text
string | id
string | dump
string | url
string | date
string | file_path
string | license_abbr
string | license_version
string | license_location
string | license_in_head
bool | license_in_footer
bool | potential_licenses
dict | license_parse_error
bool | license_disagreement
bool | language_script
string | language
string | language_score
float64 | found_in_fw
bool |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
zuidzuidwest
Vanuit Wiktionary, die vrye woordeboek.
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
1
Nederlands (nl)
1.1
Uitspraak
1.2
Bywoord
1.2.1
Betekenisse
Nederlands (nl)
N
O
W
Z
NO
NW
ZO
ZW
NNO
NNW
ONO
OZO
ZZO
ZZW
WZW
WNW
Bywoord
zuidzuidwest
Uitspraak
Hulp:IPA
: [
zœʏ̯d.zœʏ̯d.ˈʋɛst
]
(
lêer
)
Bywoord
Betekenisse
Suidsuidwes
; een van die windrigtings.
Ontsluit van "
https://af.wiktionary.org/w/index.php?title=zuidzuidwest&oldid=178914
"
Kategorieë
:
Woorde in Nederlands van lengte 12
Woorde in Nederlands
Bywoorde in Nederlands
Woorde met oudio in Nederlands
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Onlangse wysigings
Lukrake woord
Lukrake Afr. woord
Woord begin met...
Kategorieë
Inligting
Geselshoekie
Huidige gebeure
Hulp
Skenkings
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Laai lêer
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Haal dié blad aan
Ander tale
Français
Nederlands
Die bladsy is laas op 1 Februarie 2018 om 21:26 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wiktionary
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:baf98952-fc41-43bd-8f67-c74cc5ecdb42>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/zuidzuidwest
|
2019-07-16T23:08:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00501.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.994463
| false
|
Bespreking:Springbok
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Springbok-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
Artikelnaam[wysig bron]
Soos in die geval van Frans, sien ek dat die normale artikelnaam, "Springbok", 'n aanstuurbladsy vir hierdie een is. Is dit werklik nodig? Kan ons nie maar die artikel "Springbok" skrap en die een daarheen skuif nie? Anrie 13:59, 10 April 2007 (UTC)
SWART SPRINGBOK[wysig bron]
WAS DAAR VROEER JARE SWART SPRINGBOKKE?
|
<urn:uuid:248fe6e3-f67a-4f68-b3b9-a3c54f901564>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Springbok
|
2019-07-18T05:35:28Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00101.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000002
| false
|
Kategorie:Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders
Jump to navigation
Jump to search
(vorige bladsy) (volgende bladsy)
Vir meer inligting, sien Wikipedia:Gesagbeheer.
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
Bladsye in kategorie "Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders"
Die volgende 200 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 1 018.
(vorige bladsy) (volgende bladsy)J
K
- Franz Kafka
- Frida Kahlo
- Wassily Kandinsky
- Kano Motonobu
- Immanuel Kant
- Karel die Grote
- Karel die Stoute
- Karel I van Engeland
- Karel II van Engeland
- Karel V
- Karel VI van Frankryk
- Katharina II van Rusland
- Andy Kaufman
- Buster Keaton
- Diane Keaton
- John Keats
- John F. Kennedy
- William Kentridge
- Jack Kerouac
- Omar Khayyám
- Wolf Kibel
- Paul Klee
- Heinrich von Kleist
- Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff
- Johann Koch
- Koeblai Khan
- Peter Kolbe
- Käthe Kollwitz
- David Koloane
- Konfusius
- Konstantinos Petrou Kavafis
- Konstantyn VII van Bisantium
- Kores die Grote
- Cornelius Krieghoff
- Akira Kurosawa
L
- Jacques Lacan
- Karl Lagerfeld
- Hugh Lane
- Charles Lanyon
- Denys Lasdun
- Else Lasker-Schüler
- Maggie Laubser
- Charles Laughton
- Charles Laval
- T. E. Lawrence
- Le Corbusier
- Le Roux Smith le Roux
- Francois le Vaillant
- Robert E. Lee
- Spike Lee
- Gottfried Wilhelm Leibniz
- Cornelis Lely
- Wladimir Lenin
- Peter Joseph Lenné
- John Lennon
- Leo VI van Bisantium
- Leopold I van België
- Leopold I, Heilige Romeinse Keiser
- Leopold II, Heilige Romeinse Keiser
- Michail Lermontof
- Mervyn LeRoy
- Claude Lévi-Strauss
- John Frederic Lewis
- Arthur Lasenby Liberty
- Carolus Linnaeus
- John Locke
- Lodewyk IX van Frankryk
- Lodewyk XIII van Frankryk
- Lodewyk XIV van Frankryk
- Lodewyk XVI van Frankryk
- Raymond Loewy
- Michail Lomonosof
- Londense Tower
- Adolf Loos
- Louise van Hesse-Kassel
- Louvre
- Lu Xun
- George Lucas
- Lucius Annaeus Seneca
- Charles Ludlam
- Ludwig Forum vir Internasionale Kuns
- Ludwig von Herterich
- Bernardino Luini
- Martin Luther
- Edwin Lutyens
- David Lynch
- Jean-François Lyotard
M
- Guillaume de Machaut
- Niccolò Machiavelli
- Charles Rennie Mackintosh
- Albertus Magnus
- Wladimir Majakofski
- William Makepeace Thackeray
- Maksim Gorki
- Maksimiliaan I
- Maksimiliaan I van Meksiko
- Nelson Mandela
- Édouard Manet
- Andrea Mantegna
- Mao Zedong
- Louis Maqhubela
- Margaret Bourke-White
- Margrethe II van Denemarke
- Maria I van Skotland
- Maria II van Engeland
- Mariano Fortuny (ontwerper)
- Markus Aurelius
- Daniel Marot
- Martialis
- Ross Martin
- Karl Marx
- Henri Matisse
- Matthias (HRR)
- Matthias Claudius
- Johan Maurits
- Anton Mauve
- Valerius Maximus
- Burr McIntosh
- Marshall McLuhan
- Lorenzo de' Medici
- Mehmet II
- Felix Mendelssohn
- Moses Mendelssohn
- Maria Sibylla Merian
- Metropolitan Museum of Art
- Michael VIII Paleologus
- Microsoft
- Ludwig Mies van der Rohe
- John Milton
- Octave Mirbeau
- Joan Miró
- Ivan Mitford-Barberton
- François Mitterrand
- Hayao Miyazaki
- Moctezuma II
- Vera Moechina
- Mohammad Reza Pahlavi
- Mohammed
- Piet Mondriaan
- Claude Monet
- Marilyn Monroe
- Charles Montesquieu
- Claudio Monteverdi
- Thomas More
- J.P. Morgan
- Samuel Morse
- Viggo Mortensen
- Grandma Moses
- Moskouse Historiese Staatsmuseum
- Benjamin Mountfort
- Wolfgang Amadeus Mozart
- William Mulholland
- Martin Mull
- Edvard Munch
- Glenn Murcutt
- Musée d'Orsay
- Benito Mussolini
N
- Vladimir Nabokov
- Napoleon II
- Napoleon III van Frankryk
- Nasa
- Nasionale Biblioteek van Israel
- National Trust
- Hugo Naudé
- NAVO
- Nero
- Pablo Neruda
- Evelyn Nesbit
- Michail Nesterof
- Richard Neutra
- Isaac Newton
- Fred Niblo
- Friedrich Nicolai
- Oscar Niemeyer
- Nicéphore Niépce
- Friedrich Nietzsche
- Florence Nightingale
- Vaslav Nijinsky
- Niklas Luhmann
- Nikolaas I van Rusland
- Patriarg Nikon van Moskou
- Leonard Nimoy
- Notre-Dame-katedraal
|
<urn:uuid:b7214a1f-282d-4b0c-8c75-70af0fa34f8e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wikipedia-artikels_met_ULAN-identifiseerders?from=Jk
|
2019-07-18T05:18:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00101.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.796783
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Sachalin-oblast" skakel
←
Sachalin-oblast
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Sachalin-oblast
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Moskou
(
← skakels
wysig
)
Oblast
(
← skakels
wysig
)
Sint Petersburg
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Deelgebiede van Rusland
(
← skakels
wysig
)
Federale deelgebiede van Rusland
(
← skakels
wysig
)
Tomsk-oblast
(
← skakels
wysig
)
Tiwa
(
← skakels
wysig
)
Mari El
(
← skakels
wysig
)
Sacha (Jakoetië)
(
← skakels
wysig
)
Krai
(
← skakels
wysig
)
Adigea
(
← skakels
wysig
)
Altai
(
← skakels
wysig
)
Basjkortostan
(
← skakels
wysig
)
Boerjatië
(
← skakels
wysig
)
Republiek van Komi
(
← skakels
wysig
)
Kalmikië
(
← skakels
wysig
)
Kabardino-Balkarië
(
← skakels
wysig
)
Tsjoewasjië
(
← skakels
wysig
)
Zabaikalski-krai
(
← skakels
wysig
)
Sewastopol
(
← skakels
wysig
)
Republiek van Karelië
(
← skakels
wysig
)
Tsjetsjnië
(
← skakels
wysig
)
Tartarstan
(
← skakels
wysig
)
Russiese Verre Ooste
(
← skakels
wysig
)
Koerile
(
← skakels
wysig
)
Siberiese Federale Distrik
(
← skakels
wysig
)
Nowosibirsk-oblast
(
← skakels
wysig
)
Nowgorod-oblast
(
← skakels
wysig
)
Nizjni Nowgorod-oblast
(
← skakels
wysig
)
Moskou-oblast
(
← skakels
wysig
)
Oeljanofsk-oblast
(
← skakels
wysig
)
Orjol-oblast
(
← skakels
wysig
)
Amoer-oblast
(
← skakels
wysig
)
Ekonomiese streke van Rusland
(
← skakels
wysig
)
Republieke van Rusland
(
← skakels
wysig
)
Outonome oblaste van Rusland
(
← skakels
wysig
)
Outonome okroegs van Rusland
(
← skakels
wysig
)
Federale stede van Rusland
(
← skakels
wysig
)
Federale distrikte van Rusland
(
← skakels
wysig
)
Kamtsjatka-krai
(
← skakels
wysig
)
Chabarofsk-krai
(
← skakels
wysig
)
Altai-krai
(
← skakels
wysig
)
Krasnojarsk-krai
(
← skakels
wysig
)
Krasnodar-krai
(
← skakels
wysig
)
Perm-krai
(
← skakels
wysig
)
Stawropol-krai
(
← skakels
wysig
)
Primorski-krai
(
← skakels
wysig
)
Mordowië
(
← skakels
wysig
)
Karatsjai-Tsjerkessië
(
← skakels
wysig
)
Dagestan
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Sachalin-oblast
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:94ef1c46-b159-4cab-94aa-e623f43c6066>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Sachalin-oblast
|
2019-07-18T05:01:42Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00101.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998684
| false
|
Bespreking:Felsies
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Felsies-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:899aeb1b-a0e4-430d-b86e-ae1d97e870ce>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Felsies
|
2019-07-19T10:37:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00261.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999996
| false
|
Kategorie:Wikipedia-artikels met BNF-identifiseerders
Jump to navigation
Jump to search
(vorige bladsy) (volgende bladsy)
Vir meer inligting, sien Wikipedia:Gesagbeheer.
