text stringlengths 177 12.5k | length int64 177 12.5k | token_count int64 70 4.1k |
|---|---|---|
# Le Monde diplomatiqueen Esperanto 2011-2013
### Usono kaj Wikileaks
En oktobro 1962, la mondo tuŝis la randon de atommilito. Malmulte antaŭ la elektoj de duonmandato, la usona prezidanto John Kennedy ripetis ke nenia instalo de sovetiaj ofensivaj raketoj en Kubo okazos — ne estos akceptita. Moskvo preteratantis tio... | 11,199 | 3,981 |
Kiel oni vidis, la direktoroj de centraj bankoj en la OEKE-landoj abdikis sian povon super la valutkurzoj, favore al tiuj neregeblaj legioj, la mastrumantoj de pensi-fondusoj, de negoc-bankoj kaj de spekulaj fondusoj, kaj ni ne forgesu la faman “s-inon Watanabe” — metaforo de la tradicia japana dommastrino, ofte respon... | 10,818 | 3,925 |
Por redukti sian dependecon, Pekino ne nur ellaboris komercajn interkonsentojn kun Sauda Arabujo, sed ankaŭ disvolvis reciprokajn investojn en la kampo de hidrokarbidoj. La nacia sauda kompanio *Aramco* tiel instalis kun *ExxonMobil* kaj la ĉina kompanio *Sinopec*, en la ĉina provinco Fujian, rafinejon kun kapacito de ... | 11,459 | 4,058 |
Sur tiu vojo tamen ekzistas multaj obstakloj, kiujn ambaŭ landoj strebas ĉirkaŭiri. La irana atomarmilo estas unu el la plej timindaj. De jaroj Ĉinujo plifortikigas siajn rilatojn kun Irano (ĝia tria plej grava petrolprovizanto, tre post Sauda Arabujo kaj Angolo); ĝi vendas al ĝi armilojn, kaj komerco kun ĝi estas vigl... | 10,426 | 3,729 |
La angla invadas ankaŭ la ĉiutagan vivon. La vendejegoj afiŝas ĝin. *Carrefour* estas subdividita en *“Carrefour Market”*, *“City”*, *“Discount”*; filio de *Auchan* fariĝis *“Simply Market”*. En la industrio, *Renauld Poids lourds* cedis antaŭ *“Renauld Truck”*, la venda filio nomiĝas *“Renault retail group”*, la inter... | 11,262 | 3,923 |
Kun la plurpartieco, starigita komence de la 1990-aj jaroj, s-ro Gbagbo volas enkorpigi la oficialan opozicion. Dum la patro de la sendependiĝo provas aligi al si la vilaĝajn loĝantarojn, la socialista instruisto entuziasmigas urbecan popolon malriĉigitan, kiu revas pri pli bona estonto: junuloj kaj studentoj elklasigi... | 10,998 | 4,037 |
Sed, preter la politika eldiro, la rompo eble nur kaŝas simplan mutacion. Kiel oni komprenu la koncesion, en 2003, de la aŭtonoma haveno en Abiĝano al s-ro Vincent Bolloré, kiu ankaŭ estis nomumita komandanto en la nacia ordeno de Eburbordo? Kaj kio pri la ligoj de s-ro Gbagbo kun s-ro Robert Bourgi, lernanto de Jacque... | 11,291 | 4,059 |
La sukceso de *Emirates* kaj *Dubai International Airport* estas imitata aliloke en la Golfo. Almenaŭ ok regionaj kompanioj konkurencas kun ĝi por pasaĝeroj kaj frajto kun la samaj enspezoj kaj senkonsidere pri elspezoj. Ĉiuj estas ŝtataj kaj malprofitaj. *Qatar Airways* kaj *Etihad* (Abu-Dabio), la plej fortaj konkure... | 11,209 | 4,054 |
(Noto: Martine van Woerkens, *Nous ne sommes pas des fleurs. Deux siècles de combats féministes en Inde*, Albin Michel, Parizo, 2010, p. 95.)
