំពោះចំណុចទី២ «កុំវិនិច្ឆ័យសៀវភៅតាមរយៈគម្របរបស់វា»។ នេះ គឺជាទស្សនទានដ៏ទូលំទូលាយដែលត្រូវបានគេលើកឡើង និងយកមកនិយាយតៗគ្នាជារៀងរហូត។ ដោយផ្អែកលើគំនិតនេះហើយ ទើបសារព័ត៌មានថ្មីៗ បានសម្រេចចិត្តរៀបចំកិច្ចពិភាក្សាដ៏កម្រមួយនេះឡើង។ ដោយឡែកចំណុចទី៣ កិច្ចពិភាក្សានេះ នឹងបើកឱ្យអ្នកចូលរួមនៅថ្ងៃនេះ ពិភាក្សាជុំវិញគុណភាពនៃសំណេររបស់អ្នកនិពន្ធ និងគុណភាពនៃខ្លឹមសារសៀវភៅដែលអ្នកនិពន្ធ បានរំលេចឡើងពី «បេសកកម្ម» របស់លោក ហ៊ុន ម៉ានី ក្នុងនាមជាអ្នកដឹកនាំបន្តវេនម្នាក់។ សម្រាប់លោក-អ្នក ដែលចាប់អារម្មណ៍លើសៀវភៅ «ក្ដីសង្ឃឹម ហ៊ុន ម៉ានី» អាចទាក់ទងតាមទិញតាមរយៈលេខទូរសព្ទ ០១០ ៥៦៧ ៥០៥៕	សៀមរាប៖ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១០ សីហានេះ សារព័ត៌មានថ្មីៗ បានរៀបចំកិច្ចពិភាក្សា «ក្ដីសង្ឃឹម ហ៊ុន ម៉ានី» នៅក្រុងសៀមរាប ខេត្តសៀមរាប។ កិច្ចពិភាក្សានេះ មានការចូលរួមពីលោក ហ៊ុន ម៉ានី, លោក ហ្សង់-ហ្រ្វង់ស័រ តាន់, លោក ប៉ែន បូណា, លោក គី សុខលីម និងលោក លាង ដឺលុច រួមទាំងសិស្សនិស្សិត យុវជន ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប។ កិច្ចពិភាក្សានេះ មាន អ្នកចូលរួម ជិត២០០នាក់។
ម្ចាស់ជើងឯកកីឡាអុកចត្រង្គប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្តឆ្នាំ២០១៦ ហូយ សូណា ទោះបីឆ្លងផុតពីរវគ្គនាការប្រកួតជម្រុះក្នុងវគ្គដំបូងក៏ដោយ ប៉ុន្តែកត្តាធនធានមានសមត្ថភាពចូលរួមច្រើន ជាពិសេសការចូលរួមរបស់ក្រុមយុវជនថ្មីៗ បានធ្វើឲ្យម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯករូបនេះ ហាក់មានក្តីរំពឹងទាបក្នុងការការពារតំណែងជើងឯកនៅឆ្នាំនេះ។ ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗកីឡាករ ហូយ សូណា បានបញ្ជាក់ថា៖«ដោយសារឆ្នាំនេះមានកីឡាករល្អៗច្រើន អ៊ីចឹងការរំពឹងទុករបស់ខ្ញុំក៏មិនបានពេញលក្ខណទៅតាមនឹងដែរ គឺបានត្រឹមតែ៥០ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ ហើយកីឡាករទាំងនេះ សុទ្ធតែជាកីឡាករល្អទាំងអស់មានសមត្ថភាពមិនលើគ្នាប៉ុន្មានទេគ្រាន់តែខុសគ្នាតិចតួចប៉ុណ្ណោះ»។ តែយ៉ាងណា ម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯករូបនេះ បានចាត់ទុកគូប្រជែងទាំងនោះមិនមែនជាបញ្ហាចោទសម្រាប់លោកនោះទេ។ ការលើកឡើងបែបនេះដោយសារ លោក គិតថា កីឡាអុកចត្រង្គខុសពីប្រភេទកីឡាដទៃ ព្រោះវាជាប្រភេទកីឡាល្បងប្រាជ្ញា ហើយការយកឈ្នះដៃគូតាមរយៈការប្រើចំណេះដឹង និងយុទ្ធសាស្ត្រ។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តី ម្ចាស់ជើងឯកព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្តឆ្នាំ២០១៦ ទទួលស្គាល់ថា បើប្រៀបធៀបសមាសភាពចូលរួមឆ្នាំចាស់នឹងឆ្នាំនេះ មានលក្ខណខុសប្លែកគ្នា ពោលគឺឆ្នាំនេះមានយុវជនចូលរួមច្រើនជាងឆ្នាំមុន។ ហើយសមត្ថភាពក៏ខុសគ្នាផងដែរ គឺយុវជនមានការគិតលឿនជាងកីឡាករជើងចាស់ ព្រោះពួកគេហ្វឹកហាត់ និងអនុវត្តន៍ប្រកួតតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ។ ក្រោយយកឈ្នះកីឡាករ ប៊ូម រដ្ឋា ដោយអវត្តមានក្នុងជើងទី១ និងបន្តយកឈ្នះកីឡាករ ប្រាក់ ចន្ទ្រា ក្នុងជើងទី២ នារសៀលនេះថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា នេះ ម្ចាស់ជើងឯក ហូយ សូណា ត្រូវជួបប្រកួតជាមួយកីឡាករ កែវ វឌ្ឍនា ជើងទី៣បន្តទៀតនៅទីស្នាក់ការគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា៕	ភ្នំពេញ៖ កីឡាករ ហូយ សូណា ម្ចាស់ជើងឯកកីឡាអុកចត្រង្គប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្តឆ្នាំ២០១៦ ហាក់មិនហ៊ានដាក់ក្តីរំពឹងខ្ពស់ក្នុងការគ្រងតំណែងជើងឯកប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្តនៅឆ្នាំ២០១៧ នេះឡើយ។ អ្វីដែលធ្វើឲ្យម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯករូបនេះមិនហ៊ានរំពឹងខ្ពស់ដូច្នេះ ដោយសារឆ្នាំនេះ មានកីឡាករដែលមានសត្ថភាពចូលរួមប្រកួតច្រើន។
ក្រោយឆ្លងកាត់ការប្រកួតអស់រយៈពេលជិត៤ខែ ពានរង្វាន់ឯកឧត្តម ហង់ ជួន ណារ៉ុន ដែលទើបប្តូរឈ្មោះជាពានរង្វាន់ក្រសួងអប់រំយុវជននិងកីឡានៅឆ្នាំ២០១៩ បានរកឃើញម្ចាស់ជើងឯកហើយ គឺក្រុមបាល់ទាត់មន្ទីរអប់រំ យុវជននិងកីឡាខេត្តស្វាយរៀង។ បន្ទាប់ពីពួកគេបានយកឈ្នះមន្ទីរអប់រំ យុវជននិងកីឡាខេត្តត្បូងឃ្មុំ ២-១ នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រកាលពីថ្ងៃទី២០ មិថុនា នាពហុកីឡដ្ឋានជាតិ។ ចំណែកក្រុមមន្ទីរអប់រំយុវជននិងកីឡាខេត្តព្រៃវែងបានយកឈ្នះមន្ទីរអប់រំយុវជននិងកីឡាខេត្តស្ទឹងត្រែង ៤-២ ដើម្បីទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣។ សម្រាប់ប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តក្រុមជើងឯកទទួលបាន៤លានរៀល ជើងឯករងបាន៣លានរៀល និងលេខ៣បាន២លាលរៀល។ រីឯក្រុមមន្ទីរអប់រំ យុវជន និងកីឡាខេត្តស្ទឹងត្រែងបានក្លាយក្រុម Fair Play ដោយទទួលបានថវិកាលើកទឹកចិត្តចំនួន៥០ម៉ឺនរៀល។ លោក ហង់ ជួន ណារ៉ុន ថ្លែងក្នុងពិធីបិទការប្រកួតពានរង្វាន់ក្រសួងអប់រំយុវជននិងកីឡា, រូបភាពពីអគ្គនាយកដ្ឋានកីឡា ក្រៅពីនេះក៏មានប្រាក់រង្វាន់សម្រាប់អ្នកទាត់បាលបញ្ចូលទីច្រើនជាងគេ(ខុម ពិសិដ្ឋ) ក្រុមមានឯកសណ្ឋានស្អាតទទួលបានការគាំទ្រច្រើនជាងគេ អ្នកកាន់ស្លាកឈ្មោះក្រុមមានអ្នកគាំទ្រច្រើនជាងគេ និងក្រុមអាជ្ញាកណ្តាលកាត់ក្តីការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ លោក ហង់ ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ដែលធ្វើជាអធិបតីក្នុងពិធីបិទការប្រកួតពានរង្វាន់នេះ បានវាយតម្លៃថា ព្រឹត្តិការណ៍នេះ បានប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន មានការអធ្យាស្រ័យ យោគយល់គ្នា ពិសេសក្រុមនីមួយៗលេងប្រកបដោយ Fair Play ដែលធ្វើឲ្យមានការប៉ះទង្គិចតិចតួចបំផុត។ លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំបានចាត់ទុកព្រឹត្តិការណ៍នេះ គឺជាជោគជ័យមួយសម្រាប់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ព្រោះតាមរយៈការប្រកួតនេះធ្វើឲ្យចំណងសាមគ្គីភាព មិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងនាយកដ្ឋាន អគ្គនាយកដ្ឋានកីឡា និងមន្ទីរអប់រំនៃខេត្តនីមួយៗកាន់តែមានភាពល្អប្រសើរ៕ ក្រសួងអប់រំ លោក ណុះ ស្លេះ ប្រគល់ស្បែកជើងមាសដល់កីឡាករ ខុម ពិសិដ្ឋ ដែលរកគ្រាប់បាល់បានច្រើនជាងគេ, រូបភាពពីអគ្គនាយកដ្ឋានកីឡា	ក្រុមបាល់ទាត់មន្ទីរអប់រំ យុវជន និងកីឡាខេត្តស្វាយរៀង គ្រងជើងឯកពានរង្វាន់ក្រសួងអប់រំយុវជននិងកីឡាលើកទី២ ក្រោយយកឈ្នះក្រុមត្បូងឃ្មុំក្នុងលទ្ធផល ២-១ នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រកាលពីល្ងាចថ្ងៃទី២០ មិថុនា នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិ។ ចំណែកមន្ទីរអប់រំយុវជន និងកីឡាខេត្តព្រៃវែងទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ ក្រោយយកឈ្នះស្ទឹងត្រែង ៤-២។ ពានរង្វាន់នេះ រៀបចំឡើងដើម្បីលើកកម្ពស់សុខមាលភាពមន្ត្រីរាជការ រឹតចំណងសាមគ្គីភាព មិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិរវាងអង្គភាពចំណុះឲ្យក្រសួង។
ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទូរទស្សន៍ RT ដែលផ្សយនៅថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា ប្រមុខការបរទេសរុស្ស៊ី Sergei Lavrov បាននិយាយការពារអន្តរាគមន៍របស់រុស្ស៊ីក្នុងការជួយគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលប្រធានាធិបតីស៊ីរី Bashar Assad ដែលត្រូវលោកខាងលិចចាត់ទុកជាមេដឹកនាំផ្ដាច់ការ។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់អាមេរិក កម្លាំងចម្រុះបស្ចិមប្រទេសបានជួយគាំទ្រកម្លាំងឧទ្ទាមដើម្បីទម្លាក់លោក Assad ចេញពីតំណែង ប៉ុន្តែសង្គ្រាមស៊ីវិលជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ធ្វើឲ្យប្រជាជនស្លូតត្រង់ជួបបញ្ហាខ្លាំង។ សម្រាប់លោក Lavrov អន្តរាគមន៍យោធារបស់អាមេរិកដែលមានគោលដៅជួយស្រោចស្រង់ជនស៊ីវិលពីកណ្ដាប់ដៃមេដឹកនាំផ្ដាច់ការ ពិតជាបណ្ដាលឲ្យប្រជាជនរងការឈឺចាប់ខ្លាំងជាងសកម្មភាពរបស់មេដឹកនាំដែលលោកខាងលិចហៅថា ជនផ្ដាច់ការទៅទៀត។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ីរូបក៏បានលើកយកករណីសកម្មភាពយោធាអាមេរិកនៅលីប៊ី និងអ៊ីរ៉ាក់ ដើម្បីទាញភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីការរងទុក្ខវេទនារបស់ប្រជាជនក្នុងប្រទេសនេះដែលកើតឡើងដោយអាមេរិកផ្ទាល់។ «ទោះលោក ហ្កាដាហ្វី និងលោក សាដាម ហ៊ូសេន ជាជនផ្ដាច់ការ បើគេប្រៀបធៀបការរងទុក្ខរបស់ប្រជាជនក្រោមការដឹកនាំរបស់អ្នកទាំងពីរ ទៅនឹងស្ថានភាពក្រោយអន្តរាគមន៍មនុស្សធម៌អាមេរិក នោះចំនួនអ្នកស្លាប់ ឬរងរបួស ឬត្រូវបង្ខំឲ្យចាកចេញពីផ្ទះ មានចំនួនរាប់រយពាន់នាក់ច្រើនជាងទង្វើមេដឹកនាំផ្ដាច់ការទៅទៀត»។ នេះជាសម្ដីរបស់លោក Lavrov ដែលសង្កត់ធ្ងន់ថា រុស្ស៊ីមិនបានទទួលស្គាល់ជនផ្ដាច់ការឡើយ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសដ៏មានឥទ្ធិពលនេះបានពន្យល់ជំហររុស្ស៊ីថា រុស្ស៊ីចង់ឲ្យប្រទេសទាំងអស់ចាត់វិធានការដើម្បីធានាថា សកម្មភាពរបស់ពួកគេនឹងមិនមានការធ្វេសប្រហែសឡើយ មុននឹងសម្រេចចិត្តអន្តរាគមន៍នោះ។ ដោយចង់សំដៅអាមេរិក លោក Lavrov បាននិយាយដោយឥតលាក់លៀមថា អ្នកដែលបានបំផ្លាញអ៊ីរ៉ាក់ និងលីប៊ី កំពុងនាំយកស្ថានភាពដូចគ្នាទៅដាក់នៅស៊ីរីដែរ៕	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរុស្ស៊ី Sergei Lavrov បាននិយាយរិះគន់យុទ្ធនាការរបស់អាមេរិកនៅក្នុងប្រទេសមួយចំនួននៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ដែលធ្វើប្រជាជនក្នុងប្រទេសទាំងនោះរងគ្រោះខ្លាំង។ ក្រោមហេតុផលបញ្ចប់របបផ្ដាច់ការនៅលីប៊ី អ៊ីរ៉ាក់ និងស៊ីរីជាដើម អាមេរិកបានធ្វើអន្តរាគមន៍យោធាដើម្បីបណ្ដេញមេដឹកនាំប្រទេសទាំងនេះចេញពីតំណែង។ ប៉ុន្តែលោក Lavrov ជឿថា សកម្មភាពរបស់អាមេរិកធ្វើជនស៊ីវិលស្លូតត្រង់ជួបបញ្ហាកាន់តែលំបាកទៅវិញ។
អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រហៅអំពៅ ជាភាសាឡាតាំងថា saccharum ។ រុក្ខជាតិនេះមានដើមកំណើតនៅទ្វីបអាស៊ី។ មនុស្សបានចាប់ផ្ដើមការដាំអំពៅកាលពីបុរាណកាល ប្រហែលនៅឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន។ ក្រៅពីពូជព្រៃ មានពូជ៤ ដែលគេដាំ។ ស្ករភាគច្រើន ដែលមនុស្សប្រើទូទាំងពិភពលោក មកពីអំពៅ។ ប្រទេស ដែលផលិតអំពៅច្រើនជាងគេ គឺប្រេស៊ីល និងឥណ្ឌា៕	ភ្នំពេញ៖ លោក វង្សា លក់អំពៅសាង ៤ឆ្នាំមកហើយ។ ក្នុងមួយថ្ងៃ លោកចំណេញបាន ៤០ ០០០ រៀល គិតបញ្ចូលទាំងថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈ។ លោក វង្សា ជិះម៉ូតូទៅលក់ ជារៀងរាល់ថ្ងៃពីព្រឹក ដល់ល្ងាច។ ដោយសារមិនសូវមានការប្រកួតប្រជែងរវាងអ្នកលក់អំពៅសាង លោកទៅតំបន់ផ្សេងៗក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ ក្នុងមួយសប្ដាហ៍ លោកជិះផ្លូវដូចគ្នាតែ១ ឬ២ដងប៉ុណ្ណោះ។ លោក វង្សា បានដាក់ធុងកែវមួយក្រោយម៉ូតូហុងដា របស់លោក ដើម្បីដឹកអំពៅសាង ជាមួយទឹកកក។ លោកលក់ចាប់ពី ៥០០រៀល ឡើងទៅ។ ក្នុងថង់ប្លាស្ទិក ៥០០ រៀល មានអំពៅសាងប្រមាណ ១៥ដុំ។
ភាពតានតឹងជុំវិញទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានសភាតំណាងអាម៉េរិក លោកស្រី ណាន់ស៊ី ផេឡូស៊ី នៅតៃវ៉ាន់កើតឡើង ស្របពេលលោក វ៉ាង យី ដែលជារដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន និងទីប្រឹក្សារដ្ឋផងមកដល់កម្ពុជា ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ានលើកទី៥៥ និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធដទៃទៀត។ អំឡុងជំនួបជាមួយសម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃទី៣ ខែសីហា លោក វ៉ាង លើកឡើងថា អាម៉េរិកបានបង្ហាញពីពុតត្បុតរបស់ខ្លួន ដោយបានរៀបចំផែនការបង្ករឿងជុំវិញបញ្ហាតៃវ៉ាន់។ អាម៉េរិកតែងអះអាងថា ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនប្រកាន់គោលនយោបាយចិនតែមួយ ប៉ុន្តែការឈានជើងចូលកោះតៃវ៉ាន់របស់មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់អាម៉េរិកជាលើកដំបូងក្នុង ២៥ ឆ្នាំមកនេះ បានធ្វើឱ្យក្រុងប៉េកាំងខឹងជាខ្លាំង ដោយចាត់ទុកថាទង្វើនេះស្ថិតក្រោមរូបភាពគាំទ្រឯករាជ្យតៃវ៉ាន់។ «ការប៉ុនប៉ងរបស់អាម៉េរិកក្នុងការប្រើប្រាស់តៃវ៉ាន់ ដើម្បីកៀបចិន ឬក៏នឹងផ្លាស់ប្តូរនិន្នាការប្រវត្តិសាស្រ្តដែលថាតៃវ៉ាន់មិនអាចគេចផុតពីការវិលត្រឡប់ទៅមាតុភូមិដើមវិញនឹងមិនអាចជោគជ័យឡើយ»។ ប្រមុខការទូតចិន សង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ដោយបន្ថែមថាទង្វើបែបនេះនឹងកាន់តែជំរុញឱ្យប្រជាពលរដ្ឋចិនទាំង ១,៤ ពាន់លាននាក់រួមគ្នាជាធ្លុងមួយ ហើយពន្លឿនការកសាងសង្គមនិយមចិនឱ្យប្រែក្លាយជាប្រទេសដ៏អស្ចារ្យមហិមាមួយ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍ CGTN។ បើតាមលោកវ៉ាង បញ្ហានៅតៃវ៉ាន់ប្រាកដណាស់ នឹងបញ្ចប់តាមរយៈការរួបរួមចូលជាតិវិញ ហើយកងកម្លាំងឯករាជ្យតៃវ៉ាន់នឹងត្រូវបានប្រវត្តិសាស្រ្តរិះគន់។ ទន្ទឹមនេះ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានសង្កត់ធ្ងន់ថាកម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់គោលការណ៍ចិនតែមួយយ៉ាងមុតមាំ ដែលតៃវ៉ាន់ជាខេត្តមួយរបស់ចិនមិនអាចកាត់ផ្តាច់បាន។ បើតាមប្រសាសន៍របស់សម្តេច ហ៊ុន សែន កម្ពុជាប្រឆាំងជាដាច់ខាតនូវរាល់ពាក្យសម្តី និងទង្វើណាដែលបំពានអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីចិន។ លើសពីនេះ កម្ពុជានឹងបន្តគាំទ្រការពារផលប្រយោជន៍ស្នូលរបស់ក្រុងប៉េកាំង ហើយឈររួមគ្នាជាមួយប្រជាជនចិនទាំង ១,៤ ពាន់លាននាក់។ ក្រៅពីនេះ អំឡុងជំនួប ភាគីទាំងពីរក៏បានព្រមព្រៀងលើការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងយុទ្ធសាស្រ្តអភិវឌ្ឍន៍ទ្វេភាគីលើវិស័យជាច្រើនផងដែរ។ កម្ពុជា និងចិននឹងប្រារព្ធខួបលើកទី ៦៥ នៃទំនាក់ទំនងការទូតទ្វេភាគីនៅឆ្នាំ ២០២៣៕	ការប៉ុនប៉ងរបស់អាម៉េរិក ក្នុងការប្រើប្រាស់តៃវ៉ាន់ ដើម្បីសង្កត់ចិននឹងមិនអាចជោគជ័យបានឡើយ ហើយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក៏មិនអាចផ្លាស់ប្តូរនិន្នាការប្រវត្តិសាស្រ្ត ដែលតៃវ៉ាន់នឹងត្រលប់មកចិនបានទេ។ លោក វ៉ាង យី ទីប្រឹក្សារដ្ឋ និងរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិនថ្លែងបែបនេះ ក្នុងអំឡុងជំនួបជាមួយសម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន នៅរាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងថ្ងៃទី៣ ខែសីហា។ ទន្ទឹមនេះ សម្តេច ហ៊ុន សែន ក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីពីជំហររបស់កម្ពុជាក្នុងការប្រកាន់ខ្ជាប់គោលនយោបាយចិនតែមួយដែរ។
«ការដាំក្បាលចុះ នៃតម្លៃជ្រូកនៅពេលនេះ បានធ្វើឱ្យកសិករមិនសប្បាយចិត្ត ហើយនាំគ្នាជេរប្រទេច រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ឬរដ្ឋាភិបាល។ ប៉ុន្តែ ពួកគេអត់ដឹងថា ជ្រូកចុះថោក ឬឡើងថ្លៃ ប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋក្នុងទំហំប៉ុណ្ណានោះទេ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ សម្ដេច ហ៊ុន សែន នៅពិធីបើកការដ្ឋានសាងសង់លើកកម្រិតគុណភាពផ្លូវជាតិលេខ៤១ ថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ។ សម្ដេច សន្និដ្ឋានថា សព្វថ្ងៃ នៅកម្ពុជា មានអ្នកចិញ្ចឹមជ្រូកប្រហែល១ម៉ឺនគ្រួសារ ខណៈអ្នកទទួលទានរាប់លាននាក់។ ក្នុងនោះ អ្នកទទួលទាន ទាមទារឱ្យសាច់ជ្រូកចុះថោក រីឯអ្នកចិញ្ចឹមវិញ ចង់ឱ្យជ្រូកបានតម្លៃខ្ពស់។ បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាល កំពុងថ្លឹងថ្លែង ធ្វើយ៉ាងណា ឱ្យតម្លៃជ្រូកនៅចំណុចកណ្ដាល ដែលផ្ដល់ផលចំណេញដល់ភាគីទាំងពីនេះ។ សម្ដេច ថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះថា៖«អ្នកទទួលទានសាច់ជ្រូក គឺចង់ឱ្យសាច់ជ្រូកថោក ហើយអ្នកចិញ្ចឹម ចង់ឱ្យជ្រូកថ្លៃ អ៊ីចឹង ឥឡូវនេះ រដ្ឋាភិបាលស្ថិតលើការប្រតិកម្មរបស់ពលរដ្ឋ។ ម្ខាង១ម៉ឺនគ្រួសារ ទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាល ធ្វើយ៉ាងម៉េច ឱ្យសាច់ជ្រូកហ្នឹងឡើងថ្លៃ ដើម្បីការចិញ្ចឹមមានផលចំណេញ។ ក្នុងនោះ ពលរដ្ឋជាច្រើនលានគ្រួសារ ដែលអត់ចិញ្ចឹមជ្រូក ចង់ឱ្យសាច់ជ្រូកថោក។ តម្រូវចិត្ត តែម្ខាងក៏អត់ត្រូវដែរ ដូច្នេះហើយ យើងត្រូវរកវិធី ដើម្បីឱ្យមានតុល្យភាព»។ នាយករដ្ឋមន្រ្តី អះអាងថា បញ្ហាដែលលំបាក សម្រាប់វិស័យកសិកម្មនៅពេលនេះ គឺការផលិតបានហើយ តែគ្មានទីផ្សារ។ ដូច្នេះ តម្រូវឱ្យមេដឹកនាំ រៀបចំផែនការចល័ត និងដាក់ចេញគោលដៅ ទៅតាមការរីកចម្រើន របស់ពលរដ្ឋ។ យោងតាមទិន្នន័យរបស់សមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ តម្លៃជ្រូករស់ លក់មុខកសិដ្ឋាន ទូទាំងប្រទេស មានតម្លៃប្រហែល ៧៨០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម៕ អត្ថបទទាក់ទង តម្លៃជ្រូករស់កម្ពុជា កំពុងដាំក្បាលចុះ ដោយសារការនាំចូលសាច់បង្កកពីបរទេស	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជាថា ការឡើងថ្លៃ ឬចុះថោកតម្លៃជ្រូក គឺជាបញ្ហា ដែលទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាល រកដំណោះស្រាយ ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឱ្យមានតុល្យភាព រវាងអ្នកចិញ្ចឹម និងអ្នកទទួលទាន។
មុនការប្រកួតរវាងកីឡាករម្ចាស់ផ្ទះ Rudy Agustian និង ចាន់ រតនា នៅសង្វៀន ONE: FOR HONOR នៅថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩ ក្នុងក្រុងហ្សាការតា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី គ្រូបង្វឹកគុនចម្រុះ លោក Alan Mccune ប្រចាំក្លិប Phnom Penh MMA បានបញ្ចេញទស្សនៈវិភាគគូសំខាន់នេះដូចខាងក្រោម។ លោក Alan Mccune ដែលបានបង្វឹក MMA តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៦ មកបញ្ចេញមតិដោយផ្អែកលើពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួនថា ៖«ខុន ស៊ីចាន់ បង្កើតកំហុសនៅទឹកទី១ និង ចេញយឺតដែលធ្វើឲ្យRudy Agustian យកឈ្នះបាន។ យ៉ាងណាក្ដី ស៊ីចាន់ អត់បានវាយ រយៈពេល ១ ឆ្នាំតាំងពីឈ្នះ កីឡាករឥណ្ឌូណេស៊ី Riski Umar នៅសង្វៀន ONE។ ប៉ុន្តែ Rudy បានបង្ហាញក្បាច់យ៉ាងអស្ចារ្យដោយចូលកៀក និងប្រើកម្លាំងបោក ស៊ីចាន់ ផ្ដួលលើរេញហើយឃ្លេយកឈ្នះតែម្ដង។ យ៉ាងណាមិញ រតនា ត្រូវតែបម្លាស់ទីរហ័ស និង ចេញក្បាច់គុនប្រើជំហរឲ្យបានច្រើនកុំឲ្យ Rudy ចាប់បោកបាន។ បើសិន Rudy ចាប់បោកបានច្បាស់ជាឆាប់អស់កម្លាំងមិនខាន ព្រោះ រតនា ក៏បញ្ចុះគីឡូខ្លះដែរ ដូច កាល ស៊ីចាន់ បញ្ចុះគីឡូរហូតដល់ ៦ គីឡូ មុនជួប Rudy អ៊ីចឹងដែរ»។ លោក Alan Mccune គ្រូ MMA ប្រចាំក្លិប Phnom Penh MMA គ្រូបង្វឹក MMA សញ្ជាតិស្កុតឡែនសង្កត់ធ្ងន់ថា ចាន់ រតនា ដែលតំណាងឲ្យកម្ពុជាទទួលបានការហ្វឹកហាត់ដិតដល់នៅក្លិប «សិល្បៈ» ជាមួយគ្រូបង្វឹករបស់គេមួយរយៈធំមកនេះ ហើយ រំពឹងថាកីឡាករវ័យ ៣៣ ឆ្នាំនឹងធ្វើបានល្អក្នុងជំនួបនាដើមខែឧសភានេះ។ គ្រូបង្វឹកដែលបង្ហាត់កីឡាករគុនចម្រុះខ្មែរប្រមាណ ៧០នាក់ក្នុងកម្មវិធី Khmer Warrior Challenges ក្នុងរយៈពេល៣ ឆ្នាំនៅកម្ពុជាខាងលើបានប្រាប់តិកនិកសំខាន់ដល់ ចាន់ រតនា យ៉ាងដូច្នេះ៖« រតនា ត្រូវប្រើស្នៀតចាំបាច់មួយគឺ បិទក្បាច់ចាប់ផ្ដួលទៅក្ដាររេញ របស់ Rudy និង ការពារឲ្យកុំឲ្យគេចូលកៀកដើម្បីផ្ដួល នោះ រតនា អាចឈ្នះហើយ»។ Alan Mccune មករស់នៅកម្ពុជារយៈ ៧ ឆ្នាំមកហើយ ហើយ លោកបង្ហាត់ MMA ដំបូងនៅឆ្នាំ ២០១៣ ពេលស្ថានីយទូរទស្សន៍ល្បីក្នុងស្រុក ស៊ីធីអិន និង MyTV រៀបចំជើងឯកគុនចម្រុះលើកដំបូងមានឈ្មោះថា Khmer Warrior Challenges។ ការចូលរួមបង្ហាត់កីឡាករ MMA ជំនាន់នោះ បន្ទាប់ពីទទួលបានការអញ្ជើញពីអ្នកលេងគុនចម្រុះ និង ជាអ្នកចាប់គូប្រកួត Paddy Carson។ គ្រានោះពេលចូលទៅ ស៊ីធីអិនលើកដំបូង Alan ត្រូវបានទទួលយ៉ាងរាក់ទាក់ ដែលក្នុងនោះមានសពលោក ម៉ា សេរី អតីតប្រធានផ្នែកកីឡាប្រចាំស្ថានីយ អមដោយកីឡាករប្រមាណចន្លោះពី ៧០ ទៅ ១០០ នាក់រង់ចាំការបង្ហាញក្បាច់គុនចម្រុះពី លោក ដូចជាក្បាច់ ប្រដាល់ និង តេក្វាន់ដូ ជាដើម។ ក្រៅពីគូ Rudy Agustian និង ចាន់ រតនា ក៏មានកីឡាការិនីជម្រើសជាតិកម្ពុជា នៅ ស្រីពៅ ដែលត្រូវប៉ះកីឡាការិនីម្ចាស់ផ្ទះ Priscilla Hertati Lumban Gaol ផងដែ នៅសង្វៀនជាមួយគ្នានោះ៕	អត្ថបទ៖ ស៊ីធី