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
Bladsye in kategorie "Wikipedia-artikels met BNF-identifiseerders"
Die volgende 200 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 13 570.
(vorige bladsy) (volgende bladsy)S
- SN 1987A
- Snaarteorie
- Wesley Snipes
- Carrie Snodgress
- Brittany Snow
- Marguerite Snow
- Matt B. Snyder
- Sobhuza II
- Leelee Sobieski
- Robert Sobukwe
- Soedan
- Soerakarta
- Sjoerd Soeters
- Sofia Aleksejewna van Rusland
- André Sogliuzzo
- Soignies
- Sokker
- Marla Sokoloff
- Vladimir Sokoloff
- Grigory Sokolov
- Sokrates
- Solange Ghernaouti
- Paolo Soleri
- P. J. Soles
- Solidarność
- Solingen
- Ksenia Solo
- Yury Solomin
- Solon
- Anatoly Solonitsyn
- Aleksandr Solzhenitsyn
- Somalies
- Somalië
- Somaliërs
- Somer
- Ian Somerhalder
- Suzanne Somers
- W. Somerset Maugham
- Sonam Gyatso
- Brenda Song
- Trey Songz
- Susan Sontag
- Sonwyser
- Soogdier
- Sophia van die Palts
- Sophokles
- Sopron
- Sorbies
- Kevin Sorbo
- Mira Sorvino
- Paul Sorvino
- Sosiale kontrak
- Sosialisme
- Sosialistiese Eenheidsparty van Duitsland
- Ann Sothern
- Hernando de Soto
- Talisa Soto
- Kath Soucie
- Soundgarden
- Robert Soutar
- Charles Southwood
- Soweto-strykkwartet
- Sowjetunie
- Wole Soyinka
- Sozopol
- Paul-Henri Spaak
- Spaanse Burgeroorlog
- Spaanse griep in Suid-Afrika
- Sissy Spacek
- Kevin Spacey
- David Spade
- James Spader
- Timothy Spall
- Spanje
- Joe Spano
- Vincent Spano
- Muriel Spark
- Allister Sparks
- Anders Sparrman
- Boris Spasski
- Hannah Spearritt
- Randy Spears
- Rachel Specter
- Ed Speleers
- Albert Speer
- Hugo Speer
- Richard Speight Jr.
- Abigail Spencer
- Bud Spencer
- Herbert Spencer
- John Spencer (akteur)
- Octavia Spencer
- Harold Spencer Jones
- Oswald Spengler
- Speyer
- Sphyrnidae
- Steven Spielberg
- Lina Spies
- Joe Spinell
- Stephen Spinella
- Altiero Spinelli
- Brent Spiner
- Spinnekop
- Spinnekopagtiges
- Baruch Spinoza
- Jason Spisak
- Spoon
- Sport
- Elizabeth Spriggs
- Springfield, Illinois
- R. G. Springsteen
- Cole Sprouse
- Dylan Sprouse
- Sam Spruell
- June Squibb
- Katherine Squire
- Sri Jayawardenepura
- Sri Lanka
- Sridevi
- Jill St. John
- Malcolm St. Clair (rolprentvervaardiger)
- St. Gallen
- St. Gotthardpas
- St. John's, Newfoundland en Labrador
- Al St. John
- Betta St. John
- St. Kitts en Nevis
- St. Louis
- St. Lucia
- St. Moritz
- St. Petersburg, Florida
- St. Vincent en die Grenadine
- Staatsbibliothek zu Berlin
- Kelly Stables
- Robert Stack
- Stade de France
- Lewis J. Stadlen
- Chad Stahelski
- Nick Stahl
- Josef Stalin
- Stalinisme
- Richard Stallman
- Sage Stallone
- Sylvester Stallone
- Lauren Stamile
- John Stamos
- Terence Stamp
- Sebastian Stan
- Standbeeld
- Lionel Stander
- Guy Standing
- Aaron Stanford
- Stanislas Leszczynski
- Stanley Kubrick
- Forrest Stanley
- Helene Stanley
- Henry Morton Stanley
- Lisa Stansfield
- Andrew Stanton
- Harry Dean Stanton
- Robert Stanton (akteur)
- Barbara Stanwyck
- Maureen Stapleton
- Star Trek
- Star Wars Episode IV: A New Hope
- Pauline Starke
- Fredro Starr
- Kevin Starr
- Martin Starr
- Charles Starrett
- Jack Starrett
- Stasi
- Jason Statham
- Statius
- Imelda Staunton
- Stavelot
- Stavronikita-klooster
- William Thomas Stead
- Alison Steadman
- Ralph Steadman
- Vera Steadman
- Myrtle Stedman
- Steekmuggies
- Steeleik
- Steely Dan
- Mary Steenburgen
- Gwen Stefani
- Joey Stefano
- Leslie Stefanson
- Stefanus van Engeland
- Stegosaurus
- Edgar Stehli
- Edward Steichen
- Rod Steiger
- Steigt freudig in die Luft, BWV 36a
- John Steinbeck
- Rudolf Steiner
- Hailee Steinfeld
- Shirley Stelfox
- Stelselingenieurswese
|
<urn:uuid:f1ae9c71-5e60-48dc-a1f7-ebdff03fab23>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wikipedia-artikels_met_BNF-identifiseerders?from=Sn
|
2019-07-19T10:35:49Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00261.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.798824
| false
|
Ngwenyamenirivier
Jump to navigation
Jump to search
Ngwenyamenirivier | |
---|---|
Monding | Sabierivier |
Stroomgebied | Mpumalanga, Suid-Afrika |
Monding-hoogte | 396 m |
Koördinate: Koördinate: |
Monding[wysig | wysig bron]
Eksterne skakel[wysig | wysig bron]
- Google-kaart van die Ngwenyameni se monding by Geonames.org (cc-by)
|
<urn:uuid:648edc04-9228-49ce-84b7-103d14ccf2de>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Ngwenyamenirivier
|
2019-07-19T11:04:36Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00261.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.908824
| false
|
Sjabloon:Landtabel
Jump to navigation
Jump to search
Moet asseblief nie meer hierdie sjabloon gebruik nie. Gebruik eerder Sjabloon:Inligtingskas Land.
Nasionale leuse: | |||||
[[Beeld:|250px|Ligging van ]] | |||||
Amptelike taal | |||||
Hoofstad | |||||
Grootste stad | |||||
Regering | |||||
' |
Oppervlakte - Totaal - Water (%) |
km² ([[Lys van lande volgens oppervlak|]]) | ||||
Bevolking - Soos op skatting - Soos op sensus - Digtheid |
([[Lys van lande volgens bevolking|]]) /km² ([[Lys van lande volgens bevolkingsdigtheid|]]) | ||||
BBP (PPP) - Soos op [[|]] totaal - Per capita |
([[Lys van lande volgens BBP (PPP)|]]) ([[Lys van lande volgens BBP per capita|]]) | ||||
Geldeenheid | ([[ISO 4217|]] )
Tydsone - Somertyd |
(UTC) (UTC) | ||||
Volkslied | ' | ||||
Internet-TLD | |||||
Skakelkode | +
|
<urn:uuid:164c848e-fd43-4fac-8c75-369792326606>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Landtabel
|
2019-07-19T10:57:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00261.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.859611
| false
|
FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2003
Coupe des Confédérations 2003 | |
---|---|
Toernooi-inligting | |
Gasheerland | Frankryk |
Datums | 18 – 29 Junie |
Spanne | 8 (van 6 konfederasies) |
Stadions | 3 (in 3 stede) |
Finale uitslag | |
Kampioene | Frankryk (2 titels) |
Tweede plek | Kameroen |
Derde plek | Turkye |
Vierde plek | Colombia |
Toernooi-statistieke | |
Wedstryde gespeel | 16 |
Doele | 37 (2.31 per wedstryd) |
Bywoning | 491 700 (30 731 per wedstryd) |
Meeste punte | Thierry Henry (4 doele) |
Beste speler | Thierry Henry |
← 2001 2005 → |
Inhoud
StadionsWysig
Wedstryde is in die volgende stede gespeel:
Saint-Denis | Lyon | Saint-Étienne |
---|---|---|
Stade de France | Stade de Gerland | Stade Geoffroy-Guichard |
Kapasiteit: 80 000 | Kapasiteit: 41 200 | Kapasiteit: 36 000 |
Deelnemende spanneWysig
Span | Konfederasie | Kwalifikasie | Deelname |
---|---|---|---|
Frankryk | UEFA | Gasheer en wenner van die UEFA Europa-beker in 2000 | 2de |
Brasilië | CONMEBOL | Wenner van die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002 | 4de |
Japan | AFC | Wenner van die AFC Asië-beker in 2000 | 3de |
Colombia | CONMEBOL | Wenner van die Copa América-beker in 2001 | 1ste |
Verenigde State | CONCACAF | Wenner van die CONCACAF Goue-beker in 2002 | 3de |
Kameroen | CAF | Wenner van die Afrikanasiesbeker in 2002 | 2de |
Turkye | UEFA | Derde plek in die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002 | 1ste |
Nieu-Seeland | OFC | Wenner van die OFC Nasiebeker in 2002 | 2de |
WedstrydeWysig
Groep AWysig
Land | Wed | Wen | Gel | Ver | DV | DT | +/- | Pnt |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Frankryk | 3 | 3 | 0 | 0 | 8 | 1 | +7 | 9 |
Colombia | 3 | 2 | 0 | 1 | 4 | 2 | +2 | 6 |
Japan | 3 | 1 | 0 | 2 | 4 | 3 | +1 | 3 |
Nieu-Seeland | 3 | 0 | 0 | 3 | 1 | 11 | –10 | 0 |
18 Junie 2003 18:00 MEST | ||||
Nieu-Seeland | 0–3 | Japan | Stade de France, Saint-Denis Toeskouers: 36 038 Skeidsregter: Coffi Codjia (Benin) | |
Verslag | 12', 75' Nakamura 65' Nakata |
18 Junie 2003 21:00 MEST | ||||
Frankryk | 1–0 | Colombia | Stade de Gerland, Lyon Toeskouers: 38 541 Skeidsregter: Lucílio Batista (Portugal) | |
Henry 39' (straf) | Verslag |
20 Junie 2003 19:00 MEST | ||||
Colombia | 3–1 | Nieu-Seeland | Stade de Gerland, Lyon Toeskouers: 22 811 Skeidsregter: Carlos Batres (Guatemala) | |
López 58' Yepes 75' Hernández 85' |
Verslag | 27' de Gregorio |
20 Junie 2003 21:00 MEST | ||||
