text
string | id
string | dump
string | url
string | date
string | file_path
string | license_abbr
string | license_version
string | license_location
string | license_in_head
bool | license_in_footer
bool | potential_licenses
dict | license_parse_error
bool | license_disagreement
bool | language_script
string | language
string | language_score
float64 | found_in_fw
bool |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Tiwa
Republiek van Tiwa Тыва Республика | ||||
Die ligging van Tiwa in Rusland. | ||||
Politieke status | ||||
Land | Russiese Federasie | |||
Federale distrik | Siberië | |||
Ekonomiese streek | Oos-Siberië | |||
Stigting | 13 Oktober 1944 | |||
Regering | ||||
Hoofstad | Kizil | |||
Leier | Sjolban Kara-ool | |||
Amp | President | |||
Wetgewer | Groot Choeral | |||
Bevolking | ||||
Sensus | 2010 | |||
Totaal | 307 930 | |||
Volgorde | 77ste | |||
Digtheid | 1,81/km² | |||
Stedelik | 53,1% | |||
Plattelands | 46,9% | |||
Statistiek | ||||
Oppervlakte | 170 500 km² | |||
Volgorde | 21ste | |||
Tydsone | UTC+08:00 | |||
Registrasienommer | 17 | |||
Amptelike tale | Russies, Tiwaans | |||
Webtuiste | http://gov.tuva.ru/ | |||
Wapen en vlag | ||||
Tiwa, voorheen Toewa (Russies: Республика Тува; Республика Тыва; Tiwaans: Тыва Республика), is ’n outonome republiek in die Russiese Federasie. Die yl bevolkte gebied lê in die suidweste van Siberië noord van Mongolië. In die weste grens Tiwa aan die Republiek Altai, in die noorde aan die Republiek Chakassië, Krasnojarsk en Irkoetsk en in die weste aan die Republiek Boerjatië.
Die hoofstad is Kizil. Dié stad lê volgens sommige presies op die geografiese middelpunt van Asië. Nog iets waarvoor Tiwa bekend is, is dat daar met sowel rendiere as kamele geteel word, asook die tradisionele botoonsang.
Inhoud
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Vroeë geskiedenis[wysig | wysig bron]
Tiwa word reeds baie lank bewoon en is ’n lang tyd oorheers deur ander volke. Van die 13de tot die 18de eeu val dit onder die bestuur van die Mongole, waarna dit in 1757 deur die Mantsjoe verower word. Hulle hernoem die gebied na Tannoe-Oerjantsjai. Vanaf die 19de eeu begin Russe hulle in die gebied vestig. In die begin van die 20ste eeu is dit vir 'n rukkie onafhanklik. Eindelik lei die steeds groter wordende Russiese bevolking daartoe dat tsaar Nikolaas II in 1911 troepe na die gebied stuur weens die toenemende aantal aanvalle op Russe. Twee jaar later, in 1914, word dit tot 'n protektoraat van Rusland verklaar.
Ná die Russiese Rewolusie[wysig | wysig bron]
In 1917 breek onluste in die gebied uit tussen Mongole, Toewane, die Rooi Leër en die Wit Leër weens die magsvakuum wat ontstaan het ná die Russiese Rewolusie. In 1920 val die Rooi Leër die gebied binne en in 1921 verkry dit onafhanklikheid as die Volksrepubliek Toewa, ook bekend as Tannoe Toewa. Die republiek is kommunisties, maar verkry deur die eerste president, Koelar Dondoek, tog reeds ’n eie karakter. Hy voer die Lamaïsme in as staatsgodsdiens en probeer van die land ’n teokrasie maak. Dit was egter nie wat die kommunistiese leiers in Rusland in gedagte gehad het nie en Dondoek word vervang deur die pro-Russiese kommunis Saltsjak Toka.
Tydens die bewind van Josef Stalin word die staat in 1944 weer geannekseer en Toewa word ’n outonome oblast in die Russiese SFSR. Die leier van die voormalige volksrepubliek, Toka, word die eerste sekretaris van die Toewaanse Kommunistiese Party. Op 10 Oktober 1961 kry die republiek die status van outonome republiek binne die RSFSR. Die kommunistiese regering gaan gepaard met grootskaalse en ongewilde kollektiwisasies en die onderdrukking van die Toewaanse kultuur en godsdiens.
In 1990 ontstaan die Toewaanse Demokratiese Beweging onder leiding van Kaadyr-ool Bicheldei, ’n filoloog van die Universiteit van Kizil. Die beweging beloof loopbane en huise, wat skaars was in dié tyd. Hulle beloof ook om die posisie van die Toewaanse kultuur en taal te verbeter. Die resultaat is ’n reeks aanvalle op die Russiese minderheid in die gebied later dié jaar, wat daartoe lei dat die Russiese leër die gebied beset.
Russiese Federasie[wysig | wysig bron]
Ná die ontstaan van die Russiese Federasie op 31 Maart 1992 word ’n nuwe grondwet op 22 Oktober 1993 vir Toewa opgestel. Die amptelike naam word van Toewa (Тува) in Tiwa (Тыва) verander. In die grondwet staan onder meer dat Tiwa die reg het om van Rusland af te skei indien die bevolking dit verkies. Die eerste president, Sjerig-ool Oorzjak, word in 1992 verkies.
Geografie[wysig | wysig bron]
Die republiek lê aan die boloop van die Jenisejrivier. Sowel die Groot- as die Klein-Jennisei begin in die gebied. Daar is ongeveer 6 700 mere, waaronder baie gletsermere. Tiwa lê op die kruising van die Siberiese taiga en die Sentraal-Asiese woestyn en steppe. Wat die reliëf betref, kan die gebied ingedeel word in twee gebiede: die ooste, wat 80% uitmaak en berg- en bosagtig is, en die weste, wat die droë en laerliggende woestyn en steppes bevat.
Bevolking[wysig | wysig bron]
Die gebied word bewoon deur Boeddhistiese Tiwane wat Tiwaans, ’n Turkse taal, praat en sterk verwant is aan ’n ander volk, die Tofalari. Die Tiwane vorm die meerderheid van die 305 000 inwoners; 70,02% van die bevolking (2002). Russe maak 20,11% uit. Die bevolking is besig om te verstedelik. Die geloof is oorwegend Tibettaanse Boeddhisme. Dit is jare lank onderdruk, maar het ná die ontstaan van die nuwe Rusland ’n nuwe hupstoot gekry.
Die bevolking van Tiwa is baie arm. Meer as 70% leef onder die armoedegrens: Dit is die armste gebied in Rusland. Die gemiddelde leeftyd is 48,8 jaar vir mans en 60,4 vir vroue. In Rusland is dié getalle onderskeidelik 58,8 en 72 jaar.
Kultuur[wysig | wysig bron]
Die Tiwane het ’n sterk volkstradisie. Hulle is baie goed met die maak van voorwerpe van silwer, brons, hout en klip. Hulle is egter meestal bekend vir hul botoonsang (keelsang), ’n vorm van sing waarby lae tone voortgebring word en tegelykertyd ook baie hoë fluitende tone. Eers het net mans dit beoefen aangesien daar geglo is dat dit vroue onvrugbaar kan maak. Tans beoefen vroue dit egter ook.
Ekonomie[wysig | wysig bron]
Die ekonomie is sterk op landbou toegespits. Die Tiwane teël met onder meer vee, perde, skape, rendiere en kamele in die bergagtige steppe en met beeste in die noordooste. In die laagland word graan verbou met behulp van besproeiing.
Die nywerheid is veral in die stede gekonsentreer, veral in Kizil. Die belangrikste sektore is die voedingsnywerheid, die looi van leer, houtbewerking en die verwerking van delfstowwe soos (goud, haliet, steenkool en asbes).
Distrikte (kozjuuns):
- Baroen-Chemtsjik (Барун-Хемчикский)
- Bai Taiga (Бай-Тайгинский)
- Dzoen-Chemtsjik (Дзун-Хемчикский)
- Erzin (Эрзинский)
- Kaa-Chem (Каа-Хемский)
- Kyzyl (Кызыльский)
- Mongoen-Taiga (Монгун-Тайгинский)
- Oeloeg-Chem (Улуг-Хемский)
- Owjoer (Овюрский)
- Pii-Chem (Пий-Хемский)
- Soet-Chol (Сут-Хольский)
- Tandi (Тандинский)
- Tere-Chol (Тере-Хольский)
- Tes-Chem (Тес-Хемский)
- Todzja (Тоджинский)
- Tsjaa-Chol (Чаа-Хольский)
- Tsjedi-Chol (Чеди-Хольский)
|
<urn:uuid:76341f2b-da01-4d8d-8243-269163ebe31e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Tiwa_(republiek)
|
2019-07-16T21:06:12Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00376.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999956
| false
|
Jesus van Nasaret
Jesus van Nasaret | |
Gebore | 8–2 v.C. Betlehem, Judea, Romeinse Ryk |
---|---|
Oorlede | 29–36 n.C. Jerusalem, Judea, Romeinse Ryk |
Ouers | Maagd Maria en Josef van Nasaret |
Bekend vir | Stigter van die Christendom |
Jesus van Nasaret (8–2 v.C. tot 29–36 n.C.),[1] ook algemeen bekend as Jesus, is die sentrale figuur in die Christendom en is ook 'n belangrike figuur in verskeie ander gelowe. Daar word ook na hom verwys as Jesus Christus, waar "Christus" afkomstig is vanaf die Griekse Χριστός (Christós) wat "Gesalfde een" beteken en verwant is aan die Hebreeus-afgeleide "Messias". Die naam "Jesus" is afkomstig van die vernederlandse vorm van die Griekse Ίησους (Iesoûs), wat self 'n Hellenisering van die Hebreeus-Aramese ישוע (Jesjoea of Jesjoe) is, wat beteken "JHWH red".
Christelike sienings oor Jesus fokus op die geloof dat Jesus die Messias is wie se koms in die Ou Testament van die Bybel voorspel word en dat hy opgestaan het uit die dood. Die meeste Christene glo dat Jesus die verpersoonliking van God is en dat hy gekom het om verlossing en versoening met God te bied. Nie-trinitaristiese Christene erken verskeie ander interpretasies rakende Jesus se goddelikheid.
Jesus het self geen geskrewe werke nagelaat nie en die hoofbronne van inligting rakende Jesus se lewe en sy leerstellings is die vier kanonieke Evangelies van die Nuwe Testament: Matteus, Markus, Lukas en Johannes en 'n aantal apokriewe skrifte. Meeste geleerdes van geskiedenis van Bybelstudie stem saam dat Jesus 'n Galilese Jood was, dat hy as 'n leraar en 'n geneser beskou was, dat hy deur Johannes die Doper gedoop was en gekruisig was in Jerusalem onder die bevel van die Romeinse goewerneur, Pontius Pilatus, na beskuldigings van opruiing teen die Romeinse Ryk.[2][3] Baie min moderne geleerdes glo dat Jesus se bestaan bevraagteken kan word of 'n mite is,[4] terwyl ander geleerdes op teenkanting teen hierdie bewerings fokus.[5]
In Islam word Jesus (oor die algemeen getranslitereer as Isa) as een van God se mees geliefde en belangrikste profete beskou, asook 'n bringer van heilige skrifte, 'n wonderwerker en die Messias. Moslems deel egter nie die Christelike geloof in die kruisiging of die goddelikheid van Jesus nie, maar glo dat Jesus se kruisiging 'n goddelike illusie was en dat hy liggaamlik in die hemel opgeneem is. Uit die Koran: 4:157: "en omdat hulle sê: Ons het die Messias, Jesus, die seun van Maria, die boodskapper van Allah, omgebring ~ en hulle het hom nie gedood nie, en ook nie tot die dood toe gekruisig nie, maar dit het vir hulle gelyk asof dit so is. En hulle wat hieroor verskil, twyfel voorwaar daaraan. Hulle het geen kennis daaromtrent nie, maar volg slegs ’n vermoede, en hulle het hom beslis nie doodgemaak nie." Die meeste Moslems glo ook dat hy na die aarde sal terugkeer saam met die Mahdi, wanneer die aarde met sonde en onreg gevul word met die koms van Islam se Antichris-agtige Dajjal.
Inhoud
- 1 Chronologie
- 2 Lewe en leer, soos in die Evangelies
- 3 Boodskap
- 4 Geskiedkundige egtheid
- 5 Religieuse sienings
- 5.1 Status as 'n profeet
- 5.2 Christelike sienings
- 5.3 Islamitiese sienings
- 5.4 Judaïstiese sienings
- 5.5 Boeddhistiese sienings
- 5.6 Hindoeïstiese sienings
- 5.7 Bahá'í-sienings
- 5.8 Mandaeïstiese sienings
- 5.9 Ander sienings
- 5.10 Spekulatiewe teorieë en omstrede sienings
- 6 Nalatenskap
- 7 Sien ook
- 8 Verwysings
- 9 Bronnelys
- 10 Eksterne skakels
Chronologie[wysig | wysig bron]
Die fynste beskrywing van Jesus se geboorte kom uit die Evangelie volgens Matteus (wat waarskynlik tussen 65 en 90 n.C. geskryf is)[6] en die Evangelie volgens Lukas (wat waarskynlik tussen 65 en 100 n.C. geskryf is).[7] Geleerdes bly debatteer oor die besonderhede van Jesus se geboorte en min beweer dat hulle die presiese jaar of datum van sy geboorte of dood ken.
Dit is moeilik om Jesus se geboorte te dateer, aangesien baie bronne uit die tydperk nou verlore is en meer as 1900 jaar verloop het sedert die Evangelies geskryf is. Die evangelies volgens Matteus en Lukas maak geen melding van Jesus se geboortedatum of -jaar nie. In die Westerse Christendom word sy geboorte tradisioneel op 25 Desember as Kersfees gevier; die vieringsdatum kan tot in 330 nagetrek word, toe dit deur Romeinse Christene gevier is. Voor dit was Jesus se geboorte egter oor die algemeen op 6 Januarie gevier, as deel van die fees van teofanie (godsverskyning),[8] ook bekend as die Driekoningefees, wat nie slegs Jesus se geboorte herdenk het nie, maar ook sy doop deur Johannes in die Jordaanrivier en moontlik ander gebeurtenisse in sy lewe. Baie Oosterse Christene vier Kersfees op die 7de Januarie omdat hulle steeds die Juliaanse kalender gebruik, waarvolgens 25 Desember ooreenstem met 7 Januarie op die Gregoriaanse kalender, wat nou algemeen gebruik word. Sommige geleerdes wys daarop dat Lukas se beskrywing van skaapwagters en hulle aktiwiteite op 'n datum in die lente of somer aandui.[9] Ander geleerdes beweer dat die datum (25 Desember) gekies is omdat die Christene die kult van die onoorwonne son (Sol Invictus), wat vroeër hierdie datum as 'n feesdag gebruik het, wou teësit of absorbeer en dat Romeinse keisers in die 3de eeu hierdie datum as 'n Christelike feesdag bevorder het in pogings om 'n nuwe ryksgodsdiens te skep. Die pous, Benedictus XVI, het hierdie bewerings aangeveg en gesê dat 25 Desember verkry is deur slegs nege maande by 25 Maart te tel, die dag wat as Jesus se bevrugting gevier word (die Mariaboodskapfees).[10]
In die 247de jaar gedurende die Diokletianus-kalenderera (gebaseer op Diokletianus se styging na die Romeinse troon), het Dionusios Eksiguus probeer om die aantal jare sedert Jesus se geboorte vas te stel en 'n syfer van 753 jaar ná die stigting van Rome gekry. Dionusios het toe Jesus se geboorte as 25 Desember 1 v.C. aangeteken ("voor Christus") en die volgende jaar as 1 n.C. ("na Christus") aangewys en so die stelsel van jaarbeskrywing geskep. Dié stelsel is in die jaar 532 geskep en is amper twee eeue later aanvaar en die het gevestigde kalender van die Westerse wêreld geword.
Die Evangelies van Lukas en Matteus plaas Jesus se geboorte tydens die Heerskappy van Herodes. Lukas beskryf sy geboorte as tydens die Romeinse goewerneurskap van Sirenius onder Keiser Augustus en het ook die eerste sensus van die Romeinse provinsies van Sirië en Judea ingesluit. Die eerste-eeuse Joodse geskiedkundige Flavius Josefus, plaas die goewerneurskap en die sensus in die jaar 6 n.C. (Lukas verwys ook hierna in Handelinge 5:37), lank na die dood van Herodes in 4 v.C.. Debatte rondom die saak vra of die bronne versoen kan word deur 'n vroeër goewerneurskap aan Sirenius in Sirië toe te ken en of 'n vroeë sensus moontlik plaasgevind het, en, indien nie, welke bron dan foutief is.[11]
Die datum van Jesus se dood is ook nie duidelik nie. Die Evangelie van Johannes beskryf die kruisiging as direk voor die Pesach (die Joodse Paasfees) op Vrydag 14 Nisan, waar die sinoptiese evangelies (Matteus, Markus en Lukas) (behalwe Markus 14:2) Jesus se Laaste Avondmaal as die Pasgamaal van Vrydag 15 Nisan beskryf. Sommige geleerdes beweer egter dat die sinoptiese weergawe in harmonie is met die weergawe in Johannes.[12] Die Jode het verder 'n lunêr-solêre kalender gevolg, wat die fases van die maan as datums gebruik het en berekenings met 'n presiese datum in 'n sonkalender vermoeilik.
Lewe en leer, soos in die Evangelies[wysig | wysig bron]
Genealogie en familie[wysig | wysig bron]
Van die vier evangelies gee slegs Matteus en Lukas 'n beskrywing van Jesus se genealogie. Die weergawes in die twee evangelies verskil egter aansienlik en verskeie teorieë is voorgestel om die verskille te verduidelik.[13] Beide weergawes beskryf Jesus as 'n nakomeling van Koning Dawid en van Abraham. Hierdie lyste is identies tussen Abraham en Dawid, maar verskil tussen Dawid en Josef. Matteus begin met Salomo en noem al die konings van Judea tot die laaste koning, Jojagin. Ná Jojagin het die lyn konings geëindig toe die Babiloniërs Judea ingeneem het. Volgens Matteus is Jesus dus die wettige erfgenaam van die troon van Israel. Lukas se stamboom is langer as Matteus s'n en gaan terug tot by Adam en verskaf ook meer name tussen Dawid en Jesus.
Josef, Maria se man, verskyn in beskrywings van Jesus se kinderjare. Daar word egter geen melding van hom gemaak tydens die prediking van Jesus nie. Johannes se weergawe van Jesus se oorgawe van Maria aan die sorg van die "dissipel vir wie hy baie lief was" tydens sy kruising, dui daarop dat Josef teen die tyd reeds gesterf het.[14]
Die Nuwe Testamentboeke Matteus, Markus en Galasiërs beskryf Jesus se familie, insluitend broers en susters.[15] Lukas maak ook melding van Elisabet, die moeder van Johannes die Doper, en noem haar 'n "bloedverwant" van Maria (Lukas 1:36) wat Johannes 'n vêrlangse familielid van Jesus sou maak.
Geboorte en vroeë lewe[wysig | wysig bron]
Volgens Matteus en Lukas was Jesus in Betlehem, Judea, gebore aan Maria, 'n maagd, deur 'n wonderwerk van die Heilige Gees. Die Evangelie van Lukas gee 'n verslag van die engel Gabriël wat Maria besoek om haar mee te deel dat sy gekies is om die Seun van God te baar (Lukas 1:26-38). Volgens Lukas het Keiser Augustus Maria en Josef indirek geforseer om hulle tuiste in Nasaret te verlaat en na die huis van Josef se voorvaders, die huis van Dawid, te gaan vir die sensus van Sirenius.
Na Jesus se geboorte was die paartjie geforseer om 'n krip in plaas van 'n kinderbed te gebruik, te wyte aan 'n tekort aan akkommodasie (Lukas 2:1-7). Volgens Lukas het 'n engel Jesus se geboorte aan skaapwagters aangekondig wat hulle skape verlaat het om die nuutgebore kind te aanskou en daarna die gebeurtenis aan die area verkondig het. Matteus verwys na die Wyse Manne of "sterrekykers" wat geskenke aan Jesus gebring het; hulle het 'n ster gesien het en geglo dat dit die geboorte van die Koning van die Jode aangekondig het (Matteus 2:1-12).
Jesus se tuiste in sy kinderjare word geïdentifiseer as die dorpie Nasaret in Galilea. Behalwe vir sy familie se reistog na Egipte tydens se eerste jare (in 'n poging om die bevole kindermoorde van Herodes te ontsnap) en 'n kort reis na Tirus en Sidon (tans Libanon), plaas die Evangelies al die ander gebeure in Jesus se lewe in antieke Israel.[16] Volgens Matteus het die familie in Egipte gebly tot Herodes se dood, waarna hulle na Nasaret teruggekeer het om te vermy dat hulle onder die gesag van Herodes se seun en opvolger in Judea, Herodes Argelaos, sou woon (Matteus 2:19-32).
Slegs Lukas vertel dat Jesus as kind verlore geraak het, maar dat sy ouers hom gevind het in 'n tempel waar hy besig was om mense te leer (Lukas 2:41-52). Die gebeurtenis is die enigste gebeurtenis tussen Jesus se babajare en doop wat in enige van die kanonieke Evangelies genoem word. Volgens Lukas was Jesus "omtrent dertig jaar oud" toe hy gedoop was en "met sy werk begin het" (Lukas 3:23). In Markus word daar na Jesus verwys as 'n timmerman. Matteus verwys na Jesus as die seun van 'n timmerman, wat mag beteken dat Jesus tydens sy eerste 30 jaar timmer saam met sy vader beoefen het (Markus 6:3, Matteus 13:55).
Doop en versoeking[wysig | wysig bron]
Al drie die sinoptiese Evangelies beskryf die Doop van Jesus deur Johannes die Doper, 'n gebeurtenis wat Bybelse vakkundiges as die beginpunt van Jesus se openbare prediking beskryf. Volgens hierdie verhalings het Jesus na die Jordaanrivier gekom waar Johannes aan 'n skare gepreek het en mense uit die skare gedoop het. Volgens Matteus is Johannes aanvanklik huiwerig om Jesus te doop en sê hy dat Jesus eerder hom moet doop. Jesus het egter aangedring: "nogtans moet jy dit nou doen, want op hierdie manier moet ons aan die wil van God voldoen".[17] Na Jesus gedoop en uit die water uit opgekom het, skryf Markus dat Jesus "die hemel sien oopskeur en die Gees soos 'n duif na Hom toe sien neerdaal" en dat 'n stem uit die hemel aan hom gesê het "Jy is my geliefde Seun. Oor Jou verheug Ek My". (Markus 1:1-10). Die Evangelie volgens Johannes sluit nie die doop van Jesus in nie, maar getuig dat Jesus die persoon is waaroor Johannes die Doper gepreek het – die Seun van God.
Na sy doop het God Jesus na die woestyn gelei waar hy vir veertig dae en veertig nagte gevas het (Matteus 4:1-2). Tydens hierdie tyd het die duiwel aan hom verskyn en hom drie keer in die versoeking gebring. Elke keer het Jesus die versoeking weerstaan met 'n aanhaling uit die boek van Deuteronomium. Die duiwel het verdwyn en engele het gekom en voedsel aan Jesus gebring.[18]
Prediking[wysig | wysig bron]
Volgens die Evangelies het Jesus, as die Messias, gekom om "sy lewe te gee as losprys vir baie mense" en die "evangelie van die koninkryk van God [te] verkondig" (Markus 10:45, Lukas 4:43). Deur die loop van Jesus se loopbaan as prediker en leraar word verskeie wonderwerke aan hom toegeskryf, soos genesings, duiweluitdrywings, om op water te loop, om water in wyn te verander en 'n aantal mense, soos Lasarus, uit die dood uit op te wek.[19]
Die Evangelie van Johannes beskryf drie verskillende Pasgas in die loop van Jesus se prediking. Dit dui aan dat Jesus vir 'n periode van drie jaar gepreek het, alhoewel sommige interpretasies van die sinoptiese evangelies slegs een jaar voorstel.[20] Die fokus van Jesus se prekings was hoofsaaklik sy getrouste volgelinge, die Twaalf Dissipels, alhoewel baie van sy ander volgelinge as dissipels beskou was. Die Twaalf Dissipels en ander wat getrou aan Jesus was, was almal Jode, soos gewys deur Jesus se verklaring dat sy missie slegs op diegene uit die huis van Israel fokus (Matteus 14:24) en deur die feit dat die dissipels slegs na sy dood met Paulus saamgestem het dat die evangelie ook aan onbesnede heidene geleer moet word.[21] Jesus het 'n apokaliptiese gevolg gelei: hy het gepreek dat die einde van die wêreld onverwags sou aanbreek en dat hy sou terugkeer om die wêreld te oordeel, veral deur hulle behandeling van die kwetsbares; vir hierdie redes het hy sy volgelinge vermaan om altyd gelowig en op hulle hoede te wees. Jesus het ook geleer dat berou nodig is om die hel te ontsnap en het belowe om die ewige lewe te gee aan diegene wat in hom glo (Johannes 3:16-18).
Op die hoogtepunt van Jesus se loopbaan as prediker het hy groot skares gelok wat duisende mense getel het, hoofsaaklik in die areas van Galilea en Perea (moderne Israel en Jordaan, respektiewelik). Sommige van Jesus se bekendste leerstellings kom uit die Bergrede, wat die Saligsprekinge en die Onse Vader ingesluit het. Jesus het dikwels gelykenisse gebruik, soos die Gelykenis van die verlore seun en die Gelykenis van die saaier. Sy leerstellings het onvoorwaardelike, selfopofferende liefde vir God en ander mense aangemoedig. Tydens sy preke het hy oor diens en nederigheid gepreek, sowel as vriende en die behoefte om die gees van die wet, sowel as die letter, te volg.[22]
Jesus het ook dikwels met die gemeenskap se uitgeworpenes vergader, soos die tollenaars, insluitende die apostel Matteus; toe die Fariseërs beswaar teen Jesus se vergadering met sondaars eerder as die goedgelowiges aanteken, het hy geantwoord dat dit die sieklikes is wat 'n geneeskundige kort, nie die gesondes nie.[23] Volgens Lukas en Johannes het Jesus ook pogings aangewend om sy leer tot die Samaritane uit te brei, wat 'n ander vorm van die Israelitiese geloof aangehang het. Die poging word weerspieël in sy preek aan die Samaritane van Sigar, wat hulle bekering tot gevolg gehad het.[24]
Volgens die sinoptiese evangelies het Jesus drie van sy apostels, Petrus, Johannes en Jakobus, na die bo-punt van 'n berg geneem om te bid. Daar het Jesus van gedaante verander: sy gesig het geskyn soos die son en sy klere was 'n briljante wit. Elia en Moses het langs hom verskyn. 'n Helder wolk het oor hulle gekom en 'n stem uit die hemel het gesê "dit is my geliefde Seun or wie Ek My verheug".[25] Die evangelies gee ook weer dat Jesus, nader aan die einde van sy prediking, sy dissipels begin waarsku het oor sy dood en opstanding (Matteus 16:21–28).
Arrestasie, verhoor en dood[wysig | wysig bron]
Volgens die sinoptiese evangelies het Jesus tydens Pasga saam met sy volgelinge na Jerusalem gekom, waar 'n groot skare hom tegemoet gekom het en geskree het "Prys Hom! Loof Hom wat in die Naam van die Here kom!".[26] Na sy binnekoms het Jesus 'n versteuring by Herodus se tempel veroorsaak deur die tafels van die geldwisselaars om te keer en te verklaar dat hulle die tempel in 'n "rowersnes" verander het (Markus 11:17). Later daardie week het Jesus die Pasgamaal saam met sy dissipels gedeel, 'n gebeurtenis wat later as die Laaste Avondmaal bekend sou staan. Tydens hierdie maaltyd het hy voorspel dat hy deur een van sy dissipels verraai sou word en dan tereggestel sou word. Hy het brood en wyn geëet en gedrink en gesê "Dit is my liggaam wat vir julle gegee word" en "Hierdie beker is die nuwe verbond, beseël deur my bloed, wat vir julle vergiet word" (Lukas 22:7-20). Na die maaltyd het Jesus en sy dissipels in die Tuin van Getsémané gaan bid.
Terwyl hulle in die tuin was, was Jesus gearresteer deur tempelwagte onder bevel van die Sanhedrin (die Joodse Raad) en die hoë priester, Kajafas.[27] Die arrestasie het in die geheim tydens die nag gebeur, sodat 'n oproer vermy kon word, siende dat Jesus oor die algemeen 'n gewilde persoon was (Markus 14:2). Judas Iskariot, een van Jesus se apostels, het Jesus verraai deur hom met kus aan die wagte te identifiseer. Simon Petrus, 'n ander apostel, het sy swaard gebruik om een van Jesus se gevangenemers aan te val en het sy oor afgesny. Volgens Lukas het Jesus Simon beveel om op te hou en het hy die "oor aangeraak en hom genees".[28] Jesus het aan Simon Petrus gesê "almal wat na die swaard gryp, sal deur die swaard omkom" (Matteus 26:52). Na sy arrestasie het Jesus se apostels hulself verskuil.
Tydens Jesus se verhoor het die hoë priesters en bejaardes aan hom gevra "Dan is jy die Seun van God?", en na hy geantwoord het "Dit is soos julle sê: Ek is!" het hulle hom aan godslastering skuldig bevind.[29] Die hoë priesters het hom daarna aan die Romeinse goewerneur, Pontius Pilatus, oorgegee, gebaseer op 'n beskuldiging van sedisie, omdat hy beweer het dat hy die Koning van die Jode is.[30] Toe Jesus voor Pilatus kom, het Pilatus hom gevra "Is jy die koning van die Jode?", waarop Jesus geantwoord het "Dit is soos u sê". Volgens die evangelies het Pilatus persoonlik nie gevoel dat Jesus skuldig was aan 'n misdaad teen die Romeine nie en, omdat daar met die Pasga 'n tradisie was waartydens die Romeinse goewerneur een gevangene kan vrystel,[31] het Pilatus die skare 'n keuse gegee tussen Jesus van Nasaret en 'n rebel genaamd Barabbas. Die skare het gekies dat Barabbas vrygelaat word en dat Jesus gekruisig word. Pilatus het sy hande gewas om sy onskuld in die ongeregtigheid van die keuse aan te toon.[32]
Volgens al vier die evangelies het Jesus kort voor laatmiddag by Kalvarie gesterf, ook bekend as Golgota of die Kruisberg. Die ryk Judees, Josef van Arimatea ('n lid van die Sanhedrin volgens Markus en Lukas), het toestemming van Pilatus verkry om Jesus se liggaam in besit te neem en hy het dit na Jesus se dood in 'n grafkelder geplaas.[33] Volgens Johannes is Josef deur Nikodemus bygestaan en het dié hom gehelp om Jesus te begrawe (Nikodemus verskyn ook in ander dele van Johannes se evangelie) (Johannes 19:38–42). Die drie sinoptiese evangelies beskryf 'n verduistering van die hemel vanaf twaalf tot drie in die middag en Matteus maak ook melding van 'n aardbewing (Matteus 27:51).
Opstanding en Hemelvaart[wysig | wysig bron]
Volgens die evangelies het Jesus uit die dood uit opgestaan op die derde dag na sy kruisiging.[34] Die Evangelie volgens Matteus vertel van 'n engel wat naby Jesus se grafkelder verskyn het en sy opstanding aan Maria Magdalena en "die ander Maria" aangekondig het toe die vrouens opgedaag het om Jesus se liggaam te salf.[35] Volgens Lukas was daar twee engele (Lukas 24:4) en volgens Markus was dit 'n jongman in lang, wit klere (Markus 16:5). Die langer einde van Markus vertel dat Jesus op die oggend van sy opstanding eers aan Maria Magdalena verskyn het (Markus 16:9). Johannes vertel hoe, toe Maria in die graf ingekyk het, twee engele aan haar gevra het hoekom sy huil; en soos sy omgedraai het, het sy Jesus eers herken toe hy haar naam genoem het (Johannes 20:11-18).
Die Handelinge van die Apostels vertel dat Jesus oor die volgende veertig dae aan verskeie mense in verskeie plekke verskyn het. Ure na sy opstanding het hy aan twee reisigers op pad na Emmaus verskyn (Lukas 24:13–35). Hy het aan sy vergaderde dissipels op die aand na sy opstanding verskyn (Johannes 20:19). Alhoewel sy leerstellings spesifiek tot Jode gerig was, het Jesus sy apostels na die heidene gestuur met die Groot Opdrag en het hy na die Hemel opgevaar, terwyl 'n wolk hom uit hul sig gehou het. Volgens die Handelinge het Paulus van Tarsus 'n visioen van Jesus gehad tydens sy tog na Damaskus. Jesus het belowe dat hy weer sou kom om die res van die Messias-voorspelling uit te voer.[36]
Vervulling van voorspelling[wysig | wysig bron]
Die Evangelies bied Jesus se geboorte, lewe, dood en opstand as vervulling van voorspellings wat in die Hebreeuse Bybel gevind kan word. Sien byvoorbeeld die maagdelike geboorte, die vlug na Egipte, Immanuel (Jesaja 7:14) en die lydende dienaar (Jesaja 53).[37]
Boodskap[wysig | wysig bron]
Die Ryk van God[wysig | wysig bron]
Jesus van Nasaret se boodskap oor die Ryk van God het sentraal in sy verkondiging gestaan (vergelyk Markus 1:14) en aangesluit by profetiese en apokaliptiese Hebreeuse geskrifte soos dié van Jesaja en Daniël. Danksy die navorsingswerk van Johannes Weiß, Albert Schweitzer, Charles Harold Dodd, Werner Georg Kümmel, Ernst Käsemann en ander word hierdie komende ryk onder meer as 'n radikale wending in die menslike bestaan geïnterpreteer wat nie deur die mens self nie, maar deur God veroorsaak word.
Jesus se tydgenote was moontlik vertroud met die religieuse betekenis van die term aangesien dit in die evangelies nie uitvoerig toegelig word nie, maar eerder deur middel van konkrete handelinge, gelykenisse en leergesprekke verduidelik word.[38] Tekste in die Nuwe Testament waarmee nie-Joodse gehore aangespreek word, verwys nouliks na die Ryk van God en bevestig sodoende die hipotese.
In Jesus se verkondiging staan uitsprake waarmee hy die begin van die Ryk van God as 'n gebeurtenis van die onmiddellike toekoms vorentoe afkondig en uitsprake waarmee hy verduidelik of veronderstel dat die Ryk van God reeds aangebreek het, naas mekaar. Hierdie kontras het in die wetenskaplike navorsing vroeër aanleiding tot afwykende interpretasies ten opsigte van Jesus se eskatologie of voorspellings oor die eindtyd gegee: sommige geleerdes, soos Albert Schweitzer, beweer dat dit toekomsgerig was, terwyl ander, soos C.H. Dodd veronderstel dat dit op Jesus se tyd gemik was.
Omtrent 1945 het eksegete begin om nie meer 'n literêr-kritiese onderskeiding tussen "outentieke" en "nie-outentieke" uitsprake van Jesus te maak nie, maar om eerder albei aspekte as outentiek te beskou.[39] Ook in Matteus se weergawe van die "Onse-Vader"-gebed kan albei aspekte aangewys word.
Voorbeelde van apokaliptiese uitsprake, wat na 'n nabye einde van die tyd verwys, is die visioen oor Satan se val (Lukas 10:18) of die geskil oor die oorsprong van Jesus se geneeskrag (Matthéüs 12:24). Jesus se handelinge word hier as die begin van die Ryk van God uitgebeeld waarmee die Ryk van die Bose al van sy mag ontneem word. Tekste soos die uitspraak oor "bestormers" (Mattéüs 11:12) skep die indruk dat hierdie ryk met 'n gewelddadige konflik te make het wat met die optrede van Johannes die Doper 'n aanvang geneem het en tot by Jesus se tyd voortduur.[40] In Markus 1:15 gee die oorlewering van Johannes die aanleiding vir Jesus se uitspraak Die tyd is vervul […] wat ook die begin van sy eie verkondiging markeer.
In die saligverklaringe van Lukas 6:20 en Matthéüs 5:3 verkondig Jesus die Ryk van God as 'n heilsbesit wat reeds aan die armes, bedroefdes, magteloses en vervolgdes van sy tyd behoort – hy belowe dat hierdie ryk hul nood sal verlig. Sosiaal-historiese ondersoeke soos dié van Gerd Theißen (Soziologie der Jesusbewegung), Norbert Perrin, John G. Gager, John Dominic Crossan en ander[41] verklaar hierdie soort tekste uit die destydse lewensomstandighede: Jode was blootgestel aan uitbuiting, belastingheffings ten opsigte van Rome en die Joodse tempel, daaglikse militêre geweld wat deur Romeinse troepe gepleeg is, skuldslawerny, honger, epidemies en sosiale ontworteling.[42]
Die evangelies hou die optrede van Jesus van Nasaret as 'n vervulling van profetiese beloftes voor en sluit sodoende by die teologie van die armes aan wat reeds in die Hebreeuse Tanag (of Verlossingsplan) gestalte gekry het. Die navorser Martin Karrer beweer dat hierdie teologie nie op die invloede van (byvoorbeeld) rondtrekkende Kiniese filosowe teruggevoer kan word nie, maar uit Jesus se spesifieke charismatiese en uitdagende rol as 'n buitestander voortgespruit het. Hiermee het hy 'n onderdanige beweging van mense in die lewe geroep wat van die godsdienstige en maatskaplike norme en waardes van hul tyd afgewyk het.
Geskiedkundige egtheid[wysig | wysig bron]
Skoliere het die geskiedkundige metode gebruik om 'n waarskynlike rekonstruksie van Jesus se lewe te ontwikkel. Sommige geleerdes trek 'n definitiewe lyn tussen Jesus soos herbou deur geskiedkundige metodes en Jesus soos hy vanuit 'n teologiese oogpunt verstaan word, terwyl ander geleerdes volhou dat 'n teologiese Jesus wel 'n geskiedkundige figuur verteenwoordig.[43] Die hoofbronne van inligting van Jesus se lewe en leerstellings is die vier kanonieke Evangelies van die Nuwe Testament: Matteus, Markus, Lukas en Johannes. Bybelse akademici en klassieke geskiedkundige aanvaar oor die algemeen die bestaan van Jesus en bewerings téén sy bestaan as "effektief weergelê".[44]
Die heropbou van 'n geskiedkundige Jesus[wysig | wysig bron]
Geskiedkundiges beskryf Jesus oor die algemeen as 'n rondreisende preker en die leier van 'n godsdienstige beweging binne-in Judaïsme.[45] Volgens geskiedkundige heropbouing was Jesus deur Johannes die Doper gedoop, het hy deur middel van gelykenisse en spreuke geleer, godsdienstige tradisies, wetsverering en sosiale rangordes betwis en was hy deur die Romeine gekruisig. Geskiedkundiges is egter verdeeld oor of Jesus 'n loopbaan van genesing en duiweluitdrywing bedryf het, of hy die naderende einde van die wêreld verkondig het en of sy kruisiging onvermydelik was.
Daar word wyd aanvaar dat die Evangelie van Markus eers na die Joodse opstand teen die Romeine tussen die laat sestigs en vroeë sewentigs geskryf is[46] aangesien dit opmerkings oor die vernieling van die Joodse tempel in Jerusalem maak (Markus 13,2; Matteus 22,7; Lukas 19,43) en dat die ander evangelies tussen 70-100 geskryf is.[47] Daar is 'n klein minderheid wat teenstrydige datums (beide vroeër en later) weergee vir die Evangelie volgens Markus, terwyl die datum vir die Evangelie van Matteus tussen 70 en 100 geplaas word ('n klein groep Rooms-Katolieke geleerdes aanvaar 'n vroeër datum vir die evangelies, as deel van die Augustynse hipotese). Die Evangelie van Lukas se oorsprong word ook baie later geplaas, tussen 80-90 n.C.,[48][49] alhoewel daar ook hier 'n minderheid is wat ten gunste van 'n vroeër datum is. Daar word ook wyd aanvaar dat die skrywers van die Evangelies van Lukas en Matteus die Evangelie van Markus as 'n bron vir hulle werke gebruik het.
Die outeur van die Evangelie van Johannes se identiteit word reeds sedert die tweede eeu betwis en teorieë strek van Johannes die Apostel, tot Kerintus,[50] 'n tweede-eeuse Jood, tot selfs Maria Magdalena.[51]
Die geskiedkundige uitsig oor Jesus vertrou op kritieke interpretasies en analises van die Bybel, veral die evangelies. Baie geleerdes het probeer om Jesus se lewe te herbou in terme van eietydse politiese, kulturele en godsdienstige gebeure in Israel, met die inagneming van verskille tussen Galilea en Judea en die verskillende sekte soos die Fariseërs, die Sadduseërs, die Esseners en die Selote,[52][53] ook in terme van die konflikte tussen Jode in die konteks van Romeinse besetting.
Bande met gelowige groepe[wysig | wysig bron]
Die Evangelies verwys na Jesus as 'n Nasarener, 'n term wat algemeen dog verkeerdelik as 'n verwysing na sy geboorteplek begryp word. Sommige interpreteer die woord om na Jesus se gelowige affiliasies te verwys,[53] terwyl ander geleerdes Jesus as 'n Fariseër beskou.[54] In Jesus se tyd was die twee denkrigtings tussen die Fariseërs die Huis van Hillel en die Huis van Sjammai. Jesus se stellings oor skynheiligheid mag teen die strenger Huis van Sjammai gemik gewees het, alhoewel hy ook met hulle saamgestem het oor hulle leerstellings rakende egskeiding.[55] Jesus het ook kommentaar gelewer op die Huis van Hillel se leerstellings (Babiloniese Talmoed, Sjabbat 31a) rakende die grootste gebod ("Sjema Jisrael", Markus 12:28-34) en die Goue Reël (in Matteus 7:12).
Ander geleerdes teoretiseer dat Jesus 'n Essener was, 'n Joodse sekte wat nie in die Nuwe Testament genoem word nie.[56] Nog ander geleerdes teoretiseer dat Jesus 'n nuwe, apokaliptiese sekte gelei het wat moontlik verwant was aan Johannes die Doper.[57]
Steeds ander geleerdes beweer dat Jesus 'n gefaalde apokaliptiese profeet was[58] wat 'n vroeë Christen geword het na die Groot Opdrag sy leerstellings na die heidene versprei het.[59] Hierdie is 'n aparte opdrag van die een wat Jesus vroeër aan die twaalf apostels gegee het, wat beperk was tot slegs Joodse volgelinge en Heidene en Samaritane spesifiek uitgesluit het.
Verhouding met vroue[wysig | wysig bron]
Daar is 'n opvallende kontras tussen Jesus se houding teenoor vroue en hulle destydse wetlike en maatskaplike status in die Joodse gemeenskap. Joodse vroue is deur hulle mans as 'n waardevolle besitting beskou, eerbiedig en oor die algemeen goed behandel, maar hulle is nogtans nouliks as regssubjekte erken nie en het feitlik dieselfde status geniet as vee, slawe of meubels. Joodse vroue was nie gemagtig om self eiendom te besit, te erf, as getuies in howe op te tree of hulself in 'n regsaak te verdedig nie. Daarenteen was manne daartoe geregtig om sonder enige rede van hul eggenotes te skei.[60] In sommige geweste is vroue op straat nie eers aangespreek nie. Vroue het nouliks aan die religieuse en spirituele debatvoering binne die Joodse gemeenskap deelgeneem nie en was nóg geregtig om self as spirituele leiers op te tree, nóg om deur 'n spirituele leraar regstreeks onderwys te ontvang.
Jesus van Nasaret het van sy tydgenote in hierdie opsig duidelik verskil. Hy het vroue regstreeks aangespreek en selfs prostitute het met hom gesels en hom aangeraak – hierdie gedrag was vir gerespekteerde Joodse manne ondenkbaar. Jesus het godsdienstige onderwys aan 'n Samaritaanse vrou gegee wat in haar dorp openlik oor hierdie gebeurtenis gepraat en meer mense saamgeneem het wat na sy woorde wou luister. Hy het 'n arm weduwee geloof wat hom en sy volgelinge finansieel ondersteun het. Hy het 'n vrou beskerm wat weens egbreuk ter dood veroordeel is en het volgens oorlewering 'n ander wat as onrein beskou is van 'n langjarige siekte genees. Hy het, volgens oorlewering, 'n jong meisie, die dogter van ene Jaïrus, glo van die dooies opgewek. Toe sy volgelinge kinders wat saam met hul moeders na sy onderwys wou luister probeer wegjaag het, het Jesus daarop aangedring dat hulle moes bly en hulle geseën.
Ondanks alle Joodse tradisies moet by die beoordeling van Jesus se optrede rekening gehou word met die sterk invloede wat die Hellenistiese en Romeinse beskawings in Jesus se tydperk reeds uitgeoefen het. Vroue met 'n Griekse of Romeinse agtergrond het duidelik meer vryhede geniet en aktief aan die sosiale, kulturele en religieuse lewe deelgeneem. In die Romeinse maatskappy was vroue daarnaas nie van hulle mans regtelik afhanklik nie, maar van hulle vaders. Die omgewing van die Genesaret-meer met Jesus se woonplek Kapernaüm (Matteus 4:13) was die basis van 'n Romeinse garnisoen en vermoedelik het die rol en status van vroue in hierdie gebied al van dié in ander gebiede soos die hartland rondom Jerusalem verskil. Die Evangelie volgens Lukas steun hierdie teorie in Lukas 8:1-3.[61]
Die evangelies bevestig Jesus se progressiewe rol as 'n leraar wat die spirituele ewewig tussen die manlike en vroulike element herstel het. Geeneen van die evangelies bevestig uitdruklik die stelling van ortodokse Christene en sommige wetenskaplikes dat hy die ongetroude staat verkies het nie.
Name en titels[wysig | wysig bron]
Volgens meeste geskiedkundiges het Jesus vir die grootste gedeelte van sy lewe waarskynlik in Galilea gewoon en het hy waarskynlik Aramees en Hebreeus gepraat. Die naam "Jesus" is afkomstig van die vernederlandse Latynse vorm, "Iesus", wat deur Grieks afkomstig is van die Hebreeuse naam "Jesjoea" ("hy sal red"). "Jesjoea" is 'n sametrekking van die Hebreeuse naam "Jehosjoea": Jeho – "Jawe [is]"; sjoea – "hulp/redding". Die naam kom ook in Afrikaans voor as "Josua". Gevolgelik glo geleerdes dat Jesus waarskynlik onder een van hierdie name aan sy gelykes in sy eie leeftyd bekend gestaan het.[62]
"Christus" (wat 'n titel was en nie deel van sy naam vorm nie) is afkomstig van die Griekse term vir "Messias" (en beteken letterlik "gesalfde een"). Geskiedkundiges debatteer oor wat hierdie titel kon beteken het in Jesus se leeftyd: sommige geskiedkundiges glo dat ander titels wat aan Jesus in die Nuwe Testament gegee word in die eerste eeu verskillende betekenisse gehad het as wat hulle vandag het.[63]
Ander name en titels vir Jesus:
- Seun van God
- Seun van die Mens
- Koning
- Priester
- Profeet
- Wonderbaar
- Raadsman
- Sterke God
- Gesalfde van God
- Ewige Vader
- Vredevors … Sien Jesaja 9:5 – 1953 vertaling
- Die Alfa en die Omega, die begin en die einde
- Die Almagtige … Sien Openbaring 1:8 – 1953 vertaling
- Engel van die verbond … Sien Maleagi 3:1 – 1953 vertaling
- Die weg en die waarheid en die lewe … Sien Johannes 14:6 – 1953 vertaling
Bronne oor Jesus se lewe[wysig | wysig bron]
Meeste Bybelse geleerdes is van mening dat die werke waarin Jesus beskryf word aanvanklik deur mondelings tradisie oorgedra is en nie skriftelik aangeteken was tot 'n aantal dekades na sy kruisiging nie. Die eerste oorgeblewe tekste wat na Jesus verwys is Paulus (vroeër Saulus) se briewe, wat uit die middel van die eerste eeu dateer. Paulus skryf dat hy Jesus slegs in visioene gesien het, maar dat hulle goddelike openbarings was en dus gesaghebbend is (Galasiërs 1:11-12). Die vroegste oorgeblewe tekste wat Jesus in enige detail beskryf is die vier Evangelies. Siende dat hierdie boeke deel van die Bybelse kanon uitmaak, het hulle veel meer analise en aanvaarding van Christelike bronne ontvang as ander moontlike bronne met inligting oor Jesus.
Baie ander vroeë Christelike tekste beskryf detail van Jesus se lewe en sy leerstellings, maar hulle was nie by die Bybelse kanon ingesluit nie omdat daar geglo was dat hulle pseudepigrafies was (menende dat die beweerde outeurskap as vals gevind was of nie verifieer kon word nie), dat dit nie geïnspireer was nie, of dat te lank na Jesus se dood geskryf is. Ander tekste is weer onderdruk omdat dit verskil het van Christelike regsinnigheid. Dit het verskeie eeue geneem voor die lys van amptelike Bybeltekste gefinaliseer was en vir 'n groot deel van die vroeë tydperk was die Openbaring aan Johannes nie ingesluit nie, terwyl werke soos die "Skaapwagter van Hermas" wel ingesluit was.
Boeke wat nie ingesluit was nie staan bekend as die Apokriewe boeke van die Nuwe Testament. Hierdie boeke sluit ook die Evangelie van Tomas in, 'n versameling spreuke wat aan Jesus toegeskryf word en slegs in die 20ste eeu herontdek is en moontlik deur die Siriese gemeentes versamel was. Hierdie materiaal is in die dekades ná Jesus se dood deur lede van die eerste generasie Christene oorlewer (Lukas 1,2). Ander belangrike apokriewe werke wat 'n groot invloed in die vorming van tradisionele Christelike geloof gehad het sluit die Openbaring van Petrus, die Protoevangelium van Jakobus, die Kindheidsevangelie van Tomas en die Handelinge van Petrus in. 'n Aantal Christelike tradisies soos die sluier van Veronica en Maria se hemelvaart kom nie in die kanonieke evangelies voor nie, maar in hierdie en ander apokriewe werke.
