text stringlengths 1 55.3k |
|---|
Cô con gái phú ông rất giống tính cha, lại là một người có mánh khóe vặt. Không bao giờ chịu để mất không cái gì cho người ngoài dù là những vật nhỏ mọn, Sau khi làm ma bố xong, cô gái mới bắt đầu đi kiểm soát một lượt gia sản của bố để lại. |
Cô đến nhà bác Ba vào một buổi chiều. Lúc đó bác ta còn đi chăn trâu chưa về. Nhà này có nuôi trâu, cô biết, nhưng tất cả số trâu nuôi trâu đẻ được mấy con và lớn bé như thế nào thì hãy còn mập mờ. |
Trừ phú ông ra chả ai biết rõ. |
Mấy người đầy tớ chỉ nhớ mang máng cả mẹ đẻ con đẻ đâu năm sáu con. |
Tục ở đây nuôi trâu không có chuồng. |
Người ta đóng ở góc sân những cái cột, tối về buộc mỗi con vào một cột. Thoạt vừa đến cô gái đếm ngay số cột được sáu cái: - "Sáu cột vị chi là sáu trâu" cô tự bảo thế. Cô không biết rằng trước đây một hôm vì có một cột gần gãy nên bác Ba phải đóng một cột khác, chưa kịp nhổ cái kia đi. Lúc bác lực điền đánh trâu về, c... |
Có lẽ vì không có giấy tờ, nên nghe tin cha chết lão này đã bán trộm một con". Bèn nói to: - Này bác Ba. Còn một con nữa đâu? Bác lực điền ngạc nhiên: - Còn trâu nào nữa, tôi nuôi của cụ cả thảy chỉ có năm con. Cô gái lý sự: - Năm trâu sao lại sáu cột. |
Có lẽ bác đánh lạc mất một con trong rừng chứ gì? Bác Ba đem việc cột gãy ra phân trần, nhưng cô nào đâu có nghe: - Thôi bác chịu khó đi tìm cho tôi đi. Năm trâu sao lại có sáu cột? Thấy cô ta lẩm bẩm mãi mấy tiếng "năm trâu sáu cột", bác lực điền nổi xung: - Chỉ có bắt cô trói vào cột này thì họa chăng mới thành sáu đ... |
Cả bác Ba và cô gái về sau đều hóa thành chim. Hai con chim đó xuất hiện ở vùng rừng núi Thái-nguyên, Bắc-cạn là vùng xảy ra câu chuyện. Hai con chim kiếm ăn từ nhá nhem cho đến mờ sáng: một con đàng này núi, một con đàng kia núi, một con kêu: "Năn trâu sáu cột", một con đáp: "Bắt cô trói cột" [1] . |
Người ta nhận tiếng kêu của từng con một mà đặt tên [2] . KHẢO DỊ Về Sự tích chim năm-trâu-sáu-cột, theo lời kể của đồng bào thiểu số ở vùng Hà-giang, Tuyên-quang thì lại có những điểm hơi khác. Truyện này có lẽ là nguồn gốc của truyện vừa kể trên: Ngày xưa, ở vùng Tuyên-quang, Hà-giang có một thổ lang giàu có nhưng lạ... |
Hắn nuôi được hai người con nuôi: một trai, một gái rất xinh xắn và linh lợi. |
Khi thổ lang chết, người vợ sợ đất đai của cải của mình sẽ bị một thổ lang lân cận có thế lực chiếm đoạt nên cố tìm cách giữ về cho mình. Mụ thấy thổ lang nọ đang khao khát con gái nuôi của mình, mới trang điểm cho nàng và dỗ dành nàng làm thiếp người thổ lang kia. Mụ nghĩ bụng một khi đã trở thành mẹ vợ thì chàng rể k... |
