text
string | id
string | dump
string | url
string | date
string | file_path
string | license_abbr
string | license_version
string | license_location
string | license_in_head
bool | license_in_footer
bool | potential_licenses
dict | license_parse_error
bool | license_disagreement
bool | language_script
string | language
string | language_score
float64 | found_in_fw
bool |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Verwante veranderings
← Luitgard
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
|
<urn:uuid:78e20e17-4327-4ec3-8b10-2146ef815755>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Luitgard
|
2019-07-22T22:45:56Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528290.72/warc/CC-MAIN-20190722221756-20190723003756-00024.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999998
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Hyundai Epsilon-enjin" skakel
←
Hyundai Epsilon-enjin
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Hyundai Epsilon-enjin
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Gebruiker:Aliwal2012
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Elantra
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Atos
(
← skakels
wysig
)
Hyundai i10
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Tucson
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Sonata
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Accent
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Hyundaimodelle
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Santa Fe
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Getz
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Tiburon
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Terracan
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Matrix
(
← skakels
wysig
)
Hyundai i20
(
← skakels
wysig
)
Hyundai i30
(
← skakels
wysig
)
Hyundai H-100
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Pony
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Eon
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Excel
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Stellar
(
← skakels
wysig
)
Hyundai U-enjin
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Gamma-enjin
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Kappa-enjin
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Beta-enjin
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Alpha-enjin
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Delta-enjin
(
← skakels
wysig
)
Lys van Hyundai-enjins
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Lambda-enjin
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Theta-enjin
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Nu-enjin
(
← skakels
wysig
)
Hyundai Mu-enjin
(
← skakels
wysig
)
Hyundai ix20
(
← skakels
wysig
)
Hyundai i40
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Hyundai Epsilon-enjin
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Hyundai_Epsilon-enjin
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:b1306ed2-42ef-4070-8c0a-f34a5fe207e9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Hyundai_Epsilon-enjin
|
2019-07-22T22:49:54Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528290.72/warc/CC-MAIN-20190722221756-20190723003756-00024.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99022
| false
|
Albertsdal
Jump to navigation
Jump to search
Albertsdal | |
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Suid-Afrika |
---|---|
Provinsie | Gauteng |
Metropolitaanse Munisipaliteit | Ekurhuleni |
Oppervlak | |
- Voorstad | 1,50 km² (0,6 vk m) |
Bevolking (2011) | |
- Voorstad | 4 559 |
- Digtheid | 3 036/km² (7 863,2/myl2) |
Tydsone | SAST (UTC+2) |
Albertsdal is 'n voorstad in Alberton, Gauteng. Volgens die 2011-sensus het Albertsdal 'n bevolking van 4 559 gehad, waarvan 26,5% Blankes was.[1] Die voorstad is net 1 km van die township Katlehong geleë.
|
<urn:uuid:70daaf29-40a7-40ad-83b0-49c716e07c05>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Albertsdal
|
2019-07-16T16:35:34Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524679.39/warc/CC-MAIN-20190716160315-20190716182315-00368.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.906821
| false
|
Joyce DeWitt
Jump to navigation
Jump to search
Joyce DeWitt | |
Geboortenaam | Joyce Anne DeWitt |
---|---|
Geboorte | 23 April 1949 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Beroep(e) | Aktrise en vervaardiger |
Aktiewe jare | 1972–nou |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Joyce DeWitt (gebore 23 April 1949) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Rock Story (2015) en in die televisiereekse Three's Company (1976), The Love Boat (1977), en The Ropers (1979).
Inhoud
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 2011: The Great Fight
- 2015: Rock Story
- 18
- Street Signs: Homeless But Not Hopeless
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1976: Three's Company
- 1977: The Love Boat
- 1979: The Ropers
- 1979: Presenting Susan Anton
- 2012: The Coffee Talk Show
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1978: The 1978 Cerebral Palsy Telethon Benefit
- 1980: The Cheryl Ladd Special: Souvenirs
- 1980: The B.B. Beegle Show
- 1995: Spring Fling!
- 1999: TV Guide's Truth Behind the Sitcom Scandals
- 2003: ABC 50th Anniversary Blooper Celebration
- 2003: The Nick at Nite Holiday Special
- 2003: A Life of Laughter: Remembering John Ritter
Video's[wysig | wysig bron]
- 2004: Remembering John Ritter
- 2004: John Ritter: Always Leave Them Laughing
- 2005: Nancy Morgan Ritter: Remembering John Ritter
- 2015: Behind the Scenes with Joyce Dewitt
|
<urn:uuid:318866fb-fb48-44bf-9243-db74c5a36894>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Joyce_DeWitt
|
2019-07-17T21:36:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525402.30/warc/CC-MAIN-20190717201828-20190717223828-00528.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.795155
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Eerste Konsilie van Nicea" skakel
←
Eerste Konsilie van Nicea
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Eerste Konsilie van Nicea
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Geloofsbelydenis van Nicea
(
← skakels
wysig
)
Konstantyn die Grote
(
← skakels
wysig
)
Oosters-Ortodokse Kerk
(
← skakels
wysig
)
Berg Athos
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Kantbalk Ortodoks
(
← skakels
wysig
)
Konsilie van Chalcedon
(
← skakels
wysig
)
Eerste Konsilie van Konstantinopel
(
← skakels
wysig
)
Konsilie van Efese
(
← skakels
wysig
)
Tweede Konsilie van Konstantinopel
(
← skakels
wysig
)
Derde Konsilie van Konstantinopel
(
← skakels
wysig
)
Tweede Konsilie van Nicea
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Inligtingskas konsilies
(
← skakels
wysig
)
Nicea
(
← skakels
wysig
)
Oriëntale Ortodoksie
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Burgert Behr/Rusland
(
← skakels
wysig
)
Valentinianus I
(
← skakels
wysig
)
Tiridates III van Armenië
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Eerste Konsilie van Nicea
(
← skakels
wysig
)
Drie-eenheid
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Eerste_Konsilie_van_Nicea
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:d910dcd0-28ca-4769-91cf-77f905dc7265>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Eerste_Konsilie_van_Nicea
|
2019-07-17T20:49:41Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525402.30/warc/CC-MAIN-20190717201828-20190717223828-00528.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997779
| false
|
Lewis Arquette
Jump to navigation
Jump to search
Lewis Arquette | |
Geboortenaam | Lewis Michael Arquette |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Kinders | Rosanna Arquette Richmond Arquette Patricia Arquette Alexis Arquette David Arquette |
Beroep(e) | Akteur, skrywer, en vervaardiger |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Lewis Arquette (14 Desember 1935 – 10 Februarie 2001) was 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Great Outdoors (1988), Akira (1988), Tango & Cash (1989), en Little Nicky (2000).
Inhoud
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1965: The Very Naked Canvas
- 1978: Coming Attractions
- 1980: Pray TV
- 1988: The Great Outdoors
- 1988: Akira
- 1989: Tango & Cash
- 1994: Sleep with Me
- 1997: Kiss & Tell
- 2000: Little Nicky
- 2007: Alexis Arquette: She's My Brother
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1977: The Marilyn McCoo and Billy Davis, Jr. Show
- 1979: The Baxters
- 1981: Strike Force
- 1984: Sherlock Hound
- 1985: Tall Tales & Legends
- 1985: Rocky Road
- 1985: Rock 'n' Wrestling
- 1989: Camp Candy
- 1991: Candid Camera
- 1996: Hypernauts
- 1997: Spicy City
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1976: The New Lorenzo Music Show
- 1983: Prime Times
- 1988: The Canterville Ghost
Video's[wysig | wysig bron]
- 1994: The Flintstones: Wacky Inventions
- 1996: Kid Cop
|
<urn:uuid:caf8488b-8d4a-48f7-8f45-38b0c66d3940>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Lewis_Arquette
|
2019-07-19T04:01:10Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00128.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.880495
| false
|
Supersoniese snelheid
Supersoniese snelheid is ’n spoed van ’n voorwerp wat die spoed van klank (Mach 1) oortref. Vir voorwerpe wat by seevlak in droë lug van 20 °C vlieg, is dié snelheid sowat 343 meter per sekonde (m/s), 667 knope of 1 235 km/h. Snelhede van meer as vyf keer die spoed van klank (Mach 5) word dikwels hipersonies genoem. Vlugte waar net dele van die lug om ’n voorwerp, soos die punte van rotorlemme, supersoniese snelhede bereik, word transonies genoem. Dit is gewoonlik tussen Mach 0,8 en Mach 1,23
Inhoud
Klankgolwe[wysig | wysig bron]
Klank is bewegende vibrasies in die vorm van drukgolwe in ’n elastiese medium. In gasse beweeg klank longitudinaal (in die voortplantingsrigting van die golf) teen verskillende snelhede – dit hang gewoonlik af van die molekulêre massa en temperatuur van die gas; druk het ’n geringe uitwerking. Aangesien lugtemperatuur en -samestelling aansienlik wissel volgens die hoogte, kan Mach-getalle vir vliegtuie wissel ondanks ’n konstante beweegsnelheid.
In water by kamertemperatuur kan supersoniese snelheid beskou word as enige snelheid van meer as 1 440 m/s. In vaste stowwe kan klankgolwe longitudinaal of transversaal gepolariseer word en kan hulle selfs groter snelhede bereik.
Supersoniese voorwerpe[wysig | wysig bron]
Die meeste moderne vegvliegtuie is supersonies, maar daar was ook al supersoniese passasiersvliegtuie, soos Concorde en die Toepolef Tu-144. Albei dié vliegtuie en sommige moderne vegvliegtuie is ook in staat tot superkruisvlug, waar supersoniese vlug volgehou word sonder die gebruik van ’n naverbrander. Vanweë sy vermoë tot superkruisvlug vir verskeie ure en relatief gereelde vlugte oor verskeie dekades, het Concorde heelwat meer tyd supersonies gevlieg as alle ander vliegtuie saam. Sedert Concorde op 26 November 2003 finaal onttrek is, is daar geen supersoniese passasiersvliegtuie in gebruik nie. Sommige groot bomwerpers, soos die Toepolef Tu-160 en Rockwell B-1 Lancer, kan ook supersonies vlieg.
Die meeste ruimtetuie, veral die Ruimtependeltuig, is vir minstens ’n deel van hul terugvlug supersonies. Met hul lansering word supersoniese snelhede by laer as 30 km gewoonlik vermy om lugweerstand te voorkom.
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Ywerige navorsing oor vliegtuigtegnieke tydens die Tweede Wêreldoorlog het gelei tot die vervaardiging van die eerste vuurpyl- en stralervliegtuie. Dus is die eerste bewerings van supersoniese vlugte tydens die oorlog gemaak.
Die eerste erkende vlug wat deur die klankgrens gebreek het deur ’n bemande tuig onder beheerde toestande was op 14 Oktober 1947 in ’n Amerikaanse navorsingsprojek met die eksperimentele Bell X-1-navorsingsvuurpylvliegtuig, met Charles "Chuck" Yeager as vlieënier. Die eerste produksievliegtuig wat deur die klankgrens gebreek het, was ’n F-86 Canadair Sabre met die eerste vroulike supersoniese vlieënier, Jacqueline Cochran.
Sien ook[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- "Can We Ever Fly Faster Speed of Sound", Oktober 1944, Popular Science – een van die eerste artikels oor skokgolwe en vlugte teen die spoed van klank
- "Britain Goes Supersonic", Januarie 1946, Popular Science – 1946-artikel waarin supersoniese vlugte verduidelik word
- MathPages – The Speed of Sound
- Klank
- Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
|
<urn:uuid:1f6cb865-f89f-4409-9a6d-5c448eace06b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Supersoniese_snelheid
|
2019-07-19T04:17:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00128.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999967
| false
|
Hulp
Kategorie:Indonesiese sportlui
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Sport
Mense
}
→
Sportlui
Indonesië
Mense volgens lande
}
→
Indonesiërs
}
→
Indonesiese sportlui
Wikimedia Commons bevat media in verband met
Indonesiese sportlui
.
Bladsye in kategorie "Indonesiese sportlui"
Hierdie kategorie bevat slegs die volgende bladsy.
H
Rio Haryanto
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategorie:Indonesiese_sportlui&oldid=1845182
"
Kategorieë
:
Indonesiërs
Sportlui
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Ander projekte
Wikimedia Commons
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
العربية
Asturianu
Azərbaycanca
Català
Čeština
Dansk
Deutsch
Ελληνικά
English
Español
Eesti
Euskara
فارسی
Suomi
Frysk
Galego
हिन्दी
Magyar
Bahasa Indonesia
Italiano
日本語
Jawa
한국어
Lietuvių
Latviešu
Монгол
Nederlands
Norsk
Polski
Português
Русский
Srpskohrvatski / српскохрватски
Slovenščina
Svenska
ไทย
Türkçe
Українська
اردو
Tiếng Việt
中文
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 26 Oktober 2018 om 10:05 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:cc12955d-33a5-4ce9-9de3-1e03a0ecb5f9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Indonesiese_sportlui
|
2019-07-20T10:17:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00288.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.995576
| false
|
John Ruskin
John Ruskin | |
Gebore | 8 Februarie 1819 54 Hunter Street, Brunswick Square, Londen, Engeland |
---|---|
Oorlede | 20 Januarie 1900 Brantwood, Coniston, Engeland |
Nasionaliteit | Brits |
Ouers | John James Ruskin (1785-1864) en Margaret Cox, née Cock (1781-1871) |
Beroep | Skrywer, kunskritikus, tekenkunstenaar, waterverfskilder, sosiale denker, filantroop |
Bekend vir | Modern Painters (5 boekdele,1843–60), The Seven Lamps of Architecture (1849), The Stones of Venice (3 boekdele, 1851–53), Unto This Last (1860, 1862), Fors Clavigera (1871–84), Praeterita (3 boekdele, 1885–89). |
Huweliksmaat | Euphemia Chalmers Gray (1828-1897, huwelik ontbind) |
Handtekening |
John Ruskin (* 8 Februarie 1819, † 20 Januarie 1900) was die leidende Engelse kunskritikus in die Victoriaanse tydperk wat ook as beskermheer van die kunste, tekenkunstenaar, waterverfskilder, sosiale denker en filantroop bekendheid verwerf het. In sy werke het Ruskin 'n groot verskeidenheid onderwerpe behandel wat van geologie tot argitektuur, van mitologie tot voëlkunde, van literatuur tot opvoedkunde, en van botaniek tot politieke ekonomie gestrek het.
Sy skryfstyle en literêre vorme was ewe uiteenlopend. So het essays en skripsies, digkuns en lesings, reisgidse en handboeke, briewe en selfs 'n sprokie uit sy pen gevloei. In sy latere werke het hy die gesofistikeerde skryfstyl, wat kenmerkend vir sy vroeë geskrifte oor kuns was, ten gunste van 'n meer eenvoudige taal laat vaar om sy gedagtes vir 'n breër gehoor toeganklik te maak. In al sy werke het Ruskin die verbinding tussen natuur, kuns en samelewing beklemtoon. As kunstenaar het hy gedetailleerde sketse en skilderye van rotse, plante, voëls, landskapstonele en argitektoniese strukture en versierings geskep.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- The Stones of Venice
|
<urn:uuid:5c821a2c-0870-4976-80b3-4b58c4583c48>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/John_Ruskin
|
2019-07-24T04:44:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00208.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999657
| false
|
Magnus I van Noorweë
Magnus I | |
---|---|
Koning van Noorweë en Denemarke | |
’n Ontmoeting tussen Magnus en Hartaknoet, illustrasie deur Halfdan Egedius.
Periode | 1035–1047 (Noorweë) 1042–1047 (Denemarke) |
Voorganger | Knoet die Grote (Noorweë) Hartaknoet (Denemarke) |
Opvolger | Harald III (Noorweë) Sven II (Denemarke) |
Vader | Olaf II van Noorweë |
Moeder | Alvhild |
Gebore | 1024, Noorweë |
Oorlede | 25 Oktober 1047, Denemarke |
Magnus was die seun van Olaf II van Noorweë, wat die Nore teen hul sin probeer kersten het. In 1028 moes Magnus saam met sy pa uit Noorweë na Kiëf-Roes vlug. In 1035, ná die dood van Knoet die Grote, het die Noorse adellikes, wat nie meer deur Denemarke regeer wou word nie, Magnus teruggeroep en is hy uitgeroep as koning van Noorweë.
Hy is daarna verkies tot koning van Denemarke ná die dood van die Deense koning Hartaknoet in 1042. Sven Estridsen het egter ook op die Deense troon aanspraak gemaak en het in opstand gekom teen Magnus. Die konflik het voortgeduur totdat Magnus se neef Harald Hardråde in 1045 uit ballingskap teruggekeer het, belaai met goud wat hy vergader het in sy tyd as huursoldaat in die Bisantynse Ryk. Magnus het Harald as ’n groot bedreiging beskou en besluit om die Noors-Deense troon met hom te deel. Die twee konings het toe saam opgeruk teen Sven Estridsen en hom uit Denemarke verdryf.
’n Jaar later, in 1047, is Magnus dood nadat hy van ’n perd afgeval het. Die omstandighede rondom sy dood is onduidelik, maar destyds is gemeen dat Harald hom vermoor het. Op sy sterfbed het Magnus sy koninkryk gedeel: Harald het die troon van Noorweë gekry en Sven het koning van Denemarke geword.
VerwysingsWysig
- Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel en:Magnus I van Noorwegen
|
<urn:uuid:0f4162cc-f1d6-4f54-a83b-d186259c3322>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Magnus_I_van_Noorwe%C3%AB
|
2019-07-17T20:23:17Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525402.30/warc/CC-MAIN-20190717201828-20190717223828-00552.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99995
| false
|
Kategorie:Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders
Jump to navigation
Jump to search
(vorige bladsy) (volgende bladsy)
Vir meer inligting, sien Wikipedia:Gesagbeheer.
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
Bladsye in kategorie "Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders"
Die volgende 200 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 1 018.
(vorige bladsy) (volgende bladsy)G
- John Wayne Gacy
- Joeri Gagarin
- Galba (keiser)
- Galileo Galilei
- Vincent Gallo
- Greta Garbo
- Federico Garcia Lorca
- Bill Gates
- Antoni Gaudí
- Paul Gauguin
- Frank Gehry
- Pous Gelasius I
- Arnold Genthe
- George I van Groot-Brittanje
- George II van Groot-Brittanje
- George III van die Verenigde Koninkryk
- George IV van die Verenigde Koninkryk
- George VI van die Verenigde Koninkryk
- Georgi Plechanof
- Germanicus
- Domenico Ghirlandaio
- Basil Gill
- Allen Ginsberg
- Lillian Gish
- Philip Glass
- Johann Wolfgang von Goethe
- Nikolai Gogol
- David Goldblatt
- Robert Jacob Gordon
- Jason Gould
- Francisco Goya
- Günter Grass
- Gratianus
- Sophia Gray
- Spalding Gray
- Greenpeace
- Pous Gregorius I
- Alfred Grenander
- Lady Jane Grey
- Matt Groening
- Félix Guattari
- Laurynas Gucevičius
- Johannes Gutenberg
H
- Ernst Haas
- Jürgen Habermas
- Zaha Hadid
- Hadrianus
- Hafez
- Gunther von Hagens
- William Haines
- Hampton Court-paleis
- Hannibal
- Hans-Georg Gadamer
- Thomas Hardy
- Ed Harris
- Richard Harris
- William Henry Harrison
- Erich Hartmann
- Władysław Hasior
- Václav Havel
- Joseph Haydn
- Friedrich August Hayek
- William Randolph Hearst
- Georg Wilhelm Friedrich Hegel
- Martin Heidegger
- Ernest Hemingway
- Hendrik II van Engeland
- Hendrik VII van Engeland
- Hendrik VIII van Engeland
- Henry Moore
- Simon Hantaï
- Katharine Hepburn
- Johann Gottfried von Herder
- Hergé
- Herodes Antipas
- Herodes die Grote
- Herodotos
- John Herschel
- Hieronimus van Stridon
- Cecil Higgs
- Hildegard van Bingen
- Hippokrates
- Alfred Hitchcock
- Adolf Hitler
- E.T.A. Hoffmann
- Katsushika Hokusai
- Homeros
- Robert Hooke
- Dennis Hopper
- Horatius
- John Howard (Amerikaanse akteur)
- Barnard Hughes
- Patrick Hughes (kunstenaar)
- Victor Hugo
- Johan Huizinga
- Alexander von Humboldt
- David Hume
- Friedensreich Hundertwasser
- Christiaan Huygens
I
J
- J. Paul Getty Museum
- Shah Jahan
- Helmut Jahn
- Jakobus I van Engeland
- Jakobus II van Engeland
- Jalal Uddin Rumi
- Henry James
- Jayavarman II
- Thomas Jefferson
- Steve Jobs
- Johan die Blinde
- Pous Johannes Paulus II
- Pous Johannes XXIII
- John Dewey
- Philip Johnson
- Samuel Johnson
- Shirley Jones
- James Joyce
- Julius Caesar
- Justinianus II van Bisantium
K
- Franz Kafka
- Frida Kahlo
- Wassily Kandinsky
- Kano Motonobu
- Immanuel Kant
- Karel die Grote
- Karel die Stoute
- Karel I van Engeland
- Karel II van Engeland
- Karel V
- Karel VI van Frankryk
- Katharina II van Rusland
- Andy Kaufman
- Buster Keaton
- Diane Keaton
- John Keats
- John F. Kennedy
- William Kentridge
- Jack Kerouac
- Omar Khayyám
- Wolf Kibel
- Paul Klee
- Heinrich von Kleist
- Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff
- Johann Koch
- Koeblai Khan
- Peter Kolbe
- Käthe Kollwitz
- David Koloane
- Konfusius
- Konstantinos Petrou Kavafis
- Konstantyn VII van Bisantium
- Kores die Grote
- Cornelius Krieghoff
- Akira Kurosawa
L
- Jacques Lacan
- Karl Lagerfeld
- Hugh Lane
- Charles Lanyon
- Denys Lasdun
- Else Lasker-Schüler
- Maggie Laubser
- Charles Laughton
- Charles Laval
- T. E. Lawrence
- Le Corbusier
- Le Roux Smith le Roux
- Francois le Vaillant
- Robert E. Lee
- Spike Lee
- Gottfried Wilhelm Leibniz
- Cornelis Lely
- Wladimir Lenin
- Peter Joseph Lenné
- John Lennon
- Leo VI van Bisantium
- Leopold I van België
- Leopold I, Heilige Romeinse Keiser
- Leopold II, Heilige Romeinse Keiser
- Michail Lermontof
- Mervyn LeRoy
- Claude Lévi-Strauss
- John Frederic Lewis
- Arthur Lasenby Liberty
- Carolus Linnaeus
- John Locke
- Lodewyk IX van Frankryk
- Lodewyk XIII van Frankryk
- Lodewyk XIV van Frankryk
- Lodewyk XVI van Frankryk
- Raymond Loewy
- Michail Lomonosof
|
<urn:uuid:8149ce75-0e5e-4fe5-8e54-978d950b5959>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wikipedia-artikels_met_ULAN-identifiseerders?from=Fz
|
2019-07-17T21:01:35Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525402.30/warc/CC-MAIN-20190717201828-20190717223828-00552.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.90295
| false
|
Kategorie:Liedartikels sonder liedskrywers
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
This category is for articles about songs where the article is missing the songwriters, because it has not been researched, noted in the relevant article, or available in a reliable source. If the songwriter is never likely to be known (e.g. for historical works), please use Category:Songwriter unknown.
Hierdie kategorie bevat geen bladsye of media nie.
|
<urn:uuid:efccf681-fb19-4348-bc3a-81a4e390bf3e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Liedartikels_sonder_liedskrywers?from=Gv
|
2019-07-17T22:46:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00016.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.909397
| false
|
Durnacol
Jump to navigation
Jump to search
Durnacol | |
Durnacol se ligging in KwaZulu-Natal
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Suid-Afrika |
---|---|
Provinsie | KwaZulu-Natal |
Distrik | Amajuba |
Munisipaliteit | Dannhauser |
Oppervlak[1] | |
- Dorp | 22,02 km² (8,5 vk m) |
Bevolking (2011)[1] | |
- Dorp | 3 233 |
- Digtheid | 147/km² (380,7/myl2) |
Rasverdeling (2011)[1] | |
• Blank | 4.3% |
• Indiër/Asiër | 4.5% |
• Kleurling | 2.2% |
• Swart | 88.6% |
• Ander | 0.5% |
Taal (2011)[1] | |
• Zoeloe | 87.8% |
• Engels | 6.8% |
• Afrikaans | 3.1% |
• Ander | 2.3% |
Poskode (posbusse) | 3082 |
Skakelkode(s) | 034 |
Durnacol is 'n klein voorstedelike dorpie in die sentrale deel van KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Die naam is 'n akroniem vir "Durban Navigational Collieries", 'n myn wat teen die einde van die 19de eeu hier geopen is.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "Subplek Durnacol". Sensus 2011.
|
<urn:uuid:d7fa990f-8938-4cb6-b0ff-2a48babbef8d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Durnacol
|
2019-07-19T04:32:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00176.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.831051
| false
|
Nobutoshi Kaneda
Jump to navigation
Jump to search
Persoonlike inligting | |||
---|---|---|---|
Geboortenaam | Nobutoshi Kaneda | ||
Gebore | 16 Februarie 1958 | ||
Geboorteplek | Hiroshima, Japan | ||
Lengte | 168 cm | ||
Speelposisie | Vorentoe | ||
Seniorloopbaan* | |||
Jare | Span | Kere† | (Doele)† |
1980-1991 | Nissan Motors | 157 | (21) |
Totaal | 157 | (21) | |
Nasionale span | |||
1977-1984 | Japan | 58 | (6) |
* Kere vir seniorklub uitgedraf en doele is net vir die plaaslike liga.. † Kere uitgedraf (Doele). |
Internasionale loopbaan[wysig | wysig bron]
Japanse nasionale sokkerspan | ||
---|---|---|
Jare | Kere | Doele |
1977 | 1 | 1 |
1978 | 14 | 0 |
1979 | 3 | 0 |
1980 | 12 | 2 |
1981 | 6 | 0 |
1982 | 8 | 0 |
1983 | 8 | 2 |
1984 | 6 | 1 |
Totaal | 58 | 6 |
|
<urn:uuid:8276fb31-47be-40f3-a6b3-ecee123aa00c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Nobutoshi_Kaneda
|
2019-07-17T23:09:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00040.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.886919
| false
|
Richard Stahl
Jump to navigation
Jump to search
Richard Stahl | |
Geboorte | 4 Januarie 1932 |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 18 Junie 2006 (op 74) |
Beroep(e) | Akteur |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Richard Stahl (4 Januarie 1932 – 18 Junie 2006) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Terminal Island (1973), Overboard (1987), L.A. Story (1991), en The American President (1995).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1972: ¡Qué hacer!
- 1972: Beware! The Blob
- 1973: Terminal Island
- 1987: Overboard
- 1991: L.A. Story
- 1995: The American President
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1971: Funny Face
- 1979: Struck by Lightning
- 1979: Turnabout
- 1980: It's a Living
- 1981: Love, Sidney
- 1990: Good Grief
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1967: Sheriff Who
- 1976: Father O Father
|
<urn:uuid:f580d00d-f28a-4151-9ac2-65ec18dfd024>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Richard_Stahl
|
2019-07-20T09:53:52Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00360.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.976342
| false
|
Mercedes-AMG
Mercedes-AMG GmbH, algemeen bekend as AMG, is die hoëprestasiemerk wat deur Mercedes-Benz gebruik word. AMG huur onafhanklike ingenieurs en kontrakteer met buitevervaardigers om Mercedes-Benz AMG-voertuie aan te pas. Mercedes-AMG se hoofkwartier is in Affalterbach, Baden-Württemberg, Duitsland.
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
AMG was oorspronklik 'n onafhanklike ingenieursfirma wat gespesialiseer het in prestasieverbeterings vir Mercedes-Benzvoertuie; Daimler-Benz AG het 'n beherende belang verkry in 1999 en die alleeneienaar van AMG geword in 2005. Mercedes-AMG GmbH is nou 'n volfiliaal van Daimler AG.
AMG-modelle het gewoonlik 'n aggressiewer aansig, 'n hoër vlak van prestasie, beter hantering, beter stabiliteit en die meer uitgebreide gebruik van koolstofvesel as hul gewone Mercedes-Benz eweknieë.[1] AMG modelle is gewoonlik die duurste en die hoogste-presterende variant van elke Mercedes-Benzklas.
AMG-variante word gewoonlik geëtiketteer met twee syfers, in teenstelling met gewone Mercedes-Benzvoertuie, wat drie syfers het (bv., C 63, in teenstelling met C 350).[2] Tradisioneel, gee die twee numeriese syfers die enjin se verplasingsgrootte, maar onlangse modelle het afgewyk van hierdie korrelasie.
Die ontwikkeling van die produkreeks[wysig | wysig bron]
AMG het begin met die ontwerp en toetsing van resiesenjins. Die besigheid is uitgebrei met die bou van verpersoonlikte padmotors gebaseer op standaard Mercedesmotors. AMG het aanvanklik 'n reeks nie-amptelike opgraderings- en bykomstighedepakkette vervaardig, hoofsaaklik vir die Mercedes-Benz R107 en C107 (1971-1989 SL roadster),[3] Mercedes-Benz W116 (1972-1980 S-klas), Mercedes-Benz W123 (1976-1985 E-klas), Mercedes-Benz W124 (1984-1997 E-klas), Mercedes-Benz W126 (1979-1992 S-klas), Mercedes-Benz R129 (1989-2001 SL roadster), en Mercedes-Benz W201 (1982-1993 C-klas) modelle.
Gedurende die vroeë 1980's tot 1990, het AMG 'n verskeidenheid van enjinprestasiepakkette, allooiwiele en stilering produkte aangebied, as 'n geheel onafhanklike maatskappy van Daimler-Benz. In 1990 het AMG 'n samewerkingsooreenkoms onderteken met Daimler-Benz, en AMG opsies en motors is hierna in Mercedes-Benz vertoonlokale aangebied. In 1999 het Daimler AG, toe bekend as DaimlerChrysler AG, die beherende aandeel van AMG gekoop en hulle het deel geword van die amptelike Mercedes-Benz modelreekse.[4]
Die prestasiewiele wat gedurende dieselfde tydperk aangebied is, was 15-duim of 16-duim ATS AMG vyfspeekpadwiele, algemeen na verwys as Pentas. Penta was eintlik 'n Brits-gebaseerde maatskappy wat die hoë aanvraag na die AMG-wiel destyds aangevul het met 'n replika met slegs 'n baie effense stileringsverskil, maar hulle was nie gemaak of onderskryf deur AMG nie. Die ware AMG wiele het dikwels gepaard gegaan met 'n AMG-prestasieveringpakket wat ingesluit het opgegradeerde en verlaagde verings en herklepte skokbrekers.
Nog 'n gewilde kosmetiese opgradering was die AMG -bakstelle. Dit het gewissel van subtiele voorste lugdamme, tot aggressiewe wye bakstelle vir die W126 koepees. Ander opsies het ingesluit Recaro-sitplekke, kleiner deursnee stuurwiele, instrumenttrosse, chroomverwyderopsie (alle blink dele is kleurgekodeer of in satynswart geverf), yskaste, skuifknoppe, hoëtrou-stereostelsels, verpersoonlikte stoffering en verbeterde binnehoutpakkette.
Sedert die vroeë 2000's, het AMG hoofsaaklik gefokus op superaangejaagde V8 en V6 enjins, maar die maatskappy het hierdie tegnologie amptelik vaarwel geroep in 2006 met die bekendstelling van die natuurlik-geaspireerde 6.2 L M156 V8. Op 16 Januarie 2006 het die Mercedes-AMG-voorsitter, Volker Mornhinweg, aan AutoWeek gesê dat die maatskappy eerder turboaanjaging sal benut vir hoër uitset eerder as superaanjaging. In 2011 het AMG die M157 5.5 L biturbo-V8 vrygestel, wat die M156 in sy volgrootte motors soos die S-Klas en CL-Klas verplaas het. In 2012 het Mercedes-AMG se voorsitter, Olla Kallenius, gesê dat Mercedes-AMG nie dieselenjins sal produseer om te kompeteer met BMW se tri-turbodiesels (BMW M-prestasiereeks) nie.[5]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "Mercedes-Benz AMG". Besoek op 8 Februarie 2014.
- 2002 Mercedes-Benz C32 AMG Road Test. URL besoek op 6 Oktober 2014.
- Hall, Jim. "Rhapsody in Red: 500SL AMG" Motor Trend Magazine, October, 1983.
- Mercedes-AMG: The AMG Story beginning. URL besoek op 6 Oktober 2014.
- AMG's new chief has big plans for 2006 - AutoWeek Magazine. Autoweek.com (20 Januarie 2006). URL besoek op 6 Desember 2011.
|
<urn:uuid:7e6dc3da-99fb-42ab-aca5-a4c9aeefbd34>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Mercedes-AMG
|
2019-07-24T04:46:32Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00280.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999369
| false
|
Corrie ten Boom
Cornelia "Corrie" ten Boom (15 April 1892 – 15 April 1983) was 'n Nederlandse horlosiemaker en Christen wat, saam met haar pa en ander familielede, baie Jode help ontsnap het tydens die Nazi-massamoord op die Jode (Sjoa) tydens die Tweede Wêreldoorlog. Sy was in die tronk opgesluit vir haar optrede. Haar mees bekende boek, The Hiding Place (Afrikaanse vertaling: Die skuilplek), beskryf die beproewing.
Inhoud
Tweede Wêreldoorlog[wysig | wysig bron]
In Mei 1940 het die Nazi's Nederland binnegeval. Onder hul beperkings was onder meer die verbod op 'n klub vir jong meisies wat Ten Boom bestuur het.[1] In Mei 1942 het 'n goed geklede vrou na die Ten Booms gekom met 'n tas in die hand en vir hulle gesê dat sy 'n Jood was. Haar man is in hegtenis geneem 'n paar maande vantevore, haar seun het gaan wegkruip en Okkupasie owerhede het haar onlangs besoek en daarom was sy bang om terug te gaan. Sy het gehoor dat die Ten Booms hul Joodse bure, die Weils, gehelp het en sy het gevra of hulle haar kan help. Casper ten Boom het geredelik ingestem dat sy by hulle kon bly. As 'n toegewyde leser van die Ou Testament, het hy geglo dat die Jode die "uitverkore volk" was, en hy het aan die vrou gesê dat God se mense altyd welkom is in daardie huishouding.[2] Die familie het toe in die geheim baie aktief gewerk om vlugtelinge te versteek; hulle het die Joodse Sabbat eerbiedig.[3]
So het die Ten Booms "die wegkruip plek" of "de schuilplaats" begin, soos dit bekend was in Nederlands (ook bekend as "de Béjé", uitgespreek in Nederlands as "bayay' wat 'n afkorting is van hul straat adres, die Barteljorisstraat). Corrie en Betsie het hul huis oopgestel vir vlugtelinge — beide Jode en ander wat lede was van die weerstandbeweging — wat gesoek was deur die Gestapo en sy Nederlandse eweknie. Hulle het baie kamers gehad alhoewel die oorlogtekorte meegebring het dat kos skaars was. Elke nie-Joodse Nederlander het 'n rantsoen kaart gekry wat die vereiste was vir die verkryging van weeklikse kos koepons. Deur haar liefdadigheidswerk het Ten Boom baie mense in Haarlem geken en sy het van 'n egpaar onthou wat 'n gestremde dogter het. Die vader was 'n staatsamptenaar wat destyds in beheer was van die plaaslike rantsoenkaart kantoor. Sy het een aand na sy huis gegaan en toe hy vra hoeveel rantsoenkaarte sy nodig het, "het ek my mond oopgemaak om te sê; 'Vyf' ", skryf Ten Boom in The Hiding Place. "Maar die getal wat onverwags en ongelooflik uit my mond gekom het was: 'Een honderd'.'"[4] Hy het dit aan haar gegee en sy het kaarte uitgedeel aan elke Jood wat sy ontmoet het.
Arrestasie, aanhouding en vrylating[wysig | wysig bron]
Op 28 Februarie 1944 het 'n Nederlandse informant genaamd Jan Vogel die Nazi's ingelig oor die Ten Booms se werk; teen ongeveer 12:30 nm het die Nazi's die hele Ten Boom familie in hegtenis geneem. Hulle is na die Scheveningen gevangenis gestuur; Nollie en Willem is dadelik vrygelaat saam met Corrie se neef, Peter; Casper het 10 dae later gesterf. Corrie en Betsie is van Scheveningen gestuur na Herzogenbusch politieke konsentrasiekamp (ook bekend as Kamp Vught), en uiteindelik na die Ravensbrück-konsentrasiekamp wat 'n vroue-arbeidkamp in Duitsland was. Daar het hulle eredienste gehou na afloop van 'n harde dag by die werk, met behulp van 'n Bybel wat hulle geslaagd ingesmokkel het. Nadat haar gesondheid agteruitgegaan het, het Betsie op 16 Desember 1944 gesterf met 'n glimlag op haar lippe. Voordat sy gesterf het, het sy vir Corrie vertel, "Daar is geen put so diep dat Hy [God] nie nog dieper is nie."[5]
Lewe na die oorlog[wysig | wysig bron]
Na afloop van die oorlog het Ten Boom teruggekeer na Nederland om 'n rehabilitasiesentrum te open. Die vlugtelinghuise het bestaan uit konsentrasiekamp oorlewendes en het skuiling gebied aan die werklose Nederlanders wat voorheen met die Duitsers saamgewerk het tydens die Besetting. Sy het teruggekeer na Duitsland in 1946 en het die wêreld deurreis as 'n openbare spreker. Sy het in meer as 60 lande opgetree en het baie boeke geskryf gedurende hierdie tyd.[6]
Die storie van haar familie en hul werk tydens die Tweede Wêreldoorlog word vertel in haar topverkoper, The Hiding Place (1971). Dit is as 'n World Wide Pictures film gemaak in 1975 met Jeannette Clift as Corrie in die hoofrol en Julie Harris as Betsie. In 1977 het die 85-jarige Corrie geëmigreer na Placentia, Kalifornië. In 1978 het sy twee beroertes gehad; na die eerste beroerte kon sy nie meer praat nie en die tweede lei tot verlamming. Sy is oorlede op haar 91ste verjaardag op 15 April 1983, na 'n derde beroerte.
'n Opvolgfilm, Return to the Hiding Place (War Resistance) is uitgereik in 2011 en is gebaseer op Hans Poley se boek; dit skep 'n wyer indruk van die kring waarvan sy deel was.
Eerbewyse[wysig | wysig bron]
- Israel vereer Ten Boom deur haar te benoem as Righteous Among the Nations.[7]
- Corrie ten Boom is tot ridder geslaan deur die Koningin van Nederland in erkenning van haar werk tydens die oorlog.
- Die Ten Boom-museum in Haarlem is gewy aan haar en haar familie vir hul werk.
- Die King's College in New York Stad het 'n nuwe dameshuis na haar vernoem.
|
<urn:uuid:5b60f318-d6e0-48d0-acef-ac956be720d6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Corrie_ten_Boom
|
2019-07-19T04:46:18Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00224.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999995
| false
|
Parmesaan
Parmesaan | ||
Ander name | Parmigiano-Reggiano | |
Oorsprong | Italië | |
Melkbron | Koeie | |
Eienskappe | ||
Gepasteuriseer | Nee | |
Tekstuur | Hard | |
Vorm | Wiele | |
Veroudering | Minstens 12 maande Vecchio: 18-24 maande Stravecchio: 24-36 maande | |
Voedingswaarde (per 100 g) | ||
Vetinhoud | 25,83 g | |
Proteïen | 35,75 g | |
Koolhidrate | 3,22 g | |
Vitamiene | A, B1 B2, B3, B6, B12, C, D, E, K | |
Energie | 1 640 kJ |
Permesaan is ’n harde, korrelrige kaas wat sy oorsprong in Italië het. Dit word ook parmesaanse kaas genoem. Die naam word dikwels vir soortgelyke kase gebruik, hoewel dit onwettig is in lidlande van die Europese Ekonomiese Gebied.[1]
Die naam Parmigiano-Reggiano (IFA: /ˌparmiˈdʒaːno redˈdʒaːno/) is afgelei van die streke waarin die kaas tradisioneel gemaak word en mag net na kaas uit dié streke verwys. Buite die Europese Unie mag die naam "parmesaan" wettig gebruik word vir soortgelyke kase, maar nie "Parmigiano-Reggiano" nie.
Dit is al die "koning van kase" genoem.[2]
Gebruike[wysig | wysig bron]
Stukkies van die hardste dele van die kors word soms in sop geprut. Dit kan ook gerooster en as ’n versnapering geëet word.
Aroma en chemiese bestanddele[wysig | wysig bron]
Parmesaan bevat ook baie glutamiensuur, tot 1,2 g per 100 g kaas. Dit maak dit naas Roquefort die natuurlik vervaardigde kossoort met die hoogste inhoud glutamiensuur. Die hoë konsentrasie daarvan verduidelik die sterk umami-smaak van parmesaan.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Case C-132/05 Commission v Germany European Commission Legal Service, Julie 2008
- "Most Parmesan Cheeses in America Are Fake, Here's Why". Forbes. 19 November 2012. Besoek op 2015-05-13.
... that it has earned the nickname in the dairy industry, 'The King of Cheeses.'
- Qian, Michael; Reineccius, Gary. "Potent Aroma Compounds in Parmigiano Reggiano Cheese Studied Using a Dynamic Headspace (purge-trap) Method". Flavour and Fragrance Journal, Vol. 18 Uitg. 3, 7 April 2003 (pp. 252–259)
- "I Know What I Like: Understanding Odor Preferences". The Fragrance Foundation, 2008.
|
<urn:uuid:3335b60d-c509-4577-bbea-ff5ce8280b2f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Parmesaan
|
2019-07-20T09:54:48Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00384.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998286
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Vistula" skakel
←
Vistula
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Vistula
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Oossee
(
← skakels
wysig
)
12 Januarie
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/Januarie
(
← skakels
wysig
)
Vandale (volk)
(
← skakels
wysig
)
Goties
(
← skakels
wysig
)
Slowakye
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/12 Januarie
(
← skakels
wysig
)
Kiëf-Roes
(
← skakels
wysig
)
Karpate
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Statistiek/2014
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Vistula
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Voorbladartikel week 1 2019
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Voorbladartikels 2019
(
← skakels
wysig
)
Pan Twardowski
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Vistula
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:721df781-9e7c-4794-98bf-d4985fb7cef8>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Vistula
|
2019-07-17T22:56:17Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00088.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997594
| false
|
Barbara Loden
Jump to navigation
Jump to search
Barbara Loden | |
Geboortenaam | Barbara Ann Loden |
---|---|
Geboorte | 8 Julie 1932 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 5 September 1980 (op 48) |
Kinders | 2 |
Beroep(e) | Aktrise, regisseuse, en vervaardiger |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Barbara Loden (8 Julie 1932 – 5 September 1980) was 'n Amerikaanse aktrise, regisseuse, en vervaardiger. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Wild River (1960), Splendor in the Grass (1961), en Wanda (1970).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1960: Wild River
- 1961: Splendor in the Grass
- 1970: Wanda
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1966: CBS Playhouse: The Glass Menagerie
- 1968: Fade-In
|
<urn:uuid:b363932f-1164-444a-8202-2207fff03964>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Barbara_Loden
|
2019-07-20T10:03:37Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00408.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.986887
| false
|
Leninisme
Leninisme is die vergestalting van 'n politieke teorie wat ontwikkel is, en vernoem is na die Russiese rewolusionêr, en later die Sowjetse premer, Wladimir Lenin. Die doel hiervan was vir die stig van 'n demokratiese organisasie vir die rewolusionêre baanbreker party. Volgens Lenin was die einddoel van die baanbreker party om 'n diktatorskap van die proletariaat met die hulp van die werkersklas in Rusland te vestig. Wanneer die regeerders van die burgerstand vervang word met die werkersklas word die pefekte geleentheid geskep vir die volledige ontwikkeling na sosialisme. Leninisme bestaan uit sosialisties- politieke en ekonomiese teorieë wat uit Marxisme ontwikkel het, sowel as Lenin se vertolking van die Marxistiese teorieë vir die praktiese toepassing op die sosio-politieke omstandighede van die landelike Russiese Ryk van die vroeë twintigste eeu. In Februarie 1917 was Leninisme vir vyf jaar lank die Russiese toepassing van Marxisme se ekonomiese- en politieke filosofie wat deur die Bolsjewiste ontwerp en uitgevoer is. Die Bolsjewiste was die baanbrekerparty wat leiding geneem het in die stryd vir die politieke vryheid van die werkersklas in Rusland.
Funksioneel moes Lenin se baanbreker party aan die werkersklas politieke bewusmaking (opvoeding en organisasie) en rewolusionêre leierskap bied wat nodig was om kapitalisme in die Russiese Ryk omver te werp. Ná die Russiese Rewolusie (1917), het Leninisme die dominante weergawe van Marxisme in Rusland geword. Die Bolsjewiste was beskou as die enigste ware vorm van Marxisme en alle vorme van anti-Leninistiese Marxisme, soos die geval met die Mensjewiste en ander faksies van die Sowjet revolusionêres, is die faksies op 'n gewelddadige wyse vervolg. Die Russiese Burgeroorlog het uit verskeie linksgesinde opstande teen die Bolsjewiste bestaan, maar dié opstande is verslaan en Leninisme het die amptelike staatsideologie van die Sowjet demokrasie in die Russiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek geword voor die eenheids-samesmelting van die Sowjetunie in 1922. In die post-Leninistiese Rusland van 1925–1929 het Josef Stalin die aanvaarding van Leninisme as die enigste legitieme vorm van Marxisme weereens bekragtig deur dit as die enigste ondeelbare entiteit genaamd Marxisme-Leninisme te verklaar. Dit het toe die staatsideologie van die Sowjetunie geword.
Inhoud
Geskiedkundige agtergrond[wysig | wysig bron]
Gedurende die negentiende eeu het die Kommunistiese Manifes (1848) van Karl Marx en Friedrich Engels 'n beroep gedoen vir die internasionale politieke unifikasie van die Europese werkersklas. Die doel hiervan was om 'n Kommunistiese rewolusie te bewerkstellig en die manifes het voorgestel dat, aangesien die sosio-ekonomiese organisasie van kommunisme verhewe geag is bo kapitalisme, sal die werkersrewolusie eerste in die ekonomies gegoede, geindustrialiseerde lande begin. Tog het die sosio-ekonomiese agterstand van die Imperiale Rusland in die vroeë twintigste eeu vir snelle en intensiewe industrialisering in die land gesorg. Dit het 'n verenigde werkersklas-proletariaat in die oorwegend landelike kleinboergemeenskappe gevestig.
'n Belangrike rede hiervoor was omdat die industrialisering meestal met buitelandse fondse gefinansier is en die Russiese Tsareryk (1721–1917) nie 'n rewolusionêre burgerstand met politieke en ekonomiese invloed oor die werkers en die kleinboere gehad het nie soos Frankryk gedurende die Franse Rewolusie van 1789. So, hoewel Rusland se politieke ekonomie hoofsaaklik plattelands en semi-feodaal was, het die taak van 'n demokratiese rewolusie teruggeval op die skouers van die stedelike, industriële wekersklas as die enigste sosiale klas wat grondhervorming en demokratisering kon bewerkstellig aangesien die grondeienaars in die dorpe en stede sou probeer om enige rewolusie te onderdruk. In April 1917 pubiseer Lenin sy April Tesis, die stategie vir die Oktober-rewolusie, waarin hy voorstel dat die Russiese rewolusie nie 'n geÏsoleerde nasionale gebeurtens is nie, maar 'n fundamentele internasionale gebeurtenis-- die eerste sosialistiese wêreldrewolusie. Lenin se praktiese toepassing van Marxisme en die werkersklas se stedelike rewolusie teen die sosiale, politieke en ekonomiese toestande onder die Tsaristiese Rusland was die brandpunt wat met die hulp van die "rewolusionêre nasionalisme van die armes" die absolute monargie van die driehonderjarige Huis van Romanof, tot 'n val gebring het (1613–1917).[1]
Imperialisme[wysig | wysig bron]
In die proses waar die Russiese toepassing van Marxisme ontwikkel is, het die pamflet, Imperialisme, die Hoogste Vlak van Kapitalisme (1916), Lenin se analise van ekonomiese ontwikkeling uitgebeeld soos dit deur Karl Marx voorspel was: dat kapitalisme 'n wêreldwye finansiële instelling sal word waar gevorderde industriële lande hul finansiële kapitaal na hul koloniale lande sal uitvoer om die natuurlike hulpbronne en die goedkoop handearbeid van die plaaslike bevolkings uit te buit. Dié superuitbuiting van die arm (onder-ontwikkelde) lande skep die geleentheid vir die ryk (ontwikkelde) lande om die arbeiders in hul stamlande polities gelukkig te hou met ietwat van 'n hoër lewenstandaard, en om 'n vreedsame arbeidsmark tuis te verseker. 'n Werkersklas-rewolusie van arbeiders en kleinboere was dus nie in die ontwikkelde kapitalistiese lande moontlik nie terwyl die imperialistiese globaal- finansiële stelsel steeds in plek is nie. Dit moes dus 'n onder-ontwikkelde land wees wat die eerste rewolusie moes begin het en in die vroeë twintigste eeu was die Russiese Ryk die polities swakste land in die kapitalistiese globaal-finaniële stelsel.[2]
Voor die Rewolusie, ondanks die feit dat hy politieke hervorming ondersteun het, en die Bolsjewiste vir verkiesing toegelaat het by die Duma, het Lenin voorgestel dat Kapitalisme uiteindelik net deur 'n rewolusie omver gewerp kan word.en nie deur stelselmatige hervorming nie aangesien die regerende kapitaal- sosialistiese klas, wat in beheer van die ekonomiese mag was, die aard van die politieke mag binne die burgerstand bepaal.[3]
Ekonomie[wysig | wysig bron]
Die Sowjetse demokrasie het die industrieë genasionaliseer en 'n buitelandse handelsmonopolie gevestig vir die produktiewe koördinering van die nasionale ekonomie, en om sodoende te verhoed dat Russiese nasionale industrieë teen mekaar meeding. Om die bevolking in die stede en dorpe te kan voed het Lenin Oorlogskommunisme (1918–1921) ingestel as 'n noodsaaklike — voldoende wapens- en kosvoorrade — om in die Russiese Burgeroorlog (1917–1923) te kon veg.[4] Later, in Maart 1921, het hy die Nuwe Ekonomiese Beleid (NEB1921-1929) ingestel wat maatstawwe toelaat vir private handel en binnelandse vrye handel. Hy het ook graan-rekwisisies met 'n landboubelasting vervang wat deur staatsbanke bestuur is. Die doel van die NEB was om opstande tydens hongersnood onder die plattelanders te beheer en om 'n mate van die vryemarkstelsel toe te laat waar die winste die kleinboere moes aanmoedig om hul landbouprodukte te oes wat nodig is om die dorpe en stede te voed. Lenin wou ook hierdeur die stedelike werkersklas, wat baie mans (werkers) in die teenrewolusionêre Burgeroorlog verloor het, ekonomies hervestig[5][6] Die sosialistiese nasionalisering van die ekonomie sou dan deur die NEB uitgebou word om Rusland te industrialiseer, die werkersklas versterk, en die lewenstandaarde verhoog. Lenin het die ontwikkeling van nuwe sosialstiese state in die ontwikkelde lande as noodsaaklik beskou om Rusland se ekonomie te verstewig, en sosialisme bo kapitalisme te bevorder. In sy visie vir die groei van sosialisme was Lenin baie bemoedig deur die Duitse Rewolusie van 1918–1919, die Italiaanse opstande en die algemene stakings van 1920, asook die industriële onrus in Brittanje, Frankryk en Amerika.
