text
stringclasses
119 values
image
imagewidth (px)
180
1.02k
अत्र कस्मै किमुच्यतामिति । त ऊचुः । अस्माकं,सर्वेषामेव ज्ञानमूल कृत्वोपदिशतु भगवानिति । स उवाच एवंस्त्विति । त ऊचुः भूयोऽपि भगवन्तम् । अस्माक,मेकमतीना मतमभिसमीक्ष्य सुश्रुतो भगवन्त प्रक्ष्यति ।"
अस्मै चोपदिश्यमान वयमप्युपधारयिष्यामः । स होवाचैव-मस्त्विति । वत्स सुश्रुत । इह खल्वायुर्वेदप्रयोजन व्याध्युप-सृष्टानां व्याधिपरिमोक्षः स्वस्थस्य सास्थ्य रक्षणञ्च ॥१२॥"
अस्मै चोपदिश्यमान वयमप्युपधारयिष्यामः । स होवाचैव-मस्त्विति । वत्स सुश्रुत । इह खल्वायुर्वेदप्रयोजन व्याध्युप-सृष्टानां व्याधिपरिमोक्षः स्वस्थस्य सास्थ्य रक्षणञ्च ॥१२॥"
अस्मै चोपदिश्यमान वयमप्युपधारयिष्यामः । स होवाचैव-मस्त्विति । वत्स सुश्रुत । इह खल्वायुर्वेदप्रयोजन व्याध्युप-सृष्टानां व्याधिपरिमोक्षः स्वस्थस्य सास्थ्य रक्षणञ्च ॥१२॥"
श्रायुरस्मिन् विद्यतेऽनेन वा श्रायुर्विन्दतीत्यायुर्वेद' । तस्याङ्गवरमाद्यमागमप्रत्यचानुमानोपमानैरविरुद्दमुच्यमान सुपधारय ॥१३॥"
श्रायुरस्मिन् विद्यतेऽनेन वा श्रायुर्विन्दतीत्यायुर्वेद' । तस्याङ्गवरमाद्यमागमप्रत्यचानुमानोपमानैरविरुद्दमुच्यमान सुपधारय ॥१३॥"
श्रायुरस्मिन् विद्यतेऽनेन वा श्रायुर्विन्दतीत्यायुर्वेद' । तस्याङ्गवरमाद्यमागमप्रत्यचानुमानोपमानैरविरुद्दमुच्यमान सुपधारय ॥१३॥"
एतान प्रथम प्रागभिघातव्रणसरोहाद्यज्ञशिर' सन्धा-माच । श्रूयते हि यथा रुद्रेण यज्ञस्य शिरन्निमिति ततो देवा अश्विनावभिगम्योचुः । भगवन्तौ न' श्रेष्ठतमौ युवां ।"
एतान प्रथम प्रागभिघातव्रणसरोहाद्यज्ञशिर' सन्धा-माच । श्रूयते हि यथा रुद्रेण यज्ञस्य शिरन्निमिति ततो देवा अश्विनावभिगम्योचुः । भगवन्तौ न' श्रेष्ठतमौ युवां ।"
एतान प्रथम प्रागभिघातव्रणसरोहाद्यज्ञशिर' सन्धा-माच । श्रूयते हि यथा रुद्रेण यज्ञस्य शिरन्निमिति ततो देवा अश्विनावभिगम्योचुः । भगवन्तौ न' श्रेष्ठतमौ युवां ।"
भविष्यथ । भवद्भयां यज्ञस्य शिर' सन्धातव्यम् । तावूचतु-एवमस्त्विति । श्रथ तयोरर्थे देवा इन्द्रं यज्ञभागेन प्रासादयन् । ताभ्या यज्ञस्य शिर संहितमिति ॥१४॥"
भविष्यथ । भवद्भयां यज्ञस्य शिर' सन्धातव्यम् । तावूचतु-एवमस्त्विति । श्रथ तयोरर्थे देवा इन्द्रं यज्ञभागेन प्रासादयन् । ताभ्या यज्ञस्य शिर संहितमिति ॥१४॥"
भविष्यथ । भवद्भयां यज्ञस्य शिर' सन्धातव्यम् । तावूचतु-एवमस्त्विति । श्रथ तयोरर्थे देवा इन्द्रं यज्ञभागेन प्रासादयन् । ताभ्या यज्ञस्य शिर संहितमिति ॥१४॥"
