text
stringlengths
0
1.28k
та­рем’ ма”­ни­сяв’: «Мань та­рем’ хар­ва­б”­на­ни, То­вани ӈэ­сонд’ иле ха­ё­д”­нив’. Пы­дар ти­ка­ха­на ӈам­гэ
сел та­ня?»
24Ти­кы то­хо­лам­ба­да ти­кы иле”­ми ӈа­дим­де”­ни­дав’,
ти­кы’ ням­на нив’ па­дан”. Ма­ня” те­не­ва, ма­нэ”­
лаб­там­ба­ди­да не­нэ­ся”. 25Ти­кы’ хав­на Иисус’ ӈа­ни
сер­та­вэ­да ӈо­ка. Ти­кы’ ням­на се­ро­то’ сер’ пад­наб”,
мань ини ядэ­раб­цо­хо­на тар­ця, та­ӈок пад­вы па­дар­кат
тю­ку я’ тир­ка­на таӈ­го я яӈ­гу­дась.
95
Ва­ди” ха­мэ­ди” Ва­ди” ха­мэ­ди”
Алоэ – Ти­кы ӈам­дэд’ вэ­бам’ ня­ял­кая ми­ре­та ё”йда си­бя­ко­ӈэ сер­та­ба­вэ­до”. Ти­кы си­бя­ко та­мин­да
ӈам­дэд’ нювм’ нюм­дан­да мэ”­ӈа­да. Вэ’ хэ­вы не­нэ­ця’
пы­хыдм’ сюр­ма’ нер­ня ё”й­да си­бя­ко­хо­на по­да­да­вы
то­хо­ця­ха­на юй­дам­ба­вэ­до’ (Ин 19:39).
Арам’ ва­да – Ти­кы ва­да нев­хы ев­рей’ ва­да­хад пе­ре,
тя­нём­бов­на араб’ тэнзм’ мэ­та ва­да’ ня­ку’ ӈа. Ти­кы
ва­да­ха­на Нев­хы Нум’ Ва­то­хо­на ӈэ­да Да­ни­ил’ пад­вы
па­дар’ пе­ля па­ды. Иисус’ иле­ва’ ма­ль­ӈ­га­на Па­лести­на я’ тер” ху­су­вэй яля’ ла­ха­на мэ­та ва­да­до’ ӈэ­вы.
Ви­ног­рад – Ӈо­дя­са­вэй пя. Ӈо­дя­ха­та­та ябе идм’
сер­та­би”. Ви­ног­рад пи” ва­дю­ла­ва, ви­ног­рад’ тар­ка,
ня­дан­да ва­дюр­та ӈо­дя”, тад­ти­ка­хад ӈо­дя­хад серта­вы ябе и” Нум’ Па­дар­ка­на ӈам­гэ­хэв ха­ра яв­на
ӈэ­да пы­ди­каб­та­ӈэ ӈоб’ ӈа­ди­бер­ӈа”. Ви­ног­рад пи”
ва­дю­ла­ва Из­ра­иль’ не­нэ­цие” пы­ди­каб­та­ӈэ пад­се­ты
(Мф 7:16; Ин 15:1).
Иле­ло”­ма – Едэй Нум’ Ва­то’ ӈа­ди­во”­ма ма­ль­ӈ­га­на
ев­рей’ тэнзм’ мэ­ти” ӈо­ка­юм’ пе­ля­до’ пу­да­на су­деӈ­го­ва
яля­ха­на ху­су­вэй не­нэ­ця’ яӈор’ илел­ман’ пун­рё­вы”.
Иисус’ яӈ­гу­мы не­нэ­цие яӈор’ илеб­те”­мя­да, Хар­та
96
Ва­ди” ха­мэ­ди” Ва­ди” ха­мэ­ди” 
иле­ло”­ма­да ся­мян­хат ӈар­ка мут­ра сер” ӈэ­вы” (Мф
22:30‑31; Ин 21:14).
Илия – Ӈоб” юн­да ядэр­та Нум’ Ва­ди ва­де­та ӈэ­вы.