Die Joodse geskiedskrywer Flavius Josephus berig in sy Antiquitates Judaicae (Ant. 20,200) van die teregstelling van Jakobus die Opregte en vermeld terloops dat hierdie man die broeder van Jesus was, wat ook Christus genoem word (Ant. 20,200). Baie navorsers beskou hierdie aanmerking as die eerste nie-Christelike verwysing na Jesus, terwyl ander deskundiges betwyfel dat 'n Joodse geskiedkundige Jesus as "Christus" sou beskryf het. Ook Josephus se tweede verwysing na Jesus in die Testimonium Flavianum (Ant. 18,63f) word deur sommige as 'n latere Christelike byvoeging beskou – die Romeinse tekste is deur die eeue heen met die hand gekopieer en heel moontlik verander. Nogtans vermoed sommige navorsers dat daar 'n outentieke kern bestaan wat hulle probeer herbou.
Die Romeinse geskiedskrywer Tacitus berig omtrent 117 in sy Annales (boek XV, 44[1]) van sogenaamde "Chrestianers", wat deur keiser Nero verantwoordelik gemaak is vir die brandramp in Rome in die jaar 64. Hy skryf verder:
"Die man, waarvan hierdie benaming afgelei is, Christus, is gedurende die heerskappy van Tiberius op bevel van die prokurator Pontius Pilatus tereggestel. Hierdie verderflike bygeloof was destyds voorlopig onderdruk, maar het later opnuut na vore gekom en nie net in Judea uitgebrei nie, maar ook in Rome, waar alle gruwels en afskuwelikhede van die hele wêreld saamkom en uitgeoefen word."
Dit is egter nie duidelik of die verwysing na Christus in hierdie op onafhanklike Romeinse bronne berig of moontlik reeds op Christelike oorlewerings baseer nie. 'n Steentafel wat in 1961 in Caesarea ontdek is, noem dat Pontius Pilatus slegs die amp van prefek beklee het – en sommige geleerdes trek dus Takitus se berig in twyfel.[64]
Suetonius skryf omtrent 120 in sy biografie oor keiser Claudius (hoofstuk 25, 4[2] dat die heerser van die Jode, wat deur ene Chrestos opgestook was, voortlopend onrus veroorsaak het en uit Rome verdryf is (49). Dit is nie bekend of die naam Chrestos na Jesus verwys nie.
Ander berigte is deur Plinius die Jonge, die andersins onbekende Siriese Stoïsyn Mara bar Sarapion en Joodse rabbyne oorlewer. Hierdie skrywers verwys egter net terloops of op 'n polemiese manier na Christelike oorlewerings wat aan hulle bekend was.
Moontlike vroeër tekste[wysig | wysig bron]
Daar word gespekuleer dat tekste met selfs vroeër geskiedkundige of mitologiese inligting oor Jesus voor die Evangelies bestaan het,[65] alhoewel daar, behalwe vir Pauliniese briewe, geen sulke tekste gevind is nie. Baie geleerdes glo dat, gebaseer op die ongewone ooreenkomste en verskille tussen die Sinoptiese Evangelies, mondelingse tradisies en spreuke (soos in die Evangelie van Thomas en die teoretiese Q-dokument)[66] waarskynlik 'n sterk rol op die aanvanklike deurgawe van verhale oor Jesus gehad het en moontlik selfs sommige van die Sinoptiese Evangelies geïnspireer het.
Spesifiek glo baie geleerdes dat die teoretiese Q-dokument en die Evangelie van Markus as die twee bronne vir die evangelies van Matteus en Lukas gebruik is. Ander teorieë, soos die ouer Augustynse hipotese, word steeds deur ander Bybelse geleerdes aangehang. 'n Ander teoretiese dokument is die Spreuke Evangelie, wat sommige glo 'n bron vir die Evangelie volgens Johannes was.[67]
Daar is ook vroeë nie-kanonieke evangelies wat ouer as die kanonieke Evangelies mag wees, alhoewel min oorblywende fragmente gevind is. Tussen hierdie is die Evangelie van die Redder, die Oksiringos Evangelies, die Egerton-evangelie, die Fajjum- of Fayyum-fragment, die Dialoog van die Redder, die Evangelie van die Ebioniete, die Evangelie van die Hebreërs en die Evangelie van die Nasareners.[68]
Vrae rondom betroubaarheid[wysig | wysig bron]
- Sien ook: Ontvange Griekse teks
As gevolg van 'n moontlik dekadelange gaping tussen die gebeurtenisse self en die skryf van die Evangelies waarin hulle beskryf word, bevraagteken verskeie partye die akkuraatheid van vroeë tekste wat die detail van Jesus se lewe beskryf. Dit word tradisioneel beskou dat die outeurs van die Evangelies ooggetuies was van die gebeurtenisse wat hulle aangeteken het. Na die oorspronklike mondelingse verhale in Grieks neergeskryf was, was hulle oorgeskryf en later in ander tale vertaal. Dit is egter nie uniek aan die Bybel nie: ander antieke dokumente moes ook goed bestudeer word omdat daar gapings tussen die aangetekende gebeurtenis en die datum van aantekening was. Dit kontrasteer sterk met antieke tekste soos die vroeë biografieë van Aleksander die Grote, wat meer as vierhonderd jaar na sy dood in 323 v.C. deur Arrianos en Plutargos geskryf is, maar tog as betroubaar beskou word. (Daar moet egter in aanmerking geneem word dat die gegewe voorbeeld van Aleksander se biografieë geen bonatuurlike aansprake maak nie en dat die outeurs slegs as geskiedkundige aantekenaars opgetree het.) Geskiedkundige en eermalige biskop, Paul Barnett, wys daarop dat "vakkundiges van antieke geskiedenis altyd die 'subjektiwiteits'faktor in hulle beskikbare bronne erken het" en dat hulle "so min bronne beskikbaar het in vergelyking met hulle moderne teenvoeters, dat hulle met graagte na enige beskikbare brokkies inligting sal uitreik". Hy het genoem dat moderne geskiedenis en antieke geskiedenis twee verskillende vakrigtings is, met verskillende metodes vir analise en interpretasie.[69]
Die Verligting en die Wetenskaplike Revolusie het twyfelsug rakende die geskiedkundige akkuraatheid van die tekste meegebring. Alhoewel sommige kritiserende geleerdes, insluitende argeoloë, die tekste steeds gebruik as 'n verwysingspunt in hulle studie van die geskiedenis van die Nabye-Ooste,[70] beskou ander geleerdes die tekste as bloot kulturele en letterkundige dokumente en sien hulle die tekste oor die algemeen as deel van 'n genre in die letterkunde wat bekend staan as hagiagrofie of heiligelewensbeskrywing: 'n verhaal van 'n heilige persoon wat beskou word as die verteenwoordiging van 'n morele en goddelike ideaal. Hagiografie het as sy hoofdoel die verheerliking van godsdiens self en die voorbeeld wat deur die perfekte heilige persoon as die sentrale fokus gestel word.
Die sienings van geleerdes wat Jesus se historisiteit geheel en al verwerp word opgesom in die hoofstuk oor Jesus in Will Durant se Caesar and Christ. Dit is gebaseer op 'n vermeende gebrek aan ooggetuienis, 'n gebrek aan direkte argeologiese bewyse en die feit dat sekere antieke werke nalaat om na Jesus te verwys en die beweerde ooreenkomste tussen vroeë Christendom en eietydse mitologie.[71]
Diegene wat 'n naturalistiese siening van geskiedenis het, glo oor die algemeen nie aan goddelike ingryping of wonderwerke nie, soos die beskrywing van Jesus se opstand uit die dood in die Evangelies. Een van die metodes wat gebruik word om die feitelike akkuraatheid van die verhale in die evangelies te toets staan bekend as die "maatstaf van verleentheid", waarvolgens verhale met verleënde aspekte (soos die ontkenning van Jesus deur Petrus of die vlugting van sy volgelinge na sy gevangenisneming) waarskynlik nie ingesluit sou word indien dit fiktief was nie.[72]
Moontlike eksterne invloede[wysig | wysig bron]
Sommige geleerdes stel voor dat die Evangeliese verhaling van Jesus min of geen geskiedkundige basis het nie. Hulle sien ooreenkomste tussen stories oor Jesus en ouer mites soos paganistiese goddelike mense soos Mitras, Attis en Osiris-Dionusios. Hulle bewering is dat die paganistiese mites deur sommige outeurs van vroeë verslae van Jesus oorgeneem is in 'n poging om die paganistiese gelowe met Christendom te versoen (sinkretisme). Sommige gewilde skrywers soos Earl Doherty neem hierdie geloof 'n stap verder en stel voor dat die evangelies eintlik verwerkings is van nie-Abrahamiese mites en nie op 'n historiese figuur gebaseer is nie.[73] Sommige Christelike skrywers, soos Justin Martyr en C.S. Lewis, stel voor dat die mites geskep was deur antieke paganiste wat die profetiese eienskappe van die Messias, soos geleer in die Pentateug en die Profete, op hulle spesifieke god toegepas het.
Steeds ander navorsers betwis die siening dat die verhale oor Jesus vanaf ouer mites aangepas is. In 1962 het Judaïese geleerde Sameul Sandmel teen hierdie praktyk gewaarsku en die term "Parallelomanie" gebruik om dit te beskryf: "Ons mag vir ons doeleindes parallelomanie definieer as daardie oordrewenheid tussen geleerdes wat eerste die veronderstelde ooreenkomste in teksgedeeltes oordryf en dan voortgaan om bron en afgeleide te beskryf asof hulle 'n letterkundige verband insinueer wat in 'n onvermydelike en voorafbestemde rigting vloei".[74] In die boek, Reinventing Jesus, beweer die outeurs dat "Slegs na 100 het die misteries begin om baie op Christendom te lyk, juis omdat hulle bestaan deur hierdie nuwe geloof bedreig was. Hulle moes kompeteer om te oorleef".[75] Ander geleerdes, soos Michael Grant, sien ook nie die opvallende ooreenkomste tussen die paganistiese mites en Christendom nie. Grant verklaar in Jesus: An Historian's Review of the Gospels: "Judaïsme was 'n milieu waar die doktrines van die sterftes en hergeboortes van mitiese gode so heeltemal buitelands voorgekom het, dat die voorskynkoming van so 'n versinsel vanuit die midde [van paganisme] baie moeilik is om te erken".[76]
Religieuse sienings[wysig | wysig bron]
Status as 'n profeet[wysig | wysig bron]
In Mormonisme, Isal, die Bahai-geloof, die Aetherius-geselskap, Raëlisme ('n nie-monoteïstiese geloof), Agmadija en die United Submitters International word Jesus as 'n profeet gesien. Sommige Gnostiese groepe, soos die Manigeïsme, het Jesus ook as 'n profeet beskou.
Christelike sienings[wysig | wysig bron]
Alhoewel daar verskillende Christelike sienings van Jesus is, is dit wel moontlik om 'n algemene meerderheid Christelike siening te beskryf deur die ooreenkomste tussen die Katolieke, Ortodokse, Anglikaanse en sekere Protestantse leerstellings te vergelyk, soos dit in die verskeie kategismusse en belydenistekste voorkom.[77] Hierdie siening, onder beskryf as die hoofsiening, dek nie alle groepe wat hulself as Christene beskou nie en dié se sienings word daarna beskryf.
Hoofsiening[wysig | wysig bron]
Christene betuig oorwegend dat Jesus die Messias is wie se koms in die Ou Testament voorspel word,[78] wat deur sy lewe, dood en opstanding, die mens se verbondenheid met God herstel het in die bloed van die Nuwe Verbond. Sy dood aan die kruis word verstaan as 'n verlossende opoffering: die bron van die mens se redding en die vergoeding van sonde,[79] wat die geskiedenis van die mens ingetree het met die sonde van Adam.[80]
Hulle betuig dat Jesus die enigste Seun van God is, die Here[81] en die ewige woord,[82] wat mens geword het[83] sodat die wat in hom glo die ewige lewe mag hê.[84] Verder glo hulle dat hy gebore is aan die Maagd Maria deur die mag van die Heilige Gees, in 'n gebeurtenis wat beskryf word as die "wonderbaarlike maagdelike geboorte" of die "Menswording".[85] Tydens sy lewe het Jesus die "goeie nuus" verkondig: dat die koms van die Koninkryk van God naby was[86] en dat hy die Christelike Kerk gestig het, wat ook die saad van die koninkryk is en waarheen hy dié met vermoeide gees heen roep.[87] Jesus se handelinge tydens die Laaste Avondmaal, waar hy die Nagmaal ingestel het, word beskou as sentraal in die verbond met God en die aandenking van Jesus se opoffering.[88]
Christene bely ook dat Jesus deur sy kruisiging gesterf het,[89] ter helle neergedaal het (waar "hel" óf as die plek van ewige straf óf die plek van die dood verstaan word),[90] en as vlees uit die dood uit opgestaan het in 'n beslissende wonderwerk wat op die opstanding van die mens aan die einde van die tyd dui,[91] wanneer Christus sal terugkeer om die laaste oordeling te lewer oor die wat lewe en die wat reeds gesterf het én dat dit sal eindig in die verkiesing tot die Hemel of die verdoeming tot die Hel.[92]
In die tweede eeu het die Romeinse amptenaar en skrywer Plinius die Jongere (63 – ca. 113) geskryf dat Christene "'n gesang responsief aan Christus sing, soos aan 'n god (carmenque Christo quasi deo dicere secum invicem).[93] Tussen 325 en 681 het Christene hulle sien van die aard van Jesus teologies geartikuleer en geskaaf deur 'n reeks van sewe ekumeniese rade. Hierdie rade beskryf Jesus as een van drie goddelike persone van die Heilige Drie-eenheid: die Seun, God die Vader en die Heilige Gees vorm saam die enkele kern van die Een God.[94] Verder word Jesus ook gedefinieer as een persoon met 'n volwaardige menslike dog volle goddelike aard, 'n leerstelling bekend as die Hipostatiese unie[95] (hierdie leerstelling word egter nie deur Oosterse Ortodoksie aanvaar nie).
Volgens die Nuwe Testament het Jesus aanbidding aanvaar (Matteus 14:33; Matteus 28:9) en was hy daarvan beskuldig dat hy God se gesag tot homself toegeëien het deur mense te vertel dat hulle sondes vergewe was (Lukas 5:20-21) en bewerings omtrent homself gemaak het, insluitende dat:
- hy is ("Voordag Abraham gebore is, was Ek al wat Ek is", Johannes 8:58);
- hy en die Vader is een (Johannes 10:30);
- geloof in hom gee die ewige lewe (Johannes 3:16);
- aan hom is "alle mag gegee in die hemel en op die aarde" (Matteus 28:18);
- hy stuur die Voorspraak, die Heilige Gees (Johannes 14:25-26) en
- hy is die enigste weg na God die Vader (Johannes 14:6).
In sy boek, Jesus of Nazareth, verwys Pous Benedictus XVI na die Rabbi Jacob Neusner, 'n gelowige Jood, wat deur sy analises van die Evangelies tot die gevolgtrekking gekom het dat Jesus beweer het dat hy God was deur te verklaar dat hy 'n hoër gesag was as die Joodse Wet wat deur God aan die Jode (deur Moses) gegee is.[96] In verdediging van Jesus se goddelikheid, beweer sommige verdedigers dat daar drie moontlikhede is rakende Jesus se beweerde bewerings dat hy die een God van Israel is: óf hy is werklik God, óf hy is 'n leuenaar óf hy is waansinnig – hulle verwerp die laaste twee op die basis van Jesus se betroubaarheid en wysheid, soos deur hulle gesien.[97]
Alternatiewe sienings[wysig | wysig bron]
Huidige godsdienstige groepe wat nie die leerstelling van die Drie-eenheid aanvaar nie sluit die Kerk van Jesus Christus van die Heiliges van die Laaste Dae (Mormone), Jehovasgetuies en die Christadelfiërs in. Ander groepe uit die geskiedenis wat ook nie die leerstelling van die Drie-eenheid aanvaar het nie, sluit die Unitariërs in en, uit die antiekheid, volgelinge van Arianisme.
Heiliges van die Laaste Dae (Mormone)[wysig | wysig bron]
Die teologie van die Heiliges van die Laaste Dae hou vol dat die "Hemelse Vader", "Jesus Christus" en die "Heilige Gees" drie verskillende en onderskeidelike wesens is, alhoewel hulle al drie ewigdurend en in 'n gelyke mate goddelik is en saam die Goddelike Hoof vorm. Alhoewel hulle as "een God" beskryf word,[98] het elkeen 'n ander rol: die Heilige Gees is 'n gees sonder 'n fisieke liggaam, die Vader en die Seun besit onderskeidelike en perfekte liggame van vlees en been.
Die Boek van Mormon vertel dat die opgestane Jesus sommige van die inwoners van die vroeë Amerikas besoek en geleer het, ná hy aan die apostels in Jerusalem verskyn het.[99] Mormone glo ook dat 'n geloofsversaking na die dood van Christus en sy apostels plaasgevind het. Hulle glo dat Christus en die Hemelse Vader in 1820 aan Joseph Smith, Jr. verskyn het as deel van 'n reeks hemelse besoeke om die volheid van die evangelie van Jesus Christus te hertel. Hulle glo dat Jesus (en nie die Vader nie) dieselfde Jehova van die Ou Testament is.
Jehovah se Getuies[wysig | wysig bron]
Jehovah se Getuies glo dat Jesus God (of Jehova) se seun is, maar dat hy nie God self is nie, maar eerder die aartsengel Migael is en dat hy 'n perfekte mens geword het om na die aarde neer te daal.[100] Hulle sien die term, "Seun van God", as 'n aanduiding van Jesus se belangrikheid aan die skepper en sy status as God se "enigste [unieke] seun" (Johannes 3:16), die "Eerste, verhewe bo al die skepping" (Kolossense 1:15) en dat "Uit Hom en deur Hom en tot Hom is alle dinge" (Romeine 11:36). Hulle glo ook dat Jesus aan 'n enkele folterpaal gesterf het en nie aan die kruis nie.[101]
Unity[wysig | wysig bron]
Die Unity-kerk beskou Jesus die meesterleraar as "wegwyser" en haal Jesus se gereelde wense dat mense soos hom moet leef aan, eerder as om hom te aanbid, soos in Johannes 10:34 en Johannes 14:12. Jesus word nie as God aanbid nie, maar word beskou as iemand wie 'n volledige band met God die Vader bereik het.
Christadelfiërs[wysig | wysig bron]
Christadelfiërs glo dat Jesus letterlik God se seun is, volgens die Bybelse titel Seun van God.[102] Hulle glo dat Jesus in God se plan sedert die begin van die skepping was,[103] maar dat hy slegs tydens sy geboorte verwesenlik is.[104] Na aanleiding van bybelgedeeltes soos Hebreërs 2:10-14 en 17-18 glo hulle dat Jesus volwaardig mens was en dat hierdie volwaardige menswees noodsaaklik was om die mensdom van die sonde te red. Volgens die Christadelfiërs sou verlossing nie moontlik gewees het indien Jesus werklik God was nie.[105] Hulle glo dat Jesus nou in die Hemel is, waar hy aan die regterhand van God sit en wag om na die Aarde terug te keer en God se koninkryk vir ewigheid te stig.[106]
Ander alternatiewe sienings[wysig | wysig bron]
Ander glo dat God, wat hom in die Ou Testament as Jehova openbaar het, na die aarde neergedaal het en die menslike vorm van Jesus aangeneem het. Sommige glo dat Jesus Jehova is, dat hy die Heilige Gees is en dat hy die een Persoon is wat God is. Voorbeelde van sulke kerke is die Eenheid Pentakostalisme en die Nuwe Kerk.
Ander vroeë sienings[wysig | wysig bron]
Verskeie vroeë Christelike groepe en teoloë het verskillende sienings van Jesus gehad.
Die Ebioniete, 'n vroeë Joods-Christelike gemeenskap, het geglo dat Jesus die laaste Profeet (soos in die Hebreeuse Bybel) en Messias was. Hulle het geglo dat Jesus die natuurlike seun van Maria en Josef was en hulle het dus die geloof in die maagdelike geboorte verwerp. Die Ebioniete was adopsioniste en het Jesus nie as goddelik beskou nie, maar beweer dat hy by sy doop die seun van God geword het. Hulle het die Briewe van Paulus verwerp en dit duidelik gestel dat Jesus streng gehoorsaam aan die Mosaïese wet was en sy volgelinge opgeroep het om dieselfde te doen. Hulle het Jesus se kruisiging egter as die uiterste offer beskou en dus geglo dat diereoffers nou oorbodig was. Daarom was sommige Ebioniete dan ook vegetariërs en het hulle ook Jesus en Johannes die Doper as vegetariërs beskou.[107]
Volgens die Gnostisisme het Jesus oor geheime kennis ("gnosis") van die geestelike wêreld beskik wat as noodsaaklik geag word vir die verlossing van 'n mens.[108] Terwyl sommige Gnostici aanhangers van doketisme was, het ander geglo dat Jesus 'n mens was wat gedurende sy doop deur die gees van die Christus besiel is.[109] Baie Gnostici het geglo dat Christus 'n Aeon (of "gepersonifiseerde tydperk") sou wees wat gestuur was deur 'n hoër godheid as die Demiurg, die skepper van die stoflike wêreld. Die Gnostici het die Griekse skrifte van die Nuwe Testament by voorkeur as allegories beskou, en sommige het ook Jesus self as 'n allegorie geïnterpreteer. Hulle het daarnaas 'n aantal ander tekste gebruik wat nie by die Bybelse kanon ingesluit is nie.
Die Marcioniete was 2de eeuse nie-Joodse aanhangers van die Christelike teoloog Marcion van Sinope, wat as die seun van die plaaslike biskop gebore is. Hulle het geglo dat Jesus die Hebreeuse Skrifte verwerp het of dat ten minste dele daarvan onversoenbaar met sy leerstellings was.[110] Marcion het – na aanleiding van Paulus se onderskeiding tussen die "Wet" (Ou Testament) en die "Evangelie" (Nuwe Testament) – 'n duidelike teenstelling tussen die wraaksugtige God van die Ou Testament en die liefdevolle God van Jesus gesien en besluit dat die Joodse God en Jesus twee afsonderlike godhede was. Net soos sommige Gnostici het die Marcioniete die Joodse God as die bose skepper van die wêreld beskou en Jesus as die verlosser van die stoflike wêreld. Hulle het ook beweer dat Jesus nie menslik was nie, maar eerder 'n volledig geestelike wese. Hulle het geglo dat sy stoflike liggaam – en ook sy kruisiging en dood – goddelike illusies was. Marcion was ook die eerste bekende vroeë Christen wat 'n Bybelse kanon geskep het, met tien Paulus-briewe en sy eie weergawe van die Evangelie volgens Lukas (moontlik sonder die eerste twee hoofstukke van die moderne weergawe en sonder Joodse verwysings),[111] asook sy verhandeling oor die "Antitese" tussen die Ou en die Nuwe Testament. Weens die teenstrydighede tussen die kanonieke evangelies en sy eie Christelike geloofstelsel het Marcion die tekste "bewerk" en verwysings na Jesus se geboorte verwyder. Marcionisme is deur die proto-ortodokse stroming as kettery verdoem, maar sy teenkerk het tot in die 6de eeu bestaan. Die kerk het baie van sy leerstellings verander en nader beweeg aan die Gnostiese stromings.
Die Montaniste van die 2de eeu en Sabellius (3de eeu) het geleer dat die Drieënigheid nie drie persone sou verteenwoordig nie, maar een enkele persoon wat in drie "vorms" of "modusse" verskyn.
Islamitiese sienings[wysig | wysig bron]
In Islam is Jesus bekend as Isa en word hy beskou as een van God se geliefste en belangrikste profete. Die Koran verwys verskeie kere na hom as masih of Messias.[112] Hy is een van vyf boodskappers (rusul) en een van die vyf "vasberade" profete. Die Hadit vertel dat Jesus na die wêreld sal terugkeer ná die Imam Mahdi om die Dajjal ('n Antichris-agtige figuur, vertaal as "bedrieër") te vernietig.[113] Sommige Islamitiese geleerdes beskou egter hierdie tradisies as onbetroubaar en vals.[114][115][116] Soos in die Christelike vertellings van Jesus se geboorte, vertel die 7de-eeuse Koran dat Jesus sonder 'n biologiese vader aan die maagd Maria gebore is, deur die wil van God (Allah). Daar word na Hom verwys as Isa ibn Maryam ("Jesus, seun van Maria").[117] In Moslemtradisies het Jesus 'n perfekte lewe sonder geweld gelei en het hy goedaardigheid aan mense en diere betoon (wat ooreenkom met ander Islamitiese profete); hy het geen materiële besittings gehad nie en nie sonde gehad nie.[118] Islamitiese geloof getuig dat Jesus wonderwerke kon verrig, maar slegs deur die wil van God.[119]
Moslems glo egter nie dat Jesus 'n goddelike aard as God of die Seun van God gehad het nie. Die Koran waarsku teen 'n geloof in Jesus se goddelikheid.[120] Moslems glo dat Jesus 'n evangelie van God ontvang het, die Injill, wat ooreenstem met die Christelike Nuwe Testament, maar dat dele daarvan deur die jare heen misgeïnterpreteer is en dus nie meer God se boodskap akkuraat verkondig nie.[121]
Moslems glo ook nie in Jesus se rol as offer nie en die Koran, volgens algemene begrip, verklaar dat Jesus nie aan die kruis gesterf het nie. Islam aanvaar ook geen menslike opofferings vir sonde nie (Koran 22:37). Die Koran is teen die Jode wat verklaar het dat hulle Jesus doodgemaak het (na die kruisiging), maar sê dat hulle hom nié gekruisig het nie en ook nie doodgemaak het nie, maar slegs 'n beeltenis wat aan hulle gewys is (Koran 4:157-158).[122] Sommige Moslemskrywers soos Ahmed Deedat het die teks in die Koran uitgebrei na aanleiding van teks in die Bybel.[123] Die Moslemse tradisies voltooi egter die verklaring van die Koran: sommige tradisies hou vol dat Jesus met 'n dubbelganger verruil is en volgens ander was dit Simon van Sirene of een van die Apostels.[122] Die ontkenning van die kruisiging word gesien as Jesus (die verteenwoordiger van geloof) se triomf oor sy teregstellers (die verteenwoordigers van die bose).[122] Sommige Moslemgeleerdes en Ismaili-kommentators het egter die betrokke versies anders geïnterpreteer: "Die Koran praat hier nie oor 'n man nie, hoe regverdig en verontregd hy ook al mag wees, maar oor die Woord van God wat na die aarde gestuur is en na God teruggekeer het. Die ontkenning van Jesus se moord is dus 'n ontkenning van die krag van die mens om die goddelike Woord te verslaan en vernietig, en dit is vir ewig seëvierend".[122][124]
Agmadija sienings[wysig | wysig bron]
Die Agmadija-beweging is 'n beweging wat in 'n klein dorpie in Indië in die 19de eeu ontstaan het en nou meer as 10 miljoen volgelinge wêreldwyd het. Hulle glo dat Jesus die kruisiging oorleef het en na die ooste, na Kasjmir, gevlug het, waar hy aan natuurlike oorsake onder, die naam "Yuz Asaf Issa", op 'n ou ouderdom gesterf het. Hulle glo dat sy graf in Srinagar, Indië, geleë is. Hierdie siening word tans ook deur sommige westerse outeurs aangeneem.[125]
Die Agmadija-beweging glo dat die voorspelling van Jesus se wederkoms as 'n spitiruele wederkoms bedoel was en reeds vervul is in die persoon Mirza Ghulam Ahmad, die stigter van die beweging, wat hulle as die Iman Mahdi, of Messias, beskou.
Judaïstiese sienings[wysig | wysig bron]
Judaïsme glo dat die idee van Jesus as God, as deel van 'n Drie-eenheid of as 'n middelaar na God, kettery is.[126] Judaïsme glo ook dat Jesus nie die Messias is nie en beweer dat hy nie die Messiaanse voorspellings in die Tanakh vervul het nie en ook nie die persoonlike kwalifikasies van die Messias verpersoonlik nie.[127]
Reformeerde Judaïsme, 'n moderne progressiewe beweging, verklaar dat "Enige persoon wat verklaar dat Jesus hulle redder is, is vir ons in die Joodse gemeenskap nie meer 'n Jood nie en 'n afvallige".[128]
Volgens die Joodse tradisie was daar na 420 v.C. geen profete meer nie: Maleagi was die laaste profeet en hy het eeue voor Christus gelewe. Judaïsme hou vol dat Jesus nie die vereistes (soos deur die Tora uiteengeset) vervul het om te bewys dat hy 'n profeet is nie. Selfs al het Jesus so 'n teken wat deur Judaïsme erken word, openbaar, verklaar Judaïsme dat geen profeet of dromer die wette van die Tora kan weerspreek nie, wat Jesus wel volgens die Judaïsme gedoen het.[129][130]
Boeddhistiese sienings[wysig | wysig bron]
Boeddhistiese sienings van Jesus verskil, siende dat Jesus nie in enige Boeddhistiese teks voorkom nie. Sommige Boeddhiste, soos Tenzin Gyatso, die 14de Dalai Lama, beskou Jesus as 'n bodhisattva, of "verligde persoon", wat sy lewe aan die welsyn van die mens gewy het.[131] Beide Jesus en Boeddha het radikale veranderings in die gebruiklike religieuse beoefenigs van hulle dae gehad. Daar is nou en dan 'n ooreenkoms in die taal, soos die gebruik van 'n algemene metafoor van 'n lyn blinde mans om te verwys na die religieuse gesaghebbers van wie hulle verskil het.[132] Sommige glo dat daar 'n noue verwantskap is tussen Boeddhisme (of Oostelike geestelike denkwyses oor die algemeen) en die leerstellings van Gnostiese tekste soos die Evangelie volgens Tomas.[133]
Hindoeïstiese sienings[wysig | wysig bron]
Hindoe sienings oor Jesus verskil. Baie in die Surat Shabd Yoga-tradisie beskou Jesus as 'n Satguru ("egte guru"). Swami Vivekananda het Jesus geprys en na hom verwys as 'n bron van sterkte en die personifikasie van perfeksie.[134] Paramahanse Yoganada het geleer dat Jesus die reïnkarnasie van Elisa was en 'n leerling van Johannes die Doper, wat weer die reïnkarnasie van Elia was.[135] Mahatma Gandhi het Jesus as een van sy hoofleraars en inspirasies vir nie-geweldadige teësetting beskou; hy het gesê "Ek hou van julle Christus, ek hou nie van julle Christene nie. Julle Christene is so anders as julle Christus".[136]
Bahá'í-sienings[wysig | wysig bron]
Die Baha'i-geloof beskou Jesus, saam met Mohammed, Boeddha, Krisjna, Zoroaster en ander boodskappers van die gelowe van die wêreld, as verskynsels van God (of profete) wat beide menslik en goddelik is.[137] In hulle goddelike posisie, is die Bahá'í-siening dat hulle 'n noodsaaklike eenheid met mekaar en met God vorm en dat hulle onderskeidelike individue is in hulle menslike verskynsels.[137] Volgens die Bahá'í-geloof verpersoonlik Jesus God se eienskappe en weerspieël en betuig hy dit op 'n perfekte wyse.[137] Die Bahá'í verwerp egter die geloof dat Jesus (of enige ander menslike wese) die essensie van God volledig of perfek besit het, siende dat Bahá'í skrifte die oortreflikheid van die essensie van God benadruk.[137] Jesus word gesien as die "Seun van God", alhoewel hy nie as die letterlike, biologiese seun gesien word nie. Volgens die Bahá'í is die titel "Seun van God" geheel en al 'n geestelike titel wat die noue verhouding tussen God en Jesus aandui.[138]
Bahá'í's aanvaar Jesus as die Messias wie se koms in die Joodse Skrifte voorspel word. Hulle glo egter dat hulle boodskapper, Baha'u'llah, die simboliese wederkoms van Christus is, soos hy in die laaste dae verwag word.[139] Volgens die sienings van die Bahá'í word geloof voortdurend openbaar deur God se boodskappers of profete en dat die boodskappers van God die geestelike wederkoms van die boodskappers van vroeër is.[139]
Mandaeïstiese sienings[wysig | wysig bron]
Mandaeërs beskou Jesus as 'n bedriegende profeet (mšiha kdaba) van die valse Joodse God van die Ou Testament, Adonai,[140] en 'n opponent van die goeie profeet, Johannes die Doper, wat as 'n groot leraar in Mandaeïsme beskou word.
Ander sienings[wysig | wysig bron]
Die Nuwe Era-beweging bevat 'n verskeidenheid sienings oor Jesus. Sommige aanhangers van die beweging beweer dat hulle sy gees kan ervaar. Die Nuwe Era-beweging leer oor die algemeen dat Christusskap iets is wat almal kan verkry. Teosofiste, van waar baie van die Nuwe Era se leerstellings kom ('n Teosofis genaamd Alice Bailey het die term Nuwe Era uitgedink), verwys van Jesus as die Meester Jesus en glo dat hy vroeër reeds mens geword het en tans een van die Kosmiese Meesters van die Antieke Wysheid is (die opperwesens wat verantwoordelik vir die bestuur van die aarde is).
Baie skrywers benadruk die morele leerstellings van Jesus. Garry Wills meen dat Jesus se gedragsnorme onderskei kan word van dié wat deur die Christendom geleer word.[141] Die Jesus Seminaar beeld Jesus uit as 'n rondreisende priester wat vrede en liefde verkondig het, asook vrouregte en respek vir kinders en dat hy gepreek het teen die skynheiligheid van godsdienstige leiers en die rykes.[142] Thomas Jefferson, een van die stigtende vaders van die Verenigde State van Amerika, was 'n deïs en het die Jefferson Bybel geskep, getiteld "The Life and Morals of Jesus of Nazareth", wat slegs Jesus se etiese leerstelling ingesluit het, aangesien hy nie in Jesus se goddelikheid of die ander bonatuurlike aspekte van die Bybel geglo het nie.
Die filosoof en ateïs Bertrand Russel glo dat Jesus se leerstellings en waardes deur ander filosowe oortref is: Russel skryf "Ek kan nie self voel dat óf in die kwessie van wysheid óf die kwessie van deugsaamheid, Christus so hoog soos ander mense aan die Geskiedenis bekend gestaan het nie. Ek dink ek sou Boeddha en Sokrates bo Hom stel in hierdie respekte".[143] Friedrich Nietzsche het Sokrates en Jesus as grondbeginsels van die westerse kultuur beskou en beide gekritiseer. Hy beskou Jesus se besorgdheid vir die swakkes as 'n ommekeer van edele moraliteit en het Christendom beskuldig van die verspreiding van gelyke regte vir almal; iets wat hy self teëgestaan het.[144]
Spekulatiewe teorieë en omstrede sienings[wysig | wysig bron]
'n Karakteristieke kenmerk van vroeë Christelike tekste was die verhalende manier waarop Jesus as Christus te verkondig en sy betekenis slegs ten opsigte van hul eie tyd geïnterpreteer was, eerder as om presiese biografiese gegewens te verstrek. Die gebrek aan biografiese besonderhede het regstreeks van die begin van die navorsing oor die Nuwe Testament af 'n verskeidenheid spekulatiewe teorieë opgewek, wat dikwels op enkele aanhalings en aanduidings in die Christelike tekste steun en probeer om die gebrek aan presiese inligting met kennis vanuit ander bronne te kompenseer. Daar is tans 'n groot aantal spekulatiewe teorieë ten opsigte van Jesus en ander figure uit die Nuwe Testament.
Voorbeelde vir hierdie soort teorieë is:
- "Jesus het nie aan die kruis gesterf nie": Gnosties-Christelike groepe was daarvan oortuig dat Jesus slegs skynbaar gedood is en leerstellings van 'n skynlyf ontwikkel wat gekruisig sou wees. Die ware goddelike natuur was vir hulle onversoenbaar met menswording, materie, lyding en sterflikheid. Hierdie leerstellings het ook 'n invloed op die latere Islam uitgeoefen – in sy Koran beweer die Islamitiese profeet Mohammed dat 'n ander man, wat met Jesus verwissel is, aan die kruis gesterf het.
- "Jesus het sy boodskap later in Indië en Tibet verkondig en is hier oorlede": Hierdie hipoteses is vir die eerste keer deur reisskrywers soos die Fransman Louis Jacolliot en die Rus Nikolaj Notowitsj geformuleer en later deur die stigter van die Islamitiese Ahmadiyya-groep, Ghoelam Ahmad, oorgeneem wat na homself as die wedergebore "Mahdi" (Messias) verwys het. Ander outeurs, wat die teorie aanvaar het, was Mathilde Ludendorff, Kurt Berna, Siegfried Obermeier, Erich von Däniken, Elmar R. Gruber en Holger Kersten.
- "Jesus word in die skrifrolle wat in 1947 by die Dooie See gevind is genoem, en word deur die Vatikaan agter slot en grendel gebêre of is slegs in 'n gemanipuleerde weergawe vrygestel": Die outeurs Michael Baigent en Richard Leigh het hierdie samesweringsteorie in hul boek The Dead Sea Scrolls Deception, wat in 1991 verskyn het, behandel.
- "Jesus was getroud en het met sy vrou kinders gehad": Hierdie hipotese baseer op 'n aanhaling uit een van die evangelies waarvolgens Jesus Maria Magdalena gekus het en is onder meer in die boek "The Holy Blood and the Holy Grail" deur Michael Baigent, Richard Leigh, en Henry Lincoln, behandel.
In die ernstige histories-kritiese navorsing oor die Nuwe Testament word hierdie teorieë grootliks verwerp aangesien die aanduidings daaroor in die bronne nie verifieerbaar of presies genoeg is nie en geen wetenskaplike metodes by hulle formulering ingespan word nie. Sommige teorieë trek wel die aandag van die media en die publiek, soos gesien kan word uit die sukses van die fiktiewe roman, The Da Vinci Code, deur Dan Brown.
Homo-erotiese verhoudings[wysig | wysig bron]
Ondersoek aangaande die moontlikheid van Jesus van Nasaret se homoseksuele gedrag was eeue lank 'n taboe, maar interpretasies van 'n erotiese, homoseksuele verhouding bestaan sedert die 16de eeu.[145] Die navorser professor Morton Smith het in 1958 in die klooster Mar Saba in Jerusalem 'n dokument ontdek: 'n handgeskrewe kopie van 'n brief wat deur sommige geleerdes aan Clemens van Alexandrië toegeskryf word.[146] Die brief was gerig aan ene Theodorus en bevat aanhalings uit die Geheime Evangelie volgens Markus. Die Geheime Evangelie (waarvan die egtheid steeds betwis word) was langer as die teks wat uiteindelik by die Bybelse kanon gevoeg is. Waar sommige geleerdes die teks as die rites van die doop interpreteer, beskou ander geleerdes, waarvan Morton Smith die eerste was, dit as 'n bekendmaking van Jesus se homoseksualiteit.
- "En hulle het na Bethanië gekom. En 'n sekere vrou ontmoet wie se broer daar gesterf het. Sy het op haar knieë neergeval en vir Jesus gesê: 'Seun van Dawid, erbarm u oor my!' Maar die volgelinge het haar teruggewys. En Jesus het kwaad geraak en met haar na die tuin gegaan waar die graf geleë was en daar was onmiddellik 'n kreet van die graf gehoor. En Jesus het nader getree en die steen voor die ingang van die graf weggerol. En hy het na binne gegaan waar die jongeling gelê het, sy hand uitgestrek en hom aan sy hand omhoog gehef. Maar toe die jongeling hom bekyk het, het hy verlief geraak op hom en gesmeek dat hy by Jesus wil bly. En hulle het uit die graf gekom en na die jongeling se huis gegaan, want hy was welvarend. En ná ses dae het Jesus vir hom gesê wat hy moes doen, en in die aand het die jongeling na hom gekom, en hy het 'n linnedoek om sy naakte lyf gehad. En hy het daardie nag by hom gebly, want Jesus het hom die geheim van die Ryk van God geleer."[147]
Die Heilige Huwelik van Jesus en Maria Magdalena[wysig | wysig bron]
Ses dae voor die paasfees het Jesus na Betánië toe gekom, waar Lasarus wat hy uit die dood opgewek het, gewoon het. Daar het hulle vir Jesus 'n ete gegee: Marta het bedien, en Lasarus was een van dié wat saam met Hom aan tafel was. Toe het Maria 'n halfliter, egte, baie duur nardusolie gebring en dit op Jesus se voete uitgegiet en sy voete met haar hare afgedroog. Die hele huis is deurtrek met die reuk van die reukolie. (Johannes 12:1-3)
Welvarende vroue het in Jesus se tyd soms 'n klein fiool uit alabaster met kosbare nardusolie om hulle nek gedra. Die alabaster-fiool is stukkend geslaan sodra hulle mans oorlede was, en die vroue het die oorledene daarmee gesalf. Sommige geleerdes sien ooreenkomste in die verhaal in die Evangelie van Johannes en die Hooglied van Salomo, 'n Hebreeuse weergawe van die Sumeriese erotiese gedig oor koning Dummuzi en Inanna. Net soos Jersus word Dummuzi gemartel, sterf en staan weer op. Die navorser Margaret Starbird het in haar boek The Woman With the Alabaster Jar na die parallele tussen Dummuzi en Jesus verwys.[148]
Die ritueel van die Heilige Huwelik was destyds 'n praktyk van die Hieros-Gamos-kult, waarby die Aarde se vrugbaarheid bewaar word deur die vereniging van die hemelse god met die godin van die Aarde. Die Heilige Huwelik is 'n ritueel wat reeds gedurende die bronstydperk in verskillende Europese en Oosterse beskawings, waaronder ook die Griekse, Minoïese en Egiptiese, voorgekom het. Jesus het die Laaste Nagmaal in Markus 2:19 self as 'n bruilof beskryf. Met haar salwing het Maria Magdalena volgens sommige navorsers die Heilige Huwelik met Jesus voltrek en hom tot Messias gesalf.
In die destydse konteks was Jesus net een van 'n hele reeks Messias-kandidate, en dat hy na homself as "God" verwys het was volgens die Joodse wet godslastering. Die evangelies berig van insidente waar Jesus byna deur Joodse gelowiges gestenig is.
Wetenskaplikes wat hierdie teorieë summier verwerp voer aan dat Jesus in die Joodse tradisie verwortel was, alhoewel Judea en Galilea destyds Romeinse provinsies was en ook al langer onder Helleense invloed gestaan het.
Opwekking van dooies[wysig | wysig bron]
Volgens die Christelike leerstellings is dit onwaarskynlik dat dooies al vóór Jesus se eie opstanding opgewek is. Die skrywer Jacques Bergier verwys na die geheime kulte en rituele wat destyds in die Heilige Land beoefen is.[149] Nuwelinge is deur middel van 'n inlywing tot hierdie geheime groepe toegelaat en dikwels het mense op 'n simboliese manier van hulle ou lewens afskeid geneem deur hul eie "dood" in 'n ritueel te beleef. Hierdie ritueel was uiters realisties – die "oorledene" is met die sidon, die tradisionele lykdoek, omwikkel en soms ook in 'n rituele grafkamer "ter ruste gelê". Soortgelyke rituele kom nog steeds voor in geheime groepe soos byvoorbeeld die Vrymesselaars. Die simboliese "dood" het ure of selfs enkele dae geduur. Die toelating tot die gemeenskap is daarna as 'n "opstanding van die dooies" gevier.
Nalatenskap[wysig | wysig bron]
Volgens die meeste Christelike interpretasies van die Bybel was die tema van Jesus se leerstellings berou van die sonde, onvoorwaardelike liefde (Johannes 13:34-35), die vergifnis van sonde, goddelike genade en die koms van die Koninkryk van God.[150] Jesus het sy dissipels geleer en hulle het na sy dood sy leerstellings versprei. Binne 'n paar dekades was sy volgelinge deel van 'n geloof wat van Judaïsme onderskei kan word. Christendom het deur die Romeinse Ryk versprei onder 'n weergawe bekend as Niceaanse Christendom en het die staatsgodsdiens onder Konstantyn die Grote geword. Deur die eeue het dit na Europa en die res van die wêreld versprei.
Jesus is al op baie verskillende manier uitgebeeld in tekeninge, skilderye en beeldhouwerke, op die verhoog en in rolprente, wat strek van die ernstige tot die humoristiese. Die figuur van Jesus vertoon prominent in kuns en letterkunde. 'n Aantal gewilde romans, soos The Da Vinci Code stel verskeie idees rakende Jesus en sy lewe voor en 'n aantal rolprente, soos The Passion of the Christ, beeld sy lewe, dood en opstanding uit. Baie van die spreuke wat aan Jesus toegeken word, het deel van die Westerse kultuur geword. Daar is baie items wat beweerde relieke van Jesus is, soos die bekende Kleed van Turyn en die Sweetdoek van Oviedo.
Ander nalatenskappe sluit 'n siening van God in as meer liefdevol, genadevol, vergewingsgesind en die groei van 'n geloof in 'n vreugdevolle hiernamaals en die opstanding van die dood. Sy leerstellings bevorder die waarde van diegene wat oor die algemeen as ondergeskik beskou word: vroue, die armsaliges, etniese buitestaanders, kinders, prostitute, sieklikes, gevangenes, ens. Vir meer as 'n duisend jaar is tallose hospitale, weeshuise en skole uitdruklik in Jesus se naam gestig. Jesus en sy boodskap is en was deur baie mense geïnterpreteer, verduidelik en verstaan. Jesus is met name deur (onder meer) Paul van Tarsus, die Kerkvaders (waaronder Augustinus van Hippo), Maarten Luther en meer onlangs C.S. Lewis en Pous Johannes Paulus II verduidelik. Thomas Jefferson het Jesus se leerstellings beskryf as "die mees heerlike en liefdadige morele kode wat ooit aan die mensdom geskenk is".[151]
Vir sommige Jode was die nalatenskap van Jesus 'n geskiedenis van anti-Semitisme,[152][153][154][155][156][157][158][159][160][161] alhoewel baie Christengroepe na die Joodse Volksmoord moeite gedoen het om versoening met die Jode te bewerkstellig en om wedersydse respek en dialoog te bevorder. Vir ander is die Christendom gekoppel aan Europese kolonialisme.[162][163][164][165][166][167] 'n Omgekeerde siening voer aan dat, deur Bartolomé de las Casas se verdediging van die inheemse inwoners van Spanje se Nuwe Wêreldryk, een van die erfenisse van Jesus die begrip van universele menseregte is.
Sien ook[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Hierdie artikel gebruik gedeeltes uit die Engelse Wikipedia-artikel, "Jesus"
- Sommige geskiedkundiges en Bybelse akademici wat die geboorte en dood van Jesus in hierdie tydperk plaas, sluit in D. A. Carson, Douglas J. Moo and Leon Morris. An Introduction to the New Testament. Grand Rapids, MI: Zondervan Publishing House, 1992, 54, 56; Michael Grant, Jesus: An Historian's Review of the Gospels, Scribner's, 1977, bl. 71; John P. Meier, A Marginal Jew, Doubleday, 1991–, vol. 1:214; E. P. Sanders, The Historical Figure of Jesus, Penguin Books, 1993, bl. 10–11, en Ben Witherington III, "Primary Sources," Christian History 17 (1998) No. 3:12–20.
- Raymond E. Brown, The Death of the Messiah: From Gethsemane to the Grave (New York: Doubleday, Anchor Bible Reference Library 1994), bl. 964; D. A. Carson, et al., bl. 50–56; Shaye J.D. Cohen, From the Maccabees to the Mishnah, Westminster Press, 1987, bl. 78, 93, 105, 108; John Dominic Crossan, The Historical Jesus: The Life of a Mediterranean Jewish Peasant, HarperCollins, 1991, bl. xi – xiii; Michael Grant, bl. 34–35, 78, 166, 200; Paula Fredriksen, Jesus of Nazareth, King of the Jews, Alfred B. Knopf, 1999, bl. 6–7, 105–110, 232–234, 266; John P. Meier, vol. 1:68, 146, 199, 278, 386, 2:726; E.P. Sanders, bl. 12–13; Geza Vermes, Jesus the Jew (Philadelphia: Fortress Press 1973), bl. 37.; Paul L. Maier, In the Fullness of Time, Kregel, 1991, bl. 1, 99, 121, 171; N. T. Wright, The Meaning of Jesus: Two Visions, HarperCollins, 1998, bl. 32, 83, 100–102, 222; Ben Witherington III, bl. 12–20.
- Alhoewel baie geskiedkundiges sommige voorbehoudings mag hê rakende die gebruik van die Evangelies vir geskiedkundige rekords, "even the most hesitant, however, will concede that we are probably on safe historical footing" rakende die basiese feite oor Jesus se lewe. Jo Ann H. Moran Cruz and Richard Gerberding, Medieval Worlds: An Introduction to European History Houghton Mifflin Company 2004, bl. 44–45.
- Voorbeelde van outeurs wat beweer dat Jesus 'n mite is, is: Thomas L. Thompson, The Messiah Myth: The Near Eastern Roots of Jesus and David (Jonathan Cape, Publisher, 2006); Michael Martin, The Case Against Christianity (Philadelphia: Temple University Press, 1991), 36–72; John Mackinnon Robertson.
- Strobel, Lee. The Case for Christ: A Journalist's Personal Investigation of the Evidence for Jesus. Zondervan, 1998. ISBN 0-310-20930-7; Wright, N.T. The Challenge of Jesus: Rediscovering Who Jesus Was and Is. InterVarsity Press, 1999. ISBN 0-8308-2200-3; Dunn, James D.G. The Evidence for Jesus." Westminster John Knox Press, 1985. ISBN 0-664-24698-2
- Darrell L. Bock, Jesus According to Scripture, bl. 29–30, gee 'n c. 60–70 datum; L. Michael White, From Jesus to Christianity, bl. 244, gee c. 80–90.
- Bock, ibid., bl. 38, gee c. 62–70; White, ibid., bl. 252, gee c. 90–100.
