image
imagewidth (px)
804
1.65k
text
stringlengths
6
170
vam odanáṃ paktvā́ brāhmaṇébhyo jīvátaṇḍulam ivópaharet | áditir vái prajā́kā
maudanám apacat sóñśiṣṭam āśnāt tásyā dhātā́ cāryamā́ cājāyetām | sā́
param apacat sóñśiṣṭam āśnāt tásyā mitráś ca váruṇaś cājāyetām | sā́param a
pacat sóñśiṣṭam āśnāt tásyā ám̐śaś ca bhágaś cājāyetām | sā́param apacat sái
kṣatóñśiṣṭaṃ me 'śnatyā́ dváudvau jā́yete itó nūnáṃ me śréyaḥ syād yát purá
stād aśnīyā́m íti sā́ purástād aśitvópāharat tā́ antár evá gárbhaḥ sántā
avadatām āvám idáṃ bhaviṣyāvo yád ādityā́ íti táyor ādityā́ nirha
ntā́ram aichan | tā́ ám̐śaś ca bhágaś ca nírahatām | tásmād etáu yajñéna yajante |
rājanyàsya juhuyād vāruṇyà r̥cā́ váruṇo vái devā́nām̐ rā́jā rājyáma
smā ávarunddhe híraṇyaṃ nidhā́ya juhoti | agnimáty evá juhoty āyátana
vati | andhò 'dhvaryúḥ syād yád anāyatané juhuyā́t | śatám asmā akṣā́n práyacchet tā́
n vícinuyāt | śatā́yur vái púruṣaḥ śatávīryas | ā́yur evá vīryàm āpnoti
gā́m asya tád áhaḥ sabhā́yāṃ dīvyeyus tásyāḥ párūm̐ṣi ná him̐syus tā́m̐
sabhāsádbhyā úpaharet táyā yád gr̥hṇīyā́t tád brāhmaṇébhyo déyam | tát sábhyam ánnam á
varunddhe //
yásyā rātryāḥ prātár agním ādhāsyámānaḥ syā́t tā́m̐ rā́trīṃ cátuḥśarā
am̐śaprāsó 'm̐śasya bhāgadhéyam | jánaṃ bhágo 'gachat tásmād āhur jáno ganta
vā́ ādityā́s | yád úñśiṣṭe vivartayitvā́ samídha ādádhāti tád ādityébhyo
'gnyādhéyaṃ prā́ha náinam̐ svargā́l lokā́t prátinudante sam̐vatsarám útsr̥jetāgní
m ādhāsyámānas | nā́syāgníṃ gr̥hā́d dhareyus | nā́nyátā ā́hareyus | saṃvatsaré
vr̥ddhā́ gárbhāḥ prájāyante prájātam enam̐ vr̥ddhám ā́dhatte dvā́daśa rā́trīr útsr̥jeta
dvā́daśa vái rā́trayaḥ sam̐vatsarásya pratimā́ sam̐vatsaré vr̥ddhā́ gárbhāḥ prájā
yante prájātam enam̐ vr̥ddhám ā́dhatte tisrá útsr̥jeta tráyo vā́ imé lokā́s |
imā́n evá lokā́n āpnoti | ékām útsr̥jeta | éko vái prajā́patis | prajā́patim evā́pno
vyàs tátra bhágena sáṃgachatā íti sá vā́ índra ūrdhvá evá prāṇámaṃ udá
śrayata mr̥tám ítaram āṇḍám ávāpadyata sá vā́vá mārtāṇḍó yásyemé manuṣyā̀ḥ
prajā́ sā́ vā́ áditir ādityā́n úpādhāvat | ástv evá ma idáṃ mā́ ma idáṃ
moghé párāpaptad íti tè 'bruvan | áthaiṣò 'smā́kam evá bravātai ná nó
'timanyātā íti sá vā́vá vívasvān ādityó yásya mánuś ca vaivasvató
yamáś ca mánur evā́smiṃl loké yamò 'múṣmin | eté vái devayā́nān pathó
gopāyanti yád ādityā́s tá íyakṣamāṇaṃ prátinudante yó vā́ etébhyó
