Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
ចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារព្យុះ Dorian នៅប្រជុំកោះ Bahamas បានកើនឡើងដល់៤៥នាក់ខណៈមនុស្សជាច្រើននាក់ទៀតបន្តបាត់ខ្លួន។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ថ្មីរបស់អាជ្ញាធរកោះមួយនេះ។ មួយសប្តាហ៍បន្ទាប់ពីព្យុះកំណាច Dorian បានបោកបក់និងបានបំផ្លាញគ្រប់យ៉ាងនៅលើកោះនេះ ប្រតិបត្តិការជួយសង្គ្រោះដ៏ធំមួយ បាននឹងកំពុងដឹកជញ្ជូនជំនួយ ទៅតំបន់នោះសំរាប់ជនរងគ្រោះដែលកំពុងស្វែងរកអាហារ ទឹក និងទីជម្រក។ កងកម្លាំងប៉ូលិស Bahamas បានប្រាប់អោយដឹងថា សាកសពចំនួន៣៧បានរកឃើញលើកោះ Abaco និង សាកសព៨ទៀតរកឃើញលើកោះ Grand Bahama។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយនៅចុងសប្ដាហ៍មុន ប៉ូលិស Bahamas ក៏រំពឹងថា នឹងរកឃើញសាកសពជាច្រើនទៀត។ មនុស្សជាច្រើននាក់ទៀតបានបាត់ខ្លួន ហើយអាជ្ញាធរអំពាវនាវអោយមានការរាយការណ៍ពីការបាត់ខ្លួនដល់ប៉ូលីស ដើម្បីពួកគេងាយស្រួលក្នុងការស្វែងរក។ ជនដែលបានរួចជីវីតពីព្យុះ Dorianនេះនបានត្រូវមន្ត្រីជំនាញជម្លៀសចេញនៅកន្លែងមានសុវត្ថិភាពហើយ ខណៈមនុស្សជាច្រើនរយនាក់ទៀតបានបាត់ខ្លួន។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ គួបញ្ជាក់ថាព្យុះ Dorian នេះបានបោកបក់យ៉ាងខ្លាំងមកលើប្រជុំកោះ Bahamasនៅថ្ងៃទី២ខែកញ្ញាកន្លងនៅ និងបានបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិជាច្រើននៅប្រជុំកោះទេសចរណ៍មួយនេះ៕	ដោយ៖ ងួនសុភាវត្តី
ដោយសារតែប៉ុន្មានថ្ងៃមុន លោក ខឹម វាសនា ប្រធានគណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (LDP) បានប្រើពាក្យបែបស្ទាក់ស្ទើរថា លោក «ប្រហែលជា» មិនឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនតំណាងរាស្ត្រ ក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២0១៨ បានធ្វើឲ្យសាធារណជន មានភាពមិនច្បាស់លាស់ក្នុងចិត្ត ថាលោកពិតជាមិនឈរឈ្មោះមែនឬយ៉ាងណា។ ដើម្បីឲ្យអស់មន្ទិលសង្ស័យនេះ លោក ខឹម វាសនា ក៏បានប្រកាសយ៉ាងដាច់ណាត់សាជាថ្មី នៅចំពោះមុខសមាជិកនិងអ្នកគាំទ្រ ក្នុងវេទិកាសាធារណៈមួយ ដែលរៀបចំនៅប្រទេសថៃ កាលពីថ្ងៃ៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២0១៧ ថាលោកនឹងមិនឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនតំណាងរាស្ត្រឬនាយករដ្ឋមន្ត្រី សម្រាប់ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៨ នោះទេ។ ក្រោយប្រកាសបែបនេះរួចហើយ លោក ខឹម វាសនា ដែលប្រៀបធៀបខ្លួនឯងជា «ក្ងោកមាស» បានអះអាងថា លោកនឹងចាកចេញពីកម្ពុជា ទៅកាន់បរទេស ដើម្បីមានឱកាសផ្សព្វផ្សាយទស្សនៈរបស់លោកនៅជុំវិញពិភពលោក។ លោក ខឹម វាសនា ដែលធ្លាប់អះអាងថាមិនជាប់ជំពាក់នឹងពាក្យ «ពូជសាសន៍ខ្មែរ» បានបង្ហាញឆន្ទៈចង់ឲ្យពិភពលោក បានដឹងឮពីគំនិតបដិវត្តរបស់លោក ទាក់ទងនឹងសាសនា និងតម្លៃជីវិត ជាដើម។ ប្រទេសកាណាដា គឺជាទិសដៅទីមួយ ដែលលោក ត្រូវទៅស្នាក់នៅ ដើម្បីចាប់ផ្តើមជះគំនិតរបស់លោក។ មូលហេតុចម្បងមួយទៀត ដែលនាំឲ្យលោក ខឹម វាសនា សម្រេចមិនឈរឈ្មោះជាតំណាងរាស្ត្រ ហើយដកខ្លួនចេញពីកម្ពុជា គឺដោយសារតែលោក ហាក់ខ្សោះចិត្តនឹងប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។ លោក ខឹម វាសនា បានបង្ហាញការហួសចិត្តថា លោក បានលះបង់កម្លាំងកាយចិត្ត អស់រយៈពេលជាង១0ឆ្នាំហើយ ដើម្បីពន្យល់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាអំពីនយោបាយ ព្រះធម៌ មេរៀនជីវិត រួមទាំងទស្សនៈផ្សេងៗ ប៉ុន្តែប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាភាគច្រើន នៅតែមិនយល់ពីគំនិតនិងបំណងរបស់លោក ហើយផ្ទុយទៅវិញ លោកបែរជាទទួលបានត្រឹមការសើចចំអក និងការរិះគន់។ បើមើលទៅ លោក ខឹម វាសនា ហាក់គ្មានជំនឿថា ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា អាចនឹងយល់ពីលោកនោះទេ បើទោះជាលោកបន្តសកម្មភាពទៅមុខទៀតក៏ដោយ។ លោក ខឹម វាសនា ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកជាអ្នកនយោបាយរិះគន់មិនរើសមុខ បានប្រកាសយ៉ាងដូច្នេះថា៖«អាណត្តិហ្នឹង ប្រកាសឲ្យ [ដាច់ស្រេចតែម្តង] ថា អត់ឈរឈ្មោះធ្វើតំណាងរាស្ត្រស្អីទេ។ ឲ្យប្អូនៗ ឈរទៅ។ ក្ងោកមាសហើរហើយក្មួយ អស់កម្លាំងនិយាយហើយ..១១ឆ្នាំហើយ។ គិតដល់ខ្មែរ ឈឺក្បាល...ពិបាកតែម្តង»។ បើគិតមកដល់ពេលនេះ គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ បានឆ្លងកាត់ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រចំនួន២លើកហើយ។ ប៉ុន្តែ គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ ពុំធ្លាប់បានទទួលអាសនៈក្នុងរដ្ឋសភានោះទេ។ គណបក្សដែលមានរូបជួងជាសញ្ញាមួយនេះ បានបដិសេធក្នុងការទទួលយកអាសនៈចំនួន៦របស់អតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត បែងចែកឲ្យ។ គេ បានដឹងឮជាទូទៅថា ថ្នាក់ដឹកនាំរួមទាំងអ្នកយល់ពីគណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ តែងចូលចិត្តនិយាយពីយន្តការ៨ចំណុច។ មូលហេតុនោះ គឺគណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ យល់ថា បញ្ហាចម្បងនៅប្រទេសកម្ពុជា គឺ «អំណាចប្រមូលផ្តុំ» ដែលសំដៅលើ អំណាចគ្រប់យ៉ាងស្ថិតក្នុងដៃរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងអ្នកដឹកនាំប្រទេសជាតិ។ ចំណែក អាវុធ ដើម្បីបំបែក «អំណាចប្រមូលផ្តុំ» គឺការដាក់យន្តការ៨ចំណុច ចូលទៅក្នុងប្រព័ន្ធដឹកនាំរដ្ឋ។ យោងតាមសៀវភៅស្តីពីគោលនយោបាយរបស់គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ យន្តការ៨ចំណុច រួមមាន ត្រូវកំណត់ឲ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រី អាចកាន់តំណែងបានត្រឹមតែ២អាណត្តិ, មិនត្រូវអនុញ្ញាតឲ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រី បង្កើតក្រុមអង្គរក្សដោយខ្លួនឯង, នាយករដ្ឋមន្ត្រីត្រូវរស់នៅក្នុងគេហដ្ឋាន ដែលរៀបចំដោយរដ្ឋ, ត្រូវបង្កើតតុលាការរដ្ឋបាល, ត្រូវសុំការទុកចិត្ដពីសភាសម្រាប់ឋានន្ដរសក្ដិចាប់ពីថ្នាក់ឧត្ដមសេនីយ៍ឡើងទៅ, អព្យាក្រឹត្យមន្ដ្រីរាជការ, បោះឆ្នោតដោយផ្ទាល់ពីប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការជ្រើសរើស និងទម្លាក់តំណាងចាប់ពីថ្នាក់ឃុំ-សង្កាត់ ស្រុក-ខណ្ឌ ខេត្ដ រាជធានី និងប្រើប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតឯកត្ដនាម ក្នុងការជ្រើសរើសតំណាងរាស្ដ្រ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក ខឹម វាសនា ប្រធានគណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ សម្រេចចិត្តច្បាស់លាស់ហើយ ថានឹងមិនឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនតំណាងរាស្ត្រ ក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៨នោះទេ។ ទោះអវត្តមានប្រធានរបស់ខ្លួនក៏ដោយ គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ នៅតែចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតជាធម្មតា។
អ្នកនាង ហុង ចិន្តា និងលោក សឹង សុផាត Sophat Soeung VOA បានសាកសួរពួកគេអំពីបទពិសោធន៍ក្នុងប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះផ្សាយផ្ទាល់ពីពិធីបិទការប្រកួតអន្តរជាតិនេះ។ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ជាលើកដំបូងដែលប្រព្រឹត្តធ្វើពីថ្ងៃទី១៦ ដល់ ១៨ ខែកក្កដា នៅសាលសម្តែងសិល្បៈ DAR Constitution Hall ក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន។
និយាយពីបន្ទាយលង្វែក គេនឹកឃើញដល់ព្រៃឫស្សី និងប្រាក់ឌួង។ នៅក្នុងសម័យលង្វែកនេះ ព្រះមហាក្សត្រ ចន្ទរាជា ឬអង្គចន្ទទី១ (១៥១៦-១៥៦៦) គឺជាបិតាស្ថាបនិកបន្ទាយលង្វែក ហេីយត្រូវស្គាល់ថាជាក្សត្រខ្លាំងពូកែ ក្រោយសម័យអង្គរ។ លោកស្រី សៀង ចាន់ហេង ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន ហេង អភិវឌ្ឍន៍ បានដាំឫស្សីឡើងវិញរាប់ម៉ឺនដើម, ឆ្លាក់ថ្មធ្វើប្រាក់ឌួង និងកំពុងសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាច្រើនទៀត ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរដែលមកកម្សាន្តក្នុងរមណីយដ្ឋានបានយល់និងស្គាល់ទិដ្ឋភាពរាជធានីលង្វែក។តាមគម្រោង ការដ្ឋានរមណីយដ្ឋានរាជិនីលង្វែកនឹងត្រូវបញ្ចប់នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣។	រយៈពេល១ឆ្នាំហើយ ដែលក្រុមហ៊ុន ហេង អភិវឌ្ឍន៍របស់លោកស្រី សៀង ចាន់ហេង កំពុងសាងសង់រមណីយដ្ឋានរាជិនីលង្វែក ដែលនឹងមានទិដ្ឋភាពស្រដៀងនឹងបន្ទាយលង្វែក។ រមណីយដ្ឋានរាជិនី មានទំហំជាង២០០ហិចតា កំពុងត្រូវបានសាងសង់នៅជាប់អតីតរាជធានីលង្វែកកាលពី៥០០ឆ្នាំមុន។
ក្រោយពេលដែលកូរ៉េខាងជើងគំរាមលុបចោលកិច្ចប្រជុំជាមួយលោក ដូណាល់ ត្រាំ ចោលព្រោះមិនពេញចិត្តចំពោះការទាមទារឲ្យខ្លួនបោះបង់ចោលអាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាឯកតោភាគី លោក ត្រាំ បានចេញមុខបញ្ជាក់ថា វាមិនមានអ្វីប្រែប្រួលឡើយ។ មន្ត្រីកូរ៉េខាងនៅបន្តចាត់ចែងកិច្ចប្រជុំនេះដដែលមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក ត្រាំ បាននិយាយដូច្នេះ៖ បើសិនជាកិច្ចប្រជុំកើតឡើង វាកើតឡើងហើយ។ ប្រសិនវាមិនកើតឡើងទេ យើងនឹងបន្តជំហានថ្មីទៀត។ យើងប្រហែលជាមានកិច្ចប្រជុំ យើងក៏ប្រហែលជាមិនមនាកិច្ចប្រជុំដែរ។ បើសិនមិនមានទេ យើងនឹងឃើញហើយថា អ្វីនឹងកើតឡើងនោះ»។ ក្រៅពីបញ្ជាក់ថា គ្មានការប្រែប្រួលចំពោះកិច្ចប្រជុំដែលនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅសិង្ហបុរីថ្ងៃ ១២ ខែមិថុនានៅសិង្ហបុរី លោក ត្រាំ ក៏បានឆ្លៀតឱកាសបញ្ជាក់ប្រាប់កូរ៉េខាងជើងថា ខ្លួនធានាសុវត្ថិភាពដល់របបដឹកនាំលោក គីម ជុងអ៊ុនឲ្យតែព្រមលះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយលោក ត្រាំ ហាក់ភាន់ច្រឡំចំពោះការលើកឡើងរបស់ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិរបស់ខ្លួនគឺលោក ចន បុលតុន (John Bolton) ដែលបានផ្តល់យោបល់ថា គម្រូរំសាយនុយក្លេអ៊ែរលីប៊ីឆ្នាំ ២០០៣ និង ២០០៤ អាចប្រើប្រាស់សម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាកូរ៉េខាងជើង។ លោក បុលតុន ចង់សំដៅលើការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់លីប៊ី ក្រោមអាណត្តិលោក ចច ដាប៊ិលយូប៊ូស ប៉ុណ្ណោះ ខណៈដែលលោក ត្រាំ គិតដល់ការអន្តរាគមន៍របស់លោក បារ៉ាក់អូម៉ា ឆ្នាំ ២០១១ ដើម្បីផ្តួលរំលំលោក មូអាម៉ា ហ្កាដាហ្វីនោះ។ លោក ត្រាំ ថ្លែងបែបនេះ៖«គម្រូរំសាយនុយក្លេអ៊ែរលីប៊ីមិនមែនជាអ្វីដែលយើងគិតគូរសម្រាប់កូរ៉េខាងជើងឡើយ។ លោក គីម នឹងបន្តនៅក្នុងប្រទេស ហើយដឹកនាំប្រទេសរបស់គាត់ទៀត។ ប្រទេសកូរ៉េខាងជើងនឹងកាន់មានកាន់តែខ្លាំងឡើង»។ «គម្រូរំសាយនុយក្លេអ៊ែររបស់លីប៊ីគឺផ្សេងគ្នា។យើងកម្ទេចប្រទេសលីប៊ី ហើយយើងមិនដែលនិយាយទៅកាន់ ហ្កាដាហ្វីថា យើងនឹងផ្តល់ការការពារឡើយ។ យើងចូលផ្តួលរលំរបបដឹកនាំលីប៊ី ហើយយើងយើងបានធ្វើរឿងដូចគ្នានៅអ៊ីរ៉ាក់»។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ក្រៅពីធានាសុវត្ថិភាពដល់របបដឹកនាំលោក គីម ជុងអ៊ុន លោក ត្រាំ ក៏បានព្រមានជាមុនដែរ ក្នុងករណីដែលកូរ៉េខាងជើងមិនព្រមបោះបង់អាវុធ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះសង្កត់ធ្ងន់ថា កូរ៉េខាងជើងនឹងអាចរងការវាយប្រហារ ហើយលោក គីម នឹងត្រូវទម្លាក់ពីតំណែងផងដែរ៕	ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រាប់កូរ៉េខាងជើងថា របបលោក គីម ជុងអ៊ុនបច្ចុប្បន្នអាចបន្តដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងបានទៀត បើសិនជាគេព្រមបោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ។ ប៉ុន្តែលោកព្រមានថា បើមិនព្រមលះបង់ទេ របបដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងអាចនឹងប្រឈមមុខការផ្តួលរំលំផង។
នាពិធីដែលរៀបចំនៅជាន់ទី១៨នៃអគារ វឌ្ឍន:កាពីតាល់ លោក យក់ ចំរើនប្ញទ្ធិ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលរបស់ក្រុមហ៊ុន Forte Life Assurance បានមានប្រសាសន៍ថា នេះជាគំនិតផ្តួចផ្តើមដ៏មានតម្លៃ និងចាំបាច់មួយក្នុងកាលៈទេសៈនៃវិបត្តិកូវីដ-១៩។ លោកបានរៀបរាប់ថា៖ «តាំងនាមឲ្យសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាល ក៏ដូចជាគណៈគ្រប់គ្រងនៃក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត Forte Life Assurance ដែលជាបុត្រសម្ព័ន្ធមួយរបស់ក្រុមហ៊ុន Forte Insurance (Cambodia) ខ្ញុំពិតជាសប្បាយរីករាយជាពន់ពេក និងសូមថ្លែងអំណរគុណដល់ថ្នាក់ដឹកនាំទាំងអស់របស់ E-School Cambodia ចំពោះគំនិតផ្តួចផ្តើមដ៏មានតម្លៃក្នុងការផ្តល់ជូនសិស្សនិស្សិតទាំងអស់នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទាំងមូលដែលបាននឹងកំពុងទទួលការសិក្សា Online តាមរយ: App របស់ E-School Cambodia នូវការការពារបន្ថែម និងឈានដល់ការចុះអនុស្សារណៈយោគយល់គ្នានៅថ្ងៃនេះរវាងស្ថាប័នទាំងពីរ។ នេះជាកាលៈទេសៈដ៏ចាំបាច់មួយ និងជាការសហការគ្នាដំបូងគេបង្អស់ ស្របពេលដែលពិភពលោកទាំងមូលកំពុងជួបនូវវិបត្តិ កូវីដ-១៩»។ ការសហការគ្នានេះ ជាការរួមចំណែកមួយក្នុងការពង្រីកចំណេះដឹងផ្នែក សេវាធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិតអោយកាន់តែទូលំទូលាយបន្ថែមទៀតនៅក្នុងទីផ្សារនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាផងដែរ។ ដូចគ្នាផងដែរ លោកសាស្ត្រាចារ្យ លន់ បូរី ទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់របស់ E-School Cambodia បានមានប្រសាសន៍ថា ការចុះអនុស្សារណៈយោគយល់គ្នានេះ គឺពិតជាមានសារសំខាន់ណាស់សម្រាប់កូនខ្មែរគ្រប់រូប ជាពិសេសសិស្សនិស្សិតដែលកំពុងសិក្សាតាមរយ:កម្មវិធីសិក្សាតាម Online ក្នុងApp E-School Cambodia។ ក្នុងដំណាក់កាលដំបូង ការធានារ៉ាប់រងលើអាយុជីវិតនឹងផ្តល់ជូនដល់សិស្សនិស្សិតចំនួន១៥.០០០នាក់ ក្នុងកញ្ចប់ទឹកប្រាក់សរុបរហូតទៅដល់១០លានរៀល និងមានគម្រោងក្នុងការផ្តល់ជូនឲ្យដល់សិស្សនិស្សិតចំនួន១.០០០.០០០នាក់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាការចូលរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ និងគាំទ្រវិស័យអប់រំ។ ប្រសិនបើក្នុងករណីមិនល្អណាកើតឡើង កញ្ចប់ទឹកប្រាក់សរុប១០លានរៀល នឹងអាចជួយសម្រួលបន្ទុកគ្រួសាររបស់សិស្សនិស្សិត ហើយអាចនៅតែផ្តល់ឱកាសឲ្យពួកគាត់បន្តការសិក្សារហូតដល់ចប់កម្មវិធីរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។ លោកសាស្ត្រាចារ្យ លន់ បូរី ទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់របស់ E-School Cambodia បានបញ្ជាក់ថា៖ «ក្នុងនាមយើងខ្ញុំជាកូនខ្មែរ សូមគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះកិច្ចសហការដ៏សំខាន់មួយនេះ ហើយយើងលើកទឹកចិត្តអោយកាយវិការមួយនេះបន្តធើ្វ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់ប្រទេសយើងទាំងមូល»៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត Forte Life Assurance និង E-School Cambodia បានចុះអនុស្សារណៈយោគយល់គ្នា (MOU) ដើម្បីផ្តល់ការធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិតដល់សិស្សនិស្សិតចំនួន១៥.០០០នាក់ ដែលជាទំពាំងស្នងឫស្សីនៅកម្ពុជាសម្រាប់ដំណាក់កាលដំបូង។ កិច្ចសហការនេះ ក៏មានគម្រោងក្នុងការផ្តល់ជូនដល់សិស្សនិស្សិតដល់ទៅចំនួន១.០០០.០០០នាក់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើង។
Padma Awards ជាគ្រឿងឥស្សរិយសដ៏មានកិត្យានុភាពមួយដែលរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាផ្តល់ទៅឥស្សរជនឆ្នើមក្នុងបេសកកម្មបម្រើជនស៊ីវិលនៅផ្នែកផ្សេងៗគ្នា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៥៤មក។ ឈ្មោះរបស់ជ័យលាភីទាំង៨៥រូប ត្រូវបានប្រកាសក្រោយទិវាអបអរថ្ងៃសាធារណរដ្ឋ ជាថ្ងៃដែលឥណ្ឌា បានអនុម័តធម្មនុញ្ញរបស់ខ្លួន។ ជ័យលាភីទាំងអស់សុទ្ធតែជាអ្នកដែលបានបំពេញបេសកកម្មគួរឲ្យកត់សម្គាល់ទៅតាមជំនាញរបស់ខ្លួន ក្នុងនោះមានដូចជាសិល្បៈ អក្សរសាស្ត្រ អប់រំ កីឡា វេជ្ជសាស្ត្រ ការងារសង្គម វិទ្យាសាស្ត្រ វិស្វកម្ម កិច្ចការសាធារណៈ សេវាកម្មស៊ីវិល ជំនួញ និងឧស្សាហកម្ម។ យោងតាមសារព័ត៌មាន The News Minute របស់ឥណ្ឌា ជ័យលាភីដែលមានឈ្មោះភាគច្រើនជាជនជាតិឥណ្ឌា ខណៈលោក ហ៊ុន ម៉ានី ស្ថិតក្នុងចំណោមជាជ័យលាភី១៥នាក់ដែលជាជនបរទេស។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ទទួលបានពាន Padma Shri Award ផ្នែកកិច្ចការសាធារណៈ ដូចលោក Thant Myint (មីយ៉ាន់ម៉ា) លោក Alexander Kadakin (រុស្ស៊ី) លោក Tommy Koh (សិង្ហបុរី) និង Bhabani Charan Pattanaik ដែលជាជនជាតិឥណ្ឌា៕	លោក ហ៊ុន ម៉ានី អ្នកតំណាងរាស្ត្រមណ្ឌលកំពង់ស្ពឺ និងជាប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា ស្ថិតក្នុងបញ្ជីឥស្សរជន៨៥រូបដែលត្រូវបានជ្រើសរើសសម្រាប់ពានរង្វាន់ ឬគ្រឿងឥស្សរិយយស Padma Shri Award។
ខាងក្រោមនេះជាទិដ្ឋភាពនៅមណ្ឌលប្រឡងនានាដែលផ្តិតដោយក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាន ThmeyThmey៖	ឪពុកម្តាយ អាណាព្យាបាល បងប្អូន សាច់ញាតិច្បាស់ជាមិនស្រណុកចិត្តនោះឡើយ នៅថ្ងៃប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ (បាក់ឌុប)។ ពួកគាត់ ជាពិសេសឪពុកម្តាយ រួសរាន់ក្រោកពីព្រលឹម រៀបចំម្ហូបអាហារ និងតម្រូវការផ្សេងៗសម្រាប់កូន។ នៅមណ្ឌលប្រឡង បើទោះបីជាពួកគាត់ មិនអាចជួយអ្វីបានក៏ដោយ ប៉ុន្តែពួកគាត់រង់ចាំយ៉ាងអន្ទះអន្ទែង បុត្រា បុត្រីរបស់ខ្លួននៅក្រៅរបង។
Ses premiers pas dans la langue française, cest à lécole primaire quil les a effectués. Mais ensuite, parce que sa famille était trop pauvre pour le pousser plus loin dans létude cette langue, il a dû se débrouiller tout seul pour lapprivoiser jusquen dans ses règles de grammaire les plus tordues. Mais la langue française la récompensé de ses efforts solitaires en lui permettant daccéder à de beaux postes. Depuis, il nourrit pour cette langue une passion qui lanime dune énergie hors du commun. Chaque jour à lécoute de radios et de télés en français, M. Salim, dont lessentiel de lactivité consiste à échanger avec des interlocuteurs du monde francophone, nest pas du genre à sinquiéter sur lavenir de langue de Molière au Cambodge. « Le Français ne peut pas mourir ici. La preuve, jai de grands petits-enfants francophones », tranche-t-il quand on aborde ce sujet avec lui. Entretien avec Ky Soklim, journaliste à thmeythmey.com	Phnom Penh៖ Dans le monde de la francophonie parlementaire, Ly Salim est connu de tous. Haut assistant du secrétaire général du Sénat en charge de la francophonie, ce jeune homme de 80 ans représente linstitution cambodgienne depuis de nombreuses années dans les colloques, séminaires et assemblées qui émaillent la vie du monde parlementaire francophone.
ចិន និងសហភាពអឺរ៉ុប (EU) បានព្រមព្រៀងគ្នាក្នុងការផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មានស្តីពីការរឹតបន្តឹងការនាំចេញ ដែលជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹងជុំវិញអតុល្យភាពពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី និងបញ្ហាផ្សេងៗទៀតនៃភូមិសាស្ត្រនយោបាយ។ យោងតាម CNN ភាគីទាំងពីរបានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងខាងលើក្នុងអំឡុងពេលដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ទីក្រុងប៉េកាំងរបស់លោក Valdis Dombrovskis មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ទទួលបន្ទុកបញ្ហាពាណិជ្ជកម្មរបស់សហភាពអឺរ៉ុបកាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ។ លោក Dombrovskis បាននិយាយថា ទំនាក់ទំនងរវាងសហភាពអឺរ៉ុប និងចិនគឺកំពុងស្ថិតក្នុងចំណុចរបត់មួយ ហើយអ្នកនាំចេញរបស់អឺរ៉ុបត្រូវការចូលទៅកាន់ទីផ្សារកាន់តែងាយស្រួលនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតទីពីររបស់ពិភពលោក។ ទំនាក់ទំនងរវាង EU និងចិន ចាំបាច់ត្រូវមានតុល្យភាពឡើងវិញ ដើម្បីផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ភាគីទាំងសងខាងដោយឈរលើមូលដ្ឋាននៃតម្លាភាព សមភាព ការព្យាករ និងសមភាពទៅវិញទៅមក។ លោក Dombrovskis បាននិយាយបែបនេះដោយបន្តថា ៖« ខ្ញុំមានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយដែលឃើញថា យើងមានការរីកចម្រើនក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាមួយចំនួននៃការចូលប្រើប្រាស់ទីផ្សារ»។ ភាគីទាំងពីរក៏បានព្រមព្រៀងគ្នាក្នុងការបង្កើនតម្លាភាពក្នុងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់វត្ថុធាតុដើម និងពិចារណាលើយន្តការថ្មីមួយដើម្បីធ្វើកិច្ចការនេះ។ យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់គណៈកម្មការអឺរ៉ុប (EC)។ ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងចិន និងអឺរ៉ុបបានធ្លាក់ចុះខ្លាំង ជាពិសេសបន្ទាប់ពីសហភាពអឺរ៉ុបបានបើកការស៊ើបអង្កេតលើការឧបត្ថម្ភធនរបស់រដ្ឋរបស់ចិនសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តអគ្គិសនីរបស់ខ្លួន។ ការស៊ើបអង្កេតនេះត្រូវបានចាប់ផ្តើមនៅក្នុងបរិបទនៃការកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃការនាំចូលរថយន្តអគ្គិសនីរបស់ចិនទៅកាន់អឺរ៉ុប ដែលបង្កើនការព្រួយបារម្ភអំពីអនាគតនៃក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តនៅអឺរ៉ុប។ កាលពីឆ្នាំមុន ឱនភាពពាណិជ្ជកម្មរបស់សហភាពអឺរ៉ុបជាមួយចិនមានចំនួន ៣៩៦ ពាន់លានអឺរ៉ូ (៤២១ ពាន់លានដុល្លារ)។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំប្រទេសចិន លោក Jorge Toledo បាននិយាយថានេះគឺជាឱនភាពពាណិជ្ជកម្មខ្ពស់បំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ។ លើសពីនេះ ភាពតានតឹងរវាងភាគីទាំងពីរក៏កំពុងថ្លឹងថ្លែងលើច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់បច្ចេកវិទ្យាផងដែរ។ ថ្មីៗនេះ ចិនបានបញ្ឈប់ការនាំចេញវត្ថុធាតុកម្រសំខាន់ៗចំនួនពីរដែលប្រើសម្រាប់បន្ទះឈីប ដែលជាវិធានការមួយដែលត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាការព្រមានដល់អឺរ៉ុប និងអាម៉េរិក បន្ទាប់ពីទីក្រុងព្រុចសែល និងវ៉ាស៊ីនតោនបានដាក់ការរឹតបន្តឹងដែលកាត់បន្ថយលទ្ធភាពប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ផលិតបន្ទះឈីបកម្រិតខ្ពស់របស់ចិន៕	ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងចិន និងអឺរ៉ុបកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺននាពេលថ្មីៗនេះ ជាពិសេសបន្ទាប់ពីសហភាពអឺរ៉ុបបានបើកការស៊ើបអង្កេតលើការឧបត្ថម្ភធនរបស់រដ្ឋចិនសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តអគ្គិសនី។ យ៉ាងណាមិញ ភាគីទាំង២ នៅតែប្ដេជ្ញាកាត់បន្ថយភាពតានតឹង។
នាយករដ្ឋមន្ត្រីបង់ក្លាដែស Sheikh Hasina បានបន្ទោសមីយ៉ាន់ម៉ាចំៗពីរឿងបរាជ័យនាំយកជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ាត្រលប់ទៅមីយ៉ាន់ម៉ាវិញ។ មេដឹកនាំបង់ក្លាដែស និយាយថា មីយ៉ាន់ម៉ាមិនបានព្យាយាមគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីអោយជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាជឿជាក់និងត្រលប់ទៅភូមិខ្លួនវិញ។ បរាជ័យមិនអាចឲ្យជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាត្រឡប់ទៅវិញបាន ជាកំហុសរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីបង់ក្លាដែសលោកស្រី Sheikh Hasina មាននិយាយបែបនេះ ៣សប្តាហ៍បន្ទាប់ពីមីយ៉ាន់ម៉ាបានបរាជ័យម្តងទៀតក្នុងការនាំយកជនជាតិភាគតិចនេះទៅវិញ។ ជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាជាង៧៤ម៉ឺននាក់បានភៀសខ្លួនចេញពីភូមិរបស់ខ្លួនក្នុងរដ្ឋRakhineនៅឆ្នាំ២០១៧ បន្ទាប់ការវាយប្រហារពីយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា។ ប្រជាជនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាជិត២សែននាក់បាននឹងកំពុងរស់នៅក្នុងជំរុំនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសបង់ក្លាដេស។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំសភានៅថ្ងៃទី១១ខែកញ្ញា លោកស្រី Hasina និយាយថា បង់ក្លាដែសមើលឃើញថា មីយ៉ាន់ម៉ាមិនអាចធ្វើអោយជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាជឿជាក់ និងវិលត្រលប់ទៅដោយសុវត្ថិភាពវិញបានទេ។ លោកស្រីក៏បានបន្តថា៖ « ពួកយើងបានរៀបចំរួចហើយ ប៉ុន្តែការធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍នៅតែមិនទាន់កើតមាន។ យើងនៅតែមិនទាន់ឃើញមានភាពជឿជាក់ថា ពួកគេអាចត្រលប់ទៅកាន់កាប់ផ្ទះ ដី និងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេនៅឡើយ»។ បើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលបង់ក្លាដែសអះអាងថា បានទាក់ទងទៅប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីមួយចំនួនដើម្បីជួយដោះស្រាយ រួមមាន ចិន ឥណ្ឌា និងជប៉ុនជាដើម។ ការអធិប្បាយរបស់លោកស្រី Hasina បានបង្ហាញពីភាពមិនសប្បាយចិត្តរបស់បង់ក្លាដែសចំពោះកង្វះខាតដំណោះស្រាយរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងការនាំយកជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាត្រលប់ទៅវិញ។ ស្របគ្នានេះ អាជ្ញាធរបង់ក្លាដែស ក៏ចាប់ផ្ដើមបង្ក្រាបសកម្មភាពខុសច្បាប់ដែលលេចរូបរាងក្នុងជំរំជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ សំណើដែលបានដាក់អោយជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាត្រលប់ទៅវិញត្រូវបានច្រានចោលច្រើនលើក មេដឹកនាំរ៉ូហ៊ីងយ៉ាបាននិយាយម្តងទៀតថា ពួកគេនឹងមិនត្រលប់ទៅស្រុកកំណើតខ្លួនវិញទេ លុះត្រាតែមានការធានាសុវត្ថិភាពខ្លួន ផ្តល់សិទ្ធិ សញ្ជាតិ និងអនុញ្ញាតអោយពួកគេរស់នៅភូមិខ្លួនវិញ។ មកទល់ពេលនេះជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាមិនត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាទទួលស្គាល់ជាជនជាតិភាគតិចស្របច្បាប់ឡើយ៕	ដោយ៖ ងួន សុភាវត្តី
វេទិកាតស៊ូមតិលើកដំបូងក្នុងចំណោម៣លើកសម្រាប់ការប្រជែងតំណែងរវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក រវាងប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ និងគូប្រជែងលោក ចូ បៃឌិន នឹងត្រូវរៀបចំឡើងជាផ្លូវការនៅថ្ងៃអង្គារទី ២៩ ខែកញ្ញានេះ ឬត្រូវនឹងម៉ោង៨ព្រឹក ថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា នៅស្រុកខ្មែរ។ ដោយសារការដេញដោលគ្នានេះត្រូវធ្វើឡើងក្នុងពេលដែលពិភពលោកស្ថិតក្នុងបរិបទជំងឺឆ្លងកូវីដ ១៩ អ្នកចូលទស្សនាចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះនឹងត្រូវអនុញ្ញាតឲ្យចូលរួម ហើយការចាប់ដៃគ្នាមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឡើយ ។ លោក Chris Wallace ពិធីករនៃទូរទស្សន៍អាមេរិក Fox News នឹងធ្វើជាអ្នកសម្របសម្រួលវេទិកាតស៊ូមតិជាប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ។ កម្មវិធីដែលមានរយៈពេល៩០នាទីនេះ នឹងផ្តល់ឱកាសឲ្យប្រជាជនអាមេរិក ទស្សនាបាននូវជជែកដេញដោលតទល់គ្នារវាងលោក ត្រាំ អាយុ ៧៤ឆ្នាំ និងលោកបៃឌិន អាយុ ៧៧ ដោយផ្ទាល់តែម្ដង។ ជានីតិវីធី អ្នកទាំងពីរ នឹងទទួលសំណួរពីអ្នកសម្របសម្រួលវេទិកាតស៊ូមតិពាក់ព័ន្ធនឹងគោលនយោបាយ ក៏ដូចជាដំណោះស្រាយដែលអ្នកនយោបាយទាំងពីរមានដើម្បីឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាដែលសហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងជួបប្រទះ។ នៅក្នុងវេទិកាតស៊ូមតិនេះ គេរំពឹងថាលោក ដូណាល់ ត្រាំ នឹងលើកឡើងចំៗពីបញ្ហាដែលថា កូនប្រុសលោកបៃឌិនពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើពុករលួយនៅក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន។ កាលពីឆ្នាំមុន លោក ត្រាំ ប៊ិះនឹងត្រូវអស់តំណែងជាប្រធានាធិបតីដោយសារប្រើអំណាចព្យាយាមដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែនស៊ើបអង្កេតលើបញ្ហាពុករលួយរបស់កូនលោបៃឌិននេះ។ យ៉ាងណាមិញ លោក បៃឌិន បេក្ខជនមកពីបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ហើយដែលកំពុងនាំមុខក្នុងស្ទង់មតិពាក់ព័ន្ធនឹងការបោះឆ្នោតនេះផងដែរ នឹងវាយប្រហារចំៗលើវិធានការទប់ស្កាត់ជំងឺរាតត្បាតសកល COVID-19 របស់រដ្ឋបាលលោកត្រាំ ដែលបច្ចុប្បន្នមនុស្សជាង២០,៥ម៉ឺនបានស្លាប់។ ការស្ទង់មតិក្នុងចំណោមប្រជាជនអាមេរិកមួយបង្ហាញថា ២ភាគ៣នៃប្រជាជនអាមេរិកយល់ថា ប្រធានាធិបតី ត្រាំ ចាត់ចែងដោះស្រាយវិបត្តិនេះមិនបានល្អ។ បញ្ហាផ្សេងទៀត ក៏គេរំពឹងផងដែរថា ការជជែកតស៊ូមតិរវាងអ្នកទាំងពីរនឹងផ្តោតលើបញ្ហាសំខាន់ៗផ្សេងទៀតរាប់ចាប់ពីសន្តិសុខ សេដ្ឋកិច្ច បញ្ហាសង្គម ការអប់រំ និងគោលនយោបាយការបរទេសផងដែរ។ អ្វីដែលគេទន្ទឹងរង់ចាំខ្លាំងនោះគឹ លោក បៃឌិន និង លោក ត្រាំ បើកកកាយពីរឿងផ្ទាល់ខ្លួនពួកគេតែម្ដង៕	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងគូប្រជែងខ្លួនលោក ចូ បៃឌិន នឹងជួបមុខតទល់គ្នាក្នុងវេទិកាជជែកដេញដោលគ្នាមួយនារដ្ឋ Cleveland នៅម៉ោង៩យប់ថ្ងៃទី ២៩ ខែកញ្ញានៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ ការតស៊ូមតិដែលនឹងចាក់ផ្សាយតាមទូរទស្សន៍នេះ ក៏អាចកំណត់វាសនាពួកគេក្នុងការប្រជែងឈោងយកតំណែងប្រធានាធិបតីផងដែរ។
កម្លាំងសមត្ថកិច្ចចម្រុះនៅរសៀលថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៨ បានចុះទៅពិនិត្យ និងទប់ស្កាត់ករណីទន្ទ្រានព្រៃឈើមួយកន្លែងនៅក្នុងឧទ្យានអង្គរ។ ទីតាំងដែលជនខិលខូចលួចកាប់ព្រៃនោះ ស្ថិតនៅភូមិក្រវ៉ាន់ សង្កាត់នគរធំ ក្រុងសៀមរាប ឬខាងកើតកន្លែងត្រួតពិនិត្យសំបុត្រចំណុចអក្សរតេ ផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ។ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាក្នុងទំព័រហ្វសប៊ុករបស់ខ្លួន បានស្រង់សំដី លោក បេង ប៊ន មន្ត្រីទទួលបន្ទុកព្រៃឈើ និងគ្រប់គ្រងក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចខាងលើ បាននិយាយថា សកម្មភាពលួចកាប់ព្រៃឈើនៅចំណុចខាងកើតប៉ុស្ដិ៍ត្រួតពិនិត្យសំបុត្រផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ បានចាប់ផ្តើមតាំងពីឆ្នាំ២០១៧មកម៉េះ្ល តែក្រោយការទប់ស្កាត់ឃើញថាសកម្មភាពទាំងនោះបានបញ្ឈប់ហើយ។ ដោយឡែកក្នុងកំឡុងពេលបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីកន្លងមកនេះ សកម្មភាពកាប់ទន្ទ្រានដុតព្រៃបានកើតឡើងម្តងទៀត។ សកម្មភាពទាំងនោះ ត្រូវបានមន្ត្រីព្រៃឈើនៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាពន្យល់ថា បានលួចកាប់នៅថ្ងៃសម្រាកបុណ្យជាតិ ថ្ងៃសៅរ៍-អាទិត្យ និងចន្លោះមុននិងក្រោយពេលចូលនិងចេញធ្វើការរបស់ក្រុមការងារ។ ដោយឡែក សម្រាប់មន្ត្រីប៉ូលិសបេតិកភណ្ឌ បានអះអាងថា ចំពោះករណីដុតព្រៃនិងកាប់ព្រៃទន្ទ្រានយកដីនេះ គឺមិនបានដឹងព័ត៌មានឡើយ តែពីពេលនេះទៅ ក្រុមការងារនឹងចុះល្បាត ហើយសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធិជាមួយក្រុមការងារអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ដោយការចុះល្បាតឱ្យបានញឹកញាប់ ពិសេសបន្ថែមលើម៉ោងការងារដែលក្រុមអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាផុតម៉ោងធ្វើការ៕	សៀមរាប៖ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានឱ្យដឹងថា ព្រៃក្នុងឧទ្យានអង្គរនៅចំណុចភូមិក្រវ៉ាន់ ត្រូវបានជនខិលខូចលួចកាប់ទន្ទ្រាន ក្នុងបំណងដើម្បីឆ្ការយកធ្វើជាកម្មសិទ្ធិ។ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាព្រមានថា នឹងចាត់ការតាមផ្លូវច្បាប់ ប្រសិនណាជនទាំងនោះមិនព្រមរៀងចាល និងបន្ដរំលោភដែនឧទ្យានអង្គរតទៅទៀត។
ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរបានកំណត់ពាក្យទាំងនេះ ក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរពាក្យថ្មី ដោយពន្យល់ដូចខាងក្រោម៖ «ជាតិជៅ» មកពីពាក្យ ជាតិ បូកនឹងជៅ ដែលមានន័យថា រសជាតិសំខាន់ដែលមានប្រចាំក្នុងអាហារ ក្នុងគ្រឿងបរិភោគគ្រប់ប្រភេទ ឬក្នុងការតម្រេក។ ជាទូទៅ គេប្រើពាក្យ «ជាតិជៅ» ជាមួយម្ហូបអាហារ។ ឧទាហរណ៍៖ សម្លនេះមានជាតិជៅណាស់។ អ្នកប្រាជ្ញបុរាណ ប្រើពាក្យ«ជៅ»ប្រដូចនឹងរសជាតិពិសេសជាងគេក្នុងលោក។ ពោលពាក្យ«ជៅ»គេប្រើវាក្នុងន័យថា ជៅនៅកៀនភ្លាត គឺជាតិនៅកៀនភ្លៅ។ ចំពោះពាក្យ«ឆ្អិនឆ្អៅ»ក៏ជាពាក្យពីរបូកចូលគ្នាដែរ ដែលមានន័យថា ពុំមែនឆៅ គឺឆ្អិនពុំមែនឆៅ ពោលគឺ ឆ្អិនមែនទែន។ ចំណែកពាក្យ ឈ្ងុយ បូកនឹង ឈ្ងប់ បង្កើតបានជា «ឈ្ងុយឈ្ងប់» មានន័យថា ផ្ទៀងផ្ទាត់,ស្វិតស្វាញ,ពិនិត្យពិច័យ។ គេប្រើពាក្យនេះ សំដៅលើបុគ្គលដែលធ្វើការឈ្ងុយឈ្ងប់ គឺបុគ្គលដែលខំធ្វើការដោយពិនិត្យពិច័យ។ បរិវារស័ព្ទជាច្រើនទៀតដែលខ្មែរយើងឧស្សាហ៍យកមកប្រើ នោះមានដូចជាពាក្យ វង្វេងវង្វាន់,កាក់កប,វៀចវេរ, វត្តវ៉ា, យឺតយ៉ាវ,យឺតយូរ,យឺនយូរ, គន់គូរ,គ្នីគ្នា, គ្រាំគ្រា,ក្រៀមក្រំ,ក្រៀមក្រោះ,ឌឺដង,ក្មេងក្មាង,ក្រីក្រ ជាដើម៕	បរិវារស័ព្ទ ឬគន្លាស់កាត់«ជាតិជៅ»,«ឆ្អិនឆ្អៅ» និង«ឈ្ងុយឈ្ងប់» មានពាក្យពីរផ្សេងៗគ្នា ដែលផ្សំចូលគ្នា សម្រាប់បង្កើតបានជាន័យតែមួយ។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិម៉ាឡេស៊ីលោក Hishammuddin Hussein សប្តាហ៍នេះបានថ្លែងនៅក្នុងសភាថា ម៉ាឡេស៊ីក៏អាចរួមចំណែកក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះរវាងកាតានិងរដ្ឋឈូងសមុទ្រដែរ។ «យើងនឹងឃ្លាំមើលយ៉ាងតឹងរឹង សម្ព័ន្ធភាពដែលយើងមានជាមួយនឹងរដ្ឋឈូងសមុទ្រជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងជម្លោះអាចឲ្យម៉ាឡេស៊ីមានតួនាទីយុទ្ធសាស្ដ្រ និងកាន់តែស៊ីជម្រៅក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាជម្លោះរដ្ឋឈូងសមុទ្រ»។ នេះជាការឆ្លើយតបរបស់លោករដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិម៉ាឡេស៊ីទៅនឹងសំនួរបន្ថែមរបស់សមាជិកសភា Kota Tinggi លោកNoor Ehsanuddin Mohd Harun Narrashid ដែលសួរថាតើម៉ាឡេស៊ីត្រៀមខ្លួនហើយ ឬនៅ ប្រសិនជាកាតាស្នើសុំឲ្យធ្វើជាអាជ្ញាកណ្ដាលក្នុងជម្លោះរដ្ឋឈូងសមុទ្រ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី ម៉ាឡេស៊ីយល់ថាតួនាទីជាអាជ្ញាកណ្ដាលដោះស្រាយជម្លោះរវាងកាតានិងបណ្ដារដ្ឋឈូងសមុទ្រនេះគួរតែផ្ដល់ទៅឲ្យកូវ៉ែតជាអ្នកដើរតួជាមុនសិន។យ៉ាងណាមិញ នេះក៍ជាជំហររបស់អង្គការសហប្រតិបត្តិការឥស្លាមដែលមានប្រទេសមូស្លីម៥៧ប្រទេសជាសមាជិក។ សូមបញ្ជាក់ថា កាតាប្រឈមមុខបញ្ហាខ្លាំង ដោយសារបណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់ជិតខាង ហ៊ុមព័ទ្ធសេដ្ឋកិច្ច កាត់ផ្តាច់អស់រាល់ទំនាក់ទំនងផ្លូវទឹក ផ្លូវគោក និងផ្លូវអាកាស ក្រោយកាត់ចំណងការទូត ដោយចោទថា កាតាជារដ្ឋគាំទ្រភេរវកម្មនៅថ្ងៃ ទី ៥ខែមិថុនាកន្លងទៅ។ មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្នជម្លោះមិនមានថមថយកម្តៅឡើយ ថ្វីបើមានប្រទេសឯទៀតជួយសម្រុះសម្រួលក៏ដោយ។ រដ្ឋអារ៉ាប់បក្សពួកអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបន្តទាមទារឲ្យកាតាធ្វើតាមចំណុចដែលខ្លួនទាមទារ ខណៈដែលកាតាចោទវិញថា ក្រុមរដ្ឋអារ៉ាប់ទាំងនោះបំពានច្បាប់អន្តរជាតិដាក់គំនាបលើខ្លួនជាដើម៕	ម៉ាឡេស៊ីជឿថាសម្ព័ន្ធភាពដែលខ្លួនមានជាមួយរដ្ឋឈូងសមុទ្រជាប់ពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងជម្លោះអាចឲ្យម៉ាឡេស៊ីមានតួនាទីកាន់តែស៊ីជម្រៅក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះឈូងសមុទ្រ។រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិម៉ាឡេស៊ីក៏បាននិយាយដែរថា ម៉ាឡេស៊ីត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីដើរតួនាទីជាអាជ្ញាកណ្ដាលដោះស្រាយជម្លោះនេះ ប្រសិនមានការស្នើសុំ។
គម្រោងដែល ADB កំពុងតែរៀបចំនេះ គឺជាការរួមចំណែកទៅគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្ម, គោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍មុខរបរ និងការងារ ព្រមទាំងគោលនយោបាយជាតិ ស្តីពីការអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ។ ជាពិសេសទៅលើការអភិវឌ្ឍគ្រឹះស្ថានអប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (TVET)រួមមាន ៖ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ, ការបំពាក់ឧបករណ៍សម្ភារ, ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស, ការអភិវឌ្ឍកម្មវិធីសិក្សា, ការបណ្តុះបណ្តាល, ប្រាក់ឧបត្ថម្ភសិស្ស, កម្មសិក្សា និងការសិក្សាផ្អែកលើការងារ។ គម្រោងទាំងនេះ ត្រូវបានលើកឡើងក្នុងជំនួបពិភាក្សាការងាររវាងលោកស្រី Jyotsana Varma នាយិកា ADB ប្រចាំកម្ពុជា ជាមួយលោក អ៊ិត សំហេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ នាព្រឹកថ្ងៃទី៧ កញ្ញា ។ លោក អ៊ិត សំហេង បានលើកឡើងថា កម្ពុជាកំពុងកង្វះពលកម្មជំនាញ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ទៅដល់ទីផ្សារការងារ។ បន្ថែមពីនេះ យុវជន និងសហគមន៍មិនទាន់បានផ្តល់តម្លៃទៅលើជំនាញTVETនេះ ឲ្យបានច្រើននៅឡើយទេ ។ បើតាមរដ្ឋមន្រ្តីការងារ ភាគច្រើនអ្នកដែលបានចូលរៀនជំនាញTVETនេះ ជាក្រុមជនរងគ្រោះ អ្នកបោះបង់ការសិក្សា និងអ្នកត្រូវការបណ្តុះបណ្តាលបន្ថែម។ ដើម្បីសម្រេចកិច្ចការទាំងនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ត្រូវការចូលរួមពីADB ដែលមានជំនាញ និងបទពិសោធន៍ ក្នុងការជួយលើកិច្ចការទាំងនេះបន្ថែមទៀត។ ជុំវិញកង្វល់ទាំងនេះ លោកស្រី Jyotsana Varma បានផ្តល់នូវអនុសាសន៍មួយចំនួនដល់កម្ពុជា ឲ្យបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលនវានុវត្តន៍ និងជំរុញឲ្យមានការចុះឈ្មោះចូលរៀនជំនាញTVET បានច្រើន ព្រមទាំងបង្កើតជាទូតសុឆន្ទៈគំរូឲ្យបានច្រើន ដើម្បីពន្យល់ទៅកាន់យុវជន និងសហគមន៍ឲ្យបានយល់ដឹងកាន់តែទូលំទូលាយពីជំនាញមួយនេះ ។ លោក អ៊ិត សំហេង ក៏បានស្នើដល់ភាគីADB បន្តជួយជាជំនួយបច្ចេកទេសផ្នែកវិស័យការងារ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្តទៀតលើវិស័យ TVET ដែលជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ ក្នុងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សនៅកម្ពុជា។ ADB គឺជាដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ដ៏ល្អមួយ ក្នុងរយៈពេលបីទស្សវត្សកន្លងមកនេះ ដោយបានគាំទ្រវិស័យ TVET តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៦ ជាមួយនឹងការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានលើគម្រោង Basic Skills Project និងបន្តគាំទ្រវិស័យ TVET ។ តាមរយៈកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍វិស័យអប់រំទី១ និងទី២, គម្រោងពង្រឹងវិស័យអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (STVET), គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍វិស័យអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (TVETSDP) ដែលនឹងបញ្ចប់នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ ចំណែកគម្រោងជំនាញសម្រាប់ការប្រកួតប្រជែង (Skills for Competitiveness) ដែលកំពុងអនុវត្ត គ្រោងបញ្ចប់នៅខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥៕	ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) កំពុងសិក្សាស្រាវជ្រាវរៀបចំគម្រោងថ្មី ឈ្មោះថា «ជំនាញសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចនាពេលអនាគត (Skills for Future Economy)» ដែលមានគោលដៅធ្វើឱ្យឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជាប្រសើរឡើង ។ គម្រោងនេះ ឆ្លើយតបទៅគោលនយោបាយ និងផែនការយុទ្ធសាស្ត្រមួយចំនួន ដែលពាក់ព័ន្ធជុំវិញវិស័យការងារ។
