Subset (73)

default · 148M rows

Split (1)

train · 148M rows

text string	id string	dump string	url string	date string	file_path string	license_abbr string	license_version string	license_location string	license_in_head bool	license_in_footer bool	potential_licenses dict	license_parse_error bool	license_disagreement bool	language_script string	language string	language_score float64	found_in_fw bool
Doelbal Doelbal (Engels: goalball) is 'n balsport vir persone met 'n visuele gestremdheid. Die sport is in 1946 deur die Oostenryker Hans Lorenzen en die Duitser Sepp Reindle ontwerp om veterane uit die Tweede Wêreldoorlog met 'n visuele gestremdheid te help rehabiliteer. Doelbalspelers dra 'n toegeplakte skibril, wat dit vir atlete sonder 'n visuele gestremdheid ook moontlik maak om aan die sport deel te neem. Doelbal word in twee helftes van 10 minute elk gespeel op 'n veld van 18 by 9 meter groot. Elk van die twee spanne het 'n maksimum van ses spelers, waarvan drie in die veld staan. Elke span speel op hulle eie helfte van die veld. Deur 'n onderhandse gooi word die rinkelbal, 'n 1,25 kg swaar bal met 'n klokkie daarin, na die doel van die ander span gegooi. Die doel strek oor die volledige breedte van die veld. Die spelers van die ander span moet slegs op gehoor bepaal waar die bal is en probeer om die bal uit hulle doelgebied te hou. Beide helftes van die veld is verdeel in drie gebiede van drie meter elk. Hierdie gebiede van buite na binne is: die spangebied, die gooigebied en die neutrale gebied. OortredingsWysig Na 'n oortreding word die bal oor die algemeen aan die teenstanders oorhandig. Die oortredings is: - die bal gooi voordat dit toegestaan is - die speler geen liggaamsdeel in die spangebied het as die bal gespeel word nie - die bal van buite die speelveld na 'n ander spanlid aangee - die bal via verdediger of doellat oor die middellyn na die gooiende span terugspring StrafgooieWysig Tydens 'n strafgooi moet een van die opposisie se spelers die doel verdedig. Strafgooie word toegeken wanneer: - die bal nie tot by die spangebied van die teenstanders kom nie (kort bal) - die bal nie die grond raak in die eie span- of gooigebied nie (hoë bal) - die bal nie een van die twee neutrale gebied raak nie (lang bal) - die oogbedekking aangeraak word - dieselfde speler die bal drie keer agtermekaar gooi (derde gooi) - die span nie binne 10 sekondes die bal teruggespeel nie (tien sekondes reël) - 'n speler nie met ten minste een liggaamsdeel die spangebied raak tydens die eerste verdedigende kontak nie - 'n speler homself onsportief gedra - 'n lawaai gemaak word - spelers tydens die spel afgerig word - die spel vertraag word Eksterne skakelsWysig Paralimpiese sporte \| \|\|\| ---\|---\|---\|---\| Somersporte: 5-per-kant sokker · Bankdruk · Boccia · Doelbal · Handfiets · Paralimpiese atletiek · Paralimpiese boogskiet · Paralimpiese driekamp · Paralimpiese judo · Paralimpiese kanovaart · Paralimpiese roei · Paralimpiese ruitersport · Paralimpiese seiljagwedvaart · Paralimpiese skyfskiet · Paralimpiese swem · Paralimpiese tafeltennis · Rolstoelbasketbal · Rolstoelrugby · Rolstoelskerm · Rolstoeltennis · Sitvlugbal Wintersporte: Bobslee · Heg-en-steg-ski · Paralimpiese alpeski · Paralimpiese tweekamp · Rolstolysbal · Sleehokkie · Sneeuplankry Demonstrasiesporte: Racquetbal \|	<urn:uuid:15096b78-7317-4cda-8b41-e68b690564be>	CC-MAIN-2019-30	https://af.m.wikipedia.org/wiki/Doelbal	2019-07-24T06:53:09Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00104.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa", "by-sa" ], "in_footer": [ false, true ], "in_head": [ true, false ], "location": [ "link_tag", "a_tag" ], "version": [ "3.0", "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999985	false
Bespreking:Davao Stad Jump to navigation Jump to search Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Davao Stad-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. \| Artikelriglyne Daaglikse bladtrekke \| \|	<urn:uuid:9b431e35-f775-4d27-b666-517bdd85cd70>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Davao_Stad	2019-07-24T07:23:21Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00104.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999952	false
Hank Harris Jump to navigation Jump to search Hank Harris \| \| Geboorte \| 5 November 1979 \| ---\|---\| Nasionaliteit \| Amerikaans \| Beroep(e) \| Akteur, skrywer, en vervaardiger \| Internet-rolprentdatabasis-profiel \| Hank Harris (gebore 5 November 1979) is 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Mercury Rising (1998), Pumpkin (2002), Hellbent (2004), en Insidious: Chapter 2 (2013). Filmografie[wysig \| wysig bron] Rolprente[wysig \| wysig bron] - 1998: Mercury Rising - 1999: Sign of the Times - 2002: Pumpkin - 2004: Hellbent - 2005: Hollywood Horror - 2013: Insidious: Chapter 2 - 2018: Duke - Seeta's Demon Televisiereekse[wysig \| wysig bron] - 1997: ARK, the Adventures of Animal Rescue Kids - 1999: The New Adventures of A.R.K. - 2012: Dirty Work Televisierolprente[wysig \| wysig bron] - 2007: The World According to Barnes	<urn:uuid:f75d5a9b-1fbf-402b-9c65-a5bebc5fc0df>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Hank_Harris	2019-07-24T07:13:37Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00104.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.990759	false
Boekbronne Jump to navigation Jump to search Biblioteke Suid-Afrika: - Soek die boek in die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika se katalogus - Soek die boek in die SEALS Konsortium se biblioteek - Soek die boek in die Universiteit van Suid-Afrika se biblioteek - Soek die boek in die Universiteit van die Witwatersrand se biblioteek - Soek die boek in die Kaapse Hoër Onderwys Konsortium se biblioteek Wêreldwyd: - Soek die boek deur WorldCat in jou plaaslike biblioteek se katalogus Boekwinkels Suid-Afrika: Ander lande:	<urn:uuid:108ce215-70a9-4611-b935-9d9da3c25289>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Boekbronne/978-0-307-33688-0	2019-07-24T07:21:43Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00104.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999935	false
Trompettersdrift Trompettersdrift is een van die oudste oorgange in die Groot-Visrivier en was deel van die hoofpad van Grahamstad na Oos-Londen. Dit lê 27 km van die mond van die rivier, 41 km oos van Grahamstad op die pad na Peddie en 'n paar km stroomop van die brug oor die rivier op die N2-nasionale pad. Die drif dra die naam van die Khoikhoi-kaptein Hans Trompetter wat sy kraal in die omgewing gehad het. Reeds in 1817 het die goewerneur van die Kaapkolonie, lord Charles Somerset, hier 'n militêre pos laat bou om sy spoorstelsel uit te voer. Reeds tydens die Sesde Grensoorlog (1834-36) is 'n pont gebou omdat die rivieroorgang van groot strategiese belang was. 'n Groot Xhosa-mag het hier oor die rivier gegaan en Harry Smith het sy tydelike hoofkwartier hier ingerig. Op 6 Maart 1835 het die Xhosa 'n verrassingsaanval uitgevoer en die hele kamp met waens, osse, gereedskap en die halfgeboude pont oorgeneem. Drie dae later is kommdt. J.L. Rademeyer en 175 man in 'n lokval gelei. Na die oorlog is 'n behoorlike fort gebou om die drif te beveilig, as basis vir patrollies en om te verseker dat Grahamstad nie tydens oorlog van bevoorrading afgesny word nie. In die Oorlog van die Byl (Sewende Grensoorlog, 1846-47) vind hier weer 'n groot slag plaas met die Xhosa wat in die ruie plantegroei op die rivieroewer skuil. Die terrein rondom die drif is nou deel van 'n wildsplaas. Van die fort is net die wagtoring en 'n paar mure oor. By die plaashuis by die fort is 'n gedenkteken ter ere van manskappe en Britse setlaars wat in die Kaapse grensoorloë gesneuwel het. Langs die pad verby die fort is 'n gedenksteen wat Dick King se epiese rit van 1842 in herinnering roep. Bibliografie[wysig \| wysig bron] - Logie, Bartle: Water in the wilderness. A journey down the Great Fish River. Hunters Retreat: Bluecliff, 2006. ISBN 0-620-36163-8 - Oberholster, J.J.: Die historiese monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Kultuurstigting Rembrandt van Rijn vir die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede, 1972. ISBN 0-620-00191-7	<urn:uuid:cccded57-05ff-44e8-a979-a8c3f14371d1>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Trompettersdrift	2019-07-24T07:16:22Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00104.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999942	false
Wikipedia:Voorbladartikel week 44 2014 Antieke Egipte was die beskawing aan die Nylrivier, waar die hedendaagse Egipte lê, tussen omstreeks 3100 v.C. en die verowering van Egipte deur Alexander die Grote in 332 v.C. Dit was een van die wêreld se ses beskawings wat in die 31ste eeu v.C. onafhanklik ontstaan het, en wel ná die vereniging van Bo- en Benede-Egipte onder die eerste farao. Die geskiedenis van Antieke Egipte strek oor ’n paar stabiele koninkryke: die Ou Ryk van die Vroeë Bronstydperk, die Middelryk van die Middel-Bronstydperk en die Nuwe Ryk van die Laat Bronstydperk. Hulle is afgewissel met tydperke van relatiewe onstabiliteit wat die "Oorgangstydperke" genoem word. Egipte het die hoogtepunt van sy mag tydens die Nuwe Ryk bereik, in die tyd van die Ramses-farao's, toe dit net so sterk soos die Hetitiese, Assiriese en Mitanni-ryk was. Daarna het dit geleidelik verswak. Egipte is in die Derde Oorgangstydperk en die Laat Tydperk deur verskeie ander volke binnegeval of verower, soos die Kanaäniete/Hyksos, Libië, Nubië, Assirië, Babilonië en Antieke Griekeland. Ná die dood van Alexander die Grote het een van sy generaals, Ptolemeus Soter, hom as heerser van Egipte gevestig. Dié Griekse Ptolemeïese Dinastie het tot 30 v.C. oor Egipte regeer, toe dit onder Cleopatra deur die Romeinse Ryk verower is en ’n Romeinse provinsie geword het. Die sukses van die Antieke Egiptiese beskawing is deels te danke aan die land se vermoë om by die toestande van die Nylriviervallei aan te pas. Die voorspelbare oorstromings en beheerde besproeiing van die vrugbare vallei het groot oeste tot gevolg gehad, en dit het weer gelei tot ’n digter bevolking, sosiale ontwikkeling en uitgebreide kultuur. Met ekstra bronne tot sy beskikking kon die regering hom wend tot mineraalontginning in die vallei en omringende woestynstreke, en dit het ook die ontwikkeling van ’n vroeë skryfstelsel, die organisering van kollektiewe bouwerk en landbouprojekte, handel met ander streke en die opbou van ’n militêre mag moontlik gemaak. Dit alles was onder beheer van farao's met behulp van ’n uitgebreide godsdiensstelsel. Onder die baie prestasies van Antieke Egipte was ’n stelsel wat die bou van enorme piramides, tempel en obeliske moontlik gemaak het, asook ’n wiskundestelsel, ’n praktiese en doeltreffende medisynestelsel, besproeiing- en landboustelsels, die eerste bekende skepe, glastegnologie, nuwe vorme van letterkunde en die eerste bekende vredesverdrag (met die Hetiete). Antieke Egipte het ’n blywende nalatenskap gehad. Sy kuns en argitektuur is wyd nageboots en sy oudhede is tot in al die uithoeke van die aarde versprei. Sy monumentale ruïnes inspireer reisigers en skrywers al eeue lank. ’n Nuutgevonde respek vir oudhede en uitgrawings in die vroeë moderne tyd het gelei tot Egiptologie (die wetenskaplike ondersoek van die Antieke Egiptiese beskawing) en ’n groter waardering vir sy kulturele nalatenskap.	<urn:uuid:0511cfdf-9876-47a2-8c62-fed47be10c5d>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Voorbladartikel_week_44_2014	2019-07-24T07:02:56Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00104.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	1.000005	false
Buckingham-paleis Buckingham-paleis (Engels: Buckingham Palace) is die amptelike woning van die Britse monarg in Londen. Dit is in Westminster geleë en staatsgeleenthede en koninklike onthale word hier gehou. Dit het ook ’n groot toerisme-aantrekking en dele van die gebou is sedert 1995 vir toeriste oop.[1] Die paleis was oorspronklik bekend as Buckingham House. Die gebou wat tans die kern van die paleis vorm, was ’n groot huis wat in 1703 vir John Sheffield, die Hertog van Buckingham, gebou is en in 1761 deur koning George III[2] gekoop is as ’n privaat woning, bekend as The Queen's House. Dit is die afgelope 75 jaar vergroot, grootliks deur die argitekte John Nash en Edward Blore. Buckingham-paleis het in 1837 die amptelike koninklike woning geword toe koningin Victoria die troon bestyg. Die laaste groot veranderings is in die laat 19de en vroeë 20ste eeu aangebring; dit sluit die aanbou van die oosvleuel in met die bekende balkon waarop die koninklike familie tradisioneel byeenkom om die skare buite te groet. Die paleiskapel is egter tydens die Tweede Wêreldoorlog deur ’n Duitse bom verwoes. Die Queen's Gallery is in die plek daarvan gebou en het in 1962 vir die publiek geopen met werke van die Koninklike Versameling wat daar uitgestal word. Die oorspronklike vroeë 19de-eeuse binneversiering, waarvan ’n groot deel nog bestaan, sluit in die kwistige gebruik van helderkleurige nagemaakte marmer en blou en pienk lapis. Koning Edward VII het herversierings laat doen in ’n room- en goudkleurige Belle Époque-styl. Baie kleiner onthaalsale is gemeubileer in die Chinese regentskapstyl met bybehore uit die Royal Pavilion in Brighton en Carlton House. Die paleistuin is die grootste privaat tuin in Londen. Die staatskamers, wat vir amptelike en staatsonthale gebruik word, is elke jaar van Augustus tot September vir die publiek oop. Koningin Elizabeth II en lede van die koningsgesin gebruik die paleis vir amptelike en staatsonthale. Die paleis het sy eie poskantoor en die unieke poskode SW1A 1AA. Inhoud - 1 Geskiedenis - 2 Woning van die monarg - 3 Moderne geskiedenis - 4 Verwysings - 5 Bronne - 6 Eksterne skakels Geskiedenis[wysig \| wysig bron] Terrein[wysig \| wysig bron] In die Middeleeue was die terrein waarop die paleis gebou is, deel van die Ebury-landgoed (ook Eia genoem). Die vleiagtige grond het water gekry van die Tyburnrivier, wat steeds ondergronds vloei onder die binnehof en suidvleuel van die paleis.[3] Die dorp Eye Cross het aan die rivieroewers ontstaan. Die terrein het baie eienaars gehad, van Eduard die Belyer in die laat Saksiese tyd tot Willem die Veroweraar. Willem het dit aan Geoffrey de Mandeville geskenk, en hy het dit aan die monnike van die Westminster-abdy nagelaat.[4] Koning Hendrik VIII het die Hospitaal van Sint James (later die Sint James-paleis), in 1531 van Eton-kollege gekoop,[5] en in 1536 het hy die Ebury-landgoed van die Westminster-abdy teruggevat.[6] Hierna was die terrein vir die eerste keer weer in koninklike hande vandat Willem die Veroweraar dit byna 500 jaar tevore weggegee het.[7] Verskeie eienaars het dit van koninklike landhere gehuur. Die dorp Eye Cross het voorheen vervalle geraak en die gebied was merendeels leeg en onbewoon.[8] Toe Jakobus I geld nodig het, het hy ’n deel van die eiendom verkoop terwyl hy op die ander deel ’n moerbeituin aangelê het vir die vervaardiging van sy. (Dit is nou aan die noordwestekant van die paleis.)[9] Eindelik, in die laat 17de eeu, het Mary Davies die verkoopte deel van die eiendom van die eiendomsmagnaat sir Hugh Audley geërf. Eerste huise op die terrein[wysig \| wysig bron] Goring House[wysig \| wysig bron] Die eerste huis wat op die terrein gebou is, was waarskynlik dié van sir William Blake, omstreeks 1624.[10] Die volgende eienaar was George Goring, die 1ste Graaf van Norwich, wat Blake se huis van 1633 af uitgebrei het en die grootste deel van vandag se tuin aangelê het; dit was toe bekend as Goring Great Garden.[11][12] Arlington House[wysig \| wysig bron] Henry Bennet, die 1ste Graaf van Arlington, het Goring House gekoop en daarin gewoon toe dit in 1674 afbrand.[12] Hy het die volgende jaar ’n nuwe huis, Arlington House, laat bou (die suidvleuel van die hedendaagse paleis).[12] Buckingham House[wysig \| wysig bron] Die huis wat die argitektoniese kern van die huidige paleis vorm, is in 1703 vir die eerste Hertog van Buckingham gebou. Dit was ’n groot sentrale drieverdiepingblok met twee kleiner diensvleuels.[13] Buckingham House is eindelik in 1761 deur Buckingham se afstammeling sir Charles Sheffield aan George III verkoop.[2] Van The Queen's House tot paleis[wysig \| wysig bron] George III het die huis aanvanklik gekoop as ’n privaat huis, veral vir sy vrou, koningin Charlotte. Dit was hierna bekend as The Queen's House. Van hul 15 kinders is 14 hier gebore. Sint James-paleis het die amptelike en seremoniële koninklike woning gebly.[14] Herbouwerk aan die huis het in 1762 begin.[15] Nadat hy die troon in 1820 bestyg het, het koning George IV die restourasie voortgesit met die idee van ’n klein, gemaklike woning. Terwyl die werk aan die gang was, het hy in 1826 besluit om die huis in ’n paleis te omskep met die hulp van sy argitek, John Nash.[16] Sommige meubels en bybehore is van Carlton House af gebring en ander is ná die Franse Rewolusie in Frankryk gekoop.[17] Die eksterne fasade is ontwerp met George IV se voorkeur vir die Franse neo-klassieke invloed in gedagte. Die koste van die herbouwerk het teen 1829 geweldig gestyg en die oordadigheid van Nash se ontwerpe het daartoe gelei dat hy as argitek afgedank is. Ná George IV se dood in 1830 het sy jonger broer, koning William IV, die argitek Edward Blore gehuur om die werk te voltooi.[18][19] Woning van die monarg[wysig \| wysig bron] Buckingham-paleis het in 1837 eindelik die hoofwoning van die monarg geword toe koningin Victoria die troon bestyg.[20] Sy was die eerste monarg wat daar gewoon het omdat William IV dood is voor die voltooiing van die herbouwerk.[21] Terwyl die staatskamers uitspattig en kleurryk was, was die res van die paleis ietwat minder luuksueus. Die skoorstene het gerook, ventilasie was so swak dat die binnekant sleg geruik het en toe besluit is om gaslampe te installeer, was daar groot kommer oor die opbou van gas op die onderste verdiepings. Die peroneel was glo ook laks en die paleis was vuil.[22] Ná die koningin se troue in 1840 het haar man, prins Albert, tot in 1840 die personeel reorganiseer en aandag gegee aan die ontwerpprobleme. Teen 1847 het die egpaar besluit die paleis is te klein vir die hoflewe en hul groeiende gesin.[23] Die nuutste aanbouing, die oosvleuel, wat deur Edward Blore ontwerp en deur Thomas Cubitt gebou is,[24] het die sentrale binnehof toegemaak. Dit is vandag die "openbare gesig" van die paleis en bevat die balkon van waar die koninklike familie die publiek groet op belangrike geleenthede. Die balsaal en nog staatskamers is ook in dié tyd aangebou deur Nash se student sir James Pennethorne. Voor prins Albert se dood is groot musikale vermaak in die paleis aangebied.[25] Van die grootste musici van dié tyd het daar opgetree, onder andere die komponiste Felix Mendelssohn[26] en Johann Strauss junior.[27] Strauss se "Alice-polka" is in 1849 vir die eerste keer in die paleis uitgevoer ter ere van die koningin se dogter, prinses Alice.[28] Uitspattige kostuumdanse is ook gehou benewens die gewone koninklike seremonies, inhuldigings en ander geleenthede. Toe prins Albert in 1861 sterf, het die hartseer koningin haar van die openbare lewe onttrek en in Windsor-kasteel, Balmoral-kasteel en Osborne House gaan bly. Die paleis is jare lank selde gebruik en dit is selfs verwaarloos. In 1864 is ’n nota aan die heining van die paleis gevind met die boodskap: "These commanding premises to be let or sold, in consequence of the late occupant's declining business."[29] Eindelik het die koningin op die publiek se aandrang na die paleis teruggekeer, hoewel sy steeds op ander plekke gaan bly het indien moontlik. Die hof het steeds funksies by Windsor-kasteel gehou eerder as by Buckingham-paleis, en dan het die koningin swart gedra as teken van rou. Buckingham-paleis het die grootste deel van die jaar leeg gestaan.[30] Binnekant[wysig \| wysig bron] Die paleis is 108 x 120 m groot en 24 m hoog. Die vloerruimte is meer as 77 000 m2.[31] Die belangrikste kamers is agter die wesfasade aan die agterkant van die paleis. Die middelpunt van dié deel is die musiekkamer, met sy groot strik as die oorheersende eienskap van die fasade. Weerskante van die musiekkamer is die blou en die wit sitkamer. Hieragter is die prentegalery, wat dien as ’n verbindingsgang tussen die staatskamers. Dit is 50 m lank.[32] Hier hang verskeie werke, insluitende dié van Rembrandt, Van Dyck, Rubens en Vermeer.[33][34] Ander kamers wat uit die prentegalery uitloop, is die troonkamer en die groen sitkamer. Laasgenoemde is deel van die seremoniële roete na die troon vanaf die wagkamer aan die bopunt van die groot trap.[32] Die wagkamer bevat wit marmerbeelde van koningin Victoria en prins Albert in Romeinse klere. Dié formele kamers word net gebruik vir seremoniële en amptelike onthale, maar is in die somer vir die publiek oop. Net onder die staatskamers is ’n stel minder uitspattige kamers bekend as halfamptelike kamers. Die ingang is van die marmersaal af en die kamers word gebruik vir minder formele geleenthede soos etes en private ontmoetings. Sommige kamers is na spesifieke besoekers genoem, soos die 1844-kamer, wat in dié jaar versier is vir die staatsbesoek van keiser Nikolaas I van Rusland, en die 1855-kamer, ter ere van die besoek van keiser Napoleon III van Frankryk.[35] In die middel hiervan is die kamer waardeur duisende besoekers stap na die tuin vir die koningin se jaarlikse tuinpartye.[36] Die koningin gebruik ’n kleiner stel kamers in die noordvleuel. Tussen 1847 en 1850, toe Blore die nuwe oosvleuel bou, is die Royal Pavilion weer eens gestroop. Dus het baie kamers in dié vleuel ’n Oosterse atmosfeer. Die rooi en blou Sjinese eetkamers bestaan uit dele van die Pavilion se banketsaal en musiekkamer, maar het ’n skoorsteen wat deur W.M. Feetham ontwerp is. Die geel sitkamer het muurpapier wat uit die Pavilion kom. Wanneer buitelandse staatshoofde Brittanje besoek, onthaal die koningin hulle gewoonlik in Buckingham-paleis. Hulle bly in ’n groot stel kamers bekend as die Belgiese Suite aan die onderkant van die Ministerstrap op die grondverdieping van die noordvleuel. Die suite is na prins Albert se oom, Leopold I van België, genoem. In 1936 was dit vir ’n kort rukkie die privaat kamers van koning Edward VIII.[37] Hofseremonies[wysig \| wysig bron] Kleredrag[wysig \| wysig bron] Mans wat nie ’n militêre uniform gedra het nie, het aanvanklik ’n knielengtebroek van 18de-eeuse ontwerp gedra. Vroue se aandrokke moes ’n sleep hê en hulle moes tiaras of vere in hul hare dra (of albei). Intussen het die kleredrag minder formeel geraak. Ná die Eerste Wêreldoorlog, toe koningin Mary die mode wou volg deur haar rok ’n paar sentimeter van die grond af te dra, het sy ’n hofdame gevra om haar eie rok korter te maak om koning George V se reaksie te toets. Hy was met afgryse vervul en dus het die koningin besluit om haar soom oudmodies laag te hou.[38] Dit was eers ná die troonbestyging van koning George VI en sy vrou, koningin Elizabeth, dat some toegelaat is om hoër te wees. Vandag word geen amptelike kleredrag vereis nie.[37] Die meeste mans wat bedags na Buckingham-paleis genooi word, dra ’n uniform of pak;[37] sommige dra ’n swaelstertbaadjie. Saans kan hulle ’n aandpak dra, na gelang van die geleentheid. Voorstelling van debutante[wysig \| wysig bron] ’n Voorstelling deur die hof van aristokratiese jong dames aan die monarg het sedert die bewind van Edward VII plaasgevind. Dit was die jong vroue, bekend as debutante, se eerste verskyning in die openbaar as volwassenes. Hulle het volle hofkostuums gedra, met drie lang volstruisvere in hul hare. Hulle het die vertrek binnegekom, gebuig, ’n gechoreografeerde terugwaartse beweging uitgevoer en weer gebuig – alles in ’n rok met ’n sleep van ’n voorgeskrewe lengte. Ná die Tweede Wêreldoorlog is die seremonie vervang met ’n minder formele middagonthaal, sonder die buigings en hofkostuums.[39] Inhuldigings[wysig \| wysig bron] Inhuldigings, wat die slaan tot ridders insluit, en ander toekennings vind in die paleis se balsaal plaas wat in 1854 gebou is. Teen 36,6 m lank, 18 m breed en 13,5 m hoog,[37] is dit die grootste vertrek in die paleis. Dit het die troonkamer vervang wat betref gebruik en belangrikheid. Staatsbankette[wysig \| wysig bron] Staatsbankette vind ook in die balsaal plaas; dit is formele aandetes op die eerste aand van ’n besoekende staatshoof se besoek.[42] Op sulke geleenthede eet 150 of meer gaste in formele drag, wat tiaras vir vroue insluit, uit goue borde. Die grootste en formeelste onthaal by die paleis is elke November, wanneer die koningin lede van die buitelandse diplomatieke korps wat in Londen woon, onthaal.[43] Op dié geleenthede word al die staatskamers gebruik.[44] Die groot deure met dubbelspieëls staan oop en weerkaats die talle kristalkandelare en muurlampe, en dit skep ’n opsetlike optiese illusie van ruimte en lig. Ander seremonies en funksies[wysig \| wysig bron] Kleiner seremonies soos die ontvang van nuwe ambassadeurs vind plaas in die 1844-kamer. Die koningin hou hier ook klein etes en vergaderings met haar Geheime Raad. Groter etes vind dikwels in die musiekkamer of die staatseetkamer plaas. Alle formele geleenthede word bygewoon deur die koningin se lyfwagte in hul historiese uniforms en ander hofamptenare soos die opperkamerheer.[45] Die grootste funksies is die koningin se jaarlikse tuinpartye vir tot 8 000 genooide gaste.[46] Moderne geskiedenis[wysig \| wysig bron] In 1901, met die troonbestyging van Edward VII, is nuwe lewe in die paleis geblaas. Die koning en sy vrou, koningin Alexandra, het altyd die toon aangegee in die hoë lewe van Londen. Hul vriende, bekend as "die Marlborough House-sirkel", was die mees modebewuste en vooraanstaande mense. Die balsaal, groot ingang, marmersaal en galerye is herversier in die room en goue kleure van vandag, en dit het weer die toneel van groot vermaak geword. Die laaste groot bouwerk aan die paleis is deur George V aangebring toe hy sir Aston Webb in 1913 aangestel het om Blore se oosvleuel te herontwerp. Dié nuwe fasade vorm vandag die agtergrond van ’n groot standbeeld van koningin Victoria.[47] George V het ’n ernstiger persoonlikheid as sy pa, Edward VII, gehad en ná 1910 is groter klem gelê op amptelike onthale en koninklike pligte, eerder as op partytjies.[48] Hy het ’n reeks vertonings met jazzmusikante gevestig met onder andere die Original Dixieland Jazz Band (1919), Sidney Bechet en Louis Armstrong (1932), wat die paleis ’n benoeming besorg het in 2009 se (Kind of) Blue Plaque deur die Brecon Jazz Festival as een van die plekke in die Verenigde Koninkryk wat die grootste bydrae gelewer het tot jazzmusiek.[49][50] Sy vrou, koningin Mary, was ’n kunskenner en het ’n groot belangstelling getoon in die Koninklike Versameling van meubels en kuns. Sy het dit laat restoureer en dit uitgebrei. Sy het ook baie bybehore in die paleis laat aanbring. Sy was verder verantwoordelik vir die versiering van die blou sitkamer.[51] Volgens ’n boek wat in 1999 deur die Koninklike Versameling gepubliseer is, het die paleis 19 staatskamers, 52 hoofslaapkamers, 188 personeelslaapkamers, 92 kantore en 78 badkamers.[52] Dit is eintlik klein in vergelyking met die Russiese paleise in Sint Petersburg en Tsarskoje Selo, die pous se paleis in Rome en die Spaanse koninklike paleis in Madrid, en selfs die voormalige Paleis van Whitehall. Wêreldoorloë[wysig \| wysig bron] Tydens die Eerste Wêreldoorlog het die paleis, toe die tuiste van koning George V en koningin Mary, skade vrygespring. Die waardevolste inhoud is na Windsor verskuif, maar die koninklike egpaar het in die paleis gebly. Die koning het rantsoene by die paleis ingestel, tot ontsteltenis van sy gaste en gesin.[53] Tot die koning se latere spyt het hy toegegee aan David Lloyd George se voorstel dat die paleis se wynkelders gesluit word om ’n voorbeeld te stel aan die sogenaamde onthoudende werkersklas. Die werkers het egter aanhou drink en die koning moes droëmond bly sit.[54] Die paleis was minder gelukkig tydens die Tweede Wêreldoorlog, toe dit minstens sewe keer gebombardeer is – die ergste voorval was in 1940: ’n bom het in die binnehof ontplof terwyl koning George VI en sy vrou, koningin Elizabeth, in die paleis was. Talle vensters is gebreek en die kapel verwoes.[55] Dekking daarvan is oor die hele land in bioskope vertoon om te wys arm en ryk kry ewe swaar. Die koning en koningin het is afgeneem waar hulle die skade ondersoek – die koningin, soos altyd met ’n glimlag en onberispelik geklee in ’n jas en bypassende hoed, het gelyk of dit haar glad nie pla nie. Dit is toe dat sy haar beroemde woorde geuiter het: "Ek is bly ons is gebombardeer. Nou kan ek die Ooseinde in die oë kyk." Op Oorwinningsdag, 8 Mei 1945, was die paleis die middelpunt van die land se vierings. Die koning en koningin en hul twee kinders, prinses Elizabeth (later koningin Elizabeth II) en prinses Margaret, het op die balkon verskyn terwyl die skare gejuig het.[56] Indringers[wysig \| wysig bron] In 1982 het Michael Fagan twee keer by die paleis ingebreek. Op een van dié geleenthede het hy koningin Elizabeth II se slaapkamer binnegegaan en op haar bed met haar sit en gesels.[58] Die koningin het blykbaar kalm gebly terwyl die polisie op pad was en Fagan het haar nie gedreig nie. Die tuin, stalle en wandelhal[wysig \| wysig bron] Aan die agterkant van die paleis is die groot, parkagtige tuin wat saam met sy meer die grootste privaat tuin in Londen is.[59] Die koningin hou elke somer haar jaarlikse tuinpartye hier asook groot funksies om belangrike koninklike mylpale, soos herdenkingsjare, te vier. Dit beslaan 16 hektaar en sluit ’n helikopterlandingsplek, meer en tennisbane in.[37] Aangrensend aan die paleis is die Koninklike Stalle (Royal Mews), wat ook deur Nash ontwerp is. Hier word die koninklike koetse, onder meer die Goue Staatskoets, gehou. Dié koets is in 1762 vir die eerste keer deur George III gebruik vir die parlementsopening en word sedert George IV deur die monarg gebruik vir hoofsaaklik kronings. Dit is laas gebruik met Elizabeth II se goue jubileum.[60] Die perde wat in seremoniële optogte gebruik word, word ook hier aangehou.[61] Die Wandelhal (Mall) is ’n seremoniële promenade na die paleis wat deur sir Aston Webb ontwerp en in 1911 voltooi is as deel van ’n gedenkteken vir koningin Victoria. Dit loop van die Admiraliteitsboog, deur Sint James-park tot by die Victoria-monument. Dié roete word deur motorkades van besoekende staatshoofde gebruik, asook deur die koningsgesin op staatsgeleenthede soos die jaarlikse Vaandelparade (Trooping the Colour).[62] 21ste eeu: koninklike gebruik en openbare toegang[wysig \| wysig bron] Sowat 50 000 genooide gaste word elke jaar onthaal op tuinpartye, bankette en ander geleenthede. Tuinpartye, gewoonlik drie, word in die somer gehou, gewoonlik in Julie. Die paleis se voorhof word gebruik vir die aflossing van die wag, ’n groot seremonie en toeriste-attraksie (daagliks in die somer, al om die ander dag in die winter). Die paleis behoort, nes Windsor-kasteel, aan die staat; dit is nie die monarg se persoonlike eiendom nie, anders as Sandringham House en Balmoral-kasteel. Baie van die inhoud van Buckingham-paleis, Windsor-kasteel, Kensington-paleis en Sint James-paleis is gesamentlik bekend as die Koninklike Versameling en behoort aan die monarg. Uitstallings daarvan kan in die Koningingalery (Queen's Gallery) naby die Koninklike Stalle deur die publiek besigtig word. Dit is deurentyd oop en uitstallings word afgewissel. Die gebou staan op die terrein van die paleiskapel wat in die Tweede Wêrldoorlog deur ’n bom verwoes is. Die paleis se staatskamers is sedert 1993 in Augustus en September vir die publiek oop. Die geld wat daaruit gemaak word, is aanvanklik gebruik vir die herstel van Windsor-kasteel nadat ’n brand in 1992 baie van die kasteel se staatskamers verwoes het. Buckingham-paleis is dus ’n simbool en die tuiste van die Britse monarg, ’n kunsgalery en ’n toeriste-attraksie. Agter die vergulde omheining en hek wat in 1911 voltooi is[30] en Webb se beroemde fasade[30] is nie net die weekdagtuiste van die koningin en prins Philip nie, maar ook die Londense tuiste van die Hertog van York en die Graaf en Gravin van Wessex. Dit bevat ook die kantore van die koninklike huishouding en is die werkplek van 450 mense. Verwysings[wysig \| wysig bron] - HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8 - Robinson, bl. 14 - Goring, bl. 15 - The topography of the site and its ownership are dealt with in Wright, chapters 1–4 - Goring, bl. 28 - Goring, bl. 18 - The Acquisition of the Estate, Survey of London: volume 39: The Grosvenor Estate in Mayfair, Part 1 (General History) (1977), bl. 1–5. URL besoek op 3 Februarie 2009 - Wright, bl. 76–8 - Goring, bl. 31&36 - Wright, bl. 83 - Goring, Chapter V - Harris, bl. 21 - Harris, bl. 22 - Westminster: Buckingham Palace, Old and New London: Volume 4 (1878), bl. 61–74. URL besoek op 3 Februarie 2009. - Harris, bl. 24 - Harris, bl. 30–31 - Jones, bl. 42 - Harris, bl. 33 - "The Royal Residences > Buckingham Palace > History". www.royal.gov.uk. Besoek op 2 Februarie 2009. - "The Royal Residences > Buckingham Palace". www.royal.gov.uk. Besoek op 2 Februarie 2009. - Hedley, bl. 10 - Woodham-Smith, bl. 249 - Harris, de Bellaigue & Miller, bl. 33 - Holland & Hannen and Cubitts – The Inception and Development of a Great Building Firm, 1920, bl. 35 - Hedley, bl. 19 - Healey, bl. 137–138 - Healey, bl. 122 - Allen's Indian Mail, and Register of British and Foreign India, China, and all parts of the East. 1850, Vol. VIII. Google Book link - John Gardiner The Victorians: An Age in Retrospect, Londen: Hambledon Continuum, 2007 [2002], bl. 142 - Robinson, bl. 9 - "40 facts about Buckingham Palace". www.royal.gov.uk. Besoek op 18 Oktober 2011. - Harris, bl. 41 - Harris, bl. 78–79 - Healey, bl. 387–388 - Harris, bl. 81 - Harris, bl. 40 - "Fact files > 40 facts about Buckingham Palace". www.royal.gov.uk. Besoek op 18 Oktober 2011. - Healey, bl. 233, quoting The Memoirs of Mabell, Countess of Airlie, red. Jennifer Ellis, Londen: Hutchinson, 1962. - Peacocke, bl. 264–265 - "Mailbox". Royal Insight Magazine. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 Januarie 2008. Besoek op 23 Januarie 2008. - Wyle prinses Margaret, die koningin se suster, het glo van dié voorstellings gesê: "Ons moet dit stopsit; elke tert in Londen doen dit deesdae." Sien Blaikie, Thomas (2002). You look awfully like the Queen: Wit and Wisdom from the House of Windsor. Londen: Harper Collins. ISBN 0-00-714874-7 - Healey, bl. 364 - Healey, bl. 362 - Hedley, bl. 16 - Healey, bl. 363–365 - The Guests - Harris, bl. 34 - Healey, bl. 185 - "Buckingham Palace hits right note with jazz fans". London Evening Standard. VK. 3 Augustus 2009. Besoek op 11 Augustus 2010. - Stephen Bates (3 Augustus 2009). "By royal approval: Buckingham Palace's place in jazz history". The Guardian. Londen. Besoek op 11 Augustus 2010. - Healey bl. 221–222 - Robinson, bl. 11 - Rose, Kenneth (1983). King George V. Londen: Weidenfeld and Nicolson. pp. 176–177. ISBN 0-297-78245-2. - Rose, bl. 178–179 - Thornton, Michael (1984). Royal Feud. M.Joseph. p. 216. - 1945: Rejoicing at end of war in Europe (BBC On this day.) URL besoek op 3 Februarie 2009. - Dickens, Charles (5 Julie 1885) "The boy Jones", All the Year Round, bl. 234–37. - God Save the Queen, Fast Spencer Davidson en Arthur White Time Magazine 26 Julie 1982, URL besoek op 3 Februarie 2009 - Buckingham Palace (Museum of London.) URL besoek op 2 Mei 2009. - Gold State Coach, Royal Collection - "The Royal Residences > The Royal Mews". www.royal.gov.uk. Besoek op 2 Februarie 2009. - Nicholson, Louise (1998). London. London: Frances Lincoln. p. 56. ISBN 0-7112-1187-6. Bronne[wysig \| wysig bron] - Blaikie, Thomas (2002). You look awfully like the Queen: Wit and Wisdom from the House of Windsor. Londen: Harper Collins. ISBN 0-00-714874-7. - Goring, O.G. (1937). From Goring House to Buckingham Palace. Londen: Ivor Nicholson & Watson. - Harris, John; de Bellaigue, Geoffrey; & Miller, Oliver (1968). Buckingham Palace. Londen: Nelson. ISBN 0-17-141011-4. - Healey, Edma (1997). The Queen's House: A Social History of Buckingham Palace. Londen: Penguin Group. ISBN 0-7181-4089-3. - Hedley, Olwen (1971) The Pictorial History of Buckingham Palace. Pitkin, ISBN 0-85372-086-X. - Jones, Nigel R. (2005). Architecture of England, Scotland, and Wales. Greenwood Publishing Group. ISBN 0-313-31850-6. - Nash, Roy (1980). Buckingham Palace: The Place and the People. Londen: Macdonald Futura. ISBN 0-354-04529-6. - Peacocke, M. D. (1951). The Story of Buckingham Palace. Londen: Odhams Press. - Robinson, John Martin (1999). Buckingham Palace. The Royal Collection, Sint James-paleis, Londen ISBN 1-902163-36-2. - Williams, Neville (1971). Royal Homes. Lutterworth Press. ISBN 0-7188-0803-7. - Woodham-Smith, Cecil (1973). Queen Victoria (vol 1) Hamish Hamilton Ltd. - Wright, Patricia (1999; first published 1996). The Strange History of Buckingham Palace. Stroud, Gloucs.: Sutton Publishing Ltd. ISBN 0-7509-1283-9. Eksterne skakels[wysig \| wysig bron] - Buckingham-paleis op die amptelike webtuiste van die Britse monargie - Virtuele navigasie van die paleis - Buckingham-paleis in The DiCamillo Companion to British & Irish Country Houses - Geskiedenis van die paleis, met sketse van Arlington en Buckingham House, uit Edward Walford se Old and New London, volume 4, hoofstuk VI (1878) - Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Buckingham-paleis. - Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia	<urn:uuid:01245c24-29b5-45ad-b14c-2f88c6db80b8>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Buckingham-paleis	2019-07-17T22:51:32Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00448.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999894	false
Abstract Norms of huidiglik. In Afrikaans, huidiglik is a truly Janus-faced word: it is being used with high frequency in especially spoken language, while at the same time being one of the biggest language pet-peeves of language practitioners (and even ordinary speakers of Afrikaans). When asked why huidiglik should be avoided, these language practitioners and language users often cannot provide any reasoning about it. A comprehensive literature review also reveals that linguists and language practitioners often give contradictory, or even linguistically incorrect reasons for why huidiglik is supposedly not acceptable in (standard) Afrikaans. By comparing a variety of normative grammaticographic sources (such as reference guides and prescriptive grammars), this article shows that: (1) huidiglik originated, on a balance of probability, in the 1970s in the South African Parliament; and (2) apart from stylistic preferences (e.g. that it sounds pretentious, feigned and affectatious), none of the linguistic arguments against huidiglik holds water. In a supplementary article in this issue of the journal it is being illustrated that huidiglik is alive and well in written (Standard) Afrikaans. Inleiding Die woord huidiglik kan met reg ’n tweestertjakkals in die Afrikaanse woordeskat genoem word. Aan die een kant is dit ’n woord wat in gesproke Standaardafrikaans ‘steeds in elke derde sin opduik’ (Kapp 2014), maar aan die ander kant word dit dikwels eerste genoem as dié taalverskynsel wat ’n ‘doring in menige se vlees is’ (Luther & Pheiffer 2013). Die eerste opname van huidiglik as lemma in ’n Afrikaanse woordeboek, vind ’n mens in die derde uitgawe van die Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal (Odendal 1994; voortaan HAT, met uitgawenommer in boskrif, ook wanneer verwys word na Luther, Pheiffer & Gouws 2015): hui’dig·lik bw. Nieuvorming waarvan die gebruik deur die meeste kundiges afgekeur word; tans, nou, op hierdie oomblik, teenswoordig, in hierdie tyd. Metterjare het die inskrywing in die HAT grootliks onveranderd gebly, behalwe dat in die jongste uitgawe met die klassifikasie as nieuvorming weggedoen word. Die enigste ander aanlyn woordeboek wat eksplisiet (anders as byvoorbeeld implisiet in voorbeeldmateriaal) melding van huidiglik maak, is die Pharos Groot Woordeboek Afrikaans en Nederlands (ANNA 2011): huidig b.nw., huidige b.nw. (Opm. 1. In Afr. word ‘huidige’ slegs attributief en in die verboë vorm gebruik. 2. In Afr. word ‘huidig’ en ‘huidiglik’ in bywoordelike funksie dikwels gehoor, maar dit word deur kundiges meestal as onaanvaarbaar beskou). Gegewe hierdie woordeboekinskrywings, kan woordeboek- en ander taalgebruikers met reg vra: Wie is hierdie kundiges waarna die woordeboeke verwys, en wat is hulle argumente teen die gebruik van huidig en huidiglik?; en Beide woordeboeke stel dit dat huidiglik ‘dikwels’ gebruik word. Hoe dikwels word huidiglik in eietydse Afrikaans gebruik? Die doel van hierdie artikel is om die eerste van hierdie twee vrae te beantwoord; die tweede vraag (en ander subvrae wat in hierdie artikel geopper word) word in Van Huyssteen (2018) behandel. In die volgende afdeling word die bronne wat vir hierdie navorsing gebruik is, breedvoerig bespreek. Daarna word probeer om die oudste optekening van huidiglik na te speur, ten einde die gesprek oor die woord te kontekstualiseer. In die daaropvolgende afdelings word alle taalkundige argumente wat al oor huidiglik en sy basiswoord huidig (voortaan huidig[lik]) aangevoer is, opgesom en beoordeel. Ten slotte word hierdie gegewens oorweeg om ’n standpunt te formuleer oor die interne norme (d.i. met betrekking tot grammatikaliteit) (Carstens 2018:28) wat tans ten opsigte van huidig(lik) sou kon geld. Bronne Benewens die artikels in bogenoemde woordeboeke, kan literatuur oor huidiglik in drie genrekategorieë verdeel word: Populêre literatuur: Tydskrifartikels of koerantrubrieke (Mikro)blogs op die wêreldwye web (www) Reaksies deur taalgebruikers in die gedrukte media en op die www Normatiewe grammatikografiese literatuur: Inskrywings in naslaangidse Besprekings in grammatika-, styl- en handboeke Wetenskaplike literatuur: Slegs een wetenskaplike artikel is aan huidiglik gewy, te wete Prinsloo (2003) se leksikografiese beskouing. In hierdie artikel word primêr gebruik gemaak van ’n vergelykende grammatikografiese studie, d.i. ’n vergelyking van die literatuur in 2. hier bo. Die volledige versameling van 40 grammatikografiese bronne wat deur Kirsten (2016:62–65) geïdentifiseer is, is as wegspringplek gebruik. Hierdie versameling is aangevul met soveel as moontlik ander soortgelyke bronne waarin iets oor huidig(lik) gesê word, waarna ander literatuur soos in 1. en 2. hier bo genoem, betrek is. Alle beskikbare literatuur word in Tabel 1 opgesom. TABEL 1: Oorsig van grammatikografiese literatuur. \| Ter wille van ’n diachroniese perspektief, word slegs drie outeurs of bronne wat nié huidig(lik) vermeld nie, in Tabel 1 opgeneem, te wete De Villiers (1959) vir ’n vergelyking met De Villiers (1981; 1986); Du Plessis (1979) vir ’n vergelyking met Du Plessis (1981); en Van der Merwe (1956; 1967) vir ’n vergelyking met Van der Merwe en Ponelis (1982; 1991). Om dieselfde redes van diachroniese vergelyking, word verskillende uitgawes van dieselfde bron ook soms ingesluit, byvoorbeeld én Carstens (1989) én Carstens (2018); én Müller (2003) én Müller en Pistor (2011); ensovoorts. Tensy anders vermeld, kom alle voorbeeldmateriaal in hierdie artikel uit die versameling tekste in die Virtuele Instituut vir Afrikaans se Korpusportaal: Omvattend (voortaan VivA-KPO; VivA 2018); kyk Van Huyssteen (2018) vir ’n uitvoerige uiteensetting van hierdie versameling. Oudste optekening van huidiglik Soos wat uitlatings oor die frekwensie van huidiglik dikwels anekdoties is, so ook is die enigste optekening oor die eerste voorkoms van die woord. In een van sy bundels herinneringe skryf oudpolitikus Japie Basson uitgebreid oor huidiglik (Basson 2006:168–171). Hy waag ’n bewering ‘dat huidiglik sy reis in die Volksraad by John Vorster begin het tydens ’n bespreking van sy begrotingspos as Eerste Minister’ – iewers rondom 1971 (d.i., ‘ongeveer vyf-en-dertig jaar gelede’). Hy vertel: By die behandeling van ’n begrotingspos in die ou Volksraad is die minister wie se pos onder bespreking was, onbeperkte tyd toegelaat om op vrae en kritiek te antwoord. … [P]remier Vorster [het] die gewoonte gehad om by sý posbehandeling rustig met die een voet op die sitbank te staan, sy elmboog op die knie te laat rus en met die ander hand tussen die notas op sy lessenaar te vroetel om te besluit op wie en waarop hy volgende wou antwoord. So soekende het hy gewoonlik aanhou praat, meestal dralend totdat hy weer met sy antwoord koers ingeslaan het. Dit was met so ’n oorgang van een onderwerp na ’n ander waarin hy sy woorde as ’t ware laat sleep het, dat die Eerste Minister die woord huidig gebruik het, en ’n merkbare oomblik later die -lik daaraan gelas het. (Basson 2006:169) Gegewe dat die Hansardverslae van daardie jare nie digitaal beskikbaar is nie, is dit byna onmoontlik om ‘almal na te slaan om die bewysplaas te probeer vind’ (id.). Selfs al sou ’n mens so ’n handmatige soektog begin, is ’n mens nie eers seker dat ‘die Hansard-skrywers se snelskrif dit inderdaad opgeneem het’ nie (id.). By ’n gebrek aan bewyse vir die teendeel, wat is die oorwig van waarskynlikheid dat hierdie anekdote waar is of sou kon wees? Hier volg ’n paar argumente: - Die Eerste Minister se toesprake het in daardie dae veel gewig gedra, en die waarskynlikheid is dus groterig dat ander amptenare (insluitende Hansardskrywers, vertalers en teksredakteurs) kennis sou neem van sy taalgebruik, al was dit dalk selfs onbewustelik. Soos Basson (id.) dit stel: ‘… die feit [is] dat die jaarlikse omvattende bespreking van ’n Eerste Minister se stuurmanskap as so ’n belangrike debat gegeld het dat dit die één geleentheid was waar dit vir die hoë amptenare van al die departemente nodig was om in hul sekretariële banke teenwoordig te wees’. - Die feit dat die eerste kommentaar op huidiglik in 1981 verskyn (kyk Tabel 1), gee moontlik ’n aanduiding dat die woord eers in die 1970s sy opwagting in gesproke Afrikaans gemaak het. De Villiers (1981) beweer dat ‘[k]abinetsministers, politici, predikante, landbouamptenare, studente en ander … die woord soms op hierdie manier [gebruik], veral by openbare geleenthede’ [outeur se eie nadruk]. - Die oudste sitaat in geskrewe Afrikaans wat met behulp van ’n Googlesoektog opgespoor kon word, dateer uit 1974 en dan wel in ’n akademiese konteks. In die Journal of the South African Veterinarian Association word die 1973-presidentsrede (dus gesproke teks) van A.B. la Grange (1973) gepubliseer, waarin hy sou sê: ‘Die Staat is vir 30 jaar nie meer die enigste werkgewer nie en huidiglik staan meer as 50 persent van ons lede slegs in die private praktyk’. (Let wel: Binne ’n kwessie van ’n maand waartydens hierdie artikel geskryf is, het die datum van die oudste publikasie in Google Books verskuif vanaf 1981, tot 1977, tot 1975, tot 1974 – soos wat meer publikasies gedigitaliseer en aanlyn verskyn het. ’n Mens kan dus nie met hoë sekerheid op 1974 as die oudste publikasiedatum van huidiglik reken nie.) - In Afrikaanse taalkwessies (Van der Merwe 1956) en sy opvolguitgawe Die korrekte woord (Van der Merwe 1967) word geen sprak gesprook oor huidig(lik) nie, maar vanaf die 1982-uitgawe (Van der Merwe & Ponelis 1982) word huidig(lik) uitvoerig behandel. Hieruit kan ’n mens dalk ook aflei dat huidiglik eers in die 1970s ontstaan of toegeneem het. Of huidiglik daadwerklik in die mond van John Vorster ontstaan het, is moeilik te bewyse. Daar is egter genoeg argumente om met ’n hoë mate van sekerheid aan te neem dat huidiglik in die 1970s in die gesproke Afrikaans van amptenare beslag gekry het. Die normatiewe en preskriptiwistiese gesprek rondom huidiglik moet ook teen hierdie agtergrond gesien, verstaan en beoordeel word. Aan die een kant kan ’n mens sê dat daar in die 1980s en 1990s ’n hoogbloei in die publikasies van normatief grammatikografiese bronne was – vergelyk byvoorbeeld in Tabel 1 die relatief groot getal naslaangidse wat in hierdie twee dekades verskyn het, teenoor die getal in die tydperk 2000 tot 2018. Daar was dus duidelik in hierdie tyd ’n groot behoefte aan en ’n mark vir sulke normatiewe naslaangidse, en van die prominentste Afrikaanse taalkundiges en taalpraktisyns het gewoon aan dié behoefte beantwoord. Aan die ander kant had dié skrywers nie geredelik toegang tot korpusse en middele om korpusse te deursoek nie. Standpunte is daarom dikwels op eie ervaring, waarnemings en intuïsie geskoei – soos die heersende en aanvaarbare praktyk in die taalkunde in hierdie tydperk was. Met hierdie en die komplementêre artikel (Van Huyssteen 2018) wil ek dus die hiaat vul deur die gesprek oor huidiglik binne ’n kontemporêre, deskriptiewe raamwerk te plaas, asook om die winste van ’n korpuslinguistiese benadering tot voordeel van die debat aan te wend. Grammatikografiese vergelyking In Tabel 1 word ’n opsomming van al die beskikbare grammatikografiese literatuur oor huidig(lik) gegee. By elke bron word ’n interpretasie gegee, d.i. of die outeur huidig(lik) as korrek, gangbaar, steurend (maar nie noodwendig verkeerd nie) of foutief beskou. Die argumente van elk van hierdie kategorieë word hier opgesom. - Korrek: Van der Merwe en Ponelis (1982; 1991) is voorlopers om te sê dat die bywoordelike gebruik van huidig(lik) nie noodwendig verkeerd is nie, maar voeg by dat dit stilisties steurend is (‘… hoewel dit maar bra deftig en boekerig klink’). Ofskoon Combrink ook huidiglik in die meeste van sy publikasies afkeur (kyk hier onder), sê hy tog dat die ·lik-morfeem ’n nadruksfunksie kan hê: ‘… die fyn spreker of skrywer gebruik dié -lik om te sê: ek is ernstig. Dink maar aan die ‘“onlogiese” goddelooslik’. (Combrink 1995a; kyk egter ook hier onder vir sy kritiek teen die gebruik van die ·lik-morfeem). - Gangbaar: Op grond van gebruiksfrekwensie in die spraakmakende gemeenskap meen Combrink (1995b; 1996) en Prinsloo (2003; 2013) dat huidig(lik) in bywoordelike funksie wel as gangbare Afrikaans beskou moet word en dat woordeboeke hierdie werklikheid behoort te reflekteer. Soos Combrink (1995b) dit stel: ‘… huidig is huidig deel van die taalskat van meningvormende Afrikaanssprekendes. En as huidig deel is, dan is daar ook nie meer geldige besware teen huidiglik nie’. - Steurend: ’n Aantal argumente word aangevoer waarom die gebruik van huidig(lik) steurend is, selfs al is dit nie noodwendig foutief nie: - Stilisties: Die meerderheid outeurs beskou huidig(lik) as ‘oormatig deftige Afrikaans’ (Carstens 2018). Combrink noem huidig(lik) in verskeie publikasies ’n ‘amptenaraanse tydsbywoord’ wat ontstaan het uit ‘deftigdoenery’ (1993). - Modieus: Die heel eerste beskouing van huidig(lik) deur ’n taalkundige is De Villiers (1981) se siening dat dié twee woorde modeverskynsels in Afrikaans is, wat veral deur ‘[k]abinetsministers, politici, predikante, landbouamptenare [en] studente … by openbare geleenthede’ gebruik word. Sy standpunt sluit dus by die amptenaraanse siening aan, aangesien huidig(lik) die ‘goeie ou gewone woord met sy duidelike betekenis en funksie’ (Eksteen 1985:29) verdring. - Verouderd: Teenoor (of in samehang met?) sy beskouing dat die gebruik van huidig(lik) ’n modeverskynsel is, wys De Villiers ses jaar later (1986) daarop dat die gebruik van adverbialiserende ·lik ‘nie deesdae in Afrikaans aan te beveel [is] nie’. Hy sluit eksplisiet by Hiemstra (1980:32, 72–73) aan wat skryf dat ‘in die hedendaagse taal het die -lik oortollig geword en gebruik ons dit slegs as ’n bewus argaïese (ouderwetse) vorm, wat by ’n aantal woorde te pas kom om soms ’n deftige of Bybelse kleur daaraan te verleen’ (1980:72). Prinsloo en Odendal (1995:80) is selfs van mening dat die gebruik van huidiglik aan ’t afneem is in ‘openbare toesprake’ (maar agt jaar later meen Prinsloo (2003) wel dat huidiglik sodanig gevestig is dat dit verdien om in woordeboeke opgeneem te word). - Onekonomies: Talle outeurs suggereer of sê eksplisiet dat adverbialiserende ·lik ‘oorbodig [of] langdradig’ (Combrink 1995a) is, aangesien die meeste bywoorde meestal sonder die ·ik kan staan ‘met weinig verlies’ (Combrink & Spies 1994:76), of dat ‘ekonomiese alternatiewe’ (Prinsloo & Odendal 1995:80) gebruik kan word. Menige outeur stel dit egter duidelik dat daar niks fout is met die adverbialiserende ·lik nie, veral waar dit met ’n nadruksfunksie gebruik word (byvoorbeeld ‘Sekerlik!’ teenoor ‘Seker!’).1 - Foutief: Sommige skrywers wat huidig(lik) steurend vind, dui ook aan dat dit foutief is, byvoorbeeld Scholtz (1990) wat huidiglik nie net steurend vind nie, maar ook aandui dat dit van ‘twyfelagtige herkoms’ is. Ander outeurs (bv. Spies 1990) meen dat huidig(lik) reëlreg verkeerd is, en wel om die volgende aaneengeslote redes: - Woordsoortelike gebruik: Soos ANNA (2011 [kyk hier bo in die afdeling Inleiding]), wys ook Carstens (2018:134–135) daarop dat huidig(e) in sy gewone gebruik slegs ’n adjektief is. Volgens dié argument kan huidige in Afrikaans gebruik word, terwyl huidig en huidiglik (hetsy as bywoorde of predikatiewe adjektiewe) foutief is. Hoewel geen van die outeurs eksplisiet daaroor is nie, kan ’n mens aflei dat hulle met ‘predikatiewe adjektief’ eintlik ‘onverboë adjektief’ bedoel, d.i. dat slegs huidig, sonder die attributiewe ·e, aanvaarbaar is. - Woordvorming: Voortspruitend uit die vermeende verkeerde woordsoortelike gebruik, kom die argument dat gebruikers dan huidiglik vorm op basis van die niebestaande huidig: Die taalkundige beswaar teen huidiglik is dat die stam vóór die lik, waarop die likwoord veronderstel is om gebaseer te wees, nie bestaan nie. Ons ken naamlik in Afrikaans nie huidig nie, net huidige. Anders gestel: likwoorde word in Afrikaans op basis van predikatiewe byvoeglike naamwoorde gevorm. Voorbeelde van likwoorde wat op basis van predikatiewe b.nwe gevorm is, is jammerlik, goediglik en waarlik. Maar ons ken in Afrikaans slegs die áttributiewe huidige, met sy slote. (Combrink 1995c) Spies (1990) interpreteer die vorming van huidiglik selfs heeltemal anders as ander taalkundiges. Hy wys daarop dat gebruikers: ‘dink huidig is soos gretig en vurig met die agtervoegsel -ig gemaak’, maar dat dit nie waar is nie: ‘Die -dig (nie -ig nie) van huidig is ’n verswakte vorm van dag. Huidig was eers “hierdie dag”’ (Spies 1990). - Anglisisme: Die meeste outeurs wys daarop dat huidiglik se vorming anglisisties is: ‘[H]uidiglik kon nie spontaan in Afrikaans, volgens Afrikaanse patroon, ontstaan het nie, dit is ’n geforseerd Engelse deelvirdeel [sic] vertaling van presently’ (Combrink 1995c). Hierdie argument hou in dat die Engelse adverbialiseerder ·ly (bv. in law·ful·ly) nie ·lik in Afrikaans as ekwivalent het nie; hiervolgens sou woorde soos wett·ig·lik ook daarom ongrammatikaal wees. - Geen rede: Twee outeurs (Carstens 2003; Kapp 2014) stel slegs dat huidiglik verkeerd is, maar verskaf geen rede nie. Beskouing: Huidiglik is steurend Geen van die argumente wat aangevoer word dat huidig(lik) stilisties steurend, modieus, verouderend of onekonomies is, bied grondige redes om die woord anders as ander soortgelyke woorde in woordeboeke te behandel, of om gebruikers wat die woord gebruik, te kapittel nie. Sogenaamde stylfoute is immers bloot steuringe (of stylgebreke) wat ‘ernstige gebruikers van Afrikaans … [behoort] te vermy in soverre dit moontlik is’ (Carstens 2018:381) [outeur se eie nadruk]. Stilistiese keuses is en bly ’n subjektiewe kwessie van smaak: Wat een taalgebruiker as ’n stylfout in ’n bepaalde konteks beskou, kan binne ’n ander konteks deur ’n ander taalgebruiker as effektief en gepas aanvaar word. Die feit dat Combrink (1996) huidiglik as amptenaraans beskou, impliseer dat die gebruik van die woord volgens hom tipies in amptenaarstaal aangetref word, en ’n mens sou dan juis kon verwag om huidiglik in ’n korpus van regeringstekste aan te tref, of andersins in ander tekste wat in formele Standaardafrikaans geskryf is. Combrink (1996) gebruik egter die term ‘amptenaraans’ derogatief, d.i. as die taalgebruik van iemand wat hom of haar deftig en geleerd wil voordoen. Selfs binne hierdie konteks impliseer dit lank nie dat die woord foutief of ongrammatikaal is nie – dit is en bly die keuse van die gebruiker om dit binne bepaalde kontekste te gebruik, net soos wat hy of sy na hartelus stopwoorde, clichés, oormatige beeldspraak, modewoorde, argaïsmes, sleng of jargon na gelang van die kommunikasiesituasie mag gebruik. In Van Huyssteen (2018) word die frekwensie van huidig(lik) ondersoek, ten einde te probeer bepaal of dit steeds as modeverskynsel beskou moet word (De Villiers 1981), of dit juis verouderd is (De Villiers 1986), of dit slegs in amptenaarstaal voorkom, of huidig – soos in Nederlands – ‘tot de deftige schrijftaal beperkt’ is (volgens die artikel uit 1907 in die Woordenboek der Nederlandse Taal (WNT) – De Vries & Te Winkel 1864–1998), ensovoorts. Beskouing: Huidiglik is foutief Met betrekking tot die sienings dat huidiglik foutiewe Afrikaans is, is daar hoofsaaklik drie argumentasielyne. Elkeen van dié argumentasielyne word in die volgende subafdelings in oënskou geneem. Argument: Huidig word slegs in sy verboë vorm gebruik en is dus nie beskikbaar vir ander morfologiese prosesse nie Alvorens die argument krities oorweeg word, is dit noodsaaklik om waar te neem dat Afrikaans, soos Duits en Nederlands, in den brede geen vormlike onderskeid tussen adjektiewe en bywoorde van wyse maak nie: Hengeveld (1992:68–69) classifies English typologically as a ‘specialized language’ (‘differentiated’ in Hengeveld, Rijkhoff & Siewierska 2004) because this language has a word-class for both adjectives and manner adverbs, English having developed the adverbial suffix -ly. This feature distinguishes English from other Germanic languages, where the unmarked (e.g. Dut. snel, Ger. schnell ‘fast’) or neuter (e.g. Sw. roligt ‘funny’) form of the adjective is used for adverbial functions (and some suffixes for specific functions). To put it in the words of Hengeveld (1992:65), Dutch (and other Germanic languages) ‘combines the functions of adjectives and manner adverbs’. (Hummel 2014:35) [outer se eie nadruk] Dit sluit ten nouste aan by Kempen (1969:49) se beskouing dat daar drie kategorieë van adjektiewe en bywoorde in Afrikaans onderskei moet word: Daar is woorde wat tradisioneel b.nwe. genoem word, wat nie bw.-funksies het nie, bv. Stellenbosse, goue. Daar is woorde wat tradisioneel bwe. genoem word, wat nie b.nw.-funksies het nie, bv. gister, oorkant, mos, darem, ens. Daar is woorde wat tradisioneel b.nwe. èn [sic] bwe. genoem word, bv. groot, hard, lelik, sleg, wat in elke opsig dieselfde kenmerke het en dus as één woordsoort beskou kan word, naamlik wat A.S. Theron [1964] Kwaliteitswoorde genoem het. (Kempen 1969:49) Visueel kan hierdie verdeling met ’n venndiagram soos in Figuur 1 voorgestel word. Kempen (1969) se eerste kategorie word tipies in linguistiese analises (vergelyk bv. Booij 2010) gemerk as ADJ, die tweede as ADV en die derde as A (d.i. die deelversameling van adjektiewe en bywoorde). Benewens die voorbeelde wat Kempen (1969) verskaf, is alle ander ADJ-voorbeelde in die diagram woorde wat in AWS11 (Taalkommissie 2017) met die etiket (attr.) gemerk is, wat daarop dui dat dié adjektiewe nie predikatief of as bywoorde gebruik kan word nie; alle ADV-voorbeelde is in AWS11 met (bw.) gemerk, wat eksplisiet daarop dui dat hulle nie as adjektiewe gebruik kan word nie. FIGUUR 1: Venndiagram van adjektiewe en bywoorde. \| Anders as Hengeveld (1992) spesifiseer Kempen (1969) nie dat die oorvleueling noodwendig met bywoorde van wyse is nie, maar uit die benoemer ‘kwaliteitswoord’ (Kempen 1969:49) sou ’n mens wel dalk tog die afleiding kon maak. Van Schoor (1983:59, 110) noem dié soort woorde ‘hoedanigheidsbywoorde’ en stel dit eksplisiet: ‘… ons moenie die bywoord en die b.nw. as teenstellings sien nie. Soos die b.nw. na die bywoord kan oorloop, gebeur ook die teenoorgestelde …’ (Van Schoor 1983:59–60; kyk ook Diepeveen & Van de Velde 2010). Hy verwys na sulke gevalle met identiese vorms maar verskillende funksies as grammatiese homonieme (Van Schoor 1983:62, 110) en gee voorbeelde soos kaalvoet, barvoets, binnensmonds, bloedig, broekskeur, dwars, goedsmoeds, heftig, inderhaas, ingedagte, maklik, ruimskoots, deeglik, doelbewus, doelgerig, droëbek, drogies, droogweg en eenparig (Van Schoor 1983:110). Hoewel meer (vergelykende) navorsing oor die saak nodig is, volstaan ek vir die doeleindes van hierdie artikel met die aanname dat die oorgrote meerderheid Afrikaanse adjektiewe ook as bywoorde kan optree. Daar is dus in teorie geen rede waarom huidig nie in sy verboë en onverboë vorm as adjektief kan optree, én in sy onverboë vorm as bywoord sou kon funksioneer nie. Uit korpusdata blyk dit dus ook inderdaad die geval te wees; vergelyk die volgende voorbeelde: Huidig as adjektief: verboë Hoewel die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) verklaar het dat die huidige uitbraak van Ebola ’n wêreldwye noodtoestand veroorsaak het, … bly berigte oor die aansteeklikheid daarvan … baie teenstrydig. Huidig as adjektief: onverboë Kuns kan gedefinieer word as ’n vorm van kultuuruitdrukking en kan dui op voorwerpe of uitvoerings, huidig of histories, en die prestige daarvan word ondervind deur diegene wat dit gemaak het, ontdek, uitstal of besit. Huidig as bywoord Aangesien die Ovambo’s die grootste bevolkingsgroep in die land is en ook die meerderheid van die huidig regerende SWAPO-party uitmaak, is die offisiële antagonisme teenoor Afrikaans in ’n mate verstaanbaar. Soos uit dié gebruiksgevalle blyk, hou die standpunt dat huidig ‘slegs attributief en in die verboë vorm gebruik’ word (ANNA 2011), nie stand nie. In Van Huyssteen (2018) word die frekwensie en spreiding van sowel huidig(e) en huidiglik(e) verder ondersoek. Argument: Huidiglik is morfologies wangevormd Spies (1990) meen dat huidig morfologies ontleed moet word as hui·dig, waar hui· ‘hierdie’ beteken en ·dig ’n verswakte vorm van dag is. Daar is egter geen taalkundige gronde vir hierdie analise nie. Alle Nederlandse etimologiewoordeboeke wat by etymologiebank.nl geraadpleeg is, is dit eens dat huidig ’n Oosmiddelnederlandse of Middelnederduitse afleiding van huden, ’n wisselvorm van heden ‘hede; vandag’ is (Philippa et al. 2003– 2009). Dié afgeleide vorm het na alle waarskynlikheid ontstaan na analogie van die Duitse heutig ‘met betrekking tot vandag, hierdie dae’, wat reeds in die agtste eeu in Oudhoogduits bestaan het as hiutīg, of in Middelhoogduits as hiutec of hiutic (Philippa et al. 2003–2009) – moontlik afgelei van hiutu (‘vandag’) plus die afleidingsuffiks ·ig/·ic (Wiktionary 2018; https://en.wiktionary.org/wiki/heutig). In Middelnederlands is die woord meestal geskryf as hudig(en) (opgeteken uit 1405; Van Veen & Van der Sijs 1997) of hudich/hûdich (opgeteken uit 1409; Philippa et al. 2003–2009; Van Wijk 1936 [1912]), terwyl ons in Vroeë Nieunederlands huydige(n) aantref (opgeteken uit 1624 en 1664; Philippa et al. 2003–2009). Hierdie etimologiese uitleg van huidig repudieer Spies (1990) se morfologiese analise volledig. Hoewel huidig eintlik sinchronies as ongeleed beskou kan word (d.i., dat dit gewoon ’n Nederlandse oorerfsel is), sou dit nie verkeerd wees om te sê dat twee morfologiese konstruksieskemas huidiglik ten grondslag lê nie: 4. ·ig-skema2: [[a]N/P ·ig]A ↔ [MET DIE AARD VAN SEMN]A bloed·ig; jeugd·ig; af·gunst·ig; dik·vell·ig 5. ·lik-skema3: [[a]Ai ·lik]Aj ↔ [SOOS SEMAi]Aj jammer·lik; lief·lik; ryk·lik; siek·lik, waar [a] = enige stam(allomorf); A = deelversamelingklas van adjektiewe en bywoorde of adverbia (kyk Figuur 1); N = naamwoord; P = frase; SEM = semantiek of betekenis van die betrokke stam; i en j = indekseringstekens; en die dubbelpyl op die ooreenkoms tussen die realiserings- en konseptualiseringspool dui (kyk Van Huyssteen 2017 vir ’n gedetailleerde uiteensetting van die noteringskonvensie). Komplekse wat met die afleidingsmorfeem ·ig gevorm word, word meestal as adjektiewe gebruik (byvoorbeeld bekk·ig, drift·ig en ernst·ig; Kempen 1969:506). Sulke adjektiewe kan ook meestal as bywoorde gebruik word: vergelyk ’n driftigeADJ toespraak en driftigADV beduie; ’n ernstigeADJ man en ernstigADV praat met die kinders. Volgens Kempen (1969:507) funksioneer slegs een geval, te wete naarstig, uitsluitlik as bywoord. Soos reeds hier bo in die etimologiese analise aangetoon is, is dit duidelik dat huidig ook aan hierdie gevestigde woordvormingspatroon van Afrikaans voldoen, dan wel met die betekenis [MET DIE AARD VAN DIE HEDE]. Wanneer ·ig-woorde as prenominale attributiewe adjektiewe gebruik word, word hulle konsekwent met behulp van die attributiewe ·e verbuig en is dus nie vir verdere morfologiese prosesse beskikbaar nie. Dit is m.i. op grond van die hoë frekwensie en prominensie van huidig·eADJ (teenoor die lae frekwensie van huidigADJ) dat taalkenners tot nou toe die aanname gemaak het dat huidiglik nie ’n moontlike bousel is nie. Ons moet egter daarop let dat waar die attributiewe ·e verdere morfologiese prosesse uitsluit, dit nie die ·ig-skema geld nie; vergelyk byvoorbeeld gevalle soos mens·waard·ig·heid, ge·mat·ig·d·e en breed·voer·ig·er. Die woord huidigA is dienooreenkomstig as basis vir die ·lik-skema in (5) beskikbaar. Kempen (1969:535) wys daarop dat ·lik as toevoer werkwoorde, selfstandige naamwoorde en byvoeglike naamwoorde kan hê en dat die afvoer byvoeglike naamwoorde en bywoorde is ‘waarvan (a) die meeste albei funksies kan hê en (b) enkeles net bwe. is, bv. beswaarlik, dadelik, deerlik, gewoonlik ens’. Dit sou dus in beginsel moontlik wees dat huidiglik óf beide funksies kan hê, óf slegs as bywoord funksioneer. In Van Huyssteen (2018) word dié saak verder ondersoek, maar wat hier relevant is, is die feit dat ·lik sonder twyfel ook as adverbialiseerder in Afrikaans (soos ook ·lijk in Nederlands – vgl. Booij 2018) optree. Gegewe dat daar ander bywoorde (en selfs prominente gevalle soos dadelik en moontlik) is wat op ·lik eindig, kan ons die konstruksionalisering (Hüning & Booij 2014) van huidiglik motiveer aan die hand van analogisering as meganisme wat tot taalverandering lei (Traugott & Trousdale 2013). Nóg faktore wat gebruik kan word om die konstruksionalisering van huidiglik te motiveer, word hier onder voorgehou. Soos Combrink (1995a) merk Kempen op dat daar ‘meesal ’n mate van betekenisintensivering in woorde op -lik’ is (1969:538). Hy gaan voort: ‘Miskien verklaar dit waarom so dikwels, logies gesproke oorbodiglik, ’n -lik-vorm gebruik word wanneer die woordkorrelaat van die stam daarsonder feitlik dieselfde sou beteken, bv. gans onmoontlik : \| ganselik onmoontlik \| ’n gek spulletjie : \| ’n geklike spulletjie \| ’n goddelose spul : \| ’n goddelooslike spul \| naarstig soek : \| naarstiglik soek, ens. \| Die lys [van 153 woorde wat op -lik eindig] bevat 13 sulke gevalle, naamlik nog ryklik, sekerlik, sieklik, sotlik, stiptelik, vryelik, vuriglik, wonderbaarlik, wyslik. (Kempen 1969:538) Hiervolgens sou ’n mens dit hipoteties kon stel dat die voorbeeldsin in (6), wat uit VivA-KPO onttrek is, met meer nadruk as (7) herskryf kan word. Of ’n skrywer of spreker dit so bedoel, en of ’n leser of hoorder dit so interpreteer, is stof vir verdere navorsing. Wat egter binne die konteks van hierdie artikel van belang is, is dat dit as nóg ’n motivering vir die konstruksionalisering van huidiglik dien. In navolging van Traugott en Trousdale (2013:27–29, 198–203) kan gesê word dat die aanvangskonteks ’n uitbreiding van die pragmatiek (te wete die intensie om te benadruk) behels en dat dit gevolglik tot die simbolisering daarvan (oftewel semantisering, d.i. die vorming van ’n vorm-betekenis-paar) lei deur van die adverbialiserende ·lik gebruik te maak. Hierdie suffiks dien egter nie net die doel om uitdrukking aan die nadruksbehoefte te gee nie, maar ook om potensiële woordsoortelike meerduidigheid eksplisiet op te klaar (kyk ook weer die opmerking oor seker vs. sekerlik hier bo): - Gevolglik is daar huidig geen wettige mark vir renosterprodukte nie. - Gevolglik is daar huidiglik geen wettige mark vir renosterprodukte nie. Tot slot ’n waarneming oor die suffikskombinasie ·ig·lik: Anders as by kombinasies soos ·end/t·heid of ·ig·heid, maak Kempen (1969) geen melding van die kombinasie ·ig·lik nie. Dit laat ’n mens dus wonder of ·ig·lik wel ’n ‘geldige’ kombinasie van suffikse is. Twee argumente wat die geldigheid van ·ig·lik ondersteun, kan aangevoer word: - Woorde wat op ·ig·lik eindig, kom reeds voor in van die oudste tekste wat in formele Standaardafrikaans geskryf is. In die 1911–1920-gedeelte van die Historiese Korpus van Standaardafrikaans (HKSA) (Kirsten 2015) is daar byvoorbeeld drie gevalle, te wete goed-gunstiglik [sic], naarstiglik en gewilliglik. In al die periodes daarna tref ons ook ·ig·lik-woorde in die HKSA aan (met huidiglik wat sy opwagting vir die eerste keer in die 2001–2010-periode maak). - Die ·ig·lik-kombinasie kom ook dikwels in hedendaagse geskrewe Afrikaans voor; vergelyk Van Huyssteen (2018). Argument: Die gebruik van die suffiks ·lik as adverbialiseerder is anglisisties Die doel van hierdie artikel is hoegenaamd nie om ’n bydrae tot die anglisismedebat4 te lewer nie, behalwe om dit te stel dat ons daarvan bewus moet wees dat daar in den brede twee benaderings tot die begrip ‘anglisisme’ is, te wete preskriptiewe beskouings (bv. Carstens 2018, wat anglisismes in die hoofstuk oor taalsuiwerheid bespreek) en deskriptiewe beskouings (bv. Donaldson 1991, wat anglisismes binne die konteks van taalkontak en -verandering hanteer). In eersgenoemde beskouings is daar gewoonlik ’n ‘negative value judgement on the term’ (Donaldson 1991:61, spesifiek ook gesê oor Combrink 1984 se hantering van die begrip); in laasgenoemde beskouings val die klem op ‘any instance of an English lexical, structural, and phonological element in [a language] that can be formally related to English’ (Onysko 2007:90). Enige vorm van Engelse beïnvloeding deur taalkontak word dusdanig sonder enige waardeoordeel as anglisisties gesien (Onysko 2007:91), insluitende leksikale ontlening, kodewisseling, semantiese verskuiwings, leenmorfologie, uitspraakverskynsels, of enige ander produktiewe gebruik van Engelsagtige konstruksies. In die res van hierdie artikel gebruik ek die term ‘anglisisme’ vir beskouings van die eerste soort, teenoor die term ‘Engelsheid’ vir enige konstruksie wat onder Engelse invloed in Afrikaans waargeneem kan word. Volgens my interpretasie van die literatuur oor huidiglik, is alle standpunte oor die vermeende anglisistiese aard van die woord gesetel in twee verbandhoudende argumente. Die een argument lui dat huidiglik ’n morfeem-vir-morfeem-vertaling van die Engelse presently (Combrink 1995c) is. Aangesien hierdie argument nêrens in die literatuur behoorlik beredeneer word nie, kan ons slegs aannames daaroor maak. Ek vermoed dat huidiglik volgens hierdie siening geglosseer sal word soos in (8): 8. huidig·lik present·ADVZ ‘presently’ Daar is m.i. ten minste drie probleme met hierdie analise en argumentasie: - Dié analise veronderstel die bestaan van huidig, terwyl agiteerders téén huidiglik juis beweer dat huidig nie in Afrikaans voorkom nie – slegs huidige. Hierdie twee standpunte weerspreek en ondergrawe mekaar dus oor en weer. - Die analise misken die feit dat huidiglik eintlik na regte (diachronies) geanaliseer moet word as huid·ig·lik, of te wel ([{hede} ig] lik). As ’n mens wil argumenteer dat huidiglik ’n morfeem-vir-morfeem-vertaling van presently is, moet ’n mens dus veronderstel dat presently ook uit drie morfeme bestaan. Om daarby uit te kom, moet present teruggevoer word na die Latynse præ· (‘voor’), plus esse (‘om te wees’), en dan moet præ· gelykgestel word aan hede (of sy historiese allomorf huid·). Dit is vanselfsprekend ’n verkeerde analise. - As die argument gevolg word, word die feit dat presently se primêre betekenis in Engels ‘binnekort’ is en dat die sekondêre betekenis ‘tans; nou’ is (vergelyk o.a. die American Heritage Dictionary 2016), ook misken. Die ander argument hou hiermee verband, maar fokus sterker daarop dat ·lik as adverbialiseerder onder Engelse invloed staan. Reeds in 1967 merk Van der Merwe ’n toename in die gebruik van ·lik onder invloed van Engels op, maar volgens hom (Van der Merwe 1967:170) gaan dit oor die nadruksfunksie van ·lik (terwyl hy niks oor die adverbialiseringsfunksie sê nie). Dit is egter glad nie duidelik op grond waarvan hy sê dat die Engelse ·ly ook, soos in Afrikaans, ’n nadruksfunksie het nie. Hiemstra (1980:72–73) blyk die eerste outeur te wees wat die opmars van ·lik as adverbialiseerder aan die invloed van Engels toeskryf. In sy argumentasie dek hy egter twee opponerende standpunte: Aan die een kant is ·lik as ‘deftigheidsvorm’ (volgens hom in ‘ons ouer taal, veral Bybelse taal’, met as voorbeelde naarstiglik en goedgunstiglik), of ‘nadruksvorm’ (waar hy wys op sekerlik vs. seker) aanvaarbaar, maar in die res van die gevalle nie, byvoorbeeld vrywilliglik, onwettiglik en bitterlik (Hiemstra 1980:73). Dit is spesifiek uit laasgenoemde voorbeeld wat die subjektiwiteit van die argument duidelik is: Waarom sou ‘Sekerlik!’ as antwoord nadruklik (en aanvaarbaar) wees, maar ‘Dit is bitterlik koud’ as stelling nie? Waarom sou goedgunstiglik as deftig (en aanvaarbaar) beskou kan word, maar vrywilliglik nie? Die rede waarom die laasgenoemde gevalle vermy moet word, is omdat dit volgens Hiemstra (1980) oortollig en onder Engelse invloed is. Hy bied helaas geen klarigheid oor waar die grense tussen die aanvaarbare en onaanvaarbare gevalle lê nie, en ek kan ook nie moontlike kriteria versin nie. Myns insiens kan ’n mens met geen stelligheid sê dat ·lik ’n anglisisme in Afrikaans is nie. Nog Kempen (1969) (wat ·lik uitvoerig bespreek), nog Gous (1974) (wie se verhandeling spesifiek oor ·lik handel) maak enige melding van Engelse invloed op ·lik, terwyl Verhage (1965:310) eerder meen dat ·lik ‘aan die verhewe Bybeltaal ontleen is’. Met betrekking tot Nederlands sê Booij (2018) dat ·lijk die ‘Dutch adverbial suffix par excellence and thus … on a par with English adverbialising -ly’ is. Met ’n blik nog verder terug in die tyd meen Philippa et al. (2003–2009) dat ·lik < ·lijk ‘al algemeen aanwezig in alle Oudgermaanse talen’ was. Om dus slegs op die Engelse aard van ·lik in Afrikaans te fokus, ontken die groter Germaanse agtergrond en ontwikkelingspad van dié morfeem. Dit ontken ook die feit dat bywoorde verskillend in verskillende Germaanse tale ontwikkel (Diepeveen & Van de Velde 2010). Deur nie op die anglisistiese aard van ·lik te fokus nie, maar dit eerder te beskou as ’n Engelsheid, bied aan ons die geleentheid om die taalkontaksituasie in Suid-Afrika as nóg ’n motivering vir die konstruksionalisering van huidiglik (en ander bywoorde met ·lik) te sien. Dié standpunt sluit aan by Donaldson (1991:209): ‘… English “-ly” may simply have acted as a contributing factor to the frequency with which adverbs in -lik are encountered in Afrikaans compared with standard Dutch’. Tot slot: ’n Kerndeel van ’n anglisismeargument is gewoonlik dat die vermeende anglisisme ‘iets inheems (dit wil sê ’n woord of uitdrukking wat reeds in Afrikaans is) bedreig of verdring’ (Carstens 2018:352). Volgens dié argument verdring huidiglik vorme soos nou, tans, deesdae, teenswoordig (Carstens 2018:134), op hierdie oomblik, in hierdie tyd (HAT3) of soos sake nou staan (HAT6). Ook hier raak die taalpraktisyn en taalgebruiker in die war, want in teëspraak met bogenoemde bronne, meen Combrink en Spies (1994) ‘[d]it is uit deftigdoenery dat gewone woorde soos nou, vandag, deesdae en op die oomblik vervang word deur AHI-woorde soos tans, by hierdie geleentheid, in ons moderne tyd, huidiglik (Amptenaraans), heden en op hierdie oomblik in die tyd’. [outeur se eie nadruk]. Daar is dus onder preskriptiwiste ook nie altyd eenstemmigheid oor wat aanvaarbaar is, al dan nie. Desalnietemin, vir die anglisismeargument om te bly staan, moet ’n mens dus kan aantoon dat huidiglik met ’n hoër frekwensie as, of met ’n toename ten koste van hierdie alternatiewe woorde of frases voorkom. In Van Huyssteen (2018) word hierdie twee aspekte ook verreken. Gevolgtrekking Die woord huidiglik en sy basis huidig is al vir byna vier dekades ’n doring in menige taalkundige, taalpraktisyn, leksikograaf en taalgebruiker se vlees. Dit is boonop moontlik dié Afrikaanstalige grammatika- en stylkwessie wat die meeste in die openbare domein bespreek is. Ten spyte van alle besware deur preskriptiwiste, is beide woorde goed gevestig in eietydse geskrewe Afrikaans, soos blyk uit die ondersoek van Van Huyssteen (2018) – wat saam met hierdie artikel gelees moet word. Die belangrikste bevinding van hierdie artikel is dat daar geen taalkundige besware teen huidig(lik) ingebring kan word nie. Stilistiese besware is meestal ’n kwessie van smaak, soos ook blyk uit talle gevalle waar taalkundiges en -praktisyns mekaar teëspreek oor wat aanvaarbare alternatiewe vir huidig(lik) is, of dit modieus of juis verouderd is, ensovoorts. In antwoord op die preskriptiwistiese sienings, is daar in hierdie artikel ’n deskriptiwistiese benadering gevolg. Vanuit dié perspektief probeer ’n mens juis verstaan waarom ’n woord soos huidiglik ontstaan het en steeds bly voortbestaan, ten spyte van die besware van gesaghebbendes. Binne ’n konstruksionaliserings-raamwerk is drie motiverings vir die bestaan van huidiglik aangebied: Die morfeem ·lik is ’n bekende en produktiewe adjektiveerder en adverbialiseerder in Afrikaans (en ander Wes-Germaanse tale). Dit is daarom nie vreemd dat huidigA met ·lik gesuffigeer word nie, selfs al sou dit oorbodig wees. Die verskynsel van oorbodigheid (kyk onder andere Braunmüller 2015; Langacker 2013:187–189; Wit & Gillette 1999), spesifiek ook morfologiese oorbodigheid, verdien verdere navorsing. Dat ·lik ’n nadruksfunksie het, word deur talle taalkundiges bevestig. Gegewe die grammatiese homonimie van huidigA (d.i., dat dit as adjektief én bywoord kan funksioneer), word ·lik ook gebruik om hierdie inherente meerduidigheid eksplisiet op te los. Binne die taalkontaksituasie in Suid-Afrika kan die moontlike invloed van die Engelse ·ly op die Afrikaanse ·lik nie ontken word nie. Dit is egter om verskeie redes nie verrassend nie – en allermins verkeerd! – gegewe dat die wedersydse beïnvloeding tussen Afrikaans en Engels (beide Wes-Germaanse tale) al deeglik gedokumenteer is. Die invloed wat Engels op Afrikaanse taalverandering het, is so natuurlik soos die invloed van Engels op Nederlands en Duits, die invloed van Duits op Nederlands, Nederlands op Afrikaans, en so meer. Die adverbialiserende funksie van ·lik kan dus as ’n Engelsheid beskou word, maar nie as ’n anglisisme nie. Hierdie drie faktore werk gesamentlik en ewewigtig om die konstruksionalisering van huidiglik te motiveer. Of preskriptiwistiese bronne binnekort hierdie realiteit sal reflekteer, sal net die tyd leer. Erkenning Met dank aan Tom McLachlan en Suléne Pilon vir kommentaar op ’n eerste konsepweergawe van die artikel. Mededingende belange Die outeur verklaar hiermee dat hy geen finansiële of persoonlike verbintenis het met enige party wat hom voordelig of nadelig kon beïnvloed het in die skryf van hierdie artikel nie. Literatuurverwysings AHD, 2016, American Heritage Dictionary of the English language, Houghton Mifflin Harcourt, Boston, MA. ANNA, 2011, Pharos Groot Woordeboek Afrikaans en Nederlands, Pharos, Kaapstad. Basson, J., 2006, Politieke kaarte op die tafel, Politika, Kaapstad. Booij, G., 2010, Construction morphology, Oxford University Press, Oxford. Booij, G., 2018, -elijk, Taalportaal, besoek op 06 Mei 2018 by http://taalportaal.org/taalportaal/topic/pid/topic-13998813292392024 Braunmüller, K., 2015, ‘Competing tendencies in Germanic pronominal and deictic systems: The most general principle will prevail’, in M. Hilpert, J.-O. Östman, C. Mertzlufft, M. Rießler & J. Duke (eds.), New trends in Nordic and general linguistics, pp. 11–27, De Gruyter, Berlin. Carstens, W.A.M., 1989, Norme vir Afrikaans, 1e uitg., Van Schaik, Pretoria. Carstens, W.A.M., 2003, Vermy dit! NWU Nuusbrief, Februarie, Noordwes-Universiteit, Potchefstroom. Carstens, W.A.M., 2018, Norme vir Afrikaans, 6e uitg., Van Schaik, Pretoria. Combrink, J.G.H., 1984, ‘Wat is ’n anglisisme?’, in T.J.R. Botha, J.G.H. Combrink & F.F. Odendal (uitgs.), Inleiding tot die Afrikaanse taalkunde, bl. 83–106, Academica, Pretoria. Combrink, J.G.H., 1993, ‘Hoog praat is nie goed praat’, Die Burger, 11 Januarie, bl. 7. Combrink, J.G.H., 1995a, ‘Redes waarom “wettiglik,” “naarstiglik” en “huidiglik” nié toutologieë is nie’, Beeld, 23 Januarie, bl. 7. Combrink, J.G.H., 1995b, ‘Woordeboek nie altyd op datum’, Die Burger, 26 Junie, bl. 11. Combrink, J.G.H., 1995c, ‘Geforseerde “huidiglik” kom uit Amptenaraans’, Beeld, 6 Maart, bl. 7. Combrink, J.G.H., 1996, ‘“Huidiglik” korrek as 51% so sê’, Beeld, 7 Oktober, bl. 7. Combrink, J.G.H. & Spies, J., 1994, Sakboek van regte Afrikaans, Tafelberg, Kaapstad. De Villiers, M., 1959, Norme en afwykinge in die taal, Nasionale Pers, Kaapstad. De Villiers, M., 1981, ‘Modeverskynsels in die taal’, Die Kerkbode 133(21), 4. De Villiers, M., 1986, ‘Los liewer “-lik” in Afrikaans’, Rapport, 20 April, bl. 15. De Vries, M. & Te Winkel, L.A. (reds.), 1864–1997, Woordenboek der Nederlandsche taal [WNT], Martinus Nijhoff, ’s-Gravenhage. Diepeveen, J. & Van de Velde, F., 2010, ‘Adverbial morphology: How Dutch and German are moving away from English’, Journal of Germanic Linguistics 22, 381–402. https://doi.org/10.1017/S1470542710000115 Donaldson, B.C., 1991, The influence of English on Afrikaans: A case study of linguistic change in a language contact situation, Academica, Pretoria. Du Plessis, E.P., 1979, Die kennis gids tot moderne Afrikaans, Human & Rousseau, Kaapstad. Du Plessis, E.P., 1981, Die kennis gids tot moderne Afrikaans, Human & Rousseau, Kaapstad. Eksteen, L.C., 1985, Woord vir woord: Kort bydraes oor die woordeskat van Afrikaans, Macmillan, Johannesburg. Gous, J.A., 1974, Die morfeem -lik in Afrikaans, Ongepubliseerde meestersverhandeling, Wits Universiteit, Johannesburg. Hengeveld, K., 1992, Non-verbal predication: Theory, typology, diachrony, Mouton de Gruyter, Berlin. Hengeveld, K., Rijkhoff, J.A.N. & Siewierska, A., 2004, ‘Parts-of-speech systems and word order’, Journal of Linguistics 40, 527–570. https://doi.org/10.1017/S0022226704002762 Hiemstra, L.W., 1980, Die juiste woord, Tafelberg, Kaapstad. Hummel, M., 2014, ‘The adjective-adverb interface in Romance and English’, in P. Sleeman, F. van de Velde & H. Perridon (eds.), Adjectives in Germanic and Romance, pp. 35–71, John Benjamins, Amsterdam. Hüning, M. & Booij, G., 2014, ‘From compounding to derivation – The rise of derivational affixes through “constructionalization”’, Folia Linguistica 48, 579–604. https://doi.org/10.1515/flin.2014.019 Kapp, S., 2014, ‘Oor “huidiglik”’, Facebook, besoek op 8 Desember 2017, by https://www.facebook.com/Taalkommissie/posts/798646713525292 Kempen, W., 1969, Samestelling, afleiding en woordsoortelike meerfunksionaliteit in Afrikaans, Nasou, Kaapstad. Kirsten, J., 2015, Historiese korpus van Standaardafrikaans 1.0. [HKSA], Noordwes-Universiteit, Vanderbijlpark. Kirsten, J., 2016, Grammatikale verandering in Afrikaans van 1911–2010, Ongepubliseerde PhD-proefskrif, Noordwes-Universiteit, Vanderbijlpark. La Grange, A.B., 1973, ‘Tweejaarlikse wetenskaplike kongres en 68ste algemene jaarvergadering, Unisa, Pretoria, 15–19 Oktober 1973, Presidentsrede’, Journal of the South African Veterinarian Association 45(1&2), 15–20. Langacker, R.W., 2013, Essentials of cognitive grammar, Oxford University Press, Oxford. Luther, J. & Pheiffer, F. (reds.), 2013, HAT taal- en feitegids [HAT language and fact guide], Pearson, Kaapstad. Luther, J., Pheiffer, F. & Gouws, R.H. (reds.), 2015, Handwoordeboek van die Afrikaanse taal, 6e uitg., Pearson, Kaapstad. Müller, D. 2003. Skryf Afrikaans van A tot Z, Pharos, Kaapstad. Müller, D. & Pistor, S., 2011, Skryf Afrikaans van A tot Z, Pharos, Kaapstad. Odendal, F.F. (red.), 1994, HAT: Verklarende handwoordeboek van die Afrikaanse taal, 3e uitg., Perskor, Midrand. Onysko, A., 2007, Anglicisms in German: Borrowing, Lexical Productivity and Written Codeswitching, De Gruyter, Berlin. Philippa, M., Debrabandere, F., Quak, A., Schoonheim, T. & Van der Sijs, N., 2003–2009, Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam University Press, Amsterdam. Prinsloo, A.F., 2003, ‘“Huidiglik” – ’n sondebok (bet. 1)”’, in W.F. Botha (red.), ’n Man wat beur, bl. 305–313, Buro van die WAT, Stellenbosch. Prinsloo, A.F., 2013, ‘Taalkruie: Huidiglik agterbaks’, Volksblad, 29 Augustus, bl. 7. Prinsloo, A.F. & Odendal, F.F., 1995, Afrikaans op sy beste: Hulp met moderne taalkwessies, Van Schaik, Pretoria. Scholtz, J.J.J., 1990, ‘Onbekend: Oor huidiglik’, Die Burger, 23 Julie, bl. 11. Spies, J., 1990, ‘Onbekend: Oor huidiglik’, Die Burger, 07 Mei, bl. 9. Taalkommissie van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns, 2017, Afrikaanse Woordelys en Spelreëls, 11e uitg., Pharos Woordeboeke, Kaapstad. Theron, A.S., 1964, Aspekte van die bywoord in Afrikaans, Ongepubliseerde meestersverhandeling, Universiteit Stellenbosch, Stellenbosch. Traugott, E.C. & Trousdale, G., 2013, Constructionalization and constructional changes, Oxford University Press, Oxford. Van der Merwe, H.J.J.M., 1956, Afrikaanse taalkwessies, Van Schaik, Pretoria. Van der Merwe, H.J.J.M., 1967, Die korrekte woord: Afrikaanse taalkwessies, Van Schaik, Pretoria. Van der Merwe, H.J.J.M. & Ponelis, F.A., 1982, Die korrekte woord: Afrikaanse taalkwessies, Van Schaik, Pretoria. Van der Merwe, H.J.J.M. & Ponelis, F.A., 1991, Die korrekte woord: Afrikaanse taalkwessies, Van Schaik, Pretoria. Van Huyssteen, G.B., 2017, ‘Morfologie’, in W.A.M. Carstens & N. Bosman (reds.), Kontemporêre Afrikaanse taalkunde, 2e uitg., Van Schaik, Pretoria. Van Huyssteen, G.B., 2018, ‘’n Korpusondersoek na “huidiglik”’, Literator (Ter perse). Van Schoor, J.L., 1983, Die grammatika van standaard-Afrikaans, Lex Patria, Kaapstad. Van Veen, P.A.F. & Van der Sijs, N., 1997, Etymologisch woordenboek: De herkomst van onze woorden, Van Dale Lexicografie, Utrecht. Van Wijk, N., 1936 [1912], Franck’s Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, M. Nijhoff, Den Haag. Verhage, J.A., 1965, ‘Deftige en gemeensame vorme in die sinsverband van ou Kaapse taal’, Tydskrif vir Geesteswetenskappe 5, 307–323. VivA-KPO: Virtuele Instituut vir Afrikaans, 2017, Korpusportaal: Omvattend, besoek op 30 April 2018, by http://viva-afrikaans.org. Wiktionary, 2018, ‘heutig’, besoek op 30 April 2018, by https://en.wiktionary.org/wiki/heutig Wit, E.-J.C. & Gillette, M., 1999, What is linguistic redundancy?, Technical report, University of Chicago, Chicago, IL. Footnotes 1. In ŉ informele meningsopname wat op 18 April 2018 in ŉ Afrikaanstalige Facebookgroep geplaas is (https://www.facebook.com/groups/taalgoggas/permalink/1821128854584585/), dui 81% van die 239 respondente aan dat hulle ‘sekerlik’ sal antwoord op die vraag: ‘Kan jy my dalk gou help?’. Die ander 19% kies ‘seker’ as antwoord. 2. Slegs die tersaaklike aspekte van die ·ig-skema word hier weergegee en behandel. Vir ŉ volledige oorsig, kyk Kempen (1969:506–510). 3. Slegs die tersaaklike aspekte van die ·lik-skema word hier weergegee en behandel. Vir ŉ volledige oorsig, kyk Kempen (1969:534–539). 4. Vergelyk Onysko (2007:5): ‘The problem of what is an anglicism has stirred intense debates and still remains inconclusive and controversial today.’	<urn:uuid:ee0a4d6a-f11b-4ea0-8c6b-8540f2a9894a>	CC-MAIN-2019-30	https://literator.org.za/index.php/literator/article/view/1526/2725	2019-07-21T17:02:41Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00368.warc.gz	by	4.0	a_tag	false	true	{ "abbr": [ "by", "by" ], "in_footer": [ true, false ], "in_head": [ false, false ], "location": [ "a_tag", "a_tag" ], "version": [ "4.0", "4.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999632	false
Taalvaardigheid Hallo! Ek is 'n 17-jarige seun van Finland wat hou daarvan om nuwe tale te leer. Ek kan 'n bietjie Afrikaans skryf en ek hou van die Afrikaanse taal.	<urn:uuid:ecc53135-69d0-48e3-8279-c667410c87e6>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:G%C3%A1laniitoluodda	2019-07-24T07:06:25Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00128.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	1.000009	false
Hasselt in Wikipedia, die vrye ensiklopedie Jump to navigation Jump to search Hasselt kan wees: Hasselt, België , hoofstad van die Vlaams-Belgiese provinsie Limburg Hasselt, Nederland , plek in die munisipaliteit Zwartewaterland in die Nederlandse provinsie Overijssel Hierdie is ’n dubbelsinnigheidsbladsy : ’n lys van artikels wat met dieselfde titel geassosieer word. Indien ’n interne skakel u hierheen verwys het, kan u gerus daardie skakel verander sodat dit direk na die gewenste artikel wys. Wys alle artikels waarvan die titel begin met Hasselt of met Hasselt in die titel . Ontsluit van " https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Hasselt&oldid=1126605 " Kategorie : Dubbelsinnig Navigasie-keuseskerm Persoonlike gereedskap Nie ingeteken nie Bespreking Bydraes Skep gebruiker Meld aan Naamruimtes Bladsy Bespreking Variante Weergawes Lees Wysig Wysig bron Wys geskiedenis Meer Soek Navigasie Tuisblad Gebruikersportaal Geselshoekie Onlangse wysigings Lukrake bladsy Hulp Sandput Skenkings Druk/eksporteer Skep boek Laai af as PDF Drukbare weergawe Gereedskap Skakels hierheen Verwante veranderings Spesiale bladsye Permanente skakel Bladinligting Wikidata-item Haal dié blad aan Ander tale Cebuano Deutsch English Français Frysk Italiano Limburgs Nedersaksies Nederlands Русский Svenska Wysig skakels Die bladsy is laas op 9 Maart 2013 om 03:16 bygewerk. Die teks is beskikbaar onder die lisensie Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel . Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die Algemene Voorwaardes vir meer inligting. Privaatheidsbeleid Inligting oor Wikipedia Vrywaring Ontwikkelaars Koekieverklaring Selfoonweergawe	<urn:uuid:7d12e8f0-d517-4031-9405-dd4aeaf1139a>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Hasselt	2019-07-24T07:21:17Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00128.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999255	false
Almati Алматы \| \| ---\|---\| Kaart \| Wapen \| Vlag \| \| Land \| Kasakstan \| Administratiewe gewes \| Almati \| Koördinate \| \| Stigting \| 1854 \| Oppervlakte: \| \| - Totaal \| 324,8 vk km \| Hoogte bo seevlak \| 500-1700 m \| Bevolking: \| \| - Totaal (2009) \| 1 420 747 \| - Bevolkingsdigtheid \| 4,152/vk km \| Etniese groepe: \| \| - Kasakke \| 51,5% \| - Russe \| 30,0% \| - Tatare \| 2,0% \| Tydsone \| UTC +6 \| - Somertyd \| Geen \| Amptelike webwerf \| www.almaty.kz \| Almati (Kasak: Алматы) is die grootste stad en tot 1997 die hoofstad van Kasakstan. Voor 1992 was die stad bekend as Alma-Ata (Russies: Алма-Ата). Met 'n bevolking van 1 348 500 (2008) is die stad die grootste in die land, en sy bewoners maak nege persent van die totale bevolking uit. Almati, wat in die suidooste van Kasakstan naby die grens met Kirgisië geleë is, is die ekonomiese, kulturele en wetenskaplike sentrum van Kasakstan.	<urn:uuid:7dcea00c-cde9-4d22-b4f4-fdd64eb37568>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Almati	2019-07-17T23:00:38Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00472.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.997222	false
Frans - Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Franse. Frans français \| \|\| ---\|---\|---\| Uitspraak: \| [fʁɑ̃sɛ] \| \| Gepraat in: \| Frankryk, België, Switserland, Luxemburg, Monaco, Kanada, Italië (Aosta-vallei), Kanaaleilande, groot dele van Noord-, Wes- en Sentraal-Afrika, Oseanië, Karibiese Seegebied, dele van Suidoos-Asië, eilandgroepe in die Indiese Oseaan. Sien Amptelike status. \| \| Gebied: \| Wêreldwyd \| \| Totale sprekers: \| 115 miljoen (moedertaal) 185 (tweede taal)[1] \| \| Rang: \| 11 (moedertaal), 5 (totaal) \| \| Taalfamilie: \| Indo-Europees Romaans Wes-Romaans Galloiberies Galloromaans Gallorhaeties Oïl Frans \| \| Skrifstelsel: \| Latyns (Franse alfabet) \| \| Amptelike status \| \|\| Amptelike taal in: \| Verenigde Nasies Afrika-unie Europese Unie NAVO NAFTA België Benin Burkina Faso Burundi Comore-eilande Djiboeti Ekwatoriaal-Guinee Frankryk Gaboen Guinee Haïti Ivoorkus Kameroen Kanada Demokratiese Republiek van die Kongo Kongo Luxemburg Madagaskar Mali Monaco Niger Rwanda Senegal Sentraal-Afrikaanse Republiek Seychelle Switserland Togo Tsjad Vanuatu Guernsey Jersey Louisiana Aosta-vallei \| \| Gereguleer deur: \| Académie française (Franse Akademie) in Frankryk Délégation générale à la langue française et aux langues de France, Service de la langue française in België Office québécois de la langue française in Kanada les Conseils supérieurs de la langue française de France, de Belgique et du Québec (internasionaal) \| \| Taalkodes \| \|\| ISO 639-1: \| fr \| \| ISO 639-2: \| fre/fra \| \| ISO 639-3: \| fra \| \| Nota: Hierdie bladsy kan IFA fonetiese simbole in Unicode bevat. \| Die Franse taal (le français [lə fʁɑ̃sɛ] Romaanse groep binne die Indo-Europese taalfamilie. Van alle Romaanse tale het dit ten opsigte van sy struktuur en uitspraak die sterkste wegbeweeg van die oorspronklike Latyn. of la langue française [la lɑ̃ɡ fʁɑ̃sɛz]) behoort tot dieFrans is naas Engels die enigste wêreldtaal wat op vyf vastelande gepraat word, en dit is die amptelike- of verkeerstaal van meer as die helfte van die Afrikalande. Dit is ook een van die belangrikste tale van die internasionale en diplomatieke verkeer, 'n beduidende onderwystaal en die taal van internasionale organisasies soos die UPU (Wêreldposunie). Inhoud - 1 Taalgeskiedenis - 2 Taalregisters - 3 Die Loi Toubon (Toubon-wet) - 4 Frans in Kanada - 5 Frans in Suid-Afrika - 6 Oui, je parle Rugby - 7 Vergelyking met ander Romaanse tale - 8 Sien ook - 9 Verwysings - 10 Eksterne skakels Taalgeskiedenis[wysig \| wysig bron] Keltiese invloede[wysig \| wysig bron] Die oorspronklike Gallies ('n Keltiese taal) is na die Romeinse verowering van Gallië oor 'n tydperk van vyf eeue deur die Latynse taal verdring, waarby die stedelike gebiede, die administrasie, die Romeinse garnisoene en die skoolstelsel die voortou geneem het. In teenstelling met hierdie instellings het die plattelandse gebiede die Keltiese taal nog tot in die 5de eeu n.C. bewaar. Net 'n klompie woorde (soos petit "klein", lieue "myl" en brasser "brou") en plekname (met byvoorbeeld die agtersetsel -ac soos in Cognac) het tot vandag van die Galliese taal oorgebly. Die feit dat die Kelte nie die desimale stelsel met die getal tien as basis gebruik het nie, maar die getal twintig, leef voort in die Franse woord quatre-vingts ("tagtig", eintlik "vier (keer)-twintig", naas die uit die Latynse taal oorgeërfde woord octante, wat in Kanada, België en Switserland gebruiklik is, of huitante, 'n Belgiese en Switserse term). Frankiese invloede[wysig \| wysig bron] Met die Germaanse invalle van die Wes-Gote in Akwitanië, die Boergondiërs in die ooste en veral die Franke in die noorde van die huidige Frankryk het die verval van die Galloromeinse kulturele lewe begin. Alhoewel die Germane die verromanisering van die land veral danksy die magsposisie van die Katolieke kerk, wat as bewaarder van die antieke Grieks-Latynse kultuur opgetree het, nie meer kon keer nie, het hulle tog 'n groot invloed by die vorming van die Gallies-Franse variant van die Vulgêrlatynse taal uitgeoefen, wat later aan die Franse taal sy besondere karakter binne die Romaanse taalfamilie gegee het. Die Franke het oorspronklik uit die gebied van die Nederryn en Weser (in die huidige Duitsland) gekom en in die tydperk van die volksverhuising verder wes- en suidwaarts getrek. Die huidige Frankiese taalgebied sluit die gewes Franken in Noord-Beiere en Noord-Württemberg, Suid-Thuringe, Hesse, Noord-Baden, Rynland-Palts, die noordelike Elsas, Lotaringe, Saarland, Luxemburg, die Rynland, die Duitstalige gebiede van Oos-België, die Nederryn-gebied, Limburg, Holland, Zeeland, Brabant en Vlaandere in. Omtrent 500 was Keulen die sentrum van die Frankiese gebied. Vanaf die agste eeu het destydse geskiedkundiges 'n onderskeiding tussen die Saliese Franke (in die gebied van die huidige België en Nederland; die naam is afgelei van Oudfrankies sal(a) "heerskappy" of Sala "die rivier IJssel") en die Ripuariese Franke van die huidige Duitse Rynland gemaak. Die Saliese Franke het nouer bande met die Romeine gehandhaaf en was die leiers by die uitbreiding van die Frankiese magsgebied in die vierde en vyfde eeu. Teen die jaar 500 het hulle die Loire-rivier in die huidige Frankryk bereik. Die Franke was die eerste Germaanse volk wat 'n nasionale en taalbewussyn ontwikkel het. In Duitsland het die Middel-, Ryn-, Suidryn- en Oos-Frankiese gebiede drie eeue later belangrike sentra van die Oudhoogduitse skryftaal geword. Die Frankiese koning Clovis I het in 496 die Katolieke geloof aangeneem en sodoende die steun van die geestelikheid vir sy heerskappy verseker. Dit was veral die klerus en die Romaanstalige stede wat by die Frankiese veroweraars die gebruik van die Latyns-Romaanse taal bevorder het. In wat tot die Franse taalgebied sou ontwikkel, is die Frankiese bevolking – 'n klein minderheid – uiteindelik geleidelik verromaniseer, maar hierdie proses was baie stadig. Die noorde van Frankryk het eeue lank tweetalig gebly; tekste van Isidor van Sevilla is in die 9de eeu in Neustrië (die gebied tussen die Engelse kanaal, die Bretagne en die Loire) nog steeds in Oudhoogduits vertaal. Ook ná die tyd van Karel die Grote tot by die splitsing van die ryk in 843 het die immigrasie van Franke voortgeduur. Die aantreklikheid en superioriteit van die Romaanse kultuur, die Latynse ampstaal van die Merowingiese Ryk en die oormag van die Romaanstaliges was die vernaamste redes vir die feit dat die Frankiese dialekte in Frankryk binne 'n tydperk van sowat driehonderd jaar uitgesterf het. Omtrent 800 was die meeste Frankiese krygers die Germaanse taal nie meer magtig nie, tog het jong Frankiese edellui uit die Wes-Frankiese Ryk in die 9de eeu dikwels 'n tyd lank in die Oostelike (Duitse) Ryk gebly om die Frankiese taal aan te leer. Baie min tekste van die geskrewe Oudhoogduitse taal uit die Karolingiese Ryk is bewaar, onder meer twee sogenaamde geselsboekies uit Parys en Kassel wat voorbeelde gee van die Oudhoogduits-Frankiese taal: Wer pist du? Wanna quimis? Fona weliheru lantskeffi sindos? (Nieuhoogduits: Wer bist du? Woher kommst du? Aus welcher Gegend reist du an?) In die tydperk tussen 850 en 1000 het ook die Romaans-Germaanse taalgrens in die noorde verstewig, waar vanaf die 9de eeu die Nederfrankiese en uiteindelik Nederlandse dialekgebied ontstaan het. Talle van die morfologiese en sintaktiese veranderings wat die Galloromaanse taal ondergaan het, is deur die invloed van die Frankiese taal veroorsaak. Die Oudfranse klanke het meer ooreenkomste met dié van Germaanse tale getoon as met die Vulgêrlatynse taal. Die Frankiese ontlenings in die Oudfranse taal het natuurlik talle aspekte van die Frankiese kultuur weerspieël; dit was veral woorde uit die krygskuns soos beffroi (van Frankies bergfrid "wagtoring"), regswese en politiek (Frans fief "leen" van Frankies fehu "vee, fortuin"; Middellatyn feudum), hofhouding (Oudfrans maréchal "perdekneg" van Frankies marahskalk), huisbou en huisraad (Frans malle "reiskoffer" van Frankies malha), werktuie en gereedskap, natuurlewe (jardin "tuin" van Frankies *gard), landbou, klerasie (Frans gant "handskoen" van Frankies want), liggaamsdele en ander gebiede. Ook 'n aantal voor- en agtervoegsels is van Frankiese herkoms, soos mé- "mis-" in byvoorbeeld méconnaître en mépriser, -ard en -art uit Frankies -hart en -hard. Die agtervoegsel -ard is in die Nieufranse taal nog steeds produktief en kom voor in woordvormings soos vieillard "grysaard, ou man", canard "eend", campagnard "plattelander" en dreyfusard (histories) "aanhanger van Dreyfus". Die omgangstaal in die suide van Frankryk is nie deur hierdie veranderings beïnvloed nie. Oudfrans[wysig \| wysig bron] Die Oud-Franse (vieux français) taal het geleidelik uit die Vulgêrlatynse omgangstaal van Gallië (lingua rustica romana) ontstaan; die oudste Franstalige dokument van 842 is die Straatsburgse Ede (Latyn: Sacramenta Argentariae) wat deur Lodewyk die Duitser en Karel die Kale tydens die stryd teen hulle broer Lotharius afgelê is. Karel het die Germaanse (Oudhoogduitse), Lodewyk die Romaanse (Oudfranse) taal gebruik. Die skrywer van die eed wat gewoonlik net Latynse tekste moes handhaaf het gesukkel met die opskryf van die destydse spreektaal, en daar is soms twee spellings vir woorde soos "fradre" (wat ook as "fradra" voorkom). Lodewyk se woorde in Oudfrans: Pro Deo amur et pro christian poblo et nostro commun salvament, dist di in avant, in quant Deus savir et podir me dunat, si salvaraeio cist meon fradre Karlo, et in adiudha et in cadhuna cosa, si cum om per dreit son fradra salvar dist, in o quid il mi altresi fazet; et ab Ludher nul plaid numquam prindrai, qui meon vol cist meon fradre Karle in damno sit. Die bostaande teks in die Oudfranse taal van die 11de eeu: Por dieu amor et por del cretsiien poeple et nostre commun salvement, de cest jorn en avant, quan que Dieus saveir et podeir me donet, si salverai jo cest mine fredre Charlon, et en aiude, et en chascune chose, si come on par dreit son fredre salver deit, en ço que il me altresi façet, et a Lodher nul plait onques ne prendrai, qui mien vueil cest mien fredre Charlon en dam seit. Die huidige Franse vertaling: Pour l'amour de Dieu et pour le peuple chrétien et notre commun salut, de ce jour en avant, en tant que Dieu savoir et pouvoir me donne, si défendrai-je mon frère Charles (et lui serai) en aide et en chaque chose, ainsi qu'un homme par droiture son frère doit défendre en chose que lui également ferait, et avec Lothaire aucun accord jamais ne prendrai qui de mon vouloir, à ce mien frère Charles à dommage soit. Met die Verdrag van Verdun (843) het die skeiding van die Wes-Frankiese (Francia occidentalis, hiervan is ook die moderne naam France "Frankryk" afgelei) en die Oos-Frankiese Ryk (Francia orientalis), wat later as Duitsland bekend sou staan, begin. Die Oudfranse taal (langue d'oïl; vergelyk Oksitaans, die langue d'oc) wat tussen 850 en 1350 in Noord-Frankryk gepraat is, het eintlik uit 'n handvol dialekte soos Normandies, Pikardies, Sjampanjies, Fransies en Lotaringies bestaan wat almal ook as skryftale gedien het. Langsamerhand het die streektaal van die Île-de-France rondom Parys, die Fransiese dialek, omtrent 1200 die standaardtaal van digters en ander skrywers geword. Die Oudfranse klankstelsel het sterk van moderne Frans verskil; terwyl die huidige Franse net oor 16 kinkers beskik, was daar in die Oudfranse taal nog nege vokale, vyf nasale, twaalf diftonge, vyf nasaaldiftonge en drie triftonge. Die letter c is voor die medeklinkers e en i nog met 'n affrikaat /ts/ uitgespreek, en die g in estrange het nog soos die g in Engels gentleman geklink. Desgelyks het die uitspraak van die "j" en "ch" ook eers later versag. Die Middelengelse taal het hierdie Oudfranse klanke uit die Anglo-Normandiese dialek oorgeneem wat na die verowering van Engeland eeue lank as ampstaal gepraat is; Engelse woorde soos judge en change het die ou j- en g-klanke bewaar, terwyl die moderne Frans juge en changer met 'n sagte "j" en "ch" laat begin. Aan die einde van die 12de eeu het ook die "s" verdwyn in gevalle waar dit deur 'n medeklinker opgevolg is: feste het geleidelik fête geword (die accent circonflexe, of kappie, dui aan dat die "s" verdwyn en die uitspraak van die "e" verander het). Ook in hierdie geval het die Engelse taal die ou klanke bewaar: fête – feast, bête – beast, tempête – tempest, hôtel – hostel (die Franse hôtel is later nog eens as hotel oorgeneem). Die woordvolgorde was – veral in die digkuns – nog taamlik vry soos in die Latynse oorsprongstaal, terwyl die ses Latynse naamvalle verdwyn het. Die Oudfranse taal het die subjeks- en objeksnaamval (rektus en obliquus) geken en maskulina en feminina by selfstandige naamwoorde en byvoeglike naamwoorde onderskei. Aangesien die kenmerkende uitgange van die werkwoorde persoons- en getalverskille aangedui het, is nog geen persoonlike voornaamwoorde benodig nie. Die dubbele ontkenning met ne... pas het nog nie in die Oudfranse taal bestaan nie, die konstruksie met ne... was voldoende. Ook die tye is gewoonlik sonder vaste reëls gebruik. Die 12de eeu is deur 'n sterk belangstelling vir die Latynse taal gekenmerk. Dit was veral lede van die klerus wat die werke van klassieke outeurs gekopieer het, en Latyn het die akademiese lewe aan die Universiteit van Parys oorheers wat teen die begin van die 13de eeu opgerig is. Latyn het die taal van die hoër onderwys, die regswetenskap, die kerk, die wysgerige en wetenskaplike letterkunde gebly. Net die geskiedskrywers en digters het die Oudfranse taal bo Latyn verkies. Die digkuns het sy inspirasie in die ou klassieke mites gevind wat as Christelike en hoofse verwerkings nuwe aandag getrek het, die Kelties-Bretonse Artussage (Matière de Bretagne), die literêre opbloei van die Oksitaanstalige Suid-Frankryk waarvandaan talle leenwoorde soos amour gekom het, en met die kruistogte ook die Oosterse luukse van die Bisantynse Ryk. Vir die hoofse romans is 'n verfynde taal ontwikkel wat met die uitbreiding van hierdie genre van Oudfrans die leidende literêre taal van Europa gemaak het. - Guiot de Dijon: Chanterai por mon corage (geskryf tydens die Derde Kruistog van 1189) - Chanterai por mon corage - Que je vueil reconforter, - Qu'avecques mon grant domage - Ne quier morir ne foler, - Quant de la terre sauvage - Ne voi mes nul retorner - Ou cil est qui rassoage - Mes maus quant g'en oi parler. - Dex, quant crïeront "Outree", - Sire, aidiés au pelerin - Par cui sui espaventee, - Car felon sont Sarazin. - Guiot de Dijon: Ek gaan sing om my hart te vertroos - Ek gaan sing om my hart te vertroos - Want ek wil nie sterf of mal word nie - Ondanks my groot kwelling. - Ek kan niemand sien - Wat van die wilde land terugkom nie. - Waar is die een wat my hart gerus kan stel - Wanneer ek hoor dat iemand van hom praat. - God! As hulle "Outree" roep, staan die pelgrim by - Vir wie ek sidder, - Want die Sarasene is verraderlik. Middelfrans[wysig \| wysig bron] Die Middelfranse (moyen français) tydperk het omtrent 1350 begin en in die 15de en 16de eeu geëindig. Ná die uitbreek van die Honderdjarige Oorlog tussen Frankryk en Engeland is 'n agteruitgang van die literêre lewe bespeur, terwyl daar ingrypende veranderings op die gebied van die klankstelsel plaasgevind het wat ook die sinsbou geraak het. Die diftonge het grotendeels tot monoftonge verander, die "s" het voor medeklinkers verdwyn (net soos die "e" indien dit aan die woordeinde staan of nie beklemtoon word nie). Aangesien die "s" die naamvalle, meervoud en persoon aangedui het, is 'n onbepaalde lidwoord vir die meervoudsvorm geskep, en voor die werkwoord staan nou verpligte persoonlike voornaamwoorde. Die vervoeging en verbuiging is vereenvoudig, die woordvolgorde (wat nou gereeld as subjek – werkwoord – objek genormeer word) en die gebruik van die tye is aan vaste reëls onderwerp. Die belangrikste wysigings op die gebied van die grammatika was die dubbele ontkenning met ne... pas, die ontwikkeling van die futur proche met aller + infinitief en die refleksiewe vorm van die werkwoord wat nou in plaas van die passief gebruik word. Terwyl talle Germaanse leenwoorde uit die Middelfranse taal verdwyn het, het die klassieke tale en Italiaans 'n sterk invloed op die Franse taal uitgeoefen. Daar was 'n behoefte om steeds meer vakterme te skep, en mettertyd het die Middelfranse taal oor doeblette van Latynse woorde beskik wat sowel in 'n oorgeërfde asook in 'n nuut ontleende vorm bestaan, soos chose – cause (van Latyn causa) en loyal en légal (van Latyn legalis, -e). In die laat Middelfranse periode vanaf die 15de eeu het die standaardisering van die Franse taal begin; woordeboeke en grammatika's is uitgegee en het saam met die uitgebreide boekdrukkery die eenvormigheid van die taal en sy spelling bevorder. Taalpurisme en die leidende rol, wat die hoofse taal nou begin speel het, was kenmerke van die laat Middelfranse taalontwikkeling. In 1523 het Lefèvre d'Étaples die Nuwe Testament vertaal, vyf jaar later was ook die Hebreeuse Geskrifte in Frans beskikbaar, ondanks die hewige kritiek vanuit geleerde kringe – met name die Sorbonne. Met die vertaling van Johannes Calvyn se werke vanaf 1541 het Frans die taal van die Hugenote geword. Vanaf die 16de eeu het 'n aantal digters die bewys gelewer dat Frans as taal van die wetenskap, wysbegeerte en digkuns sonder meer met Latyn kon meeding. Die digter François Rabelais (omtrent 1494–1553) het byvoorbeeld oor 'n geweldige woordeskat beskik en ook sy eie neologismes geskep wat van sy Frans 'n tot dusver ongekende uitdrukkingsmiddel gemaak het. Pogings om die Franse spelling by die moderne taalgebruik en uitspraakgewoontes aan te pas het egter misluk, en die geleerdes het selfs 'n historiese spelling ingevoer waar medeklinkers, wat in die gesproke taal lankal verstom was, weer geskryf moes word om die Latynse oorsprong van woorde aan te dui. Woorde soos sept (sewe, van Latyn septem), temps (tyd; weer, van Latyn tempus) en vingt (twintig, van Latyn viginti) is voorbeelde van hierdie histories-etimologiese spelling. Nieufrans[wysig \| wysig bron] In die 15de en 16de eeu het die geleidelike oorgang na die moderne Nieufranse spreektaal begin. Die oorgangstydperk is deur 'n noukeurige slyping van die taal gekenmerk. Die Edik van Villers-Cotterêts het in 1539 bepaal dat Frans (of beter, die standaardtaal van die Île-de-France rondom Parys) die enige ampstaal van die Koninkryk Frankryk sou wees (la seule et unique langue du Royaume de France). In dieselfde jaar het die eerste woordeboek van die Franse taal verskyn. Grammatikale publikasies en nuwe woordeboeke, wat in die volgende dekades saamgestel is, het daarin geslaag om die taal te standaardiseer. Die hoofinvloede in dié tyd was die Italiaanse renaissance en die humanisme. Terwyl die een die Latynse oorsprong van die Franse taal beklemtoon het, het die ander die rol van die volkstaal bevorder. Die hoofse digter Malherbe (1555–1628) het teen die begin van die 17de eeu 'n groot invloed op die klassieke taal uitgeoefen. Hy het die taal van neologismes en invloede van die streekdialekte gesuiwer. Die harmonie van die taal en sy algemene verstaanbaarheid was sentrale oogmerke van sy taalkundige werk. Hy het begin om die sinsbou te harmoniseer, die gebruik van die persoonlike voornaamwoord (wat in Latyn en die meeste Romaanse tale nie gebruik word nie) bevorder en die inversie van die subjek afgekeur. Die Italiaanse Accademia della Crusca het die aanleiding vir die stigting van die Académie française (1635) gegee wat hom op taalsuiwering, die grammatikale taalontwikkeling en die retoriek toegespits het. Kardinaal de Richelieu, die beskermheer van die akademie, het in 1694 'n nuwe woordeboek en grammatika deur die taalkundiges laat saamstel. Dit is ook die akademie wat tans die taalbeheer oor Frans uitoefen. Die 17de eeu was die klassieke eeu van die Franse letterkunde, en die filosoof René Descartes (1596–1650) het met sy werke die bewys gelewer dat die Franse taal wetenskaplike en wysgerige gedagtes net so gemaklik kon formuleer soos Latyn, wat nou ten gunste van Frans op alle gebiede afgeskaal is. In adellike kringe het die salons baie gewild geraak; hier het die edeles in die huise van aristokrate saamgekuier en literêre werke bestudeer. Dit was die salon van die Madame de Rambouillet, later dié van Madame de Sablé, Madame de Maintenon en veral Mademoiselle de Scudéry wat die taal deur die bespreking van literêre, wetenskaplike en amoureuse sake laat opbloei het. Die Presieuses, soos hulle genoem is, het hulle vir 'n verhewe taalgebruik beywer wat nuwe, geesryke woordskeppings soos enthousiasmer en féliciter ingesluit het. Byvoeglike naamwoorde, wat uiterste toestande kan beskryf, was baie gewild onder die Presieuses; uitdrukkings soos terrible, horrible, admirable, furieux en effroyablement was tipiese neologismes van hierdie tydperk. Nederige en onbeskaafde uitdrukkings is vermy en met behulp van nuwe woorde omskryf. Die digter Molière (1622–1673) het die salongangers in sy Femmes Savantes (Geleerde Vroue) en Précieuses Ridicules bespot. Tog het hulle 'n waardevolle bydrae tot die ontwikkeling van die Franse taal gelewer wat in Europa vanaf die vroeë 18de eeu die taal van die beskaafde kringe en die diplomatie geword het. Die Pruisiese koning Frederik die Grote het byvoorbeeld oorwegend Frans gepraat en geskryf, terwyl sy Duits steeds gebrekkig gebly het. Die uitspraak, woordvorming en sinsbou van Frans het al in die 17de eeu begin verstewig. In die tyd voor die Franse Rewolusie is die woordeskat nog eens deur woorde uit die streek- en volkstaal verryk, waarby die literêre werk van onder meer Rousseau en Diderot 'n belangrike rol gespeel het. Engelse en Duitse vakterminologie uit die politieke sfeer, die sport, mynbou en geologie is ontleen. Die sentralisering van die administrasie in die verloop van die Franse Rewolusie het weer eens die posisie van die Paryse Frans verstewig; tegelykertyd is nuwe begrippe uit die klassieke tale se woordeskat gevorm, wat veral vir die nuwe bedeling en die nuwe maatstelsel benodig is: Arrondissement, département, municipalité, préfet; gramme, mètre, kilomètre en litre is neologismes uit hierdie tydperk. Aangesien teen die einde van die 18de eeu sowat 'n kwart van die bevolking die Franse taal nie magtig was nie, is die streekdialekte en die tale van die minderhede verdruk. Die digters van die 19de eeu het gepoog om die woordeskat van die taal verder uit te brei; hul bronne was die taal van die 15de en 16de eeu, streekdialekte en die omgangstaal. Dit was die tydperk van die nominalisme, 'n styl wat werkwoorde en byvoeglike naamwoorde deur nominale konstruksies vervang het, en die begin van die sterk Engelse invloed. Die Franglais, 'n taalgebruik wat deur 'n groot aantal anglisismes gekenmerk word, word deur die owerhede bestry. Die moderne omgangstaal met sy talle afwykings van die grammatikale norme, die sogenaamde français avancé (Gevorderde Frans), gee 'n indruk van wat moontlik in die toekoms die nuwe standaardtaal sal wees. So is byvoorbeeld die dubbele ontkenning aan die verdwyn, en ne...pas is in die omgangstaal al vereenvoudig tot pas. Taalregisters[wysig \| wysig bron] Daar bestaan 'n enorme kloof tussen die literêre taal, wat deur die taalbouers geslyp word, en die algemene omgangstaal. Die norme van die skryftaal en korrekte spreektaal – français écrit en français parlé correct – geld nie noodsaaklik vir die gewone spreektaal – français parlé – nie. Die gesproke Frans het variante soos die langue familière – die omgangstaal van die goed opgeleides, die langue populaire – die algemene omgangstaal – en die argot, die groeptaal van 'n spesifieke beroep, klas of kring. Die Loi Toubon (Toubon-wet)[wysig \| wysig bron] Die Loi Toubon, wat op 4 Augustus 1994 deur die Franse parlement aanvaar is, dra die naam van die destydse Franse Minister van Kultuur, Jacques Toubon. Die doelstelling van die wet is die beskerming van die Franstalige verbruikers en werknemers en die bevordering van veeltaligheid, onder meer ook in die media. Franse vermaaklikheidsprogramme is verplig om ten minste veertig persent Franstalige musiek uit te saai, waarvan die helfte onlangse produksies of werke van jong talente moet wees. As gevolg van die wet bied sommige internasionale kunstenaars nou 'n Franstalige versie van hulle treffers aan. Die wet verbied verder die gebruik van anglisismes in 'n amptelike of openbare konteks. Advertensies mag byvoorbeeld geen Engelse leuse sonder Franse vertaling bevat nie. Kritici wys op die feit dat bepaalde woordvormings, wat deur die owerhede vasgelê is, in die omgangstaal steeds nie gebruik word nie – die amptelike term vacancelle byvoorbeeld het die Engelse leenwoord week-end nie verdring nie. Die Kanadese Frans gebruik egter uitsluitlik die term fin de semaine. Frans in Kanada[wysig \| wysig bron] - Hoofartikel: Kanadese Frans. Sowat sewe miljoen Kanadese praat Frans as hulle moedertaal, waarvan ses miljoen in Quebec, en Frans is naas Engels een van die twee amptelike tale. Kanadese burgers het die reg op diensverskaffing in albei tale, waaronder ook die reg op moedertaalonderwys, selfs al is hulle taal 'n minderheidstaal in die betrokke provinsie, sodra die aantal sprekers dit regverdig. Die federale regering word deur die wet verplig om sy werksaamhede in albei tale deur te voer en dienste in Engels en Frans te verskaf. Parlementsdebatte moet in albei ampstale vertaal word, en die meeste produkte wat in Kanada verkoop word moet tweetalige etikette dra. Frans in Suid-Afrika[wysig \| wysig bron] Hugenote aan die Kaap[wysig \| wysig bron] Danksy die immigrasie van 'n aantal Hugenote-gesinne na die Kaap is tussen 1688 en die vroeë 18de eeu 'n tyd lank Frans aan die Kaap gepraat. Suid-Afrika se Hugenote is oorspronklik Franse vlugtelinge, wat 'n toevlug in Nederland gevind het en later deur die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie aangemoedig is om na die Kaap te emigreer. Vir die kompanjie was 'n Franstalige gemeenskap in die Kaap egter nie wenslik nie, en hulle het maatreëls getref om die immigrante so vinnig moontlik te laat vernederlands. Frans onder die Hugenote het in Suid-Afrika egter 'n natuurlike dood gesterf. Die Franse taal is in die kolonie nie "onderdruk" en "uitgeroei" nie, al is dié bewering ook dikwels gemaak deur mense wat 'n regverdiging gesoek het vir die onderdrukking van Hollands vanaf kort na die tweede Engelse besetting in die Kaap.