id
int64
68.9k
71.8k
text
stringlengths
8
972
label
stringlengths
5
835
69,055
Người già trong cộng đồng thì giữ vai trò như thế nào trong các dịp lễ tôn giáo?
ចុះ មនុស្សចាស់ ក្នុងសហគមន៍វិញ តើគាត់មានតួនាទីអ្វីខ្លះក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យសាសនា?
69,055
Người già là người hướng dẫn nghi lễ, truyền đạt kinh nghiệm và nhắc nhở con cháu giữ gìn phong tục truyền thống của dân tộc.
មនុស្សចាស់គឺជាអ្នក ណែនាំពិធី បញ្ជូនបទពិសោធន៍ និងរំឭកកូនចៅឱ្យរក្សា ទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី របស់ជាតិសាសន៍ដែលពោរពេញដោយក្តីស្រលាញ់។
69,055
Tôi nghe nói các nghệ nhân có vai trò quan trọng trong việc giữ gìn âm nhạc ngũ âm trong lễ hội?
ខ្ញុំលឺថា សិល្បករ មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការរក្សា តន្ត្រីពិណពាទ្យ ក្នុងពិធីបុណ្យ?
69,055
Đúng vậy, nghệ nhân truyền lại nhạc cụ, điệu nhạc, đảm bảo rằng thế hệ trẻ vẫn duy trì được linh hồn âm nhạc truyền thống.
មែនហើយ សិល្បករ បន្តបង្រៀន ឧបករណ៍ភ្លេង បទភ្លេង ធានាថា មនុស្សជំនាន់ក្រោយ នៅតែអាចរក្សា ព្រលឹងតន្ត្រី ប្រពៃណីបាន។
69,055
Anh nghĩ điều gì làm cho lễ tôn giáo của người Khmer trở nên khác biệt và độc đáo?
តើបងគិតថាអ្វីដែលធ្វើឱ្យពិធីបុណ្យសាសនារបស់ជនជាតិខ្មែរក្លាយជា ភាពខុសប្លែក និង ពិសេស?
69,055
Đó là sự kết hợp giữa cúng dường trang nghiêm, âm nhạc ngũ âm sôi động và giao lưu cộng đồng đầy tình nghĩa.
នោះគឺជាការ រួមបញ្ចូលគ្នា រវាង ការបូជាដ៏ថ្លៃថ្នូរ ភ្លេងពិណពាទ្យដ៏រស់រវើក និង ការផ្លាស់ប្តូរទំនាក់ទំនងសហគមន៍ ដែលពោរពេញដោយក្តីស្រលាញ់។
69,055
Trong bối cảnh hiện đại, các phong tục này có bị thay đổi hay mai một đi không?
នៅក្នុងបរិបទទំនើប សព្វថ្ងៃនេះ តើទំនៀមទម្លាប់ទាំងនេះមានការផ្លាស់ប្តូរ ឬ បាត់បង់ ដែរឬទេ?
69,055
Có sự thay đổi, nhưng cộng đồng Khmer luôn nỗ lực bảo tồn, tổ chức lễ hội để thế hệ trẻ hiểu và tự hào về truyền thống.
មានការផ្លាស់ប្តូរខ្លះ ប៉ុន្តែ សហគមន៍ខ្មែរ តែងតែខិតខំ អភិរក្ស, រៀបចំពិធីបុណ្យ ដើម្បីឱ្យ មនុស្សជំនាន់ក្រោយ យល់ដឹង និង មានមោទកភាព ចំពោះប្រពៃណី។
69,055
Như vậy, lễ tôn giáo vừa là sinh hoạt tín ngưỡng, vừa là di sản văn hóa sống động?
ដូច្នេះ ពិធីបុណ្យសាសនាគឺជាទាំង សកម្មភាពជំនឿ និងជា កេរដំណែលវប្បធម៌ ដែលរស់រវើក?
69,055
Chính xác, nó là minh chứng cho sự hòa quyện giữa niềm tin tâm linh, nghệ thuật dân gian và tinh thần cộng đồng bền vững.
ពិតប្រាកដណាស់ វាគឺជា ភស្តុតាង នៃការ លាយបញ្ចូលគ្នា រវាង ជំនឿខាងវិញ្ញាណ សិល្បៈប្រជាប្រិយ និង ស្មារតីសហគមន៍ ប្រកបដោយនិរន្តរភាព។
69,060
Anh có thể chia sẻ đôi nét về truyền thống mua bán của người Khmer trong phum sóc không?
បងអាចរៀបរាប់ត្រួសៗអំពីទំនៀមទម្លាប់នៃការទិញលក់របស់ជនជាតិខ្មែរក្នុងភូមិស្រុកបានទេ?
69,060
Ở phum sóc, chợ phiên không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa mà còn là dịp gặp gỡ, gắn kết tình làng nghĩa xóm.
នៅក្នុងភូមិ-ស្រុក ផ្សារណាត់មិនមែនត្រឹមតែជាកន្លែងដោះដូរទំនិញទេ តែជាឱកាសជួបជុំ lភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងភាពជាអ្នកជិតខាង។
69,060
Vậy chợ phiên phum sóc có điểm gì đặc biệt so với chợ thường ở thành thị?
ចុះផ្សារណាត់ភូមិ-ស្រុកមានអ្វីពិសេសជាងផ្សារធម្មតានៅទីក្រុង?