- Erwin Fahlbusch en Geoffrey William Bromiley, The Encyclopedia of Christianity. Grand Rapids, Mich.; Leiden, Netherlands: Wm. B. Eerdmans; Brill, 1999–2003, 1:454–55
- Porterm J. R. Jesus Christ: The Jesus of History, the Christ of Faith. Oxford University Press, 1999. bl. 70 ISBN 0-19-521429-3
- Joseph Cardinal Ratzinger (Benedict XVI), The Spirit of the Liturgy, vertaal deur John Saward (San Francisco: Ignatius Press, 2000), bl. 108; cf. bl. 100. Sien ook H. Rahner, Griechische Mythen in christlicher Deutung. Darmstadt, 1957. 'n Engelse vertaling is beskikbaar as Greek Myths and Christian Mystery, vertaal deur. Brian Battershaw (New York: Harper Row, 1963).
- Josephus, Antiquities 17.342–4
- Sien Leon Morri], The Gospel According to John, Revised, bl. 284–295, vir 'n bespreking van verskeie alternatiewe teorieë met verwysings.
- Joseph A. Fitzmyer, The Gospel According to Luke I-IX. Anchor Bible. Garden City: Doubleday, 1981, bl. 499–500; I. Howard Marshall, The Gospel of Luke (The New International Greek Testament Commentary). Grand Rapids: Eerdmans, 1978, bl. 158.
- Johannes 19:25-27; Easton, Matthew Gallego, "Joseph (the foster father of Jesus Christ)", Christiananswers.net Laaste besoek op 14 April 2007.
- Matteus 13:55–56, Markus 6:3 en Galasiërs 1:19
- Vir Egipte: Matteus 2:13–23; Vir Tirus en Sidon: Matteus 15:21–28 en Markus 7:24–3.
- Matteus 3:15
- Matteus 4:1–11, Markus 1:12–13 en Lukas 4:1–13
- Johannes 11:1–44, Matteus 9:25 en Lukas 7:15.
- "The Thompson Chain-Reference Study Bible NIV," Desember 1999, B.B. Kirkbride Bible Co., Inc.; William Adler & Paul Tuffin, "The Chronography of George Synkellos: A Byzantine Chronicle of Universal History from the Creation," Oxford University Press (2002), bl. 466
- Handelinge 15:1–31 en Galasiërs 2:7-9.
- Bergrede: Matteus 5–7; Verlore seun: Lukas 15:11–32; Die saaier: Matteus 13:1–9; Agape: Matteus 22:34–40.
- Matteus 9:9–13
- Johannes 4:1–42
- Matteus 17:1–6, Markus 9:1–8 en Lukas 9:28–36.
- Die skare het Psalms 118:26 aangehaal, soos in Johannes 12:13-16.
- Lukas 22:47–52 en Matteus 26:47–56.
- Die apostel word in Johannes 18:10 as Simon Petrus identifiseer; die genesing van die oor vind plaas in Lukas 22:51.
- Lukas 22:70–71
- Matteus 27:11 en Markus 15:12
- Hierdie tradisie is nêrens anders as die evangelies aangeteken nie.
- Matteus 27:11–26
- Markus 15:42–46 en Lukas 23:50–56.
- Matteus 28:5-10, Markus 16:9, Lukas 24:12–16, Johannes 20:10–17, Handelinge 2:24 en Korintiërs 6:14
- Matteus 28:1–10
- Leerstelling aan Israels: Matteus 15:24; Hemelvaart: Markus 16:19; Lukas 24:51 Handelinge 1:6–11; Saulus se visoen en bekering: Handelinge 9:1–19 en 22:1–22|31, asook 26:9–24|31; Wederkoms: Matteus 24:36–44
- "What the Old Testament Prophesied About the Messiah" Laaste besoek op 2007-10-11.
- Conzelmann, H. en Lindemann, A.: Arbeitsbuch zum Neuen Testament, bl. 353; Theißen, G.: Der historische Jesus, bl. 221
- Theißen, G.: Der historische Jesus, bl. 224 en 230
- Verskillende interpretasies word aangevoer in: Wiefel, W.: Das Evangelium nach Matthäus, bl. 214
- Theißen, G.: Der historische Jesus, bl. 223-226
- Schoottroff, L. en Stegemann, Wolfgang: Jesus von Nazareth – Hoffnung der Armen, bl. 26
- Sien, vir 'n voorbeeld van die laasgenoemde, Jesus of Nazareth deur Pous Benedictus XVI, Doubleday, 2007. ISBN 978-0-385-52341-7
- Oorspronklike aanhaling: "effectively refuted". Uit Robert E. Van Voorst, Jesus Outside the New Testament: An Introduction to the Ancient Evidence (Grand Rapids, MI: Eerdmans, 2000), bl. 16.: "The nonhistoricity thesis has always been controversial, and it has consistently failed to convince scholars of many disciplines and religious creeds. … Biblical scholars and classical historians now regard it as effectively refuted."
- Harrison, John B. en Richard E. Sullivan. A short history of Western civilization. New York: Knopf. 1975.
- Brown, R., et al. The New Jerome Biblical Commentary, Prentice Hall, 1990. Bl. 164.
- Meier, John P., A Marginal Jew: Rethinking the Historical Jesus. Doubleday, 1991, v. 1, bl. 43
- Brown, Raymond E. (1997). Introduction to the New Testament. New York: Anchor Bible, bl. 226. ISBN 0-385-24767-2.
- Meier, John P., A Marginal Jew: Rethinking the Historical Jesus. Doubleday, 1991, v. 1, bl. 43
- Cerinthus by die Catholic Encyclopaedia. Laaste besoek op 21 November 2007.
- Langbein, Walter-Jörg: Maria Magdalena. Die Wahrheit über die Geliebte Jesu. Berlyn: Aufbau Taschenbuch Verlag 2006
- Sien S. G. F. Brandon, Jesus and the Zealots: a study of the political factor in primitive Christianity, (Manchester University Press (1967) ISBN 0-684-31010-4) vir 'n vergelyking tussen die Selote en die Jesusbeweging.
- Sien gerus John P. Meier se Companions and Competitors (A Marginal Jew: Rethinking the Historical Jesus, Volume 3) (Anchor Bible, 2001. ISBN 0-385-46993-4) vir 'n meer algemene vergelyking van Jesus se leerstelling met ander skole van eerste-eeuse Judaïsme.
- Gebaseerd op 'n vergelyking van die Evangelies met die Talmoed en ander Joodse letterkunde. Maccoby, Hyam. Jesus the Pharisee, Scm Press, 2003. ISBN 0-334-02914-7; Falk, Harvey Jesus the Pharisee: A New Look at the Jewishness of Jesus, Wipf & Stock Publishers (2003). ISBN 1-59244-313-3.
- Markus 10:1-12, asook Neusner, Jacob: A Rabbi Talks With Jesus, McGill-Queen's University Press, 2000. ISBN 0-7735-2046-5. Rabbi Neusner meen dat Jesus se leerstellings meer in gemeen gehad het met die Huis van Sjammai as die Huis van Hillel.
- Gebaseer op 'n vergelyking van die Evangelies met die Dooie Seerolle, veral die Leerder van Regverdigheid en die Deurboorde Messias. Eisenman, Robert: James the Brother of Jesus: The Key to Unlocking the Secrets of Early Christianity and the Dead Sea Scrolls, Penguin (Non-Classics), 1998. ISBN 0-14-025773-X; Stegemann, Hartmut: The Library of Qumran: On the Essenes, Qumran, John the Baptist, and Jesus. Grand Rapids MI, 1998. Sien ook Broshi, Magen, "What Jesus Learned from the Essenes," Biblical Archaeology Review, 30:1, bl. 32–37, 64. Magen dui op die ooreenkomste tussen Jesus se leerstellings oor egskeiding en die deugsaamheid van armoede en die Esseniese leerstellings soos weergegee word in Josefus se "Joodse Oorloë" en die Damaskusdokument van die Dooi Seerolle, respektiewelik. Sien ook Akers, Keith: The Lost Religion of Jesus. Lantern, 2000. ISBN 1-930051-26-3.
- Die Evangelies wys dat beide Jesus en Johannes die Doper berou van sondes en die koms van die Koninkryk van God verkondig het.
- Sien Schwietzer, Albert: The Quest of the Historical Jesus: A Critical Study of its Progress from Reimarus to Wrede, bl. 370–371, 402. Scribner (1968), ISBN 0-02-089240-3; Ehrman, Bart Apocalyptic Prophet of the New Millennium, Oxford University Press USA, 1999. ISBN 0-19-512474-X. Crossan maak egter 'n onderskeid tussen Johannes se apokaliptiese leerstellings en Jesus se morele leerstellings in The Birth of Christianity: Discovering What Happened in the Years Immediately After the Execution of Jesus deur John Dominic Crossan. bl. 305–344. Harper Collins, 1998. ISBN 0-06-061659-8.
- Dit sluit die geloof van Jesus as die Messias in. Brown, Michael L. Answering Jewish Objections to Jesus: Messianic Prophecy Objections Baker Books, 2003. ISBN 0-8010-6423-6. Brown wys hoe die Christelike konsep van 'n Messias verwant is aan idees uit die laat Tweede Tempel-periode in Judaïsme. Sien ook Klausner, Joseph: The Messianic Idea in Israel: From its Beginning to the Completion of the Mishnah, Macmillan 1955; Patai, Raphael: Messiah Texts, Wayne State University Press, 1989. ISBN 0-8143-1850-9 en Crossan, John Dominic: The Birth of Christianity: Discovering What Happened in the Years Immediately After the Execution of Jesus, bl. 461. Harper Collins, 1998. ISBN 0-06-061659-8. Patai en Klausner is van mening dat een interpretasie van die voorspellings twee Messiase noem: Messias ben Josef (die sterwende Messias) en Messias ben Dawid (die Dawid-koning), of moontlik een Messias wat twee keer kom. Crossan haal ook die Esseniese leerstelling oor die twee Messiasse aan. Hierdie kan ook met die Christelike doktrine van die wederkoms vergelyk word.
- Katzer, Josef: Das Leben in Israel zur Zeit Jesu. Würzburg: Echter 2003, bl. 183 Uittreksel aanlyn beskikbaar: Jesus von A-Z: Frauen
- Katzer (2003), bl. 183
- Durant, Will. Caesar and Christ. New York: Simon and Schuster, 1944. bl. 558; John P. Meier, A Marginal Jew. New York: Doubleday, 1991 vol. 1:205–7;
- Vermes, "Jesus the Jew: A Historian's Reading of the Gospels"
- Stern, nommer 52, 18 Desember 2002: Jesus: Was Forscher heute wissen. Bl. 50
- Bettenson, Henry en Maunder, Chris. Documents of the Christian Church (3de uitgawe), Oxford University Press, 1999. ISBN 0-19-288071-3
- Gaztambide, Daniel. "The Synoptic Problem: Two-Source Hypothesis and Q", AramaicNT.org. Besoek op 14 April 2007.
- Gaztambide, Daniel. "So Sayeth The Lord... According to Who?", AramaicNT.org. Besoek op 14 April 2007.
- Miller, Robert J. ed. (1994) The Complete Gospels: Annotated Scholars Version. Polebridge Pres: Sonoma, CA. bl. 1–5.
- Barnett, Paul: "Is the New Testament History?," bl.1.
- Hawkins, Craig S. "The Book of Acts and Archaeology", Apologetics Information Ministry. Besoek op 14 April 2007.
- Durant, Will. Caesar and Christ. New York: Simon and Schuster, 1944. ISBN 0-671-11500-6. bl. 553–7
- Meier, John P. A Marginal Jew: Rethinking the Historical Jesus. Doubleday: 1991. vol 1: bl. 168–171.
- Michael Martin; John Mackinnon Robertson; G.A. Wells. The Jesus Legend, Chicago: Open Court, 1996, bl xii.
- Oorspronklike aanhaling: "We might for our purposes define parallelomania as that extravagance among scholars which first overdoes the supposed similarity in passages and then proceeds to describe source and derivation as if implying a literary connection flowing in an inevitable or predetermined direction." Sandmel, Samuel. "Parallelomania," Journal of Biblical Literature 1 (Maart 1962)
- Komoszewski et al (2006), Reinventing Jesus, Kregel, bl.237
- Oorspronklike aanhaling: "Judaism was a milieu to which doctrines of the deaths and rebirths, of mythical gods seemed so entirely foreign that the emergence of such a fabrication from its midst is very hard to credit." uit Grant, Michael: Jesus: An Historian's Review of the Gospels, Scribner, 1995 bl. 199. ISBN 0-684-81867-1
- Hierdie afdeling gebruik 'n aantal bronne om die leerstellings van hierdie groep te bepaal, veral die vroeë Geloofsbelydenisse, die Kategismus van die Katolieke Kerk, 'n aantal teologiese werke en die verskeie Belydenisse wat deur die Reformasie opgestel is, insluitende die Nege-en-dertig Artikels van die Kerk van Engeland, werke in die Boek van Konkordansie en ander tekste.
- Catechism of the Catholic Church § 436–40; Thirty Nine Articles of the Church of England, artikel 2; Irenaeus On the Detection and Overthrow of the So-Called Gnosis in Patrologia Graeca red. J. P. Migne (Parys, 1857–1866) 7/1, 93; Lukas 2:11; Matteus 16:16
- Catechism of the Catholic Church § 606–618; Council of Trent (1547) in Denzinger-Schönmetzer, Enchiridion Symbolorum, definitionum et declarationum de rebus fidei et morum (1965) NIV Johannes 14:2–3
- Thirty Nine Articles of the Church of England, artikel 9; Augsburg Confession, artikel 2; Second Helvetic Confession, hoofstuk 8; Romeine 5:12–21; 1 Korintiërs 15:21–22.
- Belydenis van die apostel; Geloofsbelydenis van Nicea, Kategismus van die Katolieke Kerk § 441–451; Augsburg Confession, artikel 3; Luther's Small Catechism, kommentaar op die Belydenis van die Apostel; Matteus 16:16–17; 1 Korintiërs 2:8.
- Augsburg Confession, artikel 3; Johannes 1:1.
- Belydenis van die apostel; Geloofsbelydenis van Nicea, Kategismus van die Katolieke Kerk § 461–463;Thirty Nine Articles of the Church of England, artikel 2; Luther's Small Catechism, kommentaar op die Belydenis van die Apostel; Johannes 1:14, 16; Hebreërs 10:5–7.
- Catechism of the Catholic Church § 456–460; Gregory of Nyssa, Orat. catech. 15 in Patrologia Graeca red. J. P. Migne (Parys, 1857–1866) 45, 48B; St. Irenaeus, Adversus Haereses 3.19.1 in ibid. 7/1, 939; St. Athanasius, De inc., 54.3 in ibid. 25, 192B. St. Thomas Aquinas, Opusc. in ibid. 57: 1–4; Galasiërs 4:4–5.
- Belydenis van die apostel; Geloofsbelydenis van Nicea, Kategismus van die Katolieke Kerk § 484–489, 494–507; Luther's Small Catechism, kommentaar op die Belydenis van die Apostel.
- Kategismus van die Katolieke Kerk § 541–546
- Belydenis van die apostel; Kategismus van die Katolieke Kerk § 551–553; Augsburg Confession, article 8; Luther's Small Catechism kommentaar oor die Belydenis van die apostel; Second Helvetic Confession, hoofstuk 9; Leo the Great, Sermo 4.3 in Patrologia Latina red. J. P. Migne (Parys, 1841–1855); Matteus 16:18.
- Kategismus van die Katolieke Kerk § 1322–1419; Maarten Luther, Augsburg Confession, artikel 10; Luther's Small Catechism: the Sacrament of the Altar
- Belydenis van die apostel; Geloofsbelydenis van Nicea; Luther's Small Catechism kommentaar oor die Belydenis van die apostel; Second Helvetic Confession, hoofstuk 9
- Belydenis van die apostel; Kategismus van die Katolieke Kerk § 632–635; Thirty Nine Articles of the Church of England, artikel 3; Augsburg Confession, artikel 3; Council of Rome (745) in Denzinger-Schönmetzer, Enchiridion Symbolorum, definitionum et declarationum de rebus fidei et morum (1965) § 587; Benedict XII, Cum dudum (1341) in ibid. § 1011; Clement VI, Super quibusdam (1351) in ibid. § 1077; Council of Toledo IV (625) in ibid. § 485; Matteus 27:52–53.
- Kategismus van die Katolieke Kerk § 638–655; Byzantine Liturgy, Troparion of Easter; Thirty Nine Articles of the Church of England, artikel 4 en 17; Augsburg Confession, artikel 3; Second Helvetic Confession, hoofstuk 9.
- Belydenis van die apostel; Geloofsbelydenis van Nicea, Kategismus van die Katolieke Kerk § 668–675, 678–679; Luther's Small Catechism, kommentaar op die Belydenis van die Apostel; Matteus 25:32–46.
- Pliny the Younger: C. Plinius Traino Imperatori Liber Decimus Epistula XCVI. Vertaal uit die Engesle aanhaling: "Christians were 'singing responsively a hymn to Christ as to god'".
- Beleid van Nicea; Thirty Nine Articles of the Church of England, artikel 1; Augsburg Confession, artikel; Second Helvetic Confession, hoofstuk 3; Council of Nicaea I (325) in Denzinger-Schönmetzer, Enchiridion Symbolorum, definitionum et declarationum de rebus fidei et morum (1965) § 126; Council of Constantinople II (553) in ibid. § 424 and 424; Council of Ephesus in ibid. § 255; Johannes 1:1; Johannes 8:58; Johannes 10:30.
- Kategismus van die Katolieke Kerk § 464–469; Thirty Nine Articles of the Church of England, artikel 2 en 3 Second Helvetic Confession, hoofstuk 9; Council of Ephesus (431) in Denzinger-Schönmetzer, Enchiridion Symbolorum, definitionum et declarationum de rebus fidei et morum (1965) § 250; Council of Ephesus in ibid. § 251; Council of Chalcedon (451) in ibid. § 301 and 302; Hebreërs 4:15.
- Pous Benedictus XVI (2007): Jesus of Nazareth. Double Day; Sien ook Van Biema (2007). The Pope's Favorite Rabbi. Time Magazine, asook Murray J. Harris (1998) Jesus as God . Baker Academic.
- C.S. Lewis en Peter Kreeft (1988): "The Divinity of Jesus Christ" uit Fundamentals of the Faith. Ignatius Press; Kreeft en Tacelli, Handbook of Christian Apologetics, (Madison, 1994), 149-174.
- http://scriptures.lds.org/en/dc/20/28#28
- Boek van Mormon: 3 Nefi 11:8.
- "Jesus The Ruler Whose Origin Is From Early Times," The Watchtower (15 June 1998) bl. 22.
- "What Do They Believe?", Watchtower Bible and Tract Society c.f.. Besoek op 14 April 2007.
- Flint, James; Flint, Deb. One God or a Trinity? Printland Publishers: Hyderabad. Bl. 3. ISBN 81-87409-61-4.
- Flint, James; Flint, Deb. One God or a Trinity? Printland Publishers: Hyderabad. Bl. 10. ISBN 81-87409-61-4.
- Pearce, Fred. Jesus: God the Son or Son of God? Does the Bible Teach the Trinity?. The Christadelphian Magazine and Publishing Association Ltd (UK). Birmingham, VK. Bl. 7.
- Pearce, Fred. Jesus: God the Son or Son of God? Does the Bible Teach the Trinity?. The Christadelphian Magazine and Publishing Association Ltd (UK). Birmingham, VK. Bl. 8.
- Morgan, Tecwyn. Christ is Coming! Bible Teaching About His Return. The Christadelphian Magazine and Publishing Association Ltd (UK). Birmingham, UK. Bl. 1.
- Ehrman, Bart D.: Lost Christianities, Oxford 2003, bl. 102
- McManners, John, ed., The Oxford Illustrated History of Christianity, Oxford: Oxford University Press 1990, bl. 26–31.
- Ehrman, Bart D. Lost Christianities, Oxford, 2003, bl. 124–125
- Wace, Henry: "Commentary on Marcion". Besoek op 16 April 2007.
- Ehrman, Bart D.: Lost Christianities, Oxford 2003, bl. 103, 104–105 en 108
- Bernhard von Dadelsen: Aufbruch ins Morgenland. Weltreligion Islam: Geschichte, Kultur, Gesellschaft. München: Zabert Sandmann 2009, bl. 48
- Mufti A.H. Elias, "Jesus (Isa) A.S. in Islam, and his Second Coming", Islam.tc. Verkry op 14 April 2007.
- Parrinder, Geoffrey. Jesus in the Quran, bl.121, Oxford: Oneworld Publications, 1996. ISBN 1-85168-094-2
- Hanif, Jhangeer. "Qur'anic Verse regarding Second Coming of Jesus". Verkry op 14 April 2007.
- Islahi, Amin. [Tadabbur-i-Qur'an. Faran Foundation:Lahore vol.2, bl.243
- Koran 3:45, Koran 19:21, Koran 19:35 en Koran 21:19
- III&E. "Prophethood in Islam", Verkry op 14 April 2007.
- "The Islamic and Christian views of Jesus: a comparison", ISoundvision, verkry op 14 April 2007.
- Koran 3:59; Koran 4:171; Koran 5:116-117.
- Abdullah Ibrahim, "The History of the Quran and the Injil", Arabic Bible Outreach Ministry. Verkry op 15 April 2007.
- Artikel oor Jesus in die Encyclopedia of Islam.
- "Crucifixion or cruci-fiction", deur Ahmed Deedat
- Mahmoud Ayoub, The death of Jesus: Reality or Delusion, Journal of the Muslim World 70 (1980) bl. 91–121. Oorspronklike Engelse aanhaling: "The Qur'an is not here speaking about a man, righteous and wronged though he may be, but about the Word of God who was sent to earth and returned to God. Thus the denial of killing of Jesus is a denial of the power of men to vanquish and destroy the divine Word, which is for ever victorious.".
- Ahmad, M. M. "The Lost Tribes of Israel: The Travels of Jesus", Ahmadiyya Muslim Community. Verkry op 14 April 2007. Günter Grönbold, Jesus In Indien, München: Kösel 1985, ISBN 3-466-20270-1. Norbert Klatt, Lebte Jesus in Indien?, Göttingen: Wallstein 1988.
- Emunoth ve-Deoth, II:5
- Simmons, Shraga, "Why Jews Don't Believe in Jesus". Verkry op 15 April 2007; "Why Jews Don't Believe in Jesus"; Ohr Samayach: Ask the Rabbi. Verkry op 15 April 2007; "Why don't Jews believe that Jesus was the messiah?", AskMoses.com. Verkry op 15 April 2007.
- Engelse teks: "For us in the Jewish community anyone who claims that Jesus is their savior is no longer a Jew and is an apostate." (Contemporary American Reform Responsa, #68)."Question 18.3.4: Reform's Position On...What is unacceptable practice?", faqs.org. Verkry op 15 April 2007.
- Devarim 13:1–5
- Buchwald, Ephraim: "Parashat Re'eh 5764–2004: Identifying a True Prophet", National Jewish Outreach Program, verkry op 15 April 2007; Tracey Rich, "Prophets and Prophecy", Judaism 101, verkry op 15 April 2007; Rabbi Pinchas Frankel, "Covenant of History: A Fools Prophecy", Orthodox Union of Jewish Congregations of America, verkry op 15 April 2007; Laurence Edwards, "Torat Hayim — Living Torah: No Rest(s) for the Wicked", Union of American Hebrew Congregations, verkry op 15 April 2007.
- Beverley, James A., Hollywood's Idol, Christianity Today, "Jesus Christ also lived previous lives," het hy gesê. "So, you see, he reached a high state, either as a Bodhisattva, or an enlightened person, through Buddhist practice or something like that," Verkry op 20 April 2007.
- Digha Nikaya 13.15; Matteus 15:14.
- "Gospel of Thomas:The Buddhist Jesus?" Verkry op 15 April 2007.
- Christ the Messenger. Verkry op 15 April 2007.
- Paramahansa Yogananda, Autobiography of a Yogi, 2nd ed., Crystal Clarity Publishers, 2005. ISBN 1-56589-212-7.
- ( Taylor, Dan. ) "The Jesus So Few Know," The Good News A Magazine of Understanding. Verkry op 15 April 2007.
- Jesus Christ in the Baha'i Writings deur Robert Stockman in die Bahá'í Studies Review. Vol. 1. 1992.
- Brief deur Shoghi Effendi op 29 November 1937 soos gepubliseer in Hornby, Helen (red.) (1983). Lights of Guidance: A Bahá'í Reference File. Bahá'í Publishing Trust, New Delhi, Indië. ISBN 81-85091-46-3. Bl. 491.
- Bahá'í Apocalypticism: The Concept of Progressive Revelation deur Zaid Lundberg. Hoofstuk VII. Department of History of Religion at the Faculty of Theology, Lund University: 1996–05. Besoek op 2007–07–04.
- Mandaean Scriptures and Fragments: The Haran Gawaitha Verkry op 20 April 2007.
- Wills, Garry, What Jesus Meant (2006) ISBN 0-670-03496-7
- Crossan, John Dominic: The Historical Jesus: The Life of a Mediterranean Jewish Peasant, HarperSanFrancisco (1993), ISBN 0-06-061629-6; Robert Funk, The Five Gospels: What Did Jesus Really Say? The Search for the AUTHENTIC Words of Jesus, Harper San Francisco (1997), ISBN 0-06-063040-X; Robert Funk, The Acts of Jesus: What Did Jesus Really Do?, The Jesus Seminar, Harper San Francisco (1998), ISBN 0-06-062978-9; The Jesus Seminar, The Gospel of Jesus: According to the Jesus Seminar, Robert Walter Funk (Editor), Polebridge Press (1999), ISBN 0-944344-74-7
- Vertaal vanaf die Engelse aanhaling: "I cannot myself feel that either in the matter of wisdom or in the matter of virtue Christ stands quite as high as some other people known to History. I think I should put Buddha and Socrates above Him in those respects." Russell, Bertrand, Why I am not a Christian, 6 Maart 1927, verkry op 15 April 2007.
- Nietzsche, Friedrich. "The Anti-Christ", afdelings 54, 43.
- Rictor Norton, Lists of Famous Homosexuals. Volgens die webwerf het Jakobus 1 van Engeland in 1617 Jesus se homoseksualiteit as 'n verskoning van sy eie homoseksualiteit gebruik.
- Langbein, Walter-Jörg: Maria Magdalena. Die Wahrheit über die Geliebte Jesu. Berlyn: Aufbau Taschenbuch Verlag 2006
- Die brief van Clemens van Alexandrië, Engelse vertaling, Universiteit van Bremen
- Starbird, Margaret: The Woman With the Alabaster Jar. Mary Magdalen and the Holy Grail. Santa Fe (Nieu-Meksiko): Bear & Company 1993, hoofstuk 11
- Langbein, Walter-Jörg: Das Sakrileg und die Heiligen Frauen. Das Geheimnis um die Nachkommen Jesu. Berlyn: Aufbau Taschenbuch Verlag 2006, bl. 162
- Sniegocki, John. "Review of Joseph GRASSI, Peace on Earth: Roots and Practices from Luke's Gospel," Collegeville, Minnesota: Liturgical Press, 2004 (berou, vergifnis); Bock, Darrell L. "Major Themes of Jesus' life," (koms van die Koninkryk van God); Brussat, Frederic and Mary Ann. "Review of If Grace Is So Amazing, Why Don't We Like It?," (genade); Hughes, F. A. "Grace and Truth," STEM publishing 1972 (genade)
- The Jefferson Bible. Verkry op 20 April 2007.
- "Christian Antisemitism: A History of Hate" deur William Nicholls, 1993. Jason Aronson Inc., 1995
- "Mature Christianity: The Recognition and Repudiation of the Anti-Jewish Polemic in the New Testament" Norman A. Beck, Susquehanna Univ. Press, 1985
- "The Satanizing of the Jews: Origin and development of mystical anti-Semitism" Joel Carmichael, Fromm, 1993
- "The Origins of Anti-Semitism: Attitudes Toward Judaism in Pagan and Christian Antiquity" John G. Gager, Oxford Univ. Press, 1983
- "What Did They Think of the Jews?" Red.: Allan Gould, Jason Aronson Inc., 1991
- "The New Testament's Anti-Jewish Slander and Conventions of Ancient Polemic," Luke Johnson, Journal of Biblical Literature, Volume 3, 1989
- "Three Popes and the Jews" Pinchas E. Lapide, Hawthorne Books, 1967
- "National Socialism and the Roman Catholic Church" Nathaniel Micklem, Oxford Univ. Press, 1939
- "Theological Anti-Semitism in the New Testament", Rosemary Radford Ruether, Christian Century, Feb. 1968, Vol. 85
- "John Chrysostom and the Jews" Robert L. Wilken, University of California Press, Berkeley, 1983
- Of Revelation and Revolution, Volume 1: Christianity, Colonialism, and Consciousness in South Africa deur Jean Comaroff, John L. Comaroff, 1991, University of Chicago Press
- A Violent Evangelism: The Political and Religious Conquest of the Americas deur Luis Rivera Pagan, 1992, Westminster Press
- The Americas in the Spanish World Order: The Justification for Conquest in the 17th Century deur James Muldoon, 1994, University of Pennsylvania Press
- An Empire Divided: Religion, Republicanism, and the Making of French Colonialism, 1880–1914 deur J.P. Daughton, 2006, Oxford University Press
- Contracting Colonialism: Translations and Christian Conversion in Tagalog Society Under Early Spanish Rule deur Vicente L. Rafael, 1988, Cornell University Press
- Christians and Missionaries in India: Cross-Cultural Communication Since 1500; With Special Reference to Caste, Conversion, and Colonialism (Studies in the History of Christian Missions) redigering deur Robert Eric Frykenberg en Alaine Low, 2003, Wm. B. Eerdmans
Bronnelys[wysig | wysig bron]
- Allison, Dale. Jesus of Nazareth: Millenarian Prophet. Minneapolis: Augsburg Fortress, 1999. ISBN 0-8006-3144-7
- Brown, Raymond E. An Introduction to the New Testament. New York: Doubleday, 1997. ISBN 0-385-24767-2
- Cohen, Shaye J.D. From the Maccabees to the Mishnah. Louisville, KY: Westminster John Knox Press, 1988. ISBN 0-664-25017-3
- Cohen, Shaye J.D. The Beginnings of Jewishness: Boundaries, Varieties, Uncertainties. Berkeley: University of California Press, 2001. ISBN 0-520-22693-3
- Crossan, John Dominic.
- Guy Davenport and Benjamin Urrutia. The Logia of Yeshua; The Sayings of Jesus. Washington, DC: 1996. ISBN 1-887178-70-8
- De La Potterie, Ignace. "The Hour of Jesus." New York: Alba House, 1989.
- Doherty, Earl: The Jesus Puzzle. Did Christianity Begin With A Mythical Christ? - Challenging the Existence of an Historical Jesus. Ottawa: Canadian Humanist Publications 1999
- Durant, Will. Caesar and Christ. New York: Simon and Schuster, 1944. ISBN 0-671-11500-6
- Ehrman, Bart. The Lost Christianities: The Battles for Scripture and the Faiths We Never Knew. New York: Oxford University Press, 2003. ISBN 0-19-514183-0
- Ehrman, Bart. The New Testament: A Historical Introduction to the Early Christian Writings. New York: Oxford University Press, 2003. ISBN 0-19-515462-2
- Flemming, Brian (regisseur): The God Who Wasn't There. DVD: Beyond Belief Media, vrystelling: 23 Augustus 2005
- Fredriksen, Paula. Jesus of Nazareth, King of the Jews: A Jewish Life and the Emergence of Christianity. New York: Vintage, 2000. ISBN 0-679-76746-0
- Fredriksen, Paula. From Jesus to Christ. New Haven: Yale University Press, 2000. ISBN 0-300-04864-5
- Finegan, Jack. Handbook of Biblical Chronology, revised ed. Peabody, MA: Hendrickson Publishers, 1998. ISBN 1-56563-143-9.
- Fuller, Reginald H., The Foundations of New Testament Christology']. New York: Scribners, 1965. ISBN 0-227-17075-X
- Lepelley, Claude: Rome et l'intégration de l'Empire. Tome 2: Approches régionales du Haut-Empire romain 44 av.J.-C.-260 ap.J.-C. Parys 1998: Presses Universitaires de France
- Meier, John P., A Marginal Jew: Rethinking the Historical Jesus, New York: Anchor Doubleday,
- v. 1, The Roots of the Problem and the Person, 1991. ISBN 0-385-26425-9
- v. 2, Mentor, Message, and Miracles, 1994. ISBN 0-385-46992-6
- v. 3, Companions and Competitors, 2001. ISBN 0-385-46993-4
- Ochmann, Frank: Jesus. Was Forscher heute wissen. In: Stern. Nommer 52, 18 Desember 2002. Aanlyn beskikbaar: www.stern.de
- O'Collins, Gerald. Interpreting Jesus. Mahwah, NJ: Paulist Press, 1983.
- Pelikan, Jaroslav. Jesus Through the Centuries: His Place in the History of Culture. New Haven: Yale University Press, 1999. ISBN 0-300-07987-7
- Pleticha, Heinrich en Schönberger, Otto: Die Römer. Ein enzyklopädisches Sachbuch zur frühen Geschichte Europas. Bindlach: Gondrom 1992
- Robinson, John A. T. Redating the New Testament. Eugene, OR: Wipf & Stock, 2001 (original 1977). ISBN 1-57910-527-0.
- Sanders, E.P. The Historical Figure of Jesus. New York: Penguin, 1996. ISBN 0-14-014499-4
- Sanders, E.P. Jesus and Judaism. Minneapolis: Fortress Press, 1987. ISBN 0-8006-2061-5
- Vermes, Geza. Jesus the Jew: A Historian's Reading of the Gospels. Minneapolis: Augsburg Fortress, 1981. ISBN 0-8006-1443-7
- Vermes, Geza. The Religion of Jesus the Jew. Minneapolis: Augsburg Fortress, 1993. ISBN 0-8006-2797-0
- Vermes, Geza. Jesus in his Jewish Context. Minneapolis: Augsburg Fortress, 2003. ISBN 0-8006-3623-6
- Walker, Jim: Did Jesus exist? 12 Junie 1997. Aanlyn beskikbaar: nobeliefs.com
- Wilson, A.N. Jesus. London: Pimlico, 2003. ISBN 0-7126-0697-1
- Wright, N.T. Jesus and the Victory of God. Minneapolis: Augsburg Fortress, 1997. ISBN 0-8006-2682-6
- Wright, N.T. The Resurrection of the Son of God: Christian Origins and the Question of God. Minneapolis: Augsburg Fortress, 2003. ISBN 0-8006-2679-6
- Zindler, Frank R.: Did Jesus Exist? In: The American Atheist, Somer 1998. Aanlyn beskikbaar: atheists.org
- Webwerf oor Flavius Joseph
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Jesus van Nasaret. |
- Gelowige sienings
- Volledige spreuke van Jesus Christus In Parallel Latyn & Engels
- Jesus Christ – artikels in die Catholic Encyclopedia
- Christian Foundations: Jesus articles from a Protestant perspective
- Verklaring oor die goddelikheid van Jesus Christus deur die Heiliges van die Laaste Dae.
- 'n Hindoe-perspektief oor Jesus
- 'n Islamiese perspektief oor Jesus
- BiblicalStudies.org.uk Bied 'n uitgebreide bibliografie en talle vol-teks artikels.
- Gnostic Christianity
- Geskiedkundige en skeptiese sienings
- Overview of the Life of Jesus 'n Opsomming van die verhalings in die Nuwe Testament.
- From Jesus to Christ — 'n PBS dokumentêre program oor Jesus en vroeë Christendom.
- Die Joods-Romeinse wêreld van Jesus
- The Jesus Puzzle — Earl Doherty s webwerf
- Jesus: Die Wahrheit hinter der Legende
- Wie Jesus wirklich starb
- The Greatest Story Never Told – 'n Onderhoud met die Rooms-Katolieke navorser Margaret Starbird oor die Heilige Huwelik en Maria Magdalena.
|
<urn:uuid:dbb0c523-506d-4b2b-8bb4-f4e258203181>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Jesus_Christus
|
2019-07-18T01:11:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00536.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999964
| false
|
Pariteit
'n Getal se pariteit dui aan of dit 'n ewe of onewe getal is. Ewe getalle is heelgetalle wat deelbaar is deur twee. Onewe getalle is die teenoorgestelde, naamlik, hulle is nie presies deelbaar deur twee nie.
Die reeks ewe getalle lyk só:
..., -8, -6, -4, -2, 0, 2, 4, 6, 8, ...
Die reeks onewe getalle lyk só:
..., -7, -5, -3, -1, 1, 3, 5, 7, ...
|
<urn:uuid:8e3b0916-7d04-423c-9102-31fa5d64f042>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Pariteit
|
2019-07-18T00:52:26Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.62/warc/CC-MAIN-20190718001934-20190718023934-00536.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999899
| false
|
Kaapverdiese Tyd (Engels: Cape Verde Time, of CVT) is 'n tydsone wat een uur agter Gekoördineerde Universele Tyd is (met ander woorde UTC-1). Die tydsone word in die eilandnasie van die Kaap Verde gebruik, wat in die Atlantiese Oseaan geleë is.
Somertyd word nie in die tydsone waargeneem nie.
|
<urn:uuid:05228832-462e-49f9-8225-526beee10384>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kaapverdiese_Tyd
|
2019-07-20T14:24:17Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00296.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000004
| false
|
Yoshinobu Minowa
Jump to navigation
Jump to search
Persoonlike inligting | |||
---|---|---|---|
Geboortenaam | Yoshinobu Minowa | ||
Gebore | 2 Junie 1976 | ||
Geboorteplek | Kawasaki, Kanagawa, Japan | ||
Lengte | 1,87 m | ||
Speelposisie | Verdediger | ||
Jeugloopbaan | |||
1995–1998 | Sendai Universiteit | ||
Seniorloopbaan* | |||
Jare | Span | Kere† | (Doele)† |
1999–2000 | Júbilo Iwata | 0 | (0) |
2000–2008 | Kawasaki Frontale | 244 | (17) |
2008–2010 | Consadole Sapporo | 12 | (0) |
Totaal | 256 | (17) | |
Nasionale span | |||
2005 | Japan | 1 | (0) |
* Kere vir seniorklub uitgedraf en doele is net vir die plaaslike liga.. † Kere uitgedraf (Doele). |
Internasionale loopbaan[wysig | wysig bron]
Jaar | Wedstryde | Doelpunte |
---|---|---|
2005 | 1 | 0 |
Totaal | 1 | 0 |
|
<urn:uuid:669a4e14-6d94-4743-9aea-95df41a3771c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Yoshinobu_Minowa
|
2019-07-20T14:04:32Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00296.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.935658
| false
|
Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1974
Die Nasionale Party het sy posisie van 1970 verbeter, en vyf meer setels gewen. Die regse Herstigte Nasionale Party van Albert Hertzog het weer geen setels gewen nie. Die amptelike opposisie, die Verenigde Party van De Villiers Graaff, het 6 setels verloor. Die grootste wenner was die Progressiewe Party, wat 5 setels wen. Later het die party nog een setel gewen, na die verkiesing in Pinelands. Die party, wat vanaf 1961 met een setel in die parlement verteenwoordig is (in die persoon van Helen Suzman), is beloon vir haar doeltreffende opposisie teen apartheid.
Uitslag[wysig | wysig bron]
Party | Leier | % | Setels | Verskil |
---|---|---|---|---|
Nasionale Party | John Vorster | 57,1% | 123 | +5 |
Verenigde Party | De Villiers Graaff | 32,7% | 41 | -6 |
Progressiewe Party | Helen Suzman | 5,3% | 7 | +6 |
Herstigte Nasionale Party | Albert Hertzog | 3,6% | 0 | - |
Demokratiese Party | Theo Gerdener | 0,9% | 0 | - |
Ander | 0,4% | 0 | - | |
Totaal | 100% | 171 | +5 |
Nasleep[wysig | wysig bron]
Een jaar na die verkiesing het vier progressiewe lede van die Verenigde Party weggebreek. Ontevrede oor die konserwatiewe koers van die party, het hulle die Reformiste Party gestig, onder die leierskap van Harry Schwartz. Op 25 Julie 1976 het die Reformiste Party en die Progressiewe Party saamgesmelt, onder die naam van die Progressiewe Reformiste Party en die leierskap van Colin Eglin.
Die party het nooit 'n verkiesing betwis nie, want op 5 September 1977 smelt dit saam met 'n groep lede van die Verenigde Party wat nie bereid was om by die Nuwe Republiek Party aan te sluit nie. Die eerste leier was weer Eglin. Die nuwe party het as die Progressiewe Federale Party bekend gestaan.
|
<urn:uuid:f5cda1ae-99a4-4fde-a29c-a27431416ad6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Suid-Afrikaanse_algemene_verkiesing_van_1974
|
2019-07-21T19:32:53Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00456.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999984
| false
|
Bespreking:Ronald Venetiaan
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Ronald Venetiaan-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:4218b7cd-4823-43ea-aadc-ab5289f735d2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Ronald_Venetiaan
|
2019-07-23T03:09:44Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00056.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999962
| false
|
Livingstone
Livingstone | |
Livingstone se hoofstraat. | |
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Zambië |
---|---|
Provinsie | Suidelike Provinsie |
Hoogte | 986 m (3 235 vt) |
Bevolking (2000) | |
- Dorp | 97 000 |
Tydsone | SAST (UTC+2) |
Livingstone is 'n toerismedorp op die suidelike grens van Zambië met Zimbabwe, sowat 380 km suidwes van die hoofstad Lusaka op die Great North Road. Dit was die hoofstad van Noord-Rhodesië van 1911 tot 1935, toe dit deur die huidige hoofstad vervang is. Dit is steeds die hoofstad van Zambië se Suidelike Provinsie
Daar is 'n museum oor die lewe en reise van dr. David Livingstone (1831–73), na wie die dorp met sy stigting in 1905 vernoem is. Van die gewasse wat hier verbou word, is onder meer katoen, mielies, tabak en suikerriet. Die Victoria-waterval is 11 km suidwes van die dorp geleë. Die naam sou in 'n stadium na Maramba verander word, maar dit het blykbaar nie byval gevind nie en boonop was die destydse president, Kenneth Kaunda, teen die verandering gekant.
Die beraamde bevolking in 2009 was 130 153, 54 000 meer in die sensus van 1990. Toe Zambië in 1964 onafhanklik geword het, was die dorp se bevolking amper 32 000, waarvan 27 000 swart, 4 000 wit, 520 Asiaties en 30 bruin.[1]
Die dorp beskik oor 'n internasionale lughawe,[2] met onder meer vlugte deur Zambian Airways en die Suid-Afrikaanse Lugdiens na onder meer Johannesburg en Lusaka. Die laekoste-lugdiens 1time het op 26 November 2009 vier keer per week tussen hier en Johannesburg begin vlieg met 'n 130-stiplek-vliegtuig.[3]
Die dorp se NG gemeente is in 1946 afgestig,[4] maar is in die vroeë jare sewentig by Lusaka ingelyf omdat die lidmate ná onafhanklikwording drasties afgeneem het. Die dorp en omgewing word deur die leraar van die gemeente in Lusaka bedien en hou elke eerste en derde Sondag van die maand 'n erediens in die Sun-hotel by die Victoria-waterval.[5]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Gordon-Brown, A., The Year Book and Guide to Southern Africa, Howard Timmins, Cape Town, 1965
- http://gc.kls2.com/airport/FLLI
- http://creativeteaming.com/blog/?p=189
- Olivier, ds. P.L., Ons gemeentelike feesalbum, N.G. Kerk-uitgewers, Kaapstad en Pretoria, 1952
- http://www.drcz.ng.org.za/html/liv_ed.html
|
<urn:uuid:d7f2b3e1-8837-4784-b790-6a4f4a5974ce>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Livingstone
|
2019-07-24T09:03:59Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00216.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999937
| false
|
2020
Jump to navigation
Jump to search
2020 |
◄ | 20ste eeu | ◄21ste eeu► | 22ste eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:2020 |
Kalenders | |
Die jaar 2020 sal 'n skrikkeljaar wees wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag sal begin. Dis sal die 20ste jaar van die 21ste eeu n.C. wees. In teenstelling met gewone jare sal die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie hê.
Gebeure[wysig | wysig bron]
- 1 Januarie - einde van ooreenkoms Cotonou.
- 1 Maart – Die Yahoo! tydkapsule wat op 8 November 2006 verseël is word oopgemaak (vir 'n digitale blik terug in tyd).
- 21 Mei – Hemelvaartsdag.
- 24 Julie – Die Olimpiese Somerspele 2020 begin in Tokio, Japan.
- 9 Augustus – Afsluiting van die Olimpiese Somerspele 2020.
- 25 Augustus–6 September – Die Paralimpiese Somerspele 2020 sal gehou word.
- 31 Oktober – Halloween met volmaan.
- 3 November – Presidentsverkiesing in die Verenigde State van Amerika.
- Die NASA-ruimtesending New Horizons, wat op 19 Januarie 2006 gelanseer is, word in die Kuipergordel verwag.
|
<urn:uuid:58f53f2d-a815-4dec-a343-a1e548f6abfb>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/2020
|
2019-07-16T20:58:20Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00400.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999928
| false
|
Lita Grey
Jump to navigation
Jump to search
Lita Grey | |
Geboortenaam | Lillita Louise MacMurray |
---|---|
Geboorte | 15 April 1908 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 29 Desember 1995 (op 87) |
Kinders | Charles Chaplin Jr. |
Beroep(e) | Aktrise |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Lita Grey (15 April 1908 – 29 Desember 1995) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Mr. Broadway (1933) en The Devil's Sleep (1949).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1933: Mr. Broadway
- 1949: The Devil's Sleep
|
<urn:uuid:f56f6108-f5b8-464d-a9b1-210a6013edfe>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Lita_Grey
|
2019-07-16T21:01:04Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00400.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99195
| false
|
Massa-lig-verhouding
In astrofisika en fisiese kosmologie is die massa-lig-verhouding die kwosiënt van die totale massa van 'n volume (gewoonlik op die skaal van 'n sterrestelsel) en sy liggewendheid. Dit word aangedui met die simbool [1] of M/L. Dié verhoudings word gewoonlik gemeet aan die waarde van die Son as basis, wat ’n konstante = 5 133 kg/W is; dit is gelyk aan ’n sonmassa (M☉) gedeel deur ’n sonligsterkte (L☉), dus M☉/L☉. Die massa-lig-verhoudings van sterrestelsels is almal baie groter as , gedeeltelik vanweë die feit dat die meeste materie in dié voorwerpe nie in die sterre geleë is nie, maar in die vorm van donker materie voorkom. Die tipiese massa-lig-verhouding vir sterrestelsels wissel van 2 tot 10 , terwyl die massa-lig-verhoudings op groter skaal, soos vir die waarneembare heelal, ongeveer 100 is.
Tipiese M/L-verhoudings is:[2]
Tegnieke | Radius van sterrestelsel (ligjare) | M/L |
---|---|---|
Sigbare rotasiekurwes van spiraalsterrestelsels | 30 000 | 2-5 |
Radiorotasiekurwes van spiraalsterrestelsels | 30 000 | 5-10 |
Halo's benodig om spiraalmodelle te stabiliseer | 30 000 | 4-12 |
Elliptiese sterrestelsels vanaf interne snelheidsverstrooiing | 30 000 | 5-12 |
Melkweg vanaf satelliet-dwergsterrestelsels | 30 000 | 40-70 |
Plaaslike Groep sterrestelsels | 30 000 | 40-80 |
Binêre spiraalsterrestelsels | 1,5 miljoen | 40-80 |
Klein sterrestelselgroepe van snelheidverstrooiing | 1,5 miljoen | 40-90 |
Groot groep sterrestelsels | 2-6 miljoen | 400-600 |
Dit dui daarop dat daar meer werklike massa is as wat bereken word uit die ligsterkte van hierdie hemelliggame. Die afwyking word tans verklaar aan die hand van donker materie. Vandag word donker materie deur die sterrekundiges gesoek.
Voorstanders van die skeppingsleer soos drr. Russell Humphreys en John Hartnett beweer egter dat hulle kosmologiese modelle (wat aanvaar dat die Melkweg naby aan die middel van die heelal is en dat die heelal begrens is) nie "knoeifaktore" in die vorm van donker materie en donker energie nodig het nie.[3]
|
<urn:uuid:1c05bcb7-1d2f-4636-90b2-f065c5d8536c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Massa-lig-verhouding
|
2019-07-16T21:16:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00400.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999936
| false
|
Frank Gehry
Frank Owen Gehry, gebore as Frank Owen Goldberg (* 28 Februarie 1929 in Toronto, Kanada), is 'n Amerikaanse argitek wat internasionale bekendheid verwerf het met sy postmoderne, dikwels beeldhouagtige ontwerpe. Baie van sy werke, waaronder sy privaat woning (en eerstelingwerk) in die Suid-Kaliforniese kusdorp Santa Monica, het argitektoniese besienswaardighede van wêreldfaam geword soos die Guggenheim-museum in Bilbao, Spanje en die Walt Disney-konsertsaal in die middestad van Los Angeles.
Gehry se gesin het hulle in 1947 in Los Angeles gevestig waar hy argitektuur aan die Universiteit van Suid-Kalifornië gestudeer het. Vervolgens het hy 'n akademiese opleiding in stadsbeplanning aan die Harvard-universiteit gevolg. Nadat hy vir 'n verskeidenheid ateljees werksaam was, het Gehry in 1962 sy eie onderneming, Frank O. Gehry & Associates, gevestig. Dit is in 2002 opgevolg deur Gehry Partners.
|
<urn:uuid:bb50ccc7-596c-483b-a88e-0a7ea804d38b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Frank_Gehry
|
2019-07-23T03:19:14Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00080.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999917
| false
|
Pous Simmachus
Pous Simmachus | |
---|---|
Geboortenaam | Simmachus |
Pontifikaat begin | 22 November 498 |
Pontifikaat eindig | 19 Julie 514 |
Voorganger | Anastasius II |
Opvolger | Hormisdas |
Gebore | 450 Sardinië, Italië |
Sterf | 19 Julie 514 Rome, Italië |
Biografie[wysig | wysig bron]
Pous Simmachus is op Sardinië gebore die seun van Fortunatus, omtrent in 450. Op 22 November 498 volg hy Pous Anastasius II op, maar die Bisantynse kerk verkies Teenpous Laurentius. Laurentius is gesteun deur Anastasius I en Simmachus deur die Gotiese koning Theodorik die Grote. Hy regeer tot sy dood op 19 Julie 514 en word begrawe in die Sint Pieterskerk. Hy word opgevolg deur Pous Hormisdas. Die naam ‘Simmachus’ beteken 'bondgenoot' in ou Grieks.