កញ្ញា កញ្ចនា អាយុ២២ឆ្នាំ គឺជាកូនច្បងនៅក្នុងគ្រួសារ ដោយមានប្អូនប្រុសពីរនាក់ និងប្អូនស្រីម្នាក់។ កញ្ចនា បង្ហាញនូវទឹកមុខស្រងូតស្រងាត់ និងបានប្រាប់ពីបញ្ហាតប់ប្រមល់(ស្ត្រេស) ដែលនាងជួបប្រទះក្នុងគ្រួសារ ដូចជាការបិទសិទ្ធិក្នុងការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសមុខវិជ្ជាសិក្សា និងការដើរលេងកម្សាន្តផ្សេងៗ។ កញ្ចនា និស្សិតឆ្នាំទី៤ ផ្នែកគណនេយ្យ បាននិយាយថា៖ «និយាយទៅខ្ញុំអត់មានមនោសញ្ចេតនាជាមួយប៉ាម៉ាក់សោះហ្មង»។ កញ្ចនា បានរស់នៅក្នុងស្ថានភាពគ្រួសារបែបនេះជាយូរមកហើយ ប៉ុន្តែក្នុងអំឡុងពេលប៉ុន្មាន៥ឆ្នាំកន្លងទៅនេះ នាងទើបតែបានដឹងថា បញ្ហាសម្ពាធគ្រួសារនេះបានផ្តល់ផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លះទៅលើសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់នាងផ្ទាល់ ដែលនាងយល់ថា វាធ្វើឲ្យកើតមានជាជំងឺថប់អារម្មណ៍ ការឲ្យតម្លៃខ្លួនឯងទាប និងកាត់បន្ថយការគេង។ បើយោងតាមអង្គការចិត្តសង្គមអន្តរវប្បធម៌ (TPO) បានឲ្យដឹងថា ក្នុងចំណោមចំនួនប្រជាជន ១៥លាននាក់ គេប៉ាន់ស្មានថា ៤០ភាគរយត្រូវបានរងគ្រោះពីជំងឺផ្លូវចិត្ត។ ឈឿន ដាលិកា ជាមនុស្សមួយរូបទៀតដែលបានចែករំលែកបទពិសោធន៍នៃជំងឺថប់អារម្មណ៍។ នាងគឺជានិស្សិតឆ្នាំទី១ មកពីវិទ្យាស្ថានភាសាបរទេស។ ដាលិកា បានប្រាប់ថា តាមរយៈបទពិសោធន៍របស់នាង ការដែលខិតខំប្រឹងប្រែងឲ្យល្អដូចនឹងការរំពឹងទុករបស់ប៉ាម៉ាក់របស់នាងទីបំផុត នាំឲ្យនាងបរាជ័យទាំងស្រុងនៅក្នុងការសិក្សា។ ដាលិកា បានធ្លាក់ការប្រឡងសញ្ញាបត្រទុតិយភូមិកាលពីឆ្នាំ២០១៥កន្លងទៅនេះ ដោយមូលហេតុមកពីសម្ពាធផ្លូវចិត្ត និងការព្រួយបារម្ភខ្លាំងពេកអំពីការសិក្សានៅថ្ងៃអនាគត។ ដកដង្ហើមធំរួចបន្ត កញ្ញាវ័យ១៨ឆ្នាំម្នាក់នេះ បាននិយាយថា៖ «រាល់ថ្ងៃហ្នឹង ខ្ញុំនៅមានផលវិបាកក្នុងការរស់នៅ ដោយសារតែខ្ញុំនៅមានការគិតដោយផ្តល់តម្លៃឲ្យខ្លួនឯងទាប ដោយសារតែមិនសមនឹងស្តង់ដា ដែលប៉ាម៉ាក់ខ្ញុំចង់បាន»។ ដាលិកា បានបន្តថា៖ «ពួកគាត់យកខ្ញុំទៅប្រៀបធៀបជាមួយកូនបងប្អូន ជួនកាលកូនអ្នកជិតផ្ទះទៀត។ ពាក្យសម្តី ដែលគាត់និយាយហ្នឹងគឺសាហាវណាស់ ប៉ុន្តែគាត់អត់ដែលបានគិតថា វាផ្តល់ផលប៉ះពាល់ដល់ថ្នាក់ហ្នឹងទេ»។ បើតាមឲ្យដឹងពីលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឈឹម សុធារ៉ា នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការចិត្តសង្គមអន្តរវប្បធម៌បានពន្យល់អំពីកត្តាចម្បងដែលនាំឲ្យយុវវ័យកើតមានជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តនេះ គឺមកពីការគិតរបស់ពួកគាត់ផ្ទាល់ និងកត្តាសង្គម។ លោក ឈឹម សុធារ៉ា បាននិយាយថា៖ «បញ្ហាដែលខ្ញុំឧស្សាហ៍ឃើញមាននោះ គឺមកពីកត្តាគ្រួសារ ដូចថាគ្រួសារដែលគាត់ធំដឹងក្តីឡើងមកនឹងគឺមានម្តាយឪពុកដែលមានអត្តចរិកកាច ឆេវឆាវ មានខ្លះទៀតលាយឡំជាមួយការគំរាមកំហែង និងអំពើហិង្សា»។ លោកក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ផលប៉ះពាល់ដែលបណ្តាលមកពីការគាបសង្កត់ផ្លូវចិត្តរបស់ឪពុកម្តាយនេះ អាចនាំឲ្យកូនៗជួបនឹងបញ្ហា ដូចជាគេងមិនទៀងទាត់ ញុំាអាហារខុសប្រក្រតី ចេះតែមានការបារម្ភឥតឈប់ឈរ ការឲ្យតម្លៃខ្លួនទាប លែងមានចំណង់ចំណូលចិត្ត ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយមនុស្សជិតខ្លួន ហើយការសិក្សាក៏ធ្លាក់ចុះផងដែរ។ លោកបានបន្ថែមថា៖ «ពេលហ្នឹង ពួកគាត់ចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរការគិត ពួកគាត់ឈប់ធ្វើអ្វីទាំងអស់។ ពេលខ្លះគាត់អាចញុំាច្រើន ឬគេងច្រើន ហើយការសិក្សារបស់គាត់ក៏ធ្លាក់ចុះតាមនឹងដែរ»។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឈឹម សុធារ៉ា ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ឪពុកម្តាយភាគច្រើនមិនបានយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើតម្រូវការផ្នែកសតិអារម្មណ៍របស់កូន ដោយឡែកពួកគាត់បែរជាខ្វល់ពីការធ្វើយ៉ាងណាឲ្យកូនៗរបស់គាត់អាចឈានដល់ចំណុចស្តង់ដាមួយ ដែលគាត់ចង់បាន។ «ក្មេងខ្លះ គាត់ហ៊ាននិយាយ ជាមួយប៉ាម៉ាក់របស់គាត់ពីបញ្ហាហ្នឹងដែរ ប៉ុន្តែប៉ាម៉ាក់គាត់ទៅជាចំអកគាត់ដោយគិតថា កូនហ្នឹង អន់ មិនរឹងប៉ឹងវិញ ដល់ចឹងធ្វើឲ្យជំងឺកាន់តែដុនដាបទៅៗ»។ ជាក់ស្តែង សព្វថ្ងៃនេះយុវវ័យភាគច្រើនយល់ថា ការចែករំលែករឿងរ៉ាវផ្ទាល់ខ្លួនជាមួយមិត្តភក្តិតាមបណ្តាញសង្គមអាចឲ្យខ្លួនបានធូរស្រាល និងរីករាយ ជាងការចែករំលែកជាមួយគ្រួសារ គឺឪពុកម្តាយ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឈឹម សុធារ៉ា ក៏បានបន្តទៀតថា៖ «ពេលដែលក្មេង គាត់គិតថាប៉ាម៉ាក់អត់ស្រឡាញ់ គាត់ចាប់ផ្តើមទាមទារក្តីស្រឡាញ់ពីអ្នកផ្សេងវិញ ដូចចាប់ផ្តើមពីការបង្ហោះសារផ្សេងៗ ដល់ពេលមានអ្នកចូលឆ្លើយតបជាមួយគាត់ទៅ គាត់អាចមានអារម្មណ៍ធូរស្រាលក្នុងពេលមួយភ្លែតហ្នឹង»។ យ៉ាងណាមិញ លោក កៅ សុវណ្ណណារ៉ា សាស្ត្រាចារ្យនៃដេប៉ាតឺម៉ង់ចិត្តវិទ្យានៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ បានរៀបរាប់ឲ្យដឹងថា ឪពុកម្តាយខ្លះដែលមានភាពតឹងរ៉ឹងចំពោះកូន ដោយសារតែពួកគាត់មានបញ្ហាផ្លូវចិត្តខ្លួនឯងដោយមានប្រវត្តិឆ្លងកាត់សង្គ្រាម។ លោក កៅសុវណ្ណារ៉ា បាននិយាយថា៖ «ឪពុកម្តាយខ្លះ ធ្លាប់បានឆ្លងកាត់ពេលសង្គ្រាម ដូចនេះគាត់ត្រូវបានគេបង្រៀនឲ្យប្រើវិធីផ្តាច់ការ ប្រសិនជាចង់ឲ្យគេស្តាប់បង្គាប់»។ លោកបានបន្តថា៖ «ពេលខ្លះវិញទៀត ឪពុកម្តាយហ្នឹងព្យាយាមជំរុញឲ្យកូនៗចូលចិត្តអ្វីដែលខ្លួនគាត់ផ្ទាល់ចូលចិត្តស្រឡាញ់ ដោយអត់មានបានសួរថា កូនគាត់ស្រឡាញ់វាដែរអត់ទេ។ ដល់ចឹងពេលខ្លះ ដោយសារតែប៉ាម៉ាក់បង្ខំ កូនហ្នឹងទៅជាសម្រេចក្តីស្រមៃរបស់អ្នកផ្សេងដោយមិនមែនរបស់ខ្លួនឯងទៅវិញ»។ លើសពីនេះផងដែរ លោក កៅ សុវណ្ណណារ៉ា ក៏បានបញ្ជាក់ថា ឪពុកម្តាយដែលជាអ្នកមើលថែទាំកូន គឺមានតួនាទីជាចាំបាច់ក្នុងការលូតលាស់របស់កូន ប៉ុន្តែភាពរំពឹងខ្ពស់របស់ពួកគាត់ដោយមិនបានសង្កេត និងឆ្លុះបញ្ចាំងពីទេពកោសល្យ និងសក្តានុពលរបស់កូនៗ ក៏អាចប៉ះពាល់ទាំងស្រុងទៅលើការវិវត្តន៍ផងដែរ។ បើទោះជាមានឪពុកម្តាយដែលមានភាពតឹងរ៉ឹងលើកូនក្តី អ្នកស្រី តាំង ឆុនប៊ួយ អាយុ៤៤ ឆ្នាំ បានប្រាប់ថា អ្នកស្រីមិនព្យាយាមជំរុញឲ្យកូនៗធ្វើអ្វីហួសពីសមត្ថភាពរបស់ពួកគេនោះទេ ដោយឡែកអ្នកស្រីនឹងផ្តល់កម្លាំងចិត្តឲ្យពួកគេធ្វើអ្វីដែលពួកគេស្រឡាញ់។ អ្នកស្រីបានរៀបរាប់ថា៖ «របៀបដែលខ្ញុំប្រៀនប្រដៅកូន គឺប្រើពាក្យផ្អែម ទន់ភ្លន់ឲ្យពួកគាត់ស្តាប់ ឲ្យពួកគាត់យល់ ដោយសារតែធ្វើបែបនេះទៅ នៅពេលដែលពួកគាត់ត្រូវមានការអ្វីពិភាក្សាជាមួយយើង វាមានភាពងាយស្រួលក្នុងការយល់គ្នាទៅវិញទៅមក»។ ក្រោយពីត្រូវបានសួរសំណួរទៅកាន់ កញ្ចនា ថាតើអ្វីដែលនាងចង់បានពីប៉ាម៉ាក់ជាងគេនោះ នាងក៏បន្តនិយាយដោយស្រក់ទឹកភ្នែកបណ្តើរថា៖ «ខ្ញុំសប្បាយចិត្តពេកហើយ បើសិនជាប៉ាម៉ាក់ខ្ញុំអាចនឹងយល់ ហើយយ៉ាងហោចណាស់ត្រេកអរជាមួយអ្វីដែលខ្ញុំបានធ្វើរាល់ថ្ងៃ»។ [កំណត់និពន្ធ៖ *កញ្ចនា គឺជាឈ្មោះដែលត្រូវបានតែងឡើងក្នុងគោលបំណងការពារអត្តសញ្ញាណរបស់ប្រភព]។ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ភ្នំពេញ ៖ រាល់ពេលដែល កញ្ចនា* ភ្ញាក់ឡើងពេលព្រឹក នាងតែងមានការគិតសម្ពាធផ្លូវចិត្ត។ កញ្ចនា យល់ថា ឪពុកម្តាយរបស់នាងមានតម្រូវការខ្ពស់សម្រាប់ជីវិត និងការសិក្សារបស់នាង។
មូលហេតុនៃការរលាកមាត់ស្បូន -មានមេរោគនូវទ្វារមាស ឬក៏ មានជំងឺកាមរោគដូចជា ជំងឺប្រមេះទឹកបាយ ChlamydiaនិងTrichomoniasis អាចធ្វើអោយមាន រលាកទៅលើមាត់ស្បូន។ -ជំងឺអេដស៍ មេរោគជំងឺរើម (រើមនៅប្រដាប់ភេទ)និង ជំងឺឬស(សេមាន់)និងជំងឺកាមរោគដែលជាហេតុធ្វើអោយមានកត្តាប្រឈមមុខខ្ពស់និងការរលាកមាត់ស្បូន។ -អ្នកនឹងមានការប្រឈមមុខខ្ពស់បើសិនអ្នកមានការរួមភេទនៅអំឡុងវ័យក្មេងពេក ឬក៏ ប្រឈមមុខខ្ពស់បើសិនអ្នកមានទាក់ទងការមានដៃគូររួមភេទច្រើន ឬក៏ មានប្រវត្តិមានជំងឺកាមរោគពីមុន។ -មានរបួសឬក៏មានការរលាក ដោយសារមានប្រតិកម្មជាមួយទឹកថ្នាំសំអាត និងការប្រើប្រាស់ថ្នាំពន្យាកំនើតឬក៏ភ្លេចដូរសំឡីអនាម័យ នោះក៏អាចជាបញ្ហានៃជំងឺដែរ។វត្ថុអាចជាហេតុធ្វើអោយមានការរលាកនិងធ្វើអោយមាត់ស្បូនរបស់ស្ត្រីងាយទទួលរងឥទ្ធិពលនៃមេរោគ។ -អ្នកអាចមានប្រតិកម្មទៅនិងថ្នាំពន្យាកំនើតដែលមានសារធាតុសំលាប់មេជីវិតឈ្មោល ឬក៏ ជាតិកៅស៊ូរបស់ស្រោមអនាម័យដែលនាំអោយមានការរលាកលើមាត់ស្បូន។ រោគសញ្ញានៃការរលាកមាត់ស្បូន នៅក្នុងករណីរលាកមាត់ស្បូនមានកម្រិតជាមធ្យម អ្នកមិនមានការកំនត់សំគាល់នូវសញ្ញាអ្វីទាំងអស់។ -រោគសញ្ញានៃការរលាកមាត់ស្បូនដំបូងគឺមានហូរទឹករំអិលពីទ្វារមាស។ -រោគសញ្ញាផ្សេងទៀតរួមមាន៖ -មានការហូរឈាម -មានការរមាស់ -មានការរលាកនៅផ្នែកខាងក្រៅនៃប្រដាប់ភេទ - ឈឺចាប់ពេលរួមមភេទ -មានការហូរឈាម បន្ទប់ពីមានការរួមភេទរឺក៏នៅក្នុងកំឡុងពេលមានរដូវ -មានការ ឈឺផ្សាពេលកំពុងបន្ទោរបង់ -ឈឺនៅខ្នងខាងក្រោមនិងមានឈឺនៅក្នុងពោះ ពេលខ្លះមានអារម្មណ៍ទាំងនេះនូវពេលរួមភេទ។ -ក្នុងករណីធ្ងន់ធ្ងរនៃការរលាកមាត់ស្បូនអាចធ្វើអោយមានពេញទៅដោយដូចជាខ្ទុះ មានហៀរទឹករំអិលជាមួយក្លិនមិនល្អ បូករួមនិង ការរមាស់ទ្វារមាស និងមានការឈឺក្នុងពោះយ៉ាងខ្លាំង។ -បើសិនមានមេរោគចូលទៅក្នុងប្រព័ន្ធសរីរាង្គ នោះអ្នកនិងមានការក្ដៅខ្លួន ចង្អោរ និងមានឈឺពោះ។ នៅពេលទៅជួបនិងគ្រូពេទ្យថែទាំសុខភាព -ទូរស័ព្ទទៅអ្នកផ្តល់សេវាសុខភាពបើសិនអ្នកមានរោគសញ្ញាទាំងនេះ៖ -មានខ្ទុះពណ៌លឿងនិងមានទឹករំអិលចេញពីទ្វារមាស -មានការពិបាក ឬក៏ ឈឺនៅពេលបន្ទោលបង់ -កើនឡើងនូវការបន្ទោរបង់ -ឈឺនៅក្នុងអាងត្រគាក -មានហូរឈាមបន្ទប់ពីការរួមភេទឬក៏នៅក្នុងអំឡុងពេលមានរដូវ -ឈឺនៅខ្នងខាងក្រោមនិងមានឈឺនៅក្នុងពោះ ពេលខ្លះមានអារម្មណ៍ទាំងនេះនូវពេលរួមភេទ។ -ទៅមន្ទីរពេទ្យភា្លមៗនៅកន្លែងសង្គ្រោះបន្ទន់បើសិនអ្នកមានការធ្លាក់នូវទឹករំអិលច្រើនលើសពីធម្មតា មានក្តៅខ្លួនមានគ្រុនរងារ ចង្អោរ និង ក្អួត មានការឈឺពោះជាខ្លាំង មានអារម្មណ៍មិនស្រួលខ្លួនឬក៏មានរោគសញ្ញាផ្សេងទៀតដែលអ្នកគិតថាវាជាលក្ខណះបន្ទាន់។ ការព្យាបាលទៅលើការរលាកមាត់ស្បូន បើសិនអ្នកមានផ្ទៃពោះ នោះអ្នកឯកទេសខាងមេរោគឆ្លងនឹងអាចជួយព្យាបាលអ្នក។ ការធ្វើការវះកាត់ -បើសិនមានរោគសញ្ញានៅបន្តបន្ទាប់ពីការប្រើប្រាស់ថ្នាំផ្សះហើយ តំបន់ដោយមានការរលាកនៃមាត់ស្បូននឹងអាចទទួលការដុតដោយប្រើម៉ាស៊ីន electrocoagulation (ប្រើកំដៅ), cryotherapy (ប្រើធាតុត្រជាក់)ឬក៏ការព្យាបាលដោយការប្រើប្រាស់ការបាញ់កាំរស្មីឡេសឺរ ដើម្បីបំផ្លាញនូវជាលិកាដែលបង្ករោគ។ ជៀសវាងមានការរួមភេទរហូតដល់ថ្ងៃដែលធ្វើការព្យាបាលចប់សព្វគ្រប់និងរោគសញ្ញាបាត់អស់ រយះពេលយ៉ាងតិច៧ថ្ងៃ។នៅក្នុងករណីខ្លះ ការប្រើថ្នាំគ្រាប់ឬថ្នាំចាក់តែម្តង អាចកំចាត់ចោលពពួក មេរោគ។នៅក្នុងករណីមួយទៀត គឺគ្រូពេទ្យរបស់អ្នកនឹងអាចអោយថ្នាំប្រើក្នុងរយ:ពេលយូរ។ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ការរលាកមាត់ស្បូនគឺជាជំងឺបង្កដោយមេរោគនៅប្រដាប់បន្តពូជផ្នែកខាងក្រោម ជាការរលាកនៅមាត់ស្បូន ដែលជាកនិង ផ្លូវចេញនៃស្បូនរបស់ស្ត្រី។ការរលាកអាចបណ្តាលមកពីមេរោគនៃជំងឺកាមរោគ(STDs)ឬក៏មានរបួសនៅមាត់ស្បូនដោយសារវត្ថុដែលស៊កបញ្ចូលទៅក្នុងទ្វារមាស ឬក៏បណ្តាលមកពីការពន្យាកំនើតដូចជាការ ដោយប្រើ ស្រោមអនាម័យសំរាប់ស្ត្រី ឬក៏ដោយសារមានជំងឺមហារីក។
ដោយឡែកថ្មីៗនេះ យើងសង្កេតឃើញថា មានរថយន្ត SUV មួយប្រភេទ ដែលកំពុងទទួលបានគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹង ពីប្រជាជនកម្ពុជា នោះគឺរថយន្ត Ford Everest 2.0L Bi-Turbo ជំនាន់ថ្មី ដែលជារថយន្តដែលបានបំពាក់នូវប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាព និងបច្ចេកវិទ្យាទំនើបៗចុងក្រោយ ដែលអាចលោកអ្នកបើកបរបានគ្រប់ស្ថានភាពផ្លូវ។ រថយន្ត Ford Everest 2.0L Bi-Turbo ជំនាន់ថ្មីនេះ ជាប្រភេទ Luxury និង Off-Road SUV ដែលទទួលបានការស្វាគមន៍ ពីអតិថិជនចំពោះទំនុកចិត្ត ប្រព័ន្ធជើងក្រោម ប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាព និងបច្ចេកវិទ្យាច្រើន លើសគេផងដែរ។ មានបងប្អូនមួយចំនួន បានប្រៀបធៀបរថយន្ត Ford Everest 2.0L Bi-Turbo ជំនាន់ថ្មីនេះ ទៅនឹងដៃគូប្រកួតប្រជែង ដែលមានតម្លៃប្រហាក់ប្រហែល។ ដូច្នេះហើយ ទើបថ្ងៃនេះ យើងខ្ញុំសូមមកណែនាំបងប្អួន ឲ្យជ្រាបកាន់តែច្បាស់ មុននឹងសម្រេចចិត្តទិញរថយន្តតម្លៃខ្ទង់ 6ម៉ឺនដុល្លារជាង យកទៅប្រើប្រាស់។ តោះចង់ដឹងថា រថយន្ត Ford Everest 2.0L Bi-Turbo ជំនាន់ថ្មី មានចំណុចពិសេសអ្វីខ្លះ នោះសូមតាមដានចំណុចទាំង 35 នេះ៖ 1. ចំណុចដំបូងគេនោះ គឺម៉ាស៊ីនដ៏ស្ទុះ 2.0L Bi-Turbo ជំនាន់ថ្មី ដែលអាចឲ្យរថយន្តនេះ ផលិតនូវកម្លាំងសេះ រហូតដល់ទៅ 213PS និងកម្លាំងរមួល 500 Nm 2. ប្រអប់លេខ 10 វគ្គអូតូជំនាន់ថ្មី ដែលអាចប្រើប្រាស់បានទាំងលេខដៃ និងលេខអូតូ ធ្វើឲ្យការបើកបរចូលលេខ មានភាពរលូនជាងមុន (10-Speed Automatic) 3. សម្រាប់ការបង់ពន្ធផ្លូវ គឺត្រឹមតែ 20ម៉ឺនរៀលប៉ុណ្ណោះ 4. ទម្ងន់សរុបរបស់រថយន្ត គឺ 2,384 គីឡូក្រាម 5. តួរថយន្ត ផលិតពីដែកថែបដ៏រឹងមាំ ជាពិសេសមានបន្ថែមជូន នូវដែកថែបពិសេសចំនួន 2 ដើមនៅទា្វរទាំងសងខាង (Ultra-High-Strength Boron Steel Side Impact Beam Bar) 6. កាប៊ីនក្នុងមានភាពធំទូលាយ ផ្តល់ជូននូវផាសុកភាព និងមិនងាយពុលឡាន (Spacious Interior Design) 7. គម្លាតកង់មុខ និងកង់ក្រោយ 2850mm ដែលធ្វើឲ្យរថយន្តនេះ កាន់តែមានលំនឹងល្អ 8. អាចចុះទឹកជម្រៅ 800mm លើសគេ (800mm Water Wading) 9. យ៉ាន់កង់បែបស្ព័រទំនើប ទាន់សម័យ ដែលមានទំហំរហូតដល់ 20 អ៊ីញ (20 Alloy Wheel) 10. ផ្លិតទឹកអូតូ (Rain Sensing Wipers) 11. គម្របដំបូលម៉ាស៊ីន ប្រើប្រាស់ជាប្រភេទជន្ទល់បូម ងាយស្រួលក្នុងការបើក/បិទ 12. ប្រព័ន្ធបើកឃ្លុបក្រោយ ដោយគ្រាន់តែគ្រវាសជើង (Hands-Free Liftgate) 13. សេនស័រជុំវិញរថយន្ត រហូតដល់ទៅ 10គ្រាប់ (10 Sensors) 14. តាបឡូស្បែកប្រណិត ទាន់សម័យ បង្កប់ជាមួយថ្នេរដេរពណ៌ទឹកក្រូច ស័ក្តិសមជាមួយពណ៌ស្បែកពណ៌ការ៉ុត (Leather Dashboard and Cognac Leather Seats) 15. កាមេរ៉ាជំនួយចូលចតផ្នែកខាងក្រោយ ដែលមានខ្សែគំនូសពណ៌ស រេតាមចង្កូត (Rear View Camera) 16. ចង្កូតបូមអេឡិចត្រូនិកដែលមានលក្ខណៈធូរ ងាយស្រួលបើកបរ Electric Power-Assisted Steering (EPAS) 17. ប្រព័ន្ធបញ្ជាដោយសំឡេង (Voice Command) សម្រាប់ការហៅទូរស័ព្ទ និងបញ្ជាប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាពរថយន្ 18. អេក្រង់ Touch Screen 8 អ៊ីញ ផ្តល់នូវរូបភាពច្បាស់ល្អ (8 Touch Screen) 19. បច្ចេកវិទ្យា SYNC 3 ជំនាន់ថ្មីសម្រាប់គ្រប់គ្រង វិទ្យុ តន្រ្តី និងការកម្សាន្តផ្សេងៗ (New SYNC 3 Technology) 20. ដំបូលកញ្ចក់ធំ អាចបិទ/បើកបាន (Panoramic Moonroof) 21. រន្ធសាកកម្លាំង 12V និងរន្ធសាក Laptop កម្លាំង 230V (12V Invertor / 230V Invertor) 22. អាចប្តូរភ្លើងពណ៌លំអក្នុងរថយន្ត បានរហូតដល់ 7 ពណ៌ (Ambient Lighting) 23. ចុចប៊ូតុង បត់កៅអីជួរទី៣ ដោយស្វ័យប្រវត្ត (Power Fold 3rd Row Seats) 24. ប្រព័ន្ធរ៉ាដាផ្នែកខាងមុខ ចាប់យកឧបសគ្គ 25. ប្រព័ន្ធជំនួយចូលចត ដោយស្វ័យប្រវត្តិ (Parallel Parking Assist) 26. ប្រព័ន្ធផ្ដល់សញ្ញាគ្រោះថ្នាក់ ពេលមានឧបសគ្គ ឬអ្នកថ្មើរជើងឆ្លងកាត់ និងប្រព័ន្ធចាប់ហ្វ្រាំងបន្ទាន់ ដោយស្វ័យប្រវត្តិ (Pre-Collision Assist with Autonomous Emergency Braking) 27. ប្រព័ន្ធបន្ថយល្បឿន និងរក្សាគម្លាតសុវត្ថិភាព ដោយស្វ័យប្រវត្តិ (Adaptive Cruise Control) 28. ប្រព័ន្ធផ្តល់សញ្ញាឲ្យអ្នកបើកបរឈប់សម្រាក ពេលមានអារម្មណ៍ងងុយគេង (Driver Alert System) 29. ប្រព័ន្ធផ្តល់ដំណឹងនៅពេលបើកបរចេញពីគន្លងផ្លូវ (Lane Keeping System) 30. ប្រព័ន្ធផ្តល់ដំណឹងគ្រោះថ្នាក់ ផ្នែកចំហៀង (Blind Spot Information System) 31. ប្រព័ន្ធផ្តល់ដំណឹងគ្រោះថ្នាក់ ពេលចេញពីចំណតផ្នែកខាងក្រោយរថយន្ត (Cross Traffic Alert) 32. ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសម្ពាធកង់ (Tire Pressure Monitoring System) 33. ប្រព័ន្ធសម្រាប់កំណត់ល្បឿនអតិបរមា ពេលបើកបរ (MyKey System) 34. ប្រព័ន្ធទប់លំនឹងពេលចុះចំណោត (Hill Descent Control) 35. ចំណុចចុងក្រោយដែលអស្ចារ្យបំផុត សម្រាប់ Ford Everest នោះគឺប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងការបើកបរ គ្រប់ស្ថានភាពផ្លូវ (Terrain Management System) ដែលអាចលោកអ្នកជ្រើសរើស តាម Mode ទៅតាមស្ថានផ្លូវដូចជា៖ ការបើកបរនៅលើផ្លូវធម្មតា ផ្លូវដែលមានស្ថានភាពព្រិល/មានក្រួស/មានស្មៅច្រើន ផ្លូវដីខ្សាច់ និងផ្លូវដែលមានដុំថ្មធំៗ។ ក្រៅពីចំណុចពិសេសទាំង 35 ដែលលើសពីដៃគូប្រកួតប្រជែង Ford Everest 2.0L Bi-Turbo ជំនាន់ថ្មី ក៏នៅមានចំណុចផ្សេងៗទៀតជាច្រើន ដែលទាំងអស់នេះគ្រប់គ្រាន់ អាចឲ្យរថយន្តនេះ ជាប់ឈ្មោះជា Luxury Off-Road ដែលទំនើបជាងគេ ក្នុងទីផ្សារប្រទេសកម្ពុជា។ សម្រាប់តម្លៃវិញ គឺកាន់តែពិសេសមិនធ្លាប់មានពីមុនមក និងទិញភ្លាមបានភ្លាមមិនចាំបាច់កក់ទុកមុន៖ Ford Everest 2.0L Bi-Turbo 2021 តម្លៃពីមុន $71,000 ចុះមកត្រឹម $68,500 តែប៉ុណ្ណោះ Ford Everest 2.0L Bi-Turbo 2020 តម្លៃពីមុន $71,000 ចុះមកត្រឹម $67,000 តែប៉ុណ្ណោះ សម្រាប់ពណ៌រថយន្តនេះវិញ គឺមានរហូតទៅដល់ 7 ពណ៌ដែលមានដូចជា៖ ពណ៌ស, ខ្មៅ, ប្រផេះ, ទឹកប្រាក់ ទឹកមាស ក្រហមស្រទន់ និងក្រហមស្រស់។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម លោកអ្នកអាចទំនាក់ទំនងមកកាន់យើងខ្ញុំតាមរយៈ៖ Facebook: http://facebook.com/FordCambodia Messenger: http://m.me/FordCambodia Telegram: https://t.me/FordCambodia ទំនាក់ទំនងផ្នែកលក់: 078 333 748 \| 016 333 785 សាខាព្រះមុន្នីវង្ស: 085 557 760 សាខាទឹកថ្លា: 078 4000 66 សាខាទួលសង្កែ: 078 990 800 / 087 990 800 សាខាខេត្តសៀមរាប: 077 666 357 សាខាខេត្តកំពង់ចាម: 092 888 476 ចង់ដឹងថាតើប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាព និងបច្ចេកវិទ្យាទំនើបៗចុងក្រោយទាំងនេះ មានភាពអស្ចារ្យយ៉ាងណានោះ សូមទស្សនាវីដេអូ 2នេះទាំងអស់គ្នាៈ https://web.facebook.com/FordCambodia/videos/288161362738407 https://web.facebook.com/FordCambodia/videos/900442983865677 សូមលោកអ្នកអនុវត្តន៍វិធានការ ៣ការពារ និង៣កុំ តាមការណែនំារបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ដើម្បីចូលរួមទប់ស្កាត់នៃការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានកែសម្រួលពន្ធ នំាចូលរថយន្ត SUV យើងសង្កេតឃើញថា តម្លៃនៃរថយន្ត SUV មានការថយចុះគួរឲ្យកត់សម្គាល់។ សន្ទុះនៃការគាំទ្រ និងការនាំចូលរថយន្ត SUV ក៏មានការកើនឡើងជាលំដាប់ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការអតិថិជនផងដែរ។ ជាក់ស្តែងថ្វីដ្បិតតែតម្លៃនៃរថយន្ត SUV មានភាពធូរថ្លៃជាងមុនក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែការជ្រើសរើសរថយន្ត SUV យកមកប្រើប្រាស់ ឲ្យស័ក្តិសមនឹងតម្លៃ ក៏ដូចជាតម្រូវការប្រចាំថ្ងៃរបស់លោកអ្នក គឺពិតជាសំខាន់ណាស់។ ដូច្នេះអតិថិជនទាំងអស់ គួរគប្បីយល់ឲ្យច្បាស់ពីតម្រូវការរបស់ខ្លួន និងស្វែងយល់អំពីសមត្ថភាព ប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាព បច្ចេកវិទ្យា ភាពបត់បែននៃការបើកបរបានទាំងផ្លូវក្រុង និងផ្លូវ Off-Road និងភាពធន់រឹងមាំ អាចជម្នះនូវឧបសគ្គផ្សេងៗជាដើម មុននឹងសម្រេចទិញរថយន្ត SUV យកមកប្រើប្រាស់។
អ្នកហោះហើរទៅកាន់ ឬឆ្លងកាត់ទីក្រុងឌូបៃ ចន្លោះថ្ងៃទី១ខែមករា និង៣១ខែមិនា ឆ្នាំ២០១៨ អាច ទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីកម្មវិធីពិសេសសនានា នៅទីតាំងប្រជុំជនល្បីៗនៅទីក្រុងឌូបៃ ដោយគ្រាន់ តែបង្ហាញប័ណ្ណឡើងយន្តហោះរបស់អ៊ែមមឺរឹត និងឯកសារសំគាល់ អត្តសញ្ញាណ ដែលមាន សុពលភាព។ តម្លៃពិសេសពីទីក្រុងភ្នំពេញ ទៅកាន់ទីក្រុងឌូបៃ នៅសិសិររដូវនេះ ចាប់ផ្តើមពី ៥២៣ ដុល្លារ ។ My Emirates Pass ក៏បានពង្រីកកម្មវិធីជាមួយដៃគូបន្ថែម ដូច្នេះឥឡូវនេះ អតិថិជនអាចទទួលបាន ការបញ្ចុះតម្លៃពិសេសៗ នៅតាមភោជនីយដ្ឋាន និងអាហារដ្ឋានក្នុងសណ្ឋាគារលំដាប់ពិភពលោក ជាង២៥០កន្លែង នៅទីក្រុងឌូបៃ។ កម្មវិធីពិសេសទាំងនេះក៏អាចប្រើសម្រាប់សកម្មភាពលំហែនានា រួមមានការទស្សនាការប្រកួតជើងឯកកូនហ្គោល ឧទ្យានកម្សាន្តរំភើបៗ ឬក៏ស្ប៉ាបែបប្រណីតៗ ទូទាំង ទីក្រុង។ បើតាមលោក Abdulla Adnan អ្នកគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុនអាកាសចរអ៊ែមមឺរឹត នៅប្រទេសកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឌូបៃ ជាទីក្រុងរស់រវើកជាងគេមួយនៅលើពិភពលោក ដោយសារ បទពិសោធន៍ជាច្រើនដែលតម្រូវចិត្ត មនុស្សគ្រប់គ្នា ហើយនាំចិត្តទេសចរឱ្យមកទីក្រុងនេះម្តងហើយម្តង ទៀត។ ឆ្នាំនេះ យើងបង្កើនចំនួន ដៃគូបានទ្វេគុណ នៅក្នុងកម្មវិធី My Emirates Pass ដើម្បីផ្តល់ជូន ដល់អ្នកដំណើរមកពីប្រទេសកម្ពុជា ដែលចូលចិត្តសាកល្បងបទពិសោធនថ្មីៗ នូវជម្រើសកាន់តែច្រើន និងគុណតម្លៃកាន់តែប្រសើរ ពេលពួកគាត់មកលេងទីនេះ។ មិនថា លោកអ្នកមកលេងទីក្រុងនេះ លើកដំបូង ឬត្រឡប់មកលេងវិញទេ គឺមានរបស់ប្លែកៗភ្នែក រហូត។» ជាមួយសីតុណ្ហភាពនៅស្ថេរចន្លោះ២៥ និង២៥អង្សារ ក្នុងខែរងារ ទីក្រុងឌូបៃជាទីតាំងដ៏សុខដុម សម្រាប់ទេសចរ។ ពន្លឺថ្ងៃពេញមួយឆ្នាំ ឥវ៉ាន់សម្រាប់ដើរទិញ និងភោជនីយដ្ឋានលំដាប់ពិភពលោក ឆ្នេរគួរឱ្យគយគន់ និងអាគារស្កឹមស្កៃ នាំមកនូវអារម្មណ៍ពិសេសដល់គ្រួសារទាំងមូល។ ទេសចរមក លេងទីក្រុងឌូបៃអាចប្រើ My Emirates Pass ដើម្បីទស្សនាទីតាំងដែលខានមិនបានប្រចាំទីក្រុងដូចជា Global Village ដែលជាឧទ្យានបុណ្យ និងជាទីតាំងទិញឥវ៉ាន់ចម្រុះវប្បធម៌ ក៏ដូចជាឧទ្យានកម្សាន្ត Wild Wadi Waterpark និង IMG World of Adventures។ ព្រលានកណ្តាលរបស់អ៊ែមមឺរឹតនៅទីក្រុងឌូបៃ ផ្តល់ជូនតំណភ្ជាប់ត្រង់ ទៅកាន់ទីក្រុងជាង១៥០ នៅ ជាង៨0ប្រទេស។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ មានបម្រើសេវាលើយន្តហោះពី ក្រុមបាហុនិកាចំរុះជាតិសាសន៍ (international cabin crew) ដែល មកពី១៣៥ ប្រទេស ហើយចេះនិយាយជាង៦០ភាសា។ ដោយមានកៅអីថ្នាក់ អាជីវកម្មទម្រេតរាប់ស្មើដូចគ្រែ អេក្រង់របស់ក្នុងថ្នាក់សន្សំសំចៃមានទំហំធំជាងគេនៅលើពិភពលោក ដល់ទៅ ១៣.៣អ៊ីញ និងមាន៣០០០ប៉ុស្តិ៍ ដែលអាចកម្សាន្តតាមតម្រូវការ ប្រើប្រព័ន្ធកម្សាន្តក្នុង យន្តហោះ ដែលជាប់ ជ័យលាភី គឺ ice Digital Widescreenផ្តល់ជូននូវផលិតផល និងគុណតម្លៃសក្តិសមនឹងការចំណាយ។ អ្នកដែលធ្វើដំណើរដោយមានក្មេងៗមកតាម អាចទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីការផ្តល់ជូនជាលក្ខណៈ គ្រួសារទ្រង់ទ្រាយធំពីការហោះហើរអាទិភាព នៅគ្រប់ព្រលានយន្តហោះទាំងអស់ ដោយមានអាហារ ពិសេសៗសម្រាប់កុមារ ការកម្សាន្តរៀបចំសម្រាប់តែក្មេងលើប្រព័ន្ធice និងគ្រឿងលេងពិសេសៗ និង កាតាបសកម្មភាពលើយន្តហោះ Lonely Planet Kids។ អ៊ែមមឺរឹត ជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍តែមួយគត់ ដែលប្រើប្រាស់សុទ្ធតែយន្តហោះខ្នាតធំដូចជា Airbus A380 និង Boeing 777 ដែលលើកកម្ពស់ បទពិសោធន៍បន្ថែមទៀតដល់អ្នកដំណើរ លើយន្តហោះ តាមរយៈយន្តហោះខ្នាតធំដែលទំនើប ដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យាចុងក្រោយគេ និងចំណុះធំទូលាយ។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមអំពីអ៊ែមមឺរឹត រួមទាំងវិធីកក់ជើងហោះហើរ និងបញ្ជីលក្ខណ្ឌ និងលក្ខន្តិកៈ ទាំងមូលសម្រាប់កម្មវិធីពិសេសនេះ សូមចូលទៅកាន់ https://www.emirates.com/myemiratespass/ ។ ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	អ៊ែមមឺរឹតកំពុងពន្យាពេលកម្មវិធីពេញ និយម My Emirates Pass ដល់អតិថិជនដែលមកលេងទីក្រុងឌូបៃ នៅសិសិររដូវនេះ។ កម្មវិធីនេះផ្តល់ ជូនដល់អតិថិជនអ៊ែមមឺរឹត នូវការបញ្ចុះតម្លៃពិសេសៗ នៅទូទាំងទីក្រុងឌូបៃ ដោយប្រែក្លាយ ប័ណ្ណឡើងយន្តហោះរបស់អ៊ែមមឺរឹត (Emirates Boarding Pass) ទៅជាបណ្ណសមាជិកពិសេស។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមអញ្ជើញលោក-អ្នកស្តាប់បទសម្ភាសតាមទូរសព្ទរវាងកញ្ញា អាត សុធាវី ម្ចាស់ពានរង្វាន់ Media & Communications ជាមួយកញ្ញា អ៊ូ សុខមាននៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ ខាងក្រោមនេះតទៅ៖ ស្ត្រីខ្មែរដែលមានសមត្ថភាព ចំណេះជំនាញច្បាស់លាស់ ហើយថែមទាំងមានភាពក្លាហានក្នុងការប្រកួតប្រជែងដណ្តើមយកពានរង្វាន់ទាំងក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុករូបនេះ បានធ្វើជាគំរូល្អ និងផ្ដល់មោទកភាពមួយយ៉ាងធំសម្រាប់ស្ត្រី ក្នុងនាមតំណាងឱ្យកម្ពុជាទាំងមូល។ ម្ចាស់ពានរង្វាន់ផ្នែកMedia & Communications) ពីការប្រកួតប្រជែងពានរង្វាន់ស្ត្រីឆ្នើមប្រចាំតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ក្នុងឆ្នាំ២០២០ និង ជាស្ថាបនិក Think Plastic កញ្ញា អាត សុធាវី បាននិយាយដូច្នេះ៖«ពានរង្វាន់នេះ មានសារៈសំខាន់ណាស់ ព្រោះយើងជាស្ត្រីខ្មែរដែលឈរឈ្មោះតំណាងឱ្យប្រទេសរបស់យើងនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ វាគឺជាផ្នែកមួយនៃការលើកមុខមាត់ប្រទេសខ្មែររបស់យើង ដែលបានចូលរួមប្រកួតជាថ្នាក់អន្តរជាតិ»។ បើតាមកញ្ញា អាត សុធាវី ការចូលរួមរបស់ស្ត្រីនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ក៏ទាមទារយ៉ាងចាំបាច់ពីការជំរុញ និងលើកទឹកចិត្តពីមនុស្សនៅជុំវិញខ្លួន ផងដែរ។ ការចូលរួមរបស់ស្ត្រីខ្មែរនាពេលសព្វថ្ងៃនេះ នៅក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យាមានចំនួនច្រើន និងវិស័យនានាទៀត ទាំងក្នុងវិស័យធុរៈកិច្ចក្តី ទាំងក្នុងកិច្ចការងារសង្គមក្តី គឺបានក្លាយជាចំណែកមួយយ៉ាងធំ ក្នុងការជួយជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ កញ្ញ អាត សុធាវី មើលឃើញថា៖«អាជីវកម្មខ្នាតតូចភាគច្រើនតែម្តង នៅស្រុកខ្មែររបស់យើង ត្រូវបានដំណើរការ និងគ្រប់គ្រងដោយមនុស្សស្រី។ អ៊ីចឹង គឺពួកគាត់[ស្ត្រី]មាននាទីសំខាន់ណាស់ក្នុងការជំរុញសេដ្ឋកិច្ច»៕	ភ្នំពេញ៖ ម្ចាស់ពានរង្វាន់ផ្នែកព័ត៌មាននិងទំនាក់ទំនាក់(Media & Communications) ពីការប្រកួតប្រជែង«ពានរង្វាន់ស្ត្រីឆ្នើមប្រចាំតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍» កញ្ញា អាត សុធាវី ស្នើដល់ស្ត្រីខ្មែរគ្រប់រូបដែលមានសមត្ថភាព ត្រូវក្លាហានក្នុងការបង្ហាញសក្កានុពលរបស់ខ្លួនឱ្យពិភពលោកបានស្គាល់។ បើតាមកញ្ញា សុធាវី បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាមានស្ត្រីជាច្រើនដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ទៅតាមជំនាញនីមួយៗ ប៉ុន្តែនៅមានភាពភ័យខ្លាចនិងខ្មាសអៀននៃការបង្ហាញសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន ទៅកាន់ពិភពលោក។
ចូលដឹកនាំមិនទាន់ដល់១សប្តាហ៍ផងនោះ Xavi ត្រូវបានរាយការណ៍ថា កំពុងស្វែងរកផ្លូវនាំយកក្រុមគ្រូជំនួយមកពីក្លិប Al-Sadd ដែលធ្លាប់ធ្វើការជាមួយគ្នានៅកាតាមកក្រុមអ្នកមានបុណ្យ Barca។ នេះបើតាមកាសែត Marca ។ ជាមួយដំណឹងនេះ ក្រុមគ្រូជំនួយចាស់ៗដែលធ្វើការយូរមកហើយជាមួយ Barca បានសុំចាកចេញជាបន្តបន្ទាប់។ គ្រូជំនួយផ្នែកចិត្តសាស្រ្តក្នុងក្រុមលោក Juanjo Brau បានចាកចេញដំបូងគេពីក្រុម Barca បន្ទាប់មកមាន គ្រូបង្វឹកផ្នែកកាយសម្បទាលោក Albert Roca និងលោក Jaume Bartres។ លើសពីនេះទៀត ក្រុមគ្រូផ្នែកតាមដានគុណភាពកីឡាករមានលោក Raul Pelaez និង Jordi Melero ក៏បានលាឈប់ការងារពីក្រុម Barca ផងដែរ។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ក្រុមគ្រូជំនួយក្លិប Barcelona ជាច្រើននាក់ ត្រូវបានផ្លាស់ការងារទៅកាន់ផ្នែកផ្សេងៗក្នុងក្លិប។ ខណៈគ្រូជំនួយខ្លះផ្លាស់ទៅកាន់ក្រុមយុវជន ក្រុមការងារគ្រូជំនួយខ្លះទៀតក៏ចាកចេញពីទឹកដី Camp Nou តែម្តង។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់កាសែត Marca៕	ការមកដល់អតីតខ្សែបម្រើដ៏កំពូល Xavi Hernandez ដើម្បីដឹកនាំ Barcelona បានធ្វើឲ្យក្លិបក្នុងតំបន់ Catalonia របស់អេស៉្បាញ មានការប្រែប្រួលយ៉ាងខ្លាំង ពិសេសក្បាលម៉ាស៊ីនគ្រូបង្វឹក។ ក្នុងនោះ គ្រូជំនួយ៥នាក់ បានចាកចេញពីក្លិប។
ការបាញ់ប្រហារនៅទីតាំងប្រគំតន្រ្តី Crocus Concert Hall ដោយខ្មាន់កាំភ្លើង៤ ធ្វើឱ្យមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់១៤៣នាក់បាត់បង់ជីវិត។ អាជ្ញាធររុស្ស៊ីក៏ចាប់ខ្លួនមនុស្សសរុប១១នាក់ផងដែរ។ អ្នកនាំពាក្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអាម៉េរិក Adrienne Watson លោកស្រី Watson បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា រដ្ឋាភិបាលអាម៉េរិកនៅដើមខែនេះបានចែករំលែកព័ត៌មានជាមួយរុស្ស៊ីអំពីការវាយប្រហារដែលបានគ្រោងទុកនៅទីក្រុងមូស្គូ។ លើសពីនេះ អាម៉េរិកក៏បានចេញសេចក្តីណែនាំជាសាធារណៈដល់ប្រជាជនខ្លួននៅរុស្ស៊ីកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមីនាផងដែរ។ «ISIS ទទួលខុសត្រូវទាំងស្រុងចំពោះការវាយប្រហារនេះ។ គ្មានការចូលរួមរបស់អ៊ុយក្រែនណាមួយឡើយ»។ អ្នកនាំពាក្យក្រុមប្រឹក្សាជាតិអាម៉េរិកបន្តបែបនេះ។ ការចេញមកច្រានចោលការពាក់ព័ន្ធរបស់អ៊ុយក្រែន ទំនងជាឆ្លើយតបទៅរុស្ស៊ីដែលហាក់ភ្ជាប់ទីក្រុងកៀវនឹងព្រឹត្តិការណ៍បាញ់ប្រហារនេះ។ អ៊ុយក្រែន ក៏បានបដិសេធតួនាទីរបស់ខ្លួនដែរ ដោយប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី បាននិយាយនៅក្នុងសុន្ទរកថាតាមវីដេអូពេលយប់នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមីនាថា ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ៉្លាឌីមៀ ពូទី កំពុងស្វែងរកវិធីដើម្បីបង្វែរការស្តីបន្ទោសចំពោះការសម្លាប់រង្គាលនេះ។ មេដឹកនាំអ៊ុយក្រែន អះអាងទៀតថា រុស្ស៊ីធ្លាប់ធ្វើរឿងបែបនេះកន្លងមក រួចបន្ទោសអ្នកផ្សេងវិញ។ ពេលប្រកាសព័ត៌មានចាប់ខ្លួនមនុស្ស១១នាក់ លោក ពូទីន បាននិយាយថា ពួកគេបានព្យាយាមលាក់ខ្លួន និងផ្លាស់ទីឆ្ពោះទៅអ៊ុយក្រែន។ យ៉ាងណាមិញ រុស្ស៊ីមិនបានបញ្ចេញព័ត៌មានរឹងមាំណាមួយជុំវិញការពាក់ព័ន្ធរបស់អ៊ុយក្រែនឡើយ នៅពេលដែលក្រុមរដ្ឋឥស្លាមចេញទទួលខុសត្រូវហើយនោះ៕	មន្រ្តីសេតវិមាន នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា អះអាងថា អាម៉េរិកបានផ្ដល់ព័ត៌មានទាក់ទងផែនការវាយប្រហារនៅមូស្គូឱ្យរុស្ស៊ីតាំងពីដើមខែមីនា។ បើតាមសេតវិមាន ការវាយប្រហារនៅសាលប្រគំតន្រ្តីនោះ មិនជាប់ទាក់ទងអ៊ុយក្រែនឡើយ ហើយក្រុមរដ្ឋឥស្លាម (ISIS) ជាអ្នកពីក្រោយតែមួយគត់។
នៅវេលាម៉ោង៨ព្រឹក ដែលជាវេលាធ្លាប់តែនៅតាមផ្សារមានមនុស្សម្នាចេញចូលទៅទិញបន្លែ ផ្លែឈើ ត្រី សាច់ គ្រឿងបរិភោគ និងគ្រឿងសម្ភារប្រើប្រាស់ ពាសពេញផ្សារដែលសឹងតែដើរជាន់គ្នាទៅហើយនោះ បានប្រែមកជាទីវាលដែលស្ងាត់ និងទូលាយ ដែលមានតែអ្នកលក់បន្លែ ផ្លែឈើ ត្រី សាច់ មាន់ ទា នាំគ្នាអង្គុយរង់ចាំហៅម៉ូយ និងបក់រុយនៅតាមតូបរៀងៗខ្លួន។ អ្នកស្រី ទូច សុធា ជាអ្នកលក់ផ្លែឈើនៅក្នុងផ្សារដើមគរ បានបញ្ជាក់ថា ការលក់ដូររបស់អ្នកស្រី ធ្លាក់ចុះអស់រយៈពេលជិត២ខែមកហើយ ដែលពីមុនធ្លាប់តែលក់ផ្លែឈើបានក្នុងមួយថ្ងៃពី២០ ទៅ៣០គីឡូ បើគិតជាចំណូលបាន៥០ម៉ឺនរៀល តែបច្ចុប្បន្នលក់បានមិនដល់១០គីឡូផង។ អ្នកស្រីរៀបរាប់ដូច្នេះថា៖ «ទិញអស់ជាង៥០ម៉ឺន លក់បានតែជាង២០ម៉ឺន។ ដល់សល់យើងទុកលក់តទៀតទៅ ដល់ផ្លែឈើណាខូចទៅ យើងក៏បោះចោលទៅ។ ពីមុនលក់បានក្នុងមួយថ្ងៃ៥០ម៉ឺនរៀល ដល់ឥឡូវវាបាត់អស់ពាក់កណ្តាល»។ តូបលក់ផ្លែឈើរបស់អ្នកស្រី ទូច សុធា នៅក្នុងផ្សារដើមគរ ជាអ្នកលក់ផ្លែឈើអស់រយៈពេលជិត១០ឆ្នាំមកហើយ អ្នកស្រី ទូច សុធា មិនមានថវិកាច្រើនសម្រាប់ទុកបម្រុងនៅពេលដែលការរកស៊ីរបស់អ្នកស្រីធ្លាក់ចុះនោះទេ។ អ្វីដែលអ្នកស្រីព្រួយបារម្ភទៀតនោះគឺខ្លាចផ្សារបិទ ដែលធ្វើឲ្យអ្នកស្រីគ្មានប្រាក់សម្រាប់បង្វិលឲ្យធនាគារ ថ្លៃតូប ថ្លៃផ្ទះជួល និងសម្រាប់ចិញ្ចឹមគ្រួសារ។ កំពុងអង្គុយនៅតូបផ្លែឈើដែលស្ថិតនៅមុខផ្ទះលក់ចាប់ហួយ អ្នកស្រីបន្តប្រាប់ដូច្នេះថា៖«ទោះបីយើងលក់រាល់ថ្ងៃ ទោះចំណេញតិច-ច្រើនអី វាគ្រាន់បើដែរ ដែលអាចទប់ទល់ជីវភាពគ្រួសារបានមួយកម្រិតដែរ។ វាបានមួយរស់ៗដែរ តែមិនដែលសល់ទេ គឺត្រូវបង់ធនាគារ តូប និងផ្ទះជួលជាង១០០ដុល្លារដែរ»។ ងាកទៅមើលតូបនៃម្ខាងទៀតដែលជាកន្លែងលក់បន្លែដាក់តម្រៀបគ្នាជាជួរៗវិញ គឺមានអ្នកស្រី ស្រី សុខុម ដែលកំពុងតែអង្គុយធ្វើមុខស្រពាន ហាក់បីជាមានកង្វល់ក្នុងចិត្ត បានរៀបរាប់ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗថា ក្នុងរយៈពេលប្រមាណខែកន្លងទៅនេះ ការលក់ដូររបស់អ្នកស្រីក៏មិនសូវជាកាក់កបឡើយ ក្រោយពីជំងឺកូវីដ-១៩ រាតត្បាតមក។ អ្នកស្រីនិយាយថា៖«ពីមុនគ្រាន់បើបន្តិច ដល់ឥឡូវស្ងាត់ឈឹងលក់មិនដាច់តែម្តង ធ្លាប់តែក្នុងមួយថ្ងៃចំណេញបាន៤ ទៅ៥ម៉ឺន បានគ្រាន់ឲ្យកូនចាយដែរ ដល់ឥឡូវចប់ ចំណេញបានតែ១ម៉ឺន ទៅ២ម៉ឺនទេ។ ហើយធ្លាប់តែលក់ពេលព្រឹកដល់ល្ងាចមានម៉ូយចូលមកទិញច្រើន ហើយលក់អស់ ។តែឥឡូវអង្គុយលក់ដល់ល្ងាចក៏មិនទាន់អស់ដែរ។ ម៉ូយជាអ្នកលក់បាយ ក៏ស្ងាត់ទៀត ដោយពួកគេផ្អាកលក់សិន»។ អ្នកស្រី ស្រី សុខុម កំពុងតែអង្គុយរង់ចាំភ្ញៀវមកទិញបន្លែនៅក្នុងផ្សារដើមគរ មានស្រុកកំណើតនៅខេត្តកំពង់ចាម អ្នកស្រី ស្រី សុខុម បានបញ្ជាក់ថា ស្របពេលដែលអ្នកស្រីលក់មិនសូវដាច់ ប្រភេទបន្លែដែលអ្នកស្រីនាំចូលពីឈ្មួញនៅផ្សារនាគមាស ក៏ឡើងថ្លៃទៅទៀត ដែលបង្ខំចិត្តឲ្យអ្នកស្រីក៏ដំឡើងថ្លៃទៅតាមតម្លៃទីផ្សារបច្ចុប្បន្នផងដែរ។ អ្នកស្រី រៀបរាប់ដូច្នេះថា៖«ក្រូចឆ្មារពីមុនលក់តែ៤៥០០រៀលក្នុងមួយគីឡូ ដល់ពេលនេះមួយគីឡូ៦៥០០រៀលក្នុងមួយគីឡូ យើងឡើងថ្លៃ តាមគេដែរ។ បន្លែទាំងអស់គឺឡើងគ្រប់មុខ ដល់យើងយកមកលក់ គឺលក់អត់ដាច់។ ម៉ូយរអ៊ូរហូតថាអីវ៉ាន់ឡើងថ្លៃ ដូចជាក្រូចឆ្មារគឺឡើងថ្លៃច្រើនជាងគេ»។ បើតាមចំណូលសព្វថ្ងៃរបស់អ្នកស្រី សុខុម គួបផ្សំជាមួយនឹងចំណូលរបស់ស្វាមីដែលជាកម្មកររោងចក្រ អាចផ្គត់ផ្គង់ដល់ក្រុមគ្រួសារ ប៉ុន្តែមិនអាចសេសសល់សម្រាប់បង់ធនាគារក្នុងមួយខែ៤៥០ដុល្លារ រួមទាំងថ្លៃតូបលក់បន្លែ១០០ដុល្លារ និងថ្លៃផ្ទះ៥០ដុល្លារ ក្នុងមួយខែបានឡើយ។ អ្នកស្រីបន្តរៀបរាប់ដូច្នេះថា៖«ខែនេះខ្ញុំអត់មានលុយបង់ឲ្យគេទេ។ គេអត់ផ្អាកបង់សោះ ប៉ុន្មានថ្ងៃមុន ខ្ញុំតេទៅសួរគេដែរ តែគេថាអត់ផ្អាកទេ ខាងគេក៏ធ្វើការរហូត។ ខ្ញុំបារម្ភណាស់ ខ្ញុំអត់មានលុយសល់ទេ ហើយកូននៅផ្ទះតូចៗទៀត តែខ្ញុំអត់សូវបារម្ភទេ ដោយសារសាលាបិទ»។ ដោយឡែកអ្នកស្រី ឈឹម សុផា ដែលជាអ្នកលក់សាច់ជ្រូកនៅក្បែរកន្លែងលក់បន្លែនៅផ្សារដើមគរនោះក៏មិនខុសគ្នាពីអ្នកលក់បន្លែ និងផ្លែឈើដែរ។ អ្នកស្រី ឈឹម សុផា ក៏ថយចុះប្រាក់ចំណូលពាក់កណ្តាលដែរ។ ទោះបីជាចំណូលថយចុះក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែអ្នកស្រី សុផា មិនមានការព្រួយបារម្ភពីបង់ថ្លៃធនាគារ ដោយសារតែអ្នកស្រីគ្មានជំពាក់បំណុលគេសោះឡើយ។ អ្នកស្រីនឹងវិលត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើតធ្វើស្រែចម្ការវិញ បើសិនជាផ្សារត្រូវបិទ ដោយសារមានករណីជំងឺកូវីដ-១៩ រីករាលដាលកាន់តែខ្លាំងឡើង។ អ្នកស្រី ឈឹម សុផា ដែលជាអ្នកលក់សាច់ជ្រូកនៅក្បែរកន្លែងលក់បន្លែនៅផ្សារដើមគរ អ្នកស្រី ឈឹម សុផា បានបន្តដូច្នេះថា៖«បើរាជរដ្ឋាភិបាលប្រកាសឲ្យបិទផ្សារ ទើបយើងលែងមកលក់ទៀត។ បើមិនទាន់ប្រកាសថាបិទផ្សារទេ គឺយើងនៅតែមកលក់ដដែល បើសិនជានៅតែមានអ្នកមកទិញ។ បើបិទផ្សារមែន ខ្ញុំនឹងផ្អាកលក់សិន ហើយត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើតវិញ»។ សម្រាប់កញ្ញា ប្រាក់ លីហ្សា ដែលជាអាជីវករលក់ម្ហូបអាហារចំអិនស្រាប់ ហើយតែងតែមកដើរទិញគ្រឿងអាហារជារៀងរាល់ព្រឹក សម្រាប់ទុកធ្វើម្ហូបដើម្បីលក់ពេលល្ងាច ក៏មានការត្អូញត្អែរពីការបាត់ភ្ញៀវដែលឧស្សាហ៍មកទិញម្ហូបអាហារផងដែរ ដែលធ្វើឲ្យកញ្ញា លីហ្សា ត្រូវកាត់បន្ថយការទិញគ្រឿងបន្លែ ត្រី សាច់ដែរ។ កំពុងតែរៀបនឹងចេញត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ ក្រោយបានទិញគ្រឿងអាហារ បន្លែ សាច់គ្រប់គ្រាន់ហើយ លីហ្សាបានប្រាប់ដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំកាត់បន្ថយការទិញអីវ៉ាន់ ដោយសារតែអីវ៉ាន់ឡើងថ្លៃ ខ្ញុំអត់ហ៊ានទិញទុកច្រើនទេ បើខ្ញុំទិញទុកច្រើន វាអាចនឹងសល់ច្រើន។ ឥឡូវអត់សូវមានអ្នកណាគេហ៊ានចេញដើរទៀត ឥឡូវស្ងាត់ភ្ញៀវមែនទែន»។ ដើម្បីសម្រាលបន្ទុករបស់ពលរដ្ឋដែលប្រឈមនឹងបាត់បង់ប្រាក់ចំណូល ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា បានណែនាំឲ្យធនាគារ និងគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុទាំងអស់ រៀបចំឥណទានឡើងវិញ តាមរយៈលក្ខខណ្ឌដូចតទៅ ការកាត់បន្ថយចំនួនប្រាក់ដើមឥណទាន ឬចំនួនដែលត្រូវសងនៅឥណប្រតិទាន, ការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់ទាបជាងលក្ខខណ្ឌនៃកិច្ចសន្យាដើម, ការពន្យារពេលទូទាត់សងប្រាក់ដើម ឬការប្រាក់ ឬការធ្វើមូលធនកម្មការប្រាក់, ការពន្យារឥណទានប្រតិទាន, ការបន្ថែម និង/ឬ ការផ្លាស់ប្តូរអ្នករួមខ្ចី និង/ឬ អ្នកធានា ប្រសិនបើមាន, ការផ្លាស់ប្តូរពីឥណទានមានការទូតទាត់សងតាមការបង់រំលស់ ទៅជាការទូទាត់តែការប្រាក់ ហើយទូទាត់សងប្រាក់ដើមទាំងអស់នៅឥណប្រតិទាន, ការលើកលែង ឬបន្ថយទ្រព្យធានា ,ការបន្ថយលក្ខខណ្ឌកិច្ចសន្យា ឬ/និងចុងក្រោយការផ្តល់រយៈពេលអនុគ្រោះដោយគ្មានការទូទាត់សង ដែលអាចមានរយៈពេលរហូតដល់៦ខែ គិតចាប់ពីថ្ងៃប្រសិទ្ធភាពនៃកិច្ចសន្យាថ្មី។ គិតមកថ្ងៃទី២៩ ខែមីនានេះ កម្ពុជាបានរកឃើញអ្នកផ្ទុកកូវីដ-១៩ ចំនួន១០៣នាក់ ដែលនៅក្នុងចំណោមនោះមានអ្នកជាសះស្បើយចំនួន២១នាក់ ហើយបច្ចុប្បន្នមានអ្នកសម្រាកព្យាបាលចំនួន៨២នាក់៕ ទិដ្ឋភាពនៅក្នុងផ្សារដើមគរ	ភ្នំពេញ៖ ស្ថានភាពជំងឺកូវីដ-១៩ កាន់តែមានឥទ្ធិពលខ្លាំងឡើង ដែលមិនដឹងថាស្ថានភាពនេះអូសបន្លាយដល់ពេលណា។ អាជីវករលក់ សាច់ បន្លែ និងផ្លែឈើ នៅតែបន្តលក់នៅតាមទីផ្សារនានាសម្រាប់ពលរដ្ឋ ខណៈពេលដែលពលរដ្ឋនាំគ្នាភ័យខ្លាចជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលកំពុងតែរាតត្បាតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងទូទាំងពិភពលោក។
ក្រោយការពិនិត្យគោលនយោបាយការបរទេស និងការពារជាតិ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស បូរីស ចនសុន បានប្រកាសពីការបង្កើនការចំណាយទឹកប្រាក់២២ពាន់លានដុល្លារ សម្រាប់រយៈពេល៤ឆ្នាំទៅមុខ។ ចំណាយក្នុងវិស័យការពារជាតិរបស់អង់គ្លេសប្រចាំឆ្នាំ មានប្រមាណ៥៥ពាន់លានដុល្លារ។ «សម័យកាលនៃការកាត់បន្ថយចំណាយក្នុងការការពារជាតិត្រូវបញ្ចប់ និងត្រូវបញ្ចប់ពេលនេះ»។ នេះជាការថ្លែងក្នុងវីដេអូរបស់លោក ចនសុន ទៅកាន់សភាជាន់ទាបអង់គ្លេស។ លោកថា ការសម្រេចចិត្តបង្កើនការចំណាយយោធា អំឡុងពេល COVID-19 និងការទាមទារផ្សេងទៀតពីសាធារណៈជន ដោយសារការការពារប្រទេស និងប្រជាជនអង់គ្លេស ត្រូវតែជាអទិភាព។នេះយោងតាមសារព័ត៌មានReuters។ ការបង្កើនចំណាយនេះ រួមមានការបង្កើតទីបញ្ជាការអវកាស ភ្នាក់ងារប្រាជ្ញាសិប្បនិម្មិត និងការស្តារឡើងវិញនូវកងទ័ពជើងទឹងអង់គ្លេស។ បន្ថែមពីនេះ កងកម្លាំងសាយប័រនឹងត្រូវបង្កើតឡើងអមជាមួយទីបញ្ជាការអវកាស ដែលនឹងអាចមានសមត្ថភាពក្នុងការបាញ់រ៉ុក្កែតនៅឆ្នាំ២០២២។ លោក ចនសុន អះអាងថា គម្រោងដែលកើតចេញពីការបង្កើនចំណាយនេះ នឹងបង្កើតការងារចំនួន១ម៉ឺនកន្លែងផងដែរ។ តបទៅនឹងការបង្កើនចំណាយនេះ បក្សពលករដែលជាបក្សប្រឆាំងអះអាងថា វាជារឿងដែលត្រូវបានរំពឹងទុកជាយូមកហើយ បន្ទាប់ពីបក្សអភិរក្សនិយមដែលជាបក្សកាន់អំណាចបានកាត់បន្ថយកម្លាំងទ័ពចំនួន២៥ភាគរយ កាលពី១០ឆ្នាំមុន។ យ៉ាងណាក្តី បក្សប្រឆាំងលើកឡើងពីសេចក្តីបារម្ភចំពោះរបៀបចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្រោយមានការចោទប្រកាន់ថា គម្រោងខ្លះអស់ប្រាក់ច្រើនជ្រុល និងខ្លះទៀតមានមហិច្ឆតាធំហួសមាឌ។ អាមេរិក ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តចម្បងរបស់អង់គ្លេសវិញ ស្វាគមន៍ការបង្កើនចំណាយនេះ។ រដ្ឋមន្ត្រីស្ដីទីក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក លោក Christopher Miller អះអាងថា ការបង្កើនចំណាយនេះ បង្ហាញពីការតាំងចិត្តរបស់អង់គ្លេសចំពោះបក្សសម្ព័ន្ធNATO និងសន្តិសុខរួម។ រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសអះអាងថា ការបង្កើនចំណាយនេះ នឹងពង្រឹងចំណាត់ថ្នាក់អង់គ្លេសដែលចំណាយថវិកាខ្ពស់បំផុតលំដាប់ទី២បន្ទាប់ពីអាមេរិក ក្នុងក្របខណ្ឌ NATO។ អាមេរិកដែលជាសមាជិក NATOដែរនោះ ទាមទារឲ្យសមាជិកទាំងអស់ចំណាយយ៉ាងហោចណាស់២ភាគរយនៃផលិតផលសរុបក្នុងស្រុក(ផសស) លើវិស័យការពារជាតិ។ ការបង្កើនចំណាយនេះ នឹងនាំឲ្យអង់គ្លេសបញ្ចេញថវិកា២.២ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកដែរ។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ ក៏មានការបារម្ភផងដែរដែលការបង្កើនការចំណាយ នឹងបណ្តាលឲ្យកាត់បន្ថយជំនួយអន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអង់គ្លេសលោក Ben Wallace ប្រាប់សារព័ត៌មាន Sky News ថា ថា ជំនួយអន្តរជាតិនឹងមិនប៉ះពាល់ឡើយ។ លោកនិយាយថា ការបង្កើនចំណាយនេះមិនបានន័យថា អង់គ្លេសបោះបង់ការផ្តល់ជំនួយអន្តរជាតិឡើយ ដោយអង់គ្លេសនៅតែជាប្រទេសចិត្តល្អក្នុងការផ្តល់ជំនួយដដែល៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស បូរីស ចនសុន នៅថ្ងៃទី១៩ វិច្ឆិកា ប្រកាសពីការបង្កើនចំណាយយោធាសម្រាប់រយៈពេល៤ឆ្នាំទៅមុខ។ ការបង្កើនចំណាយនេះ ជាការបញ្ចប់នូវសម័យកាលដកថយក្នុងការចំណាយយោធា ក៏ដូចជាពង្រឹងតួនាទីអង់គ្លេសលើឆាកអន្តរជាតិ ជាពិសសេក្នុងបរិយាកាសនយោបាយសាកលដែលកាន់តែគ្រោះថ្នាក់។ ការបង្កើនចំណាយនេះ ក៏ជាការបញ្ចេញថវិកាច្រើនបំផុតផងដែរ រាប់ចាប់តាំងពីការចប់ទៅនៃសង្គ្រាមត្រជាក់។
ហាត់ប្រាណ អ្នកមិនបាច់ហ្វឹកហាត់ឲ្យដូចការលេងកីឡាអូឡាំពិកឡើយ គឺគ្រាន់តែចំណាយពេលដើរ ១០នាទី ក៏អាចមានប្រយោជន៍ដូចការហាត់ប្រាណ ៤៥នាទីដែរ។ អ្នកនឹងមានអារម្មណ៍ល្អឡើងវិញបានពីរបីម៉ោងឯណោះដូចការលេបថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ដែរ។ បើសិនជាអ្នកហាត់ប្រាណបានរាល់ថ្ងៃ យ៉ាងហោចណាស់ ៣ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍ អ្នកក៏មិនសូវមានអារម្មណ៍តក់ស្លុងទៀតដែរ។ ទៅខាងក្រៅផ្ទះ ទោះបីជាមានរុក្ខជាតិមួយក្នុងបន្ទប់ ឬរូបភាពធម្មជាតិជាច្រើន ក៏អាចធ្វើឲ្យអារម្មណ៍តានតឹង ខឹង ឬស្ត្រេសរបស់អ្នកធូរស្រាលមកវិញដែរ។ ប៉ុន្តែយកល្អគួរតែដើរចេញទៅមើលពិភពខាងក្រៅវិញ។ អ្នកនឹងទទួលបានអារម្មណ៍ល្អ ហើយវាក៏អាចបន្ថយសម្ពាធឈាម ចង្វាក់បេះដូង សម្ពាធសាច់ដុំ និងស្ត្រេសអ័រម៉ូនទៀត។ ការថែសួន យកល្អគួរតែចេញទៅខាងក្រៅផ្ទះ ហើយឲ្យដៃប្រឡាក់ខ្លះទៅ។ ការថែសួនធ្វើឲ្យខួរក្បាលបញ្ចេញសារធាតុគីមីដើម្បីសម្រួលដល់អារម្មណ៍ល្អ ហើយបន្ថយភាពថប់អារម្មណ៍ទៀត។ ជាមួយគ្នានេះដែរ អ្នកនឹងទទួលបានការហាត់ប្រាណមួយចំនួន និងចំណាយពេលវេលាច្រើននៅខាងក្រៅផ្ទះ ដែលវាសុទ្ធសឹងតែល្អសម្រាប់អ្នក។ រួមភេទ វាអាចជារឿងចុងក្រោយមួយក្នុងចិត្តអ្នកនៅពេលមានអារម្មណ៍តក់ស្លុត ប៉ុន្តែការរួមភេទអាចបន្ថយការឆ្លើយតបនឹងភាពស្ត្រេសរបស់រាងកាយបាន។ នៅពេលជីវិតផ្លូវភេទមានសុខភាពល្អ ជាពិសេសជាមួយនឹងដៃគូដែលស្មោះត្រង់នឹងគ្នាទៀតនោះ វាពិតជាអាចជួយឲ្យអ្នកកាន់តែសប្បាយចិត្ត និងសុខភាពល្អ ព្រមទាំងចៀសផុតពីការថប់អារម្មណ៍ផងដែរ។ ការតាំងសមាធិ វិធីសាស្ត្រមួយនេះនឹងជួយបន្ថយការបារម្ភរបស់អ្នកបាន ប៉ុន្តែវានឹងមិនអាចបំបាត់អស់នោះទេ។ ការតាំងសមាធិអាចជួយអ្នកបង្កើនការផ្ចង់អារម្មណ៍លើការដកដង្ហើម និងជួយឲ្យមានអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយបាន។ នៅពេលការបារម្ភកើតមាន អ្នកអាចលុបបំបាត់វាបានយ៉ាងលឿន។ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការថប់អារម្មណ៍គឺជាផ្នែកមួយនៃជីវិត ព្រោះមនុស្សយើងតែងតែមានអារម្មណ៍បែបនេះដោយចៀសមិនផុតឡើយ។ នៅពេលយើងមានអារម្មណ៍ថប់ក្នុងអារម្មណ៍ មានរឿងមួយចំនួនតូចដែលអ្នកអាចធ្វើបានដើម្បីបន្ថយអារម្មណ៍មួយនេះ។ បើសិនជាអ្នកមានអារម្មណ៍តក់ស្លុតជាញឹកញាប់ ហើយគ្មានអ្វីអាចជួយបាននោះ ចូរពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ។ ប៉ុន្តែយកល្អគួរតែសាកល្បងរឿងខាងក្រោមនេះសិនដើម្បីបន្ថយអារម្មណ៍ថប់ៗក្នុងទ្រូង៖
គ្រូបង្វឹកបង្វឹក ហ៊ុន ច័ន្ទរាជ្យ នៃក្លិបប្រដាល់ Cambodian Top Team (CTT) ប្រាប់ថា លោក និង កូនសិស្សជាច្រើននាក់ត្រូវបានក្រុមហ៊ុនផលិតភាពយន្តឯកសាររបស់អាមេរិកមួយជ្រើសរើសឲ្យដើរតួថតឈុតអ្នកស៊ើបអង្កេតដល់អ្នកជាប់ទោស ឬ អ្នកជាប់គុកម្នាក់ក្នុងរយៈពេល៣សប្ដាហ៍កន្លងទៅនេះ។ យ៉ាងណាក្ដីភាគីខាងក្រុមហ៊ុនអាមេរិកមិនបង្ហើបអំពីចំណងជើងរឿងដែលមកថតនៅស្រុកខ្មែរនោះទេ ប៉ុន្តែ ភាពយន្តឯកសារនៅបន្តថតទៀតនៅទឹកដីអាមេរិក និងទីតាំងនានាតាមតម្រូវការផលិត ក្រោយបញ្ចប់ការយកទីតាំងកម្ពុជាថតកាលសប្ដាហ៍មុន។ ភាយយន្តឯកសារនេះគ្រោងនឹងដាក់បញ្ចាំងជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ ២០២០ ខាងមុខ។ លោក ហ៊ុន ច័ន្ទរាជ្យ បានបន្តថា៖«ខាងក្រុមហ៊ុនគេអត់ចង់បង្ហើបសាច់រឿង ប៉ុន្តែខ្ញុំបានដើរតួធំដែរ គឺ តួជាមេប៉ូលិសស៊ើបអង្កេតអ្នកទោស និង ស៊ើបអង្កេតការជួញដូរគ្រឿងញៀនទៀតផង ហើយកូនសិស្សខ្ញុំជាច្រើនក្នុងក្លិបបានដើរតួដែរ។ តាមពិតសាច់រឿងនេះគឺតម្រូវថតនៅថៃតែគេយកទីតាំងមកថតនៅកម្ពុជា ហើយខ្ញុំជាមេប៉ូលិសពាក់ឈុតខោអាវប៉ូលិសថៃដើម្បីស៊ើបអង្កេត»។ គ្រូបង្វឹកនិងកីឡាករដែលចូលរួមថតរួមមាន គ្រូហ៊ុន ច័ន្ទរាជ្យ,សាន សៅយ៉ាន់, ស សី, សុខ ធី, សុខ រិទ្ធ, រិន សារ័ត្ន, ចាន់ សំអាត, និង កូនសិស្សជាច្រើនទៀត។ ចំណែកទីតាំងថតដែលមានសកម្មភាពស៊ើបអង្កេត និង មានអ្នកទោសជាប់គុកជាប់ច្រវាក់ផងនោះនៅម្ដុំវាលព្រះមេរុ។ ស្ថាបនិកនៃក្លិប CTT បានបញ្ជាក់ថា៖«ដ្បិតថតនៅកម្ពុជា តែក្រុមហ៊ុនអាមេរិក និង ក្រុមហ៊ុននៅថៃគេសហការគ្នា។ ខ្ញុំជាតួម្នាក់ដែលស្វែងរកការពិតនៃសាច់រឿង ហើយ ការតុបតែងរៀបចំនោះក៏មានភាគីថៃ។ គេមានឈុតឆាកថ្ងៃយប់ជាច្រើន។ ឈុតនេះសំដៅលើជីវិតពិតរបស់អ្នកទេសចរ ដែលត្រូវគេចាប់ដាក់គុកនៅថៃ»។ គ្រូបង្វឹកដដែល រៀបរាប់ទៀតថា លោកមិនបានដឹងលម្អិតអំពីសាច់រឿងទាំងមូលនោះទេ ព្រោះតែក្រុមគេមិនទាន់ចង់បង្ហាញឲ្យដឹង ប៉ុន្តែ អ្វីដែលសំខាន់នោះ គឺ ក្រុមគ្រូបង្វឹកនិងកូនសិស្សត្រូវដើរតួតាមឈុតដែលផលិតករគេចង់បានប៉ុណ្ណោះជាថ្នូរនឹងប្រាក់ឈ្នួលដែលគេផ្ដល់ជូនក្នុងតម្លៃសមរម្យមួយ។ ក្លិប Cambodian Top Team ជាក្លិបប្រដាល់មួយដែលទទួលបានការគាំទ្រពីសំណាក់ការហ្វឹកហាត់ក្នុងស្រុកនិងអន្តរជាតិ ហើយក្លិបមានទំនាក់ទំនងទៅក្រៅប្រទេសជាច្រើនដូចជាថៃ មីយ៉ាន់ម៉ា និង សង្វៀន ONE Championship ជាដើម។ ក្លិបនេះត្រូវបានបង្កើតដោយលោក ហ៊ុន ច័ន្ទរាជ្យ នៅឆ្នាំ ២០១៣ ដោយប្ដូរទីតាំងចំនួន ៣ ដងរួចមកហើយ។ បច្ចុប្បន្ននេះ ក្លិបមានទីតាំងថ្មីនៅផ្ទះលេខ #2s ផ្លូវលេខ ៤៦៨ សង្កាត់ទួលទំពូង១ ខណ្ឌ ចំការមានរាជធានីភ្នំពេញ ដោយទំហំទទឹង ១៤ ម៉ែត្រ និង បណ្ដោយ ៣៥ ម៉ែត្រ។ បើសិនជាអ្នកស្រលាញ់កីឡាប្រដាល់និងចាប់អារម្មណ៍ហាត់ដើម្បីសុខភាព ឬ ចង់ចេះក្បាច់ប្រដាល់ដើម្បីឡើងប្រកួតអាជីព អាចទាក់ទងបានតាមរយៈលេខទូរសព្ទពីរខ្សែ ភាសាខ្មែរ 012 282 282 និងនិយាយជាភាសាអង់គ្លេសតាមរយៈលេខ 089 333 705។ សូមទស្សនាការផ្សាយផ្ទាល់គ្រប់ការប្រកួតរបស់សង្វៀន ONE Championship តាមរយៈ https://www.facebook.com/ONEChampionship/ , ONE Super App និង YouTube: https://www.youtube.com/user/OneFCMMA ៕	អត្ថបទ៖ ស៊ីធី
បើតាមការផ្សាយលើគេហទំព័ររបស់ក្រសួងការងារ លោក អ៊ិត សំហេង បានប្រាប់លោក វិទិត ម៉ុនតាបន ទៀតថា កម្ពុជា ខិតខំអនុវត្តអនុសញ្ញាអន្តរជាតិរបស់អង្គការការងារ (ILO) គោលនយោបាយ ច្បាប់ និង លិខិតបទដ្ឋានពាក់ព័ន្ធនឹងសិទ្ធិមនុស្ស ដែលកម្ពុជាបានផ្តល់សច្ចាប័ន។ លោករដ្ឋមន្រ្តី បន្តថា ក្រសួងការងារ ថែមទាំងបានលើកកម្ពស់សិទ្ធិ និងតួនាទីរបស់សហជីពផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា មុនជួបលោក អ៊ិត សំអេង លោក វិទិត ម៉ុនតាបន បានជួបសម្តេច ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ តាមប្រព័ន្ធវីដេអូ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២៕	តាមរយៈការពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ និងការសហការជាមួយគម្រោងស្តីពីរោងចក្រកាន់តែល្អប្រសើរនៅកម្ពុជា ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានទប់ស្កាត់មិនឲ្យមានការងារដោយបង្ខំទៀតទេ ហើយការប្រើប្រាស់ពលកម្មកុមារ ក៏ត្រូវបានទប់ស្កាត់ដែរ។ នេះជាការអះអាងរបស់លោក អ៊ិត សំហេង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការងារ ក្នុងជំនួបជាមួយលោក វិទិត ម៉ុនតាបន អ្នករាយការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកឃ្លាំមើលស្ថានការណ៍សិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា តាមប្រព័ន្ធវីដេអូ កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២។
ភ្នំពេញ៖ អង្គការទេសចរណ៍ពិភពលោក បានបង្កើត«ក្រមអន្តរជាតិស្ដីពីការការពារទេសចរ» ដើម្បឱ្យប្រទេសជាសមាជិកបង្កើនទំនុកចិត្តចំពោះភ្ញៀវទេសចរ ក្រោយមានប្រទេសមួយចំនួន មិនព្រមទទួលសង្គ្រោះភ្ញៀវទេសចរលើនាវាទេសចរណ៍ MS WESTERDAM ដែលជាប់នៅលើមហាសាគរកាលពីអំឡុងឆ្នាំ២០២០។ បើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងទេសចរណ៍ កម្ពុជានឹងទទួលអនុវត្តក្រមអន្តរជាតិការពារទេសចរណ៍នេះ ដោយសារតែកម្ពុជាបានអនុញ្ញាតឱ្យនាវាទេសចរណ៍ MS WESTERDAM ចូលចតនៅក្រុងព្រះសីហនុ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ ដើម្បីជួយសង្គ្រោះអាយុជីវិតទេសចរអន្តរជាតិប្រមាណ២០០០នាក់។ ជាមួយគ្នានេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីបានមានប្រសាសន៍ថា ក្រមការពារទេសចរណ៍នេះសំខាន់ណាស់សម្រាប់ផ្ដល់ការការពារ ជំនឿទុកចិត្តដល់ទេសចរណ៍មកកាន់កម្ពុជា។ លើសពីនោះ កម្ពុជា បានអភិវឌ្ឍន៍វិស័យសុខាភិបាល ដើម្បីគាំទ្រដល់វិស័យទេសចរណ៍ ធានាបានទាំងសុខសុវត្ថិភាព និងសុខភាពល្អ ដល់ភ្ញៀវ។ លោក ហ្សូរ៉ាប អគ្គលេខាធិការអង្គការទសចរណ៍ពិភពលោកក្នុងជំនួបជាមួយសម្ដេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា នៅវិមានសន្តិភាព នារសៀលថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣នេះ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ អង្គការទេសចរណ៍ពិភពលោក ក៏មានជំនឿលើកម្ពុជា សម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍។ កម្ពុជានឹងផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានទូលំទូលាយ និងអនុវត្តឱ្យបានយ៉ាងល្អ នូវក្រមការពារទេសចរណ៍នេះ ។ ដោយឡែក លោក ហ្សូរ៉ាប ប៉ូឡូលីកាស្វីលី (Zurab Pololikashvili) អគ្គលេខាធិការអង្គការទសចរណ៍ពិភពលោក សន្យាបន្តគាំទ្រ និងជួយលើកស្ទួយវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា ឱ្យមានភាពល្អប្រសើរឡើងវិញ។ ក្រៅពីនេះ អគ្គលេខាធិការអង្គការទសចរណ៍ពិភពលោក បន្តថាចំពោះករណីនាវាទេសចរណ៍ MS WESTERDAM ដែលកម្ពុជាបានឱ្យចូលចតធ្វើឱ្យបណ្តាប្រទេសជុំវិញពិភពលោកកាន់តែស្គាល់ និងចាត់ទុកកម្ពុជាជា «ប្រទេសតូច ប៉ុន្តែមានចិត្តទូលាយ»៕	ដោយ៖ សែម ប្រាក់ដាវ
ក្រោយកិច្ចប្រជុំពីរថ្ងៃដែលសមាជិកទាំងអស់ចរចាគ្នាស្វិតស្វាញនោះ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ បានត្រឹមតែអាចសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដែលថ្កោលទោសអំពើហិង្សាដែលបណ្ដាលឱ្យមានអ្នកស្លាប់រាប់រយននាក់ និងការប្រើប្រាស់កម្លាំងនៅមីយ៉ាន់ម៉ាប៉ុណ្ណោះ។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមនេះ ត្រូវបានមើលឃើញថា នឹងមិនមានឥទ្ធិពលអ្វីលើរបបយោធាដែលចាត់វិធានការហិង្សាលើបាតុកម្មរបស់ជនស៊ីវិល។ «សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ បង្ហាញក្ដីបារម្ភជ្រាលជ្រៅចំពោះការធ្លាក់ចុះយ៉ាងរហ័ស និងថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងការប្រើប្រាស់ហិង្សាលើបាតុករសន្តិភាព និងការស្លាប់ជនស៊ីវិលជាច្រើនរួមទាំងស្រ្តី និងកុមារ។» នេះជាប្រយោគមួយក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខក្រោយកិច្ចប្រជុំពីរថ្ងៃដែលបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី១ ខែមេសា។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP សេចក្ដីព្រាងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដែលតាក់តែងដោយអង់គ្លេស បានបញ្ចូលការត្រៀមជាស្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាក្នុងការចាត់វិធានការបន្ថែម ដែលឃ្លានេះបង្ហាញពីលទ្ធភាពនៃការដាក់ទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិនៅពេលខាងមុខ។ ប៉ុន្តែអ្នកការទូតនានាអះអាងថា ចិនជំទាស់ការប្រើប្រាស់ភាសាបែបនេះ។ ចិនក៏ជំទាស់ការប្រើពាក្យការសម្លាប់ជនស៊ីវិលរាប់រយនាក់ ហើយដាក់ជាការស្លាប់របស់ជនស៊ីវិលវិញ។ លោក ចាង ជុន តំណាងចិននិយាយថា ទណ្ឌកម្មមិនមែនជាវិធីល្អឡើយ ហើយចិនចង់ឃើញការផ្ទេរអំណាចបែបប្រជាធិបតេយ្យ។ មិនមែនតែចិនឡើយ រុស្ស៊ីវិញក៏ស្នើឱ្យកែប្រែចំណុចច្រើនដែរ។ រុស្ស៊ីដែលស្និទ្ធនឹងមីយ៉ាន់ម៉ាដែរនោះ ចង់បញ្ចូលឃ្លាដែលថ្កោលទោសការស្លាប់របស់កម្លាំងសន្តិសុខមីយ៉ាន់ម៉ាអំឡុងពេលតវ៉ាផងដែរ។ តាំងពីរដ្ឋប្រហារខែកុម្ភៈមក ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដែលមូលមតិគ្នាចំនួនបី។ យ៉ាងណាមិញ សេចក្ដីការណ៍នីមួយៗ មានអត្ថន័យស្រាល និងគ្មានវិធានការរឹងមាំដែលបង្ខំឱ្យយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបញ្ឈប់ទង្វើរបស់ខ្លួន ឬផ្ទេរអំណាចឱ្យរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលឡើយ៕	ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ បានត្រឹមថ្កោលទោសការប្រើប្រាស់ហិង្សានៅមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមចេញថ្ងៃទី១ ខែមេសា។ អង់គ្លេស បានតាក់តែងសេចក្ដីព្រាងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយដែលរួមបញ្ចូលការត្រៀមខ្លួនចាត់វិធានការបន្ទាប់លើមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលនេះមានន័យស្មើនឹងការរៀបចំដាក់ទណ្ឌកម្ម។ ប៉ុន្តែចិនដែលជាសម្ពន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធមួយរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា ចេញមុខជំទាស់ ដែលនាំឱ្យសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ចុងក្រោយមានន័យស្រាលវិញ។
លោក អៀង មូលី ត្រូវបានទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានកម្ពុជា(AKP) ដកស្រង់សម្តីថា ការកើនឡើងនៃជំងឺអេដស៍ថ្មីនេះ ភាគច្រើនកើតឡើងចំពោះយុវជន ជាពិសេសក្រុមបុរសរួមភេទជាមួយបុរស និងអ្នកក្លែងភេទ។ លោក បានបញ្ជាក់ថា អស់រយៈពេលជាង៣០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ អាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺអេដស៍បានខិតខំអនុវត្តកិច្ចអន្តរាគមន៍ដែលមានលក្ខណៈច្នៃប្រឌិតដោយដាក់បញ្ចូលការឆ្លើយតបមេរោគអេដស៍ទៅក្នុងប្រព័ន្ធសុខាភិបាលដែលមានស្រាប់ និងប្រព័ន្ធគាំពារសង្គម។ ដើម្បីបន្តកិច្ចការការពារថែទាំអ្នកជំងឺអេដស៍ ប្រធានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍រូបនេះ បានស្នើសុំឲ្យអង្គការ HP+ Palladium និងដៃគូសាធារណៈ និងឯកជន បង្កើតជាច្រកចេញចូលតែមួយរវាងវិស័យឧស្សាហកម្ម និងធុរកិច្ចឯកជន ជាមួយអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺអេដស៍។ ជាពិសេស លោកអំពាវនាវឲ្យវិស័យឯកជនដាក់បញ្ចូល ការឆ្លើយតបនឹងជំងឺអេដស៍ថា ជាផ្នែកមួយដែលផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងផែនការសាជីវកម្មដែលមានទំនួលខុសត្រូវសង្គម។ សូមបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាបានចំណាយថវិកាអស់៨០០លានដុល្លារអាមេរិក ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងជំងឺអេដស៍រយៈពេល២៨ឆ្នាំមកហើយ។ ជាលទ្ធផល កម្ពុជា អាចបង្ការមនុស្ស៩សែននាក់ឆ្លង និងបញ្ចៀសមនុស្ស៦សែននាក់ មិនឲ្យស្លាប់ដោយសារជំងឺអេដស៍៕	ភ្នំពេញ៖ នៅក្នុងសិក្ខាសាលាថ្នាក់ជាតិស្តីពីការរួមចំណែកនៃវិស័យឯកជន ក្នុងបញ្ហាសុខភាព និងការឆ្លើយតបនឹងជំងឺអេដស៍ កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា លោក អៀង មូលី ប្រធានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធជំងឺអេដស៍ បានលើកឡើងថា គិតត្រឹមខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩នេះ កម្ពុជាមានអ្នករស់នៅជាមួយជំងឺអេដស៍ជាង៧ម៉ឺន៣ពាន់នាក់ ដែលនៅក្នុងនោះមានប្រមាណ១ម៉ឹននាក់មិនទាន់ទទួលបានសេវាថែទាំជំងឺអេដស៍នៅឡើយ។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមលោកអ្នកនាងទស្សនាវីដេអូដូចតទៅ៖	សៀមរាប៖ សិស្សស្រីមួយក្រុម ដែលកំពុងសិក្សាថ្នាក់ទី៩ នៃអនុវិទ្យាល័យតាពេន ស្រុកបន្ទាយស្រី ដែលមានចម្ងាយ ប្រមាណ៥៥គីឡូម៉ែត្រពីក្រុងសៀមរាប បាននាំគ្នាហាត់រៀនរបាំដោយខ្លួនឯង ព្រោះតែស្រឡាញ់របាំខ្មែរ។ មានសមាជិក៧នាក់ សិស្សានុសិស្សទាំងនេះ រៀនរបាំពីពេលដំបូងមានគ្រូបង្ហាត់ តែក្រោយមកក៏រៀនដោយខ្លួនឯងតាមវីដេអូយូធូប។
ផ្លែមៀនប៉ៃលិន ត្រូវបានឆ្លងកាត់ការវាយតម្លៃលក្ខខណ្ឌតម្រូវភូតគាមអនាម័យពីអគ្គនាយដ្ឋានគយចិន ដោយជោគជ័យ។ កន្លងទៅ អគ្គនាយកដ្ឋានកសិកម្ម ធ្លាប់បានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជានឹងអាចនាំចេញមៀនប៉ៃលិនទៅចិនលើកដំបូងនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២នេះ។ រូបពី លោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម លោក សារ ចំរើន ក្រុមប្រឹក្សាសហគមន៍មៀនប៉ៃលិន បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ថា ម្ចាស់ចម្ការ បានត្រៀមខ្លួនរួចស្រាចសម្រាប់នាំចេញ។ ប៉ុន្តែ ពួកគេត្រូវរង់ចាំការសម្រេចចុងក្រោយរបស់គយចិន និងក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។ លោក សារ ចំរើន ក្រុមប្រឹក្សាសហគមន៍មៀនប៉ៃលិន ព័ត៌មានពីការនាំចេញទៅទីផ្សារចិននេះ បានជំរុញកសិករពង្រីកការដាំដុះកាន់ច្រើន។ ក្រុមប្រឹក្សាសហគមន៍មៀនប៉ៃលិនរូបនេះ សន្និដ្ឋានថា ឆ្នាំនេះទិន្នផលមៀនប៉ៃលិន នឹងអាចកើនដល់ ២សែនតោន។ លោក សារ ចំរើន អះអាងថា សព្វថ្ងៃ កសិករបានចាត់ទុកចិនជាទីផ្សារទិញមៀនប៉ៃលិនដ៏ធំ បន្ទាប់ពីថៃបិទលែងឱ្យមានការនាំចូល។ មៀនប៉ៃលិន នឹងចាប់ផ្ដើមទុំនៅចុងខែកញ្ញានេះ ហើយប្រសិនបើ ចិនបន្តអូសបន្លាយបើកទីផ្សាររបស់ខ្លួននោះទេ នឹងអាចធ្វើឱ្យមៀនកម្ពុជាប្រឈមកកស្ទះនៅអំឡុងពេលប្រមូលផលខាងមុខ។ «អ្វីដែលយើងរង់ចាំរាល់ថ្ងៃហ្នឹង គឺចាំការឆ្លើយតប ពីគយចិន ដូច្នេះ យើងមិនទាន់បានលេខក្នុងការនាំចេញនៅឡើយទេ។ ការបារម្ភរបស់យើងខ្លាចតែទីផ្សារមក មិនទាន់ការផលិតរបស់កសិករយើងទេ ព្រោះកន្លងទៅទីផ្សារក្នុងស្រុកតម្លៃអត់ថេរទេគឺទាប។ អ៊ីចឹង កសិករគាត់រំពឹងទៅលើទីផ្សារចិនថាហ្នឹងបានតម្លៃល្អ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោក សារ ចំរើន ដោយបន្ថែមថា ប្រសិនបើ ឈានដល់ការនាំចេញទៅចិនបាន មៀនប៉ៃលិនស្រស់ អាចទទួលបានតម្លៃចន្លោះពី ៣៣០០ទៅ៤ ៥០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ លោក បុត ធឿន ម្ចាស់ចម្ការមៀនប៉ៃលិនជាង១ម៉ឺនដើមនៅស្រុកកំរៀង ខេត្តបាត់ដំបង បានលើកឡើងស្រដៀងគ្នាដែរថា លោក និងកសិករផ្សេងទៀតកំពុងអន្ទះសារង់ចាំលេខកូដឃ្លាំង និងចម្ការពីគយចិន ដើម្បីអាចឱ្យក្រុមហ៊ុនបញ្ជាទិញកក់ប្រាក់។ មិនដល់កន្លះខែទៀតនោះទេ មៀនប៉ៃលិននឹងចាប់ផ្ដើមទុំ។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើ ដំណើរការបើកទីផ្សារចិនយឺតយ៉ាវ នឹងធ្វើឱ្យមៀនរបស់លោក បុត ធឿន ត្រូវខូច និងខាតបង់។ ផលពិបាកនៅពេលនេះ គឺពិបាករកទីផ្សារលក់ ក្រោយថៃបិទការនាំចូល។ លោក បុត ធឿន ប្រាប់ដូច្នេះថា៖«ការពិនិត្យចម្ការ និងឃ្លាំងរបស់គយចិនគឺរួចរាល់អស់ហើយ អ៊ីចឹង យើងចាំតែលេខកូដឃ្លាំង និងចម្ការតែប៉ុណ្ណោះ។ ខាងខ្មែរយើងថា នៅកញ្ញានេះរួចរាល់អស់ហើយ(ដំណើរការបើកទីផ្សារចិន) តែមកដល់ពេលនេះ អត់ទាន់ឃើញទម្លាក់លេខកូដមក។ អ៊ីចឹង ខាងក្រុមហ៊ុន ក៏អត់ហ៊ានកក់ប្រាក់ដល់កសិករដែរ»។ ក្នុងរដូវប្រមូលផលម្ដងៗ ចម្ការរបស់លោក បុត ធឿន អាចទទួលទិន្នផលប្រមាណ៦០០ ទៅ៧០០តោន។ ហេតុនេះ លោក បុត ធឿន ព្រួយបារម្ភខ្លាចខកខានឱកាសនាំចេញនៅរដូវប្រមូលផល ដោយស្នើឱ្យក្រសួងកសិកម្ម ជួយផ្ដល់ដំណឹង និងពន្លឿនដំណើរការនាំចេញមៀនប៉ៃលិនឱ្យបានឆាប់រហ័ស។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងកសិកម្មនៅថ្ងៃទី៨ខែកញ្ញានេះ បានបន្តជំរុញម្ចាស់ចម្ការមៀនប៉ៃលិនដាក់ពាក្យស្នើសុំចុះបញ្ជីថែមទៀត។ បន្ទាប់ពីការចរចាលក្ខខណ្ឌតម្រូវភូតគាមអនាម័យបើកទីផ្សារអស់រយៈពេលជាង៣ឆ្នាំរួចមក មានចម្ការមៀនចំនួន៧៤ និងរោងចក្រវេចខ្ចប់៨ ត្រូវបានអនុម័តទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការដោយ GACC របស់ចិន។ សារព័ត៌មានថ្មីៗ បានទាក់ទងទៅលោក ងិន ឆាយ អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានកសិកម្ម ដើម្បីសុំព័ត៌មានបន្ថែមដែរ ប៉ុន្តែលោក ជាប់រវល់ពុំអាចនិយាយបាន។ មៀនប៉ៃលិន គឺជាដំណាំកសិឧស្សាហកម្មមួយក្នុងចំណោមដំណាំកសិឧស្សាហកម្មផ្សេងទៀតដែលមានសក្តានុពលសម្រាប់នាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ ជាពិសេសប្រទេសចិន ជាលក្ខណៈស្រស់ និងក្រៀម។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងកសិកម្ម នៅឆ្នាំ២០២១ កម្ពុជាមានផ្ទៃដីដាំដុះមៀនសរុបចំនួន ១២៨៣៧ហិកតា និង ផ្ទៃដីប្រមូលផលមានចំនួន ១០៥៦៥ហិកតា ដោយជាមធ្យមអាចប្រមូលផលបាន ១៣១៤៩៨តោនក្នុងមួយឆ្នាំ។ សូមបញ្ជាក់ថា ផ្លែមៀនប៉ៃលិន អាចជាផ្លែឈើទី៣របស់កម្ពុជា ដែលនាំចេញទៅប្រទេសចិនដោយផ្ទាល់ បន្ទាប់ពីផ្លែចេក និងផ្លែស្វាយ។ បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាសម្រេចបានការនាំចេញផលិតផលកសិកម្មចំនួន ៣៥មុខហើយទៅកាន់ទីផ្សារចិន ខណៈទុរេន និងសំបុកត្រចៀកកាំ ជាគោលដៅនាំចេញបន្ទាប់៕	ភ្នំពេញ៖ កសិករ កំពុងរង់ចាំដំណឹងពីការនាំចេញមៀនប៉ៃលិន ទៅកាន់ប្រទេសចិន ខណៈរដូវប្រមូលផលជិតចូលមកដល់នៅចុងខែកញ្ញាខាងមុខ។ នេះជាកង្វល់មួយរបស់កសិករ ដែលទាមទារឱ្យភាគីចិន និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ពន្លឿនការឆ្លើយតប ដើម្បីធានាដល់ស្ថេរភាពទីផ្សារ។
បន្ថែមពីខ្លឹមសារខាងលើនេះ សហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំកម្ពុជា ក៏បានសម្ដែងនូវការអាណិតអាសូរដល់អ្នកដំណើរ និងសមាជិកនាវិកនៃនាវាទាំងអស់ ហើយសង្ឃឹមថាពួកគេនឹងធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍ដោយសុវត្ថិភាពនាពេលឆាប់ៗ។ តាមការបញ្ជាក់ពីសហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំកម្ពុជា ស្ថានទូតមួយចំនួនដែលជាសមាជិកខ្លួន និងបច្ចុប្បន្នកំពុងស្ថិតក្នុងក្រុងព្រះសីហនុ ដើម្បីផ្តល់សិទ្ធិជំនួយដល់អ្នកដំណើរ ក៏ដូចជានាវិកទាំងអស់។ គួរបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាបានសម្រេចឱ្យនាវាទេសចរណ៍ Westerdam របស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានចូលចតនៅកំពង់ផែក្រុងព្រះសីហនុនៅព្រឹកថ្ងៃទី១៣ កុម្ភៈ បន្ទាប់ពីប្រទេសនិងកោះចំនួន៥ បដិសេធដោយបារម្ភថាមានអ្នកផ្ទុកជំងឺប្រភេទថ្មី កូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19)។ នាវានេះផ្ទុកអ្នកដំណើរ២,២៥៧នាក់ ក្នុងនោះមានពលរដ្ឋអឺរ៉ុប ២៦០នាក់ មកពីប្រទេសជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបចំនួន ២០ប្រទេស៕	ភ្នំពេញ៖ ប្រតិភូសហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំកម្ពុជា នៅល្ងាចថ្ងៃទី១៣ កុម្ភៈ បានសរសេរសារខ្លីដោយសម្ដែងការអរគុណដល់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលព្រមឱ្យនាវាទេសចរណ៍ខ្នាតយក្សមួយគ្រឿង គឺ Westerdam ចូលចតនៅកំពង់ផែក្រុងព្រះសីហនុ។ តាមរយៈបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួន ប្រតិភូសហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំកម្ពុជាបានសរសេរយ៉ាងដូច្នេះថា៖« ប្រតិភូសហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំនៅកម្ពុជា សូមថ្លែងអំណរគុណដល់អាជ្ញាធរកម្ពុជាដែលបានផ្តល់សិទ្ធិឱ្យនាវា Westerdam ចូលចត»។
មនុស្សចំនួន ២១៩នាក់នៅរាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវបានរកឃើញថា មានវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ នៅថ្ងៃទី ៨ឧសភា ក្នុងនោះមានទារក និងកុមារដល់ទៅ៤០នាក់។ បើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ អ្នកវិជ្ជមានទាំងនេះ គឺជាកម្មកររោងចក្រ, កម្មករសំណង់,អាជីវករ, អ្នកលក់អនឡាញ, អ្នកលក់បាយ, បុគ្គលិកសណ្ឋាគារ,បុគ្គលិកផ្នែកអនាម័យ, អ្នករត់កង់បី, សិស្ស, មន្ត្រីយោធា និងមានបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនឯកជនមួយចំនួនទៀត។ ភាគច្រើននៃអ្នកវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ទាំងនេះ មានអាសយដ្ឋាននៅក្នុងខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ, ខណ្ឌមានជ័យ និងខណ្ឌឫស្សីកែវ។ គួរកត់សម្គាល់ថា ចំនួនអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ នៅរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី៨ឧសភា បានធ្លាក់ចុះច្រើនជាងពាក់កណ្តាល ធៀបនឹងតួលេខឆ្លងកាលពីថ្ងៃទី៧ ឧសភា ដែលមានដល់ទៅ ៤៤៥នាក់។ តួលេខ ២៩១នាក់ ក៏ជាចំនួនដែលតិចជាងគេបំផុតដែរ នៃអ្នកឆ្លងប្រចាំថ្ងៃនៅរាចជធានីភ្នំពេញ ចាប់តាំងពីដើមខែឧសភាមក។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា គិតមកដល់ពេលនេះ កម្ពុជាមានអ្នកកើតកូវីដ-១៩ ចំនួន ១៩២៣៧នាក់ ក្នុងនោះសះស្បើយចំនួន ៧៦៤១នាក់ និងស្លាប់កើនដល់ ១២០នាក់៕	រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានបង្ហាញអត្តសញ្ញាណអ្នកមានវិជ្ជមានចំនួន ២១៩នាក់ ដែលទទួលបានលទ្ធផលតេស្ត កាលពីថ្ងៃទី៨ ឧសភា។ ចំនួនអ្នកឆ្លងនេះ ធ្លាក់ចុះពាក់កណ្តាលធៀបនឹងតួលេខឆ្លងកាលពីថ្ងៃទី៧ ឧសភា ហើយក៏ជាចំនួនដែលតិចបំផុតដែរ ចាប់តាំងពីដើមខែឧសភាមក។
នៅព្រឹកថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៧នេះ លោក ងី ច័ន្ទ្រផល រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក កើត រិទ្ធ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងយុត្តិធម៌ លោកស្រី ងួន សុខា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច លោក ស៊ូ សុជាតិ អគ្គនាយកគណៈកម្មការមូលប័ត្រកម្ពុជា និងលោក ឌី វិជ្ជា អគ្គស្នងការរងនគរបាលជាតិ បានជួបពិភាក្សាជាមួយប្រជាពលរដ្ឋចំនួន៣៥នាក់ ដែលតំណាងឲ្យប្រជាពលរដ្ឋជាង ៧ពាន់នាក់ ដែលចាញ់បោក សមាគម ICA និងអង្គការAIF និងក្រុមហ៊ុន EBC អស់ទឹកប្រាក់សរុបប្រមាណជា ៦០លានដុល្លារ។ នៅក្នុងសន្និសីទសារព័តមាន ថ្នាក់ដឹកនាំស្ថាប័នខាងលើ បានបង្ហាញរូបថតមេខ្លោង៤នាក់ មកពីសមាគម ICA អង្គការ AIF និងក្រុមហ៊ុន EBC ដែលត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួន កាលពីពេលកន្លងទៅ ទាក់ទងនឹងការឆរបោកទឹកប្រាក់ប្រមាណជា៦០លានដុល្លារអាមេរិក ពីប្រជាពលរដ្ឋជាង៧ពាន់នាក់។ ក្នុងចំណោមមេខ្លោងទាំង៤នាក់ ដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួន ជនជាតិខ្មែរ៣នាក់ និងម៉ាឡេស៊ី១នាក់។ បើតាម លោក ងី ច័ន្ទ្រផល រដ្ឋលេខាធិការនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ ប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណជា ៧ពាន់នាក់ បាននាំគ្នាដាក់បណ្តឹងទៅកាន់តុលាការ ដើម្បីប្តឹងសមាគម ICA អង្គការAIF និងក្រុមហ៊ុន EBC ដែលបានឆបោបទឹកប្រាក់ពួកគេអស់ប្រមាណជា ៦០លានដុលា្លរ។ លោក បន្តថា ប្រជាពលរដ្ឋជាង៧នាក់នោះ បានចាញ់បោក សមាគម អង្គការ និងក្រុមហ៊ុន ទាំងនោះ អស់រយៈពេល២ឆ្នាំមកហើយ ប៉ុន្តែប្រជាពលរដ្ឋ ទើបតែរួមគ្នាដាក់បណ្តឹងទៅកាន់តុលាការ នៅក្នុងរយៈកាលចុងក្រោយនេះ។ លោក ងី ច័ន្ទ្រផល បន្ថែមថា ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលចាញ់បោកសមាគម អង្គការ និងក្រុមហ៊ុទាំងនោះ មិនមែនមានតែជាង៧នាក់នោះទេ ពោលគឺនៅមានច្រើនជាងនេះទៀត ហើយទឹកប្រាក់ ដែលប្រជាពលរដ្ឋ ខាតបង់ ក៏អាចលើសពី ៦០លានដុល្លារ ដែរ។ ប៉ុន្តែ ដោយសារតែមិនទាន់ទទួលបានបណ្តឹងថ្មីបន្ថែមទៀត ទើបលោក លោក ងី ច័ន្ទ្រផល អះអាងថា តុលាការ រួមទាំងសមត្ថកិច្ច ដែលជាបពាក់ព័ន្ធ មិនបានដឹងពីចំនួនសរុបទាំងអស់ក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋ ដែលចាញ់បោកសមាគម អង្គការ និងក្រុមហ៊ុនទាំងនោះ ។ លោក កើត រិទ្ធ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងយុត្តិធម៌ លើកឡើងថា សមត្ថកិច្ចទាំងអស់ កំពុងតែចាត់វិធានការយ៉ាងម៉ត់ចត់លើករណីនេះ។ លោក ប្រាប់ថា ទី១ សមត្ថកិច្ច កំពុងតែតាមចាប់មេខ្លោងផ្សេងទៀត ទី២ សមត្ថកិច្ច ត្រូវធ្វើយ៉ាងណាឲ្យប្រជាពលរដ្ឋរងគ្រោះទាំងនោះ ទទួលបានសំណងវិញខ្លះ និងទី៣ ការផ្សព្វផ្សាយឲ្យបានទូលំទូលាយ ដើម្បីកុំឲ្យប្រជាពលរដ្ឋដទៃទៀត បន្តចាញ់បោកជនខិលខូច ដូចករណីខាងលើ។ លោកស្រី ងួន សុខា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានរៀបរាប់ អំពីរបៀបបោកប្រាក់របស់សមាគម អង្គការ និងក្រុមហ៊ុនទាំងនោះ។ លោកស្រី និយាយថា សមាគម អង្គការ និងក្រុមហុនទាំងនោះ បានកុហកប្រជាពលរដ្ឋ ថាអាចទទួលបានប្រាក់ចំណេញ ១០ភាគរយក្នុងមួយខែ នៅពេលដែលប្រជាពលរដ្ឋយកប្រាក់ ទៅចូលភាគហ៊ុន ជាមួយពួកគេ។ លោកស្រី និយាយទៀតថា មានពេលខ្លះ ជនបោកប្រាស់ទាំងនោះ ដល់ថ្នាក់ហ៊ានកុហកថា ប្រសិនបើដាក់ប្រាក់ចូលភាគហ៊ុន ជាមួយពួកគេ ប្រជាពលរដ្ឋអាចទទួលបានប្រាក់ចំណេញ រហូតដល់ទៅ៥០០ ភាគរយឯណោះ ក្នុង១ឆ្នាំ។ បើតាមលោកស្រី ងួន សុខា ការកុហកថា អាចទទួលប្រាក់ចំណេញដ៏ច្រើនលើសលុបបែបនេះហើយ ដែលជំរុញឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ នាំគ្នាយកប្រាក់ទៅចូលភាគហ៊ុន ជាមួយជនខិលខូចទាំងនោះ ដោយប្រជាពលរដ្ឋខ្លះ ហ៊ានទាំងលក់ដីធ្លីទៀតផង។ លោក ស៊ូ សុជាតិ អគ្គនាយកគណៈកម្មការមូលបត្រកម្ពុជា អះអាងថា សមាគម អង្គការ និងក្រុមហ៊ុនទាំងនោះ មិនបានទទួលអាជ្ញាបណ្ណ សម្រាប់ប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យមូលបត្រឡើយ។ លោកប្រាប់ហេតុផលយ៉ាងខ្លីថា សមាគម អង្គការ និងក្រុមហ៊ុនទាំងនោះ បានលួចប្រតិបត្តិការ ដើម្បីបោកប្រាស់ប្រជាពលរដ្ឋ ហេតុដូច្នេះហើយ ទើបពួកគេ មិនបានទៅសុំអាជ្ញាបណ្ណ ពីគណៈកម្មការមូលប័ត្រកម្ពុជា។ ជាចុងក្រោយ តំណាងស្ថាប័នខាងលើ សុទ្ធតែលើកឡើងដូចគ្នាថា ការផ្សព្វផ្សាយឲ្យបានទូលំទូលាយ និងការអប់រំប្រជាពលរដ្ឋអំពីរឿងនេះ គឺវិធានការដែលមានប្រសិទ្ធភាពជាងគេ ដែលប្រជាពលរដ្ឋលែងចាញ់បោកជនខិលខូចតទៀត៕	ភ្នំពេញ៖ សមត្ថកិច្ច ចាប់បានមេខ្លោង៤នាក់ហើយ មកពីសមាគម ICA អង្គការ AIF និងក្រុមហ៊ុន EBC ដែលបានបោកយកប្រាក់ប្រមាណជា ៦០លានដុល្លារ ពីប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាជាង ៧ពាន់នាក់។ សមត្ថកិច្ច កំពុងតែបន្តស៊ើបអង្កេត និងតាមចាប់ខ្លួនមេខ្លោង រួមទាំងអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត នៅក្នុងករណីនេះ។
កូនរបស់អ្នកប្រហែលជាអាចមានការទល់លាមកហើយប្រសិនបើគេមានបញ្ហាមួយឬច្រើនដូចខាងក្រោម៖ ជុះតិចជាង ៣ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍ លាមកឡើងរឹង ស្ងួត និងមិនធំៗ មានការពិបាកក្នុងការជុះ សំរាប់ក្មេងខ្លះ វាគឺជាការធម្មតាទេក្នុងការដែលការបន្ទោបង់ម្តងៗមានរយៈពេលយូរ ។ ខណៈពេលដែលកូនរបស់អ្នកមានការទល់លាមក ឬមិនមាន គឺអាស្រ័យទៅលើថាតើគេជាធម្មតាមានការបន្ទោរបង់ប៉ុន្មានដង ហើយតើការបន្ទោបង់ម្តងៗមានការងាយស្រួលដែរឬទេ? ប្រសិនបើលាមកមានលក្ខណៈទន់ ឬងាយស្រួលជុះ ហើយមិនសូវជុះច្រើនដង គឺមិនមានបញ្ហាទេ ។ ប្រសិនបើរឹង និងពិបាកជុះ កូនរបស់អ្នកអាចនឹងមានការទល់លាមកហើយ ។ ប្រសិនបើកូនរបស់អ្នកមានការពិបាកជាមួយនឹងការទល់លាមក ឬមានការទល់លាមកនេះច្រើនជាង ២សប្តាហ៍ មានន័យថាវាជាការទល់លាមករ៉ាំរ៉ៃហើយ ។ តើអ្វីដែលធ្វើអោយមានការទល់លាមកកើតឡើង? ការទល់លាមកច្រើនកើតនៅពេលដែលកូនរបស់អ្នកមិនបានផឹងទឹក ទឹកដោះគោ ឬទឹកផ្សេងៗទៀតមិនបានគ្រប់គ្រាន់ ឬមិនបរិភោគអាហារដែលមានជាតិសរសៃ ។ ជាតិសរសៃអាចរកបាននៅក្នុងអាហារធ្វើអំពីគ្រាប់ធុញ្ញជាតិ ផ្លែឈើ និងបន្លែ ។ ប្រសិនបើកូនរបស់អ្នកបរិភោគអាហារដែលមានជាតិខ្លាញ់ខ្ពស់ និងស្ករច្រើន គេប្រហែលជាមិនអាចទទួលបានជាតិសរសៃគ្រប់គ្រាន់ទេ ដែលនេះជាបញ្ហាធ្វើអោយមានការទល់លាមក ។ ជំងឺទល់លាមកក៏ប្រហែលជាចាប់ផ្តើមនៅពេលដែលអ្នកធ្វើការផ្តាច់ការបៅទឹកដោះ ឬអោយកូនរបស់ប្រើម្សៅទឹកដោះគោ ឬទឹកដោះគោជំនួសវិញ និងពេលដែលអ្នកត្រូវការអោយកូនរបស់អ្នករៀនបរិភោគអាហាររឹង ។ ពេលខ្លះការទល់លាមកកើតឡើងក្រោយពេលដែលកូនរបស់អ្នកមានជំងឺ ឬប្រើថ្នាំ ។ អ្នកមិនគួរណាមានការបារម្ភនោះទេ ប្រសិនបើកូនរបស់អ្នកមានការទល់លាមកក្នុងរយៈពេលខ្លី ។ ការទល់លាមកជាធម្មតាតែងតែកើតទៅលើកូនក្មេង ហើយក៏ច្រើនតែបាត់ទៅវិញដោយខ្លួនឯងដែរ ។ ក្មេងៗដែលមានការទល់លាមកជារ៉ាំរ៉ៃ ច្រើនតែមិនដែលមានការចង់បត់ជើងនោះទេ ។ កូនរបស់អ្នកប្រហែលជាមិនចង់អោយមានការរំខាននូវការលេងរបស់គេដោយសារការបត់ជើងនោះទេ ឬប្រហែលជាគេខ្លាច ឬមានការសើចចំអកក្នុងការសុំគ្រូទៅបត់ជើង ឬប្រើបន្ទប់ទឹកសាធារណៈ ។ នៅពេលដែលក្មេងចេញតែគេចវេសពីការបត់ជើង លាមកនឹងផ្តុំឡើងៗនៅក្នុងពោះវៀនផ្នែកខាងក្រោម ។ លាមកនោះនឹងទៅជាធំទៅៗ និងកាន់តែរឹងទៅៗ ដែលជាហេតុធ្វើអោយមានការឈឺចាប់ក្នុងពេលជុះម្តងៗ និងធ្វើក្មេងចេះតែមិនចង់ជុះ ។ តើខ្ញុំត្រូវធ្វើអ្វីខ្លះប្រសិនបើកូនរបស់ខ្ញុំទល់លាមក? មានរឿងជាច្រើនដែលអ្នកអាចធ្វើបានដូចជា៖ របបអាហារ៖ អ្នកអាចចាប់ផ្តើមដោយការអោយទឹកកូនរបស់អ្នកផឹកអោយបានច្រើនជារៀងរាល់ថ្ងៃ ។ ប្រសិនបើកូនរបស់អ្នកកំពុងបរិភោគគ្រាប់ធុញ្ញជាតិ អ្នកអាចបន្ថែមនូវទឹកផ្លែ Prune បន្តិចបាន ។ ប្រសិនបើអ្នកមានកូនដែលធំហើយ ត្រូវប្រាកដថា គេកំពុងតែបរិភោគទឹកបានច្រើនហើយ ។ អ្នកក៏អាចអោយពួកគេបន្ថែមនូវទឹកផ្លៃ Prune ផ្លែឈើ និងបន្លែដើម្បីបង្កើនជាតិសរសៃនៅក្នុងរបបអាហាររបស់ពួកគេ និងអាចអោយពួកគេមានការជុះស្រួល ។ ចូរចៀសវាងការអោយស្ករគ្រាប់ និងស្ករផ្សេងៗ ។ ទំលាប់នៃការបន្ទោរបង់៖ ចូរបង្រៀនកូនរបស់អ្នកអោយចូលបន្ទប់ទឹកនៅពេលដែលពួកគេចង់បត់ជើង ។ អ្នកអាចជួយកូនរបស់អ្នកអោយមានការបត់ជើងអោយបានទៀងទាត់ដោយអោយគេអង្គុយលើបង្គន់ អោយបានរយៈ ១០នាទីជារៀងរាល់ថ្ងៃ ក្រោយពេលបាយរួច ។ ត្រូវប្រាកដថាកូនរបស់អ្នកអាចអង្គុយបត់ជើងបានលើចានបង្គន់ ។ក្នុងពេលដែលកូនរបស់អ្នកកំពុងអង្គុយនៅលើបង្គន់ អ្នកប្រហែលជាអាចអោយកូនរបស់អ្នកអានសៀវភៅ ឬស្តាប់វិទ្យុទៀតផង ។ ថ្នាំ៖ ថ្នាំបន្ទុនលាមកជាច្រើនអាចប្រើបានសំរាប់ព្យាបាលបញ្ហាទល់លាមកលើកូនក្មេង ។ ជំរើសនៃការប្រើថ្នាំបន្ទុនលាមកវាផ្អើកទៅលើអាយុរបស់ក្មេង និងភាពធ្ងន់ធ្ងររបស់ការទល់លាមក ។ ចូរពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យដើម្បីទទួលបានថ្នាំណាដែលល្អសំរាប់កូនរបស់អ្នកប្រើ ។ ប្រសិនបើការទល់លាមកកូនរបស់អ្នកមិនមានការធូស្រាលទេ ឬអ្នកគិតថាកូនរបស់អ្នកមានការទល់លាមករ៉ាំរ៉ៃ ចូរនាំគេទៅជួបគ្រូពេទ្យទៅ ។ ការទល់លាមកអាចពេលខ្លះជាសញ្ញារបស់ជំងឺធ្ងន់ធ្ងរច្រើនជាង ។ តើគ្រូពេទ្យអាចធ្វើអ្វីបានទៅប្រសិនបើកូនរបស់ខ្ញុំមានការទល់លាមក? គ្រូពេទ្យនឹងសួរអ្នកអំពីរបៀបរបបនៃការបន្ទោរបង់របស់គេ ។ អ្នកអាចជួយគ្រូពេទ្យបានតាមរយៈបង្កើតជាតារាងនៃការបន្ទោរបង់របស់កូនអ្នក ។ អាចគួរតែធ្វើដូចជា៖ ពេលដែលគេអង្គុយលើបង្គន់ ការអង្គុយលើបង្គន់យូរប៉ុណ្ណា លាមកគេមានសភាពដូចម្តេច មានដីនៅក្នុងខោរបស់គេ វាក៏ជារឿងសំខាន់ដែលក្នុងការកត់ចំណាំនូវការប្រែប្រួលដែលមិនធម្មតាទៅលើលាមកកូនរបស់អ្នក ឬអត្តចរិតរបស់វា ។ អ្វីដែលត្រូវមើលមាន៖ លាមកមានទំហំធំៗ លាមករឹងៗ មានគ្រាប់ឈាមក្រហមតូចៗនៅលើក្រដាសអនាម័យក្រោយពីកូនរបស់អ្នកជុះរួច ឈឺពោះ អត់ឃ្លានបាយ យំ ឬស្រែកខ្លាំងពេលបត់ជើង មិនចង់ចូលបង្គន់ គ្រូពេទ្យនឹងពិនិត្យកូនរបស់អ្នក ។ ការពិនិត្យផ្នែករាងកាយប្រហែលជាពិនិត្យដល់ Rectum របស់គេទៀតផង ។ គ្រូពេទ្យប្រហែលជាអោយធ្វើការថតកាំរស្មីអ៊ិច លើពោះរបស់ក្មេង ។ ប្រសិនបើការទល់លាមកមានលក្ខណៈធ្ងន់ធ្ងរ ការប្រើ Enema ប្រហែលជាមានប្រយោជន៍ក្នុងការយកលាមកចេញពីពោះវៀន ។ Enema គឺជាដំនើរការដែលប្រើជាតិទឹកបាញ់ចូលទៅក្នុង Rectum ។ Enema នេះអាចជួយអោយលាមកមានភាពទន់ និងអាចរួចផុតពីការទល់លាមកធ្ងន់ធ្ងរ ។ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	តើខ្ញុំធ្វើដូចម្តេចទើបដឹងថាកូនរបស់ខ្ញុំទល់លាមក?
