text stringlengths 178 1.53k |
|---|
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Гандантэгчэнлин хийдийн Хамба лам хэн бэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Гандантэгчэнлин хийдийн Хамба лам нь Гэвш, Лхаарамба Д.Жавзандорж юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Гэвш гэдэг цол юу гэсэн үг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Гэвш (төвдөөр dGe bšes, «буяны садан») нь Шарын шашны ёсны Цанидын сургуульд арваас дээш жил Чойрын ном үзэж таван ухаанд мэргэжсэн хүнд олгодог анха... |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Бурхан багш болон бусад шалгарсан эрдэмтэд ямар хүмүүс юм бэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Бурхан багш, түүний хоёр шавь, долоон бандида, Ловон Бадамжунай, Сажа бандида Гунгаажалцан, Богд Зонхов, Жибзундарнат,... |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Жирийн хүмүүст сургаал номлолыг хүргэдэг хүмүүсийг юу гэж нэрлэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Жирийн хүмүүст лам нарын сургаал номлолыг хүргэх, дэлгэрүүлэх үйл хийгч нарыг хувраг буюу лам гэх ажээ.
<|im_... |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Лам нарт ямар ямар зэрэг дэв, ажил үүрэг байдаг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Лам нарт зэрэг дэв, ажил үүрэг гэж буй. Тухайлбал, Аграмба, Бандида, Бичигч, Бурханч, Гавж, Гоч, Гүртэмбэ, Гэсгүй, Донир, Дуганч... |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Аграмба цолыг хэнд олгодог вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Аграмба цолыг Судрын ёсыг дуусгаад тарнийн ёсыг сурсан ламд олгодог.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Бандида гэдэг үг ямар утгатай вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Бандида гэдэг нь Санскрит хэлээр бол “их багш, номын ухаантан” гэсэн утгатай үг юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Бичигч ламын үүрэг юу вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Бичигч лам нь Хийдийн түүх, хутагт хувилгаан, өндөр зэрэг дэвтэй лам нарын тухай бичиж түүх болгон үлдээх үүрэгтэй.
<|im_start|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Бурханч лам ямар ажил хийдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Бурханч лам нь сүм хийдэд бурхадын хөргийг бүтээдэг ламыг хэлнэ.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Гавж цолыг хэрхэн авдаг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Гавж цолыг Буддын лам нарын ур чадварыг шалгасан “арван бэрх” хэмээх шалгалт бүхий давааг нэг бүрчлэн давж гарсан ламд олгодог. Эл цолыг авсан лам цанид... |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Гавж цолтой лам сүмээсээ дураараа гарч явж болдоггүй юу?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Тийм ээ, Гавж цолтон лам нь сүм хийдээс дураараа гарч явж болдоггүй байна.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Гоч ламын үүрэг юу вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Гоч лам нь Сүмийн уламжлалт зан үйл, өдөр тутмын хурлын хөгжмийн зэмсгийг хариуцна.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Аграмба гэдэг цол ямар ламд олгогддог вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Аграмба нь Судрын ёсыг дуусгаад тарнийн ёсыг сурсан ламд олгодог цол юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Тарнийн ёсыг сурсан ламд ямар цол олгодог вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Тарнийн ёсыг сурсан ламд Аграмба цол олгодог.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Судрын ёсыг дуусгасан ламд олгодог цолыг нэрлэнэ үү.