[2] Die Franse wou aanvanklik heeltemal apart bly van die "Duijtsche natiën". Die Hugenote was onder meer by Stellenbosch, maar veral in Drakenstein saamgekoek, want hulle wou ook nie ver uitmekaar woon nie (die verandering van woonplek is in Oktober 1688 toegelaat). Die spyt enkele dekades later om nie Nederlands te ken of meer leergeleenthede daartoe te hê nie, was hul eie skuld. Dit was egter van die begin af onvermydelik om in die oorgrote meerderheid bevolking Nederlands- en Duitssprekendes op te los, veral in ag genome dat van die Hugenote reeds voor hul aankoms Nederlands geken het. Die Hugenote wou 28 November 1688 (skaars 'n maand later) ook hulle eie gemeente met eie kerkraad hê. Daarvoor het die Kommandeur sy geduld met die Hugenote verloor, hoewel ds. Pierre Simond die laaste woord gehad het: op 15 Junie 1689 skryf hy aan die Here XVII hoe ongerieflik hierdie toestande vir die Hugenote is om kerk by te woon en skool te gaan. Op 6 Desember van 1689 is 'n eie gemeente toegestaan, maar die Franse onderwys is afgekeur. Die V.O.C. wou aanvanklik skoolmeesters onder die Franse instuur om die kinders in Hollands te laat skoolgaan. In die praktyk het daar niks van gekom nie. Dit is nou die jaar 1691 en verder. Vergeleke met Stellenbosch wat met sy stigting in 1679 eers tot 1700 moes wag vir 'n Hollandse voorleser, kan mens moeilik praat van hardhandige behandeling van die Franse wat betref die voorsiening van 'n Franssprekende dominee. In Stellenbosch Distrik was daar maar nog drie Franse families woonagtig – die ander is blykbaar toegelaat om na Drakenstein te verhuis. Al was daar ook 'n aansienlike bevolking Hollanders in Drakenstein in 1691, was daar tot 1700 ook nie 'n Hollandse skoolmeester en voorleser in daardie distrik nie. Selfs met ds. Pierre Simond wat terugkeer na Europa in 1702, het W.A. van der Stel die Here XVII gevra om 'n predikant te stuur wat die beijde in de duijtsche [d.w.s. Hollands] en France Taalen is ervaaren. Herhaaldelik sou die Here XVII met elke versoek aanvanklik teëstribbel, maar dan tog die versoek toestaan. In 'n versoekskrif van die Drakensteinse kerkraad (Junie 1703) is daar sprake van 116 gemeentelede waarvan slegs 25 Hollands goed genoeg ken om die preke te verstaan. Of die getal doelbewus deur die Hugenote oordryf is, is onbekend. In Drakenstein het dominee Paul Roux nog altyd voortgegaan om Franse dienste te hou. Op 8 Mei 1718 het die kerkraad nog gereël dat die Franse dienste elke Sondag net na die Hollandse een gehou moes word al waar het ook voor een of twee menschen. Op 7 Februarie 1723 was daar nog 25 of 26 Franse bejaardes oor wat Nederlands nie kon verstaan nie. Na oorweging en heroorweging deur die Goewerneur en Raad is bevind die getal is nou te min om 'n aparte voorleser aan te stel, veral omdat die Hollandse voorleser Hermanus Bosman ook Frans geken het. Reeds op 10 Desember 1709 het die Politieke Raad die kerkraad van Drakenstein opgedra om voortaan geen stukke aan die regering meer in Frans te stuur nie, sodat die Franse taal na die dood van Paul Roux geen amptelike erkenning meer sal geniet nie. Niemand het beswaar daarteen gemaak nie. Scholtz skryf: Teen 1725 was die Franse taal reeds op sterwe na dood. […] In die Drakensteinse kerkraad het koster Jeremias Roux na die afsterwe van Paul Roux nog af en toe 'n Franse diens gehou, totdat op 'n kerkraadsvergadering van 2 Junie 1726 besluit is om daar 'n end aan te maak. 'In overwegingen genomen zijnde […] dat Jeremias Roux nu en dan, wanneer 't hem te passe kwam, den dienst in 't Fransch heeft waargenomen, met een predikatie te lezen, en hij nu niet zoozeer op zijn verzoek, als wel om het kwalijk waarnemen van zijn dienst, van de kosterbedieninge ontslagen is, is goetgevonden, hem aan te zeggen dat hij niet meer den Franschen dienst zal hebben waar te nemen.' Dit is die laaste wat daar van Franse dienste in Drakenstein gehoor is. […] Die Franse sterrekundige De la Caille, wat in 1751 aan die Kaap was, vertel ons dat die oorspronklike vlugtelinge hul taal geleer het aan hul kinders, maar dié nie weer aan hul kinders nie, sodat hy niemand onder die veertig aangetref het wat nog Frans kon praat nie. Die Franssprekendes het hom verseker dat daar oor twintig jaar niemand sou wees wat nog Frans ken nie. Toe die natuurondersoeker Le Vaillant in 1783 Franschhoek besoek, tref hy daar net een ou man aan wat nog Frans kon praat. Moderne Franssprekende gemeenskappe[wysig \| wysig bron] Vandag is daar nog talle plek- en familiename van Franse oorsprong in Suid-Afrika. Franschhoek, een van die sentrums van die Franse setlaars, het selfs Franse straatborde. Sedert 1994 lei immigrasie uit die res van Afrika ook tot beduidende Franssprekende gemeenskappe in Suid-Afrika in plekke soos Muizenberg. Tans is daar sowat 100 000 Franstaliges in Suid-Afrika, onder wie 7 600 Franse burgers. Die invloei van immigrante en asielsoekers uit Midde-Afrika beteken dat Franstaliges tans toeneem in groot stede soos Johannesburg, Pretoria en Kaapstad. Frans is ook gewild as tweede addisionele taal op skole in hierdie stede en word in alle groot universiteite in die land aangebied. Fransmedium-onderwys en biblioteke[wysig \| wysig bron] Kaapstad beskik oor 'n Franse skool, die L’École française François-le-Vaillant du Cap. Verder is die Alliance Française teenwoordig in die meeste groot sentra in Suid-Afrika en bevorder die Franse Instituut (Frans: Institut français d'Afrique du Sud (IFAS)) kulturele, navorsings- en taalbetrekkinge met die Franssprekende wêreld. In Julie/Augustus 2014 word Parow Openbare Biblioteek die tweede biblioteek in Suid-Afrika waar 'n nuwe versameling Franse kinderboeke toegevoeg is. Die Franse Instituut het in samewerking met Biblionef en die Alliance Française hierdie skenking gemaak. Die versameling bestaan uit prente-, strokiesprent-, feite- en woordeboeke. Die skenking is gemaak omdat vele Franssprekende kinders in Parow woon. Hulle kan sodoende hul moedertaal behou deur dit ook te leer lees en skryf.[3] Gebrek aan moderne woordeboeke[wysig \| wysig bron] Te midde van die ryke kulturele geskiedkundige erfenis, heers daar tot vandag toe 'n ononderbroke droogte op die Afrikaanse taalakker wat gedrukte tweetalige woordeboeke tussen Afrikaans en Frans betref. Die enigste Afrikaans-Frans/Frans-Afrikaanse woordeboek is in 1950 laas geskryf deur B. Strelen (Departement Frans) en H. L. Gonin (Departement Latyn) aan die Universiteit van Pretoria. Hierdie baanbrekerswerk het geen herdruk of verdere ontwikkeling beleef nie. Hierdie woordeboekie van altesaam 412 bladsye het, weens sy beperkte beskikbare ruimte, geen idiome of spreekwoorde opgeneem nie. Daar is ook, soos in die voorwoord aangedui is, nie 'n wye verskeidenheid woorde as alternatiewe verskaf nie. Vakkundige terme kon ook nie opgeneem word nie. By byvoeglike naamwoorde, waar die vroulike uitgang -e bestaan (soos by grand, grande), is hoofsaaklik slegs die manlike vorm verskaf. Die grootste sonde was die gebrek aan fonetiese transkripsie, maar ook woordherkomsverklarings; iets wat die Oxford Concise French Dictionary en die klein woordeboek van Harrap reeds kon bied.[4] Wat die gedrukte formaat betref, is 'n Afrikaanssprekende leerling van die Franse taal dus steeds aangewese op woordeboeke in 'n derde taal, soos dié in Engels of Nederlands. Ook hierdie leksikografiese gebied in Afrikaans lê dus dekades lank braak. Oui, je parle Rugby[wysig \| wysig bron] Ter geleentheid van die Rugbywêreldbeker 2007, wat vir die eerste keer in 'n Franssprekende land gehou is, het die Franse Departement van Buitelandse en Europese Sake en verskeie instellings van die Francophonie – waaronder die internasionale Franstalige televisiekanaal TV5 Monde, die internasionale radiodiens Radio France Internationale en die Alliance française in Parys – 'n veldtog begin wat buitelandse rugby-geesdriftiges aangemoedig het om Frans aan te leer. Die veldtog se leuse – Oui, je parle Rugby ("Ja, ek praat Rugby") – was veral gemik op die sowat 450 000 internasionale besoekers en ander geesdriftiges wat die wedstryde as toeskouers gevolg het of andersins by die kampioenskap betrokke was. Frans is as 'n moderne wêreldtaal uitgebeeld, en die organiseerders het gehoop dat meer belangstellendes Franse taalkursusse in Frankryk se kulturele instellings in die buiteland sou volg. Vergelyking met ander Romaanse tale[wysig \| wysig bron] Afrikaans \| Latyn \| Frans \| Italiaans \| Spaans \| Oksitaans \| (Sentraal-)Katalaans \| Portugees \| Roemeens \| sleutel \| clavis \| Vierde naamval clavem \| clef \| chiave \| llave \| clau \| clau \| chave \| cheie \| nag \| nox \| Vierde naamval noctem \| nuit \| notte \| noche \| nuèit \| nit \| noite \| noapte \| sing \| cantare \| chanter \| cantare \| cantar \| cantar \| cantar \| cantar \| a cânta \| bok \| capra \| chèvre \| capra \| cabra \| cabra \| cabra \| cabra \| capră \| taal, tong \| lingua \| langue \| lingua \| lengua \| lenga \| llengua \| língua \| limbă \| plein \| platea \| place \| piazza \| plaza \| plaça \| plaça \| praça \| piaţă \| brug \| pons \| Vierde naamval pontem \| pont \| ponte \| puente \| pont \| pont \| ponte \| pod \| kerk \| ecclesia \| église \| chiesa \| iglesia \| glèisa \| església \| igreja \| biserică \| hospitaal \| hospitalis \| hôpital \| ospedale \| hospital \| espital \| hospital \| hospital \| spital \| kaas \| caseus \| Vulgêrlatyn formaticum \| fromage \| formaggio \| queso \| formatge \| formatge \| queijo \| caş \| Sien ook[wysig \| wysig bron] Verwysings[wysig \| wysig bron] - ( ) "Ethnologue: Languages of the World, Seventeenth edition, French". Ethnologue. Besoek op 21 April 2016. - Scholtz, J. du P. 1965. Verdwyning van die Franse Taal in Suid-Afrika. (Oorspronklik gepubliseer in Die Burger, 7 September 1939.) In:Afrikaans uit die vroeë tyd. Kaapstad: Nasou. pp.226-234. - Laishley, K. 2014. Parow Library launches their French collection. Kaapse Bibliotekaris 58(4):4 : Parow Library now boasts a collection of French books for children. The French Institute, in partnership with Biblionef and the Alliance Française, donated the books to the library. Parow is only the second library in South Africa to receive this collection. The books are aimed at younger patrons and range from board books for babies to books for 12-13-year-olds. The collection includes picture books, cartoons, dictionaries and encyclopaedias.Parow has many French-speaking members. The adults speak, read and write French but the children often only understand French. This collection will allow them to learn to read and write French. The books issued on a patron’s library card and schools may make use of the block loan system. - Inskip, Donald P. 1951. Resensie: Strelen, B. en H. L. Gonin: ,,Afrikaans-Frans en Frans-Afrikaans Woordeboek". In: Ons eie boek XVII(2):30-31 : The appearance of an Afrikaans-French and French-Afrikaans dictionary is a noteworthy event in South African cultural development. The way to understanding of the great French literary heritage will no longer lie exclusively through a third tongue, as has necessarily been the case hitherto; and we may hope also that direct contact with Afrikaans from the French side may lead to profitable exchanges and increased interest in South African affairs. The "Woordeboek" of Strelen and Gonin, is attractive in format and handy in use. On the whole the selection of words for inclusion is judicious and the range of meanings considerable: there can be no doubt that the dictionary fills a gap and will render good service. The concise grouping of words of common stem under one head is ably done and saves useful space. Having said this, one must add that the absence of any indication of pronunciation of either language is a grave defect, which must to some extent prevent the Dictionary from taking its rightful place with students. Whereas the Oxford Concise French Dictionary and the small Harrap find space for phonetic transcription (the Oxford Dictionary even manages to include etymologies in succinct form), this new arrival gives no guidance other than the asterisk before French aspirate "H". We can well believe that limitations of space pressed severely on the authors, but a more vigorous pruning of the vocabulary and the use of smaller type for certain secondary information might have left room for phonetic indication of pronunciation, and for more examples of common usage and constructions. For instance, the very uncommon acmé (included as well as the usual apogée) could well be sacrificed, as could probably such words as pontifical and filigrane. All in all, however, we must welcome the hard work and enthusiasm which have gone to the making of this Dictionary and hope that the authors and the publishers will reap their due reward for enterprise and pioneering. Eksterne skakels[wysig \| wysig bron] Wikimedia Commons bevat media in verband met Frans. \| Sien Frans in Wiktionary, die vrye woordeboek. \| - Aanlynkursus Afrikaans-Frans - Woordeboek Frans-Afrikaans-Frans - ( ) Alliance Française - ( ) French 101 Learn French online - Woordeboek Frans/Afrikans - France Diplomatie – Oui, je parle rugby	<urn:uuid:2b244bea-4640-467e-8540-82dd643d5421>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Franse_taal	2019-07-17T22:49:19Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00472.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999719	false
738 Jump to navigation Jump to search 738 \| ◄ \| 7de eeu \| ◄8ste eeu► \| 9de eeu \| ► \| Dae \| Eeue \| Geskiedenis \| Geskiedenisportaal \| Sien ook: Kategorie:738 \| Kalenders \| \| Die jaar 738 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 38ste jaar van die 8ste eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. Gebeure[wysig \| wysig bron] - Pous Gregorius III gee asiel aan die verslane hertog van Spoleto. - Pous Gregorius III stel Bonofatius aan as pouslike legaat vir die Germane.	<urn:uuid:507ce22a-493a-4517-81b9-194e5d097d83>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/738	2019-07-21T17:47:05Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00392.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.99993	false
Jonathan Franzen Jonathan Earl Franzen \| \| Franzen by die 2011 Time 100 gala Gebore \| 17 Augustus 1959 \| ---\|---\| Nasionaliteit \| Verenigde State \| Beroep \| Romansier, essayis \| Jonathan Earl Franzen (gebore op 17 Augustus 1959) is 'n Amerikaanse romansier en essayis. Sy 2001 roman, The Corrections, is 'n wydlopende en satiriese gesinsdrama, en het kritiese lof ontvang. Die roman het aan Franzen 'n Nasionale Boektoekenning besorg, en was 'n Pulitzerprys finalis. Dit het ook 'n James Tait Black-prys ontvang en was op die kortlys vir die Internasionale Dublin Literêre Prys gewees. Franzen maak al sedert 1994 bydraes tot die The New Yorker tydskrif. Sy 1996 Harper's essay Perchance to Dream betreur die toestand van kontemporêre literatuur. Die seleksie in 2001 deur die Oprah Winfrey boekklub van The Corrections het gelei tot 'n baie openbare en omstrede vete met die kletsprogram gasvrou.[3] In onlangse jare word Franzen erken vir sy opinies op 'n verskeidenheid kwessies, van dienste soos Twitter ("Wat gebeur met die mense wat in-diepte wil kommunikeer, individu tot individu, in die stilte en permanensie van die gedrukte woord?";[4] "die eintlike stof van ons daaglikse lewens is totale elektroniese afleiding [van dit wat eintlik belangrik is]"[5]) tot die verganklikheid van e-boeke ("Al die werklike dinge, die outentieke dinge, die eerlike dinge, is besig om af te sterf.")[6][7] en die self-vernietiging van Amerika.[8][9] Inhoud Bibliografie[wysig \| wysig bron] Romans[wysig \| wysig bron] - The Twenty-Seventh City (1988) (Farrar, Straus en Giroux)[10] - Strong Motion (1992) (Farrar, Straus en Giroux) - The Corrections (2001) (Farrar, Straus en Giroux) - Freedom (2010) (Farrar, Straus en Giroux) - Purity (roman) (2015) (Farrar, Straus en Giroux)[11] Kortverhale en uittreksels uit Romans[12][wysig \| wysig bron] - "Facts," Fiction International 17:1, 1987[13] - "Argilla Road," Grand Street #39, 1991 - "Somewhere North of Wilmington". Blind Spot 8. (1996):116. - "How He Came to Be Nowhere." Granta 54 (1996):111-23 - "Chez Lambert." The Paris Review 139 (1996): 29-41 - "On the Nordic Pleasurelines Fall Color Cruise," Conjunctions, Lente 1998 - "The Failure," The New Yorker, 5 Julie 1999. - "At the Party for the Artists with No Last Name." Blind Spot 14 (1999): n.pag. - "The Fall," folio in Harper's, April 2000 - "When the new wing broke away from the old mansion." The Guardian. 25 Maart 2003: n.pag. - "Breakup Stories." The New Yorker. 6 Oktober. 2004.: 85-99 - "Two's Company." The New Yorker. 23 Mei 2005.: 78-81 - "Good Neighbors." The New Yorker. 8 Junie 2009.: n.pag. - "Agreeable." The New Yorker. 31 Mei 2010: n. pag. - "Ambition," McSweeney's 37, 2011 - "The Republic of Bad Taste." The New Yorker. 8 Junie 2015: n.pag. Nie-fiksie[wysig \| wysig bron] - 2002 How to Be Alone (essays) - 2006 The Discomfort Zone (memoir) - 2012 Farther Away (essays) - 2016 (Guest Editor) The Best American Essays 2016. ISBN 9780544812109 - 2018 The End of the End of the Earth (essays)[14] Vertalings[wysig \| wysig bron] - 2007 Spring Awakening (toneelstuk) deur Frank Wedekind - 2013 The Kraus Project (memoir en polemiek in die vorm van annotasies tot vertalings van essays deur Karl Kraus (skrywer); met bykomende notas deur Daniel Kehlmann en Paul Reitter) Notas[wysig \| wysig bron] Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit \| vertaal. Verwysings[wysig \| wysig bron] - name="macm">"Freedom: A Novel". Macmillan. Besoek op 2010-09-10. - name=millions_time_franzen_cover/> - "Jonathan Franzen Is Fine With All of It" (in Engels). Besoek op 2018-06-26. - Flood, Alison (2012-03-07). "Jonathan Franzen: 'Twitter is the ultimate irresponsible medium'". The Guardian. London. - "Our Distraction: Franzen's Kraus Project - Los Angeles Review of Books". Los Angeles Review of Books (in Engels). Besoek op 2018-08-17. - Franzen, Jonathan (2010). Freedom. Farrar Straus & Giroux. p. 218. ISBN 978-0-374-15846-0. - Flood, Alison (2012-01-30). "Jonathan Franzen warns ebooks are corroding values". The Guardian. London. - Manzoor, Sarfraz; Healey, Alex; Tait, Michael (2010-10-25). "Jonathan Franzen: 'America is almost a rogue state'". The Guardian. London. - Artikel vertaal uit die Engelse Wikipedia artikel oor die skrywer - Franzen, Jonathan (1988). The Twenty-Seventh City. New York: Farrar, Straus and Giroux. - Alter, Alexandra (2014-11-17). "New Jonathan Franzen Novel, 'Purity,' Coming in September". New York Times. Besoek op 2014-11-17. - Burn, Stephen (2008). Jonathan Franzen at the End of Postmodernism. Continuum Books. pp. 144–145. ISBN 978-1-8470-6248-2. - "Issue 17.1 - Fiction International". fictioninternational.sdsu.edu (in Engels). Besoek op 2018-07-14. - Verwysingfout: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs namedus.macmillan.com	<urn:uuid:2f63e7f4-ab44-436c-8162-6c525c5759eb>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Jonathan_Franzen	2019-07-21T17:17:06Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00392.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.934739	false
Bespreking:Virat Kohli Jump to navigation Jump to search Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Virat Kohli-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. \| Artikelriglyne Daaglikse bladtrekke \| \|	<urn:uuid:d0b5c49b-42ac-43db-9ca7-7fc4afe2403d>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Virat_Kohli	2019-07-24T06:53:49Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00152.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999975	false
Kategorie:Politiek van Zimbabwe Jump to navigation Jump to search Wikimedia Commons bevat media in verband met Politics of Zimbabwe. \| Subkategorieë Hierdie kategorie bevat slegs die volgende subkategorie. P -	<urn:uuid:5dedf04a-3f64-42bc-b17b-c02c2003505f>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Politiek_van_Zimbabwe	2019-07-24T07:33:03Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00152.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.871247	false
Hulp Kategorie:Tswanas in Wikipedia, die vrye ensiklopedie Jump to navigation Jump to search Bladsye in kategorie "Tswanas" Hierdie kategorie bevat slegs die volgende bladsy. M Refentse Morake Ontsluit van " https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategorie:Tswanas&oldid=1881956 " Kategorieë : Etniese groepe in Suid-Afrika Inheemse volke van Suider-Afrika Bantoevolke Navigasie-keuseskerm Persoonlike gereedskap Nie ingeteken nie Bespreking Bydraes Skep gebruiker Meld aan Naamruimtes Kategorie Bespreking Variante Weergawes Lees Wysig Wysig bron Wys geskiedenis Meer Soek Navigasie Tuisblad Gebruikersportaal Geselshoekie Onlangse wysigings Lukrake bladsy Hulp Sandput Skenkings Ander projekte Wikimedia Commons Druk/eksporteer Skep boek Laai af as PDF Drukbare weergawe Gereedskap Skakels hierheen Verwante veranderings Spesiale bladsye Permanente skakel Bladinligting Wikidata-item Ander tale English Frysk Македонски Wysig skakels Die bladsy is laas op 15 Januarie 2019 om 12:52 bygewerk. Die teks is beskikbaar onder die lisensie Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel . Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die Algemene Voorwaardes vir meer inligting. Privaatheidsbeleid Inligting oor Wikipedia Vrywaring Ontwikkelaars Koekieverklaring Selfoonweergawe	<urn:uuid:c7a581f9-fc7e-4e70-932c-930829f2d7b2>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Tswanas	2019-07-24T07:03:25Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00152.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999366	false
Koninkryk Tahiti Die Koninkryk Tahiti (Frans: Royaume de Tahiti) is deur hoofman Pomare I gestig. Hy het met die hulp van Engelse sendelinge en handelaars en met Europese wapens die eilande Tahiti, Moorea, Tetiaroa en Mehetia verenig. Op die kruin van die koninkryk het dit ook ander eilande van Oos-Polinesië oor ’n gebied van meer as 3 miljoen km2 ingesluit. Diplomatieke betrekking is aangeknoop met van die Cookeilande tot Paaseiland. Monargie[wysig \| wysig bron] Sedert die kerstening van Pomari II was die land se leiers Christene. Hul progressiewe opkoms en erkenning deur Europa het Tahiti in staat gestel om sy vryheid te behou te midde van kolonisasieveldtogte deur Spanje, Engeland en Frankryk. Dit was in die 19de eeu een van ’n paar onafhanklike Polinesiese state in Oseanië; ander was onder meer Bora Bora, Hawaii, Samoa en Tonga. Die vyf Tahitiaanse monarge het ’n tydperk van vrede en ekonomiese vooruitgang tot stand gebring. Tahiti en sy afhanklike gebiede het in 1842 ’n protektoraat van Frankryk geword en is in 1880 deur die Franse geannekseer as ’n kolonie. Die monargie is kort daarna afgestel. Die koninkryk se vyf monarge was: - Pomare I (1788–1791), die stigter van die koninkryk. - Pomare II (1774–1821), die eerste koning wat gekersten is. - Pomare III (1821–1827), die tweede oudste seun van Pomare II. - Pomare IV (1827–1877), die suster van Pomare III, wat op 14-jarige ouderdom koningin geword het. - Pomare V (1877–1880), die seun van Pomare IV en die laaste koning. Hy is gedwing om te abdikeer en Tahiti aan Frankryk oor te dra. Huidige status[wysig \| wysig bron] In Februarie 2009 het Tauatomo Mairau daarop aanspraak gemaak dat hy die erfgenaam van die Tahitiaanse troon is en probeer om die status van die monargie in die hof erken te kry. Frankryk het nie sy aanspraak erken nie.[1][2] Sedert 2010 het hy aanspraak gemaak op die titel prins Marau van Tahiti[3] en hom daarvoor bewyer dat koninklike trustgrond aan hom en sy familie teruggegee word.[4] Hy is in Mei 2013 oorlede. Op 28 Mei 2009 het Joinville Pomare, ’n aangenome lid van die Pomare-familie, homself verklaar tot koning Pomare XI. Sy eie familie beskou egter sy oom, Léopold Pomare, as erfgenaam tot die troon.[5][6] Verwysings[wysig \| wysig bron] - "Tahitian royal forms government". Radio New Zealand International. 22 Januarie 2006. Besoek op 13 Oktober 2011. - "Tahitian land activist claims France disregards 19th century treaties". Radio New Zealand International. 3 Februarie 2009. Besoek op 13 Oktober 2011. - "New republic of Hau Pakumotu is the world's newest country". New republic of Hau Pakumotu is the world's newest country. Besoek op 5 September 2011. - "King' Mairau forged links between Tahiti and Cooks". King’ Mairau forges links between Tahiti and Cooks. 17 Maart 2010. Besoek op 9 Junie 2011. - "Joinville Pomare s'est fait introniser roi Pomare XI", Tahiti Presse, 28 Mei 2009 - "Joinville, l’homme qui voulait être roi… ", La Dépèche de Tahiti, 29 Mei 2009	<urn:uuid:24c404bb-3047-4cce-bb07-6436f0af30d2>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Pomare-dinastie	2019-07-24T07:32:47Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00152.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999844	false
Sjabloon:Gebruiker zh-2 in Wikipedia, die vrye ensiklopedie Jump to navigation Jump to search zh -2 該用戶能以一般的中文進行交流。该用户能以一般的中文进行交流。 Ontsluit van " https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Gebruiker_zh-2&oldid=1814810 " Navigasie-keuseskerm Persoonlike gereedskap Nie ingeteken nie Bespreking Bydraes Skep gebruiker Meld aan Naamruimtes Sjabloon Bespreking Variante Weergawes Lees Wysig bron Wys geskiedenis Meer Soek Navigasie Tuisblad Gebruikersportaal Geselshoekie Onlangse wysigings Lukrake bladsy Hulp Sandput Skenkings Ander projekte Wikimedia Commons Wiktionary Print/export Download as PDF Gereedskap Skakels hierheen Verwante veranderings Spesiale bladsye Permanente skakel Bladinligting Wikidata-item Ander tale Аҧсшәа Alemannisch አማርኛ العربية ܐܪܡܝܐ Asturianu Авар Azərbaycanca Boarisch Беларуская (тарашкевіца) भोजपुरी Bosanski ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ Буряад Català Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Cebuano ᏣᎳᎩ کوردی Словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ Dansk Deutsch Ελληνικά English Esperanto Euskara فارسی Fulfulde Suomi Français Frysk Gàidhlig Galego Avañe'ẽ Gaelg 客家語/Hak-kâ-ngî עברית हिन्दी Hrvatski Hornjoserbsce Magyar Bahasa Indonesia Iñupiak Ido Italiano 日本語 La .lojban. ქართული Gĩkũyũ Қазақша Kalaallisut ភាសាខ្មែរ 한국어 Kurdî Kernowek Ladino Lëtzebuergesch Limburgs Lingála ລາວ Lietuvių Latviešu Basa Banyumasan Македонски മലയാളം Bahasa Melayu Malti Dorerin Naoero Nedersaksies नेपाली नेपाल भाषा Nederlands Norsk nynorsk Norsk Nouormand Diné bizaad Occitan Ирон ਪੰਜਾਬੀ Picard Deitsch Polski Português Română Tarandíne Русский Русиньскый Kinyarwanda Sicilianu Scots سنڌي Davvisámegiella Srpskohrvatski / српскохрватски Simple English Slovenčina Slovenščina Shqip SiSwati Kiswahili Тоҷикӣ Tagalog Tok Pisin Türkçe Xitsonga ئۇيغۇرچە / Uyghurche Українська اردو Vèneto Tiếng Việt Volapük Walon Winaray Wolof 吴语中文文言 Bân-lâm-gú 粵語 Wysig skakels Die bladsy is laas op 14 September 2018 om 21:47 bygewerk. Die teks is beskikbaar onder die lisensie Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel . Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die Algemene Voorwaardes vir meer inligting. Privaatheidsbeleid Inligting oor Wikipedia Vrywaring Ontwikkelaars Koekieverklaring Selfoonweergawe	<urn:uuid:981b739f-e03d-4712-bb58-e2346b578f21>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Gebruiker_zh-2	2019-07-24T06:54:22Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00152.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.855363	false
Hulp Bladsye wat na "Grysknorder" skakel ← Grysknorder Jump to navigation Jump to search Skakels hierheen Bladsy: Naamruimte: alle (Hoof) Bespreking Gebruiker Gebruikerbespreking Wikipedia Wikipediabespreking Lêer Lêerbespreking MediaWiki MediaWikibespreking Sjabloon Sjabloonbespreking Hulp Hulpbespreking Kategorie Kategoriebespreking Portaal Portaalbespreking Module Module talk Gadget Gadget talk Gadget definition Gadget definition talk Omgekeerde seleksie Filters Versteek insluitings \| Versteek skakels \| Versteek aansture Die volgende bladsye skakel na Grysknorder : Wys (vorige 50 \| volgende 50) ( 20 50 100 250 500 ). Alfabetiese lys van visse ( ← skakels wysig ) Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name ( ← skakels wysig ) Haemulidae ( ← skakels wysig ) Pomadasys furcatum (aanstuurblad) ( ← skakels wysig ) Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name ( ← skakels wysig ) Bespreking:Grysknorder ( ← skakels wysig ) Wys (vorige 50 \| volgende 50) ( 20 50 100 250 500 ). Ontsluit van " https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Grysknorder " Navigasie-keuseskerm Persoonlike gereedskap Nie ingeteken nie Bespreking Bydraes Skep gebruiker Meld aan Naamruimtes Bladsy Bespreking Variante Weergawes Lees Wysig Wysig bron Wys geskiedenis Meer Soek Navigasie Tuisblad Gebruikersportaal Geselshoekie Onlangse wysigings Lukrake bladsy Hulp Sandput Skenkings Gereedskap Spesiale bladsye Drukbare weergawe Ander tale Privaatheidsbeleid Inligting oor Wikipedia Vrywaring Ontwikkelaars Koekieverklaring Selfoonweergawe	<urn:uuid:502065d9-c588-4e62-96ef-51a3c30a4f39>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Grysknorder	2019-07-24T06:55:20Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00152.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.997528	false
Hulp Bladsye wat na "St Mark's, Oos-Kaap" skakel ← St Mark's, Oos-Kaap Jump to navigation Jump to search Skakels hierheen Bladsy: Naamruimte: alle (Hoof) Bespreking Gebruiker Gebruikerbespreking Wikipedia Wikipediabespreking Lêer Lêerbespreking MediaWiki MediaWikibespreking Sjabloon Sjabloonbespreking Hulp Hulpbespreking Kategorie Kategoriebespreking Portaal Portaalbespreking Module Module talk Gadget Gadget talk Gadget definition Gadget definition talk Omgekeerde seleksie Filters Versteek insluitings \| Versteek skakels \| Versteek aansture Die volgende bladsye skakel na St Mark's, Oos-Kaap : Wys (vorige 50 \| volgende 50) ( 20 50 100 250 500 ). Lys van nedersettings in Suid-Afrika ( ← skakels wysig ) St Mark’s, Oos-Kaap (aanstuurblad) ( ← skakels wysig ) Dordrecht, Oos-Kaap ( ← skakels wysig ) Komani ( ← skakels wysig ) Cradock ( ← skakels wysig ) Indwe ( ← skakels wysig ) Middelburg, Oos-Kaap ( ← skakels wysig ) Elliot ( ← skakels wysig ) Sterkstroom ( ← skakels wysig ) Lady Frere ( ← skakels wysig ) Molteno, Oos-Kaap ( ← skakels wysig ) Hofmeyr ( ← skakels wysig ) Tarkastad ( ← skakels wysig ) Rosmead ( ← skakels wysig ) Cofimvaba ( ← skakels wysig ) Tsomo ( ← skakels wysig ) Whittlesea ( ← skakels wysig ) Qamata ( ← skakels wysig ) Ncora ( ← skakels wysig ) Ngcobo ( ← skakels wysig ) Kala ( ← skakels wysig ) Sada ( ← skakels wysig ) Lesseyton ( ← skakels wysig ) Baccle's Farm ( ← skakels wysig ) Tentergate ( ← skakels wysig ) Sjabloonbespreking:Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox ( ← skakels wysig ) Mpofu ( ← skakels wysig ) Tylden ( ← skakels wysig ) Imvani ( ← skakels wysig ) St Mark's, Oos-Kaap ( ← skakels wysig ) Bolotwa ( ← skakels wysig ) Mbewuleni ( ← skakels wysig ) Clarkebury ( ← skakels wysig ) Coghlan ( ← skakels wysig ) Thornhill, Enoch Mgijima ( ← skakels wysig ) Bespreking:St Mark's, Oos-Kaap ( ← skakels wysig ) Wys (vorige 50 \| volgende 50) ( 20 50 100 250 500 ). Ontsluit van " https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/St_Mark%27s,_Oos-Kaap " Navigasie-keuseskerm Persoonlike gereedskap Nie ingeteken nie Bespreking Bydraes Skep gebruiker Meld aan Naamruimtes Bladsy Bespreking Variante Weergawes Lees Wysig Wysig bron Wys geskiedenis Meer Soek Navigasie Tuisblad Gebruikersportaal Geselshoekie Onlangse wysigings Lukrake bladsy Hulp Sandput Skenkings Gereedskap Spesiale bladsye Drukbare weergawe Ander tale Privaatheidsbeleid Inligting oor Wikipedia Vrywaring Ontwikkelaars Koekieverklaring Selfoonweergawe	<urn:uuid:4f16dbf3-5f74-449c-900e-9be7e70097d0>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/St_Mark%27s,_Oos-Kaap	2019-07-24T07:09:02Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00152.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.997965	false
20 November datum << \| November 2018 \| >> \| \|\|\|\| So \| Ma \| Di \| Wo \| Do \| Vr \| Sa \| 1 \| 2 \| 3 \| \|\|\|\| 4 \| 5 \| 6 \| 7 \| 8 \| 9 \| 10 \| 11 \| 12 \| 13 \| 14 \| 15 \| 16 \| 17 \| 18 \| 19 \| 20 \| 21 \| 22 \| 23 \| 24 \| 25 \| 26 \| 27 \| 28 \| 29 \| 30 \| \| Al die dae \| Inhoud GebeureWysig - 284 – Gaius Aurelius Valerius Diocletianus word keiser van Rome. - 1168 – Teenpous Callixtus III word verkies. - 1551 – Pous Julius III stel 14 nuwe kardinale aan. - 1679 – Pous Innocentius XI publiseer die bul Sollicitudo pastoralis oor die religieuse ordes. - 1687 – Pous Innocentius XI publiseer die bul Coelestis Pastor waarin Miguel de Molinos veroordeel word. - 1700 – Tydens die Slag van Narva verslaan Koning Karel XII van Swede die leër van tsaar Pieter die Grote. - 1722 – Die Nederlandse skip die Schoonenberg loop in die vroeë oggendure by Struisbaai op die rotse. - 1724 – Pous Benedictus XIII stel Vincenzo Petra, titulêr aartsbiskop van Damaskus aan as kardinaal. - 1789 – New Jersey word die eerste VSA-staat om die Handves van Menseregte te bekragtig. - 1913 – Die nuwe pier aan die onderpunt van Adderleystraat in Kaapstad word geopen. - 1917 – Eerste Wêreldoorlog: Die Slag van Cambrai vind plaas; die eerste massa tenkaanval. - 1945 – Die Neurenberg-verhore begin. - 1969 – Eksplisiete foto's van dooie burgerlikes van die My Lai-menseslagting, wat tydens die Viëtnamoorlog in Viëtnam plaasgevind het, word gepubliseer. - 1998 – Die Internasionale Ruimtestasie word lanseer. - 1999 – Die Volksrepubliek China lanseer sy eerste Shenzhou-ruimtetuig - 2001 – Die Afrikaanse Wikipedia word opgerig. GeboortesWysig - 1761 – Francesco Saverio Castiglioni (later Pous Pius VIII), die 253ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk († 1830). - 1794 – Eduard Rüppell, Duitse natuurwetenskaplike en ontdekkingsreisiger in Afrika († 1884). - 1858 – Selma Lagerlöf, Sweedse skryfster en ontvanger van die Nobelprys vir Letterkunde, 1909 († 1940). - 1889 – Edwin Hubble, ’n Amerikaanse sterrekundige († 1953). - 1917 – Bobby Locke, Suid-Afrikaanse gholfkampioen († 1987). - 1917 – Robert Carlyle Byrd, Amerikaanse politikus († 2010). - 1923 – Nadine Gordimer, Suid-Afrikaanse skryfster en Nobelpryswenner vir Letterkunde in 1991 († 2014). SterftesWysig - 1938 – Arthur Elliott, 'n Suid-Afrikaanse fotograaf en oudheidkundige (* 1870). - 1952 – Benedetto Croce, Italiaanse filosoof, historikus, literatuurkritikus en politikus (* 1866). - 1992 – Henry Charles Hopkins, Suid-Afrikaanse predikant en skrywer (* 1918). - 2007 – Ian Smith, Rhodesiese eerste minister (* 1919). - 2018 – Aaron Klug, Britse skeikundige en biochemikus (* 1926). Vakansies, vierings, en waarnemingsdaeWysig Wikimedia Commons bevat media in verband met 20 November. \|	<urn:uuid:884928b3-ef29-4a58-891a-34180fd20058>	CC-MAIN-2019-30	https://af.m.wikipedia.org/wiki/20_November	2019-07-17T22:50:12Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00496.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa", "by-sa" ], "in_footer": [ false, true ], "in_head": [ true, false ], "location": [ "link_tag", "a_tag" ], "version": [ "3.0", "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.998264	false
Civil Twilight Civil Twilight \| \|\| ---\|---\|---\| Oorsprong \| Kaapstad (Suid-Afrika) \| \| Genre(s) \| Indie \| \| Aktiewe jare \| 1996 — hede \| \| Etikette \| Wind-Up, One October \| \| Invloede \| Miles Davis, Charlie Parker, Oasis, Led Zeppelin, Nirvana \| \| Webwerf \| civiltwilightband.com \| \| Lede \| Richard Wouters Steven McKellar Andrew McKellar \| \| Musiekportaal \| Van my vroegste herinneringe is van aan die slaap raak tot die klanke van Beethoven of Bach, of van my moeder en vader wat in hul kamer sing. — Richard Wouters[1] Civil Twilight is 'n Suid-Afrikaanse musiekgroep wat in die vroeë 1990's deur die broers Steven McKellar en Andrew McKellar, en hul skoolmaat Richard Wouters, in Kaapstad in die lewe geroep is. Die drie lede het in hoërskool vanweë hul liefde vir Britse en Amerikaanse rockmusiek bymekaar uitgekom. Al drie is van vroeg af aan musiek blootgestel: Die McKellar-broers se moeder is 'n klassieke pianis, terwyl Richard se ouers, wat in hul jeug saam getoer het en volksmusiek gemaak het, beide die kitaar en die klavier goed kan speel. Steven McKellar is die voorsanger en baskitaarspeler, Andrew McKellar die elektriese kitaarspeler, en Richard Wouters die tromspeler. Inhoud Totstandkoming[wysig \| wysig bron] Die drie vriende is deur beroemde musiekgroepe soos Oasis, Led Zeppelin en Nirvana geinspireer en het in November 1996 besluit dat hulle 'n musiekgroep wou vorm sodat hulle self kon deel wees van daardie musiek. Andrew en Richard, wat toe beide vyftien jaar oud was, het van kleins af al saam kitaar gespeel. Hulle was derhalwe verseker van 'n kitaarspeler vir hierdie nuwe groep. 'n Tromspeler het egter geskort, en ná 'n loottrekking beslis het dat Richard die tromspeler sou wees, het hy binne drie dae sy eerste tromles by die bekende Kaapstadse tromsepeler Anthony Cawood geneem. Op hierdie stadium het die groep 'n elektriese kitaarspeler en tromspeler gehad en was op soek na 'n baskitaarspeler. In Desember 1996, twee weke nadat die idee van 'n nuwe musiekgroep ontstaan het, het Civil Twilight hul eerste repitisie gehou. Richard het eerste saam met sy beste vriend Kevin Mitchell opgedaag met sy nuutverkrygde goedkoop en stokoue tromstel. Andrew het laaste opgedaag, saam met sy broer, Steven (wat twee jaar jonger as hy is) — hulle het saam 'n snit geskryf en aan Richard voorgedra. Hierna is Steven as voorsanger in die groep opgeneem. Aangesien die groep nog sonder 'n baskitaarspeler was, en hulle ook hul eerste gig daarsonder opgevoer het, moes Steven die baskitaar aanleer en die taak van baskitaarspeler sedertdien behartig. Vroeë jare[wysig \| wysig bron] Gedurende die eerste jare van hul bestaan het die groep nie veel regstreekse opvoerings uigevoer nie. Die rede hiervoor was, volgens hulle, nog nie goed genoeg was nie. Hulle hou vol dat hul selfbeeld egter immer gesond was. Ná 'n paar jare van saamoefen het hulle egter meer op gigs in die stad gespeel en het gehore van hulle begin hou. Sedert die eerste snit wat Andrew en Steven vir die eerste repitise geskryf het, het die groep aangehou skryf teen 'n vinnige tempo en vir omtrent elke gig 'n nuwe snit geskryf. Hul skryfproses het hoofsaaklik daaruit bestaan om saam te speel en nuwe riwwe en melodieë soos wat hulle aangaan, te ontdek. Hulle het daarna die snit wat hulle geskep het, gerangskik en Steve het lirieke daarvoor geskryf. Steve het ook die akoestiese kitaar en klavier begin speel en daarvoor snitte geskryf. Daardie twee jare voordat ons na Amerika vertrek het, was die jare wat ons werklik gevorm het. Ons het veel meer deur Suid-Afrika getoer en opgetree en ons het 'n klank van ons eie ontwikkel. Steve se stem het in daardie tydperk ook meer volwasse geraak. Dalk omdat hy toe eers sy puberteit voltooi het! Mense sê altyd dat hy 'n unieke stem het. Ons het dit eers 'n paar jaar gelede werklik agtergekom. — Civil Twilight[2] Hulle het besluit dat hulle alles bereik het wat hulle ooit in Suid-Afrika sou kon bereik, en het in 2005 na Amerika vertrek om hul drome daar na te strewe. In Augustus 2005 het hulle in Los Angeles, Kalifornië aangekom, waar hulle heelwat gigs uitgevoer het en snel in gewildheid toegeneem het. Hulle het baie industrieblootstelling gekry voordat hulle in laat 2006 'n platekontrak met die indie-vermaaksmaatskappy One October gesluit het. Hulle wou 'n plaat skep waaroor hulle groot kreatiewe en artistieke beheer gehad het, en One October het hulle daardie vryheid gegun. Human (2007)[wysig \| wysig bron] In Maart 2007 het Civil Twilight ateljee toe gegaan met die platevervaardigers Michael Carney en Noel Golden om hul eerste vollengteateljeealbum te kovervaardig. Tydens opnames in die ateljee het hulle bykans die helfte van hul oorspronklike materiaal geskrap en met nuwe materiaal vorendag gekom soos wat hulle aangegaan het met opneem. Die albums is bykans geheel regstreeks opgeneem, afgesien van 'n paar stem- en kitaardubbelinspelings. Diskografie[wysig \| wysig bron] - Human (2007) Bronne[wysig \| wysig bron] Verwysings[wysig \| wysig bron] - Civil Twilight. URL besoek op Fr. 20 Mrt 2009 19:12 SAST. - Civil Twilight. URL besoek op Fr. 20 Mrt 2009 19:12 SAST.	<urn:uuid:c742d3d6-7468-47b3-a66e-b2c04c3179b2>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Civil_Twilight	2019-07-23T01:32:59Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528635.94/warc/CC-MAIN-20190723002417-20190723024417-00016.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	1.000001	false
Harry Schumm Jump to navigation Jump to search Harry Schumm \| \| Geboorte \| 27 September 1877 \| ---\|---\| Nasionaliteit \| Amerikaans \| Sterfte \| 4 April 1953 (op 75) \| Beroep(e) \| Akteur \| Internet-rolprentdatabasis-profiel \| Harry Schumm (27 September 1877 – 4 April 1953) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rol in die rolprent Lucille Love: The Girl of Mystery (1914). Filmografie[wysig \| wysig bron] Rolprente[wysig \| wysig bron] - 1914: Lucille Love: The Girl of Mystery - 1915: The Broken Coin - 1916: The Wrong Door	<urn:uuid:90a27c13-cea4-44c8-ad53-1d178a821184>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Harry_Schumm	2019-07-24T06:59:55Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00176.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.986611	false
Hulp Gebruikersbydraes For Skimel bespreking blokkeer-logboek oplaaie logboeke misbruiklogboek Jump to navigation Jump to search Soek na bydraes Wys slegs bydraes van nuwe gebruikers IP-adres of gebruikersnaam: Naamruimte: alle (Hoof) Bespreking Gebruiker Gebruikerbespreking Wikipedia Wikipediabespreking Lêer Lêerbespreking MediaWiki MediaWikibespreking Sjabloon Sjabloonbespreking Hulp Hulpbespreking Kategorie Kategoriebespreking Portaal Portaalbespreking Module Module talk Gadget Gadget talk Gadget definition Gadget definition talk Omgekeerde seleksie Gekoppelde naamruimte Etiketfilter : Slegs die nuutste weergawes Slegs nuwe bladsye Versteek klein wysigings From date: Tot en met datum: 21:01, 12 Junie 2019 verskil geskiedenis +8 k Afrikaans I added internal links Etiket : Visuele teksverwerker Ontsluit van " https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Bydraes/Skimel " Navigasie-keuseskerm Persoonlike gereedskap Nie ingeteken nie Bespreking Bydraes Skep gebruiker Meld aan Naamruimtes Spesiale bladsy Variante Weergawes Meer Soek Navigasie Tuisblad Gebruikersportaal Geselshoekie Onlangse wysigings Lukrake bladsy Hulp Sandput Skenkings Gereedskap Atom Gebruikersbydraes Logboeke View user groups Spesiale bladsye Drukbare weergawe Ander tale Privaatheidsbeleid Inligting oor Wikipedia Vrywaring Ontwikkelaars Koekieverklaring Selfoonweergawe	<urn:uuid:92eb7c65-ff29-4301-8e90-e1aa6a859982>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Bydraes/Skimel	2019-07-24T06:44:20Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00176.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.990619	false