69,060
Chợ phiên họp bất kỳ lúc nào, không có ngày cố định, và chủ yếu bán hàng nhập khẩu thay vì sản vật địa phương.
ផ្សារណាត់ប្រជុំនៅពេលណាក៏បាន មិនមានថ្ងៃកំណត់ទេ ហើយលក់តែទំនិញនាំចូលជាជាងផលដំណាំក្នុងស្រុក។
69,060
Ngoài việc mua bán, còn có hình thức trao đổi sản vật nào mang tính truyền thống không?
ក្រៅពីការទិញដូរ តើមានទម្រង់ដោះដូរផលដំណាំបែបប្រពៃណីផ្សេងទៀតទេ?
69,060
Có chứ, chúng tôi thường đổi cá lấy gạo, hoặc rau lấy muối, phản ánh lối sống tự cung tự cấp gắn với nông nghiệp.
បាទ យើងខ្ញុំតែងតែដូរត្រីយកស្រូវ ឬ បន្លែយកអំបិល ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីរបៀបរស់នៅចិញ្ចឹមខ្លួនឯងជាប់ជាមួយកសិកម្ម។
69,060
Tôi nghe nói người Khmer rất coi trọng văn hóa chữ Tín trong giao dịch, anh có thể giải thích rõ hơn?
ខ្ញុំបានលឺថាជនជាតិខ្មែរឲ្យតម្លៃខ្ពស់ចំពោះវប្បធម៌ភាពស្មោះត្រង់ ក្នុងការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម តើបងអាចពន្យល់ឲ្យកាន់តែច្បាស់ទេ?
69,060
Văn hóa chữ Tín nghĩa là lời hứa được đặt lên hàng đầu, người bán giữ chất lượng, người mua thanh toán đúng, tạo sự tin tưởng lâu dài.
វប្បធម៌ភាពស្មោះត្រង់មានន័យថាពាក្យសន្យាត្រូវបានដាក់លើគេ អ្នកលក់រក្សាគុណភាព អ្នកទិញទូទាត់ត្រឹមត្រូវ បង្កើតទំនុកចិត្តយូរអង្វែង។
69,060
Vậy nếu ai đó không giữ chữ Tín thì cộng đồng sẽ phản ứng thế nào?
ចុះបើសិនជានរណាម្នាក់មិនរក្សាភាពស្មោះត្រង់ នោះសហគមន៍នឹងមានប្រតិកម្មបែបណា?
69,060
Người vi phạm chữ Tín sẽ khó bán được hàng ở các phiên chợ sau, vì danh dự và uy tín bị cả phum sóc ghi nhớ.
អ្នករំលោភភាពស្មោះត្រង់នឹងពិបាកលក់ដូរនៅផ្សារក្រោយៗ ពីព្រោះកិត្តិយសនិងកិត្យានុភាពត្រូវភូមិ-ស្រុកទាំងមូលកត់ត្រាទុក។
69,060
Như vậy có thể nói chợ phiên không chỉ là nơi buôn bán mà còn phản ánh đạo đức cộng đồng?
ដូច្នេះអាចនិយាយបានថា ផ្សារណាត់មិនមែនត្រឹមតែជាកន្លែងធ្វើពាណិជ្ជកម្មទេ តែជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីសីលធម៌សហគមន៍?
69,065
Anh có thể chia sẻ về vai trò của nhạc cụ trong đời sống văn hóa và tinh thần của người Khmer Nam Bộ không?
តើបងអាចរៀបរាប់អំពីតួនាទីរបស់ឧបករណ៍តន្ត្រីនៅក្នុងជីវភាពវប្បធម៌ និងស្មារតីរបស់ជនជាតិខ្មែរណាមបូ បានទេ?
69,065
Nhạc cụ Khmer không chỉ để giải trí mà còn gắn liền với nghi lễ tôn giáo, lễ hội cộng đồng và truyền thống nghệ thuật lâu đời.
ឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរមិនត្រឹមតែសម្រាប់លេងកម្សាន្តទេ គឺវាថែមទាំងភ្ជាប់ជាមួយពិធីបុណ្យសាសនា ពិធីបុណ្យសាធារណៈ និងប្រពៃណីសិល្បៈដ៏យូរលង់ណាស់មកហើយ។
69,065
Tôi nghe nói đàn Chà Pây là nhạc cụ tiêu biểu của người Khmer, anh có thể giới thiệu chi tiết hơn không?
ខ្ញុំឮថា ចាប៉ីដងវែងគឺជាឧបករណ៍តន្ត្រីដ៏សំខាន់របស់ជនជាតិខ្មែរ តើបងអាចណែនាំលម្អិតបន្ថែមបានទេ?
69,065
Đàn Chà Pây là loại đàn dây, âm thanh ngân vang trữ tình, thường dùng trong các buổi kể chuyện dân gian và trình diễn nghệ thuật.
ចាប៉ីដងវែង ជាប្រភេទឧបករណ៍ខ្សែ មានសម្លេងពិរោះរណ្តំ ស្រទន់ និងមានមនោសញ្ចេតនា គេច្រើនប្រើក្នុងការនិទានរឿងព្រេង និងការសម្តែងសិល្បៈ។
69,065
Đàn Chà Pây có điểm đặc biệt nào so với các loại đàn của người Kinh hay các dân tộc khác?