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Судрын ёсыг дуусгасан ламд олгодог цол бол Аграмба юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Бандида гэдэг үг ямар хэлнээс гаралтай вэ, утга нь юу вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Бандида гэдэг нь Санскрит хэлнээс гаралтай бөгөөд “их багш, номын ухаантан” гэсэн утгатай үг юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Монголд Бандида цолтой ямар их багш нар байсан бэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Монголд Халхын Зая бандида, Ойрдын Зая бандида хэмээх их багш нар үе улиран амьдарч байсан.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
“Номын ухаантан” гэсэн утгатай Санскрит үг юу вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
“Номын ухаантан” гэсэн утгатай Санскрит үг бол Бандида юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Халхын Зая бандида, Ойрдын Зая бандида нар ямар учиртай хүмүүс байсан бэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Халхын Зая бандида, Ойрдын Зая бандида нар нь Монголд үе улиран амьдарч байсан их багш, номын ухаантнууд ю... |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Бичигч ламын үндсэн үүрэг юу вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Бичигч лам нь хийдийн түүх, хутагт хувилгаан, өндөр зэрэг дэвтэй лам нарын тухай бичиж түүх болгон үлдээх үүрэгтэй.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Хийдийн түүхийг тэмдэглэж үлдээдэг ламыг юу гэж нэрлэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Хийдийн түүх, хутагт хувилгаан, өндөр зэрэг дэвтэй лам нарын тухай бичиж түүх болгон үлдээх үүрэгтэй ламыг Бичигч гэнэ.... |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Бичигч лам ямар мэдээллийг түүх болгон үлдээдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Бичигч лам нь хийдийн түүх, хутагт хувилгаан, өндөр зэрэг дэвтэй лам нарын тухай мэдээллийг түүх болгон үлдээдэг.
<|im_end|} |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Бурханч лам ямар ажил хийдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Бурханч лам нь сүм хийдэд бурхадын хөргийг бүтээдэг ламыг хэлнэ.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Сүм хийдэд бурхадын хөргийг хэн бүтээдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Сүм хийдэд бурхадын хөргийг Бурханч лам нар бүтээдэг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Бурханы хөрөг бүтээдэг ламыг юу гэж нэрлэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Бурханы хөргийг бүтээдэг ламыг Бурханч лам гэнэ.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Гавж цолыг хэрхэн авдаг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Гавж цолыг Буддын лам нарын ур чадварыг шалгасан “арван бэрх” хэмээх шалгалт бүхий давааг нэг бүрчлэн давж гарсан ламд олгодог.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
“Арван бэрх” шалгалт гэж юу вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
“Арван бэрх” шалгалт нь Буддын лам нарын ур чадварыг шалгадаг бөгөөд энэ шалгалтын даваануудыг нэг бүрчлэн давж гарсан ламд Гавж цолыг олгодог байна... |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Гавж цол авсан лам ямар ухаануудыг эзэмшсэн байдгаа баталдаг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Гавж цол авсан лам цанидын гурван ухааныг эзэмшсэнээ лам нарын өмнө баталж ном хаялцдаг юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Гавж цолтой ламд тавигддаг нэг онцгой шаардлага юу вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Гавж цолтон лам нь сүм хийдээс дураараа гарч явж болдоггүй байна.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Ном хаялцаж гэвш болох ёстой цолтон хэн бэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Гавж цолыг авсан лам цанидын гурван ухааныг эзэмшсэнээ батлахын тулд ном хаялцаж гэвш болох ёстой.
<|im_end|} |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Гоч ламын үүрэг юу вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Гоч лам нь сүмийн уламжлалт зан үйл болон өдөр тутмын хурлын хөгжмийн зэмсгийг хариуцдаг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Хурлын хөгжмийн зэмсгийг хариуцдаг ламыг юу гэж нэрлэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Хурлын хөгжмийн зэмсгийг хариуцдаг ламыг Гоч гэнэ.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Сүмийн уламжлалт зан үйлийг хэн хариуцдаг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Сүмийн уламжлалт зан үйл болон хурлын хөгжмийн зэмсгийг Гоч лам хариуцдаг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Гүртэмбэ лам ямар ур чадвартай байдаг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Гүртэмбэ лам нь зураг урлал, дархан мужааны сийлбэрт авъяастай байдаг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Сүм хийдэд урлал, сийлбэрийн ажил хийдэг ламыг юу гэж нэрлэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Сүм хийдэд зураг урлал, дархан мужааны сийлбэрийн ажлыг хийдэг ламыг Гүртэмбэ гэнэ.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Гүртэмбэ лам хэзээ сүмд ирж ажилладаг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Гүртэмбэ лам нь тусгай үед сүмд ирж хэрэгтэй зүйлсийг нь урлаж хийж өгдөг.