On-line version ISSN 2224-3380 Print version ISSN 1726-541X SPiL plus (Online) vol.53 Stellenbosch 2017 http://dx.doi.org/10.5842/53-0-737 ARTICLES From thematic to alphabetic to thematic ordering in dictionaries - interaction between theory and practice Rufus H. Gouws Departement Afrikaans en Nederlands, Universiteit Stellenbosch, Suid-Afrika E-pos: email@example.com OPSOMMING Vroeë woordeboeke is gekenmerk deur 'n tematiese ordening. Dit is eers later in die leksikografiese praktyk dat die alfabetiese ordening 'n dominante rol begin speel het, alhoewel die tematiese benadering steeds in bepaalde woordeboeksoorte gehandhaaf is. Die hedendaagse leksikografiese praktyk toon 'n nuwe benadering tot makrostrukturele ordening met 'n hibridiese aanbod van opeenvolgende makrostrukture waarin sowel die alfabetiese as die tematiese beginsels 'n ordeningsrol speel. Hierdie artikel gee aandag aan die ontwikkeling van die leksikografiese praktyk en die motivering vir 'n tematiese ordening in die vroeë woordeboeke. Voorts word die oorgang na 'n oorwegend alfabetiese ordening beskryf. Ontwikkeling in die teoretiese leksikografie en die wisselwerking tussen teorie en praktyk lei tot verskillende aanpassings in die makrostrukturele aanbod. Naas die streng alfabetiese ordening is daar tans ook die kronkelordening waar 'n horisontale ordening van lemmata tot artikelniste en artikelneste lei. Hierdie ordening kom veral in gedrukte woordeboeke voor. Morfologiese en semantiese redes speel 'n rol in die aanpassings van die makrostrukturele ordening. Benewens suiwer alfabetiese en suiwer tematiese woordeboeke is daar vandag talle woordeboeke met 'n hibridiese ordening. In die makrostruktuurreeks van 'n enkele woordeboek is sommige tekste alfabeties en ander tematies georden. Hierdie aanpassings word nie lukraak gedoen nie, maar wel ter erkenning van die gebruikersperspektief wat 'n dominante rol in die leksikografiepraktyk speel. Vernuwende makrostrukturele benaderings om spesifieke gebruikersgroepe in spesifieke gebruiks- en gebruikersituasies ten beste te kan help in hulle woordeboekraadpleging word aan die hand van bestaande woordeboeke bespreek. Die belang daarvan dat 'n woordeboek 'n goeie teoretiese basis moet hê, dien as uitgangspunt en die aanpassings in die leksikografiepraktyk word vanuit hierdie teoretiese benadering verklaar. Trefwoorde: alfabetiese ordening, hibriede makrostrukture, makrostruktuur, makrostruktuurreeks, tematiese ordening ABSTRACT Early dictionaries were characterised by a thematic ordering. Alphabetical ordering came to play a dominant role only later in lexicographic practice, although thematic ordering has been maintained in certain dictionaries. Modern-day lexicographic practice reflects a new approach to macrostructural ordering with a hybrid product of successive macrostructures in which both alphabetical and thematic principles have an ordering role to play. This article focuses on the development of the lexicographic practice and the reasoning behind a thematic ordering in early dictionaries. Subsequently the transition to a predominantly alphabetical ordering is described. Developments in theoretical lexicography and the interaction between theory and practice resulted in various adaptations in the macrostructural product. Apart from strict alphabetical ordering, modern-day sinuous ordering involves horizontal ordering of lemmata, leading to article niching and article nesting. This type of ordering mostly prevails in printed dictionaries. Morphological and semantic reasons have a role to play in adaptations in the macrostructural ordering. In addition to purely alphabetical and purely thematic dictionaries, there are many dictionaries these days that offer a hybrid ordering. In the macrostructural series of a single dictionary, certain texts are ordered alphabetically, while others are ordered thematically. These changes are not done in a haphazard way but according to the user perspective, which plays a dominant role the lexicographic practice. Innovative macrostructural approaches to optimise dictionary consultation for specific target user groups in specific user situations and situations of use are discussed in the context of existing dictionaries. The importance of a dictionary having a sound theoretical foundation serves as a point of departure. Keywords: alphabetical ordering, hybrid macrostructures, macrostructural series, macrostructure, thematic ordering 1. Inleidend Leon de Stadler se belangrike bydrae tot die Afrikaanse leksikografie, die Groot tesourus van Afrikaans (De Stadler en De Stadler 1994), is 'n woordeboek waarvan die makrostrukturele aanbieding nie 'n primêre alfabetiese ordening handhaaf nie. Met waardering vir en erkenning aan die reusebydrae wat Leon en Amanda de Stadler met die Groot tesourus van Afrikaans gelewer het, maar ook met waardering vir Leon de Stadler se jarelange betrokkenheid by die Afrikaanse taalkunde en sy gewaardeerde verbintenis met die Universiteit Stellenbosch se Departement Afrikaans en Nederlands, word verskillende aspekte van leksikografiese makrostrukture in hierdie artikel bespreek. Die gemiddelde hedendaagse woordeboekgebruiker beskou 'n woordeboek as 'n naslaanbron met 'n lys alfabeties geordende woorde waarop kommentaar gelewer word. So 'n siening is nie noodwendig verkeerd nie, maar dit is onpresies en geld nie ten opsigte van alle woordeboeksoorte nie. Dit is so dat die makrostruktuur van die meerderheid woordeboeke wat vandag deur die tipiese woordeboekgebruiker geraadpleeg word, hetsy tweetalig hetsy eentalig, wel alfabeties georden is. In die tipologiese klassifikasie van woordeboeke is die een opvallende uitsondering op hierdie ordeningswyse die tesourus - 'n woordeboeksoort wat met sy onomasiologiese benadering 'n ordening volgens begrippe eerder as 'n alfabetiese ordening van woorde daarstel. Dit is 'n woordeboeksoort wat vandag steeds voorkom alhoewel in 'n veel mindere mate as vroeër. Al is die alfabetiese ordening tans die verstekbenadering moet dit nie noodwendig as die enigste geldende makrostrukturele ordeningsmetode gesien word nie - nie histories nie en ook nie met betrekking tot talle hedendaagse woordeboeke nie. Naas die oorwig in vroeë woordeboeke ten gunste van 'n nie-alfabetiese ordening is daar tans in baie alfabetiese woordeboeke ook bepaalde toepassings van 'n nie-alfabetiese ordening. Hierdie ordening is nie toevallig nie, maar eerder die toepassing van bepaalde voorstelle vanuit die teoretiese leksikografie. Sekere aspekte hiervan word in hierdie artikel bespreek. 2. Historiese oorsig Die ontwikkeling van die leksikografiese praktyk het verskillende ingrypende veranderinge beleef, onder meer die oorskakeling van kleitablette na perkamentrol, van perkamentrol na papier, van die gedrukte medium na die elektroniese medium en vanaf woordeboeke op CD ROM na aanlyn woordeboeke. Een oorgang waarvan die impak nooit geringgeskat mag word nie, is die oorgang vanaf die tematiese na die alfabetiese ordening in woordeboeke. Dit was naamlik nie net 'n oorgang met betrekking tot 'n ordeningsmetode nie, maar ook 'n oorgang in die manier waarop woordeboeke as houers van kennis gesien, beplan en saamgestel is. Na die vroeë leksikografiese werk, onder meer woordelyste op kleitablette in die destydse Babilonië en op papirus in Egipte (vergelyk Al-Kasimi 1977:1), was daar verdere ontwikkeling, byvoorbeeld in die Arabiessprekende wêreld om die Koran toeganklik te maak, in die Engelse leksikografie om op opvoedkundige vlak te help, asook binne die Westerse Christendom. Dit het uiteindelik gelei tot verskillende vernuwende naslaanbronne. In hierdie bronne, onder meer die werk van die skolastici, is daar gepoog om die omne scibile, dit is alles wat wetenswaardig is, vas te vang. Die elfde eeu word gekenmerk deur die verskyning van vocabularia wat moes help met woordeskatverwerwing. Hierdie vroeë woordeboeke was nie alfabeties georden nie, maar tematies (vergelyk McArthur 1986:75). Leksikograwe het naamlik gepoog om met behulp van die temas wat in hulle woordeboeke aan die orde gestel is, iets van 'n bepaalde wêreldsiening weer te gee. As houer van kennis moes 'n woordeboek 'n afspieëling wees van die bekendste houer van kennis, naamlik die menslike verstand. Daar is ook geargumenteer dat die menslike verstand nie alfabeties georden is nie, maar dat 'n mens eerder tematies dink. Wanneer jy aan kos dink, dink jy nie aan korvet en Kosak, die woord 'kos' se alfabetiese bure, nie, maar eerder aan verskillende soorte kos. Gevolglik is daar probeer om in 'n woordeboek dit bymekaar te bring wat tematies bymekaar pas - en dit het gelei tot die tematiese ordening. In woordeboeke met 'n tematiese ordening is 'n verskeidenheid temas uit die alledaagse lewe gekies en elk in 'n afsonderlike hoofstuk van die betrokke woordeboek behandel (McArthur 1986:75; Gouws 1989:52; 2014:374). Dit was meer as net 'n ordening; eerder ook 'n weerspieëling van 'n bepaalde wereldbeeld en lewensiening van die leksikograwe. Die woordeboeke het iets van die werklikheid van die werklike lewe van die gebruiker weerspieël. Hierdie benadering is nie volledig onverwant aan dié van Philip Gove, hoofredakteur van die aanvanklik veel gekritiseerde en later veel gewaardeerde Webster's third new dictionary of the English language (1961), nie. Met hierdie woordeboek het Gove hom naamlik die gramskap van talle taalgebruikers en taalkundiges op die hals gehaal omdat hy afgewyk het van die preskriptiewe benadering wat die destydse leksikografiese praktyk gekenmerk het ten gunste van 'n deskriptiewe benadering. Gove het beweer dat 'n woordeboek taal moet opteken en nie die styl moet voorskryf nie en dat woordeboeke die werklike taalgebruik moet weerspieël -daardie taal wat gebruik word in die lewens- en werklikheidservaring van sy sprekers; die soort lewenswerklikheid wat in die vroeëre tematiese woordeboeke se hoofstukke vasgevang is. Om praktiese redes was daar 'n stadige oorgang na die alfabetiese ordening. In die opstel van die bekende Glossa collectae (versamelings moeilike woorde) tydens die Middeleeue het studente geannoteerde lyste van moeilike woorde gemaak en deurlopend nuwe woorde by die bestaande lyste bygevoeg - wat breedweg maar nie volledig alfabeties georden was nie. Aanpassings in die tegnologie, veral die koms van die drukpers, het die grootste impetus verskaf vir die daadwerklike oorgang van die meerderheid woordeboeke na 'n alfabetiese ordening. Hierdie oorgang was meer as net 'n aanpassing in die ordeningsmetode wat in woordeboeke gevolg is. Dit het 'n ander benadering tot die verpakking van data in woordeboeke geïmpliseer en daardeur ook 'n andersoortige weerspieëling van die leksikon. Die woordeboek het nie meer die kontinuum van die lewe (McArthur 1986:75) weerspieël nie. Bolinger (1985:69) voer aan: Lexicography is an unnatural occupation. It consists in tearing words from their mother context and setting them in rows carrots and onions and beetroot and salsify next to one another with roots shorn like those of celery to make them fit side by side, in an order determined not by nature but by some obscure Phoenician sailors who traded with Greeks in the long ago. En dan: Half of the lexicographer's labor is spent repairing this damage to an infinitude of natural connections that every word in any language contracts with every other word, in a complex neural web knit densely at the center but ever more diffusely as it spreads outward. Die aanduiding van 'n semantiese verband tussen woorde is prysgegee ten gunste van 'n ordening wat geen semantiese verhouding weergee nie. Die alfabetiese ordening het ook 'n andersoortige kennis aan die kant van die teikengebruikers veronderstel. Wiegand en Beer (2013:114) beweer tereg dat enige alfabet bifunksioneel is. Dit het sowel 'n verskriftelikings-as 'n ordeningsfunksie. Gebruikers moes eers met die verskriftelikingsfunksie vertroud raak alvorens hulle die waarde van die ordeningsfunksie wat die alfabet in woordeboeke meebring ten volle kon benut. Die oorgang na die alfabetiese ordening in woordeboeke het nie tot eenvormige ordeningsmetodes gelei wat uitsluitlik op die alfabet berus het nie. Verskillende tipes makrostrukturele ordening met 'n mindere of meerdere benutting van die alfabet sou in daaropvolgende eeue in die leksikografiese praktyk ingespan word. Die opkoms van die metaleksikografie en die wisselwerking tussen teorie en praktyk sou hier 'n bepaalde invloed uitoefen. 3. Verskillende tipes alfabetiese ordening 3.1. 'n Toegangsalfabet In die teoretiese en praktiese leksikografie word daar vir verskillende tipes makrostrukture voorsiening gemaak (Wiegand 1989; Gouws en Prinsloo 2005; Wiegand en Gouws 2013). Al is die alfabet die basis van die algemeenste ordeningsmetode wat tans in woordeboeke gevolg word, is dit nie die enigste metode nie. Tematiese ordening kom steeds voor en daar is vernuwende werkswyses in hierdie verband. Daarnaas is daar verskillende variante van hibridiese ordeningsmetodes wat sowel 'n alfabetiese as 'n tematiese werkswyse in 'n enkele woordeboek vertoon. Verskeie aspekte van makrostrukturele verskeidenheid in die onlangse leksikografie word vervolgens bespreek - ook ter aanduiding van onderlinge verskille in makrostrukture wat breedweg as behorende tot 'n alfabetiese ordening geklassifiseer word. Waar woordeboeke soos die Glossa collectae slegs 'n gedeeltelike alfabetiese ordening vertoon het, met die ordening dikwels slegs volgens die eerste letter van 'n woord, word 'n strak aanvangsalfabetiese ordening in talle moderne woordeboeke gevolg. Dit beteken dat die makrostrukturele plasing van 'n woord volgens die alfabetiese waarde van al die letters waaruit die woord bestaan, sal geskied en wel in die volgorde van voor na agter - dus nie 'n retrograde volgorde nie. Hiervolgens sal geweld voor gewelf georden word omdat daar 'n verskil ten opsigte van die laaste letter is met d wat f alfabeties voorafgaan. In 'n alfabetiese ordening kan daar in bepaalde woordeboeke wel sekere ad hoc-bepalings oor die plasing van lemmata gevolg word, onder meer met betrekking tot die lemmatisering van alfa-numeriese leksikale items -vergelyk in hierdie verband lemmakandidate soos 3D-drukker, 4x4-roete en .303-geweer of dié lemmas wat 'n simbool as stam bevat, byvoorbeeld α-partikel, $-note of #-veldtogte. In die beplanning van elke woordeboek moet die leksikograaf voorsiening maak vir 'n toegangsalfabet waarvolgens leksikale items wat nie suiwer alfabeties saamgestel is nie, gelemmatiseer kan word. Dit gaan hier om 'n verandering van 'n element-homogene alfabetiese makrostruktuur na 'n element-heterogene alfabetiese makrostruktuur, soos bespreek in Wiegand en Gouws (2013:103). In die besluit oor die plasing van sulke lemmas speel die dataverspreidingstruktuur van die betrokke woordeboek 'n belangrike rol. Die leksikograaf moet naamlik reeds in die beplanning van die woordeboek besluit waar spesifieke data-inskrywings geplaas word. Indien sulke leksikale items wel in die makrostruktuur van die sentrale teks opgeneem word, is die vraag in watter artikeltrajek hulle tuishoort. 'n Tipiese werkswyse is om die makrostrukturele plasing te doen volgens die alfabetiese waarde van die woordekwivalent van die syfer of simbool wat as eerste komponent van die leksikale item optree. Daarvolgens sal .303-geweer, 3D-drukker en $-note onderskeidelik in die artikeltrajekte P en D opgeneem word asof die items punt 303-geweer, drie-D-drukker en dollarnote is. Dit bring 'n verandering in die aard van die strak alfabetiese makrostruktuur mee - waar die strak alfabetiese ordening volgens Wiegand (1989:383) daarna verwys dat alle gidselementdraers, dit is die lemmatekens, volgens die woordeboek se vasgestelde toegangsalfabet georden is. Dit is ook nie net die alfabetiese, numeriese of simboolwaarde van 'n lemma se samestellende elemente wat die plasing volgens die toegangsalfabet bepaal nie. 'n Woordeboekplan moet naamlik ook daarvoor voorsiening maak dat leksikale items wat diakritiese tekens bevat, asook dié waarin 'n koppelteken of 'n spasie optree op 'n konsekwente manier gelemmatiseer word. Naas 'n strak alfabetiese ordening wat slegs aanvangsalfabeties bepaal word, is daar ook ander faktore wat die plasing van lemmas beïnvloed. Hoe moet die ordening van byvoorbeeld waas en wa-as of eerste klas en eersteklas gedoen word? Volgens watter kriteria vind die onderlinge ordening van lemmata soos leer, leër en lêer plaas? Die invoer van 'n toegangsalfabet as ordeningsmiddel lei tot besluite in hierdie verband. 'n Tipiese benadering is dat 'n koppelteken voor 'n letter kom; daarom wa-as voor waas, en niks kom altyd voor iets; daarom maak die spasie in eerste klas dat dié lemma voor eersteklas georden word. Dié ordeningsbeginsel bepaal ook die volgorde leer, leër, lêer. 'n Ongemerkte letter word voor 'n gemerkte letter georden. Die konsekwente toepassing van so 'n toegangsalfabet, handhaaf die betrokke woordeboek se strak alfabetiese ordening. Die dataverspreidingstruktuur van 'n woordeboek is op die woordeboek as geheel gerig en nie net op die sentrale teks nie. As 'n draer van tekssoorte beskik 'n woordeboek nie net oor die sentrale teks as data-akkommodasieplek nie, maar buitetekste kan ook daarvoor benut word -veral as die woordeboek 'n raamstruktuur vertoon met voor- en agtertekste om die data-aanbod en -bewerking in die sentrale teks aan te vul (Kammerer en Wiegand 1998; Gouws 2004). Alhoewel die sentrale teks 'n alfabetiese ordening het, hoef hierdie ordening nie noodwendig in al die buitetekste gehandhaaf te word nie. DieMacmillan English dictionary (MED) (Rundell 2002) se sentrale teks vertoon 'n alfabetiese ordening. Dié woordeboek het 'n buiteteks "Numbers that are entries" wat slegs daardie lemmata bevat wat nie binne die alfabetiese ordening in die sentrale teks tuishoort nie. Dit sluit lemmata in soos 0800 number; 1922 Committee, the; 20/20 vision; 2.2; 4WD; $64 000 question, the. Die opname van so 'n buiteteks impliseer dat die betrokke woordeboek 'n makrostruktuurreeks bevat (vergelyk Wiegand en Gouws 2013:83). Die ordening in hierdie buiteteks geskied van laag na hoog volgens die numeriese waarde van die eerste numeriese element in die lemma. Die lemmas in hierdie makrostruktuur kan onderskei word van die lemmas in die sentrale teks van die woordeboek aangesien dit hier om 'n bepaalde onderafdeling van die leksikon gaan. Sekere lemmakandidate is dus uitgefaseer vanaf die sentrale teks na 'n buiteteks - wat met betrekking tot die werklike doel van die betrokke woordeboeke steeds as 'n geïntegreerde buiteteks beskou moet word (vergelyk Bergenholtz, Tarp en Wiegand 1999 vir 'n bespreking van geïntegreerde buitetekste). Die subklassifikasie waartoe hierdie buiteteks behoort, is weliswaar nie dié van 'n semanties-tematiese makrostruktuur nie, maar eerder dié van 'n numeries-tematiese makrostruktuur met 'n ordening wat volgens 'n stygende numeriese waarde bepaal word. Die plasing van element-heterogene lemmas óf in die makrostruktuur van die sentrale teks óf in die makrostruktuur van 'n buiteteks word nie lukraak gedoen nie. Die teoretiese benadering tot 'n toegangsalfabet en tot 'n raamstruktuur met die moontlikheid van buitetekste om aan 'n verskeidenheid inskrywings 'n leksikografiese tuiste te bied, is van bepalende belang. Die teorie bepaal hoe 'n verandering in die aanbieding en ordening in die praktyk deurgevoer kan word. 3.2. 'n Streng alfabetiese versus 'n kronkelordening Waar 'n alfabetiese ordening in die makrostruktuur gehandhaaf word, is dit nie noodwendig altyd 'n streng alfabetiese ordening nie. Daar is ruimte vir sekere afwykings. Volgens Wiegand en Beer (2013:120) word 'n makrostruktuur met 'n streng alfabetiese ordening daardeur gekenmerk dat die volledige lemmatrajek van 'n aanvangsalfabetiese hooftoegangstruktuur uit niegegroepeerde lemmas bestaan wat nie sublemmas is nie en telkens aan die begin van 'n nuwe reël geplaas is sodat die hooftoegangstruktuur 'n deurlopende vertikale lemmatrajek is. Makrostrukturele afwykings met betrekking tot die rigting van die lemmatrajek kom dikwels voor. Die belangrikste onderskeid wat hier gemaak word, is dié tussen 'n vertikale en 'n horisontale makrostrukturele ordening, dit is tussen 'n streng alfabetiese makrostruktuur en 'n makrostruktuur wat 'n kronkelordening vertoon. In die leksikografiese praktyk speel verskillende kragte 'n beduidende rol. Plek is een van dié kragte wat veral in gedrukte woordeboeke van beslissende belang is. 'n Tipiese woordeboekartikel vertoon sterk invloed van teksverdigting. Die tipiese mikrostrukturele bewerking in 'n woordeboekartikel wyk af van die normale sintaksis. Wiegand (2009:248) voer tereg aan dat daar in woordeboekartikels op 'n onnatuurlike manier oor natuurlike taal gepraat word. Om 'n praktiese rede soos plekbesparing is daar andersoortige makrostrukturele ordeningstipes ingevoer. Kronkelordening is primêr maar nie net ter bereiking van plekbesparing nie. Daar is soms ook sprake daarvan dat die ordening 'n bepaalde soort semantiese samehang, 'n onderskeidende kenmerk van tematies geordende woordeboeke, bewerkstellig. Woordeboekartikels waarvan die lemmas 'n horisontale ordening vertoon, word in twee hoofgroepe verdeel, te wete artikelniste en artikelneste (Wiegand 1989:386-391). Artikelniste en -neste is die gevolg van onderskeidelik nis- en neslemmatisering. Nislemmatisering word gekenmerk deur 'n horisontale ordening van lemmas, maar die ordeningsafwyking lei nie tot 'n verbreking van die strak alfabetiese ordening nie; net 'n verbreking van die streng alfabetiese ordening. Dit is duidelik uit die volgende voorbeeld uit die Pharos Afrikaans-Engels/English-Afrikaans woordeboek/dictionary (Du Plessis 2005): ven-ster [=sters] 1 window; 2 glass: blinde ~ mock/blind/dummy window; ronde ~ oculus, bull's-eye (window); jou eie ~s stukkend gooi cut off one's nose to spite one's face; iets voor die ~ hang/ens. hang/etc. s.t. in front of the window; voor die ~ verskyn appear at the window. ~bak window box.. ~balkie sash bar; -λ/ensterroei. ~bank 1 windowsill; 2 window seat/ledge.. -blinding (window) blind.. ~glas 1 window glass; 2 sheet glass, glazing; 3 plate glass.. ~gordyn window curtain.. ~haak 1 casement hook; 2 window fastener.. ~hoogte window level.. ~knip Die onderstreepte deel (my onderstreping - RHG) bevat 'n artikelnis van die deeltrajek vensterbak - vensterknip. Hierdie nis verteenwoordig 'n afwyking van die vertikale ordening van die makrostruktuur. Teksverdigting lei daartoe dat elke lemma se eerste stam (venster-) deur 'n tilde as plekhouersimbool vervang word. Dit omskep hierdie nislemmas tot sublemmas (vergelyk Wiegand 2002:521 en Gouws 2007), omdat toegang tot hulle alleen moontlik is via die hooflemma venster. Die nislemmas is gegroepeerde lemmas (vergelyk Bergenholtz, Tarp en Wiegand 1999). Al die lemmas van die nis hoort nie net alfabeties bymekaar nie, maar verteenwoordig samestellings met dieselfde element as eerste stam. Vanuit die teoretiese leksikografie kom 'n aanbeveling ter wille van teksverdigting wat plekbesparing moet bewerk, deur 'n afwyking van die streng alfabetiese ordening ten gunste van 'n makrostruktuur wat morfologiese woordfamilies saamplaas. Nesting lei tot 'n afwyking van sowel die strak as die streng alfabetiese makrostruktuur. In die geval van nesting is daar ook 'n horisontale ordening van lemmas, maar binne die nes is daar 'n afwyking van die alfabetiese volgorde. Vergelyk die volgende voorbeeld uit die Nasionale woordeboek (De Villiers et al. 1987): broei (ge-) ww. 1. op eiers sit en hulle warm hou om hulle te laat uitkom. 2. voortkom, ontspruit. Daaruit sal onheil -. 3. peins, planne maak. Oor iets -. 4. ontwikkel, in wording wees. Daar is iets aan die - 5. hitte ontwikkel, warm word. Die mis, lug 6. warm word deur gisting. Die hooi -. 7. deur spesiale verwarming vroeër laat bloei of ryp word. 8. warm kry. In die son sit en -. 9. kleintjies voortbring. Die jakkalse - in die lente. 'broeiery, broeiing; broei-eend, -eiers, -gans, -hen, -hok, -kamer, -kolonie, -paar, -proses, -sak, -tent (by 1); -mis (by 5); -aarde, -bed (by 6); -bak, -glas, -huise (by 7). Die onderstreepte deel (my onderstreping - RHG) verteenwoordig 'n lemmanes. In hierdie nes is daar 'n gedeeltelike handhawing van die alfabetiese ordening maar dié ordening word verskeie kere deurbreek. Lemmas word soms deur kommas en soms deur kommapunte van mekaar geskei. Die kommas en kommapunte tree nie hier as leestekens op nie maar as 'n bepaalde tipe leksikografiese inskrywing, naamlik as struktuurmerkers, wat 'n bepaalde tipe skeiding tussen opeenvolgende lemmas merk. Kommas dui daarop dat die lemmas wat deur die komma geskei word tot dieselfde subgroepering behoort, terwyl kommapunte op verskillende subgroeperinge dui. Die eerste twee lemmas (broeiery en broeiing) is albei afleidings. Die kommapunt na broeiing dui daarop dat 'n volgende morfologiese groepering, te wete samestellings, volg. Kommapunte tussen die samestellings skei lemmas waarin verskillende polisemiese waardes van die eerste stam geaktiveer word. Dit blyk ook uit die semantiese merkers (by 1), (by 5), ensovoorts. Alle samestellings waar die eerste stam dieselfde polisemiese waarde van die lemma broei het, word in alfabetiese volgorde bymekaargeplaas. Hier gaan dit nie net om 'n makrostrukturele afwyking ter wille van die byeenplasing van morfologiese woordfamilies nie, maar die afwyking word ook om semantiese redes gedoen. In hierdie voorbeeld van nesting is daar om morfo-semantiese redes 'n deurbreking van sowel die strak as die streng alfabetiese makrostruktuur. Uit die wisselwerking tussen teorie en praktyk kom nuwe ordeningsmetodes na vore wat ordening as 'n proses benut ter verhoging van die data-aanbod en die taalkundige data-oordrag in woordeboeke. Binne die breë alfabetiese ordeningsmetode is daar ruim plek vir gemotiveerde afwykings wat bydra tot die bereiking van 'n bepaalde woordeboek se werklike doel. 4. Terug na 'n tematiese ordening Die Groot tesourus van Afrikaans en ander woordeboeke in hierdie tipologiese kategorie, onder meer Louw en Nida se vernuwende en baanbrekende Greek-English lexicon of the New Testament based on semantic domains (1988) (wat weens beperkte ruimte nie in hierdie artikel bespreek word nie) wys op die waarde wat tematies geordende woordeboeke vandag nog het. In die hedendaagse leksikografie speel die gebruikersperspektief 'n deurslaggewende rol in die beplanning en samestelling van woordeboeke. Die behoeftes van gebruikers bepaal watter woordeboeke saamgestel en hoe dit saamgestel moet word. Alhoewel die grootste aanvraag na semasiologiese woordeboeke is, mag die rol en belang van onomasiologiese woordeboeke nie ontken of geringgeskat word nie. In die beplanning van die ordeningstipe speel die behoeftes en naslaanvaardighede van die teikengebruikers van die betrokke woordeboek 'n bepalende rol. 'n Voorbeeld van 'n onlangse woordeboek waar die gebruikersbehoeftes maar ook die werklike doel van die woordeboek 'n tematiese ordening tot gevolg gehad het, is die JuVhoan Tsumkwe dialect/Prentewoordeboek vir kinders/Children's picture dictionary (Jones et al. 2014). Hierdie woordeboek se sentrale lys bevat die volgende temas: Diere; Voëls; Insekte, reptiele en goggas; Tuiste en die gesin; Jag; Versamel en Dans (vergelyk figuur 1 - die begin van die tema Diere). 'n Slagspreuk van die opstellers van hierdie woordeboek is "Hou jou mense, jou taal en jou kultuur na aan mekaar." Die temas in hierdie woordeboek verteenwoordig tipiese gebiede uit die kulturele alledaagse lewe van die teikengroep, en die werklike doel van hierdie woordeboek is om die moedertaalsprekers van Jul'hoan, 'n Khoesantaal, bewus te maak van hulle kulturele en taalerfenis. Die keuse van 'n tematiese ordening is gemotiveer deur hierdie werklike doel en die metaleksikografie se aandrang op gebruikersgedrewe woordeboeke. As prentewoordeboek is die hoofinskrywing in elke artikel die prent wat die betrokke saak voorstel. Binne die tematiese veld tree die prente as gidselemente van hulle onderskeie artikels op, soos blyk uit figuur 2: Die makrostrukturele ordening geskied nie op grond van die prente nie, maar waarskynlik op grond van die alfabeties-fonetiese waarde van die betrokke Jul'hoan-woorde. Jul'hoan word gekenmerk deur verskillende klikklanke. 'n Hibridiese ortografíe word vir die weergawe van die Jul'hoan-woorde in hierdie woordeboek gebruik. Naas die alfabet word fonetiese tekens wat die verskillende klikklanke aandui ook in die skryfwyse aangebied. Die makrostrukturele ordening is soms alfabeties, byvoorbeeld die tema Tuiste en die gesin bevat die volgende alfabetiese deelartikeltrajek: khukhu (hoender), kitiri (ketel), kopi (koppie), kxo (pot) en mama (ouma). In die tema Dans is twee opeenvolgende artikels dié vir g\|u (nag) en g!a (reën). Uit hierdie en ander voorbeelde is dit duidelik dat verskillende klikklankmerkers ook 'n invloed op die ordening het. Dit word egter nie verklaar nie en die ordeningsbeginsels is nie oral ewe duidelik nie. In die toeligtingsvoorteks word die volgende tabel (figuur 3) aangegee (sonder 'n verklaring), maar dit word nie konsekwent as toegangsalfabet gebruik nie: Al word die tema-interne makrostrukturele ordening in hierdie woordeboek nie genoegsaam verklaar nie, is die eksterne toegangstruktuur goed ontwikkel. Die bladsye van elke tematrajek is in 'n ander kleur. Die eerste bladsy van elk van hierdie trajekte het die naam van die spesifieke tema (vergelyk weer figuur 1), en 'n klein prentjie wat 'n tipiese lid van die betrokke tema voorstel, is op 'n duimindeks aangebring en word regs bo op elke bladsy herhaal. Vanuit die teoretiese leksikografie se aandrang op verhoogde toegangsmoontlikhede in woordeboeke word die gehalte van die leksikografiepraktyk verhoog - ook deur die gebruik van prentjies as kitstoegangmerkers. 5. Hibridiese makrostrukturele aanbod 5.1. Beginnerwoordeboekgebruik Gebruikersbehoeftes en die wisselwerking tussen teorie en praktyk lei ook tot vernuwende benaderings waar 'n tipologiese hibridisering, 'n kenmerk van die hedendaagse leksikografiese praktyk, 'n vermenging van makrostrukturele ordeningsmetodes na vore bring. Daar is reeds 'n tradisie van woordeboeke waarin die sentrale teks, dit is die artikeltrajekte met die verstek-leksikografiese bewerking, aangevul word met bylae en ander tekste met bykomende data. Hierdie soort aanbieding is meestal op 'n woordeboekspesifieke en lukrake manier gedoen. Dit is veral danksy die siening in die teoretiese leksikografie dat 'n woordeboek 'n draer van verskillende tekssoorte is dat die bevestiging van die raamstruktuur en 'n uitgebreide benutting van buitetekste algemene praktyk geword het. Geïntegreerde en funksionele niegeïntegreerde buitetekste word in sowel die voortekste- as die agtertekste-afdeling van woordeboeke en dikwels ook in 'n middeltekste-afdeling aangebied. Die noodsaak vir meer as net 'n sentrale teks is reeds deur Hausmann en Wiegand (1989:331) beklemtoon toe hulle gesê het dat elke woordeboek minstens twee tekste moet bevat, te wete die sentrale teks en 'n buiteteks, normaalweg in die voortekste-afdeling aangebied, waarin die gebruiksleiding van die spesifieke woordeboek aangebied word. In die beplanning van die dataverspreidingstruktuur van 'n woordeboek het leksikograwe die geleentheid om oor die aard en omvang van die beplande data-aanbod van die betrokke woordeboek te besluit, maar ook oor die plasing van die data en die teks waar spesifieke data geplaas moet word. Dit is belangrik om daarop te let dat buitetekste data op verskillende maniere kan huisves. Daar kan byvoorbeeld tekste met 'n normale sintaksis of tekste met 'n leksikografiese struktuur en nienatuurlike sintaksis wees. In die laasgenoemde geval waar verskillende tekste byvoorbeeld 'n eie makrostruktuur vertoon, hoef 'n bepaalde woordeboek nie homogene makrostrukture in die verskillende tekste te hê nie. Vir die doel van hierdie bespreking word daar voortaan slegs aandag gegee aan buitetekste wat oor 'n eie makrostruktuur beskik. Vir woordeboeke wat verskillende makrostrukture het, onderskei Wiegand en Gouws (2013:83) tussen makrostruktuurreekse en poli-alfabetiese makrostrukture - twee tipes opeenvolging van makrostrukture. Verder is dit belangrik dat die akademiese vlak van die teikengebruiker of die tipologiese aard van 'n woordeboek nie bepalend is vir die omvang of gehalte van daardie woordeboek se teoretiese onderbou nie. 'n Goeie teoretiese basis is ewe belangrik in die beplanning van 'n algemene woordeboek vir laerskoolleerders as 'n vakwoordeboek vir deskundiges op die gebied van teoretiese fisika. Ter illustrasie van 'n vernuwende benadering in die benutting van 'n opeenvolging van makrostrukture word daar vervolgens aandag gegee aan 'n Suid-Afrikaanse woordeboekreeks vir grondslagfaseleerders. Dit is 'n woordeboekreeks waarin daar reeds vyf woordeboeke verskyn het vir moedertaalsprekers van Afrikaans, Sepedi, Tswana, Xhosa en Zoeloe onderskeidelik. Die vyf woordeboeke het dieselfde struktuur. Slegs die Afrikaanse Grondslagfasewoordeboek (Gouws, Potgieter en Burgess 2010) word vir die huidige bespreking gebruik. Tipologies beskou, is die Grondslagfasewoordeboek, afgekort as GW, 'n eentalige verklarende woordeboek met 'n tweetalige dimensie. Dit is 'n woordeboek vir moedertaalsprekers in die grondslagjare van hulle skoolopleiding en die woordeboek het 'n teksbegrip- en teksproduksiefunksie. Die tweetalige dimensie word bewerk deur die Engelse vertaalekwivalent wat naas die betekenisparafrase verstrek word. Die raamstruktuur met geïntegreerde buitetekste maak dit vir gebruikers van hierdie woordeboek gou duidelik dat inligting in 'n woordeboek nie net aan die artikels in die sentrale teks onttrek moet word nie. Dié woordeboek probeer woordeboekgebruiksvaardighede reeds by leerders se eerste kennismaking met 'n woordeboek ontwikkel en vaslê. Vervolgens sal enkele makrostrukturele aspekte van hierdie woordeboek aandag kry. Die GW is 'n woordeboek met 'n opeenvolging van makrostrukture wat tot verskillende tipes behoort. Die woordeboek se makrostrukture word aangetref in die voortekste-afdeling, die sentrale teks asook die agtertekste-afdeling. Die pedagogiese funksie van hierdie woordeboek en die feit dat die teikengebruikers tydens hulle eerste kennismaking met die woordeboek dikwels nog nie behoorlik kan lees nie, lei tot die insluiting van 'n tematiese afdeling in die voortekste-afdeling. Die temas sluit aan by van die werk wat in die kurrikulum van die teikengebruikers gedoen word, byvoorbeeld My liggaam; Klere; My familie; Ons huis; Ons pragtige wêreld; en Diere. Elke afsonderlike tema word op 'n afsonderlike enkel- of dubbelbladsy aangebied met die tema duidelik gestel. Die tematiese aanbieding is deur beeld en deur woord. Die sentrale deel van 'n bladsy bied telkens 'n volkleurprenteplaat waarop dinge wat tot die tema behoort in kleiner prentjies verskyn. Hierdie deel van die aanbieding hanteer elemente van die tema nie as begrippe nie, maar uitsluitlik as beelde. Dit is 'n ostensiewe aanbieding van elemente wat in die woordeboek opgeneem word. Hierdie ostensiewe aanbieding het 'n invloed op die aard van die inligtingsonttrekking. In 'n semasiologiese alfabetiese woordeboek is die rigting van die inligtingsonttrekking vanaf die woord na die betekenis. In 'n tradisionele onomasiologiese tematiese woordeboek is die inligtingsrigting vanaf die begrip na die betekenis. In die GW vind die inligtingsonttrekking anders plaas. Die sentrale prenteplaat se inhoud is die materiaal wat op die betrokke bladsy leksikografies bewerk word. Dié bewerking is in 'n geïntegreerde sekondêre buiteteks (Gouws en Steyn 2005), van die prenteplaat (vergelyk figuur 4). Die indiwiduele prentjies van die kleurplaat word in die sy- en boonste kolomme georden volgens 'n toegangsalfabet wat met die woordwaarde van die betrokke prentjie werk. Langs elke prentjie is die Afrikaanse woord asook die Engelse ekwivalent. In hierdie makrostruktuur is die prentjies die gidselemente - met werklik sprake van lemmas en nie van trefwoorde nie. Die gebruiker beweeg van die prent in die kleurplaat na die aanbieding van dieselfde prentjie in die makrostruktuur van die sekondêre buiteteks en die inligtingsonttrekking is dan vanaf die prentjie na die woord. Alle woorde wat in die tematiese afdelings se opeenvolgende makrostrukture, hier 'n makrostruktuurreeks, as eenwoordverklaring van die prentjies aangebied word, word saam met die prentjie in die sentrale teks verstrek. Alhoewel alfabetiese ordening hier die makrostrukturele plasing bepaal, is dit geen tradisionele makrostruktuur nie. Elke artikel word deur 'n tweekoppige lemma ingelei met twee element-heterogene komponente, te wete 'n prentjie (dieselfde prentjie wat in die tematiese afdeling gebruik word) en die Afrikaanse woord wat daar as verklaring gegee word (vergelyk figuur 5). Elke deel van dié lemma kan afsonderlik as gidselement van die artikel optree sodat die gebruiker vanaf die prentjie of vanaf die woord na die tersaaklike betekenisparafrase en verdere leksikografiese bewerking gelei word. Die prentjies word in die makrostruktuur gebruik om die gebruiker wat dit in die tematiese deel gesien het, te help met toegang tot die gepaste woordeboekartikel. Die naslaanvaardighede van hierdie woordeboek se teikengebruikers bepaal die hibridiese prentjie-woord-makrostruktuur waarin ordening geskied volgens die alfabetiese waarde van die tweede deel van die tweekoppige lemma met die eerste komponent wat 'n mediostrukturele verband lê met die tersaaklike tematiese teks in die voortekste-afdeling. Tema en alfabet word gebruik in die aanbieding van data in hierdie woordeboek. 5.2. Gevorderder woordeboekgebruik Hibridisering van alfabetiese en tematiese ordening in een woordeboek word dikwels aangetref, vergelyk onder meer die Reader's Digest Afrikaans-Engelse woordeboek/English-Afrikaans dictionary (Grobbelaar et al. 1987) met sy alfabeties geordende primêre sentrale teks, ondersteun deur 'n sekondêre makrostruktuur in die sentrale teks en verskillende buitetekste in die agtertekste-afdeling wat 'n afdeling "See and say ... Sien en sê" insluit. Hierdie afdeling bevat 'n makrostruktuurreeks met verskillende temas wat uit prentjies en meegaande byskrifte bestaan. Met behulp van 'n numeriese kruisverwysingstelsel beweeg die gebruiker van die prent na die ondersteunende lys woorde met ekwivalente. 'n Nog innoverender benutting van 'n hibridiese ordening is te vinde in die MED. Hierdie woordeboek se sentrale teks het 'n alfabetiese makrostruktuur. Die raamstruktuur van die MED bevat nie net voor- en agtertekste nie, maar ook ingevoegde binnetekste wat midde-in artikeltrajekte geplaas is. Tussen die trajekte van M en N is 'n ingevoegde teks "Language awareness" wat uit verskillende subtekste bestaan, onder meer Numbers; Phrasal verbs; Academic writing; Computer words; Business English; en andere. Dit is nie tekste wat 'n makrostrukturele aanbod het nie. Daar is wel twee ander ingefaseerde binnetekste, elk in die inhoudsopgawe aangedui as "Colour illustrations". Die eerste is midde-in die artikeltrajek F en die tweede in die artikeltrajek P. Albei hierdie afdelings het 'n tematiese makrostruktuurreeks wat die temas House; Kitchen; Office; Clothes and patterns; Motorway and Types of vehicle; Transport en Car, in die eerste ingefaseerde teks, en Trees, plants and flowers; Fruit; Vegetables; Animals; Sports: football, tennis and golf; Sports: American football, baseball, and basketball en Gym and Games in die tweede ingefaseerde teks per illustrasieprent en byskrifte weergee. Die afsonderlike prentjies wat in elke tematiese teks aangebied word, vertoon oënskynlik geen vaste ordening nie - ook nie volgens die alfabetiese waarde van die saak waarna die prentjie verwys of van die woord wat as byskrif gegee word nie. Volgens Wiegand en Gouws (2013:90) is dit 'n lukraak makrostruktuur, dit wil sê 'n makrostruktuur wat geen ordeningstruktuur in 'n wiskundige sin het nie. Die leksikografieteorie maak voorsiening vir die soort aanbieding wat in die MED gevolg word. Vanuit die sentrale teks is daar kruisverwysings na hierdie ingefaseerde tematiese binnetekste. In die artikel van die lemma jeans is daar byvoorbeeld 'n eksplisiete kruisverwysingsinskrywing "picture - C4". C4 is die nommer van die tematiese teks Clothes and patterns. In hierdie tematiese teks het die byskrif jeans die tersaaklike prentjie as adres, maar die lemma jeans in die sentrale teks skakel per afstandsadressering deur middel van 'n kruisverwysingsmerker met die illustrasieprentjie. Tussen die sentrale teks en die ingevoegde teks is daar 'n wisselwerking wat bydra tot die moontlikheid van 'n verhoogde inligtingsonttrekking aan die aangebode data. 6. Ter afsluiting Ook die oorgang vanaf die gedrukte na die aanlyn era skep nuwe ordeningsmoontlikhede wat die tematiese ordening opnuut onder die aandag van leksikograwe bring. Dit is 'n onderwerp wat uitvoerige bespreking verdien, maar nie in hierdie artikel aan die orde gestel word nie. Uit die geskiedenis van die praktiese leksikografie blyk dit dat daar sekere herhalende werkswyses en prosedures voorkom, onder meer die benutting van tematiese ordening. Hierdie ordeningstipe speel tans 'n ondergeskikte rol aan die alfabetiese ordening. Die wisselwerking tussen teorie en praktyk in die leksikografie en die ruimte wat in die teoretiese leksikografie bepleit word vir diverse benaderings in die strukture, funksies en data-aanbod van woordeboeke lei ook tot 'n nuwe waardering van die tematiese ordening. Die benutting van verskillende ordeningstipes in een woordeboek verhoog dikwels die gebruikersvriendelikheid van daardie woordeboek en bied toegang tot data waaraan 'n groter groep gebruikers op 'n makliker en suksesvoller manier die verlangde inligting kan onttrek om geslaagder woordeboeknaslaanprosedures te verseker. Erkenning This work is based on research supported in part by the National Research Foundation of South Africa (Grant specific unique reference number (UID) 85434). The Grantholder acknowledges that opinions, findings and conclusions or recommendations expressed in any publication generated by the NRF supported research are that of the author(s), and that the NRF accepts no liability whatsoever in this regard. Bronnelys Al-Kasimi, A.M. 1977. Linguistics and bilingual dictionaries. Leiden: E.J. Brill. [ Links ] Bergenholtz, H., S. Tarp en H.E. Wiegand. 1999. Datendistributionsstrukturen, Makro- und Mikrostrukturen in neueren Fachwörterbüchern. In L. Hoffmann et al. (reds.) Fachsprache/Languages for special purposes. An international handbook of special-language and terminology research. Berlyn: De Gruyter. pp. 1762-1832. [ Links ] Bolinger, D. 1985. Defining the indefinable. In R. Ilson (red.) Dictionaries, lexicography and language learning. Oxford: Pergamon Press. pp. 69-73. [ Links ] De Stadler, L.G. en A. de Stadler. 1994. Groot tesourus van Afrikaans. Johannesburg: Southern Boekuitgewers. [ Links ] De Villiers, M., J. Smuts, L.C. Eksteen en R.H. Gouws. 19877. Nasionale woordeboek. Kaapstad: Nasou. [ Links ] Du Plessis, M. (red.). 2005. Pharos Afrikaans-Engels/English-Afrikaans woordeboek/ dictionary. Kaapstad: Pharos. [ Links ] Gouws, R., L. Potgieter en S. Burgess (reds.). 2010. Grondslagfasewoordeboek Afrikaans/English. Kaapstad: Maskew Miller Longman. [ Links ] Gouws, R.H. 1989. Leksikografie. Kaapstad: Academica. [ Links ] Gouws, R.H. 2004. Outer texts in bilingual dictionaries. Lexikos 14: 67-88. [ Links ] Gouws, R.H. 2007. Sublemmata or main lemmata: A critical look at the presentation of some macrostructural elements. In H. Gottlieb en J. Mogensen (reds.) Dictionary visions, research and practice. Amsterdam: John Benjamins. pp. 55-69. [ Links ] Gouws, R.H. 2014. Leksikografie. In W.A.M. Carstens en N. Bosman (reds.) Kontemporêre Afrikaanse taalkunde. Pretoria: Van Schaik. pp. 373-407. [ Links ] Gouws, R.H. en D. Prinsloo. 2005. Principles and practice of South African lexicography. Stellenbosch: African SunMedia. [ Links ] Gouws, R.H. en M. Steyn. 2005. Integrated outer texts: a transtextual approach to lexicographic functions. In I. Barz, H. Bergenholtz en J. Korhonen (reds.) Schreiben, Verstehen, Übersetzen und Lernen: Zu ein- und zweisprachigen Wörterbüchern mit Deutsch. Frankfurt: Peter Lang. pp. 127-136. [ Links ] Gove, P.B. 1961. Webster's third new international dictionary of the English language. Springfield, MA: Merriam-Webster. [ Links ] Grobbelaar, P. et al. (reds.). 1987. Reader's Digest Afrikaans-Engelse woordeboek/English-Afrikaans dictionary. Kaapstad: The Reader's Digest Association. [ Links ] Hausmann, F. J. en H.E. Wiegand. 1989. Component parts and structures of general monolingual dictionaries: A survey. In F.J. Hausmann et al. (reds.) Wörterbücher. Dictionaries. Dictionnaires. An international encyclopedia of lexicography. Berlyn: De Gruyter. pp. 328-360. [ Links ] Jones, K.L. et al. (reds.). 2014. JuVhoan Tsumkwe dialect/Prentewoordeboek vir kinders/Children's picture dictionary. Pietermaritzburg: University of KwaZulu-Natal Press. [ Links ] Kammerer, M. en H.E. Wiegand. 1998. Über die textuelle Rahmenstruktur von Wörterbüchern. Prázisierungen und weiterführende Überlegungen. Lexicographica 14: 224-238. [ Links ] Louw, J.P. en E.A. Nida. 1988. Greek-English lexicon of the New Testament based on semantic domains. New York: United Bible Societies. [ Links ] McArthur, T. 1986. Worlds of reference. Cambridge: Cambridge University Press. [ Links ] Rundell, M. (red.). 2002. Macmillan English dictionary (MED). Oxford: Macmillan Publishers. [ Links ] Wiegand, H.E. 1989. Aspekte der Makrostruktur im allgemeinen einsprachigen Wörterbuch: alphabetische Anordnungsformen und ihre Probleme. In F.J. Hausmann et al. (reds.) Wörterbücher. Dictionaries. Dictionnaires. An international encyclopedia of lexicography. Berlyn: De Gruyter. pp. 371-409. [ Links ] Wiegand, H.E. 2002. Über textuele Strukturen der Wörterbuchartikel und Artikelnischen im DE GRUYTER WÖRTERBUCH DEUTSCH ALS FREMDSPRACHE. In H.E. Wiegand (red.) Perspektiven der padagogischen Lexikographie des Deutschen II. Tubingen: Max Niemeyer. pp. 497-595. [ Links ] Wiegand, H.E. 2009. Nichtnatürlich über natürliche Sprache schreiben. Zu einigen formalen Aspekten von Wörterbuchartikeln. In E. Felder (red.) Heidelberger Jahrbücher 53: 247-285. Wiegand, H.E. en S. Beer. 2013. Access structures in printed dictionaries. In R.H. Gouws et al. (reds.) Dictionaries. An international encyclopedia of lexicography. Supplementary volume: Recent developments with focus on electronic and computational lexicography. Berlyn: De Gruyter. pp. 110-149. [ Links ] Wiegand, H.E. en R.H. Gouws. 2013. Macrostructures in printed dictionaries. In R.H. Gouws et al. (reds.) Dictionaries. An international encyclopedia of lexicography. Supplementary volume: Recent developments with focus on electronic and computational lexicography. Berlyn: De Gruyter. pp. 73-110. [ Links ]	<urn:uuid:0df3387a-2e79-4aad-96ea-9ea70c00b825>	CC-MAIN-2019-30	http://www.scielo.org.za/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S2224-33802017000300010&lng=&nrm=iso&tlng=	2019-07-19T05:41:35Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00120.warc.gz	by	4.0	a_tag	false	false	{ "abbr": [ "by", "by" ], "in_footer": [ false, false ], "in_head": [ false, false ], "location": [ "a_tag", "a_tag" ], "version": [ "4.0", "4.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.99964	false
Turke - Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Turks. Die Turke (Turks: Türk milleti of Türkler), ook bekend as Anatoliese Turke (Anadolu Türkleri), is 'n Turkse etniese groep inheems aan Turkye en hulle praat Turks, 'n Turkse taal, as moedertaal. Hulle is die grootste etniese groep in Turkye sowel as die grootste etniese groep onder die sprekers van Turkse tale. Etniese Turkse minderhede bestaan in die lande van die voormalige Ottomaanse Ryk. Daarbenewens het 'n Turkse diaspora deur 'n moderne migrasie gevestig, veral in lande van Wes-Europa. Turke \| \| ---\|---\| Totale bevolking: \| ca. 63–69 miljoen \| Belangrike bevolkings in: \| Turkye 55,6–60 miljoen[1] Duitsland 2,7–2,8 miljoen[2][3] \| Taal: \| Turks \| Geloofsoortuiging: \| Hoofsaaklik Soennitiese Islam[42][43][44][45] (nie-konfessionele • Alawitisme • Bektashisme • Twaalfer-Sjiïsme • Jafari) Minderhede ongebonde[42][46] • Christendom[47][48][49] \| Verwante etniese groepe: \| Ander Turkse volke soos Azerbeidjanners, Basjkiriërs, Gagaoesiërs, Karakalpakke, Kasakke, Kirgisiërs, Oeigoere, Oesbeke, Tartare, Tsjoewasjiërs en Turkmene \| Die verspreiding van die Turke het veral met die uitbreiding van die Ottomaanse Ryk gepaard gegaan. Daardeur het hulle op die Balkanskiereiland, in die Midde-Ooste en Noord-Afrika gevestig. As gevolg daarvan leef Turkse minderhede nog in lande buite Turkye soos Bulgarye, Griekeland, Irak, Siprus, Sirië en Roemenië. Maar as gevolg van die Ottomaanse Ryk se verbrokkeling en ontbinding na die neerlaag in die Eerste Wêreldoorlog het die meeste Turke in Turkye gevestig. Na die eine van die Tweede Wêreldoorlog het Wes-Duitsland in die 1950's en 1960's sy grootste ekonomiese opswaai beleef, die sogenaamde "Wirtschaftswunder", en die regering het Turke genooi om in dié land te gaan werk en woon. Sulke kontrakte het die Turkse regering onder andere met Europese lande soos België, Frankryk, Nederland, Oostenryk en Swede gesluit. In Suid-Afrika het die Turkse immigrasie in die 19de eeu begin, nadat die destydse Britse Kaapkolonie en die Ottomaanse Ryk in 1861 diplomatiese verhoudings gesluit het. Tans leef sowat 3 500 Turke in Suid-Afrika, veral in groot stede soos Kaapstad, Johannesburg en Pretoria.[50] VerwysingsWysig - ( ) Central Intelligence Agency. "The World Factbook". Besoek op 27 Julie 2011. - ( ) German Statistical Office-Bevölkerung mit Migrationshintergrund - ( ) "Zensusdatenbank - Ergebnisse des Zensus 2011". Besoek op 25 April 2015. - ( National Statistical Institute of Bulgaria (2011). ) "2011 Population Census in the Republic of Bulgaria (Final data)" (PDF). National Statistical Institute of Bulgaria. - ( ) "UK immigration analysis needed on Turkish legal migration, say MPs". The Guardian. 1 Augustus 2011. Besoek op 1 Augustus 2011. - ( Federation of Turkish Associations UK (19 Junie 2008). ) "Short history of the Federation of Turkish Associations in UK". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 13 April 2011. Besoek op 13 April 2011. - ( ) "Foreigners in thee Netherlands". - ( Netherlands Info Services. ) "Dutch Queen Tells Turkey 'First Steps Taken' On EU Membership Road". Besoek op 16 Desember 2008. - ( Dutch News. ) "Dutch Turks swindled, AFM to investigate". Besoek op 16 Desember 2008. - ( ) "Turkey's ambassador to Austria prompts immigration spat". BBC. 10 November 2010. Besoek op 10 November 2010. - ( CBN. ) "Turkey's Islamic Ambitions Grip Austria". Besoek op 16 Oktober 2011. - ( ) Central Intelligence Agency. "The World Factbook". Besoek op 13 Junie 2015. - ( ) http://www.devplan.org/Nufus-2011/nufus%20son_.pdf - ( ) http://statbel.fgov.be/fr/modules/publications/statistiques/population/population_natio_sexe_groupe_classe_d_ges_au_1er_janvier_2010.jsp - ( De Morgen. ) "Koning Boudewijnstichting doorprikt clichés rond Belgische Turken". Besoek op 15 November 2010. - ( U.S. Census Bureau. ) "TOTAL ANCESTRY REPORTED Universe: Total ancestry categories tallied for people with one or more ancestry categories reported 2013 American Community Survey 1-Year Estimates". Besoek op 3 Oktober 2012. - ( Encyclopedia of Cleveland History. ) "Immigration and Ethnicity: Turks". Besoek op 7 Februarie 2010. - ( The Washington Diplomat. ) "Census Takes Aim to Tally'Hard to Count' Populations". Besoek op 5 Mei 2011. - ( ) Агентство Республики Казахстан по статистике. Этнодемографический сборник Республики Казахстан 2014. - ( Swedish International Development Cooperation Agency. ) "Turkiet är en viktig bro mellan Öst och Väst". Besoek op 14 April 2011. - ( Swedish Ministry for Foreign Affairs. ) "Ankara Historia". Besoek op 14 April 2011. - ( Phillips, David J. (1 Januarie 2001). ) Peoples on the Move: Introducing the Nomads of the World. William Carey Library. p. 301. ISBN 978-0-87808-352-7. Besoek op 12 November 2012. - http://www.stat.gov.mk/pdf/kniga_13.pdf - ( ) Ständige ausländische Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeit, am Ende des Jahres Swiss Federal Statistical Office, besoek op 6 Oktober 2014 - ( ) 2011 census - ( ) "Old foes, new friends". The Sydney Morning Herald. 23 April 2005. Besoek op 26 Desember 2008. - ( Presidency of the Republic of Turkey (2010). ) "Turkey-Australia: "From Çanakkale to a Great Friendship". Besoek op 14 Julie 2011. - ( ) OESO (2009). "International Questionnaire: Migrant Education Policies in Response to Longstanding Diversity: TURKEY" (PDF). Organisation for Economic Co-operation and Development. p. 3. - ( Al-Akhbar. ) "Lebanese Turks Seek Political and Social Recognition". Besoek op 2 Maart 2012. - ( ) "Tension adds to existing wounds in Lebanon". Today's Zaman. Besoek op 6 April 2011. - ( ) Greek Helsinki Monitor - ( ) "Demographics of Greece". European Union National Languages. Besoek op 19 Desember 2010. - ( IRIN Asia. ) "KYRGYZSTAN: Focus on Mesketian Turks". Besoek op 17 Maart 2010. - ( ) Переписи населения Азербайджана 1979, 1989, 1999, 2009 годов - ( NATO Parliamentary Assembly. ) "Minorities in the South Caucasus: Factor of Instability?". Besoek op 16 Januarie 2012. - ( Statistikbanken. ) "Danmarks Statistik". Besoek op 13 Junie 2015. - ( ) "Comunicat de presă privind rezultatele definitive ale Recensământului Populaţiei şi Locuinţelor – 2011", at the 2011 Romanian census site; besoek op 11 Julie 2013 - ( ) "Population by selected ethnic origins, by province and territory (2006 Census)". statcan.gc.ca. 28 Julie 2009. Besoek op 10 September 2010. - ( ) http://www.istat.it/it/archivio/129854 - ( State Statistics Service of Ukraine. ) "Ukrainian Census (2001):The distribution of the population by nationality and mother tongue". Besoek op 16 Januarie 2012. - ( Today's Zaman. ) "Being a Turk in South Africa". Besoek op 14 Julie 2010. - ( ) "Religion, Secularism and the Veil in Daily Life Survey" (PDF). Konda Arastirma. September 2007. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 25 Maart 2009. Besoek op 24 Mei 2013. - ( ) "IHGD - Soru Cevap - Azınlıklar". Besoek op 18 Maart 2015. - ( ) "THE ALEVI OF ANATOLIA: TURKEY'S LARGEST MINORITY". Besoek op 18 Maart 2015. - ( ) "Shi'a". Besoek op 18 Maart 2015. - ( ) ReportDGResearchSocialValuesEN2.PDF - ( ) 35,000 Moslems convert into Christianity each year in Turkey. - ( ) "TURKEY - Christians in eastern Turkey worried despite church opening". Besoek op 18 Maart 2015. - ( ) "BBC News - When Muslims become Christians". BBC. Besoek op 18 Maart 2015. - ( ) Aydin, Ali Kemal (Maart–Mei 2003), "Turkey and South Africa: Towards the Second Decade", Perceptions: Journal of International Affairs 8 (1): 1–5, http://sam.gov.tr/wp-content/uploads/2012/01/Ali-Kemal-Aydin1.pdf	<urn:uuid:1e3a020a-ed5e-440b-90ec-377fdb13221a>	CC-MAIN-2019-30	https://af.m.wikipedia.org/wiki/Turke	2019-07-19T05:51:52Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00120.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa", "by-sa" ], "in_footer": [ false, true ], "in_head": [ true, false ], "location": [ "link_tag", "a_tag" ], "version": [ "3.0", "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.924254	false
Dingleton Dingleton Sishen \| SAR No. E9006 naby Dingleton, 14 Mei 2006 \| \| Dingleton se ligging in Noord-Kaap Koördinate: Koördinate: \| \| Land \| Suid-Afrika \| ---\|---\| Provinsie \| Noord-Kaap \| Distrik \| John Taolo Gaetsewe \| Munisipaliteit \| Gamagara \| Stigting \| 1947 \| Oppervlak \| \| - Dorp \| 180,63 km² (69,7 vk m) \| Hoogte \| 1 295 m (4 249 vt) \| Bevolking (2011) \| \| - Dorp \| 11 034 \| - Digtheid \| 61/km² (158/myl2) \| Rasverdeling (2011) \| \| • Blank \| 0.2% \| • Indiër/Asiër \| 0.8% \| • Kleurling \| 19.0% \| • Swart \| 78.5% \| • Ander \| 1.5% \| Taal (2011) \| \| • Tswana \| 57.1% \| • Afrikaans \| 26.3% \| • Engels \| 4.4% \| • Sotho \| 1.6% \| • Ander \| 10.6% \| Poskode (strate) \| 8445 \| Poskode (posbusse) \| 8445 \| Skakelkode(s) \| 053 \| Dingleton (voorheen Sishen) is 'n dorpie, eintlik 'n mynkompleks, in die Noord-Kaap, Suid-Afrika. Die dorpie het ontstaan as gevolg van die ysterertsmyne wat in die omgewing in bedryf gestel is. Die dorp het bekend geraak nadat die Sishen-Saldanha-spoorlyn voltooi is. Geskiedenis[wysig \| wysig bron] Die eerste mynaktiwiteite het in 1953 begin toe die destydse Yskor ystererts begin ontgin het. Eerwaarde Robert Moffat was reeds gedurende 1834 aktief in die omgewing en het vermoed dat daar ystererts in die omgewing was. Hy het daarna in sy dagboek verwys as 'heuwels van glinsterende swart rots'. Toe die ysterneerslae eindelik getoets was, was die reserwes 'n beraamde 4000 miljoen ton groot. Dit was een van die grootste neerslae in die wêreld en ook een van die rykste – 85 persent van die reserwes het 'n ysterinhoud van 66 tot 70 persent. Die gebied om die eerste myn word sedert 1990 Dingleton genoem. In 1973 is die tweede myn geopen vir uitvoer via Saldanhabaai. Die Sishen-Saldanha-spoorlyn is in 1977 voltooi. Hierdie myn se dorpsgebied is Kathu genoem en munisipale status is in 1979 verkry. Kathu is sowat 12 km vanaf Dingleton.	<urn:uuid:45fc57c5-9437-462e-88ea-d87457e395a6>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Sishen	2019-07-20T11:41:40Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526508.29/warc/CC-MAIN-20190720111631-20190720133631-00280.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999745	false