Frankryk | 2–1 | Japan | Stade Geoffroy-Guichard, Saint-Étienne Toeskouers: 33 070 Skeidsregter: Mark Shield (Australië) | |
Pirès 43' (straf) Govou 65' |
Verslag | 59' Nakamura |
22 Junie 2003 21:00 MEST | ||||
Frankryk | 5–0 | Nieu-Seeland | Stade de France, Saint-Denis Toeskouers: 36 842 Skeidsregter: Masoud Moradi (Iran) | |
Kapo 17' Henry 20' Cissé 71' Giuly 90+1' Pirès 90+3' |
Verslag |
22 Junie 2003 21:00 MEST | ||||
Japan | 0–1 | Colombia | Stade Geoffroy-Guichard, Saint-Étienne Toeskouers: 24 541 Skeidsregter: Jorge Larrionda (Uruguay) | |
Verslag | 68' Hernández |
Groep BWysig
Land | Wed | Wen | Gel | Ver | DV | DT | +/- | Pnt |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Kameroen | 3 | 2 | 1 | 0 | 2 | 0 | +2 | 7 |
Turkye | 3 | 1 | 1 | 1 | 4 | 4 | 0 | 4 |
Brasilië | 3 | 1 | 1 | 1 | 3 | 3 | 0 | 4 |
Verenigde State | 3 | 0 | 1 | 2 | 1 | 3 | –2 | 1 |
19 Junie 2003 19:00 MEST | ||||
Turkye | 2–1 | Verenigde State | Stade Geoffroy-Guichard, Saint-Étienne Toeskouers: 16 944 Skeidsregter: Jorge Larrionda (Uruguay) | |
Okan Y. 40' (straf) Tuncay 73' |
Verslag | 37' Beasley |
19 Junie 2003 21:00 MEST | ||||
Brasilië | 0–1 | Kameroen | Stade de France, Saint-Denis Toeskouers: 46 719 Skeidsregter: Walentin Iwanof (Rusland) | |
Verslag | 83' Eto'o |
21 Junie 2003 19:00 MEST | ||||
Kameroen | 1–0 | Turkye | Stade de France, Saint-Denis Toeskouers: 43 743 Skeidsregter: Carlos Amarilla (Paraguay) | |
Geremi 90+1' (straf) | Verslag |
21 Junie 2003 21:00 MEST | ||||
Brasilië | 1–0 | Verenigde State | Stade de Gerland, Lyon Toeskouers: 20 306 Skeidsregter: Lucílio Batista (Portugal) | |
Adriano 22' | Verslag |
23 Junie 2003 21:00 MEST | ||||
Brasilië | 2–2 | Turkye | Stade Geoffroy-Guichard, Saint-Étienne Toeskouers: 29 170 Skeidsregter: Markus Merk (Duitsland) | |
Adriano 23' Alex 90+3' |
Verslag | 53' Gökdeniz 81' Okan Y. |
23 Junie 2003 21:00 MEST | ||||
Verenigde State | 0–0 | Kameroen | Stade de Gerland, Lyon Toeskouers: 19 206 Skeidsregter: Mark Shield (Australië) | |
Verslag |
UitklopfaseWysig
Halfeindrondte | Eindrondte | ||||||
26 Junie – Lyon | |||||||
Kameroen | 1 | ||||||
Colombia | 0 | ||||||
29 Junie – Saint-Denis | |||||||
Kameroen | 0 | ||||||
Frankryk | 1 | ||||||
Derde plek | |||||||
26 Junie – Saint-Denis | 28 Junie – Saint-Étienne | ||||||
Frankryk | 3 | Colombia | 1 | ||||
Turkye | 2 | Turkye | 2 |
HalfeindrondteWysig
26 Junie 2003 18:00 MEST | ||||
Kameroen | 1–0 | Colombia | Stade de Gerland, Lyon Toeskouers: 12 352 Skeidsregter: Markus Merk (Duitsland) | |
Ndiefi 9' | Verslag |
26 Junie 2003 21:00 MEST | ||||
Frankryk | 3–2 | Turkye | Stade de France, Saint-Denis Toeskouers: 41 195 Skeidsregter: Jorge Larrionda (Uruguay) | |
Henry 11' Pirès 26' Wiltord 43' |
Verslag | 42' Gökdeniz 48' Tuncay |
Klein finale (vir die derde plek)Wysig
28 Junie 2003 18:00 MEST | ||||
Colombia | 1–2 | Turkye | Stade Geoffroy-Guichard, Saint-Étienne Toeskouers: 18 237 Skeidsregter: Mark Shield (Australië) | |
Hernández 63' | Verslag | 2' Tuncay 86' Okan Y. |
EindstrydWysig
29 Junie 2003 21:00 MEST | ||||
Kameroen | 0–1 (e.t.) | Frankryk | Stade de France, Saint-Denis Toeskouers: 51 985 Skeidsregter: Walentin Iwanof (Rusland) | |
Verslag | 97' Henry |
2003 Konfederasiebekerkampioen |
---|
Frankryk |
Eksterne skakelsWysig
Wikimedia Commons bevat media in verband met Confederations Cup 2003. |
- ( ) fifa.com: FIFA Confederations Cup France 2003, France retain crown in tournament hit by tragedy
- ( ) fifa.com: FIFA Technical Report – Part 1
- ( ) fifa.com: FIFA Technical Report – Part 2
- ( ) fifa.com: FIFA Technical Report – Part 3
- ( ) rsssf.com: Intercontinental Cup for Nations 2003
FIFA Sokker-Konfederasiebeker | |||
---|---|---|---|
|
<urn:uuid:b7b30d63-477f-49a7-96ce-14c1aa0140fc>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/FIFA_Sokker-Konfederasiebeker_in_2003
|
2019-07-20T16:19:26Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00421.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.844323
| false
|
Olimpiese Somerspele 1928
Spele van die IXe Olimpiade | ||||||||||||||||||||||||
Die Olimpiese Somerspele 1928 (Nederlands: Olympische Zomerspelen 1928), amptelik bekend as die Spele van die IXde Olimpiade, is tussen 17 Mei en 12 Augustus 1928 in Amsterdam, Nederland, aangebied. Amsterdam het aanvanklik aansoek gedoen om die Spele in 1920 en 1924 te kon aanbied, maar moes eers die oorlogsslagoffer België (Antwerpen 1920) en IOK-baas De Coubertin se Frankryk 'n beurt gee. Voor die Spele van 1928 word Amsterdam verkies bo Los Angeles.[4] Die Spele was vier jaar later (in 1932) aan Los Angeles toegeken. Dit was die eerste Spele wat nie meer onder die voorsitterskap van De Coubertin verloop het nie. In 1925 het hy die voorsitterskap oorgedra aan die Belgiese graaf Henri de Baillet-Latour.
Inhoud
SporteWysig
14 Olimpiese sportsoorte in 109 dissiplines is tydens die Spele beoefen. Tydens die Spele is 110 goue medaljes oorhandig. Daarbenewens is wedstryde in verskeie demonstrasiesporte beslis.
- Atletiek (27)
- Boks (8)
- Fietsry
- Baan (4)
- Pad (2)
- Gewigoptel (5)
- Gimnastiek (8)
- Moderne vyfkamp (1)
- Roei (7)
- Ruitersport
- Dressuur (2)
- Driefasekompetisie (2)
- Spring (2)
- Seiljagwedvaart (3)
- Skermsport (7)
- Sokker (1)
- Stoei
- Grieks-Romeins (6)
- Vrystyl (7)
- Veldhokkie (1)
- Watersport
StadionsWysig
14 sportplekke is tydens die Olimpiese Somerspele 1928 gebruik:
Stadion | Sporte | Kapasiteit |
---|---|---|
Amersfoort | Moderne vyfkamp (perdry) | Nie gelys nie |
Amsterdam | Fietsry (pad) | Nie gelys nie |
Buiten Y | Seiljagwedvaart | 2 263 |
Hilversum | Ruitersport (nie-spring), Moderne vyfkamp (hardloop) | 4 763 |
Krachtsportgebouw | Boks, Gewigoptel, Stoei | 4 634 |
Monnikenhuize (Arnhem) | Sokker | 7 500 |
Oue Stadion | Veldhokkie, Sokker | 29 787 |
Olimpiese Sportpark Swemstadion | Sierduik, Moderne vyfkamp (swem), Swem, Waterpolo | 6 000 |
Olimpiese Stadion Amsterdam | Atletiek, Fietsry (baan), Ruitersport (spring), Sokker, Gimnastiek, Korfbal | 33 025 |
Schermzaal | Skermsport, Moderne vyfkamp (skermsport) | 559 |
Sloterringvaart, Sloten | Roei | 2 230 |
Sparta Stadion Het Kasteel (Rotterdam) | Sokker | 11 026 |
Zeeburg | Moderne vyfkamp (skietsport) | 10 455 |
Suidersee | Seiljagwedvaart | 2 263 |
Deelnemende nasiesWysig
Hier volg 'n alfabetiese lys van al die Nasionale Olimpiese Komitees wat deelgeneem het. Waar beskikbaar word die getal atlete per land in hakies aangedui:
- Argentinië (81)
- Australië (18)
- België (186)
- Brits-Indië (21)
- Bulgarye (5)
- Chili (38)
- Denemarke (91)
- Duitsland (296)
- Egipte (32)
- Estland (20)
- Filippyne (4)
- Finland (69)
- Frankryk (255)
- Griekeland (23)
- Haïti (2)
- Hongarye (109)
- Ierland (27)
- Italië (174)
- Japan (43)
- Joego-Slawië (34)
- Kanada (69)
- Kuba (1)
- Letland (14)
- Litaue (12)
- Luxemburg (46)
- Malta (9)
- Meksiko (30)
- Monaco (7)
- Nederland (264)
- Nieu-Seeland (10)
- Noorweë (52)
- Oostenryk (73)
- Panama (1)
- Pole (93)
- Portugal (31)
- Roemenië (29)
- Spanje (80)
- Suid-Afrika (24)
- Suid-Rhodesië (2)
- Swede (100)
- Switserland (133)
- Tsjeggo-Slowakye (70)
- Turkye (31)
- Uruguay (22)
- Verenigde Koninkryk (232)
- Verenigde State (280)
Suid-Afrikaanse deelnameWysig
Getal medaljesWysig
Hier is die top tien lande wat medaljes by die Spele verower het:
Plek | Land | Deelnemers | Goud | Silwer | Brons | Totaal |
---|---|---|---|---|---|---|
1 | Verenigde State (USA) | 280 | 22 | 18 | 16 | 56 |
2 | Duitsland (GER) | 296 | 10 | 7 | 14 | 31 |
3 | Finland (FIN) | 69 | 8 | 8 | 9 | 25 |
4 | Swede (SWE) | 100 | 7 | 6 | 12 | 25 |
5 | Italië (ITA) | 174 | 7 | 5 | 7 | 19 |
6 | Switserland (SUI) | 133 | 7 | 4 | 4 | 15 |
7 | Frankryk (FRA) | 255 | 6 | 10 | 5 | 21 |
8 | Nederland (NED) | 264 | 6 | 9 | 4 | 19 |
9 | Hongarye (HUN) | 109 | 4 | 5 | 0 | 9 |
10 | Kanada (CAN) | 69 | 4 | 4 | 7 | 15 |
23 | Suid-Afrika (RSA) | 24 | 1 | 0 | 2 | 3 |
VerwysingsWysig
- ( ) "Factsheet – The Games of the Olympiad" (PDF). Internasionale Olimpiese Komitee. Desember 2017. Besoek op 3 Maart 2018.