<|im_end|} |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Гэсгүй ламын үндсэн үүрэг юу вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Гэсгүй лам нь өдөр тутмын хурал номын дэг ёсыг хариуцдаг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Лам нарын сахилга бат, ёс суртахууны үүргийг хэн хариуцдаг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Лам нарын сахилга бат, ёс суртахууны үүргийг Гэсгүй лам хариуцдаг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Бага гэсгүйг өөрөөр юу гэж нэрлэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Бага гэсгүйг “гэсг” гэж нэрлэдэг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Их гэсгүй, бага гэсгүй ламын суудал сүм дотор хаана байрладаг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Тухайн сүмийн дотор үүдний зүүн талд нь их гэсгүй, баруун талд нь бага гэсгүй ламын суудлыг засдаг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Хурал номын дэг ёсыг хариуцдаг ламыг юу гэж нэрлэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Өдөр тутмын хурал номын дэг ёсыг хариуцдаг ламыг Гэсгүй гэнэ.
<|im_end|} |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Донир лам гэж хэн бэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Донир лам нь сүм хийдийн нарийн бичгийн дарга буюу хамба ламын туслах лам юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Донир ламын үүрэг юу вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Донир лам нь бичиг цаас зохиох, мэдээ дамжуулах үүрэгтэй.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Хамба ламын туслах ламыг юу гэж нэрлэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Хамба ламын туслах ламыг Донир лам гэж нэрлэдэг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Донир ламын онцлох хувцаслалт юу вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Донир лам нь толгой дээрээ хүрэн өнгийн жинс зүүж явдаг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Сүм хийдэд бичиг цаас зохиодог лам хэн бэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Сүм хийдэд бичиг цаас зохиох, мэдээ дамжуулах үүрэгтэй лам бол Донир юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Дуганч лам ямар үүрэгтэй вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Дуганч лам нь сүм дуганд хурал ном хурах, мөн манз цавын бэлтгэл хийдэг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Сүм дуганд хурал ном хурахад хэн бэлтгэл хийдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Сүм дуганд хурал ном хурах, манз цавын бэлтгэлийг Дуганч лам хийдэг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Манз цавын бэлтгэл хийдэг ламыг юу гэж нэрлэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Манз цавын бэлтгэл хийдэг ламыг Дуганч гэж нэрлэдэг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Дэнч лам ямар үүрэгтэй вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Дэнч лам нь сүм хийдийн нярав лам бөгөөд эд хэрэглэлийг хариуцаж, өдөр тутмын зарлага орлогыг тооцон бүртгэх нягтлан бодохын үүргийг ч давхар гүйцэтгэдэг... |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Сүм хийдийн нярав ламыг юу гэж нэрлэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Сүм хийдийн нярав ламыг Дэнч гэнэ.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Сүм хийдийн эд хэрэглэл, санхүүг хариуцдаг лам хэн бэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Сүм хийдийн эд хэрэглэлийг хариуцаж, зарлага орлогыг бүртгэдэг лам бол Дэнч юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Нягтлан бодохын үүргийг давхар гүйцэтгэдэг лам хэн бэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Сүм хийдийн нярав Дэнч лам нь нягтлан бодохын үүргийг давхар гүйцэтгэдэг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Засаг ламын үүрэг юу вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Засаг лам нь жас буюу дэнч ламын туслах бөгөөд нярав лам гэж ойлгож болно.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Дэнч ламын туслахыг юу гэж нэрлэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Дэнч ламын туслахыг Засаг лам гэж нэрлэдэг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Ловон лам ямар үүрэг гүйцэтгэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Ловон лам нь хурлын дэг ёсыг баримталж удирддаг ламыг хэлнэ.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Хурлын дэг ёсыг удирддаг ламыг юу гэж нэрлэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Хурлын дэг ёсыг баримталж удирддаг ламыг Ловон гэнэ.