Pontifikaat[wysig | wysig bron]
In 501 word Simmachus deur senator Festus beskuldig van onder andere buite-egtelike seks. 'n Sinode wat deur Theodorik bymekaar gebring is op 23 Oktober 502, ontneem Simmachus van al sy funksies, maar bepaal dat die pous nie veroordeel kan word nie. Dit lei tot kerkskeuring en Theodorik installeer Teenpous Laurentius in die Lateraanse paleis. Die skeuring duur vier jaar, totdat Theodorik sy steun aan Laurentius onttrek omdat Laurentius te veel pro-Bisantyns opgetree het.
Tydens sy pontifikaat steun Simmachus die Afrikaanse biskoppe in hulle stryd teen die Ariaanse Vandale. Ook die Noord-Italiaanse provinsies word deur hom beskerm teen aanvalle van barbare uit die noorde.
Verering[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Davis, R. (2001) Book of the Pontiffs (English Translation of the Liber Pontificalis) Liverpool University Press. ISBN 0-85323-545-7
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Symmachus. |
- BBKL Inskrywing (met Literatuurverwysings) in die Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (Duits)
- CE Inskrywing in die Catholic Encyclopedia (Engels)
Nota[wysig | wysig bron]
Opvolging[wysig | wysig bron]
Voorafgegaan deur Anastasius II |
Pous (Pontifex Maximus) 498 – 514 |
Opgevolg deur Hormisdas |
|
<urn:uuid:bd3823cc-a605-4196-aac0-8971e3cc2d4b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Pous_Simmachus
|
2019-07-23T03:03:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00080.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999672
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Du Friedefürst, Herr Jesu Christ, BWV 116" skakel
←
Du Friedefürst, Herr Jesu Christ, BWV 116
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Du Friedefürst, Herr Jesu Christ, BWV 116
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Wie schön leuchtet der Morgenstern, BWV 1
(
← skakels
wysig
)
Ach Gott, vom Himmel sieh darein, BWV 2
(
← skakels
wysig
)
Ach Gott, wie manches Herzeleid, BWV 3
(
← skakels
wysig
)
Christ lag in Todes Banden, BWV 4
(
← skakels
wysig
)
Wo soll ich fliehen hin, BWV 5
(
← skakels
wysig
)
Bleib bei uns, denn es will Abend werden, BWV 6
(
← skakels
wysig
)
Christ unser Herr zum Jordan kam, BWV 7
(
← skakels
wysig
)
Liebster Gott, wenn werd ich sterben?, BWV 8
(
← skakels
wysig
)
Es ist das Heil uns kommen her, BWV 9
(
← skakels
wysig
)
Meine Seel erhebt den Herren, BWV 10
(
← skakels
wysig
)
Lobet Gott in seinen Reichen, BWV 11
(
← skakels
wysig
)
Weinen, Klagen, Sorgen, Zagen, BWV 12
(
← skakels
wysig
)
Meine Seufzer, meine Tränen, BWV 13
(
← skakels
wysig
)
Wär Gott nicht mit uns diese Zeit, BWV 14
(
← skakels
wysig
)
Denn du wirst meine Seele nicht in der Hölle lassen
(
← skakels
wysig
)
Herr Gott, dich loben wir, BWV 16
(
← skakels
wysig
)
Wer Dank opfert, der preiset mich, BWV 17
(
← skakels
wysig
)
Gleichwie der Regen und Schnee vom Himmel fällt, BWV 18
(
← skakels
wysig
)
Es erhub sich ein Streit, BWV 19
(
← skakels
wysig
)
O Ewigkeit, du Donnerwort, BWV 20
(
← skakels
wysig
)
Ich hatte viel Bekümmernis, BWV 21
(
← skakels
wysig
)
Jesus nahm zu sich die Zwölfe, BWV 22
(
← skakels
wysig
)
Du wahrer Gott und Davids Sohn, BWV 23
(
← skakels
wysig
)
Ein ungefärbt Gemüte, BWV 24
(
← skakels
wysig
)
Es ist nichts Gesundes an meinem Leibe, BWV 25
(
← skakels
wysig
)
Ach wie flüchtig, ach wie nichtig, BWV 26
(
← skakels
wysig
)
Wer weiß, wie nahe mir mein Ende?, BWV 27
(
← skakels
wysig
)
Gottlob! nun geht das Jahr zu Ende, BWV 28
(
← skakels
wysig
)
Wir danken dir, Gott, wir danken dir, BWV 29
(
← skakels
wysig
)
Freue dich, erlöste Schar, BWV 30
(
← skakels
wysig
)
Angenehmes Wiederau, BWV 30a
(
← skakels
wysig
)
Der Himmel lacht! Die Erde jubilieret, BWV 31
(
← skakels
wysig
)
Liebster Jesu, mein Verlangen, BWV 32
(
← skakels
wysig
)
Allein zu dir, Herr Jesu Christ, BWV 33
(
← skakels
wysig
)
O ewiges Feuer, o Ursprung der Liebe, BWV 34
(
← skakels
wysig
)
O ewiges Feuer, o Ursprung der Liebe, BWV 34a
(
← skakels
wysig
)
Geist und Seele wird verwirret, BWV 35
(
← skakels
wysig
)
Schwingt freudig euch empor, BWV 36
(
← skakels
wysig
)
Steigt freudig in die Luft, BWV 36a
(
← skakels
wysig
)
Die Freude reget sich, BWV 36b
(
← skakels
wysig
)
Schwingt freudig euch empor, BWV 36c
(
← skakels
wysig
)
Wer da gläubet und getauft wird, BWV 37
(
← skakels
wysig
)
Aus tiefer Not schrei ich zu dir, BWV 38
(
← skakels
wysig
)
Brich dem Hungrigen dein Brot, BWV 39
(
← skakels
wysig
)
Darzu ist erschienen der Sohn Gottes, BWV 40
(
← skakels
wysig
)
Jesu, nun sei gepreiset, BWV 41
(
← skakels
wysig
)
Am Abend aber desselbigen Sabbats, BWV 42
(
← skakels
wysig
)
Gott fähret auf mit Jauchzen, BWV 43
(
← skakels
wysig
)
Sie werden euch in den Bann tun, BWV 44
(
← skakels
wysig
)
Es ist dir gesagt, Mensch, was gut ist, BWV 45
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Du_Friedefürst,_Herr_Jesu_Christ,_BWV_116
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:eca1801b-548e-4ed8-b67e-077041a10216>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Du_Friedef%C3%BCrst,_Herr_Jesu_Christ,_BWV_116
|
2019-07-23T03:12:27Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00080.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.683493
| false
|
Janel Moloney
Janel Moloney | |
Geboortenaam | Janel Wallace Moloney |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Kinders | 2 |
Beroep(e) | Aktrise |
Aktiewe jare | 1987–nou |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Janel Moloney (gebore 3 Oktober 1969) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Concussion (2013) en The Leisure Seeker (2017), en in die televisiereekse The Adventures of Brisco County Jr. (1993) en The West Wing (1999).
Inhoud
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1997: 'Til There Was You
- 1998: The Souler Opposite
- 2002: Bang Bang You're Dead
- 2010: Armless
- 2013: Concussion
- 2014: Stay Then Go
- 2016: Half the Perfect World
- 2017: The Leisure Seeker
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1993: The Adventures of Brisco County Jr.
- 1999: The West Wing
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 2002: The West Wing Documentary Special
- 2003: The Brotherhood
- 2005: Amber Frey: Witness for the Prosecution
Video's[wysig | wysig bron]
- 2016: Justice For Vets PSA
|
<urn:uuid:f23b9889-beaf-4b5e-acae-f5af8d08726b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Janel_Moloney
|
2019-07-16T21:26:46Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00424.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.958104
| false
|
Simfise
Simfise | ||
Inligting en eksterne bronne | ||
Die menslike bekken. Die simfise is no. 5 op die skets. | ||
Inligting | ||
Latyn | symphysis pubica, symphysis pubis | |
Ligging | Bekken | |
Eksterne bronne | ||
MeSH | D011631 | |
FMA | 16950 |
In mans is die draagligament van die penis aan die simfise geheg. In vroue is die simfise naby die klitoris. In normale volwassenes kan dit rofweg 2 mm beweeg en met 1 graad roteer word. Dit neem toe by vroue wanneer hulle die lewe skenk.[1]
Die naam kom van die Griekse woord symphysis, wat "saamgroei" beteken.
|
<urn:uuid:156a5016-60ef-4335-9577-a78d60902f0d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Simfise
|
2019-07-16T20:59:55Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00424.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999886
| false
|
Boekbronne
Jump to navigation
Jump to search
Biblioteke
Suid-Afrika:
- Soek die boek in die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika se katalogus
- Soek die boek in die SEALS Konsortium se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van Suid-Afrika se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van die Witwatersrand se biblioteek
- Soek die boek in die Kaapse Hoër Onderwys Konsortium se biblioteek
Wêreldwyd:
- Soek die boek deur WorldCat in jou plaaslike biblioteek se katalogus
Boekwinkels
Suid-Afrika:
Ander lande:
|
<urn:uuid:fb0810bd-32b9-4e97-9387-0a51b681c45f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Boekbronne/0-87279-667-1
|
2019-07-16T20:57:10Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00424.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999935
| false
|
’n Ontdekkingsreis deur die wêreld van Bybelvertaling
Book Title: Waarom soveel Bybelvertalings? Die hoe, wat en waarom van
Bybelvertalings
Author: Jan van der Watt
ISBN: 978-1-4316-1019-8
Publisher: Christelike Uitgewersmaatskappy, 2014, R99.95*
*Book price at time of review
Review Title: ’n Ontdekkingsreis deur die wêreld van Bybelvertaling
Reviewer: Hennie Goede1
Affiliations: 1Unit for Reformed Theology and the development of the South African society, Faculty of Theology, North-West University, Potchefstroom Campus, South Africa
Email: email@example.com
Postal address: PO Box 76346, Lynnwoodridge 0040, South Africa
How to cite this book review: Goede, H., 2015, ‘’n Ontdekkingsreis deur die wêreld van Bybelvertaling’, In die Skriflig 49(1), Art. #1984, 1 page. http://dx.doi.org/10.4102/ids.v49i1.1984
Copyright Notice: © 2015. The Authors. Licensee: AOSIS OpenJournals. This is an Open Access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits unrestricted use, distribution,
and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.
Bybelvertaling lê in die hart van kerkwees, en daarom het gelowiges dikwels baie definitiewe en uitgesproke standpunte daaroor. Elke nuwe Bybelvertaling bring gesprekke en meningsverskille hieroor weer op die voorgrond (soos nou weer die geval is met die Bybelgenootskap van Suid-Afrika se vertalingsprojek Die Bybel: ’n Direkte Vertaling). Hierdie publikasie van Jan van der Watt is daarom besonder relevant. Van der Watt is tans professor by Radboud Universiteit in Nijmegen, Nederland sowel as buitengewone professor in Nuwe Testament aan die Noordwes-Universiteit, Potchefstroom. Hy is ’n ervare navorser en Bybelvertaler wat al by verskeie vertalingsprojekte soos die Boodskap en die Bybel vir Kinders betrokke was. Oor sy bevoegdheid om oor die onderwerp te skryf, is daar dus geen twyfel nie.
Met hierdie publikasie poog Van der Watt om die vrae in gelowiges se gemoed rondom Bybelvertaling te beantwoord. Die hooftitel, ‘Waarom soveel Bybelvertalings?’, vat die vrae saam. As gelowige word ’n mens in Afrikaans met sewe verskillende vertalings (konserwatief getel) gekonfronteer, en ’n agste is in die proses van vertaling. Dit laat die vraag, naamlik watter een van die groot verskeidenheid vertalings dan nou reg is, onwillekeurig ontstaan.Verder verteenwoordig die subtitel, ‘Die hoe, wat en waarom van Bybelvertaling’, ’n verskeidenheid vrae wat uit die hooftitel voortvloei. Dit sluit vrae in soos: Wat gebruik jy as grondteks?; Hoe vertaal mens?; Wat is die doel van vertaling?; en Hoe bepaal mens die akkuraatheid van vertaling? Van der Watt bespreek al hierdie aspekte en nog meer om sodoende ’n geheel van die vertalingsproses weer te gee en om dít wat vir nie-deskundiges dalk obskuur mag voorkom, deursigtig te maak.
Die boek word in drie hoofdele verdeel: Deel 1 bespreek die teks agter die Bybelvertaling (die grondteks) en die wetenskap van tekskritiek wat die bepaling van die grondteks ten doel het. Die fokus is op die Griekse teks van die Nuwe Testament, hoewel dieselfde beginsels ook op die Hebreeus of Aramese teks van die Ou Testament van toepassing is. Met dít as agtergrond, dui Van der Watt oortuigend aan hoekom daar verskille in vertalings voorkom. Hy antwoord ook op kritiek op die grondteks wat vir meer onlangse vertalings gebruik is. Deel 2 fokus op verskillende teorieë wat oor Bybelvertaling bestaan wat dan ook verskille in vertalings tot gevolg het. Van der Watt gee ’n goeie verduideliking vir die kontinuum van die letterlike (woord vir woord) tot die vrye (gedagte vir gedagte) teorieë met die dinamies-ekwivalente iewers in die middel. Hy wys ook op die sterk- en swakpunte van elke benadering. In deel 3 vra die skrywer waarom dit so belangrik is dat die Bybel akkuraat vertaal moet word. In die lig van die ontstaansgeskiedenis van die Nuwe Testament as kanon, kom Van der Watt tot die gevolgtrekking dat die Bybel as Woord en God, en daarom as die lig op elke gelowige se pad, akkuraat vertaal moet word, met inagneming van die benadering en doel van elke vertaling.
Om hierdie wye veld met sy verskillende subvelde in slegs 184 bladsye só te beskryf dat die nie-deskundige leser dit kan verstaan, is ’n moeilike taak. Navorsers spandeer immers ’n hele loopbaan aan een klein aspek van die geheel. Volgens my slaag Van der Watt tog daarin om ’n geheelbeeld te gee wat vir elke leser sin sal maak, en eenvoudiger antwoorde op ingewikkelde vrae sal verskaf.
Die publikasie se redigering is nie altyd na wense nie. Plek-plek is daar onnodige herhaling en soms is die Griekse woorde verwarrend. Dieselfde voorbeelde word herhaaldelik gebruik, hoewel dit op sigself sekerlik ’n aanduiding is dat die vertalingsprobleme in die Bybel nie so groot en diepgaande is soos soms voorgegee word nie. Tog beveel ek Waarom soveel Bybelvertalings? Die hoe, wat en waarom van Bybelvertalings met vrymoedigheid aan vir elke gelowige op soek na antwoorde op die tipiese vrae in verband met Bybelvertaling, veral in die lig van die nuwe Afrikaanse direkte vertaling wat reeds gedeeltelik in proefvertalings beskikbaar is
(http://www.bybeldirektevertaling.co.za). Hierdie publikasie lewer ’n groot en onmisbare bydrae tot die openbare Bybelvertalingsdebat in ons kerke omdat dit lesers op ’n ontdekkingsreis deur die wêreld van Bybelvertaling meevoer.
|
<urn:uuid:600a3e81-29ac-407d-963c-155551ba2b4d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://indieskriflig.org.za/index.php/skriflig/article/view/1984/3226
|
2019-07-18T02:48:48Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525483.64/warc/CC-MAIN-20190718022001-20190718044001-00024.warc.gz
|
by
|
4.0
|
a_tag
| false
| true
|
{
"abbr": [
"by",
"by"
],
"in_footer": [
true,
false
],
"in_head": [
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"4.0",
"2.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999985
| false
|
Kategorie:Liedartikels sonder liedskrywers
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
This category is for articles about songs where the article is missing the songwriters, because it has not been researched, noted in the relevant article, or available in a reliable source. If the songwriter is never likely to be known (e.g. for historical works), please use Category:Songwriter unknown.
Hierdie kategorie bevat geen bladsye of media nie.
|
<urn:uuid:3222b403-84f1-4700-b463-1d4630cb49b4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Liedartikels_sonder_liedskrywers?from=Ri
|
2019-07-20T13:59:19Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00344.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.909397
| false
|
Hulp
Kategorie:Riviere in Portugal
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met
Riviere in Portugal
.
Riviere in Europa
Geografie van Portugal
}
→
Riviere in Portugal
Bladsye in kategorie "Riviere in Portugal"
Die volgende 3 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 3.
D
Douro
G
Guadiana
T
Taag
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategorie:Riviere_in_Portugal&oldid=1948496
"
Kategorieë
:
Geografie van Portugal
Riviere in Europa
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Ander projekte
Wikimedia Commons
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
Aragonés
العربية
Asturianu
Azərbaycanca
Башҡортса
Беларуская
Беларуская (тарашкевіца)
Български
Brezhoneg
Bosanski
Català
Čeština
Cymraeg
Deutsch
Dolnoserbski
Ελληνικά
English
Esperanto
Español
Eesti
Euskara
Estremeñu
فارسی
Suomi
Français
Frysk
Galego
עברית
Hrvatski
Hornjoserbsce
Magyar
Հայերեն
Bahasa Indonesia
Italiano
日本語
ქართული
Қазақша
한국어
Latina
Lëtzebuergesch
Лезги
Lumbaart
Lietuvių
Latviešu
Македонски
മലയാളം
Монгол
मराठी
Mirandés
Nederlands
Norsk nynorsk
Norsk
Occitan
Polski
Piemontèis
پنجابی
Português
Română
Русский
Davvisámegiella
Srpskohrvatski / српскохрватски
Slovenčina
Slovenščina
Српски / srpski
Svenska
ไทย
Türkçe
Українська
اردو
Tiếng Việt
Walon
中文
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 1 Maart 2019 om 22:00 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:77301830-806f-478c-8f3e-2442615dbbaa>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Riviere_in_Portugal
|
2019-07-20T14:31:02Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00344.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.977298
| false
|
Cervus
Cervus | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Cervus elaphus. | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Spesies | ||||||||||||||||
Cervus is ’n genus van herte wat hoofsaaklik inheems aan Eurasië is, hoewel een spesie in Noord-Afrika voorkom en een in Noord-Amerika. Dit het voorheen verskeie ander spesies ook ingesluit wat sedertdien in ander genera geplaas is. Van hulle kan dalk weer geklassifiseer word as Cervus.
Taksonomie[wysig | wysig bron]
Tot in die 1970's het Cervus ook lede van die genera Axis, Dama, Elaphurus en Hyelaphus ingesluit, en tot in die laat 1980's lede van Przewalskium, Rucervus en Rusa.[1] Daar is bewyse dat die meeste van hulle werklik in Cervus tuishoort.[2][3]
In die derde uitgawe van Mammal Species of the World van 2005 word net die edelhert (C. elaphus) en sikahert (C. nippon) erken as spesies in die genus Cervus.[1] Genetiese en morfologiese getuienis wys egter daarop dat meer spesies erken moet word.[2][3] Die subspesie Cervus elaphus canadensis (Amerikaanse elk) word deur sommige beskou as ’n aparte spesie, Cervus canadensis.[4]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Wilson, D. E.; Reeder, D. M., reds. (2005). Mammal Species of the World (3de uitg.). Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494
- Pitraa, Fickela, Meijaard, Groves (2004). Evolution and phylogeny of old world deer. Molecular Phylogenetics and Evolution'.' 33:880–895.
- Groves (2006). "The genus Cervus in eastern Eurasia". European Journal of Wildlife Research 52: 14–22.
- Ludt, C.J.L; Schroeder, Rottmann and Kuehn (2004). Mitochondrial DNA phylogeography of red deer (Cervus elaphus). Molecular Phylogenetics and Evolution 31: 1064–1083.
|
<urn:uuid:8e6b0c41-6c00-4c5a-bbd3-94fcbd8538ae>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Cervus
|
2019-07-21T19:22:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00504.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.990299
| false
|
Dianthus
Dianthus | ||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Die blom van Dianthus caryophyllus. | ||||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||||
Tipe-spesie | ||||||||||||||||||
Dianthus is ’n blomgenus van sowat 300 spesies in die familie Caryophyllaceae, wat inheems is aan veral Europa en Asië, met ’n paar spesies in Suider- en Noord-Afrika en een spesies in Noord-Amerika. Een van die bekendste spesies is die angelier, D. caryophyllus.
Eienskappe[wysig | wysig bron]
Die spesies is hoofsaaklik kruidagtige, meerjarige plante; ’n paar is een- of tweejarige plante of lae halfstruike met houtagtige stamme. Die blare is teenstandig, eenvoudig en meestal lineêr met ’n grysgroen of blougroen kleur. Die blom het vyf kroonblare en gewoonlik ’n gekartelde of getande randjie. Hulle is in feitlik al die spesies dof- tot donkerpienk. Een spesie, D. knappii, het geel blomme wat pers is in die middel.
Sommige spesies, veral die meerjarige spesies, het ’n sterk, speseryagtige geur.
|
<urn:uuid:77d65163-d05c-4e55-bc68-f5f1706b862a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Dianthus
|
2019-07-21T19:22:14Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00504.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999577
| false
|
Hierdie kategorie bevat die volgende 3 subkategorië, uit 'n totaal van 3.
Hierdie kategorie bevat slegs die volgende bladsy.
|
<urn:uuid:adcad71f-f541-4afa-86af-e7eb3eb447e5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:1978
|
2019-07-21T19:57:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00504.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999966
| false
|
Original Research
Landskap van gemeentesang in die Nederduitse Gereformeerde Kerk aan die begin van die een-en-twintigste eeu: Voorlopige verkenning
Submitted: 21 January 2014 | Published: 19 March 2015
Abstract
Musiek en sang binne die Nederduitse Gereformeerde Kerk (NG Kerk) is in ’n proses van radikale verandering. Binne ’n ‘global village’ kan die ses strominge van kerkmusiek soos Paul Basden (2004) dit beskryf het, van groot waarde wees om die huidige prosesse in die NG Kerk te identifiseer en te beskryf. Hierdie prosesse word dikwels oorvereenvoudig deur die gebruik van die term ‘blended worship’. ’n Dieper kyk na die bedoeling en betekenis van die term ‘blended worship’ wys dat die term in baie gevalle nie vir die huidige situasie of prosesse in die NG Kerk geskik is nie. Die huidige situasie veronderstel nie net die gebruik van nuwe vorms van musiek naas die oue nie, maar in baie gemeentes impliseer dit ’n wegbeweeg van die oue na die nuwe. Die uitdaging bly steeds om binne hierdie situasie getrou aan die Woord van God te bly, maar ook om effektief na die behoefte van die mense van ons tyd te handel.
Landscape of congregational singing in the Dutch Reformed Church at the beginning of the 21th century: Preliminary exploration. Music and singing in the Dutch Reformed Church (DRC) is in a process of radical change. Within a global village, the six views of worship as identified by Paul Basden (2004) could be of great value in understanding die processes and streams within the music of the DRC. Variations and combinations of these views (streams) could be observed within the present-day liturgical singing within the DRC. This process is often oversimplified by using the term blended worship; a closer look at blended worship illustrates that the term blended worshipin its original intention does not fit the current situation or process. The current situation does not only imply new forms of music combined with the old forms, it often implies a move away from the old in the direction of the new. Within this process the challenge of the DRC will be to stay faithful to the Word of God as well as contemporary society.
Keywords
Metrics
Total abstract views: 1663Total article views: 4133
|
<urn:uuid:155a208b-8ae1-4cb0-98cf-b8067369ce04>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://indieskriflig.org.za/index.php/skriflig/article/view/1795
|
2019-07-24T08:58:34Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00264.warc.gz
|
by
|
4.0
|
a_tag
| false
| true
|
{
"abbr": [
"by",
"by"
],
"in_footer": [
true,
false
],
"in_head": [
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"4.0",
"4.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.981148
| false
|
Boekbronne
Jump to navigation
Jump to search
Biblioteke
Suid-Afrika:
- Soek die boek in die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika se katalogus
- Soek die boek in die SEALS Konsortium se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van Suid-Afrika se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van die Witwatersrand se biblioteek
- Soek die boek in die Kaapse Hoër Onderwys Konsortium se biblioteek
Wêreldwyd:
- Soek die boek deur WorldCat in jou plaaslike biblioteek se katalogus
Boekwinkels
Suid-Afrika:
Ander lande:
|
<urn:uuid:7f0544bc-747c-4298-9c90-943f663a99de>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Boekbronne/0804837244
|
2019-07-16T20:56:17Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00448.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999935
| false
|
Lande van die Verenigde Koninkryk
Binne die Verenigde Koninkryk - 'n unitêre soewereine staat - het Noord-Ierland, Skotland en Wallis deur die proses van devolusie (die afwenteling van politieke besluitnemingsbevoegdheid) 'n mate van selfregering verwerf. Devolusie word gedefinieer as 'n regeringstelsel waarin sekere politieke besluite, waardeur die bevolkings van die betrokke lande of nasies regstreeks geraak word, op plaaslike vlak geneem word.[4] Alhoewel die Britse Parlement in Westminster steeds die bevoegdheid het om wette oor enige saak in die hele Verenigde Koninkryk af te kondig, het dit nogtans sedert 1998 deur middel van wetgewing sekere bevoegdhede aan die Skotse Parlement, die Walliese Vergadering (Welsh Assembly) en die Noord-Ierse Vergadering (Northern Ireland Assembly) oorgedra.
Devolusie in Noord-Ierland val nie uitsluitlik binne die bevoegdheid van die Britse Parlement en regering nie, maar berus op die samewerking tussen die Noord-Ierse Vergadering en die Regering van Ierland (die sogenaamde Noord/Suid-Ministerraad of North/South Ministerial Council), terwyl die Britse regering ten opsigte van sake, wat nie aan die Noord-Ierse Vergadering of regering oorgedra is nie, onderhandelinge met die Ierse regering in Dublin voer (die sogenaamde Brits-Ierse Interregeringskonferensie) om ooreenkomste te bereik.
Engeland, wat die oorgrote meerderheid van die bevolking van die Verenigde Koninkryk en die grootste deel van sy oppervlakte verteenwoordig, val tans nog regstreeks onder die gesag van die Britse Parlement te Londen.
Die hele eiland Ierland was, vanaf 1801 volgens die Uniewette of Acts of Union tot 1921, 'n land binne die Verenigde Koninkryk. Die eiland is in 1921 in twee afsonderlike jurisdiksies opgesplits: Suid- en Noord-Ierland. Suid-Ierland het die Verenigde Koninkryk volgens die Wet oor die Grondwet van die Ierse Vrystaat (Irish Free State Constitution Act) in 1922 verlaat.
Naam |
Vlag | Wapen | Oppervlakte (km²) |
Bevolking (2016 skatting) |
Hoofstad |
Amptelike tale |
Afgewentelde wetgewer |
Regstelsel |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Engeland | 130 395 | 55,3 miljoen | Londen | Engels | Geen | Engelse reg | ||
Skotland | 78 772 | 5,4 miljoen | Edinburg | Engels, Skots-Gaelies, Skots | Ja | Skotse reg | ||
Wallis | 20 779 | 3,1 miljoen | Cardiff | Engels, Wallies | Ja | Kontemporêre Walliese Reg | ||
Noord-Ierland | 13 843 | 1,86 miljoen | Belfast | Engels; Iers-Gaelies en Ulster-Skots tans as streekstale erken | Ja | Noord-Ierse reg | ||
Verenigde Koninkryk | 243 789 | 65,6 miljoen | Londen | Engels |
Voormalige Lande[wysig | wysig bron]
Naam |
Vlag | Wapen | Oppervlakte (km²) |
Bevolking (2010 skatting) |
Hoofstad |
Amptelike tale |
Tot |
---|---|---|---|---|---|---|---|
Ierland | 84 421 | 8 miljoen (1850) | Dublin | Engels, Iers-Gaelies | 6 Desember 1922 |
Verwysings[wysig | wysig bron]
- UK Cabinet Office: Devolution Glossary (13 Januarie 2012): "United Kingdom: Term used most frequently for the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, the modern sovereign state comprising England, Scotland, Wales and Northern Ireland."
- "Countries within a country". 10 Downing Street. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2008-09-09. Besoek op 2009-01-04.
- "List of all Sovereign Nations and their Capital Cities". www.nationsonline.org. Besoek op 2011-10-30.
- The Scottish Parliament | Pàrlamaid na h-Alba: Devolved and Reseved Matters. Besoek op 8 Oktober 2017
Bronne[wysig | wysig bron]
|
<urn:uuid:08b188be-3669-49ee-ac86-bdda0c0f50ec>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Lande_van_die_Verenigde_Koninkryk
|
2019-07-20T14:27:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00368.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999279
| false
|
Bennington, Vermont
Bennington | |
Die gedenkteken ter herinnering aan die Slag van Bennington | |
Ligging van Bennington in Vermont, VSA | |
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Verenigde State |
---|---|
Deelstaat | Vermont |
County | Bennington |
Stigting | 1749 |
Oppervlak | |
- Stad | 110,1 km² (42,5 vk m) |
- Land | 109,9 km² (42,4 vk m) |
- Water | 0,2 km² (0,1 vk m) |
Hoogte | 249 m (817 vt) |
Bevolking (2000) | |
- Stad | 15 764 |
- Digtheid | 144,03/km² (372,45/vk m) |
Tydsone | EST (UTC-05:00) |
- Somer (DST) | EDT (UTC-04:00) |
ZIP-kode | 05201 |
Skakelkode(s) | 802 |
Webwerf: bennington.com |
Inhoud
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Bennington was die eerste dorp in die gebied van die huidige deelstaat Vermont, wat in die jaar 1749 deur die destydse goewerneur van New Hampshire, Benning Wentworth, amptelik gestig en na homself vernoem is.
Die dorp staan hoofsaaklik bekend vir die Slag van Bennington, wat tydens die Amerikaanse Rewolusionêre Oorlog plaasgevind het (en eintlik 'n paar myl verder wes in die staat New York geveg is). Op 6 Augustus 1777 het generaal John Stark se New Hampshire-burgermag met sowat 1 500 soldate 'n strydmag van 800 Duitse huursoldate, plaaslike Amerikaanse lojaliste, Kanadese en Indiane onder die bevel van die Duitse luitenant-kolonel Friedrich Baum verslaan. Alhoewel Duitse versterkings onder die bevel van luitenant-kolonel Heinrich von Breymann nog opgedaag het, is hulle aanval deur Seth Warner se Green Mountain Boys-burgermag uit Vermont afgeweer.
Daar is drie historiese gebiede in die dorp: Old Bennington, Downtown Bennington en North Bennington. Old Bennington is die oorspronklike nedersetting, wat in 1761 deur lede van die Kongregasionaliste-beweging uit Connecticut en Massachusetts gestig is, nadat hulle van hul moederkerk weggebreek het. Teen die begin van die 19de eeu het Downtown Bennington begin ontwikkel, en in die jaar 1854 het die distrik se bevolking 18 589 beloop.
Die gedenkteken van die Slag van Bennington, wat 'n obelisk met 'n hoogte van 306 voet bevat, is in 1891 ingewy en het intussen 'n gewilde toeristebestemming geword.
Bennington beskik oor natuurlike hulpbronne en waterkrag en het al vroeg 'n sentrum van die houtverwerking en ander nywerhede geword. Die dorp staan landwyd bekend vir sy pottebakkerskuns, yster en tekstiele. Bennington-Kollege, een van die belangrikste tersiêre onderwysinstellings in Vermont, is in 1932 gestig.
Geografie[wysig | wysig bron]
Volgens die Verenigde State se Sensusburo het Bennington 'n totale oppervlakte van 110 vierkante kilometer (42,5 vierkante myl), waarvan 109,9 vierkante kilometer land en 0,2 vierkante kilometer (0,1 vierkante myl) of 0,14 persent water.
Demografie[wysig | wysig bron]
Volgens die sensus van 2000 was daar 15 737 inwoners, 6 162 huishoudings en 3 863 gesinne in die dorp. Die bevolkingsdigtheid was 143,2 mense per vierkante kilometer (370,9 mense per vierkante myl). Van die bevolking was 96,96 persent Blankes, 0,63 persent Swartes, 0,25 persent Indiane, 0,95 persent Asiate, 0,02 persent Pasifiese Eilanders, 0,22 persent ander en 0,97 persent van gemengde afkoms.
Ekonomie[wysig | wysig bron]
Die belangrikste nywerhede van Bennington is vervoertoerusting, papier, plastiek, elektroniese komponente, tekstiele en pottebaksterware.
Besienswaardighede[wysig | wysig bron]
- Die Bennington-museum bewaar die historiese en kulturele erfenis van Vermont en bekoor met 'n versameling van vroeë Americana, waaronder Amerikaanse meubels, skilderye en glasware; werktuie, poppe en ander voorwerpe. Spesiale versamelings behandel die militêre geskiedenis, die naïewe skilderkuns van Grandma Moses en die plaaslike pottebakkerskuns. Daarnaas vind ook wisselende uitstallings plaas.
- Ander belangrike besienswaardighede sluit die eerste skoolhuis in Vermont, die Catamount-kroeg (die historiese vergaderplek van die Green Mountain Boys-burgermag gedurende die Amerikaanse Rewolusionêre Oorlog), die drukkery van William Lloyd Garrison ('n stryder teen die slawerny) en die Old First Church uit die jaar 1805 in.
Sien ook[wysig | wysig bron]
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Bennington, Vermont - Amptelike webwerf van Bennington
- Die Museum van Bennington
- Bennington Banner, die dagblad van Bennington
- Bennington College
- "Vanishing Point," 'n artikel uit Strange Nation oor 'n aantal misterieuse verdwynings in Bennington tussen 1920 en 1950
Deelstaat Vermont | |
---|---|
Onderwerpe | |
Hoofstad | |
Streke | |
Distrikte | |
Stede | |
Dorpe |
|
<urn:uuid:7b8c33e0-44f2-4a9e-84e1-46ec4381f18e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bennington,_Vermont
|
2019-07-21T19:50:09Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00528.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999656
| false
|
Edward Mulhare
Jump to navigation
Jump to search
Edward Mulhare | |
Geboorte | 8 April 1923 |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 24 Mei 1997 (op 74) |
Beroep(e) | Akteur |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Edward Mulhare (8 April 1923 – 24 Mei 1997) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprent Our Man Flint (1966) en in die televisiereekse The Ghost & Mrs. Muir (1968) en Knight Rider (1982).
Inhoud
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1955: Hill 24 Doesn't Answer
- 1964: Signpost to Murder
- 1966: Our Man Flint
- 1973: The Bengal Tiger
- 1982: Megaforce
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1948: Lamp Unto My Feet
- 1954: Look Up and Live
- 1968: The Ghost & Mrs. Muir
- 1982: Knight Rider
- 1983: Secrets and Mysteries
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1956: The Condemned
- 1969: Gidget Grows Up
- 1991: Knight Rider 2000
Video's[wysig | wysig bron]
- 1987: B-17: The Flying Fortress
- 1987: U-Boats: The Wolfpack
|
<urn:uuid:fb7d3529-10a2-48cf-b2d3-0f61484081ea>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Edward_Mulhare
|
2019-07-23T03:33:24Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00128.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.958305
| false
|
Lucas Mangope
Lucas Mangope | |
President van Bophuthatswana
Ampstermyn 6 Desember 1977 – 13 Maart 1994 | |
Voorafgegaan deur | Nuwe amp |
---|---|
Opgevolg deur | Amp afgeskaf |
Hoofminister van Bophuthatswana
Ampstermyn 1 Junie 1972 – 6 Desember 1977 | |
Hoofraadslid van Tswanaland
Ampstermyn 1968 – 1 Junie 1972 | |
Persoonlike besonderhede
Gebore | 27 Desember 1923 Motswedi, Transvaal (nou Noordwes, Suid-Afrika) |
Sterf | 18 Januarie 2018 (op 94) |
Eggenoot/eggenote | Leah (geskei) |
Mangope is gebore in Motswedi op 27 Desember 1923. Hy het as 'n hoërskoolonderwyser gewerk tot op 8 Augustus 1959, toe hy sy pa, ook Lucas, as Hoofman van die Motsweda Ba hurutshe-Boo-Manyane stam vervang het. Op 1 Mei 1971 het Mangope die Hoofminister van die Bophuthatswana Wetgewende Vergadering geword en sy posisie behou met die verkiesing van 4 Oktober 1972. Hy was aanvanklik die leier van die Bophuthatswana Nasionale Party, maar na onderlinge tweespalt stig hy die Bophuthatswana Demokratiese Party, wat toe die regerende party geword het.
Mangope het President van die onafhanklike staat Bophuthatswana geword in 1977, hoewel slegs Suid-Afrika en later Israel die onafhanklikheid van dié staat erken het. In 1988 het 'n staatsgreeppoging deur Rocky Malebane-Metsing misluk, nadat die Suid-Afrikaanse regering ingegryp het om die opstandelinge aan te keer. Hy het die President van Bothuthatswana gebly tot 1994, toe gewelddadige opstande ontketen het teen Mangope se weiering om voor die 27 April 1994 verkiesing weer by Suid-Afrika in te skakel.
Op 14 Maart 1994 is Mangope deur Suid-Afrika se Minister van Buitelandse Sake, Pik Botha en 'n Transitional Executive Council (TEC) lid, Mac Maharaj, amptelik van sy pligte onthef. Die Suid-Afrikaanse ambassadeur is as administrateur van die gebied aangewys tot die verkiesing van 27 April 1994. Voor hierdie stap het Mangope die hulp van sy vennote in die Vryheidsalliansie, 'n groep wat die Afrikaner Volksfront en die Inkatha-Vryheidsparty insluit, ingeroep om te keer dat 'n ANC-geleide opstand hom omver werp. Dit het egter gelei tot die dood van 60 mense, hoofsaaklik lede van die Afrikanerweerstandsbeweging (AWB) wat Mangope sonder uitnodiging te hulp gesnel het. Mangope se verset teen die opstand het daarmee ten einde gekom.
Mangope is in 1998 skuldig bevind aan bedrog op klagtes wat spruit uit sy uitvoerende mag gedurende die Bophuthatswana-bewind. Hy het die United Christian Democratic Party (UCDP) gestig na die 1994-verkiesing en die party het 'n klompie setels gewen, met die Noordwesprovinsie as sy steunbasis.
|
<urn:uuid:37a8d959-3aac-4817-b700-f10c0c65fa7a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Lucas_Mangope
|
2019-07-23T03:19:40Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00128.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99995
| false
|
Die R35 is 'n provinsiale roete in Suid-Afrika wat Amersfoort met Middelburg verbind.
Die R35 het voorheen by die N3 naby Ladysmith aangesluit, maar die gedeelte van die pad vanaf Amersfoort af is nou deel van die N11.
R31 R33 · R34 · R35 · R36 · R37 · R38 · R39 · R40
R41 · R42 · R43 · R44 · R45 · R46 R48 · R49 · R50
R51 · R52 · R53 · R54 · R55 · R56 · R57 · R58 · R59 · R60
R61 · R62 · R63 · R64 · R65 · R66 · R67 · R68 · R69 · R70
R71 · R72 · R73 · R74 · R75 · R76 · R80 · R81 · R82
|
<urn:uuid:50311e0f-75fa-44a6-8a84-f746c8223fae>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/R35_(Suid-Afrika)
|
2019-07-24T08:50:56Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00288.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.891576
| false
|
Ou Landbougebou UP
Die Ou Landbougebou op die Hatfieldkampus van die Universiteit van Pretoria, wat deur JB Dey van die Departement Openbare Werke in 1917 ontwerp is, is eers in 1921, na die einde van die Eerste Wêreldoorlog, voltooi, en amptelik deur Generaal Jan Smuts geopen. Die gebou het oorspronklik die Fakulteit Landbou gehuisves, maar deesdae huisves dit die Departemente Verbruikerstudies en Voedselwetenskappe. Die gebou se prominente fasade en witgeverfde gewel-ingang toon elemente van die Kaaps-Hollandse boustyl. Op die gewel is daar ’n reliëf van mitologiese figure. Die boligte by die hoofingang is versier met houtkerfwerk. Die boonste verdieping van die gebou is in 1975 deur 'n brand vernietig, maar die gebou is suksesvol tot sy oorspronklike styl en kondisie gerestoureer. [1]
|
<urn:uuid:8031e329-8190-4c32-a68f-3898a79446d5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Ou_Landbougebou_UP
|
2019-07-16T20:44:46Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00472.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999982
| false
|
Denon
Kabushiki Kaisha Denon 株式会社デノン | |
Tipe | Corporation (handelsmerk in besit van Sound United LLC, VSA) |
---|---|
Gestig | 1910 |
Hoofkantoor | Kawasaki, Japan |
Industrie | Hoëtrou-toerusting |
Produkte | Oudio- en video-produkte |
Webwerf | Denon Global |
Denon is 'n Japanse maatskappy wat hom op die vervaardiging van hoëtrou-toerusting toegespits het. Die handelsmerk Denon is een van die oudstes van sy soort in Japan en staan vandag dwarsoor die wêreld bekend vir sy gesofistikeerde oudio- en video-toestelle. Die maatskappy het onder meer die voortou geneem om PCM-oudio-tegnologie na die massamark te bring.
Die maatskappy is in 1910 deur Frederick Whitney Horne as Nippon Columbia Co. Ltd. in Japan gestig en het aanvanklik grammofone en eensydige grammofonskywe vervaardig. Nippon Columbia was dekades lank die eienaar van die handelsmerk Denon. In 2001 het Denon 'n onafhanklike aandelemaatskappy in besit van Ripplewood Holdings (98 persent van die aandele) en Hitachi (twee persent) geword en in die volgende jaar met 'n ander bekende Japanse vervaardiger van oudio-toerusting, Marantz, saamgesmelt om die nuwe maatskappy D&M Holdings te vorm wat later hernoem is tot D+M Group. Die Japannese D+M Group is op 1 Maart 2017 volledig deur die Amerikaanse onderneming Sound United LLC oorgeneem.
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Nippon Columbia is oorspronklik in 1910 Nippon Chikuonki Shokai (Japan Recorders Corporation) gestig. Horn het hom in Yokohama gevestig en hier vanaf 1896 masjientoerusting ingevoer. Daarnaas het ook hy ook opnemers na Japan ingevoer.
In 'n poging om 'n Japanse mark vir grammofoonplate en opnemers te skep, het hy in 1907 die onderneming Japan-U.S. Recorders Manufacturing - die eerste van sy soort in Japan - in die lewe geroep. 'n Fabriek, wat plate vervaardig het, is in 1909 in bedryf gestel, en met die oprigting van 'n ateljee het Horn ook begin om self plate op te neem.
In 1910 het Horn met die vervaardiging van opnemers begin. Die luidspreker het destyds nog op 'n groot wynglas gelyk. Die maatskappy Japan Recorders Corporation - die voorloper van Nippon Columbia - het aanvanklik toesig gehou oor die verkoop van Horn se opnemers. In 1912 het die maatskappy met Japan-U.S. Recorders Manufacturing saamgesmelt sodat die harde- en sagteware-aktiwiteite gemeenskaplik bestuur en vervaardiging en bemarking geïntegreer kon word.
In 1927 het die maatskappy 'n ooreenkoms met Columbia, een van die leidende destydse platemaatskappye, aangegaan, en die term Columbia is ook by die Japanse onderneming se naam gevoeg. Met die stigting van Japan Columbia Recorders in 1928 het die etiket Columbia met sy kenmerkende noot-simbool ontstaan.
Die maatskappy se naam is in 1946 gewysig tot Nippon Columbia, en ná die samesmelting met Japan Denki Onkyo (wat algemeen as Den-on bekend gestaan het) is die handelsmerk Denon ingevoer. Den-on, wat in 1939 in die lewe geroep is, het uit 'n groep klankingenieurs bestaan wat hulle op professionele ateljeetoerusting toegespits het. Die maatskappy het destyds platespelers en kassetbandopnemers vir die nasionale Japanse uitsaaikorporasie NHK en ander uitsaaiers ontwikkel en vervaardig.
Gedurende die 1960's het Nippon Columbia begin om sy bedrywighede te diversifiseer, en uiteindelik het die maatskappye 'n wye reeks produkte vervaardig, waaronder plate, hoëtrou-toestelle, televisie-toestelle, musiekinstrumente en elektroniese rekenmasjiene.
|
<urn:uuid:d3ed8616-d2a5-4911-b712-d2f421bbdc7f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Denon
|
2019-07-20T14:46:39Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00392.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999732
| false
|
Ghat
Die term ghat word in groot dele van die noorde van Suid-Asië gebruik en verwys na ’n reeks trappe wat aflei na die water, veral ’n heilige rivier. In Bengaalssprekende lande kan dit lei na iets so klein soos ’n dammetjie of so groot soos ’n belangrike rivier.
Inhoud
Etimologie[wysig | wysig bron]
Ghats kom veral voor in stede aan heilige riviere soos Benares en Haridwar waar trappe aflei na die Gangesrivier. Dit word ook vir bergreekse soos die Wes- en Oos-Ghats gebruik. In tale soos Marathi, Hindi, Gujarati en Kannada word die term "ghat" ook gebruik vir ’n moeilike bergpas.[1] Een so ’n pas is die Bhor-ghat, wat die dorpe Khopoli en Khandala noord van Mumbai verbind.
Die woord "ghat" word verduidelik deur verskeie Drawidiese stamwoorde soos katta en gattu (Telugu; dam, oewer), kattu (Tamil; dam, rif, kant van ’n berg, verhoogde pad of brug) en gatta (Kannada; bergreeks). Dié etimologie is deur Thomas Burrow voorgestel en deur Manfred Mayrhofer en Asko Parpola onderskryf.[2]
Aan die Ganges- en Narmadarivier[wysig | wysig bron]
Die talle belangrike ghats aan die Ganges is gewoonlik bekend as die "Benares-ghats" of die "ghats van die Ganges". In die Wes-Indiese deelstaat Madhya Pradesh is daar ook belangrike ghats aan die Narmadarivier. Sulke ghats word gebruik vir óf alledaagse doeleindes soos om te was óf godsdiensdoeleindes soos rituele reiniging. Mense wat op die trappe woon, word ook ghats genoem.
Die woord word ook buite die Indiese subkontinent gebruik waar daar Indiese gemeenskappe is. So word "ghaut" in George Town, Penang, Maleisië, gebruik vir die verlengings van strate wat voorheen in ghats geëindig het voor die aanwinning van die kaaigebied.
Shmashana-ghats[wysig | wysig bron]
Ghats vir die verassing, of shmashana, van lyke word ook langs water aangetref; die as word deur die riviere weggespoel. Van die belangrikstes is die Nigambodh- en die Raj-ghat in Delhi aan die Yamuna (laasgenoemde is waar Mohandas Gandhi en talle politieke leiers ná hom veras is) en die Manikarnika-ghat in Benares aan die Ganges.[3]
|
<urn:uuid:ef49accd-8c0c-4f16-8a63-b1fa346c2343>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Ghat
|
2019-07-20T14:13:36Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00392.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999995
| false
|
Lorna Luft
Jump to navigation
Jump to search
Lorna Luft | |
Geboorte | 21 November 1952 |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Kinders | 2 |
Beroep(e) | Aktrise en skryfster |
Aktiewe jare | 1963–nou |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Lorna Luft (gebore 21 November 1952) is 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Grease 2 (1982), Where the Boys Are (1984), en 54 (1998).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1982: Grease 2
- 1984: Where the Boys Are
- 1998: 54
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1963: The Judy Garland Show
- 1992: Vicki!
- 2003: Style Court
- 2004: Somebody's Daughter, Somebody's Son
- 2009: Ron Russell's Set the Record Straight
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1986: Liza in London
- 1987: The Annual Friars Club Tribute Present a Salute to Liza Minnelli
- 1993: Liza and Friends: A Tribute to Sammy Davis, Jr.
- 2006: Queens of Heartache
- 2007: Rufus! Rufus! Rufus! Does Judy! Judy! Judy!
- 2007: Marc Bolan: The Final Word
- 2008: Shooting Britney
- 2011: An Audience with Barry Manilow
|
<urn:uuid:5bb82322-0df9-4253-8b95-3670af9434d5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Lorna_Luft
|
2019-07-20T14:23:28Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00392.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.934524
| false
|
639
Jump to navigation
Jump to search
639 |
◄ | 6de eeu | ◄7de eeu► | 8ste eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:639 |
Kalenders | |
Die jaar 639 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 39ste jaar van die 7de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure[wysig | wysig bron]
- Die koning van Nepal gee sy dogter Bhrikuti as bruid aan Srong-tsen Gampo, die heerser van Tibet.[1]
Geboortes[wysig | wysig bron]
Sterftes[wysig | wysig bron]
- Dagobert I, Koning van die Franke.
|
<urn:uuid:acee5789-e66f-4b25-9e1b-5882aea10eb1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/639
|
2019-07-21T19:23:55Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00552.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99995
| false
|
Lüneburg
Kaart | Wapen |
Vlag | |
Land | Duitsland |
Deelstaat | Nedersakse |
Koördinate | |
Stigting (eerste verwysing) | 13 Augustus 956 |
Stadstatus | 1189 |
Oppervlakte: | |
- Totaal | 70,38 vk km |
Hoogte bo seevlak | 17 m |
Bevolking: | |
- Totaal (31 Desember 2013) | 71 668 |
- Bevolkingsdigtheid | 1 018/vk km |
Tydsone | UTC +1 (MET) |
- Somertyd | UTC +2 (MEST) |
Burgemeester | Ulrich Mädge (SPD) |
Amptelike Webwerf | hansestadtlueneburg.de |
Die Universiteits- en Hansestad Lüneburg (Nederduits: Lümborg) is 'n stad in die Duitse deelstaat Nedersakse en in die distrik Lüneburg, 45 km suidoos van die Hansestad Hamburg geleë. Die stad het 'n bevolking van sowat 72 000.
Lüneburg het n oppervlakte van 70,38 vierkante kilometer en is aan die benedeloop van die Ilmenaurivier geleë.