अष्टावपि चायुर्वेदतन्त्रेष्वेतदेवाधिकमभिमतमाशुक्रि-याकरणाद्यन्त्रशस्त्रक्षाराग्नि-प्रणिधानात्सर्वतन्त्र सामन्याच्च । तदिदं शाश्वत पुण्य स्वयं यशस्यमायुष्य वृत्तिकरञ्च ति ॥१५॥"
अष्टावपि चायुर्वेदतन्त्रेष्वेतदेवाधिकमभिमतमाशुक्रि-याकरणाद्यन्त्रशस्त्रक्षाराग्नि-प्रणिधानात्सर्वतन्त्र सामन्याच्च । तदिदं शाश्वत पुण्य स्वयं यशस्यमायुष्य वृत्तिकरञ्च ति ॥१५॥"
अष्टावपि चायुर्वेदतन्त्रेष्वेतदेवाधिकमभिमतमाशुक्रि-याकरणाद्यन्त्रशस्त्रक्षाराग्नि-प्रणिधानात्सर्वतन्त्र सामन्याच्च । तदिदं शाश्वत पुण्य स्वयं यशस्यमायुष्य वृत्तिकरञ्च ति ॥१५॥"
ब्रह्मा प्रोवाच तत प्रजापतिरधिजगे तस्मादखिना-वश्विभ्यामिन्द्र इन्द्रादह अहम् मया त्विह प्रदेयमर्थिभ्यः प्रजा हितहेतोः ॥१६॥"
ब्रह्मा प्रोवाच तत प्रजापतिरधिजगे तस्मादखिना-वश्विभ्यामिन्द्र इन्द्रादह अहम् मया त्विह प्रदेयमर्थिभ्यः प्रजा हितहेतोः ॥१६॥"
ब्रह्मा प्रोवाच तत प्रजापतिरधिजगे तस्मादखिना-वश्विभ्यामिन्द्र इन्द्रादह अहम् मया त्विह प्रदेयमर्थिभ्यः प्रजा हितहेतोः ॥१६॥"
शब्याङ्गमङ्गैरपरैरुपेत प्राप्तोऽस्मि गां भूय इह उपदेष्टुम ॥१०॥ अस्मिन् शास्त्रे पञ्चमहाभूतशरीरिसमवाय पुरुष इत्युच्यते । तस्मिन् क्रिया सोऽधिष्ठान कस्माल्लोकस्य है वि"
शब्याङ्गमङ्गैरपरैरुपेत प्राप्तोऽस्मि गां भूय इह उपदेष्टुम ॥१०॥ अस्मिन् शास्त्रे पञ्चमहाभूतशरीरिसमवाय पुरुष इत्युच्यते । तस्मिन् क्रिया सोऽधिष्ठान कस्माल्लोकस्य है वि"
शब्याङ्गमङ्गैरपरैरुपेत प्राप्तोऽस्मि गां भूय इह उपदेष्टुम ॥१०॥ अस्मिन् शास्त्रे पञ्चमहाभूतशरीरिसमवाय पुरुष इत्युच्यते । तस्मिन् क्रिया सोऽधिष्ठान कस्माल्लोकस्य है वि"
ध्यात् । लोको हि द्विविधः स्थावरो जङ्गमञ्च । विविधात्मक एव आग्नेय सौम्यश्च त यस्त्वात पञ्चात्मको वा ॥१८॥ तत्र चतुर्विधो भूतग्रामः | स्वेदजाण्डजोद्विज्जजरा-युजखज्ञ । तत्र पुरुष प्रधानः तस्योपकरणमन्यत् । तस्मात पुरुषोऽधिष्ठानम्॥११॥ आगन्तव शारीरा मानसाः स्वाभाविकाश्चेति । तेषाम- गन्तवोऽभिघातनिमित्ता | शारीरास्त्वन्नपानमूला वात- पित्तकफोणितसन्निपातवैषम्यनिमित्ता । मानसात
ध्यात् । लोको हि द्विविधः स्थावरो जङ्गमञ्च । विविधात्मक एव आग्नेय सौम्यश्च त यस्त्वात पञ्चात्मको वा ॥१८॥ तत्र चतुर्विधो भूतग्रामः | स्वेदजाण्डजोद्विज्जजरा-युजखज्ञ । तत्र पुरुष प्रधानः तस्योपकरणमन्यत् । तस्मात पुरुषोऽधिष्ठानम्॥११॥ आगन्तव शारीरा मानसाः स्वाभाविकाश्चेति । तेषाम- गन्तवोऽभिघातनिमित्ता | शारीरास्त्वन्नपानमूला वात- पित्तकफोणितसन्निपातवैषम्यनिमित्ता । मानसात