'procyāgním ādhatté tám eté svargā́l lokā́t prátinudante | úñśiṣṭabhāgā
ti purūrávā vā́ aiḍá urváśīm avindata devī́m | tásyā āyúr ajāyata
hā́ya níralumpat | yád rétā ā́sīt sò 'śvatthá ārohò 'bhavat | yád úlbam̐ sā́
śamī́ tásmād etáu yajñāvacaráu púṇyajanmānau hí prajā́patiḥ prajā́ḥ
sr̥ṣṭvā́ riricānò 'manyata sò 'śvo bhūtvā́ sam̐vatsaráṃ nyàṅ bhū́myām̐
śíraḥ pratinidhā́yātiṣṭhat tásyāśvatthó mūrdhná údabhinat tád aśvatthásyāśvatthatvám |
tásmād eṣá yajñāvacaráḥ prājāpatyó hí //
mánur vái prajā́kāmo 'gním ādhāsyámāno devátāyaidevatāyā a
juhot táto mitrā́váruṇayor ā́hutyā prapharvy údatiṣṭhat tásyā ghr̥táṃ padór akṣara
t sā́ mitrā́váruṇā áit tā́ ábrūtām ā́hutyā vái tvám āváyor ájaniṣṭhā máno
sá devā́nt svargáṃ lokám̐ yattò 'nū́dait tè 'bruvan | tád vayáṃ devā́ imáḥ kvā̀yáṃ
manuṣyò gamiṣyatī́ti sò 'bravīt | bahávo vái me samānā́s té mā vakṣyanti
kím ayáṃ devyā́ḥ putro devébhyo māturbhrātrébhyā ā́hārṣīt | ástv evá me kíṃ
cid íti tásmā agnír yajñíyāṃ tanvàṃ prā́yachat tā́m utsaṅgè 'vadhā́yā́harat tā́
m ukhā́yām ávādadhāt sò 'śvatthá ārohò 'bhavat | yókhā́ sā́ śamī́ tásmād etáu
yajñāvacaráu púṇyajanmānau hí | agnír vái váruṇaṃ brahmacáryam ā́gachat pravásantam |
tásya jāyā́m̐ sámabhavat táṃ purástād āyántaṃ pratikśā́ya pratyáṅ níradrava
t sò 'vet sárvam̐ vā́ indriyáṃ nr̥mṇám̐ réto nirlúpya haratī́ti tád anuparā
s tvái tvám asi táṃ párehī́ti sā́ mánum ait sò 'bravīt | ásurā vā́ imé puṇya
dāsyánt syā́t sá imám ágrā ā́dadhītā́thāmúm áthemám | tád yáthaivá devā́ḥ sárveṇa
sākám̐ svargáṃ lokám̐ samā́rohann evám evá yájamānaḥ sárveṇa sākám̐ svargáṃ
lokám̐ samā́rohati yá evám̐ vidvā́n agním ādhatté sò 'bravīt | ŕ̥ṣayo vā́
imé puṇyamanyā́ agním ādádhate tā́n párehī́ti sā́ párait tá imám ágrā ā́
dadhatā́themám áthāmúm | sā́ púnar áit tā́m apr̥chat kím abhyàgann íti sā́bra
vīt | imám evā́grā ā́dhiṣata | áthemám áthāmúm íti sò 'bravīt | ahám̐ vā́vā́
gnyādhéyam̐ vidā́ṃcakāra sárveṣu vā́ eṣú lokéṣv ŕ̥ṣayaḥ prátyaṣṭhur íti práti
prajáyā ca paśúbhiś ca tiṣṭhati yá evám̐ vidvā́n agním ādhatté yád amúm ādhā́
yemám ādadhyā́d ápa tád ā́dadhyāt | yád vā́vémám ādhā́yāmúm ādadhyā́d ápa tád ā́dadhyā
t tád imám evā́dhā́yā́themám áthāmúm | táthā sámr̥ddhā ā́dhīyate prācī́napravaṇa
manyā́ agním ā́dadhate tā́n párehī́ti sā́ párait tè 'múm ágrā ā́dadhatā́
themám áthemám | sā́ púnar áit tā́m apr̥chat kím abhyàgann íti sā́bravīt | amúm evā́