ដើម្បីបំពេញតំរូវការអតិថិជនដែលបានគាំទ្រ ផាកកាហ្វេ (Park Café) ជាហូរហែរមកនេះ ផាកកាហ្វេ តែងតែចេញនូវមុខអាហារថ្មីជាប្រចាំ ដែលមានរសជាតិឈ្ងុយឆ្ងាញ់ ប្លែកមាត់ ពីមួយមុខទៅមួយមុខ។ ហើយដោយឡែកសម្រាប់ខែថ្មីនេះ ពី ផាកកាហ្វេ (Park Café) សូមណែនាំនូវមុខអាហារថ្មី រសជាតិថ្មី ឆ្ងាញ់ប្លែកមាត់ ១មុខទៀតនោះគឺ មីគោកសាច់ជ្រូកបែបហុងកុង ដែលធានាថាអិតថិជន ចូលចិត្តរសជាតិអាហារមួយនេះ ដោយអតិថិជនអាចជ្រើសរើសនូវប្រភេទសរសៃមី ឬគុយទាវមានចំណូលចិត្តផងដែរ។ មីគោកសាច់ជ្រូកបែបហុងកុង ត្រូវបានដាក់លក់នៅគ្រប់សាខា ផាកកាហ្វេ (Park Café) លើកលែងក្នុងព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិភ្នំពេញ ដោយផ្តល់ជូនស៊ុបគាវក្តៅៗដោយឥតគិតថ្លៃក្នុងតម្លៃត្រឹមតែ ៣.៩៩ ដុល្លារ (តម្លៃមិនរួមបញ្ចូលពន្ធអាករ ១០%)។ កាន់តែពិសេសជាងនេះទៅទៀតអតិថិជននឹងកាន់តែចំណេញថែមទៀតដោយគ្រាន់តែបន្ថែមត្រឹមតែ ២.៧៥ ដុល្លារ ទៀតអតិថិជននិងទទួលបាននូវកាហ្វេភ្នំពេញកែវតូច១កែរ រួមទាំង ស្លាបមាន់បំពងក្តៅស្រួយ ១ចាន មាន៣ដុំ ដ៏ឈ្ងុយឆ្ងាញ់ពិសា។ ដោយអតិថិជនអាចជ្រើសរើសបានមានដូចជា៖ ស្លាបមាន់់បំពងរសជាតិដើម ឬ ហឹរ ឬ តឺរីយ៉ាគីបែបជប៉ុន។ អតិថិជនអាចស្វែងរកនូវអាហារថ្មី មីគោកសាច់ជ្រូកបែបហុងកុង នៅ ផាកកាហ្វេ (Park Café) គ្រប់សាខាទាំងអស់ លើកលែងតែផាកកាហ្វេក្នុងព្រលានយន្តហោះភ្នំពេញ។ សម្រាប់ទីតាំងគ្រប់សាខា សូមចុចតំណភ្ជាប់នេះ៖ bit.ly/ParkCafeStores សម្រាប់សេវាដឹកជូនដល់ទីកន្លែងរបស់ផាកកាហ្វេ សូមខលមកលេខ ០២៣ ៩៩០ ៩៩០ ហើយអតិថិជនក៏អាចកុម្ម៉ង់តាមរយៈក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនដូចជា៖ Foodpanda, E-gets, Muuve, និង Nham24< (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	អាហារ គឺជារឿងសំខាន់មួយក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់យើងទាំងអស់គ្នា ប៉ុន្តែការពិសាអាហារដែលឆ្ងាញ់និងល្អចំពោះសុខភាព គឺជារឿងដែលរឹតតែសំខាន់ ហើយលោកអ្នកពិតជានឹកឃើញមុនគេដល់ ផាកកាហ្វេ (Park Café) តែម្តងដែលជាភោជនីយដ្ឋានគំរូ និង ដំបូងគេក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ជាភោជនីយដ្ឋានបំរើជូនអាហារ កាហ្វេ ភេសជ្ជៈ សុខភាព។
សាលាឆាន់ដែលមានកម្ពស់៨ម៉ែត្រ ទំហំ៣០ម៉ែត្រ គុណនឹង២០ម៉ែត្រ ដែលស្ថិតក្នុងការសាងសង់ បានបាក់ស្រុតកាលពីវេលាម៉ោង៣រសៀល ថ្ងៃដដែលនេះ។ ឈានដល់ម៉ោង៦ល្ងាច ក្រៅពីអ្នកស្លាប់ចំនួន៣នាក់ មានជនរងគ្រោះ១៦អង្គ/នាក់ ក្នុងនោះ របួសធ្ងន់៤នាក់ របួសស្រាល៩នាក់ រួមមានជាងសំណង់ ប្រជាការងារ និងព្រះសង្ឃ៕	គិតត្រឹមម៉ោង៦ល្ងាចថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ នេះ មនុស្ស៣នាក់ត្រូវបានរកឃើញថា ស្លាប់ និងរបួស១៦នាក់ ដោយសារតែការបាក់រលំសាលាឆាន់ នៅវត្តប្រាសាទគោកចក សង្កាត់គោកចក ក្រុងសៀមរាប។
អ្នកនាង វ៉ែន ថាវី បានចាប់យករបរភ្ញាស់កូនមាន់ ចិញ្ចឹមទាយកពង និងលក់ចំណីសត្វ ផង ក្រោយបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាត្រ ផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រសត្វ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្មនាឆ្នាំ២០១៥។ មានស្រុកកំណើតនៅឃុំទ្រា ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ អ្នកនាង វ៉ែន ថាវី បានប្រាប់សារព័ត៌មាន ThmeyThmey25 ថាការណ៍ដែលនាង រៀនជំនាញនេះ ព្រោះនាងស្រលាញ់សត្វ ចូលចិត្តចិញ្ចឹមសត្វ និងជាកូនកសិករផង។ បច្ចុប្បន្ន អ្នកនាង ថាវី កំពុងមានចំណូលយ៉ាងហោចណាស់៥០០ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយខែពីការប្រកបរបរជំនាញដែលខ្លួនបានរៀននៅមហាវិទ្យាល័យ។ កសិដ្ឋានរបស់ស្ត្រីវ័យ២៩ឆ្នាំរូបនេះ ស្ថិតនៅស្រុកបារាយណ៍ ខេត្តកំពង់ធំ ។ រូបភាពពី អ្នកនាង វ៉ែន ថាវី សូមចូលអានព័ត៌មានពិស្តារនៅលើ www.thmeythmey25.com	ដោយ៖ ខន ណារី
នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌាលោក នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី កំពុងស្ថិតនៅដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសអ៊ីស្រាអែលរយៈពេលបីថ្ងៃ ដោយដំណើរទស្សនកិច្ចនេះមានគោលដៅចម្បងពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ ការទូត និង វិស័យការពារជាតិផង។ ឥណ្ឌានិងអ៊ីស្រាអែលយកដំណើរទស្សនកិច្ចនេះជាពេលរៀបចំខួបលើកទី ២៥ នៃការភ្ជាប់ចំណងការទូតជាផ្លូវការផងដែរ។ ១. ទំនាក់ទំនងឥណ្ឌានិងអ៊ីស្រាអែលជា«ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍នៅឋានសួគ៌» ពេលអញ្ជើញទៅដល់ក្រុង Tel Aviv លោក ម៉ូឌី បានទទួលការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅពីសំណាក់សមភាគីអ៊ីស្រាអែលលោក បែនចាមិន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ ។ ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ កម្រចេញទៅទទួលមេដឹកនាំបរទេសដល់ព្រលានយន្តហោះណាស់ យ៉ាងច្រើនលោកទទួលសម្តេចប៉ាប និងប្រធានាធិបតីអាមេរិកប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែលើកនេះលោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ ទៅរង់ចាំដល់ជណ្តើរយន្តហោះរបស់លោក ម៉ូឌី ដែលគេអាចចាត់ទុកបានជាការស្វាគមន៍ពិសេសបែបនេះមិនងាយមានឡើយ។ លោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានស្ទុះទៅឱបនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ូឌី បង្ហាញពីភាពស្និទ្ធស្នាលនិងកក់ក្តៅផង ហើយលោកបានថ្លែងៗផងដែរថា លោករង់ចាំមិត្តឥណ្ឌាមកទស្សនកិច្ចអស់ ៧០ ឆ្នាំមកហើយ។មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះមេដឹកនាំរដ្ឋជ្វីព្វមួយនេះបានប្រៀបទំនាក់ទំនងវ័យ ២៥ឆ្នាំរវាងឥណ្ឌានិងអ៊ីស្រាអែលជាអាពាហ៍ពិពាហ៍នៅឋានសួគ៌ផងថែមទៀតផង។ តាមពិតទៅ ឥណ្ឌាមិនទទួលស្គាល់រដ្ឋជ្វីព្វអ៊ីស្រាអែលឡើយនៅឆ្នាំ ១៩៤៨ ហើយពីរឆ្នាំក្រោយមកទើបទទួលស្គាល់ ប៉ុន្តែមិនមានទំនាក់ទំនងការទូតជាក់លាក់អ្វីដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងឡើយ។ ណាមួយដោយសារឥណ្ឌារងសម្ពាធពីរដ្ឋអារ៉ាប់ផង ទើបបានជាមហាអំណាចអាស៊ីខាងត្បូងមួយនេះនៅឆ្ងាយពីអ៊ីស្រាអែល។ រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៩២ ក្រោយចប់សង្គ្រាមត្រជាក់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា P.V. Narasimha Rao សម្រេចភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយអ៊ីស្រាអែលជាផ្លូវការវិញ។ ដំណើទស្សនកិច្ចជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ម៉ូឌី ដែលជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាទីមួយទៅទស្សនកិច្ចនៅអ៊ីស្រាអែលនេះបង្ហាញឲ្យឃើញច្បាស់ពីរបត់នៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងការផ្លាស់ប្តូរជំហររដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាចំពោះអ៊ីស្រាអែលដែរ។ ២. ឥណ្ឌាមិនក្រសោបយកអ៊ីស្រាអែល ហើយបោះបង់ចោលប៉ាឡេស្ទីនឡើយ វត្តមានរបស់លោក ម៉ូឌី នៅអ៊ីស្រាអែលជារឿងសំខាន់និងគួរឲ្យភ្ងាក់ផ្អើលដែរ។ ក្នុងនាមជាស្ថាបនិកនៃចលនាមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ មហាយក្សប្រជាធិបតេយ្យនៅអាស៊ីខាងត្បូងមួយនេះបានបន្តរក្សាគោលនយោបាយអព្យាក្រឹត្យមិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងប្រទេសដទៃតាំងពីយូរ ហើយឥណ្ឌានេះក៏តែងតែគាំទ្ររដ្ឋប៉ាឡេស្ទីនខ្លាំងផងដែរកន្លងមក។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ លោក ម៉ូឌី មិនទៅទស្សនកិច្ចនៅប៉ាឡេស្ទីនឡើយ ថ្វីបើមេដឹកនាំឥណ្ឌាដូចជាប្រធានាធិបតីឥណ្ឌាលោក Pranab Mukherjee បានអញ្ជើញទៅទាំងប៉ាឡេស្ទីន និង អ៊ីស្រាអែលផងក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចមួយនៅឆ្នាំ ២០១៥។ គេចោទជាសំណួរថា តើឥណ្ឌាកំពុងងាកចេញពីគោលនយោបាយអព្យាក្រឹត្យមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធហើយបោះបង់រដ្ឋប៉ាឡេស្ទីនមែនទេពេលនេះ? ប៉ុន្តែមិនមែនដូច្នេះទេ។ ឥណ្ឌាមិនមានជំហរលះបង់ចោលប៉ាឡេស្ទីនឡើយ។ កាលពីខែឧសភាកន្លងទៅ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាលោក នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី បានអញ្ជើញប្រធានាធិបតីប៉ាឡេស្ទីនមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅឥណ្ឌាផងដែរ ហើយលោកក៏បានបញ្ជាក់ច្បាស់ពីគោលជំហរគាំទ្ររដ្ឋប៉ាឡេស្ទីនឥតងាករេដែរ។ ឥណ្ឌានៅតែគាំទ្រដំណោះស្រាយរដ្ឋពីរដែលមានរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីន និងរដ្ឋអ៊ីស្រាអែលនៅទន្ទឹមគ្នាដដែល។ ដំណើរទស្សនកិច្ចលើកនេះ ក៏មិនមានប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងឥណ្ឌានិងរដ្ឋអារ៉ាប់ដែលជាដៃគូសំខាន់ខ្លួនឡើយ។ ក្នុងអាណត្តិរបស់លោកជានាយករដ្ឋមន្ត្រី មុនមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅអ៊ីស្រាអែល លោក ម៉ូឌី បានអញ្ជើញទៅទស្សនកិច្ចនៅរដ្ឋអារ៉ាប់រួចហើយដែរ វាបង្ហាញឲ្យឃើញពីការយកចិត្តទុកដាក់និងរក្សាអទិភាពនៃទំនាក់ទំនងរវាងឥណ្ឌាជាមួយពិភពអារ៉ាប់។ ៣.ឥណ្ឌា-អ៊ីស្រាអែល ពង្រឹងទំនាក់ទំនងលើវិស័យកសិកម្មនិងបច្ចេកវិទ្យា បន្ថែមលើយោធា ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ មេដឹកនាំឥណ្ឌាស្វះស្វែងរកការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីជាមួយអ៊ីស្រាអែលលើវិស័យសំខាន់ៗច្រើនជាពិសេសកសិកម្ម ឧស្សាហកម្ម និងបច្ចេកវិទ្យាជាដើម។ កិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគី ចំនួនប្រាំពីរ ត្រូវបានចុះរួមគ្នាក្រោមអធិបតីភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ូឌី និងលោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ ហើយកិច្ចព្រមព្រៀងទាំងនោះផ្តោតលើវិស័យធនធានទឹក,កសិកម្ម និងបច្ចេកវិទ្យាលំហអាកាសផង។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់មេដឹកនាំទាំងពីរឯកភាពគ្នាបង្កើតភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រលើវិស័យទឹក និងកសិកម្មដែលវានឹងផ្តោតលើការស្តុកទឹកទុក និងប្រើប្រាស់ឡើងវិញសម្រាប់ស្រោចស្របផ្ទៃដៃកសិកម្មផងដែរ។ ទាក់ទិននឹងវិស័យបច្ចេកវិទ្យាវិញ ឥណ្ឌានិងអ៊ីស្រាអែលបានទម្លាក់លុយរួមគ្នាដែលមានទំហំប្រមាណ ៤០ លានដុល្លារសម្រាប់ស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍការច្នៃប្រឌិតជាដើមផង។ អ៊ីស្រាអែល ក៏ដូចជាសំឡឹងឃើញពីប្រយោជន៍នៃការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យកសិកម្មនិងបច្ចេកវិទ្យានេះព្រោះប្រទេសទាំងពីរសុទ្ធតែមានសក្តានុពលរៀងៗខ្លួនផងដែរ។ តាំងពីភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរួមគ្នាជាផ្លូវការ វាមានតែកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាប៉ុណ្ណោះដែលសំខាន់និងអភិវឌ្ឍលឿនរហ័សជាងគេ។ មេដឹកនាំឥណ្ឌាទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅអ៊ីស្រាអែលលើកនេះក៏ដើម្បីពង្រឹងចំណងយោធារួមគ្នានេះឲ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ ហើយកិច្ចព្រមព្រៀងយោធាមួយចំនួនក៏នឹងត្រូវចុះរួមគ្នាដែរ។ ឥណ្ឌាចំណាយលុយច្រើនពង្រឹងអំណាចយោធារបស់ខ្លួនស្របពេលដែលបរិបទសន្តិសុខតំបន់ផ្លាស់ប្តូរផង ហើយឥណ្ឌានាំចូលអាវុធច្រើនពីអ៊ីស្រាអែលថែមទៀតផង។ បើតាមមសារព័ត៌មានឥណ្ឌា Hindustan Times អ៊ីស្រាអែលបច្ចុប្បន្នជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់អាវុធធំបំផុតលេខរៀងទី៤ របស់ឥណ្ឌាបន្ទាប់ពីអាមេរិក រុស្ស៊ី និងបារាំងនោះ ហើយជាមធ្យមការទិញលក់អាវុធរវាងប្រទេសទាំងពីរមានទំហំច្រើនជាង ១ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ ដូចឃើញស្រាប់កាលពីខែមេសាកន្លងទៅ ឥណ្ឌាកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអ៊ីស្រាអែលដើម្បីបញ្ជាទិញប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីល (MRSAM) ដែលមានទំហំរហូតដល់ ២ពាន់លានដុល្លារឯណោះ។	លោក នារិន្ទ្រា ម៉ូឌី (Narendra Modi) ក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌាដំបូងបំផុតដែលបំពេញទស្សនកិច្ចនៅអ៊ីស្រាអែលក្នុងរយៈពេល ៧០ឆ្នាំមកនេះ។ គោលដៅនៃទស្សនកិច្ចលើកដំបូងគឺ រម្លឹកខួបលើកទី ២៥នៃការបង្កើតទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរ និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច សន្តិសុខនិងយោធាផងដែរ។ អ៊ីស្រាអែលក្លាយជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខសំខាន់បំផុតមួយរបស់ឥណ្ឌាព្រោះឥណ្ឌាទិញសព្វាវុធច្រើនណាស់ពីអ៊ីស្រាអែលរៀងរាល់ឆ្នាំ។ តើមហាយក្សឥណ្ឌាដែលតែបង្ហាញជំហរអព្យាក្រឹត្យនោះកំពុងងាកទៅក្រសោបអ៊ីស្រាអែលដោយបោះបង់ចោលរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីនដែលជាមិត្តយូរអង្វែងមែនឬទេ?
ក្នុងចំណោមគណបក្សទាំង២០នេះ គេសង្កេតឃើញគណបក្សសញ្ជាតិកម្ពុជា ទទួលបានលំដាប់លេខរៀងទី៤ របស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលត្រូវឈរនៅលេខរៀងទី២០វិញ។ លំដាប់លេខរៀងទី៤នេះ គឺជាប្រផ្នូលល្អសម្រាប់គណបក្សសញ្ជាតិកម្ពុជា។ លោក សេង សុខេង ប្រធានគណបក្សសញ្ជាតិកម្ពុជា បាននិយាយថា ការឈរលេខរៀងទី៤ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតនៅពេលខាងមុខ គឺជាសញ្ញានៃជោគជ័យរបស់គណបក្សលោក ដែលស្របតាមទិសដៅគោលនយោបាយ នៃព្រហ្មវិហារធម៌៤ ដែលគណបក្សបានកំណត់។ សម្រាប់លោក សេង សុខេង លំដាប់លេខរៀងទី៤នេះ នឹងជួយឲ្យគណបក្សលោក ឈ្នះឆ្នោតដូចគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាកន្លងមកដែរ។ ថ្លែងក្រោយពិធីចាប់លេខរៀងសម្គាល់បក្ស សម្រាប់ដំណើរការបោះឆ្នោតខាងមុខ ប្រធានគណបក្សសញ្ជាតិកម្ពុជារូបនេះ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«កាលពីអាណត្តិមុនគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបានលេខ៤គឺគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ឈ្នះភ្លូកទឹកភ្លូកដី ។ ខាងមុខនេះគណបក្សសញ្ជាតិកម្ពុជា បានលេខ៤ក៏នឹងទទួលបានជ័យជម្នះ ដ៏មហិមាដល់ប្រជាជនកម្ពុជាទាំងមូល»។ សូមស្តាប់សំឡេង៖ តាមរយៈសេចក្តីទុកចិត្តលើដំណើការបោះឆ្នោតនេះ លោក សេង សុខេង ក៏បានដាក់បេក្ខជនឈរឈ្មោះទាំង២៥រាជធានី-ខេត្ត សម្រាប់ប្រកួតប្រជែង ដោយផ្អែកលើគោលនយោបាយចំនួន៤ចំណុច ទី១ សាមគ្គីធម៌ ទី២ ការធ្វើបុណ្យ ទី៣ រក្សាសីល និងទី៤ បណ្ដុះនូវគ្រាប់ពូជព្រះនិពាន្វ។ សម្រាប់លោក សេង សុខេង គោលនយោបាយទាំងនេះ នឹងអាចជួយឲ្យគណបក្សទទួលបានអាសនលំដាប់ទី២ នៅក្នុងរដ្ឋសភា នៅអាណត្តិទី៦នេះ។ អត្ថបទទាក់ទង ប្រធានគណបក្សសញ្ជាតិកម្ពុជា ប្រើគោលនយោបាយបុណ្យ-បាប ដើម្បីទទួលបានអាសនលំដាប់ទី២ គណបក្សនយោបាយចំនួន២០ នឹងត្រូវចូលរួមការបោះឆ្នោត នៅថ្ងៃទី២៩ កក្កដា ខាងមុខ។ លំដាប់លេខរៀងមានដូចខាងក្រោម៖ ១. គណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ ២. គណបក្សមាតុភូមិយើង ៣. គណបក្សពន្លឺថ្មី ៤. គណបក្សសញ្ជាតិកម្ពុជា ៥. គណបក្សខ្មែរក្រោក ៦. គណបក្សសំបុកឃ្មុំសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ ៧. គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន ៨. គណបក្សសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យ ៩. គណបក្សរស្មីខេមរា ១០. គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ ១១. គណបក្សខ្មែរសាធារណរដ្ឋ ១២. គណបក្សខ្មែរឈប់ក្រ ១៣. គណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ១៤. គណបក្សខ្មែរអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច ១៥. គណបក្សយុវជនកម្ពុជា ១៦. គណបក្សធម្មាធិបតេយ្យ ១៧. គណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ ១៨. គណបក្សជនជាតិដើមប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា ១៩. គណបក្សខ្មែរតែមួយ ២០. គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា៕	ភ្នំពេញ៖ គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) បានប្រកាសលំដាប់លេខរៀងគណបក្សនយោបាយទាំង២០ ជាផ្លូវការហើយ នៅថ្ងៃទី២៩ ឧសភានេះ។ លំដាប់លេខរៀងគណបក្សនយោបាយ មានការផ្លាស់ប្ដូរទាំងអស់ សម្រាប់គណបក្សដែលធ្លាប់ចូលរួមការបោះឆ្នោត កាលពីនីតិកាលទី៥កន្លងមក។
បើយោងតាមរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុដែលអានដោយ លោក ងិន សុបញ្ញា អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាទ្រីយ៉ាត្លុងកម្ពុជា នៅក្នុងអាណត្តិទី២សហព័ន្ធកីឡាទ្រីយ៉ាត្លុងកម្ពុជារកចំណូលសរុបបានចំនួន៣៥,០០០ដុល្លារ តែចំណាយរហូតដល់៥៩,៤៧១ដុល្លារ។ ដូច្នេះដោយចំណាយមានទំហំធំជាងចំណូលក្នុងអាណត្តិនេះ សហព័ន្ធកីឡាទ្រីយ៉ាត្លុង ត្រូវខាតថវិកាចំនួន២៤,៤៧១ដុល្លារ។ របាយការណ៍ដដែលបានបញ្ជាក់ទៀតថា នៅឆ្នាំ២០១៣ សហព័ន្ធរកចំណូលបានចំនួន៥,០០០ដុល្លារតែត្រូវចំណាយ១២,០០០ដុល្លារ នាំឲ្យខាតថវិកាចំនួន៧,០០០ដុល្លារ។ ឆ្នាំ២០១៤ សហព័ន្ធរកចំណូលបានចំនួន១២,០០០ដុល្លារ តែត្រូវចំណាយ១៩,២០៦ដុល្លារ នាំឲ្យខាតថវិកាចំនួន៧,២០៦ដុល្លារ។ នៅឆ្នាំ២០១៥ សហព័ន្ធទទួលបានចំណូល១៥,០០០ដុល្លារ តែត្រូវចំណាយរហូត២២,៤៥៥ដុល្លារ ដោយខាតថវិកាសរុបចំនួន៧,៤៥៥ដុល្លារ។ នៅឆ្នាំ២០១៦ និង ២០១៧ សហព័ន្ធមានចំណូល៣,០០០ដុល្លារ ហើយត្រូវចំណាយ៥,៨១០ដុល្លារ ដោយត្រូវខាតថវិកា២,៨១០ដុល្លារ។ សមាជិកប្រតិបត្តិអាណត្តិថ្មីរបស់សហព័ន្ធកីឡាទ្រីយ៉ាត្លុងកម្ពុជាថតរូបជុំគ្នានៅ NOCC អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាទ្រីយ៉ាត្លុងកម្ពុជា លោក ងិន សុបញ្ញា បានបញ្ជាក់ថា ប្រភពចំណូលធំជាងគេរបស់សហព័ន្ធ គឺតាមរយៈការឧបត្ថម្ភផ្ទាល់ពី លោក គង់ រិទ្ធីជព្វ ប្រធានសហព័ន្ធ។ ក្រៅពីនេះបានមកពីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា និងក្រុមហ៊ុនឯកជន ដែលជាដៃគូសហការរួមមាន ក្រុមហ៊ុនហ្វត ក្រុមហ៊ុនភេសជ្ជៈកម្ពុជា បណ្ណាគារសន្តិភាព និងក្រុមហ៊ុន Herbal life។ តែយ៉ាងណា លោក មិនបានបញ្ជាក់លម្អិតពីតួលេខនីមួយៗ នៃប្រភពចំណូលនោះឡើយ។ ទោះបីមានការខាតថវិកាក្នុងអាណត្តិទី២របស់ខ្លួនក៏ដោយ ប៉ុន្តែសហព័ន្ធនេះមិនបានបោះបង់ការតស៊ូ និងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួននៅកណ្តាលទីនោះឡើយ។ ជាក់ស្តែងកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែតុលា នៅទី ស្នាក់ការ NOCC សហព័ន្ធនេះបានរៀបចំមហាសន្និបាតជ្រើសតាំងសមាជិកប្រតិបត្តិថ្មី និងដាក់ទិសដៅអភិវឌ្ឍន៍សម្រាប់សម្រាប់អាណត្តិទី៣នេះផងដែរ។ តាមរយៈការបោះឆ្នោតដោយលើកដៃនៅទីស្នាក់ការ NOCC អង្គមហាសន្និបាតសម្រេចបោះឆ្នោតឲ្យប្រធានចាស់គឺ លោក គង់ រិទ្ធីជព្វ បន្តដឹកនាំជាប្រធានក្នុងអាណត្តិថ្មី(ឆ្នាំ២០១៧-២០២១)។ ចំណែកអ្នកស្រី ម៉ក់ វណ្ណស៊ីថា ជាអនុប្រធានទី១, អ្នកស្រី ហួត ចាន់ធានី អនុប្រធានទី២, លោក ងិន សុបញ្ញា បន្តធ្វើជាអគ្គលេខាធិការ ខណៈកញ្ញា ញ៉ែម សុភា និងកញ្ញា កាង ណុចបវរ ជាអគ្គហិរញ្ញឹក និងហិរញ្ញឹករង។ លោក មាស សារ៉េត, អ្នកស្រី សូ រ៉ាន់ដេត និងអ្នកស្រី បេង ប៊ុននេត ជាសមាជិកប្រតិបត្តិ។ ក្រោយជ្រើសតាំងសមាជិកប្រតិបត្តិអាណត្តិថ្មីរួច សហព័ន្ធបានដាក់ចេញទិសដៅ និងផែនអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួនសម្រាប់អាណត្តិថ្មីផងដែរ។ ក្នុងនោះសហព័ន្ធគ្រោងបញ្ចូលកីឡាករ-កីឡាការិនីចំនួន១០ក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិថ្នាល និងស្នើឲ្យក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡាបង្កើនចំនួនកីឡាករជម្រើសជាតិឈុតធំពី៦ទៅ១២នាក់។ លើសពីនេះ សហព័ន្ធនឹងខិតខំស្វែងរកដៃគូឧបត្ថម្ភដើម្បីរៀបចំការប្រកួតជើងឯកផ្សេងដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពសម្រាប់ត្រៀមប្រកួតក្រៅប្រទេស និងការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣៕	សហព័ន្ធកីឡាទ្រីយ៉ាត្លុងកម្ពុជា ត្រូវខាតថវិកាជាង២៤,០០០ដុល្លារ សម្រាប់អាណត្តិទី២របស់ខ្លួនក្រោយទំហំប្រាក់ចំណូលតូចជាងចំណាយ។ ការខាតបង់នេះ មិនបានធ្វើឲ្យសហព័ន្ធដែលដឹកនាំលោក គង់ រិទ្ធីជព្វ បោះបង់ការខិតខំ និងការតស៊ូរបស់ខ្លួននោះឡើយ។ ជាក់ស្តែងកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែតុលា នៅទីស្នាក់ការគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា(NOCC) សហព័ន្ធនេះ បានរៀបចំមហាសន្និបាតផ្លាស់ប្តូរថ្នាក់ដឹកនាំមួយចំនួន និងដាក់ទិសដៅអភិវឌ្ឍន៍សម្រាប់អាណត្តិថ្មី។
ក្រុមណាហ្គាវើលបានឡើងឈរលេខរៀងទី២បណ្តោះអាសន្នក្នុងសប្តាហ៍ទី១៥នៃពានរង្វាន់ក្របខណ្ឌលីកកំពូលកម្ពុជា ក្រោយយកឈ្នះម្ចាស់ផ្ទះ ៣-០ នាការប្រកួតនៅកីឡដ្ឋានស្តាតចាស់កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា។ ការបរាជ័យជាលើកដំបូងក្រោមស្នាដៃណាហ្គាវើលនាំឲ្យទ័ពដែលឈរលេខរៀងទី២បានធ្លាក់មកឈរលេខរៀងទី៤បណ្តោះអាសន្នក្នុងសប្តាហ៍នេះ។ បើមើលពីប្រវត្តិជួបគ្នា៣លើកក្នុងក្របខណ្ឌលីកកំពូលកន្លងមកណាហ្គាវើលមិនដែលយកឈ្នះទ័ពនោះឡើយ ពោលគឺបានត្រឹមស្មើ ឬចាញ់ប៉ុណ្ណោះ។ ជាក់ស្តែងកាលជួបគ្នានៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិនាការប្រកួតជើងទី១ណាហ្គាវើលបានត្រឹមស្មើ ១-១ ជាមួយទ័ព ខណៈការជួបគ្នាពីរជើងនៅឆ្នាំ២០១៦ ណាហ្គាវើលបានចាញ់ទ័ពក្នុងលទ្ធផង ១-០ ទាំងពីរជើង។ ចំណែកការប្រកួតនៅកីឡដ្ឋានខេត្តសៀមរាបខេមបូឌានថាយហ្គឺរបានលត់ក្រុមអាស៊ីអឺរ៉ុបក្នុងលទ្ធផល ៤-០ ដើម្បីឡើងមកឈរលេខ៥ជាបណ្តោះអាសន្នក្នុងសប្តាហ៍ទី១៥ ខណៈក្រុមភ្នំពេញក្រោនបានត្រឹមស្មើ ១-១ ជាមួយក្រុមឈរបាតតារាងគីរីវង់សុខសែនជ័យនៅកីឡដ្ឋានគីរីវង់។ កាលវិភាគប្រកួតប្រចាំថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧ - ម៉ោង១៥:៣០នាទី៖ វេស្ទើនភ្នំពេញ ជួប បឹងកេត នៅកីឡដ្ឋានវេស្ទើនភ្នំពេញ - ម៉ោង១៨:០០នាទី៖ ស៊ីម៉ាក់ ជួប ប៉ូលិស នៅកីឡដ្ឋានស្តាតចាស់ - ម៉ោង១៨:០០នាទី៖ ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ជួប អគ្គិសនីកម្ពុជា នៅកីឡដ្ឋានខេត្តស្វាយរៀង៕	ក្រុមណាហ្គាវើលបានយកឈ្នះក្រសួងការពារជាតិក្នុងលទ្ធផល ៣-០ នៅកីឡដ្ឋានស្តាតចាស់កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី៩ កញ្ញា ដើម្បីឡើងឈរលេខរៀងទី២បណ្តោះអាសន្នប្រចាំសប្តាហ៍ទី១៥នៃពានរង្វាន់ក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីក។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រុមខេមបូឌានថាយហ្គឺរបានលត់អាស៊ីអឺរ៉ុប ៤-០ នៅកីឡដ្ឋានខេត្តសៀមរាប ខណៈភ្នំពេញក្រោនបានត្រឹមស្មើ ១-១ ជាមួយម្ចាស់ផ្ទះឈរបាតតារាងគីរីវង់សុខសែនជ័យ។
កម្មវិធីនេះ មានវត្ថុបំណងចំបងចំនួន៣ជាសំខាន់ៈ ទី១ គឺដើម្បីផ្ដល់នូវបទពិសោធន៍ សេវាកម្ម អតិថិជនល្អឥតខ្ចោះ ដល់់អតិថិជនគ្រប់រូប ដែលអញ្ជើញមកញុំាការ៉េមសាន់ដេនៅក្នុងហាង។ ស្វិនសិន ផ្ដល់នូវភាពរីករាយ (Swensens Happiness Never Melts!)។ ទី២ ដើម្បីពង្រឹងស្ដង់ដាប្រតិបត្តិរបស់ម៉ាក (Standard of Operations) ឲ្យកាន់តេប្រសើរឡើង។ ទី៣ សំខាន់មួយទៀតនោះ គឺពង្រឹង ការងារជាក្រុមក្នុងហាងនីមួយៗ ឲ្យមាន ភាពសហការណ៍គ្នា កាន់តែមានភាពស្អិតរមួតឡើង។ ការប្រកួតប្រជែងនេះ ត្រូវបានចូលរួមពីក្រុមតាមហាងនីមួយៗចំនួន ៦ហាង មកពីទីក្រុងភ្នំពេញ សៀមរាប និងបាត់ដំបង់។ ក្រុមនីមួយៗ ប្រកួតលើវិញ្ញាសារសរសេរស្ដង់ដាប្រតិបត្តិ និងវិញ្ញាសារបំរើ សេវាអតិជិជន ដែលរួមមានការគ្រប់គ្រង់ក្នុងហាង ធ្វើការ៉េមសាន់ដេ និងសេវាបំពេញចិត្តអតិថិជនផ្សេងទៀត។ ក្រុមនីមួយៗ ហាត់ហ្វឹកហ្វឺន រយៈពេលមិនតិចជាង ២ខែ មុននិងឈានចូលមកចូលរួមប្រកួតនេះ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៦ ក្រុមមកពីស្វិនសិនសាខា វិមានទិព្វ ជាអ្នកឈ្នះ ហើយសម្រាប់ឆ្នាំនេះ អ្នកដែលទទួលជ័យលាភី គឺបានទៅលើក្រុមមកពីស្វិនសិនសាខា កម្ពុជាក្រោម។ ហាងការ៉េម ស្វិនសិនជាហាងការ៉េមដ៏ល្បីនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបច្ចុប្បន្ន ហាងការ៉េមស្វិនសិន Cambodia មានចំនួន ៧ ហាង ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា រួមមាន៖ ស្វិនសិនវិមានទិព្វ ស្វិនសិនកម្ពុជាក្រោម ស្វិនសិនសូវណ្ណា ស្វិនសិនសូរីយា ស្វិនសិនសៀមរាប ស្វិនសិនបាត់ដំបង និង ស្វិនសិន អ៊ីអនម៉ល់។ ហាងការ៉េមដ៏ល្បីនេះ ត្រូវបាននាំចូល និងចែកចាយផ្ដាច់មុខដោយក្រុមហ៊ុន EFG ដែលជាបុត្រសម្ពន្ធរបស់ក្រុមហ៊ុន RMA Cambodia។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ៖ ហាងការ៉េម ស្វិនសិន បានប្រារព្ធកម្មវិធី ស្វិនសិន Excellence Awards 2017 កាលពីពេលថ្មីៗកន្លងទៅនេះ ដែលស្ថិតនៅស្វិនសិនសាខា កម្ពុជាក្រោម ទល់មុខវិទ្យាល័យ សន្ធរមុក។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំលើកទី១៤ នៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (GBC) ក្រោមអធិបតីភាពរបស់សម្តេច ទៀ បាញ់ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា និងនាយឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាវីត វង្សសុវណ្ណ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារប្រទេសថៃ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ បានបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំនេះ គឺដើម្បីបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនិងសន្តិភាពតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ក៏ដូចជាការពង្រឹងបន្ថែមទៀតនូវទំនាក់ទំនងរវាងកងទ័ពនៃប្រទេសទាំងពីរ។ កិច្ចប្រជុំលើកទី១៤នៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ បានចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី១៣-១៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩។ ក្រោយបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំនេះ នាយឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាវីត វង្សសុវណ្ណ ក៏បានចូលជួបសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន៕	ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជានិងក្រសួងការពារប្រទេសថៃ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩នេះ ដោយប្តេជ្ញារួមគ្នាក្នុងការបន្តថែរក្សាសន្តិភាពនិងស្ថិរភាពតាមបណ្តោយព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរ។
កម្ពុជា ចាប់ផ្តើមអនុវត្តទោសហគមន៍ហើយ ឬនិយាយឲ្យត្រូវតាមភាសាច្បាប់ថា ទោសការងារសហគមន៍ ដោយអ្នកទោស ត្រូវអនុញ្ញាតឲ្យទៅរស់នៅក្នុងសហគមន៍របស់ពួកគេវិញ តែស្ថិតក្រោមក្រសែភ្នែករបស់អាជ្ញាធរ។ គោលបំណងធំមួយនៃការអនុវត្តទោសសហគមន៍នេះ គឺដើម្បីកាត់បន្ថយភាពចង្អៀតណែតក្នុងពន្ធនាគារ។ ជាជំហានដំបូង គោលការណ៍នៃទោសសហគមន៍ មិនទាន់ត្រូវអនុវត្តបានពេញលេញឬទូលំទូលាយនៅឡើយទេ ដោយត្រូវអនុវត្តក្នុងលក្ខណៈសាកល្បងសិន។ លោក កើត រិទ្ធ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងយុត្តិធម៌ បានចេញសេចក្តីសម្រេចមួយ កាលពីថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ ស្តីពីការបង្កើតក្រុមការងារ ដើម្បីរៀបចំការដាក់ដំណើរការសាកល្បងលើការអនុវត្តទោសសហគមន៍នេះ។ យោងតាមសេចក្តីសម្រេច លោក គឹម សន្តិភាព រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងយុត្តិធម៌ ជាប្រធាននៃក្រុមការងារនេះ។ សារព័ត៌មានថ្មីៗ មិនអាចទាក់ទងទៅលោកបានឡើយ ដោយសារលេខទូរស័ព្ទរបស់លោក មិនអាចហៅចូល។ លោក នុត សវនា អគ្គនាយករង និងជាអ្នកនាំពាក្យអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ថា ចំនួនអ្នកទោស ដែលនឹងត្រូវដោះលែងឲ្យទៅរស់នៅក្នុងសហគមន៍របស់ពួកគេ មិនទាន់ត្រូវបានកំណត់ជាក់លាក់នោះទេ។ លោក គ្រាន់តែអាចពន្យល់ថា ក្នុងការសាកល្បងអនុវត្តទោសសហគមន៍នេះ អ្នកទោស ដែលនឹងត្រូវដោះលែង ភាគច្រើនគឺជាអនីតិជន (ក្រោម១៨ឆ្នាំ) និងជាអ្នកទោស ដែលប្រព្រឹត្តបទល្មើសស្រាល (ទោសមជ្ឈិម)។ លោក បញ្ជាក់ថា ទោះរស់នៅក្រៅឃុំ តែពួកគេ នៅតែជាអ្នកទោសដដែល។ លោក បន្តថា ពេលត្រូវបានដោះលែង អ្នកទោសទាំងនោះ ប្រហែលជាមិនត្រូវបានដាក់ឲ្យរស់នៅក្នុងតំបន់ណាមួយជាមួយគ្នាឡើយ ដោយប្រហែលជាត្រូវឲ្យទៅរស់នៅក្នុងលំនៅឋានរបស់ពួកគេរៀងៗខ្លួនវិញ ហើយត្រូវស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់តុលាការ រួមទាំងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន។ លោកអគ្គនាយករងរូបនេះ សង្កត់ដូច្នេះថា៖«ព័ត៌មានស្តីពីទីលំនៅឋានអចិន្ត្រៃយ៍ ដែលពួកគាត់ស្នាក់នៅ ត្រូវរាយការណ៍ជូនសមត្ថកិច្ច ដើម្បីស្រួលពិនិត្យ»។ សម្តេច ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ ធ្លាប់មានប្រសាសន៍ក្នុងពិធីមួយកាលពីឆ្នាំ២០២២ថា នគរបាល និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន មានភារកិច្ចពន្យល់ប្រជាពលរដ្ឋ ឲ្យយល់ពីការដោះលែងអ្នកទោសឲ្យរស់នៅក្នុងសហគមន៍ និងចៀសវាងរើសអើងអ្នកទោសទាំងនោះ។ សម្តេច ថ្លែងដូច្នេះថា៖«[អ្នកទោស] ចេញពីពន្ធនាគារខេត្តនីមួយៗ យើងដឹងហើយ។ ពន្ធនាគារ ត្រូវតែចង្អុលបង្ហាញប្រាប់ទៅកន្លែងណាថា អ្នកនេះ ស្រុកកំណើតនៅឯណា ដើម្បីគេតាមដាន។ តាមដានក្នុងន័យថា ដើម្បីឲ្យពួកគាត់កែប្រែ»។ លោក កើត រិទ្ធ ចែងក្នុងសេចក្តីសម្រេចថា ភារកិច្ចរបស់ក្រុមការងារខាងលើ រួមមាន សិក្សាស្រាវជ្រាវពីលក្ខខណ្ឌ និងនីតិវិធី ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការដាក់ឲ្យដំណើរការអនុវត្តទោសសហគមន៍, តាមដាន ត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃលើការអនុវត្តគោលការណ៍ណែនាំ និងសកម្មភាពដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការដាក់ឲ្យដំណើរការអនុវត្តទោសសហគមន៍, កំណត់តំបន់ ដែលត្រូវដាក់ឲ្យដំណើរការសាកល្បងលើការអនុវត្តទោសសហគមន៍, រៀបចំផ្សព្វផ្សាយពីការដាក់ឲ្យដំណើរការអនុវត្តទោសសហគមន៍ ។ល។ លោក នុត សវនា អះអាងថា កម្ពុជា សិក្សាប្រមាណជា១០ឆ្នាំមកហើយ ពោលគឺ តាំងពីឆ្នាំ២០១៣មកម្ល៉េះ ទម្រាំអាចដាក់ឲ្យអនុវត្តទោសសហគមន៍ជាជំហានដំបូង ឬក្នុងជំហានសាកល្បងនាពេលនេះ៕	ដោយ៖ ទេពញាណ
ទាក់ទងបញ្ហានេះ លោក យ៉ង សាំងកុមារ អ្នកជំនាញកសិកម្ម បានលើកឡើងថា អាជ្ញាធរគួរមានដំណោះស្រាយមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនផលិតផលកសិកម្មដល់កសិករឲ្យបានមកលក់លើទីផ្សារ ចៀសវាងកសិករបាត់ចំណូលអំឡុងបិទខ្ទប់រាជធានីភ្នំពេញ និងក្រុងតាខ្មៅ ខេត្តកណ្ដាល។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាដល់កសិករអំឡុងបិទខ្ទប់រាជធានីភ្នំពេញ និងក្រុងតាខ្មៅ បណ្ឌិតជំនាញកសិកម្មរូបនេះ ផ្ដល់យោបល់ថា អាជ្ញាធរនៅតាមមូលដ្ឋាន គួរផ្ដល់លិខិតអនុញ្ញាតការដឹកជញ្ជូន ដល់កសិករអាចដឹកបន្លែ ត្រី សាច់ របស់ខ្លួនមកលក់នៅលើទីផ្សារ និងមានការរៀបចំកន្លែងលក់ដូរជូនអាជីករឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ខណៈផ្សារមួយចំនួនក្នុងរាជធានីភ្នំពេញត្រូវផ្អាកបណ្ដោះអាសន្ន ដោយសារការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩។ «យើងដឹងហើយថា បញ្ហាគឺកសិករមិនអាចដឹកជញ្ជូនផលិតផលរបស់ខ្លួនមកលក់នៅលើទីផ្សារ។ បញ្ហានេះមិនលំបាកដោះស្រាយនោះទេ។ អាជ្ញាធរភូមិ ឃុំ ស្រុក គួរធ្វើលិខិតអនុញ្ញាត ឲ្យកសិករអាចដឹកផលិតផលិតផលរបស់ខ្លួនមកលក់លើទីផ្សារបាន។ កសិករ ក៏មិនបាត់ចំណូលដែរ»។ នេះបើតាមលោក យ៉ង សាំងកុមារ ដោយបន្ថែមថា បញ្ហាដែលកសិករកំពុងជួបប្រទះត្រូវមានវិធានការដោះស្រាយឲ្យបានទាន់វេលា ហើយវាមិនមែនជារឿងដែលពិបាកដោះស្រាយនោះទេ។ កន្លងមក កសិករជាច្រើននៅតំបន់ជនបទ បានបង្ហោះរូបភាព និងវីដេអូលើបណ្ដាញសង្គម ពីចម្ការដំណាំរបស់ពួកគេ ដោយអះអាងថា តំបន់ទាំងនោះ គ្មានកន្លែងលក់ចេញច្រើនទេ។ ការណ៍នេះ បង្ករឲ្យផលដំណាំលក់បានតម្លៃថោក ខណៈកសិករខ្លះ ត្រូវទុកបន្លែចោល។ កសិករដំណាំម្រះក្នុងឃុំព្រែកអំបិល លោក អ៊ ពៅ លក់ធ្លាក់ថ្លៃមកត្រឹម ៥០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម ខណៈមុនពេលបិទចរាចរណ៍ឆ្លងខេត្ត ម្រះរបស់លោកធ្លាប់លក់បានតម្លៃ ៧០០រៀល ទៅ ៨០០រៀល។ កសិករស្រុកស្អាងរូបនេះ ប្រាប់សារព័ត៌មានThmeyThmey25ថា សព្វថ្ងៃម្រះមិនត្រឹមតែធ្លាក់ថ្លៃទេ ថែមទាំងគ្មានឈ្មួញចុះទិញទៀតផង។ មិនមែនថា គ្មានអ្នកទិញសោះនោះទេ! អំឡុងរាជធានីភ្នំពេញ និងក្រុងតាខ្មៅ ត្រូវបិទខ្ទប់ ឈ្មួញក៏ជួយចុះទិញបន្លែរបស់កសិករដែរ ដើម្បីលក់ក្នុងតំបន់ តែបន្លែទាំងនោះលក់មិនដាច់នោះទេ ហើយឈ្មួញ និងកសិករចែកគ្នាខាតម្នាក់ពាក់កណ្ដាលឯណោះ។ ស្របពេលកសិករ និងអាជីវករ មិនអាចដឹកជញ្ជូនបន្លែពីបណ្ដាខេត្ត ដើម្បីមកលក់នៅលើទីផ្សារ អំឡុងបិទខ្ទប់រាជធានីភ្នំពេញ និងក្រុងតាខ្មៅ បានធ្វើឲ្យទីផ្សារបន្លែ ត្រី សាច់ ក្នុងតំបន់បិទខ្ទប់មានការឡើងថ្លៃ ខណៈបន្លែរបស់កសិករនៅតាមបណ្ដាខេត្តមួយចំនួនគ្មានទីផ្សារ។ ជាមួយគ្នានោះសកម្មភាពការនាំចូលបន្លែពីប្រទេសវៀតណាមក៏នៅតែដំណើរការធម្មតា។ បញ្ហានេះ បណ្ឌិតកសិកម្មពីប្រទេសអាល្លឺម៉ង់លោក សាំងកុមារ ពន្យល់ថា នៅពេលដោះស្រាយមធ្យោបាយដល់កសិករអាចដឹកមកលក់លើទីផ្សារ បន្លែ ត្រី សាច់ នៅលើទីផ្សារក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងតំបន់បិទខ្ទប់ក៏មិនឡើងថ្លៃដែរ។ «ហ្នឹងហើយ ជាបញ្ហាដែលត្រូវដោះស្រាយ។ គេដឹកចូលបាន(បន្លែនាំចូល) ព្រោះគេមានលិខិតស្នាមត្រឹមត្រូវ។ ឥលូវដោយសារផ្សារផ្គត់ផ្គង់បន្លែត្រូវបិទបណ្ដោះអាសន្ន ដូច្នេះត្រូវរៀបចំកន្លែងលក់ឲ្យត្រឹមត្រូវសម្រាប់កសិករ»។ ការផ្ទុះឡើងនៃព្រឹត្តិការណ៍សហគមន២០កុម្ភៈ បានធ្វើឲ្យផ្សារចំនួន១៥ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញត្រូវបិទបណ្ដោះអាសន្ន ហាមពលរដ្ឋធ្វើដំណើរឆ្លងខេត្ត និងផ្អាកមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនផ្សេងៗ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩។ អំឡុងវិធានការត្រូវបានរឹតបន្តឹង បានធ្វើឲ្យកសិករ វារីវប្បករ និងឈ្មួញ ប្រឈមខ្ពស់ក្នុងការបាត់ចំណូល ដោយពិបាកក្នុងការដឹកជញ្ជូនផលិតផលកសិកម្មមកលក់នៅលើទីផ្សារ៕	ភ្នំពេញ៖ បន្ទាប់ពីមានការបិទខ្ទប់រាជធានីភ្នំពេញ និងក្រុងតាខ្មៅ ខេត្តកណ្ដាល ធ្វើឲ្យកសិករពិបាកដឹកផលិតផលមកលក់លើទីផ្សារ និងពិបាករកកន្លែងលក់ ដោយសារផ្សារមួយចំនួនត្រូវបានផ្អាកបណ្ដោះអាសន្ន ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩។ ក្នុងកាលៈទេសៈនេះ កសិករមួយចំនួនដែលមិនមានលទ្ធភាពដឹកជញ្ជូនបន្លែ ត្រី សាច់ មកលក់លើទីផ្សារ ដែលកំពុងប្រឈមនឹងការបាត់ចំណូល និងធ្វើឲ្យផកដំណាំទាំងនោះ ប្រឈមខូចគុណភាព។
កាលពីរដូវកាល២០១៩-២០ ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យ៣៣ឆ្នាំ Lewandowski ស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីចំនួន៥៥គ្រាប់ និងក្នុងរដូវកាល ២០២០-២១ ស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីចំនួន ៤៨គ្រាប់ នឹងក្នុងរដូវកាល ២០២១-២២ នេះរូបគេរកបាន ២៥គ្រាប់នៅគ្រប់ការប្រកួត។ រូបគេរំពឹងថា នឹងឈ្នះ Ballon dOr ឆ្នាំ២០២០ ទៅហើយ ប៉ុន្តែស្ថាប័ន France Football បានសម្រេចលុបចោលការប្រគល់ពាន ដោយសារបញ្ហារីករាលដាលខ្លាំងនៃជំងឺកូវីដ-១៩ កាលឆ្នាំ២០២០ កន្លងទៅ។ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២១ នេះ Lewandowski ត្រូវបានផ្តល់ពានរង្វាន់ជាខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើមប្រចាំឆ្នាំ បើទោះជាមិនបានឈ្នះពាន Ballon dOr ក៏ដោយ។ ទោះជាយ៉ាងណា Messi ជឿថា Lewandoski គួរតែទទួលបាន Ballon dOr ។ «ខ្ញុំចង់ប្រាប់ទៅ Robert ថា នេះពិតជាកិត្តិយសខ្លាំងណាស់ដែលបានប្រកួតប្រជែងជាមួយគាត់ ហើយគាត់គួរតែទទួលបានពាន Ballon dOr របស់គាត់។ ឆ្នាំមុនយើងដឹងស្រាប់ហើយគាត់ទទួលបានការកោតសរសើរយ៉ាងខ្លាំង ហើយគាត់ជាអ្នកឈ្នះ។ France Football គួរតែផ្តល់ពានទៅឱ្យគាត់។» Messi បានលើកឡើងក្នុងកម្មវិធីទទួលពានរង្វាន់ Ballon dOr លើកទី៧របស់ខ្លួន។ Messi ជាកីឡាករដែលបានជួយក្រុមជម្រើសជាតិអាហ្សង់ទីនឈ្នះពាន Copa America ២០២១ ដែលជាពានអន្តរជាតិដំបូងសម្រាប់រូបគេ ហើយបានជួយក្រុម Barcelona ឈ្នះពាន Copa De Rey ២០២១ និងជាកីឡាករដែលរកគ្រាប់បាល់បានច្រើននៅ La Liga មុនចាកចេញទៅកាន់បារាំង៕	បន្ទាប់ពីបានឈ្នះពានរង្វាន់ Ballon dOr 2021 និងជាលើកទី៧ក្នុងអាជីពនៅថ្ងៃទី៣០ខែវិច្ឆិកា Lionel Messi និយាយថា France Football គួរតែផ្តល់ពាន Ballon dOr 2020 ឱ្យ Robert Lewandowski ។
ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានឯកភាពគោលការណ៍ដោយអនុញ្ញាតឱ្យវិទ្យាស្ថានជាតិកសិកម្ម ព្រែកលៀប ជ្រើសរើសនិស្សិតអាហារូបករណ៍ចំនួន ១០០០នាក់ ចូលរួមថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ និងថ្នាក់បរិញ្ញាបត្ររង។ បើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់វិទ្យាស្ថានជាតិកសិកម្ម ព្រែកលៀប បេក្ខជនដែលប្រឡងជាប់សញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិឆ្នាំសិក្សា២០២០-២០២១ នឹងទទួលបានអាហារូបករណ៍៥០ភាគរយ។ ដោយឡែក បេក្ខជនប្រឡងជាប់សញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិឆ្នាំសិក្សា២០២១-២០២២ នឹងទទួលបានអាហារូបករណ៍ ១០០ភាគរយ។ អាហារូបករណ៍នេះ ផ្ដល់ជូននិស្សិតសិក្សាជំនាញដូចជា ក្សេត្រសាស្រ្ត និងវិទ្យាសាស្រ្ត, ជីវបច្ចេកវិទ្យា និងសេណេទិករុក្ខជាតិ, សាកវប្បកម្ម, វិទ្យាសាស្រ្តព្រៃឈើ/រុក្ខកម្ម, ជលផល, វិទ្យាសាស្រ្តបរិស្ថាន, ផលិតកម្ម និងសុខភាពសត្វ/ផលិតកម្មសត្វ, វេជ្ជសាស្រ្តសត្វ/បសុព្យាបាល, ផ្សព្វផ្សាយកសិកម្ម និងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ, សេដ្ឋកិច្ច និងធុរកិច្ចកសិកម្ម, សេដ្ឋកិច្ចនយោបាយកសិកម្ម និងស្បៀង, វិទ្យាសាស្រ្តកែច្នៃអាហារ, អាហារូបត្ថម្ភ និងសុខភាព, ព័ត៌មានវិទ្យាសាស្រ្តកសិកម្ម និងវិស្វកម្ម និងរៀបចំដែនដី និងរដ្ឋបាលដីធ្លី។ សិស្សានុសិស្ស ឬនិស្សិត ដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍សិក្សាលើជំនាញកសិកម្ម អាចដាក់ពាក្យរហូតដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ វេលាម៉ោង៤៖៣០នាទី។ គួរបញ្ជាក់ថា អាហារូបករណ៍នេះ ក៏ផ្ដល់ដល់សិស្សអាទិភាពផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ វិទ្យាស្ថានជាតិកសិកម្ម ព្រែកលៀប នឹងផ្ដល់អាហារូបករណ៍ចំនួន ១ពាន់កន្លែងដល់សិស្សនិស្សិតដែលចង់រៀនកសិកម្ម។ អាហារូបករណ៍ខាងលើ ផ្ដល់សម្រាប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រចំនួន ៥០០កន្លែង និងថ្នាក់បរិញ្ញាបត្ររង ចំនួន ៥០០កន្លែង ផ្ដោតលើជំនាញចំនួន ១៥ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យកសិកម្ម។