ध्यात् । लोको हि द्विविधः स्थावरो जङ्गमञ्च । विविधात्मक एव आग्नेय सौम्यश्च त यस्त्वात पञ्चात्मको वा ॥१८॥ तत्र चतुर्विधो भूतग्रामः | स्वेदजाण्डजोद्विज्जजरा-युजखज्ञ । तत्र पुरुष प्रधानः तस्योपकरणमन्यत् । तस्मात पुरुषोऽधिष्ठानम्॥११॥ आगन्तव शारीरा मानसाः स्वाभाविकाश्चेति । तेषाम- गन्तवोऽभिघातनिमित्ता | शारीरास्त्वन्नपानमूला वात- पित्तकफोणितसन्निपातवैषम्यनिमित्ता । मानसात
तदु दु:खसयोगा व्याधय इत्युच्यन्ते । ते चतुर्विधा आगन्तव शारीरा मानसाः स्वाभाविकाश्चेति । तेषाम- गन्तवोऽभिघातनिमित्ता | शारीरास्त्वन्नपानमूला वात- पित्तकफोणितसन्निपातवैषम्यनिमित्ता । मानसात
तदु दु:खसयोगा व्याधय इत्युच्यन्ते । ते चतुर्विधा आगन्तव शारीरा मानसाः स्वाभाविकाश्चेति । तेषाम- गन्तवोऽभिघातनिमित्ता | शारीरास्त्वन्नपानमूला वात- पित्तकफोणितसन्निपातवैषम्यनिमित्ता । मानसात
तदु दु:खसयोगा व्याधय इत्युच्यन्ते । ते चतुर्विधा आगन्तव शारीरा मानसाः स्वाभाविकाश्चेति । तेषाम- गन्तवोऽभिघातनिमित्ता | शारीरास्त्वन्नपानमूला वात- पित्तकफोणितसन्निपातवैषम्यनिमित्ता । मानसात
क्रोधशोकभयहर्ष-विषादेर्ष्याभ्यसूयादैन्यमात्सय्यकामलोभप्र-भृतय इच्छाहषभेदैर्भवन्ति । स्वाभाविका. चुत्पिपासा- जरामृत्युनिद्राप्रकृतः । त एते मनःशरीराधिष्ठानाः ॥ २० ॥
क्रोधशोकभयहर्ष-विषादेर्ष्याभ्यसूयादैन्यमात्सय्यकामलोभप्र-भृतय इच्छाहषभेदैर्भवन्ति । स्वाभाविका. चुत्पिपासा- जरामृत्युनिद्राप्रकृतः । त एते मनःशरीराधिष्ठानाः ॥ २० ॥
क्रोधशोकभयहर्ष-विषादेर्ष्याभ्यसूयादैन्यमात्सय्यकामलोभप्र-भृतय इच्छाहषभेदैर्भवन्ति । स्वाभाविका. चुत्पिपासा- जरामृत्युनिद्राप्रकृतः । त एते मनःशरीराधिष्ठानाः ॥ २० ॥
तेषां सशोधनसममनाहाराचाराः सम्यक् प्रयुक्त निग्रहहेत. ॥२१॥ प्राणिना पुनर्मूलमाहारो बलवर्णैजसाच्च स षट्सु रसेष्वायत्त रसाः पुनर्द्रव्याश्रया । द्रव्याणि पुनरोष-
तेषां सशोधनसममनाहाराचाराः सम्यक् प्रयुक्त निग्रहहेत. ॥२१॥ प्राणिना पुनर्मूलमाहारो बलवर्णैजसाच्च स षट्सु रसेष्वायत्त रसाः पुनर्द्रव्याश्रया । द्रव्याणि पुनरोष-
तेषां सशोधनसममनाहाराचाराः सम्यक् प्रयुक्त निग्रहहेत. ॥२१॥ प्राणिना पुनर्मूलमाहारो बलवर्णैजसाच्च स षट्सु रसेष्वायत्त रसाः पुनर्द्रव्याश्रया । द्रव्याणि पुनरोष-
दिविधा. स्थावरा जङ्गमाच । तासा स्थावराचतु- विधा । वनस्पतयो वृचा वीरुध श्रोषधय इति । तास्ख- पुष्पाः फलवन्ती वनस्पतयः । पुष्पफलवन्तो वृक्षाः । प्रता- नवत्य स्तम्बिन्यच वीरुधः । फलपाकनिष्ठा श्रोषधय इति ॥२२॥
