text
string | id
string | dump
string | url
string | date
string | file_path
string | license_abbr
string | license_version
string | license_location
string | license_in_head
bool | license_in_footer
bool | potential_licenses
dict | license_parse_error
bool | license_disagreement
bool | language_script
string | language
string | language_score
float64 | found_in_fw
bool |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Sjabloon:Treinsaadjie
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Saadjie
Hierdie treinartikel is 'n
saadjie
. Jy kan Wikipedia help deur dit uit te brei.
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Treinsaadjie&oldid=1297167
"
Kategorie
:
Saadjiesjablone
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Sjabloon
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Print/export
Download as PDF
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
العربية
Беларуская
Български
भोजपुरी
Cymraeg
Dansk
Ελληνικά
English
فارسی
Suomi
हिन्दी
Magyar
日本語
Latviešu
Македонски
Bahasa Melayu
Português
Română
Русский
Slovenščina
Українська
اردو
Tiếng Việt
中文
粵語
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 25 Oktober 2014 om 08:53 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:3e931f7a-4526-4b30-b72a-6e73feab22da>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Treinsaadjie
|
2019-07-19T12:55:40Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00229.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99832
| false
|
Mont-Saint-Michel
Le Mont-Saint-Michel | |||
Koördinate: Koördinate: | |||
Land | Frankryk | ||
---|---|---|---|
Gewes | Basse-Normandie | ||
Département | Manche | ||
Arrondissement | Avranches | ||
Kanton | Pontorson | ||
Stigting | 708 | ||
Regering | |||
- Burgemeester | Éric Vannier | ||
Oppervlak | |||
- Dorp | 0,97 km² (0,37 vk m) | ||
Hoogte | 5–80 m (16–260 vt) | ||
Bevolking (2009) | |||
- Dorp | 44 | ||
Poskode | 50170 | ||
Skakelkode(s) | 50353 | ||
Webwerf: mont-saint-michel.net |
Mont-Saint-Michel is 'n abdy, gebou op 'n rotsagtige eiland met 'n oppervlak van 55 000 vierkante meter aan die Normandies-Bretonse kus (département Manche, Frankryk). Die abdy maak deel uit van die gelyknamige dorp in die kanton van Pontorson.
Die berg, wat sedert die jaar 1979 as een van UNESCO se wêrelderfenisgebiede gelys word, is in 1987 tot 'n nasionale historiese monument verklaar. Dit word dikwels met die Sewe wonders van die wêreld vergelyk en is met jaarliks meer as drie miljoen besoekers een van die gewildste toeristebestemmings in Frankryk.
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Oorspronklik het die berg onder sy aanvanklike naam Mont Tombe saam met die klein eiland van die rif Tombelaine en die berg Mont Dol op die vasteland 'n soort heidense sentrum gevorm. Die Mont Tombe het as 'n belangrike vergaderplek van druïdes gedien, maar ook as offerplek, waar die gode deur die offers van jong mans gunstig gestem is.
In die Romeinse tydperk is die berg aan die Romeinse god Mercurius gewy.
Die Christelike geskiedenis van die berg het met die heilige Aubert, die biskop van die Normandiese stad Avranches, begin. In die jaar 708 het die aartsengel Michael vir hom in 'n droom verskyn en aan hom die opdrag gegee om 'n Christelike kapel op die 80 meter hoë Mont Tombe op te rig.
Eers na die derde verskyning - en ná 'n hewige slag op sy kop, wat 'n groot gat in sy skedel agtergelaat het - het die biskop 'n kapel opgerig en aan die aartsengel gewy. Kort ná die voltooiing is die gebied deur 'n vloedgolf oorstroom, waarby talle dorpe verwoes en die berg as 'n eiland van die vasteland afgesny is.
Die biskop was diep geskok en het die natuurramp as 'n vingerwysing van God beskou. Hy het die berg na die aartsengel vernoem en 'n klooster teen die hang van die rots opgerig.
Die Lêerop die berg, wat vandag 50 inwoners tel, dateer uit die jaar 709. Normandiese monnike het hier in 966 'n Benediktynse klooster gestig, wat tot een van die belangrikste geestelike sentra in Europa en 'n gewilde bestemming van bedevaarte ontwikkel het. Die kerk van die abdy is tussen 1022 en 1135 opgerig. Tydens die Honderdjarige Oorlog tussen Engeland en Frankryk was die berg die simbool van die Franse verset, en die eiland is tussen die 13de en 15de eeu versterk.
In die tyd van die Franse Rewolusie het die monnike die eiland verlaat, en dit is in 1810 tot 'n gevangenis omskep. Danksy die pogings van Victor Hugo is die gevangenis in 1863 gesluit. Die Mont-Saint-Michel is in 1874 tot Monument Historique verklaar en in 1879 deur middel van 'n pad met die vasteland verbind. Na uitgebreide herstelwerk is in 1966 die millenium (millénaire) van die Mont-Saint-Michel gevier, en in 1969 het die monnike uiteindelik teruggekeer na die abdy. Sedert 1979 is die berg een van die wêrelderfenisgebiede wat deur UNESCO gelys word.
Besienswaardighede[wysig | wysig bron]
Vandag is die eiland met sy heilige berg een van die vernaamste toeristebestemmings in Noord-Frankryk. Die museum L'Historique et Maritime behandel die geskiedenis van die eiland en die ekosisteem van Mont-Saint-Michel. Die hoogste getye in Europa word hier aangetref en dit verseker 'n gereelde verbinding tussen die vasteland en die eiland. Daar word gereeld noodsaaklike ontsandingswerk gedoen om die oorspronklike toestand van die eiland te behou.
Daar is ook 'n versameling van modelskepe wat die geskiedenis van die skeepsbou sedert die 16de eeu uitbeeld.
'n Ongewone besienswaardigheid is die skedel van die stigter, biskop Saint Aubert, wat nog steeds op die Mont-Saint-Michel bewaar word. Die groot gat, wat as oorblyfsel van 'n hewige slag op sy kop beskou word, kan besigtig word. Volgens die legendes is die slag selfs deur die aartsengel Michael aan hom toegedien.
Veeboerdery en kookkuns[wysig | wysig bron]
Deur middel van inpoldering is in die omgewing van die berg soutige weivelde geskep, wat uitstekend geskik is vir skaapboerdery. Danksy die pré-salés (soutige weivelde) lewer die skape in die omgewing vleis van 'n hoë gehalte op, en agneau de pré-salé (lam van soutige weivelde) is nou 'n gewilde gereg op die plaaslike restourante se spyskaarte.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Mont-Saint-Michel. |
|
<urn:uuid:bd51f80d-200f-4cc7-91f3-1f291e9aa266>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Mont-Saint-Michel
|
2019-07-20T18:25:22Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526560.40/warc/CC-MAIN-20190720173623-20190720195623-00389.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999993
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "LIBRIS" skakel
←
LIBRIS
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
LIBRIS
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Afrika
(
← skakels
wysig
)
Asië
(
← skakels
wysig
)
Breyten Breytenbach
(
← skakels
wysig
)
Erik Erikson
(
← skakels
wysig
)
Estland
(
← skakels
wysig
)
Finland
(
← skakels
wysig
)
George Dantzig
(
← skakels
wysig
)
Helsinki
(
← skakels
wysig
)
Israel
(
← skakels
wysig
)
Jesus van Nasaret
(
← skakels
wysig
)
J.M. Coetzee
(
← skakels
wysig
)
Japan
(
← skakels
wysig
)
Kaapstad
(
← skakels
wysig
)
Mongane Wally Serote
(
← skakels
wysig
)
Nelson Mandela
(
← skakels
wysig
)
Oossee
(
← skakels
wysig
)
Pous Gregorius XIII
(
← skakels
wysig
)
Sigmund Freud
(
← skakels
wysig
)
Suid-Amerika
(
← skakels
wysig
)
Swede
(
← skakels
wysig
)
Thabo Mbeki
(
← skakels
wysig
)
Vanuatu
(
← skakels
wysig
)
Nova Scotia
(
← skakels
wysig
)
Gambië
(
← skakels
wysig
)
Konfusius
(
← skakels
wysig
)
Alexander die Grote
(
← skakels
wysig
)
Spanje
(
← skakels
wysig
)
Thailand
(
← skakels
wysig
)
Jacques Lacan
(
← skakels
wysig
)
Mahatma Gandhi
(
← skakels
wysig
)
Maleisië
(
← skakels
wysig
)
Baden-Württemberg
(
← skakels
wysig
)
Robert Koch
(
← skakels
wysig
)
Christiaan Huygens
(
← skakels
wysig
)
Pablo Picasso
(
← skakels
wysig
)
Vincent van Gogh
(
← skakels
wysig
)
Francisco Goya
(
← skakels
wysig
)
Eric Clapton
(
← skakels
wysig
)
Winston Churchill
(
← skakels
wysig
)
Georges Pompidou
(
← skakels
wysig
)
Verenigde State van Amerika
(
← skakels
wysig
)
Andrew Johnson
(
← skakels
wysig
)
Wladimir Lenin
(
← skakels
wysig
)
Albert Hofmann
(
← skakels
wysig
)
Osaka
(
← skakels
wysig
)
Sierra Leone
(
← skakels
wysig
)
Mae West
(
← skakels
wysig
)
Grace Kelly
(
← skakels
wysig
)
Verenigde Nasies
(
← skakels
wysig
)
Benito Mussolini
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/LIBRIS
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Skep
Skep bron
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:f8a5a902-7f0a-40d8-a3b4-e9575cfd59ed>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/LIBRIS
|
2019-07-23T08:42:47Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00149.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998766
| false
|
Sri Jayawardenepura
Kaart | Vlag |
Wapen | |
Land | Sri Lanka |
Provinsie | Westelike Provinsie |
Koördinate | |
Gestig op | 5de Eeu n.C. |
Oppervlakte: | |
- Totaal | 17 vk km |
Hoogte bo seevlak | |
Bevolking: | |
- Totaal (2001) | 115 826 |
- Bevolkingsdigtheid | 3 305/vk km |
- Metropolitaanse gebied | 2 234 289 |
Tydsone | UTC +05:30 |
Burgemeester | Janaka Ranawaka |
Sri Jayawardenepura, ook Sri Jayavardhanapura of Kotte (Sinhala: ශ්රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ, Tamil: ஸ்ரீ ஜயவர்த்தனபுரம் கோட்டே), is sedert 1982 die regeringsetel van Sri Lanka en is net suidoos van die amptelike hoofstad Colombo geleë. Die stad het 'n bevolking van 115 826 in 2001 gehad en het 'n oppervlakte van 17 km².
|
<urn:uuid:0cc615c3-d189-4dce-bf58-ff6ee8c1f27b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Sri_Jayawardenepura
|
2019-07-15T20:09:36Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524111.50/warc/CC-MAIN-20190715195204-20190715221204-00333.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.955002
| false
|
.bt is die Internettopvlakdomein vir Bhoetan. Dit word deur Druknet, 'n diens van Bhoetan Telecom onderhou.
|
<urn:uuid:bd37f291-2a29-4744-ad51-3855fe5ead10>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/.bt
|
2019-07-17T00:49:57Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525004.24/warc/CC-MAIN-20190717001433-20190717023433-00493.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999796
| false
|
60ste Golden Globe-toekenningsaand
Die 60ste Golden Globe-toekenningsaand, wat uitnemendheid in die rolprente en TV-programme van 2002 vereer het, is op 19 Januarie 2003 gehou.
Datum | 19 Januarie 2003 | |
Beste rolprente en reekse | ||
Rolprent | The Hours (drama) Chicago (komedie of musiekspel) | |
TV-reeks | The Shield (drama) Curb Your Enthusiasm (musiek of komedie) | |
Minireeks of TV-prent | The Gathering Storm |
|
<urn:uuid:f29119b9-c480-4888-86d7-0fb8da09a88e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/60ste_Golden_Globe-toekenningsaand
|
2019-07-18T06:55:48Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525524.12/warc/CC-MAIN-20190718063305-20190718085305-00093.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99485
| false
|
St. Andrew-kollege
St Andrew-kollege is 'n privaat skool vir seuns in Grahamstad, Oos-Kaap, Suid-Afrika. Dit bied klasse aan sowel koshuisinwoners as dagleerders. Dit is 'n prima Anglikaanse losiesskool en het 450 leerders van dwarsoor die wêreld. Die skool is 'n lid van die G20-skolegroep. Die skool staan in noue verhouding tot die St. Andrew's Preparatory School, en sy susterskool, die Diocesan School for Girls (DSG).
St. Andrew-kollege | |
Leuse | Nec Aspera Terrent |
---|---|
Gestig | 1855 |
Tipe | Privaatskool, kosskool |
Hoof | Paul Edey |
Leerlinge | 450 seuns |
Grade | 8 – 12 |
Stad | Grahamstad |
Provinsie | Oos-Kaap |
Land | Suid-Afrika |
Kleure | Blou en wit |
Webblad | www.sacschool.com |
Inhoud
SkoolhoofdeWysig
- Ds F. Bankes (1855–1859)
- Ds F.Y. St. Leger (1859–1862)
- Ds G.E. Cotterill (1863–1865)
- Ds Langford S. Browne (1865–1875)
- Ds G. Gould Ross (1875–1881)
- Ds Canon John Espin (1882–1902)
- Ds W. S. Macgowan (1902–1908)
- Ds Percy W.H. Kettlewell (1909–1933)
- Ds C.B. Armstrong (1934–1938)
- Dr Ronald F. Currey (Universiteit van Oxford) (1939–1955)
- Freddie Spencer Chapman (1956–1962)
- J.L. Cawse (1962–1964)
- Ds John Aubrey (1965–1971)
- Eric Norton (1972–1980)
- Arthur F.G. Cotton (1981–1993)
- Antony Roy Clark (1994–2002)
- David B. Wylde (Universiteit van Oxford) (2003–2008)
- Paul A. Edey (2009–hede)
Noemenswaardige oud-St. Andrew-leerders (matriekjaar)Wysig
- Thomas Gubb, internasionale rugbyspeler van die Britse en Ierse Leeus (1926)
- Michael Edwardes (1947), Belangrike sakepersoonlikheid
- Duane Hudson, Britse intelligensiebeampte
- Ryan Kankowski, Springbokrugbyspeler
- Nick Mallett, Springbokrugbyspeler en -afrigter
- Bongani Ndodana-Breen, musikant en musiekskrywer
- Lewis Gordon Pugh, swemmer en omgewingsbewuste
- Ian Roberts, akteur, toneelskrywer, liedjieskrywer en sanger
- Bevil Rudd, Olimpiese goue medaljewenner in die 440 treë (Olimpiese Somerspele 1920 in Antwerpen)
- James Thompson, Olimpiese goue medaljewenner in roei – Olimpiese Somerspele 2012 in Londen.
- Basil Schonland (1910), Geofisika- en kernwetenskaplike en uitvinder van radar.
- Peter van der Merwe, Suid-Afrikaanse krieketkaptein in 1965–1967
- James Henry Greathead, ingenieur bekend vir sy werk aan die Londense moltrein.
- Brigadier Sir Miles Hunt-Davis, KCVO, CBE, Privaatsekretaris van Sy Koninklike Hoogheid, die Hertog van Edinburgh.
- Graham Mackay, voorsitter van SABMiller plc
- Randolph Vigne, skrywer en politieke aktivis
- Sir Stanley Rees (1926). Regter van die Hooggeregshof in Engeland
- John 'Kim' Bailie (1947), ruimtevaartingenieur
- Mark Patterson, Stigter van MatlinPatterson Global Advisors
- Samuel Cronwright, politikus en biograaf van sy vrou Olive Schreiner
MilitêrWysig
VerwysingsWysig
- Gale, William Daniel (1974). History of Coghlan, Welsh and Guest. p. 16.
- Edmund Burke, (1917), Annual Register, page 171, (Rivingtons)
- Ronald Fairbridge Currey, (1955), St. Andrew's College, Grahamstown, 1855–1955, page 117, (Blackwell)
|
<urn:uuid:529044ef-e5f0-47c2-8852-f76ca150b566>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/St._Andrew%27s-kollege
|
2019-07-18T07:28:57Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525524.12/warc/CC-MAIN-20190718063305-20190718085305-00093.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.98213
| false
|
Groenland
Groenland (Groenlands: Kalaallit Nunaat [kaˈlaːɬit ˈnunaːt], Deens: Grønland [ˈɡ̊ʁɶnˌlanˀ]) is 'n eilandnasie in die noordelike Atlantiese Oseaan, noordoos van Kanada en noordwes van Ysland. Met 'n oppervlakte van 2 166 086 km² is dit die grootste eiland ter wêreld. Dit maak deel uit van die Koninkryk van Denemarke. Dit het sedert 1979 'n onafhanklike posisie ten opsigte van Denemarke (status aparte) en dit behoort sedert 1985 nie meer tot die Europese Unie nie. Die hoofstad en grootste stad is Nuuk (Deens: Godthåb).
Nasionale leuse: Nunarput utoqqarsuanngoravit (Groenlands vir: "Jy ons ou Land") | |||||
Volkslied: Nuna asiilasooq (Groenlands vir: "Die land van groot lengte") | |||||
Hoofstad | Nuuk (Godthåb)
Grootste stad | Nuuk | ||||
Amptelike tale | Groenlands | ||||
Regering | Parlementêre demokrasie binne ’n grondwetlike monargie Margrethe II Mikaela Engell Kim Kielsen | ||||
Onafhanklikheid Outonomiteit binne die
• Noorse heerskappy • Kontak herstel • Afgestaan aan Denemarke • Amptelike status • Tuisregering • Verdere outonomie en selfbestuur |
Koninkryk van Denemarke 1261 1721 14 Januarie 1814 5 Junie 1953 1 Mei 1979 21 Junie 2009[1] | ||||
Oppervlakte - Totaal - Water (%) |
2 166 086 km2 (12de) 836 330 myl2 83,1 | ||||
Bevolking - 2016-skatting - Digtheid |
56 483[2] (159ste) 0,028 / km2 (244ste) 0,069 / myl2 | ||||
BBP (KKP) - Totaal - Per capita |
2011-skatting kr.11,59 miljard[3] | ||||
MOI (2010) | 0,786[4] (61ste) – baie hoog | ||||
Geldeenheid | Deense kroon (DKK )
Tydsone - Somertyd |
(UTC±0 tot -4) (UTC±0 tot -4) | ||||
Internet-TLD | .gl | ||||
Skakelkode | +299 |
Groenland behoort geografies tot Noord-Amerika en geologies gesien tot die Kanadese plaat. 80% van die land is bedek met 'n yslaag van tot 3 km dik. Slegs die kusstrook van 15–150 km breed, veral in die suide en weste, is bewoonbaar, as gevolg van die invloed van die Golfstroom. Die kus is ingekerf met enorme fjorde en gletsers, waarvan ysberge afbreek. Groenland het 'n poolklimaat.
Groenland streek vanaf die Arktiese Oseaan in die noorde tot die Atlantiese Oseaan in die suide en word deur die Lincolnsee in die noordweste, die Wandelsee in die noordooste, die Groenlandsee in die ooste, die Straat van Denemarke in die suidooste, die Labradorsee in die suide, die Davis-straat in die suidweste, die Baffinbaai in die weste en die Nares-straat in die noordweste begrens. Wes van Groenland is die Kanadese Arktiese Argipel met groot eilande soos Baffin-eiland, Devon-eiland en Ellesmere-eiland (van noord na suid), suidwes is die Kanadese Labrador-skiereiland, in die suide die op Atlantiese Oseaan, in die suidooste is Ysland, in die ooste die Noorde eiland Jan Mayen en in die noordooste die Noorse eilandgroep Svalbard geleë.
Die oorspronklike inwoners, die Inuïete (ook eskimo's genoem), is vanouds nomade. Hulle vorm egter slegs 'n klein groep. Verreweg die meeste inwoners leef in die suidweste en is Groenlanders, 'n vermenging van Dene en Inuïete. Hulle praat Groenlands, wat 'n dialek is van die Inuïete. Deens en Inuit is die amptelike tale. 'n Derde groep inwoners bestaan uit Europeërs, veral Dene. Soldate van die Verenigde State is in die Thulebasis gestasioneer en die noordelikste weermagbasis van die Deense Weermag is in Nord geleë.
Die Groenlandse ekonomie steun hoofsaaklik op vissery, jag, skaapboerdery en mynbou. Groenland voer onder andere pelse en mynbouprodukte soos krioliet, kwarts, glimmer, lood, sink en ystererts uit. Dit het in die verlede ook walvisprodukte uitgevoer.
GeskiedenisWysig
- 8ste eeu – Die Inuïete is die eerste bewoners van Groenland.
- 981 – Erik die Rooie land via Ysland op die Groenlandse kus.
- 987 – Vestiging van die eerste koloniste.
- ca. 1000 – Invoer van die Christendom deur Leif Eriksson.
- 1261 – Groenland onder Noorse bestuur.
- 1397 – Groenland amptelik Deense gebied (Unie van Kalmar).
- 15de eeu – Die Wikingkolonies verdwyn deur die kouer word van die klimaat (klein ystydperk).
- 1721 – Begin van herkolonisering deur Denemarke.
- 1774–1951 – Handel met Groenland is 'n staatsmonopolie.
- 1814 – Ná die ontbinding van die unie tussen Denemarke en Noorweë word Groenland saam met die Faroëreilande en Ysland deur Noorweë aan Denemarke oorhandig.
- 1951 – Deens-Amerikaanse verdrag met betrekking tot gemeenskaplike verdediging van Groenland.
- 1953 – Groenland verkry beperkte selfbestuur binne die Deense koninkryk.
- 1979 – Groenland verkry volledige selfbestuur binne die Deense koninkryk.
- 1982 – Groenland stem in 'n referendum vir uittrede uit die Europese Gemeenskap.
- 1985 – Groenland verlaat die Europese Gemeenskap.
- 2009 – Groenland ontvang verdere outonomie en selfbestuur.
VerwysingsWysig
- ( ) "Self-rule introduced in Greenland". BBC News. 21 Junie 2009. Besoek op 22 Julie 2014.
- ( ) "Grønlands Statistik". stat.gl.
- ( ) Greenland in Figures 2013 (PDF). Statistics Greenland. ISBN 978-87-986787-7-9. ISSN 1602-5709. Besoek op 2 September 2013.
- ( Avakov, Aleksandr Vladimirovich (2012). ) Quality of Life, Balance of Powers, and Nuclear Weapons (2012): A Statistical Yearbook for Statesmen and Citizens. Algora Publishing. p. 51. ISBN 978-0-87586-892-9.
|
<urn:uuid:f6915eed-3b7a-494b-94e1-1695b4b07527>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Groenland
|
2019-07-15T19:57:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524111.50/warc/CC-MAIN-20190715195204-20190715221204-00357.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99904
| true
|
Jan Steytler
Dr. Jan Steytler was Kaaplandse leier van die Verenigde Party ten tyde van die Bloemfonteinse kongres van die party in 1959 toe die progressiewes weggebreek het om die Progressiewe Party onder leiding van Colin Eglin, Helen Suzman en andere te stig. Hy het ook uit die V.P. bedank.
Jan Steytler | |
Jan Steytler, eertydse Kaaplandse leier van die Verenigde Party, het in 1959 die eerste leier van die Progressiewe Party geword. | |
Lid van die Parlement
Ampstermyn 1959 – 1961 | |
Lid van die Parlement
---|---|
Ampstermyn 1953 – 1959 | |
Persoonlike besonderhede
Gebore | 1910 Burgersdorp, Kaapprovinsie |
Sterf | onbekend |
Politieke party | Verenigde Party Progressiewe Party |
Kiesafdeling | Queenstown, Kaapprovinsie |
Steytler wen in 1953 met 'n meerderheid van 1 492 stemme teen C.G. Vorster, 'n Nasionalis in die destydse veilige Verenigde Party-setel Queenstown. 'n Buitengewone hoë stempersentasie van 96,2% in 1958 kos die V.P. amper die setel toe Steytler met slegs 13 stemme wen teen die Nasionale Party se H.H. Smit. In die volkstemming van 1960 oor republiekwording is die uitslag eweneens feitlik gelykop toe 5 378 kiesers teen die republiek stem en 5 257 daarvoor. Queenstown teken weer 'n buitengewone hoë stempersentasie van 95,8% aan. In die verkiesing van die volgende jaar wen die Nasionale Party die eerste keer in Queenstown toe J.J. Loots 369 stemme meer as die V.P. se C.J.S. Wainwright kry. Omdat Queenstown toe so gelykop was, het Steytler het in daardie verkiesing in Port Elizabeth-Suid vir die Progressiewe Party gestaan en met 2 730 stemme teen die V.P. se R.P. Plewman verloor. Hy is nooit weer tot die parlement verkies nie.
Steytler het die partyleier van die P.P. geword op die stigtingskongres op 13 November 1959 en dit gebly tot in Desember 1970, maar was baie minder sigbaar as Helen Suzman, die party se enigste Parlementslid van die verkiesing op 18 Oktober 1961 tot en met die verkiesing van 1974, toe vyf ander L.P.'s ook verkies is. 'n Sesde is kort daarna in die tussenverkiesing in Pinelands ook verkies.
Steytler is eers deur Harry Lawrence, voormalige kabinetsminister en die mees senior V.P.-lid wat die party in 1959 verlaat het, opgevolg as tydelike leier, waarna Colin Eglin leier geword het in Februarie 1971.
BronneWysig
- Amptelike Jaarboek van die Republiek van Suid-Afrika 1983. 1983. Johannesburg: Chris van Rensburgpublikasies.
- Schoeman, B.M. 1977. Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976. Pretoria: Aktuele Publikasies.
|
<urn:uuid:d89cb1ff-e295-4641-a1ab-4d93057349ce>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Jan_Steytler
|
2019-07-15T19:54:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524111.50/warc/CC-MAIN-20190715195204-20190715221204-00357.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999963
| false
|
Bespreking:Phetole
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Phetole-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:242866e5-37b7-405b-93e2-60d6ab3cab9a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Phetole
|
2019-07-15T20:21:47Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524111.50/warc/CC-MAIN-20190715195204-20190715221204-00357.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999996
| false
|
Johan Barnard
Johan Barnard | |
Geboortenaam | Christian Johan Barnard |
---|---|
Gebore | 17 Maart 1923 Calitzdorp, Kaapkolonie |
Oorlede | 7 Maart 2009 (op 85) Pretoria, Gauteng |
Alma mater | Universiteit Stellenbosch Universiteit van Londen Universiteit van Suid-Afrika |
Nasionaliteit | Suid-Afrikaans |
Titel | Prof. |
Instelling | Unisa |
Vakgebied | Geskiedenis |
Beïnvloed | Prof. C.F.J. Muller |
Bekend vir | Stigter van die SA Krygshistoriese Vereniging |
Prof. Johan Barnard (*17 Maart 1923– †7 Maart 2009) was ’n Suid-Afrikaanse geskiedkundige en skrywer. Hy was ’n kundige op die gebied van die Tweede Vryheidsoorlog en was ook ’n stigterslid van die Suid-Afrikaanse Krygshistoriese Vereniging.
Lewe en werk[wysig | wysig bron]
Barnard was ’n boorling van Calitzdorp in die Kaapkolonie waar hy in 1941 matrikuleer. Hy woon die Universiteit Stellenbosch by en behaal in 1944 die B.A.-graad met Geskiedenis en Aardrykskunde as hoofvakke behaal, met sy ander vakke wat Afrikaans-Nederlands, Engels en Sosiologie insluit. Hy was ’n kranige tennisspeler wat saam met Christoff Muller en Willem Joubert vir die universiteit se eerste span speel wat twee jaar na mekaar die Westelike Provinsie se Groot Uitdaagbeker wen. Terwyl hy op universiteit is, tree hy op as universiteitskorrespondent vir sport vir Die Suiderstem en Die Burger en nadat hy sy graad verwerf sluit hy as voltydse verslaggewer aan by Die Burger se nuusspan, onder redaksie van dr. Phil Weeber. Vanaf 1947 studeer hy op deeltydse basis by die Universiteit van Stellenbosch vir sy M.A.-graad in Geskiedenis, wat hy in 1950 behaal met 'n verhandeling oor Robert Jacob Gordon se loopbaan aan die Kaap (1777–1795) onder studieleiding van dr. P.J. van der Merwe. Hierdie verhandeling word gepubliseer in die Argiefjaarboek vir Suid-Afrikaanse Geskiedenis 1950, deel 1.
Vanaf November 1950 tot 1958 is hy in die Afdeling Oorloggeskiedenis van die Eerste Minister se kantoor in Pretoria werksaam as hoofgeskiedskrywer (Landmagte). Hier is hy lid van die span wat die deelname van die Suid-Afrikaanse Magte aan die Tweede Wêreldoorlog navors en dokumenteer. Self skryf hy manuskripte oor die aandeel van die Eerste en Tweede S.A. Infanteriedivisies in die veldslae in Noord-Afrika in 1941 en 1942. In die jare 1956 en 1957 studeer hy met ’n nagraadse beurs van die British Council onder leiding van professor G.S. Graham aan die Instituut vir Geskiedkundige Navorsing aan die Universiteit van Londen. Sy aanbieding oor generaal Louis Botha tydens een van die klasse ontlok positiewe kommentaar van professor Graham. Hy hervat sy betrekking by die Afdeling Oorloggeskiedenis by sy terugkeer na Suid-Afrika, maar word later in 1958 oorgeplaas na die Departement van Inligting, waar hy redakteur is van die Digest of South African Affairs. Hierna aanvaar hy in 1959 ’n pos as kulturele attaché in Suid-Afrika-huis in Londen, wat hy tot aan die einde van 1961 beklee.[1]
Van 1 Februarie 1962 tot met sy aftrede op 31 Desember 1985[2] is hy verbonde aan die Departement Geskiedenis van die Universiteit van Suid-Afrika (Unisa), waar hy in 1964 tot senior lektor en in 1970 tot professor bevorder word. In 1982 en verskeie ander korter tydperke neem hy waar as departementshoof. In hierdie tyd reis hy dikwels in die buiteland om te studeer en navorsing te doen. Met ’n beurs van die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing (RGN) doen hy in 1972 verdere navorsing in Londen en hy ontvang ook twee reisbeurse van Unisa, vir wie hy by die tiende en elfde Anglo-American Conference of Historians verteenwoordig. Hy verwerf aan Unisa in 1968 sy D.Litt. et Phil.-graad met ’n proefskrif getiteld Generaal Louis Botha op die Natalse Front, 1899–1900. Hy is in 1966 ’n stigterslid van die Suid-Afrikaanse Krygshistoriese Vereniging en is van April 1979 tot April 1981 voorsitter. By hierdie vereniging lewer hy talle lesings en tree as leier op van die vereniging se toere na geskiedkundige slagvelde. Hy was getroud met Helmien en vier kinders is uit die huwelik gebore. Op Saterdag 7 Maart 2009 is hy in Pretoria oorlede.[3]
Skryfwerk[wysig | wysig bron]
Hy is die skrywer van die geskiedkundige avontuurverhaal Die vyf swemmers,[4] wat gebaseer is op die ware verhaal van Boeresoldate tydens die Anglo-Boereoorlog.[5] Hulle word gevange geneem en na Ceylon gestuur, vanwaar hulle in die hawe van Colombo ontsnap deur na ’n Russiese troepeskip te swem. Deur Rusland en Europa keer hulle dan terug na die front. Die boek fokus veral op Willie Steyn, een van generaal De Wet se manne en brein agter die ontsnappingsplan. Een van die ander mans is Louw Steytler, later Volksraadslid vir die Nasionale Party, wie se seun Jan in 1959 leier word van die nuutgestigte Progressiewe Party. Barnard skryf ook ’n boek oor Generaal Louis Botha op die Natalse Front 1899–1900. Van sy geskiedkundige artikels verskyn gereeld in publikasies soos die kultuurbylae KultuurKroniek van Die Burger, Kommando, Military History en Historia, terwyl hy ook bydraes lewer tot die ABO Gedenkboek vir Vryheid en vir Reg onder redaksie van Marthinus van Bart en Leopold Scholtz.[6]
Eerbewyse[wysig | wysig bron]
Hy word verkies tot lewenslange erelid van die Suid-Afrikaanse Krygshistoriese Vereniging.
Publikasies[wysig | wysig bron]
- 1969 Generaal Louis Botha op die Natalse front 1899–1900
- 1988 Die vyf swemmers
Ander Verwysings[wysig | wysig bron]
- Beukes, W.D. (red.) “Boekewêreld: Die Nasionale Pers in die uitgewersbedryf tot 1990” Nasionale Boekhandel Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe eerste druk 1992
- Tandfonline: doi:10.1080/00232088685310011
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Die Burger: http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2009/03/12/SK/13/HISTORIKUSDOOD.html
- Van Zyl, M.C. (1986). “Professor C.J. Barnard tree af”. Kleio 18 (1).
- ( Kinsey, Nick (2009). “ ) Doodsberig: Professor Christian Johan Barnard, 1923-2009”. Military History Journal 14 (5).
- Van Schoor, M.C.E. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 29 no. 3, September 1989
- Van Zyl, Wium “Rapport” 8 Januarie 1989
- Springbokboeke: http://www.springbokboeke.co.za/html/skrywers.html
|
<urn:uuid:cedb30bd-c39a-4787-9dad-3b4747699fe1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Johan_Barnard
|
2019-07-15T20:58:04Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524111.50/warc/CC-MAIN-20190715195204-20190715221204-00357.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999985
| false
|
Rea (maan)
Rea, soos afgeneem deur die Cassini–Huygens-wenteltuig op 26 November 2005. | |||||||
Ontdekking | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Ontdek deur | Giovanni Cassini | ||||||
Datum | 23 Desember 1672 | ||||||
Alternatiewe name | Saturnus V | ||||||
Wentelbaaneienskappe [1] | |||||||
Semihoofas | 527 108 km | ||||||
Wentelperiode | 4,518 212 dae | ||||||
Hellingshoek | 0,345° (tot Saturnus se ewenaar) | ||||||
Satelliet van | Saturnus | ||||||
Fisiese eienskappe
Afmetings | 1532,4×1525,6×1524,4 km | ||||||
Gem. radius | 763,8 ± 1,0 km | ||||||
Oppervlakte | 7 337 000 km² | ||||||
Massa | (2,306 518 ± 0,000 353)×1021 kg (~3,9×10-4 Aardes) | ||||||
Gem. digtheid | 1,236 ± 0,005 g/cm³ | ||||||
Oppervlak- aantrekkingskrag | 0,265 m/s² | ||||||
Ontsnapping- snelheid | 0,635 km/s | ||||||
Rotasieperiode | 4,518 212 dae (sinchronies) | ||||||
Ashelling | geen | ||||||
0,949 ± 0,003 (geometries) | |||||||
Oppervlak-temp. Kelvin |
Skynmagnitude | 10[2] |
Rea is 'n ysliggaam met 'n digtheid van ongeveer 1240 kg/m3. Die lae digtheid is 'n aanwysing dat die maan se rotskern minder as 'n derde van die massa van die maan in beslag neem; die res bestaan uit bevrore water. Rea is soortgelyk aan Dione, maar daar is 'n verskil tussen die voorste en agterste halfrondes, wat waarskynlik beteken dat hulle 'n vergelykbare samestelling en geskiedenis het. Die temperatuur op Rea is -174 °C in die son en tussen -200 °C en -220 °C in die skaduwee.
Rea besit talle kraters en het helder merke op sy oppervlak. Die oppervlak kan op die basis van die digtheid van die kraters in twee geologiese gebiede verdeel word: die eerste gebied bevat kraters met 'n deursnit groter as 40 km en die tweede deel, wat in die pool- en ewenaargebiede voorkom, besit kraters met 'n deursnit wat kleiner as 40 km is. Dit dui daarop dat die oppervlak op 'n tyd opnuut gevorm is.
Die voorste halfronde het die meeste kraters en het 'n eenvormige helderheid. Net soos op Callisto het die kraters nie werklik reliëf nie, soos ook die geval op die maan en Mercurius is. Op die agterste halfrond is 'n netwerk van helder merke en strepe op 'n donker agtergrond. Daar word veronderstel dat hierdie stroke materiaal is wat deur ysvulkane versprei is, vroeg in die geskiedenis van Rea, toe die maan nog vloeibaar aan die binnekant was.
Die NASA het op 6 Maart 2008 verklap dat die Cassini-wenteltuig bewyse gevind het dat daar materiaal in 'n ring (of moontlik ringe) om Rea wentel - soortgelyk aan die ringe wat om Saturnus self wentel. Dit is die eerste keer dat 'n maan gevind is wat self ook moontlik 'n ring het. Bewyse vir die ring(e) se bestaan is vir die eerste keer deur Cassini in November 2005 waargeneem en wetenskaplikes het sedertdien ondersoeke gedoen wat gewys het dat Rea se swaartekragveld, saam met die maan se wenteling om Saturnus, wel die vorming van ringe sou toelaat, asook die langdurige instandhouding daarvan.
|
<urn:uuid:abf8a0bc-f477-4277-98e0-b13ded895025>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Rea_(maan)
|
2019-07-15T21:04:44Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524111.50/warc/CC-MAIN-20190715195204-20190715221204-00357.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999906
| false
|
grenzen
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
Stamtye | ||
---|---|---|
grenzen | grensde | gegrensd |
Tydvorme | ||
Persoon | Teenwoordige Tyd | Verlede Tyd |
ik | grens | grensde |
jij, u | grenst | |
hij, zij, het | grenst | |
wij, jullie, zij | grenzen | grensden |
Gebiedende Wys | Voltooide deelwoord | Onvoltooide deelwoord |
grens | gegrensd | grenzend |
Verdere vervoegings: grenzen (vervoeging) |
- gren•zen
- Grens; 'n grens deel
- Amper 'n siekte hê
- hebben. Die voltooide deelwoord word nie attributief gebruik nie. sonder lydende vorme. Die hulpwerkwoord van die voltooide tye is
- met agtervoegsel -de.
- «Nederland grenst aan België.»
- Nederlands grens aan België
- «Jij grenst aan verslaving.»
- Jy is amper verslaafd.
- Meervoud van ☞ grens.
|
<urn:uuid:3dff8709-bb54-4e5d-abaa-86091348b497>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/grenzen
|
2019-07-19T12:11:05Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00277.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.669338
| false
|
name
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
Enkelvoud | Meervoud |
---|---|
naam | name |
Verkleiningsvorm | |
Enkelvoud | Meervoud |
naampie | naampies |
- na•me
Vertalings: | |||
---|---|---|---|
- IPA:
Enkelvoud | Meervoud | |
---|---|---|
Naamwoord | name | names |
Tydvorm | Persoon | Woordvorm |
---|---|---|
Teenwoordige Tyd | I | name |
he, she, it | names | |
Verlede Tyd | named | |
Verlede Deelwoord | named | |
Teenwoordige Deelwoord | naming | |
Verdere vervoegings: name (vervoeging) |
|
<urn:uuid:8cf7bb0a-8bce-4ea6-88ae-cfb8801319db>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/name
|
2019-07-19T12:37:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00277.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.714295
| false
|
Kolomna
Kolomna Коломна |
Die middestad van Kolomna | |||
Die ligging van Moskou-oblast in Rusland | |||
Die ligging van Kolomna in die Moskou-oblast
Koördinate: Koördinate: | |||
Land | Rusland | ||
---|---|---|---|
Deelgebied | Moskou-oblast | ||
Stigting | 1177 | ||
Stadstatus | 1177 | ||
Regering | |||
- Tipe | Stad-okroeg | ||
- Burgemeester | Waleri Sjoewalof | ||
Oppervlak | |||
- Stad | 65,1 km² (25,1 vk m) | ||
Hoogte | 125 m (410 vt) | ||
Bevolking (2013) | |||
- Stad | 144 707 | ||
- Digtheid | 2 272/km² (5 884,5/myl2) | ||
Tydsone | MSK (UTC+04:00) | ||
Poskode | 140400–140415 | ||
Skakelkode(s) | 7 4966 | ||
Webwerf: kolomnagrad.ru |
Kolomna (Russies: Коло́мна) is 'n stad in die Russiese Federasie met 144 707 inwoners (2013). Die antieke stad is in die Moskou-oblast, geleë by die samevloei van die Moskwa- en die Okarivier. Die stad is in 1177 gestig. Dit is tans die administratiewe sentrum van die Kolomenski-distrik van die Moskou-oblast.
Soos baie antieke Russiese stede het Kolomna 'n kremlin, wat 'n fort is soortgelyk aan die meer beroemde een in Moskou (dit is ook uit rooi bakstene gebou). Die kremlin was 'n onderdeel van die Groot Abatis-grens, 'n reeks forte wat gebou is om die Tsaredom van Rusland teen invalle van die Krim-Tatare te beskerm. Verskeie torings en twee stukke muur het behoue gebly en is in 'n goeie toestand; 'n museum is binne-in geleë.
|
<urn:uuid:09ceb958-d73b-4983-9d16-41f08466f257>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kolomna
|
2019-07-20T18:37:41Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526560.40/warc/CC-MAIN-20190720173623-20190720195623-00437.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999355
| false
|
Samantha Buck
Jump to navigation
Jump to search
Samantha Buck | |
Geboortenaam | Samantha Susan Buck |
---|---|
Geboorte | 20 Desember 1976 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Beroep(e) | Aktrise, regisseuse, en skryfster |
Aktiewe jare | 1997–nou |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Samantha Buck (gebore 20 Desember 1976) is 'n Amerikaanse aktrise, regisseuse, en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Fearless (2006) en Best Kept Secret (2013), en in die televisiereeks Person of Interest (2011).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 2006: Fearless
- 2009: 21 Below
- 2013: Best Kept Secret
- Need
- Sister Aimee
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 2001: Big Apple
- 2005: Stella
- 2008: Z Rock
- 2011: Person of Interest
|
<urn:uuid:aa180c47-666a-46ee-a745-ceaa98fab9f9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Samantha_Buck
|
2019-07-23T07:25:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00197.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.992472
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Dogri" skakel
←
Dogri
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Dogri
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Sanskrit
(
← skakels
wysig
)
Engels
(
← skakels
wysig
)
Indië
(
← skakels
wysig
)
Lys van nasionale tale van Indië
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:SpesBona/Artikels
(
← skakels
wysig
)
Hindi
(
← skakels
wysig
)
Oerdoe
(
← skakels
wysig
)
Bengaals
(
← skakels
wysig
)
Pandjabi
(
← skakels
wysig
)
Telugu
(
← skakels
wysig
)
Marathi
(
← skakels
wysig
)
Tamil
(
← skakels
wysig
)
Malayalam
(
← skakels
wysig
)
Gujarati
(
← skakels
wysig
)
Kannada
(
← skakels
wysig
)
Oriya
(
← skakels
wysig
)
Maithili
(
← skakels
wysig
)
Assamees
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:RaniPatel/Sandput/India
(
← skakels
wysig
)
Srinagar
(
← skakels
wysig
)
Sindhi
(
← skakels
wysig
)
Nepalees
(
← skakels
wysig
)
Indo-Irannese tale
(
← skakels
wysig
)
Indo-Ariese tale
(
← skakels
wysig
)
Kasjmiri
(
← skakels
wysig
)
Konkani
(
← skakels
wysig
)
Santali
(
← skakels
wysig
)
Bodo
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Tale van Indië
(
← skakels
wysig
)
Meitei
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Dogri
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Dogri
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:c421afa8-4346-45b9-b10f-13c4c3ac7e6c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Dogri
|
2019-07-23T08:07:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00197.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99917
| false
|
Bespreking:Glenn Close
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Glenn Close-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:27a4fe8f-edc3-4ba9-a248-74dfe8de974e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Glenn_Close
|
2019-07-17T01:20:22Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525004.24/warc/CC-MAIN-20190717001433-20190717023433-00541.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999993
| true
|
Michael Brimer
Michael Brimer | ||
---|---|---|
Geboorte | 8 Augustus 1933 | |
Beroep(e) | Pianis, orrelis, dirigent, komponis | |
Genre(s) | Klassieke musiek | |
Instrument(e) | Klavier, orrel | |
Musiekportaal |
Michael Brimer (1933-) is 'n Suid-Afrikaanse pianis, orrelis, dirigent en komponis. Hy het hom in 1958 in Australië gevestig, waar hy Beethoven se 32 klaviersonatas en al Schumann se klavierwerke vir opnames uitgevoer het. Saam met sy vrou, Judith, het hy die Bermagui Four Winds-fees begin. Sy Klavierkonsert No. 2 is opgeneem, en sy boek, Utopia Unlimited, het in 1975 verskyn.[1]
Lewensloop[wysig | wysig bron]
Brimer is op 8 Augustus 1933 is Suid-Afrika gebore en studeer onder Eleanor Bonnar, 'n leerling van Leopold Godowsky. Daarna studeer hy aan die Universiteit van Kaapstad, die Royal College of Music, die Royal School of Church Music in Londen en aan die Universiteit van Cambridge. Hy het ook in Wene en Australië studeer.
Sy akademiese loopbaan het afsprake as buitengewone professor aan die Universiteit van Wes-Australië, Monash Universiteit en die Universiteit van Natal ingesluit, asook as dekaan van die Fakulteit Musiek aan die Universiteit van Kaapstad en Ormond Professor in Musiek aan die Universiteit van Melbourne, waar hy vir 9 jaar werksaam was. Daarna is hy as emeritus professor by Melbourne-universiteit aangestel en het hy hom in Sydney gevestig.
As pianis het hy oor die wêreld konserte as solis en kamermusikus aangebied. In 1962 was hy die eerste om Malcolm Williamson se Klavierkonsert nr. 2 uit te voer. Hy ook vyf keer die volledige reeks van Beethoven se 32 klaviersonatas uitgevoer. Volgens Brimer was hy die eerste Australiese pianis om die volledige Beethoven-sonatas op te neem. Die reeks lewendige opnames is in 1986 uitgesaai en was vir kommersiële verstelling op kasset bestem, maar as gevolg van 'n tegniese probleem is nie al die sonatas vrygestel nie.[2]
Hy het ook orkeste in Australië en in die buiteland gedirigeer. Onder meer in opera-, koor- en orkesrepertoire, van klassieke tot kontemporêre werke, insluitend première-optredes.
Sy boek Utopia Unlimited: The Complete Musician and His World is in 1975 in Kaapstad gepubliseer.[3]
|
<urn:uuid:e79fd53e-426b-4fd3-9100-6a9ec40d86d5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Michael_Brimer
|
2019-07-17T00:55:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525004.24/warc/CC-MAIN-20190717001433-20190717023433-00541.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999822
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Warna" skakel
←
Warna
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Warna
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Sofia
(
← skakels
wysig
)
Varna
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:BenBezuidenhout/City names
(
← skakels
wysig
)
Mikhail Baryshnikov
(
← skakels
wysig
)
Antoine-Henri Jomini
(
← skakels
wysig
)
Nowosibirsk
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:BenBezuidenhout/City names
(
← skakels
wysig
)
Swartsee
(
← skakels
wysig
)
Bulgare
(
← skakels
wysig
)
Albena
(
← skakels
wysig
)
Mosaïek
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Warna
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:b0bc7ec9-94b4-4d3d-815f-ff56a107eaf7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Warna
|
2019-07-17T00:55:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525004.24/warc/CC-MAIN-20190717001433-20190717023433-00541.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997579
| false
|
Vyfster
Vyfster was 'n Afrikaanse TV-drama wat in 1984 deur die SAUK uitgesaai is. Die regisseur was Regardt van den Bergh terwyl Johann Potgieter die draaiboek geskryf het. Die TV-reeks speel in 'n tronk af en handel oor die wel en wee van die gevangenes en tronkbewaarders. Dit is later opgevolg met 'n rolprent, getiteld Vyfster: Die Slot (1985). Baie mense was ontstoke oor die TV-reeks se stomp einde en die blatante advertering van die rolprent vir diegene wat wou weet hoe die storie ten einde loop.