Май­м­баб­цо Юн­ха­на пад­да” сер” ӈа­ди­мя’ нер­цю­на
800 по’ тя­ха­на иле­вы. Иудей” Пу­да­на Су­деӈ­го­ва
Яля­ха­на Илия’ то­ван’ пун­ры” (Ин 1:21).
Ис­соп – Ляр­ць­не­на ӈам­дэ”, иудей” ниб­та­ра­б”­нандо’ мэ­та­до’ ӈэ­вы. Ха­нон­да­на” ти­кы ӈам­дэ’ вэ­бам’,
тар­кам­да хан’ вэ­ян’ па­лаб­там­ба­вэ­до’, тад­ти­ка­хад
не­нэ­цям’, хур­ка­ри ӈа­во­ри ня­ро­ман­до’ е”эм­ня ти­кы
ика­на ниб­тар­па пю­бар­па­вэ­до’ (Ин 19:29).
Ман­на – Нум­гад ӈэ­да яӈ­г­ня ӈа­вар. Ев­рей” Еги­пет
яхад хэ­б”­нан­до’, тет ю” по’ вэӈ­го яха­на ён­да­ван­до’
ма­ль­ӈ­га­на Нум’ нян­до’ нум­гад етё’ тар­ця ӈа­варм’
пы­даб­та­вы (Ин 6:31).
Мат­на­ва мэ­сы” – Ев­рей” тар­ця ва­то­до’ та­ня­вы:
ӈа­я­бэй ха­са­ва ӈа­це­кы’ со­я”­ма­ха­дан­да сид­н­де­тим­дей
яля­ха­на лэ”­мор­та мал’ ни­ня ӈэ­да хо­бам’ ма­да­ба­вэ­до’
(Ила’ ӈа­ди­во”­ма 17:9‑14).
Ти­кы ва­том’ Ав­ра­а­ман’ Нум’ ми”­мэ­да. Иисус’ я’
ни­ня иле­ва’ ма­ль­ӈ­га­на ма­тор­мы ӈа­це­кым’ ти­кы яля’
та­мин­да нюм­де­ба­вэ­до’.
Мат­на­ва мэ­сы” ев­рей’ тэн­з­ри’ не­на­дум­д”­ма ӈэ­вы,
ӈа­дь­бя­то’ сид­до’ «Мат­на­ва мэ­сыдм’ мэ”­мэ­ӈэ» нюмде­ба­вы”, ӈа­ни тэнзм’ мэ­ти, Нувм’ ехэ­ра­ни «Мат­на­ва
мэ­сыдм’ ни­ня мэ”­мэ­ӈэ» нюм­де­ба­вэ­до’.
Па­вел’ пад­вы па­дар­ка­на та­рем’ па­ды: «Едэй Нум’
Ва­то­хо­на не­нэ­цяӈ­гавм’ Иисус Хрис­то­сан’ пун­рёбцо­ри ӈэ­да­би­да». Ӈам­гэ­ри тэнз ӈэ­ва­хав, тад­ти­ка­хад
Ва­ди” ха­мэ­ди” Ва­ди” ха­мэ­ди” 
97
Мат­на­ва мэ­сыдм’ мэ”­мэ­хав те­да­хав’ ӈа­хат ны­хы­ди’
яӈ­гу (Ин 7:22; Рим 4:10).
Мэ­неб­цо – Едэй Нум’ Ва­то­хо­на мэ­неб­цо не­нэцям’ ня­рин’ сюр­тем­ба­ва ни ӈа”, мэ­неб­цо­хов тар­ця:
не­нэць’ ӈа­ни нян­да е”эм­ня пы­хы­дам­да ни­да сянд”,
нян­да е”эм­ня ху­су­вэй ӈам­гэм­да, пы­хы­да­хар­там­да
миць пир­та. Ся­мян ӈар­ка мэ­неб­цо­хов Нум’ мэ­неб­цо:
не­нэ­цие” е”эм­ня Нюм­да – Иисус Хрис­тосм’ хан­ӈэ
ми”­мы (Ин 13:35; 15:13).
Нувм’ те­не­ва­ва – Нум’ Па­дар­ка­на пад­да тю­ку ва­да
Нувм’ те­не­ваб­цо­ри ни ӈа”, не­но­хо­вав­на Нум’ ва­то’
сер’ иле­хэя, тад­ти­ка­хад Си­та ха­ха­ял­тем­ба­хая, ху­сувэ­хэ”­на Ня­нан­да мэ­ва (Ин 17:3; 1 Ин 4:8).