Sosialistiese kultuur[wysig | wysig bron]
Die rol van die Marxistiese baanbreker party was om die werkers en landbewoners (peasants) polities op te voed en om af te sien van die gemeenskaplike "valse bewustheid" van geloof en nasionalisme wat die verpersoonliking was van die kuturele status quo wat deur die burgerklas aan die proletariaat verkondig is om hul ekonomiese uitbuiting te fasiliteer. Onder die invloed van Lenin het die Sentrale Komitee van die Bolsjewistiese Party verklaar dat die ontwikkeling van die sosialistiese werkerskultuur nie "van bo af" onderdruk mag word nie.[7]
Leninisme na 1924[wysig | wysig bron]
In die era ná die Rewolusionêre Rusland, was Stalinisme (Sosialisme in een land) en Trotskyȉsme (Permanente wêreldrewolusie) die vernaamste filosofieë van Kommunisme wat 'n legitieme ideologiese uitvloeisel van Leninisme was, maar binne die Kommuniste Party het elke ideologiese faksie tog die politieke legitimiteit van die opponerende faksie misken.[8]
Lees ook[wysig | wysig bron]
- An equal value of products for an equal value of labor
- Anti-Leninism
- Democratic centralism
- He who does not work neither shall he eat
- Lenin's national policy
- New Economic Policy
- The State and Revolution (1917)
- Faces of Janus p. 133.
- Tomasic, D. "The Impact of Russian Culture on Soviet Communism" (1953), The Western Political Quarterly, vol. 6, No. 4 December, pp. 808–809.
- Lenin, V.I. (1917) The State and Revolution, from Lenin Collected Works, Volume 25, pp. 381-492.
- Carr, Edward Hallett.
- Dictionary of Historical Terms Chris Cook, editor (1983) Peter Bedrick Books:New York p. 205.
- Lenin, V.I. The New Economic Policy and the Tasks of the Political Education Departments, Report to the Second All-Russia Congress of Political Education Departments, 17 October 1921, from Lenin’s Collected Works, 2nd English Edition, Progress Publishers, Moscow, 1965, Volume 33, pp. 60–79.
- Central Committee, On Proletcult Organisations, Pravda No. 270 1/12/1920
- Chambers Dictionary of World History (2000) p. 837.
Nog leesstof[wysig | wysig bron]
- The Development of Capitalism in Russia, 1899
- What Is To Be Done? Burning Questions of Our Movement, 1902
- The Three Sources and Three Component Parts of Marxism, 1913
- The Right of Nations to Self-Determination, 1914
- Imperialism, the Highest Stage of Capitalism, 1917
- The State and Revolution, 1917
- The Tasks of the Proletariat in the Present Revolution (The "April Theses"), 1917
- “Left-Wing” Childishness and the Petty Bourgois Mentality, 1918
- Left-Wing Communism: an Infantile Disorder, 1920
- "Last Testament" Letters to the Congress, 1923–24
- Geskiedenisse
- Isaac Deutscher. The Prophet Armed: Trotsky 1879–1921, 1954
- Isaac Deutscher. The Prophet Unarmed: Trotsky 1921–1929, 1959
- Moshe Lewin. Lenin's Last Struggle, 1969
- Edward Hallett Carr. The Russian Revolution From Lenin to Stalin: 1917–1929, 1979
- Ander skrywers
- Paul Blackledge.What was Done 'n uitgebreide resensie van Lars Lih's Lenin Rediscovered from International Socialism
- Marcel Liebman. Leninism Under Lenin. The Merlin Press. 1980. ISBN 0-85036-261-X
- Roy Medvedev. Leninism and Western Socialism. Verso Books. 1981. ISBN 0-86091-739-8
- Neil Harding. Leninism. Duke University Press. 1996. ISBN 0-8223-1867-9
- Joseph Stalin. Foundations of Leninism. University Press of the Pacific. 2001. ISBN 0-89875-212-4
- CLR James. Notes on Dialectics: Hegel, Marx, Lenin. Pluto Press. 2005. ISBN 0-7453-2491-6
- Edmund Wilson. To the Finland Station: A Study in the Writing and Acting of History. Phoenix Press. 2004. ISBN 0-7538-1800-0
- Non-Leninist Marxism: Writings on the Workers Councils (texts by Gorter, Pannekoek, Pankhurst and Rühle), Red and Black Publishers, St Petersburg, Florida, 2007. ISBN 978-0-9791813-6-8
- Paul Le Blanc. Lenin and the Revolutionary Party. Humanities Press International, Inc. 1990. ISBN 0-391-03604-1.
- A. James Gregor. The Faces of Janus. Yale University Press. 2000. ISBN 0-300-10602-5.
Buiteskakels[wysig | wysig bron]
Werke van Wladimir Lenin:
- What is to be Done?
- Imperialism: The Highest Stage of Capitalism
- The State and Revolution
- The Lenin Archive at Marxists.org
- First Conference of the Communist International
Ander tematiese skakels:
- Marcel Liebman on Lenin and democracy
- An excerpt on Leninism and State Capitalism from the work of Noam Chomsky
- Organizational Questions of the Russian Social Democracy by Rosa Luxemburg
- Lenin's Philosophy by Karl Korsch
- Cyber Leninism
- Leninist Ebooks
- Lenin as a Philosopher by Anton Pannekoek
- The Lenin Legend by Paul Mattick
- Dead Labor: Marx and Lenin Reconsidered by Paul Craig Roberts
|
<urn:uuid:285f2506-4c48-4137-9510-4f106e94a046>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Leninisme
|
2019-07-20T09:49:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00408.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999306
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "1308" skakel
←
1308
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
1308
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
14de eeu
(
← skakels
wysig
)
1408
(
← skakels
wysig
)
1303
(
← skakels
wysig
)
1304
(
← skakels
wysig
)
1305
(
← skakels
wysig
)
1306
(
← skakels
wysig
)
1307
(
← skakels
wysig
)
1309
(
← skakels
wysig
)
1310
(
← skakels
wysig
)
1311
(
← skakels
wysig
)
1312
(
← skakels
wysig
)
1313
(
← skakels
wysig
)
1318
(
← skakels
wysig
)
1208
(
← skakels
wysig
)
1298
(
← skakels
wysig
)
12 Augustus
(
← skakels
wysig
)
1 Mei
(
← skakels
wysig
)
Pous Clemens V
(
← skakels
wysig
)
Pous Johannes XXII
(
← skakels
wysig
)
Johannes Duns Scotus
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1308
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:1308
(
← skakels
wysig
)
Indravarman III
(
← skakels
wysig
)
Indrajayavarman
(
← skakels
wysig
)
Aardaap (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/1308
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:cbb141c4-bd67-4786-a891-5a7cc5400f79>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/1308
|
2019-07-20T10:01:01Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00408.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998865
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Laurence Olivier" skakel
←
Laurence Olivier
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Laurence Olivier
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
1989
(
← skakels
wysig
)
1907
(
← skakels
wysig
)
11 Julie
(
← skakels
wysig
)
22 Mei
(
← skakels
wysig
)
Hamlet
(
← skakels
wysig
)
Stanley Kubrick
(
← skakels
wysig
)
12de Oscar-toekenningsaand
(
← skakels
wysig
)
13de Oscar-toekenningsaand
(
← skakels
wysig
)
19de Oscar-toekenningsaand
(
← skakels
wysig
)
21ste Oscar-toekenningsaand
(
← skakels
wysig
)
29ste Oscar-toekenningsaand
(
← skakels
wysig
)
33ste Oscar-toekenningsaand
(
← skakels
wysig
)
38ste Oscar-toekenningsaand
(
← skakels
wysig
)
45ste Oscar-toekenningsaand
(
← skakels
wysig
)
49ste Oscar-toekenningsaand
(
← skakels
wysig
)
51ste Oscar-toekenningsaand
(
← skakels
wysig
)
84ste Oscar-toekenningsaand
(
← skakels
wysig
)
Spencer Tracy
(
← skakels
wysig
)
Laurence Olivier
(
← skakels
wysig
)
Jon Voight
(
← skakels
wysig
)
6de Golden Globe-toekenningsaand
(
← skakels
wysig
)
18de Golden Globe-toekenningsaand
(
← skakels
wysig
)
30ste Golden Globe-toekenningsaand
(
← skakels
wysig
)
Alfred Hitchcock
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Burgert Behr/Vermaak
(
← skakels
wysig
)
Wuthering Heights
(
← skakels
wysig
)
Patrick Macnee
(
← skakels
wysig
)
Helen Mirren
(
← skakels
wysig
)
Kenneth Branagh
(
← skakels
wysig
)
Anthony Hopkins
(
← skakels
wysig
)
John Gielgud
(
← skakels
wysig
)
Richard Burton
(
← skakels
wysig
)
Liv Ullmann
(
← skakels
wysig
)
Terence Stamp
(
← skakels
wysig
)
Tony Curtis
(
← skakels
wysig
)
Vivien Leigh
(
← skakels
wysig
)
Dirk Bogarde
(
← skakels
wysig
)
Cecil B. DeMille-prys
(
← skakels
wysig
)
Order of Merit
(
← skakels
wysig
)
Cats
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Laurence Olivier
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Laurence_Olivier
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:c4bd3b54-3b22-431d-82b7-8c45ec4cb576>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Laurence_Olivier
|
2019-07-21T17:50:53Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00008.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997564
| false
|
Boekbronne
Jump to navigation
Jump to search
Biblioteke
Suid-Afrika:
- Soek die boek in die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika se katalogus
- Soek die boek in die SEALS Konsortium se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van Suid-Afrika se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van die Witwatersrand se biblioteek
- Soek die boek in die Kaapse Hoër Onderwys Konsortium se biblioteek
Wêreldwyd:
- Soek die boek deur WorldCat in jou plaaslike biblioteek se katalogus
Boekwinkels
Suid-Afrika:
Ander lande:
|
<urn:uuid:f1fe7ea6-5029-47e3-b14a-fd35d736cc75>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Boekbronne/9780226924526
|
2019-07-16T17:21:22Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524679.39/warc/CC-MAIN-20190716160315-20190716182315-00512.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999935
| false
|
Verwante veranderings
← Tsonga
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
14 Julie 2019
- Grieks; 19:55 +252 Dmitri Lytov →Skryfstelsel
- Grieks; 19:51 +1 Dmitri Lytov
- Grieks; 19:50 +60 Dmitri Lytov
- Sjabloon:Cite web; 12:51 -3 641 K175 Vervang bladsyinhoud met '<includeonly>{{#invoke:citation/CS1|citation |CitationClass=web }}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude>' Etiket: Vervanging
|
<urn:uuid:dddbeaba-612e-475d-b523-9b1fbd0a8474>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Tsonga
|
2019-07-16T16:35:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524679.39/warc/CC-MAIN-20190716160315-20190716182315-00512.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999054
| false
|
Gebruikersbydraes
For Aliwal2012
- 19:33, 15 Julie 2019 +7 Malibamat'so-rivier Malibamat'so-rivier laaste wysiging
- 19:28, 15 Julie 2019 -5 Malibamat'so-rivier Etiket: PHP7
- 15:37, 15 Julie 2019 -6 De Havilland Comet taal verbeter laaste wysiging
- 12:29, 15 Julie 2019 -39 Lockheed S-3 Viking laaste wysiging
- 12:02, 15 Julie 2019 +1 Avro Shackleton Namib→Sahara (foutjie!) laaste wysiging
- 12:00, 15 Julie 2019 +144 Avro Shackleton
- 11:37, 15 Julie 2019 +13 Sjabloon:Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox Edendistrik→Tuinroetedistrik (ook verskuif in tabel)
- 10:49, 15 Julie 2019 +1 261 N Bamboesspruit, Noordwes Nuwe bladsy geskep met '{{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Rivier |rivier_naam = Bamboesspruit |byskrif = |oorsprong = |oorsprong_hoogte = |st...' laaste wysiging Etiket: PHP7
- 10:42, 15 Julie 2019 +38 Bamboesspruit Removed redirect to Bamboesspruit, Oos-Kaap laaste wysiging Etikette: Aanstuur verwyder, PHP7
- 10:39, 15 Julie 2019 +48 N Bespreking:Bamboesspruit Aliwal2012 het bladsy Bespreking:Bamboesspruit na Bespreking:Bamboesspruit, Oos-Kaap geskuif: Dubelsinnig laaste wysiging Etiket: Nuwe aanstuur
- 10:39, 15 Julie 2019 0 k Bamboesspruit, Oos-Kaap Aliwal2012 het bladsy Bamboesspruit na Bamboesspruit, Oos-Kaap geskuif: Dubelsinnig laaste wysiging
- 10:39, 15 Julie 2019 +37 N Bamboesspruit Aliwal2012 het bladsy Bamboesspruit na Bamboesspruit, Oos-Kaap geskuif: Dubelsinnig Etikette: Nuwe aanstuur, PHP7
- 10:39, 15 Julie 2019 0 k Bespreking:Bamboesspruit, Oos-Kaap Aliwal2012 het bladsy Bespreking:Bamboesspruit na Bespreking:Bamboesspruit, Oos-Kaap geskuif: Dubelsinnig laaste wysiging
- 07:17, 15 Julie 2019 +28 2019 Britse Grand Prix →Kwalifisering laaste wysiging
- 06:42, 15 Julie 2019 -18 2019 Britse Grand Prix Etiket: PHP7
- 17:19, 14 Julie 2019 +40 Williams Grand Prix Engineering →Renuitslae laaste wysiging
- 17:18, 14 Julie 2019 +42 Haas F1-span →Uitslae laaste wysiging
- 17:17, 14 Julie 2019 -8 k Toro Rosso laaste wysiging
- 17:16, 14 Julie 2019 +40 Racing Point F1-span →Uitslae laaste wysiging
- 17:15, 14 Julie 2019 +39 Toro Rosso →Uitslae in 2006-2019
- 17:12, 14 Julie 2019 +39 McLaren →Uitslae in 2007–2019 laaste wysiging
- 17:11, 14 Julie 2019 +39 Renault F1 →Uitslae van 2007 tot 2019 laaste wysiging
- 17:09, 14 Julie 2019 +34 Alfa Romeo (Formule 1) →Uitslae sedert 2019 laaste wysiging
- 17:07, 14 Julie 2019 +38 Red Bull Racing →Renuitslae laaste wysiging
- 17:04, 14 Julie 2019 +12 Scuderia Ferrari →Renuitslae (2009-2019) laaste wysiging
- 17:02, 14 Julie 2019 +39 Scuderia Ferrari →Renuitslae (2009-2019): Vettel se swakste resultaat in 4 jaar!
- 16:57, 14 Julie 2019 +49 Mercedes AMG Petronas F1-span →Uitslae sedert 2010 laaste wysiging
- 16:23, 14 Julie 2019 +70 Lewis Hamilton laaste wysiging
- 16:23, 14 Julie 2019 +9 Sjabloon:F1stat laaste wysiging
- 16:01, 14 Julie 2019 -1 2019 Britse Grand Prix →Puntestand na die Grand Prix
- 15:48, 14 Julie 2019 -170 2019 Britse Grand Prix
- 15:43, 14 Julie 2019 +912 2019 Britse Grand Prix
- 15:20, 14 Julie 2019 +58 2019 Britse Grand Prix →Renuitslag
- 14:53, 14 Julie 2019 +81 2019 Britse Grand Prix
- 14:50, 14 Julie 2019 +782 2019 Britse Grand Prix →Renuitslag
- 14:35, 14 Julie 2019 +2 884 2019 Britse Grand Prix
- 09:06, 14 Julie 2019 +334 2019 Britse Grand Prix →Kwalifisering
- 20:29, 13 Julie 2019 +124 Wikipediabespreking:Administrateur
- 19:53, 13 Julie 2019 -3 k Go laaste wysiging
- 19:50, 13 Julie 2019 0 Go Etiket: Visuele teksverwerker
- 18:34, 13 Julie 2019 0 k Varkgriep Etiket: Visuele teksverwerker
- 18:32, 13 Julie 2019 +7 Varkgriep Etiket: Visuele wysiging: Oorgeskakel
- 17:54, 13 Julie 2019 +88 2019 Britse Grand Prix
- 17:50, 13 Julie 2019 -8 Sjabloon:F1stat
- 17:48, 13 Julie 2019 +1 822 2019 Britse Grand Prix →Kwalifisering
- 17:43, 13 Julie 2019 +410 2019 Britse Grand Prix →Uitslag
- 19:08, 12 Julie 2019 +155 Oostenrykse Grand Prix 2019-Max Verstappen laaste wysiging
- 19:03, 12 Julie 2019 +141 2018 Curriebeker Premierafdeling laaste wysiging
- 19:01, 12 Julie 2019 +70 2018 Curriebeker Premierafdeling
- 18:58, 12 Julie 2019 +15 2018 Curriebeker Premierafdeling
|
<urn:uuid:f86c8add-b854-442f-a95d-05ecdf7d6432>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Bydraes/Aliwal2012
|
2019-07-17T23:19:20Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00112.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.968408
| false
|
Craigavon
Craigavon Creag Abhann (Iers-Gaelies) |
Craigavon se Burgersentrum en meerhawe (Lakes Harbour Area) | |
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Verenigde Koninkryk |
---|---|
Land (VK) | Noord-Ierland |
County | Armagh |
Bevolking (2001) | |
- Dorp | 16 000 |
Tydsone | MGT (UTC+00:00) |
- Somer (DST) | BST (UTC+01:00) |
Poskode | BT62, BT63, BT64, BT65, BT66, BT67 |
Skakelkode(s) | 02838, +4428 |
Webwerf: craigavon.gov.uk |
Craigavon is 'n beplande nedersetting in Noord-Ierland wat vanaf 1966 28 myl (33 km) suidwes van Belfast ontstaan het om stadspreiding in die gebied in te perk. Die dorp is vernoem na James Craig, 1ste Visegraaf Craigavon wat tussen 1921 en 1940 die amp van eerste minister van Noord-Ierland beklee het.[1]
Craigavon is kragtens die Wet op Nuwe Nedersettings (New Towns Act) van 1965 as kommersiële sentrum en residensiële gebied ontwikkel wat twee bestaande ouer nedersettings, Lurgan en Portadown, met mekaar verbind het. Die nuwe nedersetting se beplanningskonsep, wat deur Sir Robert Matthew ontwikkel is, het voorsiening gemaak vir die ontwikkeling van 'n stedelike gebied op die platteland buite Belfast, met 'n roostervormige straatuitleg, ligte nywerhede en maklike toegangsroetes. Volgens die Belfast Regional Survey and Plan (algemeen bekend as Matthew Plan) is Craigavon ontwerp om 100 000 bewoners te huisves.[2] In die vroeë 1980's was Craigavon 'n belangrike ekonomiese groeipunt buite Belfast.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Encyclopædia Britannica: Craigavon. Besoek op 24 Augustus 2016
- Bill Morrison: Planning the City; Planning the Region. In: Enduring City. Belfast in the Twentieth Century. Edited by Frederick W. Boal and Stephen A. Royle. Belfast: Blackstaff Press 2006, bl. 147
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Toerisme
|
<urn:uuid:6af65653-38f9-4c3b-9bed-8591d74afe9a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Craigavon
|
2019-07-20T10:02:46Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00432.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997707
| false
|
Die vyande van Afrikanernasionalisme is baie suksesvol met hul verdelings strategieŽ. Die kunsmatige debat wat geskep word oor die begrippe “Boer” en “Afrikaner” is ‘n baie goeie voorbeeld hiervan. Terwyl die Afrikanernasionalis ook trots Boer is, word enige saambinding of herlewing van Afrikanernasionalisme met twyfel besaai, tot die punt waar almal mekaar wantrou.
Huidig word die kwessie van Boer of Afrikaner, Boervolk of Afrikanervolk op die spits gedryf. Daar word sover gegaan om te probeer bewys dat daar genetiese verskille tussen Boer en Afrikaner is. Argumente met sogenaamde geskiedkundige bewyse en getuienis word geopper, wat selfs tot gevolg het dat afbrekende beledigings teenoor mekaar geslinger word. Boekdele kan geskryf word waarom dit so is dat Afrikanernasionalisook trots Boer is. Met hierdie artikel word gepoog om diegene wat daaroor twyfel tot die besef te bring dat daar maar net een, en niť twee blanke volke is, wat hier aan die Suidpunt van Afrika deur ons Skepper in aansien geroep is. Die Afrikaner as afsonderlike blanke volk, tesame met diť wat later bygekom het, se oorsprong moet altyd in herinnering geroep word.
|
<urn:uuid:2cc4e914-3127-4033-969d-e0d57f78983d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://forums.skadi.net/threads/190798-Military-Activity-in-South-Africa?s=8d4c3edd39e927fe8fb94f568bed390a&goto=nextnewest
|
2019-07-20T10:23:55Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00432.warc.gz
|
by-nc-sa
|
2.5
|
a_tag
| false
| true
|
{
"abbr": [
"by-nc-sa",
"by-nc-sa"
],
"in_footer": [
true,
true
],
"in_head": [
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"2.5",
"2.5"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000003
| false
|
Stratford, Londen
Stratford | |
Stratford Broadway | |
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Verenigde Koninkryk |
---|---|
Land | Engeland |
Graafskap | Groter Londen |
Tydsone | MGT (UTC±00:00) |
- Somer (DST) | BST (UTC+01:00) |
Poskode | E15, E20 |
Skakelkode(s) | 020 |
Stratford is 'n wyk in Londen in die Engelse distrik Newham (London Borough of Newham). Dit lê 9,7 km (6 myl) oos-noordoos van Charing Cross en is as een van die groot sentra in die Londen-plan geïdentifiseer.[1]
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Stratford was histories 'n landbou-nedersetting in West Ham, wat na die bekendstelling van die spoorlyn in 1839 in 'n industriële voorstad omskep is. As gevolg van die groei van Londen in die laat 19de eeu het Stratford aansienlik uitgebrei, die bevolking toegeneem, en word dit in 1886 die administratiewe sentrum van die distrik West Ham. Stratford is sedert 1965 deel van Groter Londen.
Meer onlangs is daar begin om weg te beweeg van spoorwerke en swaar nywerhede om Stratford in 'n belangrike kommersiële en kulturele sentrum te ontwikkel.
Na die toekenning van die 2012-Olimpiese Somerspele is Stratford opgeknap en opgegradeer om die groot aantal besoekers te akkommodeer. Verskeie sportgeriewe, waaronder die Olimpiese Park-kompleks, en een van die grootste winkelsentra in Europa, Westfield Stratford City, is ook hier opgerig.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Mayor of London (2008). "London Plan (Consolidated with Alterations since 2004)" (PDF). Greater London Authority. Onbekende parameter
|month=
geïgnoreer (help)
|
<urn:uuid:f41145db-2165-4f35-8683-cd6e63a46ea7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Stratford,_Londen
|
2019-07-24T04:43:46Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00352.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999086
| false
|
Marcus Scribner
Jump to navigation
Jump to search
Marcus Scribner | |
Nasionaliteit | Amerikaans |
---|---|
Beroep(e) | Akteur |
Aktiewe jare | 2010–nou |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Marcus Scribner is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent The Good Dinosaur (2015) en in die televisiereekse Castle (2009), Wedding Band (2012), en Black-ish (2014).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 2015: The Good Dinosaur
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 2009: Castle
- 2012: Wedding Band
- 2014: Black-ish
|
<urn:uuid:d3fba79c-04b9-4792-aeb9-6a920602ea05>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Marcus_Scribner
|
2019-07-20T09:43:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00456.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.992155
| false
|
Paradysvoël
Paradysvoëls (familie Paradisaeidae) is kleurvolle voëls wat in die tropiese reënwoude van Nieu-Guinee en sommige omliggende eilande voorkom. Veral die mannetjies het opvallende siervere. Kenmerkend vir die voëls is dat mannetjies tydens die balts ʼn gebied afbaken waarop hulle pronk.
Ereboogvoëls word ook hier behandel, hoewel daar meningsverskil bestaan oor of hulle aan paradysvoëls verwant is, al dan nie. Die voëls is baie valer as paradysvoëls, maar die mannetjies baken ook tydens die balts 'n eie gebied af. Daarby bou baie spesies ook ʼn struktuur, die sogenaamde ereboog, waarmee hulle die wyfies lok. Paradysvoëls (familie Paradisaeidae) is boombewoners wat in sekere tropiese reënwoude voorkom. Hulle het waarskynlik in Nieu-Guinee ontstaan en van daar na die Molukke, die Aroe-eilande, ander naburige eilande en Noordoos-Australië versprei.
Die mannetjies se verekleed is gewoonlik helderkleurig en skitter, wat klaarblyklik baie aantreklik vir die valer wyfies is. By bale spesies pronk meer as een mannetjie om dieselfde wyfie, maar elke mannetjie baken sy eie baltsgebied af en verdedig dit fel teen indringers. Paradysvoëls vorm nie pare nie. Die wyfie moet alleen die koepelvormige nes bou, broei en die kleintjies versorg. Enkele spesies bou geen neste nie, maar lê die 2 tot 3 eiers in 'n gat in 'n boom.
Die voedsel bestaan uit vrugte en insekte en die groter spesies vang soms 'n muis of 'n ander klein voel. Paradysvoëls roep met 'n onwelluidende gekras. In Europa was aanvanklik net die (soms opgestopte) huide van paradysvoëls bekend. Die eerste vere is in 1522 deur Magellaan, die eerste mens wat om die wêreld gereis het, na Europa gebring. Omdat die pote nie meer aan die huide was nie, het die mense geglo dat die voëls glad nie pote het nie. Daar is geglo dat hulle in die paradys teel en nooit aarde toe kom nie. Hul enigste voedsel sou hemelse dou wees en die wyfie sou haar eiers op die mannetjie se rug lê en daar uitbroei. Lewende paradysvoëls is eers in 1824 deur die Blankes ontdek en die mite omtrent die voëls is toe vir goed die nek ingeslaan.
Die vere het egter steeds gewild gebly as versierings vir vrouehoede. In 1924 is die jag op paradysvoëls aan bande gelê. Amptelik mag net die inheemse bevolking die voëls sonder toestemming jag indien hulle die vere nodig het vir hulle tradisionele kostuums. Teenswoordig is die jag met behulp van ingevoerde gewere baie vergemaklik, en die kostuums wat by tradisionele rituele gedra word, het ter wille van die toerisme ook al hoe veelkleuriger geword.
Verteenwoordigers[wysig | wysig bron]
Van die 40 spesies is die groot paradysvoël (Paradisaea apoda) die bekendste. Sy wetenskaplike naam (apoda = "pootlose") dateer nog uit die tyd van die pootlose huide. Op die Aroe-eilande kom 'n besonder veelkleurige subspesie, Paradisaea apoda apoda, voor. Die mannetjie het 'n groen keel, geel kop, swart bors, roesbruin pens en vlerke en geel flankvere wat soos 'n sluier afhang. Raggi se groot paradysvoël (Paradisaea apoda raggiana) het rooi flankvere.
Die mannetjies pronk in groepe van 10 tot 20, waaronder soms ook enkele jong mannetjies wie se verekleed nog nie ten volle ontwikkel is nie. Die wyfies kyk net toe. Die balts begin teen sonsopkoms met 'n harde geroep. Die voëls vlieg heen en weer met regopstaande vere, sodat die siervere voortdurend duidelik vertoon. Hierdie vlieëry eindig wanneer die son heeltemal opgekom het. Die klein paradysvoël (Paradisaea minor) en Wilhelm se paradysvoël (Paradisaea guilielmi) hang tydens die balts onderstebo aan 'n tak.
Hoewel die mannetjies en wyfies van dieselfde spesie mekaar. duidelik aan die kleure van die siervere kan herken, ontstaan kruising wel. Dit gebeur dikwels dat ʼn koningsparadysvoël (Cicinnurus regius) met 'n pragparadysvoël (Diphyllodes magnificus) paar. Die resultaat is 'n voël met die groen bors van die pragparadysvoël en die rooi rug van die koningsparadysvoël. Die wimpeldraer of Albert se paradysvoël (Pteridophora alberti) het 2 lang vere aan sy kop. Die vere kan tot 45 cm lank word, en het aan die een kant 30 tot 40 blou en rooi veertjies wat soos vlaggies lyk.
Die wyfies het net 1 paar onopvallende oorvere. Die twaalfdraadparadysvoël (Seleucidis melanoleuca) en die skermparadysvoël (Lophorina superba) het onderskeidelik 'n blou en swart kraag wat hulle tydens die balts oprig. Die skermparadysvoël lig ook sy groenblou borsvere op en sper sy bek wyd oop sodat die geel binnekant daarvan sterk kontrasteer teen die groen kop. Die sikkelsnawels (genus Epimachus) het hul naam te danke aan hul lang, geboe snawels.
Die Meyers-sikkelsnawel (Epimachus meyeri) het 'n paar vals vlerke wat normaalweg deur die egte vlerke bedek word, maar tydens die balts gesprei word. Paradyseksters (genus Astrapia) is woudbewoners met 'n lang stert. Hulle is verwant aan die geweervoëls (genus Ptiloris), die enigste paradysvoëls wat tot in Noordoos-Australië voorkom.
Ereboogvoëls[wysig | wysig bron]
Ereboogvoëls (soms prieelvoëls genoem) word volgens sommige deskundiges onder 'n eie familie (Ptilonorhynchidae) geklassifiseer, terwyl ander hulle as 'n subfamilie (Ptilonorhynehinae) van die paradysvoëls beskou. Laas- genoemde mening berus op ooreenkomste in die baltsgedrag. Die mannetjies balts ook elk op ʼn eie, afgebakende gebied. Die aandag van die wyfies word egter nie deur die vorm en kleur van die vere getrek nie, maar deur ʼn spesiale bousel of struktuur, die sogenaamde ereboog of prieel.
Die vorm daarvan verskil van spesie tot spesie. Uit 'n evolusionêre oogpunt is dit 'n verbetering aangesien die voëls nie meer die gevaar loop om deur hul helderkleurigheid te opvallend vir hul vyande te wees nie. Daar kan dus aanvaar word dat die gedrag 'n hoër graad van ontwikkeling verteenwoordig as die besit van siervere, en dat ereboogvoëls afstam van 'n groep paradysvoëls wat hul siervere verloor het. Dit is in elk geval 'n feit dat hoe mooier die ereboog is wat deur ʼn spesie gebou word, hoe valer is die voëls self.
Die verspreidingsgebied van ereboogvoëls stem min of meer ooreen met die van paradysvoëls, en daar is ook min verskil in hul voedselvoorkeure. Die ereboogbougedrag is nie by alle spesies ewe sterk ontwikkel nie. Die 3 spesies katvoëls (genus Ailuroedus) bou glad geen prieel nie, maar verdedig 'n baltsgebied. Die tandbekereboogvoël (Scenopoeetes dentirostris) krap ʼn stukkie grond skoon, versier dit met blare en slakkehuisies en maak dan 'n muurtjie van stukkies hout daarom.
Derglike ereboë word ook deur die voëls van die genus Archboldia gebou. Van die bruinerige tuiniervoëls (genus Amblyornis) is 4 spesies bekend. Die mannetjies maak 'n prieel van stokkies rondom 'n jong boompie en by 2 spesies word dit verder versier met vrugte, stukkies houtskool en dooie insekte.
Die satynvoëls (Ptilonorhynchus violaceus) het 'n gemeenskaplike pronkgrond waarop elke mannetjie sy eie plek het. Die ereboog word van takkies gebou, met plantsappe geverf en met skulpe, blomme blare en dooie insekte versier. Die wyfie word na die bousel gelok en die paring vind daarbinne plaas. Na ʼn paar dae trek die wyfie egter weer uit om 'n eie nes te bou en haar kleintjies alleen groot te maak.
Bronnelys[wysig | wysig bron]
- Wêreldspektrum, 1982, ISBN 090840963X, volume 22, bl. 99
|
<urn:uuid:549073a0-fd75-400b-9187-b5a346f3520f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Paradysvo%C3%ABl
|
2019-07-20T10:07:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00456.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000004
| false
|
Vlag van Azerbeidjan
Gebruik | Nasionale vlag en Burgerlike- en Staatsvaandel |
---|---|
Verhouding | 1:2 |
Goedgekeur | 9 November 1918[1] |
Ontwerp | ’n Horisontale driekleur in rooi, blou en groen met ’n wit sekelmaan en agtpuntige ster in die rooi baan. |
Ontwerp deur | Ali bey Huseynzade |
Die nasionale vlag van Azerbeidjan is op 9 November 1918 amptelik in gebruik geneem. Die vlag vertoon ’n horisontale driekleur in rooi, blou en groen met ’n wit sekelmaan en agtpuntige ster in die middel van die rooi baan.
Tussen 1920 en 1991 het Azerbeidjan ’n ander vlag gebruik omdat die land toe deel uitgemaak het van die Sowjetunie. In die Azerbeidjanse Grondwet word na die vlag verwys en die vlag word ook twee keer genoem in die Azerbeidjanse volkslied. Op land word die vlag as burgerlike, staats- en oorlogsvlag; op see word dit gebruik as die burgerlike, staats- en vlootvaandel asook as die vlootgeus.[1] Die vlag geniet ook amptelike status in die Nachitsjewanse Outonome Republiek.
’n Presidensiële bevel het 9 November, die datum waarop die vlag in 1918 aanvaar is as die nasionale vlag van die Azerbeidjanse Demokratiese Republiek, as die nasionale vlagdag vasgestel.[2]
Inhoud
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Pre-Sowjet[wysig | wysig bron]
In 1828, na die laaste Russies-Persiese oorlog, is verskeie van die Khanate van die Kaukasus deur die Russiese Ryk geannekseer. Toe die Russiese Ryk tot ’n val gekom het, het Russies-Azerbeidjan sy onafhanklikheid verklaar en by die kortstondige Transkaukasiese Demokraties-Federatiewe Republiek aangesluit, saam met Georgië en Armenië. Hierdie verenigde staat het skaars ’n jaar bestaan voordat dit ontbind is. Omdat die Republiek so ’n kort bestaan gehad het, het dit geen vlae of simbole gebruik nie. Sommige historici beskou ’n horisontale goud, swart en rooi driekleur, soortgelyk aan die vlag van Duitsland met die kleure wat anders gerangskik is, egter as ’n vlag van vir Transkaukasië gebruik is.[3] Die federasie is op 26 Mei 1918 ontbind toe Georgië sy onafhanklikheid verklaar het as die Demokratiese Republiek van Georgië. Armenië en Azerbeidjan het twee dae later, op 28 Mei 1918, ook hul onafhanklikheid verklaar as die Demokratiese Republiek van Armenië en die Demokratiese Republiek van Azerbeidjan onderskeidelik.
Nadat onafhanklikheid verkry is, is die blou-rooi-groen driekleur op 9 November 1918 deur die regering van die Demokratiese Republiek van Azerbeidjan aanvaar.[4]
Azerbeidjan was die eerste modernde demokratiese staat in die Moslemwêreld.[5] Die Demokratiese Republiek van Azerbeidjan het slegs 23 maande bestaan totdat die Bolsjevistiese 11de Leër die land ingeval het en op 28 April 1920 die Azerbeidjanse SSR tot stand gebring het. Hoewel die meerderheid van die nuutgevormde Azerbeidjanse leër aangewend is om die Armeense opstand wat in Karabach uitgebreek het, te onderdruk, het die Azerbeidjanners nie hul kortstondige onafhanklikheid tussen 1918 en 1920 vinnig of gemaklik prysgegee nie. Soveel as 20 000 Azerbeidjanse soldate het gesterf in die stryd wat effektief ’n Russiese herowering was.[6]
Transkaukasiese Demokraties-Federatiewe Republiek[wysig | wysig bron]
Op 29 November 1920 het die Bolsjewiste die Armeense SSR gestig. ’n Nuwe vlag is aanvaar en in die grondwet vasgelê wat op 22 Februarie 1922 goedgekeur is deur die Eerste Sowjetkongres van die Armeense SSR.[7] Daardie vlag het slegs vir ’n maand bestaan want op 12 Maart het die Armeense SSR met die Georgiese SSR en die Azerbeidjanse SSR saamgesmelt om die Transkaukasiese SFSR tot stand te bring. Op 30 Desember 1922 het die Transkaukasiese SFSR een van die vier Sowjetrepublieke geword wat saamgesmelt het om die USSR te vorm. Die vlag van die republiek het ’n hamer en sekel in ’n ster gehad met die letters “ЗСФСР” (ZSFSR) in Russies daarop. Hierdie letters staan vir Закавказская Советская Федеративная Социалистическая Республика (Zakavkazskaja Sovjetskaja Federativnaja Sotsalistitsjeskaja Respoeblika, "Transkaukasiese Sowjet Federatiewe Sosialistiese Republiek").[7] In 1936 het die TSFSR ontbind in sy drie samestellende gebiede, onderskeidelik die Georgiese, Armeense en Azerbeidjanse SSR’e.
Azerbeidjanse SSR[wysig | wysig bron]
Gedurende die Sowjetregering het die Azerbeidjanse SSR agt verskillende vlae gehad, elk met klein verskille van die vorige. Die aanpassings was die gevolg van die rampspoedige eerste jare van die Sowjetunie in die Caucasus. Die eerste nie-amptelike Azerbeidjanse vlag is gebruik toe Baku op 28 April 1920 deur die Russen oorgeneem is.[6]
Die eerste amptelike vlag is in artikel 104 van die eerste grondwet van die Azerbeidjanse SSR op 19 Mei 1920 aanvaar. Gedurende hierdie tyd was die ampstaal van die Azerbeidjanse SSR Azerbeisjanse Turks met die alfabet wat op Arabiese skrif gebaseer is. Daarom was die letters A.S.R. in Arabies geskryf.[8] Die agtste en laaste vlag van die Azerbeidjanse SSR is op 7 Oktober 1952 uitgevaardig. Die ontwerp was soortgelyk aan dié van die Sowjetvlag met ’n horisontale blou baan wat een kwart van die hoogte van die vlag was, onderaan toegevoeg.
“Die nasionale vlag van die Azerbeidjanse Sowjetsosialitsiese Republiek is ’n paneel bestaande uit twee horisontale bane met die boonste in rooi, driekwart van die hoogte van die vlag en die onderste in blou, eenkwart van die hoogte van die vlag met die beeld van ’n goue hamer en sekel en ’n vyfpuntige ster daarbo, omring deur ’n goue fraiing in die skildhoek. Die verhouding van die hoogte tot lengte is 1:2.”[9]
Vorige vlae[wysig | wysig bron]
Simboliek[wysig | wysig bron]
Die vaalblou stel die Turkse erfenis voor,[10] die rooi stel die vooruitgang vir die oprigting van ’n moderne staat en die ontwikkeling van demokrasie voor[11] en die groen dui die volk se verhouding tot die Islamitiese beskawing aan.[12] In die middel van die rooi baan, aan albei kante van die vlag, is ’n wit agtpuntige ster en sekelmaan.[13] Die eerste president van die Azerbeidjanse Nasionale Raad, Mammad Amin Rasulzade het in ’n toespraak tydens ’n parlementsitting van die Demokratiese Republiek van Azerbeidjan gesê dat die betekenis van verband hou met die Turkse vryheid, moderniteit en Islamitiese kultuur. Die komponis van die volkslied Uzeyir Hajibeyov het die kleure ook vasgevang: Blou is die kleur van Turkisme, rooi is die kleur van vooruitgang en kultuur en groen is die kleur van Islam.[14]
Die menings van historici en navorsers verskil oor die betekenis van die sekelmaan en die ster op die vlag. Volgens Nasab Nasibil, ’n historikus, het Alibay Huseynzadeh, een van die ideoloë van Azerbeidjan se onafhanklikheid, die kombinasie ontwikkel wat gebaseer was op die kleure wat in 1895 gebruik is.[15] Die sekelmaan op die vlag stel Islam voor en die agtpuntige ster simboliseer Fatali Khan Khoyski en die agt punte van die ster dui op die naam “Azerbeidjan” in Arabiese skrif.[16] Sommige navorsers het opgemerk dat dit in die tyd van die Kipchaks na die Kasakke en die Kirgisiërs. Die klassifikasie van die Turkse mense was ook anders in die vroeë 20ste eeu.[1]
Ontwerp[wysig | wysig bron]
Die nasionale vlag van Azerbeidjan bestaan uit drie ewe hoë horisontale bane. Die boonste baan is blou, die middelste is rooi en die onderste groen. In die middel van die vlag, op die rooi baan, is daar ’n wit sekelmaan en ’n agtpuntige ster. Die basiese beskrywing van die vlag en die verhouding van die vlag, kan in die grondwet van Azerbeidjan gevind word wat op 12 November 1995 goedgekeur is:
Staatsvlag van Azerbeidjan bestaan uit drie horisontale bane in dieselfde hoogte. Boonste baan is blou, middelste baan is rooi en onderste baan is groen; in die middel van die rooi baan op beide kante van die vlag is ’n wit sekelmaan en ’n agtpuntige ster uitgebeeld. Breedte van die vlag is die helfte van die lengte.—Artikel 23.II van die Grondwet[17]
Verdere spesifikasies van die nasionale vlag is uiteengesit in die Presidensiële Dekreet “Oor die Nasionale vlag van die Republiek van Azerbeidjan” wat op 5 Februarie 1991 uitgevaardig is.[12] Die verhouding van 1:2, wat in die Sowjetera gebruik is, is gehou.[9] Elke baan is een derde van die totale hoogte van die vlag en strek die volle lengte van die vlag. Die ster en sekelmaan is in ’n denkbeeldige boksie wat ’nverhouding van 3:4 het; die sekelmaan is 1/60ste van die middel van die vlag af. Aan die oop kant van die sekelmaan sny dit deur die deursnee van die wit agtpuntige ster. Die deursnee van die ster is 1/6de van die hoogte van die vlag; die ingeskrewe sirkel in die ster is 1/12de van die hoogte van die vlag.[18] Die vlag word ook in die tegniese spesifikasie “AZS 001-2006. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağı. Texniki şərtlər.” beskryf wat in 2006 deur die Staatskomitee vir Standaardisasie, Metrologie en Patente van die Republiek van Azerbeidjan uitgegee is.[19]
Kleure[wysig | wysig bron]
Die kleure van die nasionale vlag is blour, rooi, groen en wit. Presiese spesifikasies vir die kleure is in 2004 uitgevaardig in die dekreet “Oor die Reëls van die Nasionale Vlag van die Republiek van Azerbeidjan”. Die kleure wat in pantone gespesifiseer word, is soos volg:[20]
Kleurskema | Blou | Rooi | Groen | |||
---|---|---|---|---|---|---|
RGB-kleursisteem | 0, 181, 226 | 239, 51, 64 | 80, 158, 47 | |||
Heksadesimaal | 00B5E2 | Ef3340 | 509E2F | |||
Pantone | 306 C | Red 032 C | 362 C |
Gebruik[wysig | wysig bron]
Instelling/Kantoor | Geboue | Voertuie |
---|---|---|
President van Azerbeidjan | Ja | Ja |
Eerste Minister van Azerbeidjan | Ja | Ja |
Speaker van die Nasionale Vergadering | Ja | Ja |
Kabinet van Ministers | Ja | |
Grondwetlike Hof van Azerbeidjan | Ja | |
Hooggeregshof van Azerbeidjan | Ja | |
Geregtelik-wetlike Raad van Azerbeidjan | Ja | |
Sentrale Uitvoerende Owerhede | Ja | Ja |
Vervolger van die Sentrale Bank van Azerbeidjan | Ja | Ja |
Sentrale Verkiesingskommissie van Azerbeidjan | Ja | |
Kamer van die Azerbeidjan | Ja | |
Hoogste Vergadering van Nachitjevan | Ja | |
Kabinet van Nachitjevan | Ja | |
Hooggeregshof van Nachitjevan | Ja | |
Plaaslike uitvoerende owerhede van Nachitjevan | Ja | Ja |
Kommissaris vir Menseregte | Ja | |
Adjunkspeaker van die Nasionale Vergadering | Ja | |
Ambassades in Azerbeidjan | Ja | |
Konsulate in Azerbeidjan | Ja | |
Vaartuie wat in die Kommersiële Seekode geregistreer is | Ja | |
Buitelandse vaartuie in Azerbeidjaanse water | Ja | |
Grensposte van Azerbeidjan | Ja |
Die nasionale vlag moet ook in die volgende gevalle oor die geboue, militêre howe en hoofkwartiere van militêre eenhede van vlootvaartuie van die Strydmagte van die Republiek van Azerbeidjan vertoon word:[21][17]
- Gedurende openbare vakansiedae
- Gedurende die militêre eed
- In die geval van toekenning van militêre eenhede of militêre howe
- Wanneer ’n militêre eenheid of vaartuig in die gebied van ’n ander land is
Ander vlae[wysig | wysig bron]
Soortgelyke vlae[wysig | wysig bron]
Vlag van die Ottomaanse Ryk (1844–1923)
Invloed en afgeleide vlae[wysig | wysig bron]
Die uitdrukking deur Mammed Amin Rasulzade (( "Bir kərə yüksələn bayraq, bir daha enməz!"; “As die vlag eers gehys is sal dit nooit faal nie!") was die strydkreet van Azerbeidjaanse onafhanklikheid in die vroeë 20ste eeu. ) [22]
Die nasionale vlag word ook in die Azerbeidjaanse volkslied, Mars van Azerbeidjan, in die vyfde en vyftiende versreëls, genoem..[23] Die nie-amptelike Afrikaanse vertalings van die versreëls lui soos volg “Leef gelukkig met die driekleurige banier!” en “Om jou geëerde vlag hoog te hou.”[24]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( ) "Azerbeidjan". Flags of the World. Besoek op 27 Mei 2019.
- ( ) "Azerbeidjan vier nasionale vlagdag". Today.az. 9 November 2012. Besoek op 14 November 2012.
- ( ) "Закавказская Федерация (Transkaukasiese Demokraties-Federatiewe Republiek)". Russiese Sentrum vir Vlagkunde en Heraldiek. 30 Mei 2003. Besoek op 27 Desember 2006.
- ( ) "Artikel 23. Azerbeidjaanse Staatsimbole". President van Azerbeidjan. Besoek op 14 November 2012.
- ( Tadeusz Swietochowski. Russia and Azerbaijan: A Borderland in Transition. Columbia University Press, 1995. ) ISBN 0-231-07068-3, ISBN 978-0-231-07068-3 en Reinhard Schulze. A Modern History of the Islamic World. I.B.Tauris, 2000. ISBN 978-1-86064-822-9, ISBN 978-1-86064-822-9.
- ( Hugh Pope, "Sons of the conquerors: the rise of the Turkic world", New York: The Overlook Press, 2006, p. 116, ) ISBN 978-1-58567-804-4
- ( ) "Советская Армения (Sowjet Armenië)". Russiese Sentrum vir Vlagkunde en Heraldiek. 14 November 2004. Besoek op 20 Januarie 2007.
- ( Джангировичем Салахлы, Чингизом. ) "Ассамблея уставов и распоряжений рабоче-крестьянское правительство Азербайджанской ССР, № 5, Май 1921". рабоче-крестьянского правительства АзССР, №5,. Besoek op 6 Oktober 2013.
- ( Конституция (Основной Закон) Азербайджанской Советской Социалистической Республики, принятая 21 апреля 1978 года внеочередной сессией Верховного Совета Азербайджанской ССР. — Баку, изд-во Верховного Совета Азербайджанской ССР, 1978, С.19 )
- ( ) "Azerbeidjaanse Staatsimbole". Azerbeidjaanse Ambassade in Kanada. Besoek op 6 Junie 2011.
- ( Complete Flags of The World, 1997, page 172, Dorling Kindersley )
- ( ) "Флаг Азербайджана". Geraldika.ru. Besoek op 6 Junie 2011.
- ( ) "Azerbeidjaanse Staatsimbole". Regering van die Republiek van Azerbeidjan. 2007. Besoek op 9 Junie 2011.
- ( Hajibeyov, Y. (1919). "getal van28 Mei". Een Jaar. Azerbaijan. )
- ( ) "Waarvoor staan die sekelmaan en ster op die vlag van Azerbeidjan?". Azerbeidjanse Persagentskap. Besoek op 7 November 2008.
- ( Сабухи Ахмедов, ) Государственный флаг Азербайджанской Республики, citing Мярданов М., Гулийев Я., Азярбайъан Республикасынын дювлят рямзляри. Б., 2001, bl. 74–75.
- ( ) "Die Grondwet van die Republiek van Azerbeidjan". Amptelike webblad van die President van die Republiek van Azerbeidjan. 2002. Besoek op 28 Mei 2011.
- ( 5 февраля 1991 года Верховный Совет Азербайджанской Республики Законом №14-XII утвердил изменение названия государства и Законом №17-XII утвердил изображение Государственного флага и Положение о Государственном флаге Азербайджанской Республики. )
- ( ) "AZS 001-2006. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağı. Texniki şərtlər.". Azərbaycan Respublikasının Standartlaşdırma.
- ( ) "Azərbaycan Respublikasının Dövlət bayrağı haqqında". Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi.
- ( ) "Nasionale vlag van Azerbeidjan". CRW Flags. 17 Junie 1999. Besoek op 17 Junie 1999. Gaan datum na in:
|access-date=
(help) - ( ) "Dalğalanan bayraqlar". Medeniyyet. Besoek op 30 Mei 2009.
- ( ) "Azərbaycan Respublikası Dövlət Himni". Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Konsepsiyası.
- ( ) "Volkslied van die Republiek van Azerbeidjan". Ambassade van die Republiek van Azerbeidjan in die Volksrepubliek Sjina.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Vlae van Azerbeidjan. |
- ( ) Azerbeidjan by Flags of the World.
- ( ) "Flag of Azerbaijan". Encyclopædia Britannica. Besoek op 27 Mei 2019.