Stadswyke[wysig | wysig bron]
Die stadsgebied bestaan uit 17 stadswyke: Altstadt, Bockelsberg, Ebensberg, Goseburg-Zeltberg, Häcklingen, Kaltenmoor, Kreideberg, Lüne-Moorfeld, Mittelfeld, Neu Hagen, Ochtmissen, Oedeme, Rettmer, Rotes Feld, Schützenplatz, Weststadt en Wilschenbruch.
Vervoer[wysig | wysig bron]
Openbare vervoer[wysig | wysig bron]
Sedert Desember 2004 maak die stad en distrik Lüneburg deel uit van Hamburg se openbare vervoerstelsel. Lüneburg se hoofstasie is tussen Hamburg en Hannover geleë en word deur treine van die staatsonderneming Deutsche Bahn asook die privaat spoorwegmaatskappy Metronom Eisenbahngesellschaft bedien. Die reistyd van Lüneburg na Hamburg is sowat 'n halfuur. Behalwe vir streekstreine word Lüneburg ook deur langafstandtreine soos Intercity- en Intercity-Express-treine (ICE) met ander stede verbind. In die stadsgebied verbind 'n buslynstelsel die buitwyke met die middestad. Die busnetwerk met elf lyne word deur die stedelike vervoermaatskappy KVG Lüneburg bedien.
Paaie[wysig | wysig bron]
Lüneburg se langste straat is die Dahlenburger Landstraße wat langs die spoorwegstasie loop. Lüneburg is daarnaas aan die snelweg A 39 geleë en word deur die B 209 en B 216 met die nasionale padnetwerk verbind.
|
<urn:uuid:f6a1187f-6f70-4873-ac41-6f1378624419>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%BCneburg
|
2019-07-21T19:26:40Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527196.68/warc/CC-MAIN-20190721185027-20190721211027-00552.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998964
| false
|
Kategorie:Liedartikels sonder liedskrywers
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
This category is for articles about songs where the article is missing the songwriters, because it has not been researched, noted in the relevant article, or available in a reliable source. If the songwriter is never likely to be known (e.g. for historical works), please use Category:Songwriter unknown.
Hierdie kategorie bevat geen bladsye of media nie.
|
<urn:uuid:9e7636ca-4ff7-4e54-a46e-919f95198810>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Liedartikels_sonder_liedskrywers?from=Lc
|
2019-07-23T03:20:53Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00152.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.909397
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Laerskool Malvern" skakel
←
Laerskool Malvern
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Laerskool Malvern
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Gebruiker:Morne
(
← skakels
wysig
)
NG gemeente Jeppestown
(
← skakels
wysig
)
NG gemeente Malvern
(
← skakels
wysig
)
NG gemeente Kensington
(
← skakels
wysig
)
Gereformeerde kerk Johannesburg-Oos
(
← skakels
wysig
)
Malvern, Johannesburg
(
← skakels
wysig
)
Laerskool Kensington
(
← skakels
wysig
)
Laerskool Johan Rissik
(
← skakels
wysig
)
Lêer:Laerskool Malvern se Volkspelegroep, 1959.jpg
(
← skakels
wysig
)
Lêer:Ingang van Malvern Primary School, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Laerskool Malvern
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Laerskool_Malvern
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:436193b2-e654-40ad-a3d3-e865faa1cde7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Laerskool_Malvern
|
2019-07-16T20:40:50Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524879.8/warc/CC-MAIN-20190716201412-20190716223412-00520.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997951
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Stratford, Ontario" skakel
←
Stratford, Ontario
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Stratford, Ontario
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Lys van nedersettings in Kanada
(
← skakels
wysig
)
Stratford
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Stratford, Ontario
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Stratford,_Ontario
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:13a9b82e-4226-439d-a4f7-e41067a4bf9b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Stratford,_Ontario
|
2019-07-19T08:41:47Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526153.35/warc/CC-MAIN-20190719074137-20190719100137-00280.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.995894
| false
|
Bespreking:Carl Philipp Emanuel Bach
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie artikel val onder die wikiprojek
Musikale kunstenaars
.
Vir meer inligting oor hoe om artikels oor musikale kunstenaars te skryf of te verbeter, volg of bespreek die riglyne genoem op bg. skakel.
Vir alle bladsye wat tans deur hierdie projek gedek word, sien
Kategorie:Wikiprojek Musikale kunstenaars
.
Om 'n artikel tot hierdie projek te voeg, plaas {{Musikale kunstenaar-artikel}} heel bo-aan die besprekingsbladsy van die betrokke artikel.
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Bespreking:Carl_Philipp_Emanuel_Bach&oldid=1559506
"
Kategorie
:
Wikiprojek Musikale kunstenaars
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig bron
Nuwe onderwerp
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Ander tale
Die bladsy is laas op 11 Junie 2017 om 19:35 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:3760aed4-8c35-4401-bfc2-e77f880af956>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Carl_Philipp_Emanuel_Bach
|
2019-07-20T14:28:41Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00440.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999711
| false
|
Kategorie:Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders
Jump to navigation
Jump to search
(vorige bladsy) (volgende bladsy)
Vir meer inligting, sien Wikipedia:Gesagbeheer.
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
Bladsye in kategorie "Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders"
Die volgende 200 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 1 018.
(vorige bladsy) (volgende bladsy)C
- François Chabot
- Marc Chagall
- Coco Chanel
- Charlie Chaplin
- Karelsuniversiteit
- Charles, Prins van Wallis
- Charlotte Brontë
- François-René de Chateaubriand
- Bruce Chatwin
- Geoffrey Chaucer
- G.K. Chesterton
- Noam Chomsky
- Michael Chow (restauranteienaar)
- Christiaan IV van Denemarke
- Christiaan VII van Denemarke
- Winston Churchill
- Cicero
- Kenneth Clark
- Claudius
- Jean Cocteau
- Christo Coetzee
- Samuel Taylor Coleridge
- Colette
- Christophorus Columbus
- Commodus
- Auguste Comte
- John Constable
- Jack Conway (rolprentvervaardiger)
- James Cook
- Hernán Cortés
- Lucio Costa
- Noël Coward
- Lucas Cranach die Ouere
- Joan Crawford
- Lorenzo di Credi
- Benedetto Croce
- Croesus
- Oliver Cromwell
- Tony Curtis
- Georges Cuvier
D
- Louis Daguerre
- Roald Dahl
- Samuel Daniell
- Dareios I van Persië
- Bella Darvi
- Charles Darwin
- Jacques-Louis David
- Brad Davis (akteur)
- Miles Davis
- Tinus de Jongh
- Robert de Niro
- Kardinaal de Richelieu
- Elsie de Wolfe
- Guy Debord
- Claude Debussy
- John Deere (persoon)
- Gilles Deleuze
- Jacques Derrida
- René Descartes
- Diana, Prinses van Wallis
- Philip K. Dick
- Denis Diderot
- Marlene Dietrich
- Diocletianus
- Dionysiou-klooster
- Dirck van Santvoort
- Domitianus
- Donatello
- J. P. Donleavy
- Fjodor Dostojefski
- Marcel Duchamp
- Raoul Dufy
- Alexandre Dumas
- Marlene Dumas
- Faye Dunaway
- Isadora Duncan
- Cheryl Dunye
- Bob Dylan
E
- George Eastman
- Marie von Ebner-Eschenbach
- Umberto Eco
- Edi Rama
- Eduard die Belyer
- Eduard I van Engeland
- Eduard II van Engeland
- Eduard IV van Engeland
- Eduard VI van Engeland
- Edward VII van die Verenigde Koninkryk
- Edward VIII van die Verenigde Koninkryk
- Heinrich Egersdörfer
- Ethyl Eichelberger
- Egon Eiermann
- Alexandre Gustave Eiffel
- Dwight D. Eisenhower
- Sergei Eisenstein
- Ekumeniese Patriargaat van Konstantinopel
- El Greco
- Edward Elgar
- T.S. Eliot
- Elisabeth van Oostenryk-Hongarye
- Elizabeth Bowes-Lyon
- Elizabeth I van Engeland
- Elizabeth II van die Verenigde Koninkryk
- Emily Brontë
- Emma Sandys
- Empedokles
- Friedrich Engels
- Brian Eno
- James Ensor
- Epikurus
- Desiderius Erasmus
- Ernst Ludwig, Groothertog van Hesse
- M.C. Escher
- Walker Evans
F
- Nicolas-Claude Fabri de Peiresc
- Federico Fellini
- Ferdinand I van Oostenryk
- Gianfranco Ferré
- Paul Feyerabend
- Richard Feynman
- Fibonacci
- Johann Gottlieb Fichte
- Filips II van Spanje
- Toni Frissell
- Ella Fitzgerald
- Robert FitzRoy
- Robert J. Flaherty
- Gustave Flaubert
- Jane Fonda
- Theodor Fontane
- Jay Forrester
- Georg Forster
- Bob Fosse
- Norman Foster
- Léon Foucault
- Michel Foucault
- Franciskus van Assisi
- Anne Frank
- Benjamin Franklin
- Frans I van Frankryk
- Frans II
- Frans Josef I van Oostenryk
- Franz Liszt
- Frederik I (Barbarossa)
- Frederik II van Pruise
- Frederik IV van Denemarke
- Frederik V van Denemarke
- Fredric Jameson
- Sigmund Freud
- Friedrich Hölderlin
- Friedrich III van Duitsland
- Caspar David Friedrich
- Robert Frost
- Robert Fulton
G
- John Wayne Gacy
- Joeri Gagarin
- Galba (keiser)
- Galileo Galilei
- Vincent Gallo
- Greta Garbo
- Federico Garcia Lorca
- Bill Gates
- Antoni Gaudí
- Paul Gauguin
- Frank Gehry
- Pous Gelasius I
- Arnold Genthe
- George I van Groot-Brittanje
- George II van Groot-Brittanje
- George III van die Verenigde Koninkryk
- George IV van die Verenigde Koninkryk
- George VI van die Verenigde Koninkryk
- Georgi Plechanof
- Germanicus
- Domenico Ghirlandaio
- Basil Gill
- Allen Ginsberg
- Lillian Gish
- Philip Glass
- Johann Wolfgang von Goethe
- Nikolai Gogol
- David Goldblatt
- Robert Jacob Gordon
- Jason Gould
- Francisco Goya
- Günter Grass
- Gratianus
- Sophia Gray
- Spalding Gray
- Greenpeace
- Pous Gregorius I
- Alfred Grenander
- Lady Jane Grey
- Matt Groening
- Félix Guattari
- Laurynas Gucevičius
- Johannes Gutenberg
|
<urn:uuid:bbc59e1e-4ff1-4669-b900-c562b87d0a63>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wikipedia-artikels_met_ULAN-identifiseerders?from=Cg
|
2019-07-20T14:15:25Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00440.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.826555
| false
|
Pous Leo XIII
Pous Leo XIII | |
---|---|
Geboortenaam | Vincenzo Gioacchino Raffaele Luigi Pecci |
Pontifikaat begin | 20 Februarie 1878 |
Pontifikaat eindig | 20 Julie 1903 |
Voorganger | Pius IX |
Opvolger | Pius X |
Gebore | 2 Maart 1810 Carpineto Romano, Italië |
Sterf | 20 Julie 1903 (93 jaar) Rome, Italië |
Ander pouse genaamd Leo |
Pous Leo XIII (2 Maart 1810 – 20 Julie 1903), was die 256ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk, hy regeer van 1878–1903 vir 25 jaar 5 maande en 1 dag. Hy was die oudste pous (regeer tot die ouderdom van 93), en sy pontifikaat was die derde langste, na sy onmiddellike voorganger Pous Pius IX, en Pous Johannes Paulus II.
Hy is bekend vir intellektualisme, die ontwikkeling van die sosiale milieu met sy ensikliek Rerum Novarum en sy pogings om die posisie van die kerk te definieer met betrekking tot moderne denke. Hy het Rooms-Katolieke Mariologie beïnvloed en bevorder beide die Rosekrans en die skapulier. Hy het 'n rekord van elf ensiklieke geskrywe oor die Rosekrans, twee nuwe Maria-skapuliere goedgekeur en was die eerste pous om die konsep van Maria as middelares ten volle te deurgrond.
Inhoud
Biografie[wysig | wysig bron]
Pous Leo XIII[1] is gebore as Vincenzo Gioacchino Raffaele Luigi Pecci (hy word algemeen Gioacchino Pecci genoem) op 2 Maart 1810 in Carpineto Romano, Kerklike Staat. Die dorpie lê net suid van Rome en was toe deel was van die Franse keiserryk. Hy was die sesde van sewe kinders van graaf Ludovico Pecci en sy vrou Anna Prosperi Buzzi, 'n gesin van lae adel. Hy was die broer van kardinaal Giuseppi Pecci. Hoewel sy lae adelstand hom nie daarvoor kwalifiseer nie, word hy tog opgelei aan die Accademia dei Nobili (Akademie vir die adel). Hy word priester op 31 Desember 1837 nadat hy op 14 Februarie 1837 al aangestel is as persoonlike priester van die pous. Op 27 April 1843 word hy aartsbiskop van Damietta. Hy maak vinnig opgang en op 28 Januarie 1843 word hy nuntius in België. Koning Leopold I van België was die protestante matig gesind. Pecci instigeer die oprigting van die Belgiese Pouslike Kollege in Rome in 1844. Hy kom in konflik met die liberale party in België en meng hom in met die skoolstryd. Koning Leopold versoek die Vatikaan om hom terug te roep in 1846. Pecci word toe aartsbiskop van Perugia op 27 Julie 1846. Hy word bekend vir sy bestryding van die anti-klerikale wetgewing in Italië en die bevordering van die neo-thomisme (die teologie van Thomas van Aquino).
Op 19 Desember 1853 word hy kardinaal met die basiliek San Crisogono in Trastevere as sy titelkerk. Op 20 Februarie 1878 volg hy Pous Pius IX op en word gekroon op 3 Maart 1878. Hy regeer tot sy dood op 20 Julie 1903 en word opgevolg deur Pous Pius X. Die naam ‘Leo’ beteken 'leeu'.
Kerklike loopbaan[wysig | wysig bron]
- 27 Januarie 1843 – Titulêr Aartsbiskop van Tamiathis.
- 28 Januarie 1843 – Apostoliese Nuntius in België.
- 19 Januarie 1846 – Aartsbiskop van Perugia (Italië).
- 22 Desember 1853 – Kardinaal-Priester van San Crisogono.
- 21 September 1877 – Kamerlengo van die Kollege van Kardinale.
- 20 Februarie 1878 – Pous van Rome.
Pontifikaat[wysig | wysig bron]
Pous Leo XIII[2][3] volg Pous Pius IX op 20 Februarie 1878 op. Hy probeer om die kerk en die moderne samelewing nader aan mekaar te bring. Die “Syllabus Errorum” van Pous Pius IX het 'n wig tussen die kerk en die samelewing gedrywe deur verskeie politieke en wetenskaplike beskouinge te veroordeel. Te midde van die demokratisering van die tweede helfte van die 19de eeu het Leo XII egter bly verkondig dat God en die kerk die bron van alle mag moet wees en nie volk en die nasie nie. Hy bestry persvryheid en vryheid van meningsuiting asook die idee dat alle kerke gelyk is. Hy droom van die herstel van die Pouslike Staat en die geestelike leierskap van die Christelike wêreld. Saam met sy staatsekretaris Mariano Rampolla versoen hy die Vatikaan met Otto von Bismarck en beëindig sodoende die “Kulturkampf”. Leo XIII is die eerste pous wat die Franse republiek gesteun het. Die Franse monargiste was nie baie gelukkig daarmee nie. Die pous het ook goeie kontakte gesmee met die nuwe republieke in Suid-Amerika.
Pous Leo XIII lewe as vrywillige gevangene van die Italiaanse staat en hy roep Italiaanse katolieke op om nie aan die Italiaanse verkiesings deel te neem nie. Hy skryf verskeie ensiklieke waarvan “Rerum Novarum” (oor nuwe sake) van 1891 die bekendste is. Hy beskrywe hierin sy sosiale siening van kapitaal en arbeid. In die ensikliek “Aeterni Patris” (Ewige vader) beveel hy aan dat die teologie van Thomas van Aquino beter bestudeer word. In die algemeen bepleit hy katolieke wetenskapsbeoefening veral van die natuurwetenskappe wat in daardie tyd met wantroue bejeën is. Die konserwatiewe “ultramontane” was nie gelukkig daarmee nie. In 1833 open Leo XIII die Vatikaanse argiewe vir enige wetenskaplike ongeag sy of haar geloof met die voorbehoud dat dokumente slegs 75 jaar na hulle ontstaan bekend gemaak mag word.
Leo se toenadering tot die Anglikaanse Kerk het misluk en in sy bul “Apostolicae Curae” verklaar hy hulle priester- en biskopwydings asook die apostoliese suksessie ongeldig. Die Ortodokse Kerke se wydings is wel geldig verklaar. Leo XIII probeer om die verlies van die wêreldlike mag te herstel. Hy strewe konkordate na met verskeie lande en slaag daarin om die aansien van die pousdom aansienlik te verbeter. Hy sterf op 20 Julie 1903 en word opgevolg deur Pous Pius X. Sy grafmonument is gemaak deur Giulio Tadolini en kan gesien word in die basiliek St. Jan van Laterane.
Die kollege van kardinale[wysig | wysig bron]
Pous Leo XIII het 147 nuwe kardinale aangestel in 27 konsistories. Weens die omvang van die lys word dit hier gehou.
Saligverklarings[wysig | wysig bron]
- 14 Julie 1881 – Bertrand van Garrigue
- 9 Desember 1886 – John Shert
- 9 Desember 1886 – Richard Thirkeld
- 9 Desember 1886 – Robert Johnson
- 9 Desember 1886 – Edmund Campion
- 9 Desember 1886 – Richard Reynolds
- 1888 – Francis Pontillo
- 10 November 1889 – Jean-Gabriel Perboyre
- 1893 – Kluisenaar Falco
- 29 Januarie 1893 – Gerard Majella
- 14 Mei 1893 – Juan Alcober Figuero
- 14 Mei 1893 – Pedro Sanz i Jordà
- 4 April 1894 – Juan de Ávila Jijón
- 13 Mei 1895 – Adrian Fortescue
- 11 Februarie 1895 – Jeanne de Toulouse
- 13 Mei 1895 – John Rugg
- 13 Mei 1895 – John Beche (ook Thomas Marshall)
- 5 Oktober 1899 – Raymond delle Vigne (Raymond van Capua)
- 27 Mei 1900 – Ignacio Clemente Delgado Cebrián
- 3 Junie 1900 – Margarita Martinengo
Heiligverklarings[wysig | wysig bron]
- 8 Desember 1881 – Benedetto Giuseppe Labre
- 8 Desember 1881 – Clare van Montefalco
- 8 Desember 1881 – John Baptist de Rossi
- 8 Desember 1881 – Lorenzo da Brindisi
- 1883 – Karel die Goeie (Graaf van Vlaandere)
- 15 Januarie 1887 – Alessio Falconieri
- 6 September 1887 – Alphonsus Rodriguez
- 1888 – Die sewe stigters van die Serviete Orde
- 22 Januarie 1888 – Johannes (Jan) Berchmans
- 1888 – Peter Claver
- 14 Maart 1890 – Lijdwine van Schiedam
- 27 Mei 1897 – Antonio Maria Zaccaria
- 27 Mei 1897 – Pierre Fourier
- 1899 – Bede
- 24 Mei 1900 – Jean-Baptiste de La Salle
- 24 Mei 1900 – Margarita van Cascia
- 1902 – Eurosia (ook Orosia)
Bulle, briewe, ensiklieke en dekrete[wysig | wysig bron]
Pous Leo XIII het 'n groot aantal publikasies die lig laat sien. Die belangrikste ensiklieke word hieronder gegee, maar 'n volledige lys van sy publikasie kan hier gevind word.
- 1 September 1883 – Supremi Apostolatus Officio – Oor die verbreiding en die versterking van die Rosekransdevosie.
- 20 April 1884 – Humanum Genus – Oor die Vrymesselary.
- 20 Junie 1888 – Libertas Praestantissimum – Oor die menslike vryheid.
- 15 Mei 1891 – Rerum Novarum – Oor kapitaal en arbeid.
- 22 September 1891 – Octobre Mense – Oor die Rosekransdevosie in die maand Oktober.
- 18 November 1893 – Providentissimus Deus – Oor Bybelstudie.
Bibliografie[wysig | wysig bron]
- Artaud de Montor, Alexis, Chevalier de. (1911) The lives and times of the popes (vertaal vanaf "Les vies des papes") The Catholic publication Society of America, New York. Heruitgee: Kessinger Publishing. http://www.saint-mike.org/library/ papal_library/default.asp
- Duff, Eamon (2001). Saints and Sinners: A History of the Popes, Yale University Press. ISBN 0-300-09165-6.
- Maxwell-Stuart, P. G. (2002). Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present, Thames & Hudson. ISBN 0-500-01798-0.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- De Montor, Artaud, Chevalier de. 1911. The Lives and Times of the Popes. The Catholic Publications Society, New York.
- Benigni, U. (1910). Pope Leo XIII. In The Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company. Besoek 30 Januarie 2012 by: http://www.newadvent.org/cathen/09169a.htm
- Leo XIII. (2008). Encyclopædia Britannica. Deluxe Edition. Chicago: Encyclopædia Britannica.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Leo XIII. |
- CE Inskrywing in die Catholic Encyclopedia (Engels)
- CF Inskrywing in die Catholic Forum (Engels)
- PTA Inskrywing in "Popes through the Ages" deur J. Brusher S.J. (Engels)
- Bulle 'n Databasis van pouslike ensiklieke, dekrete en bulle (in Engels)
- VH Inskrywing in die Vatican History (in Duits).
- CA Inskrywing in die "Cardinals of the Holy Roman Church".
- Inskrywing in die Catholic Hierarchy (Engels)
- Inskrywing in die Giga Catholic Information (Engels).
- Inskrywing in die Saint-Mike Papal Library (Engels).
Nota[wysig | wysig bron]
Opvolging[wysig | wysig bron]
Voorafgegaan deur Filipo de Angelis |
Kamerlengo van die Kollege van Kardinale 1877 – 1878 |
Opgevolg deur Camillo di Pietro |
Voorafgegaan deur Pius IX |
Pous (Pontifex Maximus) 1878 – 1903 |
Opgevolg deur Pius X |
|
<urn:uuid:fc8d2f85-1126-4dcb-bacf-6c1d18d08662>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Pous_Leo_XIII
|
2019-07-20T14:53:15Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00440.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999727
| false
|
Verwante veranderings
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
|
<urn:uuid:679f40a4-13e8-4c3d-ba1f-6682450e4a8f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Devanagari
|
2019-07-20T14:14:10Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00440.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999999
| false
|
снимать
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
Onvoltooide aspek | ||
---|---|---|
Infinitief | снима́ть | |
Ooreenstemmende werkwoorde | Normaal | Refleksief |
Onvoltooide | снима́ть | снима́ться |
Voltooide | сня́ть | сня́ться |
Toekomstige tyd | Enkelvoud | Meervoud |
Eerste persoon | бу́ду снима́ть | бу́дем снима́ть |
Tweede persoon | бу́дешь снима́ть | бу́дете снима́ть |
Derde persoon | бу́дет снима́ть | бу́дут снима́ть |
Teenwoordige tyd | Enkelvoud | Meervoud |
Eerste persoon | снима́ю | снима́ем |
Tweede persoon | снима́ешь | снима́ете |
Derde persoon | снима́ет | снима́ют |
Imperatief | снима́й | снима́йте |
Teenwoordige aktiewe deelwoord | снима́ющий | |
Teenwoordige passiewe deelwoord | снима́емый | |
Teenwoordige bywoordelike deelwoord | снима́я | |
Verlede tyd | Enkelvoud | Meervoud |
Manlik | снима́л | снима́ли |
Vroulik | снима́ла | |
Onsydig | снима́ло | |
Verlede aktiewe deelwoord | снима́вщий | |
Verbale naamwoord |
- Neem iets van iemand of iets anders weg.
- «Я снимал его пушка.»
- Ek het sy geweer weggeneem.
- Haal iets af.
- «Пожалуйста, снимайте эту картину со стены.»
- Verwyder asseblief dié skildery van die muur.
- «Она нравится снимаемая. »
- Sy hou daarvan om gefotografeer te word.
Vertalings: снимать | |||
---|---|---|---|
|
<urn:uuid:afb62dd2-6c97-49bb-9195-c013dedd28e3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8C
|
2019-07-20T14:06:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00440.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.946123
| false
|
1732
jaar
1732 |
◄ | 17de eeu | ◄18de eeu► | 19de eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:1732 |
Kalenders | |
Joseph Haydn | |
Die jaar 1732 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 32ste jaar van die 18de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
GebeureWysig
- Michail Gvozdev ontdek die Amerikaanse vasteland by Kaap Prince of Wales aan die Beringstraat.
- 1 Oktober – Pous Clemens XII stel Troiano Acquaviva d'Aragona, titulêr aartsbiskop van Larissa en Agapito Mosca, priester van die Apostoliese Kamer aan as kardinaal.
- 23 November – Pous Clemens XII verklaar Catherine del Ricci salig.
|
<urn:uuid:ce05a36c-c0a0-46b7-b0e5-eb5753dbaa10>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/1732
|
2019-07-21T20:56:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527204.71/warc/CC-MAIN-20190721205413-20190721231413-00040.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999496
| false
|
Kleinheuningwyser
Die kleinheuningwyser (Indicator minor) is 'n algemene standvoël in woud, boomveld en digte savanne; ook in tuine. Die voël is 15 cm groot en weeg 25 - 35 gram. In Engels staan die voël bekend as Lesser honeyguide.
Kleinheuningwyser | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Indicator minor Stephens, 1815 |
Sien ookWysig
BronWysig
VerwysingsWysig
- BirdLife International (2012). "Indicator minor". IUCN Rooilys van Bedreigde Spesies. Weergawe 2012.1. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur. Besoek op 16 Julie 2012.
|
<urn:uuid:7204f31f-fc1c-4e04-ad27-561702279e17>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Kleinheuningwyser
|
2019-07-21T21:52:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527204.71/warc/CC-MAIN-20190721205413-20190721231413-00040.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.983585
| false
|
Klas 15F-stoomlokomotief
Die Klas 15F was die talrykste stoomlokomotiefklas in die Suid-Afrikaanse Spoorweë se diens. Tussen 1938 en 1946 is 255 van hierdie stoomlokomotiewe met 'n 4-8-2 Mountain-tipe wieluitleg in diens geplaas.
Die lokomotief is ontwerp deur W.A.J. Day, Hoofmeganiese ingenieur van die Suid-Afrikaanse Spoorweë (SAR) van 1936-1939, en is gebou in vier groepe met vier lokomotiefvervaardigers in Duitsland en die Verenigde Koninkryk wat oor 'n tydperk van agt jaar gestrek het tydens die Tweede Wêreldoorlog.
- Die eerste een-en-twintig is in Duitsland gebou in 1938. Sewe is gelewer deur Berliner Maschinenbau, genommer in die reeks 2902-2908, en veertien deur Henschel & Son, genommer in die reeks van 2909 tot 2922.[1]
- Nog vier-en-veertig is deur die North British Locomotive Company (NBL) van Glasgow gebou in 1938. Hulle is in 1939 afgelewer, genommer in die reeks van 2923 tot 2966.[2]
- Lokomotiefbouery is onderbreek deur die Tweede Wêreldoorlog, maar as gevolg van 'n kritieke trekkragtekort wat in Suid-Afrika ontwikkel het tydens die oorlog, is vervaardiging van die Klas 15F hervat selfs voor die oorlog se einde. In 1944 het produksie begin van dertig lokomotiewe deur Beyer, Peacock and Company, hul is later dieselfde jaar afgelewer en genommer in die reeks van 2967 tot 2996.[3]
- In 1945 is 'n verdere sestig gebou en afgelewer deur NBL, genommer in die reeks van 2997 tot 3056.[2]
- Die finale groep van honderd Klas 15Fs is deur NBL gebou en afgelewer tussen 1946 en 1948, genommer in die reeks van 3057 tot 3156. [2]
Fotogalery[wysig | wysig bron]
Bewaarde Henschel-geboude no. 2916 met sy oorspronklike tipe JT tender te Monumentstasie, Kaapstad, 10 April 2010
Vooroorlogse NBL-geboude no. 2928 met 'n ou Klas 23 tipe EW tender, Bloemfontein, 14 Oktober 2009
Na-oorlogse NBL-geboude no. 3007 met sy tipe ET tender kom aan te George Square in Glasgow, 25 Augustus 2007
Na-oorlogse NBL-geboude no. 3040 met 'n ou Klas 23 tipe EW tender te Clocolan, Vrystaat, 9 Julie 1999
Na-oorlogse NBL-geboude no. 3046 met 'n tipe EW-tender te Magaliesburg, Gauteng, 30 Oktober 2010
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Henschel-Lieferliste (Henschel & Son werkslys), saamgestel deur Dietmar Stresow
- North British Locomotive Company werkslys, saamgestel deur Oostenrykse lokomotiefhistorikus Bernhard Schmeiser
- Beyer, Peacock and Company werkslys, uitgesluit Garratts, Customer List V1 04.08.02
|
<urn:uuid:4e18f46c-c268-4909-ba1c-a8f5e74b4d5d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Klas_15F-stoomlokomotief
|
2019-07-23T02:58:20Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00200.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999743
| false
|
Tienie Holloway
Tienie Holloway | |
Geboortenaam | Christina Maria Purchase |
---|---|
Gebore | 5 Desember 1888 Lindley-distrik |
Oorlede | 17 Junie 1967 Pretoria |
Nasionaliteit | Suid-Afrika |
Beroep | Skrywer |
Huweliksmaat | Dr. John Edward Holloway |
Kind(ers) | 5 |
Tienie Holloway (*5 Desember 1888, Lindley – † 17 Junie 1967, Johannesburg ; née Purchase) was ’n Afrikaanse skrywer van kleuterliteratuur en het veral bekend geword vir die versies wat sy geskryf het. Sy was getroud met John Holloway, Suid-Afrikaanse ambassadeur na die Verenigde State van Amerika en die Verenigde Koninkryk.
Inhoud
Lewe en werk[wysig | wysig bron]
Herkoms en vroeë lewe[wysig | wysig bron]
Christina Maria Purchase is op 5 Desember 1888 as die derde van twaalf kinders op die plaas Kraalpunt in die distrik Lindley in die Vrystaat gebore. George Purchase (1859–1935), seun van ’n Engelse sendeling, is haar vader en haar moeder is Susanna Jacoba (Sannie) Stander (1861–1937) van George. Haar vader het twee plase in die Lindley-distrik besit asook ’n florerende wamakery.[1]
Opleiding en begin van loopbaan[wysig | wysig bron]
Tienie gaan hier skool op die plaasskooltjie. Toe die Anglo-Boereoorlog dreig, vestig die gesin hulle in Johannesburg, waar die Protestantse meisies weens gebrek aan alternatiewe noodgedwonge die Katolieke Ursuline Convent moet bywoon. Hier blink sy uit in kunsnaaldwerk, ’n stokperdjie wat sy haar lewe lank beoefen. Na die oorlog keer die gesin terug na Lindley, waar alles op die plaas verwoes is en die gesin lank in ’n tent moet bly. Haar vader slaag daarin om ’n plaaslike staatskooltjie op die plaas Chicago opgerig te kry. Van die plaasskooltjie gaan sy na The Seminary op Bethlehem waar sy onder dr. Clark studeer en matrikuleer. Sy studeer dan verder aan die Normaalkollege in Bloemfontein en sy kwalifiseer na ’n jaar as ’n onderwyser, waarna sy ’n pos aanvaar as kindertuinonderwyser aan die Practising School in Bloemfontein. Hier gee sy onderwys deur middel van beide Engels en Afrikaans ingevolge die Hertzog Onderwyswet van 1908.
Lewe in Europa[wysig | wysig bron]
In 1911 maak sy kennis met die onderwyser John Edward Holloway (1890–1979) wat toe pas by Grey Kollege aangestel is. Sy trou op 17 Desember 1913 met hom en onmiddellik daarna vertrek hulle na Gent in België, waar hy verder gaan studeer in Geskiedenis. Uit die huwelik word vyf kinders gebore, naamlik Susan Ellen (op dertienjarige ouderdom oorlede), Hester Margaret, Leonie, Alida en John Edward.[2]
Met die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog wyk hulle uit na Londen, waar hy as student inskryf by die London School of Economics en verder studeer in Geskiedenis, Ekonomie en Staatsadministrasie. Hy behaal dan ook hier in 1917 sy D.Sc. Econ.-graad. In Londen word twee dogters vir die egpaar gebore. Na hul terugkeer in Suid-Afrika word dr. Holloway aangestel as senior lektor in Geskiedenis en Ekonomie aan die Grey Universiteitskollege in Bloemfontein en Tienie vul sy salaris aan deur tydelik skool te hou.
In 1919 vestig die gesin hulle in Pretoria, waar dr. Holloway eers senior lektor en later professor is aan die Transvaalse Universiteitskollege, maar dan tot die Staatsdiens toetree. In 1925 word hy Direkteur van Sensus en Statistiek, in 1935 Ekonomiese Adviseur van die Tesourie en in 1937 Sekretaris van Finansies. Later word hy aangestel as ambassadeur na Washington (1954–1956) en Londen (1956–1958). As ambassadeursvrou speel sy ’n vername rol in die diplomatieke sosiale lewe.
Persoonlike lewe en sterfte[wysig | wysig bron]
Holloway se dogter Alida was getroud met Gerard Michel Tomby Moerdyk, 'n seun van die argitek Gerard Moerdyk en sy vrou, Sylva, 'n suster van die politikus Oswald Pirow. Uit Alida en Michel Moerdyk se huwelik is ses kinders gebore, van wie die skrywer Irma Joubert die oudste is.
Skryfwerk[wysig | wysig bron]
Haar oudste lewende dogter begin kinderversies skryf wat in Die Volkstem gepubliseer word, maar wanneer die dogter oorsee vertrek, neem Tienie op aandrang van die redakteur hierdie funksie oor. Eers vertaal sy bekende versies, maar begin later oorspronklike versies skryf onder die skuilnaam Madeliefie. Wanneer vriende skertsend na haar man verwys as Padeliefie, begin sy onder haar eie naam skryf. Die temas van haar verse is hoofsaaklik onderwerpe waarin die jong kind belangstel, soos die kind self, die gesin, maats, die omgewing, natuur, diere en eetgoed.[2]
Vir laerskoolkinders skryf sy langer gedigte, soos die gediggie Haasbekkies oor die melktande wat uitval. Haar verse word in ’n aantal bundels gepubliseer, waaronder Die haasbekkies, Hasie kalbassie, Nuwe kleuterversies, Doempie Domkop, Martha-hulle en Nuwe kinderversies.
Vanaf 1944 word van haar versies opgeneem in die Lentedae-skoolleesboekies.
Jan Kromhout maak ’n keur uit hierdie bundels asook haar diereverse wat in C.S. Stokes se Toevlugsoord verskyn het en publiseer dit as Versies wat vonkel. Daarna word twee bloemlesings uit haar oeuvre saamgestel, naamlik Rympies van Tienie Holloway en Versies van Tienie Holloway.
Na haar dood verskyn daar op ’n wenk van Anna Smith, die stadsbibliotekaresse van Johannesburg, ’n privaat uitgegewe bundel getitel Die forellevisser en ander versies. Hierdie bundel bevat sewe gedigte oor lede van die familie, insluitende haarself.
Haar verse word opgeneem in verskeie versamelbundels, waaronder Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte, Nuwe Kleinverseboek en Nuwe Kleuterverseboek. Sy laat ook twee ongepubliseerde manuskripte agter, naamlik Ragab in Jerigo (’n Bybeldrama) en Ellen and her family (’n Engelse boek gebaseer op die lewe van die oudste dogter wat op dertienjarige leeftyd oorlede is).
Drie versies wat per abuis uit die manuskrip van Versies van Tienie Holloway gelaat is, word in Standpunte van Augustus 1980 gepubliseer.
Van haar versies word deur Anna van Niekerk getoonset en die bladmusiek word in 1984 gepubliseer as Twaalf kinderliedjies.
Eerbewyse[wysig | wysig bron]
Die Suid-Afrikaanse Akademie vereer haar deur op die inisiatief van haar man die Tienie Hollowaymedalje vir Kleuterliteratuur in te stel. Hierdie is ’n toekenning vir oorspronklike Afrikaanse kleuterlektuur vir kinders onder agt jaar, spesifiek gerig op kinderverse.
Werke[wysig | wysig bron]
Werke uit haar pen sluit in:[3]
- Hasie Kalbassie (1945)
- Nuwe kleuterversies (1947)
- Doempie Domkop (1949)
- Martha-hulle (1951)
- Nuwe kinderversies (1955)
- Rympies van Tienie Holloway (1978)
- Versies van Tienie Holloway (1979)
- Die Haasbekkies en ander Versies (1938)
- Versies wat vonkel: ’n keur uit die kinderverse van Tienie Holloway
- Toevlugsoord
Sien ook[wysig | wysig bron]
Bronne[wysig | wysig bron]
Boeke[wysig | wysig bron]
- Kannemeyer, J.C. Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1. Academica. Pretoria en Kaapstad. Tweede druk, 1984.
- Kruger, J.A. Kinderkeur. Universiteit van Suid-Afrika. Eerste uitgawe. Eerste druk. 1991.
- Nienaber, P.J. Hier is ons skrywers! Afrikaanse Pers-Boekhandel. Johannesburg. Eerste uitgawe, 1949.
- Wybenga, Gretel en Snyman, Maritha (reds.) Van Patrys-hulle tot Hanna Hoekom. Lapa-Uitgewers. Eerste uitgawe. Tweede druk, 2005.
Tydskrifte en koerante[wysig | wysig bron]
- Vermeulen, Sanette. Nog liedjies onder die bed. NALN Nuusbrief. September 1998.
Ongepubliseerde dokumente[wysig | wysig bron]
- Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) Bloemfontein. Holloway, Tienie – Biografie.
|
<urn:uuid:2bd51bf7-b915-411f-8b07-7c0beef5c22b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Tienie_Holloway
|
2019-07-23T03:11:09Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00200.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999995
| false
|
Pieter Bos
Hy is in Nederland opgevoed en kom daarna op 37-jarige leeftyd na Suid-Afrika en vestig hom as boekhouer in Pretoria. Tydens die Tweede Vryheidsoorlog (1899-1902) word hy as krygsgevangene na Brits-Indië verban. In 1904 begin Bos onder toesig van die kerkraad van die Gereformeerde kerk Pretoria met sendingwerk onder die swartmense in die township en in die distrik van Pretoria. 'n Swart gemeente word op Middelbult gestig en hiervandaan brei die werk uit na die Maletsi-reservaat naby Pietersburg, waar ook 'n gemeente gestig word die heel eerste gemeentes van die Gereformeerde Kerk onder die swart mense in Suid-Afrika.
Hoewel Bos nooit 'n swart taal kon praat nie, het hy nietemin deur middel van tolke baanbrekerswerk gedoen. Van 1907 af oriënteer hy hom in die teologie onder leiding van dr. S.O. Los, predikant in Pretoria. Kragtens art. 8 van die Kerkorde wat voorsiening maak dat persone met buitengewone natuurlike begaafdheid sonder akademiese studie beroepbaar gestel word, word Bos in 1910 deur sy kerk se Sinode met die oog op die sending as predikant toegelaat. In dieselfde jaar word hy deur die Gereformeerde kerk Pretoria as sendeling beroep en die sendingarbeid in Pretoria en omgewing en die Maletsi-reservaat as eintlike sendingterrein aan hom opgedra. So word hy die eerste heeltydse sendeling van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika.
Sy arbeid is veral toegespits op die Vendas in die Soutpansberg. In 1911 koop hy en sy vrou die plaas Dundee en in 1915 die plaas Uniondale in die distrik Soutpansberg. Hoewel in getalle bereken Bos se sendingarbeid nie groot resultate bereik nie, is sy arbeid van groot belang, volgens B. Spoelstra in die Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek. Hy doen baie deeglike werk en juis die hoë vereistes wat hy stel voordat hy bekeerlinge tot die doop toelaat, verhinder die snelle uitbreiding van die kerk. Jare lank bly die gebied van Louis Trichardt die vernaamste sendingveld van die Gereformeerde Kerk. Volgens Spoelstra was Bos 'n mensliewende persoon met so 'n sterk verantwoordelikheidsgevoel, vaste geloof en taai deursettingsvermoë dat hy onder moeilike fisieke omstandighede steeds volhard het, selfs wanneer sy eie kerkgenote hul teen die sending verset het.
|
<urn:uuid:03ebd9f6-23dd-41ea-9f6d-a00ccfb28c2b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Pieter_Bos
|
2019-07-23T03:22:52Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00224.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999996
| false
|
Kategorie:Liedartikels sonder liedskrywers
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
This category is for articles about songs where the article is missing the songwriters, because it has not been researched, noted in the relevant article, or available in a reliable source. If the songwriter is never likely to be known (e.g. for historical works), please use Category:Songwriter unknown.
Hierdie kategorie bevat geen bladsye of media nie.
|
<urn:uuid:24b1a081-0ca8-4786-9ee6-66436e947c9e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Liedartikels_sonder_liedskrywers?from=Sr
|
2019-07-24T09:30:14Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00384.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.909397
| false
|
Karoopoort
Karoopoort | |
Ligging | Tussen die Warm Bokkeveld en die Tankwa Karoo |
---|---|
Oppervlak | Grond |
In | Witteberge |
Karoopoort is op ‘n grondpad wat noordwaarts wegdraai uit die R46 wat Ceres en Touwsrivier verbind. Dit is geleë in ‘n nou kloof tussen die Kwarrieberg en Saalberg, aan die noordekant van die Warm Bokkeveld. Die Doringrivier vloei noordwaarts deur die kloof. Aan die noordekant van Karoopoort vurk die pad in die R355 na Calvinia en die R356 na Sutherland. Die R355 gaan verby die Tankwa Karoo Nasionale Park.
Die roete is van historiese belang omdat dit deel was van die eerste pad van Kaapstad na die noorde. Reeds in die 18de eeu was daar ‘n uitspanning vir poskoetse en togryers en trekboere met hul ossewaens. Ontdekkingreisigers en plantkundiges soos Carl Peter Thunberg, Masson, Francois le Vaillant, Lichtenstein, Burchell en De Mist het beskrywings van die roete nagelaat. Veral tydens en na die ontdekking van diamante was daar baie verkeer deur die poort.
Toe die spoorlyn in die 1870’s na die binneland oor Worcester gebou is, het die verkeer deur Karoopoort begin afneem. In 1925 was daar sprake dat die beplande N1-hoofweg die roete sou volg. Daarvan is afgesien ten gunste van die roete wat die spoorlyn volg.
Vandag word die pad gebruik deur boere en toeriste. Die pad en rivier kronkel deur die kloof onder enorme rotse van gekronkelde lae rooi sandsteen. Kareebome, wilgers en verskeie ander plante kom voor. Die uitspanning en huis (gebou 1850) is in 1981 tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar. Na bewering is die vyeboomlaning by die huis die langste in die wêreld. Twee hoogspanningslyne loop deur die poort.
Bibliografie[wysig | wysig bron]
- www.afrikaner.co.za
- Mossop, E.E.: Old Cape Highways. Kaapstad: Maskew Miller, ongedateerd
|
<urn:uuid:00ea041d-67c0-417a-9d50-28681252bc8c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Karoopoort
|
2019-07-16T23:04:49Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003056-00026.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999938
| false
|
Northrop Grumman E-2 Hawkeye
E-2 Hawkeye | |
---|---|
Tipe | Taktiese vroeëwaarskuwingstuig |
Vervaardiger | Grumman Northrop Grumman |
Nooiensvlug | 21 Oktober 1960 |
Vrygestel | Januarie 1964 |
Status | In gebruik |
Hoofgebruiker | Amerikaanse Vloot |
Vervaardig | sedert 1960 |
Eenheidskoste | VS$176 miljoen (2012 wegvliegkoste)[1] |
Weergawes | Grumman C-2 Greyhound |
Die Northrop Grumman E-2 Hawkeye is 'n Amerikaanse alleweer, vliegdekskip-bruikbare, taktiese lugontpooide vroeë waarskuwingsvliegtuig. Dit tweeling-turboskroef vliegtuig is gedurende die laat 1950's en vroeë 1960's deur die Grumman Vliegtuigmaatskappy ontwerp en ontwikkel vir die Amerikaanse Vloot as 'n plaasvervanger vir die vroeëre, radiale suier-enjin E-1 Tracer, wat vinnig besig was om in onbruik te verval.
Die vliegtuig se verrigting is opgegradeer met die E-2B en 2C E-weergawes, waartydens meeste van die veranderinge aan die radar en radio kommunikasie gedoen is, as gevolg van vooruitgang in elektroniese geïntegreerde stroombane en ander elektronika. Die vierde weergawe van die Hawkeye is die E-2D, wat die eerste keer in 2007 gevlieg het.
Ander gebruikers[wysig | wysig bron]
Tegniese gegewens[wysig | wysig bron]
- Lengte: 17,60 m
- Vlerkspan: 24,56 m
- Hoogte: 5,58 m
- Leë massa: 18 090 kg
- Gelaaide massa: 19 536 kg
- Maksimum opstygmassa: 26 083 kg
- Maksimum snelheid: 648 km/h (350 knope)
- Reikafstand: 2 708 km
- Plafonhoogte:10 576 m
- Motore: 2 Allison/Rolls-Royce T56-A-427
- Bemanning: 5
Verwysings[wysig | wysig bron]
- 2012 Budget Estimates Aircraft Procurement, Navy. Department of the Navy (Februarie 2011).
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. |
|
<urn:uuid:f4efdb29-7cec-4a98-99db-dc93d704b9a1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Northrop_Grumman_E-2_Hawkeye
|
2019-07-16T23:32:59Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003056-00026.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999467
| false
|
Europese troupant
Die Europese troupant (Coracias garrulus) is die enigste lid van die troupantfamilie wat in Europa broei. Die voël is 'n algemene Palearktiese-broeier en somertrekvoël na savanne. Dit leef selde in oop habitatte. In Engels staan die voël bekend as die European roller.
Europese troupant | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
'n Volwasse Europese troupant in die Nasionale Krugerwildtuin | ||||||||||||||||
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Coracias garrulus Linnaeus, 1758 | ||||||||||||||||
Verspreiding van die Europese troupant
Inhoud
IdentifikasieWysig
Die voël is 30 tot 32 cm lank en weeg 105 tot 150 gram en is groot en bonkig. Dit het 'n vierkantige stert sonder verlengde stertvere. Hierdie troupant is groter as die gewone troupant en knopsterttroupant en het ook 'n groter kop en snawel. Die verekleed lyk altyd slordig en van bo gesien is die slagvere swart en definitief nie blou nie.
|
<urn:uuid:d70e55ef-d5df-4516-9770-8e6babb4404c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Coracias_garrulus
|
2019-07-19T08:36:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526153.35/warc/CC-MAIN-20190719074137-20190719100137-00328.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997112
| false
|
Willie Marais (predikant)
Willie Marais | |
Geboortenaam | Pieter Willem Marais |
---|---|
Gebore | 5 Mei 1929 Christiana |
Oorlede | 9 Februarie 2014 (op 84) |
Nasionaliteit | Suid-Afrika |
Titel | Doktor |
Beroep | Predikant |
Bekend vir | Boeke en traktaatjies |
Religie | Nederduits Gereformeerd |
Huweliksmaat | Maryna Otto |
Kind(ers) | 3 |
Webblad | http://www.eeds.co.za |
Dr. Willie Marais (1929-2014) was 'n skrywer en predikant van die NG Kerk. Hy was bekend as 'n voortreflike prediker en was die outeur van 54 boeke en honderde artikels, brosjures, pamflette en traktaatjies. Een van sy boekies: Die Heerlikheid Van Ons Verlossing, is in 32 tale vertaal en dwarsoor die wêreld versprei.[1]
Biografie[wysig | wysig bron]
Hy verwerf in 1949 'n graad in B.A.-Admissie van die U.K.O.V.S. In 1953 word hy aan die kweekskool te Stellenbosch gelegitimeer. Die daaropvolgende jaar is hy op 3 April 1954 as predikant van die Bosmanstraatkerk in Pretoria georden. In 1969 verwerf hy 'n D.D.-Graad aan UNISA.
Marais was met Maryna Otto getroud. Drie kinders, en uiteindelik vyf kleinkinders, is uit die huwelik gebore.
In 1981 word hy die besturende direkteur van Trans Wêreld Radio, Suid-Afrika (TWR-SA). Op 1 Augustus 1983 is hy as Predikant in Sinodale Diens, Ampsbediening en Evangelisasie vir Noord-Transvaal aangestel.
Doktor Marais het 'n weeklikse radioprogram vir Radiokansel behartig. Hy het op 5 Mei 1994 met eervolle ontslag afgetree, maar het daarna steeds by verskeie gemeentes op uitnodiging gepreek.
Bibliografie[wysig | wysig bron]
Enkele van sy boeke:
- Die Bybel is nog altyd reg: 2009, ISBN 9781920290498
- The Glory of our salvation: 2010, ISBN 9781920290337
- A Biblical view of the cosmos, the earth is stationary: 2010, ISBN, 9781920290559
- Die Weg tot saligheid: radio boodskap, 1957
- Ontwaak my siel!. Hart Kolportasie Boekery, 1958
- Belydenisdoop of verbondsdoop, N.G. Kerk-Uitgewers, 1986, ISBN 0869915142
- Moet elkeen 'n datum hê?, N.G. Kerk-Uitgewers, 1972, ISBN 0869910434
- Die terugkoms, Hart-Kolportasie-Boekery, 19?? (medeskrywer)
- Die nuwe lewe in Christus, VG Uitgewers, 2007, ISBN 1919973435
- Die Bybel en ons bydraes, NG Kerkboekhandel, 1988, ISBN 0798705116
- Josef, die heerser, Aktuapers, 1990, ISBN 1868150984
- Onderdompeling of besprinkeling, N.G. Kerkboekhandel, 1977, ISBN 0798701188
- Vrae oor die kinderdoop, besprinkeling en wederdoop beantwoord, N.G. Kerkboekhandel, 1982, ISBN 0798701684
- Ek glo in die Bybel: is die Bybel vandag nog relevant?, Aktua Pers, 2002, ISBN 1868154114
- Lyding in die leerskool van God, N.G. Kerkboekhandel, 1982, ISBN 0798703318
- Hy sorg vir julle (Uitgawe 2), Aktuapers, 1996, ISBN 1868152634
- Koning Agrippa, Hart Uitgewers, 1967
- Afgetree of werkloos: wat nou?, Aktua Pers, 2000, ISBN 1868153649
- Die geestelike toestand van die kerk, 19??