Die kenmerkende temawysie van die program is deur die Suid-Afrikaner Lloyd Ross geskryf en opgevoer.
Akteurs[wysig | wysig bron]
Van die akteurs wat hierin verskyn het is:
- Emgee Pretorius as Priester, die bendelid
- George Ballot as Skollie Williams, 'n gevangene
- Patrick Mynhardt as Pappa, die bendebaas
- Danie Joubert as Hendrik le Roux, 'n gevangene
- At Botha as Sersant Theuns Gerber, 'n bewaarder
- Paul Eilers as Polka, gevangene en bendelid
- Pierre Knoessen as Gerrie Prinsloo, 'n bewaarder wat deur Polka gemanipuleer word. In die tweede seisoen is Prinsloo 'n gevangene.
- Tromp Terréblanche as Oubaas
- Marius Weyers as Tiger Blom
- Rod Alexander as Gabba, Priester se handlanger
- Carel Trichardt as die Kolonel, die hoof van die gevangenis
- Bettie Kemp as die Welsynsbeampte
- en andere.
|
<urn:uuid:add32658-fa75-41e8-b2f8-b3a57fdceb65>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Vyfster
|
2019-07-17T00:37:52Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525004.24/warc/CC-MAIN-20190717001433-20190717023433-00541.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999947
| false
|
Odendaal-plan
Die Odendaal-kommissie van 1962 het alle aspekte betreffende Suidwes-Afrika (Namibië) ondersoek en aanbevelings gedoen om daardie land en sy bevolking verder en snel te ontwikkel.
Inhoud
AgtergrondWysig
Suid-Afrika het Suidwes-Afrika (SWA) as ‘n vyfde provinsie van Suid-Afrika regeer volgens ‘n mandaat van die Volkebond en Suid-Afrika was vasberade om aan die eise van hierdie opdrag te voldoen. ‘n VVO-kommissie onder Victorio Carpio en Martinez de Alva was in SWA op ‘n inspeksiebesoek. Die reaksie van die Suid-Afrikaanse regering hierop was die aanstelling van ‘n ondersoekkommissie.
OpdragWysig
Die kommissie moes die materiële en geestelike welsyn van alle inheemse volkere noukeurig bestudeer. ‘n Verslag met aanbevelings (insluitende ‘n vyfjaarplan) vir die versnelde ontwikkeling moes daarna so gou as moontlik verskaf word.
KommissieWysig
Die kommissie het bestaan uit ses hoogopgeleide en baie ervare kundiges. Hulle was F.H. Odendaal, die administrateur van Transvaal as voorsitter, dr. H.J. van Eck, die voorsitter van die Nywerheid-Ontwikkelingskorporasie en kenner van die ekonomie en nywerheid, prof. H. W. Snyman van die Universiteit van Pretoria, ‘n kenner van gesondheidsdienste, prof. J.P. van S. Bruwer van die Universiteit van Stellenbosch, ‘n etnoloog en kenner van die onderwys, dr. J.P. Quin van die Zebediela-landgoed en kenner van die landbou en dr. C.J. Claassen as sekretaris.
AanbevelingsWysig
Op 12 Desember 1963 het die kommissie se finale verslag met 494 aanbevelings verskyn. Hulle het dit duidelik gestel dat ‘n sentrale regering vir die hele SWA op die basis van een mens een stem nie selfbeskikkingsreg vir elke etniese groep in die land sal bevorder nie. Die onderskeie volke het teveel verskil wat betref fisiese voorkoms, tradisies, taal, godsdiens, ontwikkelingspeil en politieke, sosiale en ekonomiese stelsels. Daarom het die kommissie aanbeveel dat daar tien selfregerende gebiede gevorm moet word waarin elke volk homself kan regeer. Die voorgestelde tuislande was Kaokoveld (rondom Kaoko-Otavi, Ohopoho en Sesfontein,), Ovamboland, Okavangoland, Oos-Caprivi, Boesmanland (rondom Tsumkwe), Damaraland (met Welwitschia as hoofstad), Hereroland, Tswanaland, Rehoboth en Namaland.
Aanbevelings is gemaak oor watervoorsiening, kommunikasie, uitbreiding van landbou-tegniese dienste, behuising, onderwys, welsyn, gesondheid, hospitale, mynbou, ens. Onder andere is die bou van 1 200km paaie onderneem, verskeie lughawens en aanloopbane aangelê, boorgate gesink, honderde groter en kleiner damme gebou, die veestapel verbeter en veesiektes bestry en opleiding in die landbou gegee. By die Ruacanawaterval in die Kunenerivier moes ‘n dam kom wat 100 000 kilowatt hidroëlektrisiteit opwek wat terselfdertyd die water deur ‘n netwerk van kanale in die noorde van SWA sou versprei. Daar was selfs sprake van ‘n tweede en ‘n derde vyfjaarplan.
Alhoewel die planne vir die stigting van die tuislande weens die hangende saak in die Wêreldhof oor SWA eers agterweë gelaat is, het die Suid-Afrikaanse regering reeds in sy begroting vir 1964 ‘n R20miljoen bewillig om sekere van die voorstelle uit te voer.
|
<urn:uuid:5b15f7aa-6167-4506-a318-53cf8d7f9ffa>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Odendaal-plan
|
2019-07-18T07:36:00Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525524.12/warc/CC-MAIN-20190718063305-20190718085305-00141.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999918
| false
|
Eskatologie is die leer van die voleinding van die wêreld, die wederkoms van Christus, die opstanding van die dode en die gerig van God.
|
<urn:uuid:e3fe6d59-0890-4fc0-b34d-9b3698e16050>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Eskatologie
|
2019-07-19T12:41:42Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00301.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000001
| false
|
Alfa Romeo Alfetta
1983–84 Alfetta Quadrifoglio Oro | |
Oorsig | |
---|---|
Vervaardiger | Alfa Romeo |
Ook genoem | Alfa Romeo 159i Alfa Romeo Sport Sedan |
Produksie | 1972–1984 |
Montering | Arese, Milaan, Italië Rosslyn en later Brits, Suid-Afrika |
Ontwerper | Giuseppe Scarnati |
Bakwerk en onderstel | |
Klas | Uitvoerende motor |
Bakstyl | 4-deursedan |
Spesifikasies | |
Enjin | Alfa Romeo Twin Cam I4 (petrol) Alfa Romeo V6-enjin petrol VM Motori I4 (turbodiesel) |
Asafstand | 2510 mm (Berlina) 2400 mm (GT) |
Plek in geskiedenis | |
Variante | Alfa Romeo Giulietta Alfa Romeo Alfa 6 |
Die Alfa Romeo Alfetta (Tipe 116) is 'n uitvoerende sedanmotor en koepee wat van 1972 tot 1987 deur die Italiaanse vervaardiger Alfa Romeo gebou is. Dit was gewild as gevolg van sy kombinasie van gemiddelde massa maar kragtige enjins, en meer as 400 000 eenhede is tot aan die einde van sy produksieloop verkoop.
Die Alfetta het 'n nuwe aandryfstelseluitleg vir die merk ingelui. Die koppelaar en ratkas was aan die agterkant van die motor gehuisves, tesame met die ewenaar, vir 'n meer gebalanseerde massaverspreiding, soos gebruik op die Alfetta 158/159 Grand Prix motors. Die suspensie het bestaan uit dubbele mikvering met wringstawe voor en 'n De Dionbuis aan die agterkant. Alle Alfettas het die fabriek verlaat met oorspronkliktoegeruste Pirelli Cinturato 165HR14-bande.
Benaming[wysig | wysig bron]
Die Alfetta-naam (Klein Alfa in Italiaans) is ontleen van die bynaam van die Alfa Romeo Tipo 159 Alfetta, 'n suksesvolle Formule Eenmotor wat in sy 1951-weergawe 'n transas-uitleg gepaar het met 'n De Dion-buisagtervering, soos in die moderne sedan.
Verwysings[wysig | wysig bron]
Alfa Romeo | ||
---|---|---|
Wysig hierdie sjabloon |
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. |
|
<urn:uuid:bc6b4568-0eaa-45db-8c87-388aefb41d13>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Alfa_Romeo_Alfetta
|
2019-07-20T18:18:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526560.40/warc/CC-MAIN-20190720173623-20190720195623-00461.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999681
| false
|
Bespreking:Dikbekkoekoek
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Dikbekkoekoek-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:c389f470-35ec-46bc-9ca1-2b2c171b0704>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Dikbekkoekoek
|
2019-07-20T18:04:24Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526560.40/warc/CC-MAIN-20190720173623-20190720195623-00461.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999987
| false
|
Eksegese is nie ’n eksakte wetenskap nie. Dikwels is meer as een geldige lesing van die teks moontlik. Dit bring mee dat predikers dikwels keuses tussen eksegetiese opsies moet uitoefen. Romeine 7:14-25 is so ’n geval. Dit word allerweë erken as ’n crux interpretum. Die eksegetiese opsies wissel oor die identiteit van die ‘ek’ in hierdie perikoop, asook oor die stadium in die ‘ek’ se lewe – vóór of ná sy bekering. Hierdie artikel beredeneer die eksegetiese opsie dat Paulus hier oor sy lewe praat vóór hy ’n volgeling van Christus geword het. Vervolgens word aangetoon watter implikasies dit vir die prediking het.
Exegesis and preaching: Romans 7:14-25 as test case. Exegesis is not an exact science. Often, more than one valid reading of the text is possible. This results in preachers often having to choose between exegetical options. Romans 7:14-25 is a case in point. It is widely recognised as a crux interpretum. The exegetical options vary on the identity of the ‘I’ in this pericope as well as on the stage in the life of the ‘I’ – whether before or after his conversion. This article argues the exegetical option that Paul is speaking here about his life before he became a follower of Christ. Subsequently the implications this choice holds for preaching on this pericope is discussed.
Eksegese is nie ’n eksakte wetenskap nie. Daar is meermale meer as een geldige lesing van die teks moontlik. Eksegete het geleer om met hierdie meerduidighede van die teks saam te leef. Beter gestel: Die verskillende moontlikhede van die teks het juis tot gevolg dat eksegese ’n opwindende wetenskap is wat die eksegeet uitnooi om die rykdom van die teks te ontgin. Die prediker kan egter selde bekostig om vryblywend tussen eksegetiese moontlikhede te skipper. Die eise wat die prediking stel, vereis dat keuses gemaak moet word – keuses wat nie altyd maklik is nie.
Hierdie dilemma word seker nêrens beter as in Romeine 7:14-251 geïllustreer nie. Hierdie perikoop kan met reg ’n crux interpretum genoem word.2 Die twee groot eksegetiese kwessies hier ter sprake, is die identiteit van die ‘ek’ wat aan die woord is, en na watter stadium in die ‘ek’ se lewe verwys word. Veral oor laasgenoemde kwessie is eksegete steeds in ten minste twee kampe verdeel: diegene wat sê dat dit gaan oor die ‘ek’ se vóór-Christelike bestaan, en dié wat daarvan oortuig is dat juis sy Christelike bestaan beskryf word. Dat hierdie keuse nie ’n ligtelike kwessie is nie, word verwoord deur Garlington (1990:197) wat beweer dat ’n mens se verstaan van Romeine 7 in ’n groot mate bepalend is vir jou siening van Paulus se hele teologie. Garlington se stelling is debatteerbaar, maar wat nie weggeredeneer kan word nie, is dat Romeine 7 die prediker voor moeilike keuses stel. Dit is ook onteenseglik waar dat die eksegetiese keuse wat uitgeoefen word, die prediker noodwendig in ’n bepaalde rigting stuur, veral wanneer daar erns van die eksegese van die teks gemaak word.
Gevolglik is dit die oogmerk van hierdie bydrae om ’n bepaalde eksegetiese keuse aangaande Romeine 7 te beredeneer en aan te toon hoe dit die prediking beïnvloed. Eerstens word die vraag, naamlik wie die ‘ek’ van Romeine 7 is, aan die orde gestel;3 vervolgens, watter stadium in die lewe van die ‘ek’ ter sprake is; en laastens, watter invloed die keuses, gemaak tussen die eerste twee kwessies op die prediking uit 7:14-25 uitoefen.4
Wie is die ‘ek’ van Romeine 7:14-25?
Alvorens daar voortgegaan word om die kwessie van die ‘ek’ se identiteit in 7:14-25 te beredeneer, moet dit genoem word dat hierdie vraagstelling, asook dié oor watter stadium in die ‘ek’ se lewe ter sprake is, ten nouste met mekaar verweef is. Die antwoord op die eerste kwessie beïnvloed die antwoord op die tweede en andersom. Mens kan dus nie regtig die twee sake van mekaar skei nie. Ter wille van die sistematiese aanpak van die probleem sal die twee afsonderlik hanteer word.
Verder, oorhoofs tot die verstaan van die argument in Romeine 7, moet dit voortdurend voor oë gehou word dat hierdie gedeelte oor die posisie van die Mosaïese wet handel (Schreiner 1998:344).5 Een van die sentrale argumente van Paulus in die hele Romeinebrief is dat die wet van Moses geen heilsbemiddelende funksie het nie; dit kan nie jou geregtigheid (δικαioσύνη) voor God bewerk nie.6 Dus, wat ook al as oplossing vir Romeine 7 aanvaar word, dit moet ’n antwoord bied oor die kwessie van die posisie van die Mosaïese wet in die redding van die mens.
Laastens, dit is weliswaar ’n kwessie van detaileksegese, maar oorhoofs kan gesê word dat waar ‘wet’ (νόμος) en ‘gebod’ (ἐντολή) in Romeine 7 ter sprake is, die referensie in die algemeen nie soseer die dekaloog is nie, maar die wet van God soos dit binne die Joodse interpretasie daarvan in die tyd van Paulus gefunksioneer het; νόμος se kontekstuele verwysing in Romeine 7 is dus die wet van Moses (sien ook Fitzmyer 1993:455–456; Goodrich 2013:489; Moo 1996:424, 428),7 soos dit algemeen bekend gestaan het.
Vervolgens word die ‘ek’ van 7:14-25 bespreek. Die basiese vraag hier is: Is die ‘ek’ outobiografies of nie? Dit wil sê, verwys Paulus hier na homself of na iemand anders? Die volgende opsies is ter sprake:
‘Ek’ is nie outobiografies nie
W.G. Kümmel se epogmakende proefskrif in 1929, Römer 7 und die Bekehrung des Paulus (Kümmel 1974)8, het ’n waterskeiding in die debat oor die ‘ek’ van Romeine 7 gebring. Sedert Martin Luther se tyd was die konsensus binne die Protestantse teologie dat Paulus oor sy eie ervaring as Christen (later meer hieroor) praat. Kümmel (1974:111) het egter ’n einde aan hierdie outobiografiese konsensus gebring deur daarop te wys dat só ’n siening nie met Filippense 3:5-6 strook nie. Hier stel Paulus dit duidelik dat hy, vir sover dit die geregtigheid van die wet betref, blaamloos was (κατὰ δικαιοσύνην τὴν ἐν νόμω ͅ γενόμενος ἄμεμπτος). Paulus het dus ’n positiewe houding teenoor die wet gehad en geen slegte gewete daarop nagehou nie. Volgens Kümmel kan dit nie Paulus wees wat in Romeine 7, waar die skrywer worstel met die uitvoering van die wet, aan die woord is nie. Daarmee is die outobiografiese siening van die ‘ek’ in Romeine 7 vir dekades lank op die agtergrond gedruk.
In 1977 het E.P. Sanders verdere gewig aan hierdie standpunt verleen deur ’n meer gematigde siening oor die Judaïsme9 van die eerste eeu n.C. voor te hou as wat tradisioneel aanvaar is (die sg. ‘new perspective’ oor Paulus en die eerste-eeuse Judaïsme). Hiervolgens het die Jode nooit ’n kru wetsgeregtigheid verkondig nie, maar eerder ’n verbondsgeregtigheid waarbinne die wet ’n positiewe rol vervul het.10 Volgens Sanders het die Jode nooit gesê dat die nakoming van die wet as sodanig, geregtigheid voor God bewerk nie. Die genade van God is inderdaad onontbeerlik om die mens binne ’n verbondsverhouding te betrek. Binne hierdie genade- of verbondsverhouding het die wet van Moses dan die belangrike funksie vervul deur konkrete gestalte aan hierdie verhouding te gee. Vandaar die klem op die wet van Moses in die bladsye van die Nuwe Testament wat deur die Protestantse teologie, op voetspoor van Luther, verkeerdelik as ’n wetsgeregtigheid vertolk is.
Ten spyte van kritiek teen Sanders, byvoorbeeld sy onderspeling van die negatiewe invloede van die wetsverstaan onder die Jode, het sy standpunt tog hierdie konsensus tot gevolg gehad dat Nuwe-Testamentici vandag baie versigtiger en meer genuanseerd oor die eerste-eeuse Jodedom se sogenaamde wetsgeregtigheid oordeel.
Paulus se polemiek teen die Jode moet dus van die Jode se situasie self onderskei word.11 Die Jode het oor die algemeen nie die wet, as sodanig, as ’n ondraaglike las of dwingelandy beleef nie. Hier kan aan Psalm 119 gedink word – ’n lang ode oor die digter se liefde vir die wet. Die refrein, ‘Hoe lief het ek u wet’ loop soos ’n goue draad daardeur. Dit laat mens besef dat die wet van Moses ook vir die eerste-eeuse Jodedom ’n vreugde was. Dit was ’n lewenswyse wat stabiliteit en identiteit aan hulle daaglikse bestaan gegee het.12
Wat wel waar was – en dít is wat Paulus in geen onduidelike taal probeer demonstreer het – is dat daar ook ’n neiging onder die Jode was om die wet as ’n uitsluitings- en diskriminerende meganisme te laat funksioneer vanuit die oortuiging dat die wet hulle in ’n bevoorregte posisie by God geplaas het (vgl. Dunn 1998:145, 348).13 Almal wat nie by die verbondsverhouding ingesluit was, en gevolglik nie die wet van Moses onderhou het nie, byvoorbeeld die heidene, het per definisie geen deel aan die koninkryk van God gehad nie. Die Jode het gevolglik ’n meerderwaardige houding teenoor nie-Jode ontwikkel. Hierteen was Paulus in verset. Daarom dat hy in 3:23 sê dat almal – heiden én Jood – ewe skuldig voor God staan. Die feit dat jy die wet onderhou, besorg nie aan jou die δικαιοσύνη τοῦ θεοῦ nie en maak jou nie minder skuldig voor die aangesig van God nie.14
Die outobiografiese interpretasie van die ‘ek’ in Romeine 7 het dus na Kümmel se bydraes aan gewildheid ingeboet. Waarna verwys die ‘ek’ dan? Sedert die vroegste tye is daar ander moontlikhede geopper, maar wat die moderne tyd betref, het geleerdes opnuut begin om die ander moontlikhede te ontgin of met nuwes vorendag te kom. Ek gee kortliks daaraan aandag. ‘Ek’ verwys na Adam
Baie van die vroeë kerkvaders, byvoorbeeld Teodoretus (5e eeu n.C.), het gedink dat veral 7:7-12 eintlik net in terme van Adam verstaanbaar is. In moderne tye word hierdie standpunt deur geleerdes soos Käsemann (1980:196–198), Longenecker (1971:92), Dunn (1988:378–384), Stuhlmacher (1994:106–107) en Witherington (2004) gehuldig. Witherington (2004:186) parafraseer 7:8-11 só dat dit duidelik blyk dat hierdie verse na Adam se versoeking deur die slang in die paradys verwys:
8But the serpent [Sin], seizing an opportunity in the commandment, produced in me all kinds of covetousness …9 But I [Adam] was once alive apart from the Law, but when the commandment came, Sin sprang to life and I died,10 and the very commandment that promised life, proved deadly to me.11 For Sin [the serpent] seizing an opportunity through the commandment, deceived me and through it killed me.
Dit is duidelik dat daar waarheid steek in hierdie interpretasie. Veral die gedagtes van ‘begeerte’ (7:8) en ‘verleiding’ (v. 11), en dat die ‘ek’ eers sonder die wet gelewe het (v. 9), maak goeie sin in die paradysverhaal. Die meeste geleerdes aanvaar die paradysverhaal as tradisieagtergrond, maar waarsku terselfdertyd dat dit eerder by wyse van assosiasies as direkte verwysing geskied (vgl. Reichert 2009:305–306). Verder speel Adam ’n belangrike rol in die deel van Romeine vóór hoofstuk 7 wanneer Paulus die ou en die nuwe Adam teenoor mekaar stel (5:12-21). Dit sou dus nie ongemotiveerd voorkom as daar in Romeine 7 ook ’n subtiele verwysing na Adam opduik nie.
Daar is egter gewigtige besware teen die Adam-interpretasie:
- ’n Mens sou verwag dat Paulus, soos in 5:12 en verder, een of ander aanduiding gee dat Adam die verwysing hier is. Daar word egter geen sodanige aanduiding gegee nie. Dit bly dus spekulasie om Adam as verwysing te postuleer (vgl. Schröter 2013:209–210).
- Die interpretasie maak goeie sin in 7:7-12, maar nie in verse 13-25 nie, ten spyte van Longenecker se standpunt dat die basiese argument in 7-25 oor die korporatiewe identifikasie tussen Paulus en Adam handel. Spitsvondig formuleer Longenecker (1971:92) dit soos volg: in 7:7-12 gaan dit oor Paulus in Adam, en in vers 13-25 oor Adam in Paulus. In 7:13-25 handel dit dus oor die voortgaande effek van die verbondenheid tussen Adam en Paulus (Moo 1996:426). Feit is egter dat daar geen dwingende rede is om Adam in die argument van 7:13-25 in te sluit nie.
- Die grootste beswaar is egter dat die wet, naamlik die dominante tema van Romeine 7, nie ’n integrerende argument in die Adam-teologie vorm nie – nie in Genesis nie en ook nie in die Joodse interpretasies rondom Adam nie (Jewett 2007:442). Die stryd van die ‘ek’ tussen die goeie en die kwade, wat so kragtig in 7:13-25 beskryf word, maak nie sin in Adam se lewe in die paradys nie. Toe het die wet nog nie bestaan om hierdie stryd in Adam te kon ontketen nie. Hierdie stryd pas eerder by die mens wat reeds ’n geskiedenis van in-sonde-gevalle-te-wees het en dan met die wet gekonfronteer word.
Van watter ‘gebod wat gekom het’ (ἐλθούσης δὲ τῆς ἐντολῆς; 7:9) sou daar in die lewe van Adam sprake gewees het? Die gebod om nie van die boom van die lewe te eet nie? So ’n spesifieke konnotasie is skaars denkbaar in die lig van die totale beredenering rondom ‘wet’ en ‘gebod’ in Romeine 7 wat kennelik die Mosaïese wet in die visier het. Daar is wel ’n Joodse siening dat die Torah ewig is en daarom reeds aan Adam gegee is om te onderhou (vgl. Garlington 1990:208; Jewett 2007:451; Schreiner 1998:361), maar Paulus maak nêrens van hierdie tradisie gebruik nie. Trouens, in 5:13 sê hy uitdruklik dat die wet nie in Adam se tyd daar was nie (vgl. ook Gal 3:17 waar Paulus byvoeg dat die wet eers 430 jaar na Abraham gekom het). Wat meer is, dit is Paulus se algemene teologiese uitgangspunt dat die wet nie ’n allesbepalende heilsfunksie vervul nie, want die wet is eers lank nadat God sy heilsverbond met Abraham opgerig het, gegee.
Alles in ag genome is dit net te geforseerd om die beredenering rondom die wet in Romeine 7 aan Adam te verbind. ‘Ek’ is ‘eksistensieel’
Daar is verskillende maniere hoe hierdie voorstel verwoord kan word: die ‘ek’ is kosmies-histories, verteenwoordig die hele mensdom, of is ’n algemene manier van praat sonder dat dit enige groep of individue in gedagte het (vlg. Moo 1996:426–427).15 Die gedagte agter al hierdie formulerings is dat die ‘ek’ die eksistensiële nood van die mens, wat voor die volmaakte wil van God te staan kom, verteenwoordig, naamlik dat hy ver te kort skiet. Schröter (2013:212, 220) sê byvoorbeeld dat die ‘ek’ kwalik op Paulus betrekking het omdat die aanduidings te vaag is. Vir hom is die ‘ek’ eerder prinsipieel van aard – verteenwoordigend van elke mens onder die aanspraak van God, maar tegelyk aan die sonde onderworpe.
Hoe waar hierdie voorstel ook al mag wees, is dit te algemeen om van waarde vir die uitleg van Romeine 7 te dien. Daarom word dit daar gelaat. ‘Ek’ verwys na Israel
Volgens hierdie interpretasie16 sluit die volgorde van gebeure in 7:9-10 aan by wat Paulus op baie ander plekke as Israel se dilemma met die wet voorhou: die koms van die wet het nie Israel se geestelike situasie verbeter nie, maar vererger.
So gesien, verwys 7:9a se ‘Ek het eens sonder die wet gelewe’ na die tyd in Israel se bestaan vóórdat Moses die wet aan hulle by die berg Sinai gegee het. Toe was hulle, relatief gesproke, geestelik lewend. Ná die wet egter gegee is, het die sonde ‘tot lewe gekom’, en het Israel gesterwe17 (7:9b). In die lig van die wet, het dit toe duidelik geword dat hulle lewe nie ‘blaamloos’ is nie. Die koms van die wet het ’n onbedoelde gevolg gehad: dit het as ’t ware die sonde uitgelok, en so het dit duidelik geword dat Israel die wet nie kan nakom nie en eerder dood is (7:9b, 10b).
Volgens hierdie interpretasie word 7:14-25 dan gesien as die voortgaande situasie en stryd van Israel onder die Mosaïese wet. Dit word dikwels ook die heilshistoriese interpretasie genoem vanweë die opeenvolgende geestelike tydperke in Israel se geloofslewe wat so uitgebeeld word (vgl. Moo 1996:426).18
Sommige geleerdes soos Moo (1996:431) en Goodrich (2013:489, 491) kombineer die ‘ek’ wat na Israel verwys met die interpretasie waar ‘ek’ na Paulus verwys (kyk volgende afdeling met die opskrif ‘Ek’ is ’n retoriese stylfiguur). Dit is weens die sterk outobiografiese trekke wat veral in 7:14-25 sigbaar is. Die ‘ek’ van 7:7-25 word dan gesien as Paulus wat homself as solidêr met Israel beskou. Hoewel Paulus nie al die gebeure wat hier beskryf word persoonlik en bewustelik beleef het nie, beskryf en beleef hy alles as ’n volksgenoot wat persoonlik by Israel se stryd in die uitleef van die wet betrokke is.
Om die noue verband tussen Paulus en Israel te bevestig, toon Goodrich (2013:479, 482–486) uitvoerig aan hoe Paulus in 7:14-25 waarskynlik subtiele intertekstuele toespelings maak op Israel se ballingskap via bepaalde uitdrukkings in Jesaja 49-50. Byvoorbeeld, die uitdrukkings ‘om ’n gevangene te wees’ en ‘verkoop te wees onder die sonde’, albei van 7:23, 14, sou onderskeidelik na Jesaja 50:1 kon verwys waar God Israel daarop wys dat hulle, weens hulle sondes, verkoop is in ballingskap; en na Jesaja 49:24-25 waar daar van verlossing uit gevangenskap sprake is. Paulus gebruik dus ‘verkoop wees’ en ‘om ’n gevangene te wees’ uit Jesaja 49-50 as intertekstuele metafore om sy eie ‘verkoop wees onder die sonde’ en ‘gevangene te wees van die wet van sonde’ (7:14, 23) te beskryf.
Die interpretasie waar die ‘ek’ na Israel verwys, word op sy beurt deur twee besware beklem:
- Dit is moeilik om goeie parallelle te kry waar ’n groep met die eerste persoon voornaamwoord (enkelvoud) aangedui word, veral waar daar nie ’n duidelike inleidende frase is wat so ’n verband lê nie (vgl. Jewett 2007:442).
- Dit is moeilik om jou die eerste-eeuse Jode voor te stel wat soveel wroeging met die uitleef van die wet van Moses sou ervaar. Hierbo is juis aangetoon dat so ’n siening nie die gemiddelde Jood se ervaring van die wet sou verteenwoordig nie. Hulle was meer positief teenoor die wet ingestel.
Ten spyte van genoemde besware, bied hierdie oplossing, gekombineer met die volgende een, myns insiens die mees aanvaarbare oplossing vir die ‘ek’ se verwysing in Romeine 7.
‘Ek’ is ’n retoriese stylfiguur
Kümmel (1974:87) het reeds in 1929, toe hy die outobiografiese interpretasie van die ‘ek’ verwerp het, die voorstel gemaak dat die skrywer hier ’n retoriese stylfiguur gebruik sonder dat enige persoonlike verwysing bedoel word. Hierdeur beweer Kümmel dat die ‘ek’ van Romeine 7 nie aangewend kan word as ’n biografie van Paulus se bekering nie. Kümmel verwys na soortgelyke voorbeelde by antieke skrywers waar hulle die ‘ek’ as stylfiguur aanwend sonder enige persoonlike verwysings na die outeur.
Hoewel hierdie siening van Kümmel ’n nuwe baan van interpretasie vir Romeine 7 geopen het wat gou baie aanhangers gewen het, het al meer geleerdes in die afgelope dekade of twee na vore gekom wat, enersyds, op die leemtes in Kümmel se antieke voorbeelde gewys het (dit vorm nie heeltemal parallelle vir Romeine 7 nie – te kort passasies, en by sommige sluit die ‘ek’ die outeur in). Andersyds is aangetoon dat dit onmoontlik is om die outobiografiese elemente in die uitgebreide diskoers van Romeine 7 te verwyder. Seifrid (1992:314) wys byvoorbeeld daarop dat Paulus in 7:7 homself baie duidelik by die ‘ons’ van die retoriese vraag insluit. As Paulus vervolgens met die eerste persoon voortgaan, sien hy homself as tipies of verteenwoordigend van die lesers – die ‘ons’.
Die resente terugkeer na Kümmel se oplossing van die ‘ek’ as retoriese tegniek word vervolgens met ’n outobiografiese verstaan daarvan gekombineer. Dit het gevolg uit die bydraes van Stowers (1981, 1997) en andere (vgl. DeSilva 2004:620). Hulle wys daarop dat wat Paulus in Romeine 7 doen, ooreenstem met die wyd-verbreide gebruik onder antieke Griekse skrywers van προσωποποεία (prosopopoeia). Hiervolgens laat die outeur ’n denkbeeldige karakter namens hom in die eerste persoon praat om so ’n argument te voer wat emosioneel baie meer effektief is as wanneer die outeur self die argument sou voer. Die denkbeeldige karakter word ’n ‘toespraak-karakter’ (‘speech-in-character’) genoem (vgl. Jewett 2007:444–445, 471).
Dit wil lyk asof hierdie interpretasie van die ‘ek’ in Romeine 7 tans wye aanhang onder navorsers geniet en of dit besig is om in ’n nuwe konsensus te ontwikkel (vgl. DeSilva 2004:620). Jewett (2007:441) gaan selfs so ver om te sê dat die vraag na die ‘ek’ van Romeine 7 met hierdie interpretasie opgelos is. Die ‘ek’ is naamlik Paulus, via die denkbeeldige karakter. Paulus skep hierdie denkbeeldige karakter wat hy dan aanwend om sy eie siening oor die onvermoë van die wet van Moses te beredeneer. Dis so ’n intens emosionele argument dat outobiografiese elemente daarin verweef is. Daarmee het die outobiografiese interpretasie van die ‘ek’, wat sedert Kümmel se bydraes in onguns verval het, weer volledig teruggekeer. Na my mening kan dit verder gekombineer word met die oplossing waar ‘ek’ as verwysing na Israel gesien word, soos verduidelik in die vorige afdeling. Dit bied vir my die mees bevredigende interpretasie van die ‘ek’ in Romeine 7, naamlik Paulus vereenselwig hom volledig as verteenwoordiger van Israel met laasgenoemde se dilemma met die wet. Hy wend ook die ‘ek’, veral die ‘ek’ as yweraar vir die wet (sien Jewett 2007:444–445), as stylfiguur aan om hierdie dilemma te verwoord.
Al vraag wat oorbly, is wat presies die argument is wat die denkbeeldige karakter of Paulus hier voer. Dit gaan wel oor die onvermoë van die wet (vgl. 8:3), maar by watter aspek of stadium van Paulus se lewe sluit dit aan? Dit bring ons by die tweede vraag waarmee ons hierdie oorsig begin het, naamlik na watter stadium in Paulus se lewe hier verwys word.
Watter stadium van Paulus se lewe is ter sprake?
Oor die vraag na watter stadium in Paulus se lewe hier verwys word, is daar nog glad nie konsensus onder geleerdes nie. Daar is basies twee moontlikhede: óf Paulus se bestaan vóór sy bekering, óf ná sy bekering.19 Daar is goeie argumente na weerskante toe. Trouens, die keuse tussen die twee moontlikhede is volgens Schreiner (1998:390) so fyn gebalanseer dat ’n keuse na enige kant toe onmoontlik is. Volgens hom is dit nie Paulus se bedoeling om tussen gelowiges en ongelowiges in Romeine 7 te onderskei nie, juis omdat daar waarheidsmomente in albei opsies is. Daarom bied Schreiner (1998:379–392) ’n volledige oorsig oor die argumente na weerskante toe en kom hy tot die slotsom dat die hoofsaak wat Paulus hier probeer beredeneer, die onvermoë van die wet is om geestelike transformasie by die mens te bewerkstellig (vgl. ook Yi 2000:29–30). Mense is vasgevang in die sonde. Tog, soos Romeine 8 aantoon, is mense wat die verlossing in Christus deelagtig geword het, wel in staat om aan die eise van die wet te voldoen deur die krag van die Heilige Gees, al is dit slegs in voorlopige sin. Volgens Schreiner (1998) wil Romeine 7 uiteindelik, soos in die res van die Pauliniese teologie, die dilemma van gelowiges se lewe voorstel, naamlik dat hulle alreeds deel het aan die koninkryk van God, maar nog nie die finale konsummasie daarvan beleef nie.
Dit is egter onseker of Schreiner reg laat geskied aan Paulus se argument in Romeine 7. Hy laat toe dat die algemene teologiese insigte vanuit Paulus se teologie sy eksegese van Romeine 7 oorweldig. Volgens resente eksegese is Paulus hier met ’n unieke argument besig wat onderskei moet word van wat elders wel by Paulus voorkom, maar nie hier die kwessie is nie. Schreiner staan dus bietjie geïsoleerd binne die huidige eksegetiese toneel met sy siening, hoe reg dit ook al in die algemeen vanuit Paulus se totale teologie klink. Die resente eksegese is van mening dat Paulus hier wel oor sy onbekeerde vorige lewe praat (vgl. Schröter 2013:220).
In my aanbieding hieronder gaan die twee interpretasies van watter stadium in Paulus se lewe – vóór of ná sy bekering – dus nie as gelyke moontlikhede naas mekaar gestel word nie, maar gaan ek by die huidige (relatiewe) eksegetiese konsensus aansluit. Ek gaan die standpunt beredeneer dat die ‘ek’ van Romeine 7 outobiografies verstaan moet word (soos bo reeds aangetoon) en dat Paulus na sy onbekeerde bestaan verwys, dit wil sê vóór hy tot geloof gekom het in Jesus as die Messias. Tussendeur sal egter wel standpunte van die ander moontlikheid ingesluit word, soos en wanneer ter sake.
Vooraf opmerkings
Dit is altyd nuttig om ’n bladsy uit die interpretasiegeskiedenis van ’n Bybelgedeelte te neem voor mens met eie argumente vorendag kom. Ek doen dit nou kortliks ten opsigte van Romeine 7 (vir ’n meer gedetailleerde oorsig van hierdie gedeelte se uitleggeskiedenis kyk Witherington 2004:181–185 en Schröter 2013:199–207.)
Die meeste van die vroeë kerkvaders, onder andere Augustinus, het die standpunt gehuldig dat Paulus in Romeine 7 sy onbekeerde verlede beskryf. In sy stryd teen Pelagius (wat die vrye wil van die mens verkondig het wat deur middel van die navolging van Christus sonde kan oorwin) het Augustinus sy standpunt oor Romeine 7 verander, naamlik dat Paulus sy lewe as Christen beskryf. So het Augustinus vir Pelagius die moontlikheid ontneem om die positiewe wetsaspekte van Romeine 7 (bv. vers 22, ‘ek verlustig my in die wet van God …’) op die onbekeerde mens te betrek.20 Hierdie standpunt van Augustinus het groot invloed in die Westerse kerk uitgeoefen en is later by die kerkvergaderings van Kartago (Noord-Afrika) in 418 n.C. en Orange (Frankryk) in 529 n.C. vir die Rooms-Katolieke tradisie gekanoniseer. Augustinus het veral die saak van begeerte (concupiscientia) as die belangrikste sonde van Romeine 7 uitgelig (vgl. vers 8).
Wat Augustinus vir die Roomse tradisie gedoen het, het Luther en Calvyn baie eeue later vir die Protestantse tradisie gedoen. Hulle – veral Luther – sluit by Augustinus aan en pas Romeine 7 op die Christen se lewe toe. Luther se slagspreuk is bekend: simul iustus et peccator [die Christen is regverdige sowel as sondaar]. Luther regverdig hierdie siening vanuit die ‘ek’ se stryd rondom die goeie en die kwade in Romeine 7. Anders as Augustinus het Luther die kernsonde in Romeine 7 nie as begeerte gesien nie, maar as eiegeregtigheid. Hy het dit veral gehad teen die teologie van meriete (werkheiligheid) van die Judaïsme en die Rooms-Katolisisme van sy dag. In albei gevalle, sê Luther, lei dit tot eiegeregtigheid.
In die negentiende en twintigste eeu is en word die Protestantse siening van Romeine 7 steeds deur Luther en Calvyn beïnvloed. Teoloë soos Bultmann, Barth, Cranfield, Käsemann, Barrett (kyk Witherington 2004:184) en Dunn (1988:411–412) volg almal hierdie interpretasielyn.
Dit is eers van die sewentigerjare van die vorige eeu af dat die winde van verandering begin waai het oor die uitleg van Romeine 7. Dit was as gevolg van ’n groter insig in die Joodse situasie in die eerste eeu na Christus, en gevolglik van Paulus en die wet, asook van die opkoms van ’n uitlegmetode soos retoriese analise in sy toepassing op die Nuwe Testament. Dit het ’n herwaardering van die retoriese karakter van Romeine en van die sosiale situering van Paulus tot gevolg gehad. Dit het ook veroorsaak dat daar uit die keurslyf van denke waartoe die Protestantse eksegetiese tradisie eksegete gepredisponeer het, gebreek is. Daar is oor die algemeen weer teruggekeer na die vroeë kerkvaders se uitleg van Romeine 7, maar nou vanuit ’n meer verfynde teksanalise.
Met hierdie oorsig as agtergrond kan daar nou in fyner besonderhede gekyk word na die argumente ten gunste van die siening dat Paulus in 7:14-25 na sy verlede voor sy bekering verwys. Beredenering van die standpunt dat Paulus na sy lewe voor sy bekering verwys
Argument vanuit struktuur
Romeine 7:5-6 volg ’n bepaalde patroon: vers 5 vertel van die begeertes van die sonde wat deur die wet uitgelok is en wat tot die dood gelei het. Vers 6 vertel van die vrystelling van die wet sodat die mens in die nuutheid van die Gees kan dien. Romeine 7:7-25 brei die gedagte van 7:5 uit waar sonde en dood domineer vanweë die teenwoordigheid van die wet. Romeine 8:1-17 neem weer die gedagte van 7:6 op waar die lewe van vryheid in die Gees beskryf word. Mens kry dus die volgende patroon (so Schreiner 1998:385):
A |
Lewe onder die wet: Onbekeerde evaring word beskryf (7:5) |
B |
Lewe in die Gees: Bekeerde ervaring beskryf (7:6) |
A’ |
Lewe onder die wet: Uitbreiding (7:7-25) |
B’ |
Lewe in die Gees: Uitbreiding (8:1-17) |
Hiervolgens is dit duidelik dat 7:7-25 Paulus se lewe beskryf voor sy bekering tot Christus as die Messias. Die kontras tussen Romeine 7:14-25 en 8:1-17
Hierdie argument sluit ten nouste aan by die vorige. Die klem val nou egter op die emfatiese νῦν van 8:1: ‘Daar is dan nou geen veroordeling vir dié in Christus Jesus nie.’ Hierdie kontras21 is so dramaties in vergelyking met die voorafgaande dat mens beswaarlik kan aanvaar dat die twee ervarings, wat onderskeidelik in 7:14-25 en 8:1-17 beskryf word, dieselfde Christelike ervaring weergee (Schreiner 1998:387). Dit moet eerder gesien word dat 8:1-17 ’n ander (Christelike) ervaring beskryf as dié van 7:14-25 – laasgenoemde dan die situasie vóór Christus. Voorheen was Paulus onder veroordeling, maar nou is hy in Christus en daarom nie meer onder die oordeel van God nie. ’n Nuwe heilshistoriese situasie het aangebreek: vryheid in Christus en in die Gees (vgl. Burgland 1997:168; Witherington 2004:208–209). Die klem op die Heilige Gees in 8:1-17
Nêrens in 7:14-25 word πνεῦμα in die sin van die Heilige Gees vermeld nie, terwyl daar 19 keer na Hom verwys word in 8:1-17. In 7:14-25 gaan dit dus oor die ‘ek’ wat op sy eie die wet probeer uitleef en telkens tot die wrede ontdekking kom dat dit nie kan nie. Daarteenoor handel 8:1-17 oor die persoon wat die inwonende Gees ontvang het en daarom in staat is om die wet van God uit te leef. Romeine 8:1-17 vorm dus die teenpool van 7:14-25. Anders gestel: die vleeslike persoon waarna in 8:5-8 verwys word, vorm die parallel met die persoon in 7:14-25 wat in die greep van sonde en die wet verkeer (vir bg. argument, kyk Schreiner 1998:388).
Hierdie toedrag van sake hang saam met die Joodse verwagting dat die koms van die Gees ’n era van krag en morele vernuwing sal inlui waar gewone gelowiges in staat sal wees om die wet van God uit te leef (vgl. Dunn 1998:417–418; Sjöberg 1968:384–385). Volgens 8:1-17 het daardie tyd nou aangebreek. Die eskatologiese tyd is hier, die era van die Messias en die Gees het gekom, die werke van die vlees kan nou doodgemaak word.
Die enigste afleiding wat ’n mens uit bogenoemde kan maak is dat 7:14-25 en 8:1-17 in kontras met mekaar is rondom die ontvangs van die Heilige Gees, al dan nie: 8:1-17, die Christengelowige wat die Gees ontvang het; en 7:14-25, die persoon wat in eie krag die wet probeer uitleef. Twee heilshistoriese eras word so uitgebeeld: die eskatologiese bedeling van die Gees teenoor die ou bedeling van die vlees (vgl. Hays 1996:43–46). 7:14-24 nie tipies van Christelike lewe
’n Argument wat nóú saamhang met die vorige een is dat voorstanders van die standpunt dat 7:14-24 die ná-bekeringsituasie beskryf (bv. Cranfield 1985:154–155; Dunn 1988:411–412; Garlington 1990:199–200, 234–235; Wilckens 1980:101–117), ’n probleem het om te verduidelik waarom so ’n haglike prentjie van die Christelike lewe geskets word (vleeslik, verkoop onder die sonde, doen wat jy haat, kan nie die goeie doen nie, ens.) (Schreiner 1998:389–390). Dit is in skrille kontras met byvoorbeeld Romeine 6 wat sê dat diegene in Christus dood is vir die sonde en nie langer slawe van die sonde is nie. Om nie eens van 8:1-17 (behandel onder die vorige hofie) te praat nie. Die prentjie wat in 7:14-24 geteken word, is van ’n totale onvermoë om God se wil te doen, ten spyte van die begeerte om dit te wíl doen. Soos Garlington (1990:234) heel tereg opmerk: Indien 7:14-25 as die stryd van die Christen teen die sonde gesien word, dan is dit uniek in die Pauliniese geskrifte as ’n gedetailleerde beskrywing daarvan. Anders as Garlington, aanvaar ek daarom dat so ’n prentjie eerder tekenend van die voor-bekeringservaring is. Die ἐγώ wat hom in die wet verlustig is nie ’n probleem nie
Voorstanders van die standpunt dat 7:14-25 die ná-bekeringsituasie tipeer, wys gewoonlik daarop dat 7:22 nie by die voor-bekeringsituasie inpas nie. Hoe kan ’n ongelowige hom immers verlustig in die wet van God? So-iets pas tog net by die gelowige (vgl. Dunn 1988:394).
As dit oor die ongelowige gegaan het wat in opstand teen God leef, sou hierdie beswaar miskien gewig gedra het. Daar is egter al voorheen daarop gewys dat dit hier oor ’n baie spesifieke situasie gaan, naamlik die wetsgetroue Jood wat hom inderdaad in die wet van God verlustig (Jewett 2007:457, 469–470). Die situasie soos in 7:14-24 beskryf, is tipies van die vrome Jood; trouens van enige persoon wat ’n moreel suiwer lewe probeer leef. Sulke persone verlustig hulle inderdaad in die wet, en dit is presies Paulus se punt. Voor sy bekering tot Christus was hy bekend as ’n yweraar vir die wet (Gal 1:13-14; Fil 3:4-6), en hy prys die Jode ook vir hulle ywer (9:31-32; 10:2). Die probleem is net dat dit hulle niks baat nie, want die geregtigheid van God kan nie deur ywer vir die wet verdien word nie. Daarvoor is die vlees te swak. Die wet stel jou telkens voor jou eie onvermoë en sonde. Die geregtigheid van God kan slegs op grond van God se genade deur die geloof ontvang word.
Romeine 7:22 is dus nie ’n spyker in die doodskis van die standpunt dat Paulus in 7:14-24 sy voor-bekeringsituasie beskryf nie. Die praesentiese werkwoorde van 7:14-25 is nie ’n probleem nie
’n Belangrike argument ten gunste van die standpunt dat dit in 7:14-25 oor Paulus se na-bekeringslewe gaan, is die wisseling in werkwoordtye tussen vers 7-13 (in die verlede tyd, wat dan op die vorige onbekeerde lewe van die ‘ek’ sou dui) en 14-25 (in die teenswoordige tyd, wat op die huidige bekeerde lewe van die ‘ek’ sou dui).
Dit is egter beswaarlik ’n argument. Eerstens dui die Griekse praesens nie noodwendig die hede aan nie (Schreiner 1998:386). Die gebruik van die sogenaamde historiese praesens is ’n bekende manier om gebeure in die verlede met praesentiese werkwoorde te beskryf. Tweedens, die oorgang tussen 7:13 en 14 word te swak aangedui om te aanvaar dat die argument nou na die bekeerde ‘ek’ verskuif (vgl. Seifrid 1992:319). Derdens kan ’n mens die oorgang van verlede na teenswoordige tyd tussen 7:7-13 en 14-25 so verduidelik: verse 14-25 beskryf in lewendige terme die toestand of staat van die persoon wat aan sonde verslaaf is. Praesentiese werkwoorde beskryf so ’n toestand die beste. In 7:7-13 beskryf Paulus weer sy verlede in die narratiewe genre, waar die verlede tyd van die werkwoord beter pas. Na-bekeringsperspektief op die voormalige Joodse bestaan
Die finale besluit oor watter van die twee sieninge aangaande die stadium van die ‘ek’ wat in 7:14-25 beskryf word, ’n mens steun, hang dikwels nie van suiwer eksegetiese argumente af nie, maar het te make met die eksegeet se eie hermeneuties-teologiese raamwerk. Wat geniet voorrang: die stryd- of die oorwinningsaspek? Dít gaan in ’n groot mate bepaal watter argumente die meeste indruk maak. Dis presies om hierdie rede dat albei eksegetiese opsies nog aanhang geniet vandag.