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. |
|
<urn:uuid:41f4a0bd-5ded-4b69-b5ef-b5b4ba4f00be>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Vlag_van_Azerbeidjan
|
2019-07-20T09:52:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00456.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999677
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Tasmanië" skakel
←
Tasmanië
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Tasmanië
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
1967
(
← skakels
wysig
)
1 Januarie
(
← skakels
wysig
)
1901
(
← skakels
wysig
)
24 November
(
← skakels
wysig
)
1642
(
← skakels
wysig
)
Lys van nedersettings in Australië
(
← skakels
wysig
)
Nieu-Seeland
(
← skakels
wysig
)
Melbourne
(
← skakels
wysig
)
Australië
(
← skakels
wysig
)
Geskiedenis van die Kaapkolonie vanaf 1806 tot 1870
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/November
(
← skakels
wysig
)
Lys van Wêrelderfenisgebiede
(
← skakels
wysig
)
Beringlandbrug
(
← skakels
wysig
)
Tweede Vryheidsoorlog
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/24 November
(
← skakels
wysig
)
Franse Suidelike en Antarktiese Gebiede
(
← skakels
wysig
)
Marc-Joseph Marion du Fresne
(
← skakels
wysig
)
Lys van indringerplante in Suid-Afrika
(
← skakels
wysig
)
Suidelike Oseaan
(
← skakels
wysig
)
Gondwana
(
← skakels
wysig
)
Nederlandse koloniale ryk
(
← skakels
wysig
)
Spy Tydskrif
(
← skakels
wysig
)
Abel Tasman
(
← skakels
wysig
)
Tin
(
← skakels
wysig
)
Blitsskare
(
← skakels
wysig
)
Veenmos
(
← skakels
wysig
)
Saaltennis
(
← skakels
wysig
)
Errol Flynn
(
← skakels
wysig
)
Queensland
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Navigasie indeling Australië
(
← skakels
wysig
)
Deelstate en gebiede van Australië
(
← skakels
wysig
)
Nieu-Suid-Wallis
(
← skakels
wysig
)
Norfolkeiland
(
← skakels
wysig
)
Nieuw-Holland
(
← skakels
wysig
)
Wes-Australië
(
← skakels
wysig
)
Pinjarra-menseslagting
(
← skakels
wysig
)
Eendbekdier
(
← skakels
wysig
)
Swartswaan
(
← skakels
wysig
)
James Cook
(
← skakels
wysig
)
Tasmaniese duiwel
(
← skakels
wysig
)
Lys van Oseaniese atletiekrekords
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Landdata Tasmanië
(
← skakels
wysig
)
Australië (kontinent)
(
← skakels
wysig
)
Suid-Australië
(
← skakels
wysig
)
Superrugby konsessie-areas
(
← skakels
wysig
)
Carisbrook
(
← skakels
wysig
)
Tasmania
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Wordscape/temp28
(
← skakels
wysig
)
Hobart
(
← skakels
wysig
)
Dam
(
← skakels
wysig
)
Kokoseilande
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Tasmanië
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:55303e3e-583b-4cea-b969-41c09f849a7f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Tasmani%C3%AB
|
2019-07-21T17:57:56Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00056.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999597
| false
|
Verwante veranderings
← Cuiabá
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
16 Julie 2019
15 Julie 2019
- Turyn; 23:21 +180 Voyageur →Wêreldtentoonstelling in 1911 Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 23:13 +164 Voyageur →Wêreldtentoonstelling in 1911 Etikette: Visuele wysiging: Oorgeskakel, PHP7 k
- Turyn; 23:09 0 Voyageur →Wêreldtentoonstelling in 1911 Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 23:07 -6 Voyageur →Vervoer Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 23:07 0 Voyageur Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 23:06 -1 Voyageur Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 23:05 +1 Voyageur Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 23:03 +14 Voyageur →Wêreldtentoonstelling in 1911 Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 23:01 +5 Voyageur →Wêreldtentoonstelling in 1911 Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 23:01 +126 Voyageur →Wêreldtentoonstelling in 1911 Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 22:56 +214 Voyageur →Wêreldtentoonstelling in 1911 Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 22:51 -1 Voyageur →Wêreldtentoonstelling in 1911 Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 22:51 +20 Voyageur →Wêreldtentoonstelling in 1911 Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 22:50 +4 Voyageur →Wêreldtentoonstelling in 1911 Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 22:50 +599 Voyageur →Wêreldtentoonstelling in 1911 Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 22:41 +20 Voyageur →Wêreldtentoonstelling in 1911 Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 22:40 +187 Voyageur →Wêreldtentoonstelling in 1911 Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 20:37 +366 Voyageur →Wêreldtentoonstelling in 1911 Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 15:59 +241 Voyageur →Wêreldtentoonstelling in 1911 Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 15:54 +7 Voyageur →Eksterne skakels Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 15:54 +109 Voyageur →Eksterne skakels Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 15:52 +585 Voyageur →Turyn omstreeks 1900 Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 15:44 0 Voyageur →Turyn omstreeks 1900 Etikette: Visuele wysiging: Oorgeskakel, PHP7 k
- Turyn; 15:42 0 Voyageur →Geskiedenis Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 15:41 -1 Voyageur →Turyn omstreeks 1900 Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 15:40 +827 Voyageur →Tussen die wêreldoorloë Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Turyn; 15:40 -794 Voyageur →Turyn omstreeks 1900 Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
|
<urn:uuid:61582d1d-9b06-4215-8c0a-fa3a7d2b673b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Cuiab%C3%A1
|
2019-07-16T18:44:34Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00000.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.953985
| false
|
Verwante veranderings
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
|
<urn:uuid:98bfa2a2-67d9-43d2-9560-4156f21a99dc>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Deksametasoon
|
2019-07-16T18:35:00Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00000.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999999
| false
|
Bespreking:Rente
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Rente-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:03599f4b-2cfe-44b8-ad9b-3252766ef516>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Rente
|
2019-07-17T22:49:41Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00160.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999993
| false
|
Groot Gat
Die Groot Gat is 'n diamantmyn in Kimberley, Suid-Afrika, tegnies was dit die Kimberleymyn.[1] Die Groot Gat was eers bekend as Colesbergkoppie, maar die koppie is geleidelik weggedelf en is nou die grootste gat in die wêreld wat met pik en graaf gemaak is. Die gat het 'n omvang van 1 600 meter, 'n diepte van 215 meter, 'n deursnee van 460 meter en 'n oppervlak van twaalf hektaar. In die tydperk tussen 1871 en 1914 is 2 722 kilogram of 14,5 miljoen karaat diamante gemyn en 25 miljoen ton aarde en gesteente verwyder. In 1914 was die grond van diamante uitgeput, die delwers het na ander plekke getrek en die Groot Gat was voortaan aan die elemente blootgestel. Die myn was in die besit van De Beers toe dit gesluit is.
Die Groot Gat is nou 'n populêre toeriste-attraksie. Daar is 'n gedeelte van die "ou dorp" afgekamp en dit word goed in stand gehou om die erfenis te bewaar. Daar is ook 'n myn-museum wat goeie insigte kan lewer in die lewe van 'n Kimberley-myner en wat destyds aangegaan het.
Fotogalery[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "Griekwastad Tourism Brochure" (PDF). Mary Moffat Museum. Besoek op 3 September 2015.
|
<urn:uuid:e1674e12-4bb5-455c-ac53-5c12b502adca>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Groot_Gat
|
2019-07-17T22:57:15Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00160.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99998
| false
|
Bespreking:Rello
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Rello-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:e1d4ee12-25bb-425c-b825-32318e500c43>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Rello
|
2019-07-22T22:43:51Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528290.72/warc/CC-MAIN-20190722221756-20190723003756-00240.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99999
| false
|
Kategorie:Superrugbyspanne
Jump to navigation
Jump to search
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 5 subkategorië, uit 'n totaal van 5.
Hierdie kategorie bevat die volgende 5 subkategorië, uit 'n totaal van 5.
|
<urn:uuid:68f2702e-1fd7-423a-b534-120173a661d1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Superrugbyspanne
|
2019-07-24T05:20:37Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00400.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.991433
| false
|
Verwante veranderings
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
|
<urn:uuid:b01d3fd0-9221-4f39-923e-345ba753c1ed>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Nelmapius
|
2019-07-22T23:22:17Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528290.72/warc/CC-MAIN-20190722221756-20190723003756-00264.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999999
| false
|
Boekbronne
Jump to navigation
Jump to search
Biblioteke
Suid-Afrika:
- Soek die boek in die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika se katalogus
- Soek die boek in die SEALS Konsortium se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van Suid-Afrika se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van die Witwatersrand se biblioteek
- Soek die boek in die Kaapse Hoër Onderwys Konsortium se biblioteek
Wêreldwyd:
- Soek die boek deur WorldCat in jou plaaslike biblioteek se katalogus
Boekwinkels
Suid-Afrika:
Ander lande:
|
<urn:uuid:92a9d5ad-9b55-4334-8de5-fd5a45339698>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Boekbronne/9780128133262
|
2019-07-16T18:32:10Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00048.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999935
| false
|
Bespreking:Daniel Dennett
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Daniel Dennett-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:27a14189-aa60-4f91-a4f8-d57e07ea222e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Daniel_Dennett
|
2019-07-19T03:59:48Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00368.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999963
| false
|
Bontstrandloper
Die Bontstrandloper (Calidris alpina) is 'n voël en seldsame swerwer aan Suider-Afrika. Die voël steek selde die ewenaar oor en is slegs twee keer aangeteken in Suid-Afrika. Die voël is 15 – 22 cm lank, 40 - 70 g groot met 'n vlerkspan van 42 cm. In Engels staan die voël bekend as die Dunlin.
Bontstrandloper | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Calidris alpina (Linnaeus, 1758) | ||||||||||||||||
Verspreiding van subspesies, trekroetes en Europese oorwinteringsgebiede
Sinonieme | ||||||||||||||||
Erolia alpina |
Inhoud
FotogaleryWysig
Sien ookWysig
Wikimedia Commons bevat media in verband met Calidris alpina. |
BronWysig
VerwysingsWysig
- BirdLife International (2012). "Calidris alpina". IUCN Rooilys van Bedreigde Spesies. Weergawe 2012.1. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur. Besoek op 16 Julie 2012.
|
<urn:uuid:161cf41f-80bd-406f-8844-08809134e8b4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Calidris_alpina
|
2019-07-20T09:15:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00528.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.990126
| false
|
Khmer-ryk
Die Khmer-ryk (Khmer: ចក្រភពខ្មែរ Chakrphup Khmer of អាណាចក្រខ្មែរ Anachak Khmer), amptelik die Angkor-ryk (Khmer: អាណាចក្រអង្គរ Anachak Angkor) was die voorloperstaat van die moderne Kambodja. Dit was ’n magtige Hindoe-Boeddhistiese ryk in Suidoos-Asië wat uit die ouer koninkryke Funan en Chenla ontwikkel het, en het met tye oor die grootste deel van die Suidoos-Asiatiese vasteland regeer.[1]
Sy grootste nalatenskap is Angkor, in die hedendaagse Kambodja, wat die hoofstad tydens die ryk se hoogtepunt was. Die majestueuse monumente van Angkor, soos Angkor Wat en Bayon – is getuienis van die Khmer-ryk se enorme mag en rykdom, indrukwekkende kuns en kultuur, argitektoniese tegnieke en astetiese prestasies, sowel as die verskeidenheid gelowe wat deur die eeue hier beoefen is. Satellietbeelde het onthul dat Angkor tydens sy hoogtepunt in die 11de en 13de eeu die grootste pre-industriële stadsgebied in die wêreld was.[2]
Die jaar 802 n.C. word gewoonlik beskou as die begin van die era van die Khmer-ryk. In dié jaar het koning Jayavarman II hom op Phnom Kulen verklaar tot chakravartin ("koning van die wêreld" of "koning der konings"). Die ryk het tot ’n einde gekom met die val van Angkor in die 15de eeu.
Inhoud
- 1 Geskiedenis
- 1.1 Stigting en groei
- 1.2 Goue tydperk
- 1.3 Agteruitgang
- 2 Kultuur en gemeenskap
- 3 Betrekkinge met streekmagte
- 4 Lys van heersers
- 5 Galery
- 6 Verwysings
- 7 Bibliografie
- 8 Eksterne skakels
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Stigting en groei[wysig | wysig bron]
Jayavarman II, die stigter van Angkor[wysig | wysig bron]
Volgens Sdok Kok Thom-inskripsies[3][4] was Indrapura omstreeks 781 die eerste hoofstad van Jayavarman II.[5] Hy was van die voormalige koninkryk Chenla en het gou sy invloed uitgebrei, ’n paar mededingende konings se gebiede verower en in 790 koning geword van ’n koninkryk met die Khmer naam "Kambuja". Hy het daarna sy hof noordwes na Mahendraparvata geskuif.
Jayavarman II (802–835)[6] word algemeen beskou as die koning wat die Angkortydperk in Kambodja se geskiedenis ingelui het met ’n grootse kroning in 802 op die heilige Berg Mahendraparvata, nou bekend as Phnom Kulen, om die onafhanklikheid van Kambuja van Javaanse oorheersing te vier.[7] Op dié seremonie is prins Jayavarman II uitgeroep as ’n universele monarg (Khmer: Kamraten jagad ta Raja), of godkoning (Sanskrit: Deva Raja). Hy het homself tot chakravartin verklaar in ’n ritueel wat van die Indiese Hindoe-tradisie oorgeneem is. Daardeur het hy nie net die goddelik aangewese en dus onbetwiste heerser geword nie, maar het hy ook die onafhanklikheid van sy koninkryk van Java aangekondig.
Volgens sommige bronne het Jayavarman II vir ’n tyd in Java gebly tydens die bewind van die Sailendras, of "Meesters van die Berge", en dus word geglo die begrip "Deva Raja" of godkoning kom van Java af.[3]:99–101
Die vroegste inligting oor Jayavarman II kom van ’n stele in die Sdok Kok Thom-tempel, wat van 1053 dateer. Dit vertel van twee en ’n half eeue se diens deur lede van die tempel se stigtersfamilie aan die Khmer-hof, hoofsaaklik as hoofpredikers van die Shaivistiese Hindoegodsdiens.[8]
In die volgende jare het hy sy gebied uitgebrei en eindelik, later tydens sy bewind, het hy van Mahendraparvata af weggetrek en sy nuwe hoofstad, Hariharalaya, naby die hendedaagse Kambodjaanse dorp Rolous gevestig.[3] Daardeur hy het die fondament gelê van Angkor, wat sowat 15 km noordwes daarvan ontstaan het. Jayavarman II is in 835 oorlede[6]:59 en is deur sy seun Jayavarman III opgevolg.[3][9] Dié is in 877 dood en is deur Indravarman I opgevolg.[3]
Jayavarman II se opvolgers het voortdurend Kambuja se grondgebied vergroot. Indravarman I (877–889) het die gebied sonder oorloë uitgebrei en het groot bouprojekte begin danksy rykdom wat met handel en landbou opgebou is. Die belangrikste was die tempel Preah Ko en besproeiingswerk. Hy het ook Bakong[4] omstreeks 881 laat bou.[3] Bakong toon veral groot ooreenkomste met die Borobudur-tempel in Java, wat daarop dui laasgenoemde het waarskynlik gedien as die prototipe vir Bakong. Daar moes ’n uitruiling van reisigers, of selfs sendings, tussen die Khmer-ryk en Java plaasgevind het, en so het nie net idees nie, maar ook tegniese en argitektoniese kennis Kambodja bereik.[10]
Yasodharapura, die eerste stad van Angkor[wysig | wysig bron]
Indravarman I is opgevolg deur sy seun Yasovarman I (bewind: 889–915), wat ’n nuwe hoofstad, Yasodharapura, gestig het – dit was die eerste stad van Angkor. Die stad se sentrale tempel is op ’n heuwel van sowat 60 m gebou. Onder Yasovarman I is ’n enorme waterreservoir van 7,1 by 1,7 km ook gebou.[3]:111–114[4]:358,360–361
Aan die begin van die 10de eeu het die koninkryk verdeel. Jayavarman IV het ’n nuwe hoofstad by Koh Ker, sowat 100 km noordoos van Angkor, gestig met die naam Lingapura.[4]:360,363 Die koninklike paleis is eers tydens die bewind van Rajendravarman II (944–968) na Yasodharapura teruggeskuif. Hy het die uitgebreide bouprojekte van vroeëre konings hervat en ’n reeks tempels en kloosters in die Angkor-streek laat bou.[4]:363–367 In 950 het die eerste oorlog uitgebreek tussen Kambuja en die koninkryk Champa in die ooste (in die hedendaagse Viëtnam).[3]:114–117
Rajendravarman II se seun Jayavarman V het van 968 tot 1001 regeer. Nadat hy hom as nuwe koning gevestig het bo die ander prinse, was sy bewind ’n grootliks vreedsame tydperk, wat gekenmerk is deur vooruitgang en ’n kulturele bloeityd. Hy het ’n nuwe hoofstad gestig effens wes van sy pa s’n en dit Jayendranagari genoem; sy staatstempel, Ta Keo, was in die suide. Aan Jayavarman V se hof was filosowe, geleerdes en kunstenaars. Nuwe tempels is gebou, waarvan die belangrikste Banteay Srei was wat beskou word as een van die mooiste en mees artistieke tempels van Angkor, en Ta Keo, die eerste tempel van die streek wat heeltemal van sandsteen gebou is.[3]:117–118[4]:367
’n Dekade van konflik het gevolg op die dood van Jayavarman V. Drie konings het gelyk regeer totdat Suryavarman I (1006–1050) die troon bestyg het.[3]:134–135 Hy het diplomatieke bande met die Chola-dinastie van Suid-Indië aangeknoop.[11][12] Sy bewind is gekenmerk deur herhaalde pogings om hom omver te werp en deur militêre oorwinnings. Suryavarman het beheer van die Khmer-hoofstad, Angkor Wat, oorgeneem.[13] Terselfdertyd het Angkor Wat in konflik gekom met die Tambralinga-koninkryk op die Maleise Skiereiland.[13][14] Daar was dus ’n drierigtingkonflik op die vasteland van Suidoos-Asië.
Nadat hy verskeie invalle deur sy vyande oorleef het, het Suryavarman die hulp van die magtige Chola-keiser Rajendra Chola I gevra teen die Tambralinga-koninkryk.[13][15][16] Toe die Tambralinga-koninkryk van dié bondgenootskap uitvind, het hulle die hulp gevra van die Srivijaya-koning, Sangrama Vijayatungavarman.[13][14] Dit het eindelik daartoe gelei dat die Chola-ryk in konflik met die Srivijiya-ryk gekom het. Die oorlog het geëindig met ’n oorwinning vir die Chola-dinastie en die Khmer-ryk.[13][14] Dié bondgenootskap het ook ’n godsdienstige ondertoon gehad, want beide Chola en die Khmer-ryk was Shaivistiese Hindoes, terwyl Tambralinga en Srivijaya Mahayana-Boeddhiste was.
Ná Suryavarman I se dood in 1050 is hy opgevolg deur Udayadityavarman II, wat die Baphuon en Wes-Baray laat bou het.[3]:135,137–138 In 1074 het konflik ontstaan tussen Harshavarman III en die Champa-koning Harivarman IV.[3]:152
Goue tydperk[wysig | wysig bron]
Suryavarman II – Angkor Wat[wysig | wysig bron]
Die 12de eeu was ’n tydperk van konflik en wrede magstryde. Onder Suryavarman II (1113–1150) het die koninkryk intern verenig geraak[6]:113 en die grootste tempel van Angkor is gebou: Angkor Wat, wat opgedra is aan die Hindoegod Vishnu. In die ooste was sy veldtogte teen Champa en Dai Viet onsuksesvol,[6]:114 maar hulle het die Champa-stad Vijaya in 1145 geplunder en Jaya Indravarman III van die troon gesit.[17]:75–76
Die Khmers het Vijaya tot in 1149 beset, toe Jaya Harivarman I hulle uitgedryf het.[3]:160 Suryavarman II het in 1114 ’n sending na Chola gestuur en ’n edelsteen aan die Chola-keiser Kulothunga Chola I geskenk.[18][19]
Nog ’n tydperk het gevolg waarin konings vir kort tydperke regeer het en gewelddadig deur hul opvolgers omvergewerp is. Eindelik, in 1177, is die hoofstad geplunder deur ’n Champa-vloot onder Jaya Indravarman IV, en Tribhuvanadityavarman is gedood.[3]:164[17]:78
Jayavarman VII – Angkor Thom[wysig | wysig bron]
Koning Jayavarman VII (1181–1219) word algemeen as Kambodja se grootste koning beskou. As ’n prins was hy reeds ’n militêre leier onder vorige konings. Nadat Champa Angkor verower het, het hy ’n leër op die been gebring en die hoofstad terugverower. Hy het die troon bestyg en die oorlog teen die naburige oostelike koninkryk nog 22 jaar lank volgehou, totdat die Khmer Champa in 1203 oorwin en groot dele van hul grondgebied afgeneem het.[3]:170–171[17]:79–80
Jayavarman VII was die laaste van die groot konings van Angkor – nie net danksy sy suksesvolle oorlog teen Champa nie, maar ook omdat hy nie ’n tiran soos sy onmiddellike voorgangers was nie. Hy het die ryk verenig en merkwaardige bouprojekte aangepak. Die nuwe hoofstad, wat nou Angkor Thom (letterlik "Groot Stad") heet, is gebou. In die middel het die koning, wat ’n aanhanger van Mahayana-Boeddhisme was, die Bayon as die staatstempel laat bou,[4]:378–382 met torings wat klipgesigbeelde van die bodhisattva Avalokitesvara bevat het wat elk verskeie meters hoog was. Ander belangrike tempels wat hy laat bou het, is Ta Prohm vir sy ma, Preah Khan vir sy pa,[4]:388–389 Banteay Kdei en Neak Pean, sowel as die reservoir van Srah Srang. ’n Uitgebreide netwerk paaie is gebou wat elke dorp in die ryk verbind het, met blyplekke vir reisigers. Hy het ook 102 hospitale dwarsoor sy ryk laat oprig.[3]:173,176
Jayavarman VIII – die laaste opbloei[wysig | wysig bron]
Ná die dood van Jayavarman VII het sy seun Indravarman II (1219–1243) die troon bestyg.[3]:180–181 Hy was, nes sy pa, ’n Boeddhis en het ’n reeks tempels voltooi wat tydens sy pa se bewind begin is. As ’n stryder was hy minder suksesvol. Onder toenemende druk deur ’n al hoe magtiger Dai Viet en hul bondgenoot, Champa, het die Khmer in 1220 begin onttrek aan baie van die provinsies wat hulle voorheen van Champa verower het. In die weste het sy Thai-onderdane gerebelleer en die eerste Thai-koninkryk by Sukhothai gestig. In die volgende 200 jaar sou die Thais Kambuja se belangrikste teenstanders word.
Indravarman II is deur Jayavarman VIII (1243–1295) opgevolg. Anders as sy voorgangers was hy ’n aanhanger van Shaivisme en ’n groot teenstander van Boeddhisme. Hy het baie standbeelde van Boeddha laat vernietig en Bhoeddistiese tempels in Hindoe-tempels laat omskep.[6]:133 Van buite is die ryk in 1283 bedreig deur die Mongole onder Koeblai Khan se generaal Sogetu (soms Sagatu of Sodu genoem), wat die goewerneur van Guangzhou in China was.[20] Die koning het oorlog met sy magtige teenstander, wat oor die hele China regeer het, vermy deur van 1285 af heffings aan hom te betaal.[3]:192[20] Jayavarman VIII se bewind het in 1295 geëindig toe hy deur sy skoonseun Srindravarman (1295–1309) van die troon gesit is. Die nuwe koning was ’n volgeling van Theravada-Boeddhisme, ’n skool van Sri Lanka wat deur Suidoos-Asië versprei het.
In Augustus 1296 het die Chinese diplomaat Zhou Daguan in Angkor aangekom en geskryf: "In die onlangse oorlog met die Siamese is die land heeltemal verwoes."[3]:211[17]:90 Hy het tot Julie 1297 aan die hof van koning Srindravarman gebly. Hy was nie die eerste of laaste Chinese verteenwoordiger wat Kambuja besoek het nie. Sy verblyf is egter belangrik omdat hy later ’n gedetailleerde verslag geskryf het oor die lewe in Angkor. Sy beskrywings is vandag een van die belangrikste bronne om die historiese Angkor te verstaan. Hy het nie net verskeie groot tempels beskryf nie, maar ook waardevolle inligting verskaf oor die alledaagse lewe en gebruike van die inwoners van Angkor.
Agteruitgang[wysig | wysig bron]
Teen die 14de eeu het die Khmer-ryk ’n lang, moeilike en geleidelike agteruitgang beleef. Historici het al verskeie redes verskaf: die oorgang van Shaivistiese Hindoeïsme na Theravada-Boeddhisme wat sosiale en politieke stelsels beïnvloed het, aanhoudende interne magstryde onder Khmer-prinse, opstande deur leenhere, buitelandse invalle, peste en ekologiese verval.
Op sosiale en godsdienstige gebied het baie aspekte tot die verval van die ryk bygedra. Die verhouding tussen die heersers en hul elite was onbestendig – van die 27 konings van Angkor het 11 nie ’n wettige aanspraak op die troon gehad nie en daar was baie burgeroorloë. Die Khmer-ryk het meer op die binnelandse ekonomie gefokus en nie gebruik gemaak van die internasionale maritieme netwerk nie. Verder het die invloei van Boeddhistiese idees gebots met die staatsorde wat onder Hindoeïsme ontstaan het.[21]
Verandering van godsdiens[wysig | wysig bron]
Die laaste Sanskrit-inskripsie was uit 1327. Dit beskryf Indrajayavarman se opvolging deur Jayavarmadiparamesvara.[3]:228 Historici vermoed daar is ’n verband met die konings se aanvaarding van Theravada-Boeddhisme: Hulle is dus nie meer as "devarajas" (godkonings) beskou nie, en dit was nie meer nodig om groot tempels vir hulle op te rig nie, of eerder vir die gode wat hulle beskerm het. Dit het dalk ook gelei tot ’n afname in die koninklike gesag en dus in die werkmag. Die waterbestuurstelsel het ook agteruitgegaan, wat beteken het die oeste is deur vloede en droogtes verklein. Terwyl vroeër drie rysoeste per jaar moontlik was – ’n aansienlike rede vir die vooruitgang en mag van Kambuja – het die kleiner oeste die ryk verder verswak.
As ’n mens egter na die argeologiese rekord kyk, is dit duidelik die Khmer het nie net ophou bou nie, maar hul historiese inskripsies was ook tussen 1300 en 1600 afwesig. Daar is dus min argeologiese bewyse waarmee gewerk kan word. Argeoloë kon wel vasstel die terreine is verlaat en daarna deur ander volke beset.[22]
Buitelandse druk[wysig | wysig bron]
Die Khmer se westelike buurman, die eerste Thai-koninkryk, Sukhothai, is in 1350 deur ’n sterker Thai-koninkryk, Ayutthaya, in die laer Chao Phraya-bekken verower. Van die 14de eeu af het Ayutthaya die mededinger van Angkor geword.[3]:222–223 Angkor is in 1352 deur hul koning Uthongin beset en die volgende jaar verower, en daarna het verskeie opvolgende Siamese prinse die Khmer-monarg vervang. In 1357 het die Khmer-koning Suryavamsa Rajadhiraja die troon teruggewen.[3]:236 In 1393 het die Ayutthaya-koning Ramesuan Angkor weer beset en dit die volgende jaar verower. Ramesuan se seun het vir ’n kort ruk oor die Khmer regeer voordat hy vermoor is. Eindelik, in 1431, het die Khmer-koning Ponhea Yat Angkor verlaat omdat dit onmoontlik was om te verdedig. Hy het na die Phnom Penh-gebied verskuif.[3]:236–237
Die nuwe hoofstad van die Khmer-ryk was in die suidweste, in die huidige Phnom Penh-streek. Daar is egter bewyse dat Angkor nie heeltemal verlaat is nie. Een lyn van Khmer se konings het dalk daar agtergebly, terwyl ’n ander lyn na Phnom Penh verskuif het om ’n parallelle koninkryk te vestig. Die finale val van Angkor sou dan gewees het weens die verskuiwing van ekonomiese – en daarmee saam politieke – belangrikheid, want Phnom Penh het ’n belangrike handelsentrum geword. Daarbenewens word ernstige droogtes en daaropvolgende vloede beskou as belangrike redes vir Angkor se val.[23] Klimaatsveranderings, duur bouprojekte en magskonflik in die koninklike familie het die lot van die Khmer-ryk verseël.
Ekologiese verval[wysig | wysig bron]
Ekologiese rampe en die verval van die infrastruktuur is ’n nuwe, alternatiewe teorie oor die einde van die Khmer-ryk. Wetenskaplikes wat aan die Groter Angkor-projek werk, glo die Khmer het ’n uitgebreide stelsel reservoirs en kanale gebruik vir handel, vervoer en besproeiing. Die kanale is ook gebruik vir die verbouing van rys. Namate die bevolking gegroei het, was daar al hoe meer druk op die waterstelsel. Verder was daar tydens die 14de en 15de eeu groot klimaatsveranderings wat ’n invloed op die stelsel gehad het. Tydperke van droogte het gelei tot ’n afname in landbouproduktiwiteit, en groot vloede weens die moesonreëns het die infrastruktuur in dié kwesbare tyd beskadig.[23]
Om by die groter bevolking aan te pas is bome op die Kulenheuwels afgekap om meer rys te kan plant. Dit het veroorsaak dat reën sediment na die kanaalnetwerk vervoer het. Enige skade aan die waterstelsel sou groot gevolge ingehou het.[24]
Die pes[wysig | wysig bron]
Die pesteorie, waarvolgens ’n ernstige epidemie die digbevolkte Angkor-gebied getref het en tot die val van die ryk bygedra het, is in heroorweging geneem.[25] Teen die 14de eeu het die Swart Dood in Asië versprei. Dit het omstreeks 1330 in China ontstaan en Europa omstreeks 1345 bereik. Die meeste seehawens tussen China en Europa is geraak, en dit kon ’n groot impak op lewe dwarsdeur Suidoos-Asië gehad het. Moontlike siektes sluit in builepes, pokke en malaria.
Angkor ná die 15de eeu[wysig | wysig bron]
Wat ook al gebeur het, daar is bewyse dat Angkor later steeds bewoon is. Tydens die bewind van koning Barom Reachea I (1566–1576), wat daarin geslaag het om die Thai tydelik terug te dryf, is die koninklike hof vir ’n kort ruk teruggeskuif na Angkor. Inskripsies uit die 17de eeu getuig van Japannese nedersettings tussen dié van die oorblywende Khmer.[26] Die bekendste inskripsie vertel van Ukondayu Kazufusa, wat die Kmer-nuwejaar in 1632 daar gevier het.[27]
In die daaropvolgende dekades is die Japannese egter in die plaaslike Khmer-gemeenskap opgeneem vanweë die gebrek aan nuwe Japannese aankomelinge.[26]
Kultuur en gemeenskap[wysig | wysig bron]
Baie van wat bekend is oor die antieke Khmer-gemeenskap kom van basreliëfwerke en die eerstehandse beskrywings van die Chinese diplomaat Zhou Daguan, wat inligting verskaf oor die Kambodja van die 13de eeu en vroeër. Die basreliëfs van die Angkor-tempels, soos dié in Bayon, beskryf die alledaagse lewe van die antieke Khmer-ryk, insluitende die paleislewe, vlootgevegte op die riviere en mere en algemene markbedrywighede.
Ekonomie en landbou[wysig | wysig bron]
Die antieke Khmer was ’n tradisionele landbougemeenskap wat swaar geleun het op die verbouing van rys. Die boere, wat die grootste deel van die koninkryk se bevolking uitgemaak het, het rys geplant naby die oewers van die riviere en mere, in die besproeide gebiede om hul dorpe of in die heuwels wanneer die laer gebiede oorstroom was. Die rysvelde is besproei met ’n groot en ingewikkelde hidrouliese stelsel, onder meer netwerke kanale en barays, of reuse-reservoirs. Dit het groot boeregemeenskappe om die Khmer-stede tot gevolg gehad. Suikerpalms, vrugte en groente is in boorde by die dorpe geplant, wat produkte soos palmsuiker, palmwyn, klapper en verskeie soorte vrugte en groente opgelewer het.
By die enorme Tonlé Sap-meer, en ook naby verskeie riviere en damme, het groot dele van die bevolking op vis staatgemaak vir ’n lewe. Vis was die bevolking se hoofbron van proteïen. Een van die produkte was prahok – gedroogde, gebraaide of gestoomde vispasta wat in piesangblare toegedraai is. Rys was die ander stapelvoedsel. Ander bronne van proteïen het ingesluit varke, beeste en pluimvee. Dié is aangehou onder die boere se huise, wat op stelte gestaan het om hulle teen vloede te beskerm.
Daar was geen permanente geboue op die markte nie; dit was oop pleine waar die handelaars op die grond op geweefde matte gesit het om hul ware te verkoop. Daar was geen tafels en stoele nie. Sommige handelaars het sambrele gehad om hulle teen die son te beskerm. Amptenare het ’n soort belasting of huur ingesamel vir elke spasie op die mark. Vroue het meestal aan die hoof gestaan van die handel en ekonomie op die Angkor-markte.
Die plaaslike mense wat weet hoe om handel te dryf is almal vroue. Wanneer ’n Chinees dus na hierdie land kom, moet hy eerste ’n vrou inneem, deels om voordeel te trek uit haar handeldryfvermoëns. |
Die vroue word gou oud, ongetwyfeld omdat hulle trou en die lewe skenk wanneer hulle te jonk is. As hulle 20 of 30 jaar oud is, lyk hulle soos Chinese vroue van 40 of 50. |
Die rol van vroue in die handel en ekonomie van die Khmer-ryk dui daarop dat hulle aansienlike regte en vryheid geniet het. Die praktyk om vroeg te trou, kon bygedra het tot die koninkryk se hoë vrugbaarheidsyfer en groot bevolking.
Gemeenskap en politiek[wysig | wysig bron]
Die Khmer-ryk was geskoei op uitgebreide netwerke landbougemeenskappe. ’n Besondere nedersettingshiërargie is duidelik: Klein dorpies was om streeksentrums gesentreer wat op hul beurt hul goedere na groter stede gestuur het in ruil vir ander goedere, soos pottebakkersware en buitelandse items van byvoorbeeld China.[30] Die koning en sy amptenare was in beheer van waterverspreiding en besproeiingskemas, wat bestaan het uit ’n ingewikkelde hidrouliese infrastruktuur soos kanale, gragte en enorme reservoirs bekend as barays.
Die gemeenskap was georden in ’n hiërargie wat die Hindoe-kastestelsel weerspieël waar die gewone mense – rysboere en vissers – die meerderheid van die bevolking uitgemaak het. Die kshatriyas – die koninklikes, adellikes, krygshere en soldate – het die regerende elite en owerhede gevorm. Ander klasse het ingesluit die Brahmane (priesters), handelaars, vakmanne soos timmermanne en messelaars, pottebakkers, metaalwerkers, goudsmede en wewers. Op die laagste sosiale vlak was die slawe.
Die uitgebreide besproeiingsprojekte het rys verskaf wat ’n groot bevolking kon onderhou. Die staatsgodsdiens was Hindoeïsme, maar is beïnvloed deur die kultus van devaraja, wat die Khmer-konings verhef het tot lewende gode op aarde, die inkarnasies van Vishnu of Shiva.[31] In die politiek is hierdie status beskou as die goddelike regverdiging van ’n koning se heerskappy. Die kultus het die koning in staat gestel om enorme argitektoniese projekte soos Angkor Wat en Bayon aan te pak om sy goddelike heerskappy op aarde te vier.
Die koning was omring deur ministers, amptenare, adellikes, paleisvroue en diensknegte, wat almal beskerm is deur wagte en troepe. Die hoofstad by Angkor en die Khmer-paleise was bekend vir grootse seremonies, met baie feeste en rituele wat in die stad plaasgevind het. Selfs wanneer hulle gereis het, was die koning en sy gevolg ’n groot skouspel, soos deur Zhou Daguan beskryf:[32]
Oor die koning se klere skryf Zhou Daguan:[29]
Net die heerser mag klere dra wat oraloor ’n blomontwerp het . . . Om sy nek dra hy pêrels van omtrent drie pond. Aan sy polse, enkels en vingers dra hy goue armbande en ringe . . . Wanneer hy uitgaan, hou hy ’n goue swaard in sy hand. |
Khmer-konings was dikwels in oorloë gewikkel. Danksy die groot bevolking kon die koning groot leërs byeenbring wat soms gebruik is om buurlande te verower. Danksy sy oorwinnings het die koning sy grondgebied en mag oor die streek uitgebrei. Konings en koninklike families was ook dikwels by groot magstryde betrokke ter wille van troonopvolging of by mededinging om prinsdomme.
Godsdiens[wysig | wysig bron]
Die hoofgodsdiens was Hindoeïsme, gevolg deur Boeddhisme in gewildheid. Die ryk het Hindoeïsme aanvanklik as die hoofstaatsgodsdiens beskou. Vishnu en Shiva was die gode wat die meeste in Khmer-tempels aanbid is. Tempels soos Angkor Wat is eintlik bekend as Preah Pisnulok (Vara Vishnuloka in Sanskrit), of die "ryk van Vishnu", om die postume koning Suryavarman II as Vishnu te gedenk.
Hindoeseremonies en -rituele wat deur Brahmane (Hindoepriesters) uitgevoer is, is gewoonlik onder die regerende elite, die koning se familie of adellikes gehou. Die ryk se amptelike godsdienste het Hindoeïsme en Mahayana-Boeddhisme ingesluit totdat Theravada-Boeddhisme oorheers het, selfs onder die laer klasse, nadat dit in die 13de eeu uit Sri Lanka na die Khmer-ryk oorgespoel het.[33]
Kuns en argitektuur[wysig | wysig bron]
Zhou Daguan het die Angkor-paleis as volg beskryf:[34]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Khmer-argitektuur. |
Talle tempels en majestueuse monumente is in die Khmer-ryk gebou om die goddelike gesag van die konings te vier. Khmer-argitektuur weerspieël die Hindoegeloof dat ’n tempel gebou word as ’n herskepping van die blyplek van die gode, Berg Meru, met sy vyf pieke en omring deur seë wat deur damme en gragte verteenwoordig word. Met die vroeë Khmer-tempels wat in die Angkor-streek gebou is, is gebruik gemaak van trappiramide-strukture om die heilige tempelberg te verteenwoordig.
Khmer-kuns en argitektuur het hul estetiese en tegniese hoogtepunt bereik met die bou van die indrukwekkende tempel Angkor Wat. Ander tempels is ook in die streek gebou, soos Ta Prohm en Bayon. Die bou van die tempel demonstreer die artistieke en tegniese prestasies van die Khmer-ryk deur die argitektoniese bemeestering van klipmesselwerk.
Argitektoniese style in die Angkor-tydperk:[35]
Styl | Datum | Heersers | Tempels | Hoofeienskappe |
---|---|---|---|---|
Kulen | 825–875 | Jayavarman II | Damrei Krap | ’n Voortsetting van die tyd voor Angkor, maar ’n tydperk van innovasie en geleende idees van bv. Champa-tempels. Toring hoofsaaklik vierkantig en relatief hoog. Hoofsaaklik stene met laterietmure en klipdeuropeninge. Vierkantige en agthoekige pilare begin verskyn. |
Preah Ko | 877–886 | Indravarman I Jayavarman III |
Preah Ko, Bakong, Lolei | Eenvoudige plan: een of meer vierkantige steentorings op ’n enkele fondament. Eerste verskyning van konsentriese insluitings en van ingangstorings en biblioteke. Die eerste groot tempelberg by Bakong. |
Bakheng | 889–923 | Yasovarman I Harshavarman I |
Phnom Bakheng, Phnom Krom, Phnom Bok, Baksei Chamkrong | Ontwikkeling van die tempelberg. Groter gebruik van stene, veral vir groot tempels, en meer dekoratiewe sneewerk. |
Koh Ker | 921–944 | Jayavarman IV | Groep Koh Ker-tempels | Skaal van geboue neem af na die middel. Stene steeds gewildste materiaal, maar sandsteen ook gebruik. |
Pre Rup | 944–968 | Rajendravarman | Pre Rup, Oos-Mebon, Bat Chum, Kutisvara | Oorgang tussen Koh Ker en Banteay Srei. Lang sale wat heiligdom gedeeltelik omring. Toenemende gebruik van sandsteen. |
Banteay Srei | 967–1000 | Jayavarman V | Banteay Srei | Ryklik versierde, supergeponeerde kroonlyste, swierige gewels, diep sneewerk. Gepleisterde stene vervang deur klip en lateriet. Verskyning van tonele op kroonlyste. Sensuele gode met sagte gesigsuitdrukkings. |
Khleang | 968–1010 | Jayavarman V | Ta Keo, Die Khleangs, Phimeanakas, Koninklike Paleis | Eerste gebruik van galerye. Kruisvormige ingangstorings. Agthoekige pilare. Beheersde dekoratiewe sneewerk. |
Baphuon | 1050–1080 | Udayadityavarman II | Baphuon, Wes-Mebon | ’n Terugkeer na versierde sneewerk: blommotiewe, maar ook lateie met tonele. Basreliëfs by Baphuon, sneewerk met lewendige tonele op klein panele, dikwels in ’n verhalende volgorde. |
Angkor Wat | 1080–1175 | Jayavarman VI Suryavarman II Yasovarman II |
Angkor Wat, Banteay Samré, Thommanon, Chau Say Tevoda, Beng Mealea, dele van Preah Pithu, Phimai en Phnom Rung | Die uiters klassieke styl van Khmer-argitektuur. Ten volle ontwikkelde keëlvormige torings. Galerye breër en met halfgalerye aan een kant. Konsentriese insluitings deur galerye verbind. Kruisvormige terrasse. Ryklik versierde sneewerk aan lateie en ander versierings. Basreliëfs, beelde van vroulike geeste. |
Bayon | 1181–1243 | Jayavarman VII Indravarman II |
Ta Prohm, Preah Khan, Neak Pean, Ta Som, Ta Nei, Angkor Thom, Prasat Chrung, Bayon, Olifantterras, Ta Prohm Kel, Krol Ko, Prasat Suor Prat, Banteay Chhmar, Hospitaalkapelle, Jayatataka-baray | Die laaste groot styl. Vinnige bouwerk, dikwels met lateriet en nie klip nie, sneewerk minder elegant. Ingewikkelde planne, groot tempels. Drie periodes: 1. Groot, ingewikkelde tempels op een vlak; 2. Torings met gesigte en rye reuse; 3. Afname in boustandaard. |
Post-Bayon | 1243–15de eeu | Jayavarman VIII en ander | Terras van die Melaatse Koning, Preah Pithu, Preah Palilay (aanpassings aan tempels) | Omkering van kruisvormige terrasse, paaie op pilare, hoog of laag. |
Kultuur en lewenswyse[wysig | wysig bron]
Zhou Daguan het Khmer-huise so beskryf:[29]
Die boere se huise was naby die rysvelde aan die rand van die stede. Die mure was van geweefde bamboes, die dakke van gras en die huise het op stelte gestaan. Die huise is deur geweefde bamboesmure in drie verdeel. Een was die ouers se slaapkamer, die tweede die dogters se slaapkamer en die derde deel was die woonkamer. Seuns het geslaap waar hulle ook al plek gekry het. Die kombuis was agter of in ’n aparte kamer. Adellikes en konings het in die paleis en veel groter huise in die stad gewoon. Hulle was van dieselfde materiaal as die boere se huise, maar die dakke was houtspane en daar was meer kamers.
Die gewone mense het ’n sampot gedra waarvan die voorste deel tussen die bene deur geloop en agter met ’n gordel vasgemaak is. Adellikes en konings het fyner materiale gedra. Vroue het ’n strook gedra wat die bors bedek het, terwyl adellike vroue ’n langer een gedra het wat oor die skouers geloop het. Mans en vroue het ’n krama (soort serp of bandana) gedra.
Saam met beelde van gevegte en militêre oorwinnings van die konings, beeld die basreliëfs van Bayon ook die alledaagse lewe uit, insluitende marktonele, vissermanne, slagters, mense wat ’n soort skaakspel speel en weddenskappe tydens haangevegte.
Betrekkinge met streekmagte[wysig | wysig bron]
Tydens die stigting van die ryk het die Khmer noue kulturele, politieke en handelsbande met Java gehad,[36] asook met die Srivijaya-ryk aan Khmer se suidelike seë. In 851 het ’n Arabiese handelaar met die naam Sulaimaan vertel hoe ’n Khmer-koning die mag van die Maharaja (heerser) van Zabaj ondermyn het en hoe hy later deur die Maharaja gestraf is. Zabaj is die Arabiese vorm van "Javaka" en kan na Java of Srivijaya verwys. Die legende beskryf waarskynlik die voorgangerstaat of beginstadium van die Khmer-ryk onder Javaanse oorheersing.[37] Die legende van die Maharaja van Zabaj is later deur die historikus Al-Masudi in sy boek van 947, Meadows of Gold and Mines of Gems, gepubliseer.
Die Kaladi-inskripsie van Java (omstreeks 909) maak melding van "Kmir" (Khmer of Kambodjane), "Campa" (Champa) en "Rman" (Mon) as buitelanders van die Suidoos-Asiatiese vasteland wat dikwels na Java gekom het om handel te dryf. Daar word gesinspeel op ’n maritieme handelsnetwerk tussen Kambuja en Java (die Mdang-koninkryk).[38]
Deur sy geskiedenis heen was die Khmer-ryk ook betrokke by ’n reeks oorloë met die naburige koninkryke Champa, Tambralinga en Dai Viet – en later in sy geskiedenis ook met die Siamese Sukhothai- en Ayutthaya-koninkryk. Die ryk se betrekkinge met sy buurman in die ooste, Champa, was besonder intens omdat albei ryke meegeding het om oorheersing van die streek. Die Champa-vloot het Angkor in 1177 geplunder, en in 1203 het die Khmer Champa-soldate teruggedryf en verslaan.
Arabiese skrywers van die 9de en 10de eeu maak skaars melding van die streek behalwe vir sy agterlikheid, maar hulle beskou die koning van Al-Hind (Indië en Suidoos-Asië) as een van die vier groot konings van die wêreld.[39] Die heerser van die Rashtrakuta-dinastie word beskryf as die grootste koning van Al-Hind, maar tog word selfs die minder belangrike konings, insluitende dié van Java, Birma en Khmer, uitgebeeld as uiters magtig met groot leërs soldate, perde en dikwels tienduisende olifante. Hulle het glo ook groot goud- en silwerskatte gehad.[40]
Dit lyk of die Khmer-ryk kontak met die Chinese dinastieë gehad het, van die laat Tang- tot die Yuan-tydperk. Die betrekkinge met die Yuan-dinastie was van groot historiese belang, want dit het gelei tot Die Gebruike van Kambodja (Chinees: 真臘風土記), wat ’n belangrike insig gee in die Khmer-ryk se daaglikse lewe, kultuur en gemeenskap. Die verslag is tussen 1296 en 1297 deur die Yuan-Chinese diplomaat Zhou Daguan geskryf – dié is deur Temür Khan van die Yuan-dinastie gestuur om in Angkor te gaan bly.[29]
Van die begin 13de eeu af was die betrekkinge met die Siamese moeilik en bitter, en dit het gelei tot eeue van mededinging en vyandelikheid. Die Siamese Sukhothai het in 1238 in opstand gekom teen die ryk se opperheerskappy. In Augustus 1296 het Zhou Daguan aangeteken die land is in ’n groot mate verwoes in die oorlog kort tevore met die Siamese. Dié verslag bevestig dat die Siamese strydhere teen die laat 13de eeu in opstand gekom het en die Khmer-ryk se heerskappy ontwrig het. Dit was die begin van Siam se opkoms. Teen die 14de eeu het die Siamese Ayutthaya-koninkryk die Khmer-ryk se groot teenstander geword – Angkor is twee keer, in 1353 en 1394, deur Ayutthaya-Siamese invallers verower.
’n Javaanse bron wat in 1365 geskryf is, beweer Java het diplomatieke betrekkinge met verskeie lande, onder meer Kambuja, Ayutthaya en Champa, aangeknoop. Die verslag beskryf die politieke situasie op die Suidoos-Asiatiese vasteland in die middel 14de eeu; hoewel die Kambodjaanse koninkryk steeds bestaan het, het die opkoms van die Siamese Ayutthaya sy tol geëis. Eindelik het die ryk geval, en dit het gebeur met die trek uit Angkor na Phnom Penh in 1431 weens Siamese druk.
Lys van heersers[wysig | wysig bron]
Bewind | Koning | Hoofstad | Inligting en gebeure |
---|---|---|---|
802–835 | Jayavarman II | Mahendraparvata, Hariharalaya | Verklaar Kambuja onafhanklik van Java. Word gekroon as chakravartin op ’n heilige Hindoeritueel op Phnom Kulen en begin die Devaraja-kultus in Kambodja. |
835–877 | Jayavarman III | Hariharalaya | Seun van Jayavarman II. |
877–889 | Indravarman I | Hariharalaya | Broerskind van Jayavarman II. Bou Preah Ko, opgedra aan Jayavarman II, sy pa en oupa. Bou tempelberg Bakong. |
889–910 | Yasovarman I | Hariharalaya, Yaśodharapura | Seun van Indravarman I. Bou Indratataka-baray en Lolei. Skuif die hoofstad na Yaśodharapura, gesentreer om Phnom Bakheng, en bou Yashodharatataka. |
910–923 | Harshavarman I | Yaśodharapura | Seun van Yasovarman I. Betrokke in ’n magstryd met sy ma se broer Jayavarman IV. Bou Baksei Chamkrong. |
923–928 | Ishanavarman II | Yaśodharapura | Seun van Yasovarman I, broer van Harshavarman I. Bterokke in ’n magstryd met sy ma se broer Jayavarman IV. Bou Prasat Kravan. |
928–941 | Jayavarman IV | Koh Ker | Seun van Indravarman I se dogter Mahendradevi, getroud met Yasovarman I se suster. Maak deur sy ma se lyn aanspraak op die troon. Regeer vanaf Koh Ker. |
941–944 | Harshavarman II | Koh Ker | Seun van Jayavarman IV. |
944–968 | Rajendravarman II | Angkor (Yaśodharapura) | Oom en neef van Harshavarman II, en neem sy mag oor. Skuif die hoofstad terug na Angkor. Bou Pre Rup en die Oos-Mebon. Oorlogspoging teen Champa in 946. |
968–1001 | Jayavarman V | Jayendranagari in Angkor | Seun van Rajendravarman II. Bou ’n nuwe hoofstad, Jayendranagari, en Ta Keo in sy middel. |
1001–1006 | Udayadityavarman I Jayaviravarman Suryavarman I |
Angkor | Tydperk van chaos, 3 konings regeer tegelyk as antagoniste. |
1006–1050 | Suryavarman I | Angkor | Neem die troon oor. Bondgenootskap met Chola-dinastie en konflik met Tambralinga-koninkryk. Bou Preah Khan Kompong Svay. Bekeer hom tot Mahayana-Boeddhisme. |
1050–1066 | Udayadityavarman II | Yaśodharapura II (Angkor) | Afstammeling van Yasovarman I se vrou. Neem die troon oor. Bou Baphuon, Wes-Baray en Wes-Mebon, asook Sdok Kok Thom. |
1066–1080 | Harshavarman III | Yaśodharapura II (Angkor) | Volg sy ouer broer Udayadityavarman II op. Hoofstad by Baphuon. Champa-inval in 1074 en 1080. |
1090–1107 | Jayavarman VI | Angkor | Troonrower van Vimayapura. Bou Phimai. |
1107–1113 | Dharanindravarman I | Angkor | Volg sy joner broer Jayavarman VI op. |
1113–1145 | Suryavarman II | Angkor | Roof troon en vermoor sy grootoom. Bou Angkor Wat, Banteay Samre, Thommanon, Chau Say Tevoda en Beng Mealea. Val Dai Viet en Champa in. |
1150–1160 | Dharanindravarman II | Angkor | Volg sy neef Suryavarman II op. |
1160–1167 | Yasovarman II | Angkor | Bewind omvergewerp deur sy minister Tribhuvanadityavarman. |
1167–1177 | Tribhuvanadityavarman | Angkor | Champa-inval in 1177 en 1178 onder Jaya Indravarman IV. Plunder die Khmer-hoofstad. |
1178–1181 | Champa-besetting, onder die Champa-koning Jaya Indravarman IV | ||
1181–1218 | Jayavarman VII | Yaśodharapura (Angkor) | Voer ’n Khmer-leër aan teen die Champa-invallers en bevry Kambodja. Voer die oorwinning teen Champa (1190–1191) aan. Groot infrastrukturele bouwerk; bou hospitale, herberge, reservoirs en tempels, onder meer Ta Prohm, Preah Khan, Bayon in Angkor Thom en Neak Pean. |
1219–1243 | Indravarman II | Angkor | Seun van Jayavarman VII. Verloor beheer oor Champa en staan westelike gebiede af aan die Siamese Sukhothai-koninkryk. |
1243–1295 | Jayavarman VIII | Angkor | Mongoolse inval onder Koeblai Khan in 1283 en oorlog met Sukhothai. Bou Mangalartha. As vurige Shaivis wis hy Boeddhistiese invloede uit. |
1295–1308 | Indravarman III | Angkor | Gooi bewind van sy skoonpa, Jayavarman VIII, omver. Maak Theravada-Boeddhisme die staatsgodsdiens. Ontvang die Chinese diplomaat Zhou Daguan (1296–1297). |
1308–1327 | Indrajayavarman | Angkor | |
1327–1336 | Jayavarmadiparamesvara (Jayavarman IX) | Angkor | Laaste Sanskrit-inskripsie (1327). |
1336–1340 | Trosok Peam | Angkor | |
1340–1346 | Nippean Bat | Angkor | |
1346–1351 | Lompong Racha | Angkor | |
1352–1357 | Inval deur Siamese Ayutthaya-koninkryk onder Uthong | ||
1357–1363 | Soryavong | Angkor | |
1363–1373 | Borom Reachea I | Angkor | |
1373–1393 | Thomma Saok | Angkor | |
1393 | Inval deur Siamese Ayutthaya-koninkryk onder Ramesuan | ||
1394–c.1421 | In Reachea | Angkor | |
1405–1431 | Barom Reachea II | Chaktomuk | Verlaat Angkor (1431). |
Galery[wysig | wysig bron]
Tempels van Angkor | ||||||||||||||||||||||||||||||
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Khmer-ryk by infopleace
- Damian Evans (9 April 2009). “A comprehensive archaeological map of the world's largest preindustrial settlement complex at Angkor, Cambodia”. PNAS 104 (36): 14277–82. doi:10.1073/pnas.0702525104. Besoek op 22 November 2009.
- Coedès, George (1968). Walter F. Vella, red. The Indianized States of Southeast Asia. trans.Susan Brown Cowing. University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-0368-1.
- Higham, C. (2014). Early Mainland Southeast Asia. Bangkok: River Books Co., Ltd., ISBN 9786167339443.
- Higham 1989, bl. 324ff.
- Higham, C. (2001). The Civilization of Angkor. Londen: Weidenfeld & Nicolson, ISBN 9781842125847
- Albanese, Marilia (2006). The Treasures of Angkor. Italië: White Star. p. 24. ISBN 88-544-0117-X.
- David Chandler, A History of Cambodia (Westview Press: Boulder, Colorado, 2008) bl. 39.
- David Chandler, A History of Cambodia, bl. 42.