दिविधा. स्थावरा जङ्गमाच । तासा स्थावराचतु- विधा । वनस्पतयो वृचा वीरुध श्रोषधय इति । तास्ख- पुष्पाः फलवन्ती वनस्पतयः । पुष्पफलवन्तो वृक्षाः । प्रता- नवत्य स्तम्बिन्यच वीरुधः । फलपाकनिष्ठा श्रोषधय इति ॥२२॥
दिविधा. स्थावरा जङ्गमाच । तासा स्थावराचतु- विधा । वनस्पतयो वृचा वीरुध श्रोषधय इति । तास्ख- पुष्पाः फलवन्ती वनस्पतयः । पुष्पफलवन्तो वृक्षाः । प्रता- नवत्य स्तम्बिन्यच वीरुधः । फलपाकनिष्ठा श्रोषधय इति ॥२२॥
जगमा खल्वपि चतुविधा जरायुजाण्डजख दजोडिज्जाः । तत्र पशुमनुष्य व्यालादयो जरायुजा । खगसर्प सरीसृ- पप्रभृतयोऽण्डजा । छमिकीटपिपीलिकाप्रभृतय. स्वेद- जा । इन्द्रगोपमण्डकप्रभृतय उद्भिज्जाः । तव स्थावरे-
जगमा खल्वपि चतुविधा जरायुजाण्डजख दजोडिज्जाः । तत्र पशुमनुष्य व्यालादयो जरायुजा । खगसर्प सरीसृ- पप्रभृतयोऽण्डजा । छमिकीटपिपीलिकाप्रभृतय. स्वेद- जा । इन्द्रगोपमण्डकप्रभृतय उद्भिज्जाः । तव स्थावरे-
जगमा खल्वपि चतुविधा जरायुजाण्डजख दजोडिज्जाः । तत्र पशुमनुष्य व्यालादयो जरायुजा । खगसर्प सरीसृ- पप्रभृतयोऽण्डजा । छमिकीटपिपीलिकाप्रभृतय. स्वेद- जा । इन्द्रगोपमण्डकप्रभृतय उद्भिज्जाः । तव स्थावरे-
भ्यस्त्वक्पत्रपुष्पफलमूलकन्दनिय्यासस्वरसादय प्रयोजन- वन्तो जङ्गमेभ्यवर्मनखरोमरुधिरादयः ॥ २३॥ पार्थिवा सुवर्णरजतमणिमुक्तामन शिलामृत्कपाला-दघ. । कालक्कतास्तु प्रवातनिवातातपच्छायाज्योत्स्नातम.-
भ्यस्त्वक्पत्रपुष्पफलमूलकन्दनिय्यासस्वरसादय प्रयोजन- वन्तो जङ्गमेभ्यवर्मनखरोमरुधिरादयः ॥ २३॥ पार्थिवा सुवर्णरजतमणिमुक्तामन शिलामृत्कपाला-दघ. । कालक्कतास्तु प्रवातनिवातातपच्छायाज्योत्स्नातम.-
भ्यस्त्वक्पत्रपुष्पफलमूलकन्दनिय्यासस्वरसादय प्रयोजन- वन्तो जङ्गमेभ्यवर्मनखरोमरुधिरादयः ॥ २३॥ पार्थिवा सुवर्णरजतमणिमुक्तामन शिलामृत्कपाला-दघ. । कालक्कतास्तु प्रवातनिवातातपच्छायाज्योत्स्नातम.-
त एते स्वभावत एव दोषाणा सञ्चयप्रकोपप्रशमप्रतीकार-हेत. प्रयोजनवन्तश्च ॥ २४ ॥भवन्ति चात्र श्लोका ।शारीराणां विकाराणामेष वर्गवतुविधः ।
त एते स्वभावत एव दोषाणा सञ्चयप्रकोपप्रशमप्रतीकार-हेत. प्रयोजनवन्तश्च ॥ २४ ॥भवन्ति चात्र श्लोका ।शारीराणां विकाराणामेष वर्गवतुविधः ।
त एते स्वभावत एव दोषाणा सञ्चयप्रकोपप्रशमप्रतीकार-हेत. प्रयोजनवन्तश्च ॥ २४ ॥भवन्ति चात्र श्लोका ।शारीराणां विकाराणामेष वर्गवतुविधः ।
प्रकोपे प्रशमे चैव हेतुरुक्त चिकित्सकै ॥२५॥ आगन्तवस्तु ये रोगास्ते द्विधा निपतन्ति हि । मनस्यन्ये शरीरेऽन्य तेषान्तु द्विविधा क्रिया ॥ २६ ॥