សម្តេច ស ខេង បានប្រាប់សម្តេច ហ៊ុន សែន នៅក្នុងលិខិតនោះថា៖«នាយនគរបាលថ្នាក់ឧត្តមសេនីយ៍ នៃក្រសួងមហាផ្ទៃទាំង៨រូបនេះ គ្រប់អាយុត្រូវដាក់ឲ្យចូលនិវត្តតាមច្បាប់កំណត់»។ នៅក្នុងចំណោមនាយឧត្តមសេនីយ៍ទាំង៨រូបខាងលើ ដែលត្រូវបានស្នើឲ្យដាក់ចូលនិវត្ត មាននាយឧត្តមសេនីយ៍៥រូប គឺលោក ឯម សំអាន លោក តេង សាវង្ស លោក អ៊ុក គឹមលេខ លោក ឌុល គឿន ដែលជារដ្ឋលេខាធិការ និងលោក លូ រ៉ាមីន អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ ទើបតែទទួលបានគោរមងារ «សន្តិបណ្ឌិត» ពីព្រះមហាក្សត្រ។ កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧ ព្រះមហាក្សត្រ បានចេញព្រះរាជក្រឹត្យ ក្នុងការផ្តល់គោរមងារ ដល់ឧត្តមសេនីយ៍១៣រូប។ នាយឧត្តមសេនីយ៍៨រូបទៀត ដែលទទួលបានគោរមងារ «សន្តិបណ្ឌិត» ដែរនោះ គឺលោក នេត សាវឿន លោក ខៀវ សុភ័គ លោក ម៉ៅ ច័ន្ទតារា លោក ម៉ៅ ប៊ុនណារិន លោក ចាន់ គឹមសេង លោក ចាន់ អាន លោក សុខ ផល និងលោក ហេង ហាក់៕	ភ្នំពេញ៖ សម្តេច ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានដាក់លិខិតទៅកាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ដើម្បីសុំឲ្យដាក់នាយឧត្តមសេនីយ៍៨រូប ចូលនិវត្ត។ នាយឧត្តមសេនីយ៍ទាំង៨រូបនោះ រួមមាន លោក ឯម សំអាន លោក តេង សាវង្ស លោក អ៊ុក គឹមលេខ លោក ឌុល គឿន លោក លូ រ៉ាមីន លោក យូ ស៊ុនឡុង លោក ចក់ ឡេង និងលោក សួន ឈាងលី។
ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី(ADB) បានអនុម័តកម្ចីទឹកប្រាក់ ៥០ លានដុល្លារ ដើម្បីជួយពង្រីក និងកែលម្អសេវាផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត និងអនាម័យ នៅទីរួមខេត្តបាត់ដំបង កំពង់ចាម សៀមរាប និងខេត្តព្រះសីហនុ។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ADB ចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ បានបញ្ជាក់ថា ADB ក៏នឹងគ្រប់គ្រងហិរញ្ញប្បទានឥតសំណង ក្នុងទឹកប្រាក់១០ លានដុល្លារ ពីមូលនិធិជប៉ុនសម្រាប់យន្តការផ្តល់ឥណទានរួម ដែលទទួលបានមូលនិធិពីរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន ដើម្បីជួយផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់ការសាងសង់រោងចក្រសម្អាតទឹកស្អុយ សន្សំសំចៃថាមពលថ្មី ក្នុងខេត្តបាត់ដំបងផងដែរ។ លើសពីនេះ ADB ក៏នឹងគ្រប់គ្រងហិរញ្ញប្បទានកម្ចីមួយទៀត ក្នុងទឹកប្រាក់ ៤០ លានអឺរ៉ូ ស្មើនឹងជាង ៤៣លានដុល្លារ ពីទីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសបារាំង(AFD) ដែលនឹងចូលរួមផ្តល់ហិរញ្ញប្បទាន ដល់គម្រោងដែលនឹងអនុវត្តក្នុងទីក្រុងទាំង៤ ។ «ខណៈកម្ពុជាបន្តពង្រីក និងអភិវឌ្ឍន៍ទីក្រុងរបស់ខ្លួន ក្នុងល្បឿនមួយដ៏លឿន គេចាំបាច់ត្រូវធានាថា ប្រជាពលរដ្ឋ អាចទទួលបានសេវាផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត និងអនាម័យ ដែលមានសុវត្ថិភាព និងអាចជឿទុកចិត្តបាន ដើម្បីទ្រទ្រង់ដល់ផលិតភាព និងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ក៏ដូចជាកែលម្អបរិស្ថានក្នុងទីក្រុងផងដែរ»។ នេះជាបញ្ជាក់របស់ លោក Michael White អ្នកឯកទេសផ្នែកអភិវឌ្ឍទីក្រុង នៃនាយកដ្ឋានអាស៊ីអាគ្នេយ៍របស់ ADB នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ខ្លួន ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ។ អ្នកឯកទេសដដែល បន្តទៀតថា ADB នឹងសហការយ៉ាងជិតស្និទ ជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដើម្បីធានាយ៉ាងណា ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ អាចទទួលបានសេវាជាមូលដ្ឋានក្នុងទីក្រុងទាំងនេះ ពិសេសពលរដ្ឋដែលរស់នៅទីក្រុង ដែលរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅកម្ពុជា។ គេរំពឹងថានៅក្នុងឆ្នាំ២០៣០ ចំនួនប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងទីក្រុង នឹងកើនឡើងដល់ប្រមាណ ៣០ភាគរយ នៃចំនួនប្រជាជនសរុប ស្របពេលដែលតម្រូវការសេវាជាមូលដ្ឋាន ដូចជាការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត និងអនាម័យក្នុងទីក្រុង ក៏កើនឡើងដែរ ពិសេសទីក្រុង បាត់ដំបង កំពង់ចាម សៀមរាប និងព្រះសីហនុ ដែលគម្រោងនេះនឹងត្រូវអនុវត្តន៍ ។ បើតាមប្រកាសព័ត៌មាន បច្ចុប្បន្ន ប្រជាជនដែលរស់ក្នុងទីក្រុង (មិនរាប់បញ្ចូលទីក្រុងភ្នំពេញ) មានប្រមាណតែ ៤២.២ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ដែលទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត ហើយប្រមាណ ៨០.២ភាគរយ ទទួលបានសេវាអនាម័យដែលត្រូវបានកែលម្អ ក្នុងនោះគឺតែ ១០.៧ភាគរយ ប៉ុណ្ណោះ ដែលទទួលបានសេវាបង្ហូរទឹកតាមប្រព័ន្ធលូ និងសេវាសម្អាតទឹកស្អុយ។ ដូច្នេះហើយ គម្រោងផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត និងអនាម័យថ្នាក់ខេត្តនេះ នឹងកែលម្អការផ្គត់ផ្គង់ទឹកតាមបំពង់ ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង និងខេត្តកំពង់ចាម តាមរយៈការសង់រោងចក្រសម្អាតទឹកចំនួន ២ ដែលមានសមត្ថភាព ៦១.៦០០ ម៉ែត្រគូបក្នុងមួយថ្ងៃ និងបណ្តាញចែកចាយថ្មីដែលមានប្រវែងសរុប ១៦១ គីឡូម៉ែត្រ។ គម្រោងនេះ នឹងគ្របដណ្តប់ការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតតាមបំពង់ ដល់ប្រមាណ៩០ ភាគរយ នៃប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងទីក្រុង ហើយនឹងផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់ប្រជាពលរដ្ឋជាង ២០ម៉ឺននាក់ បន្ថែមទៀត។ ទាក់ទងនឹងការបង្កើនសេវាអនាម័យក្នុងទីក្រុងវិញ គម្រោងនេះ នឹងសាងសង់រោងចក្រសម្អាតទឹកស្អុយថ្មីមួយ នៅក្រុងបាត់ដំបង និងសង់ពង្រីករោងចក្រសម្អាតទឹកស្អុយ ក្នុងក្រុងព្រះសីហនុ។ រោងចក្រទាំង២នេះរួមគ្នា មានសមត្ថភាពសម្អាតទឹកស្អុយ ប្រមាណ៣ពាន់ម៉ែត្រគូប ក្នុងមួយថ្ងៃ។ គម្រោងនេះ ក៏ជួយសង់បណ្តាញលូថ្មីប្រវែង ៣៧គីឡូម៉ែត្រ បន្ថែមទៀតផងដែរ។ គម្រោង ក៏នឹងសង់ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងកាកសំណល់ថ្មីមួយ នៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម និងបណ្តាញលូថ្មីប្រវែង ៣.៧ គីឡូម៉ែត្រ ក្នុងខេត្តសៀមរាប ដើម្បីកាត់បន្ថយការបំពុលបរិស្ថាន និងកែលម្អបរិយាកាសក្នុងទីក្រុង នៅតំបន់ដែលជាគោលដៅទេសចរណ៍អន្តរជាតិមួយនេះ។ គម្រោងនេះ ក៏នឹងមានការផ្តល់ការគាំទ្រ ដល់ការកសាងសមត្ថភាពស្ថាប័ន សម្រាប់ទីភ្នាក់ងារ និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធផងដែរ។ គម្រោងនេះ មានចំណាយសរុបប្រមាណ ១១៩.១៧លានដុល្លារ ហើយរដ្ឋាភិបាល នឹងចូលរួមបដិភាគ ១០.៥៤ លានដុល្លារ ខណៈកម្មវិធីវិនិយោគអាស៊ី របស់EU នឹងផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានឥតសំណងប្រមាណ ៤.