តើចាប៉ីដងវែងមានចំណុចពិសេសអ្វីខ្លះ បើប្រៀបធៀបជាមួយឧបករណ៍តន្ត្រីរបស់ជនជាតិកិញ ឬជនជាតិផ្សេងៗទៀត?
69,065
Đặc biệt ở chỗ vừa đàn vừa hát ứng tác, ca sĩ thường dùng đàn Chà Pây để kể chuyện đời sống và giáo dục đạo lý.
ចំណុចពិសេសគឺអ្នកសម្តែងចាប៉ីចេះលេងផង ចេះច្រៀងផង និងចេះតែងទំនុកច្រៀងតាមចិត្តនឹកផង គឺតារាចម្រៀងច្រើនប្រើចាប៉ីដើម្បីនិទានរឿងជីវិត និងអប់រំសីលធម៌។
69,065
Nghệ thuật Chầm riêng gắn liền với đàn Chà Pây phải không, và nó được thể hiện như thế nào?
សិល្បៈ ចម្រៀងចាប៉ី ភ្ជាប់ជាមួយចាប៉ីដងវែងមែនទេ? ហើយគេសម្តែងបែបណា?
69,065
Đúng vậy, Chầm riêng là hình thức hát kể chuyện, nghệ sĩ vừa hát, vừa đàn, vừa biểu cảm, tạo nên không gian nghệ thuật độc đáo.
ត្រូវហើយ! ចម្រៀងចាប៉ីគឺជាទម្រង់ច្រៀងនិទានរឿង ដែលសិល្បករច្រៀងផង លេងចាប៉ីផង ធ្វើកាយវិការសម្ដែងផង បង្កើតបានជាទីអវកាសសិល្បៈដ៏ពិសេស។
69,065
Ngoài đàn, trống cũng quan trọng, anh có thể chia sẻ về trống Sadăm trong văn hóa Khmer?
ក្រៅពីឧបករណ៍ខ្សែ ស្គរក៏សំខាន់ដែរ តើបងអាចរៀបរាប់អំពី ស្គរឆៃយ៉ាំ នៅក្នុងវប្បធម៌ខ្មែរបានទេ?
69,065
Trống Sadăm thường dùng trong chùa, âm vang trầm hùng, báo hiệu giờ lễ, đồng thời tạo bầu không khí linh thiêng cho nghi thức Phật giáo.
ស្គរឆៃយ៉ាំច្រើនប្រើនៅក្នុងវត្តអារាម មានសម្លេងធ្ងន់ និងលាន់ឮរំឭកពេលចូលបុណ្យ ព្រមទាំងបង្កើតបរិយាកាសដ៏ពិសិដ្ឋសម្រាប់ពិធីសាសនាព្រះពុទ្ធ។
69,065
Còn trống Chhay-dăm thì được sử dụng trong bối cảnh nào, và nó khác gì với trống Sadăm?
ចុះ ស្គរឆៃយ៉ាំ វិញគេប្រើក្នុងបរិបទណា? ហើយវាខុសពីស្គរសាទុំដូចម្តេច?
69,065
Trống Chhay-dăm thường đi kèm múa, nhịp điệu dồn dập, trẻ trung, tạo sự phấn khởi trong lễ hội và các buổi giao lưu văn hóa.
ស្គរឆៃយ៉ាំច្រើនភ្ជាប់មកជាមួយរបាំ មានចង្វាក់ញាប់ គ្រឹកគ្រេង និងរីករាយ បង្កើតបានភាពសប្បាយរីករាយក្នុងពិធីបុណ្យ និងការប្រាស្រ័យទាក់ទងវប្បធម៌។
69,065
Người Khmer có thường kết hợp nhiều nhạc cụ trong cùng một dàn nhạc không, hay chủ yếu dùng riêng lẻ?
តើជនជាតិខ្មែរច្រើនផ្សំឧបករណ៍តន្ត្រីច្រើនមុខនៅក្នុងវង់ភ្លេងតែមួយ ឬភាគច្រើនប្រើដោយឡែកៗទេ?
69,065
Chúng tôi có dàn nhạc ngũ âm, kết hợp đàn, trống, kèn và chũm chọe, tạo nên bản hòa tấu đặc sắc trong mỗi dịp lễ.
យើងមាន វង់ភ្លេងពិណពាទ្យ ដែលផ្សំជាមួយឧបករណ៍ខ្សែ ស្គរ ខ្លុយ និងឆាប បង្កើតបានជាបទភ្លេងពិសេសៗក្នុងគ្រប់ឱកាសបុណ្យទាំងអស់។
69,065
Theo anh, nhạc cụ Khmer phản ánh điều gì về tâm hồn và bản sắc văn hóa của dân tộc mình?
តាមបងយល់ ឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរឆ្លុះបញ្ចាំងអ្វីខ្លះអំពីព្រលឹង និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ជនជាតិបង?
69,065
Nó phản ánh sự gắn bó với thiên nhiên, lòng tôn kính thần Phật, đồng thời thể hiện niềm vui sống và tinh thần cộng đồng.