- David G. Marr; Anthony Crothers Milner (1986). Southeast Asia in the 9th to 14th Centuries. Institute of Southeast Asian Studies, Singapore. p. 244. ISBN 9971-988-39-9. Besoek op 5 Junie 2014.
- A History of Early Southeast Asia: Maritime Trade and Societal Development by Kenneth R. Hall bl. 182
- Indian History by Reddy: bl. 64
- Kenneth R. Hall (Oktober 1975). Khmer Commercial Development and Foreign Contacts under Sūryavarman I. Journal of the Economic and Social History of the Orient 18(3):318–336.
- R.C. Majumdar (1961), "The Overseas Expeditions of King Rājendra Cola", Artibus Asiae 24 (3/4), bl. 338–342, Artibus Asiae Publishers
- Early kingdoms of the Indonesian archipelago and the Malay Peninsula deur Paul Michel Munoz bl. 158
- Society and culture: the Asian heritage, deur Juan R. Francisco, Ph.D. University of the Philippines Asian Center bl. 106
- Maspero, G., 2002, The Champa Kingdom, Bangkok: White Lotus Co., Ltd., ISBN 9747534991
- A History of India, Hermann Kulke, Dietmar Rothermund: bl. 125.
- Commerce and Culture in the Bay of Bengal, 1500–1800 by Om Prakash, Denys Lombard bl. 29–30
- Cœdès 1966, p. 127
- Stark, M.T. (2006). From Funan to Angkor: Collapse and regeneration in ancient Cambodia. After collapse: The regeneration of complex societies. bl. 144–167.
- (1998) “Archaeology of Northeast Thailand in Relation to the Pre-Khmer and Khmer Historical Records”. International Journal of Historical Archaeology 2: 205–233.
- Buckley, B. M., Anchukaitis, K. J., Penny, D., Fletcher, R., Cook, E. R., et al. (2010). Climate as a contributing factor in the demise of Angkor, Cambodia.[1] Proceedings of the National Academy of Sciences 107(15):6748–6752.
- Miranda Leitsinger (13 Junie 2004). "Scientists dig and fly over Angkor in search of answers to golden city's fall". Associated Press. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Desember 2008. Besoek op 21 Augustus 2013.
- LG Gundersen. “A Reassessment of the Decline of the Khmer Empire”.
- Masako Fukawa; Stan Fukawa (6 November 2014). "Japanese Diaspora – Cambodia". Discover Nikkei. Besoek op 18 Oktober 2015.
- "History of Cambodia, Post-Angkor Era (1431 – present day)". Cambodia Travel. Besoek op 18 October 2015.
- Zhou Daguan (2007). A Record of Cambodia. vertaal deur Peter Harris. University of Washington Press. p. 70. ISBN 978-9749511244.
- Cardiff de Alejo Garcia – Passing Notes – Smithsonian Magazine "History & Archaeology"
- Welch, D.J. (1998). Archaeology of northeast Thailand in relation to the pre-Khmer and Khmer historical records. International Journal of Historical Archaeology 2(3):205–233.
- Sengupta, Arputha Rani (red.) (2005). "God and King : The Devaraja Cult in South Asian Art & Architecture". ISBN 8189233262. Besoek op 14 September 2012.
- Andrew Forbes, David Henley, Colin Hinshelwood (2012). Angkor: Eighth Wonder of the World. Cognoscenti Books. p. 108. ASIN B0085RYW0O.
- Keyes, 1995, bl. 78–82
- Tabish Khair, red. (2006). Other Routes: 1500 Years of African and Asian Travel Writing. Indiana University Press. p. 115. ISBN 978-0-253-21821-6.
- "Ancient Angkor guide book", deur Michael Freeman en Claude Jacques, bl. 30–31, 2003.
- Widyono, Benny (2008). Dancing in shadows: Sihanouk, the Khmer Rouge, and the United Nations in Cambodia. Rowman & Littlefield Publisher. Besoek op 25 Februarie 2013.
- St Julian, James (Mar 2014). The tale of the Khmer king and the Maharaja of Zabag. Teaching History, Volume 48 Issue 1.
- Fujita Kayoko; Shiro Momoki; Anthony Reid, reds. (2013). Offshore Asia: Maritime Interactions in Eastern Asia Before Steamships, volume 18 from Nalanda-Sriwijaya series. Institute of Southeast Asian Studies. p. 97. ISBN 9814311774.
- India and Indonesia During the Ancien Regime: Essays by P. J. Marshall, Robert Van Niel
- India and Indonesia During the Ancien Regime: Essays by P. J. Marshall, Robert Van Niel: bl. 41
Bibliografie[wysig | wysig bron]
- Cœdès, George (1966). The making of South East Asia. University of California Press. ISBN 0-520-05061-4.
- Freeman, Michael; Jacques, Claude (2006). Ancient Angkor. River Books. ISBN 974-8225-27-5.
- Higham, Charles (2001). The Civilization of Angkor. Phoenix. ISBN 978-1-84212-584-7.
- Vittorio Roveda: Khmer Mythology, River Books, ISBN 974-8225-37-2
- Bruno Dagens (engl: Ruth Sharman): Angkor — Heart of an Asian Empire, Thames & Hudson, ISBN 0-500-30054-2
- Keyes, Charles F. (1995). The Golden Peninsula. University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-1696-4.
- Rooney, Dawn F. (2005). Angkor: Cambodia's wondrous khmer temples (5th uitg.). Odissey. ISBN 978-962-217-727-7.
- David P. Chandler: A History of Cambodia, Westview Press, ISBN 0-8133-3511-6
- Zhou Daguan: The Customs of Cambodia, The Siam Society, ISBN 974-8359-68-9
- Henri Mouhot: Travels in Siam, Cambodia, Laos, and Annam, White Lotus Co, Ltd., ISBN 974-8434-03-6
- Vickery, Michael (1998). Society, economics, and politics in pre-Angkor Cambodia: the 7th–8th centuries. Toyo Bunko. ISBN 978-4-89656-110-4.
- Benjamin Walker, Angkor Empire: A History of the Khmer of Cambodia, Signet Press, Calcutta, 1995.
- I.G. Edmonds, The Khmers of Cambodia: The story of a mysterious people
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Khmer-ryk.
- Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
|
<urn:uuid:8156a519-2cfe-470c-a677-c418b574cab3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Khmer-ryk
|
2019-07-20T10:18:19Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00528.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999865
| false
|
Jacques Botes
Volle naam | Louis Jacques Botes | ||||
---|---|---|---|---|---|
Geboortedatum | 28 November 1980 | ||||
Geboorteplek | Johannesburg, Suid-Afrika | ||||
Lengte | 1,82 m | ||||
Gewig | 98 kg | ||||
Skool | Potchefstroom Gimnasium | ||||
Universiteit | Universiteit van Pretoria | ||||
Beroep | Professionele rugbyspeler | ||||
Rugbyloopbaan | |||||
Loopbaan as speler | |||||
Posisie(s) | Flank | ||||
Provinsiale- / Staatspanne | |||||
Jare | Klub / span | Weds | (pte) | ||
2002-2004 2005- |
Pumas Haaie |
42 125 |
(30) (242) | ||
korrek soos op 3 Mei 2014. | |||||
Superrugby | |||||
Jare | Klub / span | Weds | (pte) | ||
2005- | Sharks | 115 | 135 | ||
korrek soos op 6 Junie 2014. |
Jacques Botes (gebore in Johannesburg, 28 November 1980) is 'n Suid-Afrikaanse rugbyspeler wat sy loopbaan by die Pumas begin het en in Natal voortgesit het, waar hy vir die Haaie in die Curriebeker en die Sharks in Superrugby speel.
Op 30 Augustus 2014 bereik hy die besonderse hoogtepunt deur in sy 150ste Curriebekerwedstryd te speel, die eerste speler ooit.
|
<urn:uuid:14fa9149-88a1-47fe-8e4d-3d44021c48dc>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Jacques_Botes
|
2019-07-21T17:24:41Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00128.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996063
| false
|
Kew-paleis
Kew-paleis (Engels: Kew Palace) is ’n Britse paleis in die Kew- Botaniese Tuin aan die oewer van die Teemsrivier in Londen. Daar het minstens drie paleise gestaan, waarvan die laaste twee definitief as Kew-paleis bekend was. Geen rekord van die eerste paleis het behoue gebly nie. Die huidige Kew-paleis is die tweede paleis wat gebou is; dit is oop vir die publiek. Dit word versorg deur ’n onafhanklike welsynorganisasie wat geld kry van die regering en die koningin.[1]
Die drie paleise[wysig | wysig bron]
Nie veel is van die eerste paleis bekend nie, behalwe dat koningin Elizabeth I dit aan Robert Dudley, haar kindertydvriend en gunsteling, gegee het.
Die tweede paleis, die sogenaamde Ou Paleis of Hollandse Huis, is in 1631 deur Samuel Fortrey laat bou. Dit het die eiendom geword van Samuel Molyneux, die sekretaris van koning George II. Die koningsgesin het dit van 1734 af gehuur[2] en koning George III het dit in 1781 van die destydse eienaars gekoop.[3][4]
Die derde paleis is deels deur George III ontwerp, en die res deur James Wyatt. Bouwerk aan die "Nuwe Paleis" het in 1802 begin, naby die Kew-paleis. Die styl het nie baie lof ontlok nie en het nie in die smaak van George IV, destyds die kroonprins, geval nie. In 1828 het die parlement gelas dat die gebou gesloop word en sommige dele is in ander koninklike wonings aangebring.[5]
Restorasie van die Kew-paleis[wysig | wysig bron]
Die tweede gebou is die een wat vandag nog bestaan. Ondanks sy naam is dit eerder die grootte van ’n herehuis. Dit is in 2006 weer aan die publiek oopgestel ná ’n 10 jaar lange restourasie.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "Who We Are". Historic Royal Palaces. Besoek op 20 April 2013.
- Moonan, Wendy (2 Julie 2004). "Antiques: A Regal Dollhouse Fit for a Princess". New York Times. Besoek op 6 September 2013.
- The Royal Botanic Gardens, Kew: Historical and Descriptive, William Jackson Bean, 1908
- The Home Counties Magazine: Devoted to the Topography of London, Middlesex, Essex, Herts, Bucks, Berks, Surrey and Kent, W. Paley Baildon (ed.), Vol. X, Reynell & Son, Londen, 1908
- Williams, Neville (2006). Royal Homes. Londen: Lutterworth Press. p. 107. ISBN 0-7188-0803-7.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Kew-paleis.
- Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
|
<urn:uuid:4fc277bf-d93c-4868-a20c-18b65f59a393>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Hollandse_Huis
|
2019-07-16T18:41:22Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00072.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999806
| false
|
Jean-Paul Sartre
Jean-Paul Sartre (21 Junie 1905 – 15 April 1980) was een van die belangrikste Franse filosowe en saam met Simone de Beauvoir een van die hooffigure van die Franse eksistensialisme. As 'n linkse intellektuele skryf hy 'n reeks dramas, essays en romans. L'être et le néant is sy vernaamste filosofiese werk. Sy belangrikste dramas is Les Mouches, Huis Clos, Crime passionel, La Putain respectueuse en Les Séquestrés d'Altona. In 1964 word die Nobelprys vir Letterkunde aan hom toegeken, alhoewel Sartre weier om dit in ontvangs te neem.[1]
Jean-Paul Sartre | |
Jean-Paul Sartre in 1950
Geboortenaam | Jean-Paul Charles Aymard Sartre |
---|---|
Gebore | 21 Junie 1905 Parys, Frankryk |
Oorlede | 15 April 1980 Parys, Frankryk |
Nasionaliteit | Frankryk |
Ouers | Jean-Baptiste Sartre (vader) Anne-Marie Schweitzer (moeder) |
Beroep | romanskrywer, dramaturg, filosoof en joernalis |
Eerbewyse | Nobelprys vir Letterkunde (1964) |
Huweliksmaat | Simone de Beauvoir |
Handtekening |
Inhoud
Literêre bydraeWysig
Sy eerste roman La nausée (Die mislikheid, 1938), wat talle outobiografiese elemente bevat, en die verhaalbundel Le mur (Die muur, 1939) verseker dat Sartre 'n belangrike plek in die literatuurgeskiedenis inneem. Met die Amerikaanse literêre styl van die montage, waarvan John dos Passos se Manhattan Transfer een van die bekendste voorbeelde is, as sy voorbeeld lei Sartre saam met Albert Camus, André Malraux, Antoine de Saint-Exupéry en Blaise Cendrars 'n nuwe fase van die Franse letterkunde in, wat onder die invloed van die Amerikaanse realisme staan.
Met Les mots (Die woorde), 'n verhaal oor sy kinderdae, lewer Sartre 'n buitengewone bydrae tot die outobiografiese genre.
Die toneelstukke van Sartre geniet minder aandag; dit gee veral uitdrukking aan Sartre se politieke oortuigings.
BibliografieWysig
WerkeWysig
Romans en novellesWysig
- 1938 - La Nausée (Die Walging)
- 1939 - Le Mur (Die muur), 'n bundel met vyf kort romans:
- Le Mur
- La Chambre
- Érostrate
- Intimité
- L'Enfance du chef
- 1945 - Les chemins de la liberté vol 1 (Die weg na vryheid)
- 1945 - Les chemins de la liberté vol 2
- 1949 - Les chemins de la liberté vol 3
ToneelstukkeWysig
- 1940 - Baronia
- 1943 - Les Mouches (Die vlieë)
- 1945 - Huis clos (Met geslote deure)
- 1946 - La Putain respectueuse (Die eerbiedige lichtekooi)
- 1946 - Morts sans sépulture
- 1948 - Les Mains sales (Vuil hande)
- 1951 - Le Diable et le Bon Dieu (Die duiwel en God)
- 1954 - Kean
- 1955 - Nekrassov
- 1959 - Les Séquestrés d'Altona
- 1965 - Les Troyennes
Scenario'sWysig
- 1947 - Les jeux sont faits (Die teerling is geworpe)
- 1962 - L'Engrenage (Tussen die ratte)
FilosofieWysig
- 1936 - L'Imagination (Beeld en verbeelding)
- 1937 - La Transcendance de l'Ego (Die ek is 'n ding)
- 1938 - Esquisse d'une théorie des émotions (Magie en emosie)
- 1940 - L'Imaginaire (Die imaginaire; fenomenologiese psigologie van die verbeelding)
- 1943 - L'être et le néant: Essai d'ontologie phenomenologique (Die wees en die nietigheid; proewe van 'n fenomenologiese ontologie Rotterdam 2003: ISBN 90-5637-497-4)
- 1945 - L'existentialisme est un humanisme (Oor die eksistensialisme)
- 1947-1976 - Situations (I - X); (Rewolusie en literatuur : 'n keuse uit Situations 1938-1976, Amsterdam, 1977)
- 1947 - Conscience et connaissance de soi
- 1947 - Réflexions sur la question Juive (Portret van 'n antisemiet)
- 1960 - Critique de la raison dialectique
- 1983 - Cahiers pour une morale (postuum)
- 1985 - Critique de la raison dialectique II : L'intelligibilité de l'histoire (postuum)
- 1989 - Vérité et existence (postuum)
Literêre kritiekeWysig
- 1947 - Baudelaire
- 1952 - Saint Genet comédien et martyr (Die heilige Genet; martelaar en komediant)
- 1971-1973 - L'Idiot de la famille
OutobiografiesWysig
- 1964 - Les Mots (Die woorde)
- 1983-1995 - Carnets de la drôle de guerre
- 1983 - Lettres au Castor et à quelques autres, tome I et II
VerwysingsWysig
- ( ) "The Nobel Prize in Literature 1964". Nobelprize.org. Besoek op 7 Oktober 2017.
BronneWysig
- Annie Cohen-Solal, Sartre, 1905 - 1980 (Parys 1985)
- Frans de Haan, Jean-Paul Sartre, De Beauvoir, vrijheid en terreur, Uitg. Aspekt, 2006, ISBN 90-5911-344-6
- Lévy, Bernard-Henri, De eeuw van Sartre - Een filosofische zoektocht, 2004, ISBN 90-351-2312-3
- Francis Jeanson, "Jean-Paul Sartre", Beszige Bij, A'dam, 1968 (Nl vertaling)
|
<urn:uuid:0bbd22b5-d224-451f-8810-05d3891d29ef>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Jean-Paul_Sartre
|
2019-07-17T22:21:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00232.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.943643
| false
|
Hulp
Kategorie:Wolkekrabbers in Afrika
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met
Skyscrapers in Africa
.
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat slegs die volgende subkategorie.
S
►
Wolkekrabbers in Suid-Afrika
(10 B)
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategorie:Wolkekrabbers_in_Afrika&oldid=1543512
"
Kategorieë
:
Geboue en strukture in Afrika
Wolkekrabbers volgens kontinente
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Ander projekte
Wikimedia Commons
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
العربية
مصرى
Deutsch
English
Español
فارسی
Français
Italiano
日本語
한국어
Português
Русский
Svenska
Türkçe
中文
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 16 April 2017 om 09:20 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:2388a7f0-6110-45c6-a104-58e5c32cef6a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wolkekrabbers_in_Afrika
|
2019-07-17T23:47:19Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00232.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997682
| false
|
Pikkewyn
Pikkewyne Tydperk: Paleocene-Onlangs, 62–0 m. jaar gelede | ||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Stormbandpikkewyn, Pygoscelis antarctica | ||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||
Verspreiding van die pikkewyne
Moderne Genera | ||||||||||||||
Die pikkewyne (Spheniscidae) is 'n groep seevoëls uit die Suidelike Halfrond wat nie kan vlieg nie. Hulle verteenwoordig die enigste familie in die orde Sphenisciformes wat onder die Neognathae tel - 'n superorde van voëls waar die kake eers relatief onlangs in die evolusionêre geskiedenis gevorm het.
Die duikers (Gaviiformes) en stormvoëlagtiges (Procellariiformes) vorm waarskynlik hulle stamverwante sustersgroepe.
Pikkewyne is maklik onderskeibaar van alle ander voëls en is uitstekend aangepas tot 'n lewe in die see en deels om in die koudste dele van die wêreld te oorleef.
Inhoud
- 1 Anatomie en voorkoms
- 2 Verspreiding
- 3 Habitat
- 4 Beweging
- 5 Voeding
- 6 Voortplanting
- 7 Natuurlike vyande
- 8 Bedreiging
- 9 Pikkewyne en die mens
- 10 Stamgeskiedenis
- 11 Sien ook
- 12 Verwysings
- 13 Letterkunde
- 14 Eksterne skakels
Anatomie en voorkoms[wysig | wysig bron]
Verskillende pikkewyne wissel aansienlik in grootte en gewig. Die liggaamsbou en veredos is daarenteen baie eenvormig.
Grootte en gewig[wysig | wysig bron]
Die kleinpikkewyn (Eudyptula minor) bereik 'n hoogte van slegs 30 cm en weeg tussen een en een en 'n halwe kilogram. Daarteenoor behoort die keiserpikkewyn (Aptenodytes forsteri), met 'n lengte van tot 1,10 meter en 'n gewig van tot 40 kg, tot die grootste voëls in die infraklas Neognathae. Die grootteverskil word deur Bergmann se Reël, waarvoor die pikkewyne gereeld as voorbeeld gebruik word, verklaar. Hierdie reël stel dat diere in kouer streke groter is, met 'n volume-tot-oppervlak verhouding wat die verlies van liggaamshitte beperk. Die meeste soorte is slegs effens ligter as die water wat hulle verplaas sodat duik relatief maklik is.
Liggaamsbou[wysig | wysig bron]
Die stewige liggaam van die diere is deur 'n stroombelynde vorm en die vlerke wat na kragtige vinne vervorm is, duidelik aan 'n lewe in die see aangepas. Anders as die loopvoëls wat ook nie kan vlieg nie, het pikkewyne 'n strek borsbeen met 'n duidelik gedefinieerde kiel waaraan die kragtige vlugspiere geheg is. Aangesien vlerkopswaai net so veel energie vereis as vlerkafswaai in onderwaterswem, anders as wanneer in die lug gevlieg word, weens die hoër waterweerstand, het die skouerblaaie in vergelyking tot ander voëls 'n vergrote oppervlak, waar die spiere verantwoordelik vir afswaai kan vasheg. Bo- en onderarmbene is by die elmboog reguit en styf aanmekaar verbind wat aan die vinne groter fermheid verleen. Die bene wat by ander voëls hol is, is by pikkewyne dig en swaar aangesien gewigsvermindering vir vlug nie nodig is nie.
Die bobene is baie kort, die knieskakel rigied en die bene sterk na agter verplaas, wat aanleiding gee tot die ongewoon regop gang op land. Die groot pote (wat met swemvlies bedek is) is relatief kort – op land rus die diere gereeld op hulle hakke, waarby hulle redelik stywe stertvere 'n verdere stut bied. Die stert is erg verkort, en die roerfunksie wat dit by ander duikende seevoëls verrig, is grootliks deur die bene oorgeneem.
Die snawel is by meeste soorte nie baie lank nie, maar sterk. 'n Uitsondering is die groot-pikkewyne (Aptenodytes), waarvan die snawel smal en effens afwaarts gekrul is, waarskynlik ter aanpassing aan hulle prooi, vinnigswemmende visse.
Hitteregulering[wysig | wysig bron]
Pikkewyne word blootgestel aan uiterste klimaatstoestande en het daarom verskeie anatomiese kenmerke ontwikkel om by hulle omgewing aan te pas.
Vir termiese isolasie dien ten eerste 'n twee tot drie sentimeter dik vetlaag wat bedek is met 'n waterdigte laag kort, gelykmatige vere oor die hele liggaam. Velgebiede waarin geen vere groei nie, kom anders as by byna alle ander voëls nie voor nie; 'n uitsondering is die gesig van sommige tropiese tipes. Lug wat in die veerlaag bewaar word, beskut die voëls verder baie goed in water teen hitteverlies.
Daarbenewens beskik pikkewyne oor 'n hoogsontwikkelde hitteoordragstelsel in hulle vinne en bene: die slagaarbloed wat in hierdie ledemate instroom, dra hulle hitte tot 'n groot mate oor aan die koeler aarbloed wat in die liggaam in terugvloei, sodat hitteverlies beperk word. Wetenskaplikes verwys hierna as die "teenstroombeginsel".
Aan die anderkant kom sommige soorte pikkewyne in tropiese water voor en beveg hulle eerder oorverhitting: om dit te verhinder is hulle vinne in vergelyking met hulle liggaam verbreed sodat die oppervlak waaroor warmte afgegee kan word vergroot is. By sommige soorte is die gesig ook nie met vere bedek nie sodat hitte in aktief uitgesoekte skaduwee vinniger afgegee kan word.
Verekleed[wysig | wysig bron]
Die kleure van die verekleed wat uit talryke klein, ongedifferensieerde, byna haaragtige vere bestaan is by byna alle soorte swart tot blougrys aan die rugkant en wit aan die buikkant. Mannetjies en wyfies lyk baie opmekaar, alhoewel eersgenoemde ietwat groter is. 'n Besonders opvallende oranjegeel hoofversiering is kenmerkend van meeste kuifpikkewyne.
By jong pikkewyne is die verekleed meestal eenvormig grys of bruin, by party soorte is die sye en buik wit.
Meeste pikkewyne verveer kort na broeityd en die grootmaak van kuikens om in 'n nuwe verekleed te verskyn. Gedurende hierdie tydperk, wat van twee tot ses weke kan duur, gebruik die voëls vetreserwes omtrent twee keer so vinnig as gewoonlik. By Witoorpikkewynne (Pygoscelis papua) en Galápagos-pikkewynne (Spheniscus mendiculus) is die verveertyd nie vasgelê nie en kan dit op enige tydstip tussen broeityd volg. Nie-broeiende voëls verveer byna altyd vroeër as hulle broeiende bondgenote.
Sig en gehoor[wysig | wysig bron]
Pikkewyne se oë is gerig op skerp onderwater sig; hulle horingvlies is baie plat, wat beteken dat die voëls op land bysiende is. Veral diepduikende keiserpikkewynne se pupille pas baie vinnig by verskillende lig omstandighede aan wat hulle by die oppervlak of honderde meter diep kan aantref. Uit die pigmentsamestelling kan mens bepaal dat pikkewyne beter in die blou as in die rooi deel van die spektrum kan sien en selfs ultravioletlig kan waarneem. Aangesien rooi lig reeds in die boonste waterlae gefiltreer word, word die eienskap as 'n evolusionêre aanpassing verstaan.
Soos by meeste voëls beskik die ore nie oor uitwendig waarneembare strukture nie. Hulle word deur besonder sterk vere waterdig gesluit wanneer pikkewyne duik. By groot-pikkewyne is die rand van die buiteoor verder vergroot sodat dit gesluit kan word om die middel en binne-oor van skade as gevolg van waterdruk tydens duike te beskerm.
Onderwater maak pikkewyne - anders as op land waar hulle deur trompetroepe en luide piepgeluide met mekaar kommunikeer – geen opmerklike geluide nie; of hulle hulle gehoor gebruik om prooi op te spoor of roofdiere waar te neem is onbekend.
Verspreiding[wysig | wysig bron]
Pikkewyne kom voor in die oopsee van die suidelike halfrond. Hulle word veral in die kuswater van Antarktika, in Nieu-Seeland, suidelike Australië, Suid-Afrika, in die suide van Suid-Amerika die nabygeleë Falkland-eilande en langs die weskus op tot by Peru sover noord as die Galápagos-eilande by die ewenaar aangetref. As koudliewende voëls word hulle slegs in tropiese gebiede aangetref waar daar koue seestrome is; dit is byvoorbeeld die geval aan die weskus van Suid-Amerika met die Humboldt-stroom en in Suid-Afrika met die Benguela-stroom aan die Kaapse Skiereiland.
Die meeste soorte bly iewers tussen die 45ste en 60ste suidelike breedte graad; die grootste enkele konsentrasie is in Antarktika en nabygeleë eilande.
Habitat[wysig | wysig bron]
Die eintlike habitat van pikkewyne is die oop see, waarvoor hulle anatomies uitstekend aangepas is. Hulle keer slegs na die kus terug om te broei; daar leef hulle in rotsagtige kuste van die suidelike kontinente, in koel woude van die gematigde gebiede, op subtropiese sandstrande, op grootliks plantlose lawavelde, subantarktiese grasveld of selfs op die ys van Antarktika. Terwyl die tropiese soorte oordgetrou is, trek ander in die winter verskeie honderd kilometer om na hulle broeigebiede terug te keer.
Beweging[wysig | wysig bron]
Die gemiddelde swemspoed wat deur Pikkewyne bereik word is tussen 5 en 10 km/h. Hulle kan egter vir kort tye ook hoër snelhede handhaaf. Besonders vinnige vooruitbeweging kan bereik word deur dolfynswem; waarin die pikkewyne soos 'n dolfyn die water vir 'n kort tyd verlaat in 'n spring beweging. Die rede vir die optrede is nog onbekend: moontlik verminder dit stroomweerstand en kan dit dalk roofdiere deurmekaar maak.
Tydens duike bereik pikkewyne ongelooflike prestasies: terwyl kleiner soorte soos die eselpikkewyn (Pygoscelis papua) meestal net vir een, selde meer as twee minute lank duik en dan dieptes van slegs twintig meter bereik, is duike van meer as agttien minute al by keiserpikkewyne gemeet, en duikdieptes van meer as 530 meter. Alhoewel die ekstreme prestasies van die groot-pikkewyne tot vandag toe nog nie regtig verstaan word nie, is dit bekend dat tydens die duikgange die polsslag van die diere verlaag kan word tot 'n vyfde van die normale rustende polsslag, wat suurstofverbruik verminder en sorg dat die moontlike duiklengtes wat met een asemteug bereik kan word vermenigvuldig word. Druk- en temperatuurregulering tydens diep duike is daarteenoor teen die begin van die 21ste eeu nog steeds 'n navorsingsonderwerp.
Wanneer hulle die water verlaat kan pikkewyne deur spronge vertikale afstande van meer as 1,80 meter oorkom. Op land beweeg hulle gewoonlik waggelend met hulle kort beentjies voort, 'n bewegingsmetode wat volgens biomeganiese studies verbasend energiedoeltreffend is. Op ys kan hulle daarenteen baie vinnig beweeg deur op hulle buik bergafwaarts te gly. Party soorte lê kilometer lange afstande af tussen hulle broeiplekke en die see.
Voeding[wysig | wysig bron]
Afhangende van hulle grootte vreet pikkewyne vis, veral Antarktiese silwervis (Pleuragramma antarcticum), ansjovis (Engraulidae) of sardyne (in Clupeidae), en skaaldiere soos planktonkrefies of klein inkvisse, wat aktief gejag word en reeds onder water verorber word. As verskillende soorte dieselfde habitat deel het hulle gewoonlik verskillende voedsel voorliefdes: so vang Adeliepikkewyne en stormbandpikkewyne byvoorbeeld planktonkrefies van verskillende groottes.
Laasgenoemde is gedurende die dag gereeld nie in oppervlakwater beskikbaar nie, wat vir pikkewyne wat op planktonkrefies of ander dierplankton voed twee verskillende strategieë laat: óf hulle moet hulle prooi snags jag soos die dwergpikkewyn (Eudyptula minor), óf hulle moet in die dag in dieper water duik soos die ander pikkewynsoorte maak.
Die pikkewyne wat op klein skaaldiere spesialiseer is baie meer op reëlmatige buit aangewese as die visjagtende pikkewyne, hulle benodig egter ook minder energie vir hulle vangs: terwyl laasgenoemde gereeld een sukses in tien bereik, moet eersgenoemde per duik tot sestien skaaldiere opspoor – omgeskakel na omtrent een vang elke ses sekondes – om hulle energiebehoeftes en die aptyt van hulle kuikens te bevredig. Die aantal duike per jagtog is soort- en seisoensafhanklik: terwyl die stormbandpikkewyn en (Pygoscelis antarctica) in broeityd meer as 190 duike op 'n dag kan onderneem, kan keiserpikkewyne op hulle uitgerekte daglange jagtogte meer as 860 duike onderneem.
Tydens ververing, en by groot-pikkewyne (Aptenodytes), Adéliepikkewyne (Pygoscelis adeliae), stormbandpikkewyne (Pygoscelis antarctica) en gekuifde pikkewyne (Eudyptes) ook in broeityd, moet baie pikkewyne heeltemal sonder kos gaan. Die vastyd is by enkele soorte besonder lank en bedra sowat 'n maand by Adélie- en kuifpikkewyne, maar kan by manlike keiserpikkewyne meer as drie en 'n half maande duur. Gedurende die tyd kan hulle tot helfte van hulle liggaamsgewig verloor aangesien die voël dan hulle metaboliese energie uit die vetreserwes wat voor die verveer en/of broeityd opgebou is kry. By eselpikkewyne (Pygoscelis papua), geeloogpikkewyne (Megadyptes antipodes), kleinpikkewyne (Eudyptula minor) of brilpikkewyne (Spheniscus demersus) wissel die mannetjie en wyfie pikkewyne mekaar egter met die broeipligte af sodat hulle slegs tydens ververing hulle vetreserwes moet gebruik.
Pikkewyne bevredig hulle waterbehoeftes hoofsaaklik uit die see; oortollige sout word weer deur spesiale soutkliere wat bokant die oë lê uitgeskei.
Voortplanting[wysig | wysig bron]
Die ouderdom waarop pikkewyne hulle eerste aanloop tot voortplanting neem hang aan die een kant van hulle tipe af en aan die ander kant van hulle geslag. So broei dwerg-, geeloog-, esel- en brilpikkewyne vir die eerste keer op tweejarige ouderdom; die wyfie van Adélie-, stormband-, konings- en keiserpikkewyne begin gewoonlik 'n jaar later met hulle eerste broeipoging, terwyl die mannetjies nog twaalf maande verder uitstel. Gouekuifpikkewyne broei selfs eers op die ouderdom van vyf.
Bostaande data verteenwoordig statistiese gemiddeldes: in praktyk vind al hoe langer verblyf in die broeikolonie plaas, totdat broeioptrede skielik begin. In die geval van koningspikkewyne besoek weinig eenjariges byvoorbeeld enigsins die kolonie; ook in hulle tweede lewensjaar verskyn die diere baie keer vir slegs 'n paar dae daar. In die jare daarna skuif die eerste verskyning in die kolonie nie net keer op keer vroeër nie, maar verwyl hulle ook met toenemende ouderdom merkbaar meer tyd in die kolonie. By mannetjiespikkewyne van die groot-pikkewyne is dit nie ongewoon om eers op agtjarige ouderdom te begin broei nie.
Die seisoenale aanvang van broeityd is in die eerste plek van klimaatstoestande afhanklik. Terwyl die verder noordlewende Galápagos-, dwerg- en brilpikkewyne deur die hele jaar kan broei en dwergpikkewyne in enkele gevalle selfs twee keer per jaar broei, begin byna al die wat in subantarktiese tot Arktiese klimaatsomstandighede voorkom hoofsaaklik in die lente of somer met eierlê. 'n Noemenswaardige uitsondering op die reël word deur die keiserpikkewyne daargestel, by wie broeityd in die herfs begin. Die kuikens word dan tydens die Antarktiese winter teen temperature van tot -40 grade Celsius grootgemaak – eiesoortige aanpassings aan lewe in die koue is by hulle dus lewensbelangrik. Ook die kuikens van koningspikkewyne oorwinter in die (verder noordliggende) broeikolonies, maar word in die tydperk slegs selde deur hulle ouers gevoed, wat beteken dat daar in hulle eerste winter aansienlike gewigsverlies plaasvind.
Pikkewyne is nie net in die water nie, maar ook op land baie gesellige diere. In besonder vind eierlê, broei, en die verdere grootmaak van kuikens by baie soorte gelyktydig in groot broeikolonies plaas, wat in uiterste gevalle tot vyf miljoen diere kan insluit.
By die tydelik gevestigde soorte betree die mannetjies die kolonie meestal eerste en probeer hulle by byna alle soorte 'n klein gebied in te palm, wat egter selde meer as 'n vierkante kilometer oppervlak omsluit. Hulle sosiale handeling is dus nesgebonde, slegs die groot-pikkewyne is 'n uitsondering wat geen neste vir hulle eiers aanlê nie en slegs teenoor hulle maats en hulle eie nageslag opvallende optrede toon.
Mannetjies poog om deur trompetroepe 'n wyfie te lok. As dit nie die eerste broeipoging is nie, is dit baie keer die maat van die vorige jaar. Die onderskeid in egskeidingstempo wissel by pikkewyne baie na gelang van die soort: die persentasie geeloogpikkewyne wat na die eerste jaar ander maats kies is teen 14 persent baie laag; hulle maatgetrouheid word ook daardeur onderstreep dat 12 persent van die pare langer as sewe jaar hou. Daarteenoor is die jaarlikse skeidingstempo by Adéliepikkewyne meer as 50 persent, gevolglik is daar sover bekend geen paarverhoudings wat langer as ses jaar hou nie. Dit is bekend dat broeisukses in die vorige jaar 'n 'n belangrike rol speel by die keuse van maats.
Tussen die kompleksiteit van die sosiale verhoudings en die meganismes vir die herken van maats aan die een kant en die kolonie grootte aan die anderkant bestaan daar 'n noue verhouding: die paarrituele van die Adélie-, stormband-, esel- en kuifpikkewyne wat in reuse kolonies dig bymekaar saamwoon is sowel visueel as klankgewys besonder opvallend; die geeloogpikkewyne wat in digter plantegroei leef, of die dwergpikkewyne waarvan die neste ver uitmekaar is, is daarteenoor meer beskeie.
Eierlê en broei[wysig | wysig bron]
Na kopulasie, waartydens die mannetjies hulle op die rug van hulle wyfies moet balanseer, lê die wyfies hulle eiers. Terwyl keiser- en koningspikkewyne slegs een eier op hulle voete uitbroei, lê ander soorte pikkewynwyfies oor drie tot vyf dae twee eiers in 'n eenvoudige nes, wat uit materiaal wat in die omgewing gevind kan word soos gras of klein klippies gemaak word. Die eier se kleur is wit of groenerig.
Nie alle eiers word vervolgens uitgebroei nie: By jong pare broei die kuikens gereeld nie uit nie; daar is aantekenings van gevalle waar minder as 33 persent van twee-jarige ouers se eiers uitgebroei het. Broeisukses styg vinnig met toenemende ouderdom en bereik 'n maksimum van meer as 90 persent; eers by baie ou pikkewyne val dit weer geleidelik met afnemende vrugbaarheid tot sowat 75 persent.
Gewoonlik is die eerste eiers effens groter as die tweede sodat die tweede kuiken na die soortafhanklike tussen een en twee maande lange inkubasietyd effens vroeër uitbroei as haar broer- of susterkuiken. As gevolg hiervan word die ouer en groter kuiken deur sy ouers voorgetrek en bekom hulle byvoorbeeld reëlmatig meer voedsel as die tweede kuiken, wat gou verwaarloos word en gewoonlik vinnig sterf. Die verskynsel, soms verwys na as "broeireduksie", is 'n evolusionêre aanpassing tot beperkte kosvoorraad: deur die vinnige dood van die tweede kuiken word verseker dat die oorlewingskans van die eerste nie deur die verdeling van knap hulpbronne op twee nakomeling benadeel word nie. Omgekeerd neem ouers versekering uit met die tweede eier teen die moontlikheid dat die eerste kuiken voortydig sou sterf.
Hoewel die broeireduksie by meeste soorte net by knap voedingsaanbod voorkom en die kortsnawelpikkewyne (E. pachyrhynchus) so te sê altyd beide kuikens grootmaak, is broeireduksie die reël by alle kuifpikkewyne; normaalweg is die tweede eier by dié soorte die groter eier (die persentasie onderskeid lê tussen 20 en 70 persent), as die waaruit die eerste kuiken uitbroei.
Grootmaak van jong pikkewyne[wysig | wysig bron]
Die grootmaak van jong pikkewyne kan en twee fases verdeel word:
- In die eerste twee tot drie, by Groot-Pikkewyne selfs ses, weke word die kuikens permanent deur 'n ouer opgepas, terwyl die ouer se maat na voedsel gaan soek.
- Sodra die jong pikkewyne groot geword het, begin die "kleuterskool"-tyd, waartydens die kleintjies in groepe saamgebring word terwyl beide ouers na voedsel soek. Afhangende van die soort kan sulke "kleuterskole" uit slegs 'n paar diere uit naburige nesse bestaan, soos byvoorbeeld die geval is met stormring- of brilpikkewyne, of kan duisende individue saamgevoeg word soos by Adélie-, esel- of groot-pikkewyne.
Voedingstye is sterk soort afhanklik: eselpikkewyne voer hulle kroos daagliks, Adélie- of stormringpikkewyne slegs elke twee dae, die groot-pikkewyne baie keer slegs elke vier dae of selfs minder gereeld. Natuurlik is die maaltye by laasgenoemde dan soveel groter. Die voedselhoeveelheid is meestal by die ontwikkelingstand van die kuiken aangepas, dog altyd in vergelyking met hulle liggaamsgewig: jong kuikens van klein pikkewynsoorte kan maklik reeds 500 g voedsel per voeding inneem; groot-pikkewyne gee self 'n kilogram vis meer op 'n slag aan hulle kuikens, sodat dit geen wonder is dat jong pikkewyne deur welmenende waarnemers as mollige voedselsakke met 'n klein kop en groot voete beskryf is nie. Koningpikkewynkleintjies kan na twaalf maande selfs swaarder as hulle ouers wees.
By die tydelike koloniebewoners word die kolonie gou na ververing verlaat, by die kuifpikkewyne byvoorbeeld binne 'n week. Die ouerlike sorg word daarmee in alle waarskynlikheid beëindig – voeding op see is nog nie waargeneem nie en is ook moeilik denkbaar. By eselpikkewyne, wat die hele jaar in die omgewing van hulle kolonie deurbring, keer die kleintjies nog vir twee tot drie weke reëlmatig na hulle ouers terug en verkry daar verder voedsel; daarna is hulle ook op hulle self aangewese.
Hulle oorlewingskanse is in die eerste twaalf maande gering. By Adéliepikkewyne oorleef slegs ongeveer die helfte van die kleintjies na die eerste moeilike jaar. 'n Beduidende faktor wat hulle lewensverwagting aansienlik beïnvloed, is die omvang van die vetreserwes wat in die broeikolonie aangesit is, wat weer van voeding deur die ouers en dus van hulle jagsukses afhang.
Die oorlewingswaarskynlikheid van volwasse diere is in teenstelling hiermee wesenlik hoër: dit bedra by die klein Adéliepikkewyn sewentig tot tagtig persent, by die groot-pikkewyne selfs meer as negentig persent. Pikkewyne kan ouderdomme van meer as 25 jaar bereik.
Natuurlike vyande[wysig | wysig bron]
As gevolg van die mees geïsoleerde broeiplekke het volwasse pikkewyne op land byna geen natuurlike vyande nie; soogdiere wat deur mense ingevoer is soos honde en katte verteenwoordig egter in seker gebiede 'n ernstige bedreiging. Pikkewyne kan ter verdediging sowel hulle snawels as hulle vinne inspan. Onbewaakte kuikens word daarteenoor vinnig die prooi van bruinroofmeeue (Stercorarius antarctica). Hierdie voëls en sommige ander meeue benut enige geleentheid om eiers te steel.
Seeluiperds (Hydrurga leptonyx), pelsrobbe (Arctocephalus), Australiese- (Neophoca cinerea) en Nieu-Seelandse seeleeus (Phocarctos hookeri) asook moordvisse (Orcinus Orca) en haaie (Selachii) jag pikkewyne in die see, veral aangewese robsoorte patrolleer baie keer die vlak water voor broeikolonies, waar pikkewyne hulle goeie stuurbaarheid nie so goed kan gebruik nie. Daar word geskat dat sowat 5% van alle Adéliepikkewyne per jaar op dié wyse omkom.
Dit veroorsaak vermoedelik die huiwering waarmee die voëls die water, waarby hulle tog so goed aangepas is, binne gaan. Voor hulle uitswem benader die pikkewyne die oewer versigtig in klein groepe, duidelik almal met die wens om nie die eerste te hoef wees wat die see binne gaan nie; die prosedure duur baie keer tot 'n halfuur. Sodra 'n enkele skielik genoeg moed bymekaar skraap om in die water te spring, volg al die ander.
Bedreiging[wysig | wysig bron]
Drie soorte, die kroonpikkewyn (Eudyptes sclateri), die geeloogpikkewyn (Megadyptes antipodes) en die Galápagos-pikkewyn (Spheniscus mendiculus) word teen die begin van die 21ste eeu as kritiek bedreig beskou,[1][2][3] sewe ander word as kwesbaar beskou, waaronder die brilpikkewyn wat in Suid-Afrika voorkom.[4]
Vroeër is hele kolonies uitgewis deur versameling van eiers as voedselbron en die afslag van volwasse diere vir olie-ontginning uit die ryk vetlaag; vandag staar pikkewyne ander gevare in die gesig.
Daaronder tel die verlies aan habitat soos byvoorbeeld by die geeloogpikkewyn waarvan die bestaan bedreig word deur toenemende grondbenutting en menslike ingrypings in die duinestelsel van Nieu-Seeland, die gevare wat ingevoerde soogdiere wat wild geword het inhou, soos by die Galápagos-pikkewyn, waarvan die broeikolonie wat tot twee eilande beperk is deur rondloper-honde uitgedun word, en klimaatsverandering: die Galápagos-pikkewynbevolking is in die 1980's en 1990's kwaai uitgedun deur 'n ineenstorting van die visvoorraad wat tot die El-Niño-verskynsel en gepaardgaande klimaatsverandering teruggespoor kan word.[verwysing benodig]
Suidelike geelkuifpikkewyne (Eudyptes chrysochome), Magellaanpikkewyne (Spheniscus magellanicus) en Humboldt-pikkewyne (Spheniscus humboldti) kom in hulle uitgebreide jagtogte op ansjovis en sardyne in subantarktiese water weer gereeld in konflik met kommersiële vissery, wat gedeeltelik op dieselfde vissoorte spesialiseer: terwyl vissers kla oor verliese aan inkomste, verloor baie pikkewyne hulle voedselbron. Daar is egter pogings om die kompetisie in die belang van die vissers op te los.
Brilpikkewyne en Magellaanse pikkewyne, waarvan die kolonies onderskeidelik in die Kaap die Goeie Hoop in Suid-Afrika en aan die Straat van Magellaan op die suidpunt van Suid-Amerika voorkom, ly besonder onder oliestorting wat deur die skeepvaart wat daar verbygaan veroorsaak word - roetes wat veral deur olietenkskepe gebruik word. Be-oliede pikkewyne kan gevang, skoongemaak en weer vrygelaat word; dit is egter 'n baie tydrowende en duur proses.
Aan die ander kant het die intensiewe jag van baleinwalvisse (Mysticeti) en die gevolglike planktonkrefie-vermeerdering tot 'n soortgelyke toename in stormband- en koningpikkewyne gelei; die meeste Antarktiese soorte word tans as gevolg van hulle afgeleë habitat as stabiel beskou.
Pikkewyne en die mens[wysig | wysig bron]
Getuienis van die eerste ontmoeting tussen mense en pikkewyne kom uit Australië: argeologiese beenfondse in bêreplekke van Aborigines toon aan dat pikkewyne in prehistoriese tye 'n bestanddeel van die voeding van die Australiese oerbewoners was.
In Europa raak pikkewyne eers aan die einde van die 15de en die begin van die 16de eeue deur ontdekkingsvaarte van die Portugese seevaarders Vasco da Gama en Ferdinand Magellaan bekend. Die vroegste verwysing bekend van die voëls kom uit die dagboek van Vasco da Gama van 25 November 1497, toe hy in Mosselbaai aan die suidkus van Suid-Afrika geanker lê. Hy het daar wat vandag as 'n brilpikkewyn (Spheniscus demersus) en Magellaanpikkewyne (Spheniscus magellanicus) bekend staan teëgekom.[verwysing benodig] Die brilpikkewyn is ook die eerste wetenskaplik beskrewe soort, van waar die Latynse familie- en orde name afgelei is – dit word reeds in 1758 deur die Sweedse taksonoom Carolus Linnaeus in sy werk Systema Naturae behandel. Byna alle ander soorte word daarteenoor eers met die verkenning van die Suidelike Oseaan in die laat 18de en 19de eeu ontdek.
Die woord "pikkewyn" is afkomstig vanaf "piggewyn" - seemanstaal uit die 1600's. Die algemene Nederlandse woord was "pinguin" (tans pinguïn), maar selfs Jan van Riebeeck het "peguijn" gebruik (sonder die nasaal in die eerste lettergreep). Ander vorme van die woord kom uit omstreeks 1715: "pickoweijn" en "pikowyn". Volgens sommige bronne kom die woord penguin van die Keltiese "pen gwyn" ("wit kop"), wat verwys het na die nou uitgestorwe reuse alke. Alhoewel dié voëls nie naby verwant was aan die pikkewyne nie, het seelui pikkewyne daarna vernoem as gevolg van die ooreenkoms tussen die voëls.
Pikkewyne is baie nuuskierige diere en is op land so te sê vreesloos. Anders as tembare diere, wat hulle vrees van mense eers na heelwat kontak met mense verloor, is meeste van nature nie bang vir mense nie. Alhoewel die bewering natuurlik nie wetenskaplik bevestig kan word nie, uiter reisigers na die Antarktiese gebied baie keer die gedagte dat pikkewyne mense aansien vir effens groter en vreemd geboude pikkewyne.
Pikkewyne word gesien as baie geliefde diere wat vurige voorspraak kan uitlok. Yskaste, yshokkiespanne en 'n groot Engelse uitgewery, Penguin, is na pikkewyne vernoem. Die aanhang het tot vandag toe nie gekwyn nie: toe Linus Torvalds van Linux-faam na 'n gelukbringer soek, besluit hy op die pikkewyn Tux.
Pikkewyne is ook al soms in 'n donkerder lig geskets en dit is dalk juis die vriendelik-sjarmante beeld wat pikkewyne het wat daartoe gelei het dat die makers van die Batmanreeks besluit het om een van die mees sinistere figure van die opperste booswig die naam pikkewyn te gee. Danny DeVito vertolk die rol in die 1992-film Batman Returns. Badtz Maru, of "slegte pikkewyn", is weer 'n stoute pikkewynkarakter wat deur die Japannese maatskappy Sanrio geskep is, 'n moeilikheidmaker wat gewoonlik aan die kant van stoute seuns en die slegte ou in die storie is. Pingu is weer 'n vriendelik-vreedsame pikkewyn van die Switserse televisie.
Stamgeskiedenis[wysig | wysig bron]
Sistematiek[wysig | wysig bron]
Onder die lewende pikkewyne word sewentien spesies of soorte onderskei wat in ses genusse voorkom:
- Die Langsnawelpikkewyne (Pygoscelis) omvat die "prototipiese" pikkewyne, soos wat in strokiesverhale en karikature aangetref word. Hulle is sonder uitsondering swart en wit geveer en verveer aan die einde van die elke broeiseisoen. Drie spesies word onderskei: die eselpikkewyn (P. papua), die Adéliepikkewyn (P. adeliae) en die stormbandpikkewyn (P. Antarctica). Alle soorte is baie sosiaal, die stormbandpikkewyn verteenwoordig met 'n geskatte vyf miljoen broeipare op Deception-eiland die grootste pikkewynkolonie.
- Die Groot-pikkewyne (Aptenodytes), waartoe die koningpikkewyn (A. patagonicus) en die keiserpikkewyn (A. forsteri) tel, omvat, soos die naam duidelik aandui, die grootste twee pikkewynspesies. Hulle beskik oor 'n lang, slank, effense gekromde snawel en in beide gevalle 'n kenmerkende oranje-kleurige merk op die nek. Groot-pikkewyne bou nie neste nie; die enkele eier word in plaas daarvan op die pote uitgebroei.
- Die Kuifpikkewyn (Eudyptes) omvat die grootste hoeveelheid spesies. Die groep is heel divers, maar onderskei hulle deur geel-oranje kleurige veertooisel op die kop. Kuifpikkewyne lewe hoofsaaklik in die water om Nieu-Seeland, hulle kolonies bestaan slegs tydens broeiseisoen. By alle soorte kom broeivermindering plaas: alhoewel daar altyd twee eiers gelê word, word net een kuiken groot gemaak, om 'n ongunstige voedselverdeling, waar daar op die einde nie genoeg kos vir enige van die kleintjie sou wees nie, te vermy.
- Die genus van die geeloogpikkewyne (Megadyptes) is monotipies en omvat slegs een spesie, die geeloogpikkewyn (M. antipodes), wat in suidelike Nieu-Seeland broei. Geel vere wys op die verwantskap met die kuifpikkewyne.
- Die genus van die kleinpikkewyne (Eudyptula) bevat ook slegs een spesie, die kleinpikkewyn (E. minor), sommige taksonome beskou egter die witvlerkpikkewyn (E. minor albosignata), wat gewoonlik as subspesie beskou word, as 'n selfstandige spesie. Kleinpikkewyne is, soos die naam reeds verraai, die kleinste pikkewyne en kom voor in die waters om Australië en Nieu-Seeland.
- Die brilpikkewyne (Spheniscus) verteenwoordig 'n baie eenvormige genus, wat vermoedelik 'n baie onlangse oorsprong het. Die vier spesies, brilpikkewyn, (Suid-Afrika), Humboldt-pikkewyn, (Suid-Amerika), Magellaanpikkewyn, (Suid-Amerika) en Galápagos-pikkewyn, (Suid-Amerika), word uitgeken aan swart strepe op hulle sye, 'n kenmerkende swart-wit patroon op hulle koppe en 'n kaal kopvel. Brilpikkewyne word die verste noord van alle pikkewyne aangetref en is ook tuis in tropiese omgewings. Die voëls bly die hele jaar lank by hulle kolonies; broeityd en ververing is meestal veranderlik en onafhanklik van die seisoen. Dwergpikkewyne en die kleintjies van brillpikkewyne lyk baie soortgelyk, 'n aanduiding dat daar 'n noue verwantskap tussen die twee genusse bestaan.