प्रकोपे प्रशमे चैव हेतुरुक्त चिकित्सकै ॥२५॥ आगन्तवस्तु ये रोगास्ते द्विधा निपतन्ति हि । मनस्यन्ये शरीरेऽन्य तेषान्तु द्विविधा क्रिया ॥ २६ ॥
प्रकोपे प्रशमे चैव हेतुरुक्त चिकित्सकै ॥२५॥ आगन्तवस्तु ये रोगास्ते द्विधा निपतन्ति हि । मनस्यन्ये शरीरेऽन्य तेषान्तु द्विविधा क्रिया ॥ २६ ॥
शरीरपतितानान्तु शारीरवदुपक्रम' |मानसानान्तु शब्दादिरिष्टो वर्ग सुखावह' ॥२७॥ एक्मेतत् पुरुषो व्याधिरौषध क्रियाकाल इति चतुष्टय
शरीरपतितानान्तु शारीरवदुपक्रम' |मानसानान्तु शब्दादिरिष्टो वर्ग सुखावह' ॥२७॥ एक्मेतत् पुरुषो व्याधिरौषध क्रियाकाल इति चतुष्टय
शरीरपतितानान्तु शारीरवदुपक्रम' |मानसानान्तु शब्दादिरिष्टो वर्ग सुखावह' ॥२७॥ एक्मेतत् पुरुषो व्याधिरौषध क्रियाकाल इति चतुष्टय
समासेन व्याख्यातम् । तत्र पुरुषग्रहणात् तत्सम्भवद्रव्य समूहो भूतादिरुक्तस्तदङ्गप्रत्यङ्गविकल्पाश्च त्वनाससिरा- वायुप्रभृतय । व्याधिग्रहणादावपित्तकफशोणितसन्निपात- वैषम्यममित्ता. सर्व एव व्याधयो व्याख्याताः । श्रौषध- ग्रहणाद द्रव्यगुणरसवीर्यविपाकानामादेशः । क्रिया-
समासेन व्याख्यातम् । तत्र पुरुषग्रहणात् तत्सम्भवद्रव्य समूहो भूतादिरुक्तस्तदङ्गप्रत्यङ्गविकल्पाश्च त्वनाससिरा- वायुप्रभृतय । व्याधिग्रहणादावपित्तकफशोणितसन्निपात- वैषम्यममित्ता. सर्व एव व्याधयो व्याख्याताः । श्रौषध- ग्रहणाद द्रव्यगुणरसवीर्यविपाकानामादेशः । क्रिया-
समासेन व्याख्यातम् । तत्र पुरुषग्रहणात् तत्सम्भवद्रव्य समूहो भूतादिरुक्तस्तदङ्गप्रत्यङ्गविकल्पाश्च त्वनाससिरा- वायुप्रभृतय । व्याधिग्रहणादावपित्तकफशोणितसन्निपात- वैषम्यममित्ता. सर्व एव व्याधयो व्याख्याताः । श्रौषध- ग्रहणाद द्रव्यगुणरसवीर्यविपाकानामादेशः । क्रिया-
ग्रहणाच्छेद्यादीनि न हादीनि च कर्माणि व्याख्यातानि । कालग्रहणात्सर्वक्रियाकालानामादेश ॥ २८ ॥ भवति चात्र ।
ग्रहणाच्छेद्यादीनि न हादीनि च कर्माणि व्याख्यातानि । कालग्रहणात्सर्वक्रियाकालानामादेश ॥ २८ ॥ भवति चात्र ।
ग्रहणाच्छेद्यादीनि न हादीनि च कर्माणि व्याख्यातानि । कालग्रहणात्सर्वक्रियाकालानामादेश ॥ २८ ॥ भवति चात्र ।
बीज चिकित्सितस्यैतत्समासेन प्रकीर्त्तितम् । सविशमध्यायशतमस्य व्याख्या भविष्यति ॥ २८ ॥तच्च सविशमध्यायशत पञ्चसु स्थानेषु । तत्र सूत्रस्थान-
बीज चिकित्सितस्यैतत्समासेन प्रकीर्त्तितम् । सविशमध्यायशतमस्य व्याख्या भविष्यति ॥ २८ ॥तच्च सविशमध्यायशत पञ्चसु स्थानेषु । तत्र सूत्रस्थान-