Vì thế, tuy mẹ nuôi hết sức khuyên dỗ nhưng cô gái nhất quyết không nghe. |
Thổ lang kia chờ mãi không được, toan dùng mưu chiếm đoạt. |
Người vợ góa của thổ lang nọ bèn sai người đem trâu bò vàng bạc đến biếu và đoan rằng thế nào cũng tìm ra cách bắt con gái mình vâng lời. Một hôm, mụ sai con gái nuôi chăn một đàn trâu năm con, dặn tối về buộc mỗi con vào một cọc cho cẩn thận. Buổi chiều hôm ấy, cô gái sau khi cho trâu ăn no, đánh về, thấy chỗ "chòi tr... |
Mụ làm ra vẻ dàn xếp bảo cô gái bán mình cho thổ lang kia để lấy trâu đền. Biết là mắc phải mưu độc của người mẹ nuôi, cô gái bèn gọi người yêu ra gốc cây ở mé rừng than thở. Giữa khi cặp bạn tình đang giọt ngắn giọt dài thì người mẹ nuôi sau người hầu đánh đuổi chàng trai và cấm cửa không cho về. |
Cô gái vô cùng đau khổ, ngửa mặt kêu trời rồi đâm đầu xuống suối tự tử. |
Xác nàng trôi theo dòng nước đến một ghềnh đá vướng lại, và được mọi giống chim nhặt lá che phủ. Từ đó xuất hiện một giống chim ăn đêm, ít ai được thấy hình dạng của chúng. Chỉ biết rằng chúng thường đậu trên cành cây cao nhất rừng, cứ bốn tiếng một kêu dóng dả từ tối đến sáng: "Năm trâu sáu cọc!"... "Năm trâu sáu cọc!... |
Đồng bào thiểu số ở Việt-bắc có truyện Chim khảm khắc dường như cũng là một dị bản của các truyện trên nhưng đoạn kết thì lại có phần nào giống với Sự tích chim bóp-thì-bóp (xem Khảo dị truyện Sự tích đá Vọng phu, số 32). |
Một ông chúa có hai cô gái xinh đẹp. Nàng Hai là người chất phác hiền lành, một hôm đi chơi rừng bị báo vồ, nhưng nhờ có một chàng trai con nhà dân nghèo tên là Lương kịp thời xông tới cứu. Anh giết chết ác thú và đưa nàng về nhà. Ông chúa thương hại anh áo quần tả tơi, máu me đầm đìa, bảo: - "Mày cứu con tao, tao sẽ n... |
Mặc dầu vậy, anh và nàng Hai vẫn yêu nhau. |
Khi ông chúa biết chuyện, lập tức đuổi anh đi và dọa nếu còn tơ tưởng đến nàng Hai thì sẽ giết chết. Mặt khác hắn cấm cung cô gái. |
Nhưng họ vẫn bí mật gặp nhau. |
Một hôm hai người rủ nhau đi trốn, họ dựng chòi cao ở giữa rừng mà ở. Ông chúa cho quân đến vây chòi và giao hẹn: - "Xuống ngay sẽ cho chết tử tế". Hai người không xuống. |
Tên bắn lên tua tủa. Lương muốn bắn trả lại nhưng bị người yêu ngăn cản. Lính trèo lên, Lương giơ nỏ nói: "Đứa nào trèo lên sẽ không được về với vợ con". Nàng Hai lại ngăn cản. Cuối cùng tên bắn lên rát quá, Lương chĩa nỏ và ngực bắn chết người yêu. Lương cũng bị tên bắn lên giết chết. |
Chúa bắt đào hai hố cách xa nhau để chôn. |
Họ hóa thành hai con chim trống mái, thường ban ngày đi ăn, đến chiều thì lạc nhau nên gọi nhau ra rả, khi gặp nhau thì trời vừa sáng. Người ta gọi là chim khảm khắc [3] . Nguyễn Văn Ngọc có kể một truyện Sự tích chim bắt-cô-trói-cột của đồng bào thiểu số Hà-giang như sau: Ở vùng nọ có tục cứ đến ngày vào đám thì đêm đ... |