- Waarom ek glo dat kindertjies gedoop moet word, N.G. Kerkboekhandel, 1977, ISBN 0798701056
- Die kinderdoop skriftuurlik verdedig, Universiteit van Stellenbosch, 1959
- Gebed en genesing, Aktua Pers, 1997, ISBN 1868152952
- Here leer ons bid, Aktuapers, 1987, ISBN 1868150011
- 'n Man van God gestuur, Aktua Pers, 2000, ISBN 1868153703
- Saggéüs die tollenaar: hoe word ons salig?, N.G. Kerk-Uitgewers, 1974, ISBN 086991118X
- Die weg na geluk, Die Landstem-Hulpfonds, 19??
- Josef en sy mense, Aktuapers, 1990, ISBN 1868150828
- Wonder en wetenskap, Aktuapers, 1996, ISBN 1868152499
- Persoonlike werk, Skool vir Blindes, 1975
- Die Tien woorde van God (2de uitgawe), NG Kerkboekhandel Transvaal, 1990, ISBN 0798705841
- Ons dode lewe (2de uitgawe), Aktuapers, 1994
- Die Hemel - en hoe om daar te kom, Brailledienste, 1965
- Onder ewige vleuels, Aktuapers, 1995, ISBN 1868152243
- Die Kinderdoop en besprenkeling ja of nee?, W&M Uitgewers, 1974 (saam met D. Oosthuizen)
- Josef 'n droomdebuut, Aktuapers, 1989, ISBN 1868150747
- Die Wonder van die wedergeboorte, Aktuapers, 1994, ISBN 1868151670
- Luister en Lewe, Deel 1, J. P. Van der Walt & Son, 1992, ISBN 0799322954
- Word 'n wenner, Aktuapers, 1993, ISBN 1868151514
- Is jy bekommerd?, Aktuapers, 1993, ISBN 1868151328
- Die Christelike doop, Aktua Pers, 1997, ISBN 1868152863
- God sorg vir ons, Aktua Pers, 2001, ISBN 1868153886
- Afgetree! Wat nou?, HAUM, ISBN 0798632305
- Gelouter deur lyding, Aktuapers, 1995,ISBN 1868152154
- Aktuele sake, Anrics, 2001, ISBN 0958318530
- Geloftedag en die toekoms van die Afrikaner, Anrics, 1996, ISBN 0958318522
- Leierskap, Aktua Pers, 1991, ISBN 1868151050
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ‘n Kritiese Evaluering van Dr. Willie Marais se Prediking, Universiteit van Pretoria, 2006
- Dr. Willie Marais (1929-2014) – VDM!, besoek op 10 Februarie 2014
|
<urn:uuid:53443328-e2ee-42e9-913d-7cb07b950afe>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Willie_Marais_(predikant)
|
2019-07-20T14:25:24Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00488.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999231
| false
|
flere
Vanuit Wiktionary, die vrye woordeboek.
Jump to navigation
Jump to search
Etruskies (ett)
☞
𐌄𐌛𐌄𐌋𐌚
Ontsluit van "
https://af.wiktionary.org/w/index.php?title=flere&oldid=189027
"
Kategorie
:
Woorde in Etruskies
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Onlangse wysigings
Lukrake woord
Lukrake Afr. woord
Woord begin met...
Kategorieë
Inligting
Geselshoekie
Huidige gebeure
Hulp
Skenkings
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Laai lêer
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Haal dié blad aan
Ander tale
ᏣᎳᎩ
Čeština
Dansk
Deutsch
English
Esperanto
Español
Na Vosa Vakaviti
Français
Magyar
한국어
Lietuvių
Malagasy
Nederlands
Norsk
Polski
Svenska
Die bladsy is laas op 17 Februarie 2018 om 07:21 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wiktionary
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:9ff7ac15-b911-4fee-bf72-b7e5b1db8c79>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/flere
|
2019-07-20T13:54:04Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00488.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998643
| false
|
Eure
Eure (27) | |
---|---|
Gewes | Normandië |
Prefektuur | Évreux |
Onderprefekture | Les Andelys Bernay |
Bevolking | 586 543 inw. (2010) |
Bevolkingsdigtheid | 97 inw./vk km |
Oppervlakte | 6 040 vk km |
Arrondissemente | 3 |
Kantonne | 43 |
Munisipaliteite | 675 |
President van die Conseil général |
Jean-Louis Destans (PS) |
Eure (27) is 'n département (administratiewe distrik) in die noordweste van Frankryk. Dit is een van die twee départements in die région (gewes) Normandië. Die prefektuur (administratiewe hoofstad) is Évreux.
Die département het ongeveer 586 543 inwoners (2010 skatting). Dit is een van die oorspronklike 83 Franse départements waarin Frankryk tydens die Franse Rewolusie ingedeel is.
Eksterne skakelsWysig
Hierdie artikel omtrent die geografie van Frankryk is slegs 'n saadjie en bied tans nog nie ensiklopediese dekking van die betrokke onderwerp nie. Jy kan Wikipedia help deur dit uit te brei. |
|
<urn:uuid:56300a33-9405-45d5-a286-ef42f7672a5f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Eure
|
2019-07-16T22:16:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003111-00006.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998656
| false
|
Jesse Ventura
Jump to navigation
Jump to search
Jesse Ventura | |
Geboortenaam | James George Janos |
---|---|
Geboorte | 15 Julie 1951 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Kinders | 2; insluitende Tyrel Ventura |
Beroep(e) | Akteur en vervaardiger |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Jesse Ventura (gebore 15 Julie 1951) is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Running Man (1987), Predator (1987), Demolition Man (1993), en Batman & Robin (1997).
Inhoud
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1987: The Running Man
- 1987: Predator
- 1990: Abraxas, Guardian of the Universe
- 1993: Demolition Man
- 1997: Batman & Robin
- 1999: Jesse 'The Body' Ventura: The Man, the Myth, the Legend
- 2009: Along Came Kinky... Texas Jewboy for Governor
- 2010: Woodshop
- 2014: The Drunk
- 2016: 9/11: 15 Years of Lies An Cover-up
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1985: Saturday Night's Main Event
- 1986: WWF Superstars
- 1991: The Grudge Match
- 2001: X.F.L.
- 2003: Jesse Ventura's America
- 2009: Conspiracy Theory with Jesse Ventura
- 2010: What The Week
- 2012: Starting Point
- 2012: Breakthrough Energy Movement Conference 2012
- 2014: Off the Grid with Jesse Ventura
- 2015: Watching the Hawks
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1991: Tagteam
Video's[wysig | wysig bron]
- 1985: Mountain: Hard Times
- 2001: Predator: Old Painless
- 2004: Dinner with the Legends 'Beyond the Mat'
- 2004: Predator Short Tales
|
<urn:uuid:a0c4926e-de96-4d1f-b9e6-ed0e86926dc3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Jesse_Ventura
|
2019-07-16T23:31:55Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003111-00006.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.824954
| false
|
Ravi
Ravi | |
---|---|
Hoofrivier | Indus |
Oorsprong | Chamba-distrik, Himachal Pradesh, Indië |
Sytak -regs | Siul |
Monding | Chenabrivier |
Stroomgebied | Indië Pakistan |
Lengte | 720 km |
Dit is ’n integrale deel van die Indusriviervallei en vorm die boloop van die Indusbekken. Die oorsprong is in Himachal Pradesh in Indië en daarna loop dit 720 km ver voordat die water deur die Indus in Pakistan in die Arabiese See (Indiese Oseaan) loop. Dit word omsoom deur die Pir Panjal- en die Dhauladhar-bergreekse, wat ’n driehoekige sone vorm.[6]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "Ravi River". Encyclopædia Britannica. Besoek op 11 April 2010.
- Medieval Indian Literature: Surveys and selections (in Engels). Sahitya Akademi. p. 71. ISBN 9788126003655. Besoek op 27 March 2017.
- Modi, Sir Jivanji Jamshedji (1954). The influence of Iran on other countries (in Engels). K.R. Cama Oriental Institute. Besoek op 27 Maart 2017.
- Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain & Ireland Volume 6 (in Engels). Cambridge University Press for the Royal Asiatic Society. 1841. p. 369. Besoek op 27 Maart 2017.
- Ahsan, Aitzaz (2005). The Indus Saga (in Engels). Roli Books Private Limited. ISBN 9789351940739.
- Jain, Sharad.K.; Pushpendra K. Agarwal; Vijay P. Singh (2007). Hydrology and Water Resources of India. Springer. pp. 481–484. ISBN 1-4020-5179-4. Besoek op 14 April 2010.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Ravi.
- Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
|
<urn:uuid:5f9365ba-b6f2-421d-a1fb-9d8fb55b8ae3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Ravi
|
2019-07-16T22:52:49Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003111-00006.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.981424
| false
|
Hulp
Kategorie:Europese musiek
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met
European music
.
Bladsye in kategorie "Europese musiek"
Die volgende 5 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 5.
E
Eurovision-sangfees
Eurovision-sangfees 2012
Eurovision-sangfees 2013
Eurovision-sangfees 2014
L
La camisa negra
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategorie:Europese_musiek&oldid=1432786
"
Kategorieë
:
Musiek
Kultuur in Europa
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Ander projekte
Wikimedia Commons
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
العربية
Asturianu
Azərbaycanca
Башҡортса
Беларуская (тарашкевіца)
Català
کوردی
Cymraeg
Deutsch
Ελληνικά
English
Esperanto
Español
Eesti
Euskara
فارسی
Français
Gaeilge
हिन्दी
Հայերեն
Bahasa Indonesia
Italiano
日本語
ქართული
한국어
Македонски
မြန်မာဘာသာ
Nederlands
Norsk nynorsk
Occitan
Português
Română
Русский
Scots
Davvisámegiella
Svenska
தமிழ்
ไทย
Türkçe
Українська
اردو
Tiếng Việt
中文
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 15 Maart 2016 om 18:32 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:e342fad0-371a-4b73-b5e2-5fa87450c7bc>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Europese_musiek
|
2019-07-20T14:36:44Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00512.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.991783
| false
|
julle
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
Enkelvoud | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
Persoon | 1ste | 2de vertroulik |
2de beleef |
3de m | 3de v | 3de o |
Onderwerp | ek | jy | u | hy | sy | dit |
Voorwerp | my | jou | u | hom | haar | dit |
Meervoud | ||||||
1ste | 2de vertroulik |
2de beleef |
3de | |||
Onderwerp | ons | julle | u | hulle | ||
Voorwerp | ons | julle | u | hulle |
- IPA: [ˈjœlə]
- یِولِی
- Onderwerpsvorm van die persoonlike voornaamwoord tweede persoon meervoud.
- Voorwerpsvorm van die persoonlike voornaamwoord tweede persoon meervoud.
Vertalings: 1. Onderwerpsvorm | |||
---|---|---|---|
Vertalings: 2. Voorwerpsvorm | |||
---|---|---|---|
|
<urn:uuid:a26dc94e-3a0b-40f1-a827-601ad9aa3c82>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/julle
|
2019-07-20T13:39:14Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00512.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998713
| false
|
Smolensk
Jump to navigation
Jump to search
- Vir ’n artikel oor die oblast met dieselfde naam, sien Smolensk-oblast.
Smolensk Смоленск |
Die katedraal van Smolensk. | |||
Die ligging van Smolensk-oblast in Rusland | |||
Die ligging van die stad Smolensk in die oblast
Koördinate: Koördinate: | |||
Land | Rusland | ||
---|---|---|---|
Deelgebied | Smolensk-oblast | ||
Stigting | 863 | ||
Stadstatus | 863 | ||
Regering | |||
- Tipe | Stad-okroeg | ||
- Burgemeester | Jewgeni Pawlof | ||
Oppervlak | |||
- Stad | 166,3 km² (64,2 vk m) | ||
Hoogte | 242 m (794 vt) | ||
Bevolking (2014) | |||
- Stad | 330 961 | ||
- Digtheid | 1 910/km² (4 946,9/myl2) | ||
Tydsone | MSK (UTC+04:00) | ||
Poskode | 214000–214040 | ||
Skakelkode(s) | 7 4812 | ||
Webwerf: admcity.smolensk.ru |
|
<urn:uuid:89b7e93c-f1f6-425e-a2bf-603bfe17a71e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Smolensk
|
2019-07-16T23:02:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003116-00044.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.876277
| false
|
Bespreking:Sluipmoord
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Sluipmoord-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:7b966818-46a5-4c67-b833-93289cdde56b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Sluipmoord
|
2019-07-20T14:34:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00536.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999989
| false
|
Verwante veranderings
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
18 Julie 2019
- Oos-Kaap; 16:00 -6 Aliwal2012
- Frankryk; 10:07 +63 Voyageur →Geloof Etiket: 2017-bronwysiging k
- Frankryk; 09:58 +323 Voyageur →Geloof Etiket: 2017-bronwysiging k
- Frankryk; 09:53 +283 Voyageur →Geloof Etiket: 2017-bronwysiging k
17 Julie 2019
- Australië; 19:30 +182 SpesBona →Sport: Bygewerk
- Nieu-Seeland; 19:00 +481 SpesBona →Sport: Bygewerk
16 Julie 2019
- Module:Citation/CS1; 20:38 -23 768 K175 Wysigings deur K175 teruggerol na laaste weergawe deur Fluxbot Etiket: Terugrol k
- Module:Citation/CS1; 20:37 +23 768 K175 Sinchroniseer vanaf en:Module:Citation/CS1
|
<urn:uuid:53c07e97-aa88-418e-bff5-5b17e0c4d5cf>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Superrugby
|
2019-07-20T14:38:09Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526517.67/warc/CC-MAIN-20190720132039-20190720154039-00536.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999192
| false
|
Boekbronne
Jump to navigation
Jump to search
Biblioteke
Suid-Afrika:
- Soek die boek in die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika se katalogus
- Soek die boek in die SEALS Konsortium se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van Suid-Afrika se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van die Witwatersrand se biblioteek
- Soek die boek in die Kaapse Hoër Onderwys Konsortium se biblioteek
Wêreldwyd:
- Soek die boek deur WorldCat in jou plaaslike biblioteek se katalogus
Boekwinkels
Suid-Afrika:
Ander lande:
|
<urn:uuid:862cae39-cead-47e3-9aba-fa38a0d74baf>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Boekbronne/0-333-60398-2
|
2019-07-23T02:59:40Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00296.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999935
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Audie Murphy" skakel
←
Audie Murphy
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Audie Murphy
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
28 Mei
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Audie Murphy
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Audie_Murphy
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:d6adf236-aba2-4034-a5b3-fcb1c0060e2e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Audie_Murphy
|
2019-07-23T03:45:48Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00296.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996686
| false
|
Rooms-Katolieke Kerk
Die Katolieke Kerk, ook bekend as die Rooms-Katolieke Kerk, is die grootste Christelike kerk met meer as 1,29 miljard lede wêreldwyd. As een van die oudste godsdienstige instellings ter wêreld het dit 'n prominente rol gespeel in die geskiedenis en ontwikkeling van die Westerse beskawing. Deur die biskop van Rome, bekend as die Pous, word die leerstellings van die kerk opgesom in die Nicene Creed. Die sentrale administrasie, die Heilige Stoel, is in die Vatikaanstad, ingesluit binne Rome, Italië.
Die Katolieke Kerk leer dat dit die Een, Heilige, Katolieke en Apostoliese Kerk is wat deur Jesus Christus gestig is in sy Groot Kommissie, dat sy biskoppe die opvolgers van Christus se apostels is en dat die Pous die opvolger van Sint Petrus is aan wie die primaat toegeken is deur Jesus Christus. Dit beweer dat dit die oorspronklike Christelike geloof beoefen, onfeilbaarheid voorbehou, deur die heilige tradisie oorgedra word. Die Latynse Kerk, die Oostelike Katolieke Kerke en institute soos mendicant-bevele en ingeslote kloosteropdragte weerspieël 'n verskeidenheid teologiese en geestelike beklemtonings in die Kerk.
Van die sewe sakramente is die Eucharistie die belangrikste een, wat liturgies in die Mis gevier is. Die kerk leer dat die offerbrood en wyn deur die wyding deur 'n priester die liggaam en bloed van Christus word. Maagd Maria word vereer in die Katolieke Kerk as Moeder van God en Koningin van die Hemel, vereer in dogma en toewyding. Sy onderrig sluit heiligmaking in deur geloof en evangelisasie van die evangelie en die Katolieke sosiale leer, wat die ondersteuning van die siekes, armes en ondersteuning beklemtoon. die beproefde deur die liggaamlike en geestelike werke van genade. Die Katolieke Kerk is die grootste nie-regeringsverskaffer van onderwys en gesondheidsorg in die wêreld.
Die Katolieke Kerk het Westerse filosofie, kultuur, wetenskap en kuns beïnvloed. Die Katolieke Kerk het gemeenskap met die Oos-Ortodokse Kerk gedeel tot die Oos-Wes-skemering in 1054, waarin veral die gesag van die pous, sowel as die Oosterse Ortodokse kerke voor die Chalcedoniese skeuring in 451 oor die verskille in Christologie betwis word.
Katolieke leef dwarsoor die wêreld deur sending, diaspora en omskakelings. Sedert die 20ste eeu woon die meerderheid in die suidelike halfrond as gevolg van sekularisering in Europa en verhoogde vervolging in die Midde-Ooste.
Vanaf die laat 20ste eeu is die Katolieke Kerk gekritiseer vir sy leerstellings oor seksualiteit, die weiering om vroue te verordineer en die hantering van seksuele mishandeling.
Verwysings[wysig | wysig bron]
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Rooms-Katolieke Kerk. |
|
<urn:uuid:fcf4ef06-819d-48bc-8d41-e6a0dac40298>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Rooms-Katolieke
|
2019-07-24T09:29:10Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00456.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1
| false
|
Taalkommissie
Die Taalkommissie van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns (voor 1964 bekend as die Spellingkommissie) is die de facto-liggaam vir die standaardisering van Afrikaans. Die Taalkommissie is verantwoordelik vir die saamstel van die Afrikaanse Woordelys en Spelreëls (AWS), 'n naslaanwerk oor Afrikaans se skryf- en spellingwyses.
Inhoud
- 1 Voorsitters van die Taalkommissie
- 2 Lede van die Taalkommissie
- 3 Taalkommissies verantwoordelik vir die AWS
- 3.1 Die Spellingkommissie van die 1917-AWS (eerste/tweede uitgawe)
- 3.2 Die Spellingkommissie van die 1921-AWS (derde uitgawe)
- 3.3 Die Spellingkommissie van die 1931-AWS (vierde uitgawe)
- 3.4 Die Spellingkommissie van die 1937-AWS (vyfde uitgawe)
- 3.5 Die Spellingkommissie van die 1953-AWS (sesde uitgawe)
- 3.6 Die Taalkommissie van die 1964-AWS (sewende uitgawe)
- 3.7 Die Taalkommissie van die 1991-AWS (agtste uitgawe)
- 3.8 Die Taalkommissie van die 2002-AWS (negende uitgawe)
- 3.9 Die Taalkommissie van die 2009-AWS (tiende uitgawe)
- 3.10 Die Taalkommissie van die 2017-AWS (elfde uitgawe)
- 4 Die huidige Taalkommissie
- 5 Eksterne skakels
- 6 Verwysings
Voorsitters van die Taalkommissie[wysig | wysig bron]
- T.H. le Roux
- Francois Odendal
- Johan Combrink (1992–1999)
- Anton Prinsloo (1999–2003)
- Ernst Kotzé (2003–2012)
- Tom McLachlan (2012–2013)
- Gerhard van Huyssteen (2013– )
Lede van die Taalkommissie[wysig | wysig bron]
Die volgende persone was lid van die Taalkommissie (alfabeties volgens voornaam/voorletter gerangskik):
- Adelia Carstens
- Anna Coetzee
- Annél Otto (2004–2012)
- Anton Prinsloo
- Christo van Rensburg
- C.J. Langenhoven
- CJ Scheffer
- D.B. Bosman
- DC Hauptfleisch
- D.F. Malherbe
- Dirk van Schalkwyk
- Elvis Saal (2005–2007)
- Ernst Kotzé (1992–2012) (voorsitter: 2003–2012)
- FJ Snijman
- Francois Odendal
- Frank Hendricks (2010–2017) (ondervoorsitter: 2013–2017)
- Frikkie Lombard (1995– ) (sekretaris: 1995–2010)
- Fritz Ponelis
- Gawie Nienaber
- Gerhard van Huyssteen (2005– ) (sekretaris: 2011–2012; ondervoorsitter: 2012–2013; voorsitter: 2013– )
- Gerhard van Wyk (2010–2012)
- GJ Labuschagne
- Gustav S Preller
- H Venter
- Hans du Plessis
- Herman Beyer (2011–2017)
- HJ Terblanche
- H.J.J.M. van der Merwe
- Ilse Feinauer
- Johannes du Plessis Scholtz
- Jana Luther (2013- )
- Jan F.E. Celliers
- Jarries van Jaarsveld
- JD du Toit
- JE Loubser
- Joey Swanepoel
- Johan Anker (1995–2012) (ondervoorsitter: 2012)
- Johan Combrink
- Johannes J. Smith
- JSB Marais
- Larry Pokpas
- Leon de Stadler
- Louis Eksteen
- L.W. Hiemstra
- Madaleine du Plessis (2004–2012)
- Mariëtta Alberts (1996–2012)
- Marné Pienaar (2013- )
- Meyer de Villiers
- MJ Posthumus
- Piet Swanepoel
- Phillip Louw (2013- )
- Rufus Gouws
- S Strydom
- S.J. du Toit
- Sophia Kapp (2013- )
- S.P.E Boshoff
- Suléne Pilon (2010– ) (sekretaris: 2012–2017; ondervoorsitter: 2018– )
- T.H. le Roux
- TJR Botha
- Tom McLachlan (1995–2013)(ondervoorsitter: 2003-2012; voorsitter: 2012–2013)
- Tony Links
- Willem Kempen
- Wannie Carstens
- Willem de Klerk
Taalkommissies verantwoordelik vir die AWS[wysig | wysig bron]
Die Spellingkommissie van die 1917-AWS (eerste/tweede uitgawe)[wysig | wysig bron]
- Jan F.E. Celliers
- JD du Toit
- CJ Langenhoven
- T.H. le Roux (konvener) (ook lid van die Woordelijs-kommissie)
- D.F. Malherbe (ook lid van die Woordelijs-kommissie)
- Gustav S Preller
- WMR Malherbe
- Johannes J. Smith(slegs lid van die Woordelijs-kommissie)
Die Spellingkommissie van die 1921-AWS (derde uitgawe)[wysig | wysig bron]
- D.B. Bosman
- Jan F.E. Celliers
- JD du Toit
- C.J. Langenhoven
- T.H. le Roux
- D.F. Malherbe
- Gustav S Preller
- Johannes J. Smith
Die Spellingkommissie van die 1931-AWS (vierde uitgawe)[wysig | wysig bron]
By die spelreëls was ook vir die eerste keer 'n bylae oor leestekens. Hierdie is deur A.C. Bouman opgestel. Dit is onduidelik of A.C. Bouman in dié tydperk lid was van die Taalkommissie.
Die Spellingkommissie van die 1937-AWS (vyfde uitgawe)[wysig | wysig bron]
Die Spellingkommissie van die 1953-AWS (sesde uitgawe)[wysig | wysig bron]
- S.P.E. Boshoff
- S.J. du Toit
- L.W. Hiemstra
- Willem Kempen
- T.H. le Roux
- DF Malherbe
- Johannes du Plessis Scholtz
Die Taalkommissie van die 1964-AWS (sewende uitgawe)[wysig | wysig bron]
- S.P.E. Boshoff (voorsitter)
- M de Villiers
- S.J. du Toit
- L.W. Hiemstra
- Willem Kempen (sekretaris)
- GJ Labuschagne
- T.H. le Roux
- DF Malherbe
- JSB Marais
- GS Nienaber
- F.F. Odendal
- FJ Snijman
- S Strydom
- HJ Terblanche
- H.J.J.M. van der Merwe
Die Taalkommissie van die 1991-AWS (agtste uitgawe)[wysig | wysig bron]
- TJR Botha (ondervoorsitter)
- Johan Combrink
- Hans du Plessis
- Louis Eksteen
- Rufus Gouws
- DC Hauptfleisch (sekretaris)
- Francois Odendal (voorsitter)
- Anton Prinsloo
- Jarries van Jaarsveld
- Christo van Rensburg
In die Voorwoord van die 1991-AWS word ook erkenning gegee aan die volgende oud-Taalkommissielede (in alfabetiese volgorde) wat oor 'n korter of langer tyd sedert 1964 bydraes gelewer het:
- S.P.E. Boshoff
- Willem de Klerk
- Meyer de Villiers
- S.J. du Toit
- L.W. Hiemstra
- Willem Kempen
- GJ Labuschagne
- T.H. le Roux
- JE Loubser
- DF Malherbe
- JSB Marais
- Gawie Nienaber
- Fritz Ponelis
- MJ Posthumus
- FJ Snijman
- S Strydom
- HJ Terblanche
- H.J.J.M. van der Merwe
- H Venter
Die Taalkommissie van die 2002-AWS (negende uitgawe)[wysig | wysig bron]
- Mariëtta Alberts
- Johan Anker
- Wannie Carstens
- Anna Coetzee
- Ernst Kotzé
- Frikkie Lombard
- Tom McLachlan
- Anton Prinsloo (voorsitter)
In die Voorwoord van die 2002-AWS word ook erkenning gegee aan die volgende Taalkommissielede (in alfabetiese volgorde):
- Adelia Carstens
- Johan Combrink
- Leon de Stadler
- Hans du Plessis
- Louis Eksteen
- Ilse Feinauer
- Rufus Gouws
- DC Hauptfleisch
- Christo van Rensburg
- Tony Links
- Francois Odendal
- Larry Pokpas
- CJ Scheffer
- Joey Swanepoel
- Piet Swanepoel
- Jarries van Jaarsveld
- Dirk van Schalkwyk
Die Taalkommissie van die 2009-AWS (tiende uitgawe)[wysig | wysig bron]
- Mariëtta Alberts
- Johan Anker
- Madaleine du Plessis
- Ernst Kotzé (voorsitter)
- Frikkie Lombard (sekretaris)
- Tom McLachlan (ondervoorsitter)
- Annél Otto
- Gerhard van Huyssteen
In die Voorwoord van die 2009-AWS word ook erkenning gegee aan die volgende Taalkommissielede (in alfabetiese volgorde):
Die Taalkommissie van die 2017-AWS (elfde uitgawe)[wysig | wysig bron]
- Frank Hendricks
- Sophia Kapp
- Frikkie Lombard
- Phillip Louw
- Jana Luther
- Marné Pienaar
- Suléne Pilon
- Gerhard van Huyssteen
In die Voorwoord van die 2017-AWS word ook erkenning gegee aan die volgende Taalkommissielede (in alfabetiese volgorde):
- Mariëtta Alberts
- Johan Anker
- Madaleine du Plessis
- Ernst Kotzé
- Tom McLachlan
- Annél Otto
- Gerhard van Wyk
Die huidige Taalkommissie[wysig | wysig bron]
Die Taalkommissie bestaan tans (2018 en verder) uit:
- Leona Compion (2018– )
- Gerda Engelbrecht (2018– )
- Sophia Kapp (2013– )
- Frikkie Lombard (1995–) (sekretaris: 1995–2010)
- Phillip Louw (2013– )
- Jana Luther (2013– ) (sekretaris: 2018– )
- Marné Pienaar (2013– )
- Suléne Pilon (2010– ) (sekretaris: 2012–2017; ondervoorsitter: 2018– )
- Gerhard van Huyssteen (2005– ) (sekretaris: 2011–2012; ondervoorsitter: 2012–2013; voorsitter: 2013– )
Doelwitte van die huidige Taalkommissie sluit onder andere in om die AWS toegankliker vir jonger gebruikers te maak.
|
<urn:uuid:b167aea2-80d0-40eb-bbc2-983090dfa272>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Taalkommissie
|
2019-07-16T23:11:26Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003137-00021.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.991156
| false
|
Vickers hardheidstoets
Die Vickers hardheidstoets is in 1924 ontwikkel deur Smith en Sandland by die Vickers Beperk as 'n alternatief vir die Brinell metode om die hardheid van materiale te meet.[1] Die Vickerstoets is gewoonlik makliker om te gebruik teenoor ander hardheidstoetse, omdat die berekeninge onafhanklik van die inkeper is, en die inkeper kan gebruik word vir alle materiale ongeag die hardheid. Die beginsel hier is, soos met alle gewone peilings van hardheid, dat die materiaal se vermoë om plastiese vervorming te weerstaan vanaf 'n standaardbron waargeneem word. Die Vickerstoets kan gebruik word vir alle metale, en het ook een van die mees veelomvattende skale tussen hardheidstoetse. Die eenheid vir hardheid soos gegee deur die toets staan bekend as die Vickers Piramidegetal (HV) of die Diamant Piramidehardheid (DPH) en kan uit die diagonale se lengtes bereken word met:
In de meeste gevalle is die tophoek 136°; die uitdrukking word hierdeur:
- = tophoek piramide (°)
- F = toetskrag (gewoonlik in [kgf])[2]
- d = rekenkundig gemiddelde diagonale [mm]
Die eenhede wat gewoonlik vir HV gebruik word is in kgf/mm2. Dit is nie in oorstemming met die SI-stelsel se eenhede nie. Dit kan na SI-eenhede soos MPa of GPa omgeskakel word met:
- 1 kgf/mm2 = 9,807 MPa
- 1000 kgf/mm2 = 9,807 GPa
Hoewel die SI-eenheid pascal is, moet dit nie verwar word met druk wat ook in pascal gemeet word nie. Die hardheidsgetal word bepaal deur die lading wat 'n area dra, of die inkeping, en nie die area loodreg tot die krag nie. Dit is daarom nie 'n druk nie.
Die hardheidsgetal is ook nie werklik 'n ware eienskap van die materiaal nie, maar eerder 'n empiriese waarde wat gesien moet word in verband met die eksperimentele metodes en die hardheidskaal soos gebruik. Wanneer die hardheidstoets gedoen word, moet die afstand tussen die inkepings meer as 2,5 diameters weg wees sodat interaksie tussen die werksverharde streke vermy word.
Die ingee-sterkte van die materiaal kan soos volg beraam word:
waar c 'n konstante is soos bepaal deur geometriese faktore wat strek tussen 2 en 4.
BronneWysig
- R.L. Smith & G.E. Sandland, "An Accurate Method of Determining the Hardness of Metals, with Particular Reference to Those of a High Degree of Hardness," Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Vol. I, 1922, p 623–641.
- Gordon Engeland.
|
<urn:uuid:1e8f837c-7e0b-4549-8d6a-c477a73ee878>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Vickers_hardheidstoets
|
2019-07-21T21:19:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527204.71/warc/CC-MAIN-20190721205413-20190721231413-00160.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99986
| false
|
10de Dinastie van Egipte
Die 10de Dinastie van Antieke Egipte (ook Dinastie X geskryf) het geheers tydens ’n verwarrende periode bekend as die Eerste Oorgangstydperk. Dié tydperk het van die 7de tot die einde van die 10de Dinastie (of die 11de Dinastie in Thebe) geduur.
Heersers[wysig | wysig bron]
Die 9de Dinastie is gestig in Herakleopolis Magna en die 10de Dinastie is daar voortgesit. Egipte was nie in dié tyd verenig nie en daar is ’n oorvleueling tussen dié en ander plaaslike dinastieë. Die Turynse Koningslys noem 18 name van konings, maar hul name is beskadig, onidentifiseerbaar of verlore.[2]
Die volgende lys bevat die moontlike heersers van die 10de Dinastie, gebaseer op die Turynse Koningslys. Van hulle kon net Wahkare Chety and Merykare sonder twyfel bevestig word deur argeologiese vondste.
Farao | Notas | ||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Meryhathor(?) | |||||||||||||||||||
Neferkare IV | Kan die Kaneferre wees wat deur die nomarg Anchtifi genoem word. | ||||||||||||||||||
Wahkare Chety I | Moontlik die skrywer van die Leeringe vir Koning Merykare. | ||||||||||||||||||
Merykare | |||||||||||||||||||
[naam verlore] |
Verwysings[wysig | wysig bron]
Voorafgegaan deur ← 9de Dinastie |
10de Dinastie | Opgevolg deur 11de Dinastie → |
|
<urn:uuid:fb9d1d89-db02-4e43-a459-e9011750027a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/10de_Dinastie
|
2019-07-23T03:09:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00320.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999842
| false
|
862
Jump to navigation
Jump to search
862 |
◄ | 8ste eeu | ◄9de eeu► | 10de eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:862 |
Kalenders | |
Die jaar 862 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 62ste jaar van die 9de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure[wysig | wysig bron]
- Boudewyn I met die Yster Arm, graaf van Vlaandere, trou met Judith van Wes-Francië in Auxerre.
- Ansgard van Boergondië trou teen die sin van keiser Karel II die Kale met sy seun Lodewyk.
- 28 April – Sinode van Aken keur die huwelik van Lotarius II van Lotaringe met sy minnares Waldrada goed.
- 8 Mei – Pous Nicolaas I vra die Oosterse biskoppe in 'n brief om Patriarg Photius nie te erken nie.
|
<urn:uuid:bad30eaf-ed0a-4aa2-bb49-76439cd50526>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/862
|
2019-07-23T03:14:51Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00320.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999904
| false
|
On-line version ISSN 2072-8050
Print version ISSN 0259-9422
Herv. teol. stud. vol.67 n.1 Pretoria Jan. 2011
AGVA FESTSCHRIFT
Johan Buitendag
Department of Dogmatics and Christian Ethics, University of Pretoria, South Africa
ABSTRACT
The famous premise of John Polkinghorne, 'epistemology models ontology', has been assessed in this article. It is interpreted that its logic is based on a linear trajectory of knowledge → being. Polkinghorne places much emphasis on the fact that he pursues a 'bottom-up' approach, that is, an inductive way of going about with reality. He opts for a 'critical realist' view of reality that leads him to interpret indeterminacy (Heisenberg) as a sign of actual ontological openness to the future and not primarily as an epistemological deficit. He applies subsequently the doctrine of the Trinity as a hermeneutical tool to understand reality. The author argues that Polkinghorne is inconsistent in this venture and that he should consider a multidimensional approach, where epistemology and ontology model each other mutually, that is, knowledge ↔ being. In order to acknowledge the stratification of reality and the pluriformity of epistemologies, it is suggested that a rather 'constructive-realist' approach would serve better the theology of Polkinghorne; this is a shift from epistemology to hermeneutics.
Inleiding
Dit is vir my 'n voorreg om 'n bydrae in hierdie Festschrift te lewer. Andries van Aarde is 'n teoloog in die omvattende sin van die woord. Hy beweeg gemaklik op haas elkeen van die onderskeie dissiplines van die teologie. Ek het hom al gehoor sê dat as hy nie die Nuwe-Testamentiese Wetenskap as vakrigting gekies het nie, Sistematiese Teologie sy vanselfsprekende keuse sou wees. Daarom wil ek graag vanuit hierdie hoek 'n tema aansny wat hom na aan die hart lê: epistemologie en ontologie, oftewel, werklikheidsverstaan. Andries het 'n lewendige belangstelling in die dialoog tussen teologie en natuurwetenskap. Drie dekades gelede het hy reeds met konsepte soos onder andere holisme, ewolusie en postmodernisme bemoeienis begin maak1. In 1990 skryf hy 'n artikel oor holisme in teologiese lig en vra reeds in die eerste sin of die bydraes van Niels Bohr en David Bohm (en Fritjof Capra) waardeer moet word as 'n nuwe konseptuele verwysingsraamwerk vir die teologie (Van Aarde 1990:293). Ek wil hierdie gesprek nou voortsit en wel aan die hand van John Polkinghorne2, 'n ander laureatus en wat verlede jaar 80 jaar oud geword het en spesifiek met die onderhawige kwessie dekades lank reeds worstel. Hy word allerweë ook beskou as die doyen van die debat tussen teologie en natuurwetenskap.
Polkinghorne (2005) is baie in sy skik met sy insig dat epistemologie altyd ontologie voorafgaan en ontologie dus modelleer. Dit kom derhalwe ook etlike kere voor in sy werke. Die mees plastiese beskrywing daarvan vind ek in sy boek, Quarks, Chaos & Christianity waar hy dit soos volg formuleer:
Scientists are realists; they believe that what we know, or what we can't know, shows us what things are really like. My wife gave me a sweatshirt with the stirring motto 'Epistemology Models Ontology', or in less learned language, what we can know is a reliable guide to what is the case.
(Polkinghorne 2005:85)
Ek verstaan hierdie tese van Polkinghorne soos volg. Die menslike verstaan het die vermoë om die werklikheid te leer ken soos wat dit werklik is. Wat ons ken, korrespondeer dus aan die eintlike syn, alhoewel ons steeds net ten dele ken. Anders as Kant, wil hy dus van die fenomenale werklikheid af, enigermate wel deurstoot na die noumenale werklikheid toe, soos hy in 'n persoonlike onderhoud inderdaad ook toegee (Harris 1998:5). Alhoewel beperk, kan die mens tog die ontoeganklike lig betree.
Polkinghorne wil graag sy benadering in hierdie debat tussen teologie en wetenskap beskryf as een van onder af, soos onder andere, maar veral, belig in sy Gifford Lesings (Polkinghorne 2004:28). Hy meen dat die oorgang van 'n epistemologie na 'n ontologie geregverdig kan word op spoor van Heisenberg wat onbepaalbaarheid aanvanklik as 'n kenprobleem gehanteer het, maar dat dit later deur wetenskaplikes as 'n synsprobleem geïnterpreteer is (Polkinghorne 2004:8081). Onbepaalbaarheid het gevolglik eerder 'n synsbeginsel geword as bloot net die ónvermoë om te ken. En so word die epistemologiese ontdekking 'n ontologiese waarheidsaanspraak (Polkinghorne 1996:34). Alhoewel Polkinghorne hierdie aangeleentheid in haas elkeen van sy boeke hanteer, definieer hy sy eie posisie egter glad nie so duidelik nie. Ek interpreteer Polkinghorne dat hy 'n soort van tussenposisie voorstaan, te wete dat epistemologie ook ontologiese trekke openbaar: 'Unpredictabilities would have to be interpreted in an ontological sense, as signals of an underlying ontological openness' (Polkinghorne 1998:89). Nogal baie na aan Peter Berger se ontologiese 'signals of transcendence'!
Polkinghorne pas hierdie beweging van ken → syn nou ook toe op die Triniteitsleer en trek die analogie met Karl Rahner se verstaan van die Triniteitsleer wat vanuit die aksioma vertrek het dat die ekonomiese Triniteit gelyk is aan die immanente Triniteit van God (Rahner 1997:2122). Op grond hiervan kan Polkinghorne (1998:114) nou aflei: 'What is known of God through experience of God is a sufficient guide to the divine nature'. Rahner se Reël is vir hom ook niks anders as teologiese realisme nie: 'What we know is a trustworthy guide to the way things are' (Polkinghorne 2004:101). En kan hy gevolglik ook selfs teologie gebruik om natuur te verduidelik. Die Triniteitsleer word dus 'n heuristiese instrument om die natuur te verstaan: 'we know the economic quark but not the immanent quark' (Polkinghorne, soos aangehaal deur Losch 2005:276).
Polkinghorne (1998:17, 99) bestempel homself graag as 'n kritiese realis. Realisties omdat die werklikheid nie bloot die produk van die menslike vermoë is nie en daarom ook altyd groter en meer is as wat ons weet. Krities omdat die werklikheid nooit direk geken kan word nie, maar altyd 'n interaksie is tussen ervaring en eksperiment. Polkinghorne (1998:20) meen ook dat kritiese realisme die oortuiging ondersteun dat 'there is a truth to be found and also recognizes that the finding of that truth is not achievable through the application of some straightforward and specifiable technique'. Hierdie kennis is nie waarheid as sodanig nie, maar eerder net 'n weerspieëling van die waarheid.
Hier is gevolglik nou twee randstene om te vermy. Aan die een kant is daar 'n epistemiese dwaling wat beteken dat die verstaan van die werklikheid gereduseer word tot suiwer kenteoretiese uitsprake. Dit bring mee dat die werklikheid binne 'n subjektiewe verwysing geplaas word en dus sosiaal gekonstrueer word. Aan die ander kant is daar die ontiese dwaling om steeds Roy Baskar se terminologie te gebruik wat weer op sy beurt reken dat kennis van die syn objektief toeganklik is en dus onafhanklik is van 'n bepaalde sosio-linguistiese nis. Dit plaas subjektiewe verwysing weer binne 'n synsraamwerk asof dit absoluut kan bestaan. McGrath (2002:219) vat hierdie kwessie goed saam: 'On this account, a reality independent of thought is first subjectified, prior to these subjectified elements being objectified to explain and justify knowledge'.
Ek is nie daarvan oortuig dat Polkinghorne ongeskonde tussen hierdie Scylla en Charibdis deurglip nie, alhoewel hy meen die attribuut, krities (in 'kritiese realisme') vir die nodige balans sorg. Sy premise van 'epistemology models ontology' wil neig na die gemelde epistemiese dwaling, wanneer hy sê, 'Epistemology and ontology are distinct from each other, but the strategy of realism is to use the former as the source of reasonable motivation for ideas concerning the latter' (Polkinghorne 1996:34). In alle beskeidenheid wil ek suggereer dat prof. Polkinghorne dit behoort te oorweeg om die begrip 'wederkerigheid' in sy premise op te neem: 'epistemology and ontology model one another mutually'. Karl Rahner bied sy tese immers ook wederkerig aan: die ekonomiese Triniteit is die immanente Triniteit en omgekeerd, die immanente Triniteit is die ekonomiese Triniteit. Of dan, in plaas van die eenrigting pyl in die kontinuum van Polkinghorne se premise, ken → syn, hy dit wederkerig behoort te maak met 'n tweerigting pyl, te wete ken ↔ syn. Dalk voel hy dit ook aan, soos 'n hoofstuk in een van sy boeke ook heet, Cross-Traffic (Polkinghorne 1994:7484) en mens die titel van een van sy jonger werke ook sou kon interpreteer: Traffic in Truth (2002).
Die punt wat ek dus wil betoog is dat Polkinghorne nie eksplisiete erns maak met die omgekeerde feit nie, naamlik dat ontologie juis ook epistemologie bepaal. Of laat ek dit in die woorde van Torrance, waarop hy so graag steun, sê: 'It is scientifically false to begin with epistemology' (Torrance 1996:10). Aan die hand van die Triniteitsleer wil ek probeer aantoon dat 'n tweerigting-pyl eerder konsonant aan Polkinghorne se teologie sou wees as sy veel besonge insig van 'n eenrigting pyl van epistemologie na ontologie toe. My betoog sluit af met 'n voorstel om kritiese realisme meer komprehensief te verstaan.
Fides quaerens intellectum
Getrou aan die natuurwetenskap, wil Polkinghorne sy soeke na begrip en verstaan nooit elders as van onder af begin nie. Ons kom dit teë in haas elke geskrif uit sy pen. Hy wil graag die uitdrukking 'verisimilitudinous knowledge' gebruik by sowel wetenskap as teologie in hulle soeke na waarheid (Polkinghorne 1998:20). Hy onderskei gevolglik tussen kennis en waarheid en wel in die sin dat laasgenoemde altyd groter as eersgenoemde is, wel toeganklik, maar tog nie volstrek bevatlik nie. Ons kennis is dus hoogstens net waarheidsverwant. Wetenskap het ook nie 'n besondere metode wat dit eerder by die waarheid uitbring nie; en teologie op sy beurt, het ook nie 'n besondere aanspraak op openbaring waaroor dit kwansuis alleen beskik nie. Maar die ooreenkoms in wetenskap en teologie is nie net daarin geleë dat albei die waarheid soek en enigermate definieer nie, maar ook dat albei juis met geloof begin deur 'n realistiese vertroue in die rasionele betroubaarheid van die verstaan van ons ervaring te hê. Daar is vir Polkinghorne, in die taal van Michael Polanyi, dus 'tacit skills of judgment to be exercised' (Polkinghorne 1998:124).
Dit is duidelik dat Polkinghorne baie na-aan die korrespondensie-teorie van waarheid kom. Op spoor van Karl Popper wil hy graag die objektiwiteit van waarheidsaansprake by sowel die natuurwetenskappe as die teologie maak. Daarvoor is Popper se 'world 3' 'n handige metafoor as synde die ruimte van die produk van die menslike gees. Dit vind sy oorsprong weer in die 'mind of God' (1990:491). Tog is dit ook duidelik dat hy 'n hibriede aanbod maak (Polkinghorne 1996:37). Anders as Popper, is hierdie noëtiese wêreld vir Polkinghorne objektief en waar. Hy sien daarom 'n element van waarheid raak in élk van die drie alternatiewe opsies van George Lindbeck (1984) se eksposisie van die aard van kerklike doktrines, maar aanvaar ook nie Lindbeck se oplossing nie (Polkinghorne 1998:19). Dit openbaar vir Polkinghorne, in my woorde gestel, 'n bepaalde weerstand teen waarheidsaansprake. Ten einde Polkinghorne se waarheidsbegrip en ook sy definiëring daarvan te peil, ag ek dit nodig om kortliks hierdie twee sake, die korrespondensie teorie as substantiewe waarheidsteorie en die aard van dogma soos by die Postliberale teologie, te karteer.
Die korrespondensie-teorie van waarheid veronderstel 'n ooreenkoms tussen gedagtes of uitsprake aan die een kant en sake of objekte aan die ander kant. Mens vind hierdie verstaan van waarheid reeds terug by die antieke Griekse filosowe soos Sokrates, Plato en Aristoteles. Die korrektheid van 'n stelling word dus bepaal in die mate wat dit ooreenstem met die saak wat dit beskryf. 'n Goeie voorbeeld hiervan vind ons terug by die 13de eeuse teoloog cum filosoof, Thomas Aquinas (2009), wat oordeel dat 'n stelling waar is wanneer 'n idee en 'n beskrywing aanmekaar korrespondeer ('truth is the equation of thought and thing'). Dit is dus 'n akkurate weergawe van wat later as 'n 'objektiewe realiteit' bekend geraak het en in gedagtes, woorde en simbole weergegee word. Aquinas definieer waarheid gevolglik soos volg:
For this reason truth is defined by the conformity of intellect and thing; and hence to know this conformity is to know truth. But in no way can sense know this. For although sight has the likeness of a visible thing, yet it does not know the comparison which exists between the thing seen and that which itself apprehends concerning it. But the intellect can know its own conformity with the intelligible thing; yet it does not apprehend it by knowing of a thing what a thing is. When, however, it judges that a thing corresponds to the from which it apprehends about that thing, then first it knows and expresses truth.
(Thomas Aquinas, I q. 16 a.2. resp)
Dit is duidelik dat waarheid dus in terme van representasie verstaan word. Polkinghorne (1994:57) is duidelik tuis in hierdie waarheidsbeskouing wanneer hy skryf: 'I believe that the regularities of natural law are pale reflections of the consistency of the One who is their Ordainer'. Elders kan hy ook formuleer: 'However, the general character of physical reality seems to be to correspond to a web-like character of interconnected integrity' (Polkinghorne 2004:74).
Richard Rorty (1980) beskryf hierdie teorie treffend as hy die beeld van 'n spieël gebruik wat die werklikheid moet reflekteer. Hy posisioneer hom egter eerder aan die ander punt van die spektrum waar waarheid heel pragmaties en anti-fondamentalisties beskou word. Waarheid moet in die praktyk sy waarde aantoon en dus kan wys dat dit werk. Hy voorsien 'n epistemologie 'sonder spieëls' waar erns met die kulturele raam van die soekende subjek gemaak word en daar dus nie in a-historiese veronderstellings verval word nie.
Wat veral belangrik van hierdie bydrae van Rorty is, is dat dit 'n beweging van epistemologie na hermeneutiek toe is. Die sogenaamde korrespondensie is in elk geval vir hom eerder 'n geval van akkoord as van 'n weerspieëling:
We will be epistemological where we understand perfectly well what is happening but want to codify it in order to extend, or strengthen, or teach, or 'ground' it. We must be hermeneutical where we do not understand what is happening but are honest enough to admit it, rather than being blatantly 'Whiggish' about it. This means that we can get epistemological commensuration only where we already have agreed-upon practices of inquiry (or, more generally, of discourse) as easily in 'academic' art, 'scholastic' philosophy, or 'parliamentary' politics as in 'normal' science.
(Rorty 1980:321)
Polkinghorne is soos reeds gesê, tot die korrespondensie-teorie geneig, maar mens tel tog bepaalde hibriede klanke by hom op. Hy stel onomwonde dat 'faith that is seeking understanding receives its impetus from religious experience' (Polkinghorne 2004:118). Dit het hy natuurlik by Whitehead geleer wat in sy boek, Religion in the Making, die belang van ervaring in godsdiens uitgelig het (Losch 2005:278). Polkinghorne haal Whitehead ook aan wat 'n parallel trek tussen die teologie en die fisika. Waar eersgenoemde die dogmas gebruik om presiese waarhede te formuleer soos deur die religieuse ervaring ontsluit, gebruik die fisika weer formules om sintuiglike waarneming uit te druk (Whitehead 1954:65). Polkinghorne gee egter onmiddellik toe dat betekenis altyd polisemies is (Polkinghorne 2004:50) en tegelyk ook eerder 'interpretation' is as 'summary' (Polkinghorne 2004:101). 'n Tweede orde refleksie lei tot die modifikasie van die relatief naïewe eerste orde kategorisering van daardie ervaring.