Judy Garland Judy Garland \| \| Geboortenaam \| Frances Ethel Gumm \| ---\|---\| Geboorte \| 10 Junie 1922 Grand Rapids, Minnesota, VSA \| Nasionaliteit \| Amerikaans \| Sterfte \| 22 Junie 1969 Chelsea, Londen, Engeland \| Beroep(e) \| Aktrise, sangeres \| Aktiewe jare \| 1924-1969 (sangeres) 1929-1967 (aktrise) \| Internet-rolprentdatabasis-profiel \| Judy Garland[1] (Frances Ethel Gumm; 10 Junie 1922 - 22 Junie 1969) was 'n Amerikaanse aktrise en sangeres.[2] Sy is hoog aangeslaan vir haar veelsydigheid en het onder meer 'n Juvenile Award, Golden Globe- en Grammy-pryse en 'n Spesiale Tony-toekenning gekry. Garland is ook vir verskeie ander pryse benoem, onder meer vir Academy Awards vir beste aktrise in die herproduksie van A Star is Born en beste vroulike byspeler vir haar rol in die 1961-rolprent Judgment at Nuremberg. Op die ouderdom van 39 het sy die jongste ontvanger geword van die Cecil B. DeMille-prys vir haar lewenslange bydrae tot die rolprentbedryf. Loopbaan[wysig \| wysig bron] Ná optredes in vaudeville-produksies saam met haar twee ouer susters is Garland as tiener deur Metro-Goldwyn-Mayer ’n kontrak aangebied. Sy het in meer as twee dosyn rolprente vir hulle opgetree, onder meer in nege saam met Mickey Rooney en in die 1939-film waarmee sy die meeste verbind sou word, The Wizard of Oz.[3] Ná 15 jaar is sy vrygestel van haar kontrak, maar het hernieude sukses behaal deur konsertoptredes wat nuwe rekords opgestel het. In 1997 is 'n Grammy Lifetime Achievement Award postuum aan haar toegeken. Verskeie van haar opnames is opgeneem in die Grammy Hall of Fame. In 1999 het die Amerikaanse Rolprentinstituut haar onder die tien grootste vroulike sterre in die geskiedenis van die Amerikaanse rolprentbedryf geplaas.[4] Persoonlike lewe[wysig \| wysig bron] Ondanks haar professionele sukses het Garland haar lewe lank persoonlike probleme gehad. Sy het oor haar voorkoms getwyfel weens regisseurs wat vir haar vertel het sy is onaantreklik en haar voorkoms op die skerm verander het. Sy het ook gereeld finansiële probleme gehad en het die belastinggaarder dikwels honderdduisende dollars geskuld. Garland was vyf keer getroud; sy is van haar eerste vier mans geskei. Sy het tydens die grootste deel van haar loopbaan 'n stryd teen alkohol en dwelms gevoer en is op 47 jaar dood weens 'n onvoorsiene oordosis dwelms. Sy het drie dogters gehad: Liza Minnelli, Lorna Luft en Joey Luft. Filmografie[wysig \| wysig bron] - 1929: The Big Revue - 1929: A Holiday in Storyland - 1929: The Wedding of Jack and Jill - 1929: Bubbles - 1935: La Fiesta de Santa Barbara - 1936: Every Sunday, Judy - 1936: Pigskin Parade, Sairy Dodd - 1937: Broadway Melody of 1938, Betty Clayton - 1937: Thoroughbreds Don't Cry, Cricket West - 1937: Silent Night - 1938: Everybody Sing, Judy Bellaire - 1938: Love Finds Andy Hardy, Betsy Booth - 1938: Listen, Darling, Pinkie Wingate - 1939: The Wizard of Oz, Dorothy Gale - 1939: Babes in Arms, Patsy Barton - 1940: If I Forget You - 1940: Andy Hardy Meets Debutante, Betsy Booth - 1940: Strike Up the Band, Mary Holden - 1940: Little Nellie Kelly, Nellie Kelly & Little Nellie Kelly - 1941: Ziegfeld Girl, Susan Gallagher - 1941: Life Begins for Andy Hardy, Betsy Booth - 1941: Babes on Broadway, Penny Morris - 1941: We Must Have Music - 1942: For Me and My Gal, Jo Hayden - 1943: Presenting Lily Mars, Lily Mars - 1943: Girl Crazy, Ginger Gray - 1943: Thousands Cheer - 1944: Meet Me in St. Louis, Esther Smith - 1945: The Clock, Alice Mayberry - 1946: The Harvey Girls, Susan Bradley - 1946: Ziegfeld Follies, The Star - 1946: Till the Clouds Roll By, Marilyn Miller - 1948: The Pirate, Manuela Ava - 1948: Easter Parade, Hannah Brown - 1948: Words and Music - 1949: In the Good Old Summertime, Veronica Fisher - 1950: Summer Stock, Jane Falbury - 1954: A Star Is Born, Vicky Lester - 1960: Pepe - 1961: Judgment at Nuremberg, Irene Hoffman Wallner - 1963: Gay Purr-ee, Mewsette - 1963: A Child Is Waiting, Jean Hansen - 1963: I Could Go On Singing, Jenny Bowman Verwysings[wysig \| wysig bron] - "Judy Garland: Biography". TV Guide. Besoek op 2011-12-23. - Fricke, John. "Judy Garland: Featured Essay". PBS. Besoek op 2011-12-23. - Fricke, John (1989). The Wizard of Oz: The Official 50th Anniversary Pictorial History. New York: Warner Books. ISBN 0446514462. - "AFI's 100 YEARS...100 STARS". http://www.afi.com/tvevents/100years/stars.aspx. Eksterne skakels[wysig \| wysig bron] Wikimedia Commons bevat media in verband met Judy Garland. \|	<urn:uuid:8253e31d-9692-4fe5-af43-e6334d3fee34>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Judy_Garland	2019-07-21T17:13:05Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00440.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.998449	false
Bespreking:Portland Jump to navigation Jump to search Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Portland-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. \| Artikelriglyne Daaglikse bladtrekke \| \|	<urn:uuid:b7753922-0dcd-443e-902f-d69cdd37ddd1>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Portland	2019-07-24T07:22:52Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00200.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999991	false
David Goldblatt David Goldblatt \| \| Gebore \| 29 November 1930 Randburg, Transvaal, Unie van Suid-Afrika \| ---\|---\| Oorlede \| 25 Junie 2018 (op 87) Johannesburg, Suid-Afrika \| Nasionaliteit \| Suid-Afrika \| Ouers \| Eli en Olga Goldblatt \| Alma mater \| Universiteit van die Witwatersrand Harvard-universiteit \| Beroep \| Fotograaf \| Bekend vir \| On the Mines (1973), Some Afrikaners Photographed (1975), The Structure of Things Then (1998) \| David Goldblatt (* 29 November 1930 in Randburg, Transvaal; † 25 Junie 2018 in Johannesburg) was 'n Suid-Afrikaanse fotograaf wat bekendheid verwerf het met sy fotografiese dokumentasie van die alledaagse lewe van Suid-Afrikaners in die ou bedeling. In sy latere lewe het Goldblatt hom aan landskapsfotografie gewy.[1] In 1988 was David Goldblatt die eerste Suid-Afrikaner wie se werk in 'n spesiale kunsuitstalling deur die befaamde New Yorkse Museum of Modern Art (MoMA) vertoon is. Die eerste retrospektiewe uitstalling van sy werk is in die lente van 2018 deur die Paryse Centre Pompidou aangebied. Lewe[wysig \| wysig bron] Goldblatt is as seun van Joodse immigrante uit Litaue in Randburg gebore. Op die ouderdom van 18 het hy sy fotografiese werk begin. Sy swart-en-wit-foto's, waarmee hy gedurende die 1960's en 1970's internasionale bekendheid verwerf het, het rasverhoudinge in Suid-Afrika anders as nuusmedia nie in kategorieë van onrus en geweld gedokumenteer nie, maar in rustige tonele wat die kloof tussen wit en swart vanuit 'n etiese en morele benaderingshoek uitgebeeld het. David Goldblatt is op 25 Junie 2018 in sy huis in Johannesburg vreedsaam in sy slaap oorlede.	<urn:uuid:6deeeed6-0da6-4bd4-b054-a3f94e495cf7>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/David_Goldblatt	2019-07-24T07:38:14Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00200.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999764	false
Horst Jump to navigation Jump to search Horst kan wees: Horst kan wees: Hierdie is ’n dubbelsinnigheidsbladsy: ’n lys van artikels wat met dieselfde titel geassosieer word. Indien ’n interne skakel u hierheen verwys het, kan u gerus daardie skakel verander sodat dit direk na die gewenste artikel wys. \|	<urn:uuid:1bf289fc-0e7b-4672-99b6-0ad53cbacda9>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Horst	2019-07-24T07:30:54Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00200.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.99997	false
Kategorie:Wewervoëls Jump to navigation Jump to search Wikimedia Commons bevat media in verband met Fringillidae. \| Bladsye in kategorie "Wewervoëls" Die volgende 27 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 27.	<urn:uuid:d5936d70-fb2e-4e0d-b3c7-e377a48a221a>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wewervo%C3%ABls	2019-07-24T06:44:30Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00200.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.997836	false
Hulp Bestuur gebruikersregte Jump to navigation Jump to search Beheer gebruikersgroepe Voer gebruikersnaam in: View user groups Viewing user rights of user Denizz~afwiki ( besprekings bydraes ) Implisiete lid van: Bevestigde gebruikers Gebruikersregtelogboek Geen inskrywings in die logboek voldoen aan die kriteria nie. Ontsluit van " https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:GebruikersRegte/Denizz~afwiki " Navigasie-keuseskerm Persoonlike gereedskap Nie ingeteken nie Bespreking Bydraes Skep gebruiker Meld aan Naamruimtes Spesiale bladsy Variante Weergawes Meer Soek Navigasie Tuisblad Gebruikersportaal Geselshoekie Onlangse wysigings Lukrake bladsy Hulp Sandput Skenkings Gereedskap Gebruikersbydraes Logboeke View user groups Spesiale bladsye Drukbare weergawe Ander tale Privaatheidsbeleid Inligting oor Wikipedia Vrywaring Ontwikkelaars Koekieverklaring Selfoonweergawe	<urn:uuid:2ffb8c0b-3f1c-4a3f-b986-57a35ce616e7>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:GebruikersRegte/Denizz~afwiki	2019-07-24T07:10:35Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00200.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.997597	false
Aïr Aïr en Ténéré Natuurreservate* \| \| ---\|---\| Unesco-wêrelderfenisgebied \| \| Nasa-Satellietbeeld van die Aïr \| \| Ligging van die Natuurreservate van Aïr en Tenerife in Niger Koördinate: Koördinate: \| \| Lande \| Niger \| Tipe \| Natuur \| Kriteria \| vii, ix, x \| Verwysings \| 573 \| Streek† \| Afrika \| Inskripsiegeskiedenis \| \| Inskripsie \| 1991 (15de Sessie) \| Bedreigd \| 1992 \| * Naam soos dit in die Wêrelderfenislys verskyn. † Streek soos deur Unesco geklassifiseer. \| Die Aïr (Hausa: Abzin) is 'n bergreeks van vulkaniese oorsprong in die noorde van Niger. Idoukal-n-Taghès is met 2 022 meter bo seevlak die hoogste bergpiek van die Aïr. Noord van die Aïr is die Ahaggar en oos van albei is die Tibesti geleë. Al drie bergreekse oorheers die sentrale gedeelte van die Saharawoestyn in Noord-Afrika. Die Aïr streek sowat 200 km in 'n wes-oostelike rigting en 300 km in 'n noord-suidelike rigting. Dit beslaan 'n oppervlakte van sowat 84 000 km². Die noordelike deel van die Aïr is in 1991 saam met die noordoostelike deel van die Ténéré-woestyn deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys. Die Aïr en Ténéré natuurreservaat is met 'n oppervlakte van sowat 77 000 km² die grootste bewaringsgebied in Afrika. Die Aïr-streek vorm as 't ware 'n Sahel-enklawe in die Saharawoestyn en is die noordelikste punt, waar na 'n deurkruis van dié woestyn volop plantegroei te vinde is. In die Aïr-streek bly veral Berbers en Hausas; hulle handhaaf 'n nomadiese leefwyse.	<urn:uuid:d97f83b3-47fb-4f33-b2c8-dc809b2c8a3a>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/A%C3%AFr	2019-07-16T18:44:37Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00384.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.99992	false
Kategoriebespreking:Wikipedia-artikels met BNF-identifiseerders Jump to navigation Jump to search Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Wikipedia-artikels met BNF-identifiseerders-kategorie bespreek word. \| Daaglikse bladtrekke \| \|	<urn:uuid:408badbb-f5ce-43bd-b43d-23440d4cef11>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Kategoriebespreking:Wikipedia-artikels_met_BNF-identifiseerders	2019-07-16T19:00:45Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00384.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.996956	false
Bespreking:Bourbon whiskey Jump to navigation Jump to search Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Bourbon whiskey-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. \| Artikelriglyne Daaglikse bladtrekke \| \|	<urn:uuid:1e650498-c9af-4c61-be5e-14deafa0ac8e>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Bourbon_whiskey	2019-07-17T23:15:37Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00544.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999961	false
Sentraal Karoo-distriksmunisipaliteit Provinsie \| Wes-Kaap \| \|\| Tipe \| Distriksmunisipaliteit \| \|\| Munisipale kode \| DC5 \| \|\| Plaaslike munisipaliteite \| Beaufort-Wes, Laingsburg, Prins Albert \| \|\| Hoofstad \| Beaufort-Wes \| \|\| Burgemeester \| Noel Constable (KDF) \| \|\| Grootste tale \| Afrikaans, Xhosa, Engels \| \|\| Oppervlakte \| 38 853 km² \| \|\| Bevolking \| 60 474 (2001) \| Die Sentraal Karoo-distriksmunisipaliteit is een van die 5 distriksmunisipaliteite van die Wes-Kaap. Die setel van die munisipaliteit is in Beaufort-Wes. Die meeste inwoners in die munisipale gebied is Afrikaanssprekend. Die munisipaliteit se kode is DC5. Inhoud Geografie[wysig \| wysig bron] Bure[wysig \| wysig bron] - Pixley ka Seme (DC7) in die noorde - Sarah Baartman (DC10) in die ooste - Eden (DC4) in die suide - Kaapse Wynlande (DC2) in die weste - Namakwa (DC6) in die noordweste Plaaslike munisipaliteite[wysig \| wysig bron] Die munisipaliteit bestaan uit die volgende plaaslike munisipaliteite: Plaaslike munisipalitteit \| Kode \| Bevolking \| % \| ---\|---\|---\|---\| Laingsburg \| WC051 \| 6 674 \| 11.04% \| Prins Albert \| WC052 \| 10 501 \| 17.36% \| Beaufort-Wes \| WC053 \| 37 139 \| 61.41% \| Sentraal Karoo Distriksbestuursgebied \| WCDMA05 \| 6 160 \| 10.19% \| Wapen[wysig \| wysig bron] Die Sentrale Karoo-streeksdiensteraad het in 1990 'n wapen by die Buro vir Heraldiek geregistreer : In silwer, 'n rooi punt, die piek driebladvormig, tussen twee omgekeerde swart punte; die skild oortop met 'n muurkroon met drie uitkomende torings, alles silwer. Die skildhouers is twee sekretarisvoëls, en die wapenspreuk is "Deus juvat".[1] Die Sentraal-Karoo Distriksmunisipaliteit voer vandag dieselfde wapen.[2] Demografie[wysig \| wysig bron] Die volgende statistiek is van die sensus in 2001. Taal \| Bevolking \| % \| ---\|---\|---\| Afrikaans \| 54 005 \| 89.30% \| Xhosa \| 5 508 \| 9.11% \| Engels \| 642 \| 1.06% \| Ander \| 139 \| 0.23% \| Suid-Sotho \| 86 \| 0.14% \| Zoeloe \| 33 \| 0.05% \| Venda \| 19 \| 0.03% \| Tsonga \| 18 \| 0.03% \| Tswana \| 13 \| 0.02% \| Ndebele \| 7 \| 0.01% \| Swazi \| 4 \| 0.01% \| Noord-Sotho \| 0 \| 0.00% \| Geslag[wysig \| wysig bron] Geslag \| Bevolking \| % \| ---\|---\|---\| Vroulik \| 31 199 \| 51.59% \| Manlik \| 29 275 \| 48.41% \| Etniese groepering[wysig \| wysig bron] Etniese groepering \| Bevolking \| % \| ---\|---\|---\| Kleurling \| 46 490 \| 76.88% \| Swart \| 7 266 \| 12.02% \| Blank \| 6 664 \| 11.02% \| Asiaties \| 54 \| 0.09% \| Ouderdom[wysig \| wysig bron] Ouderdom \| Bevolking \| % \| ---\|---\|---\| 00 – 04 \| 6 470 \| 10.70% \| 05 – 09 \| 6 432 \| 10.64% \| 10 – 14 \| 6 846 \| 11.32% \| 15 – 19 \| 5 929 \| 9.80% \| 20 – 24 \| 4 468 \| 7.39% \| 25 – 29 \| 4 440 \| 7.34% \| 30 – 34 \| 4 570 \| 7.56% \| 35 – 39 \| 4 239 \| 7.01% \| 40 – 44 \| 3 878 \| 6.41% \| 45 – 49 \| 3 155 \| 5.22% \| 50 – 54 \| 2 604 \| 4.31% \| 55 – 59 \| 2 005 \| 3.32% \| 60 – 64 \| 1 841 \| 3.04% \| 65 – 69 \| 1 352 \| 2.24% \| 70 – 74 \| 966 \| 1.60% \| 75 – 79 \| 610 \| 1.01% \| 80 – 84 \| 410 \| 0.68% \| 85 plus \| 259 \| 0.43% \| Politiek[wysig \| wysig bron] Verkiesingsuitslae[wysig \| wysig bron] Verkiesingsuitslae vir die munisipaliteit in die Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2004. - Bevolking 18 en ouer: 36 989 [61.17% van die totale bevolking] - Totale stemme: 23 829 [39.40% van die totale bevolking] - Stempersentasie: 64.42% van die persentasie van die stemgeregtigdes Party \| Stemme \| % \| ---\|---\|---\| ANC \| 14 368 \| 60.30% \| DA \| 3 999 \| 16.78% \| OD \| 2 583 \| 10.84% \| NNP \| 1 814 \| 7.61% \| ACDP \| 384 \| 1.61% \| VF+ \| 306 \| 1.28% \| PAC \| 90 \| 0.38% \| NA \| 36 \| 0.15% \| UDM \| 28 \| 0.12% \| IVP \| 28 \| 0.12% \| Azapo \| 27 \| 0.11% \| CDP \| 25 \| 0.10% \| UCDP \| 24 \| 0.10% \| EMSA \| 21 \| 0.09% \| NLP \| 20 \| 0.09% \| PJC \| 20 \| 0.09% \| TOP \| 14 \| 0.06% \| SOPA \| 13 \| 0.05% \| UF \| 13 \| 0.05% \| KISS \| 12 \| 0.05% \| MF \| 4 \| 0.02% \| Totaal \| 109 296 \| 100.00% \| Distriksbestuursgebied[wysig \| wysig bron] 'n Gedeelte van die Sentraal Karoo-distriksmunisipaliteit is 'n distriksbestuursgebied met die munisipale kode WCDMA03, wat geen plaaslike munisipaliteit het nie. Demografie van die DBG[wysig \| wysig bron] Volgens die 2001-sensus word die distriksbestuursgebied deur 6 184 mense bewoon en bestaan uit 1 543 huishoudings. Die bevolkingsdigtheid is 1,11 mense/km². Die digtheid van die huishoudings beslaan 0,28 huise/km². Die rasse-samestelling van die munisipaliteit is 17,40% Swart, 75,31% Kleurling, 0,0% Asiaties en 7,29% Blank. 17,1% van alle huishoudings bestaan uit meer as een individu en die gemiddelde huishouding bestaan uit 4,01 mense. In die distriksbestuursgebied word die bevolking as volg verdeel: 36,8% van die bevolking is jonger as 15 jaar, 15,2% is vanaf 15 tot 24 jaar oud, 26,5% vanaf 25 tot 44, 15,7% vanaf 45 tot 64 en 5,9% maak diegene uit wat 65 jaar of ouer is. Die gemiddelde ouderdom is 23 jaar. Vir elke 100 vroue is daar 94,4 mans; vir elke 100 vroue van 18 jaar of ouer is daar 89,1 mans. In die Distriksgebied praat 91,0% van alle inwoners Afrikaans as huistaal, 2,0% praat Engels, 5,2% praat Xhosa, 0,0% praat enige van die ander amptelike landstale (Ndebele, Zoeloe, Noord-Sotho, Suid-Sotho, Tswana, Swazi, Venda of Tsonga) en 1,4% het 'n nie-amptelike taal as huistaal. 30,3% van die inwoners van 20 jaar of ouer het geen onderwys ontvang nie, 27,2% het ’n bietjie laerskoolonderrig, 8,6% het slegs laerskool klaargemaak, 18,6% het ’n bietjie hoërskoolonderrig, 6,3% het slegs hoërskool klaargemaak en 9,0% het tersiêre onderwys voortgesit. Oor die algemeen het 15,3% hul hoërskoolloopbaan voltooi. 28,9% van die wooneenhede beskik oor ’n telefoon en/of sellulêre telefoon in die huis self, 56,3% het toegang tot ’n nabygeleë telefoon en 14,8% het geen toegang tot ’n telefoon nie. 79,3,0 % van alle huishoudings het ’n spoel- of chemiese toilet. 62,3% laat hul vullis deur die munisipaliteit ten minste een keer ’n week verwyder word; 0,5% het geen vullisverwydering nie. 36,9% het lopende kraanwater binne hul huise, 90,9% het lopende kraanwater op hul erf, en 98,3% het toegang tot lopende kraanwater. 34,2% van die huishoudings gebruik elektrisiteit vir kookdoeleindes, 23,2% vir verhitting, en 84,4% vir beligting. 71,3% van die huishoudings beskik oor ’n radio, 48,8% het ’n televisie, 4,9% besit ’n rekenaar, 43,1% het ’n yskas, en 16,4% ’n sellulêre telefoon. 17,7% van die bevolking tussen die ouderdom van 15 en 65 is werkloos. Van die werklose persone is 22,9% Swart, 75,0% Kleurling, 0,0% Asiaties en 1,9% Blankes. Die gemiddelde jaarlikse inkomste van werkende volwassenes tussen die ouderdom van 15 tot 65 is R7 033. Mans het ’n gemiddelde inkomste van R7 761 teenoor R4 362 wat deur vroue verdien word. Die gemiddelde inkomste per ras is R6 757 vir Swartes, R6 211 vir Kleurlinge, R 0 vir Asiërs en R41 611 vir Blankes. Die jaarlikse inkomsteverspreiding in die Sentraal Karoo DBG is: - No income – 2.6% - R12 – R4,800 – 32.0% - R4,812 – R9,600 – 33.2% - R9,612 – R19,200 – 13.6% - R19,212 – R38,400 – 7.1% - R38,412 – R76,800 – 6.7% - R76,812 – R153,600 – 3.3% - R153,612 – R307,200 – 0.3% - R307,212 – R614,400 – 0.7% - R614,412 of meer 0.4%[3]	<urn:uuid:d8780694-dd1d-4eaa-be90-fcc5b77e32b7>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Sentraal-Karoo-distriksmunisipaliteit	2019-07-17T22:56:24Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525414.52/warc/CC-MAIN-20190717221901-20190718003901-00544.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999271	false
Anthony Doerr Anthony Doerr (gebore 27 Oktober 1973) is 'n Amerikaanse skrywer van romans en kortverhale. Hy het wydverspreide erkenning gekry vir sy 2014-roman All the Light We Cannot See, wat die Pulitzer-Prys vir Fiksie gewen het. Inhoud Vroeë lewe en opvoeding[wysig \| wysig bron] Doer het in Cleveland, Ohio groot geword.[1] Hy het die nabygeleë University School bygewoon, waar hy in 1991 gegradueer het. Hy het toe geskiedenis as hoofvak geneem op Bowdoin Kollege in Brunswick, Maine, waar hy in 1995 gegradueer het, en 'n Meester van Beeldende Kunste van Bowling Green State University verdien.[2] Loopbaan[wysig \| wysig bron] Doerr se eerste gepubliseerde boek is 'n versameling van kort stories genoem The Shell Collector (2002). Baie van die stories vind plaas in Afrika en Nieu-Seeland, waar hy gewoon en gewerk het. Hy het nog 'n boek van kort stories geskryf, wat Memory Wall (2010) genoem is. Sy eerste roman, About Grace, was in 2004 vrygestel. Doerr het toe 'n memoir geskryf, Four Seasons in Rome, wat in 2007 gepubliseer is. Doerr se tweede roman, All the Light We Cannot See, geset in die besette Frankryk gedurende die Tweede Wêreldoorlog, was gepubliseer in 2014. Dit het aansienlike kritieke lof ontvang en was 'n finalis vir die National Book Award vir Fiksie.[3] Die boek is 'n New York Times beste verkoper en is deur die koerant as 'n noemenswaardige boek uit 2014 aangewys.[4] Dit het die Pulitzer-Prys vir Fiksie in 2015 gewen. Dit was ook die naaswenner vir die 2015 Dayton Literêre Vrede-Prys vir Fiksie [5] en het die 2015 Ohioana Biblioteek Vereniging Boek-Toekenning vir Fiksie gewen.[6] Persoonlike lewe[wysig \| wysig bron] Bibliografie[wysig \| wysig bron] Romans[wysig \| wysig bron] Kort storie versamelings[wysig \| wysig bron] Memoirs[wysig \| wysig bron] - Four Seasons in Rome: On Twins, Insomnia and the Biggest Funeral in the History of the World[11] (2007) ISBN 978-1-4165-4001-4 Toekennings[wysig \| wysig bron] - Barnes & Noble Discover Prize, vir The Shell Collector - Rome Prize van die American Academy of Arts and Letters en die American Academy in Rome - 2003: New York Public Library se Young Lions Fiction Award, wenner, The Shell Collector - 2005, 2011: Ohioana Book Award vir About Grace en Memory Wall, onderskeidelik - 2010: Guggenheim Fellowship - 2011: The Story Prize, wenner, Memory Wall - 2011: Sunday Times EFG Private Bank Short Story Award, wenner, 'The Deep'[12][13] - 2014: Finalis vir die National Book Award for Fiction - 2015: Pulitzerprys vir All the Light We Cannot See Verwysings[wysig \| wysig bron] - ( ) Anthony Doerr Wins Lucrative Short-story Prize - Anthony Doerr. - Alex Shephard (October 15, 2014). National Book Awards shortlists announced. URL besoek op October 15, 2014. - The 10 Best Books of 2014. - D. Verne Morland. Dayton Literary Peace Prize - An International Award. - Archived copy. URL besoek op 2015-12-02. - ICA. - Anthony Doerr Is A Recognized (And Slightly Wealthier) Fellow. - Boise’s Anthony Doerr wins the 2015 Pulitzer Prize for Fiction. - The Shell Collector. - Four Seasons in Rome. - Staff writer (April 8, 2011). Anthony Doerr wins Short Story award. URL besoek op January 22, 2013. - Staff writer (April 9, 2011). A heartwarming win for a heartbreaking tale. URL besoek op January 22, 2013. Eksterne skakels[wysig \| wysig bron] - Amptelike webwerf - Video: Die Storie Prys lees met Yiyun Li en Suzanne Rivecca. 2 maart 2011. - Beste Verkoop Boeke deur Anthony Doerr van die Plaaslike Biblioteek	<urn:uuid:d4836c12-ce0e-4621-834d-cabcc87f984b>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Anthony_Doerr	2019-07-24T07:24:29Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00224.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.998364	false
Schoemanskloofpas Jump to navigation Jump to search Schoemanskloofpas \| \| Koördinate: Koördinate: \| \| ---\|---\| Ligging \| Tussen Machadodorp en Nelspruit \| Oppervlak \| Teer \| Pad \| R539 \| Schoemanskloofpas, of Schoemanskloof is 'n bergpas in die Mpumalangaprovinsie, op die R539-pad tussen Machadodorp en Nelspruit in Suid-Afrika. Die Crocgrove-krokodilplaas in die Schoemanskloofpas is 'n trekpleister vir toeriste.[1] Sien ook[wysig \| wysig bron] Verwysings[wysig \| wysig bron] - Bedrywige en groeiende Nelspruit 'n stad in eie reg, Beeld, 28 Julie 2000.	<urn:uuid:0af90be8-4092-4bf1-9ed9-29d29111cf44>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Schoemanskloofpas	2019-07-24T06:47:26Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00224.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999208	false
194 Jump to navigation Jump to search 194 \| ◄ \| 1ste eeu \| ◄2de eeu► \| 3de eeu \| ► \| Dae \| Eeue \| Geskiedenis \| Geskiedenisportaal \| Sien ook: Kategorie:194 \| Kalenders \| \| Die jaar 194 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 94ste jaar van die 2de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. Gebeure[wysig \| wysig bron] - April – Keiser Septimius Severus verslaan Pescennius Niger by Issus in Silesië. - Irenaeus verklaar die Gnostiese leringe as kettery.	<urn:uuid:73074b01-e68c-45ce-9e3c-9b4d81459e18>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/194	2019-07-16T18:48:22Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00408.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999861	false
Original Research Die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika en die oorlogsvraagstuk About the author(s) J. H. van Wyk,, South Africa Share this article Abstract Dit kan nie ontken word nie dat daar in die Geref. Kerk in SA tot onlangs nog baie weinig besin is oor die oorlogsvraagstuk. Hierdie stand van sake hang daarmee saam dat deelname aan ’n oorlog – ’n regverdige oorlog – selde of nooit as ’n etiese probleem aangevoel is nie. Keywords No related keywords in the metadata. Metrics Total abstract views: 1231 Total article views: 1326 Crossref Citations No related citations found.	<urn:uuid:e672d9f5-a5b5-49f8-a2a2-d1520d2de3ce>	CC-MAIN-2019-30	https://indieskriflig.org.za/index.php/skriflig/article/view/1113	2019-07-16T18:37:03Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00408.warc.gz	by	4.0	a_tag	false	true	{ "abbr": [ "by", "by" ], "in_footer": [ true, false ], "in_head": [ false, false ], "location": [ "a_tag", "a_tag" ], "version": [ "4.0", "4.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.997871	false
Johannes Gutenberg Johannes Gensfleisch zur Laden Gutenberg \| \| Gebore \| c. 1395 Mainz, Bisdom van Mainz, Rynland-Palts \| ---\|---\| Oorlede \| 3 Februarie, 1468 (ouderdom 70) Mainz, Bisdom van Mainz, Rynland-Palts \| Nasionaliteit \| Duits \| Beroep \| Grafeerder, Uitvinder, en drukker \| Bekend vir \| Die uitvinding van die skuifbare-tipe drukpers \| Religie \| Katoliek \| Huweliksmaat \| Else Wirick zum Gutenburg \| Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg (c. 1395 – 3 Februarie, 1468) was 'n Duitse smid, goudsmid, drukker, en uitgewer wat drukwerk aan Europa bekendgestel het. Sy uitvinding van meganiese skuifbare tipe drukpers het die begin van die Druk Rewolusie veroorsaak en word wyd beskou as die belangrikste gebeurtenis van die moderne era.[1] Dit het 'n belangrike rol gespeel in die ontwikkeling van die Renaissance, hervorming, die Era van Verligting en die Wetenskaplike rewolusie. Dit het ook die materiële basis gelê vir die moderne kennis-gebaseerde ekonomie en die verspreiding van kennis na die massas.[2] Verwysings[wysig \| wysig bron] - Sien People of the Millenium vir die oorsig van die wydverspreide erkenning. In 1999, die A&E Network gelys as Gutenberg no. 1 op hulle "People of the Millennium" aftelling. In 1997, Time–Life tydskrif het Gutenberg se uitvinding as die belangrikste van die tweede millennium gekies; so ook vier prominente VSA journaliste in hul 1998 resume 1,000 Years, 1,000 People: Ranking The Men and Women Who Shaped The Millennium. Die Johann Gutenberg inskrywing van die Kotolieke Ensiklopedie beskryf dat sy uitvinding 'n prakties ongeëwenaarde impak in die Christelike era gehad het. - McLuhan 1962; Eisenstein 1980; Febvre & Martin 1997; Man 2002	<urn:uuid:d7a277b5-78ea-4b50-b0b0-dbb5fc941577>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Johannes_Gutenberg	2019-07-18T01:44:33Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00008.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.99975	false
Halle kan verwys na: Hierdie is ’n dubbelsinnigheidsbladsy: ’n lys van artikels wat met dieselfde titel geassosieer word. Indien ’n interne skakel u hierheen verwys het, kan u gerus daardie skakel verander sodat dit direk na die gewenste artikel wys. \|	<urn:uuid:c8a2cc41-a4a7-44ef-8c5b-87befca2a4c4>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Halle	2019-07-21T17:47:02Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00488.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	1.000009	false
Hulp Bladsye wat na "1759" skakel ← 1759 Jump to navigation Jump to search Skakels hierheen Bladsy: Naamruimte: alle (Hoof) Bespreking Gebruiker Gebruikerbespreking Wikipedia Wikipediabespreking Lêer Lêerbespreking MediaWiki MediaWikibespreking Sjabloon Sjabloonbespreking Hulp Hulpbespreking Kategorie Kategoriebespreking Portaal Portaalbespreking Module Module talk Gadget Gadget talk Gadget definition Gadget definition talk Omgekeerde seleksie Filters Versteek insluitings \| Versteek skakels \| Versteek aansture Die volgende bladsye skakel na 1759 : Wys (vorige 50 \| volgende 50 ) ( 20 50 100 250 500 ). 14 April ( ← skakels wysig ) 27 April ( ← skakels wysig ) 18de eeu ( ← skakels wysig ) 1859 ( ← skakels wysig ) 1845 ( ← skakels wysig ) 1805 ( ← skakels wysig ) 1794 ( ← skakels wysig ) 1796 ( ← skakels wysig ) 1797 ( ← skakels wysig ) 10 November ( ← skakels wysig ) 1761 ( ← skakels wysig ) 1762 ( ← skakels wysig ) 1763 ( ← skakels wysig ) 1764 ( ← skakels wysig ) 1769 ( ← skakels wysig ) 1749 ( ← skakels wysig ) 1754 ( ← skakels wysig ) 1755 ( ← skakels wysig ) 1756 ( ← skakels wysig ) 1757 ( ← skakels wysig ) 1758 ( ← skakels wysig ) 1760 ( ← skakels wysig ) 19 November ( ← skakels wysig ) 1659 ( ← skakels wysig ) 1685 ( ← skakels wysig ) Nova Scotia ( ← skakels wysig ) 25 Desember ( ← skakels wysig ) 15 Januarie ( ← skakels wysig ) 25 Januarie ( ← skakels wysig ) 21 Februarie ( ← skakels wysig ) 23 Februarie ( ← skakels wysig ) 28 Februarie ( ← skakels wysig ) 9 Mei ( ← skakels wysig ) 21 Julie ( ← skakels wysig ) 13 September ( ← skakels wysig ) 17 September ( ← skakels wysig ) 24 September ( ← skakels wysig ) 30 Maart ( ← skakels wysig ) 19 April ( ← skakels wysig ) 14 Mei ( ← skakels wysig ) 24 Mei ( ← skakels wysig ) 28 Mei ( ← skakels wysig ) 27 Junie ( ← skakels wysig ) Quebec ( ← skakels wysig ) 20 Desember ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/Januarie ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/Augustus ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/24 Augustus ( ← skakels wysig ) Nieu-Frankryk ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/15 Januarie ( ← skakels wysig ) Wys (vorige 50 \| volgende 50 ) ( 20 50 100 250 500 ). Ontsluit van " https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/1759 " Navigasie-keuseskerm Persoonlike gereedskap Nie ingeteken nie Bespreking Bydraes Skep gebruiker Meld aan Naamruimtes Bladsy Bespreking Variante Weergawes Lees Wysig Wysig bron Wys geskiedenis Meer Soek Navigasie Tuisblad Gebruikersportaal Geselshoekie Onlangse wysigings Lukrake bladsy Hulp Sandput Skenkings Gereedskap Spesiale bladsye Drukbare weergawe Ander tale Privaatheidsbeleid Inligting oor Wikipedia Vrywaring Ontwikkelaars Koekieverklaring Selfoonweergawe	<urn:uuid:31755d43-b8e5-4768-a56f-0c1df069b8dd>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/1759	2019-07-21T17:15:39Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00488.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999544	false
Hulp Bladsye wat na "Blair Underwood" skakel ← Blair Underwood Jump to navigation Jump to search Skakels hierheen Bladsy: Naamruimte: alle (Hoof) Bespreking Gebruiker Gebruikerbespreking Wikipedia Wikipediabespreking Lêer Lêerbespreking MediaWiki MediaWikibespreking Sjabloon Sjabloonbespreking Hulp Hulpbespreking Kategorie Kategoriebespreking Portaal Portaalbespreking Module Module talk Gadget Gadget talk Gadget definition Gadget definition talk Omgekeerde seleksie Filters Versteek insluitings \| Versteek skakels \| Versteek aansture Die volgende bladsye skakel na Blair Underwood : Wys (vorige 50 \| volgende 50) ( 20 50 100 250 500 ). Bespreking:Blair Underwood ( ← skakels wysig ) Wys (vorige 50 \| volgende 50) ( 20 50 100 250 500 ). Ontsluit van " https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Blair_Underwood " Navigasie-keuseskerm Persoonlike gereedskap Nie ingeteken nie Bespreking Bydraes Skep gebruiker Meld aan Naamruimtes Bladsy Bespreking Variante Weergawes Lees Wysig Wysig bron Wys geskiedenis Meer Soek Navigasie Tuisblad Gebruikersportaal Geselshoekie Onlangse wysigings Lukrake bladsy Hulp Sandput Skenkings Gereedskap Spesiale bladsye Drukbare weergawe Ander tale Privaatheidsbeleid Inligting oor Wikipedia Vrywaring Ontwikkelaars Koekieverklaring Selfoonweergawe	<urn:uuid:f3142a98-4a6c-4b2c-9770-d04ac4b56c1c>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Blair_Underwood	2019-07-21T17:39:47Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00488.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.99426	false
Suidelike Orkneyeilande Suidelike Orkneyeilande \| \| ---\|---\| Kaart van die Suidelike Orkneyeilande \| \| Geografie Ligging \| Antarktika, Suidelike Oseaan Suidelike Atlantiese Oseaan \| Koördinate \| Koördinate: Hoofeilande \| Coronation-eiland \| Oppervlakte \| 620 vk km (240 vk myl) \| Hoogste punt \| Berg Nivea 1 265,8 m (4 153 voet) \| Administrasie \| \| Verenigde Koninkryk \| \| Oorsese gebied \| Brits-Antarktiese Gebied Argentinië \| \| Provinsie \| Argentyns-Antarktika Demografie \| \| Bevolking \| 0 Geadministreer onder die Antarktiese Verdrag \| Die Suidelike Orkneyeilande (Engels: South Orkney Islands, Spaans: Islas Orcadas del Sur) is 'n eilandgroep naby die Antarktiese Skiereiland tussen die Suidelike Atlantiese Oseaan in die noorde en die Suidelike Oseaan in die suide. Die Suidelike Orkneyeilande is in die suidooste van Suid-Amerika tussen die Scotiasee in die noorde en die Weddellsee in die suide geleë. In die noordweste is Vuurland met Kaap Hoorn, in die noorde die Falkland-eilande en in die noordooste Suid-Georgië en die Suidelike Sandwicheilande geleë. Die Suidelike Orkneyeilande word deur Argentinië (Argentyns-Antarktika) en die Verenigde Koninkryk (Brits-Antarktiese Gebied) opgeëis en tot hul Antarktis-gebied gereken, maar omdat dit volgens internasionale reg nie erken word nie, val die eilande soos die res van Antarktika onder die saak van die Antarktis-verdrag.	<urn:uuid:d4b94390-24f4-4105-aa71-09d161bbc9e2>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Suidelike_Orkneyeilande	2019-07-21T17:11:57Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00488.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999981	false
Bespreking:Portugese Wikipedia Jump to navigation Jump to search Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Portugese Wikipedia-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. \| Artikelriglyne Daaglikse bladtrekke \| \|	<urn:uuid:efd8dd13-51a6-479f-859a-32949cd8fb69>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Portugese_Wikipedia	2019-07-16T18:36:31Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00432.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999867	false
Eidsvoll Kaart van Akershus \| Wapen \| Ligging in Akershus \| \| Land \| Noorweë \| Provinsie (Fylke) \| Akershus \| Koördinate \| \| Stigting \| 1 Januarie 1838 \| Oppervlakte: \| \| - Totaal \| 457 vk km \| Hoogte bo seevlak \| m \| Bevolking: \| \| - Totaal (2008) \| 19 961 \| - Bevolkingsdigtheid \| 48/vk km \| Taalvorm \| Bokmål \| Tydsone \| UTC +1 (MET) \| Burgemeester \| Terje Teslo Senterpartiet \| Amptelike Webwerf \| eidsvoll.kommune.no \| Eidsvoll is 'n munisipaliteit (Noors: kommune) in die Noorse provinsie (fylke) Akershus met 'n oppervlakte van 456 vierkante kilometer en 'n bevolking van 19 916 mense (2008). Die munisipaliteit is na sy administratiewe hoofstad vernoem en grens in die noorde aan Østre Toten en Stange, in die ooste aan Nord-Odal, in die suid-ooste aan Nes, in die suide aan Ullensaker en in die weste aan Nannestad en Hurdal. Eidsvoll staan vandag veral bekend vir die Noorse Grondwet van die jaar 1814, wat hier op 17 Mei 1814 in die huis van Carsten Anker, Eidsvollbygningen, onderteken is.	<urn:uuid:30311b2d-679b-4cca-a39c-a68f09886382>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Eidsvoll	2019-07-18T01:16:55Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00032.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.996477	false
Mansklerepak In kleding, is 'n pak 'n stel klere gemaak van dieselfde stof, wat gewoonlik bestaan uit ten minste 'n baadjie en 'n broek. Sitkamerbaadjies (ook bekend as besigheidspakke wanneer dit eenvormig in kleur en styl is), wat sy oorsprong in Brittanje het as die land se formele drag,[1] is die mees algemene styl van die Westerse pak. Ander vorme van pakke wat nog steeds gedra word is die tuxedo en die menasiebaadjie. Verwysings[wysig \| wysig bron] - Antongiavanni (2006). p. 74 Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. \|	<urn:uuid:f551a358-658a-4f06-bfda-0bed60e561a1>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Mansklerepak	2019-07-18T01:28:26Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00032.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999968	false
Skaapwagters Skaapwagters \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| ---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\| 'n Gewone spekvreter \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Wetenskaplike klassifikasie \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Spesies \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Sien teks. \| Skaapwagters (Oenanthe) is 'n genus van voëls in die familie van vlieëvangers (Muscicapidae) en die orde van sangvoëls (Passeriformes). Hulle is vroeër onder die familie van lysters ingedeel, maar word tans algemeen onder die vlieëvangers geplaas. Dit is hoofsaaklik 'n ouwêreldse groep, hoewel die Europese skaapwagter ook na Kanada, Groenland en Alaska uitgebrei het. Spesies[wysig \| wysig bron] - Oenanthe albonigra - Oenanthe bottae - Oenanthe chrysopygia - Oenanthe cypriaca - Oenanthe deserti - Oenanthe dubia was: Cercomela dubia - Oenanthe familiaris was Cercomela familiaris - Gewone spekvreter - Oenanthe finschii - Oenanthe fusca was Cercomela fusca - Oenanthe heuglini - Oenanthe hispanica - Oenanthe isabellina - Isabellaskaapwagter - Oenanthe leucopyga - Oenanthe leucura - Oenanthe lugens - Oenanthe lugentoides - Oenanthe lugubris - Oenanthe melanura was Cercomela melanura - Oenanthe moesta - Oenanthe monacha - Oenanthe monticola - Bergwagter - Oenanthe oenanthe - Europese skaapwagter - Oenanthe phillipsi - Oenanthe picata - Oenanthe pileata - Hoëveldskaapwagter - Oenanthe pleschanka - Bontskaapwagter - Oenanthe scotocerca was Cercomela scotocerca - Oenanthe xanthoprymna Sien ook[wysig \| wysig bron] - Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls - Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer) - Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name	<urn:uuid:33c7a22a-dbb1-4af1-b66d-7e077f89fde2>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Oenanthe_(vo%C3%ABl)	2019-07-18T01:23:18Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00032.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.996793	false
Category:Syndicate (1993) images From Syndicate Wiki Media in category ‘Syndicate (1993) images’ The following 35 files are in this category, out of 35 total. - 1,216 bytes - 1,848 bytes - 2,748 bytes - 2,174 bytes - 15,504 bytes - 1,771 bytes - 6,189 bytes - 2,267 bytes - 1,754 bytes - 10,762 bytes - 1,728 bytes - 1,842 bytes - 1,556 bytes - 16,354 bytes - 1,739 bytes - 1,992 bytes - 1,645 bytes - 2,104 bytes - 1,577 bytes - 5,763 bytes - 3,311 bytes - 283,103 bytes - 4,555,593 bytes - 23,612 bytes - 51,876 bytes - 520,209 bytes - 203,306 bytes - 104,726 bytes - 175,180 bytes - 24,762 bytes - 5,930 bytes - 5,839 bytes - 59,594 bytes - 1,920 bytes - 1,581 bytes	<urn:uuid:79f11d4f-f2d5-4f2c-82ac-b39cb06ce45a>	CC-MAIN-2019-30	http://www.syndicatewiki.com/wiki/Category:Syndicate_(1993)_images	2019-07-20T11:26:57Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526508.29/warc/CC-MAIN-20190720111631-20190720133631-00352.warc.gz	by-nc-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-nc-sa", "by-nc-sa", "by-nc-sa" ], "in_footer": [ false, true, true ], "in_head": [ true, false, false ], "location": [ "link_tag", "a_tag", "a_tag" ], "version": [ "3.0", "3.0", "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.905398	false
Bespreking:Anna Böeseken Jump to navigation Jump to search Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Anna Böeseken-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. \| Artikelriglyne Daaglikse bladtrekke \| \|	<urn:uuid:73abb4e8-e0ec-48fb-a761-bef6d0fd31b7>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Anna_B%C3%B6eseken	2019-07-23T00:51:17Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528635.94/warc/CC-MAIN-20190723002417-20190723024417-00112.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999987	false
Bespreking:Merneptah Jump to navigation Jump to search Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Merneptah-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. \| Artikelriglyne Daaglikse bladtrekke \| \|	<urn:uuid:da2af76b-9202-47bd-a5f2-eeb5dc195e80>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Merneptah	2019-07-23T01:21:01Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528635.94/warc/CC-MAIN-20190723002417-20190723024417-00112.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.99998	false
Onderlinge wisselwerking in die biotiese komponent van 'n ekostelsel In die ekostelsel is daar 'n gedurige onderlinge wisselwerking tussen die organismes, omdat baie organismes in een gemeenskap saam woon. Herbivore is afhanklik van die produseerders en die predatore is weer afhanklik van die herbivore en/of ander karnivore. Alle dooie plante en diere word deur die ontbinders ontbind. Op hierdie wyse word die omgewing skoongehou. Dit is goeie voorbeelde van die gedurige wisselwerkng en toon baie duidelik die indirekte of direkte onderlinge afhanklikheid tussen organismes. Die voorafgaande toon hoofsaaklik die voedingsverwantskappe tussen organismes aan. Daar is egter ook talle ander noodsaaklike wisselwerkinge, byvoorbeeld groot bome wat skaduwee bied aan skaduplante; bome en struike wat plek bied vir voëls om nes te maak, vir spinnekoppe om hul webbe te spin en vir insekte om hul eiers te lê; diere wat sade van plante versprei, en so voorts. Hierdie verwantskappe lei tot spesiale interaksieverskynsels. Inhoud Kompetisie[wysig \| wysig bron] Kompetisie is 'n wisselwerking waardeur albei betrokke organismes benadeel word. Kompetisie ontstaan wanneer 'n aantal organismes gelyktydig afhanklik is van die een of ander gemeenskaplike en beperkte hulpmiddel of bron. Natuurlike seleksie[wysig \| wysig bron] Elke populasie bestaan uit baie individue. Alhoewel die individue baie ooreenkomste kan vertoon, is hulle, met weinig uitsonderinge, nooit presies eenders nie. Sommige individue kan kenmerke hê wat hulle 'n beter kans op voortbestaan bied as ander. Hierdie kenmerke kan deur oorerwing al hoe meer prominent word, met ander woorde die populasie ontwikkel kenmerke wat dit 'n beter kans op voortbestaan bied. Hierdie verskynsel word natuurlike seleksie genoem. Gebiedsgebondenheid[wysig \| wysig bron] By baie diere kom daar gebiedsgebondenheid voor, dit wil sê hulle bly lank en soms selfs hul hele lewe lank in 'n bepaalde gebied. Diere wat só 'n bepaalde afgebakende gebied bewoon, sal dan ook, wanneer nodig, die reg van toegang tot so 'n gebied verdedig. Soms geld gebiedsgebondenheid net ten opsigte van voortplanting, byvoorbeeld 'n nes op 'n bepaalde plek. Dikwels geld dit vir voortplanting én voeding of net vir voeding. Dit is egter duidelik dat gebiedsgebondenheid 'n belangrike rol in die uitskakeling van kompetisie tussen organismes speel deurdat dit individue of groepe gebiedsgesproke beter spasieer. Hierdie verskynsel is oral in die natuur opvallend en kan maklik tydens beplande ekologiese studies waargeneem word. Dominansie en onderwerping[wysig \| wysig bron] Dominansie en onderwerping kom algemeen by diere in die natuur voor. By baie troppe is daar dikwels 'n onbetwisbare leier, byvoorbeeld 'n groot manlike bobbejaan onder die bobbejane. Die leierskap word gewonlik deur onderlinge bakleierye bepaal. So byvoorbeeld veg rooibokramme kort voor paartyd om leierskap en keer die oorwinnaar dan vir hom 'n aantal ooie af. By voëls is hierdie eienskap sterk ontwikkel en word die aggressiefste, grootste en sterkste die dominante voël, byvoorbeeld by hoenders. Simbiose[wysig \| wysig bron] Simbiose (Grieks: syn = saamwees + bios = lewe) beteken letterlik "saamlewe" en verwys na enige direkte en intieme saamleefverhouding tussen twee organismes van verskillende spesies. Bioloë onderskei tussen drie soorte simbiosie, naamlik kommensalisme, mutualisme en parasitisme.	<urn:uuid:8dd63694-5a02-4f7f-b748-e3e45b2f1bcb>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Onderlinge_wisselwerking_in_die_biotise_komponent_van_%27n_ekostelsel	2019-07-23T01:29:51Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528635.94/warc/CC-MAIN-20190723002417-20190723024417-00112.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	1.000004	false
Hulp Kategorie:Gespreksjablone in Wikipedia, die vrye ensiklopedie Jump to navigation Jump to search Bladsye in kategorie "Gespreksjablone" Die volgende 6 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 6. G Sjabloon:Gekant H Sjabloon:Hou K Sjabloon:Kommentaar N Sjabloon:Neutraal O Sjabloon:Ondersteun Sjabloon:Ongeteken Ontsluit van " https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategorie:Gespreksjablone&oldid=410323 " Kategorie : Sjablone Navigasie-keuseskerm Persoonlike gereedskap Nie ingeteken nie Bespreking Bydraes Skep gebruiker Meld aan Naamruimtes Kategorie Bespreking Variante Weergawes Lees Wysig Wysig bron Wys geskiedenis Meer Soek Navigasie Tuisblad Gebruikersportaal Geselshoekie Onlangse wysigings Lukrake bladsy Hulp Sandput Skenkings Druk/eksporteer Skep boek Laai af as PDF Drukbare weergawe Gereedskap Skakels hierheen Verwante veranderings Spesiale bladsye Permanente skakel Bladinligting Wikidata-item Ander tale Voeg skakels by Die bladsy is laas op 30 Desember 2008 om 09:34 bygewerk. Die teks is beskikbaar onder die lisensie Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel . Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die Algemene Voorwaardes vir meer inligting. Privaatheidsbeleid Inligting oor Wikipedia Vrywaring Ontwikkelaars Koekieverklaring Selfoonweergawe	<urn:uuid:094c5615-8cd2-45f8-9357-a664f2f5671b>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Gespreksjablone	2019-07-24T07:03:52Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00272.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999043	false
Van der Walt Jump to navigation Jump to search Van der Walt is 'n Afrikaanse familienaam wat algemeen in Suid-Afrika aangetref word. Bekende van der Walts is: - Dirk van der Walt, van 1951 tot 1985 predikant van die Gereformeerde Kerk - Elizabeth van der Walt, predikantsvrou en vroueleier in die Gereformeerde Kerk - Ella Eloff-van der Walt (Rustenburg, 12 Oktober 1906 – 25 Desember 2000), skrywer van Afrikaanse romans - Ernst van der Walt, (Johannesburg, 2 Maart 1942 - ), afgetrede leraar van die NG gemeente Rondebosch - Finnie van der Walt (née Venter, Venterstad, 18 Mei 1879 – 1 Maart 1937), predikantsvrou in die Gereformeerde Kerk - Hendrik Tjaart van der Walt (Graaff-Reinet, 1803 – 1877) was mede-eienaar van die plaas Grootfontein - Izak van der Walt, predikant van die Gereformeerde Kerk - J.G.H. van der Walt (Ladybrand, 9 November 1873 – Middelburg, Kaap, 1956), predikant van die Gereformeerde Kerk - Johannes van der Walt (veldkornet), (Colesberg, 1812 – 1864) - Johannes Christiaan van der Walt (Philippolis, 1890 – 1962), predikant in ses gemeentes van die Gereformeerde Kerk - Johannes van der Walt, die Gemaskerde Wonder of “Masked Marvel” - Johannes Petrus van der Walt (Ladybrand, 29 September 1878 – 2 Augustus 1922) - Miemie van der Walt (gebore Henning, Burgersdorp, Kaapkolonie, 8 Mei 1891) - N.H. van der Walt († 19 Februarie 1948), predikant van die Gereformeerde Kerk - Philip van der Walt, rugbyspeler by die klub Biarritz Olympique in Frankryk - Sarel van der Walt, (Bethal, 18 April 1907 – 8 Oktober 1994), leraar van die Gereformeerde Kerk - Stephanus van der Walt (Eppie) ( Middelburg, Kaapkolonie, 1906 – † 1987), leraar van die Gereformeerde Kerk - Tjaart van der Walt (1749 – 8 Augustus 1802), kommandant-generaal in die Kaapkolonie. - Tjaart van der Walt (1934 – 2019), rektor van die Universiteit van Potchefstroom. - Willem van der Walt, jeugverhaalskrywer - Wimpie van der Walt (* Brits, 6 Januarie 1989), rugbyspeler vir die Kings van Van der Walt. Indien 'n interne skakel u hierheen gelei het, mag u oorweeg om die skakel te wysig deur die persoon se voornaam by die skakel te voeg. \| Hierdie bladsy bevat 'n lys van mense met die	<urn:uuid:476944b3-5af9-4b03-8c81-1d021b6e9ebd>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Van_der_Walt	2019-07-24T07:13:01Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00272.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.996687	false
Mandela Uitdaagplaat Die Mandela Uitdaagplaat is 'n internasionale rugbykompetisie wat elke jaar gespeel word tussen die spanne van Australië en Suid-Afrika as deel van Die Rugbykampioenskapreeks. Dit is ná Nelson Mandela, die eerste president van 'n volledig demokratiese Suid-Afrika, genoem. Wedstryde[wysig \| wysig bron] Details \| Gespeel \| Gewen deur Australië \| Gewen deur Suid-Afrika \| Gelyk \| Australiese punte \| Suid-Afrikaanse punte \| ---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\| In Australië \| 16 \| 13 \| 2 \| 1 \| 431 \| 290 \| In Suid-Afrika \| 15 \| 3 \| 11 \| 1 \| 287 \| 433 \| Algeheel \| 31 \| 16 \| 13 \| 2 \| 718 \| 723 \| Bron:[1] Wenners[wysig \| wysig bron] Jaar \| Wenner \| Wedstryde gewen (eerste wenspan) \| ---\|---\|---\| 2017 \| Australië \| 0–0 \| 2016 \| Australië \| 1–1 \| 2015 \| Australië \| 1–0 \| 2014 \| Australië \| 1–1 \| 2013 \| Suid-Afrika \| 0–2 \| 2012 \| Australië \| 1–1 \| 2011 \| Australië \| 2–0 \| 2010 \| Australië \| 2–1 \| 2009 \| Suid-Afrika \| 2–1 \| 2008 \| Australië \| 2–1 \| 2007 \| Australië \| 1–1 \| 2006 \| Australië \| 2–1 \| 2005 \| Suid-Afrika \| 1–1 \| 2002 \| Suid-Afrika \| 1–0 \| 2000 \| Australië \| 1–0 \| Uitslae[wysig \| wysig bron] Algeheel[wysig \| wysig bron] Meeste titels gewen: - Australië – 10 - Suid-Afrika – 5 Langste tyd gehou deur Australië: 3 jaar (2006–2008; 2010–2012; 2015–2017, 3 titels elk) Langste tyd gehou deur Suid-Afrika: 4 jaar (2002–2005, 2 titels) Sien ook[wysig \| wysig bron] Soortgelyke rugbykompetisies tydens Die Rugbykampioenskap: Verwysings[wysig \| wysig bron] - ( ) Pick and Go rugby archive – kies Wallabies en Boks, Mandela Plate.	<urn:uuid:eefef413-1bbd-4450-bdac-088d817201fc>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Mandela_Uitdaagplaat	2019-07-18T01:28:33Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00056.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999458	false
AC/DC AC/DC \| \|\| ---\|---\|---\| AC/DC in 2009. Vlnr: Brian Johnson, Malcolm Young, Phil Rudd, Angus Young en Cliff Williams \| \|\| Oorsprong \| Sydney, Australië \| \| Genre(s) \| Rock and roll \| \| Aktiewe jare \| 1973 — hede \| \| Etikette \| Albert, EMI, Columbia, Epic, Atlantic, Atco, Elektra, East West \| \| Webwerf \| acdc.com \| \| Last.fm \| AC/DC \| \| Lede \| Angus Young Chris Slade Stevie Young Axl Rose \| \| Gewese lede \| Malcolm Young Bon Scott Phil Rudd Cliff Williams Brian Johnson Simon Wright Mark Evans Dave Evans \| \| Assosiasies \| Geordie, The Easybeats, Fraternity, The Valentines, Marcus Hook, Roll Band, Guns N' Roses \| \| Musiekportaal \| AC/DC is 'n Australiese rockgroep wat in 1973 deur broers Malcolm en Angus Young gevorm is. Angus was toe net 15 jaar oud en sy suster het voorgestel dat hy sy skooldrag op die verhoog moet dra. Die skooldrag het 'n kenmerk van die groep geword. Bon Scott sluit 'n jaar later by die groep aan, gevolg deur Philip Rudd en Mark Evans. Hul eerste album High Voltage is 1974 aanvanklik net in Australië uitgereik, en hulle word gewild in Australië. In 1977 stel hulle Let There Be Rock vry en bereik die Amerikaanse treffersparade. Hulle groot deurbraak kom met die 1979-album Highway to Hell wat die nommer 8-posisie op die Britse treffersparade behaal en die nommer 17-posisie in Amerika. Hierdie album word die groep se eerste album wat meer as 'n miljoen verkope bereik.[1][2][3] Inhoud Lede[wysig \| wysig bron] Huidige lede[wysig \| wysig bron] - Angus Young – kitaar (1973–nou) - Chris Slade – tromme (1989–1994, 2015–nou) - Stevie Young – kitaar, sang (2014–nou) - Axl Rose – voorsang (2016–nou) Voormalige lede[wysig \| wysig bron] - Malcolm Young (1973–2014; oorlede 2017) - Dave Evans (1973–1974) - Bon Scott (1974–1980; oorlede 1980) - Phil Rudd (1975–1983, 1994–2015) - Mark Evans (1975–1977) - Cliff Williams (1977–2016) - Brian Johnson (1980–2016) - Simon Wright (1983–1989) Diskografie[wysig \| wysig bron] Ateljeealbums[wysig \| wysig bron] - 1975: High Voltage - 1975: T.N.T. - 1976: High Voltage - 1976: Dirty Deeds Done Dirt Cheap - 1977: Let There Be Rock - 1978: Powerage - 1979: Highway to Hell - 1980: Back in Black - 1981: For Those About to Rock We Salute You - 1983: Flick of the Switch - 1985: Fly on the Wall - 1988: Blow Up Your Video - 1990: The Razors Edge - 1995: Ballbreaker - 2000: Stiff Upper Lip - 2008: Black Ice - 2014: Rock or Bust	<urn:uuid:93529849-16a8-496d-b607-21fe2ea5265a>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/AC/DC	2019-07-21T17:13:21Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527089.77/warc/CC-MAIN-20190721164644-20190721190644-00536.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.985135	false
Hemoglobien, gewoonlik verkort tot Hb, is 'n proteïen in rooibloedselle wat suurstof in die liggaam sirkuleer. Hemoglobien het 'n kwaternêre struktuur en het twee α- en twee β-subeenhede.	<urn:uuid:b4b4b68c-6ddd-4e9d-b814-6ea44b9dfd87>	CC-MAIN-2019-30	https://af.m.wikipedia.org/wiki/Hemoglobien	2019-07-24T06:48:56Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00296.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa", "by-sa" ], "in_footer": [ false, true ], "in_head": [ true, false ], "location": [ "link_tag", "a_tag" ], "version": [ "3.0", "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999912	false