៦៧ លានអឺរ៉ូ ស្មើនឹង ៥.០៩លានដុល្លារ ដែលនឹងត្រូវគ្រប់គ្រងដោយAFD សម្រាប់គាំទ្រដល់វិធានការសន្សំសំចៃថាមពល ការ ភ្ជាប់បណ្តាញលូតាមផ្ទះដោយឥតគិតថ្លៃ និងការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាព។ គម្រោងនេះ គ្រោងនឹងបញ្ចប់នៅចុងឆ្នាំ ២០២២៕	ភ្នំពេញ៖ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) បានអនុម័តកម្ចីទំហំ៥០ លានដុល្លារ ដើម្បីជួយពង្រីក និងកែលម្អសេវាផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត និងអនាម័យ ក្នុងទីរួមខេត្តចំនួន៤ របស់កម្ពុជា គឺខេត្តបាត់ដំបង កំពង់ចាម សៀមរាប និងខេត្តព្រះសីហនុ។ កម្ចី នៃគម្រោងផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត និងអនាម័យថ្នាក់ខេត្តនេះ នឹងយកទៅសង់រោងចក្រសម្អាតទឹកចំនួន២ នៅ ខេត្តបាត់ដំបង និងនៅខេត្តកំពង់ចាម និងបណ្តាញចែកចាយថ្មីប្រវែង១៦១ គីឡូម៉ែត្រ។ សង់រោងចក្រសម្អាតទឹកស្អុយថ្មីមួយ នៅក្រុងបាត់ដំបង និងពង្រីករោងចក្រសម្អាតទឹកស្អុយ ក្នុងក្រុងព្រះសីហនុ ព្រមទាំងសង់បណ្តាញលូថ្មីប្រវែង៣៧គីឡូម៉ែត្រ។ សាងសង់ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងកាកសំណល់ថ្មីមួយ នៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម និងសង់បណ្តាញលូថ្មីប្រវែង ៣.៧ គីឡូម៉ែត្រ ក្នុងខេត្តសៀមរាប។
តើមានអ្វីខ្លះទៅ? អ្នកអាចញ៉ាំតែបៃតង ព្រោះតែមួយប្រភេទនេះ មានផ្ទុកសារធាតុដែលអាចជួយធ្វើឲ្យអ្នកមានរាងស្អាតបាន ដោយធ្វើឲ្យអ្នកស្រកទម្ងន់បានសម្រេច។ ដូចនេះ អ្នកអាចញ៉ាំតែបៃតងបាន ប៉ុន្តែមិនអាចពិសារក្នុងពេលឃ្លានឡើយ ព្រោះអាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ក្រពះរបស់អ្នក។ អ្នកក៏អាចញ៉ាំតែអ៊ូឡុងផងដែរ ព្រោះក្នុងនោះមានផ្ទុកសារធាតុដែលអាចជួយឲ្យអ្នកមិនញ៉ាំច្រើនឡើយ ទោះបីជាអ្នកឃ្លានខ្លាំងប៉ុណ្ណាក៏ដោយ។ ដូចនេះ អ្នកនឹងមិនងាយឡើងទម្ងន់ឡើយ ព្រោះអ្នកមិនពិសារហួសកំណត់ ទោះជាអ្នកមិនឃ្លានខ្លាំងក៏ដោយ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ខាងក្រោមនេះយើង នឹងបង្ហាញអ្នកពីតែ២ប្រភេទដែលអាចធ្វើឲ្យអ្នកមានរាងស្អាតបាន។
នៅតំបន់ក្បែរវត្តសន្សំកុសលនេះ គេសង្កេតឃើញមានការតែងតែស្ទះផ្លូវជាប្រចាំ ដោយសារជាតំបន់ប្រជុំជន មានផ្លូវបត់ច្រើន និងមានអាជីវករលក់ដូរនៅតាមចិញ្ចើមផ្លូវច្រើនផងដែរ។ ការចុះរុះរើនេះធ្វើឡើងស្របទៅតាមយុត្តិនាការណ៍រំដោះចិញ្ចើមផ្លូវរបស់សាលារាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាដោះស្រាយបញ្ហាស្ទះផ្លូវ និងរំដោះចិញ្ចើមផ្លូវ ដែលត្រូវបានគេរំលោភអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ៕ ខាងក្រោមនេះគឺជាសកម្មភាពនៃការចុះរំដោះចិញ្ចើមផ្លូវរបស់អាជ្ញាធរចណ្ឌចំការមន៖	ដើម្បីបញ្ចៀសការកក់ស្ទះចរាចរណ៍ អាជ្ញាធរខណ្ឌចំការមនបានចុះរំដោះចិញ្ចើមផ្លូវនៅបណ្ដោយផ្លូវ ២៧១ ក្នុងសង្កាត់ផ្សារដើមថ្កូវ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៧ ។
ដែនជម្រកសត្វព្រៃសៀមប៉ាង ត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីធានាការថែទាំជម្រកសត្វព្រៃ និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងធានាឱ្យមានការបំពេញលក្ខខណ្ឌចាំបាច់សម្រាប់ប្រភេទសត្វ រុក្ខាជាតិ និងជីវៈចម្រុះ។ នេះបើយោងតាមអនុក្រឹត្យដែលចុះហត្ថលេខាដោយ សម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា នៅថ្ងៃដើមខែវិច្ឆិកា។ បើតាមអនុក្រឹតដដែល ដែនជម្រកសត្វព្រៃសៀមប៉ាងនេះ នឹងផ្តល់ផលិតផល និងសេវាកម្មធម្មជាតិ សម្រាប់ប្រើប្រាស់ប្រកបដោយនិរន្តរភាព ព្រមទាំងលើកកម្ពស់ការចូលរួមរបស់សហគមន៍មូលដ្ឋាន ក៏ដូចជាសាធារណជន ក្នុងការរួមចំណែកគ្រប់គ្រង ការពារ និងអភិរក្សជីវៈចម្រុះ និងធនធានធម្មជាតិក្នុងតំបន់ឱ្យបានគង់វង្ស។ ទាក់ទងនឹងការបង្កើតដែនជម្រកសត្វព្រៃសៀមប៉ាងនេះដែរ លោក នេត្រ ភក្ត្រា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន បានបញ្ជាក់ក្នុងបណ្តាញតេឡេក្រាមប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ការដាក់បញ្ចូលដែនជម្រកសត្វព្រៃសៀមប៉ាងខាងលិចដែលមានផ្ទៃដី៦៥,៣៨៩ ជាមួយនឹងដែនជម្រកសត្វព្រៃសៀមប៉ាង ទៅជាតំបន់ការពារធម្មជាតិតែមួយនេះ នឹងជួយសម្រួលដល់ការគ្រប់គ្រង និងធ្វើឱ្យការអភិរក្សកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព ដោយកាត់បន្ថយនូវការិយាល័យធិបតេយ្យ និងចំណេញថវិកា។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបានបន្ថែមថា៖«ដែនជម្រកសត្វព្រៃសៀមប៉ាង» និង«សៀមប៉ាងខាងលិច» ភាគច្រើនគ្របដណ្តប់ទៅដោយព្រៃល្បោះស្ងួត ព្រៃពាក់កណ្តាលស្រោង និងវាលស្មៅសាវាណា ដែលបន្តភ្ជាប់គ្នាឆ្លងព្រំប្រទល់នៃតំបន់ទាំងពីរ ដែលជាផ្នែកមួយនៃតំបន់អេកូឡូស៊ីព្រៃត្រូពិចស្ងួតទន្លេមេគង្គក្រោម ដែលជាផ្នែកមួយនៃតំបន់ជីវចម្រុះមានតម្លៃនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ភូមា មានសារៈសំខាន់ខ្ពស់សម្រាប់ការអភិរក្ស។ នៅក្នុងតំបន់នេះ សម្បូរទៅដោយសត្វកម្រ ដូចជាសត្វត្មោត សត្វត្រដក់ សត្វដំរី ទន្សោង សត្វក្រៀលជាដើម»។ តាម លោក នេត្រ ភក្ត្រា បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាមានតំបន់ការពារធម្មជាតិចំនួន៥៦ គ្របដណ្តបើលើផ្ទៃដីប្រមាណ ៧,២លានហិកតា ឬស្មើនឹង៤១ភាគរយ នៃផ្ទៃប្រទេស៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចបញ្ចូលដែនជម្រកសត្វព្រៃសៀមប៉ាងលិច និងដែនជម្រកសត្វព្រៃសៀមប៉ាង ទៅជាតំបន់ការពារធម្មជាតិតែមួយឈ្មោះថា«ដែនជម្រកសត្វព្រៃសៀមប៉ាង» ដើម្បីធានាបាននូវការថែទាំជម្រកសត្វព្រៃ និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី។ នេះបើយោងតាមអនុក្រឹតចុះថ្ងៃទី៦ វិច្ឆិកា។ តាមអនុក្រឹតនេះ តំបន់ការពារធម្មជាតិ«ដែនជម្រកសត្វព្រៃសៀមប៉ាង» មានផ្ទៃដីសរុប១៣៣,៧០៧.៧៣ហិកតា ស្ថិតក្នុងភូមិសាស្ត្រឃុំសន្តិភាព, ឃុំថ្មកែវ និងឃុំព្រែកមាស ក្នុងស្រុកសៀមប៉ាង ខេត្តស្ទឹងត្រែង ។