बीज चिकित्सितस्यैतत्समासेन प्रकीर्त्तितम् । सविशमध्यायशतमस्य व्याख्या भविष्यति ॥ २८ ॥तच्च सविशमध्यायशत पञ्चसु स्थानेषु । तत्र सूत्रस्थान-
निदानशारीरचिकित्सितकल्प ष्वर्थवशात् सविभज्योत्तरे तन्त्रे शेषानर्थान् व्याख्यास्याम. ॥३०॥ भवति चात्र
निदानशारीरचिकित्सितकल्प ष्वर्थवशात् सविभज्योत्तरे तन्त्रे शेषानर्थान् व्याख्यास्याम. ॥३०॥ भवति चात्र
निदानशारीरचिकित्सितकल्प ष्वर्थवशात् सविभज्योत्तरे तन्त्रे शेषानर्थान् व्याख्यास्याम. ॥३०॥ भवति चात्र
स्वयम्भुवा प्रोक्तमिद सनातनं पठेडिय काशिपतिप्रकाशितम् । 'पुण्यकर्मा भुवि पूजितो नृपै-रसुक्षये शक्रसलोकता व्रजेत् ॥ ३१ ॥
स्वयम्भुवा प्रोक्तमिद सनातनं पठेडिय काशिपतिप्रकाशितम् । 'पुण्यकर्मा भुवि पूजितो नृपै-रसुक्षये शक्रसलोकता व्रजेत् ॥ ३१ ॥
स्वयम्भुवा प्रोक्तमिद सनातनं पठेडिय काशिपतिप्रकाशितम् । 'पुण्यकर्मा भुवि पूजितो नृपै-रसुक्षये शक्रसलोकता व्रजेत् ॥ ३१ ॥
द्वितीयोsध्याय ।अथातः शिष्योपनयनीयमध्याय व्याख्यास्याम ॥१॥ ब्राह्मणक्षत्रियवैश्यानामन्यतममन्वयवय शीलमोशी- चाचारविनयशक्तिबल मेधाष्टतिस्मृतिमतिप्रतिपत्तियुक्त त-
द्वितीयोsध्याय ।अथातः शिष्योपनयनीयमध्याय व्याख्यास्याम ॥१॥ ब्राह्मणक्षत्रियवैश्यानामन्यतममन्वयवय शीलमोशी- चाचारविनयशक्तिबल मेधाष्टतिस्मृतिमतिप्रतिपत्तियुक्त त-
द्वितीयोsध्याय ।अथातः शिष्योपनयनीयमध्याय व्याख्यास्याम ॥१॥ ब्राह्मणक्षत्रियवैश्यानामन्यतममन्वयवय शीलमोशी- चाचारविनयशक्तिबल मेधाष्टतिस्मृतिमतिप्रतिपत्तियुक्त त-
नुजिह्वौष्ठदन्ताग्रमृजुवक्त्राचिनास प्रसन्नचित्तवाक्चेष्ट क्लेश- सहञ्च भिषक् शिष्यमुपनयेत् । अतो विपरीतगुण नोप- नयेत् ॥२॥
नुजिह्वौष्ठदन्ताग्रमृजुवक्त्राचिनास प्रसन्नचित्तवाक्चेष्ट क्लेश- सहञ्च भिषक् शिष्यमुपनयेत् । अतो विपरीतगुण नोप- नयेत् ॥२॥
नुजिह्वौष्ठदन्ताग्रमृजुवक्त्राचिनास प्रसन्नचित्तवाक्चेष्ट क्लेश- सहञ्च भिषक् शिष्यमुपनयेत् । अतो विपरीतगुण नोप- नयेत् ॥२॥
उपनयनीयन्तु ब्राह्मण' प्रशस्तेषु तिथिकरण मुहर्त्तनक्ष त्रेषु प्रशस्तायां दिशि शचौ समे देखे चतुर्हस्तं चतुरख स्थरिहन्तमुपलिप्य गोमयेन दर्भेः संस्ती पुष्पैर्लाजभक्कै
उपनयनीयन्तु ब्राह्मण' प्रशस्तेषु तिथिकरण मुहर्त्तनक्ष त्रेषु प्रशस्तायां दिशि शचौ समे देखे चतुर्हस्तं चतुरख स्थरिहन्तमुपलिप्य गोमयेन दर्भेः संस्ती पुष्पैर्लाजभक्कै
उपनयनीयन्तु ब्राह्मण' प्रशस्तेषु तिथिकरण मुहर्त्तनक्ष त्रेषु प्रशस्तायां दिशि शचौ समे देखे चतुर्हस्तं चतुरख स्थरिहन्तमुपलिप्य गोमयेन दर्भेः संस्ती पुष्पैर्लाजभक्कै