វាឆ្លុះបញ្ចាំងពីការជាប់ទាក់ទងជាមួយធម្មជាតិ ការគោរពប្រតិបត្តិដល់ព្រះពុទ្ធ ព្រមទាំងបង្ហាញពីក្តីរីករាយក្នុងការរស់នៅ និងស្មារតីសហគមន៍។
69,065
Vẫn có nhiều bạn trẻ tham gia, nhưng cần thêm hoạt động giáo dục, biểu diễn và giao lưu để khơi dậy tình yêu với nhạc cụ dân tộc.
នៅតែមានយុវវ័យជាច្រើនចូលរួម ប៉ុន្តែត្រូវមានសកម្មភាពអប់រំ សម្តែង និងការប្រាស្រ័យទាក់ទងបន្ថែមទៀត ដើម្បីដាស់តឿនការស្រឡាញ់ឧបករណ៍តន្ត្រីរបស់ជនជាតិ។
68,964
- Dạ, phụ nữ Khmer mặc sampot hol, một loại váy lụa truyền thống được dệt thủ công với hoa văn tinh xảo và đầy màu sắc.
ចាស! នារីខ្មែរស្លៀកសំពុតហូល ជាសំលៀកបំពាក់សូត្រប្រពៃណីដែលត្បាញដោយដៃ ដោយលំនាំដ៏អស្ចារ្យនិងចម្រុះពណ៌
68,964
- Áo cưới thường là áo ngắn tay, ôm sát cơ thể, được làm từ gấm hoặc lụa bóng, thêu hoa văn bằng chỉ vàng.
រ៉ូបអាពាហ៍ពិពាហ៍ច្រើនតែមានដៃខ្លីតឹងណែន ធ្វើពីអំបោះ ឬសូត្រភ្លឺរលោង ប៉ាក់ខ្សែស្រឡាយមាស។
68,964
- Màu sắc phổ biến trong lễ cưới là đỏ, vàng hoặc hồng đậm, tượng trưng cho hạnh phúc, may mắn và sự sung túc.
ពណ៌ទូទៅក្នុងពិធីមង្គលការ គឺពណ៌ក្រហម លឿង ឬពណ៌ផ្កាឈូក ដែលតំណាងឲ្យសុភមង្គល សំណាង និងភាពរុងរឿង។
68,964
- Ngoài ra, cô dâu đội mũ hoặc vương miện truyền thống, đôi khi còn được gắn đá quý hoặc pha lê rất lộng lẫy.
លើសពីនេះ កូនក្រមុំពាក់មួក ឬមកុដប្រពៃណី ជួនកាលតុបតែងលម្អដោយត្បូង ឬគ្រីស្តាល់ ពិតជាអស្ចារ្យ។
68,964
- Một điểm đặc trưng nữa là khăn choàng vai được đính hạt trai hoặc kim tuyến, làm nổi bật sự duyên dáng của cô dâu.
លក្ខណៈមួយទៀត គឺក្រមាស្មាដែលតុបតែងដោយគុជ ឬក្រឡោតរំលេចនូវភាពទាក់ទាញរបស់កូនក្រមុំ។
68,964
- Cô dâu cũng đeo nhiều trang sức vàng như vòng cổ, vòng tay, hoa tai và thắt lưng bản to có hoa văn truyền thống.
កូនក្រមុំក៏ពាក់គ្រឿងអលង្ការមាសជាច្រើនដូចជា ខ្សែក កងដៃ ក្រវិល និងខ្សែក្រវាត់ធំៗ ដែលមានលំនាំប្រពៃណី។
68,964
- Tất cả chi tiết trang phục đều mang ý nghĩa tâm linh, cầu chúc cho cuộc sống hôn nhân hạnh phúc và viên mãn.
រាល់ឈុតសម្លៀកបំពាក់មានអត្ថន័យខាងវិញ្ញាណ ជូនពរឲ្យមានសុភមង្គល និងសម្រេចបាននូវជីវិតអាពាហ៍ពិពាហ៍។
68,964
- Trước ngày cưới, cô dâu thường được bà hoặc mẹ giúp mặc thử nhiều lần để đảm bảo vừa vặn và tôn dáng nhất.
នៅមុនថ្ងៃមង្គលការ កូនក្រមុំតែងតែត្រូវបានជីដូន ឬម្តាយ ជួយឱ្យសាកល្បងស្លៀកពាក់ជាច្រើនដង ដើម្បីធានាបាននូវភាពសម និងរាងស្អាតបំផុត។
68,964
- Có gia đình còn đặt riêng nghệ nhân may váy cưới truyền thống để lưu giữ bản sắc và thể hiện sự trang trọng trong nghi lễ.
គ្រួសារខ្លះថែមទាំង ជួលសិប្បករកាត់ដេរសំលៀកបំពាក់អាពាហ៍ពិពាហ៍បែបប្រពៃណី ដើម្បីរក្សាអត្តសញ្ញាណ និងបង្ហាញពីភាពឧឡារិកក្នុងពិធី។
68,964
- Trong lễ cưới, cô dâu thay từ hai đến ba bộ trang phục khác nhau, tùy theo từng nghi thức trong ngày cưới.
ក្នុងពិធីមង្គលការ កូនក្រមុំផ្លាស់ប្តូរពីពីរទៅបីឈុតសំលៀកបំពាក់ខុសៗគ្នាទៅតាមពិធីនីមួយៗក្នុងថ្ងៃមង្គលការ។
68,964
- Mỗi bộ trang phục đều có màu sắc và phụ kiện riêng, phù hợp với không khí từng phần như lễ rước dâu, buộc chỉ cổ tay, cúng tổ tiên.