លោក Ratcliffe ជាបុគ្គលមួយរូបដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងក្នុងនាមជាមហាសេដ្ឋីអង់គ្លេស និងជាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន INEOS។ លោកក៏ជាអ្នកគាំទ្រក្រុមបិសាចក្រហមម្នាក់ផងដែរ។ មហាសេដ្ឋីអង់គ្លេសរូបនេះបានដាក់ការដេញថ្លៃលើក្លិបបិសាចក្រហមកាលពីខែកុម្ភៈកន្លងទៅ។ ក្លិបបិសាចក្រហមត្រូវបានម្ចាស់កម្មសិទ្ធិបច្ចុប្បន្នគ្រួសារ Glazer សម្រេចចិត្តដាក់លក់កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ហើយលោក Ratcliffe ត្រូវបានគេដឹងថាជាមនុស្សដំបូងដែលបង្ហាញការចាប់អារម្មណ៍លើក្លិប Man United។ បន្ទាប់មកការប្រជែងដេញថ្លៃក្លិបបិសាចក្រហមក៏មានការចូលរួមជាច្រើនភាគីដែលជាក្រុមហ៊ុនមកពីអាម៉េរិក ក៏ដូចជាពីសំណាក់ព្រះអង្គម្ចាស់ Sheikh Jassim bin Hamad Al Thani ដែលជាម្ចាស់ធនាគាដ៏ធំរបស់កាតា។ ខណៈពេលដែលតម្លៃនៃការដេញថ្លៃពិតប្រាកដមិនទាន់ច្បាស់លាស់ ប៉ុន្តែរបាយការណ៍បានឱ្យដឹងថាគ្រួសារ Glazer ចង់បានប្រាក់ប្រមាណជាង ៥,៩ពាន់លានផោន (៧,២ពានលានដុល្លារ) ប្រសិនបើពួកគេត្រូវលក់ក្លិបដែលមានមូលដ្ឋានក្នុងក្រុង Manchester មួយនេះ។ តម្លៃ ៧,២ពានលានដុល្លារនេះ នឹងអាចក្លាយជាតម្លៃបំបែកកំណត់ត្រាពិភពលោក ក្នុងនាមក្លិបកីឡាមានតម្លៃថ្លៃបំផុត។ តែយ៉ាងណាបើតាមការសែត Forbes ដ៏ល្បីរបស់អាម៉េរិកបានប៉ាន់ស្មានតម្លៃរបស់ក្រុមបិសាចក្រហមថាមានតម្លៃប្រមាណជាង ៥,២ពាន់លានដុល្លារបូករួមទាំងបំណុល។ នាកិច្ចសម្ភាសមួយជាមួយកាសែត Wall Street Journal លោក Ratcliffe បានពណ៌នាពីដំណើរនៃការទិញក្លិបបិសាចក្រហមថាគួរតែគិតតម្លៃក្លិបជាទ្រព្យសម្បត្តិសហគមន៍ ជាជាងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ។ ការលើកឡើងខាងលើ មហាសេដ្ឋីអង់គ្លេស វ័យ៧០ឆ្នាំ ចង់បានន័យថាការចំណាយប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារដើម្បីទិញយកក្លិប Man Utd ជាការខ្ជះខ្ជាយសម្រាប់ខ្លួន។ «តើអ្នកសម្រេចចិត្តលើតម្លៃរបស់គំនូររបៀបណា? តើអ្នកសម្រេចចិត្តលើតម្លៃរបស់ផ្ទះមួយរបៀបណា? វាមិនទាក់ទងទៅនឹងតម្លៃនៃការសាងសង់ ឬក៏មិនទាក់ទងទៅនឹងតម្លៃនៃការលាបពណ៌នោះទេ។ អ្វីដែលអ្នកមិនចង់ធ្វើនោះគឺមិនចង់ខ្ចះខ្ចាយប្រាក់ដោយឆោតល្ងង់សម្រាប់របស់អ្វីមួយនោះដែលគ្មានប្រយោជន៍ ហើយអ្នកនឹងស្តាយក្រោយ។»។ លោក Jim Ratcliffe បាននិយាយបែបនេះ៕	មហាសេដ្ឋីអង់គ្លេសលោក Jim Ratcliffe មិនខ្ចះខ្ចាយប្រាក់ដោយភាពឆោតល្ងង់សម្រាប់ទិញក្លិប Manchester United នោះទេ ខណៈដែលកាលបរិច្ឆេទនៃការដេញថ្លៃដំណាក់កាលចុងក្រោយខិតជិតមកដល់។
សេចក្តីជូនដំណឹង បានឲ្យដឹងថា សពរបស់ឧបាសិកា ប៊ុន ស៊ាងលី តម្កល់ធ្វើបុណ្យ នៅភូមិគ្រឹះរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន និងសម្តេច ប៊ុន រ៉ានី ស្ថិតក្នុងសង្កាត់ចតុមុខ ខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ។ យោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹង នៅព្រឹកថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា សព នឹងត្រូវដង្ហែយកទៅបញ្ចុះនៅភូមិទី២ ឃុំរការខ្នុរ ស្រុកក្រូចឆ្មារ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ សុខភាពរបស់ឧបាសិកា ប៊ុន ស៊ាងលី មានសភាពធ្ងន់ធ្ងរតាំងពីអំឡុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ មកម្ល៉េះ។ កាលនោះ សម្តេច ហ៊ុន សែន សម្រេចមិនទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន-កូរ៉េ និងកិច្ចប្រុំមេគង្គ-កូរ៉េ នៅកូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីនៅមើលម្តាយក្មេក ដែលត្រូវបានបញ្ជូនទៅង្រ្គោះបន្ទាន់ នៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែតរ។ ពេលបញ្ជូនដល់មន្ទីរពេទ្យ ឧបសិកា ប៊ុន ស៊ាងលី ត្រូវក្រុមគ្រូពេទ្យ ជួយសង្គ្រោះបាន ហើយក៏បានធូរស្បើយបន្តិចវិញ។ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់ចេញព្រះរាជក្រឹត្យ ប្រោសព្រះរាជទាននូវគោរមងារដល់ឧបាសិកា ប៊ុន ស៊ាងលី ជា «អ្នកឧកញ៉ា ព្រឹទ្ធមហាឧបាសិកា ធម្មញ្ញាណវិវឌ្ឍនា ប៊ុន ស៊ាងលី»៕	ឧបាសិកា ប៊ុន ស៊ាងលី មាតាបង្កើតរបស់សម្តេច ប៊ុន រ៉ានី និងត្រូវជាមាតាក្មេករបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បានទទួលមរណភាព ក្នុងព្រះជន្មាយុ៩៦ឆ្នាំ ដោយជរាពាធ នៅម៉ោង២និង១២នាទី ទៀបភ្លឺ នាថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២០។ លុះម៉ោងជិត៣ទៀបភ្លឺ សម្តេច ហ៊ុន សែន ក៏បង្ហោះដំណឹងមរណភាពនេះ លើទំព័រហ្វេសប៊ុក។
យានសម្រាប់ចុះចតនៃក្រុមហ៊ុន Astrobotic Technoloy បានដាក់លើរ៉ុក្កែតថ្មីប្រភេទVulcan របស់ក្រុមហ៊ុន United Launch Alliance ។ រ៉ុក្កែត Vulcan បានហោះកាត់ផ្ទៃមេឃនៃរដ្ឋ Florida ដោយបញ្ជូនយានអវកាសនៅលើគន្លងវិថីទៅកាន់ឋានព្រះច័ន្ទ ដែលនឹងប៉ុនប៉ងចុះចតនៅថ្ងៃទី ២៣ ខែកុម្ភៈ។ ក្រុមហ៊ុននៅក្រុង Pittsburgh នេះមានគោលបំណងក្លាយជាអាជីវកម្មឯកជនដំបូងគេដែលទទួលបានជោគជ័យនៅលើឋានព្រះច័ន្ទ ដែលមានតែប្រទេសចំនួនបួនប៉ុណ្ណោះដែលបានសម្រេច។ ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុនមួយនៅក្រុង Houston ក៏មានយានចុះចតដែលត្រៀមរួចជាស្រេចដើម្បីហោះហើរ ហើយអាចទៅចុះចតលើផ្ទៃព្រះច័ន្ទ មុនដោយសារហោះផ្លូវត្រង់ជាង។ ទីភ្នាក់ងារអវកាស NASA បានផ្តល់ឱ្យក្រុមហ៊ុនទាំងពីរនេះនូវទឹកប្រាក់រាប់លានដុល្លារដើម្បីសាងសង់និងហោះហើរយានចុះចតនៅឋានព្រះច័ន្ទរបស់ពួកគេ។ ទីភ្នាក់ងារអវកាសចង់ឱ្យយានចុះចតឯកជនគ្របដណ្តប់លើអវកាសជាមុនសិន មុននឹងអវកាសយានិកទៅដល់ ខណៈពេលដែលផ្តល់ការពិសោធន៍បច្ចេកវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្ត្ររបស់ NASA ក៏ដូចជាសម្រាប់អតិថិជនផ្សេងទៀត។ កិច្ចសន្យារបស់ក្រុមហ៊ុន Astrobotic សម្រាប់ យានចុះចតPeregrine មានតម្លៃ ១០៨ លានដុល្លារ។ ពេលវេលាចុងក្រោយដែលសហរដ្ឋអាមេរិកធ្វើបេសកកម្មចុះចតនៅឋានព្រះច័ន្ទគឺនៅខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៧២។ លោក Gene Cernan នៃ Apollo 17 និង លោក Harrison Schmitt បានក្លាយជាបុរសទី ១១ និង ១២ ដែលដើរលើឋានព្រះច័ន្ទ ដោយបិទយុគសម័យដែលនៅតែជាកំពូលរបស់ទីភ្នាក់ងារ NASA៕	យានសម្រាប់ចុះចតនៅឋានព្រះច័ន្ទដំបូងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងរយៈពេលជាង ៥០ ឆ្នាំត្រូវបានបាញ់បង្ហោះទៅកាន់ឋានព្រះច័ន្ទ នាថ្ងៃទី៨ មករា ដោយបើកដំណើរការដោយក្រុមហ៊ុនឯកជន លើការប្រណាំងប្រជែងក្នុងលំហអាកាស ដើម្បីធ្វើការដឹកជញ្ជូនសម្រាប់ទីភ្នាក់ងារអវកាស NASA និងអតិថិជនផ្សេងទៀត ។