Julian de Wette Inhoud Lewe en werkWysig Julian Leslie de Wette is op 26 Junie 1951 in Kaapstad as een van vyf kinders gebore. Sy pa is oorspronklik van die Oos-Kaap en is ’n onderwyser by ’n nywerheidskool in Ottery in die Kaap, en sy ma is oorspronklik van Wepener in die Vrystaat. Hy kry sy skoolopleiding aan die Engelstalige South Peninsula Secondary School in Dieprivier, waar hy in 1969 matrikuleer. Op skool is Richard Rive sy Engels en Latyn-onderwyser. Na matriek gaan hy na Zoeloeland waar hy in ’n sendinghospitaal werk. In 1972 gaan hy oorsee, eers na Engeland, toe na Switserland en Nederland waar hy medies bestudeer en in 1973 gaan hy na New York. Vanaf Januarie 1973 tot Desember 1975 studeer hy aan die Sarah Lawrence College, waar hy ’n B.A.-graad behaal met Engels, Duits, Ekonomie en Internasionale Betrekkinge as vakke. Hy bring ’n groot deel van sy lewe in die buiteland deur, veral in New York, waar hy vanaf 1973 tot 1989 woon. Vir ongeveer sewentien jaar tot 1997 is hy beampte vir die Verenigde Nasies se Departement Openbare Inligting, hoofsaaklik in New York in die Verenigde State van Amerika. In 1989 word hy oorgeplaas na Londen in Engeland, waar hy vir twee jaar werk. Hy doen ook diens in Windhoek in Namibië, Kazakstan, Genève in Switserland en Bonn in Duitsland. Hy is in Windhoek tydens die oorgangstyd na onafhanklikheid en werk hier in die kantoor van die Verenigde Nasies se spesiale verteenwoordiger, waarna hy vir ’n kort ruk terug is na Londen. Dan word hy uitgeplaas na Kazakstan in die voormalige Sowjetunie, waar hy vir byna drie jaar werk as waarnemende hoof van die Verenigde Nasies-kantoor. In 1998 bedank hy by die Verenigde Nasies en hy en sy vrou keer terug na Suid-Afrika. Hulle vestig hulle eers op Glencairn en later op Napier. Hy stig Mnandi Productions in die Bronx in New York in 2005, ’n organisasie wat hom daarvoor beywer om “The Barber of Bree Street” en ander Suid-Afrikaanse musiekspele in Amerika, Europa en Suid-Afrika te bevorder. Die boek van John Ankele, “Rise Up and Walk – the Life and Witness of the African Indigenous Churches”, word op DVD beskikbaar gestel en hy is die verteller daarop. Hy tree op by Versindaba in Stellenbosch in 2005 en per geleentheid by die Woordfees, waar hy van sy gedigte voorlees. SkryfwerkWysig Reeds op dertienjarige ouderdom stuur hy van sy gedigte aan Jan Rabie en die volgende jaar aan Jack Cope, wat hom aanmoedig. Sy eerste gedigte verskyn in Afrikaans in Contrast en later ook in Donga. Soos die titel aandui is die vernaamste tema van die gedigte in “Die koning in die buiteland” die verplasing van die individu na ’n vreemde land, veral deur vrywillige ballingskap, waar hy in vreemdelingskap sy lewe slyt. Die bundel bevat ook gedigte oor persone wat in die middelpunt staan van dramatiese gebeure en enkele liefdesverse. Die kritici is merendeels van mening dat die bundel belofte toon, maar dat die gedigte nog baie ongelyk in gehalte is. In besonder word die satire en ironie van die tema nie na behore benut nie, hoewel die titelgedig ’n hoogtepunt is. In “Verban: verbinne” dui die titel weereens die sentrale tema aan, naamlik die inkeer tot sigself as ’n gevolg van ballingskap, aangesien die individu afgesluit is van die mense en dinge wat vir hom bekend en dierbaar is. Die bundel toon vordering op die gebied van tegniese vernuf, veral in die verskerpte fokus op die tema van die gedig, maar toon steeds gebreke in die gebruik van clichés en ondeurdagte beeldspraak. “Tussen duine gebore” is die eerste bundel na sy terugkeer na sy vaderland en is in sy sterker ontwikkelde sintuiglikheid ’n vooruitgang op sy vorige bundels. Die gedigte is, soos die titel aandui, tekenend van ’n nuwe geboorte en wording, met die verwagtinge daaruit voortspruitend. In hierdie bundel is die terugkeer na die vaderland en die herinneringe aan die jeug en familielede vername temas, hoewel hy steeds kommentaar lewer oor die ontneming van die mens se regte en waardigheid onder ’n onregverdige bestel. Die gedigte word geskryf met ruim gebruik van Ou Testamentiese Bybelverse, wat as motto’s dien vir vier van die ses afdelings en waarin God se volk se wedervaringe in die woestyn as agtergrond dien vir baie van die verse. Van sy gedigte word opgeneem in versamelbundels soos “Groot verseboek” en “Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte” en dit word ook in Nederlandse en Belgiese bloemlesings opgeneem. Hy skryf ook gedigte in Engels en deur die jare verskyn dit in tydskrifte soos New Contrast, Poetry Australia en Observations in New York, terwyl dit ook in die bloemlesing “Somehow we survive” in New York gepubliseer word. Hy lê reeds in 1982 ’n Engelse roman onder die werkstitel “Potiphar’s wife” aan die uitgewer Doubleday in New York voor. Die keurderverslag deur Jackie Onassis, weduwee van president John F. Kennedy van Amerika en die Griekse skeepsmagnaat Ari Onassis, beveel publikasie sterk aan. Die boek word egter nie gepubliseer nie en word afgekeur deur ’n paar ander uitgewers. Eindelik verskyn die boek in 2010 onder die titel “A case of knives”. Die verhaal speel af in die Suid-Afrika van die sestigerjare van die twintigste eeu, kort na Republiekwording en midde-in die intense implementering van die apartheidsbestel. Die hoofkarakter is die jong bruin man Enoch Pretorius, wat kontak maak met Suid-Afrika se staatshoof, dr. Sybrand Schoon (met duidelike toespelings op dr. Hendrik Verwoerd), omdat sy oupa Hans as tuinier by hom werk. Hans is sterk betrokke by die politieke woelinge van die tyd en tree aan die een kant op as tussenganger vir die Minister van Naturellesake en die stinkryk Transkeise toordokter, Khotso Sethuntsa, terwyl hy aan die ander kant ook ’n linkse politieke aktivis is. Die mag van die toordokter in die swart gemeenskap en die impak daarvan ook op die witmense, word geïllustreer deur Schoon se middernagtelike besoeke aan Sethuntsa om van sy sterk medisyne te verkry. Hans vertel sy stories aan Enoch, wat dit dan weergee. Hierdie is een van die min romans oor die Verwoerd-era en bied ’n akkurate beeld van die politieke klimaat en die denkwyses van daardie tyd. “A case of knives” word in 2011 benoem vir die Sunday Times fiksieprys. Sy drama, “Sister Priscilla’s Dilemma: The nun with a gun”, is in Engels en Spaans gepubliseer. Die drama speel af in ’n sendingstasie in Emoyeni in KwaZulu-Natal. PublikasiesWysig - 1977 – Die koning in die buiteland - 1980 – Verban: verbinne - 2003 – Tussen duine gebore - 2010 – A case of knives - 2011 – Sister Priscilla’s dilemma: The nun with a gun VerwysingsWysig BoekeWysig - Cloete, T.T. (red.) “Die Afrikaanse literatuur sedert sestig” Nasou Beperk Eerste uitgawe 1980 - Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005 - Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel 2” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1999 - Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel 3” Van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 2006 - Willemse, Hein “Aan die ander kant” Protea Boekhuis Pretoria Eerste uitgawe Eerste druk 2007 Tydskrifte en koeranteWysig - Hattingh, Marion en Van Wyk, Steward “Julian de Wette: Digter terug na jare in die buiteland” “Karring Veertien” Winter 1998 InternetWysig - Esaach: http://www.esaach.org.za/index.php?title=De_Wette,_Julian - Facebook: https://www.facebook.com/julian.dewette - LinkedIn: https://za.linkedin.com/in/julian-de-wette-4abb2b9 - LitNet ATKV-Skrywersalbum 23. Junie 2011: www.litnet.co.za - Random Struik: http://www.randomstruik.co.za/about-the-author.php?authorID=5173 - Van der Merwe, Kirby Rapport: http://22.214.171.124/argief/berigte/rapport/2010/09/07/RH/11/boek11knives.html - Versindaba: http://versindaba.co.za/gedigte/julian-de-wette/ ResensiesWysig A case of knives - Paton, Aubrey Timeslive: http://www.timeslive.co.za/lifestyle/books/2010/10/10/a-case-of-knives-by-julian-de-wette-random-house-struik-r180 - Van der Merwe, Kirby “Rapport” 5 September 2010 Die koning in die buiteland - Brink, André P. “Rapport” 4 September 1977 - Cloete, T.T. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 18 no. 2, Junie 1978 Tussen duine gebore - John, Philip “Beeld” 21 April 2003 - Pieterse, H.J. “Insig” Maart 2003 Verban: verbinne - Brink, André P. “Standpunte” Nuwe reeks 154, Augustus 1981 - Cloete, T.T. “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 19 no. 2, Mei 1981 - Cloete, T.T. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 21 no. 2, Junie 1981 - Le Roux, André “Beeld” 16 Februarie 1981	<urn:uuid:ba96d2b0-1fee-4d44-b22c-30f7b9fcf057>	CC-MAIN-2019-30	https://af.m.wikipedia.org/wiki/Julian_de_Wette	2019-07-16T18:37:13Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00480.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa", "by-sa" ], "in_footer": [ false, true ], "in_head": [ true, false ], "location": [ "link_tag", "a_tag" ], "version": [ "3.0", "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999979	true
Kategorie:Sterftes in 1915 Jump to navigation Jump to search Wikimedia Commons bevat media in verband met Sterftes in 1915. \| Bladsye in kategorie "Sterftes in 1915" Die volgende 19 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 19.	<urn:uuid:740f3bc6-f37d-4439-a4d2-b7e6955dc4d4>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Sterftes_in_1915	2019-07-18T00:52:01Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00080.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.991249	false
25 Oktober Jump to navigation Jump to search << \| Oktober 2018 \| >> \| \|\|\|\| So \| Ma \| Di \| Wo \| Do \| Vr \| Sa \| 1 \| 2 \| 3 \| 4 \| 5 \| 6 \| \| 7 \| 8 \| 9 \| 10 \| 11 \| 12 \| 13 \| 14 \| 15 \| 16 \| 17 \| 18 \| 19 \| 20 \| 21 \| 22 \| 23 \| 24 \| 25 \| 26 \| 27 \| 28 \| 29 \| 30 \| 31 \| \|\|\| Al die dae \| Gebeure[wysig \| wysig bron] - 1241 – Pous Celestinus IV volg Pous Gregorius IX op. - 1415 – Honderdjarige Oorlog: Hendrik V van Engeland en sy lig gepantserde infanterie en boogskutters verslaan die swaar gepantserde Franse kavallerie tydens die Slag van Agincourt. - 1671 – Giovanni Cassini ontdek Iapetus, die derde grootste maan van die planeet Saturnus. - 1854 – Stormloop van die Ligte Brigade: Lord Cardigan lei sy kavallerie in ’n rampspoedige stormloop in die Slag van Balaclava tydens die Krimoorlog. - 1913 – Die Gereformeerde kerk Burgersdorp neem sy nuwe kerkgebou in gebruik. - 1944 – Tweede Wêreldoorlog: Die Slag van Leyte Golf verseker die nederlaag van die Keiserlike Japannese Vloot in die Stille Oseaan-oorlog. - 1944 – Die NG gemeente Tafelberg stig af van die NG gemeente Tamboerskloof. - 1945 – Die voormalige Japannese kolonie Taiwan word weer deel van die Republiek China. - 1971 – Die Volksrepubliek China vervang die Republiek China (Taiwan) as China se verteenwoordiger in en permanente lid van die Verenigde Nasies. - 1973 – Die Jom Kippoeroorlog eindig. - 1983 – Operasie Urgent Fury: Die Verenigde State en Karibiese bondgenote val Grenada binne, ses dae nadat Bernard Coard bevel oorgeneem het in ’n gewelddadige staatsgreep. - 2001 – Windows XP, een van Microsoft se Windows bedryfstelsels, word vrygestel. - 2018 – Christie's afslaers in New York Stad veil vir die eerste keer 'n kunswerk geskep deur kunsmatige intelligensie op. Die kunswerk, Portret van Edmond de Belamy, verkoop vir VSA$ 432 500. Geboortes[wysig \| wysig bron] - 1806 – Max Stirner, Duitse filosoof († 1856). - 1838 – Georges Bizet, Franse komponis († 1875). - 1851 – George Murray Alexander, Kaapse argitek van Skotse herkoms († 1904). - 1853 – Sydney Charles Buxton, Britse politikus en tweede goewerneur-generaal van Suid-Afrika (tussen 1914 en 1920) († 1934). - 1881 – Pablo Picasso, Spaanse skilder († 1973). - 1928 – Eddie Daniels, Suid-Afrikaanse anti-apartheidsaktivis († 2017). - 1955 – Louis Krüger, Afrikaanse skrywer. Sterftes[wysig \| wysig bron] - 625 – Pous Bonifatius V, 69ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* onbekend). - 1154 – Stefanus, koning van Engeland (* 1096). - 1400 – Geoffrey Chaucer, Engelse digter (* 1343). - 1495 – Johan II, koning van Portugal (* 1455). - 1918 – Tobie Muller, NG predikant en Afrikaanse taalstryder (* 1884). - 1760 – George II, koning van Groot-Brittanje (* 1683). - 1991 – Louis le Grange, Suid-Afrikaanse politikus, kabinetsminister en lid van die Nasionale Party (* 1928). - 2007 – Patrick Mynhardt, Suid-Afrikaanse film- en teaterakteur (* 1932). Vakansies, vierings, en waarnemingsdae[wysig \| wysig bron] - Feesdag van Pous Bonifatius I in die Rooms-Katolieke Kerk. Wikimedia Commons bevat media in verband met 25 October. \|	<urn:uuid:c4a9e42e-6d21-4fca-a27f-af4c6905f481>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/25_Oktober	2019-07-20T11:49:08Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526508.29/warc/CC-MAIN-20190720111631-20190720133631-00400.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.997905	false
E-pos E-pos, soms ook vonkpos genoem, is kort vir "elektroniese pos". In teenstelling met konvensionele pos, verwys e-pos na die skryf, stuur en ontvang van boodskappe via elektroniese kommunikasiestelsels. Die meeste huidige e-posstelsels maak gebruik van die Internet. E-pos is een van die gewildste gebruike van die Internet en maak deel uit van die vyf hoofpilare daarvan. Om e-pos te kan gebruik, moet die stuurder gewoonlik 'n rekenaar gebruik, alhoewel ander metodes, bv. met 'n slimfoon, ook moontlik is. Geskiedenis[wysig \| wysig bron] E-pos het al voor die Internet bestaan en word al sedert die 1960's gebruik.	<urn:uuid:3c4eb4be-5641-4eab-8b1c-729f3bfbb896>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/E-pos	2019-07-18T01:00:46Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00104.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999977	false
Leemte in die taal 'n Leemte in die taal of taalleemte bedoel enige bepaalde konsep in 'n taal waar daar geen ooreenkomste met 'n ander taal is of waar 'n patroon binne die taal self versteur word deur 'n gaping of "gat". Hierdie taalleemtes lewer veral probleme op by vertaling.[1] Inhoud Afrikaans teenoor ander tale[wysig \| wysig bron] Afrikaans teenoor ander Indo-Europese tale[wysig \| wysig bron] Party volksname vir plante in Afrikaans het geen gelyke in ander Indo-Europese tale nie, soos die geeltrewwa (Satyrium erectum). Die volksnaam "geeltrewwa" is reeds in 1774 aan die Kaap deur die Sweedse natuurondersoeker Carl Peter Thunberg opgeteken.[2] Afrikaans en Duits[wysig \| wysig bron] - Hoewel Afrikaans en Duits al twee die onderskeid tussen mens en dier tref soos op te merk tussen bek en mond (Maul, Mund) en voet en poot (Fuß, Pfote), dragtig teenoor swanger (trächtig, schwanger), en albei tale hierdie "dierewoorde" kan gebruik om 'n mens mee te beledig, het nie Afrikaans, Engels of Nederlands 'n woord vir Lefze nie, slegs lip. Die menselip in Duits is Lippe. - Voorbeeld: Die Füchse sahen einander an, der älteste von ihnen zog die Lefzen zurück... - uit: Der Wisperwald deur Jörg Benne - (Letterlik: Die vosse het mekaar aangekyk; die oudste onder hulle het sy (diere)lippe teruggetrek) - Op sy beurt het Standaardduits glad nie 'n woord vir die dierlike pens (afkomstig via Nederlands uit Frans, wat ironies genoeg oorspronklik juis "buik van 'n mens" beteken het;[3] vergelyk ook die Italiaans pancia) wat teenoor die menslike buik (verouderd, Neerlandisties of verhewe taalgebruik) of die meer gebruiklike maag (in Duits Bauch; vergelyk ook die Deens mave, Noors mage, Sweeds mage en die oorblyfsel opgeneem in die Engelse stomach) staan nie. 'n Bok, luiperd en mens het almal 'n Bauch in Duits. In Afrikaans en Nederlands word daar 'n onderskeid getref. As "pens" in Afrikaans sou verwys na die maag van 'n mens, is dit plat taalgebruik. 'n Belediging uit Afrikaans met hierdie woord sal daarom moeiliker na Duits vertaal kan word. - Vuurwa in Afrikaans kan die skertsende benaming vir 'n motor/sportmotor wees, of 'n redelik verouderde benaming vir 'n (stoom)lokomotief. In Duits kan Benzinkutsche (letterlik: petrolkoets) dieselfde skertsende gevoel oordra as vuurwa in Afrikaans, en dit verwys, net soos Afrikaans, na verskillende motorsoorte, maar Benzinkutsche is besig om te verouder, terwyl vuurwa in Afrikaans nog springlewendig is. Daarby verwys Benzinkutsche nie na 'n lokomotief nie. - In Die Stunde des Schakals deur Bernard Jaumann word die Afrikaanse woord "pad" agter in die woordelys geplaas. Hierdie enkele woord kan drie betekenisse hê in Duits: "Piste", "Landstraße" of "Weg". - Piste kan onder meer verwys na 'n "dierepad" (soos van 'n karavaan kamele deur 'n woestyn) of pad wat deur voertuie in die ruigte of op sand gemaak is en nie by die owerheid geregistreer of erken (kan) word nie. - Landstraße kan verwys na 'n "kleiner" pad wat tussen twee dorpe of plekke loop. - Weg kan wissel vanaf die letterlike hoofweg tot die figuurlike pad wat 'n plan kan loop. - Nog sinonieme kan wees 'n Pfad (dierepad, of smal weg), Pass (jagterstaal vir 'n dierepaadjie van klein soogdiertjies) of (Wald)schneise/Durchhau/Durchhieb ('n pad waar weerskante bome geplant is) en Pikade ('n pad deur 'n oerwoud, veral in Argentinië en Brasilië). - In Afrikaans word die meeste groepe soogdiere 'n trop genoem. In Duits word daar byvoorbeeld onderskei tussen 'n Rudel Wölfe (Afrikaans: trop wolwe) en 'n Herde Schafe (Afrikaans: trop skape). As daar reeds vroeër in 'n leesstuk verwys is na wolwe en skape, dan kan daar in Duits eenvoudig gestel word die "Rudel" het die "Herde" op 'n hoop gejaag. In Afrikaans sal mens eers melding moet maak van die troppe en dan skryf "die wolwe het die skape op 'n hoop gejaag", of daar moet geskryf word "die trop wolwe het die trop skape op 'n hoop gejaag". - In Afrikaans word jakkals in die omgangstaal gebruik om sowel na 'n jakkals as vos te verwys. In die Tweetalige Engels/Afrikaanse Pharos-woordeboek word "jakkals" as die eerste vertaling aangegee vir fox; dieselfde ook in die Duits-Afrikaanse woordeboek (1983) vir die Duitse Fuchs. In Europa word duidelik onderskei tussen 'n jakkals en 'n vos (( Schakal, Fuchs / ) ( jackal, fox / ) ( jakhals, vos). 'n Vos kom inheems in Europa voor en is regoor die wêreld verspreid, ook in Suid-Afrika, terwyl 'n jakkals vernaamlik in Afrika en Suidwes-Asië asook die Midde-Ooste te vinde is. Jakkals is afkomstig van die Persiese woord شغال shaghāl, wat verband hou met die Sanskrit शृगाल\|शृगाल śṛgāla. ) - 'n Jakkals is groter gebou as 'n vos en behoort tot dieselfde geslag, Canis, as die hond, die coyote (prêriewolf), wolf, rooiwolf en Ethiopiese wolf. 'n Vos is kleiner gebou as 'n jakkals. Maar in Afrikaans word daar nie hare gekloof nie: so is daar die naam bakoorvos, bakoorjakkals, draaijakkals en die minder algemene kloesiejakkals en klossiejakkals wat almal aanvaar word. - In sprokies word die vos maklik "verafrikaans" tot jakkals, waarskynlik omdat die Rooijakkals in Suid-Afrika 'n groter dier is as die kleiner vossies en die rooi pelskleur herinner aan die rooivos van Europa. Daarby word hy veral in die verlede as 'n groter slu pesdier beskou, teenoor die byna skadelose vossies. Ook in die rolprent Zootropolis (2016) sien die fliekresensent Leon van Nierop die karakter Nick Wilde vir 'n jakkals aan,[4] terwyl die karakter in Duits, Nederlands en Engels 'n vos is.	<urn:uuid:154b9797-d403-487b-a0ea-36538f57784f>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Leemte_in_die_taal	2019-07-18T01:11:23Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00104.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999986	false
Boekbronne Biblioteke Suid-Afrika: - Soek die boek in die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika se katalogus - Soek die boek in die SEALS Konsortium se biblioteek - Soek die boek in die Universiteit van Suid-Afrika se biblioteek - Soek die boek in die Universiteit van die Witwatersrand se biblioteek - Soek die boek in die Kaapse Hoër Onderwys Konsortium se biblioteek Wêreldwyd: - Soek die boek deur WorldCat in jou plaaslike biblioteek se katalogus Boekwinkels Suid-Afrika: Ander lande:	<urn:uuid:23b86baa-77cf-49bf-8052-b34810fc7600>	CC-MAIN-2019-30	https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Boekbronne/0520237471	2019-07-19T05:53:52Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00264.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa", "by-sa" ], "in_footer": [ false, true ], "in_head": [ true, false ], "location": [ "link_tag", "a_tag" ], "version": [ "3.0", "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999966	false
Maak hoofkeuseskerm oop Soek Wysigings ← Ouer wysiging Nuwer wysiging → Universiteit van die Andes (Venezuela) (wysig) Wysiging soos op 06:17, 27 Augustus 2011 38 grepe bygevoeg , 7 jaar gelede k r2.7.1) (robot Bygevoeg: sh:Andski univerzitet (Venezuela) [[pt:Universidade dos Andes (Venezuela)]] [[ru:Андский университет (Венесуэла)]] [[sh:Andski univerzitet (Venezuela)]] [[yi:אוניווערסיטעט פון די אנדן (ווענעזועלע)]] Luckas-bot Robotte 44 460 wysigings Ontsluit van " https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/824146 "	<urn:uuid:e5f82432-08d1-4ea0-8fad-32fe90ebc7f5>	CC-MAIN-2019-30	https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/824146	2019-07-19T06:29:12Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00264.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa", "by-sa" ], "in_footer": [ false, true ], "in_head": [ true, false ], "location": [ "link_tag", "a_tag" ], "version": [ "3.0", "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.896492	false
1511 Jump to navigation Jump to search 1511 \| ◄ \| 15de eeu \| ◄16de eeu► \| 17de eeu \| ► \| Dae \| Eeue \| Geskiedenis \| Geskiedenisportaal \| Sien ook: Kategorie:1511 \| Kalenders \| \| Die jaar 1511 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 11de jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. Gebeure[wysig \| wysig bron] - 27 Junie – Pous Julius II begin 'n baard dra as teken van rou oor die val van Bologna. - 10 Maart – In sy laaste konsistorie stel Pous Julius II nog nege nuwe kardinale aan. - 8 Augustus – Pous Julius II publiseer sy bul Pontifex Romanus. - 1 Oktober – Giovanni de' Medici (later Pous Leo X) word pouslike legaat in Bologna. - 5 November – Franse biskoppe saam met keiser Maximiliaan probeer om Pous Julius II af te set. - 7 November – Franse biskoppe saam met keiser Maximiliaan kies kardinaal Lopez de Carvajal as Teenpous Martinus IV. Geboortes[wysig \| wysig bron] - 30 Julie – Giorgio Vasari, 'n Italiaanse skilder, argitek en een van die eerste kunsgeskiedkundiges († 1574)	<urn:uuid:2059a53f-750f-493a-94b3-d06ec0872e71>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/1511	2019-07-21T19:53:50Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00024.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999487	false
Franschhoek Franschhoek \| \| Franschhoek en die Bergriviervallei vanaf Franschhoekpas gesien \| \| Franschhoek se ligging in Wes-Kaap Koördinate: Koördinate: \| \| Land \| Suid-Afrika \| ---\|---\| Provinsie \| Wes-Kaap \| Distrik \| Kaapse Wynlande \| Munisipaliteit \| Stellenbosch \| Stigting \| 1688 \| Oppervlak[1] \| \| - Dorp \| 1,80 km² (0,7 vk m) \| Bevolking (2011)[1] \| \| - Dorp \| 1 066 \| - Digtheid \| 592/km² (1 533,3/myl2) \| Rasverdeling (2011)[1] \| \| • Blank \| 76.7% \| • Indiër/Asiër \| 0.5% \| • Kleurling \| 6.2% \| • Swart \| 15.5% \| • Ander \| 1.0% \| Taal (2011)[1] \| \| • Engels \| 44.0% \| • Afrikaans \| 43.7% \| • Xhosa \| 1.6% \| • Ander \| 10.7% \| Skakelkode(s) \| 021 \| Franschhoek is 'n dorp in die provinsie Wes-Kaap, Suid-Afrika, sowat 75 kilometer van Kaapstad af, met 15 616 inwoners, insluitend die omringende voormalige townships. Franschhoek behoort sedert die jaar 2000 tot die Stellenbosch Plaaslike Munisipaliteit. Die dorp se naam was oorspronklik "Olifantshoek", 'n verwysing na die talle olifante wat hier oor die berg na die digte bosse van die vallei afgeloop en sodoende 'n pad uitgetrap het, wat later ook deur die plaaslike setlaars gebruik is. Geskiedenis[wysig \| wysig bron] Franschhoek het sy ontstaan aan die aankoms van die 176 Franse Hugenote-vlugtelinge te danke, wat hier in die jaar 1688 – na 'n tydelike verblyf in Nederland – 'n nuwe tuiste gevind het. Die Kaapse vryburgers begin vinnig na die gebied as die "Fransche Quartier" of "Fransche Hoek" verwys. In die 18de eeu word Franschen Hoek die amptelike naam van die dorp. Aangesien die Franse immigrante deur die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie so ver moontlik versprei is – Stellenbosch, die Paarl en Drakenstein is naas Franschhoek gekies as die vernaamste dorpe om die setlaars te huisves – neem die gemeenskappe binne 'n kort tydperk 'n plaaslike Kaapse karakter aan. Soos deur die Kompanjie beoog, sterf ook die Franse taal binne enkele dekades uit. In 1829 is vasgestel dat daar geen Franstaliges meer aan die Kaap is nie. Talle Franse plek- en plaasname het egter bewaar gebly as 'n erfenis uit hierdie tyd, en baie plaasname verwys na die Franse geboortestede van die Hugenote-vlugtelinge. 'n Aantal plase soos La Motte, La Cotte, Cabrière, Provence, Chamonix, Bien Donné, Champagne, Dieu Donné en La Dauphiné het in hulle oorspronklike vorm bewaar gebly en het tot bekende wynmakerye ontwikkel. Bien Donné is vandag 'n belangrike landboukundige navorsingstasie. Wingerdbou en die wynbedryf is deur die Franse ingevoer; die voortreflike klimaat en vrugbare grond maak die vallei bowendien geskik vir die vrugtebedryf. Die riviere en plaasdamme lewer forelle op. Die Hugenotemonument bo-oor Franschhoek, wat op 17 April 1948 onthul is, en die nabygeleë Hugenotegedenksentrum behandel die geskiedenis van die Franse setlaars. Danksy amptelike beperkings op die renovasie en nuwe boubedrywighede het ook die boustyl en historiese karakter van Franschhoek met sy pragtige herehuise bewaar gebly. Tog Franschhoek is nie meer die rustige plattelandse dorp van die verlede nie. Vanaf die negentigerjare word die dorp 'n gewilde verblyfplek vir stadmense van die Kaap. Die oprigting van 'n Engelse privaatskool, die Bridge House School, het hierdie ontwikkeling bevorder, en baie oorspronklike bewoners het hulle huise danksy die stygende pryse verkoop. Die wynkultuur en die aanwesigheid van sommige van Suid-Afrika se top-restourante het van Franschhoek 'n soort gastronomiese sentrum in Suid-Afrika gemaak. Maar dit staan nou veral bekend as een van die gewildste toeristebestemmings in die land. Die nabyheid van die metropool Kaapstad, die blommeprag van die omgewing, die aangename klimaat met milde somers en sneeubedekte pieke in die winter lok steeds meer mense. Stappe is gedoen om die natuurskoon te bewaar; 'n groot gebied word deur die Franschhoekbosreservaat in beslag geneem. Wapens[wysig \| wysig bron] Munisipaliteit (1) — Franschhoek se munisipale raad het op 'n stadium 'n skynheraldiese "wapen" gebruik wat 'n bergreeks, 'Trots van Franschhoek' blomme, 'n horing van oorvloed en 'n olifant toon. Die borsbeeld van 'n sewentiende-eeuse jagter met 'n geweer is bo die skild geplaas. Die wapenspreuk is "Dieu est mon aide". Munisipaliteit (2) — Die wapen is herontwerp en in 1977 by die Buro vir Heraldiek geregistreer: In goud, op 'n ingeboe punt van blou tussen 'n tak met drie blomme van die Trots van Franschhoek en 'n horing van oorvloed, alles van natuurlike kleur, 'n fleur-de-lis van goud; op 'n rooi skildhoof 'n staande olifant van natuurlike kleur. Die borsbeeld van die jagter het die helmteken geword, en die wapenspreuk het onveranderd gebly.[2] Fotogalery[wysig \| wysig bron] Die Bergrivierdam tydens die droogte van 2017. Sien ook[wysig \| wysig bron] Verwysings[wysig \| wysig bron]	<urn:uuid:9bf2265f-97c4-4a29-aadb-c2d999d56600>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Franschhoek	2019-07-21T19:47:13Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00024.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999985	false
Hulp Bladsye wat na "Bespreking:Wikimedia-stigting" skakel ← Bespreking:Wikimedia-stigting Jump to navigation Jump to search Skakels hierheen Bladsy: Naamruimte: alle (Hoof) Bespreking Gebruiker Gebruikerbespreking Wikipedia Wikipediabespreking Lêer Lêerbespreking MediaWiki MediaWikibespreking Sjabloon Sjabloonbespreking Hulp Hulpbespreking Kategorie Kategoriebespreking Portaal Portaalbespreking Module Module talk Gadget Gadget talk Gadget definition Gadget definition talk Omgekeerde seleksie Filters Versteek insluitings \| Versteek skakels \| Versteek aansture Die volgende bladsye skakel na Bespreking:Wikimedia-stigting : Wys (vorige 50 \| volgende 50) ( 20 50 100 250 500 ). Bespreking:Wikimedia Stigting (aanstuurblad) ( ← skakels wysig ) Wys (vorige 50 \| volgende 50) ( 20 50 100 250 500 ). Ontsluit van " https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Bespreking:Wikimedia-stigting " Navigasie-keuseskerm Persoonlike gereedskap Nie ingeteken nie Bespreking Bydraes Skep gebruiker Meld aan Naamruimtes Bladsy Bespreking Variante Weergawes Lees Wysig bron Nuwe onderwerp Wys geskiedenis Meer Soek Navigasie Tuisblad Gebruikersportaal Geselshoekie Onlangse wysigings Lukrake bladsy Hulp Sandput Skenkings Gereedskap Spesiale bladsye Drukbare weergawe Ander tale Privaatheidsbeleid Inligting oor Wikipedia Vrywaring Ontwikkelaars Koekieverklaring Selfoonweergawe	<urn:uuid:3dc5b368-0b59-4c58-8798-388537300639>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Bespreking:Wikimedia-stigting	2019-07-21T19:27:05Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00024.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.994024	false
Zachary Scott Jump to navigation Jump to search Zachary Scott \| \| Geboorte \| 21 Februarie 1914 \| ---\|---\| Nasionaliteit \| Amerikaans \| Sterfte \| 3 Oktober 1965 (op 51) \| Beroep(e) \| Akteur \| Internet-rolprentdatabasis-profiel \| Zachary Scott (21 Februarie 1914 – 3 Oktober 1965) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Mildred Pierce (1945), The Southerner (1945), Cass Timberlane (1947), en Flamingo Road (1949). Filmografie[wysig \| wysig bron] Rolprente[wysig \| wysig bron] - 1944: The Mask of Dimitrios - 1945: Mildred Pierce - 1945: The Southerner - 1945: Danger Signal - 1946: Her Kind of Man - 1947: Cass Timberlane - 1947: Stallion Road - 1947: The Unfaithful - 1948: Ruthless - 1948: Whiplash - 1949: Flamingo Road - 1949: Flaxy Martin - 1949: One Last Fling - 1949: South of St. Louis - 1950: Born to Be Bad - 1950: Colt .45 - 1950: Guilty Bystander - 1950: Pretty Baby - 1950: Shadow on the Wall - 1951: Let's Make It Legal - 1951: Lightning Strikes Twice - 1951: The Secret of Convict Lake - 1951: Stronghold - 1952: Dead on Course - 1953: Appointment in Honduras - 1955: Shotgun - 1955: Treasure of Ruby Hills - 1956: Flame of the Islands - 1956: Bandido! - 1957: The Counterfeit Plan - 1957: Violent Stranger - 1960: The Young One - 1960: Natchez Trace - 1962: It's Only Money Televisierolprente[wysig \| wysig bron] - 1961: Jane Eyre - 1962: The Expendables - 1965: William Faulkner's Mississippi	<urn:uuid:00b403d0-2468-42e2-9763-f5135307e04e>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Zachary_Scott	2019-07-21T19:57:14Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00024.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.686813	false
Neddikie Die Neddikie (Cisticola fulvicapilla) is 'n algemene standvoël in grasagtige onderbos van boomveld en savanne en kom ook in bergfynbos en plantasies voor. Die voël is 11 cm groot en weeg 9 gram. In Engels staan die voël bekend as die Neddicky. Neddikie \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| ---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\| In Pilanesberg \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Sang opgeneem in die Kaapprovinsie, Suid-Afrika \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Bewaringstatus \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Wetenskaplike klassifikasie \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Binomiale naam \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Cisticola fulvicapilla (Vieillot, 1817) \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Sinonieme \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Cisticola fulvicapillus \| Sien ookWysig BronWysig VerwysingsWysig - BirdLife International (2012). "Cisticola fulvicapilla". IUCN Rooilys van Bedreigde Spesies. Weergawe 2013.2. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur. Besoek op 26 November 2013.	<urn:uuid:0509c9d1-306f-4e16-8be4-777f28abd3ac>	CC-MAIN-2019-30	https://af.m.wikipedia.org/wiki/Neddikie	2019-07-24T06:58:12Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00344.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa", "by-sa" ], "in_footer": [ false, true ], "in_head": [ true, false ], "location": [ "link_tag", "a_tag" ], "version": [ "3.0", "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.958242	false
Witstormvoël Die Witstormvoël (Pagodroma nivea) is 'n stormvoël wat in die Subantarktiese gebied leef en op Bouvet-eiland nesmaak. Hulle is algemeen op pakys en die aangrensende see. Die voël is spierwit. Hulle is ratser as ander stormvoëls op die grond. In Engels staan die voël bekend as die Snow petrel. Witstormvoël \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| ---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\| Bewaringstatus \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Wetenskaplike klassifikasie \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Binomiale naam \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Pagodroma nivea (G. Forster, 1777) \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Sub-species \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Sien ookWysig BronWysig - Newman se Voëls van Suider-Afrika. Struik Nature. Gedenkuitgawe 2010. ISBN 978-1-77007-877-2 VerwysingsWysig - BirdLife International (2012). "Pagodroma nivea". IUCN Rooilys van Bedreigde Spesies. Weergawe 2013.2. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur. Besoek op 26 November 2013. - Brands, S. (2008)	<urn:uuid:2bf9b128-641d-4ff9-a606-9757a98a4865>	CC-MAIN-2019-30	https://af.m.wikipedia.org/wiki/Witstormvo%C3%ABl	2019-07-24T06:20:33Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00344.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa", "by-sa" ], "in_footer": [ false, true ], "in_head": [ true, false ], "location": [ "link_tag", "a_tag" ], "version": [ "3.0", "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.991486	false
Bespreking:Final Cut Studio Jump to navigation Jump to search Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Final Cut Studio-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. \| Artikelriglyne Daaglikse bladtrekke \| \|	<urn:uuid:b8922a91-646a-46e4-a8a6-3d810a33e383>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Final_Cut_Studio	2019-07-24T07:28:48Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00344.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999961	false
Hulp Bladsye wat na "Rispark" skakel ← Rispark Jump to navigation Jump to search Skakels hierheen Bladsy: Naamruimte: alle (Hoof) Bespreking Gebruiker Gebruikerbespreking Wikipedia Wikipediabespreking Lêer Lêerbespreking MediaWiki MediaWikibespreking Sjabloon Sjabloonbespreking Hulp Hulpbespreking Kategorie Kategoriebespreking Portaal Portaalbespreking Module Module talk Gadget Gadget talk Gadget definition Gadget definition talk Omgekeerde seleksie Filters Versteek insluitings \| Versteek skakels \| Versteek aansture Die volgende bladsye skakel na Rispark : Wys (vorige 50 \| volgende 50 ) ( 20 50 100 250 500 ). Johannesburg ( ← skakels wysig ) Roodepoort ( ← skakels wysig ) Kliptown ( ← skakels wysig ) Petervale, Johannesburg ( ← skakels wysig ) Fietas ( ← skakels wysig ) Sandton ( ← skakels wysig ) Soweto ( ← skakels wysig ) Randburg ( ← skakels wysig ) Ennerdale ( ← skakels wysig ) Sophiatown ( ← skakels wysig ) Rosettenville ( ← skakels wysig ) Alexandra ( ← skakels wysig ) Linden ( ← skakels wysig ) Woodmead, Johannesburg ( ← skakels wysig ) Rosebank, Johannesburg ( ← skakels wysig ) Hillbrow ( ← skakels wysig ) Maraisburg ( ← skakels wysig ) Diepsloot (nedersetting) ( ← skakels wysig ) Praegville, Johannesburg ( ← skakels wysig ) Maryvale, Johannesburg ( ← skakels wysig ) Birdhaven, Johannesburg ( ← skakels wysig ) Ruiterhof, Johannesburg ( ← skakels wysig ) Sjabloon:Voorstede van Johannesburg ( ← skakels wysig ) Buccleuch ( ← skakels wysig ) Paulshof ( ← skakels wysig ) Airdlin ( ← skakels wysig ) Westcliff ( ← skakels wysig ) Doornfontein ( ← skakels wysig ) Fordsburg ( ← skakels wysig ) Blackheath, Johannesburg ( ← skakels wysig ) Greenside ( ← skakels wysig ) Florida, Johannesburg ( ← skakels wysig ) Lenasia ( ← skakels wysig ) Rivonia ( ← skakels wysig ) Braamfontein ( ← skakels wysig ) Cosmo City ( ← skakels wysig ) Dobsonville ( ← skakels wysig ) Protea Glen ( ← skakels wysig ) Orlando, Soweto ( ← skakels wysig ) Berea, Johannesburg ( ← skakels wysig ) Joubertpark ( ← skakels wysig ) Yeoville ( ← skakels wysig ) Kenilworth, Johannesburg ( ← skakels wysig ) Jeppestown ( ← skakels wysig ) Abbotsford, Johannesburg ( ← skakels wysig ) Albertskroon ( ← skakels wysig ) Albertsville ( ← skakels wysig ) Ivory Park ( ← skakels wysig ) Cottesloe ( ← skakels wysig ) Craighall ( ← skakels wysig ) Wys (vorige 50 \| volgende 50 ) ( 20 50 100 250 500 ). Ontsluit van " https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Rispark " Navigasie-keuseskerm Persoonlike gereedskap Nie ingeteken nie Bespreking Bydraes Skep gebruiker Meld aan Naamruimtes Bladsy Bespreking Variante Weergawes Lees Wysig Wysig bron Wys geskiedenis Meer Soek Navigasie Tuisblad Gebruikersportaal Geselshoekie Onlangse wysigings Lukrake bladsy Hulp Sandput Skenkings Gereedskap Spesiale bladsye Drukbare weergawe Ander tale Privaatheidsbeleid Inligting oor Wikipedia Vrywaring Ontwikkelaars Koekieverklaring Selfoonweergawe	<urn:uuid:eaa3c0fa-eb25-4e55-87dc-7a26b4511308>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Rispark	2019-07-24T06:50:59Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00344.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.997781	false
Bespreking:Vlaandere Vertaling vanuit die Nederlands Omdat ek in Vlaandere woon verstaan ek Afrikaans en ek het probeer om die grootste deel van hierdie artiekel te vertaal. Omdat daar so baie teks is het ek dit wel nie self gedoen maar met google vertaal. Ek is nog besig met beter maak. Ek hoop julle kan my help. 09:00, 10 Julie 2011 (UTC) -- JulliusCaesar0369 (kontak) 09:00, 10 Julie 2011 (UTC) - Masjienvertalings mag summier geskrap word indien hulle nie binne twee weke in Afrikaans vertaal is nie. Gebruikers van ander projekte word sterk afgeraai om inhoud in vreemde tale in ons artikelruimte te plaas. Die teks mag gerus in ons algemene Sandput of die sandput van 'n gebruikerbladsy geplaas word. --Voyageur (kontak) 09:32, 10 Julie 2011 (UTC) - Die teks was dan ook nog vol van onsin: Amichand Rajbansi, Frankfurt Vlaanderen, Bremen... Ek het dit voorlopig hier geplaas. Die teks kan stuksgewys in Afrikaans vertaal en dan weer in die artikel gevoeg word. --Voyageur (kontak) 11:50, 10 Julie 2011 (UTC) Teks wat nog vertaal moet word Inhoud - 1 Toponymie - 2 Geskiedenis - 3 Geografie - 4 Demografie - 5 Natuur - 6 Besienswaardighede - 7 Kultuur - 8 Religie en lewenshouding - 9 Politiek - 10 Onderwys - 11 Sosiale kaart - 12 Sport Toponymie[wysig bron] Die toponiemVlaanderenverwys na die historiese graafskap Vlaanderen. Die naamVlaanderenduik vir die eerste keer op in 358, toe die Franke die Vlaanderengouw ofpagus Flandrensisvan die Romeine onder die beheer gekry. 'n Pagus of Gouw was 'n soort (klein) graafskap. Die LatynseFlandrensisis op sy beurt weer afgelei vanflam, 'n Ingveoonse vorm van die Germaanseflaumaen dit beteken "oorstroomgebied". Hierdie etimologie blyk die enigste wat taalkundig moontlik is en klop geografies uitstekend. Hierdie betekenis is baie gepas vir die Vlaamse kusgebied wat tussen die 3de en die 8ste eeu tweemaal per dag oorstroom word deur die Noordsee. Pagus Frandrensis was 'n kusgebied met' n groot getijdengeulen en groen schorren waarin skaapboere geleef het, al dan nie op heuwels. Die gebied strek homself uit rondom Brugge tussen Yster en Zwin en ontwikkel in die volgende eeue tot die belangrike Frankfurt Vlaanderen. 'n Inwoner van hierdie oorstroomgebied is dus 'n Vlaming, met die adjektief Flamis. Deur by die stamflam met die agtervoegsel-andrate voeg, verkry jy in datiewe meervoud Flaumandrum, wat verkort word totFlamandrumen uiteindelik Flandrum. Ten slotte is diefnvin die Nederlands, vandaarVlaming,VlaamsenVlaanderen. Die plaatsnaam staat in die meervoud in NederlandsVlaanderen, die DuitsFlandern, die EngelsFlanders, die SpaansFlandes en die Italiaansle Fiandre. In die Frans gebruik men sowelLes FlandresasLa Flandre. Die Vlaminge doen hulle intrede in die geskiedenis in die lewensverhaal van Sint-Eligius (ca.590-660), dieVita sancti Eligii. Dit word opgestel voor 684, maar is slegs bekend in 'n omwerking van rond 725. Daar verskyn die "Flanderenses" wat woon "in Flandris". In die Latyn ontwikkel dit later tot die gestandaardiseerde vormeFlandrensesenFlandria. Geskiedenis[wysig bron] Middeleeue[wysig bron] Die grondgebied van wat nou Vlaanderen is, was in die Middeleeue verdeeld oor verskeie feodale state. Die vernaamste daarvan was die Frankfurt Vlaanderen in die weste, die Hertogdom Brabant in die sentrum en die Frankfurt Loon in die ooste; die laaste was in 1367 by die prinsbisdom Luik aangesluit. Het Frankfurt Vlaanderen val onder die Franse Kroon, terwyl die res van die huidige Vlaanderen 'n deel was van die Heilige Romeinse Ryk. In 1384 is die Frankfurt Vlaanderen, in 1430 gevolg deur die Hertogdom Brabant, by die Bourgondische Nederlanden aangesluit. Die pragmatiek sanksie uit 1549 verenigde die Zeventien Provinciën (of Spaanse Nederlande in die breë sin) onder Karel V . In 1581 verklaar die provinsies wat saam die Unie van Utrecht gevorm hulle onafhanklikheid van Spanje (Plakkaat van verlaat) en vorm die Verenigde Provinsies. Vlaanderen en Brabant het egter grootliks herower deur Spaanse troepe sodat die Suidelike Nederlande onder Spaans bewind gebly en net die noordelike Provinciën saam 'n confederale republiek gebly vorm. As datum vir die (eerste) "Divorce der Nederlanden" word dikwels die Val van Antwerpen in 1585 genoem. Ancien Regime[wysig bron] Na die Slag van Kassel (1677) is die mees westelike deel van die Frankfurt Vlaanderen (die streek rondom Kassel, Belle en Ieper ) by Frankryk aangesluit, wat bevestig is in 1678 deur die Vrede van Nijmegen. Die Suidelike Nederlande sou in 1713 met die Vrede van Utrecht van Spaanse in Oostenrykse hande oorgaan. Einde 1789 het die verskillende provinsies, waaronder ook Vlaandere en Brabant, die onafhanklikheid uit, maar Oostenrykse troepe het na 'n jaar terug. In 1792 is die Oostenrykse Nederlande en het nog steeds onafhanklike prinsbisdom Luik deur Frankryk ingeneem, en na 'n kort Oostenrykse herowering, in 1795 geannekseer. Hiermee is vir die eerste keer in die geskiedenis die grondgebied van die huidige Vlaanderen samengebracht. Na die finale nederlaag van Napoleon, was Vlaanderen, saam met die huidige Wallonië, deur die besluite van die Kongres van Wene, in 1815 'n deel van die Verenigde Koninkryk van die Nederlande. Met die Belgiese Revolusie van 1830 geskeur België hulself af van die huidige Nederland. Na 'n paar dekades van bewuswording, begin die ontwikkeling van die Vlaamse Beweging. In die begin van die jare 60 van die twintigste eeu is die taalgrens amptelik vasgelê en in 1993 was België amptelik 'n federale staat. Vlaanderen wen sedertdien geleidelik aan institusionele, politieke, finansiële, kulturele, ekonomiese en sosiale outonomie. Ontvoogding en autonomiestreven[wysig bron] In Vlaandere is 'n heterogene beweging aktief, wat Vlaanderen meer outonomie wil besorg. Hierdie beweging is baie divers en bestaan uit verskillende strekkingen en in verskillende gradaties, en ook breuke in die bestaande regse partye. So is daar 'n afscheidingsbeweging, die Vlaamse volksbeweging, met partye en verenigings, soos Vlaams Belang en N-VA. As nie-partijgebonden vereniging streef die Komitee Vlaanderen Onafhanklik eweneens na Vlaamse onafhanklikheid, maar dan oor die grense van ideologieë heen, behalwe dié van die post-romantiese gedagte aan 'n "eie" staat. Afhangende van die opiniepeiler word die aanhang van die afscheidingsbeweging in hierdie geheel tussen die 13 en die 50% van die bevolking geskat [verwysing benodig] Ook die doelwitte van hierdie Vlaamsgezinde verenigings verskille. Die hoofdmoot word ingeneem deur hulle wat 'n soewereine Vlaamse deelstaat van die EU wil stig,' n nie onaanzienlijk deel wil 'n confederale staatsstructuur en sommige wil' n hereniging van Vlaanderen en die noordelike Nederland en tot [ [Grootneerlandisme \| Groot-Nederland]]. Nog ander wil die huidige federalisme versterk deur die deelstate meer fiskale en finansiële outonomie te gee. Binne die OVV vind ons verteenwoordigers van sowat al hierdie strekkingen terug. In 2005 het die denkgroep In die Warande 'n manifes vir die onafhanklikheid van Vlaanderen. Dit het baie aandag, geoefen 'n sterk invloed uit op die publieke opinie en geweet selfs enkele Franstalige kommentaar los te weke. In 2008 probeer die gravensteengroep met 'n manifes daar op te wys dat' n strewe na meer outonomie ook links kan wees. Ander groepe streef veral na confederalisme. In hierdie strekking vind ons ook tradisionele partye soos CD & V, maar ook die klein party Spirit en tromingen binne kulturele organisasies. Hulle wil Vlaanderen volledig beheersmatige, finansiële en fiskale outonomie besorg. Die Belgiese staat moet vir hulle dus behou bly, maar wel afgeslankt word tot diegemeenskaplike noemerwaarvoor daar in beide groot gemeenskappe 'n demokratiese meerderheid bestaan. Bepaalde groepe akademici situeren hom in hierdie strekking, daaronder die ondertekenaars van die Lentemanifest 2006. Nog ander strekkingen binne die Vlaamse beweging, veral die Davidsfonds en sekere strekkingen binne Spirit, sp.a en ook sommige persone binne die CD & V , streef dan weer na versterking en verdere uitbouw van die huidige federalisme. Geografie[wysig bron] Topografie[wysig bron] Die totale oppervlakte van Vlaanderen bedra 13.682,38 km ². Wanneer 'n mens die Hoofdstedelijk Gewest egter nie meerekent bedra hierdie 13.521 km ² (2007). Die grensomtrek van Vlaanderen bedra 796 km, hiervan is daar 66 km kuslyn en is daar 178 grensovergangen. Die belangrikste stede in Vlaandere is Brussel, Antwerpen, Gent, Stuttgart, Leuven, Mechelen, Aalst, Kortrijk, Hasselt, Sint-Niklaas, Oostende en Bremen. Die hoogste punt van Vlaandere is Remersdaal (in Voeren) met 'n hoogte van 287,5 m. Het op 'n na hoogste punt is die Kemmelberg in Kemmel (156 m) en die derde hoogste punt ten slotte is die"Galgenboom"van [[Millen (België) \| Millen] ] met 151 m. Die laagste punt is die Noordsee (0 m). Per provinsie, is dit die hoogste punte: - Antwerpen: Beerzelberg, 52 m - Limburg: Remersdaal, 287 m - Oost-Vlaanderen: Hotondberg, 151 m - Vlaams-Brabant: Zevenbronnen, 133 m - West-Vlaanderen: Kemmelberg, 156 m Hydrografie[wysig bron] Vlaanderen tel drie bekken en: - Die bekken van die Schelde beslaan 9537 km ² van die Vlaamse en Brusselse grondgebied. Die belangrikste riviere op hierdie grondgebied is die Schelde, die Rupel, die Leie, die Durme, die [[Dijle] ], die Demers, die Frankfurt, die Nete, die Zenne, die Herk, die Groot Gete en die Voer. - Die stroomgebied van die Maas beslaan ± 2000 km ² van Vlaanderen. Die belangrikste waterlopen op hierdie grondgebied is die Maas, die Jeker, die Voer, die Mark en die Dommel. - Die bekken van die Yster beslaan 723 km ² van Vlaanderen. Die belangrikste rivier is die Yster. Geografische streken[wysig bron] Geografies gesien begin het met in die weste die kusstrook, geleë aan die Noordsee en bestaande uit 'n strand met duin en wat hom in' n reguit lyn oor 'n afstand van circa 65 km strek. Agter die kus lê die polder s, 'n vlak en vrugbaar land wat vroeër gereeld deur die see is toegegooi, maar nou is drooggelegd en deur sluise teen die sterk getye werking word beskerm . Tussen die westelike polders, die Leie en die Schelde lê die Vlaamse laagvlakte (soms ook wel verdeel in Zandlemig Vlaanderen en [ [Zandig Vlaanderen]]), 'n sand streek wat hier en daar heuwelagtige is. Hierdie heuvelruggetjes word die Wes-Vlaamse heuwels en die Vlaamse Ardennen genoem. In die verlengde van die Vlaamse laagvlakte, na die ooste toe, lê die Kempen. Die landskap bestaan hoofsaaklik uit denne bos, weiland en mielies velde. Ten suide hiervan streke hom van wes na oos die Groentestreek, die Hageland en vogtig Haspengouw uit. In die uiterste ooste van Vlaanderen bevind homself die Maasland en die Voerstreek wat deel uitmaak van die Land van Hervé. Laastens strek die Brabantse Leemstreek en Droog Haspengouw hom uit oor die suidelike dele van Vlaams-Brabant en Limburg. Urbanisatiegraad[wysig bron] Vlaanderen het 'n baie hoë bevolkingsdigtheid en vorm daarnaas een van die belangrikste verkeersknooppunt en in Wes-Europa deur haar sentrale ligging. Hierdie verkeersaders s deurkruis die streek van noord na suid en van oos na wes. Hierdeur ontstaan daar enersyds 'n hoë druk op die oop ruimte en die omgewing, maar andersyds word daar ekonomiese aktiwiteit en bewoning aangetrokke. Vlaanderen behoort tot die mees verstedelijkte gebiede in die wêreld. Vlaanderen tel drie groot stede: Antwerpen, Gent en Brussel, daarnaas tel hulle 11 streeks stede. Dit is Brugge, Leuven, Hasselt, Kortrijk, Mechelen, Aalst, Oostende, Turnhout, Sint-Niklaas en Roeselare. Daarbenewens is daar nog talle van klein stede. Die groot stede het 'n sterk invloedssfeer op die omliggende hinterland. Hierdie beïnvloed word deur die afstand tot en die impak van plaaslike sentrums. Ondanks tal van urbanisatieproblemen (soos huisvestingsproblemen en mobiliteit svraagstukken) bly die Vlaamse kernsteden groei en is die stadsvlucht gedraai. Hierdie urbanisatietrend ontstaan deur die erfpacht reg dat vir 'n verkleining van die persele gesorg het op die platteland. Deur die gunstige ligging van die stede gegroei hierdie sterk vanaf die begin van die 19de eeu deur middel van woon-en verkeerslinten in die omring platteland. Hierdeur het 'n verstedeliking van die platteland op, met die stadsrand tot gevolg. Die landbou het schaarser in hierdie rand en daar ontstaan 'n emigrasie vanuit die stadskern na die stadsrand. Dit gaan gepaard met verkrotting in die middestad op plekke waar die vrye ruimte nie deur ekonomiese aktiwiteite word benut. Die morfologiese verstedeliking strek tot verby die metropolitaanse tot die banlieue s. In hierdie forenzenwoonzone domineer verstedelijkte kenmerke die leefwyse van die bevolking. Hierdie verskynsel word Rasterstad Vlaanderen genoem. Aangrensende streke[wysig bron] Vlaanderen grens in die noorde aan Nederland en meer bepaald in die noordweste aan Seeland, sentraal in die noorde aan Noord-Brabant en in die (noord) ooste aan Limburg. In die suide grens Vlaanderen aan Wallonië en in die suidweste aan die Franse streek Nord-Pas-de-Calais. Demografie[wysig bron] Migrasie[wysig bron] Die hedendaagse Vlaandere is deur die eeue heen redelik sterk vermeng geraak deur die vele migratiestromen. Die oorspronklike bewoners van wat nou Vlaandere is was die Belgae, 'n versamelnaam vir die verskillende stamme wat die gebied bewoon en vermoedelik' n "mengsel" van Kelte en Germane was. In 57 vC. kom die Romeinse legioen en en in hulle voetspore tal van ander (handelaars, ambachtslui, edelmannen en legionairs op pensioen ens) uit die hele Romeinse ryk. Vervolgens kom die Frisiavones (soms ook Texuandri genoem), die Salische Franken en tal van Vikings hom vestig in die huidige Vlaandere. Ook tydens die periodes van die selfstandige stede, graafskap pen en hertogdom men en die (sentrale) beheer van die Boergondiërs, Spanjaarde, Oostenrijkers, Franse en Nederlanders migreer tal van kooplui en ambachtsmannen na en van Vlaanderen. Tydens hierdie Spaanse tydperk het 'n massiewe (deels gedwing) emigrasie plek van honderdduisende protestante. Die meeste het na Amsterdam en die Noord-Nederlandse provinsies. Hulle dra daar by tot die Hollandse Goue Eeu. So vind ons verskillende suidelike vlugtelinge by die redacteurs van die Statenbijbel, wat 'n faktor was by die invloed van die Suid-Brabants op die Nederlandse taal. Die etniese kern van die huidige Vlaamse bevolking bestaan uit die agtergeblewe Nederlandstalige bevolkingsgroepe in die 17 provinciën (die destydse Nederlanden) wat oorwegend Katoliek was en onder Spaanse heerskappy gebly tot in die 17de eeu . Omstreeks 1872 het 'n daar' n tweede belangrike migratiegolf uit Vlaanderen plek toe tal van Vlamingen rigting Kanada, Verenigde State en Suid-Amerika vertrek met onder andere die Red Star Line vanuit Antwerpen. Later emigreer ook tal van landgenote na Belgiese-Kongo wat sedert 15 November 1908 'n Belgiese kolonie geword het. Binne die eie grense trek baie na die industriebekken s van onder meer Charleroi en Gent. Ook het baie as seizoensarbeider na Wallonië of Frankryk, in die hoop beter betaalde werk te vind. Vanaf 1920 was dit hoofsaaklik Italianers en Oos-Europeërs wat as gastarbeider na België gekom het. Vlaanderen het op daardie oomblik 'n groot behoefte aan arbeider s vir die industrie en die mynbou. Na die ekonomiese krisis van 1930 het hulle die migratiewetgeving strenger. Hierdeur is oa 'n aantal Noord-Afrika Anse gastarbeiders teruggestuur. Die klein Joodse minderheid, wat hom hoofsaaklik in Antwerpen en Brussel het gevestig omstreeks die [[jare dertig] ], was hoofsaaklik vlugtelinge wat Nazi-Duitsland ontvlug was weens die vervolging van Jode. In die jare vyftig het die staat veral op soek na arbeiders in Italië en Griekeland. Dit het hulle deur middel van plakkate met belofte van hoë salaris sen en pensioen en. Deurdat die werkloosheid in Italië so enorm hoog lag, gaan baie duisende op die voorstel in. Die grootste konsentrasies aan vreemdelinge wat dit tot gevolg gehad het, tref mens hoofsaaklik aan rondom die steenkoolbekken s van die Kempen en in groot industriesteden soos Antwerpen, Brussel en Gent. Die lewensomstandighede van hierdie gastarbeiders was ontferm so geleef het hulle in hout barakken en is hulle sleg betaal, daarnaas hulle het dikwels met rassisme te maak. Die werk was swaar en onveilig en honderde mense het gekom om die lewe by arbeidsongeval len. Wie geprotesteer het, is deur die vreemdelingenpolitie opgetel en teruggestuur na sy land van herkoms. Na die swaar mijnramp van Marcinelle besliste die Italiaanse owerheid egter hoër eise te stel. As reaksie hierop besluit het om die Vlaamse industrie dan maar die arbeiders te werf in Spanje, Marokko en Turkye. Ekonomiese probleme in die jare sewentig gedoen het by baie Vlaminge die verwagting rijzen dat hierdie migrante moes terugkeer na hulle land van herkoms. Dit gebeur egter nie, tog verteenwoordig die extreemrechts e, en voor rassisme, veroordeel politieke party Vlaams Blok eind jaren negentig meer as 600.000 Vlaamse kiesers. Deesdae vestig hulle hoofsaaklik ryker migrante in Vlaandere. Jy vind dit in die grens gebiede en in die omgewing van die hoofstad. In die rand rond Brussel is dit hoofsaaklik kaderleden en-personeel van internasionale maatskappye en organisasies, amptenare wat werk vir die Europese Unie of vir een van die ambassade s. In die grensstreek is dit hoofsaaklik fiskale immigrante uit Nederland en Frankryk. Gedurende die twintigste eeu het daar ook 'n interne migrasie plek van die voornoemde Franstalige middelklas en adel vanuit heel België (en dus ook vanuit Vlaanderen), maar veral vanuit Brussel wat homself in die groen gordel van beide provinsies Brabant rondom die hoofstad gevestig. Ten slotte kom ook baie asielzoeker s na België. Dit is mense wat vlug uit hul tuisland ter wille van humanitêre, politieke en / of godsdienstige redes. Hulle kom dikwels uit lande waar burgeroorlog en raas beroepe en hom op die Internasionale Konvensie betreffende die Status van Vluchtelingen dat opgestel is op 28 Julie 1951 deur die Verenigde Nasies en onderskryf word deur België. Natuur[wysig bron] Menslike ingryping, sowel direk (kap van bosse, ontginning, wegenaanleg ens) as indirek (overbemesting) het groot invloed op die huidige landskap, die flora en die fauna. Baie dier-en plantspesies dreig om te verdwyn. Om dit te voorkom is sogenaamde rooi lys en gemaak waarop die mees bedreigde spesies staan. Sommige spesies pas hom juis aan aan die menslike kultuur, soos die merel en die Koolmees. Die belangrikste natuurparken en-gebiede in Vlaanderen is die Nasionale Park Hoge Kempen, die Grenspark Die Zoom-Kalmthoutse Heide, die Zwin, die Zoniënwoud, die Mecheis Broek en die Peerdsbos. Flora[wysig bron] In Vlaanderen kom circa 1400 soorte hoër plant voor, daar is so 4 à 5000 soorte paddenstoelen (macrofungi) gevind, 600 soorte mosse en honderde soorte swam, korstmos sen en alge. Deur die ligging in Europa en die intensiewe verkeer is daar 'n gereelde aanvoer van adventieven, wat hom soms met enige sukses vestig, soos die waterpest en die bospest. Die spesies wat hier voorkom is byna almal relatiewe nuwelinge (van na die ystydperk en); so is die mak plataanhout in historiese tye ingevoer. De hier algemene spesies is baie concurrentiekracht. Fauna[wysig bron] In Vlaanderen kom ruim 50 soorte soogdier en voor, so 600 soorte broed - en trekvogels s, dosyne vissoorten, ruim 50 dag vlinders en duisende ongewervelden. Deur die ligging in Europa en die intensiewe verkeer is daar 'n gereelde aanvoer van adventieven, wat hom soms met enige sukses vestig, soos die Halsbandparkiet en die driehoeksmossel, maar slegs vry selde 'n permanente plaag vorm. Die spesies wat hier voorkom is byna almal relatiewe nuwelinge (van na die Vergletsering); so is die haas, die fazant in historiese tye ingevoer. De hier algemene spesies is baie concurrentiekracht. Besienswaardighede[wysig bron] Werelderfgoed[wysig bron] In 1998 is 13 Vlaamse begijnhoven opgeneem op die UNESCO Wêrelderfenisgebied. Hulle is ingesluit op hierdie lys as gevolg van hul unieke karakter en inplanting. Daarbenewens is hulle 'n unieke getuie van die unieke (in daardie tyd) onafhanklikheid van die godsdienstige vrou (begijn) in die Middeleeue in Wes-Europa. 