- ( ) "Factsheet – The Programme of the Games of the Olympiad" (PDF). Internasionale Olimpiese Komitee. Oktober 2017. Besoek op 3 Maart 2018.
- ( ) "Factsheet – Opening Ceremony of the Games of the Olympiad" (PDF). Internasionale Olimpiese Komitee. 11 Januarie 2018. Besoek op 3 Maart 2018.
- ( ) "Past Olympic host city election results". GamesBids. Besoek op 3 Maart 2018.
Verdere leesstofWysig
- ( Arnoldussen, P. (2008). Amsterdam 1928, de Spelen in Nederland. De Bezige Bij. ) ISBN 978-90-6005-755-1.
- ( Hiddema, B. (2008). De Olympische Spelen Amsterdam 1928. Amstel Sport. ) ISBN 978-90-482-0013-9.
- ( Paauw, R. & Visser, J. (2008). Model voor de Toekomst. De Olympische Spelen van Amsterdam 1928. Uitgeverij De Buitenspelers. ) ISBN 978-90-71359-28-6.
- ( David Wallechinsky (2004). The Complete Book of the Summer Olympics, Athens 2004 Edition. SportClassic Books. ) ISBN 978-1-894963-32-9.
- ( Bijkerk, Anthony T. (2004). "Pierre de Coubertin". In John E. Findling, Kimberly D. Pelle. Encyclopedia of the Modern Olympic Movement. Greenwood Publishing Group. ) ISBN 0-313-32278-3. OCLC 52418065.
- ( Volker Kluge (1997). Olympische Sommerspiele. Die Chronik Teil 1. Athen 1896 – Berlin 1936. Berlin: Sportverlag. ) ISBN 3-328-00715-6.
Eksterne skakelsWysig
Wikimedia Commons bevat media in verband met Olimpiese Somerspele 1928. |
- ( ) Amsterdam 1928 Olympic.org. Internasionale Olimpiese Komitee.
- ( ) Resultate en medaljewenners Olympic.org. Internasionale Olimpiese Komitee.
- ( ) Amptelike verslag van die Olimpiese Somerspele 1928
- ( ) Olympics 1924 to 1940
Olimpiese Spele | |||
---|---|---|---|
Olimpiese Somerspele: 1896 • 1900 • 1904 • 1906* • 1908 • 1912 • Olimpiese Winterspele: 1924 • 1928 • 1932 • 1936 • |
|
<urn:uuid:7572882c-708d-4617-8fa6-3a8007bae6cc>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Olimpiese_Somerspele_1928
|
2019-07-20T16:02:18Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00421.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.974773
| false
|
Darmstadt
Kaart | Wapen |
Vlag | |
Land | Duitsland |
Deelstaat | Hesse |
Koördinate | |
Stigting | 11de eeu |
Stadstatus | 23 Julie 1330 |
Oppervlakte: | |
- Totaal | 122,11 vk km |
Hoogte bo seevlak | 144 m |
Bevolking: | |
- Totaal (31 Desember 2014) | 153 166[1] |
- Bevolkingsdigtheid | 1 254,3/vk km |
- Metropolitaanse gebied | 1 800 000 |
Tydsone | UTC +1 (MET) |
- Somertyd | UTC +2 (MEST) |
Burgemeester | Jochen Partsch (Grüne) |
Amptelike Webwerf | darmstadt.de |
Darmstadt is 'n stad in die deelstaat Hesse in Duitsland. Dit maak deel uit van die nywerheidstreek Frankfurt-Ryn-Maingebied (Duits: Rhein-Main-Gebiet) en is ná Frankfurt am Main, Wiesbaden en Kassel die vierde grootste stad in Hesse.
Darmstadt het 'n buitengewoon hoë konsentrasie van wetenskaplike instellings wat grootliks te danke is aan Darmstadt se Tegniese Universiteit (Duits: Technische Universität Darmstadt).[2] In 1997 is Darmstadt deur die regering van Hesse met die eretitel "wetenskapstad" vereer (Duits: Wissenschaftsstadt).[3] Die tegniese universiteit en twee Tegniese Kolleges (Duits: Fachhochschulen) het op enige gegewe tyd meer as 30 000 studente en met 'n ongewoon hoë konsentrasie van besighede, navorsingsinstellings en assosiasies vorm Darmstadt 'n geïntegreerde netwerk van kennis. Die hoë persentasie werkgeleenthede in sektore soos navorsing en ontwikkeling is ongeëwenaar in Duitsland.[4]
Inhoud
GeskiedenisWysig
EtimologieWysig
Die oorsprong van die naam Darmstadt is onseker.
Die oudste potensiële verwysing is die woord Darmundestat wat uit die 11de eeu dateer, eeue nadat die dorp reeds gevestig was. Daar is verskeie moontlike verklarings vir die naam[5]
- 'n Moontlike verklaring is dat die dorp die woonplek was van 'n koninklike met die naam Darimund.[6]
- 'n Ander verklaring is dat die naam afgelei is van die woord darre wat "deur" of "hindernis" beteken en mund wat 'n tipe skerm is, sodat Darmundestat 'n dorp is by 'n beskermde deurgang.
- Verder word ook versoek om Darmbach as die oorspronklike vorm van die naam te identifiseer. Volgens hierdie teorie was Darmstadt óf die "Stad by Wildbach" (Dam-unda-stat) óf die "Stad by Moorbach" (Darm-unda-stat).[7]
Vroeë geskiedenis (tot ongeveer 1600 n.C.)Wysig
Grafte en ander voorwerpe wat in die Darmstadtgebied gevind is, dui daarop dat dié gebied reeds tussen die vroeë steentydperk en die eerste 1000 jaar n.C. beset was. 'n Steenbyl vanuit die vroeë steentydperk is in die tuine by Böllenfalltor (Duits: Gärten am Böllenfalltor) gevind en 'n kis uit die Keltiese ystydperk (vyf jaar voor Christus) is by Rosenhöhe gevind. Spore van die eerste Germaanse setlaars wat dateer uit die eerste eeu voor Christus, is in twee grafte, by "Weissen Turm" en ook by Rosenhöhe, geïdentifiseer.
'n Meer permanente besetting het eers in ongeveer 400 n.C. deur die Alemanne onder Romeinse invloed plaasgevind. Darmstadt was klaarblyklik vir die Romeine 'n deurgangsgebied van groot strategiese belang.
Darmstadt is op 23 Julie 1330 stadsregte gegee deur Graaf Wilhelm I van Katzenelnbogen, alhoewel daar bewyse is dat besetting reeds in die 11de eeu plaasgevind het. Die sanderige heuwels rondom Darmstadt kon nie boerdery ondersteun in die tyd voor industriële bemesting nie,[8] en dit het gekeer dat grootskaalse bevolkingsgroei kon plaasvind totdat die stad in die 16de eeu die hoofkwartier van die Landgraaf van Hesse-Darmstadt geword het.
Latere geskiedenis (Wêreldoorloë)Wysig
Net voor die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog, gedurende April 1912, is die hooftreinstasie van Darmstadt ingewy. Twee jaar later het die oorlog uitgebreek en ongeveer 2 000 inwoners het hulle lewens verloor. Tussen 6 April en 17 Mei (1920) was Darmstadt deur Franse troepe beset. Gedurende die volgende paar jaar het werkloosheid geweldig toegeneem en in 1930 was 21 000 inwoners werkloos. Hierdie situasie het daartoe bygedra dat 50% van die Darmstadters in 1933, gedurende die parlementêre verkiesings, vir Adolf Hitler gestem het. Twee weke na die verkiesing van 6 Maart is die eerste Joodse besighede toegemaak, Joodse tydskrifte verbied en Joodse beamptes het hulle werk verloor. Die plein in die middestad is vir 'n kort tydjie ook na die "Führer" vernoem en het as Adolf Hitler-plein bekendgestaan. Vier jaar later het Darmstadt in statistieke opsig 'n "Großstadt" geword, wat beteken dat die stad, ná die inwyding van Arheiligen en Eberstadt in die stadsgebied, nou 'n bevolking van meer as 110 000 gehad het.
Die Tweede Wêreldoorlog het op 1 September 1939 uitgebreek en ongeveer 6 maande later (8 Junie 1940) is die eerste lugaanvalalarm uit 'n totaal van 1567 in Darmstadt gehoor. Nie lank daarna nie, op 30 Julie van dieselfde jaar, het die eerste lugaanval in Darmstadt plaasgevind.
Darmstadt was die eerste stad wat Jode geforseer het om hulle besighede toe te maak. Gedurende Maart tot September 1942 is ongeveer 3 000 Jode vanuit Darmstadt en omgewing verplaas na Theresienstadt, Auschwitz en ander konsentrasiekampe.
In kontras, kom van die mees prominente Duitsers wat weerstand teen die Nasionaalsosialiste gebied het, ook uit Darmstadt. Twee voorbeelde hiervan is Wilhelm Leuschner en Theodor Haubach, wat albei ter dood veroordeel is vir hul verset teen die Nasionaalsosialistiese bewind.
BrandnagWysig
Kort voor die einde van die Tweede Wêreldoorlog het die Britse Lugmag 'n reeks bomaanvalle in Duitsland uitgevoer. Hierdie aanvalle het gepaard gegaan met vuurbomme wat omvangryke skade aan verskillende stede in Duitsland veroorsaak het.
Nege-en-negentig persent van die historiese stadskern en stadsentrum was vernietig, wat ongeveer 87 persent van die totale bewoonde gebied beslaan het. In hierdie nag het 11 500 mense gesterf en is ongeveer 110 000 mense haweloos gelaat.