Dit is verblydend om hierdie tendens by Polkinghorne waar te neem en kan mens sien dat hy inderdaad erns maak met geskakeerdheid en nie 'n universele 'epistemologiese' uitgangspunt probeer postuleer nie. Miskien meer as wat hy besef, soos ek met my voorstel van 'n tweerigting pyl insinueer. Peter Berger se simboliese universum spring hier onwillekeurig in die gedagte op: 'Religion legitimates social institutions by bestowing upon them an ultimately valid ontological status, that is, by locating them within a sacred and cosmic frame of reference' (Berger 1990:33). Maar eers die eksposisie van die Postliberale teologie se verstaan van die aard van dogma, sal hierdie punt duidelik maak.
Die Postliberale teologie soos onder andere deur Lindbeck van die destydse Yale-skool verwoord, meen dat waarheidsuitsprake en -aansprake in godsdiens op drie wyses tot stand kom (Lindbeck 1984:1718). Ten eerste is daar die sogenaamde kognitiewe aspek van godsdiens waar kerklike leerstellings as waarheidsuitsprake (proposisies) van die objektiewe waarheid beskou word. Veral die Protestantse Ortodoksie is hieraan geken. Die tweede aspek van waarheidsvorming, is die ervarings-ekspressiewe dimensies van godsdiens. Dit is duidelik dat die innerlike ervaring konstitutief word en dat dogmas as non-informatief en non-diskursief geïnterpreteer word. Die sogenaamde liberale teologie soos byvoorbeeld deur Schleiermacher verwoord, is 'n duidelike eksemplaar hiervan. Laastens is daar die bymekaarbring van genoemde twee aspekte in die derde opsie van 'n sosio-linguistiese verstaan. Amper soos Kant se a priori kategorieë van tyd en ruimte, vorm hierdie kommunale aspek die lewe van individue. Tog is dit 'n resiproke aangeleentheid (Lindbeck 1984:33), maar wel so dat die eksterne raam die innerlike ervaring vorm en modelleer. Kennis van 'n godsdiens is daarom nooit die blote feite oor die godsdiens nie, maar eerder die wete van hoe dit in die samelewing ontplooi en dus die toepaslikheid daarvan nagaan. Ervaring moet dus per definisie deur religieuse simbole geïnterpreteer word.
Wat nou van belang is, is Polkinghorne (1998:1820) se reaksie hierop. Hy erken 'n waarheidselement in elkeen, maar oefen geen eksplisiete keuse vir een van die drie aspekte uit nie. Die kognitiewe is vir hom te droog en te klinies en sonder liefde, die ervarings-ekspressiewe aspek dreig om in 'n sentimentele moralisme te verval en mis die kommunale element, en die sosio-linguistiese aspek grens aan 'n relativisme wat gewoon net alle gebruike kritiekloos endosseer. Hierdie hibriede verstaan van Polkinghorne kom duidelik in sy teologie voor. So sou mens heel gemaklik voorbeelde kon noem. Ten opsigte van die eerste aspek, beskou hy die Belydenis van Nicea (381) as die kognitiewe uitgangspunt (lees dogma) vir 'n adekwate Christelike diskoers (Polkinghorne 2004:21). Wat die ervarings-ekspressiewe aspek betref, wemel dit van voorbeelde waar ervaring die vertrekpunt van sy ontwerp is. Vergelyk byvoorbeeld die uitspraak, 'The rooting of understanding in experience is what I have called bottom-up thinking' (Polkinghorne 2004:100). Maar nou die teleurstelling! Getrou aan my kritiek van die eenrigting-pyl in Polkinghorne se ontwerp, kry mens nie werklik voorbeelde van Lindbeck se derde aspek nie. Die naaste wat ek kon vind is die volgende uitspraak waar hy sterk op Polanyi aanleun:
There are tacit skills of judgement to be exercised, within the oversight of a truth-seeking community and with universal intent, which, though they cannot be reduced to the routine following of a specific protocol, are capable of being recognized and respected by those who seek to exist within the orbit where the Bible is interpreted.
(Polkinghorne 2004:58)
Hoe ernstig Polkinghorne is met sy bogenoemde stelling van 'within the orbit where the Bible is interpreted', weet ek dus nie. Carl Helrich (2000:965, 968), beweer onomwonde dat die Niceense Belydenis die raamwerk vir Polkinghorne se teologiese denke is, asook die 'solid rock' onder ons. Dit lyk my geregverdig om af te lei dat hierdie aangebore vermoë van die mens tot behoorlike oordeel (vergelyk Polanyi se 'tacit skills'), volgens Polkinghorne terug te vind is in die mens as die imago Dei. Dit is die waarborg dat die wetenskaplike én die teoloog by die waarheid sal uitkom; 'n waarheid wat bestempel kan word as 'the beautiful rational order of the universe' en as 'the imprint of the divine Logos' (Polkinghorne 2004:65). Daarom lei geloof vir hom juis ook na begrip, soos die opskrif van hierdie afdeling ook aandui. Die rasionaliteit en begrip as sine qua non vir menswees, kan in hierdie stadium van die betoog, gesuggereer word is 'n waarskynlike reduksie in Polkinghorne se werklikheidsverstaan. Of soos Andreas Losch (2005:280) dit uitdruk: 'Critical realism accounts for the similarities between the methods of science and religion, but it does not take into account the differences between the two'. Maar hierdie punt behoort in die volgende afdeling duideliker te word.
Kritiese realisme
Waar die filosofie met die kwessie van gees en stof geworstel het en dikwels een van die twee randstene getref het van of 'n dualisme of 'n monisme, wil Polkinghorne (1998:5455, 6162) 'n derde posisie van komplementariteit inneem deur van 'n 'dual aspect monism' te praat. Dit vertrek vanaf die aanname dat daar 'just one sort of world "stuff", one substance' is, maar weliswaar verskillend manifesteer as die geestelike en psigiese pole van menslike ervaring. Alhoewel die mentale in die stoflike gegrond is, is dit nie daartoe reduseerbaar asof dit bloot 'n epifenomeen daarvan is nie. Dit is immers één werklikheid, alhoewel met 'n dubbele aspek. Die analogie van die golf of partikel in terme van die waarneembaarheid van elektromagnetiese straling, is met ander woorde hier van toepassing. Geen voorrang of hiërargie bestaan dus in hierdie konstruk van Polkinghorne ten opsigte van gees en materie nie (Harris 1998:2).
Dit is nou ook die roete wat Polkinghorne (2004:60) kies om van die fisika af, oor te gaan na die metafisika, al oordeel Helrich (2000:969) meer versigtig. Fisika is vir Polkinghorne in die klassieke sin te verstaan waar dit om die aard of natuur van dinge gaan soos blootgelê deur die natuurwetenskappe. Metafisika is weer vir hom die oorkoepelende verwysingsraam soos deur individuele dissiplines besien word (let op die volgorde!). Alhoewel fisika nou die uitgangspunt vorm, determineer dit nie die metafisika wat daarop gegrond is nie.
Hierdie raakvlak is a-logies, maar redelik en gebaseer op korrespondensie. Polkinghorne gebruik graag Werner Heisenberg se onbepaalbaarheidsbeginsel om hierdie verhouding te verduidelik. Daar bestaan twee verskillende interpretasies hiervan: dié van Niels Bohr of dié van David Bohm. Eersgenoemde verstaan onbepaalbaarheid as 'n intrinsieke, ontologiese gegewe van die syn en laasgenoemde sien dit weer as 'n suiwer epistemiese tekortkoming. Polkinghorne kan Bohm gekwalifiseerd3 waardeer, maar loop tog sy eie koers en wil onbepaalbaarheid wel as 'n epistemologiese aangeleentheid sien, maar tegelyk in die konvensionele interpretasie as 'n feitelik gegewe van die werklikheid: 'The inability to specify beforehand the result of a quantum measurement implies an openness to the future built into the structure of the world at its constituent roots' (Polkinghorne 1989:78). Daar is altyd die sogenaamde 'hidden variables' (Bohm se term) wat invloed het, maar waarvan ons onbewus is (Polkinghorne 1995:25). En hier wys Polkinghorne, 'n vader van die ontdekking van die kwark, sy ware kleur en noem hy homself ook 'n 'partikel fisikus' (Polkinghorne 2002:50). Die brug tussen epistemologie en ontologie word vir hom deur realisme gespan: 'Epistemology and ontology are distinct from each other, but the strategy of realism is to use the former as the source of reasonable motivation for ideas concerning the latter' (Polkinghorne 1996:34). Dit maak van die skepping 'n 'veiled reality'. Dit beteken dat die skepping enersyds dinamies en nie staties is nie. Dit is as't ware 'n 'unfolding improvisation' en nie die 'performance of an already written score' (Polkinghorne 2004:8081) nie. Hierdeur word die ewige en die temporele vir hom ook binne 'n Goddelike dipolariteit verenig. Andersyds beteken dit dat die skepping dialekties uit die chaos, die nuwe kan voortbring. En hiermee besef mens Polkinghorne se waardering vir die Prosesteologie. Hierdie nuwe, noem Polkinghorne die sogenaamde fruitfulness van die skepping. God werk dus nie teen die natuur se gang nie, maar met die aard daarvan.
Polkinghorne wil met sy boek One World (1996) presies sê wat die titel suggereer. Hiervoor kry hy die oplossing by sy mentor en latere kollega, Paul Dirac. Vir meer as 30 jaar het Dirac dieselfde leerstoel in Fisika aan Cambridge beklee as Isaac Newton (Polkinghorne 2005:34). Dirac het in 1927 daarin geslaag om die twee strydende teorieë van die kwantumfisika oor lig (of as 'n partikel of as 'n golf) te versoen met sy sogenaamde kwantum-veldteorie van lig. Boonop het hy ook 'anti-materie' ontdek en kon sodoende voortbou op sy versoeningstog deur ook kwantum-meganika en relatiwiteit by mekaar uit te bring (Harris 1998:5). Die oplossing is vandag bekend: die verskyningsvorm van die objek is eenvoudig 'n funksie van die subjek. 'n Partikel-tipe vraag gee 'n partikel-tipe antwoord en 'n golf-tipe vraag gee 'n golf-tipe antwoord. En weer trek Polkinghorne rasionaliteit as die konklusie hiervan: 'Nature was not irrational after all, but it had a deeper rationality than we could ever have guessed beforehand' (Polkinghorne 2005:27).
Kritiese realisme is dus nie 'n kwessie van opinie nie, maar van begrip. Of soos Ian Barbour dit eerste gesê het, 'the hallmark of the real is not observable any more, but the intelligible' (Losch 2005:276). En dit is ook waarom die woord 'krities' in kritiese realisme vir Polkinghorne so belangrik is. Dit is geen naïewe of metafisiese greep wat uitgeoefen word nie, maar 'n berekende een. Die raakvlak word dus rasioneel bemiddel. Tog wil Polkinghorne (1995:63) nie verduideliking en begrip met mekaar identifiseer nie. Die volgende aanhaling dra iets wesenlik van Polkinghorne (1995) se denke oor:
The moral, I think, is that explanation and understanding are two different things. We can use quantum theory to explain very successfully a great many things about the world in which we live, from superconductivity to subatomic particle physics. But we do not understand quantum theory. Explanation and understanding are two different things.
(Polkinghorne 1995:33)
Teologie moet wat Polkinghorne (1994:29) betref, getuig dat die natuurwetenskaplike model sy besliste grense het; die beskeidenheid van 'n apofatiese teologie moet gevolglik nie geminag word nie. Om die werklikheid te ken, het mens die openbaring van God nodig; Hy is die basis en grond van die One World. Op byna digterlike wyse eindig Polkinghorne een van sy boeke om op die belang van die begrip, woord, in 'n werklikheidsverstaan te wys. Vir die Grieke was die logos die rasionele orde van die heelal. Vir die Hebreërs was die dabar weer die aksie van God in die skepping. Die wetenskap moet nou hierdie twee begrippe bymekaar uitbring (Polkinghorne 1986:98). Die belangrike punt wat Polkinghorne (2004:61) nou maak, is dat 'n teologie van die natuur in der waarheid 'n natuurlike teologie vervang het. Dit gaan nou nie meer om die natuur wat ons iets van God moet leer nie, maar om God wat ons iets van die natuur kan leer. Alleen so word voldoende afstand geneem van die gewraakte deïsme. Dit gee aan die wetenskaplike 'n bepaalde meta-interpretasie van die feite (Polkinghorne 1998:7778). Ons is immers in One World en kan nie die werklikheid kompartementaliseer in rede en openbaring, die profane en die heilige nié (Polkinghorne 1986:78).
Dit wil gevolglik voorkom of Polkinghorne hiermee 'n beweging uitvoer om van 'n 'onto-teologie' oor te gaan na 'n 'teo-ontologie', om dit nou in die begripsmateriaal van Stanley Grenz (2005:130) te stel.
Die triniteitsleer
Intermezzo: Prolegomena of epilegomena?
Dit is merkwaardig dat twee van die grootste denkers in Protestantse teologie, onderskeidelik van die 19de en 20ste eeu, die Triniteitsleer so totaal uiteenlopend in hulle dogmatiese aanbod gehanteer het. Karl Barth (18861968) wil vanaf die eerste volume van sy Church Dogmatics dit al duidelik maak dat die God wat Homself aan ons openbaar, juis die Drie-enige God is. Friedrich Schleiermacher (17681834) daarenteen, kom in sy The Christian Faith eers aan die einde van sy aanbod, op bladsye 738751, tot die konklusie dat die Triniteitsleer 'n werkbare begrip vir die kerk is. Hierdie is ook die keuse wat die Nederlandse Geloofsbelydenis (1561) uitoefen deur in Artikel 1 God te beskryf as 'n enige en enkelvoudige geestelike Wese wat ons God noem, maar eers in Artikel 8 die oortuiging uitspreek dat hierdie God een enige Wese, in wie drie Persone is, naamlik die Vader en die Seun en die Heilige Gees.
Karl Barth vertrek vanaf die premise dat 'The knowledge of God is not mediated but is only unmediated, that is, God is known through himself' (Barth 2005:48). Openbaring is die voorveronderstelling om God te ken:
God reveals Himself. He reveals Himself through Himself. He reveals Himself. If we really want to understand revelation in terms of its subject, i.e., God, then the first thing we have to realise is that this subject, God, the Revealer, is identical with His act in revelation and also identical with its effect. It is from this fact, which in the first instance we are merely indicating, that we learn we must begin the doctrine of revelation with the doctrine of the triune God.
(Barth 2004:296)
Barth is ook baie ferm oor die feit dat daar geen tweede bron naas die Bybel kan bestaan waardeur God geopenbaar word nie. Indien daar enigsins spore [vestigia] van God in die skepping teenwoordig sou wees, sou die belydenis ontken word dat Jesus die Here is, die eintlike en enigste bron van die Triniteit. Die god wat deur die natuur geleer ken word, is die opinie van Barth, is nie God nie. Barth (2002) se felle polemiek teen Emil Brunner oor die sogenaamde analogia entis verduidelik sy adamansie genoegsaam. Barth (2004) gebruik dus Gód om die natuur te ken en nie andersom nie:
But this vestigium is better described as vestigium creaturae in trinitate as noted earlier. In adhering to this, we shall not be accepting a second root alongside the first but just the one root of the doctrine of the Trinity.
(Barth 2004:347)
Friedrich Schleiermacher4 vertrek in sy geloofsleer vanaf die oortuiging dat in elke mens daar 'n gevoel van absolute afhanklikheid van God bestaan:
The common element in all howsoever diverse expressions of piety, by which these are conjointly distinguished from all other feelings, or, in other words, the self-identical essence of piety, is this: the consciousness of being absolutely dependent, or, which is the same thing, of being in relation with God.
(Schleiermacher [1999] 2008:12)
Selfbewussyn is vir Schleiermacher altyd tweevoudig: dit het sowel 'n gee-kant as 'n ontvang-kant. Dit konstitueer sowel vryheid as afhanklikheid by die mens en wat op hulle beurt weer lei na 'n bepaalde resiprositeit (Schleiermacher [1999] 2008:14). Die leerstuk van die Triniteit is vir Schleiermacher dus die resultaat van 'n geloofsrefleksie wat tot begrip oorgegaan het5. Daarom is die Triniteitsleer ook nie meer 'n 'doctrine of faith' in die volle sin van die woord nie, maar is bemiddel deur verskillende getuienisse. Dit impliseer gevolglik dat die leerstuk oor die Triniteit nooit afgehandel kan wees nie, maar 'n voorlopige poging van die kerk is en voortdurend op soek is na 'n beter beskrywing (Schleiermacher [1999] 2008:749).
Met ander woorde, die kernvraag is of God Homself as die Drie-enige God geopenbaar het en of die kerk met 'n bepaalde geloofsrefleksie, daarby uitgekom het? Kortom, is die leerstuk oor die Triniteit 'n oortuiging wat van bo af aan die kerk gegee is of is dit die resultaat van 'n soeke van onder af? Kan hierdie tipe chronologie hoegenaamd geduld word, of is dit eerder 'n hoender-eier-situasie? Dit behoort duidelik te wees dat die uitgangspunt van 'n epistemologie of van 'n ontologie, deurslaggewend vir hierdie antwoord sal wees.
Die Triniteitsleer as heuristiese sleutel?
Dit is duidelik dat die rol en plek wat aan openbaring in 'n teologiese ontwerp gegee word, 'n sleutelrol in bogenoemde vraag sal speel. Polkinghorne (1994:54) wil openbaring nie verstaan as 'n versameling heilige woorde wat op kliptablette op 'n bonatuurlike wyse aan die mens gegee is nie. Dit is ook nie 'n esoteriese gefluister in die gees van die Bybelskrywers nie, of die onfeilbaarheid van die pouse of van kerklike konsilies nie. Openbaring speel vir Polkinghorne (2002:45) dieselfde rol in die teologie as wat eksperimente in die natuurwetenskap speel. Die wette van die natuur is altyd daar, maar by wyse eksperimente kan sekere werkinge daarvan geïsoleer word. Dit word bereik deur die wetenskaplike se vergesig of vermoede. Netso kan besondere gebeure van die alomteenwoordige teïstiese God ook pertinent waargeneem word. Die verskil is natuurlik dat openbaring nie soos in die geval van die eksperiment, deur menslike manipulasie bewerk kan word nie. Dit is altyd genade.
Die kerklike belydenisse is ook nie geopenbaarde waarhede nie, maar die distillaat van godsdienstige ervaring. Die Niceense Belydenis veral, is die 'mnemonic summary of the facts' en nie 'n afbeelding van God wat self aanbid moet word nie. Polkinghorne (1994:55) gee gevolglik die belangrike tree wanneer hy na Martin Buber se Ich und Du verwys en stel dat openbaring geen proposisie is nie, maar 'n Persoon.
Tog is ek nie daarvan oortuig dat Polkinghorne nie ook hier hibried redeneer nie. Elders skryf hy 'Natural theology protects us from undue emphasis on interiorization. The existential tradition in theology, stemming from Kierkegaard, is not enough' (Polkinghorne 1986:82). En dan wil dit ook voorkom of Polkinghorne (1996:64) die Skrif naas geestelik, ook heel proposisioneel hanteer wanneer hy sê dat dit is 'an evidential record of the foundational events and persons of the tradition'. Tydlose Goddelike waarhede en tydgebonde menslike uitdrukkings is in die Bybel verenig. Christus vorm nou die 'ontologiese skakel' hiertussen (Polkinghorne 1996:73). Die Skrif is daarom ook nie 'n dooie rekord van die verlede nie, maar kom eers in die hede tot sy reg. Die basiese Bybelse waarheid moet opnuut deur elke geslag toegeëien word en daardie proses kan mens ook 'n krities-realistiese betrokkenheid noem (Polkinghorne 1998:100). Tog jammer, voeg Paul Avis (1990:489) by, dat Polkinghorne hom hiervoor eerder op die mens as imago Dei beroep as op die werking van die Gees. Polkinghorne (2005:36) baseer die moontlikheid tot wetenskapsbeoefening inderdaad op die mens wat na die beeld van God geskape is.
Die volgende uitspraak van Polkinghorne ag ek van deurslaggewende belang vir hierdie paragraaf: 'Any procrustean attempt to impose prior patterns of interpretation will frustrate the search for theological understanding and prove to be the opposite of a rational intellectual strategy' (Polkinghorne 1998:103). Dit illustreer die dilemma van die sogenaamde hoender-eier-problematiek waarin Polkinghorne hom bevind. Hy wil induktief werk, maar bevind hom telkens in 'n deduktiewe argument.
Polkinghorne het 'n heel kreatiewe en proses-filosofiese siening van die Triniteit. Hy gebruik die di-polariteit van tyd en ewigheid as die komplementêre aspekte om die immanensie en transendensie van God uit te druk. Die Vader is die fundamentele grond van die skepping se bestaan, die Woord is die bron van die skepping se intrinsieke orde en die Gees is die betrokkenheid in die kontingensie van 'n oop geskiedenis. Polkinghorne (2004:108) kies vir 'n soort 'dipolêre teïsme' waar God benewens sy 'a-temporele' [sic] wese (immanente Triniteit) gekies het om ook 'n temporele gestalte aan te neem (ekonomiese Triniteit). Dit is tegelyk ook uitdrukking van sy kenosis. Die kruis is derhalwe ook die formele aspek van die Triniteit: die Seun verloor sy Vader en die Vader verloor sy Seun. Tog moet dit nie so verstaan word dat die Seun die temporele aspek van God is nie (Polkinghorne 1989:87). Nee, elk van die drie Persone het beide hierdie pole en was betrokke by die kruis (Polkinghorne 2004:115116).
Polkinghorne (2004) is opgewonde oor die feit dat relasionele en holistiese denke wat in die wetenskap plaasvind kongeniaal is met die Triniteitsdenke:
The perichoretic exchange between the divine Persons as lying at the heart of the Source of all created reality. One could paraphrase the title of John Zizioulas's insightful book on Trinitarian theology, Being as Communion, by the phrase 'Reality is relational'.
(Polkinghorne 2004:75)
Polkinghorne (2004) wil van onder af, soteriologies en doksologies, oor die Triniteit dink. Die volgende uitspraak is belangrik:
It is important to me that Trinitarian thinking arose primarily as a response to the insistent complexity of human encounter with the reality of God experienced within the growing life of the church, and not as an act of unbridled and ungrounded metaphysical speculation.
(Polkinghorne 2004:99100)
Maar hoe konsekwent Polkinghorne met hierdie standpunt is, is 'n oop vraag. Mens bemerk ook duidelik 'n deduktiewe redenasie by hom op. Veral in die teoretiese fisika is dit nogal 'n ideaal om by 'n finale teorie, oftewel die sogenaamde 'Grand Unified Theory' (GUT) uit te kom. Polkinghorne (2004:61) meen hy het die oplossing: '... a true "Theory of Everything" is in fact provided by Trinitarian Theology'. Hierdeur wil hy nie sê dat die Triniteit uit die natuur afgelei kan word nie, maar dat die natuur soveel beter verstaan kan word as dit vanuit die Triniteitsleer bedink word. Hy is van oordeel dat sekere aspekte van die wetenskap se verstaan van die werklikheid, beter begryp kan word en meer sin kan maak wanneer dit vanuit 'n Trinitariese perspektief bekyk word. Mens sien dus 'n duidelike korrelasie met Moltmann (1980) se siening dat die Triniteit die interne grond van die totale wêreldproses is:
Ist wirklich die Gottesherrschaft das zu interpretierende und die Trinität nur das Interpretament? Geht die Monarchie des einen Gottes der göttlichen Trinität voran? Legt nicht vielmehr umgekehrt die Geschichte der Gottesherrschaft das ewige Leben des dreieinigen Gottes aus?
(Moltmann 1980:79)
Die Triniteitsleer as kritiese geloofsrefleksie
Die twee verskillende uitgangspunte van onderskeidelik Barth en Schleiermacher veronderstel albei 'n liniêre trajek van om by een punt te begin en by 'n ander te eindig. In die onderhawige betoog is dit natuurlik versterk deur die premise van Polkinghorne wat van oordeel is dat epistemology models ontology, oftewel ken → syn. Dit klop natuurlik met die liniariteit van die kwantum-meganika van óf posisie óf momentum, maar nie albei tegelyk nie. Hierdie denke is natuurlik ook eie aan die Christelike teologie. Oscar Cullmann is bekend (en mettertyd berug) vir sy poging om liniêre tyd die matrys van die heilsgebeure te maak (Cullmann 1962).
Dit is vandag egter duidelik dat 'n liniêre siening van tyd, uiters eendimensioneel is. 'n Netwerk wat die tyd van die mens (endogene tyd), die tyd van die wêreld (eksogene tyd) én die tyd van God (transendente tyd) in interaksie met mekaar bring, blyk die koers6 te wees om dalk effens meer insig in hierdie problematiek te bekom (Achtner, Kunz, & Walter 1998). Duane Larson het in 'n besondere bydrae ook moeite gedoen om die Triniteitsleer in terme van nie-liniariteit te interpreteer. Hy maak in die gees van Imre Lakatos 'n kern-tese, gevolg deur samehangende tesisse en stel primêr, 'The eternity of the Trinity is essentially temporal' en laat daarop onder andere ook volg 'Temporality is a real property of reality understood wholistically' (Larson 1995:170171). Dit is van die opwindende uitdagings vandag in die Sistematiese Teologie om juis 'n verantwoordelike tydsverstaan in terme van die Triniteit daar te stel.
Polkinghorne (1994) is self bewus van hierdie uitdaging om meerdimensioneel na tyd te kyk. Hy maak die volgende belangrike uitspraak in hierdie verband:
Mathematical analysis indicates that the determining role must be played by a system possessing the property of non-linearity, in order to break the linear superposition of a variety of outcomes which is the formal expression of quantum's theory undecidedness.
(Polkinghorne 1994:48)
Een van die eksponente wat dit as 'n moontlike oplossing aanbied, is Roger Penrose en as dit aanvaar word, voeg Polkinghorne by, 'it would be an example of downward emergence' (Polkinghorne 1994:48). Dit behoort ook die kort, maar ernstige aanklag wat Pannenberg teen Polkinghorne het, enigermate aan te spreek: 'Bottom-up thinking and top-down thinking condition each other mutually, and the history of science provides ample evidence for this fact' (Pannenberg 2001:799).
Alister McGrath (2006:194) het hierdie aspek verder gemeen en meen inderdaad dat 'non-linear integral equations' moontlik is. Gevolglik kan hy teologie bestempel as 'a process of constant comparison and evaluation, leading to modification and further evaluation until a stable situation is achieved'. Maar dit kan nie in dun lug plaasvind nie. Binne die dinamiese bedding van die kerk is die Sistematiese Teologie dus aktief. Dit is 'n proses wat nooit afgehandel is nie. Enige ekwilibrium is altyd voorlopig vanweë die iteratiewe prosedure van voortdurende vergelyking, waardering en veral ook modifisering.
Ek oordeel saam met McGrath dat die Triniteitsleer nie as fundamentele openbaring van die geloof gegee is nie (contra Barth), maar die uitkoms was van 'n paar eeue se worsteling van die Vroeë Kerk. Daarom is Schleiermacher ([1999] 2008:739) korrek wat dit as die sluitsteen van die Christelike geloofsleer beskou het. Die hart van die Christelike openbaring is immers Jesus is die Here! en dit is heel gou in die leer van die kerk vasgeskryf (Nicea, 325). Die leer oor die Triniteit was die finale fase van hierdie ondersoekende trajek van die Vroeë Kerk wie God regtig is. Die Triniteitsleer is dus 'n resultaat en nie die vooronderstelling van die Christelike geloofsleer nie.
Die implikasie is natuurlik ook dat daar nie finaal oor die Triniteitsleer in die kerk uitspraak gemaak is nie. En in die sin verskil ek ook van Schleiermacher wat meen dat dit die sluitsteen is. Soos 'n nuwe S-kurwe lei dit weer na 'n volgende. Die lewendige debat die afgelope dekades in die teologie oor die Triniteitsleer is ook 'n bewys daarvan. En die belangrikste impetus vir die nuwe kurwe is die dekonstruksie van die Neo-Platoniese verstaan van die nosie van ontologie. Die statiese en metafisiese verstaan is duidelik uitgedien.
Slotsom
Die woord 'hibried' het 'n paar keer in die artikel na vore gekom. Polkinghorne gebruik ook die woord so nou en dan. Maar met 'n ander bedoeling. Ek gebruik die woord wanneer ek na Polkinghorne se soms ongedefinieerde posisie verwys. Mens moet natuurlik in ag neem dat hy oor 'n periode van omtrent drie dekades sy boeke laat verskyn het. Alhoewel ek nie 'n studie gemaak het van die ontwikkeling van sy denke deur byvoorbeeld sy boeke chronologies in terme van publikasiedatum te ontleed nie, meen ek ook nie dit het 'n besondere kans op goeie vrug nie. Polkinghorne is daarvoor eenvoudig net 'n te groot gees en te seminaal in sy denke. Van sy grootste gedagtes vind ek byvoorbeeld reeds terug in sy vroegste boek oor hierdie onderwerp, One World (1986).
Polkinghorne bied 'n ongelooflike versameling data vir sy leser aan. Soms byna disparate data. Maar die teleurstelling lê in die konstruksie wat hy met hierdie materiaal oprig: epistemologie modelleer ontologie. Ek sukkel om sy opgewondenheid met hierdie konstruk te deel. Ek kan genoeg voorbeelde vind waar hy sowel vir David Bohm as vir Niels Bohr waardering het; waar hy van onder af wil dink, maar sensitief is vir van bo; waar hy induktief te werk wil gaan, maar abduktiewe redenasie bepleit; waar hy ewe nederig apofaties oor God wil praat, maar ander kere sterk katafatiese uitsprake maak; waar hy die Belydenis van Nicea proposisionalisties hanteer, maar tog ook simpatie het vir 'n sosio-linguistiese hantering van geloofswaarhede; waar waarheid korrespondeer, maar tog ook personaal is. En les bes, waar hy ervaring suiwer kenteoreties hanteer, maar dan ook weer wesenlik.
Ek wil waag om die vraag te stel of Polkinghorne werklik die nuutste ontwikkelings in die teologie geïnternaliseer het. As 'partikel-fisikus' (Polkinghorne 2002:50) kom hy nie los van 'n proposisionele verstaan van sake soos die besondere voorsiening, maagdelike geboorte, wonderwerke en ander nie. Al sê hy self dat 'explanation and understanding are two different things' (Polkinghorne 1995:33), kry mense soos Andreas Losch (2005:281) steeds die indruk dat Polkinghorne self nie werklik daaraan gehoor gee nie. Epistemologie is in Polkinghorne se konstruksie heeltemal 'n te eng begrip, minstens sover dit die teologie betref. Die noëtiese wêreld van Polkinghorne is fundamenteel 'un-Popperian' (Avis 1990:191). En die rede is dat Polkinghorne se teologie heeltemal te koud is en nie werklik betrokke raak in etiese, politieke en kulturele omgewings waar die konkrete konteks inspeel op spesifieke mense se lewens nie en wat iewers sin moet vind in hulle deurlopende aanvegtinge (Pederson & Trost 2000:983). Maak hy genoeg van 'n gestratifiseerde werklikheid?
Die bydrae van Barbara Strassberg is baie sinvol wat 'n postmoderne sosiologiese perspektief op die verhouding tussen teologie en wetenskap bied. Sowel teologie as wetenskap is vir haar 'socially constructed and culturally sanctioned' binne 'n komplekse sisteem van verhoudings en veranderings (Strassberg 2001:525).
Ten einde hieraan te voldoen, sal prof. Polkinghorne 'n tweerigting pyl tussen epistemologie en ontologie moet plaas en as hy nou nog meer teoloë saam met wil neem, nie meer van kritiese-realisme praat nie, maar die suggestie van Losch (2005:283) ernstig opneem en die term konstruktiewe-realisme dalk oorweeg. Dit behoort 'n epistomologie van die natuurwetenskap én 'n hermeneutiek van die teologie te verenig.
Literatuurverwyings
Achtner, W., Kunz, S. & Walter, T., 1998, Dimensions of Time, William B Eerdmans Publishing Company, Grand Rapids, MI. [ Links ]
Aquinas, T., 2009, The Summa Theologica of St Thomas Aquinas, (Fathers Dominican, Trans.), Logos Research Systems, Inc., Bellingham, WA. [ Links ]
Avis, P., 1990, 'Apologist from the world of science: John Polkinghorne', Scottisch Journal of Theology 43, 485-503. doi: 10.1017/S0036930600039442 [ Links ]
Barth, K., 2004, Church dogmatics, Volume I: The doctrine of the Word of God, Part 1', (Vol. I.1), transl. G.W. Bromiley & T.F. Torrance, T&T Clark, Edinburgh. [ Links ]
Barth, K., 2002, 'No!', in E. Brunner, & K. Barth, Natural Theology, pp. 65-128, Wipf and Stock Publishers, Eugene, OR. [ Links ]
Barth, K., 2005, The Theology of the Reformed, transl. D.L. Guder & J.J. Guder, Westminster John Knox Press, London. [ Links ]
Berger, P.L., 1990, The sacred canopy, Anchor Books, New York, NY. [ Links ]
Buitendag, J., 2008, 'Binne of buite die blokkie? 'n Poging om iets oor tyd en ewigheid te sê', Verbum et Ecclesia 29(2), 320-344. [ Links ]
Cullmann, O., 1962, Christ and Time: The Primitive Christian Conception of Time and History, 3rd edn., transl. F. Filson, SCM Press, London. [ Links ]
Grenz, S.J., 2005, The Named God and the Question of Being: A Trinitarian Theo-Ontology, Westminster John Knox Press, Louisville, KY. [ Links ]
Harris, L.F., 1998, 'Divine Action: An interview with John Polkinghorne', Cross Currents 48(1)Spring, 3-12. [ Links ]
Hector, K.W., 2006, 'Actualism and Incarnation: The High Christology of Friedrich Schleiermacher', International Journal of Systematic Theology (3), 307-322. doi: 10.1111/j.1468-2400.2006.00216.x [ Links ]
Helrich, C.S., 2000, 'John Polkinghorne: Crossing the Divide between Physics and Metaphysics', Zygon 35(4), 963-969. doi: 10.1111/1467-9744.00326 [ Links ]
Jackelén, A., 2005, Time & Eternity: The Question of Time in Church, Science, and Theology, Templeton Foundation Press, Philadelphia, PA. [ Links ]
Larson, D.H., 1995, Times of the Trinity, Peter Lang, New York, NY. [ Links ]
Lindbeck, G.A., 1984, The Nature of Doctrine: Religion and Theology in a Postliberal Age, The Westminster Press, Philadelphia, PA. [ Links ]
Losch, A., 2005, 'Our World is more than Physics: a Construtive-Critical Comment on the Current Science and Theology Debate', Theology and Science 3(3), 275-290. doi: 10.1080/14746700500317271 [ Links ]
McGrath, A.E., 2002, A Scientific Theology: Reality, vol. II, T&T Clark, London. doi: 10.1002/9780470690918 [ Links ]
McGrath, A.E., 2006, The Order of Things. Explorations in Scientific Theology, Blackwell Publishing, Oxford. [ Links ]
Moltmann, J., 1980, Trinität und Reich Gottes: Zur Gotteslehre, Chr. Kaiser, München. [ Links ]
Pannenberg, W., 2001, 'Response to Polkinghorne', Zygon 36(4), 799-800. doi: 10.1111/0591-2385.00398 [ Links ]
Pederson, A. & Trost, L.A., 2000, 'John Polkinghorne and the Task of Addressing a "Messy" World', Zygon 35(4), 977-984. doi: 10.1111/1467-9744.00328 [ Links ]
Polkinghorne, J., 1998, Belief in God in an Age of Science, Yale University Press, New Haven, CT. [ Links ]
Polkinghorne, J., 1986, One World, SPCK, London. [ Links ]
Polkinghorne, J., 2005, Quarks, Chaos & Christianity, The Crossroad Publishing Company, New York, NY. [ Links ]
Polkinghorne, J., 1994, Reason and Reality, SPCK, London. [ Links ]
Polkinghorne, J., 1998, Science & Theology, Fortress Press, Minneapolis, MI. [ Links ]
Polkinghorne, J., 1989, Science and Providence, New Science Library, Boston, MA. [ Links ]
Polkinghorne, J., 2004, Science and the Trinity: A Christian Encounter with Reality, Yale University Press, New Haven, CT. [ Links ]
Polkinghorne, J., 1996, Scientists as Theologians, SPCK, London. [ Links ]
Polkinghorne, J., 1995, Serious Talk, SPCK, London. [ Links ]
Polkinghorne, J., 2002, Traffic in Truth, Fortress Press, Minneapolis, MN. [ Links ]
Rahner, K., 1997, The Trinity, The Crossroad Publishing Company, New York, NY. [ Links ]
Rorty, R., 1980, Philosophy and the Mirror of Nature, Princeton University Press, Princeton, NJ. [ Links ]
Schleiermacher, F., [1999] 2008, The Christian Faith, 2nd edn., ed. H.R. Mackintosh & J.S. Stewart, T&T Clark, London. [ Links ]
Strassberg, B.A., 2001, 'Religion and Science: The Embodiment of the Conversation: A Postmodern Sociological Perspective', Zygon 3(36), 521-539. doi: 10.1111/0591-2385.00379 [ Links ]
Torrance, T.F., 1996, Theological Science, T&T Clark, Edinburgh. [ Links ]
Van Aarde, A.G., 1990, 'Holisme as 'n postmodernistiese filosofie in teologiese lig', HTS Teologiese Studies/Theological Studies 46(3), 293-311. [ Links ]
Whitehead, A.N., 1954, De dinamiek van de religie, vertl J. v. Veken, Uitgeverij Kok Agora, Kampen. [ Links ]
Correspondence to:
Johan Buitendag
Faculty of Theology, University of Pretoria
Pretoria 0002, South Africa
email: firstname.lastname@example.org
Received: 14 June 2010
Accepted: 26 July 2010
Published: 07 June 2011
1.Hy publiseer die volgende hieroor: 'Holisme as 'n postmodernistiese filosofie in teologiese lig', HTS Teologiese Studies/Theological Studies 46(3), 293311 (1990); 'Organismic holism in the light of the modernity-postmodernity debate', in J. Mouton & B.C. Lategan (eds.), The relevance of theology for the 1990s, 603618, HSRC, Pretoria (1994); 'Historical criticism and holism: Heading towards a new paradigm', in J. Mouton, A.G. Van Aarde & W.S. Vorster (eds.), Paradigms and progress in theology, pp. 4964, HSRC, Pretoria (HSRC Studies in Research Methodology No. 5) (1988).
2.John Polkinghorne (1930) is sedert 1979 'n geordende Anglikaanse priester en voor hierdie datum professor van Mathematical Physics in Cambridge. In 1984 word hy aangestel as die president van Queen's College in Londen. Hy was indertyd beskou as een van die wêreld se voorste kwantum-fisici en was in 1974 as 'n Fellow of the Royal Society aangewys. Hy word erken as een van die ontdekkers van die kwark, 'n basiese element van materie. Hy was die eerste president van die International Society for Science and Religion. Polkinghorne het die 1994-Gifford Lesings aangebied en in 2002 die gesogte Templeton Prys gekry vir Progress Toward Research or Discoveries About Spiritual Realities.
3.'Bohm's theory is very clever, but there is a feeling that it is too clever by half. There is an air of contrivance about the theory' (Polkinghorne 1995:27). Vergelyk dit ook met sy vroeëre uitspraak: 'I think there are two reasons for the majority preference for conventional quantum theory (which I share)' (Polkinghorne 1986:10).
4.Daar is deesdae toenemend 'n nuwe waardering vir die teologie van Schleiermacher. Van die jongste pogings is ook om 'n tipe 'High Christology' in sy werk te herken. Kevin Hector is byvoorbeeld daarvan oortuig dat Schleiermacher se Christology inderdaad in 'n ortodokse leer oor die Triniteit gegrond kan word. 'His Christology, in fact, seems quite at home in traditional trinitarianism' (Hector 2006:321).
5.Ek oordeel dat Duane Larson (1995:5) dus 'n fout maak om Schleiermacher se triniteitsbeskouing bloot as 'n 'afterthought' in sy teologie te bestempel. Schleiermacher maak 'n kenteoretiese uitspraak en nie 'n waarde-uitspraak nie met sy lokalisering van die triniteitsleer.
6.Kyk hiervoor ook die artikel van Buitendag (2008), 'Binne of buite die blokkie? 'n Poging om iets oor tyd en ewigheid te sê', in Verbum et Ecclesia (29)2, 320344.
|
<urn:uuid:e4c0c671-8763-43b0-a9ea-a480d40423b1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
http://www.scielo.org.za/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0259-94222011000100044&lng=en&nrm=iso&tlng=en
|
2019-07-24T09:25:48Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00480.warc.gz
|
by
|
3.0
|
a_tag
| false
| false
|
{
"abbr": [
"by",
"by"
],
"in_footer": [
false,
false
],
"in_head": [
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998812
| false
|
947
Jump to navigation
Jump to search
947 |
◄ | 9de eeu | ◄10de eeu► | 11de eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:947 |
Kalenders | |
Die jaar 947 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 47ste jaar van die 10de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure[wysig | wysig bron]
- Lotarius van Arles volg sy pa, Alberic II op as koning van Italië, onder toesig van die markies van Ivrea.
|
<urn:uuid:1e965d7e-2b50-49ef-b066-3c42cb52ea9d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/947
|
2019-07-16T22:42:01Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00104.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999936
| false
|
Bespreking:Matamala de Almazán
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Matamala de Almazán-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:d925dc01-c006-42ac-9a06-efeb04be57af>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Matamala_de_Almaz%C3%A1n
|
2019-07-16T23:10:59Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00104.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999912
| false
|
Ejakulasie
Ejakulasie is die proses van die uitspuit van semen vanuit die penis. Dit gaan gewoonlik gepaard met 'n orgasme, wat weer teweeggebring word deur seksuele prikkeling. Dit kan egter ook voorkom gedurende die vinnige oogbewegingsfase (VOB) van slaap, tesame met 'n ereksie en seksuele drome. Andersins gebeur dit soms tydens massering van die prostaat. In skaars gevalle, mag dit die gevolg van siekte van die prostaat wees.
Fisiologie[wysig | wysig bron]
Ejakulasie is 'n refleksbeweging. As dit eers aan die gang kom, is daar mee geen keer nie. Twee fases van ejakulasie word beskryf: 'n voorwellings- en volwaardige ejakulasiefase. Die voorwellingsfase begin wanneer spermatosoa vanuit die epididimus, waar dit geberg word, deur die twee vasa deferens aangestoot word tot by die ampoule aan die bopunt van hierdie twee buisies. Wanneer die saad dan deur die uitstortingsbuise beweeg en gemeng raak met vloeistowwe, staan dit bekend as semen. Op hierdie tydstip neem die volwaardige ejakulasiefase 'n aanvang en word die semen in ritmiese sametrekkings uitgespuit deur die uretra. Die totale duurte van ejakulasie is omtrent drie tot tien sekondes lank.
Statistiese verskille[wysig | wysig bron]
Die kragtigheid van beweging asook die hoeveelheid van die semen verskil grootliks tussen mans. Die volume kan enigiets wees tussen twee en 15 milliliters, maar die grootste gros manne produseer tussen vyf en sewe milliliter. Die hoeveelheid in 'n individuele man wissel ook by verskillende ejakulasies: dit hang af hoe onlangs die naas voorlaaste ejakulasie plaasgevind het. As 'n man langer as twee dae laas geëjakuleer het, het die volume van die tweede van twee ejakulasies kort ná mekaar 'n groter volume as wanneer hy korter vantevore geëjakuleer het. Dit kom voor of die volume semen wat geproduseer word, 'n direkte korrelasie het met die intensiteit van die orgasme-ervaring.
Die getal spermatosoa verskil ook baie wyd individueel. Die aanvaarde getal is 20 miljoen spermatosoa per mililiter, met 'n beweegliksheidspersentasie van 50 persent, en normale spermformaat in 60 persent of meer. Die hoeveelheid spermatosoa hang af van die tydperk wat verloop het sedert die vorige ejakulasie, die hitte binne in die testes, die man se ouderdom, die testosteroonvlak, die algemene vrugbaarheid van die man, asook die graad en lengte van tyd van die seksuele opwinding wat die ejakulasie voorafgegaan het en selfs in 'n mindere mate die seisoen.
Ná ejakulasie is dit vir omtrent 'n halfuur onmoontlik vir die meeste mans om weer te ejakuleer, grootliks omdat hulle nie weer 'n ereksie kan kry tydens hierdie periode nie. Hierdie tydsinterval word die weerstandigheidsperiode genoem. Die eikel van die penis is meestal tydens hierdie selfde periode hipersensitief vir aanraking.
Soortgelyk is daar wye variasie in die tyd wat dit neem vanaf die oomblik dat seks begin het, totdat ejakulasie plaasvind. Tydens die aktiewe stootbewegings van seks kan die meeste mans ejakulasie vir nie langer as omtrent vyf minute uitstel nie. 'n Baie klein groepie is in staat om te ejakuleer net wanneer hulle wil, en dis hierdie groep wat aktief seks kan beoefen vir 'n uur of langer.
Patologie[wysig | wysig bron]
Wanneer ejakulasie plaasvind voordat al die persone wat met mekaar tydens daardie geleentheid seks het gereed is daarvoor, word dit premature ejakulasie genoem. Aan die ander kant, as 'n man nie kan ejakuleer ten spyte van voldoende seksuele stimulasie nie, en hy behou sy ereksie gedurende hierdie hele tydperk, word dit anorgasmie genoem. Daar is 'n groot aantal geneesmiddels wat ejakulasie of orgasme kan onderdruk. Die mees bekende hiervan is die antidepressante wat op die neurotransmittor serotonien 'n uitwerking het.
|
<urn:uuid:1cd2cf56-3ba3-4bca-8393-18e75f8bcaac>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Ejakulasie
|
2019-07-16T22:56:17Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00104.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000001
| false
|
Lys van klassieke komponiste volgens tydperk
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Tydlyn van klassieke
komponiste
:
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Lys_van_klassieke_komponiste_volgens_tydperk&oldid=1910836
"
Kategorieë
:
Komponiste
Lyste
Versteekte kategorie:
Pages using Timeline
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Haal dié blad aan
Ander tale
Alemannisch
العربية
مصرى
Brezhoneg
Čeština
Ελληνικά
English
Español
Suomi
Frysk
Magyar
ქართული
한국어
Lietuvių
Bahasa Melayu
Português
Simple English
Slovenščina
Türkçe
Tiếng Việt
中文
Bân-lâm-gú
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 1 Februarie 2019 om 18:17 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:6d150cea-7cfc-4074-84e4-776d996af2a1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Lys_van_klassieke_komponiste_volgens_tydperk
|
2019-07-16T23:12:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00104.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997189
| false
|
Uzo Aduba
Jump to navigation
Jump to search
Uzo Aduba | |
Geboortenaam | Uzoamaka Nwanneka Aduba |
---|---|
Geboorte | 10 Februarie 1981 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Beroep(e) | Aktrise |
Aktiewe jare | 2003–nou |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Uzo Aduba (gebore 10 Februarie 1981) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente American Pastoral (2016) en My Little Pony: The Movie (2017), en in die televisiereeks Orange Is the New Black (2013).
Inhoud
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 2015: Pearly Gates
- 2016: American Pastoral
- 2016: Showing Roots
- 2017: My Little Pony: The Movie
- 2018: Miss Virginia
- 2018: Really Love
- 2019: Beats
- We Are Boats
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 2013: Orange Is the New Black
- 2014: Kid President: Declaration of Awesome
- 2017: Talking with Chris Hardwick
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 2013: How to Live Like a Lady
- 2015: The Wiz Live!
- 2017: The Making of My Little Pony: The Movie
- 2017: Hand in Hand: A Benefit for Hurricane Relief
Video's[wysig | wysig bron]
- 2014: Leaked: Uzo Aduba's OITNB Audition Season 1
- 2015: Taylor Swift: The 1989 World Tour Live
- 2017: Making the American Dream
- 2017: American Pastoral: Adapting an American Classic
|
<urn:uuid:e7ad9e3b-a23a-4cca-ab05-a306553c9086>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Uzo_Aduba
|
2019-07-16T23:24:27Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00104.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.884681
| false
|
Gambië
Gambië (Engels: The Gambia), amptelik die Republiek van Gambië (Republic of The Gambia), is 'n land in Wes-Afrika wat heeltemal omring word deur Senegal, behalwe vir die monding van die Gambiërivier na die Noord-Atlantiese Oseaan.
Nasionale leuse: Progress, Peace, Prosperity (Engels vir: "Vooruitgang, Vrede, Voorspoed") | |||||
Volkslied: For The Gambia Our Homeland (Engels vir: "Vir Gambië Ons Vaderland") | |||||
Hoofstad | Banjul
Grootste stad | Serrekunda | ||||
Amptelike tale | Engels | ||||
Regering | Presidensiële republiek Adama Barrow Halifa Sallah | ||||
Onafhanklikheid Onafhanklikheid• van die • Republiek
18 Februarie 1965 24 April 1970 | ||||
Oppervlakte - Totaal - Water (%) |
10 689 km2 (164ste) 4 127 myl2 11,5 | ||||
Bevolking - 2013-sensus - Digtheid |
1 882 450 176,1 / km2 (74ste) 456,1 / myl2 | ||||
BBP (KKP) - Totaal - Per capita |
2016-skatting | ||||
BBP (nominaal) - Totaal - Per capita |
2016-skatting | ||||
MOI (2013) | ▬ 0,441[2] (172ste) – laag | ||||
Gini (1998) | 50,2 – hoog | ||||
Geldeenheid | Dalasi (GMD )
Tydsone - Somertyd |
GMT (UTC±0) nie toegepas nie (UTC±0) | ||||
Internet-TLD | .gm | ||||
Skakelkode | +220 |
Gambië is 'n voormalige Britse kolonie en het sy onafhanklikheid verkry in 1965. Die hoofstad is Banjul (voorheen Bathurst) en die grootste nedersetting is Serrekunda. In 2013 het die land 'n bevolking van 1 882 450 gehad. Islam is die oorheersende geloof, gevolg deur ongeveer 90 persent van die land se bevolking. Gambië is met 'n oppervlakte van 10 689 km² die kleinste land op die vasteland van Afrika.