En Egiptujo, jam en la 1920-aj jaroj Huda Sharawi fondis la egiptan feministan union kaj engaĝis sin en la naciista batalo. En 1929, en la stacidomo de Kairo, ŝi provokis skanda... | 11,145 | 3,983 |
Se nacio estas historia kaj kultura komunumo, la kvalito do, de “historia” Franciano fariĝas absoluta valoro, tiu de franca civitano havas male nur relativan valoron, ĉar ĝi indikas nur juran kategorion, artifike kreitan. Eblas do konsideri, sesdek kvin jarojn post la rasaj leĝoj de Vichy, ĉu indas senigi la francan ci... | 11,519 | 4,038 |
Ŝia analizo, aperinta en novembro 1979, entuziasmigis la kandidaton Ronald Reagan, tiom ke li post sia elekto nomumis la aŭtorinon ambasadoro ĉe la Unuiĝintaj Nacioj. Kirkpatrick estis studinta du strategiajn malsukcesojn, kiujn Vaŝingtono ricevis en la sama jaro: la iranan revolucion kaj la sandinistan revolucion en N... | 10,942 | 3,925 |
(Noto: De Nicolas Sarkozy ĝis Ségolène Royal, preter Dominique Straŭss-Kahn — kiu posedas *riad*, domon, en Marakeŝo-, pluraj francaj politikistoj neniel skrupulis pri vizito al ĉi tiu “amika diktaturo” dum la ĵusaj jarfinaj festotagoj.) (Noto: *El País*, 30-a de januaro 2011 www.elpais.com/articulo/internacion...) ... | 11,193 | 4,061 |
Por kompensi la malmultiĝon de la publika mono, DRK turnas sin al la internacia helpo. *“La financado ĉefe venas de la tradiciaj pruntantoj, plejmulte el la multflankaj kaj duflankaj financaj institucioj, inter kiuj la Monda Banko, la Afrika Banko por Evoluado, la Eŭropa Invest-Banko, la Araba Banko por ekonomia evolua... | 11,172 | 3,998 |
Li estas 93 jarojn aĝa. Li nomiĝas Stéphane Hessel. Kaj lia vivhistorio estas nekredebla romano. Tia ĝi fakte estis, iasence, jam antaŭ lia naskiĝo. Eble kelkaj memoras la filmon de François Truffaut *Jules et Jim*. Nu, la nekonformema virino ludata de Jeanne Moreau kaj unu el ŝiaj du amantoj, *Jules,* germana judo tra... | 11,432 | 4,050 |
La disiĝ-provoj de Katango (eksbelga Kongo) en 1961 kaj de Biafro (Niĝerio) en 1967 estis tute rifuzitaj de la OAU kaj UN. Proklamita en 1991, la provo de Somalilando nuligi sian kunfandon kun la itala Somalio (efektivigita en 1960) ankoraŭ ne ricevis laŭleĝan solvon, malgraŭ fakta sendependeco. En la kazo de suda Suda... | 10,962 | 3,949 |
Cetere, verŝajne ja dank’al tiuj kreskantaj danĝeroj en la nordo, la referendumo povis disvolviĝi en granda trankvilo. Malfortigita, prezidanto Al-Bachir mildiĝis rilate al la sudo. Lia vizito en Juba, ĵus antaŭ la referendumo, estis interpretita, je ĉies surprizo, kiel vera “pac-deklaro”. La ŝtatestro eble volis tiel ... | 9,924 | 3,594 |
Nu, la streĉiĝoj kun Israelo kaj la internaciaj sankcioj ebligas al la teherana reĝimo, kuraĝigita pro la malfortiĝo de siaj ĉefaj regionaj konkurantoj (Egiptio kaj Saud-Arabio), reaktivigi sian naciisman retorikon. Tio des pli utilas al ĝi, ĉar la verda movado de 2009 ne estis neniigita de la seninterrompa subpremado ... | 11,198 | 4,036 |
End of preview. Expand in Data Studio
README.md exists but content is empty.
- Downloads last month
- 6