Hễ người nam bắt được người nữ nào thì trói vào cột. Đến lúc đèn đuốc bật lên thì người nam sẽ cưới người nữ ấy làm vợ. Có lần, một người nam cột được một người nữ, đến khi đèn đuốc đỏ lên thì hóa ra người ấy là cô ruột của mình. Chàng trai xấu hổ chết đi, hóa làm chim, luôn mồm kêu: "Trói cô vào cột" [4] . Đồng bào Ca... |
Nhờ tiếng còi của anh, dân chúng nổi dậy đánh giết quan và lính tới làng thu thuế. |
Sau đó anh lại được bà thần gả con gái và cho viên ngọc "đen như sừng trâu, nặng như hũ nước, thơm như mít chín". |
Anh và vợ tìm đến cung vua làm cho vua quan và lính tráng bận tâm đi tìm mít; trong khi đó dân chúng xông tới cướp vũ khí, bắt vua quan trói vào cột rồi giết đi. |
Ca Ngóc sau đó chết hóa thành giống chim, luôn mồm kêu: "Vua quan trói cột" [5] . |
Chúng tôi sợ rằng truyện này ít nhiều cũng đã bị hiện đại hóa. |
[1] . |
Có người cắt nghĩa tiếng kêu của loài chim đó là “Bắc-quang Bắc-mục” hay “Hà-giang nước độc” nhưng không kể thành chuyện. |
[2] . Theo Nguyễn Bính. Truyện cổ tích Việt-nam. [3] . |
Theo Thiên lôi bị đòn (Truyện cổ tích Việt-nam). |
[4] . Sách đã dẫn. [5] . Theo Truyện cổ Ca-tu, đã dẫn. Nguyễn đổng Chi Kho Tàng Truyện Cổ Tích 9. |
SỰ TÍCH CHIM ĐA ĐA Ngày xưa có một em bé mồ côi cha từ hồi còn nhỏ. |
Người mẹ sau một thời gian tang chế cũng đi lấy chồng. Vì bà con thân thích nội ngoại không còn ai nên nó phải theo mẹ về ở với bố ghẻ. Bố ghẻ tính rất vũ phu, coi cả hai mẹ con như kẻ ăn đứa ở. Nhất là thằng bé chưa biết làm gì cả, nên hắn lại càng ghét dữ. Nhiều lúc có việc trái ý, hắn đánh thằng bé thâm tím cả mình ... |
Nhà hắn cũng không có gì. |
Hắn thường sinh nhai bằng cách lên rừng đốn củi. Người đàn bà vừa về với hắn được một ngày đã phải gánh củi của chồng đi bán ở chợ. |
Không may, năm đó trời làm mất mùa. |
Miếng ăn kiếm rất chật vật. |
Củi rẻ như bèo. |
Trước kia một gánh củi nuôi sống gia đình được mấy ngày thì bây giờ không đủ nuôi được một bữa. Thằng bé chưa làm được nghề ngỗng gì cả, trở nên một cái gai trước mắt bố ghẻ. - Thằng bé này chỉ ăn hại đái nát. Chỉ làm cho ta khó khăn thêm. |
Hắn bảo vợ thế và khuyên vợ đem con đi bán cho kẻ khác nuôi. Nhưng người đàn bà nhất quyết không chịu. Thà là cả hai mẹ con cùng chết chứ bà không đời nào chịu lìa con. Người bố ghẻ bèn có ý định muốn giết chết con riêng của vợ. |
Mạng người lúc này nhỏ bằng cái tơ cái tóc. |
Huống chi đối với hắn, hắn chẳng coi ra gì. |
Nạn đói coi chừng đang kéo dài và ngày càng dữ dội. |