Die geskiedkundige stamverwantskap van die genusse word duidelik in die volgende diagram getoon, wat op genetiese en morfologies data gegrond is:
Pikkewyne (Spheniscidae) |-- Langsnawelpikkewyne (Pygoscelis) '--N. N. |-- Groot-pikkewyne (Aptenodytes) '--N. N. |--N. N. | |-- Kuifpikkewyne (Eudyptes) | '-- Geeloogpikkewyne (Megadyptes) | '--N. N. |-- Dwergpikkewyne (Eudyptula) '-- Brilpikkewyne (Sphenicus)
Terwyl die sustergroep verhouding van die kuif- en geeloogpikkewyne, en dié van die dwerg- en brilpikkewyne algemeen aanvaar word, is daar meer onsekereheid oor die ander genusse se verwantskappe.
Kort oorsig van pikkewynsoorte[wysig | wysig bron]
- Langsnawelpikkewyne, Antarktika, swart en wit geveer
- Groot-pikkewyne, Antarktika, grootste pikkewyne
- Kuifpikkewyne, Australië/Nieu-Seeland, geel-oranje veer-hooftooisel
- Fjordlandpikkewyn of Dikbekpikkewyn (Eudyptes pachyrhynchus), Australië/Nieu-Seeland
- Snareskuifpikkewyn of Snare-eilandpikkewyn(Eudyptes robustus), Snare-eilande
- Grootkuifpikkewyn KronenpinguinSclater-Pinguin ((Eudyptes sclateri, ook E. atratus),, (Eudyptes sclateri ook E. Atratus), Australië/Nieu-Seeland
- Schlegelpikkewyn of macquariepikkewyn (Eudyptes schlegeli), Subantarktiese Eilande – spesifiek die Macquarie-eilande[5]
- Langkuifpikkewyn of Macaroni-pikkewyn (Eudyptes chrysolophus) – Suidelike Shetlandeilande, Suidelike Orkneyeilande en die Suidelike Sandwicheiland.
- Geelkuifpikkewyn (Eudyptes chrysocome), Subantarktiese Eilande
- Geeloogpikkewyne (Megadyptes antipodes), Australië/Nieu-Seeland, geel vere om die oë
- Kleinpikkewyne (Eudyptula minor), Australië/Nieu-Seeland (die kleinste Pikkewyn)
- Brilpikkewyne, warmer gebiede, swart strepe op die sye, swart-wit Kopfmuster, kaal kopvel
Sien ook[wysig | wysig bron]
Suid-Afrikaanse voëls[wysig | wysig bron]
- Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
- Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
- Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Verwysings[wysig | wysig bron]
- BirdLife [1] Erect-crested Penguin Eudyptes sclateri. Besoek op 1 Mei 2006
- BirdLife [2] Galápagos Penguin Spheniscus mendiculus, Besoek op 1 Mei 2006
- BirdLife [3] Yellow-eyed Penguin Megadyptes antipodes, Besoek op 1 Mei 2006
- BirdLife [4] Species Search Results for Family Spheniscidae, Besoek op 1 Mei 2006
- Annemarie's Pinguinweb [5], De 17 soorten.., Besoek op 3 Mei 2006
Letterkunde[wysig | wysig bron]
- K. Schafer: Penguin Planet - Their World, our World. North Word Press, 2000, ISBN 1-55971-745-9
- G. G. Simpson: Penguins: Past and Present, Here and There. Yale University Press, 1976, ISBN 0-300-01969-6
- T. D. Williams: The Penguins. Oxford University Press, 1995, ISBN 0-19-854667-X
- L. S. Davies: The Penguins. Poyser Species Monograph Series, 2003, ISBN 0-7136-6550-5
- B. Culik: Pinguine. Blv, 2002, ISBN 3-405-16318-8
- N. Carstensen: Pinguine. Ellert & Richter, 2002, ISBN 3-8319-0081-7
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Pikkewyn. |
Sien pikkewyn in Wiktionary, die vrye woordeboek. |
- World of Pinguins – Baie inligting en beelde van Kikkewyne
- Webpinguin – Webwerf toegewy aan Pikkewyne
- Anjas Pinguine – Webwerf van 'n pikkewynaanhanger
- www.pinguins.info – Webwerf oor pikkewyne met inligting, beelde, pikkewyn-blokkiesraaisels. (in Nederlands en Engels)
- Antarktis-Pinguinwebcam – Pikkewyn-webcam in Antarktika naby die O'Higgins-navorsingstasie
- Pinguine.net – Meer inligting oor pikkewyne.
- Video's oor pikkewyne
- Video van pikkewyne
|
<urn:uuid:9312217c-0a88-4d0e-b270-1c158b4a7716>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spheniscidae
|
2019-07-17T23:40:46Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00232.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999996
| false
|
Whitehorse
Kaart | Wapen |
Vlag | |
Land | Kanada |
Provinsie | Yukon |
Koördinate | |
Stigting | 1898 |
Oppervlak: | |
- Totaal | 416,43 vk km |
Hoogte bo seevlak | 670-1 702 m |
Bevolking: | |
- Totaal (2006) | 20 461 |
- Bevolkingsdigtheid | 49,1/vk km |
- Metropolitaanse gebied | 22 898 |
Tydsone | UTC -8 (MST) |
Burgemeester | Bev Buckway |
Amptelike Webwerf | www.city.whitehorse.yk.ca |
Whitehorse is 'n stadjie in Kanada en die hoofstad van die land se Yukon-gebied sedert 1952 toe die bestuur van die gebied van Dawson City hierheen verskuif het. Die stad beslaan 416,44 km² en die inwonertal was in 2004 23 205.
Ondanks sy afgesonderde ligging beskik Whitehorse oor talle verbindings met die res van Kanada en ook met die VSA. Dit is onder meer die White Pass $ Yukon Route-spoorlyn, die Yukonrivier, wat net drie maande van die jaar bevaarbaar is van Whitehorse tot by die monding en die res van die jaar bevrore is en die Alaska Highway-snelweg.
Die stadjie se naam is afkomstig van 'n stroomversnelling in die omgewing waarvan die woeste, skuimende water aan springende wit perde herinner.
Whitehorse het, net soos Yellowknife, die hoofstad van die aangrensende Noordwestelike Gebiede, 'n subpoolklimaat, wat wissel van uiterste temperature van gemiddeld minus 22° C in Januarie tot gemiddeld 21° C in Julie.
Hoofstede van Kanada | ||||
---|---|---|---|---|
|
<urn:uuid:639e3644-78c9-4299-9713-dd38aa197d56>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Whitehorse
|
2019-07-19T04:08:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00392.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999581
| false
|
Skopje
Kaart | Wapen |
Vlag | |
Land | Noord-Masedonië |
Koördinate | |
Stigting | 146 v.C. |
Oppervlakte: | |
- Totaal | 571,46 vk km |
Hoogte bo seevlak | 240 m |
Bevolking: | |
- Totaal (2002) | 506 926 |
- Bevolkingsdigtheid | 890/vk km |
Etniese groepe: | |
- Macedoniërs | 66% |
- Albaniërs | 20% |
- Roma | 4% |
- Ander | 21% |
Tydsone | UTC +1 (MET) |
- Somertyd | UTC +2 (MEST) |
Burgemeester | Koce Trajanovski |
Amptelike Webwerf | skopje.gov.mk |
Skopje (Macedonies: Скопје, [ˈskɔpjɛ], ) is die hoofstad en grootste stad van Noord-Masedonië. Dit is die land se politieke, kulturele, ekonomiese en akademiese sentrum. Dit was in die Romeinse tydperk bekend onder die naam Scupi. Skopje is net suid van die grens tot Kosovo en Serwië geleë.
Die grondgebied van Skopje bestaan al sedert ten minste 4000 v.C.; oorblyfsels van die Neolitiese nedersettings is in die ou Kale-vesting, wat uitkyk oor die moderne middestad, gevind. Op die vooraand van die 1ste eeu n.C., is die nedersetting in beslag geneem deur die Romeine en het dit 'n militêre kamp geword. Toe die Romeinse Ryk in Oos- en Weshelftes verdeel word in 395 n.C., kom Scupi onder die Bisantynse heerskappy van Konstantinopel. Gedurende die grootste deel van die vroeë Middeleeuse tydperk was die dorp 'n geskilpunt tussen die Bisantyne en die Bulgaarse Ryk, wie se hoofstad dit was tussen 972 en 992. Vanaf 1282 was die dorp deel van die Serwiese Ryk en sy hoofstad vanaf 1346. In 1392 is die stad verower deur die Ottomaanse Turke wat die dorp na Üsküp herdoop. Die dorp bly onder Ottomaanse beheer vir 500 jaar, waartydens dit dien as die hoofstad van Üsküb en later die Vilayet van Kosovo.
In 1912, word dit deur die koninkryk van Serwië geannekseer tydens die Balkanoorloë en ná die Eerste Wêreldoorlog word die stad deel van die nuutgestigde Koninkryk van die Serwiërs, Kroate en Slowene (Koninkryk van Joego-Slawië). Tydens die Tweede Wêreldoorlog word die stad verower deur die Bulgaarse Leer, wat deel van die Spilmoondhede was. In 1944 word dit die hoofstad van die Demokratiese Masedonië (later Sosialistiese Republiek Masedonië), wat 'n federale staat vorm as deel van die Demokratiese Federale Joego-Slawië (later Sosialistiese Federale Republiek Jugoslawië).
Die stad het vinnig ontwikkel ná die Tweede Wêreldoorlog, maar hierdie groei word onderbreek in 1963 toe dit deur 'n rampspoedige aardbewing getref is. Sedert 1991 is dit die hoofstad van 'n onafhanklike Noord-Masedonië.
Inhoud
Internasionale verhoudings[wysig | wysig bron]
Skopje is daarna ook aangemoedig:[1]
Susterstede[wysig | wysig bron]
- Bradford, Verenigde Koninkryk, sedert 1961
- Dijon, Frankryk, sedert 1961
- Dresden, Duitsland, sedert 1967
- Tempe, Verenigde State, sedert 1971
- Roubaix, Frankryk, sedert 1973
- Waremme, België, sedert 1974
- Neurenberg, Duitsland, sedert 1982
- Nanchang, Volksrepubliek China, sedert 1984
- Manisa, Turkye, sedert 1985
- Suez, Egipte, sedert 1985
- Pittsburgh, Verenigde State, sedert 2001
- Angoulême, Frankryk, sedert 2002
- Istanbul, Turkye, sedert 2003
- Ljubljana, Slowenië, sedert 2007
- Podgorica, Montenegro, sedert 2007
- Zaragoza, Spanje, sedert 2008
- Zagreb, Kroasië, sedert 2011
- Belgrado, Serwië, sedert 2012
Vennootskappe[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- City Skopje (2013). International cooperation (Engels). URL besoek op 2016-06-25.
|
<urn:uuid:3bb7d974-6568-49d5-8779-92fd2d068f4e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Skopje
|
2019-07-20T10:22:51Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526506.44/warc/CC-MAIN-20190720091347-20190720113347-00552.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999926
| false
|
Hugenote Hoërskool
Die Hugenote Hoërskool is 'n dubbelmediumstaatskool op Wellington in die Boland, Wes-Kaap. Die skool se leerdertal toon 'n konstante styging en daar is tans 820 leerders. Die skoolhoof is mnr. Wikus Naudé. (Daar is 'n hoërskool met dieselfde naam op Springs in Gauteng, maar amptelik is daardie skool Hoërskool Hugenote.)
Inhoud
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Die skool kan sy geskiedenis terugvoer tot 1868 met die stigting van Wellington se Hoër Jongenskool. Die skool verskuif in 1884 na 'n nuwe perseel op die plek waar Wellington se stadsaal vandag staan. Van die skool se noemenswaardige skoolhoofde was Robert MacCrone (1881–1904), Fransie Roux (1904–1928) en Hennie Roos (1928–1953).
Intussen kom dr. Andrew Murray in September 1871 na Wellington en beywer hom vir die stigting van 'n meisieskool. Die Hugenote-seminarie is in 1874 gestig met mes. Anna Bliss en Abbie Park Ferguson as onderwysers. Die eerste 40 meisies skryf in Januarie daardie jaar in.
In 1954 besluit die destydse Kaaplandse onderwysdepartement die twee skole moet saamsmelt, wat lei tot die stigting van die huidige hoërskool. Aanvanklik is die nuwe hoërskool gehuisves in die geboue van die ou Hugenote-seminarie in Kerkstraat. Die skool se leerdertal neem vinnig toe en binne 16 jaar raak die perseel in Kerkstraat te klein. Die departement van onderwys rig toe die nuwe skool en koshuis op in die Blouvlei, naby die Bolandstadion.
Sport[wysig | wysig bron]
- Rugby
- Netbal
- Seuns- en Dogtershokkie
- Tennis
- Krieket
- Atletiek
- Muurbal
- Gholf
- Tweekamp
- Biathle
- Skaak
- Landloop
- Swem
Fasiliteite[wysig | wysig bron]
Bo en behalwe die gewone onderriglokale beskik Hugenote Hoërskool oor die volgende fasiliteite:
• Internet in alle klasse
• Dataprojektors in alle klasse
• 3 klasse met elektroniese witborde
• 3 wetenskaplaboratoriums
• 3 biologielaboratoriums
• ’n goed toegeruste Verbruikerstudielokaal
• 4 volledig toegeruste rekenaarsentrums vir die onderrig van rekenaarstudie, rekenaartoepassingstegnologie en rekenaargeletterdheid
• skoolsaal met sysaal wat ook vir liggaamsopvoedingsessies gebruik kan word
• ’n veeldoelige ontspanningsaal, die grondsaal
Op ons pragtige terrein bied ons die volgende aan:
• Pawiljoen met dak vir 1000 toeskouers
• Klubhuis met satellietskottel wat uitkyk oor rugbyvelde
• Kleedkamers
• Oefenveld met fasiliteite vir opwarming
• 3 rugbyvelde
• atletiekbaan
• 2 krieketvelde
• 7 krieketnette
• groot swembad (25m)
• 8 netbalbane waarvan een onderdak is
• 5 tennisbane
• tennisslaanmuur
• 2 hokkievelde en 'n Astro-baan
Oudleerders[wysig | wysig bron]
- 1954 – Winnie Rust, skrywer
- 1957 – Breyten Breytenbach, Afrikaanse digter en skilder
- 1958 – Hercules von Molendorff, Boland-heelagter
- 1959 – Hernus Kriel, voormalige Wes-Kaapse premier
- 1962 – Prof Antony Melck, voormalige Rektor van Unisa
- 1963 – Regter Burton Fourie, regter van die hooggeregshof in Kaapstad
- 1973 – Jannie Bosman, Wes-Kaapse boer van die jaar 2009
- 1977 – Prof. Danie Brink, Universiteit Stellenbosch se departement genetika in fakulteit agriwetenskappe
- 1984 – Pierre Nolte (Valiant Swart), Afrikaanse musikant
- 1992 – Chean Roux, rugbyspeler en bestuur Springbokke
- 1995 – Prof. Geo Quinot, toegelate advokaat van die Hoë Hof van Suid-Afrika en professor in die departement publiekreg, Universiteit Stellenbosch
- 1996 – Rolanda Marais, aktrise
- 1996 – Dr. Willem Anker, Afrikaanse dramaturg en skrywer
- 2000 – Lee-Anne Pace, beroepsgholfspeler
- 2005 – Juan de Jongh, Springbok- en Stormers-rugbyspeler
Visie[wysig | wysig bron]
Hugenote Hoërskool ontsluit die toekoms.
Missie[wysig | wysig bron]
Hugenote Hoërskool doen alles moontlik om leerders:
1. op akademiese, fisiese en geestelike gebied tot volle potensiaal te ontwikkel.
2. ‘n voorsprong te gee sodat hulle ‘n positiewe verskil kan maak in die samelewing.
Waardes[wysig | wysig bron]
- Respek
- Stiptelikheid
- Verantwoordelikheid
- Eerlikheid
- Selfdissipline en Selfbeheersing
- Integriteit
- Lojaliteit
Ikone[wysig | wysig bron]
- Waardes – Moeder Theresa
- Sport – Frankie Horn
- Gemeenskap – Nelson Mandela
- Akademie – Geo Quinot
- Kultuur – Breyten Breytenbach
Erekode[wysig | wysig bron]
Aangepas uit Erekode van Hoër Jongenskool van 1868
Ek vrees my Skepper en eer my ouers.
Ek hou die naam en leuse van my skool hoog omdat ek myself en my medemens respekteer.
Ek glo aan stiptelikheid, verantwoordelikheid en aanspreeklikheid.
Ek beskou my medeleerders as my vriende aan wie ek hulp, bemoediging en lojaliteit verskuldig is.
Ek glo in integriteit en pligsgetrouheid.
Ek eerbiedig die waarheid, want my woord is my eer.
Selfdissipline en selfbeheersing is vir my vanselfsprekend.
My strewe in alles is “MIK HOOG”.
Skoollied[wysig | wysig bron]
Teen die blou van trotse berge daal ‘n berghang groen en sag.
Na ‘n sondeurdrenkte aarde waar die lewe lê en wag.
Om te bot en bloei in boorde ons tot wasdom laat gedy.
In ‘n skool wat deur die jare, trou aan hoë roeping bly.
Al ons dank en eer en hulde aan ‘n edele simbool
van ‘n mooi en vrugbaar lewe:
Hugenote Hoërskool!
Bronne[wysig | wysig bron]
|
<urn:uuid:53e11950-54bd-4c8a-987b-6c700ade09d5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Hugenote_Ho%C3%ABrskool
|
2019-07-21T17:18:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00152.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999906
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Kategorie:Geboortes in 1058" skakel
←
Kategorie:Geboortes in 1058
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Kategorie:Geboortes in 1058
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Kategorie:Geboortes in 1055
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1058
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Geboortes in 1050
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Geboortes in 1053
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:Geboortes_in_1058
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:50b4706e-9596-4810-93c1-81dcff3840cf>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:Geboortes_in_1058
|
2019-07-21T17:20:24Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00152.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.993514
| false
|
Wiener Secession
Die Wiener Secession is 'n vereniging van progressiewe beeldende kunstenaars wat uit ontevredenheid oor die heersende konserwatiewe kunsbedryf in 1897 (in die tydperk van die Fin de siècle) in die Oostenrykse hoofstad Wene in die lewe geroep is. As eerste president het die skilder Gustav Klimt gefungeer. Die vereniging se amptelike nuusblad was Ver Sacrum ("Heilige Lente").[1]
Die Weense variant van die Jugendstil word, na aanleiding van die Secession, ook Secession-styl of Weense Jugendstil genoem.
|
<urn:uuid:d4f3a4d7-01d1-4b8a-ae37-adffbfb361a7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Wiener_Secession
|
2019-07-16T18:33:54Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00096.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999897
| false
|
Kategorie:Wikipedia-artikels met BNF-identifiseerders
Jump to navigation
Jump to search
(vorige bladsy) (volgende bladsy)
Vir meer inligting, sien Wikipedia:Gesagbeheer.
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
Bladsye in kategorie "Wikipedia-artikels met BNF-identifiseerders"
Die volgende 200 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 13 562.
(vorige bladsy) (volgende bladsy)N
- Ndebele (stam)
- 'Ndrangheta
- Patricia Neal
- Tom Neal
- Kevin Nealon
- Christopher Neame
- Nebraska
- Neckar
- Neder-Navarra
- Neder-Oostenryk
- Neder-Sorbies
- Nederduits
- Nederland
- Nederlanders
- Nedersakse
- Liam Neeson
- Nefertiti
- Aleksander Nefski
- Antonio Negri
- Pola Negri
- Taylor Negron
- Jawaharlal Nehru
- Vince Neil
- Marshall Neilan
- Nekrofilie
- Sophie Nélisse
- Émile Nelligan
- Barry Nelson
- Craig T. Nelson
- David Nelson (akteur)
- Gene Nelson
- Harriet Nelson
- Judd Nelson
- Kenneth Nelson
- Lori Nelson
- Ozzie Nelson
- Ralph Nelson
- Ricky Nelson
- Tim Blake Nelson
- Tracy Nelson (aktrise)
- Willie Nelson
- Svetlana Nemolyaeva
- Neo-Nazisme
- Neon
- Nepal
- Nepalees
- Neptunus
- Nero
- Franco Nero
- Pablo Neruda
- Nerva
- Amado Nervo
- Derren Nesbitt
- Miriam Nesbitt
- Jo Nesbø
- Georg Heinrich Ferdinand Nesselmann
- Håkan Nesser
- Michail Nesterof
- Nestorius van Konstantinopel
- Benjamin Netanyahu
- Jonatan Netanyahu
- Netflix
- Anna Netrebko
- Lois Nettleton
- Netvlies
- Neubrandenburg
- Neuilly-sur-Seine
- Neurenberg
- Neuss
- Neutmuskaat
- Richard Neutra
- Neutralisasie
- Bebe Neuwirth
- Stuart Neville
- Brooke Nevin
- New Brunswick, New Jersey
- New Hampshire
- New Haven
- New Jersey
- New Orleans
- New York (deelstaat)
- New York Stad
- Patricia Neway
- George Newbern
- Neil Newbon
- Newfoundland
- Newfoundland en Labrador
- Paul Newlan
- John Newland
- Laraine Newman
- Paul Newman
- Randy Newman
- Fred C. Newmeyer
- Isaac Newton
- Kathryn Newton
- Thandie Newton
- Wayne Newton
- Nezahualcoyotl
- Nezami
- Nguyễn Du
- Nguyễn Phú Trọng
- Dustin Nguyen
- Nha Trang
- Niagara-waterval
- Niamey
- Fred Niblo
- Nicaragua
- Nice
- Nichiren
- Denise Nicholas
- Paul Nicholls (akteur)
- Austin Nichols
- George Nichols (akteur and regisseur)
- Rachel Nichols (aktrise)
- Jack Nicholson
- Nick Cave
- Alex Nicol
- Friedrich Nicolai
- Danielle Nicolet
- Nicosia
- Eugene Nida
- Abu Nidal
- Leslie Nielsen
- Niemetaal
- Oscar Niemeyer
- Nicéphore Niépce
- Friedrich Nietzsche
- Nieu-Brunswyk
- Nieu-Delhi
- Nieu-Engeland
- Nieu-Frankryk
- Nieu-Kaledonië
- Nieu-Seeland
- Nieu-Suid-Wallis
- Niger
- Niger-Kongo-tale
- Nigerië
- William Nigh
- Florence Nightingale
- Nightwish
- Bill Nighy
- Talgat Nigmatulin
- Vaslav Nijinsky
- Nijmegen
- Nikephoros II Phokas
- Nikkel
- Niklas Luhmann
- Nikolaas I van Rusland
- Nikolaas II van Rusland
- Prins Nikolaas Romanof
- Nikolai Rimski-Korsakof
- Patriarg Nikon van Moskou
- Nilo-Sahariese tale
- Anna Q. Nilsson
- Birgit Nilsson
- Nîmes
- Nimm von uns, Herr, du treuer Gott, BWV 101
- Nimm, was dein ist, und gehe hin, BWV 144
- Leonard Nimoy
- Nineteen Eighty-Four
- Ningbo
- Ningxia
- Niobium
- Barbara Niven
- David Niven
- Alessandro Nivola
- Cynthia Nixon
- Marian Nixon
- Richard Nixon
- Nizjni Nowgorod
- Kwame Nkrumah
- Genevieve Nnaji
- Chris Noel
- Noersoeltan Nazarbajef
- NOFX
- Natalia Nogulich
- Philippe Noiret
- Jeanette Nolan
- Lloyd Nolan
- Mary Nolan
- Nick Nolte
- Nomade
- Non sa che sia dolore, BWV 209
- Nonantola
- Tom Noonan
- Tommy Noonan
- Noord-Amerika
- Noord-Brabant
- Noord-Carolina
- Noord-Engeland
- Noord-Friese Eilande
- Noord-Germaanse tale
- Noord-Holland
- Noord-Ierland
- Noord-Korea
- Noord-Masedonië
- Noord-Sotho's
- Noordelike Provinsie (Zambië)
- Noordryn-Wesfale
- Noordwestelike gebiede
|
<urn:uuid:cc484e9a-d79a-47a9-8f42-c61b9d913c22>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wikipedia-artikels_met_BNF-identifiseerders?from=Nd
|
2019-07-16T18:49:14Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00096.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.840587
| false
|
The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford
The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford | |
---|---|
Regisseur | Andrew Dominik |
Vervaardiger | Ridley Scott Jules Daly Brad Pitt Dede Gardner David Valdes |
Draaiboek | Draaiboek: Andrew Dominik Roman: Ron Hansen |
Verteller | Hugh Ross |
Met | Brad Pitt Casey Affleck Mary-Louise Parker Sam Shepard Sam Rockwell |
Musiek deur | Nick Cave Warren Ellis |
Kinematografie | Roger Deakins |
Redigeerder | Dylan Tichenor Michael Kahn |
Verspreider | Warner Bros. |
Uitgereik | VSA: 21 September 2007 VK: 30 November 2007 |
Speeltyd | 160 minute |
Land | VSA |
Taal | Engels |
Begroting | VS$30 miljoen[1] |
IMDb-profiel |
The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford (2007) is 'n Amerikaanse Wilde Weste- en dramarolprent. Die rolprent is deur Andrew Dominik geregisseer; Brad Pitt vertolk die rol van Jesse James en Casey Affleck dié van Robert Ford. Die rolprent is in Calgary, Edmonton, en Winnipeg verfilm. Die rolprent is aanvanklik beplan om in 2006 vrygestel te word, maar die vrystellingsdatum is na 21 September 2007 uitgestel om tyd te gun vir herafwerking en wysigings. Terwyl die rolprent verteenwoordigers van historiese figure bevat, dramatiseer dit hoofsaaklik die verhouding tussen James en Ford. Die rolprent word as een van die mees histories akkurate weerspieëlings van Jesse James en Robert Ford geag. Selfs James se afstammelinge het die optredes meer realisties en waar, as die dosyne weergawes wat hierdie rolprent voorafgegaan het, gevind.[2]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "Two Sams join Brad Pitt's movie cast". Calgary Sun. 2005-08-31. Besoek op 2007-05-09.
- http://www.ericjames.org/Reviews/AssassinationofJesseJames/AcademyAwardPerformances.html
|
<urn:uuid:3ba6e9e6-5016-4db6-bde5-142b0d30f1f0>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/The_Assassination_of_Jesse_James_by_the_Coward_Robert_Ford
|
2019-07-16T19:10:13Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00096.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997341
| false
|
Rhön
Die Rhön is 'n middelgebergte met 'n oppervlakte van ruim 1 500 km² (sonder afhellings) in die grensgebied van die Duitse deelstate Beiere, Hesse en Thüringen. Die bergreeks van oorwegend vulkaniese oorsprong is in die uiterste suidooste van die Oos-Hessiese Bergland geleë wat hier oor meerdere deelstate strek. Die grootste deel van sy kerngebied (in Beiere ook dele van sy nie-vulkaniese, suidelike afhelling) is in die Biosfeerreservaat Rhön (1 850 km²) geleë.
Die bergreeks se gesteentes (sand-, silt-, klei-, kalk-, mergel- en basaltsteen) dateer uit die trias en tersiêr. Die hoogste bergpiek is die Wasserkuppe (950 meter bo seevlak) in die deelstaat Hesse. In die winter lok 'n aantal skigebiede wintersporttoeriste.
Die etimologie van die naam Rhön bly onseker. Dikwels word dit afgelei van die Keltiese raino ("heuwelagtig"), alhoewel daar ook ander interpretasies is. Middeleeuse monnike in Fulda het die omgewing van hul stad – en sodoende ook groot dele van die Rhön – Buchonia of Land van Beukewoude genoem. Beukehout was in die middeleeuse uiters gewild. Grootskaalse ontginning in dié tyd het daartoe gelei dat vandag nog sowat dertig persent van die gebied bebos is.
|
<urn:uuid:68efe0fe-6b0a-4aa2-a9a4-54fc969ca950>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Rh%C3%B6n
|
2019-07-20T11:46:09Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526508.29/warc/CC-MAIN-20190720111631-20190720133631-00016.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999839
| false
|
Gekoördineerde Universele Tyd
Toe hierdie bladsy gelaai het, was dit 2019-07-19T06:15 UTC |
(W3C Datum- en Tydformate) |
Gekoördineerde Universele Tyd of Universal Time Coordinated, UTC, dikwels ook Burgerlike Tyd genoem, is die huidige tydstandaard of wêreldtyd. Die Gekoördineerde Universele Tyd het reeds in 1926 die vroeër gebruiklike Middelbare Greenwichtyd (MGT) vervang (wat volgens astronomiese beginsels gewerk het) en is 'n kombinasie van die Internasionale Atomiese Tyd (TAI) en die Universele Tyd (UT). Volgens 'n internasionale konvensie word tydsones as 'n positiewe of negatiewe afwyking van UTC aangedui. Die Suid-Afrikaanse Standaardtyd (SAST) word dus as UTC+2 aangedui.
By toepassings op globale vlak (byvoorbeeld die internet) word tydstippe gereeld in UTC en op 'n universele manier genoteer, o.a. met die behulp van 'n 24 uur notasie, sonder punte, nm/vm ens. Die notasie 1315 UTC beteken dus kwart-oor-een die middag, volgens die standaardkonvensie (op die nul-meridiaan).
In die militêre sfeer en in die burgerlike lugvaart word soms ook die afkorting "Z" of "Zulu" gebruik soos in "1320z". Die "Z" verwys na die zero meridian of nulmeridiaan.
UTC is die standaardverwysing vir die volgende tydsbepalings:
- in die lugvaart en seevaart,
- in die sinoptiese weerkunde,
- vir algemene wetenskaplike doeleindes (behalwe vir spesifieke tydsbepalings),
- vir internasionale projekte wat oor 'n aantal tydsones strek,
- vir amateurradio,
- op die Internasionale Ruimtestasie (ISS),
- in Antarktika,
- op talle internasionale Internet-portale,
- in vonkposse.
Benaming[wysig | wysig bron]
Oorsprong | Afgekort | In woorde |
---|---|---|
Engels | CUT | Coordinated Universal Time |
Frans | TUC | Temps Universel Coordonné |
ooreengekom | UTC | nie-amptelike in Engelse: "Universal Time, Coordinated" |
Die Gekoördineerde Wêreldtyd word internasionaal afgekort as UTC. Aanvanklik is die term GMT vervang deur die meer neutrale benaming UT ("Universal Time" of Universele Tyd). Aangesien die UT op die meridiaan-deurgange van sterre baseer en sodoende die aarde se vertragende omwenteling volg, is dit – wat die tydsbepaling van sekondes aangaan – nie geskik vir die wêreldwye koördinasie van presiese instrumente en tegnologieë soos byvoorbeeld GPS nie.
Die nuwe tydstelsel, wat vervolgens ingevoer is, voeg reëlmatig skrikkelsekondes by om vir die aarde se vertragende omwenteling te kompenseer. Hierdie nuwe gekoördineerde wêreldtyd het die benaming UTC gekry. Vir die internasionale benaming en afkorting is 'n kompromie getref wat sowel die Engelse (Coordinated Universal Time = CUT) as die Franse afkorting (Temps universel coordonné = TUC) in ag neem.
|
<urn:uuid:cdcd1587-7a43-4f62-a240-d9517d063dc9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/UTC
|
2019-07-20T11:45:48Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526508.29/warc/CC-MAIN-20190720111631-20190720133631-00016.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999963
| false
|
Bespreking:Cuando Cubango-provinsie
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Cuando Cubango-provinsie-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:b722cdf7-70d0-4a71-9d31-719c59808233>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Cuando_Cubango-provinsie
|
2019-07-24T04:49:15Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00496.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999946
| false
|
Gewone wildevy
Gewone wildevy | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Ficus thonningii Blume | ||||||||||||||||
Sinonieme | ||||||||||||||||
Die gewone wildevy (Ficus thonningii; ook bekend as Ficus burkei) is 'n boom wat klein tot middelslag grootte bereik. Dit kom voor in die noordelike dele van Suid-Afrika en langs die kus vanaf Oos-Londen. Die boom is 'n wurgvy: dit groei op 'n gasheerboom en wurg dié stadig dood. Die vye is ongeveer 10 mm in deursnit en ligrooi wanneer ryp. Die vrugte word alleen of in pare in die blaaroksels gedra.
Fotogalery[wysig | wysig bron]
Sien ook[wysig | wysig bron]
Bron[wysig | wysig bron]
- Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. ISBN 1-86872-527-8
|
<urn:uuid:33710509-b05a-461b-9cc8-b3ae80a1037c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Gewone_wildevy
|
2019-07-24T04:34:36Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00496.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.987371
| false
|
Honduras
Nasionale leuse: Libre, Soberana e Independiente (Spaans vir: "Vry, soewerein en onafhanklik") | |||||
Volkslied: Himno Nacional de Honduras | |||||
Hoofstad | Tegucigalpa
Grootste stad | Tegucigalpa | ||||
Amptelike tale | Spaans | ||||
Regering | Grondwetlike republiek Juan Orlando Hernández Ricardo Álvarez Arias | ||||
Onafhanklikheid | 15 September 1821 1 Julie 1823 5 November 1838 | ||||
Oppervlakte - Totaal - Water (%) |
112 492 km2 (101de) 43 433 myl2 | ||||
Bevolking - 2016-skatting - 2007-sensus - Digtheid |
9 112 867[1] (95ste) 7 529 403 64 / km2 (128ste) 165,8 / myl2 | ||||
BBP (KKP) - Totaal - Per capita |
2018-skatting | ||||
BBP (nominaal) - Totaal - Per capita |
2018-skatting | ||||
MOI (2014) | 0,606[3] (131ste) – medium | ||||
Gini (2016) | 50[4] – hoog | ||||
Geldeenheid | Lempira (HNL )
Tydsone - Somertyd |
CST (UTC-6) nie toegepas nie (UTC-6) | ||||
Internet-TLD | .hn | ||||
Skakelkode | +504 |
Honduras (Spaans: [onˈduɾas]), amptelik die Republiek Honduras (República de Honduras), is 'n demokratiese republiek in Sentraal-Amerika. Honduras is die armste van die Sentraal-Amerikaanse republieke, hoewel die land oor groot voorrade ruolie en edelmetale beskik. Piesangs is die belangrikste uitvoerproduk, maar die handel is geheel en al in Amerikaanse hande. Die geskiedenis van die land word gekenmerk deur outoritêre regerings, konflikte met buurstate en natuurrampe.
Dit het 'n oppervlakte van 112 492 km² en het 'n bevolking van 7 793 000 inwoners in 2009 gehad. Honduras lê in die ooste van Guatemala en El Salvador, in die noorde van Nicaragua en in die suidweste van die Karibiese See. Die hoofstad en grootste stad is Tegucigalpa.
Inhoud
Ligging en klimaat[wysig | wysig bron]
Honduras, met 'n oppervlakte van 120 492 km², grens in die noorde aan die Karibiese See, in die weste aan Guatemala en El Salvador, in die suide aan die Stille Oseaan by die Golf van Fonseca en in die ooste aan Nicaragua. Grensgeskille met Guatemala en El Salvador is in 1936 bygelê en die grense van die lande kom op die Cerro Monte Cristo (2 419 m) bymekaar.
Die grens met El Salvador bly egter vaag en sedert 1970 – 'n jaar na die sogenaamde Sokkeroorlog – bestaan dit uit ’n gedemilitariseerde sone. 'n Grensdispuut met Nicaragua is in 1961 vreedsaam geskik. Honduras het 'n tropiese reënwoudklimaat met 'n jaarlikse reënval van tussen 2000 en 3000 mm in die noorde en ooste. Die oostelike laagland is baie warm met gemiddelde jaarlikse temperature van tussen 26° C en 28° C.
Die temperatuur neem egter met die hoogte af – op 2 000 m is die gemiddelde jaarlikse temperatuur slegs 14° C. In die somermaande kan groot orkane (byvoorbeeld Fifi in 1974, toe 5 000 tot 6 000 mense dood en 80% van die plantasies verwoes is) die land teister.
Reliëf, bodem en hidrografie[wysig | wysig bron]
Die grootste gedeelte van die land word deur uitloopsels van die Andesgebergte beslaan. Die bergreeks loop in 'n ooswes-rigting en word in die noorde en ooste deur alluviale laagvlaktes omring. Ander bergreekse soos die Cordillera entre Rios kom in die suide voer. Die vlakte van Mosquitia lê tussen die monding van die Rio Coco, die suidelike grensrivier, en die Rio Patuca.
Die Lagune van Caratasca met die eiland Isla de Tansin is op die vlakte. Heelwat ander lagunes kom verspreid oor die land voor. ’n Aantal riviere wat in die suidwestelike bergland ontspring en na die Karibiese See vloei, is die Rio Sico, Rio Aguán, Rio Ulúa en Rio Chamelecón. Die sentrale bergland het donkerige vulkaniese grond en die omringende laagvlaktes klei- en leemagtige grond.
Sosio-ekonomiese besonderhede[wysig | wysig bron]
Honduras is een van die armste en onontwikkeldste republieke van Sentraal-Amerika. Ondanks verpligte skoolbywoning vir kinders tussen 7 en 15 jaar is meer as die helfte bo 10 jaar analfabete. Die enigste universiteit is in Tegucigalpa met fakulteite in San Pedro Sula en La Ceiba. Mediese voorsiening is minimaal. Daar is net 30 hospitale in die land, waarvan 10 in die hoofstad is. Die amptelike spreektaal is Spaans en vyf dagblaaie word in Honduras versprei. Die meeste Hondurese is Rooms-Katolieke. Hondurese maak hul bestaan uit bosbou, vissery en in die laaste jare ook rysverbouing. Die noordelike kusvlakte word gebruik vir die verbouing van piesangs, maar later het die United Fruit-maatskappy, die Standard Fruit-maatskappy en die Del Montevereniging hul ook begin toespits op ander vrugtesoorte. Die teel van varke en beeste speel ook ’n belangrike rol.
Ander produkte wat gelewer word, is koffiebone, kokosneute, tabak en katoen. Hoewel daar heelparty minerale bronne is, word dit nie aktief ontgin nie. Die geldeenheid is die lempira. In Honduras skep die berge ernstige vervoerprobleme en daar moet dikwels van vliegtuie gebruik gemaak word am afgeleë plekke te bereik.
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Gedurende die eerste helfte van die 16de eeu is Honduras geleidelik deur die Spanjaarde vanaf Guatemala gekoloniseer nadat dit reeds in 1502 deur Christophorus Columbus vir Europa ontdek is. In 1524 is die hoofstad, Tegucigalpa, naby die silwermyne gestig. In 1525 het Hernán Cortés in die land aangekom en 'n koloniale bestuur tot stand gebring wat tot aan die begin van die 19de eeu geduur het. Die eerste eeu na onafhanklikwording was baie onrustig vanweë die opeenvolging van diktators. Eers teen die einde van die 19de eeu is op die gebied van wetgewing, onderwys en verkeer behoorlik vordering gemaak.
Die ekonomie en binnelandse politiek is deur Amerikaanse ondernemingswet die piesangplantasies met swart mense uit die Karibiese gebied bewerk het – beheer. Tot in 1950 het diktature modernisering teengestaan. Juan Manuel Cálvez, die land se president van 1949 tot 1954 het ’n aktiewe rol gespeel in die modernisering van die land – 'n beleid wat deur Villeda Morales verder gevoer is. Daar is begin met landshervorming en die wetlike beskerming van die werknemer is verbeter. In 1963 het kol. Oswaldo López Arellano (1921–2010) van Morales ontslae geraak en hoewel daar ander opvolgers was, het hy die sterk man agter die skerms gebly. Dit het in 1972 tot 'n tweede staatsgreep gelei.
Teen die einde van 1960 het die administrasie strenger geword, wat gedeeltelik te wyte was aan die Sokkeroorlog tussen Honduras en El Salvador wat 20 000 slagoffers binne in 'n week in Julie 1969 geëis het. 'n Sokkerwedstryd het tot die konflik aanleiding gegee maar die onderliggende rede was die onwettige immigrasie van ongeveer 300 000 mense uit 'n oorbevolkte El Salvador. Duisende immigrante moes terugkeer. Na die afsetting van Arellano in April 1975, het kol. Juan Alberto Melgar hom opgevolg. Honduras is sedert 1957 ’n republiek met 'n president as staatshoof. Die president word vir ’n termyn van ses jaar verkies. Die wetgewende mag berus teoreties grootliks by die kongres.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( ) "World Population Prospects: The 2017 Revision". ESA.UN.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Besoek op 12 Augustus 2018.
- ( ) "Honduras". Internasionale Monetêre Fonds. Besoek op 12 Augustus 2018.
- ( ) "Human Development Report 2015" (PDF). Verenigde Nasies. 2015. Besoek op 12 Augustus 2018.
- ( ) "Gini Index". Wêreldbank. Besoek op 12 Augustus 2018.
Bronne[wysig | wysig bron]
- Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0-908409-50-8
|
<urn:uuid:8b026230-95bd-4556-ad79-4714c8bf1e37>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Honduras
|
2019-07-24T04:36:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00496.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999857
| false
|
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/11 Augustus
Jump to navigation
Jump to search
- 480 v.C. – Persiese krygers, onder leiding van Xerxes, verslaan die Spartane onder koning Leonidas I in die Veldslag van Thermopylai.
- 1678 – Die Republiek van die Sewe Verenigde Nederlande en Frankryk sluit die Vrede van Nijmegen.
- 1771 – Joachim van Plettenberg begin sy termyn as goewerneur van die Kaap de Goede Hoop.
- 1933 – Gebore: Jerry Falwell, fundamentalistiese Amerikaanse evangelis.
- 1960 – Tsjad word van Frankryk onafhanklik.
|
<urn:uuid:6842a033-74bc-4af9-a0cf-05db995da075>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Uitgesoekte_herdenkings/11_Augustus
|
2019-07-24T05:28:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00496.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999001
| false
|
Konsul (Rome)
Elke jaar, is twee konsuls saam verkies, om ‘n eenjaartermyn te dien. Aan elke konsul is ‘n vetoreg oor sy kollega toegeken, en die twee amptenare het mekaar maandeliks afgewissel. Die konsuls sou egter na die vestiging van die Ryk, slegs nominale verteenwoordigers van Rome se republikeinse erfenis word, en sou baie min mag en gesag oorhou, met die keiser wat oppergesag gehandhaaf het.
Inhoud
GeskiedenisWysig
Onder die RepubliekWysig
Ná die legendariese omverwerping van die laaste Etruskerkoning Lucius Tarquinius Superbus en die beëindiging van die Romeinse Koninkryk, is meeste van die bevoegdhede en gesag van die koning oënskynlik na die nuut-ingestelde konsulskap oorgedra. Oorspronklik is die konsuls praetors (of "leiers") genoem, verwysend na hul pligte as die leidende militêre aanvoerders. In 305 v.C. is die naam van die amp egter verander na konsul; in Latyn beteken consulere naamlik "om te konsulteer". Die Romeine het geglo dat die konsulamp na die tradisionele stigting van die Republiek in 509 v.C. terugdateer kon word, maar in werklikheid was daar in die 5de eeu v.C. nie ‘n deurlopende opeenvolging van konsuls nie. Konsuls het uitgebreide bevoegdhede gehad in vredestyd (administratief, wetgewend en regsprekend), en was in oorlogstyd dikwels die hoogste militêre aanvoerders. Hul bykomende godsdienstige pligte het sekere regte ingesluit, wat as aanduiding van hul formele belang, slegs deur die hoogste staatsamptenare uitgevoer kon word. Konsuls moes ook met wiggelary bedrewe wees, ‘n vereiste gebruik voordat weermagte te velde aangevoer kon word.
Elke jaar is twee konsuls verkies wat saam opgetree het, elk met ‘n vetoreg oor die ander se aksies, ‘n gewone magistraatsmaatreël. Vermoedelik was oorspronklik slegs patrisiërs vir die konsulskap verkiesbaar. Konsuls is verkies deur die Comitia Centuriata, waarvan die stemsamestelling sedert hul stigting ‘n aristokratiese vooroordeel bevat het, wat met verloop van jare toegeneem het.[verwysing benodig] Nietemin het hulle net formeel hul magte aanvaar ná die ratifisering van hul verkiesing in die ouer Comitia Curiata, wat konsuls hul imperium gegun het deur die uitvoering van ‘n wet, die "lex curiata de imperio".
Tradisie sou dit hê dat die konsulskap aanvanklik net vir die patrisiaat beskore was, en dat die plebejers eers in 367 v.C. die reg sou verkry om vir die hoogste amp te staan, toe die Lex Licinia Sextia bepaal het dat minstens een konsul in elke jaar 'n plebejer moes wees. Die eerste plebejerse konsul, Lucius Sextius, is sodoende in die volgende jaar verkies. Moderne historici het die tradisionele verslag van plebejerse emansipasie tydens die vroeë Republiek egter bevraagteken (sien Konflik van die Ordes), deur byvoorbeeld op te merk dat sowat dertig persent van die konsuls wat Sextius voorafgegaan het, plebejerse eerder as patrisiërname gehad het. Moontlik is die oorgelewerde kronologie onakkuraat, maar dit wil tog voorkom of een van die eerste konsuls, Lucius Junius Brutus, van ‘n plebejerse familie afkomstig was.[1] ‘n Verdere moontlikheid is dat tydens die 5de-eeuse sosiale omwentelinge, die amp van konsul mettertyd deur ‘n patrisiër-elite gemonopoliseer is.[2]
In oorlogstyd was militêre aanleg en reputasie die vernaamste bevoegdhede vir konsulskap, maar te alle tye was die keuse polities gelaai. Met verloop van tyd het die konsulskap die ooglopende einddoel geword van die cursus honorum, die voorgehoue opeenvolging van ampte vir die ambisieuse Romein. Na Sulla die cursus wetlik gestruktureer het, was die minimum ouderdom vir konsulbenoeming effektief 41 jaar.
Beginnend by die laat-Republiek, het ‘n (voormalige) konsul na voltooiing van sy konsulêre jaar, gewoonlik ‘n lonende termyn vervul as prokonsul, die Romeinse goewerneur van een van die (senatoriale) provinsies. Die mees algemeengekose provinsie vir die prokonsulskap was Cisalpynse Gallië.
Consul suffectus (vervangingskonsul)Wysig
As ‘n konsul tydens sy termyn oorlede is (nie buitengewoon vir konsuls aan die gevegsfronte nie), of van sy amp onthef is, sou ‘n ander verkies word om die oorblywende termyn te voltooi as consul suffectus, of vervangingskonsul.
Toe Augustus die Prinsipaat tot stand gebring het, het hy die politieke aard van die konsulaat verander, deur dit van meeste militêre gesag te ontdaan. Alhoewel steeds ‘n groot eer — inderdaad die konstitusionele staatshoof, en gevolglik eponiem — en ‘n voorvereiste vir ander ampte, sou vele konsuls tydens die jaar bedank sodat ander manne hul termyn as suffekte kon voltooi. Dié wat die amp op 1 Januarie beklee het, bekend as die consules ordinarii (enkelvoud, consul ordinarius), het die eer gehad om hul name met daardie jaar te vereenselwig. Gevolglik, weens die aantal posontruimings, sou omtrent die helfte van die mans in die rang van praetor, ook die konsulskap behaal. Soms sou ook die vervangingskonsul bedank, en ‘n tweede vervangingskulsul sou aangestel word. Hierdie praktyk het onder Commodus hoogty gevier, toe in die jaar 190 n.C., vyf-en-twintig mans die konsulskap beklee het.
Tydens die RykWysig
Keisers het dikwels hulself, hul mentors of familieverwante aangestel as konsuls, selfs sonder aansiens van die ouderdomsvereistes. Byvoorbeeld is keiser Honorius die konsulskap by geboorte toegeken. Cassius Dio meld dat Caligula beoog het om sy perd Incitatus konsul te maak, maar hy is om die lewe gebring voor hy dit kon uitvoer.
Aanvaarding van die konsulskap was ‘n groot eer en die amp was die toonbeeld van die steeds republikeinse konstitusie. In ‘n blykbare poging om hul formele legitimiteit aan te dui, het die afgesplinterde Galliese Ryk in hul bestaanstyd hul eie konsulpare aangewys (260–274 n.C.). Die lys van konsuls van hierdie staat is egter onvolledig, en berus op inskripsies en munte.
Een van die hervorminge van Konstantyn I (regeer 306–337 n.C.) was om een van die konsuls aan die stad Rome toe te wys, en die ánder aan Konstantinopel. Daarom het, toe die Romeinse Ryk met die dood van Theodosius I (regeer 379–395) in twee helftes verdeel is, die keiser van elke helfte die reg verkry om een van die konsuls aan te stel—alhoewel een keiser tog sy kollega om verskillende redes vergun het om beide konsuls aan te stel. Die konsulskap, ontdaan van enige werklike mag, was steeds ‘n groot eer, maar die gebruiklike vieringe – bowenal die perdewaresies – het uiteindelik aansienlike uitgawes meegebring, wat slegs binne enkele burgers se vermoë was, dermate dat die uitgawes deels deur die staat befonds moes word.[3] In die 6de eeu is die konsulskap toenemend spaarsamig toegeken, totdat dit onder Justinianus I (regeer 527–565) vakant gelaat is: die westelike konsulskap het is in 534 n.C. afgeskaf, met Decius Paulinus as die laaste ampsbekleër, en die konsulskap van die Ooste in 541 n.C., met Anicius Faustus Albinus Basilius. Konsulêre datering is reeds mee weggedoen in 537 n.C., toe Justinianus datering volgens keiserlike bewindsjaar ingevoer het, benewens die 15-jaar indiksie.[4] Die benoeming tot konsulskap het deel van die rite van uitroeping van ‘n nuwe keiser geword vanaf Justinianus II (regeer 565–578), en word die laaste keer betuig deur die proklamasie van die toekomstige Konstans II (regeer 641–668 n.C.) as konsul in 632 n.C..[5] Die amp het de jure oorleef tot die vroeë 9de eeu, toe Keiser Leo die Wyse (regeer 886–912 n.C.) dit finaal opgehef het met Novel 94. Teen daardie tyd is die Griekse titels vir konsul en ekskonsul, naamlik "hypatos" en "apo hypaton", getransformeer na betreklik beskeie eerbetonings.[6]
Magte en verantwoordelikhedeWysig
Republikeinse pligteWysig
Na die verdrywing van die konings en die totstandbrenging van die Republiek, het al die magte van die konings oorgegaan na twee ampte, die konsuls en die Rex Sacrorum. Terwyl die Rex Sacrorum die koningsbevoegdheid as hoëpriester van die staat beërwe het, is die siviele en militêre verantwoordelikhede, bekend as die imperium, aan die konsuls toegeken. Om egter die misbruik van koninklike mag hok te slaan, is die imperium gedeel deur twee konsuls, waarvan elk die ander se aksies kon veto.
Die konsuls is beklee met die uitvoerende gesag van die staat en was aan die hoof van die Republiek se regering. Aanvanklik het die konsuls oor uitgebreide uitvoerende en juridiese gesag beskik. Met die geleidelike ontplooiing van die Romeinse regstelsel egter, is sekere belangrike funksies van die konsulskap na nuwe amptenare gedelegeer. Sodoende is, in 443 v.C., die bevoegdheid om die sensus te onderneem, van die konsuls ontneem en toegeken aan die sensors. Die tweede funksie om van die konsulskap ontneem te word, was hulle juridiese gesag. Hul posisie as hoofregters is in 366 v.C. na die praetors oorgedra. Hieropvolgend sou die konsul slegs as regters optree in uitsonderlike kriminele sake, en dan onderhewig aan ‘n beroeping deur ‘n Senaatsdekreet.
Siviele sfeerWysig
Gesag is merendeels tussen die siviele en militêre sfere verdeel. Solank die konsuls in die pomerium (die stad Rome) was, was hulle aan die hoof van die regering, en al die ander magistrate, met die uitsondering van die tribune van die plebejers, was aan hulle onderhorig, alhoewel in outonome ampte. Die interne werkinge van die republiek was onder die konsuls se superintendensie. Ten einde die konsuls se gesag in die uitvoering van wette te versterk, het hulle die reg tot dagvaarding en arres gehad, wat slegs beperk was deur die reg op appèl van hul oordele. Hierdie strafbevoegdheid was selfs op mindere magistrate van krag.