Нум’ Ху’ Сую – Нум’ Мо­и­сей’ сер’ Из­ра­иль’ тер­ха”
тар­ця Ва­том’ ми”­мы: Хэ­би­дя Хар­да­ха­на ман­за­ра­на
ха­нон­да­на” ху­су­вэй хуб­та­ха­на, ху­су­вэй пэв­сюм­ня­на
ху’ су­юм’ хан­ӈэ Нумд’ тэв­рам­ба­вы”. Хан­ӈэ тэв­ра­вы
сую’ вэя Нумд’ не­нэ­цие ха­ха­ял­тем­ба­вы. Ти­кы серка­нан­до’ Из­ра­иль’ тер” хэ­бя­хы­до’ Нум’ ха”­ав­ра­ванда е”эм­ня Нян­да хы­нум­да­вы”. Хэ­хэ­даӈ­го­да Иоанн
Иисусм’ Нум’ Ху’ Су­ю­ӈэ нюм­де­ба­вэ­да. Иисус’ я’
тир’ тер” хан­ӈэ хэ­вам­да нер­ня ва­де”­мэ­да (Ин 1:29).
Нум­га­на ӈоб­н­зер’ мэ­ва – Тю­ку ва­да’ ха­ра ха­мэ­дита тар­ця: «Не­нэ­сяв­на пун­рё­да илан­да ям­бан’ Нувм’
те­не, тад­ти­ка­хад Ва­тон­да сер’ иле, ту­ёць Ня­нан­да
ла­ха­на­кур­ӈа». Нум­га­на ӈоб­н­зер’ мэ­ва­хав Хрис­то­сан’
пун­рё­ва’ сер’ тэ­вор­та (Ин 3:21; 1 Фес 1:1).
Ӈум’ Мя” Хэ­би­дя яля – Иудей” хэ­би­дя яля. Ти­кы
хэ­би­дя яля­ха”­на ев­рей” хар­то’ мя­то’ ха­е­хэя, мя­
98
Ва­ди” ха­мэ­ди” Ва­ди” ха­мэ­ди” 
то’ хэв­ха­на пя’ тар­ка­хат ӈум’ мя­там­до’ мяр­се­ты”.
Хэ­би­дя ялэ” си”­ив яля’ ям­бан’ ӈа­ха”­на Еги­пет­хад
тар­п”­ма­ха­дан­до’ вэӈ­го яха­на хан­зер” иле”­мям­до’
тен­зиб­те­хэя ти­кы ӈум’ мя­ка”­на­то’ иле­се­ты” (Ин 7:2).
Пу­да­на яля / Су­деӈ­го­ва яля – Тю­ку ил’ су­са­ва’ яля­да.
Ха­ня­ӈы” ев­рей” ӈа­хат ха­вы не­нэ­цие” яӈор’ илел­ман’
пун­рё­вы”. Пы­до’ ихи­нян­до’ ху­су­вэй не­нэць’ хан­зер”
иле”­мям­да ва­де”­ма’ е”эм­ня Нум’ сят’ нул­ты”. Едэй
Нум’ Ва­то­хо­на ӈа­ни’ та­рем’ па­ды, ӈо­пой ӈоб­карт’
не­нэць’ ти­кы яля­ха­на хар­та сер­ка”­на­та пы­хы­дам­да
ни­да ӈэ­даӈ­гу”. Иисусм’ хан­ӈэ мэць пы­хы­дам­да ӈэ­да
пир­та­да (Ин 6:39‑40).
Рав­ву­ни – Ев­рей’ ва­дав­на ха­мэ­ди­та тар­ця: «Ся­мян­хат
ӈар­ка­ми». Ев­рей’ тэнз Нум’ Ва­том’ то­хо­лам­ба­да­ха”
та­рем’ ла­ха­на­сет­вы” (Мк 9:5; Ин 20:16).
Рим’ па­ра­ӈо­да – Рим па­ра­ӈо­да­да­ва’ ӈэ­ва­ха­на мэ­на