रनैश्च देवता. पूजयित्वा विप्रान् भिषजश्च तत्रोशित्वाभ्युद च दक्षिणतो ब्रह्माच स्थापयित्वाग्निमुषसमाधाय खदिर- पलाशदेवदारुविल्वानां समिद्भिवतु वा चीरवृक्षाणान्यग्रोधोडुम्बराश्वत्थमधूकाना दधिमधुष्टताकाभिदीवही-
रनैश्च देवता. पूजयित्वा विप्रान् भिषजश्च तत्रोशित्वाभ्युद च दक्षिणतो ब्रह्माच स्थापयित्वाग्निमुषसमाधाय खदिर- पलाशदेवदारुविल्वानां समिद्भिवतु वा चीरवृक्षाणान्यग्रोधोडुम्बराश्वत्थमधूकाना दधिमधुष्टताकाभिदीवही-
रनैश्च देवता. पूजयित्वा विप्रान् भिषजश्च तत्रोशित्वाभ्युद च दक्षिणतो ब्रह्माच स्थापयित्वाग्निमुषसमाधाय खदिर- पलाशदेवदारुविल्वानां समिद्भिवतु वा चीरवृक्षाणान्यग्रोधोडुम्बराश्वत्थमधूकाना दधिमधुष्टताकाभिदीवही-
मिकेन विधिना श्रुवेणान्याहुतीर्जुहुयात् । सप्रणवाभिर्महा- व्याहृतिभिस्तत प्रतिदैवतमृषीश्च स्वाहाकारञ्च कुय्यात् शिष्यमपि कारयेत् । ब्राह्मणस्त्रयाणां वर्णानामुपनयन कर्त्तुमर्हति राजन्यो द्दयस्य वैश्यो वैश्यस्यैनेति । शूद्रमपि
मिकेन विधिना श्रुवेणान्याहुतीर्जुहुयात् । सप्रणवाभिर्महा- व्याहृतिभिस्तत प्रतिदैवतमृषीश्च स्वाहाकारञ्च कुय्यात् शिष्यमपि कारयेत् । ब्राह्मणस्त्रयाणां वर्णानामुपनयन कर्त्तुमर्हति राजन्यो द्दयस्य वैश्यो वैश्यस्यैनेति । शूद्रमपि
मिकेन विधिना श्रुवेणान्याहुतीर्जुहुयात् । सप्रणवाभिर्महा- व्याहृतिभिस्तत प्रतिदैवतमृषीश्च स्वाहाकारञ्च कुय्यात् शिष्यमपि कारयेत् । ब्राह्मणस्त्रयाणां वर्णानामुपनयन कर्त्तुमर्हति राजन्यो द्दयस्य वैश्यो वैश्यस्यैनेति । शूद्रमपि
कुलगुणसम्पन्न मन्त्रवर्ज मनुपनीतमध्यापयेदित्य के ॥ ३ ॥ ततोऽग्नि विपरिणीयाग्निसाचिकं शिष्य ब्रूयान् । कामक्रोधलोभ-मोहमानाहङ्कारेर्ष्यापारुष्यपैशुन्यावृतालस्या- यशस्यानि हित्वा नीचनखरोम्णा शुचिना कषायवाससा
कुलगुणसम्पन्न मन्त्रवर्ज मनुपनीतमध्यापयेदित्य के ॥ ३ ॥ ततोऽग्नि विपरिणीयाग्निसाचिकं शिष्य ब्रूयान् । कामक्रोधलोभ-मोहमानाहङ्कारेर्ष्यापारुष्यपैशुन्यावृतालस्या- यशस्यानि हित्वा नीचनखरोम्णा शुचिना कषायवाससा
कुलगुणसम्पन्न मन्त्रवर्ज मनुपनीतमध्यापयेदित्य के ॥ ३ ॥ ततोऽग्नि विपरिणीयाग्निसाचिकं शिष्य ब्रूयान् । कामक्रोधलोभ-मोहमानाहङ्कारेर्ष्यापारुष्यपैशुन्यावृतालस्या- यशस्यानि हित्वा नीचनखरोम्णा शुचिना कषायवाससा
अहं वा त्वयि सम्यग्वर्त्तमाने यद्यन्यथादर्भी स्याम- नोभाग्भवेयमफलविद्यश्व । द्विजगुरुदरिद्रमित्रप्रव्रजितो- पनतसाध्वनाथाभ्युपगताना चामबान्धवानामिव स्वभेषजैःप्रतिकर्त्तव्यमेव साधु भवति ।व्यावशाकुनिकपतित-