ក្នុងពិធីនេះ អត្ដពលិក ២នាក់ អមដោយអត្ដពលិកគុនល្បុកត្តោ ៧នាក់ រត់តិចៗពីទិសខាងកើត នៃប្រាសាទអង្គរវត្ត មកទទួលព្រះរាជទាន ព្រះអគ្គិជ័យកីឡា ពីព្រះមហាក្សត្រ។ បន្ទាប់មកទៀត អត្តពលិកទាំងនោះ កាន់ជាមួយភ្លើងគប់ ដែលបានទទួលពីព្រះមហាក្សត្រ រត់ជុំវង់តូចអង្គរ។ គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម លើកទី៣២ (CAMSOC) នឹងរក្សាភ្លើងគប់ នៅក្នុងខេត្តសៀមរាបមួយយប់ ហើយក៏ចាប់ដង្ហែទៅប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ាន នាថ្ងៃបន្ទាប់។ ការដង្ហែភ្លើងគប់ ទៅប្រទេសជាសមាជិកប្រកួតស៊ីហ្គេម នឹងចាប់ពីថ្ងៃទី២២ ខែមីនា ដល់ថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ ដែលជាកាលបរិច្ឆេទបើកការប្រកួតស៊ីហ្គេមជាផ្លូវការ។ អត្ថបទទាក់ទង ភ្លើងគប់ស៊ីហ្គេម នឹងដង្ហែចេញពីខេត្តសៀមរាប ឆ្លងប្រទេស១០ក្នុងតំបន់អាស៊ាន រយៈពេល៣ខែ វីរកីឡាការិនីតេក្វាន់ដូ ស៊_ន សៀវម៊ី កាន់ភ្លើងគប់រត់ ក្នុងពិធីបើកព្រឹត្តិការណ៍កីឡាជាតិលើកទី៣	ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្ដេច ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នឹងយាងជាព្រះរាជាធិបតី ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ក្នុងព្រះរាជពិធីប្រោសព្រះរាជទាន ព្រះអគ្គិជ័យកីឡា សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១២ នៅប្រាសាទអង្គរវត្ត ក្នុងខេត្តសៀមរាប នាថ្ងៃអង្គារ ទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣។ បន្ទាប់ពិធីបួងសួងទទួលព្រះភ្លើងអាទិទេពកីឡា និងការប្រោសព្រះរាជទានព្រះអគ្គិជ័យកីឡា ពីព្រះមហាក្សត្រ ព្រះអគ្គីជ័យកីឡានោះ នឹងត្រូវរក្សានៅខេត្តមួយយប់ មុនពេលដង្ហែទៅប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ាន។
១. អ្នកអាចនឹងនិយាយពេញមួយយប់៖ សម្រាប់រាត្រីផ្សំដំណេកដំបូង មិនមែនជាពេលវេលាសម្រាប់តែការរួមភេទមួយមុខនោះទេ។ ប៉ុន្តែវាក៏ជាពេលវេលាដែលត្រូវយល់ដឹងអំពីគ្នាទៅវិញទៅមកដែឬ។ ដូច្នេះហើយ ខាងស្រីអាចនឹងមានសំណួរជាច្រើនដើម្បីសួរអ្នក។ ២. កូនក្រមុំនឹងត្រូវការពេលយ៉ាងហោចណាស់ ៣០នាទីដើម្បីត្រៀមខ្លួនរួចរាល់៖ ជាតិជាមនុស្សស្រីត្រូវការពេលវេលាយូរបន្តិចដើម្បីអាចប្រមូលអារម្មណ៍បាន។ ដូច្នេះហើយកុំបង្ខំនាងពេក ហើយក៏ត្រូវតែទុកពេលឲ្យនាងផងទៅ។ ៣. អ្វីៗអាចនឹងមានភាពខ្មាស់អៀនខ្លាំង៖ ស្ថិតត្រង់ចំណុចនេះ អ្នកនឹងអាចមើលឃើញ ឬសម្គាល់ដឹងថាមានរឿងខ្លះនឹងមានអារម្មណ៍ថាអៀនខ្មាស់ខ្លាំង ព្រោះតែយើងត្រូវការពេលវេលាបន្តិចដើម្បីសម្រួលអារម្មណ៍ឲ្យមានផាសុកភាព ប៉ុន្តែវាសុទ្ធតែជារឿងធម្មតាទេ។ ៤. អ្នកនឹងមានចម្ងល់រាប់មិនអស់ក្នុងចិត្ត៖ ការរៀបការគឺជារឿងដែលភ័យខ្លាច ស្ត្រេស និងសុភមង្គល។ ដូច្នេះកុំបារម្ភថាការគិតរបស់អ្នកគឺនៅឆ្ងាយពេកអី តែត្រូវបន្ធូរអារម្មណ៍ និងគិតស្រួលៗ។ ៥. មិត្តភក្តិដែលរំខានខ្លះអាចនឹងផ្ញើរសារឲ្យអ្នកជាប់រហូត៖ មនុស្សរំខានទាំងនេះអាចនឹងមិនឲ្យអ្នកបានសុខឡើយជាពិសេសពេលវេលាដែលអ្នកនឹងត្រូវមានសេចក្តីតែម្តង។ ពួកគេអាចនឹងផ្ញើរសារសួរថា តើអ្នកកំពុងតែធ្វើអ្វី។ រឿងនេះពិតជារញ៉េរញ៉ៃណាស់។ ៦. ប្រពន្ធអ្នកអាចនឹងយំពេញមួយយប់៖ ការរៀបការគឺជាការទទួលខុសត្រូវដ៏ធំមួយ។ អ្នកក៏នឹងមិនអាចរំពឹង នាងនឹងត្រូវគេងរួមគ្រែជាមួយអ្នកដែរ។ ដូច្នេះចូរបណ្តោយនាងសិនទៅ។ ៧. ប្រពន្ធអ្នកអាចនឹងមករដូវ៖ រឿងនេះអាចជាសុបិន្តអាក្រក់មួយសម្រាប់បុរសតែម្តង។ អ្នកមិនអាចជួយអ្វីបានឡើយក្នុងពេលនេះ ប៉ុន្តែអ្វីដែលអ្នកអាចធ្វើបានគឺបណ្តោយវាទៅ។ ៨. អ្នកមិនអាចទ្រាំបានយូរជាង ៣០វិនាទីផង៖ រឿងនេះអាចនឹងកើតឡើងបានបើសិនជាអ្នកមិនធ្លាប់មានបទពិសោធន៍សោះពីមុនមក។ បុរសដែលនៅហ្ស៊ីនគឺកម្រនឹងទ្រាំទ្របានយូរជាង ៣០វិនាទីណាស់។ ៩. អ្នកនឹងអស់កម្លាំងបំផុត៖ រាល់ការរៀបការទាំងអស់តែងតែធ្វើឲ្យប្តីប្រពន្ធទាំងពីរនាក់នឿយហត់ខ្លាំងបំផុត។ ដូច្នេះមិនបាច់ប្រញ៉ាប់ធ្វើនូវអ្វីដែលមនុស្សគ្រប់រូបរំពឹងទុកឡើយ។ ចូរចំណាយពេលវេលាសម្រាក និងចាំធ្វើវានៅពេលដែលរាងកាយ និងចិត្តគំនិតរបស់អ្នកទាំងពីរត្រៀមខ្លួនរួចរាល់វិញទៅ។ ១០. អ្នកនឹងឆ្ងល់ថាហេតុអ្វីបានជាកូនក្រមុំចំណាយពេលយូរដើម្បីស្លៀកពាក់៖ មនុស្សប្រុសគ្រប់រូបនឹងឆ្ងល់ជាក់ជាមិនខាននៅពេលពួកគេត្រូវប្រឈមមុខនឹងការដោះសម្លៀកបំពាក់របស់កូនក្រមុំ។ វាគឺជាបេសកកម្មដែលអ្នកត្រូវធ្វើហើយ៕ ផ្តល់សិទ្ធិដោយ៖ www.health.com.kh	រាត្រី Honey Moon ដំបូង គឺជាពេលវេលាដ៏សំខាន់បំផុតសម្រាប់ជីវិតប្តីប្រពន្ធ។ ដូច្នេះយកល្អគួរតែយល់ដឹងអំពីវាឲ្យបានស្រួលបួលសិនដើម្បីចៀសផុតនូវការរំខាន ឬអារម្មណ៍មិនល្អទាំងឡាយ។ ខាងក្រោមនេះគឺជារឿងមួយ ១០យ៉ាងដែលបុរសគ្រប់រូបត្រូវតែដឹងមុននឹងឈានដល់រាត្រី Honey Moon ជាលើកដំបូង៖
លោក ឧកញ៉ា គង់ នួន ប្រធានក្រុមហ៊ុន បានឲ្យដឹងថា «ថ្ងៃនេះគឺជាថ្ងៃ ដែលតន្ត្រីសប្បុរសធម៌ តូយ៉ូតា ក្លាស៊ិកនឹងត្រូវបានប្រគំឡើង នៅសាលសន្និសីទចតុមុខ នាវេលាម៉ោង ៧យប់។ ពិតជាមោទនភាព ដ៏ធំធេងសម្រាប់ក្រុមហ៊ុន តូយ៉ូតា (ខេមបូឌា) ក្នុងការនាំមកជូននូវ ព្រឹត្តិការណ៍ប្រគំតន្ត្រីសប្បុរសធម៌ដ៏អស្ចារ្យនេះ»។ ឆ្លៀតក្នុងឱកាសដ៏វិសេសវិសាលនេះ លោកឧកញ៉ាបានបញ្ជាក់ជូនជាថ្មីម្តងទៀតថា «ការប្រគំតន្ត្រីសប្បុរសធម៌ តូយ៉ូតាក្លាស៊ិក ក៏ត្រូវបានផ្តល់កិត្តិយសដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមជាទីបំផុត តាមរយៈការយាងចូលរួមក្រោមព្រះរាជាធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ហើយនេះគឺជាឆ្នាំទី៥ នៃការយាងចូលរួមរបស់ទ្រង់។ តន្ត្រីសប្បុរសធម៌ តូយ៉ូតា ក្លាស៊ិក នារាត្រីនេះ នឹងមានការចូលរួមសម្តែងពី ក្រុមតន្ត្រីដ៏ល្បីល្បាញនិងចំណាស់មួយ ដែលមានអាយុកាល ប្រមាណជាជិត ១០០ឆ្នាំ មកពីចក្រភពអង់គ្លេស គឺក្រុម London Chamber Orchestra ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Christopher Warren-Green។ លោកឧកញ៉ា បន្ថែមថា ជាមួយគ្នានេះ តន្ត្រីសប្បុរសធម៌ តូយ៉ូតា ក្លាស៊ិក នឹងមានការសម្តែងជូនបទចម្រៀង ពីសំណាក់ក្រុមតន្ត្រីសម័យ គឺ ក្រុមតូច Small World Small Band ដែលពួកគាត់នឹងលើកង នូវចម្រៀងចំនួន ២បទ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពី ប្រទេសកម្ពុជា គឺបទ ឱទង់ជាតិខ្មែរ និងបទ បានទេ ដែលបង្ហាញពីការខិតខំប្រឹងប្រែងតស៊ូ។ បទនេះ គឺត្រូវជាមួយនឹងគម្រោង «អ្នកអាចធ្វើបាន» ឬ Start Your Impossible ដែលជាគម្រោងផ្តួចផ្តើមឡើងដោយក្រុមហ៊ុន តូយ៉ូតា»។ លោកឧកញ៉ា បានបញ្ជាក់ទៀតថា «កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៩ កន្លងទៅនេះ គឺជាឆ្នាំទី២ ដែលក្រុមហ៊ុនបានបន្តសហការ គម្រោងអ្នកអាចធ្វើបាន ជាមួយនិស្សិត នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ ក្នុងការចែករំលែកចំណេះដឹង និងផ្លាស់ប្តូរនូវបទពិសោធន៍ តូរ្យតន្ត្រី រវាងក្រុម London Chamber Orchestra និងក្រុមនិស្សិត។ តាមរយៈសិក្ខាសាលាតូរ្យតន្ត្រីនេះ ក្រុមហ៊ុន ជឿជាក់ថា ក្រុមនិស្សិត នឹងអាចពង្រីក និងពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនសម្រាប់ចាប់យកឪកាសសម្តែងនៅលើឆាកជាតិ និងអន្តរជាតិ នៅថ្ងៃអនាគត បានជាក់ជាមិនខាន»។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ព្រឹត្តិការណ៍ប្រគំតន្ត្រីនេះ មិនត្រឹមតែបាននាំមកនូវតន្ត្រី ដ៏ល្បីល្បាញប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងបានឆ្លុះបង្ហាញអំពីសកម្មភាពសប្បុរសធម៌របស់ក្រុមហ៊ុន តូយ៉ូតា (ខេមបូឌា) ក្នុងការរួមចំណែក ជួយដល់សង្គមជាតិកម្ពុជាយើង ផងដែរ។ ចំពោះរាល់ថវិកា ដែលទទួលបានពីការលក់សំបុត្រ ក្នុងការប្រគំតន្ត្រីក្នុងឆ្នាំនេះ ក្រុមហ៊ុន តូយ៉ូតា (ខេមបូឌា) នឹងបរិច្ចាគ ជាមូលនិធិសប្បុរសធម៌ ជូនដល់ មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា មន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ និងមជ្ឈមណ្ឌលព្យាបាលកុមារ Japan Heart។ លោកឧកញ៉ាបានថ្លែងថា «គិតមកដល់ត្រឹមថ្ងៃប្រគំតន្ត្រីនេះ ចំណូលសរុប ដែលបានមកពីការលក់សំបុត្រចូលរួមទស្សនាមានចំនួនស្មើនឹង ២៧, ១៦០ ដុល្លារ ហើយលើសពីនេះទៅទៀត ក្រុមហ៊ុន តូយ៉ូតា (ខេមបូឌា)ក៏និងបរិច្ចាគនូវថវិកាផ្ទាល់ខ្លួន បន្ថែមចំនួន ២៣,០០០ ដុល្លារ ដោយចំនួនថវិកានេះ ពុំទាន់បានរាប់បញ្ចូលនូវថវិកាដែលនឹងប្រមូលបានពី ប្រអប់មូលនិធិសប្បុរសធម៌ ដ៏ទៃទៀត ក្នុងការប្រគំតន្ត្រី នារាត្រីនេះឡើយ។ ចំពោះថវិកា ដែលប្រមូលបានទាំងអស់ ដូចមានរៀបរាប់ខាងលើ នឹងត្រូវបរិច្ចាគ ដោយផ្ទាល់ពីតំណាងក្រុមហ៊ុន តូយ៉ូតា ទៅកាន់ មន្ទីរពេទ្យទាំងបី នាពេលដ៏ខ្លីខាងមុខនេះ»។ អ្វីដែលកាន់តែគួរឲ្យកោតសរសើរទៀតនោះ ក្រៅពីការប្រគំតន្ត្រីសប្បុរសធម៌តូយ៉ូតា ក្លាស៊ិកនេះ ក្រុមហ៊ុន តូយ៉ូតា ក៏បានរួមចំណែកក្នុងកិច្ចការសង្គម ដូចជា ការប្រកួតគំនូររថយន្តតូយ៉ូតាក្នុងក្តីស្រមៃ ការបរិច្ចាគមូលនិធិសម្រាប់គាំទ្រលើផ្នែកសុខភាពនិងវេជ្ជសាស្ត្រ ការផ្តល់អាហារូបករណ៍ ជូនដល់និស្សិតក្រីក្រ ការអប់រំលើសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ ការចូលរួមដាំកូនឈើ និងការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់សម្រាប់កុមារ ជាដើម។ ជាចុងបញ្ចប់លោក ឧកញ៉ា គង់ នួន បានថ្លែងអំណរគុណដល់បណ្តា ភ្ញៀវកិត្តិយសជាតិ និងអន្តរជាតិទាំងអស់ ដែលបានចូលរួមចំណែក ក្នុងការជាវសំបុត្រ ទស្សនាតន្ត្រីសប្បុរសធម៌នេះ ផងដែរ។ លោកឧកញ៉ាសង្ឃឹមថា ភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិទាំងអស់នឹងរីករាយទស្សនា ការសម្តែង និងទទួលបានបទពិសោធន៍ ថ្មីរួមជាមួយនឹងការចូលរួមចំណែក ជួយដល់កុមារកម្ពុជា ផងដែរ៕ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមទាក់ទង៖ ០១៧ ២២២ ៥៣២/ ០១៧ ៣៣៣ ៩៥៧ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	នៅព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ ទី២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ ក្រុមហ៊ុន តូយ៉ូតា (ខេមបូឌា) ដែលជាក្រុមហ៊ុនត្រូវបានទទួលស្គាល់សិទ្ធិនាំចូល និងចែកចាយផ្តាច់មុខ លើផលិតផលយានយន្ត និងគ្រឿងបន្លាស់ម៉ាកតូយ៉ូតា បានរៀបចំសន្និសីទសារព័ត៌មានជាលើកទី២ស្តីអំពី ព្រឹត្តិការណ៍ប្រគំតន្ត្រីសប្បុរសធម៌ តូយ៉ូតា ក្លាស៊ិក លើកទី៧ នៅកម្ពុជា សម្រាប់ឆ្នាំ២០១៩នេះ។
ប្រទេសជាច្រើន បានចាប់ផ្តើមផ្តោតលើការអភិវឌ្ឍថ្នាំព្យាបាលជំងឺកូវីដ-១៩ ដោយ ចិនក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសទាំងនោះដែរ។ ក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់មន្រ្តីចិន ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ រដ្ឋបាលផលិតផលវេជ្ជសាស្រ្តជាតិចិន បានអះអាងថា ខ្លួនបានអនុម័តឱ្យប្រើប្រាស់ជាបន្ទាន់លើថ្នាំប្រភេទប្រូតេអ៊ីន ដើម្បីប្រឆាំងវីរុស (Monoclonal Antibody)។ ថ្នាំប្រភេទ Monoclonal Antibody គឺជាប្រភេទប្រូតេអ៊ីនដែលភ្ជាប់ជាមួយប្រូតេអ៊ីនរបស់កូរ៉ូណាវីរុស ដើម្បីកាត់បន្ថយសមត្ថភាពវីរុសមួយនេះ ចូលទៅក្នុងកោសិការាងកាយរបស់មនុស្ស។ របៀបព្យាបាលរបស់ថ្នាំប្រភេទនេះ រួមមាន ការរួមបញ្ចូលថ្នាំចំនួនពីរគ្រាប់, ការចាក់លើរាងកាយ និងអាចប្រើព្យាបាលលើអ្នកជំងឺស្ថិតក្នុងសភាពធ្ងន់ធ្ងរ។ ថ្នាំប្រភេទនេះ ត្រូវបានអភិវឌ្ឍរួមគ្នាដោយស្ថាប័នចំនួន ៣ ក្នុងនោះមានដូចជា សកលវិទ្យាល័យ Tsinghua, មន្ទីរពេទ្យ Third People's Hospital of Shenzhen និងក្រុមហ៊ុនBrii Biosciences។ ទិន្នន័យក្នុងដំណាក់កាលសាកល្បងថ្នាំ បានបង្ហាញ របៀបព្យាបាលរួមបញ្ចូលគ្នា អាចមានប្រសិទ្ធភាពព្យាបាលអ្នកជំងឺមិនឱ្យធ្លាក់ខ្លួនឈឺធ្ងន់ និងស្លាប់បានចំនួន ៨០ភាគរយ។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់សកលវិទ្យាល័យ Tsinghua។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្រៅពីចិន និយ័តករអង់គ្លេស នៅសប្តាហ៍មុន បានអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ជាបន្ទាន់លើថ្នាំព្យាបាលជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលជាប្រភេទព្យាបាលដោយប្រើអង្គបដិប្រាណ ដើម្បីទប់ស្កាត់នឹងវីរុស (Anti Treatment)។ ទន្ទឹមនេះ សហភាពអឺរ៉ុប ក៏បានអនុម័តឱ្យប្រើប្រាស់ថ្នាំប្រភេទ ដែលជួយឱ្យរាងកាយប្រឆាំងវីរុស (Antiviral Medication) ជាបន្ទាន់ផងដែរ ដែលអាចកាត់បន្ថយសមត្ថភាពរបស់វីរុស និងការពារមិនឱ្យអ្នកជំងឺធ្លាក់ខ្លួនឈឺធ្ងន់៕	អាជ្ញាធរថ្នាំពេទ្យចិន បានអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ថ្នាំព្យាបាលជំងឺកូវីដ-១៩ ជាបន្ទាន់។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់មន្រ្តីចិន ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ។ ថ្នាំព្យាបាលជំងឺកូវីដ-១៩ នេះ ត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយសកលវិទ្យាល័យ Tsinghua, មន្ទីរពេទ្យ Third People's Hospital of Shenzhen និងក្រុមហ៊ុន Brii Biosciences។
១, មិនញ៉ាំអាហារពេលព្រឹក មនុស្សជាច្រើនគឺមើលងាយការញ៉ាំអាហារពេលព្រឹកណាស់។ ហើយការដែលមិនញ៉ាំអីសោះនៅពេលព្រឹង វាអាចបណ្តាលអោយកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមថយចុះបាន។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលបណ្តាលអោយកង្វះជីវជាតិទៅចិញ្ចឹមខួរក្បាល ព្រមទាំងអាចអោយខួរក្បាលចុះថយមុខងារទៀតផង។ អាហារពេលព្រឹកដ៏ល្អបំផុតមិនមែនជាការញ៉ាំច្រើនពេកដូចជានំបុ័ងបឺហ្គ័រនោះទេ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែទឹកមួយកែវ និងទឹកផ្លែឈើស្រស់មួយកែវគឺគ្រប់គ្រាន់ណាស់ទៅហើយ។ ២, ទម្លាប់ញ៉ាំលោភ ការញ៉ាំអាហារច្រើនៗពេកអាចបណ្តាលអោយសរសៃឈាមខួរក្បាលទៅជារឹង ដែលវានឹងធ្វើអោយថយចុះដល់ថាមពលនៃការគ្រប់គ្រងផ្លូវអារម្មណ៍។ ដូច្នេះចូរញ៉ាំនៅក្នុងបរិមាណធម្មតាៗទៅបានហើយ។ ចូរផ្តល់ចំណេះដឹងដល់ខ្លួនឯងជាមួយនឹងរបៀបជួយបញ្ឈប់ការញ៉ាំមុនពេលអ្នកមានបញ្ហាទៅ។ ៣, ការជក់បារី បើសិនជាបារីមានឥទ្ធិពលអាក្រក់ច្រើន មនុស្សគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែដឹងអំពីរឿងនេះរួចទៅហើយ។ ហើយមានឥទ្ធិពលអាក្រក់មួយផ្សេងទៀតដែលវាមិនបានរាប់បញ្ចូលនៅទីនេះទេ។ ការជក់បារីមានឥទ្ធិពលយ៉ាងគួរអោយភ័យខ្លាចបំផុតចំពោះខួរក្បាល។ ចូរស្រមៃថា ខួរក្បាលមនុស្សអាចនឹងរួចស្វិតបន្តិចម្តងៗ ហើយនឹងត្រូវបាត់បង់មុខងាររបស់វាដោយសារតែផ្សែងបារីទៅជក់យកអំណាចរបស់វាអស់។ គ្មានអ្វីសង្ស័យទេ សូម្បីតែមនុស្សនៅវ័យក្មេងក៏អាចងាយនឹងមានជំងឺភ្លេចភ្លាំងដែរ។ ៤, ការញ៉ាំជាតិស្ករច្រើនពេក ការញ៉ាំជាតិស្ករច្រើនពេកនឹងបង្ការការបឺតស្រូបជាតិប្រូតេអ៊ីន និងជីវជាតិជាច្រើនផ្សេងៗទៀតដែលធ្វើអោយរាងកាយកង្វះអាហាររូបត្ថម្ភ និងរំខានដល់ការលូតលាស់របស់ខួរក្បាល។ ដូច្នេះហើយ ចូរកាត់បន្ថយការញ៉ាំបង្អែមដែលជាចំនូលចិត្តរបស់អ្នកខ្លះទៅ។ ៥, ការបំពុលបរិយាកាស ខួរក្បាលគឺជាផ្នែកមួយនៃរៀងកាយក្នុងការបឺតស្រូបយកខ្យល់។ កាលណាបរិដ្ឋានមានការបំពុលដោយបរិយាកាសកយូរពេក វាអាចធ្វើអោយខួរក្បាលខ្សោយមុខងារបាន។ ៦, កង្វះការដេក ការដេកផ្តល់អោយខួរក្បាលមានឱកាសសម្រាក។ ការដែលមិនបានដេកជាញឹកញាប់ធ្វើអោយកោសិការខួរក្បាលស្លាប់ដោយសារតែការអស់កម្លាំងរបស់វា។ ប៉ុន្តែមិនត្រូវដេកច្រើនពេកទេ ព្រោះវាអាចធ្វើអោយខ្លួនអ្នកទីជាខ្ជិល និងធ្វើអ្វីយឺតយ៉ាវ។ គួរតែដេកអោយបាន ៦ ទៅ ៨ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃទើបមានសុខភាពល្អ។ ៧, គ្របក្បាលនៅពេលដេក ការដេកដោយមានអ្វីមកគ្របក្បាលគឺជាទម្លាប់ដ៏អាក្រក់មួយ ព្រមទាំងគ្រោះថ្នាក់បំផុតព្រោះឧស្ម័នកាបូនឌីអុកស៊ីតដែលផលិតចេញនៅពេលដេកអាចធ្វើអោយខួរក្បាលពុលនឹងវាបាន។ ដូច្នេះមិនបាច់មានការភ្ញាក់ផ្អើលអ្វីឡើយបើសិនជាគ្រប់ពេលទាំងអស់ដែលខួរក្បាលរបស់អ្នកទៅជាខូចខាតនោះ។ ៨, គិតច្រើនពេក នៅពេលមានជំងឺដោយសារតែការគិតការងារ ឬរៀនសូត្រច្រើនរាងកាយរបស់យើងមិនអាចឆ្លើយតបបានត្រឹមត្រូវទៅតាមខួរក្បាលបញ្ជាឡើយ។ អ្នកក៏ធ្លាប់ដឹងហើយថា អ្នកមិនអាចមានសុខភាពល្អទេនៅពេលនេះ ដូច្នេះគួរតែសម្រាកអោយបានច្រើនដើម្បីកុំអោយមានបញ្ហាដល់ខួរក្បាលរបស់អ្នកបន្ថែមទៀត។ ៩, កង្វះការភ្ញោចទៅលើខួរក្បាល ការគិតគឺជាមធ្យោបាយដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់បំប៉នដល់ខួរក្បាលធ្វើការ។ ការដែលមិនសូវគិតខ្វាយខ្វលនឹងធ្វើអោយខួរក្បាលស្វិត និងមិនអាចធ្វើការបានល្អនោះទេ។ ការអានដ៏ប្រុងប្រយ័ត្ន, ការស្តាប់ចម្រៀង និងការលេងអ្វីមួយនឹងត្រូវការអោយខួរក្បាលរបស់អ្នកធ្វើការជានិច្ច។ ១០, កម្រនិយាយគ្នា ការសន្ទនាប្រកបដោយភាពឆ្លាតវ៉ៃតែងតែមានឥទ្ធិពលយ៉ាងល្អមួយលើខួរក្បាល។ ដូច្នេះមិនត្រូវមានមោទនៈភាពពេកចំពោះភាពស្ងប់ស្ងាត់ឡើយ។ ការជជែកគ្នាដ៏មានគុណភាពមួយគឺជាផលល្អបំផុតសម្រាប់សុខភាពរបស់អ្នក៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	វាគឺជាការល្អមួយបើសិនជាអ្នកពិនិត្យឡើងវិញរាល់ទម្លាប់តិចតួចរបស់អ្នកដែលអ្នកគិតថាវាជារឿងធម្មតាទេ ប៉ុន្តែវាបែរជាមានឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានទៅលើខួរក្បាលរបស់អ្នកវិញទេ ទម្លាប់ទាំងនោះមានដូចជា៖
នេះជាទីមោទនា របស់ធនាគារ ហត្ថា ដែលបានរួមចំណែកក្នុងការបំពេញកាតព្វកិច្ចបង់ពន្ធជូនរដ្ឋ និងជាកម្លាំងចលករមួយចំណែកក្នុងការចូលរួមអភិវឌ្ឍ និងលូតលាស់នៃសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមជាតិកម្ពុជា។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	មានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយក្រៃលែងដែលបានទទួលលិខិតថ្លែងអំណរគុណ និងកោតសរសើរពី សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងនាមជាសហគ្រាសដែលជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១១ ក្នុងចំណោមសហគ្រាសដែលបង់ពន្ធជូនរដ្ឋច្រើនជាងគេ និងទទួលបានអនុលោមភាពសារពើពន្ធប្រភេទមាស ក្នុងឆ្នាំ២០២២។
«គប់គិត» ឬ «ឃុបឃិត» ជាកិរិយាសព្ទ ដែលមានន័យថា សមគំនិត រួមគិត, រួមគំនិតគ្នា, គិតគូរគ្នា : ពួកគេឃុបឃិតគ្នាកំណត់ថ្លៃស្រូវ។ ជាទូទៅ ពាក្យដែលយើងប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ គឺ «ឃុបឃិត» ជាជាងពាក្យ «គប់គិត»។ បើតាមវចនានុក្រមខ្មែរ២០២២ ឃុបឃិត ប្រហែលជាពាក្យថៃខ្ចីពាក្យខ្មែរ គប់គិត ដោយយើងបែរជានិយមបន្លឺតាមបែបថៃ ឃុបឃិត ទៅវិញ៕	វចនានុក្រមខ្មែរសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត លើកយកតែពាក្យ «គប់គិត» មកពន្យល់ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែវចនានុក្រមខ្មែរ២០២២របស់ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ បានបន្ថែមពាក្យ «ឃុបឃិត» ដែលមានន័យដូចគ្នា។
ស្របពេលការចរចារជាមួយអាមេរិកលើការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរជាប់គាំង កូរ៉េខាងជើងបានសាកល្បងអាវុធប្រភេទថ្មីរបស់ខ្លួន។ ដោយស្រង់ប្រភពពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកូរ៉េខាងត្បូង Yonhap ផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ថា ក្រុងព្យុងយ៉ាងបានសាកល្បងអាវុធស៊េរីទំនើបដែលទើបអភិវឌ្ឍថ្មីនៅឯវិទ្យាស្ថានការពារជាតិមួយកន្លែង។ គេមិនដឹងពីប្រភេទអាវុធថ្មីនេះទេ តែប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ជាអ្នកត្រួតពិនិត្យការសាកល្បងដោយផ្ទាល់។ នៅវ៉ាស៊ីនតោនឯណោះវិញ ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកក៏ចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយភ្លាមដែរ តែមិនបានថ្កោលទោសកូរ៉េខាងជើងឡើយ។ ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបានរំឭកពីកិច្ចព្រមព្រៀងរំសាយនុយក្លេអ៊ែររវាងលោក គីម និងប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ សំដៅបង្កើតអនាគតភ្លឺស្វាងសម្រាប់កូរ៉េខាងជើង។ តាមរយៈសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែល អាមេរិកនៅតែមានទំនុកចិត្តថា ការសន្យានៅសិង្ហបុរីនឹងសម្រេចជាលទ្ធផល។ នេះជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេលជាងមួយឆ្នាំមកនេះ ដែលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋកូរ៉េខាងជើងផ្សាយពីសកម្មភាពរបស់លោក គីម ក្នុងការចុះត្រួតពិនិត្យសកម្មភាពយោធាបែបនេះ។ វត្តមានចុងក្រោយរបស់លោក គីម គឺនៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ នៅពេលកូរ៉េខាងជើងបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិក Hwasong-15 ដែលរត់ដល់អាមេរិកឯណោះ។ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងអះអាងថា ការអភិវឌ្ឍអាវុធថ្មីនេះត្រូវបានដឹកនាំដោយផ្ទាល់ពីសំណាក់ឪពុកខ្លួន គឺលោក គីម ជុងអ៊ីល ។ ក្នុងសេចក្ដីរាយការណ៍របស់ទូរទស្សន៍រដ្ឋកូរ៉េខាងជើង អាវុធថ្មីដែលមិនដឹងប្រភេទនេះ មានគោលដៅការពារទឹកដី និងពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់កងទ័ពប្រជាជនកូរ៉េ។ លោក គីម ដែលជាមេដឹកនាំជំនាន់ទីបី ក៏បានសរសើរក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកូរ៉េខាងជើង និងចាត់ទុកការសាកល្បងដ៏ជោគជ័យនេះជាការអភិវឌ្ឍអស្ចារ្យនៃសមត្ថភាពការពារប្រទេស ហើយក៏ជាការបង្ហាញសមត្ថភាពរីកចម្រើនរបស់កូរ៉េខាងជើងទៅកាន់តំបន់ផងដែរ។ ការធ្វើតេស្តអាវុធថ្មីសំណាក់កូរ៉េខាងជើង ធ្វើឡើងស្របពេលដែលការចរចាជាមួយអាមេរិកដើម្បីអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដែលចុះហត្ថលេខាដោយលោក គីម និងលោក ត្រាំ មិនទាន់ផ្លែផ្កាអ្វីទេ។ គម្រោងជួបគ្នាលើកចុងក្រោយ ត្រូវបានលើកពេលវិញដោយមន្ត្រីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននិយាយថា ក្រុងព្យុងយ៉ាងមិនទាន់ត្រៀមខ្លួនរួចរាល់៕	ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបានប្រកាសថា សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែជឿកូរ៉េខាងជើងក្នុងការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរដដែល។ ការប្រកាសរបស់អាមេរិក ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីកូរ៉េខាងជើងទើបសាកល្បងអាវុធទំនើបថ្មីមួយបន្ទាប់ពីស្ងៀមស្ងាត់អស់ពេលច្រើនខែរួចមក។ សម្រាប់អាមេរិក កិច្ចសន្យារវាងប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នៅសិង្ហបុរី ដែលមានអត្ថន័យទូលាយ អាចនឹងសម្រេចបានមិនខាន។
ទោះជាកាលពីម្សិលមិញ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានជួបសំណេះសំណាលជាមួយ អត្តពលលិកអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើទី១២ហើយក៏ដោយ នាព្រឹកថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា ក្នុងពិធីសំណេះសំណាលជាមួយកម្មករ និយោជិត នៅតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសរ៉ូយ៉ាល់គ្រុបភ្នំពេញ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ក៏បានរំលឹកយ៉ាងខ្លីពីមោទកភាពរបស់កម្ពុជា នៃការចូលរួមរបស់អត្តពលិក និងការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡាអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១២នេះ។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងដូចនេះ៖ «ជនពិការនេះ កំពុងតំណាងឱ្យយើងទាំងអស់គ្នា ចូលរួមប្រកួត មកពីទាំងអស់១១ប្រទេស រាប់ទាំងយើង យើងធ្វើម្ចាស់ផ្ទះទៀត យើងមានឱកាសធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ»។ លោក យី វាសនា អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការជាតិប៉ារ៉ាឡាំពិកកម្ពុជា បានលើកឡើងនាសំណេះសំណាលជាមួយអត្តពលលិកអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើទី១២ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ថា គណៈកម្មាធិការជាតិប៉ារ៉ាឡាំពិកកម្ពុជា រំពឹងប៉ារ៉ាឡាំពិកកម្ពុជាអាចស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខ៦ ក្នុងចំណោម ១១ប្រទេសចូលរួម។ លោក យី វាសនា បន្ថែមថា ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១២នៅកម្ពុជានេះ គណៈកម្មាធិការជាតិប៉ារ៉ាឡាំពិកកម្ពុជា បានរៀបចំអត្តពលិកចំនួន ២៥២នាក់ ក្នុងនោះមាន កីឡាករចំនួន ១៧៦នាក់ និងកីឡាការិនីចំនួន៧៦នាក់។ ក្នុងចំណោមអត្តពលិកមានពិការភាពទាំង ២៥២នាក់ មានអ្នកមានពិការភាពភ្នែក ៣២នាក់ ស្រី ៦នាក់ ចលករខួរក្បាល ២៣នាក់ ស្រី ៥នាក់ អ្នកមានពិការសតិបញ្ញា ៤នាក់ ស្រី ១នាក់។ គួបញ្ជាក់ថា ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១២ ឆ្នាំ២០២៣ នៅប្រទេសកម្ពុជា នឹងចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី៣-៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ ដោយមានការប្រកួតលើ ១៣ប្រភេទកីឡារួមមាន៖ អត្តពលកម្ម, ប៊ូស្យា, វាយសី, បាល់ទាត់ ម្ខាង៧នាក់, អុកចក្រត្រង្គ, យូដូ, បាល់ទះអង្គុយ, បាល់បោះ អង្គុយលើរទេះ, លើកទម្ងន់, បាល់ទាត់ ម្ខាង៥នាក់, ហែលទឹក, វាយកូនឃ្លីលើតុ និងបាល់គប់ ម្ខាង៣នាក់។ ចំពោះកីឡាអេឡិចត្រូនិក(E-sport)ជាប្រភេទកីឡាបង្ហាញមិនមានមេដាយឡើយ៕	ភ្នំពេញ ៖ «កុំភ្លេចគាំទ្រប៉ារ៉ាហ្គេមផងណា នៅតែ៧ថ្ងៃទៀតដល់ហើយ»។ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បានអំពាវនាវដល់ពលរដ្ឋឱ្យចូលរួមគាំទ្រការប្រកួតអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម ខណៈការប្រកួតកាន់តែខិតមកដល់។
ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចក្រៅប្រទេសជាលើកដំបូងតាំងពីរុស្ស៊ីឈ្លានពានប្រទេស ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី នៅថ្ងៃទី២១ ខែធ្នូ ទៅដល់អាម៉េរិកជួបជាមួយប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ចូ បៃឌិន និងចូលប្រជុំរួមជាមួយសមាជិកសភាអាម៉េរិក។ ថ្លែងនៅកិច្ចប្រជុំរួមនៅសភាអាម៉េរិក លោក ហ្សេលេនស្គី ព្យាយាមជំរុញសមាជិកសភាយ៉ាងខ្លាំង ស្របពេលដែលបក្សសាធារណរដ្ឋត្រៀមគ្រប់គ្រងរដ្ឋសភានៅថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ ហើយសំណើជំនួយអ៊ុយក្រែនអាចនឹងប្រឈមការត្រួតពិនិត្យ ហើយការប្រឆាំងជាងមុន។ «លុយរបស់អ្នកមិនមែនជាសប្បុរសធម៌ទេ។ វាជាការវិនិយោគក្នុងសន្តិភាពសកល និងប្រជាធិបតេយ្យដែលយើងទទួលបន្ទុកដោយការទទួលខុសត្រូវបំផុត»។ មេដឹកនាំអ៊ុយក្រែនលើកឡើងបែបនេះដោយបន្ថែមថា សេចក្តីសម្រេចរបស់សមាជិកព្រឹទ្ធសភា និងរដ្ឋសភាអាម៉េរិកអាចជួយសង្រ្គោះមនុស្សរាប់លាននាក់។ លើសពីនេះ លោក ហ្សេលេនស្គី ព្រមទាំងព្រមានថា សង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែននឹងមិនអាចបញ្ចប់ឆាប់ៗនេះទេ ហើយប្រសិនបើក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនមិនជួយក្រុងកៀវបញ្ឈប់ក្រុងមូស្គូឥឡូវទេ អ៊ុយក្រែនមិនត្រឹមតែជាប្រទេសតែមួយដែលរងការបំផ្លិចបំផ្លាញនេះទេ។ មុននេះបន្តិច លោក ហ្សេលេនស្គី ក៏បានជួបជាមួយលោក បៃឌិន ដែលសន្យាគាំទ្រអ៊ុយក្រែនយ៉ាងមុតមាំទាល់តែដល់ទីបញ្ចប់។ ប៉ុន្មានម៉ោងក្រោយប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនទៅដល់សេតវិមាន ក្រសួងការពារជាតិអាម៉េរិកប្រកាសកញ្ចប់ជំនួយយោធាក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ១,៨៥ ពាន់លានដុល្លារបន្ថែមទៀតដល់អ៊ុយក្រែនដែលមកទល់ពេលនេះសរុប ២១,៩ ពាន់លានដុល្លារហើយ។ បន្ថែមពីលើប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីល Patriot មន្ទីរបញ្ចកោណបញ្ជាក់ថា កញ្ចប់ជំនួយនេះរួមបញ្ចូលទាំងគ្រាប់រំសេវសម្រាប់ប្រព័ន្ធរ៉ុក្កែតកាំភ្លើងធំចល័ត(HIMARS), គ្រាប់កាំភ្លើងធំដែលកំណត់ទិសដៅជាក់លាក់ និងមីស៊ីលប្រឆាំងវិទ្យុសកម្មល្បឿនលឿន(HARMs)។ នេះជាលើកដំបូងហើយដែលអាម៉េរិកផ្តល់ប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីល Patriot ដល់អ៊ុយក្រែន។ វាជាប្រភេទប្រព័ន្ធការពារពីការបាញ់មីស៊ីលពីអាកាសមកទីដីដ៏ទំនើបដែលមានសមត្ថភាពបាញ់ទម្លាក់មីស៊ីល យន្តហោះ និងមីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយខ្លី។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃដដែល លោក បៃឌិន និយាយថាអាម៉េរិកនឹងហ្វឹកហ្វឺនកងកម្លាំងអ៊ុយក្រែនឧបករណ៍យោធា Patriot ដែលជាប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលដ៏សំខាន់សម្រាប់អ៊ុយក្រែនការពារខ្លួន។ លោក ហ្សេលេនស្គីក៏បានអរគុណសម្រាប់ជំនួយយោធានេះដែលនឹងជួយខ្លួនទប់ទល់ការបាញ់ផ្លោងរបស់រុស្ស៊ីលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអ៊ុយក្រែន៕	នាកិច្ចប្រជុំជាមួយព្រឹទ្ធសភា និងរដ្ឋសភាអាម៉េរិក ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី នៅថ្ងៃទី២១ ខែធ្នូ ទទូចឱ្យសភាអាម៉េរិកបន្តគាំទ្រអ៊ុយក្រែន ស្របពេលបក្សសាធារណរដ្ឋដែលហាក់ដូចជាស្ទាក់ស្ទើរបន្តផ្តល់ជំនួយឱ្យប្រទេសហែកហួរដោយសង្រ្គាមមួយនេះនឹងកាន់កាប់រដ្ឋសភានៅខែមករាខាងមុខ។ ទន្ទឹមនេះ សេតវិមានក៏បានប្រកាសកញ្ចប់ជំនួយយោធាជិតពីរពាន់លានដុល្លារឱ្យអ៊ុយក្រែនទៀតដែរ។
នៅថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ គឺជាថ្ងៃ ដែលគ.ជ.ប បិទបញ្ចប់នៃការទទួលពាក្យសុំចូលរួមប្រកួតប្រជែងរបស់គណបក្សនយោបាយ។ បើតាម គ.ជ.ប ចាប់តាំងពីថ្ងៃបើកទទួលពាក្យ រហូតដល់ថ្ងៃបិទបញ្ចប់នេះ មានគណបក្សចំនួន២០ ដែលបានដាក់ពាក្យ ដោយក្នុងនោះ មានគណបក្ស១១ហើយ ដែលត្រូវបាន គ.ជ.ប ទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ សម្រាប់ការចូលរួមប្រកួតប្រជែង។ ចំពោះគណបក្ស ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ផ្លូវការ រួមមាន គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា, គណបក្សយុវជនកម្ពុជា, គណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ, គណបក្សធម្មាធិបតេយ្យ, គណបក្សកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យ, គណបក្សសញ្ជាតិកម្ពុជា, គណបក្សខ្មែរតែមួយ, គណបក្សខ្មែរអភិរក្ស, គណបក្សសំបុកឃ្មុំសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ, គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច និងគណបក្សបំណងពលរដ្ឋ។ ដោយឡែកសម្រាប់ គណបក្ស៩ទៀត រួមមាន គណបក្សឯកភាពជាតិខ្មែរ, គណបក្សស្រ្តីដើម្បីស្រ្តី, គណបក្សខ្មែរឈប់ក្រ, គណបក្សភ្លើងទៀន, គណបក្សខ្មែរអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច, គណបក្សចនជាតិប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា, គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន, គណបក្សមហាសាមគ្គីជាតិខ្មែរ និងគណបក្សកសិករ ដែលកំពុងស្ថិតការត្រួតពិនិត្យរបស់ គ.ជ.ប។ សូមជម្រាបថា ការចុះបញ្ជីគណបក្សនយោបាយសម្រាប់ការបោះឆ្នោត មានរយៈពេល១៥ថ្ងៃ ដោយចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា រហូតដល់ថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣នេះ។ គួររម្លឹកថា កាលបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០១៨ ក៏មានគណបក្ស២០ដែរ ដែលបានចូលរួមប្រកួតប្រជែង៕	គណបក្សនយោបាយចំនួន២០ បានដាក់ពាក្យសុំចូលរួមប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោតជាតិលើកទី៧ ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសរបស់គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គជប)។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាងទស្សនាកិច្ចសម្ភាសរវាង នាយ យ៉ាន និងលោក ពត យឺន ដែលជាឪពុកម្ចាស់ហាងកាហ្វេរទេះគោដូចតទៅ៖ តាំងពីពេលមនុស្សជាតិចេះចិញ្ចឹមសត្វ និងចេះបង្វិលកង់ ត្រូវបានបង្កើតរទេះអូសដោយសត្វពាហនៈ។ បុព្វបុរសខ្មែរ បានបង្កើតរទេះគោក្របីមួយប្រភេទ ដែលនៅបន្តធ្វើរហូតដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន ទោះបីជាមិនសូវត្រូវការប៉ុន្មានទេ។ មានរូបចម្លាក់រទេះគោ លើជញ្ជាំងប្រាសាទអង្គរ។ រយៈពេលច្រើនសតវត្ស ត្រូវបានអភិវឌ្ឍឱ្យបានល្អទៅៗ។ ហើយតាំងពីប៉ុន្មានសតវត្ស មិនត្រូវបានកែលម្អទេ ពីព្រោះវាល្អគ្រប់យ៉ាងហើយ។ រទេះឈើបែបនេះរឹងមាំល្មម តែមិនធ្ងន់ពេកទេ។ វាខ្ពស់ល្មម ដើម្បីជិះក្នុងភក់ តែមិនមែនខ្ពស់ពេកគ្មានលំនឹងទេ។ វាមិនសូវទូលាយប៉ុន្មានទេ តែទូលាយល្មមប៉ុនគោទទឹមគ្នាមួយគូ ដើម្បីកង់ទាំង២ជិះត្រឹមកន្លែងដែលសត្វពាហនៈបានជាន់ មិនជាប់ភក់ទេ។ ទោះបីជាសម័យឥឡូវនេះ គេមិនសូវជិះរទេះគោ នៅតែមានការផលិតរទេះ ដូចពីបុរាណ។ គឺជារទេះធ្វើអំពីឈើ និងដែកខ្លះៗ ដែលមានក្បាច់តាមរចនាបថខ្មែរ។ តាមពិតសម័យឥឡូវនេះ ស្ទើរតែគ្មាននរណាទិញរទេះ ដើម្បីប្រើទេ! គឺគេយកទៅតាំងវិញ។ ជាការពិតមែនរទេះនោះស្អាតខ្លាំងណាស់។ ខ្លះធ្វើពីឈើធ្នង់។ ធ្នង់ជាឈើពួកគ្រញូង មានខ្លឹមក្រហម និងមានក្លិនប្រហើរ។ សាច់វាជាប់ស្វិតជាងគ្រញូង ដែលធ្វើឱ្យស្រួលឆ្លាក់។ រទេះថ្មីមួយគ្រឿងមានតម្លៃចាប់ពី ១ ៤០០ ០០០ រៀលឡើងទៅ។ ហាងកាហ្វេរទេះគោស្ថិតនៅ ផ្ទះលេខ៥៥៥៣ ផ្លូវបេតុង បុរីពិភពថ្មីចម្ការដូងIII សង្កាត់ព្រៃស ខណ្ឌដង្កោ រាជធានីភ្នំពេញ៕ អត្ថបទទាក់ទង អតីតអគារលក់រថយន្ដម៉ាក CITROËN ដែលធ្លាប់មានរោងចក្រដំឡើងនៅកម្ពុជា ម៉ូតូ HONDA ប្រភេទCL និងPC ល្បីខ្លាំងនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ ប្រវត្តិខ្សែរថភ្លើងមួយនៅបារាំង ដែលបានបិទទៅវិញ ក្រោយដំណើរការមិនដល់មួយឆ្នាំផង	ភ្នំពេញ៖ កាហ្វេរទេះគោ គឺជាហាងកាហ្វេតុបតែងដោយមានរទេះគោ ដាក់តាំងចំនៅកណ្ដាល។ រទេះនេះគ្មានគោអូសទេ។ វាទុកចត ដើម្បីតាងលម្អផង និងដើម្បីប្រើប្រាស់ផង ពីព្រោះត្រូវបានកែច្នៃវាបន្តិច។ ក៏ប៉ុន្តែមិនមែនប្រើដើម្បីដឹកកាហ្វេ ទៅដល់គេហដ្ឋានអតិថិជនទេ! ខាងចំហៀងមានធ្នើរ ដើម្បីដាក់កែវ ហើយខាងក្នុងត្រូវដាក់ថ្មម៉ាប ដើម្បីប្រើជាតុ។ លោក ពត យឺន ជាឪពុកម្ចាស់ហាងកាហ្វេនេះ។ គាត់ពន្យល់ប្រាប់ថា កាលពីកុមារភាព គាត់ធ្លាប់ឃើញ និងប្រើប្រាស់រទេះគោ។ បច្ចុប្បន្ននេះ គាត់រស់នៅក្នុងបុរីមួយ នៅជាយក្រុងភ្នំពេញ។ ឆ្នាំ២០១៧ លោក យឺន បានទៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ ទិញរទេះគោនោះ ៨០០ដុល្លារអាម៉េរិក ដាក់លើឡាន ដឹកទៅដល់រាជធានី។ «យើងអត់មានគោទេ តែទឹកដោះគោមាន : ទឹកដោះគោក្រុមហ៊ុន ណា! » រទេះនេះ មានអាយុកាលប្រហែល ៤០ឆ្នាំ។ វាធ្វើអំពីឈើ និងអាលុយមីញ៉ូម ឆ្លាក់ទាំងពីរ។ អ៊ីចឹងវាស្អាត ក៏ប៉ុន្តែពីដើមគេមិនបានធ្វើរទេះនេះ ដើម្បីតុបតែងទេ គឺគេធ្វើដើម្បីប្រើ។ តាំងពីហាងកាហ្វេរទេះគោទុកវាតាំង ត្រូវបានលាបថ្នាំពណ៌ខ្មៅឡើងវិញ។
គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ព្រឹទ្ធសភា នឹងពិនិត្យ ហើយសម្រេចលើសំណើររបស់គណៈកម្មការមហាផ្ទៃ ការពារជាតិ ទំនាក់ទំនង រដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភា អធិការកិច្ច និងមុខងារសាធារណនៃព្រឹទ្ធសភា(គណៈកម្មការទី៤) ដែលបានដាក់សេចកក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពី ការបង្កើតក្រសួងអធិការកិច្ច។ មុនឈានដល់ការប្រជុំ គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ព្រឹទ្ធសភា នៅថ្ងៃទី១៩កញ្ញានេះ គណៈកម្មការទី៤នៃព្រឹទ្ធសភា បានប្រជុំជាមួយតំណាងរាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីពិនិត្យសិក្សាលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីការបង្កើតក្រសួងអធិការកិច្ច។ សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ គឺជាឧបករណ៍គតិយុត្តមួយ ឆ្លើយតបនឹងកម្មវិធីនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី៧ នៃរដ្ឋសភា និងយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណដំណាក់កាលទី១ ដោយបន្ដកែទម្រង់ឱ្យមានភាពស៊ីចង្វាក់គ្នា ហើយផ្តោតលើការលើកកម្ពស់អភិបាលកិច្ច និងសមត្ថភាពស្ថាប័ន។ លើសពីនេះ គឺការបង្កើតបរិយាកាសអំណោយផល សម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍សង្គម សេដ្ឋកិច្ច ការអភិវឌ្ឍមូលធនមនុស្ស ការធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ច ការបង្កើនភាពប្រកួតប្រជែង ការអភិវឌ្ឍវិស័យឯកជន ប្រកបដោយភាពធន់ ចីរភាព បរិយាប័ន្ន និងសង្គម ឌីជីថលជាដើម។ ជាមួយគ្នាដែរ គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ព្រឹទ្ធសភា ក៏ពិនិត្យនិងសម្រេចសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីការបង្កើតរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែនដែរ។ ការបង្កើតរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែនជំនួសឱ្យអាជ្ញាធរជាតិទទួលបន្ទុកកិច្ចការព្រំដែន ក្នុងគោលបំណងបង្កើតឱ្យមានស្ថាប័នថ្មីមួយដែលមានលក្ខណៈ អចិន្ត្រៃយ៍ មានរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រង និងសមត្ថកិច្ចពេញលេញ ។ ជាពិសេសអាចស្រូបទាញបន្ថែម នូវធនធានមនុស្សដែលមានសមត្ថភាពជំនាញពិតប្រាកដទាំងផ្នែកបច្ចេកទេស ផ្នែកច្បាប់ជាតិ ច្បាប់អន្តរជាតិ និងផ្នែកជំនាញពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ដើម្បីលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពនៃការបន្ត បេសកកម្ម ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាង។ ក្រៅពីនេះ គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ព្រឹទ្ធសភា នឹងពិភាក្សាលើ៣ចំណុចទៀត មានរបៀបវារៈ កាលបរិច្ចេទ និងសមាសភាលេខាធិការសម័យប្រជុំព្រឹទ្ធសភាជាវិសាមញ្ញា នីតិកាលទី៤, ពិនិត្យលើរបាយការណ៍ស្ដីពីសកម្មភាព និងលទ្ធផលការងារព្រឹទ្ធសភា និងកំណត់របៀបវារៈ និងកាលបរិច្ឆេទ សមាសភាពលេខាធិការសម័យប្រជុំលើកទី១១៕	ភ្នំពេញ៖ គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ព្រឹទ្ធសភា នឹងប្រជុំពិភាក្សាលើរបៀបវារៈ សំខាន់ៗ ចំនួន៥ចំណុច ដែលដឹកនាំដោយ លោក ស៊ឹម កា ប្រធានស្ដីទីព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា នៅព្រឹកថ្ងៃ២០កញ្ញានេះ។