Onder hul uitvoerende funksies, was dit die konsuls se opgawe om die Senaatsdekrete en die wette van die vergaderings tot uitvoering te bring. Soms, in groot dringendheid, mog hulle selfs uit eie gesag en verantwoordelikheid optree. Die konsuls het ook fungeer as die hoofdiplomaat van die Romeinse staat. Voor enige buitelandse ambassadeurs Senaatsittings kon betree, is hulle deur die konsuls ontvang. Die konsul sou die ambassadeurs aan die Senaat voorstel, en slegs hulle het onderhandelinge tussen die Senaat en buitelandse state gevoer. Die konsuls kon die Senaat saamroep, en het oor die vergaderings daarvan gepresideer. Elke konsul het vir ‘n maand as president van die Senaat gedien. Hulle kon ook enige van die drie Romeinse vergaderings (Kuriaat, Kenturiaat en Stam) saamroep, en het daaroor gepresideer. Gevolglik het die konsuls die verkiesings van stapel gestuur en wetgewende maatreëls aan stemming onderwerp. Wanneer beide konsuls uitstedig was, is hulle siviele verpligtinge deur die praetor urbanus behartig.
Elke konsul is by elke publieke verskyning vergesel deur twaalf liktore, wat die luister van die amp versinnebeeld het, en ook as lyfwagte opgetree het. Elke liktor het ‘n faskes gedra, ‘n roedebundel wat om ‘n byl verbind was. Die roede was simbolies van mag en kastyding, en die byl van die volmag oor doodstraf. Binne die pomerium het die liktore die byl uit die faskes verwyder om aan te dui dat ‘n burger nie sonder verhoor terreggestel kon word nie. By betreding van die Comitia Centuriata, sou die liktore die faskes neersit as aanduiding dat die magte van die konsuls aan die mense (populus romanus) te danke was.
Militêre sfeerWysig
Buite die mure van Rome, was die magte van die konsuls veel meer omvangryk in hul rol as hoofaanvoerders van alle Romeinse legioene. Dit was in hierdie funksie wat die konsuls met volle imperium toegerus was. Wanneer die legioene volgens ‘n Senaatsdekreet opgekommandeer is, het die konsuls die opname in die Campus Martius oorsien. By opname in die weermag, moes alle soldate ‘n eed van getrouheid aan die konsuls aflê. Die konsuls het ook die revisie gedoen van die opgevorderde troepe wat deur Roomse vennote verleen is.[8]
Binne die stad kon ‘n konsul ‘n burger straf en arresteer, maar het geen mag besit om ‘n terregstelling uit te voer nie. Op kampanjes egter, kon ‘n konsul strawwe na sy goeddunke uitvoer op enige soldaat, offisier, burger of vennoot.
Elke konsul het ‘n weermag aangevoer, gewoonlik twee legioene sterk, bygestaan deur militêre tribune en ‘n quaestor met finansiële pligte. In die uitsonderlike geval dat beide konsuls saam opmarsjeer het, het hulle die bevel daagliks afgewissel. ‘n Tipiese konsulêre weermag was sowat 20 000 manskappe sterk en het bestaan uit twee burger- en twee vennotelegioene. In die vroeë jare van die republiek, was Rome se vyande in sentraal-Italië geleë, sodat kampanjes enkele maande geduur het. Namate Rome se grensfronte uitgebrei is, in die 2de eeu v.C., het die kampanjes langduriger geword. Rome was ‘n krygsywerige gemeenskap, en was net selde nie in ‘n oorlog gewikkel nie.[9] Gevolglik was van die konsul by ampsaanvaarding deur die Senaat en die Mense verwag om met sy weermag teen Rome se vyande op te ruk, en die Romeinse grensfront uit te brei. Sy soldate het verwagtings gekoester om ná hul kampanjes na hul tuistes terug te keer met buit. Indien die konsul ‘n volslae oorwinning behaal het, is hy deur sy troepe as imperator gehuldig, en kon hom beroep op ‘n triomftog.
Die konsul kon die kampanje na sy goeddunke aanvoer, en het oor onbeperkte magte beskik. Na die kampanje egter, kon hy vir vergrype vervolg word, soos byvoorbeeld die misbruik van die provinsies of verkwisting van publieke geld. Om sodanige rede is Scipio Africanus in 205 v.C. deur Cato aangekla.
Bekamping van magsmisbruikWysig
Misbruik van konsulêre mag is voorkom deurdat aan elke konsul die reg gegee is om sy kollega te veto. Daarom kon die konsuls, met die uitsondering van daardie provinsies waar ‘n konsul as hoofaanvoerder oppergesag gehandhaaf het, slegs eenparig optree, of minstens nie teen mekaar se oortuigde wil nie. Teen die vonnis van een konsul, kon ‘n appèl voor sy kollega gebring word, wat indien dit sou geluk, die vonnis tersyde kon stel. Ten einde onnodige konflik te vermy, het slegs een konsul die ampspligte in ‘n betrokke maand vervul. Dit beteken nie dat die oorblywende konsul van gesag ontdaan was nie, maar het wel meegewerk dat die eerste konsul sonder direkte inmenging kon optree. In die daaropvolgende maand het die konsuls hul bevoegdhede afgewissel, en dit sou voortduur tot die einde van die konsulêre termyn.
Nog ‘n teenwig teen konsulêre vergrype was die sekerheid dat hulle na afloop van hul ampstermyne tot verantwoording geroep kon word vir die aksies daarin geneem.
Daar was benewens ook drie ander beperkings op konsulêre mag. Hul ampstermyn was kort (een jaar); hul pligte het volgens voorafbepaalde Senaatsvoorskrifte geskied; en hulle was nie onmiddellik na hul ampstermyne herverkiesbaar nie. Gewoonlik is ‘n dekadelange tussenpose tussen konsulskappe vereis.
GoewerneurskapWysig
Na ontruiming van hul amp, is die konsuls deur die Senaat aan ‘n provinsie toegewys om te administreer as goewerneur. Die aangewese provinsies vir elke konsul is deur loting bepaal en wel voor die einde van sy konsulskap. Deur omskakeling van sy konsulêre imperium na prokonsulêre imperium, sou die konsul ‘n prokonsul en goewerneur word van een (of verskeie) van Rome se vele provinsies. As ‘n prokonsul, was sy imperium beperk tot slegs die aangewese provinsie, en nié die hele Republiek nie. Enige uitoefening van prokonsulêre imperium in enige ander provinsie was onwettig. Ook was ‘n prokonsul nie geoorloof om sy provinsie te verlaat voor sy termyn verstreke was, of voor die aankoms van sy opvolger nie. Uitsonderings is slegs as spesiale vergunnings van die Senaat toegestaan. Meeste termyne as goewerneur het tussen een en vyf jaar geduur.
Aanstelling van die diktatorWysig
In krisistye, gewoonlik wanneer Rome se grondgebied in onmiddellike gevaar verkeer het, is ‘n diktator deur die konsuls aangestel vir ‘n periode van hoogstens ses maande, ná ‘n voorstel van die Senaat.[10] Tydens die diktator se ampsbediening is die imperium van die konsuls opgeskort.
Keiserlike pligteWysig
Nadat Augustus die eerste Romeinse keiser geword het in 27 v.C., met die totstandbrenging van die prinsipaat, het die konsuls meeste van hul magte en verantwoordelikhede verloor onder die Romeinse Ryk. Alhoewel steeds amptelik die hoogste staatsamp, was hulle onder die keiser se deurslaggewende imperium bloot ‘n simbool van Rome se republikeinse erfenis. Een van die twee konsulêre benoemings is dikwels deur die keisers self waargeneem en sou eindelik slegs vir die keiser voorbehou word. Nietemin sou die keiserlike konsuls steeds oor die reg beskik om oor Senaatsittings te presideer, en dié reg na die welgevalle van die keiser.[verwysing benodig] Hulle kon in buitengewone gevalle regsprekend optree, en het die spele in die Circus Maximus aangebied, asook alle publieke plegtighede ter ere van die keiser op hulle eie onkoste. Ná verstryking van hul ampte, het die eks-konsuls (prokonsuls) hul loopbaan voortgesit as bewindhouer oor een van die provinsies wat deur die Senaat geadministreer is. Hierin het hulle gewoonlik vir termyne van drie tot vyf jaar waargeneem.[verwysing benodig]
Konsulêre dateringWysig
Die hoogste magistrate was eponiem, wat beteken dat elke jaar amptelik, soos ‘n regeringsjaar in ‘n monargie, aangedui is deur die twee konsuls se name, alhoewel daar ook ‘n meer praktiese numeriese datering bestaan het, bekend as die ab urbe condita, d.i. volgens die era beginnende by die mitiese stigting van Rome. Byvoorbeeld het die jaar 59 v.C. van die moderne kalender onder die Romeine bekend gestaan as "die konsulskap van Caesar en Bibulus," aangesien die twee kollegas in die betrokke konsulskap (Gaius) Julius Caesar en Marcus Calpurnius Bibulus was — ten spyte daarvan dat Caesar die konsulskap so deeglik oorheers het, dat grappenderwys daarna verwys is as "die konsulskap van Julius en Caesar".[11]
In Latyn word die ablatiewe absolute konstruksie dikwels gebruik om die datum aan te dui, soos bv. "M. Messalla et M. Pupio Pisone consulibus," wat letterlik weergegee kan word as "Marcus Messalla en Marcus Pupius Piso synde konsuls," soos Caesar dit ook stel in sy De Bello Gallico.
VerwysingsWysig
Wikimedia Commons bevat media in verband met Konsul (Rome). |
- Oxford Classical Dictionary, 3de uitgawe, Hornblower, S. en Spawforth, A. reds., sub voce Iunius Brutus, Lucius
- T. J. Cornell – The beginnings of Rome, hoofstuk 10.4
- Kazhdan, Alexander (red.) (1991), Oxford Dictionary of Byzantium, Oxford University Press, p. 527, ISBN 978-0-19-504652-6
- Kazhdan, Alexander (red.) (1991), Oxford Dictionary of Byzantium, Oxford University Press, pp. 526–527, ISBN 978-0-19-504652-6
- Kazhdan, Alexander (red.) (1991), Oxford Dictionary of Byzantium, Oxford University Press, p. 526, ISBN 978-0-19-504652-6
- Kazhdan, Alexander (red.) (1991), Oxford Dictionary of Byzantium, Oxford University Press, pp. 526, 963–964, ISBN 978-0-19-504652-6
- e. The Frankish Kingdom. 2001. The Encyclopedia of World History
- Polybios - Geskiednisse, boek VI
- War and society in the Roman World, red. Rich & Shipley
- Arthur Keaveney, in Sulla, the Last Republican (Routledge, 1982, 2de oplaag 2005), p. 162ff aanlyn, behandel die aanstelling van ‘n diktator in die geval van Sulla, in welke geval uitsonderings gemaak is.
- Suetonius se Lewens van die Caesars - Julius Caesar hoofstuk XX
|
<urn:uuid:bcad1679-0353-470c-810d-b1454983183b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Konsul_(Rome)
|
2019-07-17T23:20:52Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00280.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999986
| false
|
Kategorie:Liedartikels sonder liedskrywers
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
This category is for articles about songs where the article is missing the songwriters, because it has not been researched, noted in the relevant article, or available in a reliable source. If the songwriter is never likely to be known (e.g. for historical works), please use Category:Songwriter unknown.
Hierdie kategorie bevat geen bladsye of media nie.
|
<urn:uuid:a2c943af-6423-4e9e-a57e-f79df8fa678b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Liedartikels_sonder_liedskrywers?from=Pg
|
2019-07-17T22:53:31Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00280.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.909397
| false
|
Psi (letter)
Jump to navigation
Jump to search
Psi (hoofletter Ψ, kleinletter ψ) is die 23ste letter van die Griekse alfabet. In die Griekse numeriese stelsel het dit 'n waarde van 700.
|
<urn:uuid:f8f3b323-964d-4948-b312-45d9ae5815aa>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Psi_(letter)
|
2019-07-24T04:59:25Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195530385.82/warc/CC-MAIN-20190724041048-20190724063048-00520.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.986021
| false
|
Lexi Ainsworth
Jump to navigation
Jump to search
Lexi Ainsworth | |
Geboorte | 28 Oktober 1992 |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Beroep(e) | Aktrise |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Lexi Ainsworth (gebore 28 Oktober 1992) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Wild Child (2008) en in die televisiereekse General Hospital (1963), Gilmore Girls (2000), en Major Crimes (2012).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 2008: Wild Child
- 2012: Soap Life
- 2013: So This Is Christmas
- 2015: A Girl Like Her
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1963: General Hospital
- 2000: Gilmore Girls
- 2012: Major Crimes
- 2014: Prom King
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 2013: Westside
- 2014: Death Clique
- 2017: Backstage with the Winners at the 2017 Daytime Emmys on KNEKT TV
|
<urn:uuid:252eb58e-d214-4d12-ba8b-3762e0275472>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Lexi_Ainsworth
|
2019-07-16T18:54:38Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00144.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.981555
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Kategorie:Baha'i" skakel
←
Kategorie:Baha'i
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Kategorie:Baha'i
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Tuisblad
(
← skakels
wysig
)
Tuisblad/Vakgebiede/Religie
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Baha'is
(insluiting)
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:Baha%27i
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:646e2a9a-3501-43c9-83e6-b0754b759703>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:Baha%27i
|
2019-07-16T18:46:35Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00144.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.989628
| false
|
Bespreking:Nigel Farage
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Nigel Farage-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:17ceee6c-b9b0-4fe1-b52b-b2be64ccfdc5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Nigel_Farage
|
2019-07-17T23:00:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00304.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999971
| false
|
Hulp
Kategorie:Daihatsu
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met
Daihatsu
.
Japannese motorvervaardigers
Toyota
Motorvoertuie
}
→
Daihatsu
Bladsye in kategorie "Daihatsu"
Die volgende 3 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 3.
Daihatsu
B
Daihatsu Boon
S
Daihatsu Sirion
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategorie:Daihatsu&oldid=1598169
"
Kategorieë
:
Toyota
Motorvoertuie
Japannese motorvervaardigers
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Ander projekte
Wikimedia Commons
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
العربية
Беларуская
Čeština
Dansk
Deutsch
English
فارسی
Suomi
Français
Bahasa Indonesia
日本語
한국어
Nederlands
Português
Scots
ไทย
Türkçe
中文
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 2 Oktober 2017 om 19:55 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:29ff6ea2-4f4a-410d-86db-f54381232342>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Daihatsu
|
2019-07-17T23:45:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00304.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996547
| false
|
Hulp
Bestuur gebruikersregte
Jump to navigation
Jump to search
Beheer gebruikersgroepe
Voer gebruikersnaam in:
View user groups
Viewing user rights of user
Peter b
(
besprekings
bydraes
)
Implisiete lid van:
Bevestigde gebruikers
Gebruikersregtelogboek
Geen inskrywings in die logboek voldoen aan die kriteria nie.
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:GebruikersRegte/Peter_b
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Spesiale bladsy
Variante
Weergawes
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Gebruikersbydraes
Logboeke
View user groups
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:8312e2f7-8e24-4171-8733-2aac9a569f19>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:GebruikersRegte/Peter_b
|
2019-07-17T22:52:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00304.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998152
| false
|
Hierdie kategorie bevat die volgende 2 subkategorië, uit 'n totaal van 2.
Hierdie kategorie bevat slegs die volgende bladsy.
|
<urn:uuid:2bf7b5b7-25d8-40bb-a239-f394a3efcf0f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:1747
|
2019-07-16T18:42:41Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00168.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999958
| false
|
Makhutswirivier
Jump to navigation
Jump to search
Makhutswirivier | |
---|---|
Monding | Olifantsrivier |
Stroomgebied | Limpopo, Suid-Afrika |
Koördinate: Koördinate: |
Oorsprong[wysig | wysig bron]
Roete en takke[wysig | wysig bron]
Die rivier het self drie bene of takke (almal met dieselfde naam), wat soms parallel met mekaar loop, afhangende van die landgebied se kontoer.
|
<urn:uuid:591a7568-a7a3-42a8-9234-519562868266>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Makhutswirivier
|
2019-07-17T22:55:02Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00328.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998849
| false
|
Bas van der Vlies
Bas van der Vlies | |
Bas van der Vlies in 1986 | |
Lid van die Tweede Kamer
Ampstermyn 10 Junie 1981 – 17 Junie 2010 | |
Voorafgegaan deur | Henk van Rossum |
---|---|
Opgevolg deur | Kees van der Staaij |
Parlementêre leier van die SGP in die Tweede Kamer
Ampstermyn 22 Mei 1986 – 10 Mei 2010 | |
Voorafgegaan deur | Henk van Rossum |
Opgevolg deur | Kees van der Staaij |
Leier van die SGP
Ampstermyn 22 Mei 1986 – 10 Mei 2010 | |
Voorafgegaan deur | Henk van Rossum |
Opgevolg deur | Kees van der Staaij |
Persoonlike besonderhede
Gebore | 29 Junie 1942 Sliedrecht, Nederland |
Politieke party | SGP |
Eggenoot/eggenote | Willy van der Vlies-Coster (sedert 1968) |
Alma mater | Tegniese Universiteit Delft |
Religie | Hersteld Hervormde Kerk |
Bastiaan Johannis (Bas) van der Vlies (gebore 29 Junie 1942 in Sliedrecht) is 'n voormalige Nederlandse politikus van die Staatkundig Gereformeerde Party. Van der Vlies was 'n parlementslid van 10 Junie 1981 tot 17 Junie 2010. Hy was ook beide die parlementêre leier en partyleier van 22 Mei 1986 tot 10 Mei 2010.[1]
Van der Vlies het 'n graad in waterboukunde aan die Tegnische Universiteit Delft verwerf. Hy was 'n wiskunde-onderwyser voordat hy 'n politikus geword het.
Die Orde van die Nederlandse Leeu is op 29 April 1994 aan hom toegeken en hy ontvang die Orde van Oranje-Nassau op 16 Junie 2010.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( ) Bas van der Vlies 25 jaar Kamerlid, Parlement.com, 1 Junie 2006
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
|
<urn:uuid:a2016692-a15c-4d94-94ca-b34b2d7f628c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bas_van_der_Vlies
|
2019-07-21T17:21:14Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00248.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997951
| true
|
Kategorie:Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders
Jump to navigation
Jump to search
(vorige bladsy) (volgende bladsy)
Vir meer inligting, sien Wikipedia:Gesagbeheer.
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
Bladsye in kategorie "Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders"
Die volgende 200 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 1 018.
(vorige bladsy) (volgende bladsy)O
P
- Paleis van Versailles
- Paleis van Westminster
- Paleis van Whitehall
- Andrea Palladio
- Samuel Palmer
- Trey Parker
- Gordon Parks
- Peter Parler
- Louis Pasteur
- Alan Paton
- Paul Ricœur
- Paul van Rusland
- Paulus van Tarsus
- Pous Paulus VI
- Anna Pavlova
- Pedro Almodóvar
- Pedro I van Brasilië
- Samuel Pepys
- Benito Pérez Galdós
- Pergamum-museum
- Ludwig Persius
- Pietro Perugino
- Flinders Petrie
- George Petrie
- Nikolaus Pevsner
- Philippikos Bardanes
- Jean Piaget
- Renzo Piano
- Pablo Picasso
- Ramon Pichot
- Jacobus Hendrik Pierneef
- Pieter I van Rusland
- Camille Pissarro
- Pous Pius XII
- Josefina Pla
- Plato
- Plinius die jongere
- Plinius die ouere
- Plutarchus
- Edgar Allan Poe
- Joseph Poelaert
- Aleksander Poesjkin
- Roman Polanski
- Sydney Pollack
- Jackson Pollock
- Pompeius
- Karl Popper
- Ezra Pound
- Pous Alexander VII
- Pous Alexander VIII
- Pous Benedictus XII
- Pous Benedictus XIII
- Pous Benedictus XIV
- Pous Bonifatius VIII
- Pous Celestinus I
- Pous Celestinus II
- Pous Celestinus III
- Pous Celestinus V
- Pous Clemens I
- Pous Clemens II
- Pous Clemens III
- Pous Clemens IX
- Pous Clemens V
- Pous Clemens VII
- Pous Clemens VIII
- Pous Clemens X
- Pous Clemens XI
- Pous Clemens XII
- Pous Clemens XIII
- Pous Clemens XIV
- Pous Damasus II
- Pous Donus
- Pous Eleuterus
- Pous Eugenius III
- Pous Eugenius IV
- Pous Eusebius
- Pous Eutichianus
- Pous Felix III
- Pous Felix IV
- Pous Gregorius II
- Pous Gregorius IX
- Pous Gregorius VI
- Pous Gregorius VIII
- Pous Gregorius XI
- Pous Gregorius XIII
- Pous Gregorius XIV
- Pous Gregorius XV
- Pous Gregorius XVI
- Pous Hilarius
- Pous Honorius III
- Pous Honorius IV
- Pous Innocentius I
- Pous Innocentius III
- Pous Innocentius IV
- Pous Innocentius IX
- Pous Innocentius V
- Pous Innocentius VI
- Pous Innocentius VIII
- Pous Innocentius X
- Pous Innocentius XI
- Pous Innocentius XII
- Pous Innocentius XIII
- Pous Johannes II
- Pous Johannes III
- Pous Johannes IV
- Pous Johannes IX
- Pous Johannes Paulus I
- Pous Johannes XVIII
- Pous Johannes XXII
- Pous Julius II
- Pous Leo I
- Pous Leo X
- Pous Leo XI
- Pous Leo XII
- Pous Leo XIII
- Pous Marcellus I
- Pous Marcellus II
- Pous Nicolaas IV
- Pous Nicolaas V
- Pous Paulus II
- Pous Paulus III
- Pous Paulus V
- Pous Pius II
- Pous Pius IV
- Pous Pius IX
- Pous Pius V
- Pous Pius VI
- Pous Pius VII
- Pous Pius XI
- Pous Sixtus IV
- Pous Sixtus V
- Pous Urbanus VIII
- Praxiteles
- Alexis Preller
- Jason Priestley
- Prince
- Prinses Alexandra van Denemarke
- Prinses Alice van die Verenigde Koninkryk
- Prinses Helena van die Verenigde Koninkryk
- Prinses Louise, Hertogin van Argyll
- Prinses Victoria Melita van Sakse-Koburg en Gotha
- Sergei Prokofiëf
- Marcel Proust
- Samuel Prout
- Ptolemaeus
R
- Santiago Ramón y Cajal
- Ayn Rand
- Raphael
- Man Ray
- Satyajit Ray
- Lou Reed
- Ilja Repin
- Paul Revere
- Cecil John Rhodes
- Zandra Rhodes
- William "Bill" Rice
- Frances Rich
- Richard Burbage
- Leni Riefenstahl
- Rainer Maria Rilke
- Arthur Rimbaud
- Edward G. Robinson
- Angelique Rockas
- Norman Rockwell
- Auguste Rodin
- Rooms-Katolieke Kerk
- Franklin D. Roosevelt
- Theodore Roosevelt
- Roberto Rossellini
- Gioachino Rossini
- Royal Albert Hall
- Royal Society
- Peter Paul Rubens
- Philipp Otto Runge
- John Ruskin
|
<urn:uuid:4553e9c9-9fba-4a95-92aa-70f1ae10e7dd>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wikipedia-artikels_met_ULAN-identifiseerders?from=Oc
|
2019-07-21T17:33:44Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00248.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.890812
| false
|
NG gemeente Philippolis
Inhoud
- 1 Konsulent
- 2 Ds.C.M. Fraser (1863–1907)
- 2.1 Ds. Fraser as Vrystaatse kerkleier
- 2.2 Optrede teen maatskaplike euwels
- 2.3 Ywer vir die sending
- 2.4 Ds. Fraser se skuld
- 2.5 Die leraar se rytuig
- 2.6 Onenigheid
- 2.7 Reis na Skotland
- 2.8 Nog geldprobleme
- 2.9 Deeltydse diens in Kaapstad
- 2.10 Nog 'n besoek aan Skotland
- 2.11 Gesondheidsbesoek aan Duitsland
- 2.12 Tweede Vryheidsoorlog
- 2.13 Heropbou na dié oorlog
- 2.14 Emily Hobhouse se bydra
- 2.15 Die gemeente herstel
- 2.16 Die nuwe orrel
- 2.17 Ds. Fraser se aftrede
- 2.18 Ds. en mev. Fraser se laaste jare
- 3 Ds. S.J. Perold (1907–1916)
- 4 Ds. T.B. Muller (1916–1918)
- 5 Ds. P.S.Z. Coetzee (1920–1925)
- 6 Leraars
- 7 Verwysings
- 8 Bronne
- 9 Sien ook
- 10 Eksterne skakels
Konsulent[wysig | wysig bron]
Ds. Andries Adriaan Louw van die NG gemeente Fauresmith, onder wie Philippolis voor die gemeente se stigting in Oktober 1862 geval het, was die baanbreker wat die fondamente van die jong gemeente goed en heg gelê het. Die eerste skrede van Philippolis as nuwe gemeente was wankelend en weifelend. Daar was ná al die jare van ongeordende kerklike bestaan 'n gebrek aan gemeentelike tradisie en samehorigheid waarop gebou kon word. Ná die afstigting in Oktober 1862 van dié negende kerk in die Vrystaat, het ds. Louw die eerste konsulent van die nuwe gemeente geword. Dit was dus 'n uitgestrekte gebied wat hy moes bearbei, maar hy het al die gawes besit om in hierdie wye arbeidsveld geestelike baanbrekerswerk te verrig. Hy het 'n kragtige persoonlikheid en 'n diepe menslikheid gehad. In sy omgang was hy baie minlik, waartoe sy geestige en gevatte opmerkings bygedra het. Sy preekstyl was besonders, boeiend: Sy preke was enig in hul soort en het op die gemoed van elke toehoorder 'n onuitwisbare indruk gelaat, volgens J.A. Bosch in Philippolis se Eeufeesgedenkboek.
As konsulent van Philippolis was hy vir dié gemeente in sy vormingsjare 'n besonderse krag en 'n bron van raad. Onder sy bekwame leiding is die jong gemeente se huishoudelike sake soos die beroep van 'n eerste leraar, die verkryging van 'n kerkgebou en pastorie, die kiesing van 'n eerste kerkraad ensovoorts in orde gebring. Ds. Louw het sonder uitsondering die kerkraadsvergaderings kom lei en op die daaropvolgende Sondag die sakramente bedien. Ná die aankoms van ds. Colin Fraser jr., het ds. Louw nog as raadgewer en getroue helper tot in 1867 gedien toe hy 'n beroep na die NG gemeente Murraysburg aanneem. Ná 'n vrugbare bediening van 44 jaar is hy op 24 Junie 1908 oorlede.
Ds.C.M. Fraser (1863–1907)[wysig | wysig bron]
Hoewel die NG gemeentes van die Vrystaat noord van Bloemfontein meer lidmate gehad het danksy 'n digter bevolking as dié suid van die Vrystaatse hoofstad, sou Philippolis as een van die suidelike gemeentes, onder die bekwame leiding van ds. C.M. Fraser, spoedig een van die toonaangewende gemeentes van die Oranje-Vrystaat word. As leraar het hy sy geestelike werk in Philippolis begin en dit tot sy emeritaat in 1907 voortgesit. Omdat Philippolis die enigste gemeente was waarin hy gearbei het, was daar by hom dus geen sprake van 'n eerste en laaste gemeente nie, maar slegs van die enigste gemeente. Sy 44 bedieningsjare het hom in staat gestel om op 'n besonderse wyse met die sake van die Vrystaatse Sinode bekend te word. Dit is dus geen wonder nie dat hy vyf maal tot moderator gekies is, vier maal tot assessor en dat die leraars van die Oranje-Vrystaat tot hom "als hun vader" opgesien het. In die Sinode het hy sy stempel onuitwisbaar afgedruk. Hy was 'n leraar enig in sy soort en voorwaar 'n sieraad vir die kerk, volgens J.A. Bosch. Hy het 18 beroepe ontvang, waarvan agt uit die Kaapkolonie gerig was, waarvan vier deur die Groote Kerk, maar hy het steeds besef dat hy in die Oranje-Vrystaat 'n taak te verrig gehad het. In die Sinodale sittings het hy deur sy welsprekendheid en logiese beredenering van sake roem verwerf, en dit het daartoe gelei dat hy een van die belangrike boumeesters van die vroeë Vrystaatse Kerk geword het.
Ds. Fraser as Vrystaatse kerkleier[wysig | wysig bron]
Nadat die Vrystaatse Kerk in 1864 'n selfstandige Sinode gevorm het, het hy gedurende die eerste Sinodesitting belangrike werk gekry: "Met Di. A.A. Louw, G. van de Wall en den Staatsbeampte, den heer Niele Marais diende hij als commissielid om een concept wet voor de Ned. Geref. Kerk van den Oranje-Vrijstaat op te trekken." In hierdie kommissie het hy besonderse vernuf getoon, sodat in die toekoms op groot skaal van sy dienste gebruik gemaak sou word. Herhaaldelik het hy die Vrystaatse Kerk op belangrike byeenkomste verteenwoordig. In 1869 het hy die groete van die Vrystaatse Kerk aan die Nederduits Gereformeerde Kerk in die Transvaal gebring en in 1873 aan die Moederkerk in Kaapstad. 'n Paar jaar later het hy ook die Vrystaatse Sinode verteenwoordig in "de eerste Pan-Presbyteriaansche Concilie" in Edinburg, Skotland.
In 1881 is hy en ds. J.H. van Wijk deur die Vrystaatse Sinode afgevaardig "om onze groete en gelukwenschen aan de Transvaal te brengen bij de herwonnen onafhankelijkheid, en hem viel de eer te beurt de eerste vergadering van den Nieuwen Volksraad met gebed te openen". Hy het verskeie belangrike afvaardigings gelei, maar in die Vrystaatse Sinode het hy sy diepste spore getrap. In 1867, toe die Sinode sy sitting op "Winburg" gehad het, het Philippolis die beskrywingspunt ingestuur dat die "Synode vergadere in het vervolg te Bloemfontein en op geen ander dorp". Twee jaar later het die Sinode na aanleiding van hierdie voorstel besluit dat die Sinodesitting voortaan in Bloemfontein sou plaasvind omdat dit dan vir al die gemeentes in die Vrystaat die mees sentrale sou wees.
In 1871, toe hy 34 jaar oud was en hy slegs agt jaar as leraar in die Oranje-Vrystaat werksaam was, is hy tot moderator van die Vrystaatse Sinode gekies. Drie jaar later is hy herkies. Van besonderse belang vir die Vrystaatse Sinode en kerk in die algemeen was die openingsredes wat hy as moderator gelewer het. In 1877, toe hy as moderator aftree, het hy 'n treffende rede gevoer. Hy het die moeilikhede van die kerk geskilder en daarop gewys dat lidmate meer belangstelling in hul kerk behoort te toon. Hy wou alle lidmate kerkbewus hê. "Wij moeten ons niet alleen verblijden als het in onze gemeente welgaat, maar ook over het goede in andere gemeenten." Hy het vervolgens ernstig gewaarsku teen die groot rol wat bygeloof onder die Christene speel en weer eens op die toename van die Rooms-Katolieke geloof gewys. In dieselfde lig sien hy ook "de Hooge Kerk van Engeland", wat hy "de eenige ware draagster voor zondaren" genoem het. Voorts waarsku die uittredende moderator teen die oprigting van Roomse skole oral in die land en wys daarop dat die geskiedenis van die Protestantisme dit nie kan goedkeur nie, want baie Suid-Afrikaners "zijn afstammelingen van de vrome Hugenoten, die hunne godsdiensvrijheid met hun goed en bloed hebben gekocht". Ten slotte het hy daarop gewys dat daar 'n dure plig op elke NG gemeente rus om hierdie gevare die hoof te bied.
Optrede teen maatskaplike euwels[wysig | wysig bron]
In Mei 1882 toe hy weer tot moderator van die Vrystaatse Sinode gekies is, het die Sinode onder sy leiding drasties teen die toenemende drankmisbruik te velde getrek. Daarom is in Mei 1882 'n skrywe in dié verband aan die Volksraad gerig. In 1883 het die Volksraad deur 'n ordonnansie duidelik vasgelê op watter wyse drank binne die grense van die Oranje-Vrystaat verkoop kon word. In Mei 1884 het hy weer die moderatorskap beklee en in 1889 is hy vir die vyfde maal in die vername posisie gekies. Tydens die Sinodesitting van 1895 het Philippolis as beskrywingspunt ingestuur dat die Sinode per brief by die Volksraad aansoek doen "om pogingen in het werk te stellen, dat het loopen van treinen door ons land op Zondag kan worden afgeschaft met uitzondering van eene express-passagierstrein". Dit is aan ds. Fraser en die leraar van Heilbron opgedra om 'n brief in dié verband aan die Volksraad te rig. Hierdie skrywe aan die Volksraad het eers in 1898 tot 'n drukke bespreking in die Volksraad aanleiding gegee. Volksraadslid D.W. Steyn het gemeen dat die Volksraad as die hoogste gesag die voorbeeld moet stel om die Sabbat te heilig, want dit beskou hy as die taak van die Volksraad wat verteenwoordigers van 'n Christelike volk is. Die heer Steyn is ondersteun deur die lede G.A. Coetzee, P.J.S. Jooste, P.D.C. Grabe, H.S. Viljoen, C.R. de Wet, E.N. Grobler en J.G. Fraser, wat ook besef het dat Gods wet wat die heiliging van die Sabbat betref, gehandhaaf moes word "en alzoo Gods zegen op den Staat te doen rusten". Gedurende Junie 1898 is aanvullende wetgewing by Wet No. 14 van 1891 oor die heiliging van die Sabbat ingedien en wat die loop van treine op Sondae betref, is in 1898 onder meer bepaal: "1. Het loopen van plezier treinen alsook van alle goederen treinen uitgezonderd van treinen bevracht met vergangbare goederen, is verboden. 2. Het verkeer van passagiers- en vergangbare goederen treinen zal zoo ingericht worden dat zooveel mogelijk vermeden wordt dat zij op Zondag loopen.
Hoewel die Volksraad alreeds in 1890 wetgewing teen loterye in die Vrystaat aangeneem het, het dit gedurende die negentigerjare in Transvaal so erg toegeneem dat ds. Fraser die saak in die Sinodesitting van 1897 aanhangig gemaak en meegedeel het dat die Sinode met droefheid verneem het "uit de verslagen over den staat van den Godsdienst, dat zoo vele leden onzer Kerk deel nemen aan de z.g. 'sweepstakes' te Johannesburg". Met die meeste nadruk waarsku hy teen dobbelary van enige aard "waardoor zoo vele zonden veroorzaakt worden". In Junie 1898 het die Volksraad aanvullende wetgewing teen dobbelary aangeneem wat daartoe gelei het dat Wet No. 17 van 1890 insake dobbelary strenger toegepas sou word.
Ywer vir die sending[wysig | wysig bron]
Dit het verder in die Sinodale sittings en Ringvergaderings ook duidelik geblyk wat ds. Fraser vir die sending en Sondagskool in die Vrystaat beteken en gedoen het. Sy sendingwerk was nie net tot Philippolis beperk nie, maar oor die hele Vrystaat en selfs buite die grense van die provinsie, so het hy gevoel, moes sendingwerk aangepak word. Hy het, met Philippolis as praktiese voorbeeld, veel daartoe bygedra dat die Vrystaatse Kerk geïnspireer is om aandag te skenk aan die ewige belange "van de Heidenen, die onder ons en rondom ons wonen". Op Philippolis het hy soveel aandag aan die sendingwerk gegee dat van die wit lidmate begin kla het en in 1883 het twee hulle van die NG Kerk losgeskeur. Die Kerkraad het aan die saak aandag gegee, dog besluit dat die leraar ongesteurd met sy sendingwerk kon voortgaan. Wat sendingwerk betref, het Philippolis tussen die ander gemeentes van die Vrystaat uitgeblink en kon as 'n voorbeeld op dié gebied beskou word, want, hoewel die notules van die Sendinggemeente op Philippolis vantevore deurspek was met ontugsake, het die werk van ds. Fraser sodanig vrug afgewerp dat die sedelike peil van die Sendinggemeente in 1897 besonder hoog was.
Na aanleiding van die reusetaak wat hy in die Vrystaatse Kerk op sy skouers geneem het, ontstaan die vraag hoe die gemeente van Philippolis daaroor gevoel het. Was daar nie miskien die gedagte dat hy te veel hooi op sy vurk geneem en plaaslike geestelike werk verwaarloos het nie? Volgens J.A. Bosch is die antwoord hierop "ondubbelsinnig: nee! Sy werkywer was onbeperk en sy verantwoordelikheidsbesef te groot. Daarby was hy so diep-menslik en innig-opreg dat daar tussen hom, sy Kerlcraad en gemeente die grootste vertroue en intimiteit geheers het. Sy gevoeligste probleme, soos gebrek aan geld, het hy openhartig aan die Kerkraad gestel wat vanaf die begin die herderpaar op die hande gedra en hul getrou moreel en finansieel gesteun het.
Ds. Fraser se skuld[wysig | wysig bron]
Nadat die gewone werksaamhede van 'n gekombineerde kerkraadsvergadering, gehou in Julie 1866, afgehandel was, het die leraar oor 'n besondere saak die Woord begin voer en hy het aan die broeders gemeld "hoedat hij als leeraar en zij als Kerkeraadsleden in dezer gemeente nu meer dan 3 jaren in het naauwste verband tot elkander stonden, dat hij met vreugde en liefde in deze gemeente werkzaam is en hij vertrouwt ook met den zegen des Heeren. Voor de eerste maal moet hij nu in hun midden van eene zaak melding maken, waarvan hij liever zou zwijgen maar door den nood gedwongen, is hij verpligh zulks te doen n.l. dat hij door wereldsche beslommeringen en zorgen menigmaal zijn werk zuchtend moet verrighten, daar hij door eene schuld gedrukt word, die hij met moeite kon afbetalen met zijn tegenwoordig traktament en verzoekt dus de Kerkeraad indien hij eene mogelijkheid er toe ziet, zijn salaris te verhoogen." Hierop is hy gevra om die vergadering te verlaat en die oudste lid van die Kerkraad het as voorsitter opgetree. Eenparig is besluit om die salaris van die leraar met £50 per jaar te verhoog. Verder het van die broeders geld aan die leraar geskenk ter delging van sy skuld en beloof om hom "ter hulpe te komen en hem hunne innige begeerte te kennen te geven dat hij onbelemmerd het werk des Heeren in hun midden moge verrighten". Ná die vergadering het die kerkraadslede uit eie geledere £205 aan die leraar geskenk.
In 1868, nadat hy weer gevra is om die vergadering te verlaat omdat 'n saak wat hom geraak het, ter sprake gekom het, het die plaasvervangende voorsitter meegedeel dat die leraar nog nie sy finansiële moeilikheide te bowe gekom het nie. Die waarde van die "bluebacks", die destydse 2 sjielings en 6 pennies, wanneer dit uitgewissel word vir koloniale geld, het met die helfte gedaal. As gevolg hiervan kon die leraar nie al sy skuld betaal nie en hierop het die lede van die Kerkraad besluit "dat de leden des Kerkeraads en de vermogende leden der Gemeente verzocht worden een Baal wol den Leeraar te verkoopen tegen kolonialen prijs en als hij eene vracht heeft, deselve naar Colesberg voor hem te voeren". 'n Lys is onmiddellik geopen en op die kerkraadsvergadering is tien bale wol gekollekteer. Ná die vergadering is die leraar hieromtrent ingelig.
Die gemeentelede is op 'n later tydstip in die verband genader. In 1869 is weer bekendgemaak dat genoemde pogings ter delging van die leraar se skuld nie veel vrug afgewerp het nie, maar tydens die Nagmaalsviering op 7 Junie 1869 is die saak verder voortgesit en toe is die leraar se skuld finaal gedelg. In 1871 toe hy na Kaapstad beroep is, het die gemeente hom 'n adres aangebied waarin die wens uitgespreek is dat hy in sy gemeente te Philippolis moet bly. Die adres het hy met dank aanvaar "en verzekert de vergadering dat indien het de wil des Heeren mogh zijn hij wel met vele opofferingen maar toch met blijdschap bij zijne gemeente zou blijven". Vir dié beroep het hy bedank. Twee jaar later het die leraar 'n verdere verhoging van £75 per jaar gekry, want die Kerkraad was verheug omdat hy vir die beroep na Kaapstad bedank het. Sy salaris is tot £500 per jaar verhoog en alle vervoerkoste ten opsigte van sy nuwe meubels wat uit Europa bestel is, is deur die Kerkraad betaal.
Die leraar se rytuig[wysig | wysig bron]
Gedurende Februarie 1875 het hy weer 'n beroep ontvang waarvoor hy ook bedank het, weer eens tot groot blydskap van sy gemeente. Nadat hy in die volgende jaar vir nog twee beroepe, naamlik Smithfield en Colesberg bedank het, het die Kerkraad twee erwe te Waterkloof aan hom geskenk. Hy was baie verheug daaroor, waarna hy sy dank betuig het en "zijne gewilligheid om steeds zich de moeijelikheden van Waterklocf te laten welgevallen". In dieselfde tyd is "eene geschikte Kerkwagen" vir die leraar aangeskaf. Op versoek van die Kerkraad het die heer Jacob de Villiers, lidmaat van die gemeente wat op besoek in die Paarl was, die wa daar gekoop teen 'n bedrag van £127.10.0. Die kerkraad is hiertoe gedwing "wegens de moeijelikheclen, die er altoos bestaan om een wagen te krijgen, wanneer de Leeraar met zijne familie eene reis doen moet". Baie jare het die leraar die voertuig gebruik, maar in 1894 is dit weer verkoop, want van toe af kon hy en sy gesin van die spoorweë gebruik maak.
Onenigheid[wysig | wysig bron]
Ds. en mev. Fraser het hul gemeente met 'n onbaatsugtige liefde gedien. Nooit was daar probleme of geskille wat onopgelos gebly het nie. Een keer het die leraar hom in 'n onenigheid met 'n gemeentelid bevind. Die saak is in die Kerkraad te berde gebring. 'n Sekere heer Louw het die leraar daarvan beskuldig dat hy in sy preek op hom (die klaer) geskimp het. Die heer Louw het die leraar baie beledigend aangespreek, dog nieteenstaande die verduideliking van laasgenoemde dat hy nóg tydens die skrywe van sy preek nóg by die lewering daarvan aan die klaer gedink het, het Louw volgehou "dat er wel aan hem gedacht en op hem geschempt was". Die saak is in die kerkraadsvergadering behandel toe die heer Louw ook teenwoordig was. Ds. Fraser is onskuldig bevind en Louw het grootmoediglik die leraar die hand gegee. Nadat die klaer die vergadering verlaat het en die leraar weer alleen met sy kerlcraad was, het hy aan die vergadering verduidelik "de moeijelikheid van het werk des getrouwen Predikers en verzoekt de Broeders hem tog niet in hunne gebeden te vergeten, opdat hij altoos moge gevoelen bij het studeren, dat hij door den Geest Gods geleid wordt".
Reis na Skotland[wysig | wysig bron]
In 1877 het hy en sy gesin na Skotland vertrek waar hy die Vrystaatse Kerk op die Pan-Presbiteriaanse konsilie moes gaan verteenwoordig. Hulle het met die Dunrobin Castle gereis. Op dieselfde skip was ook die deputasie van die Suid-Afrikaanse Republiek, pres. Paul Kruger, A.J.P. Jorissen en Eduard Bok, wat by die Britse regering moes gaan protesteer teen die proklamasie van Theophilus Shepstone waardeur 'n einde aan die onafhanklikheid van Transvaal gemaak is. Dit was op dié skip waar die jongeheer M.T. Steyn, wat vir verdere studie in die regswese na Europa vertrek het, kennis gemaak het met die 12-jarige dogter van die leraar, Tibbie, wat later sy eggenote geword het en as sy presidentsvrou soveel lief en leed met hom sou deel.
Nog geldprobleme[wysig | wysig bron]
In Desember 1877 het die gesin Fraser in Philippolis teruggekeer. Gedurende hul afwesigheid is die jongste kind wat by vriende agtergebly het, aan kroep oorlede. Namate die leraar se finansiële verpligtinge ten opsigte van sy kinders se opvoeding toegeneem het, het die kerkraad hom nog meer gehelp. So is in 1879 verdere finansiële steun aan hom geskenk "als eene tegemoetkoming wegens het onderwijs zijner kinderen te Bloemfontein". Hy het gesê dat die gemeente hom innig bind "en het voor hem onmogelijk maakt zich van haar los te scheuren". Hierdie liefde het ook daartoe bygedra om "voor de 4de maal te doen besluiten om voor het beroep naar de Kaapstad te bedanken".
In die volgende jaar het die leraar weer 'n bedrag vir die studie van sy kinders ontvang, dog in 1881 moes hy aan die Kerkraad meedeel "dat hij wegens de duurte van alles en de onkosten van zijne kinderen op school te Bloemfontein ook dit jaar niet was uitgekomen met zijn tractament en dat het hem aangenaam zou zijn indien de Kerkeraad hem als in de twee laaste jaren met eene klein geschenk ter hulpe kon komen". Hy is gevra om die vergadering te verlaat en £50 is as geskenk aangebied. In 1881, toe hy vir die beroep na Uitenhage bedank het, is sy salaris met £300 verhoog en hy sou voortaan £800 per jaar ontvang. Soos so dikwels in die verlede moes hy weer sy kerkraad bedank en het die hoop uitgespreek "dat de Heer door Zijne genade hem tot eene grooteren zegen in de toekomst voor de gemeente zou maken".
Deeltydse diens in Kaapstad[wysig | wysig bron]
In 1882 het ds. en mev. Fraser vir drie maande na Kaapstad vertrek om daar waar te neem terwyl ds. A.D. Lückhoff met vakansie na Europa vertrek het. Ds. Fraser het meegedeel dat hy met graagte 'n tydjie in dié gemeente sou wil werk "die hem tot 4-maal toe beroepen had, maar welk beroep bij ter wille zijner gemeente en der Kerk van den Vrijstaat nooit had kunnen aannemen". Die versoek is toegestaan en in September 1882 het De Fakkel (orgaan van die Vrystaatse Kerk) die volgende beriggie oor Philippolis geplaas wat die gehegtheid aan hul leraar bewys: "Philippolis: Met verlangen ziet deze gemeente de terugkomst van haren herder en leeraar tegemoet."
Nadat die rondgaande hof met adv. M.T. Steyn, wat sy studie in Europa voltooi en na Suid-Afrika teruggekeer het, in die tyd op Philippolis sittings gehad het, het die verhouding tussen hom en Tibbie Fraser intiemer geword. In 1884 is hulle verloof en op 10 Maart 1887 is die paartjie op Philippolis in die huwelik bevestig. "Dit was 'n groot dag vir Philippolis, en ter wille van die skaar van vriende en familiebetrekkinge was die resepsie in die magistraatskantoor en alles pragtig in die haak," volgens N.J. van der Merwe in sy boek Marthinus Theunis Steyn.
Nog 'n besoek aan Skotland[wysig | wysig bron]
Vanaf 1890 het ds. en mevrou Fraser se gesondheid veel te wense oorgelaat. In die jaar was hy vir etlike weke met siekteverlof in Port Elizabeth. In 1892 het hulle vir agt maande na Skotland vertrek omdat sy gade graag haar begeerte asook dié van haar bejaarde moeder wou bevredig "om haar nogeens voor haren dood te besoeken en te zien en ten tweede omdat hij meent dat het beide voor zijne gesondheid en het opscherpen van zijne werklust goed zal zijn eene verandering te maken". Die gemeente van Philippolis het met groot verlange op die koms van hulle herderpaar gewag. Die hartlikheid waarmee hul op Philippolis terugverwelkom is, toon watter innige liefde tussen gemeente en die geagte herderpaar aanwesig was.
De Fakkel van Januarie 1894 berig soos volg: "Den 16den December 193, was een dag van groote vreugde voor de gemeente van Philippolis. Trouwens het was de dag waarop zij haren herder en leeraar met zijne gade (na eene afwezigheid van 8 maanden) uit den vreemde terug verwachten. Reeds vroeg in den morgen was ons klein dorpje in rep en roer, en maakt men zich gereed den leeraar in gemoet te rijden. Ongeveer een uur in den namiddag vertrokken er ongeveer 100 karren en ruiters naar de plaats Houthaalberg, alwaar men de komst van Ds. Fraser afwachte. Precies om half vier arriveerden zij, en na allen hartelijk gegroet te hebben, werd den Leeraar door ouderling van den Heever een adres voorgelezen en eene beurs overhandigd. De grijze leeraar was zoo aangedaan, dat hij nauwelijks spreken kon. Het aanschouwen van die menigte rijtuigen, de wijze waarop zji ontvangen werden, en de toegenegenheid zijner gemeente, maakten zijn gemoed te vol om behoorlik op alles te antwoorden. Daarna werd het eerste vers van Psalm 146 gezongen, en vertrok de groote menigte naar het dorp."38) Die kerk was die volgende möre stampvol en stoele moes ingedra word. Die Sondagnamiddag is ook 'n diens gehou en toe was die kerk weer van hoek tot kant gevul. Almal was gretig om na „den geachten Leeraar te luisteren." Die innige verhouding en opmerklike hartlike liefde tussen "deze gemeente en leeraar is waarlijk navolgenswaardig en aanmoedigend voor onze Kerk over het algemeen. Moge de band van liefde, die er tusschen gemeente en leeraar bestaat steeds nauwer toegehaald worden".
Gesondheidsbesoek aan Duitsland[wysig | wysig bron]
In die daaropvolgende jare het albei se gesondheid steeds verswak sodat ds. Fraser besluit het om gedurende 1897 na Karlsbad in Duitsland te vertrek. "Hij wil, hoe pijnlik het hem ook moge zijn om zijne gemeente te verlaten gaarne verlof van den Kerkeraad hebben voor een onbepaalde tijd van afwesigheid." Hy wou hê dat 'n proponent teen 'n salaris van ongeveer £200 per jaar moes waarneem, waarvan hyself £100 sou bydra as die kerkraad daarvoor kans sien om die ander £100 byeen te bring. Die kerkraad het anders besluit en elke veertien dae het leraars van omliggende dorpe op Philippolis dienste gehou. Aan die begin van 1898 het hulle dus weer om gesondheidsredes met die stoomboot Gaul na Europa vertrek, en ongeveer nege maande in die buiteland vertoef. In Januarie 1898, met hul terugkoms in Philippolis, het die kerkraad hul weer 'n mooi adres aangebied.
J.A. Bosch skryf: "Die baie blyke van welwillendheid en toegeneentheid was die openbaring van 'n goeie wedersydse verstandhouding. Die gemeente van Philippolis het hierdie eerste herderpaar aangehang en innig liefgehad. 'n Hoë agting is jeens hul gekoester, want hul pligsgetrouheid, nougesetheid, stiptelikheid en Godsvertroue was navolgenswaardig. Ds. Fraser was 'n baie ernstige prediker en het bowenal gepoog om die gemeente se Godsvertroue te versterk. In sy preke het hy ook dikwels teen ledigheid en losbandigheid gewaarsku. Hy het gereeld huisbesoek gedoen en daardeur die geestelike liefdesband versterk. Hy en sy gesin het ook die gemeente van Philippolis liefgekry en aan hul geheg geraak. Alhoewel die gemeente 'n baie chaotiese oorlogstyd beleef het en ontwrigting aan die orde was, het leraar en gemeente nie van mekaar vervreem nie. Die liefdesbande wat ná die Tweede Vryheidsoorlog nog net so heg en dit sou selfs in die laaste jare van die herderpaar se verblyf in Philippolis hegter word."
Tweede Vryheidsoorlog[wysig | wysig bron]
Met die uitbreek van die oorlog op 11 Oktober 1899, het die burgers van Philippolis ook dadelik aan die roepstem om hul vaderland te verdedig, gehoor gegee. Voordat hulle op kommando gegaan het, het ds. Fraser 'n spesiale diens in die kerk gehou. Die kerk was stampvol en die diens het ongeveer twee uur geduur. Hy het 'n treffende rede gelewer, maar het daarin niks van die oorlog genoem nie. In sy gebed het hy die Allerhoogste gevra om die klein Boerevolkie wat teenoor 'n magtige nasie staan, te help, want dié volkie sal verjaag word, sodat baie in berge en bosse skuiling sal moet soek. Sommige mense wat die diens bygewoon het en wat optimisties was oor die verloop van die oorlog, was gebelgd. Ds. Fraser was tydens die diens merkbaar aangedaan, maar die bykans 250 burgers was moedvol en onbevrees. 'n Paar dae later het die eerste burgers in die rigting van Colesberg vertrek om die noordelike Kaapkolonie te patrolleer.