अहं वा त्वयि सम्यग्वर्त्तमाने यद्यन्यथादर्भी स्याम- नोभाग्भवेयमफलविद्यश्व । द्विजगुरुदरिद्रमित्रप्रव्रजितो- पनतसाध्वनाथाभ्युपगताना चामबान्धवानामिव स्वभेषजैःप्रतिकर्त्तव्यमेव साधु भवति ।व्यावशाकुनिकपतित-
अहं वा त्वयि सम्यग्वर्त्तमाने यद्यन्यथादर्भी स्याम- नोभाग्भवेयमफलविद्यश्व । द्विजगुरुदरिद्रमित्रप्रव्रजितो- पनतसाध्वनाथाभ्युपगताना चामबान्धवानामिव स्वभेषजैःप्रतिकर्त्तव्यमेव साधु भवति ।व्यावशाकुनिकपतित-
पापकारिणा न च प्रतिकत्तव्यमेव विद्या प्रकाशते मित्र-यशोधर्मार्थकामाच प्राप्नोति ॥५॥ भवतचाव ।कृष्णऽष्टमी तन्निधनेऽहनी हे
पापकारिणा न च प्रतिकत्तव्यमेव विद्या प्रकाशते मित्र-यशोधर्मार्थकामाच प्राप्नोति ॥५॥ भवतचाव ।कृष्णऽष्टमी तन्निधनेऽहनी हे
पापकारिणा न च प्रतिकत्तव्यमेव विद्या प्रकाशते मित्र-यशोधर्मार्थकामाच प्राप्नोति ॥५॥ भवतचाव ।कृष्णऽष्टमी तन्निधनेऽहनी हे
कृष्ण ेतरेऽम्येवमहद्दि सन्ध्यम |अकालविद्युत्स्तनयित्न ु घोषेस्वतन्त्र राष्ट्रचितिपव्यथासु ॥६॥
कृष्ण ेतरेऽम्येवमहद्दि सन्ध्यम |अकालविद्युत्स्तनयित्न ु घोषेस्वतन्त्र राष्ट्रचितिपव्यथासु ॥६॥
कृष्ण ेतरेऽम्येवमहद्दि सन्ध्यम |अकालविद्युत्स्तनयित्न ु घोषेस्वतन्त्र राष्ट्रचितिपव्यथासु ॥६॥
श्मशानयानाद्यतनाहवेषु महावौत्पातिक दर्शनेषुनाध्येयमन्येषु च येषु विप्रानाधीयते नाशुचिना च नित्यम् ॥७॥
श्मशानयानाद्यतनाहवेषु महावौत्पातिक दर्शनेषुनाध्येयमन्येषु च येषु विप्रानाधीयते नाशुचिना च नित्यम् ॥७॥
श्मशानयानाद्यतनाहवेषु महावौत्पातिक दर्शनेषुनाध्येयमन्येषु च येषु विप्रानाधीयते नाशुचिना च नित्यम् ॥७॥
अथातोऽध्ययन सम्प्रदानीयमध्याय व्याख्यास्याम ॥१०॥ प्रागभिहित सविशमध्यायशत पञ्चसु स्थानेषु । तत्र सूत्रस्थानमध्याया षट्चत्वारिंशत् । षोडश निदानानि । दम शारीराणि । चत्वारिशञ्चिकित्सितानि । अष्टौ कल्पा । तदुत्तरं षट्षष्टिः ॥ २ ॥
अथातोऽध्ययन सम्प्रदानीयमध्याय व्याख्यास्याम ॥१०॥ प्रागभिहित सविशमध्यायशत पञ्चसु स्थानेषु । तत्र सूत्रस्थानमध्याया षट्चत्वारिंशत् । षोडश निदानानि । दम शारीराणि । चत्वारिशञ्चिकित्सितानि । अष्टौ कल्पा । तदुत्तरं षट्षष्टिः ॥ २ ॥
अथातोऽध्ययन सम्प्रदानीयमध्याय व्याख्यास्याम ॥१०॥ प्रागभिहित सविशमध्यायशत पञ्चसु स्थानेषु । तत्र सूत्रस्थानमध्याया षट्चत्वारिंशत् । षोडश निदानानि । दम शारीराणि । चत्वारिशञ्चिकित्सितानि । अष्टौ कल्पा । तदुत्तरं षट्षष्टिः ॥ २ ॥