ក្នុងវេទិកាយុវជនស្តីពី«តួនាទីរបស់យុវជននៅក្នុងដំណើរការរៀបចំថវិកាជាតិ» ដែលប្រព្រឹត្តនៅភោជនីយដ្ឋានទន្លេបាសាក់២ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញកាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា មានក្រុមយុវជនអង្គការ និងមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានពិភាក្សាគ្នាជុំវិញតម្លាភាព និងដំណើរការនៃការប្រើប្រាស់ថវិកាជាតិ។ វាគ្មិនចំនួន៥នាក់ បានឡើងអង្គុយលើតុ ខណៈយុវជនប្រមាណជាង២០០នាក់អង្គុយស្តាប់ ព្រមទាំងត្រៀមសំណួរសួរទៅវាគ្មិនដែលរួមមានទាំងមន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល និងមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ។ កញ្ញា រ៉ាវី សុភារ័ត្ន និស្សិតឆ្នាំទី២ផ្នែកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ បានតាំងសំណួរសួរទៅតំណាងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចអំពីរឿងរ៉ាវដែលនាងបានបានស្រាវជ្រាវកន្លងមក។ កញ្ញា សុភារ័ត្ន បានស្រង់យកព័ត៌មានពីសារព័ត៌មានVOD ដែលផ្សាយថា ថវិកាឃុំសង្កាត់នីមួយៗ ទទួលបាន២០០លានរៀល ទៅ៤០០លានរៀល ហើយថាថវិកាដែលផ្តល់ឲ្យស្ត្រីកុមារមានតែជាង១ពាន់ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ សុភារ័ត្ន បានដាក់សំណួរយ៉ាងដូច្នេទៅវាគ្មិន៖«ខ្ញុំបានសម្ភាសមន្ត្រីឃុំសង្កាត់មួយចំនួន ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់មើលពីការចំណាយរបស់ឃុំសង្កាត់។ ប៉ុន្តែពួកគេមិនផ្តល់ព័ត៌មានអំពីថវិកាឃុំសង្កាត់ឡើយ ដោយពួកគេអះអាងថា ជារឿងសម្ងាត់របស់ឃុំសង្កាត់។ ខ្ញុំចង់សួរថា តើថវិកាឃុំសង្កាត់ពិតជារឿងសម្ងាត់មែនឬទេ?»។ ដូចគ្នាដែរ យុវជនមកខេត្តតាកែវ លោក តេង យាទី បានអះអាងថា ក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់របស់ខ្លួន ក៏មិនដែលបង្ហាញពីការចាយវាយរបស់ឃុំប្រាប់ដល់ពលរដ្ឋឡើយ។ លោកនិយាយថា៖«ខ្ញុំមិនដែលដឹងថា ឃុំរបស់ខ្ញុំមានថវិកាប៉ុន្មាន ហើយត្រូវចំណាយប៉ុន្មាននោះទេ ពីព្រោះ មេឃុំមិនដែលប្រាប់ពលរដ្ឋ ហើយនៅសាលាឃុំក៏មិនឃើញបិទពីចំណូលចំណាយនេះដែរ»។ ដោយឡែក ថវិកាថ្នាក់ជាតិ និស្សិតវ័យ២២ឆ្នាំរូបនេះ ក៏មិនបានដឹង និងមិនបានតាមដានឡើយ។ ឆ្លើយតបនឹងសំណួររបស់និស្សិតទាំងពីរនាក់ខាងលើ លោក ឡាយ សុខឃៀង ប្រធានអគ្គនាយកដ្ឋានថវិកានីយកម្មនៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានអះអាងថា ថវិកាជាតិត្រូវបានបែងចែកទៅតាមក្រសួង មន្ទីរ ខេត្ត ស្រុក និងឃុំសង្កាត់។ លោកបញ្ជាក់ថា ឃុំសង្កាត់ត្រូវតែបង្ហាញ និងបើកចំហអំពីការប្រើប្រាស់ថវិការបស់ឃុំសង្កាត់ ពោលគឺគ្មានការលាក់បាំង និងមានការសម្ងាត់ឡើយ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖«រដ្ឋាភិបាលមិនមានអ្វីលាក់បាំង និងរក្សាការសម្ងាត់ក្នុងការប្រើប្រាស់ថវិកាឃុំសង្កាត់ឡើយ។ តែយើងកុំលើកករណីឃុំសង្កាត់មួយចំនួន។ វាជារឿងបុគ្គល មិនមែនជាគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលនោះទេ»។ សូមស្តាប់ប្រសាសន៍ លោក ឡាយ សុខឃៀង ខាងក្រោមនេះ៖ ជុំវិញបញ្ហាតម្លាភាពថវិកាជាតិនេះដែរ លោក ព្រាប កុល នាយកអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា ពលរដ្ឋទូទៅមានសិទ្ធិក្នុងការសាកសួរអំពីដំណើរការចាយវាយថវិកាជាតិ និងអាចចូលរួមតាមដានការអនុវត្តថវិកាជាតិ ដែលត្រូវបានអនុវត្តន៍ដោយរដ្ឋាភិបាល។ លោកបញ្ជាក់ថា៖«ការពិភាក្សានេះ គឺបានជាចំណេះដឹងបន្ថែម និងព័ត៌មានល្អៗ ដើម្បីជំរុញឲ្យយុវជនចូលរួមតាមដានថវិកាជាតិយ៉ាងសកម្ម និងមានប្រសិទ្ធភាព។ ជាការពិត ថវិកាជាតិ គឺជាថវិការបស់យើងទាំងអស់គ្នា ពីព្រោះថវិកាភាគច្រើន គឺបានមកពីការប្រមូលពន្ធ ទោះបីដោយផ្ទាល់ ឬប្រយោលក្តី ដែលពលរដ្ឋបានផ្តល់ជូនរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីចាត់ចែងតាមតម្រូវការ»។ សូមស្តាប់លោកប្រសាសន៍លោក ព្រាប កុល ដូចក្រោមនេះ៖ លោក យង់ គិមអេង ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ និងសន្តិភាព មានប្រសាសន៍ថា បច្ចុប្បន្នការចូលរួមរបស់យុវជនក្នុងការតាមដានការការចាត់ចែងថវិកាជាតិ មិនទាន់មានការលើកទឹកចិត្តនៅឡើយទេ។ លោកបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «មានឧបសគ្គមួយចំនួន ដោយមានស្ថានប័នខ្លះ លាក់លៀម និងពុករលួយ ដែលជាហេតុមិនចង់ឲ្យយុវជនចូលរួមតាមដានថវិកាជាតិ»។ សូមស្តាប់ប្រសាសន៍លោក យង់ គិមអេង ខាងក្រោមនេះ៖	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមយុវជន និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល បានអះអាងថា ការចាយវាយថវិកាជាតិមិនមានតម្លាភាព និងមានការបិទបាំង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក ឡាយ សុខឃៀង មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានបដិសេធភ្លាមៗ ដោយបញ្ជាក់ថា ក្រសួងបានផ្សព្វផ្សាយ និងបើកចំហ ចំពោះការចូលរួមរបស់យុវជនលើការចាយវាយថវិកាជាតិ ដែលស្របនឹងគោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាល។
ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានជូនដំំណឹងថា ពិធីចុះហត្ថលេខាផ្ដល់ និងទទួលហិរញ្ញប្បទានឥតសំណង និងឥណទានសម្បទាននេះ នឹងប្រព្រឹត្តិក្រោមវត្តមានសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន, លោក ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស,លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ, លោក យូអ៊ីជី ស៊ូហ្គាណូ (Yuichi SUGANO) ប្រធានទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិជប៉ុន (JICA)ប្រចាំកម្ពុជា និង ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជាលោក ហូរីណូអ៊ុជិ ហ៊ីដេហ៊ីសា (HORINOUCHI Hidehisa) ។ តាមក្រសួងការបរទេស កម្ពុជានឹងយកថវិកាសម្រាប់អនុវត្តគម្រោងចំនួន ៤ ក្នុងនោះ រួមមាន គម្រោងការពារទឹកជំនន់ដំណាក់កាលទី៤ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលមានថវិកាចំនួន ១០៩ លានយ៉េន ស្មើនឹងប្រមាណ ៩៤៩.៩៧៣ ដុល្លារ, គម្រោងកែលម្អមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តបាត់ដំបងមានថវិកាចំនួន ១.៤៥៣ លានយ៉េន ស្មើនឹងប្រមាណ ១២,៦៦ លានដុល្លារអាមេរិក, គម្រោងកែលម្អផ្លូវជាតិលេខ៥ ពីក្រុងបាត់ដំបង ដល់ក្រុងសិរីសោភ័យ ជំហានទី២មានថវិកាឥណទានសម្បទានចំនួន ១១.១៣៦ លានយ៉េនស្មើនឹងប្រមាណ ៩៨ លានដុល្លារ និងគម្រោងពង្រីកប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតក្នុងខេត្តកំពង់ធំដែលមានថវិកាចំនួន ៣.២៧១ លានយ៉េន ស្មើនឹងប្រមាណ ២៨,៥ លានដុល្លារអាមេរិក។ «ប្រទេសជប៉ុនគឺជាដៃគូដ៏សំខាន់បំផុតមួយរបស់កម្ពុជា ហើយបានរួមចំណែកជាច្រើនក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅកម្ពុជា»។ ក្រសួងការបរទេសបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹង នៅថ្ងៃទី២៩ មីនានេះ មុនរំពឹងបន្ថែមថា គម្រោងនេះនឹងជួយកែលម្អតំបន់តភ្ជាប់របស់កម្ពុជា និងជួយជីវភាព រួមទាំងសុខភាពប្រជាជនឲ្យកាន់តែប្រសើរឡើង៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា នឹងទទួលថវិកាប្រមាណ ១៤០លានដុល្លារអាមេរិកពីរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនជប៉ុន នៅរសៀលថ្ងៃទី៣០ ខែមីនានេះ។
Rafael Leao រកបានគ្រាប់ទី១នៅដើមតង់ទីពីរ មុនពេលដែល Ibrahimovic បន្ថែមគ្រាប់ទី២នៅនាទី៦៤ នាជាគ្រាប់បាល់ដំបូង នាការបង្ហាញវត្តមានសារជាថ្មីនៅ AC Milan។ Ibrahimovic អាយុ៣៨ឆ្នាំ បានចុះហត្ថលេខាលេងឲ្យក្លិប Serie A មួយនេះ សារជាថ្មី កាលពីខែធ្នូ ហើយអាចបន្តមួយរដូវកាលទៀត ក្រោយការចាកចេញពី LA Galaxy។ ចន្លោះពីឆ្នាំ២០១០ ដល់ឆ្នាំ២០១២ កីឡាករស៊ុយអែតរូបនេះ បានស៊ុតបាល់បញ្ចូលទី៤២គ្រាប់ ក្នុងការបង្ហាញខ្លួន៦១ប្រកួតឲ្យក្លិប ហើយការស៊ុតបញ្ចូលទីនាថ្ងៃសៅរ៍នេះ ជាគ្រាប់បាល់ទី៥៧សម្រាប់ AC Milan និងជាគ្រាប់ទី១២៣ក្នុងក្របខណ្ឌ Serie A បើគិតទាំងវត្តមាននៅក្លិប Inter Milan និង Juventus។ Ibrahimovic បានថ្លែងប្រាប់ Sky Sport Italia ថា៖ «វាជារឿងដ៏សំខាន់សម្រាប់ខ្សែប្រយុទ្ធក្នុងការរកគ្រាប់បាល់បញ្ចូលទី។ ពេលខ្លះអាចទៅរួច ពេលខ្លះរកមិនបាន។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ល្អ ដោយខុសខ្លះពេលចាប់ផ្តើម ប៉ុន្តែខ្ញុំត្រូវការពេលវេលាបន្តិច។ គ្រូបង្វឹកគិតថា អាយុខ្ញុំមិនជាបញ្ហាឡើយ ព្រោះស្មារតីរបស់ខ្ញុំនៅខ្លាំង ហើយរាងកាយខ្ញុំក៏ទៅតាមហ្នឹងដែរ»។ យោងតាមទិន្នន័យដែលកត់ត្រាដោយ Squawka Football ខ្សែប្រយុទ្ធស៊ុយអែតរូបនេះ សម្រេចបានកំណត់ត្រារកគ្រាប់បញ្ចូលទីក្នុងរយៈពេល៤ទសវត្សរ៍ជាប់គ្នា ដោយគិតចាប់ផ្តើមពីចាប់ផ្តើមអាជីពនៅឆ្នាំ១៩៩៩ នៅក្លិប Malmo FF ហើយបន្តទៅ Ajax, Juventus, Inter Milan, Barcelona, AC Milan, Paris Saint-Germain, Manchester United និង LA Galaxy ។ Ibrahimovic វិលទៅ AC Milan វិញ ក្រោយការបង្ហាញខ្លួនចុងក្រោយនៅទឹកដី San Siro ចុងក្រោយកាលពីថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១២ ពោលគឺមានរយៈពេល២៨០៦ថ្ងៃ៕	Ztatan Ibrahimovic បានស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីគ្រាប់ទី២ក្នុងជ័យជម្នះ ២-០ លើម្ចាស់ផ្ទះ Cagliari ក្នុងក្របខណ្ឌ Serie A នារយៈពេលជាង៧ឆ្នាំកន្លះ ពោលគឺ២៨០៦ថ្ងៃ ក្រោយដែលខ្សែប្រយុទ្ធស៊ុយអែតរូបនេះ បានចាកចេញពីក្លិប។
ការញ៉ាំថ្នាំគ្រាប់ មិនមែនជាជម្រើសល្អ សម្រាប់អ្នកម្តាយឡើយ ដូច្នេះ អ្នកគួរតែស្វែងរកវិធីធម្មជាតិ ឬគន្លឹះណាមួយដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ។ ខាងក្រោមនេះ គឺជាវិធីសាស្ត្រដ៏មានប្រសិទ្ធភាព ១ កុំញ៉ាំតែ ឬកាហ្វេ ជាពិសេស ចាប់ពីថ្ងៃរសៀលទៅ ២ ហាត់ប្រាណ ឬសម្រួលអារម្មណ៍ឲ្យបានទៀងទាត់ បួនប្រាំម៉ោងមុនពេលចូលគេង ៣ កុំញ៉ាំទឹក ឬអាហារឆ្អែកពេក មុនពេលចូលគេង ពីព្រោះ វាធ្វើឲ្យក្រពះរបស់អ្នកធ្វើការ ហើយអ្នកក៏អាចក្រោកឡើងនោម នៅពាក់កណ្តាលយប់ផងដែរ ៤ ងូតទឹកក្តៅឧណ្ហៗ ដើម្បីកាត់បន្ថយការឈឺចាប់ និងធ្វើឲ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ធូរស្រាលជាងមុន ៥ អានសៀវភៅកំដរអារម្មណ៍ ៦ ហាមយកការងារចូលក្នុងបន្ទប់គេង ៧ ក្រោកពីគ្រែ ទៅធ្វើអ្វីផ្សេងបន្តិច មិនត្រូវនៅសម្ងំលើគ្រែឡើង ប្រសិនបើអ្នកនៅតែគេងមិនលក់ ៨ អ្នកញ៉ាំទឹកដោះគោក្តៅមួយកែវ មុនចូលគេង៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	អំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះ ជាពិសេស នៅត្រីមាសចុងក្រោយ មនុស្សស្រីភាគច្រើន តែងជួបបញ្ហាគេងមិនសូវលក់ គេមិនសូវបាន ការភ្ញាក់ឡើងនៅកណ្តាល ឬមិនងងុយគេងជាដើម ដែលវាជាកត្តាមួយ ធ្វើឲ្យសុខភាពម្តាយ និងកូនចុះខ្សោយ។
មានសារធាតុនីកូនទីន និងសារធាតុគ្រោះថ្នាក់ជាច្រើនទៀតដែលប៉ះពាល់សុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់។ បារីអេឡិកត្រូនិក ឬវេប គឺជាឧបករណ៍ដែលប្រើប្រាស់ថាមពលថ្ម បង្កើតជាកម្តៅដុតអង្គធាតុរាវ ដើម្បីបង្កើតចំហាយសម្រាប់ជក់ ឬបឺត។ ចំហាយ ដែលចេញពីបារីអេឡិចត្រូនិកនេះ មានសារធាតុគ្រោះថ្នាក់ជាច្រើនដូចជា សារធាតុនីកូទីន ,ភាគល្អិតតូចៗដែលអាចស្រូបចូលទៅក្នុងសួត, សារធាតុ ដែលមានក្លិនដូចជា Diacetyl បណ្តាលឱ្យមានជំងឺសួតធ្ងន់ធ្ងរ។ បង់សែន(Benzene)ជាសារធាតុសរីរាង្គ មានក្នុងផ្សែងរថយន្ត , សារធាតុគីមី បណ្តាលឱ្យកើតជំងឺមហារីក ដូចជា Acetaldehyde និង Formaldehyde និងក្រុមលោហៈធ្ងន់ នីកែល សំណប៉ាហាំង និងសំណជាដើម។ បើតាមក្រសួងសុខាភិបាល បារីអឡិកត្រូនិកបង្កផលប៉ះពាល់លើសុខភាពដោយសារសារធាតុនីកូទីន។ នីកូទីន មានសារធាតុញៀនខ្លាំងប៉ះពាល់ខួរក្បាល បាត់បង់ដល់ការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍និងគ្រោះថ្នាក់ចំពោះស្រី្តមានផ្ទៃពោះ។ បារីអេឡិចត្រូនិក មិនមែនជាឧបករណ៍សម្រាប់ផ្តាច់ការជក់បារីនោះទេ តែវាជាផលិតផលដែលមានផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាព និងបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សង្គម និងក្រុមគ្រួសារ។ តួយ៉ាង ក្រសួងក៏បានហាមឃាត់ដល់ជនឆ្លៀតឱកាសមួយចំនួន ដែលផ្សព្វផ្សាយពីការលក់បារីអេឡិចត្រូនិកនេះ ដោយផ្សាយថា ជាឧបករណ៍ផ្តាច់បារី និងមានសុវត្ថិភាពជាងបារីធម្មតា។ ក្រសួងសុខាភិបាល បានបន្ថែមថា ផលិតផលទាំងនេះក៏ធ្វើឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ងាយនឹងទទួលភាពញៀនផងដែរខណៈអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន បានហាមឃាត់ការនាំចូល ជួញដូរនិងធ្វើអាជីវកម្មផលិតផលដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពទាំងនេះផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងសុខាភិបាលបានរំលឹកជាថ្មី ទាក់ទិននឹងផលប៉ះពាល់នៃការប្រើប្រាស់បារីអេឡិកត្រូនិក(E-cigarettes)ដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សុខភាព។ បារីអេឡិកត្រូនិក
ខាងក្រោមនេះជាបទសម្ភាសខ្លីរវាងលោក ជាវ សំណាង និងស្រី្តខេត្តបាត់ទាំង៣នាក់ ដែលទើបស្គាល់អង្គរវត្តលើកដំបូង៖ ដើម្បីទទួលបាន ព័ត៌មានទាក់ទងនឹងវិស័យកសិកម្ម, ផលិតផលអត្តសញ្ញាណ, ជំនួញខ្នាតតូច និងមធ្យម, បរិស្ថាន និងទេសចរណ៍ សូមចុច Download App «ថ្មីៗ២៥ រាជធានី-ខេត្ត» សម្រាប់ប្រព័ន្ធ iOS: https://apple.co/2ub9pdj និង Android: http://bit.ly/2KSe1MB ។ ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានទាំងនេះ ក៏មាននៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក Thmey Thmey 25 និង YouTube Channel: https://goo.gl/D6xQBv ៕	សៀមរាប៖ ស្ត្រីខ្មែរ៣រូបរស់នៅឃុំព្រែកនរិន្ទ ស្រុកឯកភ្នំ ខេត្តបាត់ដំបង រំភើបស្ទើរតែរកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមពុំបាន នៅពេលដែលបានឃើញប្រាសាទអង្គរវត្តផ្ទាល់នឹងភ្នែកជាលើកដំបូងនៅក្នុងឆាកជីវិតរបស់ពួកគាត់។ ធ្លាប់តែឃើញតាមទទូរស្សន៍កាលពី១០-២០ឆ្នាំមុន ពេលនេះក្តីស្រមៃរបស់អ្នកស្រី វី កែវ អាយុ៦៥ឆ្នាំ, អ្នកស្រី ញ៉ៅ ហឿម អាយុ៥៥ឆ្នាំ និងអ្នកស្រី វឿន សាវី អាយុ៤៥ឆ្នាំ ដែលប៉ងចង់ឃើញប្រាសាទអង្គរវត្តផ្ទាល់ បានក្លាយជាការពិត តាមរយៈឆ្លៀតពេលមកពីធ្វើបុណ្យកឋិនទាននៅវត្តវិសុទ្ធិមគ្គ ខេត្តសៀមរាប។
សណ្តែកខ្មៅទឹកខ្មេះ អត្ថប្រយោជន៍ នៅពេលដែលអ្នកប្រើរូបមន្តនេះ វាផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ច្រើនណាស់ដល់អ្នកដូចជា ៖ ធ្វើឲ្យអ្នកមានសម្រសស្អាត មានរាងស្អាត ប៉ូវក្រលៀន ភ្នែកភ្លឺ សក់ខ្មៅ ថែមទាំងអាចការពារអ្នកមិនឲ្យទល់លាមក មិនមានជំងឺលើសឈាម មិនមានខ្លាញ់ក្នុងឈាម ជាងនេះទៅទៀតវាអាចធ្វើឲ្យអ្នកបាច់នូវជំងឺឈឺចង្កេះ និងជើង ជួយព្យាបាលជំងឺទឹកនោមផ្អែម ហើយនៅពេលដែលអ្នកមើលទូរទស្សន៍យូរ អ្នកអាចផឹកវាបាន នោះវានឹងជួយការពារភ្នែករបស់អ្នកមិនឲ្យស្ងួត ឈឺក្បាល និងវិលមុខឡើយ ហើយថែមទាំងអាចការពារភ្នែកអ្នកមិនឲ្យម្ញូបទៀតផង។ គ្រឿងផ្សំ ៖ សណ្តែកខ្មៅបរិមាណល្មម(មិនច្រើនពេក ហើយក៏មិនតិចពេក) ទឹកខ្មេះបរិមាណល្មម(មិនច្រើនពេក ហើយក៏មិនតិចពេក)។ របៀបធ្វើ ៖ ដំបូងអ្នកត្រូវតែយកសណ្តែកខ្មៅទៅលាង ហើយហាលឲ្យស្ងួត ទើបយកទៅឆារដោយប្រើភ្លើងកណ្តាល មិនធំពេក ហើយក៏មិនតូចពេក។ ក្រោយពេលដែលអ្នកឆារបាន៥នាទី ក្លិនសណ្តែកនឹងភាយចេញមក នោះមានន័យថាសំបកនៃសណ្តែកខ្មៅកំពុងតែជិតប្រេះ ដូចនេះនៅពេលដែលវាប្រេះអស់ អ្នកអាចប្តូរមកភ្លើងតូចវិញដោយឆារចំនួន៥នាទី។ បន្ទាប់ពីអ្នកឆាររួច អ្នកអាចដាក់វានៅកន្លែងដែលមានខ្យល់ចេញចូល រួចទុកឲ្យវាត្រជាក់។ បន្ទាប់មកអ្នកត្រូវចាក់សណ្តែកខ្មៅក្នុងឆ្នាំងមួយ រួចចាក់ទឹកខ្មេះចូល។ ក្រោយពេលដែលចាក់ទឹកខ្មេះចូលរួច អ្នកត្រូវទុកឲ្យសណ្តែកប៊ឺតយកទឹកខ្មេះឲ្យអស់ រួចអ្នកអាចយកវាមកបរិភោគលាយជាមួយទឹកឃ្មុំបាន។ របៀបបរិភោគ ៖ អ្នកអាចបរិភោគម្តង២ទៅ៣គ្រាប់បាន ប៉ុន្តែត្រូវតែព្យាយាមបរិភោគក្នុងរយៈពេលយូរ ទើបអ្នកអាចទទួលបានលទ្ធផល៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	មនុស្សគ្រប់រូបសុទ្ធតែរំពឹងចង់មានអាយុវែង ហើយមានសុខភាពល្អ ដូចនេះខាងក្រោមនេះយើងខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នកពីរូបមន្តមួយចំនួនក្នុងការធ្វើឲ្យអ្នកមានសុខភាពល្អ ហើយទោះបីជាអ្នកមានអាយុ៩០ឆ្នាំក៏ដោយក៏អ្នកនៅតែមានកម្លាំង និងមានសុខភាពល្អសម្រាប់ធ្វើអ្វីផ្សេងៗដែរ។ តើមានរូបមន្តអ្វីខ្លះទៅអីក៏ខ្លាំងម្ល៉េះ?
អ្នកស្រី Tsai Ing-wen បានបញ្ជាឲ្យផ្អាករាល់ការរៀបចំពិធីសច្ចាប្រណិធានរបស់អ្នកស្រីដែលគ្រោងធ្វើនៅខែឧសភាខាងមុខ ហើយបង្វែរការយកចិត្តទុកដាក់ទាំងអស់លើការងារប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺរលាកសួតដែលបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុសប្រភេទថ្មី (COVID-19) វិញ។ អ្នកស្រី Tsai បានជាប់ឆ្នោតភ្លូកទឹកភ្លូកដីជាប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់អាណត្តិទីពីរក្នុងការបោះឆ្នោតខែមករាកន្លងទៅ បន្ទាប់ពីផ្ដួលបេក្ខជនចម្បងមកពីបក្សប្រឆាំង។ «ដរាបណានៅតែមានក្ដីបារម្ភពីពីការរាលដាល គ្មានកម្មវិធីធំដុំណាមួយដើម្បីអបអរការស្បថចូលកាន់តំណែងប្រធានាធិបតីនៅថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ត្រូវបានធ្វើឡើយ។» នេះជាការបញ្ជាក់របស់អ្នកស្រី Tsai ដែលផ្សាយដោយកាសែតហុងកុង South China Morning Post ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ ករណីឆ្លងនៅតៃវ៉ាន់មានចំនួន៣២ និងស្លាប់ម្នាក់។ លើឆាកអន្តរជាតិ តួលេខរបស់តៃវ៉ាន់ ច្រើនរាប់បញ្ចូលជាមួយតួលេខរបស់ចិន ព្រោះចិនចាត់ទុកតៃវ៉ាន់ជាផ្នែកមួយរបស់ខ្លួន។ កន្លងទៅ តៃវ៉ាន់ បានតវ៉ាទៅកាន់អង្គការសុខភាពពីរឿងនេះ ដោយអះអាងថា ការទទួលទិន្នន័យរបស់ខ្លួនពីចិន មិនមែនជារឿងត្រឹមត្រូវ ហើយចិនក៏សូវបានចែករំលែកព័ត៌មានច្រើនទាក់ទងនឹងជំងឺផ្លូវដង្ហើមថ្មីនេះដែរ។ ជាវិធានការបង្ការ អាជ្ញាធរតៃវ៉ាន់ ក៏បានហាមគ្រូពេទ្យទាំងអស់ធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសដែលរដ្ឋាភិបាលកំណត់ថា មានគ្រោះថ្នាក់។ ក្នុងសេចក្ដីសម្រេចរបស់មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងជំងឺឆ្លងតៃវ៉ាន់នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ បំរាមធ្វើដំណើរនេះ នឹងអនុវត្តដល់ខែមិថុនាខាងមុខ ក្នុងគោលដៅធានាចំនួនគ្រូពេទ្យក្នុងស្រុកដើម្បីទប់ទល់ស្ថានការណ៍អាក្រក់ណាមួយដែលអាចកើតឡើង។ សម្រាប់ការធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសខ្លះដែលស្ថិតក្នុងបញ្ជីត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន គ្រូពេទ្យតៃវ៉ាន់ ត្រូវសុំការអនុញ្ញាតជាមុនដែរ។ លើសពីនោះ អាជ្ញាធរតៃវ៉ាន់ ក៏ស្នើឲ្យលុបចោលការជួបជុំបែបសាសនាមានមនុស្សចូលរួមច្រើនដើម្បីបញ្ចៀសការឆ្លងទ្រង់ទ្រាយធំ។ តៃវ៉ាន់ ទំនងបារម្ភខ្លាំងពីបញ្ហា ក្រោយមើលឃើញករណីឆ្លងតាមការជួបជុំបែបនេះនៅកូរ៉េខាងត្បូង ដែលបច្ចុប្បន្នមានអ្នកឆ្លងលើសមួយពាន់នាក់ទៅហើយនោះ ហើយរំពឹថា នឹងបន្តរកឃើញច្រើនថែមទៀត៕	កម្មវិធីស្បថចូលកាន់តំណែងប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់អាណត្តិទីពីរបស់អ្នកស្រី Tsai Ing-wen នឹងត្រូវលើកពេលបណ្ដោះអាសន្ន ស្របពេលការកើនឡើងក្ដីបារម្ភពីការរាលដាកូរ៉ូណាវីរុស។ អ្នកស្រី Tsai និយាយនៅថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ ថា ការលើកពេលនេះ នឹងអនុញ្ញាតឲ្យមានការសម្រួចការយកចិត្តទុកដាក់តែលើការងារទប់ស្កាត់វីរុសថ្មី។ ដោយឡែក អាជ្ញាធរទទួលបន្ទុកគ្រប់គ្រងវីរុសរបស់កោះនេះ ក៏ស្នើគ្រូពេទ្យទាំងអស់ កុំធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសដែលស្ថិតក្នុងបញ្ជីហាមឃាត់ផងដែរ។
បាតុកម្មនៅមីយ៉ាន់ម៉ា នៅតែបន្តអូសបន្លាយនៅក្នុងប្រទេស ទោះក្រុមប៉ូលិស បានប្រើហិង្សាយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីបង្រ្កាបក្រុមបាតុករក៏ដោយ។ ក្រុមបាតុករ បានប្រើប្រាស់វិធីសាស្រ្តផ្សេងទៀត ដើម្បីទាមទារឱ្យក្រុមយោធាបង្កើតរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលឡើងវិញ និងដោះលែងអ្នកជាប់ឃុំ។ នៅថ្ងៃទី៥ ខែមេសា កន្លងទៅ ក្រុមបាតុករ បានជួបជុំ និងទះដៃយ៉ាងស្រុះគ្នា ដើម្បីបង្ហាញពីភាពមិនពេញចិត្តលើរបបសឹក និងជាសញ្ញាគាំទ្រក្រុមយោធាជនជាតិភាគតិចផងដែរ។ ទន្ទឹមនេះ ដើម្បីគាំទ្រក្រុមបាតុករ និងក្រុមប្រឆាំងផ្សេងទៀត អ្នកលេង Facebook នៅមីយ៉ាន់ម៉ា បានចាប់ផ្តើមប្រមូលសម្ភារមួយចំនួនសម្រាប់លក់ដើម្បីប្រមូលថវិកា។ រាល់ថវិកាដែលបានមកពីការលក់សម្ភារទាំងនោះ នឹងត្រូវបរិច្ចាគទៅមូលនិធិរបស់គណៈកម្មាធិការតំណាងសភាសហភាព ដែលជាក្រុមសមាជិកសភាបានជាប់ឆ្នោតកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០។ មិត្តភក្តិបរទេសរបស់ជនជាតិមីយ៉ាន់ម៉ាទាំងនោះ ក៏ត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យចូលរួមបរិច្ឆាគផងដែរ សម្រាប់មូលនិធិមួយនេះ ដែលធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងបណ្តុះស្មារតីនយោបាយ និងតវ៉ាជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា។ សម្ភារ ដែលដាក់លក់តាមអនឡាញនេះ មានដូចជា សំលៀកបំពាក់ ឧបករណ៍ក្មេងលេង មេរៀនចម្រៀង សម្ភារសម្រាប់ដំណើរផ្សងព្រេង ឌីសចម្រៀង និងសម្ភារផ្សេងៗជាច្រើនទៀត។ «សម្ភារមួយនេះ មិនថ្លៃឡើយ ប៉ុន្តែវាពិបាកក្នុងការប្រមូលថវិកា»។ យុវជនមីយ៉ាន់ម៉ាម្នាក់ដែលដាក់លក់សម្ភារក្មេងលេង LEGO Marvel Super Heroes បានបញ្ជាក់បែបនេះ ដោយបន្ថែមថា ប្រសិនបើប្រជាជនបង្ហាញពីបណ្ណបរិច្ចាគទៅមូលនិធិ CRPH រូបលោកនឹងផ្តល់សម្ភារក្មេងលេងនោះឱ្យ។ ក្រោពីលក់សម្ភារៈ អ្នកលេង Facebook មួយចំនួន ក៏បានដាក់លក់សេវាកម្មផងដែរ។ ជាងកាត់ខោអាវម្នាក់ បានបង្ហោះសារលើ Facebookថា នឹងកាត់សំលៀកបំពាក់បុរាណរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា ដោយមិនគិតថ្លៃ ឱ្យអ្នកបរិច្ចាគទឹកប្រាក់ចំនួន ២៥ដុល្លារ ទៅមូលនិធិខាងលើ ឯតន្រ្តីករម្នាក់ សន្យាផ្តល់មេរៀនហ្គីតាមួយជីវិត ចំណែអ្នករៀបចំសេវាកម្សាន្ត សន្យាផ្តល់សេវាកម្មទៅមនុស្ស ៥នាក់។ ប៉ុន្តែអ្នកទាំង៥នេះ ត្រូវរើសចេញពីការចាប់ឆ្នោត។ កន្លងទៅក្រុមយោធា ធ្លាប់បានព្រមានថា នឹងចាប់ដាក់គុក លើអ្នកគាំទ្រគណៈកម្មាធិការតំណាងសភាសហភាព។ ក្រុមយោធាបានចាត់ទុកគណៈកម្មាធិការមួយនេះ ជាស្ថាប័នខុសច្បាប់ និងជាក្រុមក្បត់ជាតិ។ សូមបញ្ជាក់ថា គិតមកត្រឹមពេលនេះ អ្នកស្លាប់ដោយសារតែការបង្រ្កាបរបស់ប៉ូលិសមីយ៉ាន់ម៉ា បានកើនដល់ជាង៥០០នាក់ហើយ ខណៈអ្នកជាប់ឃុំមានជាច្រើនពាន់នាក់៕	ប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលនិយមប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមដូចជា Facebook ជាដើម នាំគ្នាធ្វើយុទ្ធនាការតាមអនឡាញដើម្បីប្រមូលលុយជួយគាំទ្រក្រុមប្រឆាំងរបបយោធាកំពុងដឹកនាំប្រទេស។។ ភាគច្រើនជាយុវជន ពួកគេ ចាប់ផ្តើមប្រមូលសម្ភាររបស់ខ្លួនដាក់លក់តាមអនឡាញ ដើម្បីប្រមូលថវិកាសម្រាប់ក្រុមអ្នកតវ៉ារដ្ឋាភិបាលយោធា និងគណៈកម្មាធិការតំណាងសភាសហភាព (CRPH)។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP នៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា។
ក្រៅពីខេត្តទាំង៥ខាងលើដែលស្ថិតនៅតំបន់ជួរភ្នំដងរែក និងខ្ពង់រាបឦសានហើយនោះ តំបនវាលទំរាបកណ្តាល ក៏មានសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ចន្លោះពី២០ទៅ២២អង្សាសេ ផងដែរ។ រីឯតំបនមាត់សមុទ្រ មានសីតុណ្ណភាពត្រជាក់ ក្នុងកម្រិតពី២៣ ទៅ២៥អង្សាសេ។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងដដែល ចុះផ្សាយកាល នាព្រឹកថ្ងៃទី១៤មករា នេះ៕	ខេត្តព្រះវិហារ ឧត្តរមានជ័យ រតនគិរី មណ្ឌលគិរី និងប៉ៃលិន នឹងមានអាកាសធាតុត្រជាក់ក្នុងកម្រិត១៧-២០អង្សាសេ ចាប់ថ្ងៃទី១៥ដល់២០មករា ឆ្នាំ២០២០។ បើយោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម អាកាសធាតុចុះត្រជាក់បែបនេះ ដោយសារជ្រលងសម្ពោធខ្ពស់នឹងរំកិលចុះមកក្រោម ជាមួយនិងខ្យល់មូសុងឦសានដែលមានឥទ្ធិពលបង្គួរលើកម្ពុជា។
ភ្នំពេញ៖ សម័យកាលកាន់តែជឿនលឿន បរិបទសង្គមកាន់តែផ្លាស់ប្តូរ បានរុញច្រានឱ្យបច្ចិមវ័យ កែប្រែទម្លាប់ខ្លួន ជាពិសេសអ្នករស់នៅតាមជនបទ។ ផ្លាស់ប្ដូរពីការស្ដាប់វិទ្យុ និងទូរទស្សន៍ បច្ចិមវ័យបច្ចុប្បន្ន និយមប្រើប្រាស់ទូរសព្ទឆ្លាតវៃ ឬស្មាតហ្វូន ស្ទើគ្រប់គ្នា។ បើក្រឡេកទៅមើលអតីតកាលពី២០ឆ្នាំ ទៅ៣០ឆ្នាំមុន គេប្រាកដជាឃើញ មនុស្សចាស់ ឬបច្ចិមវ័យ ភាគច្រើនកាន់វិទ្យុតូច ឬធំល្មមតាមខ្លួន ដើម្បីស្ដាប់ព័ត៌មាន និងស្ដាប់ព្រះសង្ឃទេសនាជាដើម។ បច្ចិមវ័យខ្លះទៀត កាន់វិទ្យុមកអង្គុយស្ដាប់ព័ត៌មានជុំគ្នា នៅតាមហាងកាហ្វេ រោងជំនុំ ឬសាលាឆទានជាដើម។ ប៉ុន្តែសម័យបច្ចេកវិទ្យា ឬសម័យអ៊ីនធឺណិតនេះ គេលែងសូវឃើញរូបភាពបែបនេះទៀតហើយ ដោយសារមនុស្សចាស់នៅតាមភូមិស្រុកបច្ចុប្បន្ន និយមប្រើប្រាស់ទូរសព្ទឆ្លាតវៃ ឬស្មាតហ្វូន ជំនួសឱ្យការប្រើប្រាស់វិទ្យុ។ នោះក៏ព្រោះតែទូរស័ព្ទស្រាល និងងាយស្រួលដាក់តាមខ្លួន ហើយមើលឃើញទាំងរូបភាព ស្តាប់បានទាំងសំឡេង និងមានកម្មវិធីសម្បូរបែបជាងវិទ្យុ។ អង្អុយក្បែរសួនផ្កា មុខព្រះបរមរាជវាំង ដោយសន្តូកជើងត្រង់ទៅមុខ ជើងស្តាំគងលើជើងឆ្វេង ហើយដៃចុចទូរស័ព្ទអូសចុះអូសឡើង លោក លេង ធី កំពុងប្រើកែវភ្នែកទាំងគូ សម្លឹងមើលព័ត៌មាន និងវីដេអូកម្សាន្ត ក្នុងបណ្ដាញសង្គម។ ភ្នែកទាំងគូរបស់លោក ធី ស្ទើរតែមិនព្រិចភ្នែកសោះ ហាក់ដូចជាកំពុងជក់ចិត្តនឹងអ្វីមួយ នៅក្នុងទូរសព្ទដៃ។ អង្គុយមួយសន្ទុះ ប្រហែលចុកចង្កេះហើយ ទើបលោក ធី តម្រេតខ្លួនលើស្មៅ ដោយដៃម្ខាងទ្រក្បាល ហើយដៃម្ខាងទៀត កាន់ទូរស័ព្ទ មើលបន្ត។ សារព័ត៌មានថ្មីៗ ក៏បានដើរសំដៅទៅលោក លេង ធី ដើម្បីសាកសួរ និងជជែកពីការប្រើប្រាស់ទូរសព្ទ។ ជាអ្នកស្រុកពញាឮ ខេត្តកណ្តាល បុរសវ័យ៦៦ឆ្នាំរូបនេះ បានរៀបរាប់ថា កាលពីទូរស័ព្ទមិនទាន់និយមប្រើប្រាស់ទ្រង់ទ្រាយធំនោះ លោកនៅប្រើប្រាស់វិទ្យុ ដើម្បីស្តាប់ព័ត៌មាន និងកម្មវិធីកម្សាន្តនៅឡើយ។ តែបច្ចុប្បន្ននេះ លោក ងាកមកប្រើទូរស័ព្ទវិញ ដោយសារទូរស័ព្ទតូចស្រាល និងងាយស្រួលដាក់តាមខ្លូន។ ម្យ៉ាងទៀត វាមានមុខងារសម្បូរបែប ដោយអាចស្តាប់បានទាំងសំឡេង និងមើលឃើញទាំងរូបភាព។ «ទូរស័ព្ទងាយស្រួលដាក់តាមហោប៉ៅ ចង់មើលត្រង់ណា កន្លែងណាបានត្រង់នឹង»។ លោក លេង ធី មកភ្នំពេញរស់នៅជាមួយកូន ដើម្បីព្យាបាលជំងឺ បានបញ្ជាក់បែបនេះ។ លោក លេង ធី មានវ័យ៦៦ឆ្នាំ ជាពលរដ្ឋរស់នៅស្រុកពញាឮ ខេត្តកណ្ដាល ក្នុងកាយវិការយឺតៗ និងសម្តីបង្អូសមួយៗ អ្នកខេត្តកណ្តាលរូបនេះ ប្រាប់ថា លោកចេះប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទបានតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ដោយសារចៅជួយបង្រៀន។ « ខ្ញុំមើលបានត្រឹមតែមើលទេ ចង់បង្ហោះរូបភាព លុបរូបភាព ទាល់តែចៅប្រាប់»។ នេះបើតាមលោក ធី ដែលបានបន្ថែមថា លោកចូលចិត្តតាមដានព័ត៌មានតាមទូរស័ព្ទ ជាពិសេសព័ត៌មានសង្គមទាន់ហេតុការណ៍ ដូចជាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ អគ្គិភ័យ និងវិវាទដីធ្លីជាដើម។ លោក នួន ដា ក៏បានផ្លាស់ប្ដូរទម្លាប់ពីការស្តាប់វិទ្យុ មកប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទវិញដែរ ។ អង្គុយលើខឿនសួនច្បារ ខាងមុខព្រះបរមរាជវាំង ដោយបង់ករកូនកន្សែងពោះគោ អ្នកខេត្តស្វាយរៀង វ័យ ៥៦ឆ្នាំរូបនេះ ចូលចិត្តមើលព័ត៌មានទូទៅទាំងអស់ ដើម្បីបានដឹងពីស្ថានការណ៍ និងការអភិវឌ្ឍសង្គម។ លោក នួន ដា មានវ័យ៥៦ឆ្នាំ ជាពលរដ្ឋរស់នៅខេត្តស្វាយរៀង តែយ៉ាងណាទាំងលោក នួន ដា និងលោក លេង ធី ក៏បង្ហាញពីក្តីបារម្ភចំពោះភាពសម្បូរបែប លើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយតាមទូរសព្ទនាពេលបច្ចុប្បន្ន ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សចាស់ ចេះប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទនៅមានកម្រិត ប្រឈមនឹងការទទួលបានព័ត៌មានមិនពិត។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក លេង ធី បានបន្ថែមថា ការផលិតមាតិកា ឬវីដេអូ ដើម្បីធ្វើជាអាជីវកម្មផ្សព្វផ្សាយតាមបណ្ដាញសង្គមក្នុងទូរសព្ទដៃ ក៏កាន់តែកើនឡើង ខណៈចំណេះដឹងអ្នកប្រើប្រាស់នៅមានកម្រិត ។ ជាពិសេសអ្នកផលិតមាតិកាផ្សព្វផ្សាយក្នុងបណ្តាញសង្គម មានក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈតិចតួចនៅឡើយ។ បុរសវ័យចំណាស់រូបនេះលើកឡើងដូច្នេះ៖ « ពេលខ្លះរឿងតែបន្តិចបន្តួចទេ តែអ្នកផ្សព្វផ្សាយមួយចំនួន ផ្សាយផ្ទាល់ កាត់ត ដូររូបភាព ផ្សព្វផ្សាយពីភាពអាក្រក់ ហើយរឿងតូចពង្រីកទៅជារឿងធំ លើសពីវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន»។ លោក នួន ដា ទទូចឱ្យអ្នកផលិតមាតិកាក្នុងបណ្តាញសង្គម ផ្សព្វផ្សាយអ្វីដែលជាការពិតជាក់ស្តែង ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់អ្នកតាមដាន គ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ។ « អ្នកផ្សព្វផ្សាយតាមទូរស័ព្ទមួយចំនួន ចង់បានការគាំទ្រច្រើន ដើម្បីអាជីវកម្មរបស់ខ្លួនបំប៉ោងរឿងតូចទៅជារឿងធំ កាត់តរូបភាព សរសេរបញ្ចេញបញ្ចូលនាំឱ្យមានការយល់ច្រឡំ»។ នេះជាការយល់ឃើញរបស់លោក នួន ដា ដែលបានបន្ថែមថា ការផ្សព្វផ្សាយដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការបញ្រ្ជាបចំណេះដឹង ភាពជាគំរូល្អ ការលើកទឹកចិត្ត ជាពិសេសជួយផ្លាស់ប្តូរសង្គមឱ្យវិវឌ្ឍន៍ទៅមុខ។ និយាយដល់ត្រង់ចំណុចនេះ បុរសចំណាស់ទាំងពីររូប ក៏បានប្រៀបធៀបការផ្សព្វផ្សាយរវាងវិទ្យុ និងបណ្ដាញសង្គមតាមទូរស័ព្ទដៃថា ទោះបីជាទូរស័ព្ទទំនើបអាចមើលឃើញរូបភាព និងស្តាប់សំឡេងបានពិតមែន ប៉ុន្តែរាល់ការផ្សាយមិនប្រាដកថា ជាការពិតទាំងអស់ឡើយ ដែលផ្ទុយពីវិទ្យុ មានភាពសុក្រឹត និងការពិតភាគច្រើន ក្នុងការផ្សាយ៕	ដោយ៖ តុប វណ្ណារ៉ា
ក្នុងរបាយការណ៍ប្រចាំស្តីពីវិសមភាព ដែលត្រូវបានបញ្ចេញ នៅមុនពេលវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកក្នុងទីក្រុង Davos ប្រទេសស្វីស អង្គការ Oxfam បានរកឃើញថា មហាសេដ្ឋី ២ ១៥៣នាក់ របស់ពិភពលោក មានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនជាងមនុស្ស ៤,៦ពាន់លាននាក់។ ហើយកំពូលអ្នកមាន ត្រឹម១ភាគរយប៉ុណ្ណោះ មានទ្រព្យធនជាង២ដងលើសមនុស្ស ៦,៩ពាន់លាននាក់ ។ របាយការណ៍ដែលមានចំណងជើងថា «ដល់ពេលត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ (Time to Care)» បានរកឃើញទៀតថា បុរសជាមហាសេដ្ឋី ២២ នាក់ មានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនជាងស្ត្រីទាំងអស់ក្នុងទ្វីបអាហ្វ្រិក។ បើតាមអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្ត្រីនៅអាហ្វ្រិក មានចំនួន ៣២៦លាននាក់ ដែលមានអាយុ ២០ ឆ្នាំ ឡើងទៅ។ ទន្ទឹមនេះ Oxfam ប៉ាន់ស្មានថា តម្លៃនៃការងារថែទាំដែលស្ត្រីចាប់ពីអាយុ១៥ឆ្នាំឡើង ធ្វើហើយមិនទទួលបានប្រាក់ គឺស្មើនឹង ១០,៨ ទ្រីលានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ របាយការណ៍កម្រាស់ ៦៣ទំព័រនេះ លើកឡើងថា មេដឹកនាំពិភពលោកនានា មិនទាន់ដាក់ចេញដំណោះស្រាយគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីកាត់បន្ថយគម្លាតរវាងអ្នកមាននិងអ្នកក្រ។ សម្រាប់ឆ្នាំ ២០១៩ ពួកគេ ផ្តោតសំខាន់លើគោលនយោបាយណាដែលអនុញ្ញាតឲ្យបុរសក្តោបក្ដាប់តំណែងកំពូលទាំងក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលនិងអាជីវកម្ម។ ក្រៅពីលើកឡើងពីបញ្ហា Oxfam នេះ ក៏ស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលប្រទេសនានាអនុវត្តគោលនយោបាយ ដែលជួយបន្ធូរបន្ថយបន្ទុកលើស្ត្រី ដែលផ្តល់ការថែទាំលើកុមារ និងមនុស្សចាស់ជរា ដោយមិនយកកំរៃ ឬបានតិចតួចបំផុត។ ត្រង់ចំណុចនេះ Oxfam ចង់ឲ្យមានការដំឡើងពន្ធខ្ពស់លើអ្នកមានទ្រព្យ ហើយយកលុយពន្ធទាំងនោះទៅប្រើប្រាស់លើការថែទាំងសុខភាព អប់រំ និងកុមារ។ រដ្ឋាភិបាល ក៏គួរព្យាយាមកំណត់ឥទ្ធិពលរបស់ក្រុមហ៊ុននិងពួកអ្នកមានលុយផងដែរ៕	វិសមភាពសាកល គឺឆ្ងាយដាច់កន្ទុយភ្នែក។ បញ្ហានេះ កើតឡើងព្រោះតែប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចមានភាពលំអៀង ដែលមិនរាប់បញ្ចូលស្ត្រីមួយផ្នែកធំ ខណៈអនុញ្ញាតឲ្យពួកមហាសេដ្ឋីទាញយកទ្រព្យធនច្រើនសម្បើមតាមវិធីដែលជួយសង្គមបានតិចតួចបំផុត។ អង្គការ Oxfam បញ្ជាក់បែបនេះក្នុងរបាយការណ៍ខ្លួននៅថ្ងៃ ២០ មករា ឆ្នាំ២០២០។
ការផ្ដល់អំណោយនេះផងដែរ យើងបានចុះទៅដល់សាលាបឋមសិក្សាចំនួនពីរ គឺសាលាបឋមសិក្សាកំពង់បាចិន ដែលមានសិស្សចំនួន ១៦២នាក់ (ស្រី ៨៥នាក់) និងសាលាបឋមសិក្សាដំណាក់កកោះ ដែលមានសិស្សចំនួន ១០០នាក់ (ស្រី ៥១នាក់) ដោយសាលាទាំងពីរនេះមានទីតាំងស្ថិតក្នុងស្រុកកំពង់លែង ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ លោក លូខាស ម៉ូរ៉ូ ប្រធាននាយកផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងប្រធានគណៈកម្មាធិការ CSR នៃគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ បានមានប្រសាសន៍ថា ទស្សនៈវិស័យរយៈពេលវែងរបស់ អេ អឹម ខេ គឺដើម្បីសង្គមកម្ពុជា ដែលប្រជាពលរដ្ឋទំាងឡាយមានឱកាសគ្រប់គ្រាន់ និងស្មើភាពគ្នាក្នុងសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម ដើម្បីលើកកម្ពស់កម្រិតជីវភាពរស់នៅ និងកន្លែងដែលពួកគេអាចចូលរួមចំណែកប្រកបដោយផលិតភាពឆ្ពោះទៅរកការអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិទាំងមូល។ ជាការពិតណាស់ការអប់រំគឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ហើយ អេ អឹម ខេ ពិតជាសប្បាយរីករាយក្នុងការផ្តល់ និងចូលរួមចំណែកបន្តិចបន្តួច ប៉ុន្តែមានអត្ថន័យក្នុងការគាំទ្រដល់សិស្សានុសិស្សក្នុងស្រុកកំពង់លែង"។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា អេ អឹម ខេ មិនត្រឹមតែជួយដល់វិស័យអប់រំប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងសកម្មភាពសង្គមផ្សេងៗ រួមទាំងវិស័យសុខាភិបាល បរិស្ថាន និងសុវត្ថិភាពសាធារណៈផងដែរ។ អេ អឹម ខេ មានវិសាលភាពប្រតិបត្តិការ ១០០ភាគរយ នៃចំនួនស្រុកសរុបនៃប្រទេសកម្ពុជា ហើយយើងប្ដេជ្ញាចិត្តនឹងបង្កើនលទ្ធផលជាវិជ្ជមានដល់សហគមន៍ដែលយើងប្រតិបត្តិការ។ អំពីគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ គឺជាគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុឈានមុខគេក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលផ្តល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ និងសម្បូរបែប ដល់អតិថិជនគ្រប់រូប និងគ្រួសារដែលមានចំណូលទាប ដើម្បីជួយសម្រេចបំណងប្រាថ្នាផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងជីវភាព ដែលពួកគាត់ចង់បាន។ អេ អឹម ខេ បានបង្កើតឡើងជាង ២០ឆ្នាំមកហើយ ដោយមានប្រតិបត្តិការនៅគ្រប់ខេត្ត និងស្រុកក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងនោះមានសាខាជាង ១៥១កន្លែង និងភ្នាក់ងារប្រមាណ ៦,០០០ កន្លែង។ អេ អឹម ខេ ផ្តល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុជាច្រើនប្រភេទ រួមមានកម្ចី ប្រាក់បញ្ញើ និងសេវាប្រតិបត្តិការ/ការទូទាត់ប្រចាំថ្ងៃ។ បេសកកម្មរបស់ អេ អឹម ខេ គឺផ្ដល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយទំនួលខុស ត្រូវ និងសម្បូរបែប ដល់អតិថិជនគ្រប់រូប ជាពិសេស ស្រ្តីនិងគ្រួសារដែលមានចំណូលទាប ដើម្បីជួយសម្រេចបំណងប្រាថ្នាផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងជីវភាព ដែលពួកគាត់ចង់បាន។	កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ ភីអិលស៊ី បានចែកសម្ភារៈសិក្សាដល់សិស្សានុសិស្ស ដែលខ្វះខាតចំនួន ២៦២នាក់ មកពីសាលាបឋមសិក្សាចំនួនពីរ ក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ អំណោយទាំងនោះរួមមាន កាតាប សម្ភារៈសិក្សា ផលិតផលថែទាំមាត់ធ្មេញ និងសៀវភៅពុម្ពសម្រាប់បណ្ណាល័យ។ កម្មវិធីនេះក៏មានការចូលរួមដោយថ្នាក់ដឹកនាំ ក៏ដូចជាបុគ្គលិករបស់ អេ អឹម ខេ។
តាមរយៈគណនីហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន លោកអភិបាលខេត្ត អំពាវនាវថា៖«សូមពុកម៉ែមាមីងបងប្អូនដែលមានភូមិពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ប្រញាប់រើអីវ៉ាន់ឡើងដាក់លើទីទួលសុវត្ថិភាពឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ជាងនេះទៅទៀត ត្រូវត្រួតពិនិត្យទៅលើចាស់ជរា កុមារដែលងាយរងផលប៉ះពាល់មុនគេ»។ លោក វ៉ី សំណាង ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ តាមទូរស័ព្ទបន្ថែមថា រដ្ឋបាលខេត្ត បានត្រៀមកម្លាំងរួចជាស្រេចក្នុងការជម្លៀសប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមតំបន់រងគ្រោះនីមួយៗ និងបានស្នើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ពិសេសកុមារនិងមនុស្សចាស់។ លោក បន្តថា ទឹកដែលនឹងធ្វើឲ្យមានជំនន់ក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានហូរមកពីតំបន់ភ្នំ៕	លោក វ៉ី សំណាង អភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ ជូនដំណឹងបន្ទាន់លើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកថា នៅម៉ោង ៤រសៀលថ្ងៃទី១៤ ខែតុលានេះ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ នឹងមានទឹកជំនន់កើតឡើង នៅចំណុចភូមិរលោង ព្រៃស្លឹក កាហែង ភូមិកាប់ទូក ភូមិភ្នំដី ភូមិថ្មីភូមិ ក្រវៀន ព្រៃបេង តាំងក្រូច សំពៅ ជាដើម ហើយជាពិសេសនៅក្នុងក្រុងច្បារមនទាំងមូល និងមួយផ្នែកនៃស្រុកសំរោងទង។
អយស្ទើរផ្ទុកទៅដោយជីវជាតិជាច្រើន ជាពិសេសសម្បូរទៅដោយវីតាមីន និងជាតិរ៉ែដូចខាងក្រោមនេះ៖ វីតាមីន B12 ជីវជាតិមួយនេះសំខាន់ណាស់សម្រាប់ថែរក្សាប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ ការរំលាយអាហារ និងបង្កើតកោសិកាគ្រាប់ឈាម។ សម្រាប់មនុស្សភាគច្រើន ជាពិសេសចាស់ៗ គឺមិនសូវមានវីតាមីននេះគ្រប់គ្រាន់ឡើយ។ ជាតិស័ង្គសី ជាតិរ៉ែមួយនេះដើរតួនាទីសំខាន់ណាស់សម្រាប់សុខភាពប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ ការរំលាយអាហារ និងការលូតលាស់របស់កោសិកា។ ត្រឹមតែការញ៉ាំអយស្ទើរ ១០០ក្រាម ក៏អាចផ្តល់នូវជីវជាតិមួយនេះរហូតដល់ ៦០០ភាគរយនៃតម្រូវការប្រចាំថ្ងៃដែរ។ សេឡេញ៉ូម ជាតិរ៉ែមួយនេះជួយថែរក្សាមុខងាររបស់ក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត និងការរំលាយអាហារ។ វាក៏ដើរតួនាទីជាអង់ទីអុកស៊ីដង់ដ៏ខ្លាំងក្លាមួយ ក្នុងការជួយបង្ការភាពខូចខាតរបស់កោសិកាដែលបង្កឡើងដោយរ៉ាឌីកាលសេរីដែរ។ វីតាមីន D វីតាមីនមួយនេះសំខាន់សម្រាប់សុខភាពប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ ការលូតលាស់របស់កោសិកា និងសុខភាពឆ្អឹង។ មនុស្សភាគច្រើនខ្វះវីតាមីនមួយនេះ ជាពិសេសអ្នកដែលរស់នៅក្នុងអាកាសធាតុត្រជាក់តៗតែម្តង។ ជាតិដែក រាងកាយមនុស្សយើងត្រូវការជាតិដែកដើម្បីបង្កើតជាអេម៉ូក្លូប៊ីន និងMyoglobin ជាប្រូតេអ៊ីនដែលដឹកនាំអុកស៊ីសែនដើម្បីចិញ្ចឹមរាងកាយ។ មនុស្សភាគច្រើនមិនទទួលបានជាតិដែលគ្រប់គ្រាន់ពីរបបអាហារឡើយ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	អយស្ទើរគឺជាប្រភេទងាវសមុទ្រមួយប្រភេទដែលរស់នៅក្នុងទឹកសមុទ្រជ្រៅៗ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រៅពីមានឱជារសឆ្ងាញ់ វាក៏មានប្រយោជន៍ច្រើនចំពោះសុខភាពមនុស្សយើងដែរ។