MagswisselingWysig
Die nuwe president Barrow het hom in die verkiesings van Desember 2016 verslaan, maar Yahya het aanvanklik geweier om die mag oor te dra. Die ECOWAS-lande het egter die land binnegeval en Yahya het besluit om te vertrek.[4]
VerwysingsWysig
- ( ) "The Gambia". Internasionale Monetêre Fonds. Besoek op 22 Januarie 2017.
- ( ) "2014 Human Development Report Summary" (PDF). United Nations Development Programme. 2014. pp. 21–25. Besoek op 22 Januarie 2017.
- ( Geoghegan, Tom (7 Junie 2012). ) "Ukraine or the Ukraine: Why do some country names have 'the'?". BBC News. Besoek op 22 Januarie 2017.
- ( ) "Ex-President Yahya Jammeh leaves The Gambia after losing election". BBC News. 22 Januarie 2017. Besoek op 22 Januarie 2017.
|
<urn:uuid:aef26893-e842-42a8-a2e8-1f9f727e0396>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Gambi%C3%AB
|
2019-07-21T20:56:43Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527204.71/warc/CC-MAIN-20190721205413-20190721231413-00184.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998505
| false
|
Kleuterskool
'n Kleuterskool is 'n skool vir kinders tussen die ouderdom van twee tot vyf jaar. Baie kleuterskole bied ook graad R (voorbereidingsjaar) aan, hoewel dit ook in 'n laerskool deurloop kan word. Kleuterskole kan onder privaat bestuur wees, maar kan ook deur die regering daargestel of selfs gesubsidieer wees. Sommige kleuterskole bied ook 'n gebalanseerde ontbyt en middagete vir die kinders aan.
Die bywoon van kleuterskole is nie verpligtend nie, maar kan help om kinders vir die laerskool voor te berei. Ouers wat voltyds werk maak ook van kleuterskole gebruik om toesig oor kinders te hou terwyl hulle nie tuis is nie.
Van die vaardighede wat kinders by 'n kleuterskool aanleer:
- motoriese vaardighede (hand-oog-koördinasie, liggaamlike oefening, ens.)
- perseptuele vaardighede (visuele persepsie, ouditiewe persepsie, ens.)
- sosiale en emosionele vaardighede (groepswerk, speel en deel met maatjies)
- basiese taalvaardighede (praat, lees en skryf)
- basiese wiskunde (tel, eenvoudige somme, ens.)
Sien ook[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Kindergarten. |
|
<urn:uuid:896dea48-bee5-4f30-841e-93b5b6c8fbe0>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kleuterskool
|
2019-07-23T03:05:13Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00344.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000003
| false
|
Liguriërs
Die Liguriërs word as die oorspronklike bewoners van die westelike Alpegebied, veral die valleie van die Bo-Ryn, Wes-Switserland, die Rhônegebied, die Povlakte, die Franse en Italiaanse Riviera, Korsika en Wes-Spanje beskou. Die Liguriërs ontwikkel die sogenaamde Terramare-kultuur. Dit is nog nie duidelik of hulle oorspronklik deel uitgemaak het van die Indo-Europese groep van volkere en tale nie, alhoewel sommige navorsers die Liguriese taal, waarvan net enkele woorde en name bekend is, wél as van Indo-Europese afkoms beskou.
Sedert 700 v.C. word die Liguriërs ingevolge die uitbreiding van Keltiese stamme in Europa teruggedring na die gebied van die huidige Ligurië. In sommige gebiede soos die Rhônevallei vermeng hulle met Keltiese stamme. Nadat die Liguriërs aanvanklik net militêre diens in die Romeinse leër doen, veral as bekwame ruiters, kom hulle gebied sedert 238 v.C. onder Romeinse heerskappy.
Albingaunum (Album Ingaununm, die huidige Albenga), wat deur die Liguriese stam van die Ingauni bewoon is, behoort tot die belangrikste Liguriese stede van die antieke tydperk.
Baie Liguriërs, wat tydens die Tweede Puniese Oorlog as soldate in die Romeinse vloot geveg het, bly na die einde van die oorlog in 202 v.C. sonder soldy. Hulle probeer net soos hul Istriese metgeselle 'n heenkome as seerowers te vind. Seerowerskepe in groot eskaders verwoes in hierdie tydperk 'n aantal Mediterreense kusgebiede. Die seerowers is deur die Romein Aemilius Paulus verslaan, en volgens oorlewerings het sowat 17 000 Liguriërs in die seegevegte gesneuwel.
|
<urn:uuid:74850d8b-4900-4f64-a3ab-1cf70cace2a9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Liguri%C3%ABrs
|
2019-07-23T03:07:34Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00344.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999999
| false
|
Kategorie:Liedartikels sonder liedskrywers
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
This category is for articles about songs where the article is missing the songwriters, because it has not been researched, noted in the relevant article, or available in a reliable source. If the songwriter is never likely to be known (e.g. for historical works), please use Category:Songwriter unknown.
Hierdie kategorie bevat geen bladsye of media nie.
|
<urn:uuid:256352de-76e0-4cec-8e6b-5f9708a963b1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Liedartikels_sonder_liedskrywers?from=Wn
|
2019-07-24T09:03:47Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00504.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.909397
| false
|
Kategorie:Liedartikels sonder liedskrywers
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
This category is for articles about songs where the article is missing the songwriters, because it has not been researched, noted in the relevant article, or available in a reliable source. If the songwriter is never likely to be known (e.g. for historical works), please use Category:Songwriter unknown.
Hierdie kategorie bevat geen bladsye of media nie.
|
<urn:uuid:6fdd6956-32c7-4bb8-a469-12a37930e577>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Liedartikels_sonder_liedskrywers?from=Fe
|
2019-07-24T08:56:20Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195532251.99/warc/CC-MAIN-20190724082321-20190724104321-00528.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.909397
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "479" skakel
←
479
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
479
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
5de eeu
(
← skakels
wysig
)
579
(
← skakels
wysig
)
469
(
← skakels
wysig
)
474
(
← skakels
wysig
)
475
(
← skakels
wysig
)
476
(
← skakels
wysig
)
477
(
← skakels
wysig
)
478
(
← skakels
wysig
)
480
(
← skakels
wysig
)
481
(
← skakels
wysig
)
482
(
← skakels
wysig
)
483
(
← skakels
wysig
)
484
(
← skakels
wysig
)
489
(
← skakels
wysig
)
379
(
← skakels
wysig
)
Chinese Keiserryk
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:479
(
← skakels
wysig
)
Aardbok (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/479
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:8c28227a-e9c0-47b0-b778-63d1a26d7ae6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/479
|
2019-07-16T23:27:50Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00152.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999054
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Drekawats" skakel
←
Drekawats
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Drekawats
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Sjabloon:Slawiese mitologie
(
← skakels
wysig
)
Baba Jaga
(
← skakels
wysig
)
Tsjernobog
(
← skakels
wysig
)
Peroen
(
← skakels
wysig
)
Iwan Tsarewitsj
(
← skakels
wysig
)
Die Zori
(
← skakels
wysig
)
Domowoi
(
← skakels
wysig
)
Belobog
(
← skakels
wysig
)
Swarog
(
← skakels
wysig
)
Chors
(
← skakels
wysig
)
Dazjbog
(
← skakels
wysig
)
Slawiese mitologie
(
← skakels
wysig
)
Weles
(
← skakels
wysig
)
Jarilo
(
← skakels
wysig
)
Slawiese draak
(
← skakels
wysig
)
Marzjana
(
← skakels
wysig
)
Triglaf
(
← skakels
wysig
)
Mat Zemlja
(
← skakels
wysig
)
Stribog
(
← skakels
wysig
)
Boek van Weles
(
← skakels
wysig
)
Roesalka
(
← skakels
wysig
)
Ljech, Tsjech en Roes
(
← skakels
wysig
)
Slawiese vuurvoël
(
← skakels
wysig
)
Kosjtsjei
(
← skakels
wysig
)
Lesji
(
← skakels
wysig
)
Živa
(
← skakels
wysig
)
Swjatowid
(
← skakels
wysig
)
Zarja
(
← skakels
wysig
)
Berstuk
(
← skakels
wysig
)
Lada (mitologie)
(
← skakels
wysig
)
Mokosj
(
← skakels
wysig
)
Oźwiena
(
← skakels
wysig
)
Ilja Moeromets
(
← skakels
wysig
)
Dobrinja Nikititsj
(
← skakels
wysig
)
Aljosja Popowitsj
(
← skakels
wysig
)
Baš Čelik
(
← skakels
wysig
)
Libuše
(
← skakels
wysig
)
Ala
(
← skakels
wysig
)
Bjes
(
← skakels
wysig
)
Varingblom
(
← skakels
wysig
)
Alkonost (mitologie)
(
← skakels
wysig
)
Gamajoen
(
← skakels
wysig
)
Sirin
(
← skakels
wysig
)
Simargl
(
← skakels
wysig
)
Raskovnik
(
← skakels
wysig
)
Złota Baba
(
← skakels
wysig
)
Bagiennik
(
← skakels
wysig
)
Bannik
(
← skakels
wysig
)
Boginki
(
← skakels
wysig
)
Wila
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Drekawats
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:f3b4ff3d-877c-4b49-b675-bf3b2c2f3cfd>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Drekawats
|
2019-07-16T23:09:22Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00152.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998747
| false
|
Frankies
Frankies is 'n versamelnaam vir die Wes-Germaanse tale en Frankiese dialekte, wat hulle historiese oorsprong in die ooste van die Frankiese Ryk het:
- Die Nederfrankiese taal met Nederlands, Afrikaans en hulle dialekte;
- Die tale en dialekte van die Wesmiddelduitse taal;
- Die Hoogduitse dialekte in die oorgangsgebied van die Middelduitse tot Opperduitse taalgebied.
Taalkundiges verskil oor die vraag of daar werklik sprake van 'n Frankiese taalfamilie kan wees, aangesien daar nog geen bewyse gelewer word dat die huidige Frankiese tale en dialekte taalhistories uit een gemeenskaplike Frankiese oorsprongstaal ontwikkel het. (Sien ook: Franke)
Inhoud
GeskiedenisWysig
Die Franke se herkoms is tans - net soos dié van baie ander vroeë Germaanse stamme - nie duidelik nie.[1] Hulle het eers in die laat 5de eeu 'n soort nasionale eenheid begin vorm.
Voor hulle verowering van die Romeinse Gallië was die Frankiese stamgebied heel waarskynlik tussen die Middel- en Nederrynse gebiede tussen die huidige Duitse stede Keulen en Xanten geleë en het moontlik tot die ooste van die huidige Nederland tussen die Ryn en Ysselrivier gestrek.[2] Die Ryn- en Meusemondings het óf tot die Frankiese óf tot die Friese magsgebied behoort. Die Wes-Nederfranke het hulle reeds sedert die 4de eeu in die huidige Suid-Nederland en België gevestig.[3]
Die Frankiese tale het hulle oorsprong in die Salies-Frankiese dialekte van die vroeë Middeleeue. Die Saliërs word as die Frankiese kernstam beskou waaruit later 'n aantal Frankiese deelstamme ontwikkel het soos byvoorbeeld die Ripuariërs in die gebied van Keulen en die Lotaringers in Noordoos-Frankryk.[4]
Oudfrankiese elemente is veral in die Neder- en Middelfrankiese (Ripuaries, Moeselfrankies) dialekte bewaar. Die verder suidwaarts geleë Rynfrankiese en Opperduits-Frankiese taalgebiede met Suid- en Oosfrankies toon sterk Alemanniese en - in die geval van Oosfrankies - Beierse invloede. Hulle toon nou ook meer ooreenkomste met hul naburige Suid-Duitse dialekte as met die Middel- en Nederrynse idiome en word tans by die Opperduitse dialekte gereken.
Moontlik was hierdie gebiede reeds voor die Frankiese verowering en kolonisasie deur 'n groter groepe Alemanniese en Beierse setlaars bewoon wat uiteindelik nie verdryf is nie, maar met die Franke vermeng het.
Die grote uitbreiding van die Frankiese taalgebied toon die belangrike rol wat Frankiese dialekte by die vorming van 'n gemeenskaplike Duitse en Nederlandse verkeerstaal gespeel het. Onder die Frankiese heerskappy die Middeleeuse Duitse staatswese begin ontwikkel, terwyl die kanselarye geleidelik hul eie taalvorme ontwikkel het. Daarnaas het oorgangsdialekte gevorm wat onderlinge kommunikasie tussen die bewoners van die verskillende stamgebiede eers moontlik gemaak het.
In die Oosfrankiese of Duitse Ryk het die Franke ook die taalkundige en politieke hoeksteen vir die vereniging van die verskillende stamme tot die latere Duitse volk gelê. Die ander stamme in die Ryk, waaronder Nedersakse, Beiers, Alemanne, Hesse en Thuringers, het hulle oorspronklike tale grotendeels kwytgeraak en strukturele elemente uit die Frankiese taal oorgeneem, maar ook self groot invloed op die taal uitgeoefen.
Met die ontwikkeling van 'n aantal mengdialekte het Frankies sy eenheid verloor, en met die Hoogduitse klankverskuiwing, wat vanaf die 6de eeu vanuit die suide in noordwaartse rigting beweeg het, het nuwe dialekgroepe met verskillende klankstelsels ontstaan. Die Frankiese tale was nou verdeel in Neder-, Middel- en selfs Opperduitse variante, alhoewel die woordeskat deur hierdie verandering nie aangetas is nie en hierdie verdeling niks oor die verwantskap tussen die verskillende dialekte sê nie. Middel- en Nederfrankies stem ten opsigte van hulle leksikale struktuur nog steeds grootliks ooreen.
In Nederland en Vlaandere kan verskillende kenmerke, waarin Nederlands vandag van Fries verskil, op die vroeë Frankiese invloed teruggevoer word.[4]
Frankiese tale en dialekteWysig
Frankies in die Nederduitse taalgebiedWysig
- Nederlands, soms ook Nederfrankies genoem (Nederland, België, Frankryk en Noordryn-Wesfalen)
- Hollandse dialekte (Nederland)
- Fries-Hollandse dialekte, mengdialekte van Wesfries en Nederlandse dialekte (Nederland)
- Suidgelders (Kleverlands; Nederland, Noordryn-Wesfalen)
- Pella Dutch (Iowa, VSA)
- Limburgs (Provinsie van Limburg, België; Provinsie van Limburg, Nederland; Noordryn-Wesfalen (in die omgewing van Düsseldorf en Duisburg))
- Brabants
- Oos-Vlaams
- Wes-Vlaams
- Zeeus
- Hollandse dialekte (Nederland)
- Afrikaans (Suid-Afrika, Namibië; immigrantetaal in Australië, Kanada, die VSA, Nieu-Seeland)
Frankies in die Wesmiddelduitse taalgebiedWysig
- Ripuaries, ook Ripuaries-Frankies genoem (Noordryn-Wesfalen, Rynland-Palts en België)
- Moeselfrankies (Noordryn-Wesfalen, Rynland-Palts en Saarland)
- Rynfrankies
- Palties
- Wespalties (Rynland-Palts en Saarland)
- Voorpalties (Rynland-Palts en Frankryk)
- Keurpalties (Baden-Württemberg)
- Palties
- Middelhessies
- Nordhessies (Hessen en Thuringen)
- Oosthessies
Frankies in die oorgangsgebied tussen Middel- en OpperduitsWysig
VerwysingsWysig
- Donaldson, Bruce: Dutch - A linguistic history of Holland and Belgium. Leiden: Martinus Nijhoff 1983, bl. 85
- Donaldson (1985), bl. 85-87
- Raidt, Edith H.: Afrikaans en sy Europese Verlede. Derde hersiene en uitgebreide uitgawe. Kaapstad: Nasou Beperk 1991, bl. 18
- Donaldson (1983), bl. 85
|
<urn:uuid:1f93c0f9-9151-4567-8bc9-5f39c99881e2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Frankies
|
2019-07-20T15:38:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00072.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999841
| false
|
Kategorie:Eilande
Wikimedia Commons bevat media in verband met Eilande. |
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 7 subkategorië, uit 'n totaal van 7.
Wikimedia Commons bevat media in verband met Eilande. |
Hierdie kategorie bevat die volgende 7 subkategorië, uit 'n totaal van 7.
|
<urn:uuid:68e45994-615e-4736-b46a-4ca2b532d89b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Eilande
|
2019-07-20T16:13:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00072.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.992682
| false
|
Milad-toring
Die Milad-toring (ook bekend as Borj-e Milad , Farsi: برج میلاد ) is 'n televisie- en kommunikasietoring in die Iranse hoofstad Teheran. Die toring, wat tussen 2000 en 2007 in opdrag van die Teheranse stadsregering aan die grens tussen die stadsdistrikte Shahrak-e Gharb en Gisha opgerig en in 2008 geopen is, is met 'n hoogte van 435 meter (insluitende die antenne) die hoogste toring in Iran en tans die sesde hoogste televisietoring ter wêreld. Die toring het 'n hoofgebou met twaalf verdiepings waarvan die dak teen 'n hoogte van 315 m geleë is. Dit kan deur middel van 'n trap of hysbakke bereik word. Die toring se agthoekige basis versinnebeeld tradisionele Persiese boukuns.
Die Milad-toring maak deel uit van die Tehran International Trade and Convention Centre wat naas die telekommunikasietoring restaurante met 'n panoramiese uitsig oor Teheran, 'n vyfsterhotel, 'n konferensiesentrum, 'n wêreldhandelsentrum en 'n inligtingstegnologiepark insluit. Dit beskik daarnaas oor 'n parkeerplek van 27 000 m², 'n groot rekenaar- en telekommunikasie-eenheid, 'n kulturele en wetenskaplike sentrum, 'n vertoonlokaal vir uitstallings, 'n gespesialiseerde biblioteek en 'n administratiewe eenheid.
|
<urn:uuid:0611f50f-2848-4a23-8ccc-66051af2fa40>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Milad-toring
|
2019-07-20T16:25:10Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00072.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999928
| false
|
Alle openbare logboeke
Vertoon 'n samestelling van alle boekstawings van Wikipedia. U kan die resultate vernou deur 'n boekstaaftipe, gebruikersnaam (kas-sensitief) of spesifieke blad (ook kas-sensitief) te kies.
Geen inskrywings in die logboek voldoen aan die kriteria nie.
|
<urn:uuid:02220bb7-135b-4564-9776-6f984c6ad44a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Logboek/Rights
|
2019-07-20T16:47:50Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00072.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998825
| false
|
Corbin Bleu
Corbin Bleu Reivers (gebore op 21 Februarie 1989), beter bekend as Corbin Bleu, is 'n Amerikaanse akteur, model, danser en sanger. Hy is veral bekend vir sy rolle in die High School Musical-filmreeks, die Discovery Kids televisiereeks Flight 29 Down en die Disney Channel Original Movie Spring in!. Hy volg ook 'n solo-loopbaan as sanger en het sy debuutalbum Another Side op 1 Mei 2007 vrygestel. Die album debuteer as nommer ses en dertig op die Amerikaanse Billboard 200 en het 18 000 kopieë verkoop in die eerste week. Bleu stel sy tweede album, Speed of Light, op 10 Maart 2009 in die VSA vry.
Corbin Bleu | |
Geboortenaam | Corbin Bleu Reivers |
---|---|
Geboorte | 21 Februarie 1989 New York Stad, Brooklyn (VSA) |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Beroep(e) | Akteur, sanger |
Rolprente | Jump In High School Musical Free Style |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Inhoud
Vroeë leweWysig
Bleu is gebore in Brooklyn, New York City, die seun van Martha (née Callari) en David Reivers. Sy ma is 'n Italiaanse Amerikaner en sy pa 'n Jamaikaanse Amerikaner. Hy het drie susters: Jag, Phoenix, en Hunter Reivers (jongste tot oudste). As kind studeer Bleu dans vir 'n paar jaar, met 'n fokus op ballet en jazz. Bleu gradueer van die Los Angeles County Hoërskool vir die Kunste.
Bleu word eindelik opgelei in dans as een van die eerste studente aan die gesogte Debbie Allen Dansakademie. Hy het toe bygewoon as 'n teater groot, en volg hierdie keer in die voetspore van sy moeder, wat dit bygewoon het New York-stad se befaamde High School of Performing Arts. Soos sy pa, het hy verskyn in televisie-advertensies, beginnend op ouderdom twee, vir produkte soos Life graan, Bounty, Hasbro, en Nabisco. Dit was op daardie tyd dat hy ook sy liefde vir dans ontdek en jazz- en balletklasse begin neem, gewoonlik as enigste seun in die klas. Op ouderdom vier was hy 'n model van die Ford Modeling Agency in New York. Hy verskyn in gedrukte advertensies vir winkels soos Macy's, Gap (klere-kleinhandelaar), Target (tydskrif), en Toys R Us, en mode versprei in kind, ouer, en die American Baby tydskrifte, sowel as met sy beeld op speelgoed en spel verpakking. Op ouderdom ses verskyn Corbin in sy eerste professionele teaterproduksie af Broadway, The Town Hall, Broadway se grenslyn konsert. Hierdie drie-konsert-reeks wat geskep, geskryf en gehuisves word deur Scott Siegel, het plaasgevind oor 'n naweek en ingesluit A Tribute to David Merrick. Corbin Bleu speel 'n verlate hawelose stom in die stuk "Tiny Tim is Dead".
Waarnemende loopbaanWysig
In 1996 verhuis sy familie na Los Angeles en hy vind gou 'n herhalende rol op die TV-reeks High Incident en maak 'n gassterverskyning op ER saam met George Clooney in 1996. Bleu het ook rolle in 1998 se Malcolm & Eddie, as Matthew, en, soos Nick Elderby, in 2000. Hy het ook klein rolle in films soos Soldier met Kurt Russell, en Family Tree met Andrew Lawrence, en Mystery Mans met Ben Stiller, William H. Macy, en Greg Kinnear, en Galaxy Quest met Tim Allen, Sigourney Weaver, en Alan Rickman, en The Amanda Show met Amanda Bynes en Drake Bell.
Corbin het ook voortgegaan met dans, uiteindelik besig om een van die eerste studente aan die gesogte Debbie Allen Dansakademie. Terwyl hy in sy eerstejaars jaar Corbin gewerp was in sy eerste leidende rol in die 2004 speelfilm. Catch that kid saam met akteurs Kristen Stewart en Max Thieriot. In sy stage jaar wat hy gespeel het die hoofrol van Ren in die musiekblyspel "Footloose" en die rol van Sonny in die musiekblyspel "Grease". Dieselfde jaar is Corbin vereer met die toekenning van Teaterstudent van die Jaar. In die somer van 2004 het Corbin 'n deel van die ensemblestemme vir die nuwe Discovery Kids TV-reeks Flight 29 Down as Nathan McHugh, saam met Allen Alvarado en Hallee Hirsh en Lauren Storm,'n dramareeks oor 'n groep tieners wat gestrand is op 'n verlate eiland na 'n vliegtuigongeluk, ter plaatse verfilm op Oahu, Hawaii. Hy het ook 'n klein rol as Spencer op Ned se gederubriceerd School Survival Guide, sy eerste verskyning wat in die episode geregtig Guide to: die skool speel en Guide to: Revenge & School Records . en Mother Goose Parad as Grand Marshall saam met Devon Werkheiser en Lindsey Shaw in 2006, 2007.
In 2006, 2007 en 2008, vertolk Bleu die rol van "Chad Danforth" in High School Musical, die uiters gewilde, Emmy-bekroonde Disney Channel-oorspronklike rolprent. In elk van hierdie opeenvolgende paaiemente, Bleu reprise sy rol as basketbalspeler Chad Danforth 'n spanmaat van Troy Bolton hoofkarakter (Zac Efron). Nathan Suider, All Movie Guide, en Macy's Thanksgiving Day Parade soos homself in 2007, Hy het ook gas ster in die première episode van Disney se Hannah Montana as Johnny Collins langs die aktrises Miley Cyrus en Emily Brown. Bleu se volgende film, In Jump! mede-hoofrol aktrise en R & B sanger Keke Palmer, sowel as Bleu se pa David Reivers, première op 12 Januarie, 2007, en het sedertdien een van die hoogste gegradeerde Disney Channel Original Movie, en Die Tyra Banks Show in 2008. Bleu het ook verskyn in die 2007 Disney Channel Games as kaptein van die Blou span.
In die herfs 2009 het hy 'n leidende rol in die film Free Style as Cale Bryant, saam met Sandra Echeverría en Madison Pettis , en verskyn in Die CW Television Network se nuwe show, saam met aktrises Sara Paxton en Mischa Barton. Ook in 2009, is hy stem in Beyond alle grense, en verskyn op Entertainment Tonight en The Morning Show met Mike en Juliet. Onlangs, het hy geland het die leidende rol in die Broadway Musical In die Heights . en gas ster in een episode in Die Goeie vrou as DJ Javier Berlin langsaan aktrise Anna Margulies in Oktober 2010.
Musiek loopbaanWysig
2006-07: Another SideWysig
Die eerste liedjie wat hy nog ooit aangeteken is professioneel was getiteld "Sirkels" of "Circles In My Mind" vir sy dan TV-show Flight 29 Down. Wanneer bestuurders van verskillende platemaatskappye die liedjie gehoor, hulle het gretig om hom te teken om 'n kontrak. Bleu 'n ooreenkoms onderteken met Hollywood Records,' n Disney besit etiket. Sy debuut album, Another Side , is vrygestel in Mei 2007. Die album debut het op # 36 op die Billboard 200 album charts, verkoop 18.000 in sy eerste week. Corbin saam met tref-maker Ne-Yo op "I Get Lonely," en ander kunstenaars soos Matthew Gerrard, Eric Hudson en meer.
'N Musiek video vir sy eerste single "Push Dit aan die grens" première op die Disney Channel, en is gebruik om te bevorder Spring In! 'n Disney Channel Original Movie in wat Bleu' n ster. "Push Dit aan die perk" bereik die Top 20 op die Billboard Hot 100, spitstyd op # 15. Bleu getoer met mede HSM cast lede vanaf die einde van November 2006 tot einde Januarie 2007 in , presteer in ongeveer 40 verskillende stede. Te bevorder sy debuut album, Bleu opgetree by die NextFest toer, saam met Aly & AJ, Drake Bell, en Bianca Ryan.
Op 'n ander kant, het hy geskryf het saam geskryf het vyf van die album se twaalf liedjies. Hy het ook twee liedjies wat verskyn as bonus snitte op die Europese weergawe. Een van die liedjies was getiteld "Shake It Off", 'n ode aan die musikant Prince.
2008-09: Spoed van ligWysig
In 'n onlangse onderhoud met die Billboard, Bleu verklaar dat hy het begin werk aan sy follow-up album. Bleu vertel Billboard, "Daar sal album 'n baie verskille met die tweede. Eerste van alles, dit is net meer persoonlik. Ek is betrokke by elke aspek van die skrif te stel. So ver as die rigting van die musiek, dit is baie anders. Ek wou hierdie album iets wat was 'n bietjie van rock,' n bietjie van R & B en 'n bietjie van die "pop te hê." Produsent Eric Hudson is verbonde aan die meerderheid van die projek, saam met songwriter conductor Claude Kelly. Bleu uitgevoer onuitgebrachte liedjies soos "Close", "wat dit ookal neem", en "Champion" op 'n somer konsert toer met die sanger akteur Justin Stein. Die spore is ingestel te wees in die album. Spoed van lig was as gevolg van buite op 10 Maart 2009 via Hollywood Records.
Die album het misluk om te debuut op Billboard Top 200 album chart. Volgens bronne het die album verkoop minder as 4000 in sy eerste week, ten spyte van bevordering van MySpace.com. Die album produseer singles "Vier You" en "Moments daardie saak," wat video musiek was vrygestel met 'n.
Persoonlike leweWysig
In die somer van 2003, het hy wat in 'n student geskryf toneel speel, Baby Blues. Saam met hierdie stadium prestasie, was die opwinding van Kuns en Victoriaanse's Closet uitgevoer word, geskryf deur Jamie Isak Conde en Lucas Barron.
Hy het in 'n episode van die Broadway cast van die lente Awakening se YouTube-reeks. Die episode was getiteld "Notesey", en skrywer en sanger van " Moments dat die saak ", Free Style 2008 Soundtrack, en Minutemen klankbaan, liedjie " Begin dit weer terug ", en "woord van die belofte: The Next Geneoration" Audio Bybel Voice of Peter.
Hy dra 'n groot deel van die klere van ontwerpers Don Ed Hardy en Dolce & Gabbana. Hy dra ook klere van die etiket Penguin en is lief vir skoene deur Nike.
Die eerste liedjie wat hy nog ooit aangeteken is professioneel was getiteld "Sirkels" of "Circles In My Mind" vir sy dan TV-show "Flight 29 Down". Wanneer bestuurders van verskillende platemaatskappye die liedjie gehoor, hulle het gretig om hom te teken om 'n kontrak. Hy het later onderteken met Hollywood Records en is sedertdien vrygestel twee albums, Another Side in (2007) en Speed of Light in (2009).
Hy is 'n gereelde vrywilligers werker, vrywillig vir liefdadigheid soos " Starlight Children's Foundation ", "Die Make-A-Wish fondament" en "St Jude se kinders se navorsing hospitaal", en bedien Thanksgiving se dinee en Christmas Eve middagete by die Los Angeles hawelose skuiling in 2008 met Debby Ryan .
Hy verskyn in die musiek video vir die liedjie "Moet nie skaam wees", die debuut single van die band Small Change, die kommersiële vir, en in 2008 Gemodelleerde vir OP Ocean Pacific Klere Line. Bleu is onderteken as 'n kind model met die Ford Modeling Agency op die ouderdom van vier, en hy is' n toegewyde bewonderaar van die Los Angeles Lakers basketbal span.
FilmografieWysig
Filmografie as 'n akteur | |||
Jaar | Titel | Rol | Opmerkings |
---|---|---|---|
1996 | High Incident | N/A | herhalende rol |
1996 | ER | Little boy | 'n episode |
1998 | Malcolm & Eddie | Matthew | 'n episode |
2000 | Cover Me: Based on the True Life of an FBI Family | Nick Elderby | 'n episode |
2001–2002 | The Amanda Show | Russel Carter | twee episode |
2005–2007 | Flight 29 Down | Nathan McHugh | Main Cast lid |
2006–2007 | Ned's Declassified School Survival Guide | Spencer | twee episode |
2006–2008 | Hannah Montana | Johnny Collins | twee episode |
2008–2009 | Phineas and Ferb | Coltrane | Drie episodes |
2008–2009 | The Beautiful Life: TBL | Issac | Main Cast lid |
2010 | The Good Wife | Jay Hawke/ DJ Javier Berlin | 'n episode, "Cleaning House" |
Filmografie as 'n akteur | |||
Jaar | Titel | Rol | Opmerkings |
---|---|---|---|
1998 | Soldier | Johnny | voorkoms |
1998 | Beach Movie | Kid | |
1999 | Family Tree | Ricky | Main Rol |
1999 | Mystery Men | Butch | voorkoms |
1999 | Galaxy Quest | Young Tommy | |
2004 | Catch That Kid | Austin | Main Rol |
2006 | High School Musical | Chad Danforth | Main Rol |
2007 | Flight 29 Down: The Movie | Nathan McHugh | Main Rol |
2007 | The Secret of the Magic Gourd | Voice | Main Rol |
2007 | Jump In! | Isadore "Izzy" Daniels | Main Rol |
2007 | High School Musical 2 | Chad Danforth | Main Rol |
2008 | High School Musical 3: Senior Year | Chad Danforth | Main Rol |
2009 | Free Style | Cale Bryant | Main Rol |
2009 | Beyond All Boundaries | Voice | Main Rol |
2010 | I Owe My Life to Corbin Bleu | Corbin Bleu | Main Rol |
2010 | The Little Engine That Could | Voz: Lou | Main Rol |
2011 | Sugar | Sketch | Main Rol |
2011 | Terror Bytes | Emmett | Main Rol |
Filmografie as 'n akteur | |||
Jaar | Titel | Rol | Opmerkings |
---|---|---|---|
2008 | Free Style [1] | Producer | Film |
DiskografieWysig
- 2006-High School Musical Soundtrack
- 2007-Another Side [2]
- 2007-Jump In! Soundtrack
- 2007-High School Musical 2 Soundtrack
- 2007-Disneymania 5
- 2007-Disney Channel Holiday
- 2008-High School Musical 3: Senior Year soundtrack
- 2008-Radio Disney Jams 10
- 2008-Minutemen Soundtrack
- 2009-Hannah Montana 3
- 2009-Disney Channel Playlist
- 2009-Speed of Light [3]
Toekennings en nominasiesWysig
jaar | Toekenning | kategorie | skakel |
---|---|---|---|
2007 | NAACP Image Awards | Uitstaande prestasie in 'n Jeug / Kinders se Program | [4] |
Young Artist Award | Beste prestasie in 'n TV-film, minireeks of Spesiale (Comedy of Drama) - Ondersteunende Akteur Young | [5] | |
2009 | Teen Choice Award | Choice Movie Actor: Musiek / Dans | [6] |
VerwysingsWysig
- http://www.imdb.com/name/nm0088298/ Corbin Bleu Producer Free Style film in 2008
- http://www.amazon.com/Another-Side-Corbin-Bleu/dp/B000O1718E corbin bleu album Another Side in may 2007
- http://www.disneysociety.com/2008/11/17/corbin-bleu-to-release-new-album-speed-of-light/ corbin bleu in speed-of-light album new 2009
- http://www.juniorcelebs.com/corbin-bleu-helps-announce-naacp-image-awards-noms/ Corbin Bleu was on hand for the 40th NAACP Image Awards nominees as they were announced today during a press conference in Los Angeles
- http://www.youngartistawards.org/noms28.htm Corbin Bleu Beans El-Balaui Jake Smith Jonah Meyerson Andrew Chalmers Benjamin Petry .... BEST YOUNG ENSEMBLE PERFORMANCE
- http://www.youtube.com/watch?v=-rUzJhgmpuo Ashley Tisdale and Corbin Bleu @ Teen Choice Awards 2009 HQ
|
<urn:uuid:647f915d-9303-4b4d-88cb-90b98a84cb9b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Corbin_Bleu
|
2019-07-15T17:53:22Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195523840.34/warc/CC-MAIN-20190715175205-20190715200215-00005.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998789
| true
|
Nieu-Latyn
Nieu-Latyn (Latyn: Lingua Neolatina) is 'n weergawe van Latyn van ná die Middeleeue. Dit word veral gebruik in die werk van die wetenskaplike klassifikasiesisteem, en is algemeen aangewend vanaf die 1890's deur taalkundiges en wetenskaplikes.
Nieu-Latyn Lingua Neolatina | ||
---|---|---|
Gepraat in: | ||
Totale sprekers: | ||
Taalfamilie: | Indo-Europees Italies Latyns-Faliskies Latyn Nieu-Latyn | |
Skrifstelsel: | Latynse alfabet | |
Taalkodes | ||
ISO 639-1: | geen | |
ISO 639-2: | ||
ISO 639-3: | — | |
Nota: Hierdie bladsy kan IFA fonetiese simbole in Unicode bevat. |
Alhoewel veral die tweede helfte van die 19de eeu en die hele 20ste eeu gekenmerk was deur die algemene agteruitgang van Latyn as 'n belangrike onderwerp, het vele skrywers binne die Rooms-Katolieke kerk aangehou om Nieu-Latyn as skryftaal te gebruik. Die laaste werklik betekenisvolle oorspronklike letterkundige werk in Nieu-Latyn is gedoen deur John Milton.
- Alicia in Terra Mirabili -- Alice se avonture in wonderland
- Arbor Alma -- Die gewende boom
- Cattus Petasatus -- Die kat in die hoed
- Ferdinandus Taurus -- Ferdinand die bul
- Harrius Potter et Philosophi Lapis -- Harry Potter en die towenaar se steen
- Regulus -- Die klein prinsie
- Virent Ova, Viret Perna -- Groen eiers en ham
- Winnie Ille Pu -- Winnie-die-Poeh
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. |
|
<urn:uuid:42634c30-c8b6-4b05-a21e-f4238f154fd1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Nieu-Latyn
|
2019-07-20T15:36:36Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00085.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999915
| false
|
15 Julie
datum
<< | Julie 2019 | >> | ||||
So | Ma | Di | Wo | Do | Vr | Sa |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | |
7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
28 | 29 | 30 | 31 | |||
Al die dae |
Inhoud
GebeureWysig
- 1410 – Die Slag van Tannenberg vind plaas.
- 1588 – Pous Sixtus V stel Gian Francesco Mosorini, biskop van Brescia, aan as kardnaal.
- 1691 – Pous Innocentius XII word gekroon deur kardinaal Urbano Saccetti.
- 1739 – Pous Clemens XII stel Marcellino Corio, goewerneur van Rome aan as kardinaal.
- 1799 – Franse soldate ontdek die Rosettasteen op die dorpie Rasjid in Egipte se Nyldelta.
- 1801 – Pous Pius VII sluit ’n konkordaat met Napoleon Bonaparte.
- 1870 – Manitoba word die vyfde provinsie van die Kanadese Konfederasie en die Hudson's Bay Company oorhandig die Noordwestelike gebiede aan Kanada.
- 1913 – Die Lötschberg-spoorlyn tussen die Kanton Bern en die Kanton Wallis oor die Lötschberg-bergmassief in Switserland word geopen
- 1916 – Die Boeing-maatskappy word in Seattle, Verenigde State, gestig.
- 1930 – Die Britse regering bestel 1000 Spitfire vegvliegtuie.
- 1954 – Nooiensvlug van die Boeing 707.
- 1974 – Aartsbiskop Makarios, die president van Siprus, word in 'n staatsgreep tot 'n val gebring.
- 1995 – Serwiese magte dwing Moslems uit Srebrenica in wat die Verenigde Nasies as die grootste "etniese suiweringsoperasie" sedert die Tweede Wêreldoorlog beskryf.
- 1997 – Die Italiaanse modeontwerper Gianni Versace word voor sy huis in Miami doodgeskiet.
- 1999 – Die Volksrepubliek China verklaar dat hy oor die nodige tegnologie beskik om 'n neutronbom te vervaardig.
GeboortesWysig
- 1606 – Rembrandt van Rijn, Hollandse skilder in Leiden († 1669).
- 1863 – Thomas Maskew Miller, Suid-Afrikaanse boekhandelaar en uitgewer († 1926).
- 1879 – Ferdinand Postma, eerste rektor van die PU vir CHO († 1950).
- 1919 – Iris Murdoch, Engelse skrywer en filosoof († 1999).
- 1924 – Bartho Smit, Afrikaanse skrywer en dramaturg († 1986).
- 1931 – Gene Louw, Suid-Afrikaanse politikus († 2015).[1]
- 1939 – Chris Barnard, Suid-Afrikaanse skrywer († 2015).
SterftesWysig
Vakansie-, vierings- en waarnemingsdaeWysig
VerwysingsWysig
Eksterne skakelsWysig
Wikimedia Commons bevat media in verband met 15 July. |
|
<urn:uuid:c4170c7e-47f7-400f-8ab7-947c2a67136d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/15_Julie
|
2019-07-21T21:22:00Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527204.71/warc/CC-MAIN-20190721205413-20190721231413-00245.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999114
| false
|
Dire Straits
Dire Straits | ||
---|---|---|
Oorsprong | Londen (Verenigde Koninkryk) | |
Genre(s) | Rock | |
Aktiewe jare | 1977 – hede | |
Etikette | Phonogram, Vertigo, Mercury, Warner Bros. | |
Musiekportaal |
Dire Straits is 'n Engelse rock-groep wat in 1977 in Londen gestig is. Die groep het meer as 120 miljoen albums wêreldwyd verkoop en het drie Grammy Awards gewen. Hulle is onder andere bekend vir liedjies soos Sultans of Swing, Private Investigations, Brothers in Arms en Money for Nothing.[1]
Diskografie[wysig | wysig bron]
- Dire Straits (1978)
- Communiqué (1979)
- Making Movies (1980)
- Love over Gold (1982)
- Brothers in Arms (1985)
- On Every Street (1991)
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( ) Dire Straits sold 120 million albums John Illsley.com, 5 Mei 2009
Wikimedia Commons bevat media in verband met Dire Straits. |
|
<urn:uuid:f3904304-bb90-42f6-9d63-65d72da38769>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Dire_Straits
|
2019-07-23T03:41:51Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00405.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.983711
| false
|
Kategorie:Tussenwerpsels in Afrikaans
Jump to navigation
Jump to search
Index |
Bladsye in kategorie "Tussenwerpsels in Afrikaans"
Die volgende 37 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 37.
|
<urn:uuid:e747b905-85a6-4a4d-8241-4f92b5a17f76>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/Kategorie:Tussenwerpsels_in_Afrikaans
|
2019-07-23T03:25:47Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00405.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.992221
| false
|
Avro Canada CF-100 Canuck
Avro Canada CF-100 Canuck | |
---|---|
Tipe | Vegvliegtuig |
Vervaardiger | Avro |
Ontwerp deur | John Frost |
Nooiensvlug | 19 Januarie 1950 |
Bekendstelling | 1952 |
Onttrek | 1981 |
Status | Uit diens onttrek. |
Hoofgebruikers | Kanadese Lugmag Belgiese Lugmag |
Aantal gebou | 692 |
Die Avro Canada CF-100 Canuck is 'n Kanadese vegvliegtuig wat in 'n onderskeppingsrol gebruik is. Dit is die eerste Kanadese vegvliegtuig wat in massas geproduseer is. Dit kon in alle weerstoestamde sowel as 'n nagvegter gebruik word. Die langtogafstand het verseker dat dit oor die groot Kanadese lugruim gebruik word. Die eerste vegvliegtuig model, die Mk 3, is in 1952 in diens gestel in die Koninklike Kanadese Lugmag. Dit was bewapen met agt masjiengewere onder die romp agter die agterste kajuit.
Die Mk 4 het 'n kragtiger motor gehad en daar was hegpunte vir houers, met 29 Mighty Mouse lug-tot-lug vuurpyle in, aan die punte van die vlerke wat deur 'n aan boord rekenaar gevuur word. Dit het soos volg gewerk: die vlieënier van die Canuck stuur op 'n botsing koers met die vyandelike vliegtuig af met die radar in die neus en die rekenaar vuur die vuurpyle af op die optimum afstand. Daar kan nog masjiengewere of vuurpyle in die onderkant van die romp gedra word.
In 1957 is die Canadian/US North American Air Defence Command (NORAD) gevorm en die Kanadese Canuck's werk saam die Amerikaanse F-86's, F-89's en F-94's om Noord-Amerika teen Sowjet invalle van die noorde te beskerm. Sterkpunte van die Canuck is sy vermoë om van kort aanloopbane te kan opstyg en sy klimvermoë en kon dus Sowjet vliegtuie gou onderskep.
Die laaste model in die familie, Mk 5, het nog kragtigers motors gehad en die vlerkspan was 1.93 m langer wat dit beter laat vlieg het teen hoër hoogtes. Drie-en-vyftig van die vliegtuie was verskaf aan België waar die 1st Alleweer Onderskeppersvlug gevorm het.
Die Canuck is eers in 1981 uit diens gestel in Kanada.
Tegniese besonderhede[wysig | wysig bron]
Item | Statistiek |
---|---|
Aantal motors | 2 |
Tipe motor | Straalmotor |
Vervaardiger | Orenda 14 turbostraal |
Kraglewering per motor | 3 300 kg stukrag |
Vlerkspan | 17,7 m |
Lengte | 16,5m |
Hoogte | 4,72 m |
Vlerkoppervlakte | 54,8 m2 |
Maksimum opstygmassa | 16 783 kg |
Maksimum snelheid | 1 046 km/h |
Operasionele hoogte | 16 460 |
Togafstand | 1 046 km |
Klimvermoë | 9 144 m in 5 minute |
Bewapening | 58 Mighty Mouse 70mm lug-tot-lug vuurpyle gedra in houers aan vlerkpunte |
Sien ook[wysig | wysig bron]
Bron[wysig | wysig bron]
- Crosby, Francis: THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS. 2015. ISBN 978-1-84476-917-9
|
<urn:uuid:32bd84a3-2b4a-46a9-bd99-c4127b07e57d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Avro_Canada_CF-100_Canuck
|
2019-07-16T22:56:38Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00189.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999948
| true
|
Kategorie:Liedartikels sonder liedskrywers
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
This category is for articles about songs where the article is missing the songwriters, because it has not been researched, noted in the relevant article, or available in a reliable source. If the songwriter is never likely to be known (e.g. for historical works), please use Category:Songwriter unknown.
Hierdie kategorie bevat geen bladsye of media nie.
|
<urn:uuid:ff9d518d-bd93-4afb-bf39-4963a68d2f08>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Liedartikels_sonder_liedskrywers?from=Mi
|
2019-07-16T23:31:41Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00189.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.909397
| false
|
Death Valley
Die Death Valley is 'n depressie en geleë in die oostelike Inyo County, Kalifornië, en strek noordweswaarts. Dit is 80 km oos van die Sierra Nevada en 10 km tot 56 km vanaf die Nevada-grenslyn. Die vallei is ongeveer 208 km lank, 10 tot 22 km wyd en die laagste punt by Badwater is 86 m onder seevlak. Interessant genoeg is Mount Whitney, die hoogste punt in die Verenigde State (uitgesonder Alaska) slegs sowat 120 km wesnoordwes van die laagste punt in die Death Valley.
VerwysingsWysig
- World Heat Record Overturned – A Personal Account. WunderBlog. URL besoek op 24 October 2016.
BronWysig
- Collier's Encyclopedia, Volume 7: Bladsy 765. Crowell-Collier Educational Corporation. 1970
|
<urn:uuid:b96ba68c-44ca-47d2-92ce-d2b2dcde1464>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Death_Valley
|
2019-07-19T07:43:02Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526153.35/warc/CC-MAIN-20190719074137-20190719100137-00509.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996964
| false
|
Gemenebes van Engeland
Die Gemenebes van Engeland (Engels: Commonwealth of England) was die republiekeinse periode wat eers in Engeland met Wallis en later in Skotland en Ierland vanaf 1649 tot 1653 bestaan het. Tussen 1653 en 1659 het dit bekend gestaan as Gemenebes van Engeland, Skotland en Ierland (Commonwealth of England, Scotland and Ireland).[1] Ná die Engelse Burgeroorlog 1642-1648 en die teregstelling van koning Karel I op 30 Januarie 1649 is die republiek op 19 Mei 1649 deur An Act declaring England to be a Commonwealth gestig. Die Gemenebes het nie 'n Staatshoof gehad nie, die Laerhuis was die enigste parlement van Engeland. Die regering vanaf 1653 tot 1659 was protektoraat genoem en was persoonlik en direk deur Oliver Cromwell en ná sy afsterwe deur sy seun Richard Cromwell beheer. Die term Gemenebes word gebruik om die regering tussen 1649 en 1660 te beskryf, waar Engeland de facto en waarskynlik ook de jure 'n republiek was.
VerwysingsWysig
- ( ) "Scotland and the Commonwealth: 1651–1660". Archontology.org. 2010-03-14. Besoek op 2010-04-20.
|
<urn:uuid:3833ae0a-fcae-41c0-95a4-d552de718da1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Gemenebes_van_Engeland
|
2019-07-19T08:22:00Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526153.35/warc/CC-MAIN-20190719074137-20190719100137-00509.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998416
| false
|
Maak hoofkeuseskerm oop
Soek
Kategorie:Demografie van Gambië
Lees in 'n ander taal
Hou hierdie bladsy dop
Wysig
Demografie volgens lande
Gambië
Demografie van Afrika
}
→
Demografie van Gambië
Wikimedia Commons bevat media in verband met
Demografie van Gambië
.
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 2 subkategorië, uit 'n totaal van 2.
E
►
Etniese groepe in Gambië
(3 B)
T
►
Tale van Gambië
(1 K, 2 B)
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategorie:Demografie_van_Gambië&oldid=1761056
"
|
<urn:uuid:f9e855b5-7a05-487e-9424-869442df7811>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Demografie_van_Gambi%C3%AB
|
2019-07-19T08:02:26Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526153.35/warc/CC-MAIN-20190719074137-20190719100137-00509.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.987026
| false
|
Irene Ware
Jump to navigation
Jump to search
Irene Ware | |
Geboorte | 6 November 1910 |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 11 Maart 1993 (op 82) |
Kinders | 2 |
Beroep(e) | Aktrise |
Aktiewe jare | 1929–1993 |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Irene Ware (6 November 1910 – 11 Maart 1993) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Chandu the Magician (1932), False Pretenses (1935), The Raven (1935), en Federal Agent (1936).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1932: Chandu the Magician
- 1933: Humanity
- 1934: King Kelly of the U.S.A.
- 1935: False Pretenses
- 1935: The Raven
- 1935: Cheers of the Crowd
- 1935: Happiness C.O.D.
- 1935: Rendezvous at Midnight
- 1935: Whispering Smith Speaks
- 1936: Federal Agent
- 1936: The Dark Hour
- 1936: Murder at Glen Athol
- 1936: O'Malley of the Mounted
- 1936: In Paris, A.W.O.L.
- 1938: Around the Town
|
<urn:uuid:cddd62a9-9b84-4a11-8d80-2fb0ecb75032>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Irene_Ware
|
2019-07-20T16:14:09Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00109.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.938267
| false
|
Bespreking:Gestremdheid
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Gestremdheid-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:31aa855f-e3e4-4b95-9f89-2448c9b7ad54>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Gestremdheid
|
2019-07-23T03:04:22Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00429.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999987
| false
|
Bespreking:Southern Spears (Superrugbyspan)
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Southern Spears (Superrugbyspan)-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:af9b5bc7-176e-48bc-87e9-3b54c6dc6dbf>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Southern_Spears_(Superrugbyspan)
|
2019-07-23T03:35:26Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528687.63/warc/CC-MAIN-20190723022935-20190723044935-00429.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999946
| false
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.