Một gánh củi lớn bây giờ không đổi nổi một bát gạo. |
Hôm đó, chờ lúc vợ đi chợ sớm, hắn đưa thằng bé lên rừng. Hắn rủ: - Mày có muốn trèo ổi và bắt bướm không? |
Trên ấy thì tha hồ. Thằng bé nghe thế lấy làm thích, cố xin đi theo cho được. Cảnh rừng có nhiều cái lạ làm cho thằng bé lon ton chạy theo bố ghẻ không biết mệt. Người đàn ông đưa nó vào rừng sâu. Khi đến chỗ mấy cây ổi rừng, hắn bảo thằng bé: - Ổi đấy. |
Và có bát cơm đây. Chốc nữa tao lại tìm. |
Thế rồi hắn bỏ mặc thằng bé, lẳng lặng lui ra, đến một chỗ khác kiếm củi. Nhưng buổi chiều, khi bước chân vào nhà hắn lấy làm ngạc nhiên thấy thằng bé đã về trước hắn rồi. Số là thằng bé trong khi đang bơ vơ giữa rừng rậm thì may mắn gặp một bọn đi đào khoai mài về ngang. |
Thế là họ đưa nó về. Nhờ có bát cơm, nó vẫn đủ sức đi được đến nhà. |
Nghe đứa bé kể, hắn bực mình vô hạn. Hắn vờ mắng: - Chỉ vì mày, làm tao tìm mãi không được! Một lần khác hắn lại dỗ được đứa bé đi theo lên rừng. Lần này hắn cố tâm đưa nó vào thật sâu, đến những nơi chưa ai dám tìm vào hái củi bao giờ. |
Khi trốn khỏi thằng bé, hắn nghĩ bụng: - "Không chết vì thú dữ thì cũng chết vì lạc, không chết vì lạc thì cũng chết đói mà thôi". Mãi đến chiều tối vẫn không thấy bố ghẻ trở lại, thằng bé khóc lóc, kêu gào nhưng chỉ có tiếng vọng của núi rừng trả lời nó thôi. Nó cuống cuồng chạy tìm khắp mọi ngả nhưng không hề thấy mộ... |
Khi đã mệt lử và đói bụng, nó tìm đến chỗ bát cơm của bố ghẻ để lại thì không ngờ đấy là một bát cát trên có rắc một lớp cơm với một quả cà để đánh lừa. Thằng bé nhặt những hạt cơm phủi cát bỏ vào miệng. Cuối cùng đói quá, nó cầm lấy bát chạy khắp nơi và kêu lên: - "Bố ghẻ ơi! Bát cát quả cà! Bát cát quả cà!". |
Nhưng tiếng kêu gào của nó chỉ làm cho một vài con chim rừng giật mình mà thôi. Rồi thằng bé chết, hóa thành chim đa đa, luôn luôn kêu những tiếng "Bát cát quả cà! Bát cát quả cà!". |
Đợi mãi không thấy con về, người đàn bà khóc thương vô hạn. Đoán biết thằng chồng tàn bạo đã ám hại con mình, bà ta đứng lên xỉa xói vào mặt hắn. Cuối cùng bà ta bắt hắn phải đi kiếm con mình về ngay, nếu không sẽ lên quan tố cáo. Túng thế hắn phải vào rừng. Hắn tìm mãi. |
Đột nhiên trong khu rừng hẻo lánh nổi lên mấy tiếng "Bát cát quả cà! Bát cát quả cà!". Hắn rụng rời. Đích thị là oan hồn thằng bé đã lên tiếng vạch tội ác của hắn. Nghe luôn mấy tiếng liên tiếp, hắn không còn hồn vía nào nữa, vội bỏ chạy. Nhưng mấy tiếng "Bát cát quả cà" đuổi theo hắn. Hắn chạy mãi, băng hết khu rừng n... |