ឈុតសំលៀកបំពាក់នីមួយៗមានពណ៌ និងគ្រឿងប្រើប្រាស់រៀងៗខ្លួន សាកសម សម្រាប់បរិយាកាសនីមួយៗ ដូចជា ពិធីដង្ហែអាពាហ៍ពិពាហ៍ ចងខ្សែ អំបោះពណ៌ក្រហមកដៃ និងការថ្វាយសែនដូនតាជាដើម។
68,964
- Dù hiện đại hóa, nhiều bạn trẻ Khmer vẫn giữ truyền thống mặc trang phục dân tộc trong ngày cưới để thể hiện lòng tôn kính.
ថ្វីត្បិតតែមានទំនើបកម្មក៏ដោយ ក៏យុវជនខ្មែរជាច្រើននៅតែរក្សាប្រពៃណីនៃការស្លៀកពាក់ប្រពៃណីក្នុងថ្ងៃមង្គលការរបស់ខ្លួន ដើម្បីបង្ហាញពីការគោរព។
68,964
- Việc mặc trang phục truyền thống không chỉ làm cô dâu nổi bật mà còn là niềm tự hào về văn hoá dân tộc mình.
ការស្លៀកសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណី មិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យកូនក្រមុំមានភាពលេចធ្លោប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្ហាញពីមោទនភាពចំពោះវប្បធម៌ជនជាតិរបស់ខ្លួនទៀតផង។
68,964
- Với tôi, mỗi đường kim mũi chỉ trên váy cưới đều mang theo câu chuyện và tình cảm của thế hệ đi trước.
សម្រាប់ខ្ញុំ រាល់ការស្លៀកពាក់លើរ៉ូបអាពាហ៍ពិពាហ៍បង្កប់នូវរឿងរ៉ាវ និងមនោសញ្ចេតនារបស់មនុស្សជំនាន់មុន។
68,964
- Cảm ơn chị vì những chia sẻ rất sâu sắc và sinh động về trang phục cưới truyền thống của phụ nữ Khmer.
សូមអរគុណបងស្រី ចំពោះការចែករំលែកយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងរស់រវើក អំពីសំលៀកបំពាក់អាពាហ៍ពិពាហ៍ប្រពៃណីរបស់នារីខ្មែរ។
69,070
Anh có thể chia sẻ đôi chút về truyền thống văn học viết của người Khmer Nam Bộ và giá trị nó mang lại không?
តើបងអាចជួយចែករំលែកបន្តិចបន្តួចអំពីប្រពៃណីអក្សរសិល្ប៍ជាលាយលក្ខណ៍អក្សររបស់ជនជាតិខ្មែរណាមបូ និងតម្លៃដែលវាបាននាំមកបានទេ?
69,070
Văn học viết của chúng tôi thường ghi chép lại các tích truyện Phật giáo, truyện dân gian và lịch sử, giúp cộng đồng nhớ về cội nguồn.
អក្សរសិល្ប៍ជាលាយលក្ខណ៍អក្សររបស់យើងតែងតែបានកត់ត្រានូវរឿងនិទានព្រះពុទ្ធសាសនា
69,070
Ngoài văn học viết, thơ ca có vai trò thế nào trong việc thể hiện tình cảm và truyền đạt tri thức của cộng đồng?
ក្រៅពីអក្សរសិល្ប៍ជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ តើកំណាព្យដើរតួនាទីអ្វីក្នុងការបញ្ចេញនូវអារម្មណ៍ និងការផ្ទេរចំណេះដឹងរបស់សហគមន៍?
69,070
Thơ ca là phương tiện để người Khmer bộc lộ cảm xúc, từ tình yêu quê hương, tín ngưỡng, đến triết lý sống gần gũi thiên nhiên.
កំណាព្យគឺជាមធ្យោបាយសម្រាប់ជនជាតិខ្មែរបង្ហាញនូវអារម្មណ៍ ចាប់ពីក្ដីស្រឡាញ់ចំពោះស្រុកកំណើត សាសនា រហូតដល់ទស្សនវិជ្ជាជីវិតដែលនៅជិតស្និទ្ធជាមួយធម្មជាតិ។
69,070
Tôi nghe nói tục ngữ Khmer cũng rất phong phú, anh có thể nêu một vài ví dụ minh họa ý nghĩa của chúng không?
ខ្ញុំឮថា សុភាសិតខ្មែរក៏មានច្រើនសម្បូរបែបដែរ តើបងអាចលើកឧទាហរណ៍ខ្លះមកបញ្ជាក់ពីអត្ថន័យរបស់វាបានទេ?
69,070
Chẳng hạn như câu tục ngữ “Nước chảy đá mòn” được dùng để dạy sự kiên trì, tương đồng với nhiều nền văn hóa khác.
ដូចជាសុភាសិត “ទឹកហូរថ្មរិច” ត្រូវបានប្រើដើម្បីបង្រៀនពីភាពអត់ធ្មត់ ដែលស្រដៀងនឹងវប្បធម៌ជាច្រើនទៀត។
69,070
Những áng văn học hay bài thơ Khmer thường được lưu truyền bằng cách nào để thế hệ trẻ có thể tiếp cận dễ dàng?