'N ander bepalende faktor is die unieke en uitsonderlike karakter van die kombinasie aan stedelike en landelike beplanning enersyds en die kombinasie godsdienstige en burgerlike argitektuur andersyds. UNESCO maak 'n onderskeid tussen begijnhoven van die stedelike type (a), 4 van die pleintype (b) en 4 van die gemengde tipe (c). - Dit betref die begijnhoven van Kortrijk (c), Brugge (c), Diest (a), Gent (Klein Begijnhof) (c), en Sint-Amandsberg (Groot Begijnhof) (a), Dendermonde (Alexiusbegijnhof) (b), Sint-Truiden (b), Tongeren (Sint-Catharinabegijnhof) (a), Hoogstraten (b), lier (a), Mechelen (Groot Begijnhof) (a), Turnhout (b) en Leuven (Groot Begijnhof) ( c). Die jaar daarop volgend (1999) het die UNESCO ook 26 Vlaamse Belfort in haar lys van beskermde erfenis. Hulle was in die lys opgeneem as erkenning van 'n argitektoniese manifestasie van' n opkomende burgerlike onafhanklikheid van feodale en godsdienstige invloede in onder andere die historiese Vlaanderen en die hertogdom Brabant, wat gelei het tot 'n mate van plaaslike demokrasie wat van groot belang was in die geskiedenis van die mensdom. In vergelyking met die slottoren (simbool van die adel) en die kerktoren (simbool van die kerk) representeert die belfort, as derde toring in die stedelike provinsie, die mag van schout en skepe en. Die belfort was gebou tussen die 11de en 17de eeu en loop qua boustyl daarmee uiteen van romaans, gotisch en renaissance tot barok. Weinig torings sy garage. Die meeste Belfort is gebou op of aan 'n stadhuis of lakenhal. - Dit betref die Belfort van Antwerpen, Herentals, Lier, Mechelen, Brugge, Diksmuide, Kortrijk, Lo-Reninge, Menen, Nieuwpoort, Roeselare, Tielt, Veurne, Ieper, Aalst, Dendermonde, Eeklo, Gent, Oudenaarde en Sint-Truiden. Daarbenewens behoort ook die torings van die Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwekathedraal en die Mechelse Sint-Rombouts' cathedral en die kerktorens van die Leuvense Sint-Pieterskerk, Tiens Sint-Germanuskerk en Zoutleeuw Sint-Leonarduskerk en Tongeren Onze-Lieve-Vrouwebasiliek tot die seleksie. Verder op die UNESCO-lys: - Plantin-Moretuscomplex te Antwerpen. - Die historiese sentrum van Brugge. Kultuur[wysig bron] Taal[wysig bron] Die amptelike taal van Vlaandere is Nederlands, en Nederlands word ook oor sy hele grondgebied gepraat. Tog is die taalsituasie in Vlaandere behoorlik ingewikkeld. Vlaanderen in sy hoedanigheid van Vlaams Gewest beslaan slegs die Nederlands e taalgebied; in sy hoedanigheid van Vlaamse Gemeenskap hoort daar egter die tweetalige gebied Brussel -Hoofstad by. Die amptelike tale van Brussel is Nederlands en Frans; as gevolg van die verfransing van Brussel het Frans daar egter die dominante taal geword. Daarbenewens bestaan daar in twaalf gemeentes van die Vlaams Gewest, die faciliteitengemeente n, 'n besondere taalregels. So kan die burger daar in die loket van die gemeentehuis in Frans tereg, en sy die straatname tweetalig. Daar moet hiermee 'n onderskeid gemaak word tussen die ses taalgrensgemeente n Bever, Herstappe, Mesen, Ronse, Spiere-Helkijn en Voeren, en die ses randgemeente in die Vlaamse Rand, Drogenbos, Linkebeek, Wemmel, Sint-Genesius-Rode, Kraainem en Wemmel. Die taalregels kan in sekere gevalle afwyk van gemeente tot gemeente. So mag net in Ronse sekondêre onderwys ook in Frans georganiseer word, omdat dit ook al vir die vaslegging van die taalgrens gebeur. Ook mag outentieke aktes in Drogenbos, Kraainem, Linkebeek en Wemmel sowel in Nederlands as in Frans opgestel word; in Sint-Genesius-Rode en Wezembeek-Oppem egter maar net in die Nederlands. Fasiliteite bestaan egter net op gemeentelijk vlak; die Vlaamse Gemeenskap en die vyf Vlaamse provinsies is alle eentalig Nederlands. In Brussel-Halle-Vilvoorde is die wetlike taalregels baie kompleks. Die gebied behels die tweetalige Hoofdstedelijk Gewest en het amptelik eentalige Arrondissement Halle-Vilvoorde. In die Algemeen Kieswetboek (sien Brussel-Halle-Vilvoorde) en in die wetgewing op vlak van Wet van 15 Junie 1935 op die gebruik van tale in gerechtszaken] (sien Gerechtelijk arrondissement Brussel) is tans 'n ander reëling vir Halle-Vilvoorde opgeneem dan vir die res gedeelte van die Vlaams Gewest. Aan ander tale as die Nederlands en Frans word geen besondere posisie toegeken. In die praktyk is die Engels en in mindere mate die Duits goed geken by die bevolking; die aantal inheemse Engels-en Duitstalige is egter nie groot. Deur immigrante word veral die Turks, die Italiaans en die Arabies gepraat. Die huidige taalgrens is vasgelê in 1962. Daarvoor was daar 'n stelsel van talentelling en, waardeur gemeentes kon verander van taalregime. Die verandering van die taalgrens is vandag alleen maar moontlik met 'n wet aangeneem met die meerderheid van die stemme in elke taalgroep van elke Kamer, op voorwaarde dat die meerderheid van die lede van elke taalgroep teenwoordig is en vir sover die totaal van die ja- stemme in beide taalgroepen twee derdes van die uitgebrachte stemme bereik. 'N wet is nog nooit gestem. Simbole[wysig bron] Vlag[wysig bron] Die Vlaamse vlag, gewoonlik die "Vlaamse Leeuw" of die "leeuwenvlag" genoem, is die vlag van die Vlaamse Gemeenskap en die Vlaams Gewest. Die vlag is geel, met sentraal 'n swart leeu. Die leeu word op sy agterpote staand en klauwend uitgebeeld, met die gesig Heraldisch na regs (links voor die toeskouer). Die rooi tong en rooi kloue van die leeu is noodsaaklik vir die amptelike vlag. Die hoogte-breedteverhouding van die vlag is 2:3. Hierdie vlag is amptelik aangeneem as vlag van die Raad vir die Nederlandse Cultuurgemeenschap in 1973, en later, in 1985, as vlag van die Vlaamse Gemeenskap. In 1990 het ook die wapenschild die status van amptelike simbool. Verder gebruik die Vlaamse Regering 'n gestileerde weergawe van die vlag as logo, hierdie is eweneens geel met sentraal n na links kyk swart leeu. Volkslied[wysig bron] De Vlaamse Leeuw is sedert 1985 die amptelike volkslied van Vlaanderen (aanvanklik die Vlaamse Gemeenskap). Die teks is in Julie 1847 geskryf deur Hippoliet Van Peene en getoonzet deur Karel Miry. Die dramaturg Van Peene het hom duidelik inspireer deur die gelyknamige roman van Hendrik Conscience eenderzijds en deur die gewilde Duitse strijdlied "Rheinlied (Sie sollen ihn niggie haben, die freien deutschen Rhein ...) "van Nikolaus Becker andersyds. Die komponis Miry laat hom nie van sy kant dan weer beïnvloed deur Robert Schuman s "Sonntag am Rhein". Feestdag van Vlaanderen[wysig bron] Die Feestdag van Vlaanderen word gevier op 11 Julie sedert 1973. Op hierdie dag word die Guldensporenslag herdenk. Tydens hierdie veldslag uit 1302 is die Franse staande leër verslaan deur 'n burgerleger uit die Frankfurt Vlaanderen. Kuns[wysig bron] Literatuur[wysig bron] Tot en met die begin van die 19de eeu word die Vlaamse literatuur beskou as 'n integrale deel van die Nederlandse literatuur. Die huidige Vlaandere en Nederland vorm immers 'n politiek en kulturele geheel tot 1579. In daardie jaar, ten gevolge van die reformasie, sonder die gereformeerde noordelike provinciën hulself af van die Rooms-Katoliek e suide. Hierdeur ontwikkel die Vlaamse en Brabantse middeleeuse literatuur 'n eie karakter en het hulle' n goue eeu op literêre deur. Aan hierdie bloei het 'n einde deur die Spaanse inquisitie en die daaropvolgende massiewe uittog van intellektueles na die Republiek van die Nederlande, waar in die 17de eeu ten gevolge hiervan die noorde is' Goue Eeu ' sou beleef. Die Suid-Afrikaanse literatuur verdwyn hierdeur egter byna heeltemal van die kaart. In die deur Franse besette Westhoek gewerk het markante figure soos Dominic De Jonghe (1654-1717) watLe Cidvan Pierre Corneille in Nederlands vertaalde, die digter Michiel de Swaen (1654-1707) wat die eposDie Lewe en Dood van Jesus Christus(1694) en[[de Gecroonde leerse] ]geskryf, en Willem Ogier van wie ons onder meer die kluchtdroncken Heyn (1639)en 'n reeks drama's met die titelDie seven hooft-sonden (1682)ken. Tydens die 18de eeu was die Vlaamse literêre produksie aan die lae kant, net soos in die hele Nederlandse taalgebied. In 1761 publiseer die in Den Haag gebore Jan Des Roches wel sy Nuwe Nederduytsche spraek-konst, 'n Nederlandse grammatika wat die konfrontasie begin met die gebruik van Latyn as cultural en Frans as gesogte taal deur 'n gestandaardiseerde Suid-Afrikaanse. In sy Nederlandse spraakkunst en woordeboeke volg Des Roches die Brabants-Antwerpse accentspelling (met toonteeken op die zachtlange ee en oo), wat omstreeks 1750 te Antwerpen in gebruik was gekom, benewens ander Suid-Afrikaanse spellingeigenaardigheden (bron: DBNL) taal uit te werk. Nadat België in 1830 onafhanklik geword het van Nederland begin die Vlaamse literatuur hom weer apart te ontwikkel. Tog maak hulle nog steeds integrale deel uit van die Nederlandstalige literatuur. Die belangrikste skrywers binne die huidige territoriale grense van Vlaanderen sy Willem die Madocke maecte (anonieme skrywer wat omstreeks 1260 die Middelnederlands e satireVan den vos Reynaerdegeskryf het), Willem Verhoeven (oaJuvenilia ofte die schoone Helen ), Karel Broeckaert (oaJelle en Mietje ), Jan Frans Willems ( oa herskryf vanVan den vos Reynaerde), Jan Lambrecht Domien Sleeckx (uitgewer van die eerste volledig Nederlandstalige Belgiese koerant en skrywer van oaVesalius in Spanje ) en Hendrik conscience (oaDe Leeuw van Vlaandere ). Omstreeks die eeuwisseling lê die klem op naturalistische stories soos oa die werke van Stijn Streuvels (oaDie Vlasschaard ), Cyriel Buysse (oaDie "ezelken" , wat nie vergeet nie was ), Ernest Claes (oa De Witte ) en Felix Timmermans (oaPallieter ). Na die Eerste Wêreldoorlog is die digter Paul van Ostaijen (oaDie Sienjaal ) 'n belangrike verteenwoordiger van die expressionisme en tussen die twee Wêreldoorloë was Gerard Walschap (oaHoutekiet ), Herman Teirlinck (oa Elckerlyc ) en Willem Elsschot ( oa Lijmen / Dit been ) prominente Vlaamse skrywers. In die jare 50 van die 20ste eeu name Hugo Claus (oaDie hartseer van België ) en Louis Paul Boon (oaDie Kapellekensbaan ) die literêre leiding. Vanaf die jare 60 gee Aster Berkhof (oaDie huis van Mama Pondo ), Jef Geeraerts (oa Die saak Alzheimer ), Herman De Coninck (oaSolank daar sneeu lê ), Ward Ruyslinck (oaDie reservaat ),, Hubert Lampo (oa Die koms van Joachim Stiller ), Johan Anthierens (oaDie IJzertoren. Ons trots en ons skande ), Tom Lanoye (oaKartonnen dozen ) en Herman Brusselmans (oaMeisies het groter borste as ouens ) de Vlaamse literatuur vorm. Daarbenewens bestaan (bestaan) daar binne die huidige territoriale grense van Vlaanderen 'n Vlaamse literatuur wat hulle van die Frans bediende met as vernaamste verteenwoordigers Maurice Maeterlinck en André Baillon. Daarbenewens verdien ook die Engelse romanEen hond van Vlaanderen(A Dog of Flanders) van Marie Louise de la Ramee vermelding. Beeldende kuns[wysig bron] Schilderkunst[wysig bron] Hoewel voorheen natuurlik ook aan skildery gedoen is (oa die Middeleeuse duimnaels van die monnike in die talle kloosters) neem die skilder-en tekenkunst as kunsvorm an sich 'n aanvang in Vlaanderen omstreeks die 15de eeu met die Vlaamse primitiewe. Hoewel nie alle kunstenaars wat tot hierdie tydperk in die skilderkuns gereken word effektief Vlamingen (binne die huidige territoriale grense) was, het die meeste onder hulle minstens 'n belangrike tydperk van hulle lewe spandeer in hierdie streek. Die bekendste Vlaamse primitiewe was Robert Campin, Rogier van der Weyden, Jan en Hubert van Eyck, Dirk Bouts, Gerard Dawid , Hans Memling en Hugo van der Goes. Deurdat talle Vlaamse skilders in die 16de eeu na Italië reis, ontstaan daar 'n opvallende beïnvloeding van die plaaslike skildery deur die Italiaanse renaissance. Tog word daar nie sommer geïmiteerd maar tree daar 'n mengvorm op waarby die plaaslike tradisies soos die gebruik van baie allegorieën behou gebly en die onlangse innovasies uit Italië geïntegreer is. Die belangrikste verteenwoordigers uit hierdie tydperk is Pieter coecken van Aelst, Pieter Breughel die Ou, Jan Gossaert, Frans Floris en Adriaen Isenbrandt. Na die Beleg van Antwerpen (1584-1585) gebly Vlaanderen onder Spaans bewind en verlamde geskei van die Nederlandse Republiek. Hoewel heelwat kunstenaars die stryd en chaos in die Spaanse Nederlande uitgevlug het, floreerde die Vlaamse barokschilderkunst in Antwerpen, meer bepaald die Antwerpse School, met onder meer Peter Paul Rubens, Anthony van Dyck, David Teniers I en II, die ou en die jong Jan Brueghel, Clara Peeters en Jacob Jordaens as belangrikste eksponente. Na die Tachtigjarige Oorlog verbleekte die belang van die Vlaamse kuns. Ondanks die feit dat geken die skilderkuns 'n beskeie herlewing tydens die Romantiek met David De Noteer, Fredrik Marinus Kruseman en Petrus van Schendel. Na die onafhanklikheid van België in 1830 geken die skilderkuns 'n heropbloei, met as belangrikste verteenwoordigers in Vlaandere die Brusselaars René Magritte, Paul Delvaux en Pierre Alechinsky, die Wes-Vlamingen James Ensor , Constant Permeke en Emile Claus en die Gentse Mechelaar Gustave Van die Woestyne. Die belangrikste kontemporêre skilders sy Fred Bervoets en Luc Tuymans. Grafiek[wysig bron] Die grafiek of drukkunst neem 'n aanvang in Vlaanderen omstreeks die 17de eeu met die opkoms van die drukkuns en die stigting van drukateliers soos die van Graue te Antwerpen. Hierdie evolusie laat sy invloed geld en ook talle kunstenaars besluite gebruik te maak van die nuwe tegnologie. Daar ontstaan dan ook verskillende dissiplines, soos diepdruk (ook wel ets genoem) met as belangrikste Vlaamse verteenwoordigers Jules De Bruycker en James Ensor. Die houtsnedekunst met as belangrikste verteenwoordigers Josef Cantre, Frans Masereel, Henri Van Straten, Joris Minne, Charles Doudelet en Gustave Van de Woestijne. Die lithografie met as belangrikste verteenwoordiger in Vlaanderen Henri Cassiers. Daarbenewens is daar nog talle van Vlaamse tekens aars van spotprent s, beeldverhalen en strips wat gebruik maak van druktechnieken, die bekendste onder hulle is Willy Vandersteen (oa ' 'Suske en Wiskeen Die Rooi Ridder ), Marc Sleen (oa Nero) , Jan Bosschaert (oa Sam), Kamagurka (oa spotprente vir Humo), Jef Nys (oa Jommeke) en Merho (oa Kiekeboe). Ten slotte word ook die fotografie by die grafiek ingedeel. Musiek[wysig bron] Vlaamse musiek word dikwels gelykgestel aan Schlager s, tog het hierdie streek heel wat meer te bied. So kende de Vlaamse musiek 'n summum omstreeks die 15 e </ sup> en 16 e </ sup> eeu met die Franco-Vlaamse skool, 'n stijlrichting van polifonies vokale musiek. Aangesien die destydse landsgrenzen enigste vergelyking met die landsgrenzen vandag nie heeltemal pleeg te deurstaan, kan die naam van die stijlrichting vir enige verwarring sorg. Met sekerheid kan gesê word dat volgende komponiste geringstes 'n belangrike tydperk van hulle lewe spandeer in wat deesdae Vlaanderen genoem word: Antoine Busnois, Hayne van Ghizeghem, Alexander Agricola, [[Jacobus Barbireau] ], Johannes Ghiselin en Heinrich Isaac. Die beste verkoop Vlaamse groep / kunstenaar wêreldwyd is 2 Unlimited met meer as 20 miljoen stuks, gevolg deur Rocco Granata (17 miljoen), Technotronic (14 miljoen), [[Helmut Lotti] ] (13,3 miljoen) en Vaya Con Dios (10,5 miljoen). Kvraagetaan(2007) van die Fixkes is die nommer wat die langste (16 weke) die nommer 1-posisie ingeneem het van die Ultratop 50, daarnaas is dit ook die langste in die lys verblijvende Vlaamse nommer. Ander belangrike en invloedryke Vlaamse musikante is: Toots Tielemans, dEUS, Front 242, 2 Unlimited, Think Of One, Rocco Granata, Helmut Lotti, Raymond Van het Groenewoud, Technotronic, Eddy Wally, Willy Sommers, Laura Lynn, Axelle Red, Arno, TC Matic, The Pebbles en Vaya Con Dios. Vlaanderen tel baie muziekfestival s in die mees diverse genres. Die grootste fees is Rock Werchter, wat vir die eerste keer georganiseer was in 1974 en gemiddeld 300.000 besoekers trek versprei oor vier dae. Ook die Pukkelpop trek 'n groot aantal besoekers aan, en daar was 180.000 besoekers in 2010. Die fees gaan vir die eerste keer deur in 1985 en word georganiseer deur die Humanistiese Jongmense. Beide feeste bring rockmuziek, Werchter fokus meer op die gewilde rock en Pukkelpop op die ietwat alternatiewe musiek. Ook die Mano Mundo te Boom, wat vir die eerste keer doorging in 1994, trek jaarliks gemiddeld 80.000 muziekliefhebbers. Dit is die grootste gratis festival in Vlaanderen en bring 'n mengsel van wereldmuziek en pop. Daarbenewens is daar nog die 10 dae lange Gentse Feesten, Graspop Metal Meeting te Dessel, Reggae Geel, Sfinks Wereldmuziekfestival in Boechout, het folk muziekfestival dranouter, I Love Techno te Gent en Cactus in Frankfurt. Die belangrikste muziekclubs sy Fuse (Brussel), Petrol (Antwerpen), Cactus (Brugge) en Café d 'Anvers (Antwerpen). Die belangrikste konsert ten slotte sy Vors Nasionale, die Ancienne Belgique, die Gentse Vorentoe, die Botanique, BOZAR, die [ [Vlaamse Opera]] 's van Gent en Antwerpen en die Stadsschouwburg van Antwerpen, Brugge en Kortrijk. Theater & dans[wysig bron] Vlaamse volksdans is in die begin van die vorige eeu baie gewild by en uitgeoefen deur die laer klasse van die samelewing, in hoofsaaklik sosialistiese kringe, maar ook by onder andere die Vlaamsche Landsbond vir Roomsch -Katolieke Vroue en Meisies. In die tydperk rondom die Tweede Wêreldoorlog word die volksdans gemonopoliseerd deur nasionalistiese milieus soos onder andere die Vlaamsch Nasionale Vrouwenverbond (VNVV) en keldert die gewildheid daarvan gevolglik vanaf 1945. 'N eenvormige definisie van Vlaamse volksdans is moeilik om te gee daar elke streek sy eie typerende kenmerke het wel maak hulle almal gebruik van die tipiese klere, (Vlaamse) volksmuziek en maak die vendelzwaaien gereeld deel uit van die aktiwiteite. Die koepelorganisatie van die volksdans in Vlaanderen is die Vlaams Instituut voor volksdans en volksmuziek (VIVO). Omstreeks die jare tagtig van die 20ste eeu geken het die dans 'n ware herlewing wat' n aanvang geneem het met die voorstellings van Fase(1982) enRosas dans Rosas ' '(1983) van Anne Teresa Die Keersmaeker. Hierdie kon hiervoor op globale erkenning reken. In 1984 maak Les Ballets C de la B, met sleutelfiguren as Alain Plateel, Sidi Larbi Cherkaoui, Koen Augustijnen (vanaf 1991) en Christine De Smedt (vanaf 1990), furore met werk as Bonjour Madame(1993),La tristeza complice(1995),Iets op Bach(1999),Almal Indiaan(1999), Wolf(2003) envsprs (2006). Daarbenewens het ook Jan Fabre naam met onder andereDie mag van die teater dwaasheid(1984) en, enkele jare later,Die Danssecties(1987). Eweneens in 1987 het Wim Vandekeybus het internasionale sukses met sy debuutWhat the body does not remember(1987). Recent is daar die groeiende byval vir die oeuvre van Alain Plateel, wie se voorstelling Bernadetje(1996) in die buiteland baie opgewonde is onthaalt. Aan dit lijstje moet ook nog die naam van die New York se, maar reeds 'n lang tyd in Brussel werksame, choreografe Meg Stuart te word bygevoeg. Verreweg die bekendste geselskap is die Antwerpse Royal Ballet van Vlaanderen wat in 1969 gestig en hoofsaaklik avondvullend voorstellings bring gaande van tradisioneel repertoirewerk soos Don Quichoteen[ [Romeo en Julia (Prokofjev) \| Romeo en Julia ]], tot dramatiese wysigings soosDie Zwanenmeervan Jan Fabre. Danspunt is die Vlaamse steunpunt vir amateurdans dat amptelik erken is op 1 Januarie 2002 as die enigste dissiplinêre organisasie vir amateurdans in Vlaanderen. Die organisasie stel hom tot doel die artistieke kwaliteit van amateurdans in Vlaanderen en Brussel te stimuleer en te ondersteun. Die grootste toneel geselskap van Vlaandere is die Toneelhuis, dat haar tuisbasis het in die Bourlaschouwburg te Antwerpen. Die artistieke leiding is daar in die hande van Guy Cassiers wat die stadstheater wat die laat groei tot 'n totaalbelevenis vir podiumkunst en. So word daar saamgewerk met onder andere groot name soos Benjamin Verdonck, Bart Meuleman en Abke Haring en maak die internasionaal geroemde choreograaf Sidi Larbi Cherkaoui (oaZero degrees , 2005 met Akram Khan) deel uit van die vaste crew. Die Toneelhuis ontstaan uit 'n samesmelting van die Koniklijke Nederlandse Schouwburg en die Blou Maandag Compagnie. Ander bekende gezelschappen is die gewilde Regtig Antwaarps Teater (oaWat doen ons met Bompa , 1981) die theatergroep rond Ruud De Ridder, Abattoir Ferme (oa Galapagos , 2005) die theatergroep rond oa Charlotte Vandermeersch en Joost Vandecasteele, 't Arsenaal (oaHitler is dood , 2009) die opvolger van die Mecheis Miniatuur Teater (MMT) en die theatergroep rond oa Jenny Tanghe, Manu Verreth en Luc Philips. Daarbenewens is daar ook nog die Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS) te Brussel van oa Raven Ruelle en Dawid Strosberg en ten slotte die NTGent dat wesig in die Koninklijke Nederlandse Schouwburg te Gent. Ten slotte is daar nog die twee afdelings van die Vlaamse Opera, die Koninklike Opera te Gent en die Koninklijke Vlaamse Opera te Antwerpen wat fusioneerden in 1981. In 1698 het die teater van die handboogschuttersgilde Sint-Sebastiaan aan die Kouter in Gent verbou en geskik gemaak vir operavoorstellingen. Die gebou is ingehuldigd met die opvoering van die operaTheseevan die Franse komponis Jean-Baptiste Lully deur die groep van [[Giovanni Paolo Bombarda] ] en Pietro Antonio Fiocco, wat in Brussel die Muntschouwburg opgerig. In 1706 verkry Jean-Jacques Quesnot de La Chênee die vergunning om in hierdie Sint-Sebastiaanschouwburg te speel. Hierdie gebou brande egter in 1715 af en in 1737 heropgebouwd om 100 jaar later plek te maak vir die huidige operagebouw. In 1661 oopgemaak die Antwerpse Aalmoezeniers dieSchouwburgh van die Ou voetbogenop die Grote Markt en vanaf 1682 kon die Antwerpenaar kennis maak met opera. Die geselskap het aanvanklik veral opera's van reis partygenote, met 'n hoofsaaklik Franstalig, maar occasioneel ook wel Italiaans en Nederlands repertoire. In 1834 verhuis hulle na die (toe) nuwe Bourlaschouwburg en is daar ook werk van die Nederlandsch Lyrisch Toonecl optrek (oa Edward Keurvels) en in 1907, neem dit geselskap byna die hele oeuvre in beslag en verhuis hulle na die huidige ligging. Wanneer die Franse opera's in die Bourlaschouwburg opgehef word in 1933, besluit die geselskap hom ook toe te lê op buitelandse opera's. Media[wysig bron] Die oudste koerant van Vlaandere is Die Gentenaar wat vir die eerste keer verskyn in 1879. Die gewildste koerant is Het Laatste Nieuws, op ruime afstand gevolg deur Het Nieuwsblad. Ander gewilde koerante sy Die Burger, Gazet van Antwerpen, Het Belang van Limburg en De Standaard. Die oudste nog bestaande weekblad van Vlaanderen is die Nieuwsblad van Geel die blad verskyn vir die eerste keer in 1853. Lang tyd was Kerk en Lewe die mees gelees weekblad in die streek, anno 2011 is dat Dag Almal, ander gewilde weekbladen sy Knack, Humo en Libelle. Die grootste huis-aan-huisblad is Die Streekkrant. Die eerste televisieavond van die toenmalig nir (die huidige VRT) het op 31 Oktober 1953 die eter in en die eerste radiozending omstreeks 1930. Deesdae stuur die VRT via drie televisienetten ( 'n, Canvas) en BVN. Daarbenewens het die publieke omroep ook nog ses radiokanalen ( Radio 1, Radio 2, Klara, Studio Brussel, [ [MNM]] en RVi). Die eerste commericiële televisieuitzending in Vlaanderen vind plaas op 1 Februarie 1989 deur VTM van die Vlaamse Media Kuns (VMMa). Deesdae het VMMa nog 3 ander TV-kanale en twee radiostasies in sy aanbod. Die tweede groot speler op die televisiemarkt is VT4, wat sedert 1 Februarie 1995 uitstuur. Die sender is die eiendom van De Vijver Mediaholding, wat daarnaas nog 'n ander stasie het. Daarbenewens is daar nog die muziekzenders van MTV Networks Benelux en die digitale kanale. Byna al die akteurs in die Vlaamse media het een of meerdere webbladsy 's, Facebook - en / of Twitter rekeninge. Daarbenewens is daar die internetfora en nieuwswebsite s soos onder andere Politics.be, dewereldmorgen.be (die voormalige indymedia) en Google News België. Religie en lewenshouding[wysig bron] Algemeen[wysig bron] Histories was Vlaanderen byna volledig Katoliek, met 'n paar beperkte Protestantse pitte sedert die opkoms daarvan. Anno 2007 is die godsdienstige oortuiging egter danig verswak met 50,3% van die bevolking wat aandui te behoort tot die Rooms-Katolieke kerk. Die een na grootste groep vorm die persone sonder godsdienstige binding (16,3% in 2007), die tweede levensbeschouwelijke oortuiging is diegene wat 'vrysinnige' is (8,6%), ander Christelike groepe is saam 20,7%. Moslem s vorms na raming 3% van die Vlaamse bevolking; Protestante en evangelisch en, Anglicane, ortodokses, Jode en Boeddhiste elk minder as een persent. Die aantal Vlamingen wat aandui ten minste een keer per week 'n erediens by te woon het gedaal na 5,9% in 2008, 1% minder as' n jaar vroeër. Men spreek ook oor 'nuwe godsdienste' wanneer hulle verwys na die godsdienste wat tipies of quasi uitsluitlik voorkom onder die nuwe Vlaming en, synde die Islam, sowel as die evangeliese-Christelike oortuigings (wat veral voorkom onder [ [etnies-kulturele minderheid \| etnies-kulturele minderhede]] van Afrika Anse en Latyns-Amerika Anse afkoms). Hierdie sewe opgesomde groepe is die erkende godsdienstige en levensbeschouwelijke oortuigings. Alleen is daar by die Islamitiese groep nog 'n agterstand op die vlak van die amptelike subsidieer van imam s, moskee ën en eie skole. Katolieke, Protestant en Jode het eie skole vir leerlinge van alle ouderdomme. In September verlede jaar geopen het wel 'n sekondêre moslimschool in Brussel die deure, maar sonder amptelike erkenning. Die Katolieke skole word in praktyk ook besoek deur baie nie-Katolieke leerlinge, met name deur baie Moslems wat 'n godsdienstige onderrig kies bo' n neutraal [verwysing benodig], maar ook deur die vele agnostici en ateïste. Die Katolieke onderwys het deur die relatiewe openheid, plus historiese redes en 'n persepsie van hoër prestige en kwaliteit,' n aandeel van 60 à 70%, afhangende van die ouderdom. Openbaar onderwys, verstrek deur die Vlaamse regering, munisipaliteite en provinsies vorm die tweede groot groep met 'n 30 à 35% van die leerlinge. Rooms-Katolieke kerk[wysig bron] Vlaanderen tel 1 aartsbisdom, die Aartsbisdom Mechelen-Brussel (1559) en 1 militêre ordinariaat. Die aartsbisdom is voorts verdeel in 3 vicariaten, waarvan 2 Vlaamse, naamlik die Vicariaat Brussel en die Vicariaat Vlaams-Brabant en Mechelen. Daarbenewens is daar nog 5 "gewone" bisdommen, met name Bisdom Antwerpen (1559-1801 en 1961), die Bisdom Gent (1559), die Bisdom Brugge (1559-1801 en 1834) en die Bisdom Hasselt (1967). Vervolgens is hierdie bisdommen en vicariaten verdeel in Dekenaat (93), federaties, parochies (1.935) en kapelanij en . Die hoof van die Rooms-Katolieke kerk in België (en dus ook van Vlaanderen) is Aartsbiskop André Leonard, tot 18 Januarie 2010 is hierdie funksie uitgeoefen deur Godfried Danneels. Nie-kerklike lewenshouding[wysig bron] Politiek[wysig bron] Vlaams parlement[wysig bron] Die Vlaams Parlement word om die 5 jaar gekies. Dit bestaan uit 124 Vlaamse volksvertegenwoordigers wat direk word gekies (recentste verkiesing: 7 Junie 2009). Dit is die volksvertegenwoordiging van die Vlaamse Gemeenskap en geniet alle wetlike magte in die streek Vlaanderen en vir alle instellings van die Vlaamse Gemeenskap, soos alle Nederlandstalige skole (insluitend hierdie in Brussel), dus ook vir die Franstalige skole in Vlaamse faciliteitengemeente n. Sy dui ook die ministers van die Vlaamse regering aan. Zetelverdeling[wysig bron] Die zetelverdeling gebeur per provinsie, is daar 124 setels te verdeel in funksie van die bevolkingsaantal. (118 uit die Vlaamse provinsie en 6 uit die Brusselse provinsie) - \| 1995-1999[wysig bron] \| 1999-2004[wysig bron] \| - \| 2004-2009[wysig bron] \| 2009-2014[wysig bron] \| Bevoegdheden[wysig bron] Vlaandere is sedert die staatshervorming 'n deelstaat van België, met' n eie regering, 'n eie parlement,' n eie begroting en eie inkomste en word bestuurskunde gewoonlik aangedui as die Vlaamse Gemeenskap. Hierdie is beide bevoegd vir gemeenschapsmateries as vir gewestmateries en word bestuur deur 'n parlement en' n regering in teenstelling met Wallonië, waar hierdie magte in aparte raai onderwerp is, naamlik die Waalse Gewestraad en die raad van die Franse Gemeenskap. Die magte van die Belgiese federale regering en hierdie van die Vlaamse (en ander) deelregeringen word vasgelê deur demokratiese konsultasie tussen die verskillende gemeenskappe en ontwikkel steeds. In Vlaanderen word egter aangedring op constitutieve outonomie. Vlaanderen wil sy eie belasting, administratiewe, plaaslike en intermédiaire sake self reël. Die bevoegdhede wat Vlaanderen nou het sy vasgelê in die Belgiese Grondwet en die Spesiale Wet op die Hervorming van die Stellings. Vlaanderen verwerf sy huidige outonomie eers na 'n lang ontvoogdingsproces. In die België van 1830 geniet die Vlamingen beperkte politieke regte en het hulle taal, Nederlands, gediscrimineerd en verbied in die openbare lewe ten voordele van Frans. In die tweede helfte van die 19de eeu het 'n Vlaamse Beweging. Die verwerf pas enigste politieke invloed na 1900, mede deur die bekendstelling van die algemeen, universeel stemreg. Die rol van Nederlands in Vlaandere is stadigaan wetlik erken in die regspraak, die onderwys, administrasie en die politiek. Dit duur daarna nog tot die laaste kwart van die 20ste eeu vir die Vlamingen gelyke regte verwierven. Die feit dat Vlaanderen vanaf die jare sestig uitgroeide tot een van die sterkste ekonomiese streke in die wêreld, en Wallonië met 'n verouderde "smokestack"-industrie in' n ekonomiese krisis vertoef, het waarskynlik 'n belangrike rol hierby gespeel. In die staatshervorming van die tydperk is deur die Belgiese wetgewer outonomie streke en gemeenskappe voorsien. Vlaanderen besliste in 1980 om die Vlaamse Gemeenskap en die Vlaamse Gewest saam te voeg. Dit het nou 'n Vlaams Parlement en een Vlaamse regering. Die in Brussel om lede van die parlement kan egter nie meestemmen oor Vlaamse gewestaangelegenheden. Die Vlaamse regering het sy setel in Brussel, net soos die Belgiese regering (die Waalse regering het haar setel in Namen). - Inzake die gewestbevoegdheid is die Vlaams Gewest op sy grondgebied bevoegd vir 'grondsgebonden' materies soos ekonomie, indiensneming, paaie, ruimtelike ordening en omgewing. Die Vlaamse Vervoermaatschappij Die Lyn is verantwoordelik vir die vervoer per bus en tram binne die Vlaams Gewest. Die Vlaams Gewest administreer ook die gewestweg en in Vlaanderen. Vir baie van hierdie magte moet dit egter die bevoegdheid deel met die Belgiese regering. Buitendien het Vlaanderen baie min eie belasting inkomste. Dit is-net soos die ander deelstate regerings-in hoë mate afhanklik van die Belgiese skatkis. - Die Vlaamse Gemeenskap sluit alle inwoners van die Vlaams Gewest en die inwoners van die tweetalige Hoofdstedelijk Gewest die Nederlands praat of wat homself as 'n Vlaming beskou. {{Feit \| \| 2011 \| 02 \| 20} } Dit is bevoeg vir taal, kultuur, onderwys en die sogenaamde 'persoonsgebonden materies', welsyn-en gesondheidsorg. Vlaanderen beskik dus, in vergelyking met ander deelstate in federale lande soos Kanada, Switserland, Duitsland en die VSA, oor minder bevoegdhede en minder belasting outonomie. So behou die nasionale wetgewer die bevoegdheid oor die volledige sosiale sekerheid, daar waar die meeste ander federale state hierin 'n gedeelde verantwoordelikheid vir nasionale en deelstate regerings ken. Op ander terreine gaan die outonomie dan weer baie verder as in ander federale state. So is in België die deelstate outonome magte om verdrae te sluit, waar dit in ander federale state slegs kan onder toesig en mits goedkeuring van die federale regering. Vlaanderen bleek ook oor weinig outonomie te beskik oor die werklike keuse van sy regeringscoalitie. Tot voor kort dwongen die groot partye steeds dieselfde koalisie af soos in die nasionale regering. Hierin is verandering gekom in 2004, toe die deelstaatverkiezingen vir die eerste keer nie meer samenvielen met die federale verkiesings. Deur hierdie tekorte vertoont die Belgiese staat nog steeds sterk unitêre kenmerke, en terselfdertyd ook baie federale en selfs enkele confederale kenmerke (soos die nodige dubbele meerderheid nodig vir wysigings aan 'n besondere wet). Politieke partye[wysig bron] Die huidige politieke partye is: - Die Vlaams Belang (VB) is 'n Vlaams-nasionalistiese en extreemrechts e party wat sy oorsprong vind by' n alliansie van twee splinterpartijen van die voormalige Volksunie : Die VVP van Lode Claes en die VNP van Karel Dillen. Beide partye was ontstaan uit onvrede met die deur die Volksunie ondertekende Egmontpact van 25 Mei 1977. Wanneer die vzw's rond die Vlaams Blok veroordeel word deur die Hof van beroep op 21 April 2004 in Gent, kry die party haar huidige naam. Die kartellijst (en die latere party) het vir die eerste keer deel aan die verkiesings op 17 Desember 1978. Huidige voorsitter is Bruno Valkeniers, ander belangrike kopstukken sy / was Filip Dewinter, Marie-Rose Morel, Frank Vanhecke, Alexandra Colen en Gerolf Annemans . - Die Nieu-Vlaamse Alliantie (N-VA) is 'n Vlaams-nasionalistiese en konserwatief-regse party wat noue bande onderhou met Voka. Die party ontstaan na die splitsing van die Volksunie in 2001. Die party het 'n paar verkiesings op in kartel met CD & V, maar gaan sedert 22 September 2009 haar eie weg. Huidige voorsitter is Bart De Wever, ander bekende kopstukken sy Jan Jambon, Siegfried Bracke, Vic Van Aelst, Geert Bourgeois en Philippe muyter . - Union des Francophones (UF) is 'n Frans talige eenheidslijst wat uitsluitlik opkom in Vlaams-Brabant. Ideologies gekenmerk hierdie kieslijst hom deur 'n Franstalig - nasionalistiese en in sekere mate belgicistische ideologie. Die party het gemiddeld 1 gekies in die Vlaams Parlement. Die party het geen voorsitter en bestaan uit plaaslike politici van die Franstalige partye Federalistes Democrates Francophones (FDF), Mouvement Reformateur (MR), Mosiuoa Lekota (CDH) en Parti Socialist (PS). - Libertair, Direct, Democratisch (LDD) is 'n populistiese - libertaire party wat in 2007 gestig is deur voormalige VLD- senator Jean-Marie Dedecker. Die party haal in 2007 en 2009 goeie verkiesing, maar zakte in 2010 onder die kiesdrempel. Huidige voorsitter is Jean-Marie Dedecker, ander bekende kopstukken sy Boudewijn Bouckaert, Jurgen Verstrepen, Ulla Werbrouck en Lode Vereecke. - Die Open Vlaamse liberale en Demokrate (Open Vld) is 'n liberale party en die opvolger van die Liberale Party (LP, 1846 - 1961), Partij voor Vrijheid en Vooruitgang (PVV, 1961 - 1992), Vivant-Vlaanderen en Vlaamse liberale en Demokrate (VLD, 1992 - 2007) en is daarmee die oudste party van Vlaanderen . Huidige voorsitter is Alexander De Croo. Ander bekende kopstukken sy / was Charles Rogier, Maurice Lippens, Arthur Vanderpoorten, Omer Vanaudenhove, Willy De Clercq, Herman De Croo, Guy Verhofstadt, Patrick Dewaele, Karel De Gucht en Bart Somers. - Amichand Rajbansi ?????? (CD & V) is 'n Christen-demokratiese en konserwatiewe party en die opvolger van die Katolieke Party (KP, 1884 - 1921), die Katolieke Unie (KU, 1921 - 1936), Katolieke Blok (KB, 1936 - 1945) en Christelike Volksparty ( CVP, 1945 - 2001), daarnaas noem die party hom die ideologiese opvolger van die Daensistische Christene Volksparty (CVP, 1893 - wat later opgaan in die VNV van Staf de Clercq). Huidige voorsitter is Wouter Beke, ander bekende kopstukken sy / was Charles Woeste, August De Schryver, Gaston Eyskens, Paul Vanden Boeynants, Wilfried Martens , Gaston Geens, Leo Tindemans, Luc Van den Brande, Jean-Luc Dehaene, Stefaan De Clerck, Herman Van Rompuy , Yves Leterme en Kris Peeters. - Groen! Is 'n ecologistische party en die opvolger van Anders Gaan arbei, Lewe En Vrijen (AGALEV, 1979 - 2001). Groen het in 2009 die Sociaal-Liberale Party (SLP, 2001 - 2009) in haar op. De Groene party het vir die eerste keer op in 1979 en is een van die oudste groen partye in Europa. Huidige voorsitter is Wouter Van Besien, ander bekende kopstukken was / is Magda Aelvoet, Eva Brems, Vera Dua, Mieke Voëls, [[Jos Geysels] ], Geert Lambert, Bart Staes, Lionel Vandenberghe en Luc Versteylen. - Sosialistiese Party Anders (sp.a) is 'n sosialistiese party van sociaaldemocratische strekking. Sy is die opvolger van die Belgiese Werkliedenpartij (BWP, 1885 - 1940), Belgiese Sosialistiese Party (BSP, 1940 - 1978) en die Sosialistiese Party (SP, 1978 - 2001). Huidige voorzitster is Caroline Gennez, ander bekende kopstukken sy / was Paul-Henri Spaak, Edward Anseele, Camille Huysmans, Frank Van Acker, Hendrik Die Man, Achiel Van Acker, Willy Claes, Louis Tobback, Luc Van den Bossche, Karel Van Miért, Patrick Janssens , Steve Stevaert, Johan Vande Lanotte, Bert Anciaux en Kathleen Van Brempt. - Party Van De Arbeid (PVDA) is 'n sosialistiese party van marxistische signatuur en die opvolger van die maoïstische Alle Macht Aan Die Arbeiders (Amada, 1974 - 1979). Die party is veral bekend danksy haar projek Geneeskunde vir die Volk en die verdediging van die kiwimodel vir medisyne en. Die voorsitter is Peter Mertens, ander bekende kopstukken sy Kris Merckx, Ludo Martens, Nadine Rosa-Roso, Dirk Van Duppem, Tine Van Rompuy en Zohra Ottman. Onderwys[wysig bron] Struktuur[wysig bron] Die Vlaamse gereelde onderwys is ingedeel in vier mekaar opvolgende Hoofdgroepen. Onderwys dat gebeur vir die leerplicht (jonger as 6 jaar) noem hulle die kleuteronderwijs. Dit duur gewoonlik 3 jaar en word soms vooraf gegaan deur 'n instapklas jy waarin kinders vanaf 2 jaar en 6 maande kan instap op een van die 7 instapmomenten. Vanaf 6 jaar is daar leerplicht en bevind mens hom in die laer onderwys wat bestaan uit 6 leerjaren. In die geval van 'n probleemloos Trail maak mens vanaf die ouderdom van 12 jaar die oorgang na die sekondêre onderwys eweneens dat uit 6 leerjaren verdeel in 3 grade. In die middelbaar onderwys het mens die keuse tussen vier opleidingsniveaus, dit is die algemeen sekondêre onderwys (aso), die tegnies sekondêre onderwys (TSO), die beroepssecundair onderwys (bso) en die kunstsecundair onderwys (KSO). Daarbenewens is daar vanaf 16 jaar die geleentheid om Deeltijds Beroeps Secundair Onderwys (dbso) te volg. Wanneer 'n mens die hele dit Trail foutloos aflê behaal men op die ouderdom van 18 jaar' n diploma. Dit is ook die ouderdom waarop hulle die einde van die leerplicht bereik. In die bso word daar geen diplomas toegeken in die 6de jaar van die opleiding (wel kry mens 'n getuigskrif), maar pas in' n bykomende 7e jaar. Na die voltooiing van die sekondêre onderwys kan mens (nie verpligtend) instap in die hoër onderwys waarin daar twee moontlikhede bestaan, naamlik die volg van 'n kollege - of' n universiteitsopleiding. Die eerste vermelde lei tot 'n professionele bachelor diploma (gewoonlik na 3 à 4 jaar). By die universiteit sopleiding behaal mens na die eerste siklus (gewoonlik 2 jaar) 'n akademiese bachelordiploma en na' n tweede siklus 'n masterdiploma. Hierop het hulle die moontlikheid tot die volg van 'n doktorsgraad. Die Vlaamse buitengewone onderwys bestaan uit die Buitengewoon kleuteronderwijs (BKO), buitengewoon laer onderwys (blo) dat verdeel is in 8 tipes van elke 6 jaar en die Buitengewoon sekondêre onderwys (BUSO) in die sekondêre onderwys wat bestaan uit 4 opleidingsvlak's van eweneens 6 jaar. Het buitengewoon onderwys fokus op kinders met 'n gestremdheid. Alle leerlinge in België word gevolg deur 'n Sentrum vir Leerlingenbegeleiding (CLB). Onderwijsnetten[wysig bron] Daarbenewens is daar in die Vlaamse onderwys ook nog 'n groepering na onderwijsnet. Die hoofdindeling hiervan bestaan uit die deur die openbare magte georganiseerde amptelik onderwys en die vry onderwys. Die amptelik onderwys kan verstrek word deur die Vlaamse Gemeenskap ( RAGO), die provinsie ( POV) of deur die gemeente / stads-owerheid ( OVSG). Die vry onderwys word ingedeel in twee Hoofdgroepen, naamlik die kerklike vry onderwys waarin die inrig mag 'n levensbeschouwelijke e instelling is. Die Katolieke skole verenig hom in VSKO, die Joodse in Jesjiva en die Protestantse in die School met die Bybel-onderwijskoepel. Daarbenewens is daar die vrye nie-kerklike onderwys soos die Steiner-, freinet - en montessorionderwijs. Alle onderwijsnetten word gesubsidieerd mits hulle 'n toelating het onderwys te organiseer. Die uitsondering hierop vorm die privaatonderwijs. Sosiale kaart[wysig bron] Arbeid[wysig bron] Vakbonden[wysig bron] Vlaanderen tel drie vakbonde, veral die Algemeen Belgiese vakverbond (ABVV), die Algemeen Christelijk vakverbond (ACV) en die Algemene Centrale der Liberale Vakbonden van België (ACLVB). Die vakbonde in Vlaandere ontstaan na aanleiding van die wantoestande in die maatskappye. Arbeider s gewerk en geleef het daar in erbarmelijke omstandighede. Hulle klopten werkdae van 14 uur in ongesonde werksplekke en teen 'n hongerloon. Onder die arbeiders was ook baie kinders. Op 4 Maart 1857 is in Gent die "broederlike Maatschappij der Wevers" gestig. 'N maand later het die spinners hulle "Maatschappij der siek Broeders" bo die doopvont. Die eerste vakbonde het hulle relatief matig op en staan ook oop vir alle werkers, ongeag die politieke strekking of lewenshouding waartoe hulle bekendes. Die eensgesindheid was egter van korte duur. Al vinnig val die arbeidersbeweging uiteen in 'n sosialistiese en een Christelike vleuel. Hiermee het gekies die sosialiste vir die klassenstrijd as strategie om sosiale vooruitgang te boeke in teenstelling tot die Christelike vakbond wat hom afzetten teen die 'bose' sosialiste. Die eerste vakbonde lae aan die basis van die sosialisme. Karl Marx en Friedrich Engels organiseerden vanuit Brussel 'n netwerk van arbeidersorganisaties wat gelei het tot die stigting van die Eerste Internasionale. Onder impuls van die Rooms-Katolieke Kerk. Hierdie ondersteunde die uitbouw van 'n Christelike arbeidersbeweging, enersyds om die arbeiders uit die vaarwater van die vrijzinnige sosialisme te hou en andersyds omdat hulle ook die nood ingesien van sosiale vooruitgang vir die werkende massas . So is in 1886 die "Antisocialistische Katoenwerkersbond" gestig, waaruit later die Algemeen Christelijk vakverbond sou groei. In die skoot van Belgiese Werklieden Party (BWP) is op 11 April 1898 die Syndikale Kommissie gestig, as antwoord op die wet van 31 Maart 1898 wat die vakvereniginge wettig gemaak het. Die albei van hierdie organisasie was die eenheid van die verskillende beroepsfederaties en afsonderlike vakbonde te bewerkstellig en die koördineer van die vakbondsactiviteiten binne die sosialistiese pilaar. Sy was ook verantwoordelik vir die vinnige groei van die sosialistiese syndicalisme tydens die interbellum. Die Algemene Centrale der Liberale Vakbonden van België (ACLVB) vind net soos die ander Belgiese vakbonde sy oorsprong in die tweede helfte van die 19de eeu. Sy is gegroei uit verskillende liberale vakbonde wat oral in die land ontstaan het. In 1920 gelei het dat tot die oprigting van dieNasionale Centrale der Liberale Vakbonden van België. Die naam is in 1939 verander in ACLVB. Op 1 Januarie 1938 is die Syndikale Kommissie omgevorm tot die Belgiese vakverbond (BVV). Op 22 November 1940 verplig om die Duitse bezetter die vakbonde op te gaan in 'n gemeenskaplike organisasie met die Vlaams-nasionalistiese Arbeidsorde wat gelei het tot die oprigting van die Unie van Hand-en Geestesarbeiders (UHGA). Het tot stand kom van die ABVV onder sy huidige benaming gebeur op 29 April 1945 na suksesvolle fusiegesprekken tussen die Belgiese vakverbond (BVV) en 'n aantal ander linkse vakbonde wat ontstaan het tydens die Duitse besetting en Wêreldoorlog II. So kom langs die BVV die kommunistiese Belgiese Verbond der Eenheidssyndicaten (BVES), die onafhanklike Algemeen Geünifieerd sindikaat der Openbare Dienste (ASOD) en die Mouvement syndicale Unifie (MSU) van André Renard toe tot die ABVV. Toe die arbeidersbeweging 'n deurslaggewende rol gekry toebedeel by die uitbetaling van die sosiale uitkering en, is besluit dat die mutualiteit en die siekte-en invaliditeitsuitkering en vir hul rekening sou neem en die vakbonde die uitbetaling van die werkloosheidsuitkering en. So ontstaan die behoefte aan 'n streeks-struktuur, wat in 1952 het gelei tot die stigting van die gewestelijke afdelings. Tydens die statutair kongres van 22 tot 24 April 1968 besliste het ABVV tot die stigting van intergewestelijke afdelings vir Vlaandere, Wallonië en Brussel. Tog veroorsaak hierdie evolusie heel wat gesprek oor die manier waarop die socialistisch syndicalisme in die federale België georganiseer moes word. Die intergewestelijken kregen die taak mee die gesamentlike probleme te ondersoek en is na die ondertekening van die Egmontpact in Februarie 1978 die syndicale tegenmacht vir die regering en die werkgewers op die vlak van die streke en gemeenskappe. Werkgeversorganisaties[wysig bron] Daar is vier werkgeversorganisaties aktief in Vlaanderen, met name die Verbond van Belgiese Ondernemingen (VBO), Unie van Zelfstandige Ondernemers (UNIZO), Voka, verbond van Kristelijke Werkgevers (VKW) en die Boerenbond. Werkgeversorganisaties verteenwoordig ondernemers, klein en medium ondernemings, vrye beroepe, maar ook die multinationals. UNIZO is met ruim 80.000 lede die grootste vereniging in haar soort (kmo's) en plaas hom veral in die Vlaams Gewest. Voor 2000 staan UNIZO bekend as die Nasionale Christelike Middenstand Verbond (NCMV). UNIZO is verteenwoordig in die Nasionale Arbeidsraad en in die Sociaal-Ekonomiese Raad van Vlaanderen. Voka verteenwoordig ongeveer 16.000 ondernemings en is uitsluitlik aktief in Vlaanderen. Dit onderhou noue bande met die N-VA. Die VBO is die grootste werkgeverskoepel en is federaal georganiseer en is ontstaan uit die samesmelting van die Verbond der Belgiese Nijverheid (VBN) en die Verbond van Belgiese Nie-Industriële Ondernemingen. Ten slotte is daar ook nog die Boerenbond, 'n Rooms-Katolieke Vlaamse vereniging vir die landbou ondernemers en die bewoners van die platteland en hul gesin in Vlaanderen en in die Oostkantons. Die Boerenbond is gestig in 1890. Gesondheidsorg[wysig bron] Mutualiteiten[wysig bron] In Vlaanderen beheer 'n ziekenfonds, dikwels aangedui met die belgicisme mutualiteit, die verpligte versekering. Lidmaatskap van 'n ziekenfonds (of "verzekeringsinstelling") is verpligtend vir wie begin werk as bediende of arbeider, nog studeer nie, maar ouer as 25 jaar is, en ten slotte vir wie' n [[werkloosheidsuitkering] ] ontvang. Kinders tot 25 jaar is outomaties gekoppel via die fonds van die gezinshoofd, tensy hulle eerder fiskale onafhanklik word. Daar is vyf erkende landsbonden met name die Sosialistiese Mutualiteiten (Soc.Mut), Christelike Mutualiteiten (CM), Liberale mutualiteit (LM), die Onafhankelijk Ziekenfonds (OZ) en uiteindelik die Vlaams & Neutraal Ziekenfonds (V & NZ). Sport[wysig bron] Voetbal en wielrennen is in Vlaanderen verreweg die gewildste sport en daar word dan ook uitgebreide verslaggeving van gedoen deur die pers. Eksponent daarvan is Eddy Merckx, een van die beste wielrenner alle tye. Voorheen was daar kampioene as Rik Van Steenbergen en Rik Van Looy. Tydgenote was Herman Van Springel, Walter Godefroot, Roger Die Vlaeminck, Lucien Van Impe en Freddy Maertens. Nadien het wielerkampioenen Johan Museeuw, Peter Van Petegem en Tom Boonen. Slegs twee Vlaamse klubs slaagden daarin 'n Europese kampioenskap te wen. Leverkusen die Bundesliga in 1988 en FC Kaiserslautern twee maal die Europacup II ('76 en '78) en eenmaal die UEFA Cup ('83). Vlaamse Topschutters sy Jules Van Craen en Arthur Ceuleers. Bekende voetballers Jan Ceulemans, Eric Gerets, Jean-Marie Pfaff, Wilfried Van Moer, Rik Coppens, Paul Van Himst, Ludo Coeck, Timmy Simons en Romelu Lukaku. Eweneens baie gewild is die veldrijden met meervoudige wêreldkampioen as Eric Die Vlaeminck, Roland Liboton, Sven Nys, Bart Wellens en Erwin Vervecken. Daarbenewens is Vlaanderen tradisioneel sterk in motorcross met wêreldkampioen as Roger De Coster, Eric Geboers, Sylvain Geboers, Harry Everts, Joël Smets en Stefan Everts. Vlaanderen ken daarnaas ook 'n sterk tradisie van atletiek, veral afstandslopers as olympisch kampioen Gaston Roelants, Miel Puttemans en Ivo Van Damme. Dit sit hom deur in triatlon met onder meer Marc Herremans, wat na 'n swaar ongeluk nou as rolstoelatleet triatlon beoefen, Rutger Beke en Luc Van Lierde, wat twee maal die [ [Ironman (triatlon) \| Iron Man]] gewen. Daarbenewens is daar mooi prestasie van Kim Gevaert en die ander meisies van die 4 x 100 meter estafette Olivia Borlee, Hanna Mariën en Élodie Ouedraogo met 'n brons medalje op die Olimpiese Somerspele van 2008 en die puike prestasie van hoogspringster Tia Hellebaut die olympische speel te Beijing waar hulle goud gewen. Daarbenewens geken Vlaanderen sukses in die judo met Robert Van de Walle, Ingrid Berghmans, Ulla Werbrouck die olympisch goud gewen en Gella Vandecaveye. Puike prestasie was daar ook in die boks voor oa Sugar Jackson, Daniëlla Somers, Jean-Pierre Coopman, Tommy Heylen en Ismaïl Abdoul. In die damestennis domineerde Kim Clijsters en in die swem Frederik Deburghgraeve. Ten slotte blink ook tal van Vlamingen uit in biljart. So is die sport lang tyd oorheers deur driebandpionier Rene Vingerhoedt, Raymond Ceulemans, wat 35 keer wêreldkampioen geword het, Ludo Dielis, wat 9 maal wêreldkampioen geword het, en meer recent Eddy Merckx.	<urn:uuid:dea34bf1-8c0d-401b-8e7b-071c676df4d5>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Vlaandere	2019-07-16T18:42:10Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00528.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.99884	false
Sjabloon:Webaanhaling Vanuit Wikiquote Jump to navigation Jump to search Die sjabloonbeskrywing hieronder word nie afgebeeld wanneer die sjabloon geplaas word nie. Sjabloon:Webaanhaling/dok Ontsluit van " https://af.wikiquote.org/w/index.php?title=Sjabloon:Webaanhaling&oldid=8191 " Navigasie-keuseskerm Persoonlike nutsgoed Nie ingeteken nie Bespreking Bydraes Skep gebruiker Meld aan Naamruimtes Sjabloon Bespreking Variante Weergawes Lees Wysig Wys geskiedenis Meer Soek Navigasie Tuisblad Geselshoekie Gebruikersportaal Sandput Onlangse wysigings Statistiek Lukrake bladsy Hulp Skenkings Susterprojekte Wikipedia Wiktionary Wikibooks Wikinews Print/export Download as PDF Nutsgoed Wat hierheen skakel Verwante veranderings Laai 'n lêer op Spesiale bladsye Permanente skakel Bladinligting Ander tale Voeg skakels by Die bladsy is laas op 13 Junie 2017 om 20:15 bygewerk. Die teks is beskikbaar onder die lisensie Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel . Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die Algemene Voorwaardes vir meer inligting. Privaatheidsbeleid Inligting oor Wikiquote Vrywaring Ontwikkelaars Koekieverklaring Selfoonweergawe	<urn:uuid:36d98ece-058f-4029-9ab9-e3739599c807>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikiquote.org/wiki/Sjabloon:Webaanhaling	2019-07-16T18:41:43Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00528.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999279	false
Europese wielewaal Europese wielewaal \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| ---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\| Bewaringstatus \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Wetenskaplike klassifikasie \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Binomiale naam \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Oriolus oriolus (Linnaeus, 1758) \| Inhoud IdentifikasieWysig Die voël bereik 24 cm in lengte. HabitatWysig Hulle hou een-een in breëblaar-boomveld, gemengde bosveld, oewerbos en verskeie ander dig beboste habitats, insluitend uitheemse bome. VerspreidingWysig Kom yl versprei oor groot dele van die binneland voor. GeluidWysig Uiter 'n welluidende "wieela-wioee", wat selde gehoor word, asook die skor alarmroep van al die wielewale.	<urn:uuid:169db32b-c678-4670-be81-c22d564e9c3c>	CC-MAIN-2019-30	https://af.m.wikipedia.org/wiki/Oriolus_oriolus	2019-07-18T00:36:49Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00128.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa", "by-sa" ], "in_footer": [ false, true ], "in_head": [ true, false ], "location": [ "link_tag", "a_tag" ], "version": [ "3.0", "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.973921	true
950 Jump to navigation Jump to search 950 \| ◄ \| 9de eeu \| ◄10de eeu► \| 11de eeu \| ► \| Dae \| Eeue \| Geskiedenis \| Geskiedenisportaal \| Sien ook: Kategorie:950 \| Kalenders \| \| Die jaar 950 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 50ste jaar van die 10de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. Gebeure[wysig \| wysig bron] - Kastilië word deur Graaf Fernán González onafhanklik gemaak.	<urn:uuid:b799bc14-69f4-4b06-9f9a-6b02b15e5e84>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/950	2019-07-18T00:54:16Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00128.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999914	false