GeografieWysig
Aan die westekant van die stad vloei die Bo-Ryn (Duits: Oberrhein). Aan die suidekant by Darmstadt-Eberstadt is die oorsprong van die Bergstraße-gebied. Die gebied word begrens deur die Rynrivier in die weste en die Odenwald-bergreeks aan die oostekant. Die roete word gekenmerk deur vele klein dorpies wat nog oorspronklike historiese dorpskerne het. Die Bergstraße se klimaat word gemodereer deur Die berge wat aan die westekant van die gebied oefen 'n matigende invloed op die Bergstraße se klimaat uit wat as een van die aangenaamstes in Duitsland beskou word.[9]
Die Odenwaldbergreeks vorm die suidoostelike grens van die stad en noordoos van Darmstadt is die heuwelagtige Messel-gebied (Duits: Messeler Hügelland).[10]
KlimaatWysig
Weergegewens vir Darmstadt | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Maand | Jan | Feb | Mar | Apr | Mei | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Des | Jaar |
Hoogste maksimum (°C) | 14,7 | 16,4 | 22,6 | 31,5 | 31,5 | 35,9 | 36,2 | 36,0 | 31,4 | 26,5 | 19,3 | 15,7 | 36,2 |
Gemiddelde maksimum (°C) | 4,6 | 5,9 | 11,3 | 17,4 | 20,5 | 24,0 | 26,0 | 24,2 | 20,8 | 15,5 | 9,3 | 5,2 | 15,4 |
Gemiddelde temperatuur (°C) | 1,8 | 2,2 | 5,8 | 10,8 | 14,2 | 17,5 | 19,5 | 17,8 | 14,5 | 10,3 | 6,0 | 2,5 | 10,2 |
Gemiddelde minimum (°C) | −1,4 | -1,3 | 0,4 | 4,0 | 7,7 | 11,0 | 13,2 | 12,2 | 9,1 | 5,5 | 2,6 | -0,5 | 5,2 |
Laagste minimum (°C) | −19,3 | −18,1 | −14,0 | −5,0 | 1,5 | 2,5 | 5,5 | 4,4 | 3,5 | −6,6 | −7,3 | −19,4 | −19,4 |
Neerslag (mm) | 51 | 44 | 46 | 40 | 75 | 65 | 87 | 95 | 46 | 52 | 47 | 70 | 718 |
Reëndae (d) | 17 | 16 | 13 | 13 | 16 | 14 | 17 | 17 | 12 | 13 | 15 | 19 | 182 |
Bron: Wetterdienst.de[11] |
DemografieWysig
In 2009 bevat Darmstadt ongeveer 140 000 permanente inwoners,[12] waarvan ongeveer 23 000 buitelanders is. Vir hierdie 140 000 inwoners is daar ongeveer 22 000 geboue. As gevolg van die hoë konsentrasie tegnologiese ondernemings, het 20 persent van alle werknemers 'n tersiêre opleiding (meer as dubbeld so veel as die gemiddelde syfer vir die hele Duitsland).
InwonerontwikkelingWysig
Op 1 April 1937 het die inwonertal van Darmstadt vir die eerste keer die 100 000-kerf verbygesteek. Die rede hiervoor is dat Arheilgen en Eberstadt destyds by die stad Darmstadt ingelyf is. Gedurende die Tweede Wêreldoorlog (tussen 1939 en 1945) het die stad 40% van sy inwoners (45 000 mense) verloor. Teen 1953 het die bevolkingsgetal weer die vooroorlogse getal bereik. Die hoogste inwonertal ooit was 142 133 (in 1971). Aan die einde van Junie 2007 was die amptelike syfer 140 347.
Die volgende oorsig dui die inwonertal vir die verskillende tydperke aan. Tot 1833 berus die gegewens meestal op skattings, daarna op volkstellings (gekleurde agtergrond) of amptelike sensusgetalle.
Volkstellings word met 'n gekleurde agtergrond aangedui
WoonbuurteWysig
Darmstadt het 9 woonbuurte. In alfabetiese volgorde is hulle[17]
BesienswaardighedeWysig
- Mathildenhöhe
Mathildenhöhe[18] is met 180 meter bo seespieël die hoogste plek in Darmstadt. In die 19de eeu was Mathildenhöhe die tuin van die hof van die groothertog en in 1833 is dit in 'n engelse landskap verander. Die tuin is vernoem na Mathilde Karoline Friederike von Wittelsbach, vrou van groothertog Ludwig III. Tussen 1877 en 1880 is daar by Mathildenhöhe 'n waterreservoir gebou wat water aan die ganse Darmstadt voorsien het en in 1897 is die Russiese kapelle by Mathildenhöhe gebou.
- Huwelikstoring
By Mathildenhöhe tref mens ook die huwelikstoring (Duits: Hochzeitsturm) aan, wat uitsluitlik gebruik word vir die voltrekking van huwelike. Die toring word in 1908 gebou deur Joseph Maria Olbrich nadat finansiering in 1905 verseker is deur die huwelik van die groothertog Ernst Ludwig met prinses Eleonore. Die toring staan 48,5 m hoog. Die huwelikstoring word afgebeeld op die embleem van die stad. Die tuin (Duits: Platanenhain) by Mathildenhöhe dateer uit die 1930's en is 'n gewilde uitsig en samekomspunt in Darmstadt.
- Russiese kapel
Die bou van die Russiese kapel by Mathildenhöhe het in 1897 'n aanvang geneem. Dit was bedoel as 'n private kapel, wat deur die laaste Tsaar van Rusland, Nikolaas II, aangevra is. Sy vrou Alexandra was in Darmstadt gebore. Die Russiese argitek Leontij Nikoljewitsj (Louis) Benois het Russiese kerkboustyle uit die 16de eeu as voorbeeld gebruik vir die kapel. Die argitek en ook die kunstenaars was almal Russies. Die buitekant van die kapel is ryklik versier en met besonderse vergulde juweelprag afgerond. Die binnekant van die kapel is heeltemaal deur mosaïkwerk bedek. In 1918 is die kapel in besit geneem deur die Russies-Ortodokse Kerk, en is tot vandag toe nog aktief as 'n Russies-Ortodokse kerkgebou, waar besoekers welkom is.
- Oranjerie
Die Oranjerie[19] in Darmstadt is 'n klein kasteel (Duits: Schlösschen) wat deur argitek Louis Remy de la Fosse ontwerp is en gebou was tussen 1719 en 1721. Dit is geleë in die Darmstadt-Bessungen en was oorspronklik gebruik om lemoenbome vanuit die omringende omgewing in wintertye te herberg. Aan die Suidelike kant van die gebou was 'n dubbelverdieping saal gebou wat ook 'n paar vertrekke insluit. Ná die Tweede Wêreldoorlog, toe die stadsteater deur bomme verwoes is, het die Oranjerie as 'n tydelike huisvesting vir die provinsiale teater van Darmstadt gedien. Vandag word die Oranjerie meestal vir konserte en konferensies gebruik. 'n Nabygeleë gebou huisves vandag nog die lemoenbome gedurende die winter maande. In die somermaande word die lemoenbome op die gronde van die Oranjerie tentoongestel.
- Hundertwasserhaus se Waldspirale
Die Waldspirale[20] is die naam van 'n residensiële woonkompleks in Darmstadt wat in die 1990's gebou is. Die naam kan letterlik vertaal word as "woudspiraal", wat 'n verwysing is na die algemene plan van die gebou, die feit dat dit 'n groen dak het en die feit dat Darmstadt ook bekend is vir sy ligging in die middel van 'n woud. Dit is ontwerp deur die Oostenrykse kunstenaar Friedensreich Hundertwasser, gebou deur die maatskappy Bauverein Darmstadt en beplan en geïmplementeer deur die argitek Heinz M. Springmann. Die gebou was voltooi in 2000.
- Schloss
Die Schloss van Darmstadt[21]is 'n tipe kasteel wat uitsluitlik gebruik was om adelstand te huisves en was nie vir militêre doeleindes gebruik nie. Die kasteel is in Rheinstraße in die huidige middestad geleë, alhoewel dit gedurende Georg I se tyd aan die westekant van die Stad geleë was. Gedurende dié tyd word die kasteel ook as 'n toegang tot die stad gebruik en as gevolg van die grag rondom die kasteel het dit die stad ook tot 'n mate teen indringers beskerm.
Die kasteel se argitektuur kombineer strukture uit meer as 600 jare. Die laaste groot veranderinge het in die 18de eeu onder Landgraaf Ernst Ludwig plaasgevind. Die hoofargitek, Rémy de la Fosse, het 'n Barokstyl beplan waarvan net die twee vleuels in Rheinstraße en die Marktplatz uiteindelik gebou was.
Gedurende die Tweede Wêreldoorlog het die kasteel totaal afgebrand. Die buitenste aansig is later omtrent volkome herbou.
Vanaf 1999 vind daar elke jaar gedurende die laaste week van Mei die grootste buitelugkonsert in Darmstadt rondom hierdie kasteel plaas. Die fees word die Schlossgrabenfest genoem.[22] In 2006 het ongeveer 400 000 mense in vier dae hierdie musiekfees bygewoon.
- "Stolpersteine"
Stolpersteine (Duits vir "struikelblokke", maar verwys ook na fisiese voorwerpe waaroor mens struikel) is 'n projek van Gunter Demnig. Die doel van die projek is om gedenkstene te wees vir dié wat gedurende die Tweede Wêreldoorlog deur die Nazi's gedeporteer en (tot 'n groot mate) doodgemaak is in konsentrasie- of verdelgingskampe. Die gedenkstene is klein steentjies wat ingebou word voor die deure van geboue wat voorheen deur die (meestal) Jode bewoon was.[23] Darmstadt het in 2005 toegetree tot hierdie projek, waaraan ten minste 80 Duitse stede deelneem en daar is tans 45 "Stolpersteine" in Darmstadt.[24]
- Grube Messel
Net buitekant Darmstadt is die Grube Messel, waar 'n 47 miljoen jaar oue fossiel gevind is wat in 2009 deur wetenskaplikes beskryf is as die moontlike gemeenskaplike voorvader van alle aapspesies en ook die mens.[25] Die fossiel word Ida genoem en is vernoem na die 5-jarige dogter van een van die fossiel se navorsers. Ida toon 'n sterk ooreenstemming met Lemurs, maar ook met aapspesies soos Sjimpansees en die mens. Dit dui gevolglik daarop dat Ida aan die spesie behoort wat bestaan het terwyl die twee takke van mekaar af geskei het en volgens wetenskaplikes kan sy as 'n oertante van die mens beskou word en nie 'n direkte voorvader nie. Die Grube Messel is die eerste natuurlike UNESCO-wêrelderfenisgebied in Duitsland.[26]
Wetenskapstad en industrieWysig
Darmstadt is die tuiste van die Universiteit van Tegnologie van Darmstadt en is wêreldbekend vir sy ingenieursdepartement en sy twee tegniese kolleges. Verwante institusies is die Frauenhofer Instituut en die Gesellschaft für Schwerionenforschung (GSI, "instituut vir swaar-ioonnavorsing").
In 2009 is Darmstadt se bruto binnelandse pruduk 32 500 Euro per kapita (derde posisie in Duitsland en 13de in Europa).[12]
Die GSI, het die chemiese element Darmstadtium (atoom nommer 110) in 2003 ontdek. Dit maak Darmstadt een van slegs 8 stede in die wêreld waarna 'n chemiese element vernoem is. Verskeie ander elemente, waaronder Meitnerium (atoom nommer: 109) (1982), Hassium (atoom nommer: 108) (1984), Roentgenium (atoom nommer: 111) (1994) en Ununbium (atoom nommer: 112) (1996) was ook in Darmstadt gesintetiseer.
Die European Space Operations Centre (ESOC) van die Europese Ruimte-agentskap (Engels: European Space Agency) is geleë in Darmstadt. So ook is EUMETSAT, wat meteorologiese satelliete beheer. Darmstadt is ook die middelpunt van die farmakologiese en chemiese industrieë, met Merck, Röhm en Schenck RoTec (deel van The Dürr Group) wat almal hul hoofnavorsingsentrums in Darmstadt het.