តើអក្សរសិល្ប៍ ឬកំណាព្យខ្មែរទាំងនោះតែងតែត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយតាមរបៀបណាដើម្បីឲ្យយុវជនជំនាន់ក្រោយអាចទទួលបានយ៉ាងងាយស្រួល?
69,070
Trước kia chủ yếu truyền miệng và khắc trên lá buông, ngày nay chúng tôi còn dạy trong trường, in sách và chia sẻ qua mạng.
កាលពីមុនភាគច្រើនគឺការនិយាយតៗគ្នា និងឆ្លាក់លើស្លឹកត្នោត។ សព្វថ្ងៃនេះ យើងក៏បង្រៀននៅក្នុងសាលារៀន បោះពុម្ពសៀវភៅ និងចែករំលែកតាមបណ្តាញអ៊ីនធឺណិតផងដែរ។
69,070
Anh nghĩ việc bảo tồn tục ngữ và thơ ca trong bối cảnh hiện đại hóa, toàn cầu hóa có gặp nhiều khó khăn hay không?
តើបងគិតថាការអភិរក្សសុភាសិត និងកំណាព្យនៅក្នុងបរិបទទំនើបភាវូបនីយកម្ម និងសកលភាវូបនីយកម្ម មានការលំបាកច្រើនដែរឬទេ?
69,070
Khó khăn là giới trẻ ít quan tâm, nhưng cơ hội là chúng tôi có thể kết hợp âm nhạc, diễn xướng để làm thơ ca hấp dẫn.
ភាពលំបាកគឺយុវជនជំនាន់ក្រោយមិនសូវចាប់អារម្មណ៍ ប៉ុន្តែឱកាសគឺយើងអាចបញ្ចូលតន្ត្រី និងសិល្បៈសម្តែងដើម្បីធ្វើឲ្យកំណាព្យកាន់តែទាក់ទាញ។
69,070
Theo anh, thông điệp quan trọng nhất mà văn học, thơ ca và tục ngữ Khmer muốn truyền đạt đến mọi người là gì?
តាមបង តើសារៈសំខាន់បំផុតដែលអក្សរសិល្ប៍ កំណាព្យ និងសុភាសិតខ្មែរចង់ផ្សព្វផ្សាយទៅដល់មនុស្សគ្រប់រូបគឺអ្វី?
69,070
Đó là tinh thần hiếu kính tổ tiên, sống hòa hợp cùng thiên nhiên, và giữ gìn bản sắc dân tộc trước biến động thời đại.
នោះគឺស្មារតីគោរពដូនតា រស់នៅចុះសម្រុងជាមួយធម្មជាតិ និងរក្សាអត្តសញ្ញាណជាតិមុនពេលមានការប្រែប្រួលនៃសម័យកាល។
68,990
Chào anh, anh có thể chia sẻ cho tôi biết người Khmer thường mặc gì khi đi đưa tang không?
ជំរាបសួរបង តើអ្នកអាចប្រាប់ខ្ញុំបានទេថា ប្រជាជនខ្មែរតែងតែស្លៀកពាក់អ្វីនៅពេលចូលរួមពិធីបុណ្យសព?
68,990
Dạ, theo truyền thống Khmer, người đưa tang thường mặc đồ màu trắng, vì trắng tượng trưng cho sự tang tóc và thuần khiết.
បាទ តាមទំនៀមទំលាប់ខ្មែរ ជាធម្មតាអ្នកកាន់ទុក្ខស្លៀកពាក់សំពត់ស ព្រោះពណ៌សតំណាងឱ្យការកាន់ទុក្ខ និងភាពបរិសុទ្ធ។
68,990
Vậy họ có phụ kiện gì đặc biệt không anh?
អ៊ីចឹងតើពួកគេមានគ្រឿងបន្ថែមពិសេសឬទេ?
68,990
Tôi nghe nói có việc đội đèn dầu, chuyện đó là sao ạ?
ខ្ញុំបានឮថាមានទួលចង្កៀងប្រេងតើមានន័យយ៉ាងណា?
68,990
Dạ đúng, trong lễ tang Khmer, người con gái lớn trong nhà hoặc người vợ của người mất sẽ đội đèn dầu trên đầu, gọi là “ទៀនត្បូង”.
ត្រូវហើយ ក្នុងពិធីបុណ្យសពរបស់ខ្មែរ កូនស្រីច្បងក្នុងគ្រួសារ ឬប្រពន្ធរបស់អ្នកស្លាប់នឹងទួលចង្កៀងប្រេងលើក្បាល ហៅថា “ទៀនត្បូង”។
68,990
Việc đội đèn dầu có ý nghĩa gì đặc biệt không ạ?
តើការទួលចង្កៀងប្រេងមានអត្ថន័យពិសេសទេ?
68,990
Ý nghĩa là soi đường cho linh hồn người đã khuất, giúp họ tìm được con đường về cõi vĩnh hằng, đồng thời thể hiện lòng thành và tình cảm của người thân.
អត្ថន័យគឺបំភ្លឺផ្លូវសម្រាប់ព្រលឹងអ្នកស្លាប់ ជួយស្វែងរកផ្លូវទៅកាន់ពិភពលោកដ៏អស់កល្បជានិច្ច ហើយទន្ទឹមនឹងនោះបង្ហាញពីភាពស្មោះត្រង់ និងសេចក្តីស្រលាញ់របស់ញាតិមិត្ត។
68,990
Thế còn con trai hay cháu trai thì sao anh?