Die argumente dat Paulus in 7:14-25 na sy voor-bekeringsituasie verwys, maak egter eksegeties die meeste sin. Paulus probeer sy vorige lewe so lewendig as moontlik beskryf en maak daarom gebruik van die retoriese tegniek van prosopopoeia om ’n karakter in die eerste persoon en met werkwoorde in die praesens te laat optree. Dit verhoog die dramatiese en emosionele effek van sy beskrywing.
Die vraag is net of die voor-bekeringspersoon so ’n insig in sy of haar eie situasie kan hê soos hier beskryf word. Veral die vroom Jood wat vreugde vind in die wet van God en hom of haar daarin verlustig. Sal hy of sy kan identifiseer met die prentjie wat Paulus hier skets? Waarskynlik nie. Daarom is geleerdes van mening dat dit nie voldoende is om bloot te sê dat Paulus hier sy voor-bekeringservaring beskryf nie. Dis belangrik om by te voeg dat Paulus dit by wyse van terugskouing doen vanuit sy huidige na-bekeringslewe (vgl. Rosenau 1990:20). Hy kyk met Christelike oë terug op sy vorige lewe (Witherington 2004:195). Dan het mens 20/20 visie. Noudat hy oortuig is dat mens nie die geregtigheid van God kan verdien deur uit te blink in die nakoming van die wet nie, kan hy terugkyk op die futiliteit van sy vorige bestaan en op dié van alle Jode, hoe vroom ook al, wat so ’n lewe probeer voer. Dis nie ’n perspektief wat jy as Jood kan hê nie. So ’n perspektief kan eers verkry word wanneer jy vanuit die geloof in Christus jou vorige lewe in oënskou neem. Dis daarom dat Paulus sulke sterk taal soos in 7:14-24oor sy vorige lewe kan gebruik, en soos in Filippense 3:8 waar hy sê dat hy alles wat vir hom voorheen van waarde was as σκύβαλα [drek, gemors] beskou sodat hy Christus as wins kan verkry. Geen nie-Christen Jood sal met Paulus hieroor saamstem nie; slegs iemand wat dieselfde pad as Paulus geloop het en tot nuwe insigte in Christus gekom het.
Ons moet dus besef dat Paulus besig is met kragtige Christelike retoriek om die evangelie teenoor die Judaïsme van sy dag, soos hy dit voorheen beleef en beoefen het, te stel. Hy is nie daarop uit om ’n objektiewe vergelyking tussen die weg van Christus en die Judaïsme te tref nie. Hy praat vanuit sy subjektiewe ervaring as iemand wat tot die oortuiging gekom het dat die wyse waarop die wet in die Jodedom funksioneer, nie vir die mens geregtigheid by God kan bewerk nie. Paulus redeneer as passievolle apostel vir die saak van Christus. Uiteraard gee hy dus ’n bevooroordeelde evaluering van wat Jood-wees behels waarmee die beoefenaar van die Judaïsme nie sal saamstem nie – nie destyds nie en ook nie vandag nie. Nuwe-Testamentiese gegewens oor die verhouding tussen Christen- en Jood-wees, soos deur die oë van Paulus gesien, is gevolglik nie goeie, ewewigtige godsdiensvergelykende materiaal nie. Dis ideologies gekleur, sterk retories en propagandisties, met ander woorde, sendingmateriaal. Daarmee moet ’n mens vrede maak.
Dit beteken nie dat Paulus ons mislei nie. Vanuit Christelike perspektief het hy ons ’n merkwaardige perspektief gegee – nie net op die Jodedom nie, maar ook op die eie aard, uniekheid en die eiendomlike van die Christelike geloof. Sónder hierdie perspektief kan mens maar net sowel enige godsdiens aanhang. Mét hierdie perspektief moet jy ’n keuse maak: vír of téé n Christus. Daar is nie ’n middeweg nie. Implikasie van voor-bekeringsinterpretasie vir ʼnChristen se daaglikse stryd teen die sonde
Hierbo is op Luther se verstaan van 7:7-25 gewys, naamlik dat hy dit op die Christen se daaglikse stryd teen die sonde betrek het. Ten spyte daarvan dat die Christen in Christus regverdig voor God is, is ons nooit ontslae van die sonde nie. Die stryd teen die sonde gaan voort en ons struikel en val (sondig) dikwels. Dus is die Christen tegelyk regverdige en sondaar (simul iustus et peccator).
Die vraag is: Indien 7:7-25 nie as tiperend van die Christen se daaglikse stryd teen die sonde verstaan word nie, verdwyn hierdie beginsel dan uit Paulus se teologie en ook uit die Christelike teologie as sodanig? Nee, want die gedagte van ons daaglikse stryd teen die sonde rus nie op 7:7-25 nie, maar word as algemene eienskap van Paulus se teologie gepostuleer vanuit die eksplisiete en implisiete manier waarop hy oor die sonde in gelowiges se lewe handel. Galasiërs 6:1 verwys byvoorbeeld eksplisiet na iemand wat in sonde geval het en wat weer deur die ‘geestelike gelowiges’ (πνευματικοί) op ’n deernisvolle manier reggehelp moet word. Die hele manier waarop Paulus praat oor die ‘vleeslike’ Christene (σαρκικοί) in Korinte wat soos babas in Christus is (1 Kor 3:1-4) en dat hy nie met hulle kon praat soos met ‘geestelike gelowiges’ (πνευματικοί) nie, sny alle gedagtes van morele perfeksie by Paulus by die wortel af. Paulus was maar te bewus van die voortgaande werking van die sonde in gelowiges se lewe. Daarom is hy in sy briewe voortdurend besig om mense te vermaan en aan te moedig om hulle status in Christus uit te leef en nie toe te laat dat sondige praktyke hulle lewe oorwoeker nie (vgl. 6:12-14).
Paulus was egter ook oortuig dat die ou bedeling verby is en die nuwe, eskatologiese bedeling in Christus aangebreek het. Daarom dat hy sulke sterk uitsprake maak dat as jy in Christus is, jy ’n nuwe skepping is (2 Kor 5:17), dat jy dood is vir die sonde (Rom 6), en dat daar geen veroordeling meer is nie (Rom 8:17). Dit is vanuit hierdie uitsprake dat die gedagte van die ‘alreeds’ en die ‘nog nie’ as tiperend van Paulus se teologie deur teoloë geformuleer is (vgl. Hays 1996:21; Ridderbos 1973:284). Christene is alreeds deel van die nuwe bedeling en as sodanig vry van die mag van sonde, maar vir sover ons nog deel van die ou bedeling is, het die koninkryk van God nog nie finaal aangebreek nie. Dit is tussen die ‘alreeds’ en die ‘nog nie’ dat die Christen se lewe op aarde, waarvan die stryd teen die sonde deel is, gevoer word.
Die Christen kan dus inderdaad as tegelyk regverdige en sondaar22 beskryf word. Die punt is net dat dít nie die saak is wat in 7:14-25 aan die orde is nie. Die teksgegewens dui eerder op iets anders. Paulus is hier besig om sy vorige bestaan onder die Mosaïese wet, as verteenwoordiger van Israel, vanuit Christelike perspektief in oënskou te neem. Die argument gaan nie oor sy huidige stryd teen die sonde nie, maar spesifiek oor die heilsbemiddelende funksie van die wet. Ons het aan die begin reeds daarop gewys dat die wet die sentrale argument van Romeine 7 is. Daaroor is sy slotsom dat dít nie die manier is om geregtigheid by God te verwerf nie. Daardie pad het hy geloop en dit is ’n doodloopstraat. Hoewel die wet dus goed en reg en heilig is, het dit nie as wet die vermoë om jou lewe te transformeer nie. Inteendeel, dit laat die sonde net meer word. Selfs al wíl jy dit uit eie krag probeer uitleef, lei dit telkens tot mislukking, valsheid en hoogmoed oor jou eie vermeende geestelike vermoëns. Die eintlike transformerende krag is die persoonlike verhouding met God deur die geloof en vertroue in Christus, en die werk van die Heilige Gees. Vanuit hierdie bevrydende verhouding kan jy werk maak van die sonde en jou wy aan God. Uiteraard kom die wet dan weer op jou agenda (8:4), maar hierdie keer vanuit die bevryding in Christus en deur die krag van die Heilige Gees.
Implikasie van eksegetiese keuse vir prediking oor Romeine 7:14-25
Wat mens dikwels aantref in die prediking oor 7:14-25 is dat hierdie teks as ’n tipiese beskrywing van die lewe van die Christen geneem word, met ander woorde, die standpunt dat die Christen se lewe daarin bestaan dat ’n voortdurende innerlike stryd gevoer word teen die sonde. Ons is burgers van twee wêrelde, die ou bedeling van sonde en die nuwe van oorwinning. Dit is die simul iustus et peccator-gedagte. Hierdie preeklyn volg uiteraard die uitlegtradisie dat Paulus in Romeine 7:14-25 as Christen praat, ná sy bekering. Die volgende uittreksel uit ’n preek (Sutherland 2006:ad loc.) illustreer hierdie tradisie:
In our text, Paul is describing his own personal struggle with sin. This is the most dramatic testimony of Paul's struggle with sin. We have little difficulty believing that we struggle with sin or that others like Peter struggled, but Paul somehow seems above it all. This is a misconception, as our theology should remind us, and as Paul's words instruct us. Paul's struggle is a deeply personal struggle, with sin and with his own flesh. It is a war within. It is a war which results from his conversion, a war which did not exist until he was saved.
Die uitleg wat in my bydrae gevolg word, noodsaak egter ’n ander preekroete. Dit moet eerder die neiging by mense beklemtoon om vanuit eie krag ’n lewe te lei wat vir God en medemens aanvaarbaar is, maar dan telkens tot mislukking gedoem is vanweë die onvermoë van die mens om aan God of mensgemaakte standaarde te voldoen. So ’n lewenshouding kan by moreel of godsdienstig sensitiewe nie-Christene manifesteer, maar ook by Christene wat wetties ingestel is en so by godsdienstige wettisisme eindig. Dit is die tipiese self made person-sindroom wat so maklik van ernstig gesinde mense besit kan neem. Dit verteenwoordig die lewenshouding en −styl wat Paulus as yweraar vir die wet van Moses gehad het,23 maar wat hy uiteindelik as ’n futiele poging moes laat vaar ná sy ontmoeting met Christus. As iemand wat die genade van God in Christus ontdek het, kan hy nou terugkyk op hierdie voorheen futiele lewe wat hy nou kan tipeer as: ‘Ek, ellendige mens! Wie sal my van hierdie doodsbestaan verlos? Aan God die dank! Hy doen dit deur Jesus Christus ons Here’ (7:24-25).
Die voordeel van hierdie eksegetiese keuse is dat die swaartepunt van die argument in Romeine 7, naamlik die onvermoë om die wet as heilsbemiddelende of transformerende entiteit te onderhou, sentraal gestel word. Dis nie dat die daaglikse stryd teen die sonde of die feit dat ons tegelyk verlostes en sondaars is (die eerste eksegetiese lyn), ontken word nie. Daar word egter gekies vir die standpunt dat dit futiel is om, in ons stryd teen die sonde, die wet as heilsweg te aanvaar. Die wet is nie ’n heilsweg of die transformerende krag in ons lewe nie, maar wel Christus deur die Heilige Gees. Anders gestel: dit is net so ’n gevaarlik om ’n teologie aan te hang wat die innerlike stryd van die Christen teen die sonde ontken as om een voor te staan wat hierdie stryd wil voer met die wet in plaas van die genade van God in Christus. Dit is laasgenoemde eksegetiese lyn wat in die prediking oor 7:14-25 uitgebou moet word.
Hierdie eksegetiese keuse word in die volgende preekuittreksel geïllustreer (Sarver 2002:ad loc.):
You can see many examples in society of people's desire to change and be a better person. The self-help books that line many bookstores are evidence of this desire. … The inability of people to get an appointment at Christian and secular counselors because of demand shows us that there is an abundance of people seeking to change for the better. Sometimes even church attendance is motivated by this longing and is evidence of this inward desire to be a better person.
I bring all this up because Paul, in this passage of Scripture, is talking about people's efforts to be a better person. He is speaking about the desire to live a godly life otherwise known as a holy or sanctified life in Christian circles. He knows about such efforts to be a better person because he has sought to live such a life. He did so with all his willpower in the past. He also knows that despite all his efforts he did not become a better person. His strenuous attempts produced nothing but utter failure and frustration. … Later in chapter eight of Romans he points to a new way that really results in the kind of changes God and we desire through Jesus Christ and the power of the Holy Spirit. Before we get to the answer to really becoming a better person Paul wants to understand the inability of a person to really change in his or her own power.
To try and be a better person without Jesus would be like Christopher Reeves [former ‘Superman’ before his accident that left him a quadriplegic – author’s own explanation] trying to win the Boston Marathon. He could not because of his condition. You can no more be a better person without Jesus than a man could have a baby. All the efforts in the world will not result in a pregnancy. Paul is saying that we cannot live a good life in our own power because of our condition which is ‘unspiritual’.
Met bostaande uiteensetting en preekillustrasies behoort dit duidelik te wees dat daar ’n fundamentele verskil moet wees tussen die prediking wat van die eksegetiese opsie uitgaan dat Paulus hier handel oor die futiliteit daarvan om die wet as heilsweg te bewandel, en ’n preek wat die eksegetiese opsie kies dat Paulus hier oor die daaglikse stryd van die Christen teen die sonde handel.
Hierdie bydrae word met dankbare erkenning opgedra aan my jare lange vriend en kollega, Jan du Rand, by geleentheid van sy 70ste verjaardag. Om die Skrif ernstig te neem, ook vir die prediking, was nog altyd vir Jan ’n saak van erns. Vandaar die keuse om in hierdie bydrae die twee groot liefdes van sy akademiese lewe – eksegese en prediking – by mekaar uit te bring.
Die outeurs verklaar dat hulle geen finansiële of persoonlike verbintenis het met enige party wat hulle nadelig of voordelig kon beïnvloed het in die skryf van hierdie artikel nie
Allen, A.L., 2014, ‘Captivity, turning, and renewal: Three liturgical readings of Romans 7:15-8:13’, Currents in Theology and Mission 41(2), 102–109.
Bultmann, R., 1967 [1932], ‘Römer 7 und die Anthropologie des Paulus’, in E. Dinkler (hrsg.), Exegetica, pp. 198–209, Mohr, Paul Siebeck, Tübingen.
Burgland, L.A., 1997, ‘Eschatological tension and existential Angst: “now” and “not yet” in Romans 7:14-25 and 1QS11 (Community Rule, Manual of Discipline)’, Concordia Theological Quarterly 61(3), 163–176.
Cranfield, C.E.B., 1985, Romans. A shorter commentary, T& T Clark, Edinburgh.
Deenick, K., 2010, ‘Who is the “I” in Romans 7:14-25?’, The Reformed Theological Review 69(2), 119–130.
DeSilva, D.A., 2004, An introduction to the New Testament. Contexts, methods and ministry formation, InterVarsity Press, Downers Grove, IL.
Dunn, J.D.G., 1988, Romans 1-8, Word Books, Dallas. (WBC, 38A).
Dunn, J.D.G., 1998, The theology of Paul the apostle, T& T Clark, Edinburgh.
Du Toit, D.S., 2013, ‘Christlicher Glaube als endzeitliche Variante des Glaubens Abrahams’, in P-G. Klumbies und D.S. du Toit (Hrsgs.), Paulus – Werk und Wirkung. Festschrift für Andreas Lindemann zum 70. Geburtstag, pp. 325–350, Mohr Siebeck, Tübingen.
Fitzmyer, J., 1993, Romans: A new translation with introduction and commentary, Doubleday, New York. (The Anchor Bible, 33).
Garlington, D.B., 1990, ‘Romans 7:14-25 and the creation theology of Paul’, Trinity Journal 11(NS), 197–235.
Goodrich, J.K., 2013, ‘Sold under Sin: Echoes of Exile in Romans 7.14-25’, New Testament Studies 59(4), 476–495. http://dx.doi.org/10.1017/S0028688513000180
Hays, R.B., 1996, The moral vision of the New Testament. A contemporary introduction to New Testament ethics, HarperOne, New York.
Jewett, R., 2007, Romans: A commentary, Fortress, Minneapolis, MN. (Hermeneia).
Käsemann, E., 1980, Commentary on Romans, SCM, London.
Kim, S., 2002, Paul and the new perspective. Second thoughts on the origin of Paul’s gospel, Eerdmans, Grand Rapids, MI.
Kümmel, W.G., 1974, Römer 7 und das Bild des Menschen im Neuen Testament. Zwei Studien, Chr Kaiser Verlag, München. (Theologische Bücherei. Neues Testament, Band 53).
Lohse, E., 2003, Der Brief an die Römer, 15.Aufl., Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen. (Meyers kritisch-exegetischer Kommentar über das Neue Testament, Band 4).
Longenecker, R.N., 1971, The ministry and message of Paul, Zondervan, Grand Rapids, MI.
Marshall, I.H., 2004, New Testament theology. Many witnesses, one gospel, InterVarsity Press, Downers Grove, IL.
McDonald, L.M. & Porter, S.E., 2000, Early Christianity and its sacred literature, Hendrickson, Peabody.
Moo, D.J., 1996, The epistle to the Romans, Eerdmans, Grand Rapids, MI.
Müller, J., 2009, ‘Willensschwäche und innerer Mensch in Röm 7 und bei Origenes’, Zeitschrift für neutestamentliche Wissenschaft 100(2), 223–246. http://dx.doi.org/10.1515/ZNTW.2009.0012
Newman, B.M. & Nida, E.A., 1973, A translator’s handbook on Paul’s Letter to the Romans, United Bible Societies, Stuttgart. (Helps for translators, XIV).
Reichert, A., 2009, ‘Literarische Analyse von Römer 7,7-25A’, in U. Schnelle (ed.), The letter to the Romans, pp. 297–325, Peeters, Leuven. (Bibliotheca Ephemeridum Lovaniensium CCCXXVI).
Ridderbos, H., 1959, Aan de Romeinen, Kok, Kampen. (Commentaar op het Nieuwe Testament).
Ridderbos, H., 1973, Paulus. Ontwerp van zijn theologie, Kok, Kampen.
Rosenau, H., 1990, ‘Der Mensch zwischen Wollen und Können. Theologische Reflexionen im Anschluß an Röm 7,14-25’, Theologie und Philosophie 65(1), 1–30.
Sanders, E.P., 1977, Paul and Palestinian Judaism, SCM, London.
Sarver, L., 2002, ‘Changing for the better’, viewed 9 January 2015, from http://www.sermoncentral.com/sermons/changing-for-the-better-larry-sarver-sermon-on-character-45608.asp.
Schlier, H., 1979, Der Römerbrief, 2.Aufl., Herder, Freiburg. (Herders theologischer Kommentar zum Neuen Testament).
Schmidt, H.W., 1966, Der Brief des Paulus an die Römer, Evangelische Verlagsanstalt, Berlin. (Theologischer Handkommentar zum Neuen Testament, 6).
Schreiner, T.R., 1998, Romans, Baker Academic, Grand Rapids, MI. (Baker Exegetical Commentary on the New Testament).
Schreiner, T.R., 2009, ‘An old perspective on the new perspective’, Concordia Journal Spring, 140–155.
Schröter, J., 2013, ‘Der Mensch zwischen Wollen und Tun. Erwägungen zu Römer 7 im Licht der “New Perspective on Paul”’, in P-G. Klumbies und D.S. du Toit (Hrsgs.), Paulus – Werk und Wirkung. Festschrift für Andreas Lindemann zum 70. Geburtstag, pp. 195–224, Mohr Siebeck, Tübingen.
Seifrid, M.A., 1992, ‘The Subject of Rom 7:14-25’, Novum Testamentum 34(4), 313–333. http://dx.doi.org/10.1163/156853692X00078
Sjöberg, E., 1968, ‘s.v. πνεῦμα’, in G. Kittel & G. Friedrich (eds.), Theological Dictionary of the New Testament (TDNT), vol. 6, Eerdmans, Grand Rapids, MI.
Stowers, S.K., 1981, The diatribe and Paul’s letter to the Romans, SBL Press, Williston, VT. (SBL Dissertation Series, 57).
Stowers, S.K., 1997, A rereading of Romans. Justice, Jews, and gentiles, Yale University Press, Ann Arbor, MI.
Stuhlmacher, P., 1994, Paul’s letter to the Romans. A commentary, Westminster/John Knox Press, Louisville.
Sutherland, Ted, 2006. ‘The thrill of victory or the agony of defeat?’, viewed 9 January 2015, from http://www.sermoncentral.com/sermons/the-thrill-of-victory-or-the-agony-of-defeat-ted-sutherland-sermon-on-growth-in-christ-89131.asp
Wilckens, U., 1980, Der Brief an die Römer, Benziger Verlag, Zürich. (Evangelisch Katholischer Kommentar zum Neuen Testament, VI/2).
Witherington, B., 2004, Paul’s letter to the Romans: A socio-rhetorical commentary, Eerdmans, Grand Rapids, MI.
Yi, Z.G., 2000, ‘Simul Justus et Peccator? A closer look at the “ego” of Romans 7:14-25’, viewed 2 January 2015, from http://knowledge.e.southern.edu/senior_research/79
1. Verdere verwysings na die boek Romeine sal slegs deur hoofstukke en verse aangedui word.
2. Schröter (2013:198) toon aan hoe hierdie mening deur baie geleerdes gedeel word.
3. Die fokus is veral op 7:14-25 (om redes wat later sal blyk), maar die ‘ek’ is reeds vanaf 7:7 aan die woord.
4. Die afbakening van hierdie perikoop as as 7:14-25 is nie sonder debat nie, aangesien sommige eksegete dit as vanaf verse 13-25 neem (bv. Jewett 2007:458–459; Wilckens 1980:83–85). Gewoonlik is dit egter die tydswisseling van die werkwoorde wat die deurslag gee dat die afbakening verse 7-13 en 14-25 is. In eersgenoemde perikoop is die werkwoorde hoofsaaklik in die verlede tyd en in laasgenoemde in die teenwoordige tyd. Baie eksegete neem dit as afbakeningskriterium (bv. Lohse 2003:219; Schlier 1979:228; Witherington 2004:186–187). Lohse se beskouing is dat daar in verse 7-13 beskryf word hoe die dodelike alliansie tussen sonde en wet in die verlede tot stand gekom het, terwyl 14-25 aantoon hoe hierdie dodelike verbinding in die praktyk in die hede uitwerk. Selfs by eksegete wat die afbakening as verse 13-25 neem (Wilckens 1980:83–85), of wat 7-25 as ’n eenheid neem (Dunn 1988:376–377), is daar die erkenning dat vers 13 ’n skarnierfunksie tussen die twee perikope vervul (vgl. ook Moo 1996:424). In my hantering van Paulus se argument in Romeine 7, sluit ek by die navorsers aan wat die indeling as verse 7-13 en 14-25 neem.
5. Deenick (2010:122) is egter van mening dat die wet nie die sentrale vraagstelling van Romeine 7 is nie, maar wel die stryd tussen die twee aspekte van die ‘ek’ – die een wat God wil dien en die ander wat teen God stry. Veral die slot, 7:21-25, waar hierdie stryd (andermaal) verwoord word, bring hom tot hierdie slotsom. Mens kan egter sê dat hierdie stryd in die mens juis deur die (verkeerde) posisie of status van die wet ontketen word, en dat Paulus daarom die wet in Romeine 7 as fokuspunt neem.
6. Oor wat die presiese oogmerk van Paulus met die Romeinebrief was, is daar geen eenstemmigheid onder geleerdes nie (vgl. McDonald & Porter 2000:455–459 se oorsig oor die verskillende opsies). Wat ook al die rede(s) vir Paulus se skrywe was, die feit bly staan dat die status van die wet van Moses ’n strategiese rol in die argument van Romeine speel.
7. Νόμος se verwysing in Romeine 7 as die ‘wet van Moses’ geld waar νόμος religieus aangewend word. Daar is egter gevalle in Romeine 7 waar νόμος nie-religieus aangewend word, soos in 7:1-3, 21 (vgl. Newman & Nida 1973:128, 140). Romeine 7:23 is ’n besonder moeilike geval. Die gebruik van νόμος kan hier waarskynlik tot twee verwysings gereduseer word: na die ‘wet van God’ wat stryd voer teen die ‘wet van sonde’ of ‘sondige natuur’ (vgl. Ridderbos 1959:159; Witherington 2004:202).
8. In 1974 het ’n herdruk van Kümmel se 1929-proefskrif verskyn, in een band opgeneem saam met ’n ander boek van hom, Das Bild des Menschen im Neuen Testament, wat in 1948 verskyn het.
9. Ek is bewus daarvan dat die Judaïsme van die eerste eeu nie ’n monolitiese verskynsel was nie, maar groot interne variasie vertoon het. Die blote verskynsel van die bestaan van verskillende godsdienstige partye soos die Fariseërs, Sadduseërs en Esseners bevestig dit. Hierdie verskille is egter nie van deurslaggewende belang vir die argument van hierdie artikel nie. Waar ter sake, word daar wel op onderlinge verskille gewys, maar origens word die oorhoofse begrippe Judaïsme, Jodedom of Jode gebruik, soos dit trouens ook in die literatuur voorkom.
10. Du Toit (2013:348) wys daarop (via die uitdrukking διὰ νο ́μου πι ́στεως in Rom 3:27) dat die Torah (hy neem ‘wet’ hier as verwysing na die Torah) die beoefenaar daarvan implisiet na die geloof lei. Dit is dus ingeskrewe in die wet dat dit deur geloof begelei word. In hierdie sin het die wet dus ’n soteriologiese funksie – dit bring die mens wat onder die vloek van God verkeer tot die erkenning om geheel en al van die genade van Hom afhanklik te wees.
11. Kim (2002:151–152) bevestig egter dat daar wel faksies onder die Jode was, waarvan Paulus moontlik deel was, wat ’n hoër mate van getrouheid aan die wet as die gemiddelde Jood nagejaag het. Wanneer Paulus dus kritiek uitoefen op die Jode dat hulle nie kan doen wat die wet vereis nie, teken hy nie ’n karikatuur van die Jode van sy tyd nie, maar kon hy hierdie meer puristiese groepe in die oog gehad het.
12. Witherington (2004:197) stel dit so: ‘If we take … Ps 119 as a sort of transcript for Jewish experience of the Law, Jews delighted in the Law and saw wrestling with the Law and striving to keep its commandments as a joy …’.
13. Volgens Schreiner (2009:141) is Dunn en Wright (verteenwoordigers van die new perspective op Paulus) se hoofargument dat Paulus nie teen die legalisme van die Jode gepolemiseer het nie, maar teen die feit dat hulle die wet as uitsluitingsmeganisme hanteer het. Schreiner gaan voort om te argumenteer dat, afgesien van Dunn en Wright se standpunt, daar ook spore van legalisme in die eerste-eeuse Judaïsme voorkom én dat dit aanduidings is van ’n polemiek wat Paulus teen die Jode se legalisme gehad het.
14. Bultmann ([1932]1967:200) noem dat καύχησις [roem, spog] die eintlike sonde van die Jode was. Hulle het die gehoorsaamheid wat die wet eis, ’n middel tot roem en selfverwesenliking gemaak en so verval in die oersonde van die mens om sy eie god te wees.
15. Marshall (2004:320) is van mening dat dit ’n algemeen menslike eienskap is – ook van ongelowiges – om die goeie te wil doen.
16. Hierdie interpretasie is veral in die vroeë kerk voorgestaan (Lohse 2003:214).
17. ‘Sterwe’ verwys hier waarskynlik na die dood wat altyd die gevolg van sonde is (Rom 6:23; Jewett 2007:452).
18. Sien byvoorbeeld Chrysostomos (Lohse 2003:214).
19. ‘Bekering’ by Paulus moenie in die moderne sin van die woord verstaan word nie, aangesien Paulus nie na sy ‘bekering’ opgehou het om Jood te wees nie. Hy het sy verdere lewe voortgesit as iemand wat steeds glo in die God van Israel, maar nou net as ’n volgeling van Jesus die Messias.
20. Augustinus het by ’n standpunt van Origenes aansluiting gevind. Origenes se kommentaar is die eerste op Romeine wat vir ons behoue gebly het. Hy het oor die algemeen die vrye wil van die mens voorgestaan, maar het oor Romeine 7 gesê dat ons hier die swakke, vleeslike Christen teëkom (vgl Schröter 2013:199) wat in die kloue van sy tweede (sondige) natuur vasgevang is. Dis by hierdie gedagte van Origenes dat Augustinus aansluit om die mens in die mag van sonde te tipeer (vgl. Müller 2009:237).
21. Met kontras word die hele argument van 7:7-25 teenoor 8:1-17 bedoel. Jewett (2007:479) noem byvoorbeeld dat die gevolgtrekking-partikel ἄρα van 8:1 teruggryp op 7:6 om die draad van die argument dáá r op te tel nadat dit deur 7:7-25 onderbreek is (vgl. ook Schreiner 1998:399). Die kontras is dus tussen die ὅτε van 7:5 en die νῦν van 8:1 (Schmidt 1966:134). Reeds in 7:5-6 is die kontras tussen lewe in die vlees en dié in die Gees beskryf. Eersgenoemde is verder in 7:7-25 uitgebrei, waarmee die lewe in die Gees in 8:1-17 nou weer gekontrasteer word.
22. Ek gebruik hierdie uitdrukking as populêre beskrywing van die Christen se stryd teen die sonde en nie noodwendig as tiperend van Paulus se teologie nie. Dit kan byvoorbeeld gedebatteer word of Paulus die mens in Christus as ‘sondaar’ tipeer, juis vanweë die gelowige se korporatiewe verbondenheid aan Christus.
23. Allen (2014:106) is van mening dat dit die groot sonde van Paulus (en die Jode van sy tyd) was dat hulle die wet verabsoluteer het. So het hulle in ’n wetsfundamentalisme verval en yweraars vir die wet, los van God, geword. Allen (2014:106) stel dit so: ‘… the trouble becomes that any pursuit of “the good” that puts zeal for the pursuit above the good itself is bound by sin’.
|
<urn:uuid:c400a5d3-6eb2-4201-9886-32b77a236072>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://indieskriflig.org.za/index.php/skriflig/article/view/1927/3202
|
2019-07-20T18:02:09Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526560.40/warc/CC-MAIN-20190720173623-20190720195623-00461.warc.gz
|
by
|
4.0
|
a_tag
| false
| true
|
{
"abbr": [
"by",
"by"
],
"in_footer": [
true,
false
],
"in_head": [
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"4.0",
"2.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999966
| false
|
Bassiaan
Die bassiaan (Procellaria aequinoctialis) is 'n groot stormvoël in die familie Procellariidae. Hulle kom in die Suidelike Oseaan voor vanaf so ver noord as die suide van Australië, Peru en Namibië. Hulle broei in kolonies op verspreide eilande. Dit word deur die IUBN geklassifiseer as 'n kwesbare spesie.
Bassiaan | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Procellaria aequinoctialis Linnaeus, 1758 |
Ander nameWysig
- Witkenpylstormvoël of Bassiaanstormvoël
- Engelse naam: White-chinned Petrel
- Wetenskaplike naam: Procellaria aequinoctialis
|
<urn:uuid:85fd6436-5342-499b-92e4-f12f1c96ead3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Procellaria_aequinoctialis
|
2019-07-18T06:57:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525524.12/warc/CC-MAIN-20190718063305-20190718085305-00165.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.954637
| false
|
Appiese Weg
Die Appiese Weg (ook Via Appia, Die weg van Appius) was die eerste belangrike Romeinse pad.[1] Die pad is in 312 v.C. van suid van Rome af tot by Brindisi aan die Adriatiese kus gebou.[2] Dit is na die Romeinse amptenaar Appius Claudius Caecus genoem, wat dit vir militêre doeleindes gedurende die Samnitiese oorloë gebou het.[3]
Die pad is tydens die Tweede Samnitiese Oorlog aangelê om die vinnige ontplooiing van troepe moontlik te maak. Die Appiese Weg was ook van groot ekonomiese belang en is vir die vervoer van goedere en persone tussen Rome en Kampanië (en verder) gebruik. Dit loop aanvanklik tot by Capua, maar is later tot by Brundisium (nou Brindisi, 'n hawestad wat die poort na die Ooste was) verleng.
Vanweë die pad se belang kry dit die bynaam regina viarum (koningin van paaie). Die natuurskoon langs die pad kon ook 'n rol hierin gespeel het. Die talle spore en afdrukke op en om die pad dui daarop dat dit eens swaar, druk verkeer hanteer het.
Die Quo vadis-kerk is langs die Appiese Weg by die ingang na Rome geleë. Dit is volgens oorlewering die plek waar die apostel Petrus vir Jesus raakgeloop het. Toe Petrus vra "Heer, waar gaan u heen", antwoord Jesus: "Ek gaan na Rome om weer gekruisig te word". Petrus bedink hom en draai na Rome terug, waarna hy in die Tullianum opgesluit en onderstebo in Nero se Sirkus gekruisig is. Die kerk bevat 'n klip met die beweerde voetspore van Jesus daarop.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8
- Quilici and S. Quilici Gigli, L., R. Talbert, S. Gillies, T. Elliott, J. Becker. "Places: 356966898 (Via Appia)". Pleiades. Besoek op 14 Maart 2013.
- "Appian Way" in Chambers's Encyclopædia. London: George Newnes, 1961, Vol. 1, p. 490.
|
<urn:uuid:f2cffca0-ef7f-4192-ac08-a8ec757886d2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Appiese_Weg
|
2019-07-19T12:35:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00325.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999962
| false
|
Kategorie:Skootrekenaars
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met Skootrekenaars. |
|
<urn:uuid:cc9c0af6-aac2-4c31-a8a0-40b3a22f0dd6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Skootrekenaars
|
2019-07-19T13:05:54Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00325.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.799939
| false
|
Hulp
Kategorie:Woorde in Westerlauwers-Fries
Vanuit Wiktionary, die vrye woordeboek.
Jump to navigation
Jump to search
Bladsye in kategorie "Woorde in Westerlauwers-Fries"
Die volgende 19 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 19.
B
bakker
bern
betelje
D
do
dûkerke
E
earbiedigje
earsfuttel
F
ferhelje
H
helje
hy
hân
hûn
I
ielgoes
J
jimme
jo
T
term
W
wurd
wy
Ú
ús
Ontsluit van "
https://af.wiktionary.org/w/index.php?title=Kategorie:Woorde_in_Westerlauwers-Fries&oldid=174494
"
Kategorie
:
Tale
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Onlangse wysigings
Lukrake woord
Lukrake Afr. woord
Woord begin met...
Kategorieë
Inligting
Geselshoekie
Huidige gebeure
Hulp
Skenkings
Ander projekte
Wikimedia Commons
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Laai lêer
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
Asturianu
Azərbaycanca
Беларуская
Brezhoneg
Català
Corsu
Čeština
Kaszëbsczi
Cymraeg
Dansk
Deutsch
Ελληνικά
English
Esperanto
Español
Eesti
Euskara
Suomi
Føroyskt
Français
Frysk
Gaeilge
Gàidhlig
Galego
Hrvatski
Magyar
Bahasa Indonesia
Interlingue
Ido
日本語
Kurdî
Кыргызча
Latina
Lëtzebuergesch
Limburgs
Lietuvių
Latviešu
Malagasy
Монгол
Malti
Plattdüütsch
Nederlands
Norsk nynorsk
Norsk
Occitan
Polski
Português
Română
Русский
Slovenčina
Soomaaliga
Svenska
Тоҷикӣ
Türkçe
Татарча/tatarça
Українська
Oʻzbekcha/ўзбекча
Tiếng Việt
Volapük
中文
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 1 Januarie 2018 om 04:40 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wiktionary
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:f6296b2e-3d2b-4c83-91cb-4b95ca437b99>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/Kategorie:Woorde_in_Westerlauwers-Fries
|
2019-07-19T12:01:04Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00325.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.974945
| false
|
Bespreking:Ghebo
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Ghebo-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:dacc7eeb-da49-45c8-a924-bfec5710105a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Ghebo
|
2019-07-20T18:05:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526560.40/warc/CC-MAIN-20190720173623-20190720195623-00485.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999994
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Kreta" skakel
←
Kreta
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Kreta
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Europa
(
← skakels
wysig
)
Jan Rabie
(
← skakels
wysig
)
1669
(
← skakels
wysig
)
5 September
(
← skakels
wysig
)
365
(
← skakels
wysig
)
20 Mei
(
← skakels
wysig
)
30 Mei
(
← skakels
wysig
)
Tweede Wêreldoorlog
(
← skakels
wysig
)
Antieke Egipte
(
← skakels
wysig
)
Tsoenami
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/September
(
← skakels
wysig
)
Etienne Leroux
(
← skakels
wysig
)
Griekeland
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/5 September
(
← skakels
wysig
)
Middellandse See
(
← skakels
wysig
)
Melaatse kolonie
(
← skakels
wysig
)
Demetrios Tsafendas
(
← skakels
wysig
)
Karel Schoeman
(
← skakels
wysig
)
Venesië
(
← skakels
wysig
)
Saffraan
(
← skakels
wysig
)
Gela
(
← skakels
wysig
)
Vilnius
(
← skakels
wysig
)
Seekoei
(
← skakels
wysig
)
Elsa Joubert
(
← skakels
wysig
)
Zeus
(
← skakels
wysig
)
Poseidon
(
← skakels
wysig
)
Kronos
(
← skakels
wysig
)
Dionusos
(
← skakels
wysig
)
Ganumedes (mitologie)
(
← skakels
wysig
)
Minotourus
(
← skakels
wysig
)
Rea
(
← skakels
wysig
)
Akropolis
(
← skakels
wysig
)
Tydlyn van homo-, bi- en transseksuele geskiedenis
(
← skakels
wysig
)
Ikaros
(
← skakels
wysig
)
Daidalos
(
← skakels
wysig
)
Egeïese See
(
← skakels
wysig
)
Abdülhamid II
(
← skakels
wysig
)
Minoïese beskawing
(
← skakels
wysig
)
Pelasgers
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:JMK/Artikels
(
← skakels
wysig
)
Ignatius van Moskou
(
← skakels
wysig
)
Berg Athos
(
← skakels
wysig
)
Titanestryd
(
← skakels
wysig
)
Constans II van Bisantium
(
← skakels
wysig
)
Michael II van Bisantium
(
← skakels
wysig
)
Michael III van Bisantium
(
← skakels
wysig
)
Konstantyn VII van Bisantium
(
← skakels
wysig
)
Romanos II van Bisantium
(
← skakels
wysig
)
Nikephoros II Phokas
(
← skakels
wysig
)
HMS Warspite
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kreta
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:655d859f-7d17-4e5b-8834-171548ebca55>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kreta
|
2019-07-19T12:38:04Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00349.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999135
| false
|
duik
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
- 1 Afrikaans (af)
- 2 Nederlands (nl)
Enkelvoud | Meervoud |
---|---|
duik | duike |
Verkleiningsvorm | |
Enkelvoud | Meervoud |
duikie | duikies |
- duik
- Handeling om met die kop na benede deur lug of water te beweeg.
- Blitsig met uitgestrekte arms deur die lug trek om iets te vang, iemand grond toe te dwing of onder iets (soos water) in te beweeg.
- Vervorming van 'n oppervlak wat 'n holte laat; merk of laagte waar gestamp is.
- Die simptome van borrelsiekte word soms eers 'n ruk na die duik waargeneem.
- Die rugbyspeler voer 'n skitterende duik uit.
- Die motor se modderskerm het 'n duik in.
Vertalings: 1. Handeling om met die kop na benede deur lug of water te beweeg. | |||
---|---|---|---|
Vertalings: 3. Holte in opppervlak | |||
---|---|---|---|
Tydvorm | Persoon | Woordvorm |
---|---|---|
Teenwoordige Tyd | ek | duik |
Verlede Tyd | ek | het geduik |
- Met jou kop na benede deur lug of water beweeg.
- Blitsig met uitgestrekte arms deur die lug trek.
- Vervorming van 'n oppervlak wat 'n holte laat.
- Ons gaan die naweek duik, kom jy saam?
- 'n Rugbyspeler kan sy opponent duik of op die bal duik om 'n drie te druk.
- Moenie die blik duik nie.
Vertalings: 1. Na benede beweeg | |||
---|---|---|---|
Vertalings: 3. 'n Oppervlak vervorm | |||
---|---|---|---|
- Sien Wikipedia vir meer inligting oor duik.
Enkelvoud | Meervoud | |
---|---|---|
Naamwoord | duik m | duiken |
Verkleinwoord | duikje | duikjes |
- Duik; met jou kop na benede beweeg
- eerste persoon enkelvoud teenwoordige tyd van duiken
- (by inversie) tweede persoon enkelvoud teenwoordige tyd van duiken
- gebiedende wys van duiken
- 1.: Ik duik.
- 2.: Duik je?
- 3.: Duik!
|
<urn:uuid:2e029701-36f0-4a83-8e8e-036fa312137d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/duik
|
2019-07-19T12:34:15Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00349.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999926
| false
|
Achmat Kadirof
Achmat Kadirof Ахмат Кадыров | |
1ste President van Tsjetsjnië
Ampstermyn 5 Oktober 2003 – 9 Mei 2004 | |
Voorafgegaan deur | Amp geskep |
---|---|
Opgevolg deur | Alu Alkhanof |
Persoonlike besonderhede
Gebore | 23 Augustus 1951 Karaganda, Kazachstanse SSR, Sowjetunie (tans Kasakstan) |
Sterf | 9 Mei 2004 Grozni, Tsjetsjnië, Rusland |
Politieke party | Onafhanklik |
Eggenoot/eggenote | Ayman Kadirofa |
Kind(ers) | 4 |
Religie | Islam (Soefisme[1]) |
Toekennings |
Achmat Abdoelchamidowitsj Kadirof (Russies: Ахмат Абдулхамидович Кадыров; 23 Augustus 1951 – 9 Mei 2004), soms ook gespel Achmad, was die hoof-moefti van die Tsjetsjeense Republiek van Itsjkerië in die 1990's tydens en ná die eerste Tsjetsjeense Oorlog. Met die uitbreek van die tweede Tsjetsjeense Oorlog het hy sy dienste aan die Russiese regering gebied en later die president van Tsjetsjnië geword (vanaf 5 Oktober 2003).
Hy is in Mei 2004 in ’n bomaanval dood. Sy seun, Ramzan Kadirof, het in Maart 2007 een van sy opvolgers as president geword.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( Liz Fuller; Aslan Doukaev (Desember 2007). ) "Chechnya: Kadyrov Uses 'Folk Islam' For Political Gain". Radio Free Europe/Radio Liberty.
|
<urn:uuid:9686ed5e-b7ee-4b33-bc7c-40fa00e266c8>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Achmat_Kadirof
|
2019-07-20T18:43:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526560.40/warc/CC-MAIN-20190720173623-20190720195623-00509.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998405
| false
|
Kategorie:Wyn
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met Wyn. |
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 3 subkategorië, uit 'n totaal van 3.
Bladsye in kategorie "Wyn"
Die volgende 19 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 19.
|
<urn:uuid:5af98deb-87ee-4734-b6f4-5ba164c2bbf4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wyn
|
2019-07-20T18:12:36Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526560.40/warc/CC-MAIN-20190720173623-20190720195623-00509.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997472
| false
|
Bespreking:Bollywood
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Bollywood-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:5202bbdd-f1ba-478d-a4d0-888b790bb23b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Bollywood
|
2019-07-22T01:39:28Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00109.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999989
| true
|
Kategorie:Wikipedia-artikels met BNF-identifiseerders
Jump to navigation
Jump to search
(vorige bladsy) (volgende bladsy)
Vir meer inligting, sien Wikipedia:Gesagbeheer.
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
Bladsye in kategorie "Wikipedia-artikels met BNF-identifiseerders"
Die volgende 200 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 13 576.
(vorige bladsy) (volgende bladsy)N
O
- O ewiges Feuer, o Ursprung der Liebe, BWV 34
- O Ewigkeit, du Donnerwort, BWV 60
- O heilges Geist- und Wasserbad, BWV 165
- O holder Tag, erwünschte Zeit, BWV 210
- Renee O'Connor
- Alex O'Loughlin
- Ryan O'Neal
- Tatum O'Neal
- Tim O'Reilly
- Peter O'Toole
- Oahu
- Jack Oakie
- Oakland
- Vivien Oakland
- Ethelmary Oakland
- Warren Oates
- Oaxaca de Juárez
- Obadja
- Barack Obama
- Dan O'Bannon
- Olusegun Obasanjo
- Philip Ober
- Obesiteit
- Teodoro Obiang Nguema Mbasogo
- Objekgeoriënteerde programmering
- Jacqueline Obradors
- Elena Obraztsova
- Hugh O'Brian
- Dave O'Brien (akteur)
- Dylan O'Brien
- Edmond O'Brien
- George O'Brien (akteur)
- John B. O'Brien
- Margaret O'Brien
- Pat O'Brien (akteur)
- Virginia O'Brien
- Sigbjørn Obstfelder
- Silvina Ocampo
- Arthur O'Connell
- Helen O'Connell
- Jack O'Connell (akteur)
- Carroll O'Connor
- Donald O'Connor
- Flannery O'Connor
- Frank O'Connor (akteur)
- Kevin J. O'Connor (akteur)
- Loyola O'Connor
- Una O'Connor (aktrise)
- Anita O'Day
- Nell O'Day
- Bob Odenkirk
- Clifford Odets
- Leslie Odom jr.