Die eerste skermutseling waaraan hulle deelgeneem het, het in Januarie 1900 te Colesberg plaasgevind. In Maart 1900 het genl. Clements en sy troepe Philippolis binnegeval. Die dorp was voortaan onder Engelse gesag met offisier Tomkins aan die hoof. Vanaf dié tydstip het die vernietigingswerk op Philippolis begin. Woonhuise van burgers en onder andere ook die pastorie en die meubels van ds. en mev. Fraser, is deur brand in puin gelê. Die kerkgebou het die Britse soldate se fort geword, want sandsakke is in die toringvensters gepak. Vanuit die toring kon hulle cor die dorp en onmiddellike omgewing 'n wakende oog hou. Die omheining om die kerkgebou is ook platgetrap. Die orrel is onherstelbaar beskadig en die pragtige preekstoel moes sy vuurdoop ondergaan. Van die puntige houttierlantyntjies is afgebreek en nooit weer kon die preekstoel herstel word soos dit oorspronklik gelyk het nie.
Die gemeente is in hierdie haglike omstandighede bowendien herderloos gelaat. Ds. Fraser en sy dogter Emmeline is saam met 'n aantal ander republikeine deur die Britse mi1itre owerheid vanaf Philippolis weggeneem. Hy het te voet in Bloemfontein aangekom "en is na die tronk geneem. Emmeline, toe 'n meisie van 21, is in 'n koletrok vervoer. Toe sy op die Bloemfonteinse stasie aankom, moes sy in die brandend hete son drie myl te voet loop na die vrouekamp buitekant die dorp, en self haar bagasie dra, met gewapende soldate agter haar. Een van die soldate het hom ontferm en haar gehelp." Mnr. J.G. Fraser, die broer van ds. Fraser, het van die onsimpatieke behandeling gehoor en gesorg dat laasgenoemde om gesondheidsredes losgelaat word, maar hy moes vir £500 as borg teken vir ds. Fraser. Emmeline is ook uit die kamp gehaal en op dieselfde dag is hulle na die huis geneem waar mev. pres. Steyn op bevel van die Britse regering bedags en snags deur die soldate bewaak is. Ds. Fraser was gekrenk oor die behandeling wat hy van die soldate ontvang het, "maar sy waardigheid was ongeskonde".
In die tussentyd het mev. Fraser op Philippolis agtergebly en ds. Fraser-hulle het niks van haar gehoor nie, wat 'n ontsettende bekommernis veroorsaak het. "Ds. Fraser was op parool uit en is nie eens toegelaat om die kamp te besoek waarin baie van sy gemeentelede verkeer het en soveel sterfgevalle voorgekom het nie. Die omstandighede het swaar op hom gedruk, sodat mev. Steyn kragdadig opgetree het om verlof te verkry dat hy na Philippolis kan terugkeer. Hy het sy pas ontvang en na drie maande terug-gegaan . . . 'n Paar maande later is die gesin Fraser na die kamp op Norvalspont geneem en vandaar na Oos-Londen." (Aangehaal uit Nellie Kruger se boek Rachel Isabella Steyn) Vanaf Oos-Londen het hul na Kaapstad vertrek "waar hij sich onder geneeskundige behandeling wenscht te stellen" (De Kerkbode, 14 Augustus 1902). Daar het hy 'n ernstige operasie ondergaan.
Omdat baie burgers in die suidelike dele van die noordelike magte afgesny geraak het, het sommige gedurende Julie tot Oktober 1900 stil op hul plase gaan bly. In Oktober het Boerepatrollies uit die noorde onder Fouché, Scheepers en Hertzog, tot in die suide deurgedring. Die meeste burgers het toe weer moed geskep en opnuut op kommando gegaan. Verskeie gevegte het hierna in Philippolis se omgewing plaasgevind. By Havenga-koppies aan die Philippolis-Fauresmith-pad, is N.C. Havenga, wat onder bevel van genl. Hertzog was en ook laasgenoemde se militêre sekretaris was, in November 1900 gewond. Daarom is dié koppies na hom genoem. Nog 'n geveg het by Hamelfontein in die rigting van Luckhoff plaasgevind. In albei gevegte moes die Boere terugval weens die tekort aan ammunisie.
In Philippolis was ook 'n botsing. Die Boere het Philippolis omsingel sodat die Engelse hulle in Tomkinskop aan die kant van die dorp moes verskans. Etlike dae was hulle daar vasgekeer en het byna van dors vergaan. Die reuk van ontbindende lyke in die Engelse laer het onuithoudbaar geword. Eers nadat kolomme onder Barber en White met versterkings opgedaag het, is die vasgekeerde Engelse ontset. Hierna het kleiner skermutselings op Tuinplaas, Kleinwaaihoek en Boesmansfontein plaasgevind. Enkele Philippolis-burgers het in hierdie en in ander gevegte in die Vrystaat gesneuwel. In dié verband kan die name van H. Gertenbach en Willie Muller in herinnering geroep word. In dié tyd is dr. Eagle, wat baie gewondes in Philippolis behandel het, ook daar oorlede. Soos verwag kan word, was die atmosfeer in die dorp baie gespanne. Aan alle kerklike bedrywighede het 'n einde gekom. Benewens die kerkgebou is huise in die dorp ook as forte gebruik en skietgate is in die mure aangebring. Manspersone wat moontlik by die Boeremagte kon aansluit, moes elke môre by die Engelse offisiere gaan rapporteer en die dorp kon alleen met 'n skriftelike toestemming verlaat word.
Aan die einde van 1900 het lord Kitchener, wat lord Roberts as hoofbevelhebber van die Imperiale troepe in Suid-Afrika opgevolg het, met sy verwoestingskampanje begin. Hy het op groot skaal getrag om die hardnekkige Boere tot onderwerping te dwing deur hul plase te vernietig en hul huisgesinne na konsentrasiekampe te vervoer. Die Philippolis-krygsgevangenes is na die kampe te Norvalspont, Springfontein, Bethulie, Bloemfontein, Kimberley, Heilbron en na die Oranjerivier-kamp, wat tussen Philippolis en Jacobsdal aan die Oranjerivier geleë was, vervoer. Die meeste Philippolis-krygsgevangenes was egter in die eersgenoemde drie kampe. Die grootste aantal was in die Bethulie-kamp, waar 89 kinders en krygsgevangenes onder 20 jaar oorlede is. Daar is 21 volwassenes in dié kamp oorlede. In Norvalspont is 41 kinders en krygsgevangenes onder 20 jaar oorlede. In die kamp is 10 volwassenes oorlede. In die Springfontein-kamp is 30 kinders en krygsgevangenes onder 20 jaar en sewe volwassenes oorlede. Die totale aantal Philippolis-kinders onder tien jaar wat in al die konsentrasiekampe oorlede is, is 160. Dertig kinders tussen 11 en 20 jaar en 42 volwassenes is in al die kampe oorlede. Die totale aantal oorledenes uit Philippolis, is 232.
Uit 'n brief wat 'n sekere mev. P.J. Botha aan 'n suster in Kaapstad geskryf het, blyk dit duidelik hoe die kamplewe was. In haar brief vertel sy dat 31 gesinne uit Philippolis in die konsentrasiekamp is, te midde van die haglikste omstandighede. Sy en haar vyf kinders is in 'n kloktent, wat totaal ondoeltreffend is, ingeprop: dit is nie net baie warm en bedompig nie, maar wanneer dit reën, stroom die water van alle kante in om alles en almal in 'n ommesientjie te benat. Voorts deel sy mee dat hulle water by 'n waterkar moet kry en dat hulle self vir vuurmaakhout moet sorg. Hulle is verbied om na die dorp te gaan en in die kamp kon hulle ook nie besoek word nie. Hulle kos word gerantsoeneer en geen eetgoed kon van goedgesinde persone ontvang word nie. Sy voel trots om saam met haar volksgenote te ly en sal in hierdie tye van beproewing die geloof behou. Haar seun is reeds as 'n krygsgevangene na Ceylon gestuur en van haar eggenoot het sy maande gelede iets verneem. Al hul aardse besittings is deur die kakies vernietig en as enigste troos besef sy dat die mens nakend die wêreld binnegekom het en weer so sal heengaan.
Heropbou na dié oorlog[wysig | wysig bron]
Ná die Vrede van Vereeniging is die vroue en kinders per trein tot op Springfontein vervoer. Vandaar moes hulle self planne beraam om hulle vernielde tuistes te bereik. Vanaf Oktober 1902 het die krygsgevangenes wat na Indië en Ceylon gestuur is, begin terugkeer en 'n aanvang met die heropbou van hul eiendom gemaak. Eers in April 1903 het ds. en mevrou Fraser per trein op Springfontein aangekom en na Philippolis vertrek om hul geestelike arbeid te hervat. Hul tuiskoms, so anders as in die verlede, was doodstil. Min gemeentelede het hulle langs die pad ingewag, want die meeste was verarm en het toe geen rytuie besit nie. Die terugkoms in Philippolis het 'n einde gebring aan die langdurige wedersydse bekommernis van leraar en gemeente, want vir meer as drie jaar was hulle van mekaar geskei.
Hoewel die gesondheid van ds. en mev. Fraser veel te wense oorgelaat het, het hulle geen steen onaangeroerd gelaat om met die heropbouingswerk van hulle gemeente te begin nie. Eers moes hulle self gehuisves word en tydelik het hulle hul intrek in die huis van mnr. J.J. Gertenbach geneem. Die ou woning wat hulle op die stadium betrek het, is later afgebreek en deur 'n nuwe vervang. Die afgebrande pastorie is spoedig herstel, sodat hulle dit in 1904 weer in gebruik geneem het. Hulle het self die pastorie van meubels voorsien, want die Kerkraad was slegs in staat om die vervoerkoste daarvan te betaal. Die gemeente van Philippolis wat voor die oorlog welvarend was, is in die tussentyd verarm en ontwrig. Hierdie gemeente wat voorheen ander kon help, moes nou self hulp ontvang en besuinigingspogings moes aangewend word. Die gemeente het verskillende gifte ontvang, onder andere van die susters in Kaapstad en mev. Marie Koopmans-De Wet. Sy het verskeie kiste met benodigdhede aangestuur, sodat dit aan die armes uitgedeel kon word. Kollektes is in die Kaapkolonie ten bate van die geruïneerde gemeente gehou en goedgesindes het vee en graan voorsien.
Ds. Fraser het ook aangebied dat sy jaarlikse salaris met £200 verminder moes word. Die Kerkraad het egter besluit op £160 per jaar. In September 1903 is vergoedingsgeld van die regering ontvang, wat 'n bedrag van £551.8.0 beloop het. Benewens die besnoeiing van die leraar se salaris, is die gemeente se uitgawes ook verminder deurdat die Sinode slegs die noodsaaklikste bydraes van hulle geëis het, naamlik dié vir die predikante-pensioenfonds, die sending, die Kweekskool en die teologiese studente se ondersteuningsfonds.
Emily Hobhouse se bydra[wysig | wysig bron]
Emily Hobhouse het ook die gemeente van Philippolis gehelp en groot opheffingswerk verrig. Deur haar toedoen is 'n spin-en-weefskool op die dorp gestig. Die skool was vir moeders en dogters bedoel wat vir hulle eie beswil dié kuns kon aanleer. Daar is baie matte, dekens en komberse gemaak wat goedkoop verkoop is. Ene Strauss was die hoof van die skool. Tuis kon woldrade vir die skool gedraai word en vir dié arbeid het die skool vergoed. 'n Hele hele paar jaar het die skool in Philippolis bestaan en later, toe dit tot niet gegaan het, is die masjinerie weggestuur. Hierdie spin-en weefskool was op dieselfde perseel waar die winkel Ons Dien" in later jare sou staan. Benewens klere en proviand het Emily Hobhouse ook lenings vir noodsaaklike rehabilitasiewerk beskikbaar gestel. Dit blyk uit 'n brief wat sy in Oktober 1903 aan mnr. M. Liefman, 'n winkelier, gerig het. Sy het 'n bedrag aan 'n sekere mnr. D. F. .Raal, wat 'n bakkiespomp wou koop, geleen, ten einde sy kanse vir 'n koringoes te verstewig. Blykbaar was hy nie in staat om die geleende bedrag terug te betaal nie, waarop hy die pomp teruggestuur het. Emily Hobhouse het berig dat die pomp verkoop moes word ten bate van die NG kerk op Philippolis.
In dieselfde maand het sy 'n besoek aan Philippolis gebring. 'n Groot verwelkoming is in die Christelike Jongeliedesaal gereël om "die groote weldoenster van ons volk in den tijd des oorlogs en nog bij voortduring, van harte te verwelkomen".
Die gemeente herstel[wysig | wysig bron]
Aan die begin van 1904 het sake in Philippolis al weer beter begin lyk, want ds. Fraser het die volgende in De Kerkbode laat publiseer: "De Heere heeft in Zijne goedheid ons nu gezegende regens geschonken, en ik wil hopen dat, hoewel zij te laat gekomen zijn voor den milie-oogst, er toch nog wat groenten zullen gewonnen worden, en dat onze toestand alzoo wat verbeteren zal . . . de Heere heeft ons, boven onze stoutste verwachting, in staar gesteld om onze geruineerde eigendommen zoo ver te herstellen dat zij weer goed bruikbaar zijn."
Weens gebrek aan geld kon in 1906 eers met die herstel van die kerk begin word. Die heer Botha het die kerk teen die geringe som van £225 herstel en omdat die kerk so diep in die skuld gedompel was, is dit slegs met draad en ysterpale omhein. In 1907 het die pas herstelde, stewige gebou byna in ligte laaie gestaan. Gedurende 'n aanddiens het een van die paraffienlampe langs die preekstoel afgeval en in 'n oogwenk het 'n geweldige brand ontstaan. Baie toehoorders was paniekbevange en het na buite gestroom. Mnr. J.J. Gertenbach, wat later £70 bygedra het vir die gasbeligting, het na die vuur gesnel en met behulp van die tapyt wat voor die kansel gelê het, die vlamme geblus. As gevolg van hierdie gebeurtenis, en ten einde die beligting te verbeter het baie gemeentelede sterk op die installering van gaslampe in die kerk aangedring. Na aanleiding van 'n brief van Hofmeyer en Du Toit van Kaapstad, wat gemeld het dat hulle die kerk teen billike voorwaardes met gaslampe kon verlig, is in 1907 besluit om van die aanbod gebruik te maak. Die beligting het die Kerkraad £140 gekos. Van hierdie bedrag het die heer J.J. Gertenbach toe die helfte bygedra op voorwaarde "dat het toestel alleen voor de Kerk en niet voor eenig ander gebouw, Pastorie of Zaal zal gebruikt worden". Die ander gemeentelede het ook ruim vir dié doel bygedra en die gasbeligting is aangebring.
Die nuwe orrel[wysig | wysig bron]
Wat die aankoop van 'n nuwe orrel betref, het die Kerkraad in September 1903 besluit dat hulle geen vrymoedigheid het "om thans tot het aankoopen van een orgel overtegaan". In 1904 het ds. Fraser aan die kerkraad meegedeel dat die NG gemeente Middelburg, Kaap, hul ou orrel as geskenk wil weggee. Namens die kerkraad het hy toe 'n versoek aan die kerkraad van Middelburg gerig "dat hij goedgunstiglik gemeld oud orgel aan de Gemeente van Philippolis, die onder haar vele verliezen, ook haar orgel heeft verloren, moge geven". Op dié versoek het Middelburg geantwoord dat die orrel reeds as geskenk aan die Gereformeerde gemeente aldaar gegee is. In 1906 het M. Liefman £250 in sy testament aan die Kerkraad vir 'n nuwe orrel nagelaat. Mnr. J.J. Gertenbach het ook £250 geskenk op voorwaarde dat die Kerkraad £250 skenk. Laasgenoemde is voorlopig van die weduwee R. Grobbelaar geleen. Op 22 Januarie 1906 is besluit om op advies van orrelis P.K. de Villiers van Worcester 'n nuwe orrel te bestel.
Sonder veel versuim is 'n groot veldtog geloods om die orrel kontant in te wy. Die gemeente het die hand diep in die sak gesteek en op 25 Januarie 1907 is die nuwe orrel wat destyds as die mooiste in die Oranjerivier-kolonie en een van die beste kerkorrels in Suid-Afrika beskou is, in gebruik geneem. Dit was 'n groot funksie, want ses predikante, seuns van Philippolis het die geleentheid bygewoon. "De gemeente van Philippolis kan sich verblijden met in het bezit te zijn van zulk een prachtig degelijk orgel. Het instrument is van de wereld bekende makers, de heren Brindley en Foster van Sheffield en heeft met kosten van oprichten omtrent £950 gekost, dit bedrag is geheel gedekt. Daartoe hebben bijgedragen een legaat van wijlen den heer M. Liefman £250, gift van de heer J.J. Gertenbach van Grootfontein £250, en de balans werd gevonden uit opbrengs van een Vrouwen bazaar, en giften uit de gemeente."
Ds. Fraser se aftrede[wysig | wysig bron]
Te midde van al die blydskap oor die aankoms van die nuwe orrel, het menigeen in die hart diep bedroef gevoel, want die gemeente het geweet "dat haar ouden leeraar haar weldra gaat verlaten om ene welverdiende rust te genieten". Op 3 Junie 1907 is 'n gekombineerde kerkraadsvergadering te Philippolis gehou. Dit was die laaste kerkraadsvergadering wat ds. Fraser te Philippolis gehou het. In sy verwelkomingsrede aan die begin van die vergadering het hy meegedeel dat "het de begeerte zijns harten was om bij de laaste Kerkeraadsvergadering van beide dienstdoende en rustende Kerkeraadsleden afscheid te nemen". Voorts het hy al die boeke en dokumente oorhandig en van die gemeente se finansies verslag gedoen. Die verslag het getoon dat daar £181.19.81 aan kontant was en aan goeie skuldbewyse £487.15.3, 'n totaal van £669.14.11.
Op dieselfde vergadering het hy gesê dat hy altyd openhartig met sy kerkraad was en dat hy dit ook in dié vergadering wou doen. Voorts het hy tot die teer saak oorgegaan om hulle te versoek om aan hom jaarliks £80 te leen ter betaling van sy premies op sy assuransiepolisse. Daarna het hy vir enkele oomblikke die vergadering verlaat en toe hy weer binnegeroep is, is aan hom meegedeel dat besluit is om aan hom "in plaats van £80, £100 per jaar overeenkomstig de door hem gestelde voorwaarden te leenen". Hy het met merkbare aangedaanheid van die besluit verneem en sy dank aan die broeders betuig "voor dit bewijs hunner liefde, die overeenstemt met al hunne daden en hunne handelwijze jegens hem en zijne gade gedurende de 44 jaar", wat hy in hulle midde werksaam was. Nadat al die werksaamhede van die vergadering afgehandel is, het hy die lede vir hulle geduld bedank en op versoek van die leraar het br. Van Zyl die vergadering met gebed afgesluit "waarin hij op zeer gevoelige wijze gewag maakt van de hartelike wijze waarop steeds in de vergadering alle werksaamheden, zelfs de moeijelikste worden volbracht en draagt vooral den Voors. met zijne gade op hun ouden dag en in het werk dat zij nog mogen doen aan de bewaring en zegen des Heeren op"."
Op 5 Julie 1907 het ds. Fraser sy eervolle ontslag gekry nadat die konsulent, ds. Jooste van Trompsburg, wat die voorsitterstoel ingeneem het, 'n paar woorde ter bemoediging aan die vertrekkende leraar gerig het. As 'n aandenking van die gemeente wat hul 44 jaar getrou gedien het, het hul 'n silwer teestel ontvang "waarop hunne namen geschreven zijn ter gedachtenis van de Gemeente van Philippolis". Die sesde en sewende Julie 1907 was droewige dae vir Philippolis, want toe het die herderspaar van hul gemeente afskeid geneem. Ds. Fraser het sy afskeidsboodskap na aanleiding van Handelinge 20 verse 7 en 32 gelewer. Hy het die gemeente daarop gewys dat die liefde tussen hulle gewoon het gedurende hulle verblyf in Philippolis en waar liefde woon "gebiedt de Heer Zijn zegen". Hy het hul bedank vir hierdie liefde en verder afskeid geneem van die Sondagskool, die pastorie en die kerkhof, waar twee kinders van die pastorie begrawe lê. Pas hierna het hy die begeerte uitgespreek "dat als het zal kunnen geschieden, dat ook ons stof, eenmaal in het midden van onze dierbare gemeente, tot den dag der heerlijke opstanding moge rusten". Hy en sy gade het aan almal 'n vaarwel toegeroep en bygevoeg dat indien "wij elkander niet weer hier ontmoeten dan tot wederziens als wij ons erfdeel, door Gods genade, eenmaal met de geheiligden zullen ontvangen.
Ná die dankgebed is adresse deur die kerkraad, die gemeente van Luckhoff en die stadsraad hulle aangebied. Met gevoelvolle woorde is die hegte bande na 44 jaar losgemaak: "Verliest de Gemeente in U den trouwen Leeraar en Herder, die inwoners van Philippolis verliezen in U den waardigen medeburger, den liefdevollen vaderlijken vriend." Nadat die gryse leraar al die skenkers van die adresse bedank het, "zong het koor op de wijzie van Home sweet home een lied, gedicht door den heer Marais, den orgelist te Philippolis. Daarop klonk uit aller mond: Dat's Heeren zegen op u daal en ds. Fraser sprak den Zegen uit. De diens duurde twee en een half uur."
Ds. en mev. Fraser se laaste jare[wysig | wysig bron]
Nadat ds. Fraser sy emeritaat aanvaar het, het hy en sy gade vanaf Philippolis verhuis en na die plaas Onze Rust in die distrik Bloemfontein vertrek, waar hulle 'n tyd lank by pres. en mev. Steyn gaan inwoon het. Daarna het hulle hul in Kaapstad gaan vestig waar hy op Maandag 27 Februarie 1911 oorlede is. Op 5 Maart 1911 is hy op Philippolis ter aarde bestel. 'n Baie groot skare en 'n aansienlike aantal predikante was teenwoordig, "mede-arbeiders op het veld dat zoo ijverig door den overledene was bearbeid". Die kansel en baie ander dele van die kerk was in 'n swart roukleed gehul. Ná die roudiens in die kerk en terwyl die kerkklok gelui het, het die stoet grafwaarts beweeg. "Bij den ingang van de begraafplaats stonden eenige honderden naturellen, die bij de aankomst van den stoet hun liederen aanhieven. Hier werden de laaste woorden gesproken, de laaste gezang aangeheven; en het overschot van een man die edelmoedig geleefd, en zijn Meester trouw gediend had, onder veel tranen ter aarde besteld." As 'n blyk van waardering vir sy dienste het die gemeente al die onkoste verbonde aan sy begrafnis betaal. In April 1917 is mevrou Fraser oorlede en langs haar geliefde eggenoot in Philippolis ter ruste gelê.
In Mei 1914 is 'n monument ter nagedagtenis aan hom reg voor die kerkgebou onthul. Enkele treffende woorde op die gedenkteken vorm 'n volmaakte opsomming van sy vrugbare lewe: "Gewijd aan de Zalige Nagedachtenis van wijlen Ds. Colin Mackensie Fraser Geb. 20 Jan. 1837. Ovl. 27 Febr. 1911. In leven predikant der Ned. Geref. Gem. Philippolis 1863–1907 Door een dankbare Gemeente."
Ds. S.J. Perold (1907–1916)[wysig | wysig bron]
Nadat ds. Colin Fraser jr. die tuig neergelê het, was die gemeente baie gelukkig om gou weer 'n leraar te kry. Op 5 Julie 1907, onder die voorsitterskap van die konsulent, ds. C.H. Jooste van Trompsburg. is ds. S.J. Perold van Jacobsdal teen 'n salaris van £525 per jaar beroep. Pas twee maande later staan hy in sy nuwe gemeente nadat hy vantevore Dutoitspan, Franschhoek, Murraysburg en Jacobsdal gedien het.
Vanuit die staanspoor het ds. Perold in sy geestelike bearbeiding op Philippolis getoon watter hoë eise hy aan sy kerkraad gestel het. In sy eerste kerkraadsvergadering het hy gemeld dat hy daarvan bewus was dat 'n "broederband hem en al de leden onderling aan elkeen verbinden". Hy het dus op 'n volkome vertroue tussen hom en sy kerkraad staatgemaak. Hieraan moet die sen op sy werk toegeskryf word. Hy het ook 'n beroep op elke kerkraadslid gedoen om in vergaderings openhartig te wees en mekaar se siens-wyses te respekteer. Die kerklike amp van die ouderling en die diaken het hy bo alles gestel. Dit moes hul onverdeelde aandag en beste kragte geniet, want die werk van die Heer was vir hom hoog verhewe en moes nie afgeskeep word nie.
Om die gemeente in 'n groter mate geestelik te verryk, het die kerkraad op sy aandrang besluit om elke Saterdagaand “een weeklikschen dienst — Bijbellezing met gebeden” in te voer. “Hierdie pragtige besluit het onder die seënende hand van die Allerhoogste seer sekerlik sy vrugte afgewerp, want dit was by byeenkomste soos hierdie waar die voorbidding uitsluitlik aan die uitbreiding van Gods koninkryk gewy was,” skryf J.A. Bosch. .” [2] 'n Belangrike mylpaal in die bediening van ds. Perold was die bepaling in verband met die kerkraadslede se ampsdrag. Daar is besluit dat hul in die vervolg nie net behoorlik in swart geklee moes wees nie, maar ook “hooge hoeden zullen dragen. Niemand zal anders gekleed in de consistorie mogen verschijnen.”
Dit was ook in hierdie tyd dat die vervoer van die leraar, wanneer hy huisbesoek gedoen het, talle interessante besprekings uitgelok het. Omdat die aanhou van die leraar se karperde met hoë onkoste gepaard gegaan het en die kerkkas dit in dié tyd allermins kon bekostig, het ds. Perold aangebied dat die kar en perde verkoop word. Wanneer hy huisbesoek doen, sou gemeentelede hom van plaas tot plaas vervoer. Die Kerkraad was nie met hierdie grootmoedige besluit van die leraar gediend nie. Hulle het besef dat sy arbeid in die gemeente met groter opoffering en moeite gepaard sou gaan. Op grond hiervan is besluit om tot die koop van “eene motorcar” oor te gaan waarvan die voorsitter self die brandstof moes voorsien. Omdat die finansiële sake van die gemeente op dié stadium glad nie na wens was nie, het ds. Perold gevra dat die saak vir 'n onbepaalde tyd uitgestel word. In die tussentyd het hy nog van sy ou kerkkar en perde gebruik gemaak tot die kerkraad aan die einde van 1913 in staat was om vir hom 'n splinternuwe “Fordmotor" aan te koop. Hoe die vervoerkoste van die leraar in toekomstige jare gestyg of gedaal het, het die geskiedenis nie opgeklaar nie. As 'n eerste paaiement op die nuwe motorkar van die leraar kon dadelik £105 afbetaal word. Dit was die bedrag wat vir die ou kar en perde ontvang is.
Te vinnig het die nege geseënde bedieningsjare van ds. Perold verbygegaan. Dit was in elke opsig jare van geestelike groei en bestendiging, alhoewel dit ten tye van sy vertrek duidelik geword het dat die nawerkinge van die Rebellie ook in hierdie gemeente waarneembaar was. In Januarie 1916 het hy 'n beroep na die gemeente Heilbron, sy derde Vrystaatse gemeente agtereenvolgens, aanvaar en is die hegte vriendskapsband tussen hierdie gewilde herderspaar en die gemeente van Philippolis losgeknoop. Ook hy, soos sy voorganger, ds. Fraser, is deur die kerkraad getrou moreel en finansieel bygestaan. Selfs ná sy vertrek na Heilbron het hy nog 'n groot bedrag aan die gemeente van Philippolis geskuld wat later deur die gemeente van Heilbron aangesuiwer is.
Ds. T.B. Muller (1916–1918)[wysig | wysig bron]
Philippolis se kerkraad het nou 'n beroep uitgebring op die inspirerende studenteleier en gedugte taalstryder ds. Tobie Muller, hulpprediker van die NG gemeente Stellenbosch, waar hy verantwoordelik was vir die bearbeiding van die studente. Onder invloed van professore en studente kies hy aanvanklik die professoraat in die filosofie wat hom op Stellenbosch aangebied is, maar ná 'n feile innerlike stryd neem hy die beroep na Philippolis aan. Dr. Muller, sy vrou, hul seuntjie, Christof, en dr. Muller se moeder (sy vader is dr. Muller Muller se verjaardag in 1915 oorlede), het in Oktober 1916 na Philippolis vertrek waar hy op 14 Oktober 1916 deur ds. J.D. Kestell as leraar bevestig is. Op kerklike en politieke gebied was dit 'n moeilike tyd in die Vrystaat se geskiedenis. Dit was die gevolg van die Rebellie, wat in talle gemeentes aanleiding gegee het tot 'n dreigende skeuring. Philippolis was geen uitsondering nie.
Toe dr. Muller hier aankom, was die gemeente reeds verdeeld en die spanning tussen die twee partye was hoog. Dit was dus by uitstek 'n geleentheid waarop 'n kerklike leier op die proef gestel sou word. Baie gemeentelede het gedink dat sy oortuigings te sterk was om versoenend op te tree en dat hy dus nie in staat sou wees om die eenheid in die gemeente te herstel nie. J.A. Bosch skryf egter: "Hierdie menings het hy gou die nek ingeslaan deur te bewys dat kragtige oortuigings op enige gebied nie 'n hindernis nie, maar juis 'n hulpmiddel is vir die beoefening van die liefde wat bind."[3]
Al sy boodskappe, soos sy intreepreek wat gelewer is na aanleiding van 1 Korintiërs 13:13 ("En nou bly geloof, hoop, liefde — hierdie drie; maar die grootste hiervan is die liefde"[4]) het van hierdie verdraagsaamheid en kalmerende liefde getuig. Hy het daarin geslaag om broederlike liefde en samewerking tot stand te bring en sy gemeentelede die kostelike les geleer dat die Christelike liefde nogtans beoefen kan word, ook daar waar mense op politieke gebied ver van mekaar staan. Aanvanklik het sommige lidmate gedink hulle sou moeite hê om hierdie geleerde man, 'n professor in die filosofie te verstaan, maar hy het hulle aangenaam verras. J.A. Bosch skryf: "Sy nederigheid, ongekunstelde natuurlikheid en warme menseliefde het almal na hom gelok. Al sy preke het diep en dringend tot elke siel gespreek en as 'n hoofdoel het hy die opbouing van die geestelike lewe van sy gemeente voorop gestel".[5]
In kerkraadsvergaderings het hy deur beskeidenheid en lewenswysheid die korrekte leiding gegee. Met die ingebore adel van sy siel het hy nie vanweë sy posisie as voorsitter en leraar oorheers nie, maar altyd die nodige respek aan die oordeel van diakens en ouderlinge betoon wat ouer as hy was. Dit was hier dat die gees van broederliefde in dié moeilike tyd op Philippolis ontstaan en gegroei en mettertyd deur die gemeente gewerk het. By die katkisasie, huisbesoek en in al sy werksaamhede as predikant, was hy altyd die deeglike, vriendelike en vertroostende herder en leraar wat niemand weens sy jeugdigheid kon verag nie.[6]
Ook in sy nuwe werkkring was hy nog altyd die kampvegter by uitnemendheid in die taalstryd en het hy byvoorbeeld dadelik Afrikaans by die kerkdienste ingevoer. Volgens dr. P.J. Nienaber was dit vir dr. Muller 'n groot vreugde om sy eie taal van die kansel te kon gebruik in plaas van "amper-Nederlands". Afrikaans is waarskynlik die eerste deur hom gebruik by 'n huweliksplegtigheid in die NG Kerk by geleentheid van die huweliksbevestiging van Gordon Tomlinson toe die predikant en bruidegom gou voor die huweliksbevestiging die huweliksformulier in Afrikaans vertaal het.[7]
Hoewel hy tydens sy bediening nie veel tyd gehad het om aan letterkundige werk te wy nie, het hy tog as lid van die kollege van vertalers van die Bybel in Afrikaans die proefvertaling van Hosea 3 tot 8 voltooi nadat hy benoem is as lid van die eerste kommissie wat aangestel is vir dié taak. Daarbenewens het hy hom aan 'n studie van die sektebewegings in Suid-Afrika gewy.
Behalwe die gewone kerklike byeenkomste soos die erediens, Sondagskool, biduur en ander godsdienstige vergaderings, het die Christelike Jongeliedevereniging hom na aan die hart gelê. Omdat hy graag met jong mense omgang gemaak het, het hierdie vereniging hom die geleentheid daartoe gebied. Dit was dus geen wonder nie dat die jong mense so aan hom geheg geraak het dat hulle gereeld een aand per week aan die pastorie deurgebring het. Hierdie ongekende belangstelling in die jeug het daartoe gelei dat sy invloed oor die hele Vrystaat uitgebrei het. Hy het as 'n Christelike en kulturele jeugleier bekendheid verwerf en 'n leidende aandeel geneem. Hy was 'n gewilde spreker en het die kuns om erns met luim af te wissel op 'n meesterlike wyse beoefen.
Dr. Muller se dood[wysig | wysig bron]
Sy skielike heengaan in die fleur van sy lewe en ná slegs twee bedieningsjare op Philippolis word as 'n gevoelige verlies vir Kerk en Volk beskou, aldus J.A. Bosch. "Soos 'n meteoor het hy aan die volkshemel verskyn, maar helaas! in die tyd toe sy leiding vir 'n verbrokkelende volk so nodig was, is hy plotseling vir Hoër diens opgeroep." As een van die baie slagoffers van die Spaanse griep is hy ná 'n siekbed van 11 dae op Philippolis oorlede. Tot kort voor sy oorlye was hy en sy gade intensief besig om krankes te besoek en orals in die dorp en distrik aan wit en swart hulp te verleen totdat hy op 13 Oktober 1918, nadat hy sy laaste erediens gelei het, die eerste simptome van die griep begin toon het. Hoewel hy reeds daardie Sondagmiddag koorsig en uitgeput gevoel het, het hy nogtans die landdros van Philippolis na 'n plaas, waar 'n hele gesin aan die griep siek gelê het, vergesel. Maandag het hy gaan lê om nie weer op te staan nie. J.A. Bosch skryf: "Op 25 Oktober was sy worsteling oor en het sy gees teruggekeer tot God om daar die salige rus van ongestoorde en volmaakte aanbidding te geniet."
Die volgende dag het die eenvoudige begrafnisplegtigheid op Philippolis plaasgevind. Alles, selfs die eenvoudige plankkis deur gewillige hande aanmekaargetimmer, was so simbolies van sy lewe. 'n Klein groepie gemeentelede, slegs drie kerkraadslede en vier leraars kon die laaste eer aan hom bewys. Ds. A. Stockenström van die NG gemeente Bethulie het 'n diep roerende rede na aanleiding van Ps. 39:10 (Statebybel: "Ik ben verstomd, ik zal mijn mond niet opendoen, want Gij hebt het gedaan.") gelewer. En so is die silwerdraad van 'n veelbelowende lewe ná slegs 34 jaar afgesny. Ter nagedagtenis van die oorledene is 'n gedenksuil op 26 Oktober 1922 voor die kerkgebou op Philippolis onthul. Die geleentheid is onder meer bygewoon deur sy moeder, eggenote en twee kindertjies wat die toue van die doek om die suil ontknoop het en waardeur die monument, swyend in sy wit reinheid, 'n sinnebeeld van hul edel vader, onthul is. Die gemeente van Philippolis het mev. Muller en haar kinders nie vergeet nie, maar gereeld navraag gedoen of hul wat aardse middele betref, goed versorg is.
Ds. P.S.Z. Coetzee (1920–1925)[wysig | wysig bron]
Herkoms[wysig | wysig bron]
Nadat die gemeente lank en diep oor dr. Tobie Muller getreur het en verskeie leraars beroep is, het ds. Petrus Stefanus Zacharias Coetzee van Odendaalsrus die beroep aangeneem. Hy is op 25 Desember 1885 op die plaas Blaauwboschfontein in die distrik Boshof gebore. Hy was die tweede seun van 'n gesiene ouerpaar wat ook nog drie dogters gehad het. Terwyl hy op Boshof skoolgegaan en die Tweede Vryheidsoorlog in 1899 uitgebreek het, het hy as veertienjarige penkop by die Boshof-Boerekommando aangesluit. Sy onverskrokkenheid in gevegte het dadelik die oog gevang van genl. C. Badenhorst onder wie se bevel die Boshof-kommando gestaan het. Die generaal het aan hom die belangrike taak van spioen en rapportryer toevertrou. In hierdie hoedanigheid het hy telkemale vertroulike rapporte en boodskappe tussen genls. Badenhorst, Hertzog en De Wet oorgebring. Hierdie kennismaking met genls. Hertzog en De Wet het die grondslag vir 'n hegte vriendskapsband in naoorlogse tye gelê. Tot sy bittere spyt moes hy ook eindelik die wapen op 'n plaas net ten weste van Brandfort neer1ê. Die pynlikheid hiervan, soos hyself vertel het, is in Mei 1961 tot die laaste greintjie toe uitgewis, skryf J.A. Bosch, "toe dit sy heerlike voorreg was om die eerste president van die Republiek van Suid-Afrika. mnr. C.R. Swart, met sy verkiesing op sy plaas net ten ooste van Brandfort te gaan gelukwens".
Opleiding[wysig | wysig bron]
Ná die vredesluiting in 1902 is hy na Franschhoek vir sy verdere skoolopleiding gestuur. Spoedig was sy skooljare agter die rug en is hy na die Victoria-kollege op Stellenbosch. Ongelukkig moes hy op hierdie tydstip sy studie weens 'n geldskaarste onderbreek en hy het toe op Winburg gaan skoolhou. Daar het hy wiskunde gedoseer en een van sy eerste leerlinge was Charles Robberts Swart, wat op dertienjarige leeftyd sy matriekeksamen geslaag het. Terwyl hy op Winburg onderwys gegee het, ontmoet hy 'n musiek-onderwyseres, mej. Ellen Bredell, met wie hy later in die eg verbind is. Op haar beurt het sy weer musiekonderrig aan 'n minlike dogter, Nellie de Klerk, 'n skoolmaat van C.R. Swart, gegee. Nellie het later die eggenote van mnr. Swart geword. Daar het dus, sedert vroeë tye, 'n hegte vriendskapsband tussen die gesinne Coetzee en Swart bestaan.
Terug op Stellenbosch het student Coetzee met hart en siel sy studie aangepak en sy admissie-eksamen cum laude afgelê. Intussen is diamante op die ou familieplaas ontdek en dit stel hom in staat om na Europa te vertrek waar hy verder aan die Vrye Universiteit van Amsterdam gaan studeer het. Daar was hy met sy doktorale studie in die teologie besig toe die Eerste Wêreldoorlog, ongelukkig 'n einde daaraan gemaak het en hy na Suid-Afrika moes terugkeer.
Predikant[wysig | wysig bron]
Hy is in 1915 gelegitimeer en sy eerste standplaas was Boshof waar hy een jaar as hulpprediker werksaam was. In 1916 het hy 'n beroep na Odendaalsrus aangeneem, waar die roepstem van die gemeente van Philippolis hom bereik het. Aan die begin van 1920 staan hy dus weer in 'n nuwe gemeente. Alhoewel die konsulent, ds. C. Jooste van Trompsburg, in die tussentyd, terwyl die gemeente vakant was, waardevolle geestelike diens verrig het, het ds. Coetzee dadelik na sy aankoms grondige ondersoek na die Sondagskool, katkisasie, Bybelstudieklasse, buitedienste en die onderwys ingestel. Hy het besef dat hierdie terreine die slagaar van sy geestelike bearbeiding was. Onder sy leiding het die kerkraad 'n drastiese besluit na aan-leiding van ontug geneem en pogings in werking gestel om dit uit die gemeentelike lewe te weer. So is byvoorbeeld besluit dat alle persone wat hul aan ontug skuldig maak. voortaan voor die volle Kerkraad sou verskyn. Die sielkundige uitwerking hiervan is deur die afname van ontugsake bewys. Deur sy toedoen is die baie moeilikhede betreffende Waterkloof uiteindelik vreedsaam opgelos.
Ds. Coetzee het deur sy prediking sy gemeente tot liefde en vrede aangespoor en dit was inderdaad ook die voorbeeld wat hy gestel het. Die gemeente Philippolis sal hom as die vurige en positiewe prediker onthou wat nie geskroom het om sonde by die naam te noem nie, aldus J.A. Bosch. "Deur besondere takt aan die dag te lê, het hy geweet hoe om sy gemeentelede vir 'n goeie saak in te span en, aan te spoor. Hy was bekend as die kinderliefhebber vir wie hy nooit 'n offer van tyd of krag te groot geag het nie. As gevolg van sy belangstelling in die onderwys en die opvoeding van die jeug was; hy gedurende sy verblyf die groot stukrag agter die vooruitgang van die plaaslike skool." Deur ds. Coetzee se toedoen is die eerste doelmatige koshuis, Ons Huis, daargestel. Dit het hom gegrief dat baie kinders net wag om die ouderdom te bereik waarop die skool verlaat kon word. Daarom het hy dikwels trae seuns en dogters van die huis af teruggebring skool toe. Hy het ook nie geaarsel om, wanneer dit nodig was, self weer as wiskunde-onderwyser in te spring nie. Talle persone wat hy tot die skool teruggedwing het, het wat later hoë posisies in die land beklee.
Ds. Coetzee was steeds bereid om sy offer van watter aard ook al, te bring. In 1922 toe die gemeente in 'n finansiële nood verkeer, het hy nie geaarsel om aan te beveel dat sy jaarlikse salaris met £50 verminder moes word nie. Sommige kerkraadslede het gewag gemaak van die "vertroue en liefdesband wat daar bestaan tussen die pastorie en die gemeente".
Ná Philippolis[wysig | wysig bron]
Ná vyf geseënde bedieningsjare op Philippolis het hy in 1925 'n beroep na Edenburg aangeneem. Hy het in Edenburg gestaan van Januarie 1925 tot Januarie 1934, toe hy 'n beroep na Braamfontein, Johannesburg, aangeneem het. Tydens sy verblyf aan die Rand het hy nader kennis gemaak met die besondere behoeftes van die Afrikaner-intrekkers in hierdie kosmopolitiese stad. In sy pastorie te Braamfontein is onder meer die idee van die Randse Armesorgraad gebore, 'n liggaam jare lank 'n geweldige groot rol gespeel het in die versorging na siel en liggaam van die behoeftige Afrikaners. Tydens sy verblyf daar was hy ook actuaris van die Transvaalse Sinode.
Sy eerste eggenote het hom in 1936 ontval. Dié gesiene herderspaar het een seun en vier dogters grootgemaak en ook verskeie aangenome kinders gehad wat hulle laat leer het en hul pastorie as 'n ouerlike woning aangeneem het. In 1937 is ds. Coetzee weer getroud met die weduwee van sy boesemvriend, ds. D.P. Cillié. In April 1945 is hy van Braamfontein na Edenburg teruggeroep waar hy gearbei het tot Julie 1949, toe hy na sy laaste gemeente, De Bloem, in die Vrystaatse hoofstad vertrek het. In die O.V.S. was hy by uitstek die eerbiedwaardige, geestelike leier van sy Kerk en volk. Hy het lank sitting in die Federale Raad van Kerke gehad en tydens die viering in 1958 van die vyftigjarige jubileum van dié liggaam was hy die voorsitter daarvan. Reeds in 1952 het hy assessor van die Vrystaatse Sinode geword en sedert 1956 beklee hy die belangrike moderatorsamp. Ds. Coetzee het, toe dit nodig was, soms tot vier dienste op 'n Sondag in Bloemfontein gehou. Hiervan was twee in sy eie gemeente en twee vir die gevangenes in die tronk. Die Wanda Schweinsberg-tehuis vir oues van dae in Bloemfontein is ook sy skepping. Hy het die tehuis op Edenburg begin en dit was so geslaagd dat wyle mnr. Schweinsberg van Fauresmith 'n groot skenking aan hom vir die inrigting gedoen het, op voorwaarde dat dit na Bloemfontein verskuif. Ds. Coetzee het C.R. Swart op 31 Mei 1961 in die Grootkerk te Pretoria as eerste staatspresident van die Republiek van Suid-Afrika in te huldig.
Leraars[wysig | wysig bron]
- Colin Fraser jr., 1863–1907, 44 jaar (langste dienstyd)
- S.J. Perold, 1907–1916, 9 jaar
- Dr. Tobie Muller, 1916–1918, 2 jaar (oorlede)
- P.S.Z. Coetzee, 1920–1925, 5 jaar
- Christoffel Johannes van Niekerk, 1926 – 12 Junie 1947, 21 jaar (oorlede in die amp)
- Daniël Josias Redelinghuys, 1948–1961, 13 jaar
- Jannie van Heerden, 1962–1966, 4 jaar
- D.N.J. du Toit, 1967–1968, 18 maande (oorlede)
- Dr. Ben du Toit, 1969–1972, 3 jaar
- Phil Olivier, 1973–1976, 3 jaar
- Tienie Strydom, 1977–1981, 4 jaar
- Awie van Staden, 1981–1983, 2 jaar
- Philip Rudolph Botha, 11 Mei 1984–1988, 4 jaar
- Gideon Engelbrecht, 1988–1992, 4 jaar (oorlede)
- Ken Lemkuhl, 1993–1994, 2 jaar
- Bertie Haasbroek, 1995–2003
- Ferdinand Ball
- Dr. Carin van Schalkwyk
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( ) Geskiedenis van die NG gemeente Philippolis op Philippolis.org. URL besoek op 2 Februarie 2014.
- ( Bosch, J.A. 1962. Eeufeesgedenkboek van die N.G. gemeente Philippolis, 1862–1962. Philippolis: Eeufeesreëlingskomitee. )
- ( Bosch, J.A. 1962. Eeufeesgedenkboek van die N.G. gemeente Philippolis, 1862–1962. Philippolis: Eeufeesreëlingskomitee. )
- ( ) Die Bybel, 1953-vertaling.
- ( Bosch, J.A. 1962. Eeufeesgedenkboek van die N.G. gemeente Philippolis, 1862–1962. Philippolis: Eeufeesreëlingskomitee. )
- ( Nienaber, P.J. 1949. Hier Is Ons Skrywers! Biografiese Sketse van Afrikaanse Skrywers. Johannesburg: Afrikaanse Pers-Boekhandel. )
Bronne[wysig | wysig bron]
- ( De Kock, W.J. 1968. ) Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek, deel I. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk.
- ( ) Dreyer, eerw. A. 1924. Eeuwfeest-Album van de Nederduits Gereformeerde-Kerk in Zuid-Afrika 1824–1924. Kaapstad: Publikatie-kommissie van de Z.A. Bijbelvereniging.
- ( ) Gaum, Frits (hoofred.) 2008. Christelike Kernensiklopedie. Wellington: Lux Verbi.Bm en Byblekor.
- ( ) Maeder, ds. G.A. en Zinn, Christian. 1917. Ons Kerk Album. Kaapstad: Ons Kerk Album Maatschappij Bpkt.
- ( ) Nienaber, P.J. Hier Is Ons Skrywers! Biografiese Sketse van Afrikaanse Skrywers. Johannesburg: Afrikaanse Pers-Boekhandel.
- ( ) Oberholster, ds. J.A.S. 1955. Murraysburg honderd jaar oud, 1855–1955. Murraysburg: NG Kerkraad.
- ( Potgieter, D.J. (ed.) 1972. ) Standard Encyclopaedia of Southern Africa. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
- ( ) Schoeman, Karel. 1982. Vrystaatse Erfenis. Bouwerk en geboue in die 19de eeu. Kaapstad, Pretoria, Johannesburg: Human & Rousseau.
- ( Swart, prof. dr. M.J. (voors.). 1980. Afrikaanse Kultuuralmanak. Aucklandpark: Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge. )
Sien ook[wysig | wysig bron]
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- ( ) Die geskiedenis van die gemeente op Philippolis.org.za. URL besoek op 2 Februarie 2014.
|
<urn:uuid:b727c4e3-bba3-4e54-8594-1c376c68d823>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/NG_gemeente_Philippolis
|
2019-07-21T17:25:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00248.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999859
| false
|
Reitz
Reitz | |
Die kerkgebou van die NG gemeente Reitz | |
Reitz se ligging in Vrystaat
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Suid-Afrika |
---|---|
Provinsie | Vrystaat |
Distrik | Thabo Mofutsanyane |
Munisipaliteit | Nketoana |
Stigting | 1890[1] |
Oppervlak[2] | |
- Dorp+township | 25,7 km² (9,9 vk m) |
Hoogte | 1 630 m (5 348 vt) |
Bevolking (2011)[2] | |
- Dorp+township | 20 183 |
- Digtheid | 785/km² (2 033,1/myl2) |
Rasverdeling (2011)[2] | |
• Blank | 9.1% |
• Indiër/Asiër | 0.2% |
• Kleurling | 0.3% |
• Swart | 90.0% |
• Ander | 0.4% |
Taal (2011)[2] | |
• Sotho | 66.9% |
• Zoeloe | 19.9% |
• Afrikaans | 9.2% |
• Gebaretaal | 1.1% |
• Ander | 3.0% |
Skakelkode(s) | 058 |
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Die dorp in die Oos-Vrystaat is gestig op die plaas Stampkop, wat hoofsaaklik 'n handelspos en uitspanplek vir transportryers was. Die dorp was eers Singerspost genoem ter ere van 'n sekere Singer wat 'n winkel hier geopen het. Die dorp is toe Amsterdam genoem nadat die eerste erwe in 1884 uitgelê is, maar die naam is verander na Reitz na die besoek van President F.W. Reitz in 1889. Munisipale status het in 1903 gevolg. Toe die Rebellie van 1914 uitgebreek het, het die meeste van Reitz se boere by die opstand aangesluit. Die spoorlyn het die dorp in 1910 bereik. Die merkwaardige NG kerkgebou is ontwerp deur die beroemde Afrikaanse argitek Wynand Louw.
Distrik[wysig | wysig bron]
Tweede Vryheidsoorlog[wysig | wysig bron]
Tydens die Tweede Vryheidsoorlog was die regering vir 'n tydlank in die dorp gesetel. In 1901 het president MT Steyn en sy senior personeel hier gewerk. Op die nag van 29 Julie het 'n berede Britse kompanie die dorp onverwags binnegery en 29 Boereoffisiere en die Vrystaat se skatkis gevange geneem. Die president het daarin geslaag om te ontsnap.
Boorlinge[wysig | wysig bron]
Sien ook[wysig | wysig bron]
Bronne[wysig | wysig bron]
- "Chronological order of town establishment in South Africa based on Floyd (1960:20-26)" (PDF). pp. xlv–lii.
- Som van die hoofplekke Reitz en Petsana Sensus 2011.
|
<urn:uuid:f5de0d79-8e77-4286-8947-5a9cf107acd6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Reitz
|
2019-07-21T17:29:50Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00248.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999786
| false
|
Charles Eaton (akteur)
Jump to navigation
Jump to search
Charles Eaton | |
Geboorte | 22 Junie 1910 |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 15 Augustus 2004 (op 94) |
Beroep(e) | Akteur |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Charles Eaton (22 Junie 1910 – 15 Augustus 2004) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Forever (1921), The Prodigal Judge (1922), D'Ye Ken John Peel? (1935), en The Phantom Strikes (1938).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1921: Forever
- 1922: The Prodigal Judge
- 1929: The Ghost Talks
- 1930: Harmony at Home
- 1934: Enlighten Thy Daughter
- 1935: D'Ye Ken John Peel?
- 1938: The Phantom Strikes
- 1938: Who Goes Next?
|
<urn:uuid:5aa9f2a9-14f7-422c-96e6-75e41fb971a2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Charles_Eaton_(akteur)
|
2019-07-16T18:39:20Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00192.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.978387
| false
|
Witborsduifie
Witborsduifie | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Witborsduifie in Pietermaritzburg, Suid-Afrika. | ||||||||||||||||
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Turtur tympanistria (Temminck, 1809) |
Die witborsduifie (Turtur tympanistria) is 'n gelokaliseerde algemene standvoël. Die voël hou van woud en ruigtes en kom voor in die suid- en ooskus en onmiddellike binneland van Suider-Afrika. Die voël is 20 – 22 cm lank en 60 – 85 g groot. In Engels staan die voël bekend as die Tambourine Dove.