ចុះកូនប្រុសឬចៅយ៉ាងណារដែរបង?
68,990
Con trai hoặc cháu trai thường được khuyên đi tu ngắn ngày tại chùa trong thời gian tang lễ, gọi là “làm phước cho người mất”.
កូនប្រុស ឬចៅប្រុស តែងតែណែនាំឲ្យទៅបួសជាព្រះសង្ឃក្នុងរយៈពេលខ្លីមួយនៅវត្តក្នុងពិធីបុណ្យសព ហៅថា «ធ្វើអំពើល្អចំពោះអ្នកស្លាប់»។
68,990
Vậy trang phục tu hành đó có khác gì không?
អ៊ីចឹងការស្លៀកពាក់របស់អ្នកពួសខុសគ្នាឬ?
68,990
Khi đi tu, các cháu trai sẽ cạo đầu, mặc y vàng của nhà sư, như một cách thay người mất tạo công đức trước khi họ siêu thoát.
ពេលទៅពួស កូនចៅប្រុសនឹងកោរសក់ ជាមធ្យោបាយបង្កើតបុណ្យជំនួសអ្នកស្លាប់មុននឹងរំដោះខ្លួន។
69,057
Anh có thể chia sẻ về truyền thống của người Khmer trong việc lựa chọn loại cây trồng phù hợp cho mùa vụ không?
តើបងអាចចែករំលែកអំពី ប្រពៃណី របស់ជនជាតិខ្មែរ ក្នុងការ ជ្រើសរើសប្រភេទដំណាំ ដែលសមស្របសម្រាប់រដូវដាំដុះបានទេ?
69,057
Người Khmer chúng tôi thường ưu tiên gieo trồng các giống bản địa như lúa mùa, vừa thích nghi tốt vừa giữ được hương vị truyền thống.
ជនជាតិខ្មែរយើងតែងតែ ផ្តល់អាទិភាព ដល់ការដាំដុះ ពូជស្រូវក្នុងស្រុក ដូចជាស្រូវប្រាំង ទាំង សម្របខ្លួនបានល្អ ទាំងរក្សាបាន រសជាតិប្រពៃណី។
69,057
Vì sao bà con lại chú trọng nhiều đến giống bản địa thay vì giống lai mới năng suất cao hơn?
ហេតុអ្វីបានជាបងប្អូនយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងលើ ពូជក្នុងស្រុក ជំនួសឱ្យ ពូជកាត់ ថ្មីដែលមានទិន្នផលខ្ពស់ជាង?
69,057
Giống bản địa chịu đựng thời tiết thất thường, ít sâu bệnh, và đặc biệt gắn bó với ký ức, bản sắc văn hóa Khmer.
ពូជក្នុងស្រុកអាច ទ្រាំទ្រនឹងអាកាសធាតុ ដែលមិនទៀងទាត់, មិនសូវមានជំងឺ ហើយជាពិសេសគឺ ភ្ជាប់ទៅនឹងការចងចាំ និង អត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ខ្មែរ។
69,057
Ngoài lúa, người Khmer còn lựa chọn những loại cây nào mang tính đa dụng trong đời sống hằng ngày?
ក្រៅពីស្រូវ តើជនជាតិខ្មែរនៅតែជ្រើសរើស ដំណាំ ប្រភេទណាខ្លះទៀត ដែលមាន ប្រយោជន៍ច្រើន ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ?
69,057
Chúng tôi trồng tre, dừa, chuối, vừa lấy thực phẩm, vừa dùng làm vật liệu xây dựng, thủ công, hay phục vụ nghi lễ.
យើងដាំ ឫស្សី ដូង ចេក ទាំងយក ចំណីអាហារ ទាំងប្រើជា សម្ភារសំណង់ សិប្បកម្ម ឬសម្រាប់ បម្រើពិធីបុណ្យ។
69,057
Việc lựa chọn cây đa dụng có phải là để tiết kiệm tài nguyên và đáp ứng nhiều nhu cầu cùng lúc không?
តើការជ្រើសរើស ដំណាំប្រើបានច្រើនមុខ នេះ គឺដើម្បី សន្សំសំចៃធនធាន និង បំពេញតម្រូវការ ច្រើនក្នុងពេលតែមួយមែនទេ?
69,057
Đúng vậy, người Khmer coi trọng sự hài hòa, một loại cây phải phục vụ nhiều mục đích để gắn kết với đời sống cộng đồng.
ត្រូវហើយ ជនជាតិខ្មែរឱ្យតម្លៃលើ ភាពសុខដុមរមនា រុក្ខជាតិមួយប្រភេទត្រូវតែបម្រើ គោលបំណងច្រើន ដើម្បីភ្ជាប់ជាមួយ ជីវភាពសហគមន៍។
69,057
Tôi muốn biết truyền thống trồng trọt này có được truyền lại cho thế hệ trẻ một cách bền vững không?
ខ្ញុំចង់ដឹងថា តើ ប្រពៃណីដាំដុះ នេះ ត្រូវបាន បន្តទៅមនុស្សជំនាន់ក្រោយ ប្រកបដោយនិរន្តរភាពដែរឬទេ?
69,057
Có, chúng tôi dạy con cháu chọn giống bản địa, chăm cây đa dụng như một di sản liên thế hệ cần được gìn giữ.