- Cathy O'Donnell
- Chris O'Donnell
- Keir O'Donnell
- Rosie O'Donnell
- Spec O'Donnell
- Michael O'Donoghue
- Martha O'Driscoll
- Odussee
- Johannes Oekolampad
- Oekraïens
- Oekraïne
- Oeraalse tale
- Oeralgebergte
- Oerknal
- Hans Christian Oersted
- Oesbekistan
- Oester
- Østfold
- Oethman
- Offenbach am Main
- Ian Ogilvy
- Ogyen Trinley Dorje
- Catherine O'Hara
- Jenny O'Hara
- Kelli O'Hara
- Maureen O'Hara
- Dan O'Herlihy
- Georg Simon Ohm
- Carol Ohmart
- David Oistrakh
- Oita-prefektuur
- OK Go
- Oka
- Okayama-prefektuur
- Dennis O'Keefe
- Jodi Lyn O'Keefe
- Michael O'Keefe
- Don O'Kelly
- Oklahoma
- Oklahoma City
- Sofi Oksanen
- Oksitaans
- Yuji Okumoto
- OLAF
- Ólafur Darri Ólafsson
- Warner Oland
- Heinrich Wilhelm Olbers
- Old Man's Child
- Oldenburg
- Oldenzaal
- Mike Oldfield
- Gary Oldman
- Olga Konstantinowna van Rusland
- Groothertogin Olga Nikolajewna van Rusland
- Groothertogin Tatjana Nikolajewna van Rusland
- Olimpiese Somerspele 1896
- Olimpiese Spele
- Olimpiese Winterspele
- Olimpiese Winterspele 1924
- Olimpiese Winterspele 1928
- Olimpiese Winterspele 1936
- Olimpiese Winterspele 1968
- Olimpiese Winterspele 1972
- Olimpiese Winterspele 1980
- Olimpiese Winterspele 1998
- Olimpiese Winterspele 2006
- Oliver Goldsmith
- Barret Oliver
- Deanna Oliver
- Edna May Oliver
- Jamie Oliver
- Robert Oliveri
- Laurence Olivier
- Tony Oller
- Olmeke
- Edward James Olmos
- Gertrude Olmstead
- Ashley Olsen
- Elizabeth Olsen
- Eric Christian Olsen
- Mary-Kate Olsen
- Merlin Olsen
- Susan Olsen
- Renee Olstead
- Olympique de Marseille
- Timothy Olyphant
- Om die wêreld in 80 dae
- Mike O'Malley
- Oman
- Omar
- Omaruru
- Omdoerman
- Omkopery
- Timothy Omundson
- Andy On
- Jacqueline Kennedy Onassis
- Michael Ondaatje
- Patrick O'Neal (akteur)
- Ron O'Neal
- Shaquille O'Neal
- Barbara O'Neil
- Sally O'Neil
- Amy O'Neill
- Ed O'Neill
- Eugene O'Neill
- Jennifer O'Neill
- Ongewerweldes
- Peter Onorati
- Onse Vader
- Onsekerheidsbeginsel
- Ontario
- Lupe Ontiveros
- Narda Onyx
- Oog
- Oorgangsmetaal
- Oorkruipers
- Oorlog
- Oorstroming
- Oos-Kantons
- Oos-Pruise
- Oos-Slawiese tale
- Oostende
- Oostenryk
- Oostenryk-Hongarye
- David Opatoshu
- Opel
- Wilhelm von Opel
- Openbare Beskermer
- Openbaring
- OpenStreetMap
- OpenSUSE
|
<urn:uuid:82e32314-a51b-40c8-b15b-c8948e46bd7a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wikipedia-artikels_met_BNF-identifiseerders?from=Nq
|
2019-07-22T01:44:52Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00109.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.896576
| false
|
Leo IV-dwergsterrestelsel
Leo IV-dwergsterrestelsel | ||||
Leo IV is een van meer as ’n dosyn dowwe dwergsterrestelsels wat deel vorm van die Melkweg-subgroep. | ||||
Soort stelsel | Dwergsterrestelsel | |||
Sterrebeeld | Leeu (Leo) | |||
Tipe | dSph | |||
Waarnemingsdata (Epog J2000) | ||||
Regte klimming | 11h 32m 57s | |||
Deklinasie | -00º 32' 00" | |||
Skynmagnitude | 15,9 | |||
Besonderhede | ||||
Afstand (ligjaar) | 590 000 | |||
Skynbare grootte | 5′,7 | |||
Kenmerke | Melkwegsatelliet | |||
Ander name | Geen | |||
Die Leo IV-dwergsterrestelsel is ’n satellietstelsel van die Melkweg in die sterrebeeld Leeu (Leo). Dit is in 2006 ontdek in data van die Sloan- Digitale Lugopname.[1] Die stelsel is sowat 590 000 ligjare van die Son af en beweeg weg van die Son teen ’n snelheid van sowat 130 km/s.[1]
Leo IV is een van die Melkweg se kleinste en dofste satellietstelsels. Dit het ’n absolute magnitude van −5,5, wat laer is as ’n tipiese bolvormige sterreswerm. Dit het egter ’n massa van 1,5 miljoen sonmassas. Die verhouding tussen ligsterkte en massa is sowat 150, en so ’n groot verhouding dui daarop dat Leo IV oorheers word deur baie donkermaterie.
Die sterre in Leo IV is meestal ouer as 12 miljard jaar, byna so oud soos die heelal self, en is arm aan metale. Hulle is meestal rooi reuse, hoewel ’n paar veranderlike RR Lyrae-sterre en ’n klein aantal sterre van jonger as 2 miljard jaar ook ontdek is. Dit dui daarop dat die geskiedenis van stervorming in Leo IV baie kompleks is.[2] Daar vind tans geen stervorming plaas nie.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- (2007) “Cats and Dogs, Hair and a Hero: A Quintet of New Milky Way Companions”. The Astrophysical Journal 654 (2): 897. doi:10.1086/509718.
- Sand, David J.; Seth, Anil; Olszewski, Edward W. et al. (2010). “A Deeper Look at Leo IV: Star Formation History and Extended Structure”. The Astrophysical Journal 718: 530–42. doi:10.1088/0004-637X/718/1/530.
- Belokurov, V.; Walker, M.G.; Evans, N.W. et al. (2008). “Leo V: A companion of a companion of the Milky Way galaxy”. The Astrophysical Journal 686 (2): L83–L86. doi:10.1086/592962.
|
<urn:uuid:f562c3a1-abf5-4e0b-b3eb-f592cd92daf9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Leo_IV-dwergsterrestelsel
|
2019-07-22T01:36:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00109.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998276
| false
|
Kategorie:Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders
Jump to navigation
Jump to search
(vorige bladsy) (volgende bladsy)
Vir meer inligting, sien Wikipedia:Gesagbeheer.
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
Bladsye in kategorie "Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders"
Die volgende 85 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 1 018.
(vorige bladsy) (volgende bladsy)V
- Ludwig van Beethoven
- Henry van de Velde
- Theo van Gogh
- Rembrandt van Rijn
- Anton van Wouw
- John Ormsby Vandeleur
- Gloria Vanderbilt
- Raja Ravi Verma
- Giorgio Vasari
- Vebjørn Sand
- Simone Veil
- Diego Velázquez
- Verenigde Nasies
- Vergilius
- Johannes Vermeer
- Jules Verne
- Andrea del Verocchio
- Gianni Versace
- Vespasianus
- Sid Vicious
- Victoria van die Verenigde Koninkryk
- Victoria van Sakse-Koburg en Gotha
- Gore Vidal
- Edoardo Villa
- Denis Villeneuve
- Vincent van Gogh
- Leonardo da Vinci
- Eugène Viollet-le-Duc
- Marcus Vipsanius Agrippa
- Virginia Woolf
- Vitellius
- Vitruvius
- Antonio Vivaldi
- Jan Volschenk
- Voltaire
- Wolf Vostell
W
- Zacharias Wagenaer
- Richard Wagner
- Andrzej Wajda
- Horace Walpole
- Walter Gropius
- Sam Wanamaker
- Andy Warhol
- George Washington
- Wiktor Wasnetsof
- John Waters
- James Watt
- Wawel-katedraal
- Orson Welles
- Arthur Wellesley, 1ste hertog van Wellington
- Wim Wenders
- Pieter Wenning
- Wêreldgesondheidsorganisasie
- Wêreldhandelsorganisasie
- Julius Charles Wernher
- Westminster-abdy
- Walt Whitman
- Sytze Wierda
- Oscar Wilde
- Wilhelm Dilthey
- Willem I van Engeland
- Willem III van Engeland
- William Faulkner
- William IV van die Verenigde Koninkryk
- William Shakespeare
- Ludwig Wittgenstein
- Jefgeni Woetsjetitsj
- Tom Wolfe
- Maksimilian Wolosjin
- Garnet Wolseley
- Richard Caton Woodville
- William Wordsworth
- Mary Woronov
- Frank Lloyd Wright
|
<urn:uuid:8b3bc74a-69dd-4e35-bfed-110a12dcbf79>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wikipedia-artikels_met_ULAN-identifiseerders?from=Uv
|
2019-07-15T20:23:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524111.50/warc/CC-MAIN-20190715195204-20190715221204-00453.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.943401
| false
|
Kantonees
Kantonees (Vereenvoudigde Chinees: 广东话, Tradisionele Chinees: 廣東話, pinyin: Guǎngdōnghuà, letterlik: "Guangdong-taal"), Standaard Kantonees of Yue (Vereenvoudigde Chinees: 广州话, Tradisionele Chinees: 廣州話, pinyin: Yuèyǔ, letterlik: "Yue-taal"),[4] is 'n Sino-Tibettaanse taal of 'n dialek van Chinees wat in die Volksrepubliek China, Hongkong, Macau, Singapoer en Maleisië gepraat word. Die taal het sowat 63 miljoen sprekers, veral in die Suid-Chinese provinsie Guangdong en die outonome streek Guangxi, rondom die Pêrelrivierdelta, en is daarmee die derde mees verspreide dialek van Chinees naas Mandaryns en Wu. Die naam van dié taal is afgelei van die provinsie Guangdong, wat soms Kanton of Yue genoem word.
Kantonees 廣東話 ／ 广东话 Gwóngdūng Wah / gwong2 dung1 waa6 廣州話 ／ 广州话 Gwóngjàu Wah / gwong2 zau1 waa6 | ||
---|---|---|
Gepraat in: | China Hongkong Macau Singapoer Maleisië Chinese oorsese Gemeenskappe | |
Gebied: | Guangdong, Guangxi, Pêrelrivierdelta en omliggende gebiede | |
Totale sprekers: | 63 miljoen[1][2] | |
Taalfamilie: | Sino-Tibettaans Chinees Yue Yuehai Kantonees | |
Skrifstelsel: | Chinese karakters | |
Amptelike status | ||
Amptelike taal in: | Hongkong Macau | |
Gereguleer deur: | Amptelike taal-afdeling[3] Staatsdienskantoor Regering van Hongkong | |
Taalkodes | ||
ISO 639-1: | zh | |
ISO 639-2: | chi/zho | |
ISO 639-3: | yue/zho | |
Nota: Hierdie bladsy kan IFA fonetiese simbole in Unicode bevat. |
Kantonees is een van die amptelike tale van die Volksrepubliek China se spesiale administratiewe streke Hongkong (saam met Engels en Mandaryn-Chinees) en Macau (saam met Mandaryn-Chinees en Portugees).
Kantonees is tradisioneel die mees gebruikte Chinese dialek binne Chinese oorsese gemeenskappe in Suidoos-Asië (veral in Viëtnam en Maleisië, en in 'n minder mate ook in Singapoer en Kambodja) en die westelike wêreld, vernaamlik Australië, Kanada, Wes-Europa en die Verenigde State.
Sien ookWysig
VerwysingsWysig
- ( ) aboutworldlanguages.com: Cantonese.
- ( ) "Ethnologue: Languages of the World, Seventeenth edition, Chinese, Yue". Ethnologue. Besoek op 18 September 2016.
- ( ) "Official Language Division, Civil Service Bureau, Government of Hong Kong". Csb.gov.hk. 19 September 2008. Besoek op 20 Januarie 2012.
- ( Ager, Simon. ) "Cantonese language, pronunciation and special characters". Omniglot. Besoek op 18 September 2016.
|
<urn:uuid:2d85f69a-9fdd-4ad5-bd7b-c778c06c7505>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Kantonees
|
2019-07-18T07:11:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525524.12/warc/CC-MAIN-20190718063305-20190718085305-00213.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.988729
| true
|
Uitsterwing
Bewaringstatus |
---|
Risiko om uit sterf |
Uitgestorwe |
Bedreig |
Laer risiko |
Sien ook |
Uitsterwing in biologie en ekologie is die einde van ’n organisme of groep organismes (takson), gewoonlik ’n spesie. Die oomblik van uitsterwing word gewoonlik beskou as die dood van die laaste lid van die spesie, hoewel die vermoë om aan te teel waarskynlik vroeër reeds verloor is. Omdat die gebied waarin ’n spesie voorkom moontlik baie groot is, is dit moeilik om die presiese oomblik vas te stel en word dit gewoonlik in terugskou gedoen. Soms gebeur dit dat ’n spesie wat as uitgesterf beskou word, "weer sy verskyning maak".
Deur evolusie maak nuwe spesies hul verskyning wanneer ’n nuwe variëteit van ’n organisme ’n ekologiese nis kan vind en tot sy voordeel gebruik, en spesies sterf uit wanneer hulle nie meer in veranderende omstandighede of weens sterker kompetisie kan oorleef nie. Die verhouding tussen ’n dier en sy ekologiese nis is goed aangeteken.[1] ’n Tipiese spesie sterf uit binne 10 miljoen jaar ná sy eerste verskyning,[2] hoewel sommige spesies honderdmiljoene jare lank feitlik onveranderd kan voortleef.
Massa-uitsterwings is relatief skaars, hoewel geïsoleerde uitsterwings algemeen voorkom. Uitsterwings is van redelik onlangs af eers aangeteken en wetenskaplikes is bekommerd oor die tempo waarmee spesies uitsterf.[4] Baie spesies wat uitsterf, is nooit wetenskaplik gedokumenteer nie. Sommige wetenskaplikes glo tot die helfte van alle spesies wat tans bestaan, kan teen die jaar 2100 uitgesterf wees.[5]
Inhoud
Definisie[wysig | wysig bron]
’n Spesie sterf uit wanneer die laaste lid doodgaan. Uitsterwing is dus ’n voldonge feit wanneer daar geen oorlewende lede is wat kan voortplant en ’n nuwe generasie skep nie. ’n Spesie kan funksioneel uitgestorwe wees as daar net ’n paar lede bestaan wat weens onder meer swak gesondheid, ouderdom, yl verspreiding oor ’n groot gebied of te min lede van albei geslagte nie kan voortplant nie. Om ’n spesie as uitgestorwe te verklaar, moet daar ’n duidelike definisie van die spesie wees. Dit moet duidelik onderskei kan word van enige ouer- of dogterspesie, of enige verwante spesies.
Soms word die woord "uitgestorwe" in ekologie gebruik om te verwys na plaaslike uitsterwing, waar ’n spesie nie meer in ’n sekere gebied bestaan nie, maar wel nog elders. Die verskynsel is ook bekend as uitroeiing. Dit kan beveg word deur lede van die spesie van elders na die spesifieke gebied te bring. Spesies wat nie uitgestorwe is nie, maar deur uitsterwing bedreig word, word geklassifiseer as bedreig, byna bedreig of krities bedreig.
’n Belangrike aspek van uitsterwing tans is pogings deur die mens om spesies wat op die Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur en Natuurlike Hulpbronne se rooilys voorkom, te bewaar. Dit is spesies wat nie meer in hul historiese habitat voorkom nie, maar net in aanhouding of in ’n beheerde gebied in die natuur. Van dié spesies is funksioneel uitgestorwe, aangesien hulle nie meer deel van hul natuurlike habitat is nie en dit onwaarskynlik is dat hulle weer in die natuur vrygelaat kan word.[6]
Die uitsterwing van een spesie kan ook ’n kettingreaksie tot gevolg hê wat kan lei tot die uitsterwing van ander spesies.[7] Dit kom veral voor waar ’n spesie ’n buitengewoon groot invloed op sy omgewing het.
Pseudo-uitsterwing[wysig | wysig bron]
Soms is daar afstammelinge van ’n uitgestorwe spesie en soms nie. Dogterspesies kan uit ouerspesies ontstaan wat die meeste van laasgenoemde se gene dra en hoewel die ouerspesie uitgesterf het, bly die dogterspesie voortbestaan. Dit word pseudo-uitsterwing genoem.
Pseudo-uitsterwing is moeilik om te bevestig tensy ’n mens sterk bewyse het wat ’n bestaande spesie aan ’n uitgestorwe spesie koppel. Daar word byvoorbeeld soms beweer dat die uitgestorwe Hyracotherium, ’n vroeë perd, pseodo-uitgestorwe is eerder as uitgestorwe, omdat daar verskeie bestaande spesies van Equus is, onder meer die sebra en donkie. Omdat fossielspesies gewoonlik geen genetiese materiaal bevat nie, is dit onmoontlik om vas te stel of Hyracotherium in moderne perdspesies ontwikkel het en of dit bloot ’n voorsaat met moderne perde deel.
Oorsake[wysig | wysig bron]
So lank as wat nuwe spesies ontstaan, het ander spesies uitgesterf. Na raming is meer as 99,9% van alle spesies wat al op aarde geleef het, uitgestorwe. Die gemiddelde leeftyd van ’n spesifieke spesie is 10 miljoen jaar, hoewel dit baie wissel.
Daar is ’n groot verskeidenheid direkte en indirekte oorsake vir die uitsterwing van ’n spesie of groep spesies. "Net soos wat elke spesie uniek is," skryf Beverly en Stephen C. Stearns, "is elke uitsterwing uniek ... die oorsake van elk is uiteenlopend — sommige subtiel en ingewikkeld, ander ooglopend en eenvoudig."[8] Enige spesie wat nie in sy omgewing kan oorleef en voortplant en nie na ’n nuwe omgewing kan trek waar dit wel kan oorleef en voortplant nie, sterf uit. Dit kan skielik gebeur soos wanneer ’n andersins gesonde spesies uitgewis word deur die toksiese besoedeling van sy hele habitat; of oor duisende of miljoene jare soos wanneer ’n spesie stelselmatig die stryd om voedsel verloor teen ’n sterker mededinger.
Of meer uitwissings deur genetiese of deur omgewingsfaktore veroorsaak word, is debatteerbaar. Mark Newman, die skrywer van Modeling Extinction, glo die twee weeg ewe swaar.[2] Bewaringsgroepe en sommige regerings spits hulle tans toe op die uitsterwing van spesies aan die hand van die mens, en hulle probeer verdere uitwissings voorkom deur ’n verskeidenheid bewaringsprogramme.[4] Die mens kan veroorsaak dat ’n spesie uitsterf deur die oorbewerking van grond, besoedeling, die vernietiging van sy habitat, die inbring van nuwe spesies wat om kos meeding, jag en ander maniere. ’n Groot rede is die ononderhoubare aanwas van die menslike bevolking.[9]
Volgens die Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur en Natuurlike Hulpbronne (IUBN) is 784 uitsterwings tussen 1500 en 2004 gedokumenteer – dit is die arbitrêre datum wat gebruik word vir die term "moderne uitsterwings". Nog verskeie uitsterwings het waarskynlik ongesiens gebeur en verskeie ander is reeds sedert 2004 gedokumenteer.[10]
Van die algemene redes wat tot die uitsterwing van ’n spesie kan lei, is:
- Genetiese en demografiese verskynsels
- Genetiese besoedeling
- Agteruitgang van habitat
- Roofdiere, mededinging, siektes
- Uitsterwing van ’n ander spesies
- Klimaatsverandering
Massa-uitsterwings[wysig | wysig bron]
Daar was al minstens vyf massa-uitsterwings in die geskiedenis van lewe op aarde, en vier in die afgelope 3,5 miljard jaar waarin baie spesies binne ’n relatief kort tydperk verdwyn het. Een massa-uitsterwing was sowat 250 miljoen jaar gelede,[11] toe ’n geskatte 90% van die bestaande spesies van dié tyd uitgewis is.[12] Daar is ook bewyse dat daar sowat 270 miljoen jaar gelede ’n soortgelyke voorval was. In nog ’n massa-uitsterwing sowat 65 miljoen jaar gelede is dinosourusse en talle ander spesies uitgewis.
Volgens ’n opname onder 400 bioloë wat deur New York se Amerikaanse Museum van Natuurstudie in 1998 gedoen is, het byna 70 persent van hulle geglo ons bevind ons in die vroeë stadiums van ’n mensveroorsaakte uitsterwing,[13] bekend as die Holoseen-uitsterwing. Dieselfde persentasie het saamgestem met die voorspelling dat tot 20 persent van alle lewende bevolkings binne 30 jaar (teen 2028) kan uitsterf.
Die bioloog E.O. Wilson het in 2002 geskat[5] dat as die mens sy verwoesting van die biosfeer voortsit, die helfte van alle spesies binne 100 jaar uitgestorwe sal wees.[14] Daar word ook geskat dat die huidige tempo van uitsterwings tussen 100 en 1 000 keer so vinnig is as die gemiddelde tempo in die evolusionêre tydskaal van die aarde.[15]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
- Sahney, S., Benton, M.J. and Ferry, P.A. (2010). “Links between global taxonomic diversity, ecological diversity and the expansion of vertebrates on land” (PDF). Biology Letters 6 (4): 544–547. doi:10.1098/rsbl.2009.1024.
- Newman, Mark. "A Mathematical Model for Mass Extinction". Cornell University. 20 Mei 1994. URL besoek op 30 Julie 2006.
- Raup, David M. Extinction: Bad Genes or Bad Luck? W.W. Norton and Company. New York. 1991. pp. 3–6, ISBN 978-0-393-30927-0
- Species disappearing at an alarming rate, report says. MSNBC. URL besoek op 26 Julie 2006.
- Wilson, E.O., The Future of Life (2002) (ISBN 0-679-76811-4)
- Maas, Peter. "Extinct in the Wild" The Extinction Website. URL besoek op 26 Januarie 2007.
- Quince, C. et al.. “Deleting species from model food webs” (PDF). Besoek op 2007-02-15.
- Stearns, Beverly Peterson and Stephen C. (2000). "Preface". Watching, from the Edge of Extinction. Yale University Press. pp. x. ISBN 0-300-08469-2.
- "Population Bomb Author's Fix For Next Extinction: Educate Women". Scientific American. 12 Augustus 2008.
- "2004 Red List". IUCN Red List of Threatened Species. World Conservation Union. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 12 Februarie 2008. Besoek op 20 September 2006.
- Sahney, S. and Benton, M.J. (2008). “Recovery from the most profound mass extinction of all time” (PDF). Proceedings of the Royal Society: Biological 275 (1636): 759–65. doi:10.1098/rspb.2007.1370.
- Benton M J (2005). When Life Nearly Died: The Greatest Mass Extinction of All Time. Thames & Hudson. ISBN 978-0-500-28573-2.
- American Museum of Natural History. "National Survey Reveals Biodiversity Crisis – Scientific Experts Believe We are in the Midst of the Fastest Mass Extinction in Earth's History". URL besoek op 20 September 2006
- Ulansey, David, "The current mass extinction" repeats this statement with links to dozens of news reports on the phenomenon. URL besoek op 26 Januarie 2007.
- J.H.Lawton and R.M.May, Extinction rates, Oxford University Press, Oxford, VK
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Committee on recently extinct organisms
- Recently Extinct Animals
- H.E. Strickland's The Dodo and its Kindred (Londen: 1848), a study of three extinct bird species Linda Hall Library
- Sepkoski's Global Genus Database of Marine Animals
|
<urn:uuid:38389fc5-8bf6-48e0-80cf-f86ec2603e59>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Uitsterwing
|
2019-07-19T12:43:05Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00373.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999966
| false
|
Volkswagen Touran
Oorsig | |
---|---|
Vervaardiger | Volkswagen |
Produksie | 2003–huidig |
Montering | Wolfsburg, Duitsland Jakarta, Indonesië (Garuda Mataram Motor)[1] Shanghai, China |
Bakwerk en onderstel | |
Klas | Kompakte MPV |
Bakstyl | 5-deur MPV |
Uitleg | Voorenjin, voorwieldryf |
Platform | Volkswagengroep A5 (PQ35) platform |
Spesifikasies | |
Enjin | 1.2 L I4 TSI (sedert 2010) 1.4 L I4 TSI (sedert 2007) 1.4 L I4 TSI EcoFuel (sedert 2009) 1.6 L I4 (tot 2010) 1.6 L I4 FSI (tot 2006) 2.0 L I4 FSI (tot 2006) 2.0 L I4 EcoFuel (van 2006 tot 2009) 1.6 L I4 TDI (from 2010) 1.9 L I4 TDI (tot 2010) 2.0 L I4 TDI (sedert 2003) |
Lengte | 4405 mm |
Breedte | 1795 mm |
Hoogte | 1635 mm |
Asafstand | 2680 mm |
Plek in geskiedenis | |
Variante | Audi A3 Mk2 Volkswagen Golf Mk5 Volkswagen Caddy Volkswagen Passat SEAT León Mk2 SEAT Altea SEAT Toledo Mk3 Škoda Octavia Mk2 |
Die Volkswagen Touran is 'n kompakte MPV gebaseer op 'n vertikaal gestrekte vyfde geslag Volkswagen Golf, en word in Europa, Suid-Afrika en ander gekose markte verkoop. Dit is in 2003 vrygestel om 'n gaping in Volkswagen se modelreekse te vul, onder die Sharan as groot MPV. Die voertuig is beskikbaar in vyf- of sewesitplek-weergawes. Dit kan beskou word as 'n uitgebreide weergawe van die Golf Plus, aangesien hul voorkante dieselfde in grootte is, die Touran se agterste oorhang is egter 200 mm langer (en dus 'n sewesitplek is, terwyl die Golf Plus 'n vyfsitplek is). In sommige lande, soos Japan, word die motor die Golf Touran genoem.
Die naam "Touran" is afgelei van die kombinasie van "Tour" en "Sharan" (die groter MPV deur VW). Ten spyte van die ooreenkoms in hul name, is die Touran nie verwant aan die Noord-Amerikaanse Volkswagen Routan nie.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "Indonesia: Volkswagen To Launch Local Assembly, Likely of Touran and Golf Plus". Insideline.com. 2009-05-12. Besoek op 2010-11-01.
Volkswagen-modelle | ||
---|---|---|
Huidige modelle:
Amarok ·
CC ·
Eos ·
Golf ·
Jetta ·
New Beetle ·
Passat ·
Polo ·
Scirocco ·
Sharan ·
Tiguan ·
Touareg ·
Touran ·
VW up!
Wysig hierdie sjabloon |
|
<urn:uuid:d6fbf8c6-b5c3-438c-918f-309fbe3813dc>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Volkswagen_Touran
|
2019-07-19T12:43:12Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00373.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.994514
| false
|
Johanna van Arkel
Johanna van Arkel Frans: Jeanne d'Arc' | |
---|---|
Skildery uit c. 1485. Die enigste bekende portret van haar het nie behoue gebly nie, alle afbeeldings van haar verteenwoordig dus die kunstenaar se voorstelling. | |
Heilige | |
Gebore | c. 1412, Domrémy, Frankryk |
Sterfte | 30 Mei 1431, Rouen, Frankryk |
Vereer in | Rooms-Katolieke Kerk |
Saligverklaring | 18 April 1909, Notre-Dame-katedraal deur Pius X |
Heiligverklaring | 16 Mei 1920, Sint Pieterskerk deur Benedictus XV |
Feesdag | 30 Mei |
Beskermheilige | Frankryk; martelaars; aangehoudenes; gevangenes; militantes; mense wat gespot word oor hulle vroomheid; verkragtingslagoffers; soldate; Vroue aangestel vir Vrywillige Nooddiens; die Women's Army Corps van die VSA |
Johanna van Arkel (Frans: Jeanne d'Arc, [ʒanˈdaʁk]),[1] (c. 1412 – 30 Mei 1431)[2] was 'n 15de-eeuse volksheldin van Frankryk. Sy is van kettery aangekla en tereggestel toe sy slegs 19 jaar oud was. Die veroordeling is 24 jaar later deur die pous herroep en sy is onskuldig bevind en tot martelaar verklaar. Sy is in 1909 salig verklaar en in 1920 tot heilige verklaar.[2]
Johanna het beweer dat sy visioene van God gehad het waarin sy aangesê is om haar land van Engelse oorheersing te bevry laat in die Honderdjarige Oorlog. Die ongekroonde Koning Karel VII het haar ná die beleg by Orléans (wat van 1428 tot 1429 geduur het) gestuur as deel van 'n sending om die stad te bevry. Sy het bekendheid verwerf toe sy die minagtende houding van die ervare bevelvoerders oorkom het en die beleg in slegs nege dae opgehef het. Verskeie ander snelle oorwinnings het gelei tot Karel VII se kroning by Reims, wat die dispuut om die troonopvolging besleg het.
Die hernude Franse selfvertroue het Johanna se eie vlugtige loopbaan oorleef. Sy het geweier om die slagveld te verlaat toe sy gewond is tydens 'n poging om Parys in die herfs van 1429 terug te neem. Sy is gekniehalter deur hof-intriges en het van toe af slegs kleiner kompanies gelei; sy is gevange geneem in 'n skermutseling naby Compiègne die volgende lente (in 1430). 'n Polities gemotiveerde verhoor het haar aan kettery skuldig bevind. Die Engelse regent, Jan van Lancaster, 1ste Hertog van Bedford, het haar in Rouen op die brandstapel laat verbrand. Sy was 'n heldin van haar land vandat sy 17 jaar oud was en het gesterf toe sy slegs 19 jaar oud was. Sowat 24 jaar later het Pous Callixtus III die saak heropen en in 'n nuwe bevinding die oorspronklike veroordeling omgekeer op 7 Julie 1456. Haar vroomheid tot aan die einde het die hof tydens haar herverhoring beïndruk. Pous Benedictus XV het haar op 16 Mei 1920 heilig verklaar.[3]
Sy het 'n belangrike figuur in Westerse kultuur en die res van die wêreld geword. Van Napoleon tot vandag het Franse politici van alle oortuigings haar nagedagtenis opgeroep. Belangrike skrywers en komponiste wat werke oor haar geskep het sluit Shakespeare, Voltaire, Schiller, Verdi, Tsjaikowski, Twain, Shaw, Brecht, Anderson, Honegger, Cohen en Anouilh in. Afbeeldings van haar duur voort in rolprente, televisie, sang en selfs videospeletjies.
Inhoud
Agtergrond[wysig | wysig bron]
Die Honderdjarige Oorlog het in 1337 begin as 'n opvolgingsdispuut tot die Franse troon met tussenposes van relatiewe vrede. Byna al die gevegte het in Frankryk plaasgevind en die Engelse het daarop gefokus om verwoesting te saai; hulle het Franse vestigings verbrand en geplunder om die produktiwiteit van gebiede te verminder en so die ekonomie platgeslaan. Die Franse bevolking het nog nie van die Swart Dood van die vorige eeu herstel nie en die land se handelaars is afgesny van buitelandse markte. Teen die begin van haar loopbaan het die Engelse hulle doelwit van 'n dubbele monargie onder Engelse beheer bewerkstellig en het die Franse leër vir 'n generasie lank reeds nie een belangrike oorwinning kon behaal nie.
Karel VI, die Franse koning wat geheers het teen Johanna se dood, het episodiese aanvalle van waansin ervaar en was baie keer nie daartoe in staat om effektief te regeer nie. Die koning se broer, Hertog Lodewyk van Orléans, en die koning se neef, Jan sonder Vrees, Hertog van Boergondië, het oor die regentskap van Frankryk en voogdyskap oor die koninklike kinders gestry. Die dispuut het verval tot aantygings van 'n buite-egtelike verhouding met Koningin Isabella van Beiere en die ontvoering van die koninklike kroos. Die saak se klimaks is bereik toe die Hertog van Boergondië in 1407 die teregstelling van die Hertog van Orléans beveel het.
Die faksies wat aan die twee vroue getrou was het bekend geword as die Armagnacs en die Boergondiërs. Die Engelse koning, Hendrik V, het die geleentheid wat die woelinge geskep het gebruik om Frankryk binne te val en in 1415 het hy 'n dramatiese oorwinning by die Slag van Agincourt behaal en noordelike Franse stede ingeneem.[4] Die toekomstige Franse koning, Karel VII, het die titel Dauphin (kroonprins, uitgespreek do-fen) op veertienjarige ouderdom aangeneem nadat al vier sy ouer broers dood was.[5] Sy eerste beduidende amptelike daad was om 'n vredesverdrag met Boergondië te sluit in 1419. Dit het rampspoedig geëindig toe Armagnac-partisane Jan sonder Vrees vermoor het tydens 'n vergadering onder Karel se beskermingswaarborg. Die nuwe Hertog van Boergondië, Filip die Goeie het Karel blameer en in 'n alliansie met die Engelse getree. Die alliansie het tot die oorwinning van groot dele van Frankryk gelei.[6]
In 1436 het Koningin Isabella van Beiere die Verdrag van Troyes onderteken wat die Franse koninklike opvolging aan Hendrik V en sy erfgename toegeken het in voorkeur tot haar seun Karel. Die reëling het gerugte oor haar veronderstelde verhouding met die ontslape Hertog van Orléans laat opvlam en van vooraf vermoedens laat ontstaan dat die dauphin 'n koninklike buite-egtelike kind was eerder as die seun van die koning.[7] Hendrik V en Karel VI het binne twee maande van mekaar gesterf in 1410 wat die kind, Hendrik VI van Engeland, as die nominale monarg van beide koninkryke gelaat het. Hendrik V se broer Jan van Lancaster, 1ste Hertog van Bedford, het as regent opgetree.[8]
Teen die begin van 1484 was byna die hele noordelike Frankryk en sommige dele van die suidweste onder buitelandse beheer. Die Engelse het oor Parys geheers, terwyl die Boergondiërs Reims beheer het. Laasgenoemde stad was belangrik as die plek waar Franse kroning- en wydingsplegtighede tradisioneel plaasgevind het, veral aangesien nie een van die aanspraakmakers tot die troon nog gekroon is nie. Die Engelse het Orléans, wat die enigste oorblywende lojale stad noord van die Loire was, beleër. Die stad se strategiese ligging langs die rivier het dit 'n hindernis gemaak in enige poging om die res van die Franse hartland in te val. Die lot van Orléans het dus die toekoms van die hele koninkryk bepaal.[9] Niemand was optimisties dat die stad die beleëring lank sou kan weerstaan nie.[10]
Lewe[wysig | wysig bron]
Johanna van Arkel is aan Jacques d'Arc en Isabelle Romée gebore[11] in Domrémy, 'n dorpie wat toe in die Hertogdom van Bar was (en wat later tot die Lorraine-provinsie geannekseer is en herdoop is na Domrémy-la-Pucelle).[12] Haar ouers het ongeveer 50 acres (0,2 vierkante kilometer) grond besit en haar vader het sy boerderywerk aangevul met 'n kleiner posisie as dorpsamptenaar, belas met die insamel van belasting en diening as hoof van die plaaslike wag.[13] Hulle het in 'n afgeleë gedeelte van die noordoostelike gebied gewoon wat lojaal tot die Franse kroon gebly het, ondanks die feit dat dit omring was deur Boergondiese gebiede. Verskeie strooptogte het gedurende Johanna se kinderdae plaasgevind en by een geleentheid is haar dorpie aan die brand gesteek.
Johanna was volgens oorlewering omtrent 19 tydens haar verhoor en is dus in ongeveer 1412 gebore. Sy het later getuig dat sy haar eerste visioen in ongeveer 1424 gehad het toe sy 7-jaar oud was. Sommige bronne sê weer dat dit later gebeur het toe sy 12-jaar oud was en alleen in 'n veld was waar sy stemme gehoor het. Sy het op een geleentheid gesê dat sy gehuil het toe die stemme weggegaan het omdat dit so mooi was. Sy het berig dat die aartsengel Migael, Sint Catharina van Alexandrië en Sint Margaretha haar aangesê het om die Engelse te verdryf en die dauphin na Reims te bring om gekroon te word.[14]
Op 16-jarige ouderdom het sy 'n familielid, Durand Lassois, gevra om haar na die nabygeleë Vaucouleurs te neem waar sy die bevelvoerder van die garnisoen, Graaf Robert de Baudricourt, om toestemming gevra het om die koninklike Franse hof by Chinon te besoek. Baudricourt se sarkastiese reaksie het haar nie afgeskrik nie.[15] Sy het die volgende Januarie teruggekeer en die ondersteuning van twee vername mans bekom: Jean de Metz en Bertrand de Poulengy.[16] Met hulle ondersteuning het sy 'n tweede onderhoud bewerkstellig waar sy 'n merkwaardige voorspelling oor 'n militêre ommekeer naby Orléans gemaak het.[17]
Opkoms[wysig | wysig bron]
Robert de Baudricourt het haar 'n geleide toegestaan om Chinon te besoek nadat nuus van die front ontvang is wat haar voorspelling bevestig het. Sy het die reis deur vyandige Boergondiese grondgebied in 'n manlike vermomming onderneem.[18] Met haar aankoms by die koninklike hof het sy Karel VII tydens 'n private vergadering beïndruk. Hy het agtergrondondersoeke en 'n teologiese eksamen by Poitiers ('n dorp in sentraal-Frankryk) beveel om haar moraliteit te bevestig. Op daardie stadium het Karel se skoonmoeder, Jolanda van Aragon, 'n ontsettingsveldtog na Orléans gefinansier. Johanna het versoek om saam met die leër te reis en die toerusting van 'n ridder te dra. Sy was afhanklik van geskenkte pantser, 'n perd, swaard, banier, en gevolg. Volgens oorlewering was haar pantser wit.
Geskiedkundige Stephen W. Richey verduidelik haar aantrekking as die enigste bron van hoop vir 'n regering wat na aan ineenstorting was as volg:
- Na jare van een vernederende nederlaag na die ander, was beide die militêre en burgerlike leierskap van Frankryk gedemoraliseer en gediskrediteer. Toe die Dauphin Karel Johanna se dringende versoek om vir oorlog uitgerus te word en aan die hoof van sy leër geplaas te word gegun het, moes sy besluit tot 'n groot mate gegrond gewees het op die wete dat elke ortodokse, elke rasionele opsie uitprobeer was en misluk het. Slegs 'n regime in hoë nood sou hulle enigsins steur aan 'n ongeletterde plaasmeisie wat beweer het dat die stem van God haar beveel het om beheer oor te neem van haar land se weermag en dit na oorwinning te lei.[19]
"Koning van Engeland, en u, hertog van Bedford, wat uself regent van die Koninkryk van Frankryk noem... delg u skuld aan die Koning van die Hemel; gee terug aan die Maagd, wat die boodskapper van die Koning van die Hemel is, die sleutels tot alle die goeie dorpe in Frankryk wat u geneem en geskend het." |
Haar Brief aan die Engelse, Maart–April 1429; Quicherat I, bl. 240, vertaling deur Wikipedia. |
Sy het op 29 April 1429 by die Beleg van Orléans aangekom, maar Jean d'Orléans, die waarnemende hoof van die Orléans hertogsfamilie, het haar aanvanklik uit krygsrade uitgesluit en nagelaat om haar in te lig wanneer die leër met die vyand slaags raak.[20] Dit het haar egter nie daarvan verhoed om by meeste rade en slagte teenwoordig te wees nie. Die mate van haar militêre leierskap is 'n onderwerp van historiese debat. Tradisionele historici soos Édouard Perroy kom tot die gevolgtrekking dat sy 'n vaandeldraer was wat hoofsaaklik impak gemaak het op moraal.[21] Dié soort analise steun gewoonlik op die getuienis van die veroordeling-verhoor, waar sy gestel het dat sy haar vaandel bo haar swaard verkies het. Onlangse vakkundige werk wat gefokus is op die ongeldigverklaringsverhoorgetuienis stel dat haar mede-offisiere haar as 'n begaafde taktikus en 'n suksesvolle strateeg beskou het. Stephen W. Richey se opinie is een voorbeeld: "Sy het die leër in 'n verstommende reeks oorwinnings gelei wat die deurlag in die oorlog gelewer het."[22] Historici stem in elk geval saam dat die leër merkwaardige sukses behaal het tydens haar vlugtige loopbaan.[23]
Leierskap[wysig | wysig bron]
Sy het die het die oorversigtige strategie wat die Franse leierskap gekenmerk het verwerp. In die vyf maande van belegging voor haar aankoms het die verdedigers van Orléans slegs een aggressiewe beweging uitgevoer wat rampspoedig geëindig het. Op 4 Mei het die Franse die afgeleë fort Saint Loup aangeval en ingeneem. Dit is op 5 Mei gevolg deur 'n opmars na 'n tweede fort genaamd Saint Jean le Blanc. Toe hulle dit verlate aantref het dit 'n bloedlose oorwinning geword. Die volgende dag het sy Jean d'Orleans by 'n krygsraad teëgestaan en aangedring dat nog 'n aanval op die vyand uitgevoer word. D'Orleans het beveel dat die stadshekke gesluit word om sodoende nog 'n geveg te verhoed, maar sy het die dorpenaars en gewone soldate byeengeroep en die burgemeester gedwing om 'n hek oop te maak. Met die ondersteuning van slegs een kaptein het sy uit die stad vertrek en die fort van Saint Augustins verower. Daardie aand het sy te hore gekom dat sy uitgesluit is uit 'n krygsraad waar die leiers besluit het om vir versterkings te wag voor hulle weer sou optree. Sy het die besluit verontagsaam en aangedring daarop om die hoof Engelse vesting gemaand "les Tourelles" op 7 Mei aan te val.[24] Tydgenote het haar as die heldin van die geveg erken nadat sy 'n pylwond aan haar nek opgedoen het maar gewond teruggekeer het om die laaste aanval te lei.[25]
Die enigste eietydse gelykenis van Johanna van Arkel is deur Clément de Fauquembergue geskets in 1429 op die dag wat nuus van die Franse oorwinning in Orléans Parys bereik het. Die kunstenaar het haar egter nooit in lewende lywe gesien nie.
Die skielike oorwinning by Orléans het tot talle voorstelle vir offensiewe aksie gelei. Die Engelse het 'n poging om Parys her in te neem of 'n aanval op Normandië verwag. In die nasleep van die onverwagte oorwinning het Johanna Karel VII oortuig om haar mede aanvoerder van die leër te maak saam met Hertog Jan II van Alençon en sy het daarin geslaag om koninklie toestemming te verkry vir haar plan om die nabygeleë brûe langs die Loire aan te val as 'n prelude tot 'n opmars na Reims en 'n kroningsplegtigheid. Dit was 'n dapper voorstel aangesien Reims rofweg twee keer sover as Parys was en diep in die vyand se gebied.[26]
Die leër het Jargeau op 12 Junie teruggeneem, Meung-sur-Loire op 15 Junie, daarna Beaugency op 17 Junie. Die Hertog van Alençon het tot al Johanna se besluite ingestem. Ander aanvoerders insluitend Jean d'Orléans was beïndruk met haar prestasie by Orléans en het ondersteuners van haar geword. Alençon het gesê dat sy sy lewe gered het by Jargeau waar sy hom gewaarsku het van 'n naderende artillerie aanval.[27] In die selfde slag het sy 'n slag van 'n klip kanonbal teen haar helm weerstaan terwyl sy teen 'n leër opgeklim het. 'n Verwagte Engelse aflosmag het op 18 Junie in die omgewing aangekom onder bevel van Sir John Fastolf. Die slag by Patay kan gesien word as die omgekeerde van die Slag van Agincourt. Die Franse voorhoede het met hulle aanval begin voordat die Engelse boogskutters hulle voorbereidings kon voltooi. 'n Wilde vlugtog het ontstaan wat die hoofonderdeel van die Engelse leër platgelê het en waarin meeste van die aanvoerders doodgemaak of gevang is. Fastolf het met 'n klein groepie soldate ontsnap en is die sondebokke vir die Engelse vernedering gemaak. Die Franse het minimale verliese gelei.[28]
"...die Maagd laat jou weet dat hier, in agt dae se tyd, sy die Engelse verjaag het uit al die plekke wat hulle op die Loirerivier beset het deur aanval of op ander wyses: hulle is dood og gevangenes of ontmoedig in geveg. Glo wat jy gehoor het oor die Graaf van Suffolk, die heer la Pole en sy broer, die heer Talbot, die heer Scales, en Sir Fastolf; baie meer ridders en kapteins as die is verslaan." |
Haar Brief aan die burgers van Tournai, 25 Junie 1429; Quicherat V, pp. 125–126, vertaling Wikipedia. |
Die Franse leër het op 29 Junie van Gien-sur-Loire na Reims vertrek en het die voorwaardelike oorgawe van die Boergondies-gehoude stad Auxerre op 3 Julie aanvaar. Elke dorp op hulle pad het sonder weerstand tot Franse trou teruggekeer. Troyes, die plek van die verdrag wat gepoog het om Karel VII te onterf het na 'n vierdaagse bloedlose beleg oor gegee.[29] Die leër het min voorrade oor gehad teen dit Troyes bereik het. Edward Lucie-Smith gee dit as 'n voorbeeld dat Johanna meer gelukkig as bekwaam was: 'n wandelende prediker genaamd Broeder Richard het oor die einde van die wêreld gepreek in Troyes en het die plaaslike bewoners oortuig om boontjies te plant, 'n gewas wat vroeg geoes kon word. Die uitgehongerde leër het aangekom net toe die boontjies ryp was.[30]
"Prinse van Boergondië, ek bid vir u — ek smeek en soebat nederig — dat u nie meer teen die heilige koninkryk van Frankryk sal oorlog maak nie. Onttrek u mens vinnig van sekere plekke en vestings van hierdie heilige koninkryk, en namens die liewe koning van Frankryk sê ek hy is gereed om vrede met u te maak, in sy eer." |
Haar Brief aan Filips die Goeie, Hertog van Boergondië, 17 Julie 1429; Quicherat V, pp. 126–127, vertaling Wikipedia. |
Reims het sy hekke op 16 Julie oopgemaak. Die kroning het die volgende oggend plaasgevind. Hoewel Johanna en die hertog van Alençon 'n onmiddellike opmars na Parys bepleit het, het die koninklike hof 'n onderhandelde skikking met die hertog van Boergondië nagestreef. Hertog Filips die Goeie het die ooreenkoms gebreek en dit as 'n vertragings taktiek gebruik om die verdediging van Parys te versterk.[31] Die Franse leër het intussen deur dorpe naby Parys gemarsjeer en nog vreedsame oorgawes aanvaar. Die Hertog van Bedford was aan die hoof van 'n Engelse mag en het die Franse leër op 15 Augustus gekonfronteer. Die Franse aanslag op Parys het op 8 September 'n aanvang geneem. Ondanks 'n kruisboogpyl wond aan haar been het Johanna voortgegaan om die troepe te lei tot die einde van die dag se gevegte. Die volgende oggend het sy 'n koninklike bevel ontvang om terug te val. Meeste historici blameer die Franse groot kamerheer Georges de la Trémoille vir die politieke flaters wat op die kroning gevolg het.[32]
Gevangeneming[wysig | wysig bron]
"Dit is waar dat die koning 'n skikking met hertog van Boergondië bereik het vir vyftien dae en dat die hertog die stad Parys na die vyftien dae sal moet oorhandig. Tog moet u nie verbaas wees as ek die stad nie so gou binne kom nie. Ek is nie tevrede met hierdie skikkings nie en weet nie of ek by hulle sal hou nie, maar as ek by hulle hou sal dit slegs wees om die koning se eer te bewaar: dit maak nie saak hoeveel hulle die koninklike bloed misbruik nie, ek sal die koninklike leër in stand hou in geval hulle nie vrede maak aan die einde van hierdie vyftien dae nie." |
Haar Brief aan die burgers van Reims, 5 Augustus 1429; Quicherat I, p. 246, vertaling Wikipedia. |
Na geringe aksie by La Charité-sur-Loire in November en Desember het Johanna die volgende April na Compiègne gegaan om te help verdedig teen die 'n Engelse en Boergondiese beleg. 'n Skermutseling op 23 Mei 1430 het tot haar gevangeneming gelei. Toe sy beveel is om terug te val het sy die eerbare plek ingeneem as die laaste om die veld te verlaat. Boergondiërs het die agterhoede omsingel.[33]
Dit was gebruiklik vir gevangenes se familie om 'n losprys vir 'n krygsgevangene te betaal. Johanna en haar familie het egter nie oor die nodige finansiële bronne beskik nie. Baie historici veroordeel Karel VII daarvoor dat hy nie tussenbeide getree het nie. Sy het verskeie kere probeer ontsnap en het by een geleentheid van haar 21 m hoë toring in Vermandois na die sagte grond en droë grag gespring waarna sy na die Boergondiese dorp Arras verskuif is. Die Engelse regering het haar uiteindelik van Hertog Filips van Boergondië aangekoop. Biskop Pierre Cauchon van Beauvais, 'n Engelse partisaan, het 'n belangrike rol gespeel in die onderhandelinge en later in haar verhoor. [34]
Verhoor[wysig | wysig bron]
Johanna se verhoor vir kettery was polities gemotiveer. Die Hertog van Bedford het die troon van Frankryk vir sy kleinneef Hendrik VI opgeëis. Sy was verantwoordelik vir die wedywerende kroning en om haar te verdoem sou die koning se legitimiteit ondermyn. Geregtelike verrigtinge het op 9 Januarie 1431 in Rouen, die setel van die Engelse besettingsregering, begin.[35] Die prosedure was op 'n aantal punte onreëlmatig. In 1456 het Pous Calixtus III haar onskuldig aan die kettery klagte wat teen haar aanhangig gemaak is verklaar.