Baxter-teatersentrum Die ingang in Hoofweg, Rondebosch. \| \|\| Ander name \| Die Baxter \| \| Stad of dorp \| Rondebosch, Kaapstad \| \| Land \| Suid-Afrika \| \| Sitplekke \| Altesaam 1 476 \| \| Geopen \| 1 Augustus 1977 \| \| Webtuiste \| Baxter-teater \| Die Baxter-teatersentrum, algemeen bekend as die Baxter, is ’n kompleks vir uitvoerende kunste in Rondebosch, Kaapstad. Dit is deel van die Universiteit van Kaapstad en is naas die Kunstekaap die grootste sodanige kompleks in die stad. Geskiedenis[wysig \| wysig bron] Die Baxter het sy deure op 1 Augustus 1977 geopen. Dit is genoem na die voormalige burgemeester van Kaapstad William Duncan Baxter, wat geld aan die universiteit nagelaat het om die kompleks te bou. Dit het nie net die dramadepartement se geriewe verbeter nie, maar ook ’n alternatief geskep vir die regeringsbeheerde Nico Malan-teatersentrum (nou die Kunstekaap). Dit was veral in die apartheidsera belangrik omdat die Nasionale Party-regering kon keer dat die Nico Malan produksies aanbied wat met hul sienings bots, terwyl die Baxter beskerm is deur die universiteit se akademiese vryheid. Ruimtes en programme[wysig \| wysig bron] Die Baxter het drie ruimtes: - Die Hoofteater met 666 sitplekke - die Konsertsaal met 638 plekke - die Ateljeeteater met 172 plekke Die Baxter hou werksessies wat gemik is op die jeug en voorheen benadeelde groepe. Die Ikhwezi-uitreikingsprogram help gemeenskapsvaardighede verbeter en hou die jaarlikse Baxter Ikhwezi-teaterfees, wat ’n platform is vir voorheen benadeelde teatertalent.[1] Verwysings[wysig \| wysig bron] - "Enjoy the Baxter Theatre in Rondebosch, Western Cape". Sa-venues.com. Besoek op 2011-03-11.	<urn:uuid:a14825b1-3fe7-42bc-adf2-9d486b8c02be>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Baxter-teatersentrum	2019-07-18T01:01:04Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00128.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999873	false
Hulp Kategorie:Monegaskiese prinse in Wikipedia, die vrye ensiklopedie Jump to navigation Jump to search Wikimedia Commons bevat media in verband met Monegaskiese prinse . Bladsye in kategorie "Monegaskiese prinse" Die volgende 2 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 2. A Albert II van Monaco R Rainier III van Monaco Ontsluit van " https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategorie:Monegaskiese_prinse&oldid=1411647 " Kategorieë : Huis van Grimaldi Prinse Navigasie-keuseskerm Persoonlike gereedskap Nie ingeteken nie Bespreking Bydraes Skep gebruiker Meld aan Naamruimtes Kategorie Bespreking Variante Weergawes Lees Wysig Wysig bron Wys geskiedenis Meer Soek Navigasie Tuisblad Gebruikersportaal Geselshoekie Onlangse wysigings Lukrake bladsy Hulp Sandput Skenkings Ander projekte Wikimedia Commons Druk/eksporteer Skep boek Laai af as PDF Drukbare weergawe Gereedskap Skakels hierheen Verwante veranderings Spesiale bladsye Permanente skakel Bladinligting Wikidata-item Ander tale Aragonés العربية Беларуская Български Bosanski Čeština Dansk Deutsch Ελληνικά English Esperanto Español فارسی Suomi Français Galego עברית Magyar Íslenska Italiano 日本語 ქართული 한국어 Latina Ligure मराठी Nederlands Norsk nynorsk Occitan Polski Português Română Русский Scots Slovenčina Српски / srpski Türkçe Українська اردو Tiếng Việt 中文粵語 Wysig skakels Die bladsy is laas op 12 Januarie 2016 om 22:51 bygewerk. Die teks is beskikbaar onder die lisensie Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel . Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die Algemene Voorwaardes vir meer inligting. Privaatheidsbeleid Inligting oor Wikipedia Vrywaring Ontwikkelaars Koekieverklaring Selfoonweergawe	<urn:uuid:16a2b105-1137-4d65-8109-ca17180e699e>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Monegaskiese_prinse	2019-07-18T01:19:00Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00128.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.995211	false
Lys van vlagname Jump to navigation Jump to search Hier volg 'n onvolledige lys van vlagname, gesorteer volgens alfabetiese volgorde. Bykans geen vlag het 'n amptelike naam nie, al word van die name hier algemeen aanvaar en universeel gebruik. Vlag \| Vlagnaam \| Bynaam \| ---\|---\|---\| Antigua en Barbuda \| Vlag van Antigua en Barbuda \| \| Armenië \| Vlag van Armenië \| Եռագույն (Yeřaguyn) \| Australië \| Vlag van Australië \| \| Bangladesj \| Vlag van Bangladesj \| ( লাল-সবুজ ) ( Rooi-groen ) \| Barbados \| Vlag van Barbados \| ( The Broken Trident ) ( Die Gebroke Drietand ) \| Bolivia \| Vlag van Bolivia \| ( La Tricolor ) ( Die Driekleur ) \| Brasilië \| Vlag van Brasilië \| ( Auriverde ) \| Chili \| Vlag van Chili \| ( La Estrella Solitaria ) ( Die Alleenstaande Ster ) \| Colombia \| Vlag van Colombia \| ( Tricolor Nacional ) ( Nasionale Driekleur ) \| Dallas \| Vlag van Dallas \| ( Flag of Dallas ) \| Duitsland \| Vlag van Duitsland \| ( Bundesflagge und Handelsflagge ) \| Ecuador \| Vlag van Ecuador \| ( La Tricolor ) ( Die Driekleur ) \| Frankryk \| Vlag van Frankryk \| ( Tricolour ) \| Georgië \| Vlag van Georgië \| ( ხუთჯვრიანი დროშა ) ( Vyfkruisevlag ) \| Groenland \| Vlag van Groenland \| ( Erfalasorput - ) (Ons vlag ) ( Aappalaartoq - ) ( Die rooi ) \| Guyana \| Vlag van Guyana \| Die goue pylpunt \| Hawaii \| Vlag van Hawaii \| Ka Hae Hawaii \| Indië \| Vlag van Indië \| ( तिरंगा ) ( Driekleur ) \| Indonesië \| Vlag van Indonesië \| ( Sang Saka Merah-Puti ) ( Die Heilige Rooi-en-wit ) \| Japan \| Vlag van Japan \| ( Nisshōki of Hinomaru ) ( ) \| Kambodja \| Vlag van Kambodja \| ទង់ជាតិកម្ពុជា Tung-Cheat \| Kanada \| Vlag van Kanada \| ( Maple Leaf Flag - ) ( Die Esdoringblaar ) ( l’Unifolié - ) ( Die Eenblarige ) \| Kenia \| Vlag van Kenia \| \| Koeweit \| Vlag van Koeweit \| ( Alam Baladii, Derti ) \| Kuba \| Vlag van Kuba \| ( La Estrella Solitaria ) ( Die Eensame Ster ) \| Liberië \| Vlag van Liberië \| Alleenstaande Ster \| Malta \| Vlag van Malta \| \| Meksiko \| Vlag van Meksiko \| \| Nederland \| Vlag van Nederland \| ( Vlag van het Koninkrijk der Nederlanden ) \| Nieu-Kaledonië \| Vlag van Nieu-Kaledonië \| Kanakvlag \| Nieu-Seeland \| Vlag van Nieu-Seeland \| \| Noorweë \| Vlag van Noorweë \| (nn) Det norske flagget ( Norges flagg ) \| Puerto Rico \| Vlag van Puerto Rico \| \| Soedan \| Vlag van Soedan \| \| Suid-Afrika \| Vlag van Suid-Afrika \| Die reënboogvlag \| Thailand \| Vlag van Thailand \| (th) Trairanga (ธงไตรรงค์), Thong Trairong), "Driekleurvlag" \| Verenigde State \| Vlag van die Verenigde State \| ( The Stars and Stripes, Red, White and Blue, Old Glory, The Star-Spangled Banner ) \| Wallis en Futuna \| Vlag van Wallis en Futuna \| Uvéavlag \| Zambië \| Vlag van Zambië \| \| Zimbabwe \| Vlag van Zimbabwe \|	<urn:uuid:57ea529b-f292-41af-a41f-e3b48d29da0a>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Lys_van_vlagname	2019-07-18T01:32:48Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00128.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.85193	false
Hulp Bladsye wat na "Afrikaanse woordelys en spelreëls" skakel ← Afrikaanse woordelys en spelreëls Jump to navigation Jump to search Skakels hierheen Bladsy: Naamruimte: alle (Hoof) Bespreking Gebruiker Gebruikerbespreking Wikipedia Wikipediabespreking Lêer Lêerbespreking MediaWiki MediaWikibespreking Sjabloon Sjabloonbespreking Hulp Hulpbespreking Kategorie Kategoriebespreking Portaal Portaalbespreking Module Module talk Gadget Gadget talk Gadget definition Gadget definition talk Omgekeerde seleksie Filters Versteek insluitings \| Versteek skakels \| Versteek aansture Die volgende bladsye skakel na Afrikaanse woordelys en spelreëls : Wys (vorige 50 \| volgende 50) ( 20 50 100 250 500 ). Wikipedia:Welkom nuwelinge ( ← skakels wysig ) 1917 ( ← skakels wysig ) AWS (aanstuurblad) ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Styl ( ← skakels wysig ) Gebruiker:Alias ( ← skakels wysig ) Bespreking:Nelson Mandela ( ← skakels wysig ) Bespreking:Protea ( ← skakels wysig ) Bespreking:Uniegebou ( ← skakels wysig ) Bespreking:Uniegeboue ( ← skakels wysig ) SI-stelsel ( ← skakels wysig ) Wikipediabespreking:Styl ( ← skakels wysig ) Bespreking:ISO 639 ( ← skakels wysig ) Verkleinwoord ( ← skakels wysig ) Bespreking:Verkleinwoord ( ← skakels wysig ) Bespreking:Faroëes ( ← skakels wysig ) Bespreking:Faeröereilande ( ← skakels wysig ) Bespreking:Friulaans ( ← skakels wysig ) Bespreking:Togaars ( ← skakels wysig ) Wikipediabespreking:Uitgesoekte herdenkings/29 Junie ( ← skakels wysig ) Bespreking:Colombia ( ← skakels wysig ) Wikipediabespreking:Uitgesoekte herdenkings/16 Julie ( ← skakels wysig ) Sjabloonbespreking:Lande van Afrika ( ← skakels wysig ) Bespreking:Bolivia ( ← skakels wysig ) Gebruikerbespreking:Alias/Argief20050902 ( ← skakels wysig ) Wikipedia:WSpel ( ← skakels wysig ) Bespreking:Suikerbosrand-natuurreservaat ( ← skakels wysig ) Wikipediabespreking:Uitgesoekte herdenkings/4 November ( ← skakels wysig ) Bespreking:Boeddhisme ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Geselshoekie/Argief2005 ( ← skakels wysig ) Bespreking:Brasilië ( ← skakels wysig ) Bespreking:Tuisblad/Argief 1 ( ← skakels wysig ) Wikipediabespreking:Robot ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006 ( ← skakels wysig ) Sjabloonbespreking:Vuurtorings van Suid-Afrika ( ← skakels wysig ) Bespreking:Koördinatestelsel ( ← skakels wysig ) Sjabloonbespreking:AugustusKalender2007 ( ← skakels wysig ) Bespreking:See van Japan ( ← skakels wysig ) Gebruikerbespreking:Anrie/Argief29Januarie2008 ( ← skakels wysig ) Bespreking:Odessa ( ← skakels wysig ) Geskiedenis van Afrikaans ( ← skakels wysig ) Bespreking:Internasionale Fonetiese Alfabet ( ← skakels wysig ) Bespreking:Tartarstan ( ← skakels wysig ) Gebruikerbespreking:Laurens/Argief8Augustus2009 ( ← skakels wysig ) Gebruikerbespreking:SpesBona ( ← skakels wysig ) Bespreking:Messina, Italië ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010 ( ← skakels wysig ) Bespreking:Coenraad de Buys ( ← skakels wysig ) Argaïsme ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Geselshoekie/Argief2011 ( ← skakels wysig ) Bespreking:Bolivië ( ← skakels wysig ) Bespreking:Koemkwat ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Statistiek ( ← skakels wysig ) Lys van argaïsmes ( ← skakels wysig ) Spasiefout ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Statistiek/2014 ( ← skakels wysig ) Virtuele Instituut vir Afrikaans ( ← skakels wysig ) Gebruikerbespreking:Voyageur/Argief62015 ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Statistiek/2015 ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016 ( ← skakels wysig ) Bespreking:Kartago ( ← skakels wysig ) Bespreking:Nieregeringsorganisasie ( ← skakels wysig ) Gebruiker:Suidpunt/Tekortkominge in Afrikaanse gebruikersfeer ( ← skakels wysig ) Gebruikerbespreking:SpesBona/Argief2016 ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017 ( ← skakels wysig ) Gebruikerbespreking:Burgert Behr/Argief2016 ( ← skakels wysig ) Gebruikerbespreking:Alias/Argief20170912 ( ← skakels wysig ) Bespreking:Sol Plaatje-universiteit ( ← skakels wysig ) Lidwoord ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Titelriglyne ( ← skakels wysig ) Cyrilliese alfabet ( ← skakels wysig ) Woordeboek van die Afrikaanse Taal ( ← skakels wysig ) Afrikaanse woordelys en spelreels (aanstuurblad) ( ← skakels wysig ) Bespreking:Afrikaanse woordelys en spelreëls ( ← skakels wysig ) Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns ( ← skakels wysig ) Afrikaans ( ← skakels wysig ) Gebruiker:Guido den Broeder~afwiki ( ← skakels wysig ) Grondbeginsels van die Afrikaanse spelling ( ← skakels wysig ) Kiëf ( ← skakels wysig ) Lêer:Voorblad van die AWS.jpg ( ← skakels wysig ) Wikipedia:WikiProject Check Wikipedia ( ← skakels wysig ) Gebruikerbespreking:Suidpunt ( ← skakels wysig ) Punt ( ← skakels wysig ) Dubbelpunt ( ← skakels wysig ) Podsending ( ← skakels wysig ) Gebruikerbespreking:Geebee100 ( ← skakels wysig ) Konsonant ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Statistiek ( ← skakels wysig ) Samestelling ( ← skakels wysig ) Afrikaanse Woordelys en Spelreëls (aanstuurblad) ( ← skakels wysig ) Volksrepubliek China ( ← skakels wysig ) 2002 ( ← skakels wysig ) Afrikaanse woordelys en spelreëls ( ← skakels wysig ) Meervoud ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Algemene spelfoute ( ← skakels wysig ) Afrikaans ( ← skakels wysig ) Taalkommissie ( ← skakels wysig ) Ortografie ( ← skakels wysig ) Langste woord ( ← skakels wysig ) D.F. Malherbe ( ← skakels wysig ) Deelteken en umlaut ( ← skakels wysig ) Gebruikerbespreking:Suidpunt/Argief1 ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Statistiek ( ← skakels wysig ) Akuut-aksentteken ( ← skakels wysig ) Gravis-aksentteken ( ← skakels wysig ) Kappie (leesteken) ( ← skakels wysig ) F.F. Odendal ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Statistiek/2013 ( ← skakels wysig ) Hoofletter ( ← skakels wysig ) Koppelteken ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Statistiek/2014 ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Statistiek/2015 ( ← skakels wysig ) Skuinsstreep ( ← skakels wysig ) Leesteken ( ← skakels wysig ) Trustreep ( ← skakels wysig ) Afkappingsteken ( ← skakels wysig ) ŉ ( ← skakels wysig ) Soenni ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Statistiek/2015 ( ← skakels wysig ) Skuinsstreep ( ← skakels wysig ) Afrikaanse taalleer ( ← skakels wysig ) Gebruiker:K175 ( ← skakels wysig ) Bespreking:Asjkenasiese Jode ( ← skakels wysig ) Afrikaanse woordelys & spelreëls (aanstuurblad) ( ← skakels wysig ) Aanhalingstekens ( ← skakels wysig ) Asterisk ( ← skakels wysig ) Ellipsteken ( ← skakels wysig ) Komma ( ← skakels wysig ) Kommapunt ( ← skakels wysig ) Uitroepteken ( ← skakels wysig ) Vraagteken ( ← skakels wysig ) Wys (vorige 50 \| volgende 50) ( 20 50 100 250 500 ). Ontsluit van " https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Afrikaanse_woordelys_en_spelreëls " Navigasie-keuseskerm Persoonlike gereedskap Nie ingeteken nie Bespreking Bydraes Skep gebruiker Meld aan Naamruimtes Bladsy Bespreking Variante Weergawes Lees Wysig Wysig bron Wys geskiedenis Meer Soek Navigasie Tuisblad Gebruikersportaal Geselshoekie Onlangse wysigings Lukrake bladsy Hulp Sandput Skenkings Gereedskap Spesiale bladsye Drukbare weergawe Ander tale Privaatheidsbeleid Inligting oor Wikipedia Vrywaring Ontwikkelaars Koekieverklaring Selfoonweergawe	<urn:uuid:d6447623-e88d-4a68-8b11-be22c954ff0b>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Afrikaanse_woordelys_en_spelre%C3%ABls	2019-07-18T00:55:38Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00128.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.997772	false
Randburg Randburg \| \| Beverley Gardens, Randburg \| \| Randburg se ligging in Gauteng Koördinate: Koördinate: \| \| Land \| Suid-Afrika \| ---\|---\| Provinsie \| Gauteng \| Munisipaliteit \| Stad Johannesburg \| Oppervlak[1] \| \| - Voorstad \| 167,98 km² (64,9 vk m) \| Bevolking (2011)[1] \| \| - Voorstad \| 337 053 \| - Digtheid \| 2 007/km² (5 198,1/myl2) \| Rasverdeling (2011)[1] \| \| • Blank \| 45.7% \| • Indiër/Asiër \| 7.5% \| • Kleurling \| 8.6% \| • Swart \| 36.8% \| • Ander \| 1.5% \| Taal (2011)[1] \| \| • Engels \| 52.0% \| • Afrikaans \| 17.6% \| • Zoeloe \| 6.6% \| • Tswana \| 4.1% \| • Ander \| 19.6% \| Poskode (strate) \| 2194 \| Poskode (posbusse) \| 2125 \| Skakelkode(s) \| 011 \| Inhoud GeskiedenisWysig Terwyl dit eens op 'n tyd 'n aparte munisipaliteit was, is die stad se openbare administrasie tans deel van die Stad Johannesburg Metropolitaanse Munisipaliteit. Omdat Randburg en sy bure, Sandton, Roodepoort en Johannesburg geweldige groei ondervind het, het die provinsiale regering besluit om die munisipaliteite as een metropolitaanse raad saam te voeg. Gedurende die oorgangstydperk van 1996-2000 was Randburg deel van die Noordelike Metropolitaanse Plaaslike Raad. Die tipiese inwoner van Randburg is oor die algemeen meer welgesteld as die res van Johannesburg. Die area was as 'n wit woonbuurt geklassifiseer gedurende die Apartheid-era, maar na Apartheid het die omgewing meer multikulturele inwoners gelok, alhoewel die wit Engels- en Afrikaanssprekende inwoners steeds die meerderheid vorm.[1] Randburg is bekend vir sy oormaat winkelsentrums, insluitende die Brightwater Commons, Crestasentrum, Northgate en die Randburg Square (voorheen bekend as die Sanlam Shopping Centre). WoonbuurteWysig Randburg het baie woonbuurte. Van die groteres is: - Aldara Park - Bordeaux - Boskruin - Cresta - Darrenwood - Fairlands - Ferndale - Linden - Olivedale - Randparkrif - Windsor-Oos - Windsor-Wes Randburg is nie meer 'n gereguleerde area nie; die inwoners sal die grense as rofweg vanaf die suidelike voorstede van Linden, Northcliff en Cresta, tot in Olivedale en Strijdom Park na die noorde definieer. Sien ookWysig VerwysingsWysig - "Hoofplek Randburg". Sensus 2011.	<urn:uuid:e431696e-5487-4347-b09d-1471b5b256f5>	CC-MAIN-2019-30	https://af.m.wikipedia.org/wiki/Randburg	2019-07-19T06:34:11Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00288.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa", "by-sa" ], "in_footer": [ false, true ], "in_head": [ true, false ], "location": [ "link_tag", "a_tag" ], "version": [ "3.0", "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.998864	false
Verwante veranderings ← где Jump to navigation Jump to search Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui. Lys van afkortings: - N - Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye) - k - Hierdie is 'n klein wysiging - b - Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak - D - Wikidata-wysiging - (±123) - Bladsy is met die aantal grepe gewysig	<urn:uuid:60c2ab42-a3da-4d2e-8c8f-79131e149ded>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wiktionary.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/%D0%B3%D0%B4%D0%B5	2019-07-19T05:56:54Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00288.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999999	false
Reuters Reuters \| \| Tipe \| Afdeling \| ---\|---\| Gestig \| 9 Julie 1851[1] \| Hoofkantoor \| Canary Wharf, Londen, Engeland, Verenigde Koninkryk \| Sleutelpersone \| Stephen J. Adler (uitvoerende hoof) \| Gebied bedien \| wêreldwyd \| Industrie \| Nuusagentskap \| Werknemers \| 17 000 \| Moedermaatskappy \| Thomson Reuters \| Webwerf \| reuters.com \| Reuters was tot 2008 'n onafhanklike maatskappy, die Reuters Group plc, wat ook finansiële markdata verskaf het. Sedert die Thomson Corporation hulle in 2008 oorgekoop het is hulle deel van Thomson Reuters. Reuters is op 9 Julie 1851 in Londen deur die Joodse immigrant Paul Julius Reuter gesig. Hy is uit Duitsland afkomstig en seun van die beroemde rabbie Reuter van Kassel. Hy versorg finansiële beriggewing vir beurse en beleggers in Parys, Brussel en Aken. Later versorg hy ook nie-ekonomiese nuus en open hy kantore in ander Europese lande en die Verenigde State. In 1925 neem die nasionale Britse persburo 'n meerderheidsbelang in Reuters. Tydens die Tweede Wêreldoorlog kom die neutraliteit van die persburo as gevolg hiervan onder sterk druk. Daarna word die buro in 1941 tot 'n selfstandig maatskappy omvorm. Reuters Media voorsien tans die gedrukte pers sowel as die oudiovisuele media van artikels en verslae. Wêreldwyd het Reuters byna 200 kantore en 17 000 werknemers. Finansiële beriggewing is steeds die nuusdiens se belangrikste fokus. Verwysings[wysig \| wysig bron] - ( ) "Company History". Thomson Reuters. 13 Desember 2013. Besoek op 6 Februarie 2017.	<urn:uuid:eb67c0dd-cbac-4c3e-af8a-9a4673087527>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Reuters	2019-07-21T19:34:48Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00048.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999925	false
dag Jump to navigation Jump to search Inhoud - 1 Afrikaans (af) - 1.1 Etimologie - 1.2 Uitspraak - 1.3 Met Arabiese letters - 1.4 Spelling tot 1909 - 1.5 Selfstandige naamwoord - 1.6 Tussenwerpsel - 1.7 Werkwoord - 1.8 Meer inligting - 1.9 Verwysings - 2 Noors boekmaal (nb) - 3 Deens (da) - 4 Nederlands (nl) - 5 Nieu-Noors (nn) - 6 Oudnederlands (odt) - 7 Ou Saksies (osx) - 8 Sweeds (sv) - Van Oudnederlands: dag; bekend sedert die 10de eeu. (Wachtendonkse Psalme). Van pgm dagaz, moontlik verwant: Oudpruisies dagis: somer, Oudiers daig: vuur. PIE dhegwh- "brand".[1] - دَخْ , meervoud: دَائِی - dag, meervoud: dá-ë Enkelvoud \| Meervoud \| ---\|---\| dag \| dae \| Verkleiningsvorm \| \| Enkelvoud \| Meervoud \| daggie \| daggies \| - Tydsverloop tussen op- en ondergang van die son. - Tydsverloop van 24 uur. - Werktyd. - Daglig, sonlig. - 2.: etmaal - 1.: nag. - Weekdae. - Besondere dae. Vertalings: 1. Tydsverloop tussen op- en ondergang van die son. \| \|\|\| ---\|---\|---\|---\| Vertalings: 2. Tydsverloop van 24 uur. \| \|\|\| ---\|---\|---\|---\| Vertalings: 3. Werktyd \| \|\|\| ---\|---\|---\|---\| Vertalings: 4. Daglig, sonlig \| \|\|\| ---\|---\|---\|---\| Vertalings: Vertalings wat nagegaan moet word \| \|\|\| ---\|---\|---\|---\| Tussenwerpsel \| ---\| dag \| - Begroetingsterm. - Afskeidsgroet. Vertalings: dag \| \|\|\| ---\|---\|---\|---\| Werkwoord \| ---\| dag \| - Onvoltooid verlede tyd van ☞ dink - Ek dag dis te laat. - Sien Wikipedia vir meer inligting oor dag. Naamval \| Enkelvoud \| Meervoud \| \|\| ---\|---\|---\|---\|---\| Onbepaald \| Bepaald \| Onbepaald \| Bepaald \| \| Nominatief \| dag m \| dagen \| dager \| dagene \| Genitief \| dags \| dagens \| dagers \| dagenes \| - (Tydsverloop van 24 uur:) døgn Enkelvoud \| Meervoud \| \|\|\| ---\|---\|---\|---\|---\| Naamval \| Onbepaald \| Bepaald \| Onbepaald \| Bepaald \| Nominatief \| dag g \| dagen \| dage \| dagene \| Genitief \| dags \| dagens \| dages \| dagenes \| - (Tydsverloop van 24 uur:) døgn Enkelvoud \| Meervoud \| \| ---\|---\|---\| Naamwoord \| dag m \| dagen \| Verkleinwoord \| dagje, daagje, (Vlaams:) dagske \| dagjes, daagjes, (Vlaams:) dagskes \| Verouderde vorme \| \|\| Genitief \| daags \| dagen \| Datief \| dage \| dagen \| - Ou genitief daags in: tweemaal daags, 's anderendaags - Ou datief dage in: ouden van dage, heden ten dage, vandaag - (Tydsverloop van 24 uur:) etmaal Naamval \| Enkelvoud \| Meervoud \| \|\| ---\|---\|---\|---\|---\| Onbepaald \| Bepaald \| Onbepaald \| Bepaald \| \| Nominatief \| dag m \| dagen \| dagar \| dagane \| Genitief \| dags \| dagens \| dagars \| daganes \| Naamval \| Enkelvoud \| Meervoud \| ---\|---\|---\| Nominatief \| dag m \| daga \| Genitief \| dages \| dago \| Datief \| dage \| dagon \| Akkusatief \| dag \| daga \| - IPA: [daɣ], genitief: [ˈdaɣəs̺], datief: [ˈdaɣə]; meervoud: [ˈdaɣa], genitief: [ˈdaɣo], datief: [ˈdaɣon] Naamval \| Enkelvoud \| Meervoud \| ---\|---\|---\| Nominatief \| dag m \| dagos \| Genitief \| dages \| dago \| Datief \| dage \| dagum \| Akkusatief \| dag \| dagos \| Instrumentaal \| dagu \| - IPA: [daɣ], genitief: [ˈdaɣəs̺], datief: [ˈdaɣə], instrumentaal: [ˈdaɣʊ]; meervoud: [ˈdaɣos̺], genitief: [ˈdaɣo], datief: [ˈdaɣʊm] Naamval \| Enkelvoud \| Meervoud \| \|\| ---\|---\|---\|---\|---\| Onbepaald \| Bepaald \| Onbepaald \| Bepaald \| \| Nominatief \| dag g \| dagen \| dagar \| dagarna \| Genitief \| dags \| dagens \| dagars \| dagarnas \| - (Tydsverloop van 24 uur:) dygn	<urn:uuid:bb9be34d-1076-4382-9902-a18a0db52b49>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wiktionary.org/wiki/dag	2019-07-21T18:54:11Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00048.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.874693	false
Rooikolmuskeljaatkat Rooikolmuskeljaatkat \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| ---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\| Bewaringstatus \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Wetenskaplike klassifikasie \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Binomiale naam \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Genetta maculata (Gray, 1830) \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Verspreiding Sinonieme \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Bou en kleur[wysig \| wysig bron] Die soogdier kan tot 3.2 kg swaar word en is wit of gryswit met roesbruin kolle, ringe en strepe. Die stert is donker met wit ringe. Van die skouers, al op die ruggraat langs tot by die stertbasis, is 'n strook donker hare. Daar is wit kolle onder die oë en die wange is ook wit; dit word geskei deur donkerbruin strepe vanuit die hoeke van die oë. Die ore is rond en regop. Die stert eindig in 'n swart punt en die ken is wit. Daar is geen opmerkbare verskille tussen die geslagte nie. Habitat[wysig \| wysig bron] Gewoontes[wysig \| wysig bron] Rooikolmuskeljaatkatte loop gewoonlik alleen of soms in pare. Hulle is naglewend en kom na sononder uit. Hulle slaap bedags in ou erdvark- of springhaasgate of hol boomstamme. Hulle beweeg meerendeels op die grond maar kan ook boomklim. Die dier kom nog buite bewaringsgebiede voor. Twee tot vyf kleintjies word na 'n dratyd van ±2 maande tussen Augustus en Maart gebore. Die lewensduur is ±13 jaar. Hulle natuurlike vyande is die luiperd, leeu en die luislang. Sien ook[wysig \| wysig bron] Wikimedia Commons bevat media in verband met Rooikolmuskeljaatkat. \| - Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere - Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name - Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes Bron[wysig \| wysig bron] - Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009. ISBN 978-1-875093-46-5. Verwysings[wysig \| wysig bron] - Gaubert, P., Dunham, A. & Hoffmann, M. (2008). Genetta maculata. 2008 IUBN Rooi Lys van bedreigde spesies. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur 2008. Verkry op 24 Maart 2009.	<urn:uuid:0dcf4519-dbdb-47a5-bc18-442e853522cc>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Rooikolmuskeljaatkat	2019-07-24T07:29:14Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00368.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.99972	false
Masvingo Masvingo (vroeër Fort Victoria) \| Straattoneel in Masvingo \| \| Koördinate: Koördinate: \| \| Land \| Zimbabwe \| ---\|---\| Provinsie \| Masvingo \| Stigting \| 1890 \| Masvingo \| 1980 \| Regering \| \| - Burgemeester \| Femius Chakabuda \| Bevolking (2009) \| \| - Dorp \| 71 966 \| Tydsone \| SAT (UTC+2) \| Masvingo (tot in 1982 Fort Victoria, toe die naam 'n kort rukkie Nyanda was) is die oudste Europese nedersetting in Zimbabwe en verleen sy naam aan die provinsie waarvan hy die hoofdorp is. Dit is 1 067 m bo seespieël geleë. Die geskatte bevolking was 71 966 in 2009, vergeleke met 11 380 tydens die 1969-sensus, 40 jaar vantevore, toe hier 8 500 swartes, 2 500 wittes en 350 bruines en Asiërs gewoon het. Dit was die eerste permanente nedersetting wat deur die Pioneer Column tydens sy opmars in 1890 na Masjonaland gestig is. Die dorp het op 6 November 1953 munisipale status verkry. Dit is die middelpunt van 'n mynbou- en landboudistrik, wat hom veral op beesboerdery toespits. Die eerste krieketwedstryd in die gebied is glo in 1890 hier gespeel. Die dorp is goed geleë vir die toeristebedryf. Van hier is twee nasionale parke maklik bereikbaar, asook die bouvalle van Groot-Zimbabwe, wat in 1980 sy naam aan die nuwe onafhanklike staat verleen het. Dit is aan die spoorlyn na Gweru geleë en het 'n lughawe wat vir binnelandse vlugte gebruik word. Fort Victoria is in 1891 opgerig om die pad van die destydse Salisbury (tans Harare) te bewaak. Dit het bestaan uit 'n ommuurde gedeelte en twee wagtorings. Die kloktoring is saam met die oorspronklike fort opgerig en die tweede toring twee jaar later. Die dorp is die tuiste van die Great Zimbabwe University, wat uit die Masvingo State University ontstaan het. Bekende persone gebore[wysig \| wysig bron] Bronne[wysig \| wysig bron] - Akers, Mary (red.), Encyclopaedia Rhodesia, The College Press Pvt. Ltd., Salisbury, 1973. - Bevolkingsyfer van World Gazetteer	<urn:uuid:6bf0e454-d63f-4a24-88c8-6703e7a78d69>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Masvingo	2019-07-16T18:32:42Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00552.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999963	false
Thomas Carlyle Vanuit Wikiquote Jump to navigation Jump to search Thomas Carlyle . Sonder bronne [ wysig ] Biografie is die enigste ware geskiedenis. Ontsluit van " https://af.wikiquote.org/w/index.php?title=Thomas_Carlyle&oldid=7512 " Kategorieë : Biografie Geskiedenis Navigasie-keuseskerm Persoonlike nutsgoed Nie ingeteken nie Bespreking Bydraes Skep gebruiker Meld aan Naamruimtes Bladsy Bespreking Variante Weergawes Lees Wysig Wys geskiedenis Meer Soek Navigasie Tuisblad Geselshoekie Gebruikersportaal Sandput Onlangse wysigings Statistiek Lukrake bladsy Hulp Skenkings Susterprojekte Wikipedia Wiktionary Wikibooks Wikinews Ander projekte Wikimedia Commons Druk/eksporteer Skep boek Laai af as PDF Drukbare weergawe Nutsgoed Wat hierheen skakel Verwante veranderings Laai 'n lêer op Spesiale bladsye Permanente skakel Bladinligting Wikidata-item Haal dié blad aan Ander tale العربية Azərbaycanca Български Bosanski Català Čeština Deutsch English Esperanto Español Eesti فارسی Suomi Français עברית Hrvatski Հայերեն Italiano 日本語 ქართული Kurdî Lietuvių Nederlands Polski Português Русский Slovenčina Slovenščina Svenska தமிழ் Türkçe Українська اردو 中文 Wysig skakels Die bladsy is laas op 14 April 2014 om 23:05 bygewerk. Die teks is beskikbaar onder die lisensie Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel . Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die Algemene Voorwaardes vir meer inligting. Privaatheidsbeleid Inligting oor Wikiquote Vrywaring Ontwikkelaars Koekieverklaring Selfoonweergawe	<urn:uuid:19d30b3c-24d5-4e5e-b3d0-1cb72c171ad0>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikiquote.org/wiki/Thomas_Carlyle	2019-07-16T19:46:33Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524685.42/warc/CC-MAIN-20190716180842-20190716202842-00552.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.993426	false
Pools-Litause Gemenebes Die Pools-Litause Gemenebes (Pools: Rzeczpospolita Obojga Narodów, Litaus; Abiejų Tautų Respublika, Roeteens: Рѣчъ посполитая ѡбоига народовъ, Latyn: Regnum Poloniae Magnusque Ducatus Lithuaniae), soms ook die (Eerste) Rzeczpospolita genoem, het tussen 1569 en 1795 in Sentraal- en Oos-Europa bestaan. Sy amptelike naam was Gemenebes (of Adelsrepubliek) van die Poolse Kroon en die Grootvorstedom Litaue (Pools Rzeczpospolita Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego, Litaus Žečpospolita). Die twee naamgewende lande was die Koninkryk Pole (wat in Pools dikwels net Korona, "die Kroon", genoem is) en die Grootvorstedom Litaue. Tydens sy grootste uitbreiding omstreeks 1600 het die Gemenebes die huidige staatsgebiede van Pole, Litaue, Letland, Wit-Rusland asook dele van Rusland, Estland, Roemenië en Oekraïne ingesluit. Die Gemenebes was 'n veelvolkerestaat wat deur aanhangers van verskillende gelowe bewoon is: Rooms-Katolieke, Protestantse en Ortodokse Christene, Jode en Moslems. Met die sogenaamde reële unie het die Grootvorstedom Litaue, die Koninkryk Pole, die Koninklike Pruise en die Hertogdom Lyfland tot 'n gemeenskaplike staat saamgesmelt. Terwyl ook die landelike gebiede van die Koninklike Pruise deur Poolse staroste bestuur is, het sommige stede, waaronder Danzig (Gdańsk), Thorn (Toruń) en Elbing (Elbląg), maar ook die Vorsbisdom Ermland 'n hoë mate van outonomie geniet. Ander geweste het slegs as leengebiede onder Pools-Litause heerskappy gestaan, soos byvoorbeeld die Hertogdom Pruise, die Hertogdom Koerland en Semgallen en (tydelik) die Vorstedom Moldawië. Die Pools-Litause Gemenebes het daarnaas tot en met 1772 ook die stede van die Zips-streek ingesluit wat in 1421 deur die Koninkryk Hongarye as onderpand aan die Koninkryk Pole gegee is. Die Reële Unie van LublinWysig Met die Unie van Lublin, wat op 12 Augustus 1569 gesluit is, is die oorspronklike personele unie tussen Pole en Litaue, wat met die Unie van Krewo in 1385 ontstaan het, weens die gebrek aan 'n troonopvolger in 'n reële unie omgeskep. Die nuwe staat, wat "Gemenebes van albei Nasies" genoem is, was 'n keurmonargie met 'n gemeenskaplike geldeenheid, parlement (die Sejm) en monarg. Die stemreg was beperk tot adellikes, wat egter in teenstelling met die meeste ander destydse Europese state ruim tien persent van die totale bevolking verteenwoordig het. Die Poolse adel het uit 'n hoër (die Magnate) en 'n laer adelsklas (Szlachta) bestaan. Vanweë sy aristokratiese elemente (die Gemenebes was 'n keurmonargie waarin die adellike parlement groot invloed uitgeoefen het) word na Pole-Litaue dikwels ook as "adelsrepubliek" verwys. Die staat het tot en met 1795 bestaan. Etniese en kulturele basisWysig Die Pools-Litause Gemenebes was tegelykertyd 'n nasie en 'n multi-etniese samelewing - twee kenmerke wat skynbaar teenstrydig is. In die vroeë moderne tydperk was "nasie" egter nie soseer 'n etniese term nie, maar is eerder in 'n politieke betekenis gebruik om na die republiek se corpus politicum of die gemeenskap van (adellike) staatsburgers, of die stande wat hulle verteenwoordig het, te verwys.[1] In die Unie van Lublin het die volke, of die stande-kommuniteite van die Poolse Kroon en die Grootvorstedom Litaue, hulle tot een nasie saamgesluit. Die adel van die Gemenebes het homself as 'n nasionale gemeenskap beskou wat deur gemeenskaplike voorregte en gemeenskaplike politieke waardes met mekaar verbind was, al was hulle van uiteenlopende etniese afkoms, het hulle verskillende tale gepraat en was hulle aanhangers van verskillende gelowe. VerwysingsWysig - Rudolf Jaworski, Christian Lübke en Michael G. Müller (reds.): Eine kleine Geschichte Polens. Frankfurt am Main: Suhrkamp 2000, bl. 229	<urn:uuid:ec48c27f-068a-4457-8159-2bdf543c408c>	CC-MAIN-2019-30	https://af.m.wikipedia.org/wiki/Pools-Litause_Gemenebes	2019-07-18T00:52:20Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00152.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa", "by-sa" ], "in_footer": [ false, true ], "in_head": [ true, false ], "location": [ "link_tag", "a_tag" ], "version": [ "3.0", "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999899	false
Aspersie Aspersie \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| ---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\| 'n Gerf gekweekte aspersies \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Wetenskaplike klassifikasie \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Binomiale naam \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| Asparagus officinalis L. \| Die Aspersie (Asparagus officinalis) is 'n lentegroente en 'n meerjarige blommende[1] plantspesie in die genus Asparagus, familie Asparagaceae, wat sy oorsprong aan die oostelike Middellandse See het. Dit was reeds aan die ou Romeine bekend, en word as 'n groente in Europa verbou sedert die vyftiende eeu. Die term verwys ook na sy eetbare lote; die risome waaruit ondergrondse ogies of lote elke jaar spruit, en aanleiding gee tot 'n stingelverlenging van tussen 1 en 1,5 meter. Aspersies in kookkuns[wysig \| wysig bron] In kookkuns word groen of wit spruite gebruik: die varsheid van die stingels word volgens verskeie kriteria beoordeel: ferm en bros aspersies van dieselfde dikte, met dikker are, goeie eienskappe wat 'n homogene dis lewer. Tydens aankoop moet aspersies die aangename geur van ryp koringare afgee. Dit moet beide sterk en soepel voel om aan te raak en breek met weerstand tussen die vingers. Die hak moet nie te droog wees nie (wanneer gedruk word, moet die sap wat na vore kom nie bitter wees nie), wat op 'n onlangse oes dui. Wit aspersies word heeltemal ondergronds gekweek, in die afwesigheid van lig, dit verskaf aan die aspersie 'n delikate geur en fyn tekstuur. Groen aspersies word in die buitelug verbou, en het hul kleur te danke aan die normale proses van chlorofilsintese wat in sonlig plaasvind. Dit lewer 'n sterk geur en byna soet kiemgedeelte op. Dit is ook die enigste aspersie wat nie afgeskil hoef te word nie. Voedingswaarde[wysig \| wysig bron] Aspersie Voedingswaarde per 100 g \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| ---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\| Energie 20 kcal 90 kJ \| \|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\|\| skakel na die USDA-databasis-inskrywing Persentasies is relatief tot VS aanbevelings vir volwassenes. Bron: USDA Voedingstof-databasis \| Verwysings[wysig \| wysig bron] - Grubben, G.J.H.; Denton, O.A., reds. (2004). Plant Resources of Tropical Africa 2. Vegetables. PROTA Foundation, Wageningen; Backhuys, Leiden; CTA, Wageningen. Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. \|	<urn:uuid:81abe2b4-ad0b-4454-b9c1-5ac88bdeef92>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Aspersie	2019-07-18T01:09:01Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00152.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.996267	false
Somerset Somerset \| \| ---\|---\| Vlag Wapen \| Ligging in Engeland \| Seremoniële graafskap Somerset \| \| Hoofstad \| Taunton \| Oppervlakte \| 4 171 km² \| Bevolking \| 956 700 (2017) \| Bevolkingsdigtheid \| 229 inw./km² \| Administratiewe (nie-metropolitaanse) graafskap \| \| Streek \| Suidwes-Engeland \| Administratiewe setel \| Taunton \| ISO 3166-2: \| GB-SOM \| Oppervlakte \| 3 451 km² \| Bevolking \| 555 200 (2017) \| Bevolkingsdigtheid \| 160 inw./km² \| Webtuiste \| http://www.somerset.gov.uk/ \| Distrikte en unitêre owerhede \| \| Somerset (uitgespreek /ˈsʌmərsɛt/), histories ook Somersetshire, is 'n graafskap aan die suidelike oewer van die Bristol Kanaal. Die seremoniële graafskap met 'n oppervlakte van 4 172 km² sluit naas die nie-metropolitaanse graafskap, wat deur die Somerset-graafskapsraad (Somerset County Council) geadministreer word, ook Bath and North East Somerset en Noord-Somerset in wat onder die beheer van unitêre owerhede (unitary authorities) val. Die administratiewe setel (county town) van die nie-metropolitaanse graafskap is Taunton, van die unitêre owerheid Bath and North East Somerset is Bath en van die unitêre owerheid North Somerset is Weston-super-Mare.	<urn:uuid:6142dbc3-baea-406f-9c4f-a76761e65595>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Somerset	2019-07-18T01:25:20Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00152.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.992814	false
Domesday Book Die Domesday Book ([ˈduːmzdeɪ] of [ˈdoʊmzdeɪ]) is 'n nasionale register van bates wat volgens 'n opname in Engeland en dele van Wallis in 1086 saamgestel is. Dit word tans in die Verenigde Koninkryk se Nasionale Argiewe te Kew in Suidwes-Londen bewaar. 'n Kopie van die boek word hier in 'n spesiale uitstallingsaal vertoon.[1] Die opname van bates is in opdrag van Willem die Veroweraar gemaak, soos in die Angel-Saksiese Kroniek (Anglo-Saxon Chronicle) vermeld word: "Terwyl hy die Kersfees van 1085 in Gloucester deurgebring het, het Willem oorleg gepleeg met sy raadgewers en mans na alle dele van Engeland uitgestuur om vas te stel hoeveel grond en vee in besit van elke grondeienaar was, en om die waarde daarvan te bepaal." Een van die hoofdoelwitte van die opname was om te bepaal watter vaste bates in besit van onderdane was en watter belasting onder Willem se voorganger, koning Eduard die Belyer, betaal is. Die beoordelings en berekeninge van die opnemers was finaal - wat ookal in die boek as materiële besittings gelys is en watter waardes daarin vasgestel is, was wettelik, en besware of appèlle is nie eers toegelaat nie. Belastings is in Engeland al eeue lank, vanaf die tyd van die Deense invalle, in silwermunte betaal, en alhoewel volgens die Domesday Book nog baie landheerlike laste met graan, heuning en ander goedere betaal is, markeer die register reeds die oorgang na geldelike belasting ("in 1066 twee vragte yster, tans 6d").[2] Die register is in Latyn geskryf, alhoewel ook terme uit die Engelse landstaal in die teks voorkom, so in gevalle waar daar geen Latynse ekwivalent bestaan het nie. Die outeurs het ruim gebruik gemaak van afkortings. Richard FitzNigel het omstreeks 1179 opgemerk dat die register in Engeland as Domesday (die "Laaste Oordeel") bekend gestaan het omdat sy besluite, soos dié van die Laaste Oordeel, onherroeplik was. Die Nasionale Argiewe het in Augustus 2006 'n beperkte aanlyn-uitgawe van die Domesday Book beskikbaar gestel. Gebruikers moes £2 per bladsy betaal om te manuskrip te kan lees. In 2011 het gebruikers op die Open Domesday-webtuiste vir die eerste keer gratis toegang tot die historiese manuskrip gekry.[3] Verwysings[wysig \| wysig bron] - The Domesday Book Online - Frequently Asked Questions. Besoek op 28 Maart 2017 - Dr Elizabeth Hallam (red.): The Plantagenet Chronicles. Londen: Guild Publishing 1986, bl. 289 - Open Domesday Eksterne skakels[wysig \| wysig bron] Wikimedia Commons bevat media in verband met Domesday Book. \|	<urn:uuid:57ab9156-87c0-4832-92fa-e4dc4e32f528>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Domesday_Book	2019-07-21T19:33:02Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00072.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999905	false
Bespreking:Slagtersnek-rebellie Jump to navigation Jump to search Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Slagtersnek-rebellie-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. \| Artikelriglyne Daaglikse bladtrekke \| \|	<urn:uuid:28b1603e-be5e-4e21-aa35-2175e303975f>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Slagtersnek-rebellie	2019-07-24T07:21:31Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00392.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999992	false
Lopingium Jump to navigation Jump to search Periode/ sisteem \| Epog/ serie \| Tydsnede/ etage \| M. jaar gelede \| ---\|---\|---\|---\| Trias \| Vroeg \| Indusium \| jonger \| Perm \| Lopingium \| Changhsingium \| 252,2–254,1 \| Wuchiapingium \| 254,1–259,8 \| \|\| Guadalupium \| Capitanium \| 259,8–265,1 \| \| Wordium \| 265,1–268,8 \| \|\| Roadium \| 268,8–272,3 \| \|\| Sisuralium \| Kungurium \| 272,3–283,5 \| \| Artinskium \| 283,5–290,1 \| \|\| Sakmarium \| 290,1–295,0 \| \|\| Asselium \| 295,0–298,9 \| \|\| Karboon \| Pennsylvanium \| Gzhelium \| ouer \| Die verdeling van die Perm (IKS). \| Die Lopingium is in die geologiese tydskaal die laaste epog of serie in die periode/sisteem Perm. Dit het van sowat 259,8 tot 252,2 miljoen jaar gelede geduur.[1] Dit is voorafgegaan deur die Guadalupium en gevolg deur die Vroeë Trias. Verwysings[wysig \| wysig bron] - ( Gradstein, F.M.; Ogg, J.G.; Schmitz, M.D. & Ogg, G.M.; 2012: A Geologic Time Scale 2012, Elsevier, ) ISBN 0444594256	<urn:uuid:570d63e0-fdab-4d9d-8349-7c826a362240>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Lopingium	2019-07-24T06:55:49Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00392.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.973515	false
On-line version ISSN 2224-3380 Print version ISSN 1726-541X SPiL plus (Online) vol.53 Stellenbosch 2017 http://dx.doi.org/10.5842/53-0-746 RESEARCH NOTES Jackie van WykI; Juanli TheronII 1. Inleiding Sedert die vroeë 2000's is daar toenemend gebruik gemaak van opvoedkundige tolking by tersiêre instellings in Suid-Afrika en die waarde daarvan spesifiek by die Universiteit Stellenbosch (US) is ook ondersoek (Clausen 2011; Brewis 2013; Booysen 2015). In 2011 het die US 'n loodsprojek in die Fakulteit Ingenieurswese van stapel gestuur. Onder die leiding van prof Leon de Stadler is daar aanvanklik 'n samewerkingsooreenkoms met Noordwes-Universiteit aangegaan en dit is uit hierdie ooreenkoms wat die US se Tolkdiens - onder die vaandel van die Taalsentrum - gegroei en ontwikkel het. Prof De Stadler se visie en leiding het gehelp om opvoedkundige tolking een van die US se beste antwoorde op die vraagstukke rondom meertaligheid in hoër onderwys te maak, aangesien hy reeds van vroeg af die geleenthede wat tolking bied herken het en 'n integrale rol gespeel het in die permanente vestiging daarvan. 2. Assessering en gehaltebeheer Toe die moontlikheid van 'n tolkdiens aan die US se Fakulteit Lettere en Sosiale Wetenskappe ondersoek is, was Clausen van mening dat assessering een van die belangrikste aspekte is wat die sukses van só 'n diens bepaal (2011:108). Clausen het ook klem gelê op gehaltebeheer in die vorm van terugvoer, opnames en transkripsies (2011:109). Sedert die ontstaan van die Tolkdiens, is assessering - as 'n komponent van omvattende gehaltebeheer - as onontbeerlik beskou. Daar was egter ruimte vir die verdere ontwikkeling van tolke, veral namate ervaring opgebou is en dit nie meer noodwendig nodig was om op basiese beginsels te fokus nie. Indiensontwikkeling het wel sporadies plaasgevind, maar tolke kon beslis baat vind by 'n meer gestruktureerde indiensontwikkelingsprogram. 3. Indiensontwikkeling Aangesien assessering (intern en ekstern) reeds in plek was in die Tolkdiens, is die terugvoer oor die diens gebruik as maatstaf om te bepaal waar daar ruimte vir verbetering was. Die benadering was dus van meet af dat die inligting wat uit assessering kom, die rigting van indiensontwikkeling sou bepaal. In 'n poging om sekere beginsels vas te stel wat as fondament vir indiensontwikkeling kon dien, is vyf tipes kennis waaroor tolke behoort te beskik, geïdentifiseer. Hierdie tipes kennis is gebaseer op aspekte wat geassesseer word, sowel as tolke se ervaring van hul eie, sowel as kollegas, se prestasie. Die assesseringsinstrument wat die Tolkdiens gebruik is oorspronklik gebaseer op die Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut se instrument wat tydens akkreditasie-eksamens ingespan word, maar dit is ten volle pasgemaak vir die US-konteks en word voortdurend bygewerk om relevant en doeltreffend te bly.1 4. Die vyf tipes kennis onderliggend aan indiensontwikkeling Omdat tolke se werklike terugvoer en behoeftes deur middel van assessering en terugvoer bepaal kon word, kon dit as riglyn vir beplanning dien. Dit het die ontwikkeling meer gefokus gemaak, en het daartoe gelei dat vasgestelde ontwikkelingsgeleenthede vooraf bepaal is en gereeld kon plaasvind. Die vyf tipes kennis volg hier na, met 'n kort beskrywing van elkeen en 'n voorbeeld van hoe dit uitgebou is. 4.1. Tolkkennis Daar is bepaalde tipes kennis wat spesifiek verband hou met tolking, soos met enige beroepsveld. Dit kan vir elke tolkkonteks verskil, maar vir die US Taalsentrum se Tolkdiens is daar gekyk na wat in plek moet wees vir tolking om so glad as moontlik te verloop (byvoorbeeld mikrofoontegniek, volgafstand en oorlewingstrategieë). Hierdie tipe vaardighede is ingeoefen in praktiese sessies met die tolkspan, waar daar telkens op 'n spesifieke vaardigheid gefokus is, tolke in kleiner groepe na mekaar geluister het en hulle dan vir mekaar diepgaande terugvoer daaroor kon gee en idees uitruil. 4.2. Taalkennis 'n Goeie kennis van die bron- en doeltaal (Afrikaans en Engels in die US se geval) vereis dat die tolk goed vertroud moet wees met die grammatika, idiomatiese uitdrukkings en uitspraak van al twee tale. Relevante taalkennis is ontwikkel deur die verspreiding van weeklikse vraelyste met taalvrae, gebaseer op inligting wat uit transkripsies van werklike tolkopnames geneem is (as deel van die gehaltebeheerproses). 4.3. Algemene kennis Aangesien dosente inderwaarheid oor enige onderwerp in 'n klaskamer kan praat, is dit noodsaaklik dat tolke kennis moet hê van 'n wye verskeidenheid onderwerpe, en nie slegs temas wat verband hou met die inhoud van die kursus nie. Vrae oor algemene kennis (toegelig met gepaste inligting of bronne om feite mee op te spoor) is weekliks aan tolke gestuur. 4.4. Terminologiese kennis 'n Uitstekende vakspesifieke woordeskat is uiteraard van kardinale belang in die opvoedkundige konteks. Tolke het toegang tot uitgebreide termlyste, asook voorbereidingsmateriaal vir elke module waar getolk word (byvoorbeeld MS PowerPoint-skyfies wat die dosente verskaf). Terminologie is verder ontwikkel in praktiese tolksessies, in samewerking met dosente en deur middel van weeklikse elektroniese vraelyste. 4.5. Kontekskennis Tolke is in die indiensontwikkelingsprogram blootgestel aan konteksspesifieke terminologie (soos assesserings- en eksamenverwante inligting) deur middel van inligtingsessies oor die US in die algemeen (op fakulteitsvlak) en in meer besonderhede (oor konsepte soos 'n predikaat of dekaanvergunningseksamen). Tydens vasgestelde sessies is relevante dokumente (soos jaarboeke) breedvoerig bespreek. 5. Slotsom Deur verbeterde beplanning en struktuur kon die wisselwerking tussen indiensontwikkeling, assessering en gehaltebeheer binne die Tolkdiens opgeskerp word. Die sukses van hierdie verbetering lê in die goeie kwaliteit tolking wat so konsekwent moontlik gelewer word, en is bevestig toe die posisie van opvoedkundige tolking in die nuwe US Taalbeleid verstewig is (US 2016:5). Die Tolkdiens moet egter deurlopend kan groei en ontwikkel soos die konteks aan die US dit vereis. Daarom is 'n weldeurdagte indiensontwikkelingsproses onontbeerlik om die tolke te bemagtig - 'n doelwit wat steeds nagestreef word. Bronnelys Booysen, L. 2015. Educational interpreting in undergraduate courses at a tertiary institution: Perceptions of students, lecturers and interpreters. Ongepubliseerde magistertesis, Universiteit Stellenbosch, Stellenbosch, Suid-Afrika. Brewis, C. 2013. Die bevorderlikheid van opvoedkundige tolking vir effektiewe onderrig en leer binne die konteks van die Fakulteit Regsgeleerdheid aan die Universiteit Stellenbosch. Ongepubliseerde magistertesis, Universiteit Stellenbosch, Stellenbosch, Suid-Afrika. Clausen, M. 2011. Die potensiaal van tolking in die Fakulteit Lettere en Sosiale Wetenskappe (US): Die Departement Maatskaplike Werk as gevallestudie. Ongepubliseerde magistertesis, Universiteit Stellenbosch, Stellenbosch, Suid-Afrika. US (Universiteit Stellenbosch). 2016. Taalbeleid van die Universiteit Stellenbosch. Aanlyn beskikbaar: http://www.sun.ac.za/english/Documents/Language/Finale%20Junie%2 0Taalbeleid%20November%202016.pdf (18 Oktober 2017). 1 Redaksienota: Sien die artikel deur Foster en Cupido in hierdie bundel vir meer inligting oor die ontwikkeling en verfyning van die assesseringsinstrument wat die Tolkdiens gebruik.	<urn:uuid:c4016497-7314-4a14-bb7a-9cdb819dd949>	CC-MAIN-2019-30	http://www.scielo.org.za/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S2224-33802017000300018&lng=&nrm=iso&tlng=	2019-07-19T06:05:25Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526064.11/warc/CC-MAIN-20190719053856-20190719075856-00336.warc.gz	by	4.0	a_tag	false	false	{ "abbr": [ "by", "by" ], "in_footer": [ false, false ], "in_head": [ false, false ], "location": [ "a_tag", "a_tag" ], "version": [ "4.0", "4.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.999701	false
Norwich University of the Arts Norwich University of the Arts \| \| ---\|---\| Gestig: \| 1845 \| Ligging: \| Norwich, Norfolk, Engeland, Verenigde Koninkryk \| Bynaam: \| NUA \| Webtuiste: \| http://www.nua.ac.uk/ \| Norwich University of the Arts (Kunste-universiteit van Norwich; bekend as slegs NUA) is 'n universiteit in Norwich, in oostelike Engeland. Die instelling is in 1845 gestig as Norwich School of Design (Skool van Ontwerp).[1] Volgens 'n samesmelting met Great Yarmouth College of Art word dit in 1989 herdoop as die Norfolk Institute of Art and Design (NIAD; Norfolk Instituut van Kuns en Ontwerp). Die skool is in 1994 as Norwich School of Art and Design (Skool van Kuns en Ontwerp) herdoop en weer in 2007 as Norwich University College of the Arts (NUCA). Die instelling het uiteindlik universiteit status in 2011 as Norwich University of the Arts in 2011 gekry. Eksterne skakels[wysig \| wysig bron] Verwysings[wysig \| wysig bron] - "University guide 2015" (html). theguardian.com. Besoek op 21 Desember 2014.	<urn:uuid:89946cd5-74df-4a6b-8369-4b1a481140c7>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Norwich_University_of_the_Arts	2019-07-23T00:51:02Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528635.94/warc/CC-MAIN-20190723002417-20190723024417-00256.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.984993	false
Hulp Bladsye wat na "Sakrekenaar" skakel ← Sakrekenaar Jump to navigation Jump to search Skakels hierheen Bladsy: Naamruimte: alle (Hoof) Bespreking Gebruiker Gebruikerbespreking Wikipedia Wikipediabespreking Lêer Lêerbespreking MediaWiki MediaWikibespreking Sjabloon Sjabloonbespreking Hulp Hulpbespreking Kategorie Kategoriebespreking Portaal Portaalbespreking Module Module talk Gadget Gadget talk Gadget definition Gadget definition talk Omgekeerde seleksie Filters Versteek insluitings \| Versteek skakels \| Versteek aansture Die volgende bladsye skakel na Sakrekenaar : Wys (vorige 50 \| volgende 50) ( 20 50 100 250 500 ). Wiskunde ( ← skakels wysig ) Wikipedia:Rekenaarterme ( ← skakels wysig ) Inligting ( ← skakels wysig ) Oppervlakmontering ( ← skakels wysig ) Tik (rekenaartoepassing) ( ← skakels wysig ) Bespreking:Sakrekenaar ( ← skakels wysig ) Olivetti ( ← skakels wysig ) Rekenmasjien ( ← skakels wysig ) Wys (vorige 50 \| volgende 50) ( 20 50 100 250 500 ). Ontsluit van " https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Sakrekenaar " Navigasie-keuseskerm Persoonlike gereedskap Nie ingeteken nie Bespreking Bydraes Skep gebruiker Meld aan Naamruimtes Bladsy Bespreking Variante Weergawes Lees Wysig Wysig bron Wys geskiedenis Meer Soek Navigasie Tuisblad Gebruikersportaal Geselshoekie Onlangse wysigings Lukrake bladsy Hulp Sandput Skenkings Gereedskap Spesiale bladsye Drukbare weergawe Ander tale Privaatheidsbeleid Inligting oor Wikipedia Vrywaring Ontwikkelaars Koekieverklaring Selfoonweergawe	<urn:uuid:d4ba582a-c81e-4902-a2e7-e05bfd1748a4>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Sakrekenaar	2019-07-23T00:55:30Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528635.94/warc/CC-MAIN-20190723002417-20190723024417-00256.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.997671	false
Dalview Dalview \| \| Koördinate: Koördinate: \| \| Land \| Suid-Afrika \| ---\|---\| Provinsie \| Gauteng \| Metropolitaanse Munisipaliteit \| Ekurhuleni \| Oppervlak \| \| - Voorstad \| 2,05 km² (0,8 vk m) \| Bevolking (2011) \| \| - Voorstad \| 4 681 \| - Digtheid \| 2 278/km² (5 900/myl2) \| Tydsone \| SAST (UTC+2) \| Dalview is 'n voorstad in Brakpan, Gauteng. Dit grens aan Dalpark in die weste en Kenleaf in die suide. Volgens die 2011-sensus het Dalview 'n bevolking van 4 681 gehad, waarvan 84,4% Blankes was.[1] Afrikaans (77,8%) en Engels (14,4%) is die grootste huistale.	<urn:uuid:c141b965-0e5f-429a-b38d-b90df499f5b4>	CC-MAIN-2019-30	https://af.wikipedia.org/wiki/Dalview	2019-07-24T07:04:30Z	s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195531106.93/warc/CC-MAIN-20190724061728-20190724083728-00416.warc.gz	by-sa	3.0	link_tag	true	false	{ "abbr": [ "by-sa" ], "in_footer": [ false ], "in_head": [ true ], "location": [ "link_tag" ], "version": [ "3.0" ] }	false	false	Latn	afr	0.936094	false

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.