នាការប្រកួតកីឡាហែលទឹកឆ្លងទន្លេ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៨ កីឡាករ លឹម កែវឧត្តម មកពីក្លិបក្រសួងមហាផ្ទៃបានគ្រងជើងឯកលើវិញ្ញាសាហែលចម្ងាយ៨០០ម៉ែត្រផ្នែកបុរស ក្រោយហែលទៅវិញទៅមកក្នុងថេរវេលា ៩:៣៦.១៩នាទី។ រីឯកីឡាករ ហែម ប៉ុច មកពីក្លិបព្រឹទ្ធាចារ្យហែមថុន ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ ជាមួយថេរវេលា ៩:៥១.២៣នាទី ខណៈកីឡាករ ភិន រដ្ឋា មកពីក្លិបជ្រោយចង្វារ ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ ក្រោយប្រើពេល១០:១៥.៨១នាទី។ នាការប្រកួតកីឡាហែលទឹកឆ្លងទន្លេចម្ងាយ៨០០ម៉ែត្រនេះដែរ កីឡាការិនីក្រសួងមហាផ្ទៃ សុខ វរល័ក្ខណ៍ គ្រងតំណែងជើងឯកក្រោយប្រើពេល ១១:០៤.២៧នាទី។ ចំណែកកីឡាការិនី ឆោម ស្រីវល័ក្ខណ៍ មកពីក្លិបព្រឹទ្ធាចារ្យថែមថុនទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ក្រោយប្រើពេល ១១:០៩.០៤នាទី និងកីឡាការិនីក្រសួងមហាផ្ទៃ សាន បុប្ផា បញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ក្រោយប្រើពេល ១១:៤២.៥៤នាទី។ ការប្រកួតកីឡាហែលទឹកឆ្លងទន្លេ ដើម្បីអបអរពិធីបុណ្យទន្លេលើកទី៤នៅក្រុងតាខ្មៅ ខេត្តកណ្តាលមានកីឡាករកីឡាការិនីចំនួន១៦រូបចូលរួម ដោយវិញ្ញាសានីមួយៗមានអត្តពលិក៨រូប។ ពិធីបុណ្យទន្លេនៅឆ្នាំនេះ ធ្វើឡើងរយៈពេល៣ថ្ងៃចាប់ពីថ្ងៃទី៩-១១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៨៕	កីឡាករ លឹម កែវឧត្តម និងកីឡាការិនី សុខ វរល័ក្ខណ៍ មកពីក្លិបក្រសួងមហាផ្ទៃសុទ្ធតែបានបង្ហាញភាពខ្លាំងរៀងៗខ្លួនតាមរយៈការគ្រងជើងឯកវិញ្ញាសាហែលឆ្លងទន្លេ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍បុណ្យទន្លេលើកទី៤នៅក្រុងតាខ្មៅ ខេត្តកណ្តាល។ ក្នុងនោះកីឡាករ លឹម កែវឧត្តម គ្រងជើងឯកវិញ្ញាសាផ្នែកបុរស និងកីឡាការិនី សុខ វរល័ក្ខណ៍ ផ្នែកនារី។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញទស្សនាកិច្ចសម្ភាសរវាង នាយ យ៉ាន នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងលោក ស្រ៊ាង អភិរក្ស ដូចតទៅ៖ សូមជម្រាបថា ពីសេរី Mark I ដល់សេរីចុងក្រោយ Mark IV ROLLS-ROYCE បានផលិតរថយន្ដប្រភេទ Silverទាំងម៉ូឌែល Spur និងម៉ូឌែល Spirit ដែលស្រដៀងគ្នា ចំនួន ១៩,៣៤០គ្រឿង ដោយចាប់ផ្ដើមពីឆ្នាំ១៩៨០ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៨។ សេរី Mark II បានផលិតចំនួន ២,៨៦៦គ្រឿង ពីឆ្នាំ១៩៨៩ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៣។ ក្នុងនោះមាន Spur Mark II មាន១,៦៥៨គ្រឿង។ ចំនួនទាំងអស់នេះ វាតិចណាស់។ ព្រោះតែតម្លៃថ្លៃ ROLLS-ROYCE មិនលក់ច្រើនទេ។ ហើយមានរោងចក្រតែមួយប៉ុណ្ណោះ ដែលស្ថិតនៅប្រទេសអង់គ្លេស។ ក្នុងមួយថ្ងៃ រោងចក្រនោះផលិតរថយន្ដបាន ១៥គ្រឿង យ៉ាងច្រើនបំផុត។ ម៉ូឌែល Spur ខុសពីម៉ូឌែល Spirit ត្រង់ថាវាវែងជាង ៦៨ មីលីម៉ែត្រ។ ROLLS-ROYCE Silver Spur មានបណ្ដោយត្រឹម ៥,៣៣៨ មីលីម៉ែត្រ។ គួរកំណត់ថាឡាន ROLLS-ROYCE Silver Spur មានម៉ាស៊ីនកំដៅក្នុងកៅអី! ហើយវាបំពាក់ម៉ាស៊ីនដែលខ្លាំង (V8) ដោយសារតែរថយន្ដនេះធ្ងន់ណាស់ : ២៥៨៥គីឡូក្រាម (២តោនកន្លះ)។ ពីមុនទូទាំងប្រទេសមានរថយន្ដ ROLLS-ROYCE បុរាណតែមួយគ្រឿងគត់! គឺជាកម្មសិទ្ធរបស់សណ្ឋាគារ វិរតន៍ នៅទីក្រុងសៀមរាប ហើយគឺជាប្រភេទ Silver ម៉ូឌែល Shadow ដែលត្រូវបានផលិតនាឆ្នាំ១៩៧៦។ ប៉ុន្តែមកដល់ពេលនេះមានយ៉ាងហោច ២គ្រឿង នៅក្រុងសៀមរាប និង២គ្រឿង នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ ម៉ាករថយន្ដអង់គ្លេស ROLLS-ROYCE មានតែឡានតម្លៃថ្លៃណាស់ប៉ុណ្ណោះ។ ម៉ូឌែលថោកជាងគេមានតម្លៃចាប់ពី ១ ១៦៦ ០០០ ០០០ ៛ ហើយម៉ូឌែលថ្លៃជាងគេមានតម្លៃចាប់ពី ២ ១៦២ ០០០ 000 ៛។ ROLLS-ROYCE មានហាងលក់មួយកន្លែងនៅប្រទេសកម្ពុជា តាំងពី ឆ្នាំ២០១៥។ រហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ មានរថយន្ដម៉ាក ROLLS-ROYCE ទំនើប ៨០គ្រឿង នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ ក្រុមហ៊ុន ROLLS-ROYCE ត្រូវបានបង្កើតឆ្នាំ១៩០៦។ ក្រៅពីរថយន្ដ ក្រុមហ៊ុននេះ ក៏ផលិតម៉ាស៊ីនសម្រាប់យន្ដហោះដែរ។ តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៨ ROLLS-ROYCE ជាកម្មសិទ្ធិ របស់ក្រុមអាឡឺម៉ង់ BMW ។ អត្ថបទទាក់ទង សណ្ឋាគារមួយនៅសៀមរាប យក Rolls-Royce ផលិតឆ្នាំ១៩៧៦ សម្រាប់ដឹកភ្ញៀវទៅ-មកព្រលានយន្តហោះ	យានដ្ឋាន Electric Motors Club កំពុងជួសជុលរថយន្ដបុរាណមួយដ៏ថ្លៃណាស់។ គឺជាឡានម៉ាក ROLLS-ROYCE ប្រភេទ Silver ម៉ូឌែល Spur សេរី Mark II ផលិតឆ្នាំ១៩៨៩។ មិនមែនតែតម្លៃរថយន្តនោះទេដែលថ្លៃ តម្លៃជួសជុលក៏ថ្លៃដែរ។ លោក ស្រ៊ាង អភិរក្ស ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងបណ្តាញសង្គមរបស់យានដ្ឋាន EMC ពន្យល់ថា មូលហេតុដែលតម្លៃជួលជុលរថយន្ត ROLLS-ROYCEថ្លៃ គឺដោយសារតែការចំណាយពេលដោះដូរគ្រឿងបន្លាស់យូរ និងគ្រឿងបន្លាស់ក៏មានតម្លៃថ្លៃ។ សូមជម្រាបថា រថយន្ត ROLLS-ROYCE ប្រភេទ Silve ម៉ូដែលSpur Mark II មានតែ ១,៦៥៨ គ្រឿងប៉ុណ្ណោះទូទាំងពិភពលោក។
«ក្នុងនាមយើងជាកូនខ្មែរមួយរូប និងមានសក្កានុពល ដែលមានអ្នកគាំទ្រដ៏ច្រើនលាននាក់[] គឺខ្ញុំចង់បំផុស និងជម្រាបជូនដល់ពុកម៉ែ បងប្អូន ឱ្យយល់ដឹងពីចំណេះដឹងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ដែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀល[]»។ តារាចម្រៀង មាស សុខសោភា បានរៀបរាប់បែបនេះ មកកាន់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ(ThmeyThmey) ក្នុងកម្មវិធីផ្សព្វផ្សាយស្តីពី«ប្រាក់រៀល និងប្រព័ន្ធបាគង»ក្នុងបរិវេណផ្សារទំនើប K Mall នាថ្ងៃទី២៤មីនា ។ មិនត្រឹមតែចូលរួមផ្សព្វផ្សាយពីសារៈប្រយោជន៍នៃការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលប៉ុណ្ណោះទេ តែតារាចម្រៀងឈានមុខនៅកម្ពុជារូបនេះ ក៏បានផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថរបស់ខ្លួន ក្នុងការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀល កាន់ច្រើនជាងប្រាក់ដុល្លារ នៅក្នុងសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ ផងដែរ។ បើតាមតារាចម្រៀង មាស សុខសោភា ការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀល គឺមានភាពងាយស្រួលមែនទែន ក្នុងការដោះដូរជាមួយថ្លៃទំនិញ និងសេវាកម្មនានា។ លើសពីនេះ ការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀល គឺជាការរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការលើកតម្កើងជាតិ។ តារាចម្រៀង មាស សុខសោភា បានរៀបរាប់បន្ថែមយ៉ាងដូច្នេះ៖ « នៅពេលដែលខ្ញុំហុចលុយឱ្យទៅនរណាម្នាក់ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថា គឺមានតម្លៃដែលយើងមានអត្តសញ្ញាណមួយច្បាស់លាស់! យើងមានប្រទេសមួយច្បាស់លាស់! យើងមានប្រាក់រៀលច្បាស់លាស់»។ ស្របពេលជាមួយគ្នា តារាចម្រៀងរូបនេះ ក៏បានអំពាវឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរនៅទូទាំងប្រទេស សូមចូលរួមប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលឱ្យកាន់តែកាន់ទូលំទូលាយ ដើម្បីភាពរឹងមាំនៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ៕	«ប្រាក់រៀល» តំណាងឱ្យអត្តសញ្ញាណជាតិ និងឯករាជ្យភាពនៃសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។ ដើម្បីឱ្យការប្រើប្រាស់រូបិយវត្ថុ កាន់តែមានកំណើនពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ តារាចម្រៀង មាស សុខសោភា បានប្តេជ្ញាចិត្តចូលរួមយ៉ាងពេញទំហឹង ជាមួយធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយ និងលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់«ប្រាក់រៀល»ដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ។
ទី១ ពាក្យ «ប្រមាទ» ជានាមសព្ទមានន័យថា ការភ្លេចស្មារតី, ធ្វេសស្មារតី, សេចក្តីប្រហែស, ការប្រហែសធ្វេស។ បើជាកិរិយាសព្ទ គឺភ្លេច, ធ្វេស, ប្រហែស ស្មារតី។ ឧទាហរណ៍៖ ជនណាប្រមាទ ជននោះទុកដូចជាបុគ្គលស្លាប់ គឺស្លាប់ប្រយោជន៍ក្នុងលោកនេះនឹងក្នុងបរលោក។ ទី២ ពាក្យ «ប្រមាថ» ជានាមសព្ទមានន័យថា ការបៀតបៀនគេ, ការញាំញីគេ, ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញឲ្យគេលំបាក, ការមើលងាយគេ។ ឧទាហរណ៍៖ មនុស្សប្រមាថសត្វ គឺមនុស្សបៀតបៀនសត្វ, មនុស្សប្រមាថចាស់ គឺមនុស្សមើលងាយចាស់។ ល៕	មនុស្សភាគច្រើនមិនដែលដឹងថាពាក្យ «ប្រមាទ» និង «ប្រមាថ» នេះប្រើខុសគ្នា និងមានអត្ថន័យខុសគ្នាយ៉ាងដូចម្តេចនោះទេ។ វចនានុក្រមខ្មែររបស់សម្តេច ជួន ណាត បានពន្យល់ពីអត្ថន័យ និងការប្រើប្រាស់ខុសគ្នាដូចខាងក្រោម ៖
ការប្រកួតរវាងជើងខ្លាំងប្រចាំក្រុម Cambodian Top Team (CTT) ទល់នឹងកំពូលកីឡាករប្រដាល់ថៃលើកនេះ នឹងធ្វើឲ្យសង្វៀន ONE: WARRIOR DREAM ដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៧ ខែវិច្ឆិកា នាពហុកីឡដ្ឋាន Istora ក្នុវរដ្ឋធានីហ្សាការតា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីកាន់តែកក្រើកថែមទៀត។ ជើងឯកកម្ពុជា សុខ ធី កំពុងត្រៀមកន្តាប់ដៃសងសឹកគូប្រកួតមកពីប្រទេសថៃ Lerdsilaដែលធ្លាប់បានឈ្នះពិន្ទុលើខ្លួនយ៉ាងចម្រូងចម្រាស់លើការប្រើស្នៀតឈររបស់គេ ក្នុងការប្រកួតកាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨កន្លងទៅហើយជើងខ្លាំងទាំងពីរនេះនឹងជម្រះបញ្ជីគ្នាលើសង្វៀនក្បាច់គុនមួយថៃ ONE Super Series ឆាប់ៗនេះ។ លោក Chatri Sityodtong នាយកប្រតិបត្តិនៃស្ថាប័ន ONE Championship បានកោតសរសើរដល់គូប្រកួតទាំងពីរក្រោយកាលប្រកួតកន្លងមក ហើយបានផ្តល់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តចំនួន ៥០០០ដុល្លារដល់សុខ ធី ដោយសារមើលឃើញថាកីឡាករកម្ពុជារូបនេះ មានទេពកោសល្យខ្លាំងក្នុងការប្រកួត ហើយពិបាកនឹងដាក់ពិន្ទុ និងសន្យារៀបចំការប្រកួតម្តងទៀតដោស្វ័យប្រវត្តិ»។ បច្ចុប្បន្ននេះ សុខ ធី កំពុងហ្វឹកហាត់យ៉ាងស្វិតស្វាញនៅក្លិប CTT ជាមួយលោក ហ៊ុន ចាន់រាជ ដ៏ដូចជាលោកគ្រូគុនខ្មែរដ៏ល្បីល្បាញ សាន សៅយ៉ាន់ ដើម្បីឡើងសង្វៀនម្តងទៀត។ លោក ហ៊ុន ចាន់រាជ លើកឡើងថា៖ «អ្នកគាំទ្រជាច្រើនចង់ឃើញគាត់ប្រកួតព្រោះគាត់មានឈ្មោះល្បីនៅប្រទេសថៃហើយកំពុងលេចធ្លោនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាអញ្ចឹងហើយយើងក៏សម្រេចចិត្តឲ្យគាត់ប្រកួតក្នុងសង្វៀនអន្តជាតិដូចជា ONE Championship តែម្តងទៅ។ គាត់ប្រហែលជាអ្នកប្រយុទ្ធខ្មែរតែម្នាក់គត់ដែលអាចក្លាយជាជើងឯកក្បាច់គុនមួយថៃពិភពលោកបាន»។ សុខ ធី ទើបតែមានអាយុ ២០ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែមានបទពិសោធន៍លើសង្វៀនជាង ១០០ការប្រកួតរួចមកហើយ។ ហើយលើកនេះខ្លួនមានទំនុកចិត្តខ្ពស់ថា ខ្លួនមានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការវាយយកខ្សែក្រវ៉ាត់សម្រាប់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានិងអាចមានកំណត់ត្រាក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រលើទឹកដីកំណើតរបស់គាត់បាន៕ អត្ថបទ៖ Matias Andre	អ្នកប្រដាល់គុនខ្មែរ សុខ ធី នឹងឡើងប្រកួតសងសឹកជាមួយកំពូលជើងឯកមួយថៃពិភពលោក កីឡាករ Lerdsila របស់ក្លិប Phuket Top Team លើសង្វៀន ONE Super Series ។
កំណាព្យមានតម្លៃ, មានសារៈប្រយោជន៍ និងមានឥទ្ធិពលលើអារម្មណ៍មហាជនខ្លាំងណាស់។ នេះ គឺជាការកត់សម្គាល់របស់លោក ជ័យ ចាប អ្នកជំនាញជាន់ខ្ពស់ផ្នែកតាក់តែងកំណាព្យនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីព្រឹកមិញ។ លោក ជ័យ ចាប ដែលមានឈ្មោះក្នុងសំណេរកំណាព្យថា«ចាប ពូក» បានបញ្ជាក់នៅចំពោះមុខក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានថា៖«បើនិយាយទៅកាន់មហាជន, ចំរៀង និងកំណាព្យមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងការនិយាយ២ ឬម៉ោងទៅទៀត»។ តើកំណាព្យគួរត្រូវបានអភិរក្សឬយ៉ាងណា? នេះ គឺជាសំណួរដែលលោក ជ័យ ចាប ឆ្លើយដោយខ្លួនឯងថា គួរបំផុសចលនា ឬចរន្តគាំទ្រកំណាព្យឡើងវិញ។ លោក ជ័យ ចាប សង្កេតឃើញថា បុគ្គលមួយចំនួនបានព្យាយាមសរសេរកំណាព្យនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន បើទោះបីជាកំណាព្យនោះ មិនទាន់ត្រូវបានសរសេរតាមក្បួនខ្នាតពិតប្រាកដក៏ដោយក្តី។ លោក ជ័យ ចាប បន្តថា៖«សញ្ញានេះ គឺជាស្មារតីល្អ ជាចរន្តមួយល្អហើយ។ ដូច្នេះ គួរព្យាយាមជំរុញចរន្តនេះបន្ថែមទៀត»។ បន្ថែមពីលើតម្លៃ និងសារៈប្រយោជន៍នៃកំណាព្យ លោក ជា ច័ន្ទបរិបូរណ៍ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងព័ត៌មាន ជំរុញយុវជនឲ្យផ្តល់តម្លៃលើអាជីពកំណាព្យ ឲ្យស្រឡាញ់កំណាព្យ និងឲ្យចូលរួមរក្សាកំណាព្យ។ «យើងមិនអាចឲ្យអ្នកទាំងអស់គ្នាក្លាយជាកវីកំណាព្យទាំងអស់គ្នាបានទេ។ តែយើងជំរុញឲ្យអ្នកទាំងអស់គ្នាស្រឡាញ់ និងចូលរួមគាំទ្រកំណាព្យ»។ នេះ គឺជាការលើកឡើងបន្ថែមរបស់លោក ច័ន្ទបរិបូរណ៍ នៅចំពោះមុខអ្នកសារព័ត៌មាន។ កាលពីប៉ុន្មានសប្តាហ៍មុននេះ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ លោកស្រី អាន ឡឺមែត្រ តំណាងអង្គការយូណេស្កូនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាអត្ថាធិប្បាយថា អាជីពកំណាព្យកំពុងឈានទៅរកការបាត់បង់ ព្រោះ វាមិនមែនជាអាជីពទាន់សម័យ។ ផ្ទុយទៅវិញ អាជីពនេះ មានតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន។ លោកស្រី អាន ឡឺមែត្រ តំណាងអង្គការយូណេស្កូនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានផ្តល់តម្លៃលើអាជីពកំណាព្យយ៉ាងខ្លាំង បើទោះបីជាអាជីពមួយនេះកំពុងប្រឈមនឹងការបាត់បង់ក៏ដោយក្តី។ លោកស្រីបានបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើគេមើលធម្មតា កំណាព្យហាក់បីដូចជាអ្វីមួយដែលគ្មានប្រយោជន៍សម្រាប់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃទេ។ តែផ្ទុយទៅវិញ កំណាព្យ គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសេរីភាព ព្រោះកំណាព្យធ្វើឲ្យអារម្មណ៍រំភើប នាំអារម្មណ៍ឲ្យស្រមៃ នាំអារម្មណ៍ឲ្យទៅកន្លែងផ្សេង។ ជួនកាល កំណាព្យបង្ហាញពីសោភ័ណចក្ខុ និងសោភ័ណអក្សសិល្ប៍។ នៅក្នុងសោភ័ណអក្សសិល្ប៍ គឺមានកំណាព្យ។ សម្រាប់លោកស្រី អាន ឡឺមែត្រ, កំណាព្យ គឺជាចំណងចងបេះដូងនៃមនុស្សជាតិតាមរយៈអារម្មណ៍ ពោល គឺមិនមែនតាមរយៈបញ្ញាទេ។ កំណាព្យ គឺជាចំណងចងភ្ជាប់រវាងមនុស្សជាតិ ព្រោះ កំណាព្យផ្តល់សោភ័ណផ្នែកអារម្មណ៍ បង្ហាញមនោសញ្ចេតនា។ល។ ដោយមើលឃើញពីសារៈសំខាន់នៃអាជីពកំណាព្យ និងដោយចង់អភិរក្សអាជីព ដែលជិតបាត់បង់នេះផង, លោក James ZEMKE អគ្គនាយកនៃក្រុមហ៊ុនរថយន្ត Mercedes-Benz ប្រកាសថា ក្រុមហ៊ុនលោកមានចំណាប់អារម្មណ៍ជួយផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុបោះពុម្ពផ្សព្វផ្សាយសំណេរកំណាព្យថ្មីៗបន្តទៀត។ លោកបានរម្លឹកថា ក្រុមហ៊ុនរបស់លោកមានអាយុកាល១៣០ឆ្នាំ តែកំណាព្យមានអាយុច្រើនជាងនេះឆ្ងាយណាស់។ ដូច្នេះ គួរកុំបណ្តែតបណ្តោយឲ្យអាជីពនេះបាត់បង់។ លោក James បន្តទៀតថា ក្រុមហ៊ុនលោកមិនមែនគ្រាន់តែផលិតរថយន្តដើម្បីលក់ប៉ុណ្ណោះទេ។ តែក្រុមហ៊ុនរបស់លោកបាន និងកំពុងរួមចំណែកយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះអាជីពកំណាព្យដែលជាផ្នែកមួយនៃវិស័យអប់រំផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ អាជីពកំណាព្យ គឺជាមុខវិជ្ជាមួយដែលប្រជាជនស្ទើរគ្រប់ប្រទេសមិនសូវផ្តល់តម្លៃទៀតឡើយ។ នៅក្នុងប្រទេសខ្លះ ដូចជាករណីនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ចេះជំនាញកំណាព្យអាចពិបាករកការងារធ្វើ។ អាជីព កំណាព្យនៅកម្ពុជាកំពុងឈានទៅរកការបាត់បង់។ ប្រឈមនឹងបញ្ហានេះ លោក ជា ច័ន្ទបរិបូណ៍ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងព័ត៌មាន និងលោក ជ័យ ចាប សាស្ត្រាចារ្យអក្សសាស្ត្រខ្មែរ, អ្នកជំនាញជាន់ខ្ពស់ ផ្នែកតាក់តែងកំណាព្យ និងជាអតីតរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងអប់រំ សុទ្ធតែបានលើកឡើងពីតម្លៃ និងសារៈសំខាន់អាជីពកំណាព្យនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានស្តីពីការសម្ពោធចេញផ្សាយសៀវភៅកំណាព្យ«ការវិវត្តផ្នត់គំនិតនៅក្នុងសម័យកាលឌីជីថល»នៅក្នុងសង្គមខ្មែរនៅថ្ងៃទីពុធទី១៣ខែធ្នូឆ្នាំ២០១៧នៅ Showroom Mercedes-Benz។
លោកព្រះរាជអាជ្ញារង គុជ គឹមឡុង អ្នកនាំពាក្យអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរស័ព្ទ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ថា ជនជាតិចិនតៃវ៉ាន់ទាំង៤នាក់នោះ ត្រូវបានយកទៅឃុំនៅមណ្ឌមអប់រំកែប្រែ១ (ម១) នៃពន្ធនាគារព្រៃស។ លោក បន្តថា គ្រឿងញៀន ដែលអាជ្ញាធរ ចាប់បាននៅនឹងជនជាតិចិនតៃវ៉ាន់ទាំង៤នាក់នោះ មានទម្ងន់ជាង២តោន តែលោក ពុំបានដឹងថា មានតម្លៃជាទឹកប្រាក់ប៉ុន្មានឡើយ។ មន្ទីរប្រឆាំងគ្រឿងញៀននៃអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ បានបង្ហោះព័ត៌មានថា វត្ថុតាងដែលចាប់បានពីជនជាតិចិនតៃវ៉ាន់ទាំង៤នាក់ រួមមាន គ្រឿងញៀនទម្ងន់ជាង២,១តោន និងសារធាតុគីមីផ្សំប្រមាណ៦រយគីឡូក្រាមទៀត (សរុបចូលគ្នាមានទំហំជាង២,៧តោន) ដោយសរុបជាទឹកប្រាក់ មានតម្លៃប្រមាណ១០លានដុល្លារ។ ជនជាតិចិនតៃវ៉ាន់ទាំង៤នាក់ ត្រូវបានកម្លាំងសមត្ថកិច្ច បង្ក្រាបបាននៅខេត្តព្រះសីហនុផងនិងនៅរាជធានីភ្នំពេញផង ហើយក៏រៀបចំសំណុំរឿងបញ្ជូនទៅសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា។ បើតាមព័ត៌មានពីមន្ទីរប្រឆាំងគ្រឿងញៀន ករណីនេះ គឺជាករណីដឹកជញ្ជូននិងជួញដូរគ្រឿងញៀនឆ្លងដែន ពីប្រទេសឡាវ ឆ្លងកាត់ប្រទេសកម្ពុជា និងបំណងនាំទៅកាន់កោះតៃវ៉ាន់។ មន្ទីរប្រឆាំងគ្រឿងញៀន បានឲ្យដឹងទៀតថា កិច្ចប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀនទ្រង់ទ្រាយធំនេះ គឺមានការបញ្ជាពីនាយឧត្ដនសេនីយ៍ នេត សាវឿន អគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ និងមានការចង្អុលដឹកនាំផ្ទាល់ពីនាយឧត្តមសេនីយ៍ ម៉ក់ ជីតូ អគ្គស្នងការរងនគរបាលជាតិទទួលផែនប្រឆាំងគ្រឿងញៀន។ មន្ទីរប្រឆាំងគ្រឿងញៀន សរសេរលើទំព័រហ្វេសប៊ុកថា៖«ករណីនេះ មន្ទីរប្រឆាំងបទល្មើសគ្រឿងញៀន បន្តស្រាវជ្រាវរកបក្ខពួក ដែលនៅសេសសល់ និងសហការជាមួយសមត្ថកិច្ចនៃប្រទេសពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីស្រាវជ្រាវបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋជនជាមេខ្លោង»។ មន្ទីរប្រឆាំងគ្រឿងញៀន បង្ហាញថា បុរសជនជាតិចិនតៃវ៉ាន់ទាំង៤នាក់នោះ គឺ ឈ្មោះ ចិន ជឺជា (Chen Chih Chieh) ជាអ្នកបញ្ជាការដឹកជញ្ជូន, ឈ្មោះ ចាង ឈិជឺ (Zhan Qi Zhi) ជាអ្នកដឹកជញ្ជូន, ឈ្មោះ យ៉ូវ យ៉ាវជុង (YU Yao Tsung) ជាអ្នកដឹកជញ្ជូន, និង ឈ្មោះ ឈិន ប៉ាវជីន (Chen Pao Jiun) ជាអ្នកដឹកជញ្ជូន។ បើតាមមន្ទីរប្រឆាំងគ្រឿងញៀនដដែល នៅមានបុរសជនជាតិចិនតៃវ៉ាម្នាក់ទៀត ឈ្មោះ វូ ឈីសុន (WU Chi Hsun) តែជនល្មើសរូបនេះ បានកាន់គ្រឿងញៀន ព្យាយាមរត់គេចខ្លួន ដោយលួចសម្រួតតាមបង្កាន់ដៃអគារ ហើយក៏ធ្លាក់បណ្ដាលឲ្យស្លាប់៕	បុរសជនជាតិចិនតៃវ៉ាន់៤នាក់ ត្រូវបានអាជ្ញាធរកម្ពុជា ឃាត់ខ្លួនជាមួយនឹងគ្រឿងញៀន ដែលទម្ងន់ចូលខ្ទង់តោន។ ចៅក្រមស៊ើបសួរនៃសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ចេញបញ្ជាឲ្យកម្លាំងសមត្ថកិច្ច យកពួកគេ ទៅឃុំនៅពន្ធនាគារព្រៃសជាបណ្តោះអាសន្ន កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ ដើម្បីរង់ចាំការកាត់ទោស។
ដែនកោះនូវែលកាលេដូនី ដែលមានចម្ងាយប្រហែល ២ ពាន់គីឡូម៉ែត្រពីភាគខាងកើតនៃអូស្ត្រាលី ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើប្រជាមតិទាមទារឯករាជ្យចំនួនបីក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ១៩៨៨។ ការធ្វើប្រជាមតិពីរដងមុននៅឆ្នាំ២០១៨ និងឆ្នាំ២០២០ មិនផ្ដល់លទ្ធផលល្អសម្រាប់ការផ្ដាច់ខ្លួនឡើយ។ ប្រជាជនមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតជាង១៨ម៉ឺននាក់ដែលរស់នៅលើកោះនេះនៅថ្ងែទី១២ ខែធ្នូខាងមុខនឹងត្រូវសម្រេចចិត្តជាលើកចុងក្រោយ ដោយយកអធិបតេយ្យភាពពេញលេញ និងក្លាយជាឯករាជ្យ ឬបន្តនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំង។ ប៉ុន្តែអ្នកគាំទ្រការប្រកាសឯករាជ្យ កំពុងធ្វើយុទ្ធនាការពហិការប្រជាមតិខាងមុខ ដោយចង់ពន្យារពេលទៅដល់ខែកញ្ញាឆ្នាំក្រោយវិញ ព្រោះការធ្វើយុទ្ធនាការដោយយុត្តិធម៌ នឹងមិនអាចធ្វើទៅខណៈជំងឺកូវីដ-១៩ នៅរាលដាលខ្លាំង។ ការបាត់បង់ទឹកដីនេះ អាចធ្វើឥទ្ធិពលបារាំងនៅឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកថមថយ ស្របពេលក្នុងខែកញ្ញាកន្លងទៅ បារាំងនិងអូស្ត្រាលីដែលជាប្រទេសសំខាន់មួយនៅប៉ាស៊ីហ្វិកដែរ ប៉ះទង្គិចគ្នាលើកិច្ចសន្យាទិញនាវាមុជទឹក។ ការបែកខ្ញែកនាពេលថ្មីៗនេះ ធ្វើឱ្យតួនាទីនិងឥទ្ធិពលចិនកើនឡើងក្នុងតំបន់។ អ្នកវិភាគមួយចំនួនក៏បានលើកការសង្ស័យថា នូវែលកាលេដូនី អាចងាកទៅរកចិនកាន់តែខ្លាំងឡើងក្រោយប្រកាសឯករាជ្យ ដ្បិតចិនជាដៃគូរដ៏សំខាន់ក្នុងឧស្សាហកម្មរុករករ៉ែរបស់កោះនេះ។ ចិនគឺជាអតិថិជនតែមួយគត់ដ៏ធំបំផុតដែលទិញលោហៈ ជាពិសេសសម្រាប់នីកែលរបស់ដែនដីនេះ។ បើតាមអ្នកវិភាគទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិលោក Bastien Vandendyck ការបាត់បង់ការគ្រប់គ្រងនៅនូវែលកាលេដូនីរបស់បារាំង នឹងអនុញ្ញាតឱ្យចិនបង្កើនឥទ្ធិពលខ្លួនជាអចិន្ត្រៃយ៍នៅក្នុងរដ្ឋនេះ។ លោក Vandendyck ក៏ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ថា ប្រទេសផ្សេងទៀតក្នុងតំបន់ដូចជាហ្វ៊ីជី វ៉ានូអាទូ កោះសូឡូម៉ុន និងប៉ាពូអាស៊ីនូវែលហ្គីណេ បានរងឥទ្ធិពលរបស់ចិនរួចទៅហើយ។ គួររំលឹកថា ក្នុងការបោះឆ្នោតប្រជាមតិក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ អ្នកគាំទ្រឱ្យបន្តនៅក្រោយការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំងបានឈ្នះការបោះឆ្នោតជាមួយនឹងសំឡេង៥៦,៧ភាគរយ។ នៅឆ្នាំ ២០២០ ៥៣,៣ភាគរយនៃអ្នកបោះឆ្នោតសរុបបន្តគាំទ្រការគ្រប់គ្រងពីបារាំង។ ប្រជុំកោះនេះបានក្លាយជាទឹកដីរបស់បារាំងតាំងពីឆ្នាំ ១៨៥៣មក៕	នូវែលកាលេដូនី ដែលជាទឹកដីកោះរបស់បារាំងនៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក នឹងរៀបចំការធ្វើប្រជាមតិលើកទីបី និងជាលើកចុងក្រោយស្តីពីការប្រកាសឯករាជ្យភាពពីបារាំង។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ គេក៏ឃើញមានការតវ៉ាឱ្យពន្យារពេលធ្វើប្រជាមតិ ព្រោះទឹកដីកោះមួយនេះកំពុងប្រឈមនឹងការរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩។
បើតាមសមាគមអភិរក្សដំរីខ្មែរអៃរាវត្តា មុននឹងដំរីបាក់ម៉ៃបានស្លាប់ វាមានអាការរាករូសខុសប្លែកធម្មតា រួចហើយវាក៏បានដួលដោយពុំងើបមកវិញ។ ភ្លាមៗនោះ ហ្មដំរី និងម្ចាស់សមាគមអភិរក្សដំរីខ្មែរអៃរាវត្តាក៏បានបញ្ជូនសត្វដំរីនោះទៅស្ថាប័នជំនាញពាក់ព័ន្ធ និងអង្កការជំនាញដំរី ដើម្បីជួយសង្គ្រោះសត្វដំរីនោះ តែជាអកុសលដំរីនោះបានស្លាប់។ ក្រុមការងារសមាគមអភិរក្សដំរីខ្មែអៃរាវត្តាបានប្រាប់ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទដូច្នេះថា៖«មុនពេលវាងាប់ហ្នឹង គេអត់មានឲ្យសញ្ញាដើម្បីឲ្យយើងដឹងថាវាឈឺទេ។ ដល់ពេលព្រឹកយើងក៏ឃើញវាដួល រួចហើយយើងក៏នាំវាទៅពេទ្យ។ ដល់ពេលវាងើបមកវា រាកផង និងក្អួតផង។ យើងព្យួរសេរ៉ូមវាជាង២០ប្លោកដែរ។ វាក៏ស្លាប់នៅម៉ោង១យប់»។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការស្លាប់របស់ដំរីនេះ ខាងសមាគមអភិរក្សដំរីខ្មែរអៃរាវត្តា បានឲ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធចុះធ្វើកោសល្យវិច្ច័យរួចហើយ ដើម្បីរកមូលហេតុពិតប្រាកដដែលបណ្តាលឲ្យដំរីនេះស្លាប់។ «អាជ្ញាធរបានវះយកគ្រឿងក្នុងវា ដើម្បីធ្វើកោសល្យវិច្ច័យរួចហើយ នៅតែរង់ចាំលទ្ធផលពិតប្រាកដថាវាពិតជាស្លាប់ដោយសារជំងឺពិតមែនឬអត់»។ នេះការបញ្ជាក់ពីក្រុមការងារសមាគមអភិរក្សដំរីខ្មែអៃរាវត្តា។ ក្រុមការងារសមាគមអភិរក្សដំរីខ្មែអៃរាវត្តាបានបញ្ជាក់ថា សាកសពរបស់ដំរីនេះ ខាងសមាគមបានយកទៅកប់នៅសមាគមអភិរក្សដំរីខ្មែអៃរាវត្តារួចហើយ។ បើតាមសមាគមអភិរក្សដំរីខ្មែរអៃរាវត្តា ការបាត់បង់ដំរី«បាក់ម៉ៃ» គឺជាការបាត់បង់ធនធានសត្វដំរីដែលជាបេតិកភណ្ឌធម្មជាតិរបស់ជាតិដែលសមាគមបានខិតខំថែរក្សា និងអភិរក្សអស់រយៈពេលជាយូរឆ្នាំដែលមានការគាំទ្រពីក្រសួងបរិស្ថាន និងបណ្តាស្ថាប័នជាតិផ្សេងទៀតដែលបានចូលរួមគាំទ្របរិស្ថាន និងសង្គម។ ទាក់ទងនឹងការស្លាប់របស់ដំរីនេះ លោក នេត្រ ភក្ត្រា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន ដែលតំណាងឲ្យក្រសួងបរិស្ថានបានផ្តល់ថវិកា២ម៉ឺនដុល្លារ ដល់សមាគមអភិរក្សដំរីអៃរាវត្តា សម្រាប់ការពារ និងអភិរក្សសត្វដំរី នៅខេត្តរតនគិរី ក៏មានការសោកស្តាយចំពោះការបាត់បង់នូវដំរីមួយក្បាលនេះ។ លោក នេត្រ ភក្ត្រា បានស្នើសុំឲ្យសមាគមអភិរក្សដំរីអៃរាវត្តា នៅខេត្តរតនគិរី យកគ្រោងឆ្អឹងរបស់សត្វដំរីនេះ ច្នៃជាសំណាកសត្វដំរី ដើម្បីដាក់តាំងបង្ហាញនៅសមាគមអភិរក្សដំរីអៃរាវត្តា។ គួររំលឹកថា«បាក់ម៉ៃ» ជាដំរីឈ្មោលដែលដែលកាច ហើយធ្លាប់សម្លាប់ហ្មរបស់ខ្លួនកាលពីជិត៣ឆ្នាំមុន នៅក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី។ ក្រោយហេតុការណ៍នេះ បាក់ ម៉ៃ ត្រូវបានសមាគមន៍អភិរក្សដំរីខ្មែរអៃរាវត្តា ដែលមានទីតាំងនៅខេត្តរតនគិរី សុំវាមកចិញ្ចឹម។ បច្ចុប្បន្នលោក ប៊ុនរឿន ជាហ្មដំរីបាក់ម៉ៃ។ បើតាមលោក ប៊ុនរឿន បាក់ ម៉ៃ អាចដឹកភ្ញៀវទេចរដើរកំសាន្តតាមព្រៃសហគមន៍ ជាពិសេសភ្ញៀវទេសចរណ៍មកលេងទីនេះ ក៏ស្រលាញ់បាក់ ម៉ៃ ខ្លាំងផងដែរ ដោយភាពស្លូតបូត របស់ដំរីឈ្មោលមួយនេះ។ ការបាត់បង់បាក់ម៉ៃនេះ ធ្វើឲ្យសមាគមអភិរក្សដំរីខ្មែរអៃរាវត្តាគឺនៅសល់តែដំរី៣ក្បាលទៀតតែប៉ុណ្ណោះដែលកំពុងតែស្ថិតនៅក្រោមការថែទាំ និងការពារ។ សូមបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាមានដំរីសរុបចំនួនជាង៥០០ក្បាល ក្នុងនោះមានដំរីស្រុកចំនួន៧០ក្បាល។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់ពីលោក នេត្រ ភក្ត្រា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន។ អត្ថបទទាក់ទង «បាក់មៃ»ដំរីព្រៃដែលកំពុងរស់នៅយ៉ាងស្និទ្ធស្នាលដូចបងប្អូន ជាមួយហ្មជនជាតិដើមភាពតិច ក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី ដំរី«បាក់ ម៉ៃ» ដែលធ្លាប់សម្លាប់ហ្មខ្លួនឯង បានប្តូរពីកាច មកស្លូត និងគួរឲ្យស្រឡាញ់	ភ្នំពេញ៖«បាក់ម៉ៃ»ជាដំរីឈ្មោលមួយក្បាលដែលមានអាយុ៣៧ឆ្នាំ ក្នុងចំណោមដំរីទាំង៤ក្បាលដែលកំពុងតែស្ថិតនៅក្រោមការថែទាំយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ពីសមាគមអភិរក្សដំរីខ្មែរអៃរាវត្តាបានស្លាប់ដោយសារជំងឺ កាលពីយប់ថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់សមាគមអភិរក្សដំរីខ្មែរអៃរាវត្តា។
លោក ស្រ៊ុន ពៅ បានបញ្ជាក់ថា នាខែមករា ឆ្នាំ២០២២នេះ តម្លៃជ្រូករស់បានងើបឡើងវិញ ពី៩ ០០០ទៅ ១ ១០០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ ទោះជាយ៉ាងណា តម្លៃងើបឡើងវិញនេះ មិនអាចជួយឱ្យកសិករចំណេញបានឡើយ។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើជ្រូករស់ មានតម្លៃឡើងដល់ ១ ២០០០រៀល ទើបអាចចំណេញ។ លោក ស្រ៊ុន ពៅ ប្រាប់ដូច្នេះថា៖«តម្លៃទើបតែកើនឡើងប៉ុន្មានថ្ងៃហ្នឹងទេ តែជ្រូកយើងកាន់តែស្បើយហើយ។ អ៊ីចឹង មិនត្រឹមតែឡើងថ្លៃប៉ុណ្ណោះទេ គឺរហូតឈានដល់ខ្វះសាច់ជ្រូកផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារទៀត ដោយសារកសិករយើង រងផលប៉ះពាល់ខ្លះដោយសារជំងឺ។ អ៊ីចឹង មូលហេតុ គឺកម្ពុជាជិតអស់ជ្រូក ហើយបើនាំពីប្រទេសជិតខាងថ្លៃ។ ណាមួយថៃ និងវៀតណាម កំពុងខ្វះជ្រូកបរិភោគដែរ ដូច្នេះ យើងមិនអាចពឹងលើប្រទេសណាទេ»។ បច្ចុប្បន្ន ថៃ និងវៀតណាម កំពុងផ្ទុះជំងឺប៉េស្តអាហ្រ្វិក ខណៈតម្រូវការសាច់ជ្រូកប្រទេសទាំងពីរនេះកើនឡើងខ្លាំង។ លោក ស៊្រុន ពៅ សន្និដ្ឋានថា បញ្ហាប្រឈមខ្វះសាច់ជ្រូកបរិភោគនេះ នឹងអាចអូសបន្លាយរយៈពេល ១ឆ្នាំ ឬតិចជាងនេះ ដោយសារបរិមាណជ្រូកក្នុងស្រុកធ្លាក់ចុះ ដោយសារជំងឺ ហើយកម្ពុជាពុំអាចនាំចូលពីប្រទេសជិតខាង។ បើតាម លោក ស្រ៊ុន ពៅ ទោះបីជានាពេលខាងមុខ កម្ពុជាអាចប្រឈមនឹងការខ្វះសាច់ជ្រូកផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការ ដោយសារបរិមាណជ្រូកក្នុងស្រុកធ្លាក់ចុះ តែលោកក៏បានអំពាវនាវ ដល់រដ្ឋាភិបាលបន្តបិទការនាំចូលជ្រូកបន្តទៀត ព្រោះអាចធ្វើឱ្យជ្រូកឆ្លងជំងឺ ប៉ះពាល់ដល់កសិករ និងធ្វើឱ្យតម្លៃជ្រូកកាន់តែធ្លាក់ចុះ។ លោក អះអាងដូច្នេះ៖«ចូល២០ឆ្នាំហើយ កម្ពុជាយើងនាំចូលជ្រូកតែពីថៃ និងវៀតណាម។ ចុះបើ ២ប្រទេសហ្នឹង ផ្ទុះជំងឺដែរ តើយើងសង្ឃឹមអី? បើយើង ហ៊ានតែនាំសាច់បង្កកចូលមក ដូចនាំជំងឺមកប្រទេសអ៊ីចឹង ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋទៀត ពិសេសអ្នកចិញ្ចឹម»។ ជុំវិញបញ្ហានេះ លោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្រ្តី ក្រសួងកសិកម្ម បានប្រាប់សារព័ត៌មាន Thmey Themy 25 កាលពីថ្ងៃទី៤មករាថា ជ្រូកងាប់ភាគច្រើនបណ្ដាលមកពីជំងឺប៉េស្តអាហ្រ្វិក។ កសិករចិញ្ចឹមគ្មានរបៀបរាបរយ និងមិនស្ដាប់ការណែនាំរបស់ក្រសួងកសិកម្ម។ លោក រៀបរាប់ថា ការចិញ្ចឹមជ្រូកបែបថ្មី គឺត្រូវចិញ្ចឹមជាលក្ខណៈបិទជិត ឬហៅថាជីវៈសុវត្ថិភាព ប៉ុន្តែកសិករមួយចំនួនចិញ្ចឹមតាមលក្ខណៈគ្រួសារ។ អ្នកខ្លះ យកសាច់ជ្រូកពីខាងក្រៅចូល ដែលអាចជាប្រភពនៃជំងឺ។ រដ្ឋមន្រ្តីរូបនេះ អះអាងដូច្នេះ៖« ភាគច្រើននៃជ្រូក ដែលងាប់ទាំងនោះ គឺជាជំងឺប៉េស្តអាហ្រ្វិក ព្រោះកន្លងទៅនេះឃើញថាប្រទេសជិតខាងយើងដូចជាថៃ និងវៀតណាមឆ្លង»។ បើតាមលោក ស្រ៊ុន ពៅ កម្ពុជាត្រូវការជ្រូករស់ប្រមាណ៨ ទៅ៩ពាន់ក្បាល ជារៀងរាល់ថ្ងៃសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ទូទាំងប្រទេស។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ស្រ៊ុន ពៅ លើកទឹកចិត្តដល់កសិករឱ្យចិញ្ចឹមជ្រូកឡើងវិញ កុំបាក់ទឹកចិត្ត ដើម្បីជំរុញដល់ការផ្គត់ផ្គង់ជ្រូកក្នុងស្រុក៕	ភ្នំពេញ៖ តម្លៃជ្រូករស់ចាប់ផ្ដើមងើបឡើងវិញនៅដើមឆ្នាំ២០២២នេះ ខណៈសមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជា បានអះអាងថា កម្ពុជាអាចនឹងប្រឈមខ្វះសាច់ជ្រូកផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារ រយៈពេល២ខាងមុខទៀត ដូចប្រទេសថៃ និងវៀតណាមដែរ។ លោក ស្រ៊ុន ពៅ ប្រធានសមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា បញ្ហាខ្វះសាច់ជ្រូកនេះ ដោយសារ រយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ ជ្រូករាប់ពាល់ក្បាល បានងាប់ជាបន្តបន្ទាប់ និងកសិករខ្លះបាក់ទឹកចិត្ត បោះបង់ការចិញ្ចឹម។
ដើម្បីពង្រឹងឯករាជ្យនៃគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ និងជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពនោះ កម្ពុជាជំរុញឱ្យមានការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលឱ្យបានទូលំទូលាយជាងមុន ដោយគួរចាប់ផ្ដើមពីការចាយវាយលើប្រតិបត្តិការទំហំតូចទៅ។ ដូច្នេះការទុកឱ្យចរាចរក្រដាសប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកប្រភេទតូចៗនេះ គឺជាឧបសគ្គមួយក្នុងការជំរុញការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀល។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ធនាគារជាតិ។ ធនាគារជាតិ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ក្នុងរយៈពេល៦ខែចុងក្រោយនេះ ប្រាក់រៀលក៏ដូចជារូបិយប័ណ្ណក្នុងតំបន់បានធ្លាក់ថ្លៃគួរឱ្យកត់សម្គាល់ធៀបនឹងប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក។ ចំពោះប្រទេសក្នុងតំបន់តម្លៃរូបបិយប័ណ្ណរបស់គេធ្លាក់ថ្លៃ ដោយសារការធ្លាក់ចុះនៃការនាំចេញនិងលំហូរចេញមូលធន។ ចំណែកឯកម្ពុជាវិញ ការធ្លាក់ចុះនៃថ្លៃប្រាក់រៀលគឺដោយសារតម្រូវការប្រាក់រៀលធ្លាក់ចុះ (ដែលជាចម្បងបណ្ដាលមកពីថមថយសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុក និងការធ្លាក់ចុះតម្រូវការប្រាក់រៀលសម្រាប់បង់ពន្ធ) ការធ្លាក់ថ្លៃប្រាក់រៀលធៀបនឹងដុល្លារអាមេរិកនេះ មានឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានទៅលើប្រជាកសិករដែលមានចំណូលជាប្រាក់រៀល។ ដូច្នេះដើម្បីជំរុញតម្រូវការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលនៅក្នុងចរន្តសេដ្ឋកិច្ចជាពិសេសសម្រាប់ប្រតិបត្តិការដែលមានទំហំតូច ការប្រើប្រាស់ក្រដាសប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកប្រភេទតូចៗ ត្រូវជំនួសដោយប្រាក់រៀលវិញ»។ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជានឹងផ្តល់ពេលវេលាចំនួន៣ខែ ពោលគឺចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០ ដល់គ្រឹះស្ថានធនាគារនិងហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីនាំយកក្រដាសប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកប្រភេទ ១ដុល្លារ ២ដុល្លារ និង ៥ដុល្លារ មកធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ដើម្បីដឹកជញ្ជូនចេញទៅក្រៅប្រទេស ដោយឥតគិតកម្រៃសេវា។ «បន្ទាប់ពីថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជានឹងផ្ទេរការចំណាយដឹកជញ្ជូនចេញទៅក្រៅប្រទេសលើក្រដាសប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកប្រភេទ ១ដុល្លារ ២ដុល្លារ និង ៥ដុល្លារ ឱ្យគ្រឹះស្ថានធនាគារនិងហិរញ្ញវត្ថុ ជាអ្នករ៉ាប់រងវិញ។ ចំពោះការទទួលក្រដាសប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកប្រភេទ ១០ដុល្លារ ឡើងទៅ គឺមិនមានកម្រៃសេវាទេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ធនាគារជាតិ។ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា នឹងបន្តពិភាក្សាជាមួយគ្រឹះស្ថានធនាគារនិងហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីឈានទៅកំណត់ពេលវេលាណាមួយសមស្រប ដើម្បីផ្អាកការទទួលក្រដាសប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក ប្រភេទតូចទាំងស្រុងពីគ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ ។	ភ្នំពេញ៖ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា បកស្រាយរឿងក្រដាសប្រាក់ប្រភេទ១ដុល្លារ ២ដុល្លារ និង ៥ដុល្លារ នៅតែអាចបន្តចរាចរណ៍នៅលើទីផ្សារបានធម្មតានាពេលបច្ចុប្បន្ន ។ ប៉ុន្តែក្រដាសប្រភេទនេះ នឹងអាចលុបបំបាត់នៅពេលខាងមុខ។
លោក ឡេង ប៉េងឡុង អគ្គលេខាធិការនិងជាអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋសភា ពន្យល់ថា សន្ធិសញ្ញានេះ ធ្វើឲ្យកម្ពុជា អាចស្នើសុំយកទណ្ឌិតជាជនជាតិខ្មែរ ដែលជាប់ពន្ធនាគារនៅវៀតណាម មកបន្តឃុំនៅកម្ពុជាវិញ ហើយទណ្ឌិតជាជនជាតិវៀតណាម ដែលជាប់ពន្ធនាគារនៅកម្ពុជា នឹងអាចត្រូវបានវៀតណាម ស្នើសុំយកទៅបន្តឃុំនៅវៀតណាម។ លោក បញ្ជាក់ថា ការបង្កើតសន្ធិសញ្ញានេះ គឺដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍ប្រជាជននៃប្រទេសបទេសទាំងពីរ ក្នុងករណីប្រព្រឹត្តបទល្មើស ហើយត្រូវបានកាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរស័ព្ទ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋសភា ថ្លែងថា៖«ឧទាហរណ៍ថា ជនជាតិខ្មែរ ប្រព្រឹត្តទោស ហើយត្រូវតុលាការ [វៀតណាម] កាត់ទោសឲ្យជាប់គុកនៅវៀតណាម ហើយយើង មើលទៅឃើញថា ជាប់ទោសនៅវៀតណាម ពិបាកណាស់ បងប្អូនជួបមិនបាន និងបញ្ហាខាងផ្លូវចិត្តអីហ្នឹង យើងអាចស្នើសុំគេ ផ្ទេរមកកម្ពុជាវិញ។ ធម្មតាគឺអ៊ីចឹង តែខ្លឹមសារជាក់ស្តែង ខ្ញុំមិនទាន់បានដឹងទេ»។ លោក ជិន ម៉ាលីន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា កម្ពុជា ធ្លាប់មានតែបត្យាប័នជាមួយប្រទេសដទៃ ចំណែកសន្ធិសញ្ញាស្តីពីការផ្ទេរទណ្ឌិតនេះ គឺវៀតណាម ជាប្រទេសទីមួយហើយ ដែលកម្ពុជា បានធ្វើជាមួយ។ លោក មានប្រសាសន៍ថា៖«ការផ្ទេរទណ្ឌិតនេះ យើងដូចជាធ្វើតែជាមួយវៀតណាមទេ និងកំពុងចរចាធ្វើជាមួយបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗទៀត....»។ សំឡេងលោក ជិន ម៉ាលីន លោក ជិន ម៉ាលីន អះអាងថា ក្រោយសន្ធិសញ្ញានេះ ចូលជាធរមាន បើកម្ពុជា ចង់ស្នើសុំ គឺអាចស្នើសុំយកអ្នកទោសជាជនជាតិខ្មែរ ដែលកំពុងជាប់ឃុំនៅវៀតណាម មកអនុវត្តទោសនៅកម្ពុជាតែម្តង ហើយវៀតណាម ក៏អាចដូចគ្នាដែរ ពោលគឺសន្ធិសញ្ញានេះ មិនមែនសម្រាប់អនុវត្តលើអ្នកទោស ដែលមានទោសក្រោយសន្ធិសញ្ញានេះទេ សូម្បីអ្នកទោស ដែលមានទោសមុនសន្ធិសញ្ញានេះកើតឡើង ក៏អាចត្រូវបានស្នើសុំយកទៅអនុវត្តទោសនៅប្រទេសខ្លួនបានដែរ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ បន្ថែមថា ជាមួយវៀតណាម កន្លងមក កម្ពុជា មានត្រឹមបត្យាប័ន ប៉ុណ្ណោះ។ លោក បន្តថា ក្នុងតំបន់អាស៊ាន ក្រៅពីវៀតណាម នៅមានថៃ និងឡាវ ដែលកម្ពុជា មានបត្យាប័នជាមួយ រួមទាំបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀត នៅក្រៅតំបន់អាស៊ាន។ បើតាមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងយុត្តិធម៌ បកស្រាយពីលក្ខណៈខុសគ្នាថា បត្យាប័ន គឺអាចសុំឲ្យប្រទេសណាមួយ បញ្ជូនជនល្មើសជាជនជាតិដទៃ (មិនទាន់ក្លាយជាអ្នកទោស) ដែលរត់គេចខ្លួន ទៅកាន់ប្រទេសកំណើតវិញ ដើម្បីឲ្យតុលាការប្រទេសកំណើតនោះ កាត់ក្តី ចំណែកសន្ធិសញ្ញាស្តីពីការផ្ទេរទណ្ឌិត គឺអាចស្នើយកអ្នកទោស ទៅអនុវត្តទោសបន្ត នៅប្រទេសកំណើត។ ជាមួយគ្នានេះ កម្ពុជា-វៀតណាម ក៏បានធ្វើសន្ធិសញ្ញាស្តីពីការជួយគ្នាទៅវិញទៅមកលើផ្នែកច្បាប់ក្នុងវិស័យព្រហ្មទណ្ឌផងដែរ។ សន្ធិសញ្ញានេះ ធ្វើឡើងព្រមគ្នាជាមួយនឹងសន្ធិសញ្ញាស្តីពីការផ្ទេរទណ្ឌិត និង ហើយត្រូវបានគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍រដ្ឋសភា អនុម័តជាមួយគ្នា។ ក្រោយគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍រដ្ឋសភា អនុវត្តរួចហើយ ក៏បានបញ្ជូនទៅគណៈកម្មការជំនាញទី៦របស់រដ្ឋសភា ហៅថា គណៈកម្មការនីតិកម្ម និងយុត្តិធម៌ ដើម្បីសិក្សាលម្អិត។ ជានីតិវិធី ក្រោយគណៈកម្មការជំនាញសិក្សារួច សន្ធិសញ្ញាទាំងពីរ នឹងត្រូវបញ្ជូនត្រឡប់ទៅគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍វិញ ដើម្បីកំណត់កាលបរិច្ឆេទលើកយកទៅអនុម័តក្នុងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គនៃរដ្ឋសភា៕	កម្ពុជា-វៀតណាម រួមគ្នាធ្វើសន្ធិសញ្ញាថ្មីមួយ ស្តីពីការផ្ទេរទណ្ឌិតជាជនជាតិខ្លួន។ សម្រាប់ភាគីកម្ពុជា សន្ធិសញ្ញានេះ គឺក្រសួងយុត្តិធម៌ ជាអ្នកតាក់តែង និងបានឆ្លងកាត់ការអនុម័តពីគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍រដ្ឋសភារួចហើយ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០។