Een van die belangrikste probleme was dat die Biskop Cauchon nie jurisdiksie oor die saak gehad het nie.[36] Hy het sy aanstelling te danke gehad aan sy partisane ondersteuning van die Engelse regering wat die hele verhoor gefinansier het. Kerklike notaris Nicolas Bailly, aangestel om getuienis teen Johanna te versamel kon geen negatiewe getuienis vind nie.[37] Sonder sulke getuienis het die hof nie gronde gehad om met 'n verhoor te begin nie. Deur in elk geval met 'n verhoor voort te gaan het die hof ook kerklike reg oortree deur haar van haar reg tot 'n regsadviseur te ontneem. By die opening van die eerste openbare ondervraging het Johanna gekla dat die wat teenwoordig was almal partisane teen haar was en het sy gevra dat "kerklikes van die Franse kant" uitgenooi word.[38]
Die verhoorverslae demonstreer haar merkwaardige intellek. Die transkripsie se beroemdste woordewisseling is toonbeeld van subtiliteit. "Toe sy gevra is of sy weet of sy in God se genade was, het sy geantwoord: 'As ek nie is nie, mag God my daar plaas; en as ek is, mag God my so hou.'"[39] Die vraag is 'n vakkundige lokval. Kerklike doktrine het gehou dat niemand ooit seker kon wees of hulle in God se genade is nie. As sy ja sou antwoord sou sy haarself skuldig gemaak het aan kettery. As sy nee sou antwoord sou sy haar skuld erken het. Notaris Boisguillaume sou later getuig dat op die oomblik toe die hof die antwoord hoor, "Die wat haar ondervra het was stom geslaan."[40] In die twintigste eeu sou George Bernard Shaw die dialoog so boeiend gevind dat dele van sy toneelstuk Saint Joan letterlike vertalings van die verhoorrekord is.[41]
Verskeie hoofamptenare het later getuig dat beduidende dele van die transkripsie teen haar guns aangepas is. Baie klerklikes het onder dwang gedien, insluitend die inkwisiteur, Jean LeMaitre, en 'n paar het selfs doodsdreigemente van die Engelse ontvang. Onder inkwisitoriale riglyne moes Johanna in 'n kerlike tronk aangehou gewees het onder toesig van vroulike wagte (i.e., nonne). In stede hioervan het die Engelse haar in 'n sekulêre tronk met hulle eie soldate aangehou. Biskop Cauchon het Johanna se appel tot die Konsilie van Basel en die pous, wat die verrigtinge moes stop, van die handgewys.[42]
Die twaalf beskuldigingsartikels wat die hof se bevindinge opsom weerspreek die reeds gedokterde hofrekord.[43] Die ongeletterde beskuldigde het 'n verloëningdokument geteken wat sy nie verstaan het nie toe sy met onmiddellike teregstelling gedreig is. Die hof het dit met 'n ander verloëningdokument vervang in die amptelike rekord.[44]
Teregstelling[wysig | wysig bron]
Kettery was slegs 'n halsmisdaad vir herhaaldelike oortredings. Johanna het ingestem om vroue klere te dra toe sy verloën is. 'n Paar dae later is sy in die tronk seksueel aangerand.[45] Sy het die dra van manlike drag hervat, of as beskerming, of, volgens die getuienis van Jean Massieu, omdat haar rok gesteel is en daar niks ander was wat sy kon dra nie.[46]
Ooggetuies het die toneel van haar teregstelling op 30 Mei 1431 beskryf. Sy is aan 'n pilaar vasgebind. Daar het sy twee van die kerkmanne, Martin Ladvenu en Isambart de la Pierre, gevra om 'n kruis voor haar te vas te hou. 'n Kleinboere het ook 'n klein kruis gemaak wat sy aan die voorkant van haar drag gedra het. Nadat sy dood is het die Engelse die kole teruggehark om haar verkoolde liggaam bloot te stel sodat niemand kon beweer dat sy lewendig ontsnap het nie, en die liggaam daarna nog twee keer verbrand om dit te as te reduseer en die versamel van enige aandenkings te verhinder. Hulle het haar oorblyfsels in die Seine gewerp.[47] Die teregsteller, Geoffroy Therage, het later gesê dat hy bevrees was dat hy verdoem sou word[48]
Herverhoor[wysig | wysig bron]
Nadat die oorlog verby is, is Johanna se saak na haar dood herverhoor. Die Pous Callixtus III het die verrigtinge wat ook as die "rehabilitasie verhoor" goedgekeur op versoek van Inkwisiteur-Generaal Jean Brehal en Johanna se moeder Isabelle Romée. Die doel van die verhoor was om te ondersoek of die oorspronklike verhoor en die beslissing daarvan regverdig en volgens die wet uitgevoer is. Die verrigtinge is afgeskop met 'n ondersoek deur die kerkman Guillaume Bouille. Brehal het in 1452 'n ondersoek gedoen. 'n Formele appel het in November 1455 gevolg. Die appelproses het kerklui van oral in Europa ingesluit en is volgens standaard hofprosedures gehou. 'n Paneel teoloë het die getuienis van 115 getuies ondersoek. Brehal het sy finale opsomming in Junie 1456 gemaak waarin hy Johanna as 'n materlaar beskryf en die ontslape Pierre Cauchon van kettery beskulidig vir die veroordeling van 'n onskuldige vrou vir 'n sekulêre vendetta. Die hof het haar op 7 Julie 1456 onskuldig verklaar.[49]
Kleredrag[wysig | wysig bron]
Johanna het mansklere gedra van haar vertrek van Vaucouleurs tot haar verloëning by Rouen.[50] Dit het in haar eie tyd teologiese vrae laat ontstaan. Die tegniese rede vir haar teregstelling was 'n Bybelse kleredragwet.[51] Die rehabilitasie-verhoor het die skuldigbevinding tersyde gestel deels omdat die verhoor nie die doktrinale uitsondering tot die wet beskou het nie.
Doktrinies gesproke kon sy haarself as as 'n page skildknaap vermom tydens 'n ries deur vyandige grondgebied en kon sy pantser dra tydens gevegte. Die Chronique de la Pucelle stel dat dit molestasie verhoed het terwyl sy in die veld gekamp het. Kerklui wat by haar hervoor getuienis gelewer het, het bevestig dat sy in die tronk aangehou het om manlike kleredrag te dra om molestasie en verkragting te verhoed.[52] Bewaring van kuisheid was ook 'n regverdigbare rede vir die dra van mansklere. Haar drag sou 'n aanvaller vertraag het en mans sou in elkgeval minder geneid wees om haar as 'n seksvoorwerp te sien.[53]
Sy het die hof oor die saak na die Poitiersondersoek verwys tydens haar verhoor. Die Poitiersrekord het verlore gegaan, maar omstandighede dui daarop dat die Poitiers kerklui haar gebruik goedgekeur het. Met ander woorde, sy het 'n sending gehad om 'n man se werk te doen en dit was daarom gepas om so aan te trek.[54] Sy het ook haar hare kort gedra tydens haar militêre veldtogte en terwyl sy in die tronk was. Haar ondersteuners, soos die teoloog Jean Gerson, het haar haarstyl verdedig. So ook het Inkwisiteur Brehal tydens haar rehabilitasie-verhoor.[55]
Visioene[wysig | wysig bron]
Johanna se visioene lok reeds lank belangstelling uit. Vakkundiges is van mening dat haar geloof opreg was. Sy het Sint Margaretha, Sint Catharina, en aartsengel Michaël as die bron van haar openbaringe aangegee. Daar is egter 'n mate van onduidelikheid aangaande watter van verskeie heiliges met dieselfde name sy bedoel het. Sommige Katolieke beskou haar visioene as goddelike inspirasie.
Analise van haar visioene is problematies aangesien die hoofinligtingsbron oor die onderwerp die transkripsie van veroordelingsverhoor is waarin sy gebruiklike hofprosedure verontagsaam het en geweier het om enige vra oor haar visioene te antwoord. Sy het gekla dat 'n gewone getuie-eed sou bots met haar vroeëre geswore belofte om vertroulikheid te bewaar oor haar ontmoetings met haar koning. Dit is ook nie bekend tot watter mate die rekords wat behoue gebly het die verdigsels van korrupte hofamptenare is of self of Johanna self stories gefabriseer het om staatsgeheime te bewaar nie.[56] Haar geloof in haar roeping is egter moontlik belangriker as die oorsprong van die visioene.[57]
Dokumente uit haar eie era en historici voor die 20ste eeu het meestal aangeneem dat Johanna gesond en van gesonde verstand was. Meer onlangs het 'n aantal vakkundiges egter gepoog om haar visioene in psigiatriese of neurologiese terme te interpreteer. Potensiële diagnoses wat reeds geopper is luit in epilepsie, migraine, tuberkulose, en skisofrenie.[58] Konsensus is nie aangaande enige van die vermeende diagnoses bereik nie aangesien hallusinasie en godsdienstige entoesiasme simptomaties van verskeie sindrome kan wees en omdat kenmerkende simptome van sulke sindrome in konflik is met Johanna se lewe en die prestasies wat sy behaal het.[59]
'n Ander beswaar teen sulke diagnoses is dat dit onwaarskynlik is dat iemand wat aan 'n geestesgebrek gelei het die guns van Karel VII se hof sou kon gewen het. Die koning se eie vader, Karel VI se bynaam was Charles le Fol of le Fou, letterlik Karel die waansinnige, en die politiese en militêre agteruitgang wat Frankryk onder sy bewind deurgemaak het kon toegeskryf word aan die magsleemtes wat sy episodes van geestesongesteltheid tot gevolg gehad. Die vorige koning het geglo dat hy van glas gemaak is, 'n dwaling wat niemand vir godsdienstige ontwaking misgis het nie. Vrese dat Karel VII aan dieselfde toestand sou lei kon moontlik 'n rol gespeel het in die poging om hom te onterf in Troyes. Hierdie stigma was so hardnekkig dat tydgenote van die volgende geslag oorerflike geestesiekte blameer het vir Engeland se Koning Hendrik VI se ineenstorting in 1453: Hendrik VI was 'n kleinneef van Karel VII en kleinseun van Karel VI. Toe Johanna by Chinon aangekom het, het die koninklike raadgewer Jacques Gélu gewaarsku dat “'n Mens nie ligtelik enige beleid moet verander as gevolg van 'n gesprek met 'n meisie, 'n kleinboerin... so vatbaar tot illusies; 'n mens kan jou belaglik maak uit die oogpunt van vreemde nasies....”
Benewens die fisiese eise wat haar militêre loopbaan aan haar gestel het, wat oënskynlik baie mediese hipoteses sou uitsluit, het sy geen van die kognitiewe gebreke wat met die hoofsielsiektetoestande gepaard kan gaan vertoon nie. Sy het tot aan die einde van haar lewe skerpsinnig gebly. Die rehabilitasie verhoorgetuienis verwys verskeie kere oor haar skerpsinnigheid:
Baie keer het hulle [die regters] van een vraag na die ander oorgegaan, rigting verander, en nie teen staande hiervan, het sy omsigtig geantwoord, en 'n wonderlike geheue aan die dag gelê.[62] |
Haar skerp antwoorde tydens kruisverhoor het selfs die hof gedwing om op te hou om publieke sessies te hou.[63] As haar visioene 'n mediese of psigiatriese oorsprong gehad het sou sy bepaald 'n uitsonderlike geval gewees het.
Erfenis[wysig | wysig bron]
Die Honderdjarige Oorlog het vir 22 jaar voortgeduur na Johanna se dood. Karel VII het daarin geslaag om legitimiteit as koning van Frankryk te bou ten spyte van 'n rival kroning van Hendrik VI in Desember 1431 op die seun se tiende verjaarsdag. Voor Engeland sy militêre leerskap en langboog korps wat gedurende 1429 verlore gegaan het kon heropbou, het die land sy bondgenootskap met Boergondië in die Verdrag van Arras in 1435. Die hertog van Bedford het in dieselfde jaar gesterf en Hendrik VI het die jongste koning van Engeland geword om sonder 'n regent te regeer. Die verdrag en sy swak leierskap was waarskynlik belangrike faktore in die beëindiging van die konflik. Kelly DeVries argumenteer dat Johanna van Arkel se aggressiewe gebruik van artillerie en frontale aanvalle Franse taktiek vir die res van die oorlog bepaal het.[64]
Johanna het oor die volgende vier eeue 'n half-legendaries figuur geword. Aanvanklik was die hoofbronne oor haar kronieke. Vyf oorspronklike manuskripte van haar veroordelingsverhoor het tydens die 19de eeu in ou argiewe opgeduik. Historici het spoedig ook die volledige rekords van haar rehabilitasieverhoor, wat geswore getuienis van 115 getuies insluit, en die oorspronklike Franse notas van die Latynse veroordelingsverhoortranskripsie ontdek. Verskeie eietydse briewe het ook opgeduik, waarvan drie die handtekening "Jehanne" gehad het in die onsekere handskrif van 'n persoon wat nog leer skryf.[65] Die ongewone rykdom van primêre bronne beteken dat geen ander persoon uit die Middeleeue meer volledig bestudeer is nie".[66]
Sy het van 'n obskure dorpie gekom en opgang gemaak toe sy amper nog 'n kind was en sy het dit gedoen as 'n ongeleerde kleinboerin. Franse en Engelse konings het die voortslepende oorlog regverdig deur kompeterende interpretasies van die duisendjaaroue Saliese reg. Die konflik was 'n erflating vete tussen monarge. Sy het betekenis verskaf aan oproepe soos die van edelman Jean de Metz toe hy gevra het, "Moet die koning uit die koninkryk gedryf word; en moet ons dan Engelse wees?"[67] In die woorde van Stephen Richey, "Sy het wat 'n droë dinastiese twis wat die gewone mense ongeërg gelaat het behalwe vir hulle eie lyding verander in 'n vurige populêre oorlog van nasionale bevryding."[68]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Haar naam is op 'n verskeidenheid van maniere geskryf, veral voor die middel van die 19de eeu. Sien Pernoud en Clin, pp. 220/221. Sy het blykbaar haar naam geteken as "Jehanne" (sien www.stjoan-center.com/Album/, parts 47 en 49; dit word ook in Pernoud en Clin aangegee).
- Moderne biografieë gee haar geboortedatum baiekeer as 6 Januarie aan, hoewel sy haar eie ouderdom slegs kon skat. Al die getuies by haar herverhoor het haar ouderdom op soortgelyke wyse geskat al was verskeie van hulle peetouers. Die 6 Januarie-bewering is gegrond op 'n enkele bron: 'n brief van Lord Perceval de Boullainvilliers op 21 Julie 1429 (sien Pernoud's Joan of Arc By Herself and Her Witnesses, bl. 98: "Boulainvilliers tells of her birth in Domrémy, and it is he who gives us an exact date, which may be the true one, saying that she was born on the night of Epiphany, January 6"). Boulainvilliers was egter nie van Domrémy afkomstig nie. Die gebeurtenis is waarskynlik nie aangeteken nie. Die gebruik om kerkboeke te hou vir nie-adellike geboortes is eers verskeie geslagte later begin.
- 'n Tribunaal gelei deur Inkwisiteur-Generaal Brehal het die saak na die oorlog herverhoor. Die nuwe beslissing het die oorspronklike veroordeling omgekeer en die oorspronklike verrigtinge byskryf as as "corruption, cozenage, calumny, fraud and malice." [1] (Besoek op 12 Februarie 2006)
- DeVries, bl. 15–19.
- Pernoud and Clin, bl. 167.
- DeVries, bl. 24.
- Pernoud en Clin, bl. 188–189.
- DeVries, bl. 24, 26.
- Pernoud en Clin, bl. 10.
- DeVries, bl. 28.
- Jacques d'Arc (1380–1440) was 'n boer in Domremy wat die pos doyen beklee het – 'n plaaslike belastinggaarder en organiseerder van die dorpsvestings. Hy het met Isabelle de Vouthon (1387–1468), wat Romée genoem is, getrou in 1405. Hulle ander kinders was Jacquemin, Jean, Pierre en Catherine. Karel VII het Jacques en Isabelle se gesin op 29 Desember 1429 adellik gemaak; die Chamber of Accounts het die gesin se adellikheid op 20 Januarie 1430 opgeteken. Dit het beteken dat die gesin hulle van kon verander na Du Lys.
- Condemnation trial, bl. 37.[2] (geraadpleeg op 23 Maart 2006)
- Pernoud en Clin, bl. 221.
- Condemnation trial, pp. 58–59. [3] (Besoek op 23 Maart 2006)
- DeVries, bl. 37–40.
- Nullifikasie verhoor getuienis van Jean de Metz. [4] (Geraadpleeg op 12 Februarie 2006)
- Oliphant, ch. 2.[5] (Geraadpleeg op 12 Februarie 2006)
- Richey, p. 4.
- Richey, "Joan of Arc: A Military Appreciation".[6] (Besoek op 12 Februarie 2006)
- Geskiedkundige skrywes en fiktiewe werke verwys baie keer na die man met ander name. Sommige noem hom "Hertog van Dunois" met verwysings na 'n titel wat hy jare na Johanna se dood ontvang het. Gedurende sy leeftyd het hy bâtard d'Orléans (letterlik "buite-egtelike kind van Orléans") verkies wat sy tydgenote as 'n eer beskou het, aangesien dit hom beskryf het as 'n neef van Koning Karel VII. "Jean d'Orleans" is minder presies maar nie anachronisties nie. Vir 'n kort biografie sien Pernoud en Clin, bl. 180–181.
- Perroy, bl. 283.
- Richey, bl. 4. Oorspronklike Engelse aanhaling: "She proceeded to lead the army in an astounding series of victories that reversed the tide of the war."
- Pernoud en Clin, bl. 230.
- DeVries, pp. 74–83
- Vrome Katolieke beskou dit as 'n bewys van haar godelike sending. By Chinon en Poitiers het sy verklaar dat sy by Orléans 'n teken sou verskaf. Die ontsetting van die beleg het haar die ondersteuning van prominente kerklui soos die Aartsbiskop van Embrun en teoloog Jean Gerson besorg wat beide gunstige verhandelings geskryf het na die gebeurtenis.
- DeVries, pp. 96–97.
- Ongeldigverklarinmgsverhoorgetuienis van Jean, Hertog van Alençon. [7] (Besoek op 12 Februarie 2006)
- DeVries, pp. 114–115.
- Ibid., pp. 122–126.
- Lucie-Smith, pp. 156–160.
- DeVries, p. 134.
- Die wissel van matige assosiasie van intrige tot vakkundige uitskellery. Vir 'n passivolle stelling sien Gower, ch. 4.[8] (Besoek op 12 Februarie 2006) matiger voorbeelde is Pernoud en Clin, pp. 78–80; DeVries, p. 135; en Oliphant, ch. 6. [9] (Besoek op 12 Februarie 2006)
- DeVries, pp. 161–170.
- "Joan of Arc, Saint." Encyclopædia Britannica. 2007. Encyclopædia Britannica Online Library Edition. 12 Sept. 2007 <http://www.library.eb.com.ezproxy.ae.talonline.ca/eb/article-27055>.
- Regtersondersoek 9 Januarie–26 Maart, gewone verhoor 26 Maart–24 Mei, herroeping 24 Mei, terugvalverhoor 28–29 Mei.
- Die herverhoor het later bevestig dat Cauchon geen reg gehad het om die saak te verhoor nie. Sien ook Joan of Arc: Her Story, deur Regine Pernoud en Marie-Veronique Clin, p. 108. Die vise-inkwisiteur van Frankryk het uit die staanspoor om jurisdiksionele gronde beswaar gemaak teen die verhoor.
- Ongeldigheidsverklaringsverhoorgetuienis van Vader Nicholas Bailly.[10] (Besoek op 12 Februarie 2006)
- Taylor, Craig, Joan of Arc: La Pucelle p. 137.
- Veroordelingsverhoor, p. 52.[11] (Besoek op 12 Februarie 2006)
- Pernoud en Clin, p. 112.
- Shaw, Saint Joan. Penguin Classics; Reissue edition (2001). ISBN 0-14-043791-6
- Pernoud and Clin, p. 130.
- Condemnation trial, pp. 314–316.[12] (Besoek op 12 Februarie 2006)
- Condemnation trial, pp. 342–343.[13] (Besoek op 12 Februarie 2006) Ook herverhoorgetuienis van Broeder Pierre Migier, "As to the act of recantation, I know it was performed by her; it was in writing, and was about the length of a Pater Noster."[14] (Besoek op 12 Februarie 2006) In moderne Engels is dit beter bekend as as the Lord's Prayer (Die Onse Vader), Latynse en Engelse teks kan hier gevind word: [15] (Besoek op 12 Februarie 2006)
- Sien Pernoud, p. 220, wat die appel getuienis van Frater Martin Ladvenu en Friar Isambart de la Pierre aanhaal.
- Nullifikasieverhoorgetuienis van Jean Massieu.[16] (Besoek op 12 Februarie 2006)
- In 1867 is 'n fles met oorblyfsels in die solder van 'n Paryse apteek gevind wat die inskripsie gedra het: "Oorblyfsels gevind onder die brandstapel van Johanna van Arkel, maagds van Orleans". In Februarie 2006 het 'n span forensiese wetenskaplikes onder leiding van Philippe Charlier, aangekondig dat hulle begin het om 'n ses-maande lange studie te onderneem van die been en vel oorblyfsels wat teen die tyd in 'n museum in Chinon gehou is. Die studie sou nie 'n positiewe identifikasie kon lewer nie, maar koolstofdatering sou kon bepaal of dat dit nie een of ander klug is nie en sou die geslag van die oorblyfsels kon bevestig.[17] (Besoek op 1 Maart 2006). in 2007 is daar egter bevind dat die oorblyfsels die van mummie is en dus nie die van Johanna van Arkel kan wees nie.[18] (Besoek op 3 November 2007)
- Pernoud, p. 233.
- Herverhoor vonnis rehabilitasie.[19] (Besoek op 12 Februarie 2006)
- Condemnation trial, pp. 78–79.[20] (Besoek op 12 Februarie 2006)
- Deuteronomium 22:5.[21] (Besoek op 22 Maart 2006).
- Rehabilitasie verhoorgetuienis van Guillaume de Manchon. [22] (Besoek op 12 Februarie 2006)
- Volgens middeleeuse kleredrag kundige, Adrien Harmand, het sy twee lae broeke gedrae wat met 20 slkuiters aan die doeblet (baadjie) geheg was. Die buitenste broek is van skoen-agtige leër gemaak. "Jeanne d'Arc, son costume, son armure." [23] (Besoek op 23 Maart 2006)
- Condemnation trial, p. 78.[24] (Besoek op 12 Februarie 2006) Herverhoor getuienis van Broeder Seguin de Seguin, Professor in Teologie by Poitiers, noem nie haar kleredrag direk nie, maar verteenwoordig 'n algehele bevestiging van haar vroomheid.[25] (Besoek op 12 Februarie 2006)
- Fraioli, Joan of Arc: The Early Debate, p. 131.
- Condemnation trial, pp. 36–37, 41–42, 48–49. (geraadpleeg op 1 September 2006)
- In 'n parentetiese nota tot 'n militêre biografie, beweer DeVries:
"The visions, or their veracity, are not in themselves important for this study. What is important, in fact what is key to Joan's history as a military leader, is that she (author's emphasis) believed that they came from God," p. 35.
- baie van die teorieë is egter opgestel deur mense wie se kundigheid geskiedenis eerder as medisyne is. Vir 'n versameling artikels in mediese vaktydskrifte, sien ""I heard voices...": From semiology, a historical review, and a new hypothesis on the presumed epilepsy of Joan of Arc," d'Orsi G, Tinuper P, Epilepsy Behav. 2006 Aug;9(1):152–7. Epub 2006 June 5 [26] (idiopathic partial epilepsy with auditory features); "Joan of Arc," Foote-Smith E, Bayne L, Epilepsia. 1991 Nov–Dec;32(6):810–5 (epilepsy); "Joan of Arc and DSM III," Henker FO, South Med J. 1984 Dec;77(12):1488–90 (various psychiatric definitions) [27]; "The schizophrenia of Joan of Arc," Allen C, Hist Med. 1975 Autumn–Winter;6(3–4):4–9 (schizophrenia) [28]. (geraadpleeg op 1 September 2006)
- Twee kundiges wat 'n temporale lob tuberculoma hipotese in die mediese joernaal Neuropsychobiology ondersoek het spreek hulle bedenkinge as volg uit: "It is difficult to draw final conclusions, but it would seem unlikely that widespread tuberculosis, a serious disease, was present in this 'patient' whose life-style and activities would surely have been impossible had such a serious disease been present." – "A historical case of disseminated chronic tuberculosis," Nores JM, Yakovleff Y, Neuropsychobiology. 1995;32(2):79–80 (temporal lobe tuberculoma) (besoek op 1 September 2006)[29]
- Pernoud and Clin, pp. 3, 169, 183. Richard C. Famiglietti, Royal Intrigue: Crisis at the Court of Charles VI, 1392–1420. New York: AMS Press, 1987. ISBN 0-404-61439-6.
- Nullifikasie verhoor getuienis van Dame Marguerite de Touroulde, weduwee van 'n koninklike raadgewer: "Ek het van die wat haar na die koning gebring het gehoor dat hulle aanvanklik gedink het dat sy mal was en van plan was om haar weg te steek in een of ander sloot, maar terwyl hulle op pad was het hulle geroer gevoel om alles volgens haar goeie plesier te doen."[30] (Besoek op 12 Februarie 2006)
- Nullifikasieverhoorgetuienis van Guillaume de Manchon.[31] (Besoek op 12 Februarie 2006)
- Pernoud and Clin, p. 112.
- DeVries, pp. 179–180.
- Pernoud and Clin, pp. 247–264.
- DeVries in Fresh Verdicts on Joan of Arc, ed. Bonnie Wheeler, p. 3.
- Nullifikasie verhoor getuienis van Jean de Metz.[32] (Geraadpleeg op 12 Februarie 2006)
- Richey,[33] (Geraadpleeg op 12 Februarie 2006)
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Johanna van Arkel. |
|
<urn:uuid:2c8ced63-7365-40aa-8470-84afbafcb642>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Johanna_van_Arkel
|
2019-07-20T18:10:54Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526560.40/warc/CC-MAIN-20190720173623-20190720195623-00533.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999983
| false
|
belt
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
Enkelvoud | Meervoud |
---|---|
belt | belde |
Verkleiningsvorm | |
Enkelvoud | Meervoud |
betjie | betjies |
- Van Engels, 'belt', 'n gordel.
- belt
- (kleding) Gordel wat om die lyf gedra word om 'n broek bo te hou.
- (motorterme) Veiligheidsgordel in 'n kar.
- Maak jou broek en jou belt los geleidelik; die leeuloop is baie verleidelik.[1]
- Sit jou belt aan voor jy ry.
- Die woord kom oor die algemeen nie in Afrikaanse woordeboeke voor nie, en dis beter om dit in formele taalgebruik te vermy. Die voorkoms van "belT"/"belDe" is ook ongewoon. Afrikaans het gewoonlik 'n [d] op die einde van 'n woord wat as 'n [t] uitspreek word, wat dan in verbuigings ook 'n [t] word.
Vertalings: 1. Gordel wat om die lyf gedra word | |||
---|---|---|---|
Vertalings: 2. Veiligheidsgordel | |||
---|---|---|---|
- tweede persoon enkelvoud teenwoordige tyd van bellen
- derde persoon enkelvoud teenwoordige tyd van bellen
- (verouderd) gebiedende wys meervoud van bellen
- 1.: Jij belt.
- 2.:Hij, zij, het belt.
- 3.: Belt!
|
<urn:uuid:c58e0817-2894-4520-aaad-afc882882c15>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/belt
|
2019-07-20T18:05:17Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526560.40/warc/CC-MAIN-20190720173623-20190720195623-00533.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999337
| false
|
Kategorie:Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders
Jump to navigation
Jump to search
(vorige bladsy) (volgende bladsy)
Vir meer inligting, sien Wikipedia:Gesagbeheer.
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
Bladsye in kategorie "Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders"
Die volgende 200 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 1 018.
(vorige bladsy) (volgende bladsy)J
- J. Paul Getty Museum
- Shah Jahan
- Helmut Jahn
- Jakobus I van Engeland
- Jakobus II van Engeland
- Jalal Uddin Rumi
- Henry James
- Jayavarman II
- Thomas Jefferson
- Steve Jobs
- Johan die Blinde
- Pous Johannes Paulus II
- Pous Johannes XXIII
- John Dewey
- Philip Johnson
- Samuel Johnson
- Shirley Jones
- James Joyce
- Julius Caesar
- Justinianus II van Bisantium
K
- Franz Kafka
- Frida Kahlo
- Wassily Kandinsky
- Kano Motonobu
- Immanuel Kant
- Karel die Grote
- Karel die Stoute
- Karel I van Engeland
- Karel II van Engeland
- Karel V
- Karel VI van Frankryk
- Katharina II van Rusland
- Andy Kaufman
- Buster Keaton
- Diane Keaton
- John Keats
- John F. Kennedy
- William Kentridge
- Jack Kerouac
- Omar Khayyám
- Wolf Kibel
- Paul Klee
- Heinrich von Kleist
- Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff
- Johann Koch
- Koeblai Khan
- Peter Kolbe
- Käthe Kollwitz
- David Koloane
- Konfusius
- Konstantinos Petrou Kavafis
- Konstantyn VII van Bisantium
- Kores die Grote
- Cornelius Krieghoff
- Akira Kurosawa
L
- Jacques Lacan
- Karl Lagerfeld
- Hugh Lane
- Charles Lanyon
- Denys Lasdun
- Else Lasker-Schüler
- Maggie Laubser
- Charles Laughton
- Charles Laval
- T. E. Lawrence
- Le Corbusier
- Le Roux Smith le Roux
- Francois le Vaillant
- Robert E. Lee
- Spike Lee
- Gottfried Wilhelm Leibniz
- Cornelis Lely
- Wladimir Lenin
- Peter Joseph Lenné
- John Lennon
- Leo VI van Bisantium
- Leopold I van België
- Leopold I, Heilige Romeinse Keiser
- Leopold II, Heilige Romeinse Keiser
- Michail Lermontof
- Mervyn LeRoy
- Claude Lévi-Strauss
- John Frederic Lewis
- Arthur Lasenby Liberty
- Carolus Linnaeus
- John Locke
- Lodewyk IX van Frankryk
- Lodewyk XIII van Frankryk
- Lodewyk XIV van Frankryk
- Lodewyk XVI van Frankryk
- Raymond Loewy
- Michail Lomonosof
- Londense Tower
- Adolf Loos
- Louise van Hesse-Kassel
- Louvre
- Lu Xun
- George Lucas
- Lucius Annaeus Seneca
- Charles Ludlam
- Ludwig Forum vir Internasionale Kuns
- Ludwig von Herterich
- Bernardino Luini
- Martin Luther
- Edwin Lutyens
- David Lynch
- Jean-François Lyotard
M
- Guillaume de Machaut
- Niccolò Machiavelli
- Charles Rennie Mackintosh
- Albertus Magnus
- Wladimir Majakofski
- William Makepeace Thackeray
- Maksim Gorki
- Maksimiliaan I
- Maksimiliaan I van Meksiko
- Nelson Mandela
- Édouard Manet
- Andrea Mantegna
- Mao Zedong
- Louis Maqhubela
- Margaret Bourke-White
- Margrethe II van Denemarke
- Maria I van Skotland
- Maria II van Engeland
- Mariano Fortuny (ontwerper)
- Markus Aurelius
- Daniel Marot
- Martialis
- Ross Martin
- Karl Marx
- Henri Matisse
- Matthias (HRR)
- Matthias Claudius
- Johan Maurits
- Anton Mauve
- Valerius Maximus
- Burr McIntosh
- Marshall McLuhan
- Lorenzo de' Medici
- Mehmet II
- Felix Mendelssohn
- Moses Mendelssohn
- Maria Sibylla Merian
- Metropolitan Museum of Art
- Michael VIII Paleologus
- Microsoft
- Ludwig Mies van der Rohe
- John Milton
- Octave Mirbeau
- Joan Miró
- Ivan Mitford-Barberton
- François Mitterrand
- Hayao Miyazaki
- Moctezuma II
- Vera Moechina
- Mohammad Reza Pahlavi
- Mohammed
- Piet Mondriaan
- Claude Monet
- Marilyn Monroe
- Charles Montesquieu
- Claudio Monteverdi
- Thomas More
- J.P. Morgan
- Samuel Morse
- Viggo Mortensen
- Grandma Moses
- Moskouse Historiese Staatsmuseum
- Benjamin Mountfort
- Wolfgang Amadeus Mozart
- William Mulholland
- Martin Mull
- Edvard Munch
- Glenn Murcutt
- Musée d'Orsay
- Benito Mussolini
|
<urn:uuid:20fb5263-e9c3-4458-92ed-48a54cdd87d1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wikipedia-artikels_met_ULAN-identifiseerders?from=Ir
|
2019-07-17T03:22:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525009.36/warc/CC-MAIN-20190717021428-20190717043428-00077.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.803686
| false
|
Hulp:Silwer
Vanuit Wiktionary, die vrye woordeboek.
Jump to navigation
Jump to search
Sien „
Rioplatense Spanish
“ (in Engels) vir meer inligting.
Ontsluit van "
https://af.wiktionary.org/w/index.php?title=Hulp:Silwer&oldid=144819
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Hulpblad
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Onlangse wysigings
Lukrake woord
Lukrake Afr. woord
Woord begin met...
Kategorieë
Inligting
Geselshoekie
Huidige gebeure
Hulp
Skenkings
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Laai lêer
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Ander tale
Voeg skakels by
Die bladsy is laas op 6 Oktober 2017 om 16:57 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wiktionary
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:4a8217fc-7dad-4c6b-8bb9-0057b1240931>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/Hulp:Silwer
|
2019-07-19T12:31:26Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00397.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999557
| false
|
Edgar Rice Burroughs
Edgar Rice Burroughs | |
Gebore | 1 September 1875 Chicago, Illinois, VSA |
---|---|
Oorlede | 19 Maart 1950 Los Angeles, Kalifornië, VSA |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Beroep | Skrywer |
Bekend vir | Avontuur, wetenskapsfiksie, Wilde Weste Tarzan-reeks |
Handtekening |
Inhoud
Biografie[wysig | wysig bron]
Burroughs is op 1 September 1875 in Chicago gebore as die seun van ’n sakeman. Hy het die Michiganse Militêre Akademie bygewoon en in 1895 daar geslaag. Daarna het hy ’n soldaat geword en verskeie ander beroepe beklee. In 1899 het hy vir vyf jaar by sy pa se besigheid gaan werk. Hy is in 1900 met Emma Centennia Hulbert getroud en hulle het drie kinders gehad: Joan, Hubert en John.
Omstreeks 1911 het hy begin skryf. Sy verhale was vir sogenaamde pulpliteratuur-publikasies, wat in dié tyd gewild was. Sy eerste reeks, Under the Moons of Mars, het in 1912 in die tydskrif All Story verskyn onder die skuilnaam Norman Bean om sy reputasie te beskerm. Daarna het hy voltyds begin skryf. Teen die tyd dat die laaste deel van Under the Moons of Mars gepubliseer is, het hy reeds twee boeke voltooi, waaronder Tarzan of the Apes, wat in Oktober 1912 vir die eerste keer gepubliseer is.
Tarzan was ’n sensasie en Burroughs het soveel as moontlik uit hom probeer maak: van ’n strokiesverhaal en ’n rolprent tot koopware het gevolg. Die publiek kon net nie genoeg van dié held kry nie en tot vandag is Tarzan ’n suksesvolle en bekende karakter.
In 1923 het hy die onderneming Burroughs Inc. gestig en sy eie boeke begin druk. Hy is in 1934 van Emma geskei en met Florence Dearholt getroud, van wie hy in 1942 ook geskei is. Ten tyde van die aanval op Pearl Harbor het hy in Hawaii gewoon en as oorlogskorrespondent gewerk.
Die Barsoom- en Tarzan-reeks[wysig | wysig bron]
Barsoom[wysig | wysig bron]
- A Princess of Mars (1912)
- The Gods of Mars (1918)
- The Warlord of Mars (1914)
- Thuvia, Maid of Mars (1920)
- The Chessmen of Mars (1922)
- The Master Mind of Mars (1928)
- A Fighting Man of Mars (1931)
- Swords of Mars (1936)
- Synthetic Men of Mars (1940)
- Llana of Gathol (1948)
- John Carter of Mars (1964)
Tarzan[wysig | wysig bron]
- Tarzan of the Apes (1912)
- The Return of Tarzan (1913)
- The Beasts Of Tarzan (1914)
- The Son of Tarzan (1914)
- Tarzan And The Jewels Of Opar (1916)
- Jungle Tales Of Tarzan (1919)
- Tarzan The Untamed (1920)
- Tarzan The Terrible (1921)
- Tarzan and the Golden Lion (1923)
- Tarzan and the Ant Men (1924)
- The Tarzan Twins (1927)
- Tarzan, Lord of the Jungle (1927)
- Tarzan and the Lost Empire (1928)
- Tarzan at the Earth's Core (1929)
- Tarzan the Invincible (1930)
- Tarzan Triumphant (1931)
- Tarzan and the Leopard Men (1932)
- Tarzan and the City of Gold (1932)
- Tarzan the Magnificent (1936)
- Tarzan and the Forbidden City (1938)
- Tarzan and the Jungle Murders (1940)
- Tarzan and the Champion (1940)
- Tarzan and the Madman (1964)
- Tarzan and the Foreign Legion (1947)
Verwysings[wysig | wysig bron]
- HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8
|
<urn:uuid:4c6abbb9-837c-41b4-a53d-eb0818eeeeb3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Edgar_Rice_Burroughs
|
2019-07-20T18:43:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526560.40/warc/CC-MAIN-20190720173623-20190720195623-00557.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998206
| false
|
29 Mei
Jump to navigation
Jump to search
<< | Mei 2019 | >> | ||||
So | Ma | Di | Wo | Do | Vr | Sa |
1 | 2 | 3 | 4 | |||
5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | |
Al die dae |
Gebeure[wysig | wysig bron]
- 363 – Die Romeinse Keiser Julian en sy leër behaal 'n oorwinning oor die leër van die Sassanide by Ktesiphon.
- 757 – Pous Paulus I volg sy ouer broer Pous Stefanus II op.
- 1138 – Pous Innocentius II se pontifikaat nie verder betwis nie. Teenpous Victor IV (Gregorius) onderwerp hom aan Innocentius.
- 1157 – Die Cisterciënsers open hul eerste abdei buite Europa, die klooster van Balamand in die hertogdom van Tripoli.
- 1176 – Slag van Legnano, die leër van die Lombardiese Liga verslaan die leër van keiser Frederik I Barbarossa.
- 1289 – Pous Nicolaas IV kroon Karel II van Napels en Sisilië tot koning.
- 1328 – Philip VI word as koning van Frankryk gekroon.
- 1390 – Pous Bonifatius IX kroon Ladislaus tot koning van Napels.
- 1418 – In die burgeroorlog van die Armagnacs en Bourguignons die slaag laasgenoemde daarin om die stad Parys in te neem. Die stad se inwoners open een van die stadspoorte vir die offisier Jean de Villiers de l'isle-Adam.
- 1453 – Ottomaanse magte aangevoer deur Sultan Mehmet II Fatih neem Konstantinopel in na 'n beleg van byna twee maande. Die verowering verseël die ondergang van die Bisantynse Ryk.
- 1453 – In die Hagia Sophia kerk in Konstantinopel word die eerste Moslemgebed na die val van die stad gehou.
- 1500 – Voor die Kaap die Goeie Hoop sink vier skepe van die tweede Portugese Indië Ekspedisie wat deur Pedro Álvares Cabral gelei word. Bartolomeus Dias sterf tydens die voorval.
- 1529 – Die Protestantse predikant Jakob Kaiser word in Schwyz as ketter op die brandstapel verbrand omdat hy in die Rooms-Katolieke stadjie Uznach die gereformeerde leer gepreek het. Sy teregstelling word een van die beweegredes vir die Eerste Kappeleroorlog.
- 1537 – Pous Paulus III publiseer die bul Sublimus Dei wat die verslawing van Amerikaanse Indiane verbied.
- 1555 – Ottomaanse–Safawidiese oorlog: Die vrede van Amasya beëindig die Ottomaanse–Safawidiesevid oorlog wat tussen van 1532 te 1555 gewoed het. Vir die volgende 20 jaar is daar vrede tussen die Ottomaanse en die Persiese Ryk.
- 1605 – Pous Paulus V word gekroon deur kardinaal Francesco Sforza.
- 1660 – Charles II herstel tot die troon van Engeland.
- 1692 – Die Franse vloot word tydens die seeslagte van Barfleur en La Hougue teen die Nederlandse en Engelse vloot drasties uitgedun.
- 1715 – Pous Clemens XI stel vier nuwe kardinale aan waaronder Henri-Pons de Thiard de Bissy, biskop van Meaux, Frankryk.
- 1717 – In Suid-Amerika word die Spaanse vise-koninkryk Nieuw-Granada gestig.
- 1724 – Pous Benedictus XIII volg Pous Innocentius XIII op as pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
- 1727 – Pieter II word tsaar van Rusland
- 1733 – Reg van Kanadese om Indiaanse slawe te besit goedgekeur in Quebec
- 1775 – Pous Pius VI stel sy oom Giovanni Carlo Bandi, biskop van Imola, aan as kardinaal.
- 1790 – Rhode Island word die 13de deelstaat van die Verenigde State.
- 1807 – Onder die druk van die Janissaries word Selim III, wat sedert 1789 die heerser van die Ottomaanse Ryk was, onttroon en in hegtenis geneem.
- 1809 – In die tweede slag van Bergisel verslaan die Tirolers onder Andreas Hofer, die Beiere wat in bondgenootskap met die Franse staan.
- 1813 – Die Optiese Telegraaflyn Metz–Mainz word deur die Franse na die stelsel Claude Chappes geopen. Belangrike boodskappe is in ´n gekodeerde vorm deur middel van sein-stasies aangestuur.
- 1814 – Die Franse besetting van die stad Hamburg word beëindig. Die Franse onder die bevel van Louis-Nicolas Davout wat die stad sedert 30 Mei 1813 in hulle mag hou, oorhandig de stad aan die Koalisiemagte onder Levin August von Bennigsen.
- 1848 – Wisconsin word ingehuldig as die dertigste staat van die Verenigde State.
- 1864 – Keiser Maximilian van Meksiko arriveer die eerste meer in Meksiko.
- 1865 – In Kiel word die Duitse Seereddingsvereniging gestig.
- 1886 – Chemikus John Pemberton begin om Coca-Cola te adverteer (advertensie in die Atlanta Journal).
- 1886 – Die Putneybrug word in Wes-Londen geopen.
- 1895 – Japannese magte land in Keelung op die eiland Taiwan (wat China aan Japan gesedeer het) om die Republiek van Formosa te beveg.
- 1900 – Die Franse stig Fort Lamy in Noord-Afrika. Dit word later die hoofstad van Tsjad , en word later in N'Djamena herdoop.
- 1903 – Alexander Obrenovic, Koning van Serbië vermoor in Belgrade deur die Swart Hand (Crna Ruka) organisasie.
- 1913 – Igor Strawinski se tweeledige avantgardistiese ballet- en orkesstuk Le Sacre du printemps word vir die eerste keer deur die Russiese balletgeselskap Ballets Russes in die Paryse Théâtre des Champs-Élysées opgevoer.
- 1914 – Die skip Empress of Ireland sink in die Golf van St. Lawrence; 1 024 mense sterf.
- 1918 – Finland ontvang sy nasionale vlag, die wit en blou simboliseer mere en sneeu.
- 1919 – Die waarneming van die verskuiwing van sterposisies gedurende 'n sonsverduistering bevestig Albert Einstein se relatiwiteitsteorie.
- 1920 – Giovanni Battista Montini (later Pous Paulus VI) word priester.
- 1921 – In 'n referendum in Salzburg stem 99.5% van die stemgeregtigdes vir ´n aansluiting van Salzburg aan Duitse Ryk. Die referendum het egter geen staatskundige gevolge nie.
- 1935 – Die Franse passasierskip Normandie vertrek op sy nooiensvaart. Die reuse skip is vir vyf jaar lank die wêreld se grootste skip.
- 1940 – Tweede Wêreldoorlog: Tydens die begrafnis van Wilhelm, prins van Pruise in Potsdam vind ´n spontane betoging plaas waaraan ongeveer 50 000 mense deelneem. Hierdie betoging gee aanleiding tot Hitler se "Prinzenerlass", 'n proklamasie waarin alle prinse se deelname aan die oorlog verbied word. Prins Wilhelm het tydens Duitsland se veldtog in die Weste gesneuwel.
- 1950 – St. Roch, die eerste skip wat rondom Noord-Amerika vaar, arriveer in Halifax, Nova Scotia.
- 1953 – Heer Edmund Hillary en Sherpa Tenzing Norgay word die eerste mense wat die piek van Mount Everest bereik.
- 1954 – In die Hotel de Bilderberg in die Nederlandse dorp Oosterbeek begin die eerste streng geheime Bilderbergkonferensies.
- 1954 – Pous Pius XII verklaar Pous Pius X heilig.
- 1963 – In Oslo, word die Munchmuseum geopen om die werke van die Noorse skilder en grafiese kunstenaar Edvard Munch te vertoon.
- 1970 – Die voormalige Argentynse President Pedro Eugenio Aramburu word deur ´n groep Peroniste ontvoer en etlike dae daarna vermoor.
- 1974 – In Israel volg Yitzhak Rabin die afgetrede Golda Meir as Eerste Minister op, en Shimon Peres die voormalige Minister van Verdediging, Moshe Dayan.
- 1977 – Janet Guthrie word die eerste vrou om te kwalifiseer vir die Indianapolis 500.
- 1986 – Die nuwe Vlag van Europa word vir die eerste keer na die klanke van die Europese volkslied voor die Berlaymontgebou in Brussel gehys.
- 1990 – Boris Jeltsin word tot President van die Parlement van die Sowjetrepubliek van Rusland verkies.
- 1992 – Switserland word lid van die Wêreldbank en die Internasionale monetêre Fonds.
- 1993 – In Solingen, Duitsland word tydens 'n xenofobiese brandstigting van 'n huis, vyf Turkse vroue en meisies vermoor.
- 1999 – Nigerië word 'n Federale Republiek met 'n presidensiële demokrasie. Die President is Olusegun Obasanjo.