មាន យើងបង្រៀនកូនចៅឱ្យ ជ្រើសរើសពូជក្នុងស្រុក, ថែរក្សាដំណាំប្រើបានច្រើនមុខ ដូចជា កេរដំណែលតំណភ្ជាប់ជំនាន់ ដែលត្រូវតែរក្សាទុក។
69,057
Như vậy, việc “trồng cây gì” không đơn thuần là sản xuất mà còn là gìn giữ bản sắc văn hóa, đúng không?
អញ្ចឹង ការ “ដាំអ្វី” មិនមែនគ្រាន់តែជាការផលិតទេ តែថែមទាំងជា ការថែរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ ផងដែរ មែនទេ?
69,057
Chính xác, mỗi loại cây gieo xuống đều mang ý nghĩa nối tiếp truyền thống, lưu giữ tri thức và khẳng định căn tính của người Khmer.
ត្រូវហើយ ដំណាំនីមួយៗដែលដាំចុះសុទ្ធតែមាន អត្ថន័យនៃការបន្តប្រពៃណី រក្សាទុកចំណេះដឹង និង បញ្ជាក់ពីអត្តសញ្ញាណ របស់ជនជាតិខ្មែរ។
68,987
Dạ, sau khi sinh, sản phụ người Khmer phải nằm than suốt bảy ngày để giữ ấm cơ thể và tránh gió độc.
ចាស ក្រោយសម្រាលកូនហើយ ស្ត្រីខ្មែរត្រូវដេកចង្ក្រានធ្យូងរយៈពេល ៧ថ្ងៃ ដើម្បីឲ្យរាងកាយក្តៅ និងជៀសវាងខ្យល់ពុល។
68,987
Trong thời gian đó, sản phụ có kiêng kỵ gì trong ăn uống không ạ?
អំឡុងពេលនោះ តើម្តាយមានការកំណត់របបអាហារដែរឬទេ?
68,987
Còn công việc hàng ngày thì thế nào ạ? Mẹ sau sinh có được làm việc nhà không?
ចុះការងារប្រចាំថ្ងៃវិញ? តើម្តាយក្រោយសម្រាលកូនអាចធ្វើកិច្ចការផ្ទះបានទេ?
68,987
Nếu làm việc sớm quá, người ta tin rằng sau này sản phụ sẽ dễ bị đau nhức xương khớp, nhất là khi về già.
បើធ្វើការលឿនពេក គេជឿថា ម្តាយនឹងងាយឈឺចុកឆ្អឹងនៅពេលក្រោយ ជាពិសេសនៅពេលចាស់ទៅ។
68,987
Có nghi lễ nào được tổ chức sau khi em bé chào đời không chị?
តើមានពិធីណាមួយធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីសម្រាលកូនហើយទេបងស្រី?
68,987
Cảm ơn chị rất nhiều về những chia sẻ thú vị và đầy ý nghĩa về văn hóa Khmer sau khi sinh con!
អរគុណបងស្រីច្រើនណាស់អំពីការចែករំលែកព័ត៌មានគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ និងអត្ថន័យអំពីវប្បធម៌ខ្មែរក្រោយសម្រាលកូន!
69,066
Anh có thể chia sẻ về những hoạt động buổi chiều thường thấy trong đời sống sinh hoạt và tín ngưỡng của người Khmer không?
តើបងអាចរៀបរាប់អំពីសកម្មភាពពេលល្ងាច ដែលតែងតែមាននៅក្នុងជីវភាពរស់នៅ និងជំនឿសាសនារបស់ជនជាតិខ្មែរបានទេ?
69,066
Buổi chiều, bà con thường chuẩn bị lễ vật, như hoa quả, cốm dẹp, nhang đèn để dâng cúng trong các dịp lễ hội hay nghi thức tôn giáo.
ពេលល្ងាច បងប្អូនច្រើនតែរៀបចំគ្រឿងសក្ការៈ ដូចជា ផ្លែឈើ អំបុក ធូបទៀន ដើម្បីថ្វាយបូជានៅក្នុងពិធីបុណ្យ ឬពិធីសាសនា។
69,066
Ngoài việc chuẩn bị lễ vật, người Khmer có những sinh hoạt nào để chăm sóc bản thân trước khi tham gia nghi lễ?
ក្រៅពីការរៀបចំគ្រឿងសក្ការៈ តើជនជាតិខ្មែរមានសកម្មភាពអ្វីខ្លះ ដើម្បីមើលថែខ្លួនឯង មុនពេលចូលរួមពិធី?
69,066
Chúng tôi thường tắm rửa sạch sẽ, mặc trang phục đẹp, coi đó là sự tôn kính dành cho thần linh và tổ tiên.
ពួកយើងតែងតែងូតទឹកសំអាតកាយ ស្លៀកពាក់ស្អាតបាត ដោយចាត់ទុកថាជាការគោរពចំពោះទេវតា និងដូនតា។
69,066
Trong các lễ hội lớn, tôi nghe nói có nghi thức lễ tắm Phật, thường diễn ra vào buổi chiều phải không?
ក្នុងពិធីបុណ្យធំៗ ខ្ញុំឮថាមានពិធីស្រង់ព្រះ តើពិធីនេះច្រើនធ្វើនៅពេលល្ងាចមែនទេ?