Lúc đến nơi, chàng rể đi vắng, chỉ có con gái của mình ở nhà. Nhưng con gái từ khi giàu có, quên mất cả bố; cho bố một bị "chẹp" (thóc lép) trên có rắc một ít thóc. Bố ra về dọc đường gặp chàng rể. Chàng rể tốt bụng cầm bị thóc của vợ cho bố, biết rõ sự thật, bèn dắt bố về lấy cho bố một bị thóc, và trong khi giận dữ đ... |
Vợ hóa ra chim đa đa luôn mồm kêu câu: "Cách ca ca, bốc chép (hay giẹp) cho cha"[2]. b) Có hai vợ chồng một người kiếm củi đẻ một con trai đặt tên là Đa Đa. |
Con lên 7 tuổi thì mẹ từ trần. |
Vợ kế của bố đối đãi với con chồng không tốt, luôn luôn gây chuyện mắng chửi. |
Một hôm, bố đi kiếm củi về, thấy con khóc trước một bát cơm đầy. Bố toan hỏi con thì dì ghẻ chạy ra lu loa xin chồng dạy con kẻo nó nhục mạ không thể chịu được. Bố giận sẵn rìu đánh con, không ngờ chém vỡ đầu con ở khoảng mặt, con lăn ra chết. Lúc làm lễ "mở cửa mả", tự nhiên có con chim trong mộ bay ra kêu lên: - "Bát... |
[1][1] . Theo Jê-ni-bren (Génibrel). |
Truyện đời xưa mới in ra lần đầu hết, và dựa theo lời kể của người miền Bắc. |
[2] . Theo lời kể của người Quảng-ngãi. [3] . Theo Lê Văn Phát. Sách đã dẫn. [4] . Theo lời kể của người Hà-tĩnh, Vĩnh-phú và người miền Nam. |
[5] . |
Bá Di, Thúc Tề là con vua nước Cô-trúc đời nhà Thương. Lúc cha sắp mất bảo lập em là Thúc Tề làm vua. Cha chết, Thúc Tề nhường cho Bá Di, Bá Di không chịu, bảo đó là mệnh cha, rồi trốn đi. Thúc Tề cũng không làm vua mà trốn nốt. Khi Chu Vũ Vương đánh nhà Thương, Bá Di đón đường để can; can không được bèn nói rằng từ na... |
Hòa thượng không nói gì, lẳng lặng mở gói lấy cuốn kinh Kim cương tam muội ra tụng. Tiếng đọc của sư mỗi lúc một lớn, át cả tiếng của cô lái đò. Nhưng cô lái đò vẫn cười nói không thôi. |
Rồi chô che tay lên quyển kinh. Hòa thượng ngoái cổ nhìn ra ngoài đò rồi nghiêm khắc cảnh cáo: - A-di-đà Phật! Trong người bần tăng có một tờ lệnh chỉ của hoàng đế. Trong đó hoàng đế đã ra lệnh hễ người nào phạm vào người bần tăng sẽ bị án trảm quyết. |
Vậy bần tăng mong người đừng phạm vào phép của thiên tử. |
Lời dọa của nhà sư không làm cho cô gái nhụt một tý nào. |
Cô nói: - Em đang muốn chết đây! Em chỉ mong chàng đoái thương một tý rồi chết cũng thỏa. |
Nhưng hồi lâu, thấy lòng nhà sư không chuyển, cô lái đò lại thi hành một mưu khác, cố quyến rũ cho bằng được. Cô bắt đầu cởi áo ra. Khi chiếc yếm cổ đuôi nhạn bỏ xuống thì hòa thượng nhắm mắt lại, Hòa thượng quay về phía cái gói lấy chiếc áo của mình khoác vào người nàng. Trong khoang đò chật chội, tay hòa thượng vẫn l... |
Nhưng đã thử thì phải thử cho trót. |
Lần tấn công thứ chín, cô lái đò vẫn bị cự tuyệt. |