- 2000 – Nadat die hele Kabinet van Fidji tydens 'n staatsgreep op 19 Mei deur George Speight gyselaar geneem is, en die President Kamisese Mara bedank het, verklaar die hoof van die gewapende magte, Frank Bainimarama, homself as tussentydse staatshoof om die staatsgreep af te weer.
- 2001 – In Afghanistan word bepaal dat alle nie-Moslems 'n geel teken op hulle klere moet vertoon.
- 2005 – 54,8% van die Franse kiesers verwerp die nuwe EU-grondwet tydens 'n referendum. 9 EU-Lande het egter reeds die nuwe grondwet bekragtig.
- 2012 – Aung San Suu Kyi, die opposisie-politikus van Myanmar, besoek op haar eerste reis na die buiteland in 24 jaar die naburige Thailand. Die militêre regering van Myanmar het haar jarelank onder huisarres geplaas.
Geboortes[wysig | wysig bron]
- 1439 – Francesco Todeschini Piccolomini (later Pous Pius III), die 215de pous van die Rooms-Katolieke Kerk († 1503).
- 1444 – Otto III, Hertog van Pommere-Stettin.
- 1581 – Camillo II Gonzaga di Novellara, graaf van Novellara en Bagnolo (1589-1640 en 1644-1650).
- 1594 – Gottfried Heinrich Graf zu Pappenheim, generaal († 1632).
- 1627 – Anne Marie Louise d'Orléans, Hertogin van Montpensier.
- 1630 – Koning Charles II van Engeland († 1685).
- 1680 – Ferdinand Albrecht II van Brunswijk-Wolfenbüttel, Duitse vors († 1735).
- 1683 – Antoine Pesne, skilder by die koninklike hof in Pruise.
- 1736 – Patrick Henry, Amerikaanse patriot († 1799).
- 1743 – Johann Bonaventura Andres, Duitse, Jesuïete priester, onderwyser en skrywer.
- 1768 – Gottfried Menken, Duits-Protestantse pastoor.
- 1776 – Petrus Erasmus Müller, Deense Biskop, historikus en taalnavorser.
- 1783 – Benedetto Pistrucci, Italiaanse graveur.
- 1794 – Johann Heinrich von Mädler, Duitse sterrekundige.
- 1804 – Ds. Gottlieb Wilhelm Anthonie van der Lingen, predikant († 1869).
- 1816 – Robert Oswald von Ulrici, Duitse bosboukundige.
- 1817 – Benedikt von Arx, Switserse politikus, notaris en regter.
- 1820 – Friedrich Bernhard Gustav von Arnim, Pruisiese politikus.
- 1830 – Louise Michel, Franse anargis.
- 1837 – Alexander de Savornin Lohman, Nederlandse politikus († 1924).
- 1837 – Luca Fumagalli, Italiaanse pianis en komponis.
- 1843 – Émile Pessard, Franse komponis.
- 1846 – Albert Apponyi, Hongaarse adellike en politikus († 1933).
- 1848 – Heinrich Welsch, Duitse onderwyser.
- 1849 – Lorenz Adlon, Duitse hoteleienaar.
- 1851 – Maria Anna Sophia Elisabeth van Sakse-Weimar-Eisenach († 1859).
- 1851 – Otto Wilhelm Scharenberg, Duitse argitek.
- 1851 – Léon Bourgeois, Franse diplomaat, eerste president van die Volkebond en Nobelpryswenner vir vrede van 1920.
- 1851 – Rodolphe Salis, Franse skilder en grafiese kunstenaar.
- 1859 – Erich Wasmann, Oostenrykse entomoloog en priester († 1931).
- 1859 – Konrad Burdach, Duitse taalkundige.
- 1859 – Hugo Hergesell, Duitse weerkundige en geo-fisikus.
- 1860 – Isaac Albeniz, Spaanse komponis († 1909).
- 1867 – Jan van Oort, Nederlandse skilder en illustreerder († 1938).
- 1868 – Abdülmecit II, die laaste Ottomaanse kalief († 1944).
- 1868 – Friedrich Lach, Oostenrykse skilder en grafiese kunstenaar.
- 1873 – Rudolf Tobias, Estoniese komponis († 1918).
- 1874 – G. K. Chesterton, Britse skrywer († 1936).
- 1875 – Albrecht Saathoff, Duits-Lutherse dominee en geskiedkundige.
- 1876 – Johannes Henricus Zaaijer, Nederlandse geneesheer.
- 1877 – Otto Gebühr, Duitse akteur († 1954).
- 1879 – Kosta Abrašević, Serwiese digter.
- 1880 – Oswald Spengler, Duitse kultuurhistorikus (Die ondergang van die Awendland) († 1936).
- 1893 – Max Brand, skrywer, oorlogskorrespondent († 1944).
- 1894 – Beatrice Lillie, Engelse aktrise († 1989).
- 1894 – Josef von Sternberg, Oostenrykse rolprent-regisseur († 1969).
- 1896 – Cesar Bengzon, Filippynse regter († 1990).
- 1897 – Erich Korngold, Oostenrykse komponis († 1957).
- 1897 – Johannes Winkler, Duitse ruimtevaart-pionier.
- 1899 – Gebhard Friedrich Amann, Oostenrykse politikus.
- 1903 – Bob Hope, Amerikaanse komediant, akteur († 2003).
- 1904 – Grigory Romanowitsj Ginsburg, Russiese pianis.
- 1905 – Jan Teulings, Nederlandse akteur en regisseur († 1989).
- 1905 – Marigard Bantzer, Duitse kinderboek-illustreerder.
- 1905 – Kurt Schwabe, Duitse chemikus.
- 1905 – Fela Sowande, Nigeriese komponis, orrelis en musiekonderwyser.
- 1906 – T.H. White, outeur († 1964).
- 1906 – Paul Almásy, Franse fotograaf.
- 1907 – Alfred Rasser, Switserse komediant, akteur en politikus.
- 1908 – Hans Weigel, Oostenrykse skrywer.
- 1909 – Anna-Eva Bergman, Noorse skilder.
- 1911 – Leah Goldberg, Israeliese digteres en skryfster († 1970).
- 1911 – Fernando Chueca Goitia, Spaanse historikus en argitek.
- 1911 – Charles Jay, Franse komponis.
- 1913 – Oskar Steinbach, Duitse motorfietsrenjaer.
- 1912 – Jan Hanlo, Nederlandse digter († 1969).
- 1914 – Eduard Pestel, Duitse ingenieur.
- 1914 – Sherpa Tenzing Norgay (sien ook gebeure van 1953 hierbo) († 1986).
- 1914 – Eduard Pestel, wetenskaplike en ingenieur († 1988).
- 1915 – Karl Münchinger, Duitse dirigent († 1990).
- 1917 – John F. Kennedy, 35ste President van die Verenigde State († 1963).
- 1917 – Miguel Ablóniz, Italiaanse musikant en komponis.
- 1919 – Gerrit Jan van den Berg, Nederlandse versetstryder († 1944).
- 1920 – John Harsanyi, Hongaarse ekonoom en Nobelpryswenner († 2000).
- 1920 – Fredy Knie senior, Switserse sirkus-eienaar.
- 1921 – Alessandro Bausani, Italiaanse Irankenner, Islamwetenskaplike en taalkundige.
- 1922 – Iannis Xenakis, Griekse komponis († 2001).
- 1923 – Bernard Clavel, Franse skrywer († 2010).
- 1924 – Lars Bo, Deense kunstenaar en skrywer.
- 1926 – Abdoulaye Wade, Senegalese president.
- 1927 – Varkey Vithayathil, Indiese kardinaal-grootaartsbiskop van Ernakulam-Angamaly († 2011).
- 1928 – Marcel Henrix, Vlaamse sendeling en taalkundige gesag in Ngbaka († 2015).
- 1930 – Ekkehard Schall, Duitse toneelspeler (Brecht).
- 1932 – Otto-Joachim Grüsser, Duitse fisioloog.
- 1933 – John Mayall, musikant.
- 1933 – Tarquinio Provini, Italiaanse renjaer († 2005).
- 1933 – Helmuth Rilling, Duitse dirigent.
- 1934 – Theo Lehmann, Duitse protestantse dominee.
- 1934 – Karl-Heinz Schäfer, Duitse siviele ingenieur en bouondernemer.
- 1935 – André P. Brink, Suid-Afrikaanse skrywer (prosaïs, dramaturg, teoretikus) († 2015).
- 1935 – Olisa Agbakoba, Nigeriese regsgeleerde.
- 1936 – Wjatscheslaw Alexandrowitsch Owtschinnikow, Russiese komponis.
- 1936 – Klaus Winter, Duitse regsgeleerde en regter.
- 1937 – Alois Kothgasser, Aartsbiskop van Salzburg.
- 1937 – Irmin Schmidt, Duitse musikant.
- 1938 – Ritsaert ten Cate, Nederlandse kunstenaar en teater-pionier († 2008).
- 1939 – Ilse Pagé, Duitse aktrise.
- 1940 – Farooq Leghari, voormalige President van Pakistan.
- 1941 – Yvonne Raveles-Resida, Surinaamse politikus.
- 1942 – Cox Kocher, Switserse ondernemer en renjaer.
- 1943 – Burkhard Glaetzner, Duitse hoboïs en dirigent.
- 1944 – Helmut Berger, Oostenrykse akteur.
- 1944 – Maurice Bishop, president van Grenada († 1983).
- 1944 – Dagmar Chidolue, Duitse skrywer.
- 1945 – Frithjof Foelkel, Nederlandse natuurkundige en skrywer.
- 1945 – Jean-Pierre Van Rossem, Vlaamse ekonoom, sakeman, skrywer en politikus.
- 1945 – Daniel Van Ryckeghem, Belgiese fietsryer († 2008).
- 1946 – Fernando Buesa, Baskiese politikus († 2000).
- 1946 – Jean-Louis Capette, Franse renjaer.
- 1946 – Sietze Dolstra, Nederlandse kabaretspeler († 2015).
- 1947 – Astrid Proll, Duitse fotograaf en voormalige lid van die RAF (Rote Armee Fraktion).
- 1948 – Anthony Geary, akteur.
- 1950 – Oskar Ansull, Duitse skrywer.
- 1952 – Walter Landin, Duitse dialekdigter.
- 1953 – Danny Elfman, Amerikaanse filmmusiekkomponis, musikant ("Oingo Boingo").
- 1953 – Alexander Gavrilovich Abdoelov, Russiese akteur en regisseur († 2008).
- 1955 – John Hinckley jr., Amerikaanse misdadiger.
- 1956 – Filippo Lombardi, Switserse politikus.
- 1957 – Peter Adam, Duitse filmredakteur.
- 1957 – Mohsen Makhmalbaf, Iranse regisseur en skrywer.
- 1958 – Annette Bening, Amerikaanse aktrise.
- 1958 – Willem Holleeder, Nederlandse misdadiger.
- 1958 – Tot Mairhofer, Oostenrykse redakteur en skrywer.
- 1958 – Ben Rottiers, Belgiese akteur.
- 1959 – Roland Koch, Switserse akteur.
- 1960 – Rafaël Galiana, Franse renjaer.
- 1959 – Rupert Everett, Britse akteur.
- 1961 – Melissa Etheridge, Amerikaanse sangeres.
- 1963 – Ukyō Katayama, Japannese formule 1-renjaer.
- 1963 – Stephan Weidner, Duitse musikant, liedjieskrywer en sanger (Böhse Onkelz).
- 1968 – Sigríður Ingibjörg Ingadóttir, Yslandse politikus.
- 1980 – Thomas Antonic, Oostenrykse literatuurwetenskaplike en skrywer.
- 1981 – Uta Kargel, Duitse aktrise en toneelspeler.
- 1982 – Elyas M’Barek, Oostenrykse akteur.
- 1983 – Nele Kiper, Duitse aktrise.
- 1987 – Anita Briem, Yslandse musikant en aktrise.
- 1987 – Victor Barrio, Spaanse matador († 2016).
- 1987 – Roberts Rode, Lettiese sneeuskiër.
- 1987 – Tim Visser, Nederlandse rugbyspeler.
- 1988 – Daria Kinzer, Kroatiese sangeres.
Sterftes[wysig | wysig bron]
- 931 – Jimeno, koning van Navarra.
- 1040 – Rainald I, graaf van Nevers.
- 1108 – Sancho Alfónsez, erfgenaam van die troonopvolger van León-Kastilië.
- 1108 – García Ordóñez, Kastiliaanse edelman.
- 1137 – Bruno II von Berg, Aartsbiskop van Keulen.
- 1207 – Bona van Pisa, Augustyns non en beskermheilige.
- 1259 – Christoph I, koning van Denemarke (* 1219).
- 1343 – Francesco I Manfredi, 1ste heer van Faenza en Imola.
- 1453 – Konstantyn XI Palaiologos, die laaste Bisantynse keiser.
- 1457 – Johann Schleeter, biskop van Keulen.
- 1458 – Hermann von Sachsenheim, Duitse digter.
- 1460 – Bolko V. (Oppeln), hertog van Oppeln en Klein Glogau.
- 1500 – Bartolomeu Dias (50), Portugese seevaarder en ontdekkingsreisiger (* 1450).
- 1555 – Hendrik II van Navarra (52), Koning van Navarra, graaf van Armagnac en Périgord.
- 1576 – Petrus Paganus, Duitse neo-latynse digter en humanis.
- 1586 – Adam Lonitzer, Duits natuurkundige, geneesheer en plantkundige.
- 1628 – Anaukpetlun, die koning van Hongsawadee.
- 1637 – Jiří Třanovský, slowaaks lied skrywer en komponis.
- 1660 – Frans van Schooten, Duitse wiskundige.
- 1691 – Cornelis Tromp, Nederlandse admiraal (* 1629).
- 1767 – Johann Dietrich von Hülsen, Pruisiese Luitenant-Generaal.
- 1814 – Joséphine de Beauharnais, keiserin van Frankryk (* 1763).
- 1831 – Gottfried Fähse, Duitse klassieke filoloog en opvoeder.
- 1833 – Paul Johann Anselm Ritter von Feuerbach, Duitse regsgeleerde en stigter van die moderne Duitse strafregleer.
- 1847 – Emmanuel de Grouchy, Franse maarskalk onder Napoleon Bonaparte.
- 1861 – Joachim Lelewel, Poolse geskiedkundige, muntkundige en vryheidsvegter (* 1786).
- 1862 – Franciszek Mirecki, Poolse komponis.
- 1865 – Bernard-Pierre Magnan, Franse generaal en maarskalk van Frankryk.
- 1868 – Julius Friedrich Heinrich Abegg, Duitse strafregspesialis.
- 1868 – Franz Pfeiffer, Duitse literatuurwetenskaplike.
- 1870 – Karl Friedrich Ameis, Duitse klassieke filoloog.
- 1871 – Blasius Kozenn, Oostenrykse kartograaf.
- 1876 – Friedrich Christian Diez, Duitse filoloog.
- 1880 – Maximilian Steiner, Oostenrykse akteur en regisseur.
- 1882 – Hermann Hettner, Duitse literatuurwetenskaplike en kunshistorikus.
- 1883 – Marianne van Oranje-Nassau, prinses van Oranje-Nassau.
- 1891 – Peregrin Obdržálek, Tsjeggiese priester, skrywer van godsdienstige literatuur.
- 1892 – Mírzá Husayn-'Alí (Bahaullah, die Persiese stigter van die Bahá'í geloof).
- 1897 – Julius Sachs, Duitse plantkundige (* 1934).
- 1902 – Olga Arendt, Duitse aktrise en skrywer.
- 1903 – Alexander Obrenovic, Koning van Serwië.
- 1909 – Eugen von Gothard, Hongaarse adellike en sterrekundige.
- 1910 – Mili Alexejewitsch Balakirew, Russiese komponis, pianis en dirigent.
- 1911 – William S. Gilbert, Britse dramaturg.
- 1911 – Remigio Acevedo, Chileense orrellis en komponis.
- 1913 – Eduard Pechuel-Loesche, Duitse aardrykskundige en Afrika-navorser.
- 1914 – Peter-Paul Mauser, Duitse wapenontwerper en vervaardiger.
- 1916 – Jan Otto, Tsjeggiese uitgewer.
- 1918 – René Vierne, Franse orrellis en komponis.
- 1919 – Konstantin Uhder, Lettiese pastoor en protestantse martelaar (* 1870).
- 1920 – Gustav Oswald Ahnert, Duitse regsgeleerde en politikus.
- 1933 – Johannes Peisker, Tsjeggiese sosioloog.
- 1935 – Josef Suk, Tsjeggiese komponis, skoonseun van Antonín Dvořák.
- 1939 – Karl Ettlinger, Duitse skrywer,
- 1941 – Friedrich Wilhelm Constantin Ashoff, Duitse ondernemer.
- 1942 – John Barrymore, Amerikaanse akteur (* 1882).
- 1945 – Mihail Sebastian, Roemeense skrywer en dramaturg.
- 1946 – Johann Baptist Eichelsdörfer, Duitse oorlogsmisdadiger.
- 1946 – Friedrich Wilhelm Ruppert, Duitse lid van die SS.
- 1947 – Franz Böhme, Oostenrykse generaal in die Duitse Weermag en moontlike oorlogsmisdadiger.
- 1948 – Dame May Whitty, Britse aktrise.
- 1950 – Wilhelm Bendow, Duitse akteur en komediant.
- 1951 – Fanny Brice, Amerikaanse sanger, komediant, aktrise (* 1891).
- 1951 – Josef Bohuslav Foerster, Tsjeggo-Slowaakse komponis.
- 1951 – Robert Kahn, Duitse komponis.
- 1953 – Man Mountain Dean, professionele stoeier.
- 1955 – Gustav Adolf Baumm, Duitse grafiese ontwerper, motorfietsontwerper en -renjaer.
- 1956 – Hermann Abendroth, Duitse dirigent.
- 1956 – Johannes Jørgensen, Deense digter.
- 1958 – Juan Ramón Jiménez, Spaanse digter en Nobelpryswenner.
- 1959 – Boris Kowadlo, Nederlandse versetstryder.
- 1967 – Georg Wilhelm Pabst, Oostenrykse regisseur.
- 1968 – Adolf Helbok, Oostenrykse geskiedkundige en volkekundige.
- 1969 – Wilhelm von Scholz, Duitse skrywer en dramaturg.
- 1970 – Sünuhi Arsan, Turkse regsgeleerde.
- 1975 – Kurt Großkurth, Duitse akteur en sanger.
- 1976 – Samuel Elzevier de Jongh, Nederlandse farmakoloog.
- 1979 – Mary Pickford, Amerikaanse aktrise (* 1892).
- 1981 – Omar Khorshid, Egiptiese kitaarspeler.
- 1982 – Romy Schneider, Oostenrykse aktrise.
- 1985 – Mario Revelli di Beaumont, Italiaanse motorfietsrenjaer en voertuigontwerper.
- 1987 – Max Lang, Switserse musikant, komponis en dirigent.
- 1987 – Choudhary Charan Singh, Indiese eerste minister.
- 1988 – Vladimír Menšík, Tsjeggiese akteur.
- 1990 – Hussein Onn, Maleisiese politikus.
- 1994 – Erich Honecker, voormalige leier van Duitse Demokratiese Republiek, gedurende sy ballingskap in Chili (* 1912).
- 1994 – Dietrich Aigner, Duitse geskiedkundige en bibliotekaris.
- 1994 – José Bohr, Duitse sanger, komponis, akteur en regisseur.
- 1996 – Isidro Maiztegui, Argentynse komponis.
- 1996 – Antonín Mrkos, Tsjeggiese sterrekundige.
- 1997 – Jeff Buckley, Amerikaanse musikant.
- 1998 – Barry Goldwater, Senator vir Arizona.
- 1999 – Mattia Moreni, Italiaanse skilder.
- 2011 – Sergej Bagapsj, president van Abchasië.
- 2011 – Ferenc Mádl, president van Hongarye.
- 2013 – Werner Andermatt, Switserse skilder en grafiese kunstenaar.
- 2013 – Franz Bernhard, Duitse beeldhouer.
- 2013 – Franca Rame, Italiaanse aktrise.
- 2014 – Stefans Grové, Suid-Afrikaanse klassieke komponis (* 1922).
- 2014 – Karlheinz Böhm, Oostenrykse akteur.
- 2015 – Käthe Recheis, Oostenrykse skrywer en vertaler.
- 2015 – Enrico Sonnenberg, Duitse motorfietsrenjaer.
Vakansiedae[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met 29 May. |
|
<urn:uuid:f0794257-dab3-4e39-87e3-b48367cc1756>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/29_Mei
|
2019-07-22T01:34:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00157.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.987435
| false
|
Kategorie:Demografie
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 4 subkategorië, uit 'n totaal van 4.
Bladsye in kategorie "Demografie"
Die volgende 13 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 13.
Hierdie kategorie bevat die volgende 4 subkategorië, uit 'n totaal van 4.
Die volgende 13 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 13.
|
<urn:uuid:41b2ede9-9a8f-4405-aeb0-0cf8fd8e1a51>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Demografie
|
2019-07-23T06:45:15Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00317.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999827
| false
|
Bespreking:Carl Wegner
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Carl Wegner-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:b14a6fc4-616a-4617-812f-8526d7023665>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Carl_Wegner
|
2019-07-23T07:50:05Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00317.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999989
| false
|
Bespreking:Frank Reynolds
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Frank Reynolds-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:c95248d7-cfcf-40bb-90ce-066f73cd6b16>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Frank_Reynolds
|
2019-07-23T07:34:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00317.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999974
| false
|
Bespreking:Willem de Vlamingh
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Willem de Vlamingh-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:a5bba23a-1d9d-44da-a512-832e02374b21>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Willem_de_Vlamingh
|
2019-07-23T07:42:26Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00317.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999662
| false
|
Cecily Strong
Cecily Strong | |
Geboortenaam | Cecily Legler Strong[1] |
---|---|
Geboorte | 8 Februarie 1984 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Beroep(e) | Aktrise en skryfster |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Cecily Strong (gebore 8 Februarie 1984) is 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Staten Island Summer (2015), Ghostbusters: Answer the Call (2016), en The Boss (2016), en in die televisiereeks Saturday Night Live (1975).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 2015: Staten Island Summer
- 2016: Ghostbusters: Answer the Call
- 2016: The Boss
- 2017: The Female Brain
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1975: Saturday Night Live
Video's[wysig | wysig bron]
- 2017: Caroline
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "St. Andrew's; Spring 1984" (PDF). St. Andrew's School Magazine. Spring 1984. p. 25. Besoek op March 12, 2016.
|
<urn:uuid:2ba8353d-1144-45d7-b3e6-d52a34b4be89>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Cecily_Strong
|
2019-07-23T07:51:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00317.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.992249
| false
|
Michael Galeota
Michael Galeota | |
Geboortenaam | Michael James Galeota |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Beroep(e) | Akteur |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Michael Galeota (28 Augustus 1984 – 10 Januarie 2016) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Bushwhacked (1995) en Clubhouse Detectives (1996), en in die televisiereekse Bailey Kipper's P.O.V. (1996) en The Jersey (1999).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1995: Bushwhacked
- 1996: Clubhouse Detectives
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1996: Bailey Kipper's P.O.V.
- 1999: The Jersey
- 2001: The Nightmare Room
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1996: Rattled
- 1998: Magic Jersey
|
<urn:uuid:6e52fa76-07c2-475d-bb6b-ca6dc95807e5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Michael_Galeota
|
2019-07-23T07:40:29Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00317.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.993828
| true
|
Hulp
Bladsye wat na "J. Suasso de Lima" skakel
←
J. Suasso de Lima
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
J. Suasso de Lima
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Antoine Changuion
(
← skakels
wysig
)
C.E. Boniface
(
← skakels
wysig
)
Klaas Waarzegger
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:J. Suasso de Lima
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/J._Suasso_de_Lima
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:0f6202aa-c965-45bb-a25d-d711ed2f5df6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/J._Suasso_de_Lima
|
2019-07-23T07:42:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00317.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.994904
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Regent Street" skakel
←
Regent Street
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Regent Street
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Londen
(
← skakels
wysig
)
George IV van die Verenigde Koninkryk
(
← skakels
wysig
)
Regency
(
← skakels
wysig
)
Liberty (afdelingswinkel)
(
← skakels
wysig
)
Arthur Lasenby Liberty
(
← skakels
wysig
)
Oxford Street
(
← skakels
wysig
)
Oxford Circus
(
← skakels
wysig
)
Carnaby Street
(
← skakels
wysig
)
West End, Londen
(
← skakels
wysig
)
City of Westminster
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Regent Street
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Regent_Street
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:0791a975-148a-4b95-98c7-18e7db530329>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Regent_Street
|
2019-07-23T07:27:49Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00317.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996746
| false
|
Teunis Kruger
Teunis Johannes Kruger (Beestekraal teen die Krokodilrivier, distrik Rustenburg, Transvaal, 7 Julie 1868 – onbekend) was ’n boer op die plaas Berea in die distrik Burgersdorp, ’n soldaat in die Tweede Vryheidsoorlog en 18 jaar kerkraadslid van die Gereformeerde Kerk.
Inhoud
Herkoms en vroeë jare[wysig | wysig bron]
Kruger se ouers was Theunis Johannes en Magdalena Kruger, geb. De Bruyn. Sy oupa het met dieselfde trek uit die Kaapkolonie na Transvaal gegaan waarmee Paul Kruger gekom het en hy het al die oorloë met die inboorlinge deurgemaak en ook in die Eerste Vryheidsoorlog geveg. Sy vader het ook in al die oorloë en by die Jameson-inval geveg. Teunis Kruger het self as 'n seun van 13 jaar wag gestaan in 1881, en het 'n paar oorloë met die inboorlinge van Transvaal deurgemaak.
Tweede Vryheidsoorlog[wysig | wysig bron]
In 1899, met die uitbreek van die Driejarige Oorlog, het sy vader met vier seuns, die jongste 12 jaar oud, aangesluit by genl. De la Rey se kommando. Almal het deurgeveg tot die end in 1902. In 1901 is Teunis gevang en ná enige dae uitgelaat op parool. Hy het egter ná 25 dae weer aangesluit en het in verskillende swaar gevegte deelgeneem, te wete te Sterkstroom, Nooitgedacht, Maanhaarrand, Moedwil, Wilgeboomspruit en Middelfontein. Hy het saam met genl. De la Rey op Doornkop wapen neergelê. Die laaste sewe maande van die oorlog het hy as veldkornet onder kmdt. Steenkamp gedien. Drie maal het hy nadat hy gehensop is, onder die vyand uitjaag.
Politieke betrokkenheid[wysig | wysig bron]
Ná die kongres op De Aar, waar die Nasionale Party in die Kaapland amtelik gestig is, het Louw Steytler, LV, en hy en nog een ander persoon (wie se naam hy later vergeet het), die eerste Nasionale Party-tak op Burgersdorp gestig. Hy was enkele jare lank voorsitter en het ook gedien in die distriksbestuur. In 1914 is hy aangestel as veldkornet, maar het bedank toe die Rebellie uitbreek. Hy het in 1914 twee trokke slagskape aan die gevange rebelle gestuur. Kruger was die eerste 100-ponder (iemand wat £100 tot die saak bygedra het) van die Helpmekaar in Burgersdorp.
Huwelikslewe[wysig | wysig bron]
Sy eerste huwelik, met Elizabetha, ’n dogter van pres. Paul Kruger, was op 23 September 1888 op Rustenburg. Hulle het vier kinders gehad. Op 23 Augustus 1909 is hy weer getroud, dié keer met Gloudina van Niekerk. Hulle het een kind gehad. Sy tweede vrou is op 27 Oktober 1869 op die plaas Kwaggafontein, distrik Winburg, gebore.
|
<urn:uuid:b3e127df-d80a-4ce9-ba03-2e6badd0f0e8>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Teunis_Kruger
|
2019-07-23T07:56:28Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00317.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99998
| false
|
Original Research
Kategismusprediking (II)
About the author(s)
A. C. Barnard,, South Africa
Share this article
Abstract
Kategismusprediking hang onlosmaaklik saam met die Heidelbergse Kategismus. Nadat stilgestaan is by die herkoms van en bedoeling met kategismusprediking en die Heidelbergse Kategismus besien is binne die kader van ander kategismusse, is enkele van die besware teen hierdie soort prediking aangetoon. Nou kan agtereenvolgens aan die orde kom: die wese en doel van kategismusprediking, die waarde daarvan en die sinvolle inrigting daarvan in die praktyk.
Keywords
No related keywords in the metadata.
Metrics
Total abstract views: 1146
Total article views: 1184
Crossref Citations
No related citations found.
|
<urn:uuid:885fa2be-7d0a-4519-974b-523c1f5eccad>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://verbumetecclesia.org.za/index.php/ve/article/view/925
|
2019-07-18T07:26:05Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525524.12/warc/CC-MAIN-20190718063305-20190718085305-00261.warc.gz
|
by
|
4.0
|
a_tag
| false
| true
|
{
"abbr": [
"by",
"by"
],
"in_footer": [
true,
false
],
"in_head": [
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"4.0",
"4.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.987685
| false
|
Rennes
Kaart | Wapen |
Vlag | |
Land | Frankryk |
Région (gewes) | Bretagne |
Département | Ille-et-Vilaine |
Koördinate | |
Stigting | |
Oppervlakte: | |
- Totaal | 50,39 vk km |
Hoogte bo seevlak | 20-74 m |
Bevolking: | |
- Totaal (2012) | 209 860 |
- Bevolkingsdigtheid | 4 165/vk km |
- Metropolitaanse gebied | 690 467 |
Tydsone | UTC +1 |
- Somertyd | UTC +2 |
Burgemeester | Daniel Delaveau |
Amptelike webwerf | metropole.rennes.fr |
Rennes (Bretons: Roazhon, Gallo: Resnn) is die hoofstad van die Franse administratiewe gebied Bretagne, die département Ille-et-Vilaine en ook een van die historiese hoofstede van die hertogdom Bretagne met 209 860 inwoners (2012) in die stad en 690 467 in die metropolitaanse gebied. Die stad by die samevloeiing van die Ille- en Vilaineriviere is sedert die jaar 1491 die setel van die Bretonse parlement en die kulturele en ekonomiese sentrum van Bretagne.
Alhoewel Rennes in die oostelike deel van die Bretagne lê wat al vroeg geromaniseer is en die Franse taal aangeneem het, het dit in wese steeds 'n Bretonse stad gebly. Rennes is die hoofkwartier van talle kulturele en politieke bewegings, dit huisves die kulturele institute Kuzul Sevenadurel Breizh en Skol-Uhel ar Vro en 'n aantal Keltiese verenigings en boekwinkels.
Rennes is terselfdertyd 'n toekomsgerigte metropool en het danksy die desentraliseringsbeleid van die Franse regering tot een van die belangrikste sentrums van hoë-tegnologie in Frankryk ontwikkel. Die plaaslike kommunikasiebedryf het onder meer die Franse Internet-voorloper Minitel ontwikkel, die motorvervaardiger Citroën het een van sy grootste nywerhede hier opgerig, en die hoësnelheidstrein TGV verbind Rennes met die hoofstad Parys.
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Rennes is oorspronklik deur die Armorikaanse volk Riëdones onder die naam Resnn gestig en ontwikkel vinnig tot die administratiewe sentrum van die Civitas Riedonum, 'n gebied wat tot by die baai van Mont-Saint-Michel strek. Die Riëdones begin al vroeg in die 1ste eeu v.C. hul eie geldstukke volgens Griekse en Romeinse voorbeelde te munt. In die Romeinse tydperk staan die stad as Condate bekend, afgelei van die Kelties-Galliese woord vir "samevloeiing".
Die Franke verower Rennes teen die einde van die 8ste eeu. Onder die heerskappy van koning Nominoë (841-851) word Rennes weer by die Bretonse Ryk ingelyf. Die stad groei veral in die 12de en 13de eeu danksy die opbloei in die handel. Die biskoppe Hildebert van Lavardin, Marbod van Rennes en Stéphane de Fougières speel 'n groot rol by die ontwikkeling van Rennes tot een van die belangrikste sentrums van die Latyns-Franse kultuur.
In die laat middeleeue is Rennes ook die administratiewe en geregtelike sentrum van Bretagne.
Nadat Rennes se spoorwegstasie in 1857 voltooi is, het die stad geleidelik in suidwaartse rigting begin uitbrei. In 1899 het die opspraakwekkende verhoor van die offisier Alfred Dreyfus in Rennes plaasgevind.
Tydens die Tweede Wêreldoorlog het drie Duitse bomwerpers die stad op 17 Mei 1940 aangeval en 'n ammunisiwa getref, wat naas Franse en Britse militêre treine en ook 'n trein met vlugtelinge gestaan het. Meer as 1 000 mense het hulle lewens verloor. Duitse troepe het Rennes op die volgende stad beset.
Verdere bomaanvalle in Maart en Mei 1943 en in Junie 1944 het nog eens 1 000 menselewens geëis. Voordat generaal Patton se troepe die stad op 4 Augustus 1944 bevry het, is die meeste brûe deur die Duitse troepe tydens hulle terugtog opgeblaas. Vir die sowat 50 000 Duitse oorlogsgevangenes is vier kampe opgerig.
Vanaf 1954 het Rennes ambisieuse bouprojekte begin om uiteindelik 'n beplande 520 000 inwoners te kan huisves. Dit het van Rennes die derde vinnigste groeiende stad in Frankryk na Toulouse en Montpellier gemaak.
Ekonomie[wysig | wysig bron]
Die ekonomiese gebied van Rennes is een van die eerste sogenaamde technopoles, ekonomiese groeisentrums buite die metropolitaanse gebied van Parys wat as deel van die Franse regering se desentraliseringsbeleid gestig is. Die ekonomiese gebied van Rennes Métropole bevat 43 munisipaliteite met sowat 420 000 inwoners of 42 persent van die bevolking van die département Ille-et-Vilaine, 182 000 werknemers in die privaatsektor, 63 000 studente en 18 000 ondernemings.
Die motor- en telekommunikasiebedryf is die belangrikste nywerheidsektore in Rennes. Die grootste nasionale en internasionale maatskappye, wat hulle in die gebied gevestig het, is PSA Peugeot Citroën (die eerste fabriek van Citroën is in 1961 in Rennes-Le Janais opgerig), Legris Industries, Yves Rocher, Visteon, Cegetel en Virgin Megastore.
Rennes huisves ook die hoofredaksie van Ouest-France, die grootste Franse koerant ten opsigte van sirkulasie.
Onderwys[wysig | wysig bron]
Vervoer[wysig | wysig bron]
Die internasionale lughawe van Rennes bied daagliks 70 verbindings met ander Europese metropole soos Barcelona, Rome, Londen en Parys). Die Franse hoësnelheidstrein TGV bied daagliks 25 verbindings met jaarliks 4,5 miljoen passasiers, onder meer na Parys en die lughawe Charles de Gaulle (2 uur se reistyd), Lille en Lyon.
Die Métro de Rennes (moltrein van Rennes) is as die derde outomatiese VAL-moltreinstelsel (VAL: Véhicule automatique léger, "ligte outomatiese trein") in Frankryk na Lille en Toulouse op 16 Maart 2002 geopen. Die moltrein met sy vyftien stasies is teen 'n koste van 449 miljoen € as 'n lyn in noord-suidelike rigting tussen die stasies J.F. Kennedy en La Poterie opgerig. Die moltreinlyn sal in die nabye toekoms uitgebou word.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Rennes. |
|
<urn:uuid:87f03443-bf6e-4292-a0a5-fd7ed96c8652>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Rennes
|
2019-07-19T12:22:24Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00421.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999879
| false
|
Kategorie:Wikipedia-artikels met SELIBR-identifiseerders
Jump to navigation
Jump to search
(vorige bladsy) (volgende bladsy)
Vir meer inligting, sien Wikipedia:Gesagbeheer.
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
Bladsye in kategorie "Wikipedia-artikels met SELIBR-identifiseerders"
Die volgende 200 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 2 525.
(vorige bladsy) (volgende bladsy)I
- IEEE
- Indië
- Arnaldur Indriðason
- Jean Auguste Dominique Ingres
- Helge Ingstad
- Internasionale Burgerlugvaartorganisasie
- Internasionale Geregshof
- Internasionale Monetêre Fonds
- Internasionale Strafhof
- Internasionale Vereniging van Atletiekfederasies
- Irenaeus van Lyon
- Luce Irigaray
- Iris Murdoch
- Isaac Albeniz
- Kazuo Ishiguro
- Islamitiese Staat
- Israel
- Istanboel
- Jurga Ivanauskaitė
- Iwan I van Moskou
- Iwan III van Rusland
- Iwan IV van Rusland
- Iwan VI van Rusland
J
- Jabir ibn Hayyan
- Andrew Jackson
- Mahalia Jackson
- Jacob Hübner
- Jagielloniese Universiteit
- Jakobus I van Engeland
- Jakobus II van Engeland
- Jakobus V van Skotland
- Jalal Uddin Rumi
- Jamaika
- Henry James
- P. D. James
- Jenna Jameson
- Jan van Engeland
- Jane Seymour
- Japan
- Jaroslaf I van Kiëf
- Karl Jaspers
- Jauchzet Gott in allen Landen, BWV 51
- Stefan Jaworski
- Jean-Philippe Rameau
- Thomas Jefferson
- Jehan Alain
- Elfriede Jelinek
- Boris Jeltsin
- Edward Jenner
- Jeremia
- Jermak
- Sergei Jesenin
- Otto Jespersen
- Jesus van Nasaret
- Ruth Prawer Jhabvala
- Juan Ramón Jiménez
- Muhammad Ali Jinnah
- Joaquín Rodrigo
- Peter Jöback
- Steve Jobs
- Matthías Jochumsson
- Joeri Dolgoroeki
- Pous Johannes Paulus II
- Pous Johannes XXIII
- Thomas Johansson
- John Campbell
- John Catford
- John Dewey
- John Galsworthy
- Elton John
- Andrew Johnson
- Lyndon B. Johnson
- Paul Johnson
- Samuel Johnson
- Hanns Johst
- Angelina Jolie
- Irène Joliot-Curie
- Al Jolson
- Antoine-Henri Jomini
- Jona
- Ernest Jones
- Tommy Lee Jones
- Jordanië
- James Joyce
- Joël
- Juan Carlos I
- Judit
- Julia Kristeva
- Julian Barnes
- Juliana van Nederland
- Julius Caesar
- Justinianus I van Bisantium
- Juvenalis
K
- Kaapstad
- Franz Kafka
- Frida Kahlo
- Michail Kalasjnikof
- Kaliningrad
- Ingvar Kamprad
- Wassily Kandinsky
- Kangchenjunga
- Kangzi
- Immanuel Kant
- Herbert von Karajan
- Karel die Grote
- Karel die Stoute
- Karel I van Engeland
- Karel I van Oostenryk
- Karel II die Kale
- Karel II van Engeland
- Karel V
- Karel VI van Frankryk
- Karel VII van Frankryk
- Karel XIII van Swede
- Anatoli Karpof
- Garri Kasparof
- Katalonië
- Katharina I van Rusland
- Katharina II van Rusland
- Ahmed Kathrada
- Walter Kaufmann
- Kenneth Kaunda
- Yasunari Kawabata
- Danny Kaye
- Elia Kazan
- Buster Keaton
- John Keats
- Helen Keller
- Grace Kelly
- William Thomson, 1ste Baron Kelvin
- Rachel Kempson
- Kenia
- George Kennedy
- John F. Kennedy
- William Kentridge
- Jomo Kenyatta
- Johannes Kepler
- Kergueleneilande
- Jack Kerouac
- Philip Kerr
- Ian Kershaw
- Evelyn Keyes
- John Maynard Keynes
- Khadijah bint Khuwaylid
- Ibn Khaldun
- Syed Ahmed Khan
- Khartoem
- Omar Khayyám
- Mikhail Khodorkovsky
- Ruhollah Khomeini
- Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī
- Alexander Kielland
- Søren Kierkegaard
- Kurt Georg Kiesinger
- Kigali
- Val Kilmer
- Kim Il-sung
- Kim Jong-il
- B.B. King
- Carole King
- Martin Luther King jr.
- Stephen King
- Kingston, Jamaika
- Alfred Kinsey
- Rudyard Kipling
- Groothertog Kirill Wladimirowitsj van Rusland
- Sergei Kirof
- Henry Kissinger
- Herbert Kitchener
- Eartha Kitt
- Klavierconcerto nr. 7 (Mozart)
- Paul Klee
- Stephen Cole Kleene
- Heinrich von Kleist
- Klemens von Metternich
- Otto Klemperer
- Pierre Klossowski
- Knoet die Grote
- Beyoncé Knowles
- John Knox
- Johann Koch
- Robert Koch
- Koeblai Khan
- Koeweit
- Koezma Minin
- Helmut Kohl
- Lawrence Kohlberg
- Alexandre Kojève
- Leszek Kołakowski
- Peter Kolbe
- Käthe Kollwitz
- Kolossense
- Kommunistiese Manifes
- Kommunistiese Party van die Sowjetunie
- Konfusius
- Konstantinos Petrou Kavafis
- Konstantyn die Grote
- Konstantyn I van Griekeland
- Konstantyn IV van Bisantium
- Groothertog Konstantyn Konstantinowitsj van Rusland
|
<urn:uuid:7534e50b-205b-4b9f-b54f-9566ef450118>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wikipedia-artikels_met_SELIBR-identifiseerders?from=Ie
|
2019-07-20T20:43:14Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00021.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.911927
| false
|
Bespreking:Max Horkheimer
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Max Horkheimer-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:41fd6272-8079-462a-83bf-556889cca5ec>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Max_Horkheimer
|
2019-07-23T08:24:43Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00341.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999965
| true
|
Droomwa
Outeur | Barrie Hough | |
Omslagontwerper | Simon Ford | |
Land | Suid-Afrika | |
Taal | Afrikaans | |
Onderwerp | Probleemboek | |
Genre | Fiksie | |
Uitgewer | Tafelberg | |
Uitgegee | 1990 | |
Medium | Slapband | |
Bladsye | 80 | |
ISBN | 0-624-02976-X | |
Droomwa is 'n outobiografiese jeugroman[1][2][3] en probleemboek geskryf deur Barrie Hough. Dit is in 1990 met die Silwer Sanlam-prys bekroon en is ook landwyd in skole voorgeskryf. Die boek deel die Alba Bouwer-prys vir kinderlektuur met Braam en die engel deur Marietjie de Jongh en verower die C.P. Hoogenhout-toekenning vir die beste Afrikaanse kinderboek[4] in 1992.[5][6] Droomwa is ook gekies vir die Proudly South African: 100 Representative Children's Books-uitstalling.[7]
Die boek handel oor 'n standerdvyfseun, Paul van Zyl, die jongste van drie kinders, wat die afsterwe van sy pa moet verwerk, verantwoordelikheid aanvaar en sy eie droom moet aangryp.
Inhoud
Karakters[wysig | wysig bron]
- Paul van Zyl is die hooffokalisator en hoofkarakter.
- Hannes van Zyl is Paul se pa. Voor sy dood was hy 'n taxi-bestuurder in sy 1948 Buick Special. Hy sterf nadat 'n aar in sy kop gebars het.
- Anna van Zyl (née Meyer) is Paul se ma en werk by die Ingram's Corner Emergency Chemist. Sy het as kind Zoeloe op die plaas geleer.
- Pieter van Zyl is Paul se tweede oudste broer wat aan sy liefde vir fotografie gekenmerk word. Hy is 'n stil mens wat deur sy foto's praat.
- Cilliers van Zyl is Paul se oudste broer. Hy is in matriek en 'n Springbokswemmer. Hy woon saam met Pieter dieselfde hoërskool in Braamfontein by.
- Lappies is die Van Zyls se foksterriër.
- Dora is die Van Zyls se voormalige inwonende huishulp in Aucklandpark.
- Joseph is die "boss boy" en inwonende hoofskoonmaker van die California-woonstelblok, Hillbrow.
- Lourens (van Zyl) is die broer van Hannes en dus die oom van Paul. Hy begeer die Buick van sy oorlede broer.
- Bettie (van Zyl) is Lourens se vrou en die tante van Paul.
- Frikkie Kruger is Paul se skoolvriend en medewerker aan die laerskool-sywurmtaak.
- Susan is Cilliers se meisie.
- Meneer Cohen is die Joodse kruidenierswinkelier naby die Van Zyls-woning in Aucklandpark wat kort na die begrafnis 'n bietjie geldelike bystand verleen aan Anna. Rebecca is sy vrou en sy seun, John, is na Hannes vernoem.
- Mama is die Italiaanse immigrant in Hillbrow, wat gereeld kos vir die gesin bring van "Mama's Delicatessen" en net soos Hannes ook aan hoë bloeddruk ly.
- Meneer Greenberg is die apteker van Ingram's.
- Samson is volgens Joseph sy beste (inwonende) skoonmaker van California-woonstelle. Hy laat Lappies per ongeluk uitglip.
- Mark Saunders is 'n beroepsfotograaf wat vir The Star werk. Hy gebruik Pieter se foto vir die Drum-tydskrif, maar skryf sy eie naam daaronder.
- Kallie en Corrie is twee rokende hoërskoolleerlinge wat eenmalig medepassasiers op dieselfde bus as Paul was. Hulle is van dieselfde hoërskool as Pieter en Cilliers.
- Meneer Visser is die laerskoolgeskiedenisonderwyser en swemafrigter wat Cilliers vroeër afgerig het en tans vir Paul klasgee.
- Paul se oupa en ouma Meyer is die ouers van Anna.
- Paul se betoorgrootvader Cilliers (seun van Sarel Cilliers) en oumagrootjie Breytenbach op die sepiafoto's is verwant aan Anna.
- Paul se oumagrootjie Hough ("uit Prieska se wêreld – dood in die 1918-griep") en Oupa Van Zyl op die sepiafoto's is verwant aan Hannes.
Intrige[wysig | wysig bron]
Die verhaal word uit die agternaperspektief vertel. Dit handel oor die Van Zyls-gesin wat hul pa aan die dood afgestaan het. Paul van Zyl, die jongste van die drie seuns, kan nie die dood van sy pa maklik aanvaar nie. Weens die skielike gebrek aan inkomste en omrede die versekering weier om uit te betaal word die Van Zyls gedwing om uit Aucklandpark na die California-woonstel 36, Hillbrow, Johannesburg, te verhuis. Die Buick word ten alle koste behou. In die wel en wee van Hillbrow en die alledaagse leer Paul vir Joseph ken, wat toenemend soos 'n vaderfiguur vir hom word.
Paul vereenselwig en projekteer al sy verlange en die drome om soos sy pa te wees op die 1948 Buick Special, sy pa se droommotor. Sodoende bou hy 'n gelade kompleks rondom hierdie motor op. Paul het geen droom van sy eie nie; hy jaag bloot sy pa s'n na. Enigiemand buite die gesin wat "pa se motor" wil koop, hou 'n bedreiging vir Paul se droom en die herinneringe aan sy pa in. Hy raak ook ontsteld wanneer Pieter opmerk dat die Buick sy pa se droom was, dat dit tweedehands is, die Buick al amper twintig jaar oud is en reeds klein roeskolletjies het.
Ondertussen verval sy ma terug in alkoholisme. Teen die einde van die verhaal het sy wel by Alkoholiste Anoniem aangesluit. Geld bly egter skaars en 'n Pierneef-skildery is reeds aan 'n afslaer verkoop. Om genoeg geld bymekaar te skraap om Cilliers se Springboktoer oorsee te befonds, word die Buick in November aan Joseph teen R600,00 verkoop. Uit ontsteltenis krap Paul die Buick.