<|im_end|} |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Лхаарамба гэдэг цол ямар ламд олгогддог вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Лхаарамба нь Төвдийн Лхас хотод сурсан эрдмээ хамгаалж ном хаялцсан ламд олгодог цол юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Төвдийн Лхас хотод эрдмээ хамгаалж ном хаялцсан ламыг юу гэж нэрлэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Төвдийн Лхас хотод эрдмээ хамгаалж ном хаялцсан ламыг Лхаарамба гэнэ.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Лхаарамба цол авахын тулд хаана сурсан байх ёстой вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Лхаарамба цол авахын тулд Төвдийн Лхас хотод сурсан эрдмээ хамгаалж ном хаялцсан байх ёстой.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Мэдээч ламын үүрэг юу вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Мэдээч лам нь өглөө бүр “буяны шат” өгсөж лавай үлээж лам нарыг хуралд урин дууддаг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Өглөө бүр лам нарыг хуралд урин дууддаг ламыг юу гэж нэрлэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Өглөө бүр “буяны шат” өгсөж лавай үлээж лам нарыг хуралд урин дууддаг ламыг Мэдээч гэнэ.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
“Буяны шат” өгсөж лавай үлээдэг лам хэн бэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
“Буяны шат” өгсөж лавай үлээж лам нарыг хуралд урин дууддаг лам бол Мэдээч юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Номч лам ямар үүрэгтэй вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Номч лам нь сүм хийдэд байх судруудыг уншиж судлан бусад лам нарт тайлбарладаг сударч лам юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Судруудыг уншиж, бусад лам нарт тайлбарладаг ламыг юу гэж нэрлэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Судруудыг уншиж, бусад лам нарт тайлбарладаг ламыг Номч гэнэ.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Сүм хийдийн сударч ламыг хэн гэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Сүм хийдэд байх судруудыг уншиж судлан бусад лам нарт тайлбарладаг сударч лам бол Номч юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Равжамба цолыг хэнд олгодог вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Равжамба нь тодорхой салбараар мэргэшин Төвдөд дамжаанд суусан ламд олгогддог цол юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Төвдөд дамжаанд сууж, тодорхой салбараар мэргэшсэн ламыг юу гэж нэрлэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Төвдөд дамжаанд сууж, тодорхой салбараар мэргэшсэн ламыг Равжамба гэнэ.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Равжамба цолтой лам ямар онцлогтой байдаг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Равжамба цолтой лам нь тодорхой салбараар мэргэшсэн бөгөөд Төвдөд дамжаанд суусан байдаг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Ренбүчэ гэдэг үг ямар утгатай вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Ренбүчэ нь Төвд үг бөгөөд монголоор орчуулбал “эрдэнэ” гэсэн утгатай.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Ренбүчэ цолыг хэнд нэрлэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Ренбүчэ гэдэг нь Бурхан багшийг төлөөлөн ирж байгаа шашны томоохон зүтгэлтнийг нэрлэдэг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Монголчуудын мэдэх Ренбүчэ нар хэн хэн байдаг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Монголчууд Ажа гэгээн Ренбүчэ, Бакула Ренбүчэ, Гүридава Ренбүчэ гэх мэт хүмүүсийг Ренбүчэ хэмээн мэднэ.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
“Эрдэнэ” гэсэн утгатай Төвд үг юу вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
“Эрдэнэ” гэсэн утгатай Төвд үг бол Ренбүчэ юм.