ក្នុងនាមជាសហប្រធាន និងទីប្រឹក្សាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងកិច្ចការវប្បធម៌ស្ថានទូតបារាំងប្រចាំកម្ពុជា លោក Christophe GIGAUAUT បានកោតសរសើរដល់ភាគីនានា ដែលបានរៀបចំកិច្ចប្រជុំដោយផ្ទាល់នៅពេលនេះ ដែលបង្ហាញពីស្មារតីនៃការខិតខំប្រឹងប្រែង លើការងារអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរ ដែលសម្រេចលទ្ធផលជាច្រើនគួរជាទីមោទកភាព។ រូបថត៖ ហ្វេសប៊ុកអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា តំណាងអង្គការយូណេស្គូប្រចាំកម្ពុជា លោក Sadar Umar ALAM ក៏បានអរគុណដល់ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ និងក្រុមអ្នកជំនាញការអាដហុក អាយស៊ីស៊ី-អង្គរ ដែលបន្តបេសកកម្មការងាររបស់ខ្លួនក្នុងការរៀបចំកិច្ចប្រជុំនេះ ក៏ដូចជាការធ្វើឱ្យមានឡើងវិញ នូវសកម្មភាពចុះត្រួតពិនិត្យតាមការដ្ឋានការងារ ក្នុងតំបន់ប្រាសាទ ដែលកន្លងមក ត្រូវរាំងស្ទះដោយសារបញ្ហាកូវីដ១៩។ បន្ថែមពីនេះ ក្នុងនាមយូណេស្គូ លោក ALAM ក៏បានអរគុណចំពោះអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ដែលធ្វើឱ្យសមិទ្ធផលការងារជាច្រើនកកើតឡើង ក្នុងកាលៈទេសៈដ៏លំបាក រយៈពេល២ឆ្នាំមកនេះ ទោះការងារខ្លះមានភាពរាំងស្ទះក៏ដោយ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា សម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ ដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍ប្រកដដោយចីរភាពទាំងក្នុងផ្នែកសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា។ រូបថត៖ ហ្វេសប៊ុកអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា កិច្ចប្រជុំបច្ចេកទេសនេះ អ្នកជំនាញ ឬអ្នកគ្រប់គ្រងតាមការដ្ឋាននានា បានឡើងធ្វើបទបង្ហាញរបស់ខ្លួន ដែលបាននិងកំពុងធ្វើ ដើម្បីរាយការណ៍ដល់អ្នកជំនាញការអាដហុករបស់អាយស៊ីស៊ី-អង្គរ បានដឹង និងរង់ចាំទទួលអនុសាសន៍នានា ក្នុងការយកទៅអនុវត្តន៍ការដ្ឋានជាបន្តទៀត។ សូមបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំរបស់គណៈកម្មាធិការអន្តរជាតិអាយស៊ីស៊ី-អង្គរ នៅពេលនេះ ធ្វើឡើងរយៈពេល២ថ្ងៃ ដោយថ្ងៃទី២៤ ជាកិច្ចប្រជុំបច្ចេកទេសលើកទី៣៥ និងថ្ងៃទី២៥ ជាកិច្ចប្រជុំពេញអង្គលើកទី២៨។ កិច្ចប្រជុំនេះធ្វើឡើងនៅសណ្ឋាគារ សូហ្វីតែល អង្គរភូគីត្រា ដែលមានអ្នកចូលរួមដោយផ្ទាល់ប្រមាណ១៥០នាក់ និងតាមប្រព័ន្ធអនឡាញប្រមាណ១០០នាក់៕	សៀមរាប៖ កិច្ចប្រជុំបច្ចេកទេសលើកទី៣៥ នៃគណៈកម្មាធិការអន្តរជាតិ សម្របសម្រួល កិច្ចគាំពារ និងអភិរក្សតំបន់រមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្រ្តអង្គរ ហៅកាត់ថា អាយស៊ីស៊ី-អង្គរ ត្រូវបានរៀបចំឡើងវិញនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ក្រោយខកខានកិច្ចប្រជុំរយៈពេល២ឆ្នាំ ដោយសារបញ្ហាកូវីដ១៩។
១. ម៉ាស្សាស្បែកក្បាល អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែម៉ាស្សាស្បែកក្បាលថ្នមៗដើម្បីជម្រុញចរន្តឈាមហូរផ្គត់ផ្គង់អុកស៊ីសែនគ្រប់គ្រាន់ដល់ឬសនៃសក់។ ២. ប្រើប្រាស់ប្រទាលកន្ទុយក្រពើ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាបម៉ាស្សាជែលប្រទាលកន្ទុយក្រពើលើស្បែកក្បាលស្អាត។ ទុកចោលសម្រាប់រយៈពេល ៣០ នាទី សឹមលាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកក្ដៅឧណ្ហៗជាការស្រេច។ ៣. រូបមន្តស៊ុតនិងប្រេងអូលីវ លាយស៊ុត ១ គ្រាប់ជាមួយប្រេងអូលីវ ១ ស្លាបព្រាបាយ រួចកូរវឹកឱ្យសព្វ។ ក្រោយពីកក់សម្អាតសក់ជាមួយសាប៊ូរួចរាល់ ចូរប្រើកន្សែងជូតផ្ដិតសក់ដើម្បីកុំឱ្យសើមខ្លាំងពេក បន្ទាប់មកសឹមលាបល្បាយលើសក់ ពិសេសត្រង់ចុងសក់។ រុំសក់ជាមួយកន្សែងស្ងួត ឬមួកផ្លាស្ទិកសម្រាប់ពាក់ងូតទឹកសម្រាប់រយៈពេលពី ១០ ទៅ ២០ នាទី (មិនត្រូវលើសពីនេះ) ។ លាងសម្អាតសក់ចេញឱ្យស្អាតសព្វ និងបន្តប្រើប្រាស់ក្រែមបន្ទន់សក់សម្រាប់រយៈពេលពី ២ ទៅ ៣ នាទី សឹមលាងសម្អាតសក់ចេញម្ដងទៀតជាមួយទឹកធម្មតាជាការស្រេច។ អនុវត្តឱ្យបានមួយខែម្ដង និងមិនគួរលើសពីនេះឡើយ។ ៤. ធ្វើលំហាត់ប្រាណឱ្យបានទៀងទាត់ ការធ្វើលំហាត់ប្រាណសម្រួលដល់ចរន្តឈាមដែលជួយផ្ដល់ឱ្យគ្រប់ផ្នែកនៃរាងកាយនូវអុកស៊ីសែនគ្រប់គ្រាន់តាមការចាំបាច់។ ម្យ៉ាងវិញទៀតអត្រានៃចង្វាក់បេះដូងកើនឡើងនៅពេលធ្វើលំហាត់ប្រាណជួយផ្ដល់ឱ្យស្បែកក្បាលនូវអុកស៊ីសែនតាមតម្រូវការជម្រុញដល់ការលូតលាស់នៃសក់។ ៥. រៀនទទួលទានរបបអាហារសុខភាពល្អ អ្វីដែលអ្នកទទួលទាន និងរបៀបដែលអ្នកមើលថែរាងកាយសុទ្ធតែមានឥទ្ធិពលលើសុខភាពសក់របស់អ្នក។ ការទទួលទានបន្លែ ផ្លែឈើ ការទទួលទានទឹកបានគ្រប់គ្រាន់ និងធ្វើលំហាត់ប្រាណជាប្រចាំ គឺចាំបាច់ណាស់សម្រាប់សុខភាពរាងកាយទាំងមូល រួមទាំងការលូតលាស់នៃសក់។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរចូររក្សាឱ្យបាននូវរបៀបរស់នៅមានសុខភាពល្អនិងរបបអាហារត្រឹមត្រូវ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ចង់ឱ្យសក់ដុះកាន់តែលឿនមិនពិបាកឡើយ! (អាន ៖ ស្បែកកូនរបស់អ្នកនឹងស្អាតហើយមិនរមាស់បើធ្វើតាមវិធីនេះ តើកូនស្រីរបស់អ្នកចេះតែរមាស់ស្បែកមែនទេ?) គួរធ្វើបែបណាទៅ? ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីគន្លឹះងាយៗជួយពន្លឿនការលូតលាស់នៃសក់ ៖
នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងចំណោមអ្នកជំងឺជាង២៣.៨៤លាននាក់ មានជិត៤០ម៉ឺននាក់ស្លាប់។ ប្រេស៊ីល ស្លាប់ជាង២០ម៉ឺននាក់ក្នុងចំណោមអ្នកជំងឺជាង៨.៣២លាននាក់ ឥណ្ឌាស្លាប់ជាង១៥ម៉ឺននាក់ក្នុងចំណោមអ្នកជំងឺជាង១០.៥២លាននាក់ រីឯម៉ិកស៊ិក មានអ្នកស្លាប់ជាង១៣.៧៩លាននាក់ក្នុងចំណោមជាង១.៥៨លានករណី។ ប្រទេសចំនួន២៦ទៀតមានអ្នកស្លាប់ចន្លោះពីជាង១ម៉ឺននាក់ ទៅជិត៩ម៉ឺននាក់ ក្នុងនោះ១៥ប្រទេសមានករណីឆ្លងលើសពី១លាន ដែលរួមមានរុស្ស៊ី ចក្រភពអង់គ្លេស បារាំង តួកគី អ៊ីតាលី អេស្ប៉ាញ អាល្លឺម៉ង់ កូឡុំប៊ី អាហ្សង់ទីន ប៉ូឡូញ អ៊ីរ៉ង់ អាហ្វ្រិកខាងត្បូង អ៊ុយក្រែន និងប៉េរូ។ នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឥណ្ឌូណេស៊ី ស្លាប់ជាង២៥០០០នាក់ ហ្វីលីពីនស្លាប់៩៧៣៩នាក់ ម៉ាឡេស៊ី ៥៧៨នាក់ មីយ៉ាន់ម៉ា ២៩១២នាក់ ថៃ៦៩នាក់ វៀតណាម ៣៥នាក់ សិង្ហបុរី២៩នាក់ និងព្រុយណេ៣នាក់៕	គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៥ ខែមករា នេះ អ្នកកើតកូវីដ-១៩លើពិភពលោកឡើងដល់ជាង២លាននាក់ក្នុងចំណោមអ្នកជំងឺជាង៩៣.៥លាននាក់ ហើយក្រៅពីនោះ ជាង៦៦.៨លាននាក់ បានជាសះស្បើយ។ សហរដ្ឋអាមេរិក ប្រេស៊ីល ឥណ្ឌា និងម៉ិកស៊ិក មានចំនួនស្លាប់ច្រើនជាងគេបំផុត។
បើនិយាយអំពីជំងឺធ្លាក់ ឬបាក់ទឹកចិត្ត អ្នកប្រហែលជាគិតថា វាអាចកើតតែមនុស្សធំ និងវ័យចំណាស់នោះទេ ប៉ុន្តែ តាមពិតទៅ វាអាចកើតលើកុមារ និងសូម្បីតែទារក ដែលកំពុងតែស្ថិតនៅក្នុងពោះម្តាយ។ ការបាក់ទឹកចិត្ត អាចកើតឡើងដោយសារតែការផ្លាស់ប្តូរនានា នៅក្នុងខួរក្បាល ដែលធ្វើឲ្យលេចចេញ នូវរោគសញ្ញាអវិជ្ជមានជាច្រើន ហើយប៉ះពាល់ដល់ជីវិតរស់នៅ។ សម្ពាធការងារ ជីវិតមានទុក្ខសោក បញ្ហាសុខភាព និងវិបត្តិគ្រួសារ អាចធ្វើឲ្យម្តាយបាក់ទឹកចិត្ត និងមានវិបត្តិផ្លូវចិត្ត ហើយស្ថានភាពនេះហើយ ដែលអាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ ដល់សុខភាព ខួរក្បាល និងការគិតរបស់ទារកនៅក្នុងផ្ទៃ។ ការសិក្សាជាច្រើនបានបង្ហាញ ម្តាយដែលគិតច្រើន ឬមានបញ្ហាផ្លូវចិត្តបែបនេះ ច្រើនតែធ្វើឲ្យខួរក្បាលទារក លូតលាស់មិនបានល្អ។ ដូច្នេះ ម្តាយគ្រប់រូបគួរតែមានពេលដើរលំហែ សម្រាក និងបន្ធូរសម្ពាធនានា នៅពេលមានផ្ទៃពោះ៕	តើអ្នកជឿទេថា សុខភាព និងខួរក្បាលរបស់ទារក អាចទទួលរងផលប៉ះពាល់ ដោយសារតែអារម្មណ៍ និងជំងឺផ្លូវចិត្តរបស់ម្តាយ?