Uiteindelik ry Joseph en Paul na die Emmarentia-dam, 'n plek waar Paul en sy pa gehaltetyd deurgebring het. Hier kry Paul die kans om in die motor oor sy pa se dood, sy ma se alkoholisme, Pieter se gesteelde foto en hul afwesigheid tydens Cilliers se Suid-Afrikaanse rekordbreking te treur. En omdat hy Joseph seergemaak het. Joseph sê dan: "Die krap op die Buick, ek kan hom laat regmaak, Paul. Maar die krap op jou hart, hy gaan nog lank bloei".
As outobiografiese fiksie[wysig | wysig bron]
In 'n literêre bydrae skryf Hough dat daar wel aanpassings in die boek gemaak is met betrekking tot sy eie lewe:[8]
- Paul van Zyl is in die verhaal ouer as Hough toe laasgenoemde se pa gesterf het.
- Hough se ma was nie 'n alkoholis soos Paul s'n nie.
- Die oudste broer van Hough het nie oorsee gaan swem soos Paul s'n nie, maar opera gaan studeer.
- Die Buick Special en Joseph het wel bestaan.
- Die omskrywings van die hond (Lappies), sywurms, die tweede oudste broer se fotografie en die lewe van Hillbrow van die 1960's is so lewensgetrou moontlik geskryf.
In 'n huldeblyk kom aan die lig sy pa was ’n huurmotorbestuurder en sy ma ’n teatersuster en later ’n woonstelopsigter.[9]
Hough skryf dat 'n skrywer dikwels ander skrywers se werke gebruik wat hy self gelees het. Hough se liefde wat boeke en literêre werke betref, het begin nog lank voor hy kon lees: daar was 'n stel groen ensiklopedies met foto's wat 'n indruk op hom gemaak het. Beelde van die seelewe het 'n tipe bekoring vir hom ingehou; hy het 'n voorliefde gehad vir die geheimsinnigheid en gevaar van die lewe onderwater. In een van die ensiklopedies het 'n volbladfoto gepryk van 'n haai wat sent chills down my spine. Up to this day I still have a penchant for stories and films about marine life. I also have a laughable phobia – fear of swimming alone in a swimming pool, especially at night. Almost automatically I check that nothing predatorial is following me.[8]
Van die elemente wat in Droomwa voorkom, dateer wel eers heelwat later:[8] The thematic core of Droomwa, however, was shaped much later – by my experience of Robert Altman's film Three Women, Ariel's song in Shakespeare's play The Tempest, and Athol Fugards Master Harold... and the boys . In Droomwa verander Paul se oorlede pa in Joseph deur 'n spesifieke beeltenis. Die medium van hierdie transformasie is water, wat spruit uit 'n idee toe Hough besig was om 'n essay te skryf oor Shakespeare se werk, The Tempest, tydens sy honneursjaar in die Anglistiek.[8]
Ariel se lied,
Full fathom five thy father lies; |
het Hough bygebly. Veral die frase "sea-change". Hierdie seebeeld het hom herinner aan sy eie pa se akwarium, wat ook in die verhaal vermeld word.[8]
Joseph word deur hierdie “sea-change” (seedroom) vir Paul 'n pa-figuur.[10][11] Paul se pa se verandering in Joseph begin in Hoofstuk 2, waar hy (die pa) en Paul na die visse kyk net voordat sy pa in 'n koma sterf. Die vormverandering vind hoofsaaklik in Paul se droom plaas. Hier droom hy dat hy in die Buick op die seebedding is. By hom is 'n mummieagtige figuur wat half-Pa en half-Joseph is. Die skepsel het pêreloë, die hande is dié van sy pa, maar die oorbelle dié van Joseph. Die skepsel beskerm hom teen die groot haai wat al om die Buick swem.[8]
Beelde van die Egiptiese argeologie en godeleer, wat later ook in My kat word herfs gebruik sou word, het Hough as kind ook geïnteresseer: Some of my favourite pictures were of Egyptian archeaological treasures. The bust of Queen Nefertiti fascinated me, as did images of the cat goddess, Bast. Photographs of Egyptian mummies scared me deliciously, but not enough to stop me looking at them.[8]
Die transformasie is daarmee 'n vermenging van Ariel se lied uit Hough se honneursjaar met beelde van die Egiptiese mummie en die foto van die haai uit die groen ensiklopedieë uit sy kinderjare. Die gebruik van water as transformasiemiddel word versterk deur Altman se Three Women, waarin 'n mistieke transformasieproses plaasvind,[8] soos te sien in die badtoneel:
Sywurms het Hough as kind bekoor. Fugard gebruik hulle in People Are Living There en vind ook sodoende neerslag in Droomwa om die tema van gedaanteverwisseling en -verandering te versterk. Volgens Hough is dit een van die redes waarom die sywurms se verskillende stadia so breedvoerig in die boek omskryf word.[8]
Uit Hough se The Cape Librarian-artikel, 'Die gebruik van metafoor in Droomwa', word vermeld: "Die verwysing na koningskap "hou diepliggend verband met die legende van die Visserkoning soos uitgebeeld in Jessie Watson se boek From Ritual to Romance en met Ariel se lied in "The Tempest".[12]
Ontvangs[wysig | wysig bron]
Soos reeds vermeld in die inleiding, het die boek drie toekennings ingepalm, onderskeidelik in 1990 en 1992. Die boek is ook vir skole voorgeskryf.
Ten spyte van die oorwegend positiewe resensies en toekennings, word daar tog aangevoer dat die gestroopte soberheid in die inhoud lei tot die verskraling van die verhaal. Die voortdurende introspektiewe monoloë, veral ten opsigte van die herhalende simboliek rondom die vistenk oortuig nie: dit is onwaarskynlik dat 'n standerdvyfseun, soos by die byna surrealistiese belewing in hoofstuk 8, lang filosofiese bespiegelinge sal lewer. Daar is ook 'n paragraaf uit hierdie hoofstuk wat as agterbladteks verskyn en jong lesers kan ontmoedig om Droomwa dadelik te lees.[13]
By die ontvangs van die Alba Bouwerprys vir Kinderliteratuur in 1992 lewer Hough 'n pleitrede dat die literatuurgeskiedenisboeke, literatore en kunsjoernaliste nie neerbuigend teenoor kinder- en jeugboeke moet optree "in die teken van 'n belletristiese apartheid en snobisme" nie. Kinder- en jeugboeke mag nie as minderwaardig beskou word deur literatuurgeskiedenisskrywers en die media nie. Hy sê dan ook:[14]
Jongmense kan identifiseer met traumas wat literêre karakters ervaar. Op die manier het die jongmensboek 'n terapeutiese waarde. Met sake soos seksvoorligting, kindermolestering, dieëtsiektes (sic) en vigs-bewustheid het die jeugverhaal 'n uiters waardevolle opvoedkundige hulpmiddel geword, maar een wat moet kan opvoed terwyl dit vermaak.
Verhandelings ter bespreking[wysig | wysig bron]
- Shezi, B.K. 1999. Vernuwing van maatskaplike norme as tema in Afrikaanse jeugliteratuur vanaf 1985 tot 1995. Ongepubliseerde M.A.-verhandeling in Afrikaans, Universiteit van Zululand, Durban.
- Venter S. 2005. Kontroversialiteit as tematiese lokmotief in Barrie Hough se My Kat word herfs, Droomwa, Vlerkdans en Skilpoppe. Ongepubliseerde M.A.-skripsie in Afrikaans, Universiteit van Johannesburg, Johannesburg.
- Vos, J.E. 2006. Identiteitsontwikkeling in geselekteerde jeugverhale van Barrie Hough. Ongepubliseerde M.A.-verhandeling in Afrikaans en Nederlands, Noordwes-Universiteit, Potchefstroom.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Nel, Marieta & Steenkamp, Danie. s.j. Skilpoppe Studiegids: ’n Gebruikersvriendelike, interaktiewe gids vir die klaskamer (.pdf), bl. 8
- Botha, Danie. 2004. Hough: Groot jeugskrywer – Sal nie die TV-uitsending van Skilpoppe sien nie. Volksblad, 23 Augustus:8
- Die Burger. 2004. Vaarwel aan bekende skrywer. 20 September:10
- Rapport. 1998. Skryf-driekuns vir Hough. 1 November:12.
- Die Burger. 1992. Kuns. 2 Mei:24
- Die Burger. 1992. Barrie Hough wen weer. 22 September:7
- Rapport. 2004. Veral onthou as jeugskrywer. 22 Augustus:IV
- Hough, Barrie. 1993. A writer is a reader. In: Cilliers, Isabel. Towards more understanding: the making and sharing of children's literature in Southern Africa. Cape Town: Juta, 56-60.
- Vos, Elize. 2004. ’n Huldeblyk: Barrie Hough 1953–2004. Literator, 25(3):285
- Steenberg, Elsabe. 1991. Jeugboeke 1990. Tydskrif vir letterkunde, 29(2): 85-90.
- Steenberg, Elsabe. 1990. 'n Verhaal om lank te onthou. Beeld, 22 Oktober:10
- Van der Westhuizen, Betsie. 2005. Barrie Hough. In: Wybenga, Gretel & Snyman, Maritha (reds.), Van Patrys-hulle tot Hanna Hoekom: 'n Gids tot die Afrikaanse kinder- en jeugboek. Pretoria: LAPA-uitgewers.
- Le Roux, Marina. 1990. Aantreklik en vlot. Die Burger, 11 Oktober:17
- Die Burger. 1992. 'n Jeugverhaal is mos 'n ordentlike boek! 30 Junie:5
- Engelbrecht, Theunis. 2003. Storm oor 'lui' skrywerstaal. Rapport, 29 Junie:7
|
<urn:uuid:2cf3eedb-3a8d-486e-9cd3-61e454942119>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Droomwa
|
2019-07-23T07:40:19Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00341.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999968
| false
|
Frans-Vlaandere
Frans-Vlaandere is 'n nie-administratiewe gebied in die noorde van Frankryk. Dikwels word na hierdie streek tussen die heuwels van Artesië en die Belgiese grens ook as die Weshoek (Nederlands: Westhoek) verwys. Die gebied het 'n Nederlandstalige minderheid, wat veral op die platteland van die Franse département Nord woon.
Geografie[wysig | wysig bron]
- die kusvlakte (Frans: Plaine maritime) met die stad Dunkerque (Nederlands: Duinkerken),
- die Houtland (Frans: Pays du Bois) met die stede Cassel (Kassel) en Hazebrouck (Hazebroek)
- die Lys-vlakte (Frans: Plaine de la Lys) met die stad Bailleul (Belle). Die twee laasgenoemde streke word soms ook die hartland van Vlaandere genoem (Frans: Cœur de Flandre).
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
In die middeleeue is Nederlands nog die algemene omgangstaal van die gebied en word in die ooste tot by die stede Lille (Nederlands: Rijsel, Frans-Vlaams: Ryssel) en Valenciennes (Nederlands: Valencijn) en in die weste tot by Pas-de-Calais gepraat.
Nog in die twintigerjare van die 20ste eeu is Frans 'n minderheidstaal in die gebied. Intussen het die bevolking van die kusstreek en die stede sterk verfrans, terwyl Nederlands die huistaal in 'n aantal dorpe langs die Frans-Belgiese grens bly.
Die proses van verfransing begin al in die 17de eeu onder die heerskappy van koning Lodewyk XIV, wat in 1648 die gebruik van Nederlands vir amptelike sake verbied. As gevolg van die Franse Rewolusie in 1789 word Nederlands ondanks die hewige verset van die inheemse bevolking ook in die onderwys en as publikasietaal nie meer toegelaat nie.
Baron Edmond de Coussemayer stig in 1853 die eerste organisasie van die Vlaamse beweging in Frans-Vlaandere, die Comité Flamand de France (Vlaamse Komitee van Frankryk). Die Franse regering weier egter steeds om Nederlands as 'n onderwystaal toe te laat.
Tot by die Eerste Wêreldoorlog tree die Vlaamse beweging in Frankryk eerder as 'n kulturele belangegroep op, alhoewel daar ook kontakte met die meer militante Vlaamse beweging in België onderhou word. Anders as in België is daar in die tydperk van 1914 tot 1918 egter geen kollaborasie met die Duitse besetters nie.
Met die stigting van die Vlaamsch Verbond van Frankrijk in 1923 begin die Vlaamse beweging 'n sterker invloed op die openbare lewe uit te oefen. Nederlandstalige koerante en 'n leerstoel in Nederlands aan die Katolieke universiteit van Lille word in die lewe geroep. Van die Franse regering se kant word die beweging in hierdie tydperk as 'n reaksionêre gevaar vir die republiek beskou.
'n Aantal Vlaamse nasionaliste wat tydens die Tweede Wêreldoorlog met die Duitse Nazi-beweging kollaboreer, bevestig die Franse verwyte. Die Franse weerstandsbeweging (Résistance) beskou die Vlaamsgesindes as verraaiers. Twee leidende lede van die Vlaamse afskeidingsbeweging is na die oorlog gevonnis en een van hulle, P.F. Quesnoy, tereggestel.
Die kollaborasie met die Duitsers berokken groot skade aan die Vlaamse beweging, en die aantal Vlaamstaliges begin duidelik daal. Tog met die afkondiging van die Deixonne-wet van die jaar 1951, wat voorsiening maak vir die beperkte onderwys van regionale tale in Franse skole, begin die beweging weer vir die toelating van Nederlands as 'n skoolvak te pleit, maar sonder sukses.
Afgesien van 'n private katolieke instelling in Hazebrouck is daar dekades lank geen onderwys in Nederlands nie. Die Michiel de Swaenkring, wat in 1971 gestig en na 'n Vlaams-Duinkerkse digter van die 16de eeu vernoem is, probeer om erkenning vir die Nederlandse taal te kry.
Die laaste jare lyk die Franse regering sy houding teenoor die gebied te verander. In plaas van 'n gebied wat verfrans moet word, sien die regering dit nou meer as 'n gebied met moontlikhede vir Europese samewerking met die noordelike buurlande. Skoliere op 'n aantal skole en collèges leer vandag weer wél Nederlands, en Vlaamse firma's vestig hulle in die gebied, wat hulle as 'n poort vir die Franse mark beskou.[1]
Vandag gebruik nog ongeveer 10 000 mense in Frans-Vlaandere Nederlands as omgangstaal, met name ouer mense.
|
<urn:uuid:6d739adb-7fcf-49b1-bd48-45ef2b1bdbaa>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Frans-Vlaandere
|
2019-07-23T07:47:02Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00341.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999861
| false
|
Heuningkoekpylstert
Heuningkoekpylstert | ||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||||||||
Himantura uarnak (Forsskål, 1775) or (J. F. Gmelin, 1789) | ||||||||||||||||||||||
Verspreiding
Sinonieme | ||||||||||||||||||||||
Raia scherit Bonnaterre, 1788 |
Die heuningkoekpylstert (Himantura uarnak) kom aan die ooskus van Suid-Afrika voor. Dit het sy naam gekry van die feit dat die patroon op sy bokant soos 'n heuningkoek lyk. Die vis word 2 m breed en 120 kg swaar. Die stert kan tot drie keer die lengte van die lyf word. Dit is 'n bodembewoner en word deur die IUBN geklassifiseer as 'n kwesbare spesie. In Engels staan die pylstert bekend as die Honeycomb stingray.
Sien ook[wysig | wysig bron]
- Alfabetiese lys van visse
- Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
- Lys van varswater visfamilies
- Lys van visfamilies
Bronne[wysig | wysig bron]
- Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. ISBN 978-1-77007-345-6.
- Gids tot die kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. ISBN 978-1-77009-215-0.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Manjaji, B.M. en W.T. White (2004). Himantura uarnak. 2008 IUBN Rooi Lys van bedreigde spesies. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur 2008. Verkry op 8 April 2010.
Eksterne skakel[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Himantura uarnak. |
|
<urn:uuid:151f34ca-d548-496a-b96e-0a34ee12d02a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Heuningkoekpylstert
|
2019-07-23T08:46:55Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00341.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.985852
| false
|
NZASM 10 Tonner 0-4-0T
NZASM 10 Tonner trem lokomotief, c. 1890 | |
Tipe en oorsprong | |
---|---|
Kragtipe | Stoom |
Ontwerper | Machinefabriek Breda v/h Backer & Rueb |
Vervaardiger | Louis Smulders & Co., Utrecht |
Serienommer | 68, 69, 72 |
Klas | NZASM 10 Tonner |
Vervaardig | 1889-1890 |
Aantal gebou | 3 |
Bouspesifikasies | |
Konfigurasie | 0-4-0ST (Vier-gekoppeled) |
UIC wielklassifikasie | Bn2t |
Spoorbreedte | 1 067 mm (3 vt 6 dm) (Kaapspoor) |
Wielbasis | 1 500 mm |
Hoogte | 3 200 mm |
Lokomotiefmassa | 10 400 kg |
Aandrywing | |
Brandstof | Steenkool |
Brandstofkapasiteit | 250 kg |
Waterkapasiteit | 1 400 L |
Vuurroosteroppervlak | 0,66 m2 |
Silinders | Twee |
Silindergrootte | 180 mm boor 300 mm slag |
Klepwerk | Joy |
Klepsoort | Slide |
Koppelsisteem | Johnston skakel-en-pen |
Werkverrigting | |
Diensgeskiedenis | |
Gebruiker | Delagoa Bay Railway NZASM |
Aantal in klas | 3 |
Afleweringsdatum | 1889-1890 |
Eerste tog | 1889 |
Die NZASM 10 Tonner 0-4-0 van 1889 was 'n 10 ton Suid-Afrikaanse stoomlokomotief van die negentiende eeu en een van die eerste lokomotiewe van die Suid-Afrikaanse Republiek (ZAR). Dit is ontwerp volgens die beginsels van metropolitaanse vervoer wat destyds in die Lae Lande gebruik is en is gebou deur die Nederlandse firma Louis Smulders & Kie. Dit is beperk om tremkarre oor kort afstande te trek eerder as 'n lokomotief wat swaarder waens oor langer afstande gehaal het.[1][2]
Die vervaardigers se argiewe toon dat die lokomotiewe afgelewer is met die Delagoabaai nommers (50, 51 en 52) en dat hulle later met die NZASM nommers (6,7 en 8) hernommer is. Dus kan dit aanvaar word dat hulle die by Delagoabaai gebruik is voordat hulle op die Boksburg-Johannesburg spoorlyn gebruik is en dat vyf NZASM lokomotiewe alreeds in gebruik is toe hulle in die ZAR afgelewer is.
Die besonderhede van die NZASM 10-tonners volg hieronder.[1]
Werks nr. |
Delagoabaai nr. |
NZASM nr. |
---|---|---|
68 | 50 | 6 |
69 | 51 | 7 |
72 | 52 | 8 |
Hierdie lokomotiewe verskyn nie in die argiewe van die Imperial Military Railways van 1902 nie.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Holland, D.F. (1971). Steam Locomotives of the South African Railways. 1: 1859–1910 (1st uitg.). Newton Abbott, Devon: David & Charles. pp. 109–112. ISBN 978-0-7153-5382-0.
- Espitalier, T.J.; Day, W.A.J. (1944). The Locomotive in South Africa - A Brief History of Railway Development. Chapter IV - The N.Z.A.S.M.. South African Railways and Harbours Magazine, October 1944. pp. 762, 764.
|
<urn:uuid:950e3843-cb49-42fb-8e19-5dbc560904a6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/NZASM_10_Tonner_0-4-0T
|
2019-07-23T08:13:54Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00341.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997747
| false
|
Bladsygeskiedenis
17 November 2017
19 Maart 2016
24 Februarie 2016
17 Februarie 2016
geen wysigingsopsomming nie
+43
geen wysigingsopsomming nie
+8
Morne het bladsy Charles Wynand Malan na Charl Wynand Malan geskuif
k
6 April 2014
2 Februarie 2014
16 Oktober 2013
6 Junie 2013
8 Maart 2013
27 Februarie 2013
1 Julie 2012
7 Maart 2012
14 September 2011
7 September 2011
22 Augustus 2011
25 April 2010
23 Februarie 2010
3 Mei 2009
11 Mei 2008
23 April 2007
geen wysigingsopsomming nie
+22
geen wysigingsopsomming nie
+2
geen wysigingsopsomming nie
-2
→Bronne
-8
geen wysigingsopsomming nie
+136
geen wysigingsopsomming nie
+51
|
<urn:uuid:b18b656d-bc5e-4e8e-ad3a-0ade52612d65>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Geskiedenis/Charl_Wynand_Malan
|
2019-07-15T20:38:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524111.50/warc/CC-MAIN-20190715195204-20190715221204-00525.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998804
| false
|
George Washington
George Washington | |
---|---|
1ste President van die Verenigde State | |
Ampstermyn | 30 April 1789 – 4 Maart 1797 |
Voorganger | geen |
Opvolger | John Adams |
Geboortedatum | 22 Februarie 1732 |
Geboorteplek | Westmoreland, Virginië Kolonie |
Sterftedatum | 14 Desember 1799 |
Sterfteplek | Mount Vernon, Virginië |
Eerste Dame | Martha Washington |
Politieke party | geen |
Visepresident | John Adams |
Handtekening |
George Washington (22 Februarie 1732 - 14 Desember 1799) was die generaal en opperbevelhebber van die dertien kolonies in die Amerikaanse Rewolusionêre Oorlog en was daarnaas die eerste president van die Verenigde State van Amerika (1789–1797). Tydens sy ampstermyn het Noord-Carolina (21 November 1789) die 12de, Rhode Island (29 Mei 1790) die 13de, Vermont (4 Maart 1791) die 14de, Kentucky (1 Junie 1792) die 15de en Tennessee (1 Junie 1796) die 16de deelstaat van die Verenigde State geword.
BibliografieWysig
- Swart, Marius J.: Nogtans leiers. Kaapstad: Nasou, 1969.
Eksterne skakelsWysig
- Lewensbeskrywing van George Washington
- George Washington: A Life
- 39 Volume Collection of the Works of George Washington
- George Washington's Mount Vernon Estate & Gardens
Washington | J. Adams | Jefferson | Madison | Monroe | J.Q. Adams | Jackson | Van Buren | W. Harrison | Tyler | Polk | Taylor | Fillmore | Pierce | Buchanan | Lincoln | A. Johnson | Grant | Hayes | Garfield | Arthur | Cleveland | B. Harrison | Cleveland | McKinley | T. Roosevelt | Taft | Wilson | Harding | Coolidge | Hoover | F. Roosevelt | Truman | Eisenhower | Kennedy | L. Johnson | Nixon | Ford | Carter | Reagan | G.H.W. Bush | Clinton | G.W. Bush | Obama | Trump |
|
<urn:uuid:85712d9a-46eb-4783-b9e1-3a0f19320a16>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/George_Washington
|
2019-07-19T12:03:50Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00445.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.92495
| true
|
Kopieregvervaldag
Kopieregvervaldag is 'n dag wanneer kopiereg verval en werke betree in die publieke domein. Hierdie wettige oorgang van kopiereg werk in die openbare domein gebeur gewoonlik elke jaar op 1 Januarie, gebaseer op die individuele kopieregwette van elke land.[1]
Die denking van Kopieregvervaldag was aanvanklik informeel; die vroegste bekende denking was in 2004 deur Wallace McLean ('n Kanadese openbare domein aktivis).[2] Verskeie webwerwe noem die skrywers wie se werke elke 1 Januarie die openbare domein betree. Daar is aktiwiteite in lande regoor die wêreld deur verskeie organisasies onder Kopieregvervaldag.
Openbare domeinWysig
Kopieregbeskermingsvoorwaardes word tipies beskryf as die lewe van die skrywer plus 'n sekere aantal jare na sy of haar dood. In baie lande beteken dit gewoonlik dat 70 jaar verloop het sedert die dag van die skrywer se dood. Na daardie tydperk word die werke van daardie outeurs volledig beskikbaar sodat almal - sonder enige voorafgaande magtiging - toegang tot en gebruik vir enige doel.[3] Wetlik gebeur dit op Nuwejaarsdag (1 Januarie).[4] Dit beteken dat die werke van outeurs wat in 1936 oorlede is, in 1936 op 1 Januarie 2007 in die openbare domein oorgedra is.
Kopieregvervaldag is in 2010 gevier met die toegang tot die openbare domein in baie lande van die werke van outeurs soos Sigmund Freud, William Butler Yeats, Ford Madox Ford en Arthur Rackham.[1] In 2011 vier dit die werke van Isaac Babel, Walter Benjamin, John Buchan, Mikhail Bulgakov, F. Scott Fitzgerald, Emma Goldman, Paul Klee, Selma Lagerlof, Leon Trotsky, Vito Volterra, Nathanael West, en ander.[5]
VerwysingsWysig
- Richmond, Shane (2010-01-01). Happy Public Domain Day! Here's to many more – Telegraph Blogs. Blogs.telegraph.co.uk. URL besoek op 2011-12-24.
- Happy Public Domain Day!, Wallace J.McLean, Jan 1, 2004.
- About | Public Domain Day - 1 January 2012. Public Domain Day. URL besoek op 2011-12-24.
- To celebrate the role of the public domain in our societies | Public Domain Day - 1 January 2012. Public Domain Day. URL besoek op 2011-12-24.
- Public Domain Day. Creative Commons. URL besoek op 2011-12-25.
|
<urn:uuid:63171d15-c41b-4529-a43a-fbcbdb38148a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Kopieregvervaldag
|
2019-07-19T12:00:59Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00445.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa",
"cc-unknown"
],
"in_footer": [
false,
true,
false
],
"in_head": [
true,
false,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0",
null
]
}
| false
| true
|
Latn
|
afr
| 0.999687
| false
|
Magnitude
Magnitude beteken letterlik grootte of omvang. In sterrekunde word dit gebruik om aan te dui hoe helder ’n ster is. Dit is belangrik om te onthou dat hoe hoër die magnitude, hoe dowwer die ster is. 'n Ster van magnitude 1 is bv. 100 keer so helder as een van magnitude 6, en besonder helder sterre het selfs ’n negatiewe waarde.
Die (skynbare) helderheid van sterre is in die antieke tyd in getalle aangegee: die helderste sterre het ’n waarde van 1 gekry en die dofste sterre ’n waarde van 6. Later is onderskei tussen die skynbare magnitude (m) van ’n hemelliggaam en die absolute magnitude (M) – laasgenoemde is die helderheid van hemelliggame indien hulle van dieselfde afstand (10 parsek) van die aarde af gesien sou word. Albei waardes is vir lig wat by sigbare golflengtes uitgestraal word.
Die stelsel is ook verfyn sodat die presiese magnitude van ’n ster gemeet kan word. Sterrekundiges kan nou verskille meet van tot ’n honderdste van ’n magnitude. Ons son het byvoorbeeld 'n skynbare magnitude van −26.74, Sirius -1,46, Arcturus -0,04, Aldebaran +0,85, Spica +1,04 en Procyon +0,34. Onder die antieke stelsel sou die laaste vyf almal ’n waarde van 1 kon gehad het. Daarteenoor is die absolute magnitude van Sirius +1.4, en die van ons son +4.8.
Sterre met magnitudes van tussen 1,5 en 2,5 word tweedemagnitude-sterre genoem en die sowat 20 sterre met ’n skynbare magnitude helderder as 1,5 staan bekend as eerstemagnitude-sterre.
Bolometriese magnitude neem die energie in ag wat in alle golflengtes uitgestraal word, dit wil sê oor die hele elektromagnetiese spektrum.
Sigbaar vir tipiese menseoog |
Skynbare magnitude |
Helderheid relatief tot Vega |
Getal sterre helderder as skynbare magnitude[2] |
---|---|---|---|
Ja | −1.0 | 250% | 1 |
0.0 | 100% | 4 | |
1.0 | 40% | 15 | |
2.0 | 16% | 48 | |
3.0 | 6.3% | 171 | |
4.0 | 2.5% | 513 | |
5.0 | 1.0% | 1 602 | |
6.0 | 0.40% | 4 800 | |
6.5 | 0.25% | 9 096[3] | |
Nee | 7.0 | 0.16% | 14 000 |
8.0 | 0.063% | 42 000 | |
9.0 | 0.025% | 121 000 | |
10.0 | 0.010% | 340 000 |
|
<urn:uuid:eb6e174c-ffd1-4964-a1df-63ba865faaf2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Magnitude
|
2019-07-19T12:26:13Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00445.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999894
| false
|
NG gemeente Magaliesburg
Die NG gemeente Magaliesburg is 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Sinode Goudland (voorheen Sinode van Wes-Transvaal).
Die gemeente Magaliesburg (vroeër genoem Magaliesberg) is op 18 April 1910 gestig. Ds. J. le R. Hauptfleisch was die eerste leraar. In die nuwe gemeente is twee dele sonder samehorigheidsgevoel saamgevat, t.w. Skeerpoort en Brits. Dit het 'n spoedige afstigting in 1914 van die NG gemeente Krokodilrivier, wat later deel geword het van die Noordelike Sinode (die ou Noord-Transvaal) as gevolg gehad.
Kort hierna het dit geblyk dat die gemeente Magaliesburg gaan swaarkry. Toe aan die leraar in April 1917 'n tjek van £100 oorhandig word om nou vir die eerste maal 'n rytuig te koop, weet hy byna nie wat om te sê nie "omdat de zaak byna te goed is om waar te zyn". Met moeite en inspanning het die gemeente voortgegaan. Ondanks alle pogings het dit telkens maar weer geblyk dat die geldelike toestand ál swakker word.
In Augustus 1925 bereik die toestand 'n dramatiese hoogtepunt in 'n kerkraadsvergadering. "Na nog 'n lang diskussie oor die geldsake van die gemeente, kom die vergadering tot die besluit om die gemeente uit te brei of as dit nie kan geskied nie, om dit dan te ontbind." Voordat besliste stappe egter gedoen kon word, vertrek ds. Hauptfleisch in Junie 1926. Sy opvolger, ds. Harper Martins, beroep in April 1927, bly tot in Desember 1929.
Ná sy vertrek word drie beroepe tevergeefs uitgebring, en verskillende male word uitgestel om te beroep. Tydens die lang vakature word die toestand baie ernstig, en begin die ondersoek na 'n moontlike uitbreiding weer. Die resultaat is dat in 1934 'n aantal wyke van die gemeente Krugersdorp by Magaliesburg ingeskakel word, op voorwaarde dat Magaliesburg die sentrum moet wees.
Toe ds. J.F. du Toit in 1935 'n beroep aanneem, beëindig dit 'n vakature van meer as vyf jaar. Die gemeente het nou weer moed gevat. Danksy 'n gewaardeerde geskenk van £1 000 en die verdere inspanning van die gemeente, kon die kerksaal en kort daarna die pastorie op Magaliesburg gebou word. Ná ds. Du Toit word die gemeente agtereenvolgens deur di. W.J.G. Lubbe, P. de B. Kock en vanaf Julie 1946 tot 1964 deur ds. J.M. van den Berg bedien.
Die gemeente was omstreeks 1952 in staat om sy normale gemeentelike verpligtings na te kom, en dra ook die verantwoordelikhede van 'n sendinggemeente binne sy grense. Die probleem wat egter na die stigting daar was, is na die vergroting weer 'n probleem, want Skeerpoort het naas Magaliesberg maar sentrum gebly. Die kerkraad was destyds ernstig besig om te oorweeg of die gemeente, wat prakties twee gemeentes is, nie op een of ander manier verdeel kan word nie. Die NG gemeente Skeerpoort het toe in 1951 afgestig.
Die kerkgebou is geleë by Skoolstraat 24, Magaliesburg. In 2013 was die leraar ds. I.W. Breytenbach. Daar was in daardie jaar 73 doop- en 305 belydende lidmate.
Enkele leraarsWysig
- Jacob le Roux Hauptfleisch, 1913 tot 1926, die gemeente se eerste leraar.
- Jacobus Francois du Toit, 1935 - 1938
|
<urn:uuid:1c74eb4d-93c9-40eb-935e-94b8de803d02>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/NG_gemeente_Magaliesburg
|
2019-07-19T12:15:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00445.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999985
| false
|
Bespreking:Borgias
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Borgias-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:19cbea78-f05c-4bc0-b240-d870b1a07c4c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Borgias
|
2019-07-19T12:48:54Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00445.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999984
| false
|
Carel du Plessis
Volle naam | Carel Johan du Plessis | ||||
---|---|---|---|---|---|
Bynaam | Die Prins van vleuels | ||||
Geboortedatum | 24 Junie 1960 | ||||
Geboorteplek | Somerset-Oos, Suid-Afrika | ||||
Lengte | 1.84 m | ||||
Gewig | 83 kg | ||||
Skool | Paarl Boys High | ||||
Universiteit | Universiteit Stellenbosch | ||||
Beroep | Makelaar | ||||
Rugbyloopbaan | |||||
Loopbaan as speler | |||||
Posisie(s) | Vleuel, senter | ||||
Amateurspanne | |||||
Jare | Klub / span | Weds | (pte) | ||
Stellenbosch, Weermag, Merignac, Wanderes, Hamiltons | |||||
Provinsiale- / Staatspanne | |||||
Jare | Klub / span | Weds | (pte) | ||
1981-1989 | Westelike Provinsie Transvaal |
100, 8 | |||
Nasionale span(ne) | |||||
Jare | Land | Weds | (pte) | ||
1981-1989 | Suid-Afrika | 12 | 16 | ||
Loopbaan as afrigter | |||||
Jare | Klub / span | ||||
1997 | Suid-Afrika | ||||
Rugbyloopbaan |
Rugbyfamilie[wysig | wysig bron]
Carel het in 'n rugbyfamilie grootgeword. Sy pa, Willie, het vir die Oostelike Provinsie en sy oupa (aan moederskant) vir Westelike Provinsie rugby gespeel. Sy broers Willie en Michael het altwee vir die Springbokke gespeel terwyl sy jonger broer vir die Westelike- en Oostelike Provinsie rugby gespeel het. Carel het saam met beide broers in Toetse gespeel maar die drie het nooit saam in een toets gespeel nie. Carel, Willie en Michael het egter saam vir Westelike Provinsie in die Curriebekerfinaal van 1982 teen Noord-Transvaal gespeel. Westelike Provinsie het die wedstryd 24-7 gewen.
Rugbyloopbaan[wysig | wysig bron]
Op skool het Carel losskakel gespeel. Hy haal die Suid-Afrikaanse Skolespan as losskakel in 1978. Slegs twee ander spelers van die 1978 Craven Weekspan word Springbokke: Jaco Reinach en Christo Ferreira. Hulle het egter nie die Skolespan gehaal nie. In 1979 speel hy senter vir Stellenbosch se onder twintig span. In 1980 speel hy senter vir Stellenbosch se eerste span en was kaptein van die SA Universiteite se onder twintig span. Hy haal die ook die Westelike Provinsie se span in die jaar, as vleuel.
Bron[wysig | wysig bron]
- 30 Super Springboks. Paul Dobson. 1995. ISBN 0-7981-3411-9
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Carel du Plessis by www.genslin.us/bokke
Voorafgegaan deur Andre Markgraaff |
Springbokafrigters 1997 - 1997 |
Opgevolg deur Nick Mallett |
|
<urn:uuid:67713f97-7958-42ab-a15a-c876ed4d5990>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Carel_du_Plessis
|
2019-07-19T12:25:04Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00445.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999804
| false
|
nord
Vanuit Wiktionary, die vrye woordeboek.
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
1
Frans (fr)
1.1
Uitspraak
1.2
Selfstandige naamwoord
1.2.1
Betekenisse
Frans (fr)
N
E
O
S
NE
NO
SE
SO
NNE
NNO
ENE
ESE
SSE
SSO
OSO
ONO
Enkelvoud
Meervoud
(sonder lidwoord)
nord
m
(met lidwoord)
le nord
Uitspraak
Hulp:IPA
: [
nɔ:ʁ
]
(
lêer
)
Selfstandige naamwoord
Betekenisse
Noord
; die noorde
Ontsluit van "
https://af.wiktionary.org/w/index.php?title=nord&oldid=180756
"
Kategorieë
:
Woorde in Frans
Selfstandige naamwoorde in Frans
Woorde met oudio in Frans
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Onlangse wysigings
Lukrake woord
Lukrake Afr. woord
Woord begin met...
Kategorieë
Inligting
Geselshoekie
Huidige gebeure
Hulp
Skenkings
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Laai lêer
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Haal dié blad aan
Ander tale
Català
ᏣᎳᎩ
Čeština
Dansk
Deutsch
Ελληνικά
English
Esperanto
Español
Eesti
Euskara
فارسی
Suomi
Français
Frysk
Galego
Magyar
Interlingua
Bahasa Indonesia
Ido
Íslenska
Italiano
日本語
ಕನ್ನಡ
한국어
Lietuvių
Malagasy
Nederlands
Norsk
Polski
Português
Română
Русский
Gagana Samoa
Svenska
தமிழ்
ไทย
Tagalog
Türkçe
Українська
Tiếng Việt
中文
Die bladsy is laas op 12 Februarie 2018 om 01:32 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wiktionary
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:a8cd9995-e515-4d07-a89c-9b706c8f6d4c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/nord
|
2019-07-19T12:12:09Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00445.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.991826
| false
|
Alan Baxter (akteur)
Jump to navigation
Jump to search
Alan Baxter | |
Nasionaliteit | Amerikaans |
---|---|
Beroep(e) | Akteur |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Alan Baxter (19 November 1908 – 7 Mei 1976) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente My Son Is a Criminal (1939), Borrowed Hero (1941), Saboteur (1942), en Paint Your Wagon (1969).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1935: Mary Burns, Fugitive
- 1936: The Case Against Mrs. Ames
- 1936: Parole!
- 1937: Big Town Girl
- 1937: It Could Happen to You!
- 1937: Night Key
- 1938: Gangs of New York
- 1939: My Son Is a Criminal
- 1939: Boy Slaves
- 1939: Let Us Live
- 1939: Off the Record
- 1940: Escape to Glory
- 1940: The Lone Wolf Strikes
- 1941: Borrowed Hero
- 1941: The Pittsburgh Kid
- 1941: Rags to Riches
- 1941: Under Age
- 1942: Saboteur
- 1942: Prisoner of Japan
- 1942: Stand By All Networks
- 1943: Behind Prison Walls
- 1943: Submarine Base
- 1947: The Prairie
- 1948: Close-Up
- 1949: The Set-Up
- 1949: Wild Weed
- 1957: The End of the Line
- 1959: Face of a Fugitive
- 1969: Paint Your Wagon
|
<urn:uuid:0797180b-4a37-4a2e-8256-3885117efbd6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Alan_Baxter_(akteur)
|
2019-07-20T20:06:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00045.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.712342
| false
|
NG gemeente Ventersdorp
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Die gemeente Ventersdorp is in April 1889 gestig. In 1917 het ds. C.F. Mijnhardt, predikant van 1910 tot 1916, die gemeente se geskiedenis kortliks vir Ons Kerk Album opgeteken en onder meer geskryf dis baie interessant om van die ou mense te hoor vertel hoe die mense aan die begin gesukkel het. Hulle moes hulle tevrede stel met ’n geboutjie van pale en riet vervaardig. "In die goede oude dagen was, het niet nodig een architect, een plan, en wat dies meer zij, te hebben. Men heeft eigenhandig zijn kerkgebouw opgetrokken." Tog kon dit nie lank so aangaan nie, skryf ds. Mijnhardt, en heel spoedig is ’n tweede kerkgebou opgerig waarin die gemeente sowat 20 jaar lank aanbid het.
Eindelik, in 1912, is besluit om weer te bou en hierdie keer vir goed. Die saak is met geesdrif aangepak en die argitek Wynand H. Louw is versoek om die planne op te trek. Kort voor lank kon die bouwerk begin. In Oktober 1912 is die teenswoordige gebou toe aan die Here gewy. Die inwydingsrede is uitgespreek deur die moderator van die Transvaalse Sinode, ds. Paul Nel. Die gebou het £10 000 gekos en volgens alle getuienis, skryf ds. Mijnhardt, kan die gemeente met reg trots daarop wees. "De acoustiek is uitsteken (iets waarvoor men dankbaar kan zijn). Gebouwd van 'hard bricks', stevig en net, koestert de gemeente de hoop dat zij niet spoedig zal behoeven te repareeren – en nog minder te bouwen."
Die eerste leraar van die gemeente was ds. David J. Kriel. Hy het sowat 12 jaar lank hier gestaan. Toe kom ds. J.D. Horak, wat slegs een jaar hier vertoef het. Daarna was dit ds. A.G. Driessen, wat die gemeente ses en ’n halfjaar bedien het. In Oktober 1910 is ds. C.F. Mijnhardt bevestig, wat met "lust, moed en zegen" gewerk het, tot hy in 1916 na Oos-Afrika gegaan het om onder die Suid-Afrikaanse soldate te gaan arbei wat in die Eerste Wêreldoorlog daar geveg het. Daarna was hy kapelaan van die Unieverdedigingsmag te Wynberg, Kaap. Sy opvolger was ds. K.T. van den Heever wat op 12 Desember 1916 gelegitimeer is en in Junie 1917 die werk van sy voorganger flink voortgesit het.
Van die moedergemeente is in 1961 die gemeente Ventersdorp-Oos afgestig.
|
<urn:uuid:68301751-4945-457e-a4bd-093400084f9f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/NG_gemeente_Ventersdorp
|
2019-07-20T20:27:04Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00045.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999393
| false
|
Raamvertelling
’n Raamvertelling of raamverhaal is ’n vertellingstegniek waar ’n bepaalde verhaal ’n geheel vorm waarbinne ’n ander verhaal of ’n paar ander verhale voorkom. Dit word veral in rolprente en letterkunde gebruik.
’n Raamvertelling kan begin met ’n vertelling in die hede waarin verskillende karakters aan die woord kom. Dit word bedoel as die agtergrond, waarmee die tema bepaal word en die karakters as vertellers voorgestel word. Hulle vertel dan elk sy verhaal oor wat in die verlede plaasgevind het. Op dié manier word hierdie verhale verbind deur die raamvertelling.
In die binneverhale kan dieselfde verteller aan die woord wees, soos in Duisend-en-een-nag, of verskillende vertellers, soos in Giovanni Boccaccio se Decameron.
Voorbeelde van raamvertellings[wysig | wysig bron]
- Job in die Bybel
- Homeros se Odussee en deels ook die Aeneis
- Duisend-en-een-nag
- Emily Brontë se Wuthering Heights
- Die Meester en Margarita deur Michail Boelgakof
- The Canterbury Tales deur Geoffrey Chaucer
- Faust deur Johann Wolfgang von Goethe
- Decameron deur Giovanni Boccaccio
- Heart of Darkness deur Joseph Conrad
- Die Kreutzersonata deur Leo Tolstoi (1891)
|
<urn:uuid:35a06ac4-abe2-4e71-aecc-d15f2fb8b181>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Raamvertelling
|
2019-07-20T20:30:38Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526670.1/warc/CC-MAIN-20190720194009-20190720220009-00045.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99999
| false
|
David Baird
Sir David Baird, Bt | |
---|---|
6 Desember 1757 – 18 Augustus 1829 | |
Geboorteplek | Newbyth House, East Lothian, Koninkryk van Groot-Brittanje |
Lojaliteit | Verenigde Koninkryk |
Diens/Tak | Britse leër |
Rang | Generaal |
Poste beklee | Ierland |
Veldslae/oorloë | Tweede Anglo-Mysore-oorlog Derde Anglo-Mysore-oorlog |
Toekennings | Knight Grand Cross of the Order of the Bath |
Sir David Baird (6 Desember 1757 - 18 Augustus 1829) was 'n Britse generaal en militêre goerwerneur in die Kaap. Hy is in Newbyth, Skotland, gebore en het in 1772 by die Britse leër aangesluit. In 1795 was hy as kolonel betrokke by die eerste verowering van die Kaap deur die Britte. In 1806 was hy in bevel van die mag wat die Kaap van die Bataafse Republiek verower het na die Slag van Blaauwberg. Hy is in 1829 oorlede.
|
<urn:uuid:bb6a7fbc-4b51-4d12-bac0-763aab62028a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/David_Baird
|
2019-07-22T01:30:44Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00205.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999836
| false
|
Atlasgebergte
Die Atlasgebergte is 'n bergreeks in die Atlasstreek in Noordwes-Afrika wat ongeveer 2 400 km deur Marokko, Algerië, en Tunisië strek en die Rots van Gibraltar insluit.[1] Die hoogste piek is Jbel Toubkal, op 'n hoogte van 4 167 m (13 665 voet) geleë by Koördinate: in Suidwes-Marokko. Die Atlasreekse skei die kuslyne van die Middellandse See en die Atlantiese Oseaan van die Saharawoestyn. Die bevolking van die Atlasgebergte bestaan hoofsaaklik uit Berbers in Marokko en Arabiere in Algerië.
Omdat Noord-Amerika, Europa en Afrika 'n ewigheid gelede aan mekaar vas was, word geglo dat die Atlasgebergte oorspronklik as deel van die Alleghenesiese orogenese gevorm is. Die berge is gevorm toe Afrika en Amerika teen mekaar gebots het, en was eens op 'n tyd 'n baie hoër bergreeks as vandag se Himalaja. Vandag kan die oorblyfsels van die bergketting in die Fall line in die oostelike VSA gesien word. Sommige oorblyfsels kan ook gevind word in die Appalache in Noord-Amerika wat later gevorm het. Die Sierra Nevada berge in Spanje is op soortgelyke manier in die kontinentale botsing gevorm.
Struktuur[wysig | wysig bron]
Die berge word in die volgende reekse verdeel:
- Die Tellatlas (ook Klein-Atlas) met 'n maksimum hoogte van 2 308 meter reg langs die Algerynse Noordkus aan die Middellandse See.
- Die Rif (Ook Er Rif) met maksimum hoogte 2 456 meter aan die Marokkaanse Noordkus aan die Middellandse See.
- Die Sentraal-Atlas met maksimum hoogte 3 737 meter in die middel van Marokko.
- Die Groot-Atlas met maksimum hoogte 4 165 meter effens suid van die middel van Marokko.
- Die Sahara-atlas met maksimum hoogte 2008 meter in die noorde van Algerië maar suid van die Tellatlas.
- Die Antiatlas met maksimum hoogte 2 531 meter in suidwes Marokko.
- Die vulkaniese Djebel Sarhro (ook Jabal Sirwah) met maksimum hoogte 3304 meter in sentraal-suid Marokko.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Atlas mountains. |
|
<urn:uuid:1e0c3541-039b-4ac9-9372-2ac44fc2144b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Atlas-gebergte
|
2019-07-23T08:39:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00365.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99983
| false
|
Air Madagascar
Air Madagascar | ||||
Gestig | 1962 | |||
---|---|---|---|---|
Hoofspil | Ivato Internasionale Lughawe | |||
Lojaliteitsprogram | Namako | |||
Vlootgrootte | 9 | |||
Hoofkantoor | Antananarivo, Madagaskar | |||
Sleutelpersone | Heriniaina Razafimahefa (Voorsitter) | |||
Webtuiste | www.airmadagascar.com |
Société Nationale Malgache de Transports Aériens, Société Anonyme,[1] wat as Air Madagascar sake bedryf, is 'n lugredery gebaseer in Antananarivo, Madagaskar.[1][2][3] Dit is die nasionale lugredery van Madagaskar wat dienste bedryf na Europa, Asië en naburige Afrika- en Indiese Oseaaneilandbestemmings. Dit bedien ook 'n uitgebreide plaaslike netwerk. Die belangrikste basis is Ivato Internasionale Lughawe, Antananarivo.[4]
Die lugredery is in 1947 gestig om vlugte van "Transports Aériens Intercontinentaux" en Air France te voed, en ná Madagaskar se onafhanklikheid word dit die nasionale lugredery. Aanvanklik bedryf dit slegs dienste op binnelandse roetes, maar met die lugredery se uitbreidings in die laat 1960's en 1970's is begin om internasionale vlugte na bestemmings soos Frankryk en Suid-Afrika te onderneem.