Sien ook[wysig | wysig bron]
- Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
- Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
- Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Bron[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- BirdLife International (2012). "Turtur tympanistria". IUCN Rooilys van Bedreigde Spesies. Weergawe 2012.1. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur. Besoek op 16 Julie 2012.
|
<urn:uuid:3d1c9584-b475-42e9-aeb1-c3e56698b582>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Turtur_tympanistria
|
2019-07-16T18:50:13Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00192.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99596
| false
|
Veronica Cooper
Jump to navigation
Jump to search
Veronica Cooper | |
Geboortenaam | Veronica Balfe |
---|---|
Geboorte | 27 Mei 1913 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 16 Februarie 2000 (op 86) |
Kinders | 1 |
Beroep(e) | Aktrise |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Veronica Cooper (27 Mei 1913 – 16 Februarie 2000) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente No Other Woman (1933), King Kong (1933), en Blood Money (1933).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1933: No Other Woman
- 1933: King Kong
- 1933: Blood Money
- 1989: Gary Cooper: American Life, American Legend
|
<urn:uuid:8d39cd84-d1db-4e94-823e-a15d556748d8>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Veronica_Cooper
|
2019-07-16T18:45:00Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00192.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.983234
| false
|
J.V. Coetzee
Jan Viljoen Coetzee | |
Ds. J.V. Coetzee
Naam | Jan Viljoen Coetzee |
---|---|
Geboorte | 23 Junie 1891 Distrik Venterstad Kaapkolonie |
Sterfte | 26 Desember 1952 Potchefstroom Transvaal Suid-Afrika |
Kerkverband | Gereformeerd |
Gemeente(s) | Piet Retief 1916–1918 Johannesburg 1918–1925 |
Jare aktief | 1916–1952 |
Kweekskool | Potchefstroom |
Ds. Jan Viljoen Coetzee (noemnaam ds. JV, distrik Venterstad, Kaapkolonie, 23 Junie 1891 – Potchefstroom, Transvaal, Suid-Afrika, 26 Desember 1952) was tussen 1916 en sy dood predikant in vier gemeentes van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika: Piet Retief 1916–1918, Johannesburg 1918–1925, Frankfort 1925–1930 en laastens Potchefstroom 1930 tot sy dood einde 1952.
Inhoud
Herkoms[wysig | wysig bron]
Volgens die genealogiese webtuiste geni.com was Jan Viljoen Coetzee ’n seun van Jan Viljoen (Lang Jan) Coetzee van die plaas Roosterhoek, distrik Venterstad, gebore op 17 Mei 1827 en oorlede op 8 Mei 1902 op Venterstad, en Magdalena Geertruyda Christina Pelser (13 Oktober 1833 – 7 Augstus 1892), maar dit sou beteken sy moeder was reeds 57 jaar oud toe hy gebore is en in elk geval was hy bekend as "slim Jan van oom Lang Piet Coetzee". Sy oupa (of oupagrootjie) aan vaderskant was ook Jan Viljoen Coetzee, gebore op 23 Februarie 1788 op Colesberg en oorlede op 27 April 1852 op Venterstad, getroud met Johanna Alida Venter. Aan dié kant van die familie was sy oupagrootjie (of oeroupagrootjie) Johannes Coetzee, gebore aan die Kaap op 28 Oktober 1757 en oorlede in 1806 te Renosterberg. Johannes Coetzee was ’n seun van Johannes Jacobus Coetzee (16 November 1827, Drakenstein – 1 April 1806, Colesberg), ’n seun van Johannes Coetzee (1 Desember 1699 – 15 Oktober 1735), wie se vader, Dirk Coetzee (gebore in Kampen omstreeks 1655) dié Coetzees se stamvader in Suid-Afrika was. Die stammoeder was Sara van der Schulp (Kampen, Overijssel, 28 Oktober 1654 – Tafelvallei, 23 Februarie 1728). Die regstreekse afstamming van die stamvader tot by ds. J.V. Coetzee was dus: 1. Dirk Coetzee, 2. Johannes Coetzee, 3. Johannes Jacobus Coetzee, 4. Johannes Coetzee, 5. Jan Viljoen en sy seun, ook 6. Jan Viljoen, die vader (of meer waarskynlik grootvader) van 7. (of 8.) ds. J.V. Coetzee.
Opleiding[wysig | wysig bron]
Jan Coetzee is in 1891 gebore; 'n Karooseun van die plaas Roosterhoek in die distrik Venterstad. Dit is die plaas waarop die Gereformeerde kerk Burgersdorp, die eerste Gereformeerde kerk in die Kaapkolonie, op 21 Januarie 1860 gestig is. Hy was bekend as "slim Jan van oom Lang Piet Coetzee". As leerling en student het hy uitsonderlik gepresteer in die akademiese en sport. Vir die Potchefstroomse Universiteitskollege (die PUK) se eerstespan, "Theos", het hy rugby gespeel en dié liefde lewenslank behou, iets waaroor talle staaltjies vertel is. Op Potchefstroom het hy saam met talle ander later bekendes in die Gereformeerde Kerk en akademiese kringe studeer, onder andere prof. J. Chris Coetzee, wat in die tydskrif Koers se uitgawe van 1953 ’n intieme, persoonlike skets van sy vriend geskryf het, sowat agt maande ná sy dood. Ook was hy baie goed bevriend met dr. J.D. du Toit (Totius), wat ses maande en ses dae ná hom oorlede is.
Johannesburg[wysig | wysig bron]
In Junie 1915 het prop. J.V. Coetzee besluit om as hulpprediker na die Gereformeerde kerk Johannesburg te gaan. In die vorige jaar, met die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog, het gemoedere in die Goudstad hoog geloop. Die gewapende opstand teen die Unie se inval in Duits-Suidwes-Afrika het ook die Gereformeerde gemeente swaar getref, want lidmate het in tronke en kampe beland en ander moes swaar boetes betaal. (Uit ’n landwye insameling onder Afrikaners om dié boetes te betaal, is die Helpmekaar-beweging gebore, waaraan ook Gereformeerdes ywerig meegedoen het.)
Van die naweë van die opstand het ds. Coetzee in die 1946-uitgawe van die Gereformeerde Kerk se Almanak geskryf: "Ek het besluit om aan die uitnodiging van Johannesburg gehoor te gee en begin Junie 1915 as hulpprediker daar aangekom, net nadat die opgesweepte Johannesburgse gepeupel destyds die Duitse winkels en sake daar geplunder en uitgebrand het en op hulle deurtog gestuit is in die Dardanelle van die duikweg deur 'n piksteel-en-knuppelkommando van boere. Die opgewondenheid onder die gemeentelede het nog hoog geloop toe ek daar aangekom het. Baie van hulle was ook lede van daardie gedugte piksteel-kommando wat die Dardanelle tussen Fordsburg en Vrededorp verdedig het, en hulle het nog druk nabetraging gehou oor die gebeurtenisse."
Van 1916 tot 1918 was ds. Coetzee predikant van Piet Retief, die gemeente se eerste eie leraar nadat hy reeds in 1875 gestig is.
In Desember 1918 is ds. Coetzee, nadat herhaalde beroepe uitgebring is, bevestig as tweede predikant van die Johannesburgse gemeente nadat ds. Martinus Postma reeds van 1909 af in die gemeente gearbei het. Twee predikante vir een gemeente was in die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika onbekend en tog het die eienaardige stadstoestande dit genoodsaak. Uiteraard kon destyds moeilik nog 'n gemeente gestig word omdat die meeste van die olidmate tot die werkersklas behoort het. Hieroor het ds. Coetzee in 1946 gfeskryf : "Sover ek weet, was dit die eerste geval in die geskiedenis van ons kerk dat 'n gemeente twee predikante gehad het, afgesien van die geval van Burgersdorp wat in die eerste jare van die bestaan van die Teol. Skool twee predikante had, van wie een eintlik dosent aan die skool was en vir 'n gedeelte deur die gemeente besoldig (is)."
Met ds. Coetzee se koms het die Gereformeerde Kerk vier predikante aan die Witwatersrand gehad. Gedurende 1919-1923 was ds. J. H. Boneschans predikant van die gemeente Germiston ná die vertrek van ds. J.C. van der Walt na Piet Retief-kombinasie, as ds. Coetzee se opvolger. Die Oos-Rand – Germiston tot by Springs – het die predikant van Germiston se arbeidsveld van Germiston se predikant geword.
Terwyl ds. Coetzee en sy drie Randse kollegas, dr. Postma, D.P. du Plessis en J.H. Boneschans, kerklike arbeid rustig voortgegaan en hulle in samewerking met die kerkrade die fondamente van die kerklike lewe en organisasie vas en stewig gelê het, het die staking einde 1921 uitgebreek. Die jaar daarop was dit oorlog op die Witwatersrand. Soos die Rebllie agt jaar vantevore, het die staking die kerklike lewe swaar getref. Die gemeentelike lewe is op baie plekke ontwrig, veral in Johannes-burg en aan die Oos-Rand. Ds. Coetzee, wat ’n ooggetuie hiervan was, skryf in 1946: "Die wydverbreide industriële moeilikhede met die groot staking aan die einde van 1921 wat in 1922 uitgeloop het op 'n gewapende botsing in die strate van Johannesburg, het die kerklike lewe op die Witwatersrand baie ontwrig. Baie lidmate was maandelik uit die werk. Die kerklike sake het swaar gely in daardie moeilike tyd. Kerklike opbringste het sterk agteruitgegaan en predikantstraktemente het agterstallig geraak. Toe die gewapende botsing ten slotte verby was, het 'n groot deel van die gemeentelede in die tronk of agter die sink-omheining van die Wanderers-terrein as gevangenes gesit. In Fordsburg, Vrededorp en Newlands is bykans alle manspersone in hegtenis geneem ná die skietery verby was en in die Wanderers saamgehok. Dae lank het die uitsorteerdery aangehou om die persone wat aan die skietery deelgeneem het, in die hande te kry. Die kerklike lewe en organisasie op die Sentrale en Oos-Rand het die meeste ontwrigting te verduur gehad."
Germiston se gemeente het veral swaargekry sodat dit ná ds. Derk Rumpff van Heidelberg se vertrek met dié gemeente in kombinasie gegaan het. Van 1924 tot 1927 het dr. P.J.S. de Klerk Germiston bearbei as gevolg van die vertrek van ds. J.H. Boneschans na Venterstad. Terwyl hierdie uitbreiding aan die Oos-Rand aan die gang was, het veral die westelike voorstede van Johannesburg sterk wyke en later sterk gemeentes geword. Gevolglik het die Algemene Vergadering van Transvaal toestemming verleen tot die afstigting van Johannesburg-Oos en -Noord aan die begin van 1924. Hierdie twee gemeentes het in kombinasie gegaan met ds. Coetzee as hul predikant terwyl ds. M. Postma predikant gebly het van die Johannesburgse gemeente.
Frankfort[wysig | wysig bron]
In Mei 1925 het ds. Coetzee die beroep na Frankfort opgevolg, waar hy sou bly tot 1930. (Intussen is ds. Postma in 1926 oorlede, waarna ds. W.J. de Klerk vir die tweede maal Johannesburg se predikant geword het.) Ds. Coetzee het op die punt gestaan om vir verdere studie na Europa te vertrek toe hy die beroep na Frankfort kry. Dit was die einde van die akademiese loopbaan wat baie van sy vriende vir hom voorspel het. Tog het hy lewenslank student gebly; daar was min teoloë wat die Gereformeerde teologie, dogmatiek, kerkreg en kerkgeskiedenis soos hy geken het, aldus I.L.J. van Vuuren in die gemeente Potchefstroom se gedenkboek van 1988, wat gemeen het ds. Coetzee "sou ongetwyfeld professor (aan die Gereformeerde Kerke se Teologiese Skool op Potchefstroom) geword het as hy verder gestudeer het". Hy het wel deeltyds klas gegee aan die Teologiese Skool terwyl hy Potchefstroom se predikant was.
Wyer betrokkenheid[wysig | wysig bron]
Vanweë sy betrokkenheid by die Afrikaanse Psalmboek ten opsigte van die berymings en die melodieë, het ds. Coetzee wye bekendheid verwerf. Hy was baie lief vir kerkmusiek en het dikwels self voor 'n orrel ingeskuif. Hy het ook 'n groot aandeel gehad in die vertaling van die Bybel in Afrikaans. I.L.J van Vuuren skryf: "Dit was bekend dat hy snags ure lank gewerk het in sy studeerkamer en dat hy oordag nooit oorhaastig was nie. Hy het graag gesprekke met vriende en gemeentelede aangeknoop." Prof. J. Chris Coetzee het van hom gesê: "Hy was 'n innige herder, alhoewel hy weens 'n sterk emosionele inslag nogal moeilikheid met gereelde huisbesoek gehad het." Wanneer hy wel 'n lidmaat besoek het, het dit nooit oorhaastig gegaan nie en het hy die teerste snare aangeroer.
Ds. Coetzee was ook 'n sterk onderwysman. Vir die Potchefstroom Gimnasium, die PU vir CHO en die Teologiese Skool was hy " 'n rots van sterkte". Prof. Coetzee het vertel dat hy ds. Coetzee intiem geken het; trouens, hy was 19 jaar lank lidmaat in sy kerk. Hy onthou veral sy gawe as prediker, ten spyte van 'n effense spraakgebrek en sy ongemaklike gebare. 'n Mens het dit egter gou gewoond geraak. Van Vuuren skryf: "Vir die oppervlakkige luisteraar was sy preke moontlik ietwat swaartillend, maar hy was 'n uitmuntende eksegeet. Daar was min predikante wat die Heidelbergse Kategismus mooier, dieper en suiwerder kon preek." Van sy preke het heelparty in Die Kerkblad en in preekbundels verskyn.
Ds. Coetzee was een van die eerste persone wat die geskiedenis van die Gereformeerde kerk Potchefstroom opgeteken het. In 1938, by geleentheid van die gemeente se 75-jarige bestaan (want toe is nog aanvaar dis gestig in 1863, pleks van die eintlik 1859 soos later aan die lig sou kom), het hy en prof. J. Chris Coetzee 'n feesbundel geskryf. Ds. Coetzee het die geskiedenis van 1863 tot 1938 opgeteken terwyl prof. Coetzee oor die onderwys en die gemeente se werksaamhede geskryf het. Die bundel het ook 'n aantal historiese foto's bevat.
Waardering[wysig | wysig bron]
Volgens prof. Fanus du Toit, Totius se seun, het ds. Coetzee 'n besonderse figuur in die Gereformeerde Kerkverband geword. Hy was 'n krag op menige meerdere vergadering en deputaatskap; hy was jare lank redakteur van Die Kerkblad en die Almanak. I.L.J. van Vuuren skryf in die gemeente Potchefstroom se gedenkboek (1863–1988): "As 'n mens die Jan Lion Cachet-biblioteek van die Teologiese Skool op Potchefstroom besoek, val dit jou dadelik op hoeveel hy geskryf het. Hy het voorwaar 'n vaardige pen gehad. Hy sou 'n uitnemende joernalis gewees het. Hy het bekendheid verwerf as polemikus duisend. Ek verwys na twee boekies Geskiedenisversaking en Neo-Calvinisme.
Van Vuuren meen: "In die lewe van ds. J.V. was daar elemente wat 'n mens byna tragies kan noem. Sy talente is nie altyd ten volle gewaardeer nie, miskien vanweë die feit dat hy 'n strydnatuur gehad het. Hy kon baie reguit wees en het soos in sy rugbydae soms 'n persoon trompop geloop. Maar dan moet 'n mens dadelik byvoeg dat hy tog 'n sagte hart gehad het en nie lank kwaad gebly het nie. Hy het gou vergewe. Diep binne hierdie 'bonkige granietrots' het die bewoë hart van die kind van God geklop. Die skerp ontleedmes van die geskiedenis sal moontlik nog eendag aantoon watter groot figuur J.V. Coetzee in die geskiedenis van die Gereformeerde Kerke was. 'n Mens wil die hoop uitspreek dat 'n student die lewe en werk van ds. J.V. Coetzee tot studieonderwerp sal kies."
Gesinslewe[wysig | wysig bron]
Op 3 April 1916, in die jaar dat hy predikant van die kombinasie Piet Retief geword het, is ds. Coetzee in die huwelik bevestig met Martha Aletta Nienaber (gebore op Burgersdorp, 21 Desember 1890), die derde kind van Andries Gerhardus Nienaber en Alida Johanna Pretorius. Tydens hul tyd in Johannesburg is in 1919 onder ds. en mev. Coetzee se leiding die Dorkasvereniging van Johannesburg-Oos (Jeppe) gestig. Onder mev. Coetzee se voorsitsterskap is die destydse Dorkasvereniging in 1931 in ’n Gereformeerde Sustersvereniging omskep. Haar man en Aletta du Plessis (eggenote van prof. Jacobus du Plessis) het mev. Coetzee gehelp met die opstel van die statute. Sy was ook tesouriere van die voorlopige bestuur van die Algemene Gereformeerde Sustersverenigng wat in 1932 onder prof. Du Plessis se leiding tot stand gekom het. Saam met hul geliefde predikantsvrou het die suster van Potchefstroom in verskeie komitees baie aangenaam saamgewerk.
Ida Bosman skryf in die gedenkboek Die Gereformeerde Vrou 1859–1959 oor mev. Coetzee sy "was ’n ware hulp vir haar man. Met al sy kerklike werk het sy hom voortreflik gehelp, besonderlik met die administratiewe werk. Sy besit ’n uitstekende geheue en ’n sterk deursettingsvermoë. Die pastorie waarin die egpaar drie-en-twintig jaar lank gewoon het, was altyd die middelpunt van die gemeentelewe. Deur haar gasvryheid en vriendelikheid is deur almal bemin." Ná haar man se dood het mev. Coetzee die swaar dae "met groot moed en geloofsvertroue" deurworstel. Nadat haar twee pleegkinders ook die huis verlaat het, het sy alleen op Potchefstroom gewoon, maar volgens Bosman nog baie belanggestel in die kerklike lewe, was sy in die eeufeesjaar (1959) "nog helder van gees en besonder opgewek" – sy was weliswaar net 68 jaar oud.
Bronne[wysig | wysig bron]
- ( ) Krüger, dr. B.R. 1956. Die ontstaan, ontwikkeling en betekenis van die Gereformeerde Kerk op die Witwatersrand. Pretoria: Craft Drukpers.
- ( Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. Die Gereformeerde vrou 1859-1959. Potchefstroom: Potchefstroom Herald. )
|
<urn:uuid:56bd3120-0a1d-4968-a40a-74dd3a09c149>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/J.V._Coetzee
|
2019-07-19T04:10:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525974.74/warc/CC-MAIN-20190719032721-20190719054721-00512.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999997
| false
|
Gebruiker:Lardos96
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Taalvaardigheid
ru
Русский
—
родной язык
этого участника.
en
-3
This user is able to contribute with an
advanced
level of
English
.
de
-2
Dieser Benutzer hat
fortgeschrittene
Deutschkenntnisse
.
eo
-2
Ĉi tiu uzanto havas
meznivelan
scion de
Esperanto
.
la
-1
Hic usor
simplici
latinitate
contribuere potest.
af
-0
Hierdie persoon
verstaan nie
Afrikaans
nie (of verstaan dit met groot moeite).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Gebruiker:Lardos96&oldid=478492
"
Kategorieë
:
Gebruiker ru
Gebruiker ru-N
Gebruiker en
Gebruiker en-3
Gebruiker de-2
Gebruiker eo
Gebruiker eo-2
Gebruiker la
Gebruiker la-1
Gebruiker af-0
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Gebruikerblad
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Gebruikersbydraes
Logboeke
View user groups
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Ander tale
Die bladsy is laas op 17 Junie 2009 om 07:52 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:9eafd80e-00fe-43dd-b830-2d8bf96709ec>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Lardos96
|
2019-07-24T07:02:42Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00032.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.992077
| false
|
Boekbronne
Jump to navigation
Jump to search
Biblioteke
Suid-Afrika:
- Soek die boek in die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika se katalogus
- Soek die boek in die SEALS Konsortium se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van Suid-Afrika se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van die Witwatersrand se biblioteek
- Soek die boek in die Kaapse Hoër Onderwys Konsortium se biblioteek
Wêreldwyd:
- Soek die boek deur WorldCat in jou plaaslike biblioteek se katalogus
Boekwinkels
Suid-Afrika:
Ander lande:
|
<urn:uuid:f98098b1-5dd8-4eac-80f9-903bbfeef5c7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Boekbronne/978-0-231-54377-4
|
2019-07-24T07:18:24Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00032.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999935
| false
|
Verwante veranderings
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
23 Julie 2019
- Rusland; 22:12 +11 Voyageur →Kiëf-Roes Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Rusland; 22:09 +42 Voyageur →Kiëf-Roes Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Rusland; 21:50 -5 Voyageur →Russiese Federasie Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Rusland; 21:47 -104 Voyageur →Verwysings Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Rusland; 21:39 +4 Voyageur Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Rusland; 21:38 +196 Voyageur Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Rusland; 21:36 +168 Voyageur Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Rusland; 21:27 +28 Voyageur Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Rusland; 20:58 +309 Voyageur Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
|
<urn:uuid:eb6b9c00-f7c5-4aa9-be59-7e3e9ea1ba85>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/K%C3%A4the_Kollwitz
|
2019-07-24T07:18:59Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00032.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.994539
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "BlackBerry Limited" skakel
←
BlackBerry Limited
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
BlackBerry Limited
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Selfoon
(
← skakels
wysig
)
BlackBerry
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Firefox OS
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:BlackBerry Limited
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/BlackBerry_Limited
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:5c00cb61-f9bc-4d69-ac32-3a3d12320441>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/BlackBerry_Limited
|
2019-07-24T07:20:45Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00032.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.994701
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Karelsbrug" skakel
←
Karelsbrug
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Karelsbrug
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
1390
(
← skakels
wysig
)
Praag
(
← skakels
wysig
)
Boheme
(
← skakels
wysig
)
Peter Parler
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Karelsbrug
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Karelsbrug
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:23203ec8-d09c-4368-bab2-c78c556dd2f6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Karelsbrug
|
2019-07-24T06:59:12Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00032.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99702
| false
|
Afhanklike persoonlikheidsteuring
Afhanklike persoonlikheidsteuring | ||
Klassifikasie en eksterne bronne | ||
ICD-10 | F60.7 | |
ICD-9 | 301.6 | |
MedlinePlus | 000941 | |
MeSH | D003859 | |
Mediese waarskuwing |
Afhanklike persoonlikheidsteuring is 'n persoonlikheidsteuring wat gekenmerk word deur 'n deurdringende en oormatige behoefte om voor gesorg te word. Dit lei tot onderdanige en klouerige gedrag asook skeidingsangs. Dit begin gedurende vroeë volwassenheid en is in 'n verskeidenheid van kontekste toepaslik.
|
<urn:uuid:0d9653a1-99f2-405f-8562-d2e057ee4016>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Afhanklike_persoonlikheidsteuring
|
2019-07-17T22:58:02Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00376.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99987
| true
|
Hulp
Bladsye wat na "Heliosfeer" skakel
←
Heliosfeer
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Heliosfeer
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ster
(
← skakels
wysig
)
Sonsfeer
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Sonnestelsel
(
← skakels
wysig
)
Sonwind
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Voorbladartikels 2014
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Voorbladartikel week 37 2014
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Voorbladartikel week 38 2014
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Anrie/Bydraes
(
← skakels
wysig
)
Voyager 2
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Sterrekunde/Sonnestelsel
(
← skakels
wysig
)
Portaal:Sterrekunde
(
← skakels
wysig
)
Plaaslike Interstellêre Wolk
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Heliosfeer
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Heliosfeer
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:ecb7edae-1dbe-4d77-8145-2214a6bd82cc>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Heliosfeer
|
2019-07-21T17:12:25Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00296.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997712
| false
|
Boekbronne
Biblioteke
Suid-Afrika:
- Soek die boek in die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika se katalogus
- Soek die boek in die SEALS Konsortium se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van Suid-Afrika se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van die Witwatersrand se biblioteek
- Soek die boek in die Kaapse Hoër Onderwys Konsortium se biblioteek
Wêreldwyd:
- Soek die boek deur WorldCat in jou plaaslike biblioteek se katalogus
Boekwinkels
Suid-Afrika:
Ander lande:
|
<urn:uuid:667e10a5-b3de-4f39-8b18-cc00404403b2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Boekbronne/3788718676
|
2019-07-24T07:11:04Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00056.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999966
| false
|
Posseëls en posgeskiedenis van die Oranje-Vrystaat
Die eerste posseëls van die Oranje-Vrystaat is in 1868 uitgereik.
Die O.V.S. is formeel deur die Britse Kroon geannekseer en herdoop tot die Oranjerivierkolonie op 28 Mei 1900.
In 1910 het hierdie kolonie saam met die Kaap van Goeie Hoop, Natal en Transvaal die Unie van Suid-Afrika gevorm.
Posseëls[wysig | wysig bron]
Die enigste ontwerp wat gebruik is, was 'n lemoenboom met die inskrywing "Oranje Vrij Staat" in die kantlyn. Die seëls is getipografeer deur De La Rue and Company, en is in denominasies van een pennie tot vyf sjielings, in verskillende kleure uitgereik. Periodieke tekorte het die gebruik van oordrukke genoodsaak, in 1877, 1881, 1882, 1888, 1890, 1892, 1896, en 1897. Die seëls van die republiek is oor die vandag algemeen te vinde, maar 'n paar van die oordrukke is as skaars geklassifiseer. Baie soorte oordrukfoute is bekend (omgekeerd, dubbel, ens.), en sommige van hulle behaal hoë pryse.
In 1900 het die Britte die Republiek beset en die vorige seëls is oorgedruk met "V.R.I." in dieselfde waarde as die oorspronklike seëls. Die kolonie is herdoop in Augustus 1900 en het toe Kaap van Goeie Hoop seëls gebruik wat oordruk is met die nuwe naam "ORANGE/RIVER/COLONY." In 1903 is 'n stel uitgereik met die uitbeelding van Koning Edward VII, 'n springbok en 'n swartwildebees. Hierdie stel is herdruk in 1905-09, en was die laaste stel van die kolonie.
Inkomsteseëls[wysig | wysig bron]
'n Verskeidenheid van inkomsteseëls is uitgereik, beide vir die Oranje-Vrystaat en die Oranjerivierkolonie. Die Oranje-Vrystaat se inkomsteseëls was ook op posstukke gebruik.
Verwysings[wysig | wysig bron]
Eksterne skakel[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Stamps of Natal. |
|
<urn:uuid:c59e2b31-5fe7-4f8b-ba7c-40a49c082fb2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Posse%C3%ABls_en_posgeskiedenis_van_die_Oranje-Vrystaat
|
2019-07-16T18:34:49Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00240.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999986
| false
|
Kategorie:Liedartikels sonder liedskrywers
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
This category is for articles about songs where the article is missing the songwriters, because it has not been researched, noted in the relevant article, or available in a reliable source. If the songwriter is never likely to be known (e.g. for historical works), please use Category:Songwriter unknown.
Hierdie kategorie bevat geen bladsye of media nie.
|
<urn:uuid:18db8aec-30e1-4977-aa80-c21578de17b0>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Liedartikels_sonder_liedskrywers?from=Ba
|
2019-07-17T23:14:14Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00400.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.909397
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Tweekol-valkvis" skakel
←
Tweekol-valkvis
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Tweekol-valkvis
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Alfabetiese lys van visse
(
← skakels
wysig
)
Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
(
← skakels
wysig
)
Cirrhitidae
(
← skakels
wysig
)
Amblycirrhitus bimacula
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Tweekol-valkvis
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Tweekol-valkvis
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:2797c6a8-d8b6-42d8-8524-f0d54a36c9fe>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Tweekol-valkvis
|
2019-07-17T22:57:47Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00400.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996141
| false
|
Vlamnewel
Vlamnewel | ||||
Die Vlamnewel (NGC 2024), gebaseer op infrarooifoto's van die Chandra-X-straalsterrewag en Spitzer-ruimteteleskoop. | ||||
Soort newel | Emissienewel | |||
Sterrebeeld | Jagter | |||
Waarnemingsdata (Epog J2000) | ||||
Regte klimming | 05h 41m 54s | |||
Deklinasie | -1° 51′ 0.0″ | |||
Besonderhede | ||||
Afstand (ligjaar) | Sowat 1 350[1] | |||
Skynbare grootte | 30'x30' | |||
Ander name | ||||
NGC 2024, Sh2-277 | ||||
Die helder ster Alnitak (ζ Ori), die mees oostelike ster van die Jagter se Belt, laat skyn energieke ultravioletlig in die newel en dit stamp elektrone weg van die groot wolke waterstofgas wat daar voorkom. ’n Groot deel van die gloed is ’n gevolg van die elektrone en geïoniseerde waterstof wat weer verenig. Bykomende donker gas en stof lê voor die helder deel van die newel en dit veroorsaak die donker netwerk in die middel van die gloed.
Die Vlamnewel is deel van die groeter Orionkompleks, ’n stervormende gebied wat die bekende Perdekopnewel insluit. In die middel van die newel is ’n sterreswerm met nuut gevormde sterre,[2] waarvan 86% sirkumstellêre skywe het.[3] X-straalwaarnemings deur die Chandra-X-straalsterrewag[4][5] toon verskeie honderde van die sowat 800 sterre is jong sterre.[6] Die jongste sterre is naby die middel van die swerm gesentreer.[7]
Galery[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Meyer, M. R.; et al. (2008). "Star Formation in NGC 2023, NGC 2024, and Southern L1630". In Reipurth, B. Handbook of Star Forming Regions, Volume II: The Southern Sky ASP Monograph Publications. 5. p. 43. ISBN 978-1-58381-670-7.
- Haisch, K. E. Jr. (2000). “A Near-Infrared L-Band Survey of the Young Embedded Cluster NGC 2024”. Astronomical Journal 120 (2): 1396–1409. doi:10.1086/301521.
- Haisch, K. E. Jr. (2001). “A Mid-Infrared Study of the Young Stellar Population in the NGC 2024 Cluster”. Astronomical Journal 121 (3): 1512–1521. doi:10.1086/319397.
- Skinner, S. (2003). “A Deep Chandra X-Ray Observation of the Embedded Young Cluster in NGC 2024”. Astrophysical Journal 598 (1): 375–391. doi:10.1086/378085.
- Broos, P. S. (2013). “Identifying Young Stars in Massive Star-forming Regions for the MYStIX Project”. Astrophysical Journal 209 (2): 32. doi:10.1088/0067-0049/209/2/32.
- Kuhn, M. A. (2015). “The Spatial Structure of Young Stellar Clusters. II. Total Young Stellar Populations”. Astrophysical Journal 802: 60. doi:10.1088/0004-637X/802/1/60.
- Getman, K. V. (2014). “Core-Halo Age Gradients and Star Formation in the Orion Nebula and NGC 2024 Young Stellar Clusters”. Astrophysical Journal 787 (2): 109. doi:10.1088/0004-637X/787/2/109.
|
<urn:uuid:9a80c217-7086-4e0b-a00a-4907db5de88a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Vlam-newel
|
2019-07-17T22:51:43Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00400.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.974898
| false
|
Madrid
Kaart | Wapen |
Vlag | |
Land | Spanje |
Administratiewe gewes | Madrid |
Koördinate | |
Gestig op | |
Oppervlakte: | |
- Totaal | 605,77 vk km |
Hoogte bo seevlak | 655 m |
Bevolking: | |
- Totaal (2011) | 3 265 038 |
- Bevolkingsdigtheid | 5 389,9 vk/km |
Tydsone | UTC +1 (MET) |
- Somertyd | UTC +2 (MEST) |
Burgemeester | Manuela Carmena |
Amptelike webwerf | madrid.es |
Madrid is die hoofstad van Spanje en die Outonome Gewes Madrid met 'n oppervlak van 606 vierkante kilometer en is met 3,27 miljoen inwoners die derde grootste stad in die Europese Unie ná Londen en Berlyn. Die metropolitaanse gebied van Madrid (Comunidad de Madrid) het 'n oppervlakte van sowat 8 000 vierkante kilometer en 'n bevolking van 5,8 miljoen.
Madrid lê teen die Manzanares-rivier in 'n uitgestrekte vlakte sowat vyftig kilometer suid van die bergreeks Sierra de Guadarrama, in die geografiese sentrum van die Iberiese skiereiland.
Madrid is die historiese hoofstad van die Spaanse wêreldryk en die huidige politieke en kulturele sentrum van Spanje en sy finansiële en handelsentrum. Madrid dien as die setel van die Spaanse monargie en regering. Alhoewel die stad oor 'n hoogs moderne infrastruktuur beskik, het dit baie van sy historiese stadsbuurte, strate en geboue bewaar. Sy bekendste besienswaardighede sluit die reusagtige Koninklike Paleis van Madrid, die Teatro Royal (die Koninklike Skouburg) met sy gerestoureerde operahuis uit die jaar 1850, die Buen Retiro-park (gestig in 1631), die indrukwekkende 19de eeuse gebou van die Nasionale Biblioteek van Spanje (gestig in 1712), 'n internasionaal bekende argeologiese museum en drie eersterangse kunsmuseums in: Die Prado-museum, wat een van die uitstekendste kunsversamelings ter wêreld huisves; die Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia, wat die moderne kuns behandel, en die Thyssen-Bornemisza-museum in die gerenoveerde Villahermosa-paleis.
Madrid is daarnaas ook die setel van 'n aartsbiskop, belangrike administratiewe en militêre instellings, ses universiteite en 'n aantal ander tersiêre instellings, die Internasionale Toerisme-organisasie (OMT) talle teaters, museums en kulturele instellings. Die Koninklike Paleis van Madrid, die Koninklike Klooster van San Lorenzo de El Escorial en die Prado-museum is die belangrikste in 'n lang lys van besienswaardighede.
Inhoud
GeskiedenisWysig
Alhoewel argeologiese opgrawings toon dat die gebied van Madrid reeds in die prehistoriese tydperk bewoon was, dateer die eerste verwysings na 'n nedersetting uit die 9de eeu, toe Mehmet I 'n klein paleis op die terrein van die huidige Palacio Real of Koninklike Paleis laat oprig het. Rondom die paleis het 'n klein sitadel, al-Mudaina, ontstaan. Die Manzanares-rivier, wat deur die Arabiere al-Majri ("die bron van water") genoem is, vloei naby die paleis en is die etimologiese oorsprong van die naam Majerit wat later na die huidige spelling Madrid verander het.
Tydens die Reconquista, die Christelike herowering van die Iberiese skiereiland, het Alfonso I van Kastilië die sitadel in 1085 ingeneem. Hy het die moskee as die Kerk van die Jonkvrou van Almudena gewy. Sefardiese Jode en Moslems het tot hulle verdrywing in die 15de eeu in die stad gebly.
In 1329 het die Cortes Generales as raadgewende liggaam van koning Ferdinand IV van Kastilië vir die eerste keer in Madrid vergader. Hendrik III van Kastilië (1379-1406) het die stad ná 'n tydperk van onluste en 'n groot brand herbou. Nogtans het hy die versterkte El Prado buite die stadsmuur as sy nuwe residensie verkies. Met die groot intog van Ferdinand en Isabella het die stryd tussen die koninkryke van Kastilië en Aragón tot 'n einde gekom.
Koning Karel I van Spanje het die Koninkryke van Kastilië (met Toledo as hoofstad) en Aragón (wat vanuit Barcelona geregeer is) tot die huidige Koninkryk van Spanje verenig. Alhoewel Karel reeds beoog het om Madrid tot die nuwe hoofstad van die land te verklaar, is die koninklike hof eers deur sy seun Filips II (1527-1598) na Madrid verskuif - 'n besluit wat van Madrid de facto die hoofstad van Spanje gemaak het. Daarnaas het Sevilla in die suide in hierdie tydperk nog steeds 'n beduidende politieke en ekonomiese rol gespeel - so is die Spaanse besittings in Wes-Indië vanuit hierdie Andalusiese metropool geadministreer.
Met die uitsondering van 'n kort tydperk tussen 1601 en 1606, toe Filips (Felipe) III sy hof na Valladolid verskuif het, was die lot van Madrid nou met dié van Spanje verbonde. Tydens sy Siglo de Oro, die Goue Eeu in die 16de en 17de eeu, het Madrid nogtans min ooreenkomste met ander Europese hoofstede getoon; die bevolking het in ekonomiese opsig van die hof afhanklik gebly.
Filips (Felipe) V het die besluit geneem om die stad by ander Europese metropole aan te pas - tydens sy heerskappy het nuwe paleise soos die Palacio Real ontstaan. Tog het Madrid eers in die tyd van die populêre koning Karel (Carlos) III (1716-1788) tot 'n moderne stad begin ontwikkel.
Toe Carlos IV (1748-1819) as sy opvolger koning van Spanje geword het, het 'n opstand uitgebreek. Carlos III het ná die Muitery van Aranjuez, wat deur sy eie seun Fernando VII aangevoer is, afstand van die troon geneem. Die heerskappy van Fernando VII is met die inname van Madrid deur Franse troepe in Mei 1808 beëindig. Die opstand van die plaaslike bevolking teen die Franse troepe is meedoënloos neergeslaan en het Frankryk se heerskappy in Spanje en sy reputasie in Europa baie jare ondermyn.
Ná die onafhanklikheidsoorlog het Fernando VII vanaf 1814 weer as Spaanse koning geregeer, tog is hy as gevolg van 'n liberale militêre rewolusie deur kolonel Riego gedwing om die eed op die grondwet af te lê. In die volgende dekade het liberale en konserwatiewe regerings mekaar afgewissel.
Onder die heerskappy van Isabel II (1830-1904) het politieke spanninge weer opgevlam. Ná 'n tweede opstand en die uitroeping van die Eerste Spaanse Republiek is die monargie heringevoer. Eers die Tweede Spaanse Republiek het 'n einde aan die monargiese stelsel gemaak, tog het die politieke konflik tussen fasciste en republikeine in die Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) uitgemond. Madrid, wat tot by die einde van die oorlog 'n republikeinse vesting was, was een van die stede wat die swaarste deur die gevegte getref is, en dit was ook die eerste waar siviele teikens deur bomaanvalle verwoes is.
Tydens die diktatuur van generaal Francisco Franco het nywerheisgebiede veral in die suide van Madrid ontstaan en duisende binnelandse migrante van die platteland na die hoofstad gelok. Die suidoostelike randgebiede van die hoofstad het tot uitgestrekte krotbuurte ontwikkel, maar was terselfdertyd die politieke en kulturele sentrum van die demokratiese weerstandsbeweging teen die Fascistiese Franco-bewind. Die tydperk tussen 1965 en 1973 is deur 'n aantal stakings en studenteproteste gekenmerk.
Ná die afsterwe van generaal Franco in 1975 het die nuwe demokratiese partye sy wens aanvaar dat die konstitusionele monargie met Juan Carlos I as koning heringevoer moet word, onder meer om die stabiliteit en demokrasie ná die einde van die diktatuur nie in gevaar te bring nie.
Met die ekonomiese opswaai van die tagtigerjare het Madrid sy posisie as die leidende ekonomiese, kulturele, industriële, tegnologiese en onderwyssentrum van die Iberiese skiereiland gevestig. In 1992 het Madrid as die kulturele hoofstad van Europa gefungeer.
'n Bomaanslag, wat Madrid se beroepsverkeer op 11 Maart 2004 tydens die spitsuur getref het, het tweehonderd slagoffers geëos. Islamitiese terroriste het die bomme as vergelding vir Spanje se militêre aanwesigheid in Irak in 'n trein geplaas.
KlimaatWysig
Die gebied van Madrid lê in die droë Mediterreense klimaatsone met sowat 2 800 sonskynure per jaar, tog is die nagtelike temperature en veral die winters as gevolg van die stad se ligging van meer as 600 meter bo seevlak kouer as in die kusgebiede. Die somers is baie warm, met temperature van meer as 30 °C in Julie. Reënval kom hoofsaaklik in die lente en herfs voor; die gemiddelde reënval is 439 mm per jaar. Die gemiddelde temperatuur is 2 °C - 4 °C in Januarie en 24 °C in Julie.
Weergegewens vir Madrid, Spanje | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Maand | Jan | Feb | Mar | Apr | Mei | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Des | Jaar |
Gemiddelde maksimum (°C) | 9,7 | 12 | 15,7 | 17,5 | 21,4 | 26,9 | 31,2 | 30,7 | 26 | 19 | 13,4 | 10,1 | 19,4 |
Gemiddelde temperatuur (°C) | 6,1 | 7,9 | 10,7 | 12,3 | 16,1 | 21 | 24,8 | 24,4 | 20,5 | 14,6 | 9,7 | 7 | 14,6 |
Gemiddelde minimum (°C) | 2,6 | 3,7 | 5,6 | 7,2 | 10,7 | 15,1 | 18,4 | 18,2 | 15 | 10,2 | 6 | 3,8 | 9,7 |
Neerslag (mm) | 37 | 35 | 26 | 47 | 52 | 25 | 15 | 10 | 28 | 49 | 56 | 56 | 436 |
Bron: Agencia Estatal de Meteorología[1] |
DemografieWysig
Die bevolking van Madrid groei veral in die 20ste eeu danksy die industrialisering en die binnelandse en internasionale migrasie. Ná 'n tydperk van stabilisasie, waartydens net die voorstede 'n noemenswaardige bevolkingsaanwas toon, neem Madrid se inwonerstal teen die begin van die 21ste eeu weer vinnig toe.
Tans is sowat 85 persent van die bevolking Spanjaarde, terwyl groot groepe immigrante uit Latyns-Amerika, Europa, Noord- en Wes-Afrika hulle in die laaste jare in die stad gevestig het. Die grootste gemeenskappe van buitelandse herkoms is immigrante uit Ecuador (83 967), Marokko (51 300), China (48 973), Colombia (37 218) en Peru (32 791). 86 persent van die bevolking is Rooms-Katoliek.
EkonomieWysig
Met die begin van die heerskappy van Filips II word Madrid die nasionale hoofstad van Spanje, tog bly dit in teenstelling met ander Europese metropole vir 'n lang tydperk bloot die administratiewe sentrum van die land.
Die industralisering van Madrid neem 'n aanvang ná die Spaanse Burgeroorlog in die dertigerjare van die twintigste eeu. Die belangrikste nywerhede is aanvanklik meganiese, elektroniese en farmaseutiese ondernemings. Tans beskik Madrid ook oor beduidende chemiese, motor- en vliegtuignywerhede. Tekstiele en voedselverwerking is eweneens belangrik.
Die sentralistiese beleid van die Spaanse staat bevorder die vinnige groei van Madrid se ekonomie, en baie maatskappye vestig hulle hoofkwartiere in die stad. Naas die buitelandse banke en die groot assuransiemaatskappye het meer as die helfte van die Spaanse ondernemings en die Spaanse effektebeurs Bolsa hulle hoofkwartiere in Madrid. Die grootste internasionale maatskappye in Madrid is onder meer IBM, Peugeot, Procter and Gamble, Shell en Siemens. Die meeste banke en internasionale ondernemings het hulle langs die Paseo de la Castellana in die noorde van die stad gevestig. Die gebied, wat ook as Urbanización AZCA bekend staan, is nou die besigheidsdistrik van Madrid. Barcelona is 'n belangrike mededinger en begin al hoe meer internasionale maatskappye lok, wat daar hulle hoofkwartiere vestig.
Die onlangse de-industrialisering en die opkoms van die tersiêre sektor as die nuwe ekonomiese swaartepunt voeg finansies, die mediabedryf en kommunikasie by die bestaande administratiewe dienste by. Die vervoer- en kommunikasiesektor verskaf tans meer as 150 000 werkgeleenthede. Daarnaas speel ook die toerisme met jaarliks meer as vyf miljoen besoekers 'n belangrike rol. Dit steun veral op toeriste met kulturele belangstellings.
VervoerWysig
LugverkeerWysig
Die Internasionale Lughawe Madrid-Barajas (MAD) is die belangrikste op die Iberiese skiereiland en verbind Spanje met die metropole van Europa, Amerika en die res van die wêreld.
Met jaarliks meer as 45 miljoen passasiers is dit een van die twintig grootste lughawens ter wêreld, en met die oog op die jaarlikse groeisyfer van tien persent is 'n nuwe vierde terminaal (T4), tans die grootste in Europa, in 2006 bygevoeg. Vanweë sy groot afstand na die res van die lughawe het Terminaal 4 in 2007 sy eie moltreinstasie gekry. Die kapasiteit van Madrid se lughawe is tans tot 70 miljoen passasiers per jaar verhoog.
SpoorweëWysig
Die nasionale spoorwegnet van Spanje, die Red Ncional de Ferrocarriles Españoles (Renfe), is die belangrikste aanbieder van spoorwegverbindings. Madrid se hoofstasies is Atocha en Chamartín.
'n Nuwe stelsel van hoësnelheidstreine, die Alta Velocidad Española (AVE), word tans beplan en sal in die volgende dekade met sy nuwe spoorwegnet van 7 000 kilometer Madrid met ander belangrike provinsiale stede in Spanje verbind. Reistye sal steeds minder as vier ure wees.
Die eerste hoësnelheidslyn verbind sedert 2005 Atocha met die stede Toledo en Sevilla in die suide en Zaragoza en Lleida in die weste. Die lyn sal teen die jaar 2007 uitgebou word tot by Málaga in Suid-Spanje en die Katalaanse hoofstad Barcelona aan die weskus.
MoltreineWysig
Die moltreinnetwerk is aangepas by die bevolking van sowat ses miljoen mense in die metropolitaanse gebied van Madrid en is nou een van die mees uitgestrekte ter wêreld. Die netwerk word vinnig uitgebou; met die nuwe verbinding "Metrosur" na die suidwestelike voorstede beskik Madrid oor die tweede grootste moltreinnetwerk in Wes-Europa na Londen.
Die provinsie van Madrid word deur 'n spoorwegnet, wat veral op pendelaars gemik is (Cercanías), met die sentrum verbind.
KookkunsWysig
Net soos elders in Spanje speel kos 'n groot rol, en mense besoek die plaaslike restaurante ook graag vanweë die geselligheid wat 'n gemeenskaplike maal bied. Madrid beskik oor 'n groot verskeidenheid gastronomiese instellings, wat van klein tapas-kroeë tot by eersterangse restaurante strek.
Alhoewel Madrid nou 'n groot aantal immigrante-gemeenskappe huisves, lê die klem steeds op die tradisionele Spaanse kookkuns. Naas allerlei soorte braaivleis is visgeregte baie gewild, aangesien Madrid oor die tweede grootste vismark ter wêreld beskik.
Tipiese geregte en spesialiteite is Cocido Madrileño (ertjies en ander groente soos aartappels en wortels, wat saam met hoender- of varkvleis bedien word), Sopa de Ajo (knoffelsop), Tortilla de patatas ('n soort eierstruif, wat van aartappels gemaak word) en Besugo al horno (gebakte karper). Tapas is klein happies, wat van enige soort voedsel berei en as 'n voorgereg saam met bier of wyn geniet word.
Soet snoeperye sluit torrijas madrileñas ('n gereg, wat van melk, eiers, heuning en suiker berei word), barquillos (wafels), bartolillos con crema ('n soort tert), buñuelos ('n gevulde gebak), mazapán (marsepein), turrón (nougat) en rosquillas de anís ('n soort anys-gebak).
VerwysingsWysig
- Valores climatológicos normales Madrid; www.AEMET.es
|
<urn:uuid:60096886-396f-46c2-88aa-cac132842f12>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Madrid
|
2019-07-19T05:58:05Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00000.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999951
| false
|
Triakidae
Triakidae | ||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Triakis semifasciata | ||||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||||
Genera | ||||||||||||||||||
Sien teks. |
Die Hondhaaie (Triakidae) is 'n kraakbeenvis-familie wat hoort tot die orde Carcharhiniformes. Daar is sewe genera met 38 spesies wat hoort tot dié familie en sewe van die spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor.
Kenmerke[wysig | wysig bron]
Die familie het twee dorsale vinne, die bekken vin is agter by die anale vin en het vyf kieue splete. Die grootte wissel van 50 cm tot 2 m. Die familie kom gewoonlik naby die bodem voor.
Genera[wysig | wysig bron]
Die volgende genera en spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:
- Galeorhinus
- Galeorhinus galeus - Vaalhaai
- Hypogaleus
- Hypogaleus hyugaensis - Kleiner sopvinhaai
- Mustelus
- Triakis
- Triakis megalopterus - Gespikkelde sloothaai
Sien ook[wysig | wysig bron]
- Alfabetiese lys van visse
- Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
- Lys van varswater visfamilies
- Lys van visfamilies
Bron[wysig | wysig bron]
- Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. ISBN 1-920033-01-7
|
<urn:uuid:ca44cc3a-e1cd-43ee-9be9-d1d9704f4207>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Triakidae
|
2019-07-21T17:25:56Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00320.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.993499
| false
|
Bespreking:Paramedikus
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Paramedikus-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:a7bf1c30-b2e6-4b92-abf5-f32202aa5342>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Paramedikus
|
2019-07-22T22:44:57Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528290.72/warc/CC-MAIN-20190722221756-20190723003756-00480.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999988
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Kategorie:11de eeu" skakel
←
Kategorie:11de eeu
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Kategorie:11de eeu
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Gebruiker:Legobot/Wikidata/General
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Mense in die 11de eeu
(insluiting)
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:11de_eeu
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:448c8ec0-222f-418c-b9f3-3aa9550394d9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:11de_eeu
|
2019-07-22T22:44:20Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528290.72/warc/CC-MAIN-20190722221756-20190723003756-00480.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.993403
| false
|
Kategorie:Liedartikels sonder liedskrywers
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
This category is for articles about songs where the article is missing the songwriters, because it has not been researched, noted in the relevant article, or available in a reliable source. If the songwriter is never likely to be known (e.g. for historical works), please use Category:Songwriter unknown.
Hierdie kategorie bevat geen bladsye of media nie.
|
<urn:uuid:1c3e4b3a-62d3-45a1-94ed-7e6e3cfd07ce>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Liedartikels_sonder_liedskrywers?from=By
|
2019-07-17T22:58:48Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00424.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.909397
| false
|
Maak hoofkeuseskerm oop
Soek
Wysigings
← Ouer wysiging
Nuwer wysiging →
1564
(wysig)
Wysiging soos op 05:54, 19 April 2010
22 grepe bygevoeg
,
9 jaar gelede
k
robot Bygevoeg:
krc:1564 джыл
[[ka:1564]]
[[ko:1564년]]
[[krc:1564 джыл]]
[[ksh:Joohr 1564]]
[[la:1564]]
ArthurBot
20 664
wysigings
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/604960
"
|
<urn:uuid:36073721-041b-44ab-b223-161d40c9dfb7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/604960
|
2019-07-19T06:01:54Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00024.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.987512
| false
|
Maak hoofkeuseskerm oop
Soek
Wysigings
← Ouer wysiging
Nuwer wysiging →
Indiana
(wysig)
Wysiging soos op 08:55, 1 Januarie 2011
44 grepe bygevoeg
,
8 jaar gelede
k
robot Bygevoeg:
bo:ཨིན་ཌི་ཡཱ་ན།
[[bi:Indiana]]
[[bn:ইন্ডিয়ানা]]
[[bo:ཨིན་ཌི་ཡཱ་ན།]]
[[bpy:ইন্ডিয়ানা]]
[[br:Indiana]]
SieBot
Robotte
59 712
wysigings
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/718612
"
|
<urn:uuid:5cc4c5f0-bed9-4cf9-97ae-69e818ec1766>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/718612
|
2019-07-19T05:41:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00024.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.989427
| false
|
Verwante veranderings
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
19 Julie 2019
17 Julie 2019
- Albert Schweitzer; 06:36 -2 Rooiratel Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Albert Schweitzer; 06:36 +14 Rooiratel Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
16 Julie 2019
- Module:Citation/CS1; 20:38 -23 768 K175 Wysigings deur K175 teruggerol na laaste weergawe deur Fluxbot Etiket: Terugrol k
- Module:Citation/CS1; 20:37 +23 768 K175 Sinchroniseer vanaf en:Module:Citation/CS1
- Albert Schweitzer; 09:39 +1 603 Elana Barker Inligting bygewerk Etiket: Visuele teksverwerker
|
<urn:uuid:ece384fd-67c8-4722-8a30-29ec8c984b9c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Lech_Wa%C5%82%C4%99sa
|
2019-07-21T17:31:42Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00344.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999199
| false
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.