'n Meteoriet wat 100 g geweeg het, het voor 1804 in Darmstadt neergestort en het die naam Darmstadt gekry.
Die dwelm 'Ecstasy' (chemiese naam: 3,4-methylenedioxymethamphetamine of MDMA) was oorspronklik in Darmstadt gesintetiseer deur die maatskappy Merck deur die chemikus Anton Köllisch. Merck het die dwelm ontwikkel gedurende 'n soeke na 'n stof wat abnormale bloeding kan stop. Op 24 Desember 1912 het Merck aansoek gedoen vir 'n patent wat die sintese van MDMA beskryf.[27]
KlimaatWysig
Volgens meteoroloë van die Duitse weerdiens, kry Darmstadt die meeste son van enige ander stad in Hesse, met 1685,8 ure sonskyn per jaar.[28] Die rede hiervoor is as gevolg van die ligging tussen die Odenwald-woude in die Suide en die Taunus-bergreeks in die Noorde.
KultuurWysig
'n Egte Darmstadter word 'n "Heiner" genoem en jaarliks word daar ook 'n Heinerfees gehou. 'n Persoon vanuit Bessunger word 'n "Lapping" genoem. 'n Bewoner van Eberstadt is 'n "Gaasehenker" en iemand van Arheilgen word 'n "Mucker" genoem, wat afgelei is van die Duitse werkwoord "aufmucken" wat in omgangstaal beteken om te protesteer.
Die teaterstuk "Datterich", wat deur Ernst Elias Niebergall in Darmstadt-dialek geskryf is, is die geskiedenis van 'n armsalige maar briljante Datterich, wat 'n dronklap is en ook sy werk as belastingoffisier verloor. Hierdie stuk is die belangrikste teaterstuk wat vanuit Darmstadt ontstaan het.
Dwarsdeur die jaar vind elke jaar gereëlde gebeurtenisse in Darmstadt plaas:
- April: Lente-uitstalling op die markplein (Duits: Messplatz)
- Mei: Schlossgrabenfest, groot opelug fees wat in die middestad en rondom die Darmstadt Schloss gehou word, met ongeveer 400 000 besoekers.
- Junie: Just for Fun, straatteaterfees met internasionale kunstenaars wat in die strate en op die markpleine optree.
- Julie: "Heinerfest", die grootste volksfees in Suidelike Hesse en die tweedegrootste middestadfees wat in Duitsland gehou word, met ongeveer 700 000 besoekers.
- Julie–Augustus elke twee jare: Kranichstein se vakansieskool vir nuwe musiek, ook bekend as Internationale Ferienkurse für Neue Musik
- Julie–Augustus: Darmstadt-inwonerfees
- Augustus: Hesse-skou
- September: 'Lappingskerb' in Bessungen en Martinskerb by Riegerplei
- September: Herfsmark op die markplein (Duits: Messplatz)
- September: "Lange Nacht der Museen" ("Lang nag van die museums") in die middestad
- November/Desember: Kersfeesmark op die markplein
SusterstedeWysig
- Alkmaar, Nederland, sedert 1958
- Troyes, Frankryk, sedert 1958
- Chesterfield, Verenigde Koninkryk, sedert 1959
- Graz, Oostenryk, sedert 1968
- Trondheim, Noorweë, sedert 1968
- Bursa, Turkye, sedert 1971
- Płock, Pole, sedert 1988
- Szeged, Hongarye, sedert 1990
- Gyönk, Hongarye, sedert 1990
- Freiberg, Sakse/Duitsland, sedert 1990
- Brescia, Italië, sedert 1991
- Saanen-Gstaad, Switserland, sedert 1991
- Uschgorod, Oekraïne, sedert 1992
- Liepāja, Letland, sedert 1993
- Logroño, Spanje, sedert 2002
VerwysingsWysig
- Hierdie artikel, of gedeeltes daarvan, is uit die volgende Wikipedia-artikel vertaal: Darmstadt
- Hierdie artikel, of gedeeltes daarvan, is uit die volgende Wikipedia-artikel vertaal: Luftangriff auf Darmstadt
- Hierdie artikel, of gedeeltes daarvan, is uit die volgende Wikipedia-artikel vertaal: Geschichte der Stadt Darmstadt
- Statistik Hessen: Bevölkerung der hessischen Gemeinden. Besoek op 29 Mei 2016
- Technische Universität Darmstadt ( )
- Darmstadt, City of Science brochure ( )
- www.darmstadt.de: Bildung und Wissenschaft in Darmstadt ( )
- Freundeskreis Stadtmuseum Darmstadt ( )
- Darimund, der mythische Gründer Darmstadts ( )
- Freundeskreis Stadtmuseum Darmstadt ( )
- Micronutrient Status in Two Long-Term Trials with Fertilisation Treatments and Different Cropping Systems – Fischer, Meike et al., Institute for Biodynamic Research, Darmstadt
- Die Bergstraße se amptelike webblad ( )
- Landschaftssteckbrief Beskrywing van die heuwelagtige Messel gebied ( )
- "Klima Darmstadt – Station Darmstadt (162 m)". Wetterdienst.de. Besoek op 19 Junie 2015.
- Darmstadt, City of Science broshure ( )
- http://redaktion.dafacto.com/imperia/md/content/pdf/wirtschaft/statistik/12.pdf
- http://www.statistik-hessen.de/themenauswahl/bevoelkerung-gebiet/regionaldaten/bevoelkerung-der-hessischen-gemeinden/index.html
- http://www.statistik-hessen.de/themenauswahl/bevoelkerung-gebiet/regionaldaten/bevoelkerung-der-hessischen-gemeinden/index.html
- http://www.statistik-hessen.de/themenauswahl/bevoelkerung-gebiet/regionaldaten/bevoelkerung-der-hessischen-gemeinden/index.html
- Statistischer Ueberblick – Statistiese oorsig van die stad se amptelike webwerf ( )
- Amptelike webblad van die Mathildenhöhe ( )
- Amptelike weblad van die Oranjerie ( )
- Besienswaardighede van Darmstad – Waltspirale ( )
- Besienswaardighede van Darmstad – Schloss ( )
- Amptelike webblad van die Schlossgrabenfest ( )
- Offisiele webblad van die Gunter Demnig se projek ( )
- Stolpersteine in Darmstadt ( )
- Fossil Discovery Is Heralded ( )
- Lys van UNESCO eiendomme in Duitsland ( )
- Firma E. Merck in Darmstadt (1914-05-16). "German Patent 274350: Verfahren zur Darstellung von Alkyloxyaryl-, Dialkyloxyaryl- und Alkylendioxyarylaminopropanen bzw. deren am Stickstoff monoalkylierten Derivaten". Kaiserliches Patentamt. Besoek op 2009-04-12.
- Hesse se sonnigste stad ( )
Verdere leesstofWysig
- Stadt Darmstadt. Kulturdenkmäler in Hessen. Denkmaltopographie Bundesrepublik Deutschland, hrsg. vom Landesamt für Denkmalpflege Hessen, Friedr. Vieweg & Sohn Verlagsges., Braunschweig 1994, ISBN 3-528-06249-5, S. 562ff.
- Heinz Biehn: Darmstadt (Deutsche Lande – Deutsche Kunst). München/Berlin 1970
- Roland Dotzert (Red.): Stadtlexikon Darmstadt. Hrsg. vom Historischen Verein für Hessen im Auftrag des Magistrats der Wissenschaftsstadt Darmstadt. Konrad Theiss Verlag, Stuttgart 2006, ISBN 3-8062-1930-3.
- Hessisches Städtebuch; Band IV 1. Teilband aus „Deutsches Städtebuch. Handbuch städtischer Geschichte“ – Im Auftrage der Arbeitsgemeinschaft der historischen Kommissionen und mit Unterstützung des Deutschen Städtetages, des Deutschen Städtebundes und des Deutschen Gemeindetages, hrsg. von Erich Keyser, Stuttgart 1957.
|
<urn:uuid:5c04b705-6b71-4b2a-8657-741a61579f7c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Darmstadt
|
2019-07-21T23:08:53Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527396.78/warc/CC-MAIN-20190721225759-20190722011759-00021.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999464
| false
|
Gryslaksman
Die gryslaksman (Lanius minor) is 'n algemene Palearktiese-broeiende voël en besoeker. Hulle kom in dorre savanne, veral oop doringveld voor en ook in halfwoestynbossieveld. Die voël is 20 tot 22 cm groot en weeg 40 tot 65 gram. In Engels staan die voël as die Lessor grey shrike bekend.
Gryslaksman | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Lanius minor Gmelin, 1788 | ||||||||||||||||
Somer Winter |
Sien ookWysig
Wikimedia Commons bevat media in verband met Lanius minor. |
BronWysig
VerwysingsWysig
- BirdLife International (2012). "Lanius minor". IUCN Rooilys van Bedreigde Spesies. Weergawe 2012.1. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur. Besoek op 2013-09-13.
|
<urn:uuid:843229df-ca9e-4972-a877-b4c9940c72b9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Gryslaksman
|
2019-07-21T23:44:46Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527396.78/warc/CC-MAIN-20190721225759-20190722011759-00021.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.992389
| false
|
Brits
Brits | |
Brits gesien vanaf Dewetsnek in die Magaliesberg | |
Brits se ligging in Noordwes
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Suid-Afrika |
---|---|
Provinsie | Noordwes |
Distrik | Bojanala |
Munisipaliteit | Madibeng |
Stigting | 1924 |
Oppervlak[1] | |
- Dorp | 114,7 km² (44,3 vk m) |
Bevolking (2011)[1] | |
- Dorp | 53 511 |
- Digtheid | 467/km² (1 209,5/myl2) |
Rasverdeling (2011)[1] | |
• Blank | 22.3% |
• Indiër/Asiër | 2.7% |
• Kleurling | 3.6% |
• Swart | 70.4% |
• Ander | 0.9% |
Taal (2011)[1] | |
• Tswana | 28.6% |
• Afrikaans | 25.9% |
• Noord-Sotho | 10.1% |
• Tsonga | 10.1% |
• Ander | 25.3% |
Poskode (strate) | 0250 |
Skakelkode(s) | 012 |
Inhoud
GeskiedenisWysig
OmgewingWysig
Die Krokodilrivier vloei net wes van die dorp verby. Die ontwikkeling van die dorp het 'n groot hupstoot gekry toe die Hartbeespoortdam in 1924 gebou is in die Krokodilrivier suid van die dorp. Gewasse soos tabak, koring, sitrusvrugte, lusern, groente en selfs tafeldruiwe word verbou onder besproeiing. Noord van die dorp vloei die rivier in die Rooikoppiesdam in.
|
<urn:uuid:df8b1ea0-0f34-4936-b9a6-9f1720f70c73>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Brits
|
2019-07-23T04:48:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528869.90/warc/CC-MAIN-20190723043719-20190723065719-00181.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.993358
| false
|
Otto Grotewohl
Otto Grotewohl (* 11 Maart 1894 in Brunswyk; † 21 September 1964 in Berlyn) was 'n Duitse politikus - oorspronklik lid van die Sosiaal-Demokratiese Party van Duitsland (SPD), daarna vanaf 1946 van die Sosialistiese Eenheidsparty van Duitsland (SED). Tussen 1949 en 1964 het hy die amp van eerste minister van die Duitse Demokratiese Republiek beklee.