<|im_end|} |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Тахилч лам ямар үүрэгтэй вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Тахилч лам нь сүм дуганы бурхан тахилыг хамгаалж арчлах үүрэгтэй.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Сүм дуганы бурхан тахилыг хэн хамгаалж арчилдаг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Сүм дуганы бурхан тахилыг Тахилч лам хамгаалж арчилдаг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Тахилч гэж ямар ламыг хэлдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Тахилч гэдэг нь сүм дуганы бурхан тахилыг хамгаалж арчлах үүрэгтэй ламыг хэлнэ.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Унзад ламын үүрэг юу вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Унзад лам нь хурал ном хурах ая данг эрхэлж, ном уншлагыг оройлдог.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Хурал номын ая данг эрхэлдэг ламыг юу гэж нэрлэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Хурал ном хурах ая данг эрхэлж, ном уншлагыг оройлдог ламыг Унзад гэнэ.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Унзад лам ямар чадвартай байх ёстой вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Унзад лам нь хоолой сайтай байх ёстой.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Том хийдүүдэд ямар Унзад нар байдаг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Том хийдүүдэд их Унзад, бага Унзад гэж байдаг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Ном уншлагыг оройлдог ламыг хэн гэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Ном уншлагыг оройлдог ламыг Унзад гэж нэрлэдэг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Хамба лам гэж хэн бэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Хамба лам нь сүм хийдийн тэргүүн юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Хамба ламын үндсэн үүрэг юу вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Хамба лам нь тухайн хийдийн бүх үйл ажиллагааг өөрийн зөвшөөрлөөр явуулдаг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Өмнө нь Хамба ламыг хэн томилдог байсан бэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Өмнө нь Хамба ламыг Богд гэгээн томилдог байсан.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Одоо үед Хамба ламыг хэрхэн сонгодог вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Одоо үед Хамба ламыг лам нарын зэрэг дэвийг харгалзаж, гэлэн ламаар сонгодог.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Сүм хийдийн бүх үйл ажиллагааг удирддаг лам хэн бэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Сүм хийдийн бүх үйл ажиллагааг удирддаг лам бол Хамба юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Цорж ламын үндсэн үүрэг юу вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Цорж лам нь хийдийн ном сургах асуудлыг эрхэлдэг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Хийдийн ном сургах асуудлыг хэн эрхэлдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Хийдийн ном сургах асуудлыг Цорж лам эрхэлдэг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Тэргүүн Хамба эзгүй үед хэн орлодог вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Тэргүүн Хамба эзгүй үед Цорж лам орлодог.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Цорж гэж ямар ламыг хэлдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Цорж нь хийдийн ном сургах асуудлыг эрхэлдэг бөгөөд тэргүүн Хамба эзгүй үед түүнийг орлодог ламыг хэлнэ.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_im_start|>user
Ширээт лам ямар үүрэгтэй вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Ширээт лам нь зөвхөн хурал номыг хариуцдаг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Хурал номыг хариуцдаг ламыг юу гэж нэрлэдэг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Зөвхөн хурал номыг хариуцдаг ламыг Ширээт гэнэ.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Ширээт лам юуг хариуцдаг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Ширээт лам нь хурал номыг хариуцдаг юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Будда гэж юу гэсэн үг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Будда гэдэг нь Санскритаар “будда”, Төвдөөр “санжаа” хэмээх үг бөгөөд “нойрноос сэрсэн” гэсэн утгыг илэрхийлдэг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
“Нойрноос сэрсэн” гэсэн утгыг илэрхийлдэг үг юу вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
“Нойрноос сэрсэн” гэсэн утгыг илэрхийлдэг үг бол Будда юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Будда гэдэг үг Санскрит, Төвд хэлээр хэрхэн дуудагддаг вэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Будда гэдэг үг Санскритаар “будда”, Төвдөөр “санжаа” хэмээн дуудагддаг.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Буддын шашин хэзээ, хаана үүссэн бэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Буддын шашин нь НТӨ V зуунд Энэтхэгт үүсч, НТӨ IV зуунд тархжээ.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Буддын шашныг үндэслэгч хэн бэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Энэтхэгийн хааны хунтайж Ситхарта Гаутама нь Буддын шашныг үндэслэсэн юм.
<|im_end|> |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Ситхарта Гаутама хэрхэн Буддын шашны онолыг бий болгосон бэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
Ситхарта Гаутама зовлонгийн шалтгааныг олохын тулд 7 жил даяанчилж, бясалгасны эцэст муу үйлийн шалтгааныг олж Буддын ш... |
<|im_start|>system
Та бол Гандантэгчэнлин хийдийн туслах хиймэл оюун ухаан юм.
<|im_end|>
<|im_start|>user
Буддын шашин хиндү шашнаас хэзээ салж бие даасан бэ?
<|im_end|>
<|im_start|>assistant
НТӨ I зуунд Буддын шашин хиндү шашнаас албан ёсоор салж бие даан хөгжсөн.
<|im_end|> |
End of preview. Expand in Data Studio
No dataset card yet
- Downloads last month
- 2