grā ā́dhiṣatā́themám áthemám íti sò 'bravīt sakŕ̥d vā́vā́surāḥ śriyó 'nta
m águḥ párā tú bhaviṣyantī́ti sò 'bravīt | devā́ vā́ imé puṇyamanyā́ a
gním ā́dadhate tā́n párehī́ti sā́ párait tá imám ágrā ā́dadhata | áthāmúm áthemám |
sā́ púnar áit tā́m apr̥chat kím abhyàgann íti sā́bravīt | imám evā́grā ā́dhiṣa
tā́thāmúm áthemám íti sò 'bravīt sakŕ̥d vā́vá devā́ḥ sárveṇa sākám̐ svargáṃ
lokám̐ samā́rukṣan | itáḥpradānāt tú yajñám úpajīviṣyantī́ti yáḥ sarvavedasáṃ
yát te bhā́mena vicakarā́nīśāno hr̥dás pári //
púnas tád índraś cāgníś ca vásavaḥ sámacīkl̥pan //
púnas tvādityā́ rudrā́ vásavaḥ sámindhatāṃ púnar brahmā́ṇo vasudhīte
ghr̥téna tváṃ tanvàm̐ vardháyasva rāyáspóṣā yájamānam̐ saca
sámr̥ddhā ā́dhīyate yā́ vái sā́ prapharvy ā́sīt sā́ gáur abhavat séḍā sā́ mā
navī́ ghr̥tápadī maitrāvaruṇī́ //
yát tvā kruddháḥ parovápa manyúnā sumanastara /
sukálpam agne tát táva púnas tvóddīpayāmasi //
yát te manyúparoptasya pr̥thivī́m anudadhvasé /
ādityā́ víśve tád devā́ vásavaḥ púnar ā́bharan //
tráyastrim̐śat tántavo yám̐ vitanváta imáṃ ca yajñám̐ sudháyā
áthā póṣasya póṣeṇa púnar no náṣṭam ā́kr̥dhi púnar no rayí
púnar ūrjā́ nívartasva púnr agna iṣā́yuṣā /
tébhiś chidrám ápidadhmo yád átra svā́hā yajñó ápyetu devā́n //
máno jyótir juṣatām ā́jyasya víchinnam̐ yajñám̐ sám imáṃ
imám̐ yajñám̐ saptátantuṃ tatáṃ nā ā́ devā́ yantu sumana
bŕ̥haspátir no havíṣā ghr̥téna víchinnam̐ yajñám̐ sám imáṃ
yā́ iṣṭā́ uṣáso yā́ś ca yājyā̀s tā́ḥ sáṃdadhāmi mánasā
ágne 'bhyāvartinn abhí mā́vartasvā́yuṣā várcasā prajáyā dhánena
sanyā́ medháyā rayyā́ póṣeṇa //
ágne aṅgiraḥ śatáṃ te santv āvŕ̥taḥ sahásraṃ ta upāvŕ̥taḥ /
imā́ṃ dhíyam̐ śíkṣamāṇasya deva krátuṃ dákṣam̐ varuṇa sám̐śiśādhi /
br̥hánn asi vānaspatyáḥ sudyumnó dyumnám̐ yájamānāya dhehi nákṣatrāṇāṃ
ā́ vo devāsa īmahe vāmáṃ prayaty àdhvaré /
yád vo devāsa āgúri yájñiyāso hávāmahe //
t svā́hā vā́tāt párigr̥hṇāmi svā́hā //
nákṣatrāṇām̐ sakāśā́n mā́ yauṣam | vratáṃ carata //
dáivīṃ dhíyaṃ manāmahe sumr̥ḍīkā́m abhíṣṭaye /
varcodhā́m̐ yajñávāhasam̐ sutīrthā́ no asad váśe //
yé devā́ mánujātā manoyújaḥ sudákṣā dákṣapitaras té no 'vantu té naḥyé devā́ mánujātā manoyújaḥ sudákṣā dákṣapitaras té no 'vantu té naḥ pāntu
yáyā́ti víśvā duritā́ tárema sutármāṇam ádhi nā́vam̐ ruheyam //
sū́ryāgnī dyā́vāpr̥thivī úro antarikṣā́pa oṣadhayās | úpa mā dīkṣā́yāṃ