Otto Grotewohl | |
Otto Grotewohl in 1950 | |
Eerste Minister van die Duitse Demokratiese Republiek
Ampstermyn 12 Oktober 1949 – 21 September 1964 | |
President | Wilhelm Pieck Walter Ulbricht |
---|---|
Voorafgegaan deur | Amp geskep |
Opgevolg deur | Willi Stoph |
Persoonlike besonderhede
Gebore | 11 Maart 1894 Brunswyk, Duitse Keiserryk (tans Duitsland) |
Sterf | 21 September 1964 Oos-Berlyn, Duitse Demokratiese Republiek (tans Berlyn, Duitsland) |
Politieke party | USPD, SPD, SED |
Eggenoot/eggenote | Marie Martha Louise |
Kind(ers) | 2 |
|
<urn:uuid:53b14d11-893f-44d6-beb5-3dcece85e772>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Otto_Grotewohl
|
2019-07-23T05:47:18Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528869.90/warc/CC-MAIN-20190723043719-20190723065719-00181.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998524
| false
|
Langkuifpikkewyn
Die Langkuifpikkewyn (Eudyptes chrysolophus) is 'n seevoël wat redelik seldsaam is aan die kus van Suid-Afrika. Die voël is 68 – 75 cm groot en weeg 3.1 - 5.5 kg. Dit het 'n kenmerkende goue kuif wat oor die voorkop saamloop. In Engels staan die voël bekend as Macaroni penguin.
Langkuifpikkewyn | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Eudyptes chrysolophus (Brandt, 1837) | ||||||||||||||||
Verspreiding
Broeikolonies in rooi | ||||||||||||||||
Sinonieme | ||||||||||||||||
Catarractes chrysolophus Brandt, 1837[2] |
Inhoud
FotogaleryWysig
Sien ookWysig
Wikimedia Commons bevat media in verband met Eudyptes chrysolophus. |
BronWysig
VerwysingsWysig
- BirdLife International (2012). "Eudyptes chrysolophus". IUCN Rooilys van Bedreigde Spesies. Weergawe 2012.1. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur. Besoek op 16 Julie 2012.
- "Species Eudyptes chrysolophus (Brandt, 1837)". Australian Biological Resources Study: Australian Faunal Directory. Canberra, ACT: Department of the Environment, Water, Heritage and the Arts, Commonwealth of Australia. 9 Oktober 2008. Besoek op 25 Maart 2010.
|
<urn:uuid:b7811d18-19d5-4af3-b0eb-6eb74fe73ab9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Macaronipikkewyn
|
2019-07-15T18:46:18Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195523840.34/warc/CC-MAIN-20190715175205-20190715201205-00365.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.971037
| false
|
353
Jump to navigation
Jump to search
353 |
◄ | 3de eeu | ◄4de eeu► | 5de eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:353 |
Kalenders | |
Die jaar 353 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 53ste jaar van die 4de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
|
<urn:uuid:29c6264a-71cd-4885-be1b-b3d6614b33dc>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/353
|
2019-07-16T22:45:52Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00525.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999843
| false
|
Sentrale ekonomiese streek
Die Sentrale ekonomiese streek (Russies: Центра́льный экономи́ческий райо́н, Tsentralni ekonomitsjeski rajon) is een van 12 ekonomiese streke van Rusland. Dit is geleë in die sentrale deel van die Europese streek in die land. Talle paaie en spoorweë kruis mekaar hier.
Die streek is 484 000 km2 groot en die bevolking is 30,5 miljoen volgens die 2012-sensus.[1] Meer as 80 persent van die mense woon in die stede. Die gemiddelde bevolkingsdigtheid is 63/km2.
Van die groot stede in dié belangrike nywerheidstreek sluit in Moskou, Smolensk, Jaroslawl, Wladimir en Toela. Die Wolga- en Oka-rivier is belangrike waterweë, en die Moskou–Wolga- en die Don-Wolga-kanaal verbind Moskou met die Kaspiese en Oossee.
Deelgebiede[wysig | wysig bron]
Die volgende deelgebiede val in die streek:
- Brjansk-oblast
- Iwanowo-oblast
- Jaroslawl-oblast
- Kaloega-oblast
- Kostroma-oblast
- Moskou
- Moskou-oblast
- Orjol-oblast
- Rjazan-oblast
- Smolensk-oblast
- Toela-oblast
- Twer-oblast
- Wladimir-oblast
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
- [1] Russiese 2010-sensus
|
<urn:uuid:50c41b78-bbb6-4509-b3ad-5d914188b63f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Sentrale_ekonomiese_streek
|
2019-07-16T22:51:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00525.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99807
| false
|
Yellowknife
Kaart | Wapen |
Vlag | |
Land | Kanada |
Provinsie | Noordwestelike gebiede |
Koördinate | |
Stigting | 1936/1937 |
Oppervlak: | |
- Totaal | 136 vk km |
Hoogte bo seevlak | 206 m |
Bevolking: | |
- Totaal (2006) | 18 700 |
- Bevolkingsdigtheid | 157,2/vk km |
- Metropolitaanse gebied | 412 273 |
Tydsone | UTC -6 (MST) |
Burgemeester | Gordon Van Tighem |
Amptelike Webwerf | www.yellowknife.ca |
Yellowknife lê aan die rivier met dieselfde naam en aan die noordoewer van die Groot Slawemeer, 'n uiters afgesonderde ligging, sowat 1 500 km van die naaste groot stad, Edmonton in die aangrensende provinsie Alberta. Die stad word omring deur besondere natuurskoon en daar is heelwat goudmyne in die omgewing. Dit is ook 'n sentrum vir diamantontginning.
Yellowknife is onderhewig aan uiterste temperature, met in die winter tot so koud as minus 40° C en in die somer tot so warm as 25° C.
Hoofstede van Kanada | ||||
---|---|---|---|---|
|
<urn:uuid:660fca2e-d36b-41e5-93cc-b8385451d8a3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Yellowknife
|
2019-07-16T23:16:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00525.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999523
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "мъж" skakel
←
мъж
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wiktionary
Wiktionarybespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
мъж
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
man
(
← skakels
wysig
)
eggenoot
(
← skakels
wysig
)
мѫжъ
(
← skakels
wysig
)
Wiktionary:Sjabloon/Bulgaars
(
← skakels
wysig
)
съпруг
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wiktionary.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/мъж
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Onlangse wysigings
Lukrake woord
Lukrake Afr. woord
Woord begin met...
Kategorieë
Inligting
Geselshoekie
Huidige gebeure
Hulp
Skenkings
Gereedskap
Laai lêer
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wiktionary
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:aad702b3-5625-41d5-9cba-4f4427ee9495>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/%D0%BC%D1%8A%D0%B6
|
2019-07-16T22:34:27Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00525.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996884
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Mitsubishi A6M Zero" skakel
←
Mitsubishi A6M Zero
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Mitsubishi A6M Zero
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Tweede Wêreldoorlog
(
← skakels
wysig
)
North American T-6 Texan
(
← skakels
wysig
)
Lys van vegvliegtuie
(
← skakels
wysig
)
Hayao Miyazaki
(
← skakels
wysig
)
Grumman F4F Wildcat
(
← skakels
wysig
)
Grumman F6F Hellcat
(
← skakels
wysig
)
Vought F4U Corsair
(
← skakels
wysig
)
Mitsubishi J2M
(
← skakels
wysig
)
Mitsubishi A5M
(
← skakels
wysig
)
Kamoeflering in lugvaart
(
← skakels
wysig
)
Nakajima Ki-43
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Mitsubishi A6M Zero
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Mitsubishi_A6M_Zero
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:be79502b-1d70-4956-a2b9-f08efc8330fb>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Mitsubishi_A6M_Zero
|
2019-07-18T05:15:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00125.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.995721
| false
|
Maak hoofkeuseskerm oop
Soek
Arcadia, Pretoria - Tale
Arcadia, Pretoria is beskikbaar in 5 tale.
Keer terug na Arcadia, Pretoria.
Tale
Cebuano
English
français
italiano
Nederlands
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileLanguages/Arcadia,_Pretoria
"
|
<urn:uuid:d45a05ba-31e0-498c-882a-bf525a25b707>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileLanguages/Arcadia,_Pretoria
|
2019-07-19T10:55:51Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00285.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.967431
| false
|
155
Jump to navigation
Jump to search
155 |
◄ | 1ste eeu | ◄2de eeu► | 3de eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:155 |
Kalenders | |
Die jaar 155 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 55ste jaar van die 2de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
|
<urn:uuid:9e50470e-adea-4107-ad33-a75929f9265b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/155
|
2019-07-19T11:01:34Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00285.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999918
| false
|
Wildernis, Wes-Kaap
Wildernis | |
Wildernis se ligging in Wes-Kaap
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Suid-Afrika |
---|---|
Provinsie | Wes-Kaap |
Distrik | Tuinroete |
Munisipaliteit | George |
Stigting | 1877 |
Oppervlak[1] | |
- Dorp | 36,97 km² (14,3 vk m) |
Bevolking (2011)[1] | |
- Dorp | 6 164 |
- Digtheid | 167/km² (432,5/myl2) |
Rasverdeling (2011)[1] | |
• Blank | 38.5% |
• Indiër/Asiër | 0.6% |
• Kleurling | 47.2% |
• Swart | 12.0% |
• Ander | 1.8% |
Taal (2011)[1] | |
• Afrikaans | 68.5% |
• Engels | 23.7% |
• Xhosa | 4.9% |
• Ander | 2.9% |
Poskode (strate) | 6560 |
Wildernis (Engels Wilderness) is 'n gewilde vakansiedorp langs die N2 nasionale hoofweg en die Tuinroete in die Wes-Kaap, Suid-Afrika, sowat 15 km oos van George en 450 km oos van Kaapstad geleë. Sy wit sandstrand met 'n totale lengte van agt kilometer en die warm waters van die Indiese Oseaan maak van Wildernis onder meer 'n bestemming vir watersportentoesiaste.
Die N2 nasionale pad verdeel Wildernis in twee - terwyl 'n klein aantal huise en hotelle in 'n duinegebied naby die strand opgerig is, is die sakekern en die res van die dorp langs die grootpad en die strandmeer geleë. Die strandmeer se bergagtige landkant pronk met 'n ryk flora in sy bosgebiede, soos erikas, varings, melkhoutbome, orgideë en proteas. Die soetwater van bergriviere en die Indiese Oseaan se seewater skep daarnaas ook 'n geskikte habitat vir waterdiere, onder meer dolfyne.
Die Nasionale Wildernispark met 'n oppervlakte van 2 612 hektaar is oos van die dorp geleë en strek 28 kilometer langs die see. Hier is al 230 dierespesies geregistreer, waaronder 79 van Suid-Afrika se 95 watervoëlspesies.