ក្រុមថ្មើរជើងជាង៧០០នាក់ ដែលត្រូវបានចែកជា២២ក្រុម បានថតរូបអនុស្សាវរីយ៍ជាមួយផ្ទាំងថ្មនេះ មុននឹងចាប់ផ្តើមដំណើរ៤០គីឡូម៉ែត្រ ឆ្ពោះទៅកាន់ប្រវត្តិសាស្ត្រ (វិមានអនុស្សាវរីយ៍២ធ្នូ ក្នុងស្រុកស្នួល)។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ដែលស្ថិតនៅក្នុងក្រុមទី៨ ក៏បានចេញដំណើរពីចំណុចថ្មម៉ាបនេះដែរ។ កំពុងធ្វើដំណើរជាមួយក្រុម លោក ហ៊ុន ម៉ានី ដែលកូនប្រុសរបស់អតីតសមមិត្ត ហ៊ុន សែន បានផ្តល់សម្ភាសន៍ខ្លីដល់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ដើម្បីផ្តល់ចំណាប់អារម្មណ៍របស់លោកអំពីព្រឹត្តិការណ៍ថ្មើរជើង ដែលទើបតែចាប់ផ្តើមចេញពីទីតាំងអនុស្សាវរីយ៍របស់ឪពុកលោកកាលពី៤១ឆ្នាំមុន។ សំឡេងសម្ភាស៖ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ដែលជាប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាដែលជាអ្នករៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះ បានមានប្រសាសន៍ថា ព្រឹត្តិការណ៍៤០គីឡូម៉ែត្រនេះ គឺជាមេរៀនមួយដែលយុវជនជំនាន់ក្រោយ គួរតែយកចិត្តទុកដាក់ ចងចាំថា នៅពេលដែលប្រទេសត្រូវការ តើអ្វីខ្លះជាតម្លៃដែលយុវជនត្រូវហ៊ានលះបង់ ដើម្បីបុព្វហេតុ និងភាពសប្បាយ រីករាយ របស់ប្រជាជន? កូនប្រុសពៅរបស់អតីតសមមិត្ត ហ៊ុន សែន មានឯកសណ្ឋានអាវយឺតពណ៌ស ខោជើងវែងប្រភេទពណ៌ទឹកដោះគោ និងស្បែកជើងកីឡា ដោយមានស្ពាយកាបូបតូចល្មមមួយផង។ លោក ម៉ានី បានបន្តប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗយ៉ាងដូច្នេះ៖«ក្រៅពីចង់បង្ហាញឲ្យយុវជនយើងបច្ចុប្បន្ន ដឹងពីតម្លៃនៃការលះបង់ និងការត្រៀមខ្លួននៅពេលដែលប្រទេសជាតិត្រូវការ ក្នុងនាមជាកូន ការរៀបចំព្រឹត្តិការនេះ គឺ ដើម្បីរំឮកដល់ការតស៊ូ និងការលះបង់របស់ពុក ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ សម្រាប់លោក ហ៊ុន ម៉ានី ៤០គីឡូម៉ែត្រ មិនអាចមានន័យស្មើការឆ្លងកាត់របស់យុវជនជំនាន់មុននោះទេ។ ដើរបណ្តើរ មើលផ្លូវដែលចាកចេញពីភូមិឆ្លងកាត់ស្រែបណ្តើរ លោក ម៉ានី ពន្យល់បន្ថែមថា៖« តែយើងចង់ឲ្យយុវជនយល់ដឹងថែម ឲ្យស៊ីជម្រៅ លើសពីអ្វីដែលយើងរៀននៅក្នុងក្រដាស ដែលយើងអាចគិតថាស្រួល។ តែឱកាសនៃការដើរ៤០គីឡូម៉ែត្រនេះ អាចឲ្យដឹងថា តើការយកជីវិតជាដើមទុន ដើម្បីរំដោះមាតុភូមិនេះ វាមិនមែនសាមញ្ញពេកនោះទេ»។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី សង្ឃឹមថា ក្រោយពីដំណើរ៤០គីឡូម៉ែត្រនេះ យុវជនអ្នកចូលរួមនឹងដឹងច្បាស់ពីការតស៊ូរបស់យុវជនជំនាន់មុន ហើយពួកគាត់ខ្លួនឯង នឹងក្លាយជាធនធាន និងជាអ្នកការពារប្រទេសជាតិរួចជាស្រេច។ «ហើយបើសិនជាប្រទេសត្រូវការយើង យើងនឹងត្រៀមខ្លួន ហ៊ានលះបង់ ដើម្បីភាពសប្បាយរីករាយរបស់ប្រជាជន»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ហ៊ុន ម៉ានី៕	ត្បូងឃ្មុំ៖ នៅម៉ោង១និង៣០នាទីរសៀលថ្ងៃទី២៩ខែវិច្ឆិកា ក្រុមថ្មើរជើងទាំងជាង៧០០នាក់ បានចាប់ផ្តើមចេញដំណើរពីសាលាបឋមសិក្សាកោះថ្មនៃស្រុកមេមត់។ នៅមុខសាលារៀននោះ មានផ្ទាំងថ្មម៉ាបមួយ ដែលមានឆ្លាក់អក្សរដែលគេអាចអានបានថា៖«នៅទីនេះ វេលាម៉ោង២១ ថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៧៧ ចំថ្ងៃចន្ទ៥កើត ខែអាសាឍ ឆ្នាំម្សាញ់ នព្វស័ក ពស ២៥២១ សមមិត្ត ហ៊ុន សែន និងកម្មាភិបាលដ៏ទុកចិត្ត៤នាក់ បានចេញដំណើរឆ្ពោះទៅការផ្តួលរំលំរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត»។
តាមរយៈការសហការបង្កើតជាមួយសាកលវិទ្យាល័យវិស្វកម្មបង់ក្លាដែស (BUET) និងចែកចាយដោយក្រុមហ៊ុន edotco បង់ក្លាដែស ការប្រើប្រាស់គួរឱ្យកត់សម្គាល់នៃធនធានកកើត ឡើងវិញនេះ បានរក្សាចង្វាក់ជីពចរនៃការបង្កើតថ្មីដែលមាននៅក្នុង DNA របស់ក្រុមហ៊ុន edotco ឲ្យរស់ឡើងវិញ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ បានពង្រឹងតួនាទីចាស់របស់ edotco ឲ្យនៅតែឈានមុខគេក្នុងវិស័យវិស្វកម្មដែលពោរពេញដោយនិរន្តរភាព និងការស្រឡាញ់បរិស្ថានបៃតង។ តាមការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍដែលដឹកនាំដោយលោកសាស្ត្រាចារ្យបណ្ឌិត Syed Ishtiaq Ahmad សាស្ត្រាចារ្យវិស្វកម្មសំណង់ស៊ីវិលនៃសាកលវិទ្យាល័យ BUET បានចាប់អារម្មណ៍លើការរចនា និងលទ្ធភាព នៃការយកដើមឫស្សីមកធ្វើជាសម្ភារៈសំណង់ ជំនួសឲ្យដែកដែលគេ ធ្លាប់ប្រើជាទូទៅសម្រាប់បណ្តាញទូរគមនាគមន៍។ លោកសាស្ត្រាចារ្យបណ្ឌិត Syed Ishtiaq Ahmad បានលើកឡើងថា៖ «យើងមានមោទនភាពយ៉ាងខ្លាំង ដែលបានឃើញការដំឡើងបង្គោលអង់តែនទូរស័ព្ទធ្វើពីឫស្សីដំបូងគេនៅក្នុង ប្រទេសរបស់យើង។ បង់ក្លាដែស ជាប្រទេសដែលមានធនធានធម្មជាតិយ៉ាងច្រើនសម្បូរបែប ក្នុងនោះដើមឫស្សីគឺជាប្រភេទធនធានសម្ភារៈដែលកកើតឡើងវិញ។ ការដែលអាចប្រើប្រាស់ ធនធានទាំងនេះនៅក្នុងការរួមចំណែកដល់ការរីកចម្រើនវិស័យបច្ចេកវិទ្យារបស់ប្រទេសនេះ គឺ ជាក្រឹត្យក្រមធម្មជាតិមួយដែលមិនគួរមើលរំលង។ តាមការសិក្សាពីលទ្ធភាពបង្ហាញថាដើមឫស្សីគឺជាជម្រើសដ៏ល្អសម្រាប់ធ្វើជាសម្ភារៈបង្គោលអង់តែនទូរស័ព្ទ ដោយសារតែលក្ខណៈ សម្បត្តិជាច្រើន។ យើងសូមអរគុណចំពោះក្រុមហ៊ុន edotco ដែលបានជឿជាក់ និងការផ្តួចផ្តើមរួមចំណែកទាំងការកសាងប្រទេស និងអភិរក្សបរិស្ថាន»។ ការសិក្សាបានបង្ហាញថា ដើមឫស្សីដែលមិនទាន់កែច្នៃមានសមត្ថភាពទ្រទម្ងន់បេតុងពេលធ្វើរន្ទានិងចាក់គ្រឹះ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាសម្ភារៈចាំបាច់មួយ សម្រាប់វិស័យសំណង់ទូរគមនាគមន៍។ វាអាចទប់ទល់នឹងកម្លាំងសន្ទុះខ្យល់បានដល់ទៅ ២១០គម. / ម. និងមានអាយុកាលប្រមាណ ១០ ឆ្នាំប្រសិនជាមានការថែទាំបានត្រឹមត្រូវ។ បង្គោលអង់តែនឫស្សីត្រូវ ចំណាយពេលប្រហែល ១២ថ្ងៃ ដើម្បីសាងសង់ និងប្រើប្រាស់ថាមពលតិចដើម្បី ផលិតបើ ប្រៀបធៀបទៅនឹងបង្គោលអង់តែនធ្វើពីដែក។ សំណង់នេះមានសមត្ថភាពអាចដាក់អង់តែនបានរហូតដល់ទៅ៨ ក្នុងពេលតែមួយដោយអនុញ្ញាតឱ្យបំពាក់នៅលើទីតាំងតែមួយបាន។ លក្ខណៈពិសេសមួយទៀត ដើមឫស្សីមានទម្ងន់ស្រាល ងាយស្រួលក្នុងការដឹកជញ្ជូន និងដំឡើងនៅលើដំបូលផ្ទះដោយគ្មានការដាក់បន្ទុកបន្ថែមនៅលើអគារ។ សំណង់ត្រូវបានដាក់ ពង្រាយដោយឆ្លងកាត់ការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីដើម្បីការពារសត្វកណ្តៀរ ការបំផ្លាញពីផ្សិត និងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុមិនល្អមួយចំនួន។ ដើម្បីធានាបាននូវការដាក់ពង្រាយសំណង់បង្គោលអង់តែនទូរស័ព្ទធ្វើពីដើមឫស្សីទទួលបានជោគជ័យ ក្រុមហ៊ុន edotco បានពិសោធធ្វើសំណង់សាកល្បងមួយនៅក្នុងតំបន់ Kanchpur នៃទីក្រុងដាក្កា កាលពីខែធ្នូកន្លងទៅ។ លោក Suresh Sidhu នាយកប្រតិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុន edotco Group បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ក្រុមហ៊ុន edotco តែងតែធ្វើពិសោធជាមួយសមា្ភរៈ និងផ្តល់ដំណោះស្រាយច្នៃប្រឌិតថ្មី ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនៃឧស្សាហកម្មហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទូរគមនាគមន៍។ បង្គោលអង់តែនទូរស័ព្ទធ្វើពីដើមឫស្សី គឺជាការច្នៃប្រឌិតថ្មីចុងក្រោយបំផុត ដែលយើងផ្តើមគំនិតប្រើប្រាស់ធម្មជាតិ ធនធានកកើតឡើងវិញ ក្នុងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទូរគមនាគមន៍ ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់លើបរិស្ថាន។ យើងមានមោទនភាពណាស់ដែលបានសហការបង្កើតនូវដំណោះស្រាយនេះជាមួយសាកលវិទ្យាល័យ BUET ហើយសង្ឃឹមថា យើងនឹងអាចបន្តសហការគ្នាក្នុងវិស័យផ្សេងៗទៀត។ ទន្ទឹមនឹងនេះ វាក៏បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ពីគុណភាពនៃធនធានមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសបង់ក្លាដែស ដែលយើងអាចក្លាយជាមគ្គុទ្ទេសក៍ដ៏ឆ្នើមនៅក្នុងទីក្រុងដាក្កា»។ ក្រុមហ៊ុន edotco នឹងពង្រីកវិសាលភាពសំណង់ដើមឫស្សីជាច្រើនទៀត ជានិមិត្តរូបនៃគោលគំនិត (P.O.C) ក្នុងតំបន់ផ្សេងៗនៃទីក្រុងដាក្កា នៅឆ្នាំ ២០១៧ ហើយនៅឆ្នាំ ២០១៨ ក្រុមហ៊ុន edotco នឹងយកដំណោះស្រាយនេះ ទៅកាន់ទីផ្សារផ្សេងទៀត ដែលក្រុមហ៊ុនមានប្រតិបត្តិការ និងសម្បូរទៅដោយដើមឫស្សី។ អំពីក្រុមហ៊ុន edotco Group ក្រុមហ៊ុន edotco Group បានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១២ គឺជាក្រុមហ៊ុនដែលផ្តល់សេវាកម្មរួម ផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទូរគមនាគមន៍ដំបូងគេនៅអាស៊ី។ ក្រុមហ៊ុន edotco Group ផ្តល់សេវាកម្ម និងដំណោះស្រាយតាំងពីចាប់ផ្តើម រហូតដល់បញ្ចប់លើសេវាកម្មហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ បណ្តាញទូរស័ព្ទ រួមមាន៖ ការជួលបង្គោលអង់តែន ការសាងសង់បង្គោលអង់តែនថ្មី ការផ្គត់ផ្គង់ថាមពលអគ្គីសនីការភ្ជាប់ បណ្តាញសេវាទូរស័ព្ទនិងសេវាតំហែទាំលើស្ថានីយផ្សាយ របស់ក្រុមហ៊ុនទូរស័ព្ទ។ ក្រុមហ៊ុន edotco ដំណើរការ និងគ្រប់គ្រងផលបត្រលើបង្គោលអង់តែនទូរស័ព្ទក្នុងតំបន់ជាង២៥.០០០ប្រចាំទីផ្សារចម្បងៗក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ភូមា បង់ក្លាដែស កម្ពុជា និងស្រីលង្កា ដោយក្នុងនោះបង្គោលអង់តែនជាង១៧.១០០ដំណើរការផ្ទាល់ដោយក្រុមហ៊ុន edotco និងជាង ៨.១០០ ផ្សេងទៀតគ្រប់គ្រងដោយសេវាកម្មគ្រប់គ្រងបង្គោលអង់តែន។ ក្រុមហ៊ុន edotco ខិតខំផ្តល់នូវលទ្ធផលជាទីគាប់ចិត្តក្នុងការផ្តល់សេវាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទូរគមនាគមន៍ និង ដំណោះស្រាយ។ សេវាតម្លៃបន្ថែមរបស់ក្រុមហ៊ុននេះ ត្រូវបានគ្រាំទ្រដោយសេវា echo ដែល ជំរុញដល់ប្រសិទ្ធភាពក្នុងការត្រួតពិនិត្យផ្នែកប្រតិបត្តិការនៅតាមស្ថានីយដូចជា ការប្រើប្រាស់ អាគុយថាមពលអគ្គីសនី និងប្រេងឥន្ធនៈសម្រាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទូរគមនាគមន៍។ ក្រុមហ៊ុន edotco Bangladesh ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ២០១៣ ដើម្បីផ្តល់សេវាហេដ្ឋា រចនាសម្ព័ន្ធទូរគមនាគមន៍ដល់អតិថិជន និងការដេញថ្លៃ ដើម្បីក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលបណ្ដាញ ទូរគមនាគមន៍ចម្រុះបែប និងសេវារលកវិទ្យុក្នុងប្រទេសបង់ក្លាដែស។ ជាមួយនឹងការគ្រប់គ្រង និងដំណើរការបង្គោលអង់ តែនជាង៨.២០០ ក្រុមហ៊ុន edotco Bangladesh ស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពមួយដ៏ល្អជាមួយអ្នកជំនាញដើម្បីរួមចំណែកឆ្ពោះទៅរកការផ្លាស់ប្តូរទីក្រុងដាក្កា ទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃការច្នៃប្រឌិត និងឧត្តមភាព(Center of Innovation and Excellence) ដែលជាចក្ខុវិស័យអនាគតសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ Digital Bangladesh 2021 ។ ថ្មីៗនេះ ក្រុមហ៊ុន edotco Group ទទួលបានរង្វាន់ the Frost & Sullivan 2016 Southeast Asia Telecoms Tower Company ប្រចាំឆ្នាំ ២០១៦។ ការទទួលបានរង្វាន់នេះ ជាសក្ខីភាពបញ្ជាក់ពីភាពលូតលាស់របស់ក្រុមហ៊ុន edotco Group ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមសូមចូលទៅកាន់ www.edotcogroup.com	កាលពីថ្ងៃទី ២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០១៧ នេះ ក្រុមហ៊ុន edotco Group បានក្លាយជាក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់បង្គោលអង់តែនទូរស័ព្ទដំបូងគេ ដែលប្រើប្រាស់ដើមឫស្សីសម្រាប់សង់បង្គោលអង់តែនទូរគមនាគមន៍ ដែលត្រូវបានដំឡើងនៅលើដំបូលផ្ទះក្នុងតំបន់ អ៊ុតតារ៉ា នៃក្រុងដាក្កា ប្រទេសបង់ក្លាដែស។
ប្រសិនជាអ្នកមិនចង់ឲ្យសម្ពាធឈាមចេះតែឡើង ហើយចង់គ្រប់គ្រងវាឲ្យមានលំនឹង អ្នកគួរតែកាត់បន្ថយក្នុងការញ៉ាំអំបិលចំនួនមួយស្លាបព្រា(ប្រហែល៦ក្រាម)ក្នុងមួយថ្ងៃ។ នៅពេលដែលអ្នកប្រើអំបិលកាន់តែតិច នោះសម្ពាធឈាមរបស់អ្នកកាន់តែមានភាពនឹងនរ មិនងាយឡើងខ្ពស់ឡើយ។ ក្រៅពីបន្ថយពិសារប្រៃ អ្នកគួរតែកាត់បន្ថយបរិភោគអាហាររហ័សដូចជាភីក្សា ហាំប៊ឺហ្គឺ ដំឡូងបារាំងចៀន នំកញ្ចប់ អាហារដែលផ្អាប់ទុកយូរ ព្រោះក្នុងនោះសុទ្ធតែមានអំបិលខ្ពស់ទាំងអស់៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ខាងក្រោមនេះ យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីរបស់ដែលអ្នកពិសារតិចតែមួយស្លាបព្រានឹងអាចបញ្ចុះសម្ពាធឈាមបាន។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
រដ្ឋមន្ត្រីនានារបស់អង់គ្លេស បានបង្ហាញពីកម្មវិធីមួយ ដែលគ្រោងចំណាយប្រាក់ប្រមាណ២២៥លានអឺរ៉ូ ដើម្បីអនុវត្ត និងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់យានយន្តដែលបង្កឲ្យមានផ្សែងអាក្រក់។ កម្មវិធីថ្មីនេះ ត្រូវបានអនុវត្តឡើងក្រោយពីពេលដែលដឹងថា កម្មវិធីមុនៗ មិនសូវមានប្រសិទ្ធភាពប៉ុន្មាន ក្នុងការដាក់កំហិតទៅលើការបំពុលអាកាសរបស់សហគមន៍អឺរ៉ុប។ នៅតាមសហគមន៍តូចៗក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស អាចនឹងមានការដាក់ឲ្យដំណើរការ រថយន្តក្រុងខ្នាតធំឲ្យបានច្រើន បង្កើតការធ្វើដំណើររួមដើម្បីកាត់បន្ថយផ្សែងពុល ផ្លាស់ប្តូរទម្រង់ផ្លូវចរាចរណ៍ ដូចជាការដាក់ទួលឬ ប្រើប្រព័ន្ធភ្លើងស្តុប ដែលធ្វើអោយអ្នកប្រើប្រាស់យានយន្តបើកបរដោយរលូនជាងមុនផងដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ ពលរដ្ឋមួយចំនួន ក៏ទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាល បង្កើតតំបន់ខ្យល់បរិសុទ្ធ មានន័យថានៅក្នុងតំបន់នោះ នឹងមានការពិន័យទៅលើយានយន្តណា ដែលបញ្ចេញផ្សែងពុលច្រើន ក៏ដូចជាការវាយកម្ទេចចោលរថយន្តចាស់ៗ ដើរដោយប្រេងសាំង ឬម៉ាស៊ូត។ ប៉ុន្តែសំណើរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនេះ មិនទាន់មានការយល់ព្រមពីរដ្ឋាភិបាលនៅឡើយទេ។ ការផ្លាស់ប្តូរថ្មីនេះ អាចជាការបង្កើតសន្ទុះទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ពីពលរដ្ឋទូទៅ ឲ្យងាកមកមើល និងប្រើប្រាស់យានយន្តដើរដោយថាមពលអគ្គិសនី ដូចជា Tesla Model S ជាដើម។ ក្នុងពេលនោះដែរ ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង (Emmanuel Macron) បានប្រកាសជាសាធារណៈថា បារាំងក៏គ្រោងកាត់បន្ថយយានយន្ត ដែលបង្កផ្សែងពុលស្រដៀងគ្នាទៅនឹងនិន្នាការរបស់អង់គ្លេសដែរ។ ក្រុមហ៊ុនរថយន្តរបស់ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ BMW បានប្រកាសផងដែរថា ខ្លួននឹងផលិតរថយន្ត Mini ដែលដើរដោយថាមពលអគ្គិសនីទាំងស្រុង នៅទីក្រុង Oxford ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ខាងមុខ។ ចំណែកក្រុមហ៊ុនរថយន្ត Volvo របស់ប្រទេស Sweden ក៏នឹងដាក់បញ្ចូលម៉ូទ័រអគ្គិសនីទៅគ្រប់ម៉ូដែលថ្មីៗរបស់ខ្លួនដែរ។ ការបំពុលបរិយាកាស ត្រូវបានគេគិតថា អាចជាផ្នែកមួយដែលធ្វើពលរដ្ឋអង់គ្លេសប្រមាណ ៤ម៉ឺននាក់ បាត់បង់ជីវិតរៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយក៏ជាអ្នកដើរតួធំជាងគេ ក្នុងការបង្កើនបរិមាណឧស្ម័ន ផ្ទះកញ្ចក់៕ ប្រែសម្រួលដោយ គី ចំណា	យោងតាមការលើកឡើងរបស់រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស រថយន្តដែលប្រើប្រាស់ប្រេងសាំង ឬ ម៉ាស៊ូត នឹងឈប់ឲ្យដំណើរការនៅក្នុងប្រទេសនោះ ក្នុងឆ្នាំ២០៤០ ។ នេះជាផ្នែកមួយក្នុងយុទ្ធនាការ កាត់បន្ថយការបំពុលបរិយាកាស។
មណ្ឌលគិរី៖ ក្រុមការងារអង្គការសមាគមអភិរក្សសត្វព្រៃ WCS បានរកឃើញសម្បុកសត្វត្រយងយក្សជាលើកទីមួយ នៅដែនជម្រុកសត្វព្រៃកែវសីមា ក្នុងរដូវពងកូនឆ្នាំនេះ នាចុងខែមេសា។ កន្លងមកមន្ត្រីជំនាញធ្លាប់រកឃើញសម្បុកសត្វកម្រនេះ នៅអំឡុងរដូវវស្សាប៉ុណ្ណោះ។ ប្រធានអង្គការ WCS លោក លឿន សេរីរដ្ឋា បានឱ្យដឹងថា នៅក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃកែវសីមា មានសម្បុកសត្វត្រយងយក្សចំនួន ១សម្បុក។ ប៉ុន្តែពុំទាន់ដឹងថា មានពង ឬកូនប៉ុន្មាននោះទេ។ ប្រធានអង្គការ WCSរូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា៖ « មន្ត្រីជំនាញកំពុងធ្វើការស្រាវជ្រាវ និងសិក្សា ដើម្បីរកចំនួនវាឱ្យបានច្បាស់លាស់»។ បើតាមលោក សេរីរដ្ឋា វាជាការរកឃើញសម្បុកត្រយងយក្សដំបូងនេះ ក្រោយការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ និងលើសពីការរំពឹងទុករបស់ក្រុមការងារផងដែរ។ ដំបូងឡើងក្រុមមន្ត្រីជំនាញអង្គការ WCS គិតថា ត្រូវប្រើពេលវេលា២ខែទៀត ពោលគឺផុតរដូវប្រាំង ទើបរកឃើញសត្វកម្រនេះ ។ ម្យ៉ាងទៀតប្រជាពលរដ្ឋខ្លះ ដើររកឃ្មុំ រកអុស និងចូលព្រៃច្រើន ដែលធ្វើឱ្យសត្វទាំងនោះ មិនហានចេញធ្វើសម្បុក។ លោក សេរីរដ្ឋា លើកឡើងថា ៖« យើងសង្ឃឹមថា រកឃើញសត្វត្រយងយក្សនៅរដូវវស្សា តែនេះយើងរកឃើញក្នុងចែត្រ។ អ៊ឹចឹងវាជាបរិបទថ្មីមួយ សម្រាប់ការស្រាវជ្រាវរបស់យើង។ ការងារអភិរក្សរបស់យើងមានភាពល្អប្រសើរ។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា នឹងរកឃើញសម្បុកសត្វត្រយងយក្សផ្សេងៗទៀត នៅពេលខាងមុខជាបន្តបន្ទាប់»។ ដ្បិតរកឃើញសម្បុកសត្វត្រយងយក្សមែន ប៉ុន្តែមន្ត្រីជំនាញពុំទាន់អាចចូលទៅជិតសត្វកម្រនោះ ដើម្បីពិនិត្យមើលថា មានពង ឬកូនប៉ុន្មានទេ ព្រោះខ្លាចវាផ្អើល។ តែមន្ត្រីជំនាញសង្ឃឹមថា នឹងទទួលបានកូនសត្វត្រយងយក្សដ៏កម្រច្រើនថែមទៀត។ ជុំវិញការការពារសត្វព្រៃ ឬសត្វកម្រនេះ មន្ត្រីអង្គការ WCS មានបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួនដូចជា ការគំរាមពីជនល្មើស ដែលមានអាវុធក្នុងដៃ ។ ទី២. មន្រ្តីជំនាញត្រូវដើរថ្មើរជើង ដើរលុយទឹកឆ្លងអូរ ដូច្នេះហើយមធ្យោបាយធ្វើដំណើរ ក៏មានផលលំបាកខ្លាំងដែរ។ ចំពោះការបាត់ជម្រកសត្វព្រៃ ក៏មានគំរាមកំហែងពីកត្ដាជាច្រើនរួមមាន ភ្លើងឆេះព្រៃ និងសកម្មភាពមនុស្ស ដែលបានកាប់បំផ្លាញដើមឈើធំៗមានតម្លៃ ដើម្បីយកទៅលក់។ នេះបើតាមលោក សេរីរដ្ឋា ដែលអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋឱ្យចូលរួមអភិរក្សសត្វព្រៃទាំងអស់គ្នា ។ សូមជម្រាបថា ត្រយងយក្ស គឺជាប្រភេទបក្សីកម្រ និងត្រូវបានអង្គការអភិរក្សសត្វព្រៃលើពិភពលោក IUCN ចាត់ក្នុងបញ្ជីក្រហម ជាសត្វកំពុងទទួលរងគ្រោះថ្នាក់ជិតផុតពូជ។ បច្ចុប្បន្នគេសង្កេតឃើញត្រយងយក្ស មានវត្តមានច្រើនជាងគេនៅប្រទេសកម្ពុជា។ សត្វត្រយងយក្ស ចូលចិត្តរស់នៅតាមតំបន់ព្រៃរបោះស្ងួត ឬព្រៃពាក់កណ្តាលស្រោង ដែលមានទីតាំងកន្លែងដីសើម តាមថ្លុក ត្រពាំង បឹងបួរ ស្ទឹង និងទន្លេជាដើម។ វាស៊ីចំណីអាហារដោយចំពុះធំវែងរបស់វា ដើម្បីចាប់សត្វល្អិត ក្នុងទឹក ក្នុងភក់ ឬតាមក្រហែងដី ដែលមានដូចជា ខ្យង ជន្លេន កូនក្អាត់ កូនកង្កែប កូនក្តាម កូនពស់ និងអន្ទង់ជាដើម។ ត្រយងយក្ស តែងតែរស់នៅជាក្រុមតូចៗ និងនៅលើដើមឈើខ្ពស់ៗ។ នៅដើមរដូវវស្សា ចាប់ពីខែឧសភា រហូតដល់ខែសីហា ជារដូវបន្តពូជ និងពងកូនរបស់សត្វត្រយងយក្ស៕	ដោយ៖ ញឹក សំអូន
ជំនួបជាប្រវត្តិសាស្ត្រផ្សេងទៀតរវាងមេដឹកនាំពិភពលោក ដែលអ្នកសារព័ត៌មានអន្តរជាតិចាត់ទុកថាជាការចាប់ដៃកក្រើកពិភពលោក៖ ជំនួប អារ៉ាហ្វាត-រ៉ាប៊ីន ឆ្នាំ១៩៩៣៖ បន្ទាប់ពីមានការចរចាដោយសម្ងាត់នៅន័រវែស លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល យីតហ្សាក់ រ៉ាប៊ីន (Yitzhak Rabin) និងមេដឹកនាំប៉ាឡេស្ទីន យ៉ាសសេ អារ៉ាហ្វាត (Yasser Arafat) បានជួបគ្នានៅ South Lawn សេតវិមាន កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា នាពិធីចុះហត្ថលេខានៃកិច្ចព្រមព្រៀងអូស្លូ។ នាពេលនោះ លោកប្រធានាធិបតី ប៊ីល គ្លីនតុន ជាអន្តរការី។ ជំនួប អូបាម៉ា-កាស្ត្រូ ឆ្នាំ២០១៣៖ នាពិធីបុណ្យរំលឹកវិញ្ញាណក្ខន្ធលោក Nelson Mandela កាលពីឆ្នាំ២០១៣ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងមេដឹកនាំគុយបា លោក រ៉ាអ៊ូល កាស្ត្រូ បានជួបគ្នា និងចាប់ដៃគ្នាជាលើកដំបូង។ ករណីនេះត្រូវបានចាត់ទុកជាជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រដែលមានចំណងល្អក់ករករនឹងគ្នា។ ក្រោយមកទៀត ទំនាក់ទំនងកាន់តែទូលំទូលាយ រហូតដល់មានដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក អូបាម៉ា ទៅគុយបា កាលពីឆ្នាំ២០១៦ ។ ជំនួប ម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ អេលីហ្សាបែត- លោក McGuinness ឆ្នាំ២០១២ ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់ក្នុងដំណាក់កាលឆ្ពោះទៅកាន់សន្តិភាពនៅអៀរឡង់ខាងជើង ម្ចាស់ក្សត្រីយ៍អង់គ្លេស អេលីហ្សាបែតទីពីរ បានជួបជាប្រវត្តិសាស្ត្រជាមួយលោក Martin McGuinness អតីតឧត្តមសេនីយ៍ ហើយក្រោយក្លាយជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីអៀរឡង់ខាងជើង។ ជំនួបកាលពីឆ្នាំ២០១២ នោះ នាំឲ្យការបញ្ចប់នូវជម្លោះបង្ហូរ និងអំពើហិង្សានានា។ ជំនួប ស៊ី-ម៉ា ឆ្នាំ២០១៥ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមស៊ីវិលនៅឆ្នាំ១៩៤៩ ប្រធានាធិបតីចិន និងមេដឹកនាំតៃវ៉ាន់ បានជួបគ្នាលើកដំបូងបំផុតនៅសិង្ហបុរី នាឆ្នាំ២០១៥។ លោក ស៊ី ជិនភីង និងលោក Ma Ying-jeou បានចាប់ដៃគ្នាជាង១នាទី ហើយពោរពេញទៅដោយស្នាមញញឹម។ ជំនួបមេដឹកនាំទាំងពីរ សំដៅលើការទប់ស្កាត់បញ្ហានានារវាងតំបន់ដីគោក និងតំបន់កោះ។ ជំនួប គីម-មូន (អន្តរកូរ៉េ) ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៨ លោក គីម ជុងអ៊ុន បានដើរចូលទៅបរិវេណអាគារសន្តិភាព ប៉ែកខាងត្បូងខ្សែព្រំដែនខណ្ឌចែកឧបទ្វីបកូរ៉េក្នុងតំបន់គ្មានយោធា ដោយមានលោក មូន ចេអ៊ីន រង់ចាំធ្វើបដិសណ្ឋារកិច្ច។ នេះជាជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រលើកទីបីរវាងមេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរ ប៉ុន្តែជាលើកដំបូងបំផុតដែលមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ចូលទៅកាន់ទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង៕ រូបថតទាំងអស់៖ AFP	ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងមេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងដែលគ្រប់គ្នាទន្ទឹងរង់ចាំ ប្រព្រឹត្តទភនៅព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឯសណ្ឋាគារ Capella លើកោះសេនតូសា ប្រទេសសិង្ហបុរី។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន បានចាប់រលាក់ដៃគ្នា មុននឹងដើរទៅជួបគ្នា៤៥នាទីសិន មុនចាប់ផ្តើមប្រជុំធំរយៈពេល ៩០ នាទីទៀត។ នេះជាជំនួបលើកទីមួយរវាងមេដឹកនាំប្រទេសគូសត្រូវទាំងពីរ ដោយមានការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរពីឧបទ្វីបកូរ៉េជារបៀបវារសំខាន់។
បើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹង របស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងចំណោម ករណីសរុប ២២៧នៅថ្ងៃនេះ មាន១៩នាក់ នៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជាចិន ព្រះកុសមៈ ឬមន្ទីរពេទ្យពលោកសង្ឃ , រោងចក្រ CAM FOREBER ចំនួន ២១នាក់ , អាជីវករផ្សារអូរឫស្សី , ផ្សារដើមគរ និងរោងចក្រ មួយចំនួនទៀត នៅ ខណ្ឌសែនសុខ ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ និងខណ្ឌមានជ័យ។ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែ មេសានេះ មានមនុស្សចំនួន២៩១នាក់ទៀតមានវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ក្នុងនោះមាន២២៨ ករណីនៅភ្នំពេញ ខណៈគិតមកដល់ពេលនេះ កម្ពុជាមានករណីសរុបចំនួន៥៧៧១ ដោយ៥២២៨ពាក់ព័ន្ធសហគមន៍២០កុម្ភៈ។ អ្នកសះស្បើយសរុបមាន២៤១៦នាក់ និង៣៩នាក់បានទទួលមរណភាព៕ https://www.facebook.com/ThmeyThmey/photos	ភ្នំពេញ៖ មនុស្ស ចំនួន ១៩នាក់ ត្រូវបានរកឃើញវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ នៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជាចិន ព្រះកុសមៈ ឬ មន្ទីរពេទ្យលោកសង្ឃ ក្នុងចំណោម ករណីសរុបចំនួន ២២៧នាក់ ដែលរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានបង្ហាញអត្តសញ្ញាណ នៅថ្ងៃទី ១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១។
វិលត្រឡប់មកការប្រណាំងចែវទូករ៉ូអ៊ីង (Rower) ឡើងវិញលើវិញ្ញាសាប្រណាំងចម្ងាយ ២,០០០ម៉ែត្រ ទោលទម្ងន់ស្រាល ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតជម្រុះតំបន់អាស៊ី និងអូសេអានី នាទីក្រុង Chungju ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង Aisyah ត្រូវឱ្យបញ្ចប់ក្នុងចំណោមកីឡាការិនីចំណាត់ថ្នាក់កំពូលទាំង ៥ ដើម្បីកក់សំបុត្រទៅកាន់ទីក្រុងប៉ារីស។ តែយ៉ាងណា កីឡាការិនីដែលទើបឈានចូលវ័យ ៣៦ឆ្នាំ បានបញ្ចប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៦ ក្នុងចំណោមកីឡាការិនីប្រកួតសរុបទាំងអស់ ៦រូប។ បន្ទាប់ពីសម្រក់ទឹកភ្នែក បង្ហាញការសោកស្តាយ រឿងភ្ញាក់ផ្អើលបានកើតឡើង បន្ទាប់ពីកីឡាការិនីជប៉ុនដែលស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ ២ ក្នុងការប្រណាំងនេះមិនអាចជាប់ទៅកាន់ការប្រកួតទីក្រុងប៉ារីសបាន ព្រោះតែកីឡាការិនីរូបនោះបានឈ្នះសំបុត្រការប្រណាំងជាគូបុរសនារីលើវិញ្ញាសាប្រណាំងចែវទូករ៉ូអ៊ីងរួចហើយ។ ផ្អែកលើច្បាប់ការប្រកួតអូឡាំពិកនាពេលបច្ចុប្បន្ន Aisyah ត្រូវជំនួសកន្លែងរបស់កីឡាការិនីជប៉ុន ដែលទឹកភ្នែកប្រែជាក្តីរំភើបឡើងវិញសម្រាប់កីឡាការិនីសិង្ហបុរី ដែលបានសម្រេចក្តីស្រមៃទៅកាន់ការប្រកួតអូឡាំពិកជាលើកទី៣ ក្នុងទីក្រុងប៉ារីស។ «ខ្ញុំមិនដឹងឡើយពីច្បាប់នៃការប្រកួតជម្រុះ ដូច្នេះនៅពេលដែលខ្ញុំត្រឡប់ទៅលើគោកវិញគឺខ្ញុំគ្រាន់តែដឹងថាខ្ញុំមិនជាប់វគ្គជម្រុះ។ វាមិនមែនជាការបង្ហាញដ៏ល្អរបស់ខ្ញុំឡើយ វាគឺជាការបង្ហាញដ៏អន់បំផុតមួយ ខ្ញុំពិតជាសោកស្តាយ ពិបាកចិត្ត និងបានបង្ហូរទឹកភ្នែកទៅកាន់គ្រូរបស់ខ្ញុំ ហើយសុំទោសគាត់។ ខ្ញុំក៏បានស្គាល់នារីជប៉ុននោះដែរ ហើយវាពិតជាពិបាកទទួលយកសម្រាប់ខ្ញុំក្នុងនាមជាអត្តពលិក ខ្ញុំយល់អារម្មណ៍របស់នាង តែខ្ញុំគិតថាខ្ញុំត្រូវរៀនសូត្រពីរឿងនេះ ហើយក្តីរីករាយបានមកវិញ ខ្ញុំបានស្ថិតនៅក្នុងការប្រកួតផ្តាច់ព្រ័ត្រដូចនេះខ្ញុំត្រូវត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការប្រកួតប្រជែង។»។ កីឡាការិនី Aisyah បាននិយាយប្រាប់អ្នកកាសែតបែបនេះ។ ចំពោះវ័យកាន់តែច្រើនក៏ដោយក្តី តែកីឡាការិនីដដែលក៏បានអះអាងបន្ថែមទៀតដូច្នេះថា វ័យកាន់តែច្រើនធ្វើឱ្យនាងមានអារម្មណ៍ថាកាន់តែមានបទពិសោធន៍ ប៉ុន្តែការប្រកួតប្រជែងគឺហាក់មានភាពខុសប្លែកពីពេលមុនៗ។ Aisyah ធ្លាប់បង្ហាញខ្លួននៅអូឡាំពិកលើកដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ ដែលអូឡាំពិកធ្វើឡើងនៅក្នុងទីក្រុង Rio ប្រទេសប្រេស៊ីល ដោយនាងជាប់វគ្គជមុ្រះទៅកាន់ការប្រកួតផ្តាច់ព្រ័ត្រប្រណាំងចែងទូករ៉ូអ៊ីប្រភេទ B។ អំឡុងការប្រកួតនោះនាងបានបញ្ចប់នៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ ២៣ មុនពេលនាងបានចូលនិវត្តន៍នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៧។ កាលពីឆ្នាំ ២០០៨ ដែលអូឡាំពិកធ្វើនៅប្រទេសចិន ទីក្រុងប៉េកាំង Aisyah ដដែលក៏ធ្លាប់ប្រកួតប្រជែងខ្លាំងដល់វគ្គជម្រុះលើការប្រណាំងប្រភេទ A ម្តងផងដែរ ប៉ុន្តែមិនជាប់សម្រាប់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រឡើយ៕	កីឡាការិនីចែវទូករ៉ូអ៊ីងសិង្ហបុរី Saiyidah Aisyah សម្រេចក្តីស្រមៃ ឈ្នះសំបុត្រទៅកាន់ការប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ ២០២៤ បន្ទាប់ពីការវិលត្រឡប់ចូលប្រកួតឡើងវិញ ក្រោយប្រកាសចូលនិវត្តន៍អស់រយៈពេល ៨ឆ្នាំ។ Aisyah ធ្លាប់បង្ហាញខ្លួនឱ្យសិង្ហបុរីនៅព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិក ២លើករួចហើយ។
1. ការដែលមានទឹកនោមពេញប្លោកនោមអាចធ្វើឲ្យសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ធម្មតាពី ១០ ទៅ ១៥លេខដែរ។ ដូច្នេះចូរព្យាយាមទៅបន្ទប់ទឹកនោមឲ្យអស់ជានិច្ចមុនពេលវាស់សម្ពាធឈាម។ 2. ការទ្រទ្រង់ជើង ឬខ្នងខណៈពេលកំពុងអង្គុយដែលមិនបានល្អអាចធ្វើឲ្យសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ពី ៦ ទៅ១០លេខដែរ។ អ្នកគួរតែអង្គុយលើកៅអីដែលមានបង្អែកស្រួល និងជើងដាក់ឲ្យស្មើនឹងដីធម្មតា។ 3. ការអង្គុយគងជើង ឬគងទាក់ខ្លា អាចធ្វើឲ្យលទ្ធផលសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ពី ២ ទៅ ៨លេខដែរ។ 4. បើសិនជាដៃអ្នកប្រឹង ឬអោបដៃម្ខាងទៀតខណៈពេលកំពុងតែវាស់សម្ពាធឈាម នោះលទ្ធផលអាចនឹងខ្ពស់ជាងធម្មតា ១០លេខឡើងទៅហើយ។ យកល្អដៃគួរតែដាក់នៅលើគែមកៅអី ឬលើតុ ដែលស្មើនឹងកម្ពស់របស់បេះដូង។ 5. ការដែលវាស់សម្ពាធឈាមលើអាវអាចធ្វើឲ្យសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ពី ៥ ទៅ ៥០លេខបាន។ 6. ការដែលប្រើឧបករណ៍វាស់សម្ពាធឈាមតូចពេកអាចធ្វើឲ្យលទ្ធផលឡើងខ្ពស់ពី ២ ទៅ ១០លេខ។ 7. ការនិយាយបណ្តើរវាស់សម្ពាធឈាមបណ្តើរ អាចធ្វើឲ្យលទ្ធផលឡើងដល់ ១០លេខផង។ ដូច្នេះយកល្អគួរតែព្យាយាមកុំនិយាយអ្វីទាំអអស់ខណៈពេលកំពុងតែវាស់សម្ពាធឈាម៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការយល់ដឹងអំពីរបៀបនៃការវាស់សម្ពាធឈាមឲ្យសុក្រិតនៅផ្ទះ និងការសម្គាល់ដឹងអំពីកំហុសដែលអ្នកធ្វើនៅពេលជួបគ្រូពេទ្យ អាចជួយអ្នកគ្រប់គ្រងសម្ពាធឈាមដែលត្រឹមត្រូវ និងចៀសវាងការប្រើប្រាស់ថ្នាំ ឬផ្លាស់ប្តូរថ្នាំដែលមិនចាំបាច់បាន។ យ៉ាងណាមិញ ខាងក្រោមនេះខ្ញុំសូមបង្ហាញនូវ កំហុស ៧យ៉ាងដែលអ្នកអាចធ្វើក្នុងពេលវាស់សម្ពាធឈាម ដែលវាអាចនាំឲ្យលទ្ធផលចេញមកមិនសុក្រិត ឬមិនត្រឹមត្រូវបាន៖
សម្ព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា, មជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារនិងសិទ្ធិមនុស្ស ហៅកាត់ថាសង់ត្រាល់ និងសម្ព័ន្ធខ្មែរជំរឿននិងការងារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ កាលពីថ្ងៃទី៣០មិថុនា បានចេញរបាយការណ៍មួយពីកម្មករនិងបំណុលថា «ធ្វើការរហូតដល់ជំពាក់បំណុលវ័ណ្ឌក» ដោយស្នើឱ្យមានកម្មវិធីសម្រាកបន្ទុកបំណុលឱ្យបានឆាប់ពីស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ។ សង្គមស៊ីវិលទាំង៣ស្ថាប័ន ក៏បានស្នើឱ្យគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុទាំងអស់ បញ្ឈប់ការយកបណ្ណកាន់កាប់ដីធ្លី ជាទ្រព្យបញ្ចាំទៀតផង។ «សូមស្នើឲ្យគ្រឹស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុនិងធនាគារ កែប្រែគោលការណ៍ផ្ទៃក្នុង ដោយបញ្ឃប់យកបណ្ណកាន់កាប់ដីធ្លីធ្វើជាទ្រព្យសម្រាប់កម្ចីឥណទានខ្នាតតូច និងផ្អាកការបង់សងបំណុលឥណទានខ្នាតតូចនិងការប្រាក់ក្នុងរយៈពេលយ៉ាងតិច៣ខែ និងលើសពីនេះ ដល់អ្នកខ្ចីប្រាក់ទាំងអស់ដែលរងផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចដោយសារការរីករាលដាលនៃកូវីដ-១៩»។ នេះបើតាមរបាយការណ៍រួមនេះ។ សមាគមហិរញ្ញវត្ថុ បដិសេធនឹងសំណើរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងសហជីពនេះ។ លោក កាំង តុងងី ប្រធានផ្នែកទំនាក់ទំនងនិងជាអ្នកនាំពាក្យសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ បានអះអាងថា ការស្នើឱ្យកែប្រែគោលការណ៍ផ្ទៃក្នុង ដោយបញ្ឈប់ការយកប្លង់ដីធ្វើទ្រព្យធានា គឺមិនអាចទៅរួចឡើយ ព្រោះវាជាគោលការណ៍ស្ថាប័ហិរញ្ញវត្ថុជាតិ និងអន្តរជាតិ។ «កន្លងមកមានឥណទានប្រភេទខ្លះមិនតម្រូវឲ្យមានដាក់ប្លង់ដីឡើយ ដូចជាឥណទានជាក្រុម។ ប៉ុន្តែឥណទានខ្លះតម្រូវឲ្យមាន តាមលក្ខខណ្ឌរបស់ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុកំណត់និងប្រភេទឥណទាន»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក កាំង តុងងី។ ងាកមកការស្នើឲ្យផ្អាកការសងកម្ចីនិងការប្រាក់វិញ លោក តុងងី បានបញ្ជាក់ថា ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុបានអន្តរាគមន៍ដោះស្រាយជូនពលរដ្ឋហើយ ប៉ុន្តែមិនមែនអ្នកខ្ចីទាំងអស់ សុទ្ធតែទទួលបានការពន្យារពេលសងការប្រាក់ និងប្រាក់ដើមនោះទេ។ លោក តុងងី សង្កត់ធ្ងន់ថា ៖«បើពន្យារពេលសងគ្រប់គ្នា គឺខុសលក្ខខណ្ឌដែលតម្រូវឱ្យអ្នកជាប់កម្ចីទាំងអស់ដាក់ពាក្យស្នើសុំ ហើយអ្នកទាំងនោះទៀតសោត ត្រូវតែជាអ្នកជួបបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចឬបាត់ប្រភពចំណូល ទើបខាងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអនុគ្រោះលើការបង់ការប្រាក់និងដើម»។ របាយការណ៍រួមរបស់សង្គមស៊ីវិល និងសហជីព ស្តីពី«ធ្វើការរហូតដល់ជំពាក់បំណុលវ័ណ្ឌក» នេះ បានស្ទង់មតិកម្មកររោងចក្រដែលព្យួរការងារប្រមាណ១៥០នាក់ ក្នុងនោះមាន៤នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលគ្មានជាប់បំណុល។ របាយការណ៍បានបញ្ជាក់ថា បញ្ហាបំណុលទាំងនេះ បានបង្ខំឱ្យកម្មករលក់ទ្រព្យសម្បត្តិនិងខ្ចីគេបន្ថែម ដើម្បីសងបំណុលដល់ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ។ របាយការណ៍ដដែល បានបញ្ជាក់ថា កម្មកររាប់ម៉ឺននាក់នឹងប្រឈមការលំបាកកាន់តែខ្លាំង ក្នុងជីវភាពរស់នៅនិងការសង់ប្រាក់ត្រឡប់ទៅស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុវិញ ខណៈមានរោងចក្រព្យួរការងារជាបន្តបន្ទាប់។ អ្នកស្រី យ៉ាង សុភ័ណ្ឌ ប្រធានសម្ព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា កម្មករ កម្មការិនីរោងចក្រកាត់ដេរ ខិតខំធ្វើការងារយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីមានលទ្ធភាពផ្គត់ផ្គង់អាហារបរិភោគដល់ក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគាត់។ អ្នកស្រី យ៉ាង សុភ័ណ្ឌ បន្ថែមថា ៖«ពេលនេះ ពួកគាត់ស្ទើរតែមិនអាចមានលទ្ធភាពចិញ្ចឹមខ្លួនឯង ។ ប្រសិនបើគ្មានកម្មវិធីសម្រាលបន្ទុកបំណុល ឬកិច្ចគាំពារផ្នែកសង្គមទេ ខ្ញុំព្រួយបារម្ភថា បញ្ហាទាំងនេះ នឹងនាំឱ្យពួកគាត់ជួបការលំបាកកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ» ។ ជុំវិញរបាយការណ៍នេះ លោក អ៊ីន ចាន់នី ប្រធានសមាគមធនាគារឯកជនកម្ពុជាថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរស័ព្ទនៅថ្ងៃ១កក្កដាថា លោកសុំមិនបកស្រាយតបរបាយការណ៍ដែលចេញដោយសង្គមស៊ីវិលនេះ ព្រោះការស្ទង់មតិធ្វើឡើង គឺមិនមានភាពច្បាស់លាស់។ រីឯលោក កាំង តុងងី បានបញ្ជាក់ថា របាយការណ៍នេះ មិនអាចយកជាផ្លូវការបាននោះទេ ដោយសារការស្ទង់មតិធ្វើឡើងផ្តោតលើតែកម្មកររោងចក្របិទទ្វារនិងព្យួរការងារ ហើយភាគីសហជីពជាអ្នកធ្វើទៀត។ ដូច្នេះមិនអាចយកមកប្រើប្រាស់ ឬទុកចិត្តបាន ដោយគ្មានការផ្ទៀងផ្ទាត់នោះទេ។ «យើងទទួលស្គាល់ថា កូវីដ-១៩ ប្កងផលប៉ះពាល់ច្រើនដល់ពលរដ្ឋកម្ពុជាយើង ប៉ុន្តែយើងមិនមែនឈរឱបដៃមើលទេ យើងកំពុងតែជួយអតិថិជនរបស់យើងហើយ តាមរយៈការរៀបចំឥណទានឡើងវិញ និងតាមវិធីផ្សេងដែលយើងអាចធ្វើបាន អ៊ីចឹងនៅពេលដែលគាត់(សង្គមស៊ីវិល)លើពីហេតុផលសិក្សាផ្សេងអីមក គឺរំខានដល់ការរបស់យើង» ។នេះបើតាមប្រធានផ្នែកទំនាក់ទំនងនិងជាអ្នកនាំពាក្យសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ។ ចាប់ពីវិបត្តិកូវីដ-១៩កើតមាន ដល់ចុងខែមិថុនា អ្នកជាប់កម្ចីនៅមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុជិត២៣ម៉ឺននាក់ បានស្នើរៀបចំឥណទានឡើងវិញ។ ក្នុងនោះមានប្រមាណ២២ម៉ឺននាក់ ទទួលបានការរៀបចំឥណទានឡើងវិញ ភាគច្រើនទទួលបានការពន្យារពេលបង់ការប្រាក់ និងបង់ទាំងការប្រាក់និងដើម។ ចំណែកអ្នកជាប់បំណុលធនាគារប្រមាណ១០ម៉ឺននាក់ក៏បានរៀបចំឥណទានឡើងដែរ។ អតិថិជនដែលទទួលបានការរៀបចំឥណទានឡើងវិញ ភាគច្រើនជាអ្នកធ្វើផ្នែកទេសចរណ៍ រោងចក្រ សំណង់ និងសេវាដឹកជញ្ជូន។ នេះបើតាមសមាគមធនាគារ និងសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ។ អត្ថបទទាក់ទង COVID-19៖ លោក ជា ចាន់តូ ផ្ដាំគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុទាំងអស់ ដោះស្រាយបញ្ហាអតិថិជនដោយទន់ភ្លន់ និងអនុគ្រោះ ធនាគារជាតិ ៖គ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុទាំងអស់ ត្រូវរៀបចំឥណទានឡើងវិញ ដើម្បីជួយសម្រួលការលំបាកពលរដ្ឋ ព្រោះCOVID-19 សូមបញ្ជាក់ថា ការរៀបចំឥណទានរៀបចំឡើងវិញនេះ ធនាគារជាតិ បានកំណត់លក្ខខណ្ឌមួយចំនួន ដើម្បីសម្រាលបន្ទុកពលរដ្ឋ ដែលប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាជំងឺCOVID-19។ លក្ខខណ្ឌអនុគ្រោះទាំងនោះរួមមាន១៖ ការកាត់បន្ថយចំនួនប្រាក់ដើមឥណទាន ឬចំនួនដែលត្រូវសងនៅឥណប្រតិទាន,២៖ ការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់ទាបជាងលក្ខខណ្ឌនៃកិច្ចសន្យាដើម, ៣៖ ការពន្យារពេលទូទាត់សងប្រាក់ដើម ឬការប្រាក់ ឬការធ្វើមូលធនកម្មការប្រាក់,៤៖ ការពន្យារឥណទានប្រតិទាន,៥៖ ការបន្ថែម និង/ឬ ការផ្លាស់ប្តូរអ្នករួមខ្ចី និង/ឬ អ្នកធានា ប្រសិនបើមាន, ៦៖ ការផ្លាស់ប្តូរពីឥណទានមានការទូតទាត់សងតាមការបង់រំលស់ ទៅជាការទូទាត់តែការប្រាក់ ហើយទូទាត់សងប្រាក់ដើមទាំងអស់នៅឥណប្រតិទាន, ៧៖ ការលើកលែង ឬបន្ថយទ្រព្យធានា ,៨៖ ការបន្ថយលក្ខខណ្ឌកិច្ចសន្យា ឬ/និងចុងក្រោយការផ្តល់រយៈពេលអនុគ្រោះដោយគ្មានការទូទាត់សង ដែលអាចមានរយៈពេលរហូតដល់៦ខែ គិតចាប់ពីថ្ងៃប្រសិទ្ធភាពនៃកិច្ចសន្យាថ្មី។ ត្រឹមចុងឆ្នាំ២០១៩នេះ នៅកម្ពុជាមានអ្នកខ្ចីកម្ចីឥណទានខ្នាតតូចជាង២.៦លាននាក់ ហើយក្នុងនោះបើគិតជាទឹកប្រាក់មានប្រមាណ១០ពាន់លានដុល្លារ ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍រួម ដែលចេញដោយអង្គការលីកាដូ៕	ភ្នំពេញ៖ ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ អាចជួយសម្រាលការលំបាករបស់ពលរដ្ឋ ក្នុងការសងត្រឡប់មកវិញ ប៉ុន្តែមិនអាចលុបគោលការណ៍យកទ្រព្យបញ្ចាំប្លង់ដីពីពលរដ្ឋបានទេ។ ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ឆ្លើយតបបែបនេះ ទៅកាន់អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងសហជីព ដែលចេញរបាយការណ៍រួមមួយ ស្តីពីកម្មករនិងបំណុលថា «ធ្វើការរហូតដល់ជំពាក់បំណុលវ័ណ្ឌក» ដែលស្នើឱ្យស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ឈប់យកទ្រព្យបញ្ចាំជាប្លងដី។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.