In meer onlangse jare ondergaan die lugredery 'n reeks mislukte privatiserings. Die pogings is sedertdien gestaak en die lugredery is nou in meerderheidsbesit van die regering van Madagaskar.
Verwysings[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Air Madagascar. |
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. |
|
<urn:uuid:49e48835-792a-40cd-ab42-43651b2a65da>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Air_Madagascar
|
2019-07-19T12:21:22Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00469.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999685
| true
|
Corné Krige
Volle naam | Cornelius Petrus Johannes Krige | ||||
---|---|---|---|---|---|
Geboortedatum | 21 Maart 1975 | ||||
Geboorteplek | Lusaka, Zambië | ||||
Lengte | 190 cm | ||||
Gewig | 99 kg | ||||
Skool | Paarl Boys High | ||||
Universiteit | Kaapse Technikon | ||||
Rugbyloopbaan | |||||
Loopbaan as speler | |||||
Posisie(s) | Flank | ||||
Springbokno. | 676 | ||||
Provinsiale- / Staatspanne | |||||
Jare | Klub / span | Weds | (pte) | ||
Westelike Provinsie | |||||
Nasionale span(ne) | |||||
Jare | Land | Weds | (pte) | ||
1999–2003 | Suid-Afrika | 39 | (10) |
Cornelius Petrus Johannes Krige (21 Maart 1975, Lusaka) is 'n oud-Springbokrugbyspeler en Suid-Afrika se ses-en-veertigste Springbokkaptein. Hy het ook vir die Westelike Provinsie rugby gespeel. Krige was op Paarl Boys High, het in die Cravenweek gespeel en ook die Suid-Afrikaanse skolespan gehaal.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Voorafgegaan deur Gary Teichmann |
Springbokkaptein 2002-2003 |
Opgevolg deur Rassie Erasmus |
|
<urn:uuid:301cbece-a8a1-426e-877b-0632564694eb>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Corn%C3%A9_Krige
|
2019-07-19T12:26:42Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00469.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.995953
| false
|
Stad Johannesburg Metropolitaanse Munisipaliteit
Provinsie | Gauteng | ||
Tipe | Metropolitaanse Munisipaliteit | ||
Munisipale kode | JHB | ||
Plaaslike munisipaliteite | Geen | ||
Hoofstad | Johannesburg | ||
Burgemeester | Herman Mashaba (DA) | ||
Grootste tale | Zoeloe, Engels, Suid-Sotho, Tswana | ||
Oppervlakte | 1 645 km² | ||
Bevolking | 4 434 827 (2011) |
Die Stad Johannesburg Metropolitaanse Munisipaliteit is 'n een van die agt metropolitaanse munisipaliteite in Suid-Afrika.
Munisipale rekeningskuld[wysig | wysig bron]
Volgens 'n verslag oor plaaslike regerings se inkomste en uitgawes wat in 2017 deur die nasionale tesourie gepubliseer is, is die Stad Johannesburg soos op die einde van die finansiële jaar van 2016/2017 R17,7 miljard in uitstaande munisipale rekeninge geskuld. Sowat R1 miljoen van hierdie bedrag word deur stadsraadslede geskuld.[1]
In April 2019 dagvaar die Stad Johannesburg die minister van internasionale betrekkinge en samewerking Lindiwe Sisulu vir die vereffening van 'n water-en-elektrisiteitrekening wat R537 000 beloop by een van haar wonings in Bellevue, Johannesburg. Volgens die Sunday Times het Sisulu hierdie rekening tussen 2010 en 2014 opgeloop terwyl sy minister van menslike nedersettings was. 'n Senior amptenaar in die stadsraad wat verbonde is aan die ANC het Sisulu se skuld aan die stadsraad in 2015 onwettig gekanselleer, wat Sisulu in staat gestel het om 'n belastingsertifikaat te ontvang sodat sy die huis kon verkoop.[1][2]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( ) Minister sued for R537,000 in unpaid water and electricity bills. MyBroadband (21 April 2019). URL besoek op 22 April 2019.
- ( Lourens, Mariné (22 April 2019). ) Sisulu gaan dagvaarding oor kragrekening teenstaan. Maroela Media. URL besoek op 22 April 2019.
|
<urn:uuid:2578d824-a925-4e25-8556-db5edccfcb52>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Stad_Johannesburg_Metropolitaanse_Munisipaliteit
|
2019-07-22T01:51:43Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00229.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999892
| false
|
Trias politica
In die reg behels die leerstuk van trias politica die skeiding van magte. Die staat se magte naamlik Wetgewende gesag, Regsrepekende gesag en Uitvoerende gesag moet geskei wees. Die doel daarvoor is om die sentralisasie van mag te verhoed . 'n Goeie voorbeeld is die Westminster-stelsel in Groot-Brittanje.
|
<urn:uuid:64581823-f561-49fb-b61c-cb0daec3b120>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Trias_politica
|
2019-07-22T01:42:00Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00229.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999974
| false
|
Gebruikerbespreking:Greenman
Haai Greenman,
Welkom terug. Om duplisering van werk te verminder moet jy dalk met Gebruiker:Laurens beraadslaag oor wat gedoen moet word i.v.m. die lande se artikels. Hy het al Wikipedia:Landbladsyriglyne opgestel. Julle sal seker wil saamwerk vir konsekwentheid. Groete, Alias 21:36, 22 Julie 2005 (UTC)
Dankie Alias :) Greenman 13:17, 23 Julie 2005 (UTC)
Inhoud
Lande[wysig bron]
Hoi Greenman,
Schrijf je ook nog wat in de artikels over Soedan en de Comore-eilande? Alleen een paar rode schakels is een beetje weinig... Danielm 21:41, 6 Augustus 2005 (UTC)
- En al die data van die landtabel sjabloon :) My doel is om 'n begin aan al die lande te maak (beter as niks). Anders kan daaraan bou. Greenman 21:47, 6 Augustus 2005 (UTC)
- Ok, maar maak dan alsjeblieft een kort artikel van een paar zinnen. Een paar rode schakels is een beetje een teleurstelling voor de lezer. Een beetje een probleem met de Afrikaanse Wikipedia is dat er meer dan 4000 artikels zijn, maar meer dan 50% geen zinnig woord tekst bevat... Voorheen was dit eerder 70%, het afgelopen jaar hebben we juist geprobeerd dit te verbeteren. Danielm 21:54, 6 Augustus 2005 (UTC)
- Greenman, kan jy asseblief probeer om ten minste die landtabel volledig in te vul? Die oorblyfsels van die sjabloon lyk darem bietjie slordig - selfs vir 'n begin. Persoonlik dink ek die rooi skakels is tans bietjie onnodig, veral terwyl ons waarskynlik nie in die volgende jaar of twee hulle daar sal kan stel nie. Ons kan dit eerder later terugsit, maar nou lyk dit soos iets onder konstruksie, eerder as net sommer 'n klein, reeds bruikbare artikel. Sommer my gedagtes. --Alias 22:09, 6 Augustus 2005 (UTC)
,
- Hi Greenman en Daniel - die werk met die landatebelle is baie nuttig. Ek probeer om ten minste die volledige Landtabel, 'n CIA kaart, Inlieding en navigasie sjablone vir alle lande daar te stel op die land artikels waarop ek onlangs gewerk het. Dalk moet ons eers seker maak al die lande wat reeds bestaan voldoen hieraan (Daar is heelparty wat nog 'n gemors van 'n landtabel het - sien bv Nederland, Oostenryk, Denemarke, Duitsland, Pole, Portugal, Spanje, Swede, Tsjeggië ens.). Dit is natuurik meer exciting om 'n heel nuwe artikel te skep maar ek dink mens moet jou tyd verdeel tussenbestaande goed verbeter en nuwe goed skep.
- Wat die rooi skakels betref moet 'n mens dalk eers die hofies uitkommentaar om die leser se teleurstelling te verhoed.
- Laastens dink ek mens moet later weer 'n rondte doen en die gekiedins of gegrafie bywerk end. Party gebruikers verkies om van die begin af 'n volledige artikel te skep - die uitsette daarvan is gewoonlik nogal goed.
- Greenman - moenie laat jou tweede taal status jou afsit van narrative skryf nie - kyk hoe mooi maak Alias self eerstetaalsprekers se werk beter...
- Laurens 22:13, 6 Augustus 2005 (UTC)
- Wel, ons hoop maar dit is beter! --Alias 22:45, 6 Augustus 2005 (UTC)
Dankie almal vir die komentaar. Hopelik is die landtabelle nou volleedig, en ek skryf nou 'n paar sinne :) Ek los ook die hoofartikels vir nou. Aangaande die debat tussen 'exciting' nuwe artikels en tussenbestaande goed, sê ek doen wat jy wil. Daar's oneindige werk, en as iemand sy lewe aan 'Star Trek' of wat al ook wil toewy, goed so! Dis beter as niks. Vir my, is die rooi skakels in die Afrika artikel soon 'n rooi vlag vir 'n bul. Daarna sal ek terugkom en help om die kwaliteit te verbeter. Greenman 20:34, 7 Augustus 2005 (UTC)
- Voor de spelling van de landen, ik heb enige tijd geleden met Alias de kaart van Afrika vertaald, hij zou foutvrij moeten zijn (en anders moet ik aan het werk). Danielm 21:04, 7 Augustus 2005 (UTC)
Vandalisme[wysig bron]
Haai Greenman,
Ek sien dat jy die inhoud uit bladsye verwyder wat vandalisme bevat. Dis nie werklik nodig nie, teensy dit kru of vulgêre taal bevat. Wat jy wel kan doen is om die {{delete}} sjabloon by te voeg, so word dit dan ook by die kategorie "Artikels vir spoedige verwydering" geplaas. Alias, RAM en Laurens kan sodoende sien watter artikels verwyder moet word. Groetnis, Anrie 06:15, 24 April 2007 (UTC).
- OK, dankie, ek sal. Greenman 06:46, 24 April 2007 (UTC)
tabel_land[wysig bron]
Haai Greenman
Ek sien nou eers dat jy 'n vraag gevra het op die tabel_land besprekingsblad. Ek was nie te aktief die afgelope tyd nie want ek was bietjie besig. Hopelik sal ek so stadigaan weer 'n bietjie aandag aan Wikipedia kan begin gee. Ek het tabel_land begin omdat ek gedink het landtabel was bietjie deurmekaar en dit was makliker om 'n nuwe sjabloon te begin en dan al die bladsye wat die ou een gebruik geleidelik te verander. Daar is nou omtrent 43 lande wat tabel_land gebruik en omtrent 35 wat nog verander moet word. Jannetta 08:26, 5 Mei 2007 (UTC)
"Skuif"-funksie[wysig bron]
Haai, Greenman,
Aangaande Lys van Internettopvlakdomeine en Lys van Internettopvlakdomeine: wil jy asseblief in die vervolg die "Skuif"-funksie gebruik om 'n bladsy na die korrek getitelde bladsy te skuif nie? Deur so 'n geknip en plakkery verloor mens dan die wysigingsgeskiedenis van 'n bladsy. 'n Skuif sal die inligting onder die korrekte titel plaas, saam met die wysigingsgeskiedenis en die besprekingsblad (as daar een is) en van die oorspronklike blad 'n aanstuur maak. Anrie 09:49, 6 Junie 2007 (UTC)
- Dankie, ek sal volgende keer. Greenman 10:02, 6 Junie 2007 (UTC)
OTRS boodskap.[wysig bron]
- Ek moet kontak met 'n admin maak, ek kan nog steeds nie inteken nie! Greenman 19:08, 17 Maart 2008 (UTC)
2011 Munisipale verkiesing[wysig bron]
Christo Bezuidenhout[wysig bron]
Hoeveelheid artikels vir Gebruiker:Oesjaar[wysig bron]
Hi Ian! Volgens die jongste statistiek het ek net 731 artikels voltooi. Sien https://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaAF.htm Die vorige maand was my telling ongeveer 4500+ artikels. Ek verstaan nie presies hoe die statistiek bereken word nie. Kan jy dalk help? Groete! Oesjaar (kontak) 19:37, 22 Junie 2017 (UTC)
- Hi Oesjaar ek het opgevolg. Daar is ook https://tools.wmflabs.org/xtools-ec/?user=oesjaar&project=af.wikipedia.org (6162) (kontak) 18:39, 4 September 2017 (UTC)
Limonium anthericoides[wysig bron]
Ian, the English Wiki does not have an article re the above. Can you perhaps create one? It is endemic to the Southern Cape and known as Brakblommetjie. It is endangered. Regards! Oesjaar (kontak) 06:58, 1 Desember 2017 (UTC)
- PS It might be known as Sea lavender as well.
|
<urn:uuid:1d5dbb41-7f5d-4d1c-a88a-76865addc61d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Gebruikerbespreking:Greenman
|
2019-07-23T08:19:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00389.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999441
| false
|
Verwante veranderings
← Bonn
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
|
<urn:uuid:957a6d51-bbf7-463e-b7b4-c5095673e8cd>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Bonn
|
2019-07-23T08:21:56Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00389.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999999
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Kategorie:Brûe in Portugal" skakel
←
Kategorie:Brûe in Portugal
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Kategorie:Brûe in Portugal
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Kategorie:Brûe in Portugal
(insluiting)
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:Brûe_in_Portugal
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:68cd69ae-61a0-4ed7-bc16-f04d95e97945>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:Br%C3%BBe_in_Portugal
|
2019-07-23T07:47:14Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529007.88/warc/CC-MAIN-20190723064353-20190723090353-00389.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.988388
| false
|
Jenny Maxwell
Jump to navigation
Jump to search
Jenny Maxwell | |
Geboortenaam | Jennifer Helene Maxwell |
---|---|
Geboorte | 3 September 1941 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 10 Junie 1981 (op 39) |
Beroep(e) | Aktrise |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Jenny Maxwell (3 September 1941 – 10 Junie 1981) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprent Blue Hawaii (1961) en in die televisiereekse Hawaiian Eye (1959), The Twilight Zone (1959), en The Wild Wild West (1965).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1961: Blue Hawaii
- 1963: Shotgun Wedding
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1959: Hawaiian Eye
- 1959: The Twilight Zone
- 1959: Peck's Bad Girl
- 1965: The Wild Wild West
|
<urn:uuid:6409d858-2dba-4e1b-b5be-d973ebde6386>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Jenny_Maxwell
|
2019-07-17T03:13:00Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525009.36/warc/CC-MAIN-20190717021428-20190717043428-00173.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.987355
| false
|
Kaapse bosbontrokkie
Die Kaapse bosbontrokkie, ook genoem die Kaapse vlieëvanger, (Batis capensis) is 'n standvoël wat endemies aan Suider-Afrika is.
Kaapse bosbontrokkie | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
'n Vroulike bosbontrokkie met haar kenmerkende rooibruin borsband | ||||||||||||||||
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Batis capensis (Linnaeus, 1766) |
Die volwasse voëls van hierdie spesie is tussen 11 en 13 cm lank. Die mannetjie se kop en agterkop is donkergrys, terwyl sy mantel en kruis meer olyfkleurig-grys is. Die vlerkdekvere is rooibruin en vertoon as 'n rooibruin kol wanneer die vlerke gevou is. Die mannetjie is ook die enigste bosbontrokkie in Suider-Afrika waarvan die vlerke en sye geheel en al 'n rooibruin tint het. Die onderdekvlerke is wit en die stertvere swart met wit puntjies. Die sye van die Kaapse bosbontrokkie is swart, so ook sy oordekvere en streep, wat byna aan die agterkant van sy nek ontmoet. Mannetjies het ook 'n duidelike breë swart borsband. Die voëls se oë is geel-oranje, met 'n swart snawel en pote. Die wyfie lyk baie op die mannetjie, behalwe dat sy nie 'n swart borsband het nie, maar eerder 'n rooibruin een. Sy het ook 'n rooibruin vlek op haar ken, terwyl die mannetjie s'n wit is. Jong voëls lyk op die wyfies, maar het lig-geelbruin strepe op hul bo-sy, in plaas van rooibruin strepe.
Die Kaapse bosbontrokkie word al langs die kus (of naby daaraan) van die suidweste van Suid-Afrika aangetref, tot aan die kus in die suidooste, vanwaar dit tot in Zimbabwe ook meer binnelands gevind word. Hierdie voëls verkies die rande van klam immergroen woude en dig beboste klowe in bergreekse. Hulle word gewoonlik in pare aangetref, maar dikwels ook as lede van 'n groep gemengde voëlspesies.
Soos ander bosbontrokkies vreet hulle ook insekte, maar vang hulle eerder in die lug en in die lower van bome as op die grond. Opgewonde voëls vlieg rond met 'n hoorbare gons van die vlerke. Veral in broeityd duld hulle mense se teenwoordigheid meer, maar sal gewoonlik wegvlieg voor hulle aangeraak word.
Hierdie voëltjies se alarmroep is 'n lae, sagte "whie-wharra-wharra". Ander roepe is 'n deurdringende, eentonige "riep-riep-riep" wat gewoonlik 'n paar keer herhaal word, of "foe-foe-foe".
Sien ookWysig
Wikimedia Commons bevat media in verband met Batis capensis. |
|
<urn:uuid:dd5ae76e-e22f-49cc-b85d-0ce145c4e5ee>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Kaapse_bosbontrokkie
|
2019-07-18T06:35:52Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525524.12/warc/CC-MAIN-20190718063305-20190718085305-00333.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999992
| false
|
Koningrooibekkie
Koningrooibekkie | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Vidua macroura (Pallas, 1764) |
Inhoud
VoorkomsWysig
Die broeiende mannetjie het swart-en-wit verekleed met 'n lang dun stert. Nie-broeiende mannetjies se kop het duidelike swart en dofgeel strepe met diagnostiese snorstrepe en rooi snawel. Broeiende wyfies het 'n swarterige snawel wat buite broeityd pienker word.
Sien ookWysig
Wikimedia Commons bevat media in verband met Pin-tailed Whydah. |
BronWysig
VerwysingsWysig
- BirdLife International (2012). "Vidua macroura". IUCN Rooilys van Bedreigde Spesies. Weergawe 2012.1. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur. Besoek op 16 Julie 2012.
|
<urn:uuid:8200b0d1-452c-4608-a6f5-a925c25ed0ed>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Vidua_macroura
|
2019-07-18T06:35:35Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525524.12/warc/CC-MAIN-20190718063305-20190718085305-00333.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.995958
| false
|
Woestynlewerik
Die Woestynlewerik (Eremalauda starki) is 'n algemene, amper endemiese standvoël en nomade in klipperige woestynbossieveld, op gruisvlaktes en in dorre grasveld, met grasse soos fyntwa. Die voël is 13 – 14 cm groot en weeg 16 - 22 gram. In Engels staan die voël bekend as die Stark's lark.
Woestynlewerik | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Eremalauda starki (Shelley, 1902) | ||||||||||||||||
verspreiding
Sinonieme | ||||||||||||||||
Spizocorys starki |
Sien ookWysig
Wikimedia Commons bevat media in verband met Eremalauda starki. |
|
<urn:uuid:b4ab64a3-0189-4e68-99a5-d3f499f702fd>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Eremalauda_starki
|
2019-07-15T21:57:17Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716000516-00075.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.930825
| false
|
Slaptjips
Slaptjips is diepgebraaide stafies aartappels wat ongeveer so lank soos 'n vinger is. Dit was oorspronklik 'n Belgiese spesialiteit, maar het intussen dwarsoor die wêreld 'n gewilde vullende bygereg geword wat dikwels by wegneem-eetplekke verkoop word. Slaptjips is daarnaas ook een van die belangrikste bevrore voedselprodukte.
Inhoud
MetodeWysig
Vir die bereiding van slaptjips word geskilde aartappels in stafies met 'n deursnee van sowat een sentimeter en 'n lengte van tussen twee en tien sentimeter gesny, effens gedroog en vervolgens in plantolie twee keer diepgebraai - eers teen 'n temperatuur van tussen 140 en 180 °C totdat hulle 'n liggeel kleur kry, en daarna - sodra hulle afgekoel het - 'n tweede keer teen 'n temperatuur van sowat 190 °C diepgebraai totdat hulle 'n goue kleur verkry.
Slaptjips wat slegs eenkeer diepgebraai word, is dikwels nie gaar aan die binnekant nie of kry 'n donker kors. Indien 'n te groot hoeveelheid slaptjips op een keer gebraai word, koel die olie in die pot sterk af, en die aartappels suig baie olie op aangesien daar geen beskermende korslaag kan vorm nie. Voordat hulle bedien word, word die slaptjips gedreineer van olie en gesout.
Industriële vervaardigingWysig
Restourante en privaatverbruikers gee, weens gerieflikheid, dikwels voorkeur aan industrieel-verwerkte slaptjips wat na die eerste braai bevries was. Hulle moet voor bediening net nog éénkeer diepgebraai of in die oond gebak word. Verwerkte slaptjips word soms ook van aartappelpuree of -granulaat gevorm.
Vir die industriële vervaardiging van slaptjips word veral langerige aartappels gebruik. Produsente gee voorkeur aan soorte met 'n liggeel kleur sodat die klaarproduk goudbruin en nie grys is nie. Aartappelsoorte met 'n hoër konsentrasie stysel krimp nie wanneer die water verdamp nie. Geskikte soorte is bv. Agria, Granola en Ditta.[1]
Die aartappel word gewas en onder stoom in 'n aartappelskiller geskil, geblansjeer, in loopbanddroërs gedroog en in groot diepbraaiers gebak. Sodra die slaptjips gereed is, word hulle afgekoel en uiteindelik in vriestonnels bevries. Moderne aanlegte vir die vervaardiging van slaptjips kan tot 25 ton klaarproduk per uur hanteer.
|
<urn:uuid:803586be-4590-4c1e-98b2-93519fddcdea>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Slaptjips
|
2019-07-15T22:52:46Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716000516-00075.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99992
| false
|
Gestreepte vleiloerie
Gestreepte vleiloerie | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Centropus superciliosus Hemprich & Ehrenberg, 1833 |
Sien ookWysig
BronWysig
VerwysingsWysig
- BirdLife International (2012). "Centropus superciliosus". IUCN Rooilys van Bedreigde Spesies. Weergawe 2012.1. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur. Besoek op 26 Januarie 2013.
|
<urn:uuid:937260d1-3f2f-4309-b6eb-20b6db8141d6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Witbrouvleiloerie
|
2019-07-15T22:56:14Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716000516-00075.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.839178
| false
|
Struktuurtipe
'n Struktuurtipe dui in die kristalchemie en mineralogie aan watter struktuur 'n bepaalde vastestof besit.
Baie vastestowwe het 'n struktuur wat dieselfde simmetrie en opbou van die eenheidsel besit as ander stowwe. Daar is byvoorbeeld talle stowwe wat dieselfde struktuur as tafelsout (natriumchloried) besit. Die grootte van die eenheidsel kan effens wissel asook die koördinate van die atoom, indien hulle altans nie deur die struktuur se simmetrie vasgelê is nie.
Die tipe struktuur kan op verskeie maniere aangegee word. Van die bekendste en volopste kristalstrukture het gewoonlik 'n simbool in die strukturbericht-klassifikasie gekry. Stowwe wat 'n struktuur soos tafelsout het word byvoorbeeld B1-strukture genoem. 'n Ander metode om hierdie stowwe se struktuur weer te gee, is na die mineraal haliet as argetipe te verwys wat hoofsaaklik uit natriumchloried bestaan. Strukturbericht "B1" kom dus ooreen met "haliet-struktuur". Omdat die strukturbericht-klassifikasie vandag nie meer bygewerk word nie, is daar baie strukture wat net 'n mineraalverwysing besit. Hulle is dikwels minder volop of heeltemal uniek vir een bepaalde stof.
'n Ander aanduiding van struktuurtipes is die Pearson-simbool Hierdie simbool beskryf watter simmetrie die struktuurtipe het en hoeveel atome sy eenheidsel bevat, maar lê nie die struktuurtipe eenduidig vas nie.
Daar is verskeie maniere waarop na 'n bepaalde struktuurtipe verwys kan word:
Strukturbericht[1] | Mineraalnaam[1] | Chemiese formule | Chemiese naam | Pearson | Ruimtegroep |
---|---|---|---|---|---|
B1-tipe | Haliet | NaCl | natriumchloried | cF8 | Fm3m |
S1₄-tipe | Granaat | ideaal: Ca3Al2Si3O12[2] | kalsiumaluminiumsilikaat[2] | cI120? | Ia3d |
(bestaan nie) | Kolumbiet | Mn,FeNb,Ta2O6 | yster/mangaanniobaat/tantalaat? | oP36 | Pbcn |
(bestaan nie) | (bestaan nie) | AuCl | goud(I)chloried | tI? | P4₁/amd |
Watter aanduiding die volopste gebruik word hang af van die stowwe en van die wetenskappers. Mineraloë sal dikwels die mineraalname gebruik. Vastestofchemici gebruik die chemiese name meer, veral indein hulle met strukture werk wat as minerale nie voorkom nie. Die pearsonsimbole word meer deur metaalkundiges gebruik.
'n Ander komplikasie is dat strukture dikwels vervorm word indien die een atoom deur die ander vervang word. Die simmetrie kan daardeur laer word. Die ideale perovskiet-struktuur is kubies maar die meeste perovskiete het 'n effens laer simmetrie. Dit verander die pearson- en die ruimtegroep-simbole, maar geleerdes praat tog van perovskiete. Dit geld ook vir vastestofchemici wat sintetiese stowwe met hierdie strukture vervaardig. Maar daar is ook sintetiese stowwe soos AuCl wat hulle eie struktuurtipe het en nie as mineraal aangetref word nie. In hierdie geval praat vastestofchemici van die AuCl-tipe.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- indien dit bestaan
- maar dit kan baie wissel
|
<urn:uuid:9716e6f5-5516-4d57-b480-3d46bddbb963>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Struktuurtipe
|
2019-07-15T22:20:43Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716000516-00075.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999982
| false
|
Original Research
Die herkoms en betekenis van die naam Elkana
About the author(s)
A. H. van Zyl,, South Africa
Share this article
Abstract
Dit is algemeen bekend dat name in die antieke tyd sterk verbind is aan betekenis. Name uit die Semitiessprekende gebied het in die reel een of ander godsdienstige konnotasie gehad: 'n gebed tot 'n god, of 'n belydenis oor 'n god, of 'n toewyding van die naamdraer aan 'n god, of vertroue in 'n God.
Keywords
No related keywords in the metadata.
Metrics
Total abstract views: 1261
Total article views: 2050
Crossref Citations
No related citations found.
|
<urn:uuid:f71c0e51-fe09-42ac-9748-392d4241ab60>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://verbumetecclesia.org.za/index.php/ve/article/view/958
|
2019-07-18T06:35:41Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525524.12/warc/CC-MAIN-20190718063305-20190718085305-00357.warc.gz
|
by
|
4.0
|
a_tag
| false
| true
|
{
"abbr": [
"by",
"by"
],
"in_footer": [
true,
false
],
"in_head": [
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"4.0",
"4.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996324
| false
|
Verwante veranderings
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
16 Julie 2019
- Module:Citation/CS1; 20:38 -23 768 K175 Wysigings deur K175 teruggerol na laaste weergawe deur Fluxbot Etiket: Terugrol k
- Module:Citation/CS1; 20:37 +23 768 K175 Sinchroniseer vanaf en:Module:Citation/CS1
15 Julie 2019
- 2019 Britse Grand Prix; 07:17 +28 Aliwal2012 →Kwalifisering
- 2019 Britse Grand Prix; 06:42 -18 Aliwal2012
14 Julie 2019
- Toro Rosso; 17:17 -8 Aliwal2012 k
- Toro Rosso; 17:15 +39 Aliwal2012 →Uitslae in 2006-2019
- Renault F1; 17:11 +39 Aliwal2012 →Uitslae van 2007 tot 2019
- Red Bull Racing; 17:07 +38 Aliwal2012 →Renuitslae
- Sjabloon:F1stat; 16:23 +9 Aliwal2012
- 2019 Britse Grand Prix; 16:01 -1 Aliwal2012 →Puntestand na die Grand Prix
- 2019 Britse Grand Prix; 15:48 -170 Aliwal2012
- 2019 Britse Grand Prix; 15:43 +912 Aliwal2012
- 2019 Britse Grand Prix; 15:20 +58 Aliwal2012 →Renuitslag
- 2019 Britse Grand Prix; 14:53 +81 Aliwal2012
- 2019 Britse Grand Prix; 14:50 +782 Aliwal2012 →Renuitslag
- 2019 Britse Grand Prix; 14:35 +2 884 Aliwal2012
- Sjabloon:Cite web; 12:51 -3 641 K175 Vervang bladsyinhoud met '<includeonly>{{#invoke:citation/CS1|citation |CitationClass=web }}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude>' Etiket: Vervanging
- 2019 Britse Grand Prix; 09:06 +334 Aliwal2012 →Kwalifisering
13 Julie 2019
- 2019 Britse Grand Prix; 17:54 +88 Aliwal2012
- Sjabloon:F1stat; 17:50 -8 Aliwal2012
- 2019 Britse Grand Prix; 17:48 +1 822 Aliwal2012 →Kwalifisering
- 2019 Britse Grand Prix; 17:43 +410 Aliwal2012 →Uitslag
|
<urn:uuid:9260ece6-e3b0-4111-921f-ed12f9571429>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Daniil_Kvyat
|
2019-07-19T12:39:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00517.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.958718
| false
|
Oud-Oos-Slawies
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
Enkelvoud | Meervoud |
---|---|
Oud-Oos-Slawies | — |
- (taal) ’n Historiese Slawiese taal wat van die 10de tot die 14de eeu deur Oos-Slawiërs in die stadstate van Kiëf-Roes en sy opvolgerstate gepraat is. Tale wat daaruit ontstaan het, is Russies, Wit-Russies, Oekraïens en Rusyn.
- ISO 639-3: orv
- Oud-Russies (verwys na dialekte in beide Roes en Rusland)
- Oud-Oekraïens (verwys spesifiek na Oekraïense dialekte)
- Oud-Wit-Russies (verwys spesifiek na Wit-Russiese dialekte)
Vertalings: Oud-Oos-Slawies | |||
---|---|---|---|
- Sien Wikipedia vir meer inligting oor Oud-Oos-Slawies.
|
<urn:uuid:07fabf58-7775-48aa-b1fa-1d9aeb33d01a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/Oud-Oos-Slawies
|
2019-07-19T13:08:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526237.47/warc/CC-MAIN-20190719115720-20190719141720-00517.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998025
| false
|
Hanover
Hanover | |
Hanover se ligging in Noord-Kaap
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Suid-Afrika |
---|---|
Provinsie | Noord-Kaap |
Distrik | Pixley ka Seme |
Munisipaliteit | Emthanjeni |
Stigting | 1854 |
Oppervlak[1] | |
- Dorp | 80,77 km² (31,2 vk m) |
Bevolking (2011)[1] | |
- Dorp | 4 594 |
- Digtheid | 57/km² (147,6/myl2) |
Rasverdeling (2011)[1] | |
• Blank | 3.4% |
• Indiër/Asiër | 0.5% |
• Kleurling | 46.5% |
• Swart | 49.1% |
• Ander | 2.9% |
Taal (2011)[1] | |
• Afrikaans | 54.9% |
• Xhosa | 39.3% |
• Engels | 1.5% |
• Sotho | 1.4% |
• Ander | 2.9% |
Poskode (strate) | 7005 |
Skakelkode(s) | 053 |
Hanover is 'n klein dorpie waar die N1 en N10 nasionale paaie kruis in die Noord-Kaap, Suid-Afrika. Die oorspronklike eienaar, Gert Gouws, het ingestem om sy plaas Petrusvallei te verkoop om 'n nuwe dorp te begin op voorwaarde dat die dorp Hanover (na Hannover in Duitsland) genoem word. Die tweede "n" is weggelaat om die spelling minder Duits en meer Engels te maak. Die naaste groot dorpe is De Aar, Colesberg en Middelburg, Oos-Kaap. Die dorpie lê presies halfpad tussen Kaapstad en Johannesburg, asook so te sê ewe ver van Upington en Oos-Londen of Port Elizabeth.
Die bekende skryfster Olive Schreiner en haar man, Samuel Cronwright, het van 1899 tot 1907 op Hanover gewoon. Hy was destyds eers lid van die Kaapse Wetgewende Vergadering vir Colesberg en later vir Beaufort-Wes. Schreiner het Hanover aanvanklik beskryf as "one of the prettiest and nicest villages" wat sy al gesien het, maar omdat sy tydens die Tweede Vryheidsoorlog onder militêre toesig geplaas is, het omstandighede op die dorpie vir haar baie moeilik geword. Cronwright het sy sakebelange mettertyd na De Aar uitgebrei omdat hy reg voorspel het dat dié dorp meer groeipotensiaal as Hanover gehad het. Eindelik, in 1907, het die egpaar daarheen verhuis sodat Cronwright sy onderneming van daar af kon bedryf.
Sien ook[wysig | wysig bron]
Bronne[wysig | wysig bron]
- "Hoofplek Hanover". Sensus 2011.
De Aar | Philipstown | Colesberg | ||
Deelfontein | Noupoort | |||
Hanover | ||||
Richmond | Nieu-Bethesda | Middelburg |
|
<urn:uuid:e4653f2b-49bd-4ca3-8886-60908fbf1468>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Hanover
|
2019-07-22T02:08:18Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00277.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999351
| false
|
Nederlanders
- Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Nederlands.
Nederlanders | |
---|---|
Totale bevolking: | ca. 29 miljoen[1] |
Belangrike bevolkings in: | Nederland ~13,2 miljoen Suid-Afrika ~7 miljoen[2] |
Taal: | Nederlands, Wes-Fries, Afrikaans |
Geloofsoortuiging: | Histories twee-derde Protestantisme (hoofsaaklik Calvinisme met 'n noemenswaardige Lutherse minderheid), een derde Rooms-Katolieke Kerk; vandag meestal ongebonde, met Rooms-Katolieke Verenigde kerke (Gereformeerde en Lutherse) minderhede |
Verwante etniese groepe: | Ander Germaanse volke soos Afrikaners, Duitsers, Engelse, Friese en Vlaminge |
Die begrip Nederlanders (Nederlander, die Nederlandse volk) bevat verskeie definisies, en hulle kan afgesonder, verwant of deels oorlappend teenoor mekaar staan. Hieronder word die verskillende begrippe gedefinieer, waarna die artikel verder uitbrei oor die Nederlandse entisiteit.
Inhoud
Nederlandse nasionaliteit[wysig | wysig bron]
Die Rykswet op die Nederlandskap (Nederlands: Rijkswet op het Nederlanderschap) bepaal of iemand 'n Nederlander is. 'n Gelykwaardige term is Nederlandse staatsburger, Nederlandse onderdaan (maar sien ook onder), en iemand met die Nederlandse nasionaliteit.
In die meeste andere lande (byvoorbeeld België of Spanje) word die woord nasionaliteit of 'n vertaling van die woord, meer gebruik vir 'n begrip wat digter by entisiteit lê. In Nederland word die staatsburgerskap in die reël bekom deur geboorte. Die hoofreël van die Rykswet op Nederlandskap is dat iemand 'n Nederlander is, as op die moment van geboorte één van die ouers 'n Nederlander is. Daarna kan die staatsburgerskap ook deur naturalisasie verkry word. Mens kan die Nederlandse staatsburgerskap verloor wanneer die staatsburgerskap van 'n ander land vrywilliglik aangeneem word. Om diens te neem in 'n vreemde krygsmag kan ook tot verlies van die Nederlandse nationaliteit lei, indien die krygshandelinge teen die Nederlandse belange druis. Dat mens by 'n veroordeling tot gevangenisstraf die staatsburgerskap sou kon verloor, is 'n misverstand wat berus op verwarring met die straf van ontsetting uit die kiesreg, waartoe mens wél veroordeel kan word.
Onderdaanskap[wysig | wysig bron]
Nederlanders is teenoor Nederland onderdanig, maar in die verlede was daar Nederlandse onderdane wat geen Nederlanders was nie.
In die voormalige Nederlands-Indië het dit vir die inheemse bevolking gegeld. Dit was opgeteken in die wet oor die Nederlandse onderdaanskap (Wet van 10 Februarie 1910, Stb. nr. 55). In 1927 word hierdie wet ook van toepassing in Suriname en op Curaçao en hul onderhoriges. Vanaf 1949 was dit nie meer van toepassing op die selfstandig gewordene Indonesië nie, maar wel nog op die Nederlandse Nieu-Guinee. Na die invoering van die Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden in 1954 was daar slegs nog nie-Nederlandse onderdane in Nederlandse Nieu-Guinee. Na die oordrag aan Indonesië in 1962/'63 was daar geen meer aparte begrip "onderdaan" nie.
Die begrip "onderdaan" word wel nog gebruik in die internasionale verband, byvoorbeeld in die term "gemeenskapsonderdaan."
Nederlandse volk[wysig | wysig bron]
Met "volk" kan, afhanklik van die konteks, sowel na die Nederlandse nasie (dit wil sê, die hele bevolking van Nederland) of na mense met die Nederlandse etnisiteit verwys. Hoewel die woord in die omgangstaaal vry voorkom word die term in die wetenskaplike veld deurgaans vermy vanweë sy onduidelike en dikwels vae betekenis.
Nederlandse nasie[wysig | wysig bron]
Die begrip nasie is abstrak, en word bekendgestel tydens die tydperk van die Romantiese Nasionalisme aan die einde van die 18de eeu. 'n Nasie kan bestaan uit één enkele etnisiteit. Japan en Ysland is moderne voorbeelde, of uit meerdere, waarby byvoorbeeld gedink kan word aan die Volksrepubliek China of die Verenigde State van Amerika. Dikwels is dit so dat een etnisiteit kultureel (dikwels insluitende sy taal) dominant is. Ook in Nederland bestaan die nasie uit meerdere etnisiteite, waarby die Nederlandse die mees dominante is.
Nederlandse etnisiteit[wysig | wysig bron]
Die Nederlandse etnisiteit is 'n sosiaal-kulturele identiteit. Deurgaans word mense met die Nederlandse etnisiteit eenvoudig Nederlanders genoem.
Nederlanders (in die sin van etnisiteit) is onderling verbonde deur 'n gemeenskaplike geskiedenis, kultuur, taal en afstamming. Etnisiteit is nie aan die Nederlandse landsgrense gebonde nie, en ook die Vlaminge word beskou as behorend tot die Nederlandse etnisiteit, tog nie tot die Nederlandse volk in 'n nasionale sin nie.
Afrikaners stam grotendeels af van Nederlanders en Vlaminge.
Verwysings en Bronnelys[wysig | wysig bron]
- Hierdie artikel, of gedeeltes daarvan, is uit die volgende Wikipedia-artikel vertaal: Nederlanders
- ( Autochtone population at 1 January 2006, Central Statistics Bureau, Integratiekaart 2006', ) [1]
- ( Nicholaas, Han; Sprangers, Arno. ) "Dutch-born 2001, Figure 3 in DEMOS, 21, 4. Nederlanders over de grens" (PDF). Nidi.knaw.nl.
- ( ) "Total Ancestry Reported". United States Census Bureau. 2012. Besoek op 21 April 2016.
- ( Nicholaas, Han; Sprangers, Arno. ) "210,000 emigrants since World War II, after return migration there were 120,000 Netherlands-born residents in Canada in 2001. DEMOS, 21, 4. Nederlanders over de grens" (PDF). Nidi.knaw.nl. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 11 Junie 2007.
- ( ) Federal Statistics Office - Foreign population Geargiveer, 12 Februarie 2012 op die Wayback Machine
- ( ) "ABS Ancestry". 2012. Besoek op 25 April 2016.
- ( ) "Belgen in Nederland en Nederlanders in België" (PDF). Centraal Bureau voor de Statistiek. Besoek op 25 April 2016.
- ( ) "New Zealand government website on Dutch-Australians". Teara.govt.nz. 4 Maart 2009. Besoek op 25 April 2016.
- ( Joshua Project. ) "Dutch Ethnic People in all Countries". Joshua Project. Besoek op 25 April 2016.
- ( ) "Ausländerinnen und Ausländer in der Schweiz" (PDF). Admin.ch. Besoek op 25 April 2016.
- ( ) "CBS - One in eleven old age pensioners live abroad - Web magazine". Cbs.nl. 20 Februarie 2007. Besoek op 7 Augustus 2012.
- ( ) "Table 5 Persons with immigrant background by immigration category, country background and sex. 1 January 2009". Ssb.no. 1 Januarie 2009. Besoek op 7 Augustus 2012.
|
<urn:uuid:ed7b7114-b10d-4f5b-b8c5-d225a65b4ce8>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Nederlanders
|
2019-07-22T01:45:01Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527458.86/warc/CC-MAIN-20190722010436-20190722032436-00277.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998443
| false
|
Koolhidraat
Koolhidrate is organiese verbindings wat 'n belangrike rol in lewende organismes speel. Hulle het die algemene formule (CH2O)n, waarvan ook hul benaming - "hidrate van koolstof" - afgelei is. Die eenvoudigste koolhidrate is suikers wat uit vyf (pentoses) of ses (heksoses) koolstofatome kan bestaan.
Hierdie suikermolekule kom gewoonlik as ringe voor en staan bekend as monosakkariede, soos byvoorbeeld glukose en fruktose. Verbindings van twee molekule word disakkariede genoem; tafelsuiker of sukrose (met een glukose- en een fruktose-eenheid per molekuul) is die bekendste voorbeeld.
Kettings van tussen drie en ses monosakkariede word oligosakkariede genoem, terwyl langketting-polimere van suikermolekule as polisakkariede bekend staan. Polisakkariede speel 'n belangrike rol as verbindings wat energie kan stoor, soos byvoorbeeld stysel in plante en glikogeen in diere. Ander polisakkariede is strukturele molekule soos byvoorbeeld sellulose (wat in die wande van plantselle voorkom) en chitien (wat in die selwande van fungi en in die eksoskelette van baie ongewerwelde diere aangetref word).
Inhoud
Koolhidrate in die menslike dieetWysig
Koolhidrate kom - naas vette en proteïene - ook in menslike voedsel voor en maak 60% van die gemiddelde totale dieet uit. Voorbeelde waar koolhidrate in plantaardige stowwe voorkom, sluit in: brood, mielies, rys, aartappels, rietsuiker, en konfyt. Dit kom ook in melk van soogdiere voor.
Soorte koolhidrateWysig
Koolhidrate kan ongeveer met die formule C(H2O)n weergegee word, maar dit bestaan uit molekule waarvan die meeste koolstofatome 'n -OH alkoholgroep en een 'n C=O-karboniel-groep dra. [1]
MonosakkariedeWysig
Monomere sakkariedmolekule kan verdeel word:
- volgens ketting lengte
- n=3: triose
- n=4: tetrose
- n=5: pentose
- n=6: heksose
- n=7: heptose
- volgens funksionele groep
Die pentoses en heksose kan lineêre kettings of ringe vorm. Die ringvorming tree op deurdat die karbonielgroep van 'n molekuul reageer met 'n hidroksielgroep op dieselfde molekuul en daarby 'n sikliese hemiasetaal of hemiketaal vorm.
Die ringsluiting kan tot verskeie stereo-isomere (anomere) lei. Hierdie verskil is baie belangrik vir die vorming van polimere sakkariede. Die produk van hierdie ringsluitingsreaksie word 'n piranose genoem indien n=6. Byvoorbeeld D-Glukose vorm α- of β-D-glukopiranose. Indien n=5 word dit 'n furanose genoem. Hierdie reaksie is 'n ewewig en die β-vorm is ~63% teenwoordig teenoor ~36% vir di α-vorm.[3]
DisakkariedeWysig
Dimere molekule van twee monosakkariede, wat met 'n α of β-1,4-glikosiedskakel verbind is.
- homodimere: twee dieselfde monosakkariede
- heterodimere: twee verskillende dimere, soos sukrose = fruktose+glukose
OligosakkariedeWysig
In die natuur kom ook kort kettings van 3 or 4 sakkaried molekule voor.
PolisakkariedeWysig
VerwysingsWysig
- brooklyn.liu.
- Carolyn R Bertozzi. "Structural Basis of Glycan Diversity - Essentials of Glycobiology - NCBI Bookshelf". nih.gov.
- Purdue.
|
<urn:uuid:6cc99dd4-f914-4052-b536-27ea78d9a7cf>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Koolhidraat
|
2019-07-15T22:17:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716000524-00001.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999694
| false
|
Wimpy
WIMPY | |
Tipe | Volbesit |
---|---|
Gestig | Coventrystraat, Londen in 1954 |
Hoofkantoor | |
Sleutelpersone | Eddie Gold (VSA) J. Lyons and Co (VK) |
Gebied bedien | 1000+ restaurante in meer as 23 lande |
Industrie | Konsessie-ondernemings |
Produkte | Kitskos |
Moedermaatskappy | Famous Brands Limited |
Slagspreuk | There's a Wimpy moment in every day. Enjoy every moment. |
Webwerf | Wimpy Suid-Afrika |
GeskiedenisWysig
Die Wimpy-handelsmerk is in die 1950's geskep in die Verenigde Koninkryk. Die naam is geïnspireer deur die J. Wellington Wimpy-karakter wat deur Elzie Crisler Segar geskep is en in die Popeye-tekenfilms verskyn het.
Internasionale takkeWysig
Wimpy het takke in die volgende lande:
|
<urn:uuid:1a4b162b-0bc8-4427-94c4-326d0c09ac60>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Wimpy
|
2019-07-15T22:34:22Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716000524-00001.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997351
| false
|
Lêer:Tweespruit Grain Elevator.jpg
Jump to navigation
Jump to search
Tweespruit_Grain_Elevator.jpg (500 × 298 piksels, lêergrootte: 192 KG, MIME-tipe: image/jpeg)
Lêergeskiedenis
Klik op die datum/tyd om te sien hoe die lêer destyds gelyk het.
Datum/Tyd | Duimnaelskets | Dimensies | Gebruiker | Opmerking | |
---|---|---|---|---|---|
huidig | 19:49, 10 Februarie 2008 | 500 × 298 (192 KG) | Ossewa | {{Information |Description= |Source= |Date= |Author= |Permission= |other_versions= }} | |
19:40, 10 Februarie 2008 | 500 × 315 (191 KG) | Ossewa | {{Information |Description=Grain Elevator in Tweespruit |Source=self-made |Date=January 2008 |Author= Ossewa |Permission= |other_versions= }} |
Lêergebruik
Globale lêergebruik
Die volgende ander wiki's gebruik hierdie lêer:
- Gebruik in en.wikipedia.org
- Gebruik in et.wikipedia.org
- Gebruik in fr.wikipedia.org
- Gebruik in hr.wikipedia.org
- Gebruik in nl.wikipedia.org
- Gebruik in nso.wikipedia.org
- Gebruik in sh.wikipedia.org
|
<urn:uuid:e74379dc-2af2-464b-bb8d-a0b6b14b2500>
|
CC-MAIN-2019-30
|
2019-07-15T22:21:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524254.28/warc/CC-MAIN-20190715215144-20190716000524-00001.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.91796
| false
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.