អត្ថបទទាក់ទង លោក Ryu Hirose ជាគ្រូបង្គោលថ្មីរបស់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា ជំនួសលោក Felix លោក Felix Dalmas៖ ទោះចាកចេញ តែបេះដូងនៅជាមួយក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជាជានិច្ច Honda៖ ខ្ញុំមានកិត្តិយសណាស់ដែលបានបន្តដឹកនាំគោព្រៃកម្ពុជាដល់ស៊ីហ្គេម ២០២៣ លោក Keisuke Honda និងក្រុមការងារ បន្តកិច្ចសន្យាដឹកនាំជម្រើសជាតិកម្ពុជា វីដេអូដែលបង្ហោះក្នុងផេកផ្លូវការរបស់សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្បុជា (FFC) ដែលមានរយៈពេលជាង១នាទី Honda ដែលទើបយល់ព្រមបន្តកិច្ចសន្យាដឹកនាំគោព្រៃកម្ពុជារហូតដល់ឆ្នាំ២០២៣ មិននិយាយអ្វីច្រើននោះទេ ក្រៅតែពីក្រុមជម្រើសជាតិ។ អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិជប៉ុនរូបនេះ ចង់ប្រាប់កូនក្រុម និងក្រុមអ្នកគាំទ្រកម្ពុជាទាំងអស់ពីគោលបំណងរបស់លោក ក្នុងការបន្តធ្វើជាអ្នកចាត់ការទូទៅ គឺផ្តោតសំខាន់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣ ខណៈកម្ពុជាទទួលបានសិទ្ធធ្វើម្ចាស់ផ្ទះជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ «សួស្តីអ្នកទាំងអស់គ្នា វីដេអូមួយនេះគឺទាក់ទងនឹងក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា ខ្ញុំពិតជារីករាយក្នុងការបន្តកុងត្រាជាមួយកម្ពុជាក្នុងតួនាទីជាអ្នកចាត់ការទូទៅ។ គោលដៅរបស់យើងគឺការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមនៅឆ្នាំ២០២៣។ ដូចគ្រប់គ្នាបានដឹងហើយថា មានក្រុមជម្រើសជាតិច្រើនដែលខ្លាំងជាងយើង ប៉ុន្តែយើងនឹងព្យាយាមយកឈ្នះក្រុមទាំងនោះ»។ អតីតសមាជិកក្រុមជម្រើសជាតិជប៉ុន អះអាងដូច្នេះ មុនលោកអរគុណចពោះការគាំទ្ររបស់កម្ពុជា និងស្នើគាំទ្រខ្លួន និងជម្រើសជាតិបន្តទៀត៕ Honda ដែលទើបចូលរួមជាមួយក្លិប Neftci PFK នៃលីគកំពូលអាស៊ែបៃហ្សង់ ធ្លាប់បានបញ្ជាក់ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថា លោកចង់ឲ្យក្រុមកម្ពុជាមានរបៀបលេងថ្មី និងជួយផ្សព្វផ្សាយកម្ពុជាទៅកាន់ពិភពលោកផងនោះ ថែមទាំងប្តេជ្ញាជួយក្រុមកម្ពុជា ឱ្យអស់ពីសម្ថភាពតែម្តង។ អ្នកចាត់ការវ័យ៣៤ឆ្នាំរូបនេះ ទើបនាំយកលោក Ryu Hirose មកធ្វើជាគ្រូបង្គោលថ្មីរបស់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា ដើម្បីជំនួសលោក Felix Dalmas ដែលបានបញ្ចប់ការងារនេះ។ Honda នឹងត្រូវចាប់ដៃគូជាមួយលោក Hirose ក្នុងគម្រោងការជួយគោព្រៃកម្ពុជានៅឆ្នាំ ២០២៣៕	លោក Keisuke Honda នៅព្រឹថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា បានប្រកាសតាមរយៈវីដេអូថា គោលដៅចម្បងរបស់លោក និងក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា គឺការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម (SEA Games) ឆ្នាំ២០២៣ ដែលកម្ពុជាធ្វើម្ចាស់ផ្ទះ។
កីឡា Juit Jitsu របស់កីឡាការិនី ខាន់ ចេសា ដែលទើបឈ្នះមេដាយមាសពីការប្រកួតកីឡាអាស៊ីនៅឥណ្ឌូណេស៊ីកាលពីពេលថ្មីៗ ត្រូវបានម្ចាស់ផ្ទះហ្វីលីពីន ឯកភាពដាក់ក្នុងការប្រកួតប្រជែងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០១៩ តាមការស្នើសុំរបស់កម្ពុជា។ ក្រៅពីនេះ មានកីឡាសក្តានុពលមួយចំនួនទៀតរួមមាន តេក្វាន់ដូ, ប៉េតង់, វ៉ូវីណាម ប៊ីយ៉ាស្នូកឃ័រ និងសូហ្វតិន្នីស។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា ដែលបានចូលរួមកិច្ចប្រជុំស្តីពីប្រភេទកីឡាស៊ីហ្គេម នៅប្រទេសហ្វីលីពីន កាលពីពេលថ្មីនេះ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖ «ក្រោយតស៊ូមតិ ប្រភេទកីឡាដែលយើងបានស្នើសុំជាង៩០ភាគរយត្រូវបានដាក់បញ្ជូលក្នុងការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣០នៅឆ្នាំ២០១៩។ ប្រភេទកីឡាយើងបានដាក់ហើយ តែអ្វីដែលសំខាន់ គឺត្រូវតស៊ូមតិលើចំនួនវិញ្ញាសា ព្រោះអាចមានវិញ្ញាសាមួយចំនួនត្រូវបានដាក់ចូល និងមិនដាក់ចូល។ ប៉ុន្តែចំពោះរឿងវិញ្ញាសា គេផ្តល់អាទិភាពដល់ម្ចាស់ផ្ទះជាអ្នកកំណត់»។ តាមរយៈវត្តមានរបស់កីឡាសក្តានុពលខាងលើ លោក វ៉ាត់ ចំរើន រំពឹងថា កម្ពុជានឹងទទួលបានមេដាយមាសពីរខ្ទង់ សម្រាប់ការចូលរួមលើកនេះ។ ការរំពឹងបែបនេះ បន្ទាប់ពីលោកជឿជាក់ថា កីឡាសក្តានុពលដែលកម្ពុជាបានស្នើទាំងនោះ នឹងដណ្តើមបានមេដាយមាសពីព្រឹត្តិការណ៍នេះ។ កម្ពុជានឹងប្រើស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០១៩ នៅហ្វីលីពីន និងស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២១ នៅវៀតណាម ធ្វើជាយុទ្ធសាស្ត្រវាស់ស្ទង់សមត្ថភាពរបស់កីឡាករ-កីឡាការិនី ដើម្បីវាយតម្លៃពីសក្តានុពលនៃប្រភេទកីឡានីមួយៗ មុនដាក់ចេញយុទ្ធសាស្ត្រចុងក្រោយឆ្ពោះទៅកាន់ស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣។ កីឡាមួយចំនួនអាចប្រឈមនឹងការកាត់ចេញពីស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣ ប្រសិនបើកីឡាទាំងនោះ នៅតែមិនអាចដណ្តើមមេដាយបានពីការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមនៅហ្វីលីពីន និងវៀតណាម។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក វ៉ាត់ ចំរើន។ ក្រោយកិច្ចប្រជុំចុងក្រោយរបស់ក្រុមប្រឹក្សារៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមរយៈពេល២ថ្ងៃពីថ្ងៃទី២៣-២៤ ខែវិច្ឆិកា ម្ចាស់ផ្ទះហ្វីលីពីនបានសម្រេចដាក់កីឡាចំនួន៥៦ប្រភេទកីឡា ឲ្យចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣០ នៅទីក្រុងម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីន ចន្លោះពីថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ដល់ថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩។ ចំណែកវិញ្ញាសារទាំងនោះ ម្ចាស់ផ្ទះនឹងប្រកាសនៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨ ខាងមុខនេះ៕	ភ្នំពេញ៖ ម្ចាស់ផ្ទះហ្វីលីពីនបានសម្រេចដាក់កីឡាចំនួន៥៦ប្រភេទ ឲ្យចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣០ ដែលរៀបចំនៅទីក្រុងម៉ានីលប្រទេសហ្វីលីពីននៅចុងឆ្នាំ២០១៩។ ក្រោយការតស៊ូមតិក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការរៀបចំ SEA Gamesចុងក្រោយកាលពីថ្ងៃទី២៤ វិច្ឆិកា ម្ចាស់ផ្ទះហ្វីលីពីនបានឯកភាពដាក់កីឡាសក្តានុពល៦ប្រភេទ តាមការស្នើសុំរបស់កម្ពុជា។
លោក សេង សុខេង ថ្លែងការពារជំហរខ្លួនថា ដ្បិតគណបក្សលោកមាន២អាសនៈមែន ប៉ុន្តែវាក៏អាចជួយដោះស្រាយបញ្ហាជាតិបានដែរ។ បើតាមលោក សេង សុខេង ការជួយដោះស្រាយបញ្ហាជាតិ មិនអាស្រ័យលើកៅអីតិច ឬច្រើននោះទេ។ លោក សេង សុខេង បានបញ្ជាក់ថា គណបក្សសញ្ជាតិកម្ពុជាយក២អាសនៈដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជាតិ មិនមែនដើម្បីប្រឆាំងឡើយ។ សូមលោក-អ្នកនាងកិច្ចសម្ភាសរវាងលោក រំដួល ចិត្រា អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ជាមួយលោក សេង សុខេង ប្រធានគណបក្សសញ្ជាតិកម្ពុជាដូចតទៅ៖	ភ្នំពេញ៖ គណបក្សសញ្ជាតិកម្ពុជា បានកៅអីរដ្ឋសភាចំនួន២ ពីអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលត្រូវបានតុលាការសម្រេចរំលាយ កាលពីថ្ងៃទី១៦ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧។ ប្រធានគណបក្សសញ្ជាតិកម្ពុជា លោក សេង សុខេង ហាក់មិនខ្វល់ពីការរិះគន់របស់មជ្ឈដ្ឋានទូទៅ ចំពោះគណបក្សលោក ដែលទទួលយកកៅអី២ នេះឡើយ។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.