Hơi thở của cô con gái trẻ và đẹp phảng phất ở trên má, nhưng nét mặt của hòa thượng vẫn không đổi. Nhưng đến lần thứ mười, cô gái không ngờ thành lũy tưởng là kiên cố lại bị hạ một cách quá bất ngờ. Bàn tay hòa thượng tự nhiên run rẩy bỏ lên mình nàng. |
Thôi thế là chỉ trong một phút, vứt hết hơn hai mươi năm tu luyện. |
Thế là chuyến đó Phật bà Quan âm không được hài lòng. Giận vì hòa thượng đã thiếu kiên trì trước sức cám dỗ của "thị dục", mà đã thế thì thanh danh cũ đâu còn đáng đếm xỉa nữa, nên Phật bà đã nắm lấy cổ hòa thượng vứt ngay xuống sông như người ta vứt một cái rác. Thế mà Phật bà vẫn chưa cho là đáng tội, nên còn bắt hóa... |
Cũng vì thế mà người ta nói rằng ngày nay dòng dõi của loài nhái vẫn còn giữ cái thói quen |
nhìn cánh rừng, câm lặng và mệt lử. Trong cảnh tĩnh lặng, tôi nhận ra những chỗ da ngấm sương chớm kéo vẩy. Giờ không thấy đau nữa nhưng bắt đầu ngứa. Ngứa điên cuồng. Tôi cố gắng thuyết phục mình nghĩ đấy là điềm tốt. |
Các vết thương đang lành. Tôi nhìn sang Peeta, sang Finnick, thấy cả hai đều đang gãi khuôn mặt thương tật. Thế đấy, ngay cả sắc đẹp của Finnick cũng không còn nguyên vẹn sau đêm nay. |
“Đừng gãi,” tôi nói dù bản thân cũng thèm gãi muốn điên. Nhưng tôi biết nếu là mẹ tôi thì sẽ khuyên như vậy. |
“Chỉ làm nhiễm trùng thôi. Hai người nghĩ giờ đã đủ an toàn vào lấy nước chưa?” Chúng tôi tìm đường đến cái cây Peeta vừa xoi. Finnick và tôi đứng chờ sẵn sàng trong lúc cậu ấn cái vòi máng vào, nhưng không thấy có gì đe dọa. |
Peeta đã tìm được đúng mạch, nước bắt đầu trào ra khỏi vòi máng. Chúng tôi uống cho đã khát, cho nguồn nước ấm tưới khắp thân mình ngứa ran. Chúng tôi hứng đầy nước uống vào một nắm vỏ ốc rồi quay lại bờ biển. |
Giờ vẫn còn đang đêm, dù bình minh chắc chẳng còn xa nữa. |
Trừ khi Ban Tổ chức muốn vậy. |
“Hai người đi nghỉ chút đi,” tôi nói. “Để tớ canh gác một lúc.” “Không, Katniss, để anh,” Finnick nói. |
Tôi nhìn vào mắt anh ta, mặt anh ta, và thấy anh ta đang khó khăn kìm nước mắt. |
Mags. |
Tôi chỉ có thể giúp anh ta bằng cách để anh ta được một mình khóc thương bà. |
“Cũng được, cám ơn anh, Finnick,” tôi nói. |
Tôi nằm xuống cát cạnh Peeta, cậu ngủ thiếp đi lập tức. Tôi nhìn xoáy vào đêm, nghĩ đến một ngày đem lại biết bao nhiêu thay đổi. |
Sáng hôm qua Finnick còn là đối tượng cần trừ khử, còn bây giờ tôi có thể yên tâm ngủ khi có anh ta canh gác. Anh ta đã cứu sống Peeta và để cho Mags chết mà tôi không hiểu vì sao. |
Chỉ hiểu rằng tôi sẽ chẳng bao giờ bù đắp hết món nợ mỗi lúc một đầy thêm. |
Điều duy nhất tôi làm được lúc này là ngủ, để anh ta được đau buồn cho thỏa lòng. Và tôi ngủ. Mặt trời đã lên cao khi tôi mở mắt. |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.