Sien ook[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "Hoofplek Wildernis". Sensus 2011.
|
<urn:uuid:0c1edf56-846d-4f38-b924-c33df7ba5028>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Wildernis,_Wes-Kaap
|
2019-07-19T10:46:41Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00285.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999685
| false
|
Hoëveldklappertjie
Die Hoëveldklappertjie (Mirafra fasciolata) is 'n algemene, amper-endemiese standvoël in grasveld en oop savanne. Die voël is 15 cm groot en weeg 26 – 44 gram. In Engels staan die voël bekend as die Eastern clapper lark.
Hoëveldklappertjie | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Mirafra fasciolata (Sundevall, 1850) | ||||||||||||||||
verspreiding
Sien ookWysig
BronWysig
VerwysingsWysig
- Compilers: Stuart Butchart, Jonathan Ekstrom (2008). "Clapper Lark – BirdLife Species Factsheet". Evaluators: Jeremy Bird, Stuart Butchart. BirdLife International . Besoek op 6 Mei 2009.
|
<urn:uuid:e69ceb3b-61ae-41d5-9a40-f64436f71def>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%ABveldklappertjie
|
2019-07-23T05:53:57Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528869.90/warc/CC-MAIN-20190723043719-20190723065719-00205.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.922204
| true
|
Marga van Rooy
Marga van Rooy (* 1942 – † 2017)[1] was 'n Afrikaanse aktrise, veral bekend vir haar rol as Ella in Vetkoekpaleis, asook TV-sepies soos Egoli, Molly en Wors en Villa Rosa. Sy het ook talle eenvrou-vertonings oor die land opgevoer. Van haar rolprente sluit in Verkeerde nommer, Die Windpomp en Vrou soek boer. Sy is ook die skrywer van die boek In die skadu van skisofrenie (2016), saam met haar oudste dogter Henriëtte Boot.[2]
Marga van Rooy | |
Geboortenaam | Marga Henriette van Rooy |
---|---|
Geboorte | 25 Januarie 1942 Burgersdorp, Kaapprovinsie |
Nasionaliteit | Suid-Afrika |
Sterfte | 15 Januarie 2017 (op 74) Pretoria |
Beroep(e) | Aktrise |
Aktiewe jare | 1960–2016 |
Rolprente | Verkeerde nommer, Die Windpomp, Vrou soek boer |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
LewensloopWysig
Marga Henriette van Rooy is op 25 Januarie 1942 op 'n plaas naby Burgersdorp in die Oos-Kaap gebore. Haar ma, wat algemeen as tannie Jetjie bekendgestaan het, en pa, Maurits, het drie kinders gehad: Marga, Joon en Mietie. Jetjie van Rooy was hoof van die plaasskool op Matjiesvlei, hul plaas. Dis op die Kommedantskoppad in die distrik Albert. Marga se pa was die sewende kind van Izak van Rooy, die sesde kind van die Van Rooy-stamouers, Johannes Cornelis van Rooy en Anne Holsters.
In 1965 word die eerste Jamie Uys-dramabeurs aan haar toegeken, waarna sy haar BA-graad in Drama en haar honneursgraad (cum laude) aan die Universiteit van Pretoria verwerf. In 1963 is sy as die beste aktrise by die ASB-dramafees vir studente aangewys.[3]
In 1964 word sy by die destydse Transvaalse Raad vir die Uitvoerende Kunste (Truk) aangestel. Sy vertolk uiteenlopende rolle, van Shakespeare tot Melt Brink, Tsjechof tot Sophokles en het talle nominasies en toekennings vir haar spel ontvang.
Tydens haar tyd by Sukovs van 1994 tot 1995 verower sy die nasionale FNB Vita-prys vir haar debuutopvoering, Die Pakkamer, as Beste Dramaturg. Sy ontvang ook ’n VITA-prys as Beste Byspeler in Pieter Fourie se drama Die groot wit roos.[4]
Sy word later landswyd bekend vir haar uitbeelding van Worsie se ma in die TV-reeks Vetkoekpaleis. Sy was ook in reekse soos Egoli, Sewende Laan en in Villa Rosa op kykNET te sien. In 2014 verower sy die titel van Beste Byspeler vir die fliek Die Windpomp. Sy is ook vir 'n Safta vir haar rol in Fanie Fourie se Lobola benoem.
Ná jare se optredes in eenvrou-vertonings by feeste, bv. met werke van Dot Serfontein, P.H. Nortje en Mikro, word sy in 2015 as Beste Byspeler vir haar rol in Beauty Queen (Martin McDonagh o.l.v. Henry Mylne) genomineer.
FilmografieWysig
- 'n Paw-Paw Vir My Darling, 2015 as Girla
- Hollywood in my Huis, 2014 as tannie Lenie
- Die Windpomp, 2014 as Tannie
- Vrou soek boer, 2014 as tannie Bettie
- Molly & Wors, 2013 as Ella Visagie
- Fanie Fourie's Lobola, 2013 as Louise Fourie
- Karate Kallie, 2009 as Ma
- Panic Mechanic, 1996 as mev. Van der Merwe
- Onder Engele (TV-reeks), 1995 as Bell
- Lipstiek dipstiek, 1994 as mev. Steyn
- ’n Pot Vol Winter, 1992 as Engelse tannie by Loket
- Egoli: Plek van Goud (TV-reeks), 1991 as Tossie du Bossion (2003-)
- Torn Allegiance, 1986 as Boerervrou
- Die groen faktor, 1984 as Susan Vermaak
- Verkeerde nommer, 1982 as matrone
- Die Perdesmous (TV-fliek), 1981
- Eendag op ’n reëndag, 1975 as Nellie
- Babbelkous, 1974 as Susan van den Bergh
- Pappa Lap: 'n Verhaal van 'n pa en sy dogter, 1971 as Maggie Kleynhans
|
<urn:uuid:42eede08-58a7-4bf0-90af-2c1332ede269>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Marga_van_Rooy
|
2019-07-23T05:22:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528869.90/warc/CC-MAIN-20190723043719-20190723065719-00205.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999977
| false
|
Vanaf 1931 tot 1935 studeer hy aan die Universiteit van Kaapstad en ontvang 'n M.A. met 'n verhandeling oor die poësie van J.H. Leopold. Daarna sit hy sy studies in [[Nederland]] aan die [[Universiteit van Amsterdam]] voort, waar hy 'n D.Lit verwerf. In November 1938 keer hy terug na Kaapstad, en verwerf 'n Ph.D. met 'n verhandeling oor die invloed van Gorter op Leopold (''Die invloed van Gorter op Leopold: ’n bydrae tot die sensitivisme'').
In 1944 trou hy met die komponis [[Rosa Nepgen]].
Hy stig die onafhanklike tydskrif ''Standpunte'' in 1945 saam met N.P. van Wyk Louw en H.A. Mulder.
|
<urn:uuid:2ac85674-83bc-4b45-a28a-759086cfe923>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/1475393
|
2019-07-23T04:51:39Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528869.90/warc/CC-MAIN-20190723043719-20190723065719-00205.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999956
| false
|
Alhambra-bioskoop, Kaapstad
Die Alhambra-bioskoop. | ||
Ander name | Alhambra-teater | |
Stad of dorp | Kaapstad | |
Land | Suid-Afrika | |
Geopen | 1929 | |
Gesluit | 1972 |
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Die Alhambra is in 1928 gebou vir die African Consolidated Theatres deur Harry Stodel. Dit is beskryf as Suid-Afrika se beste "atmosferiese teater".[1] Dit het ’n unieke Wurlitzer-teaterorrel-en-musieksentrum gehad wat ook talle klanke kon naboots.[2] Dit is in 1929 in gebruik geneem en was jare lank een van Kaapstad se grootste teaters.
Toneelstukke en musiekspele is ook vier dekades lank in die teater opgevoer. Van die bekende kunstenaars wat hier opgetree het, is Marlene Dietrich,[3] Nellie du Toit,[4] Angelo Gobbato[5] en Phyllis Spira.[6]
Die gebou is in Januarie 1972 gesluit en in 1974 gesloop.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- The Encyclopaedia of South African Theatre, Film, Media and Performance URL besoek op 3 Maart 2013
- Eertydse Alhambra teater se Wurlitzer-orrel aan Nico Malan Opera geskenk, Die Burger, 2 Desember 1995 URL besoek op 3 Maart 2013
- Nie Sophia nie, Beeld, 8 Oktober 2010 URL besoek op 3 Maart 2013
- Nellie du Toit gee klas by Truk, Beeld, 20 Januarie 1995 URL besoek op 3 Maart 2013
- Cape Town Opera URL besoek op 3 Maart 2013
- Main choreographies by Marina Keet op Grut Books URL besoek op 3 Maart 2013
|
<urn:uuid:2cc55e5f-5946-4e62-b606-69daa367029a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Alhambra-bioskoop,_Kaapstad
|
2019-07-23T05:41:44Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528869.90/warc/CC-MAIN-20190723043719-20190723065719-00205.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999895
| false
|
Namaland
Namaland was 'n vorige Bantoestan (tuisland) in die suide van Suidwes-Afrika. Dit het 'n oppervlak van sowat 21 677 vierkante kilometer beslaan. Die hoofstad was Keetmanshoop. Die tuisland was geskep vir die Namaprekende mense te huisves en in 1964 het dit meer as 35 000 inwoners gehad.
|
<urn:uuid:7d10ee9c-a264-4b0b-b4e5-56c1a036ff6b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Namaland
|
2019-07-15T17:53:47Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195523840.34/warc/CC-MAIN-20190715175205-20190715201205-00389.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.9999
| false
|
Woiwodskap Podlachië
---|---|---|---|
Kaart | |||
Wapen en seël | |||
Basiese gegewens | |||
Hoofstad: | Białystok | ||
Woiwode: | Maciej Żywno | ||
Woiwodskapsmaarskalk: | Jarosław Dworzański | ||
Grootste stad: | Białystok | ||
ISO 3166-2: | PL-PD | ||
Bevolking: | 1 190 828 (30 Junie 2009)[1] | ||
Bevolkingsdigtheid: | 59 inwoners per km² | ||
Geografie | |||
Oppervlakte: | 20 180 km² | ||
- waarvan land: | ? km² | ||
- waarvan water: | ? km² | ||
Strekking: | Noord-suid: tot 229 km Wes-oos: 48-147 km | ||
Hoogste punt: | ? bo seevlak | ||
Laagste punt: | ? benede seevlak | ||
Landskaplike struktuur | |||
Bosse: | ? % | ||
Waterliggame: | ? % | ||
Landbou: | Byna 60 % | ||
Ander: | ? % | ||
Administratiewe verdeling | |||
Selfregerende stede: | 3 | ||
Powiat (landelike distrikte): | 14 | ||
- Munisipaliteite: | 118 |
Die Woiwodskap Podlachië (Pools: Województwo podlaskie) is in die noordooste van Pole geleë en behels naas Suwalszczyzna of die Suwałki-streek ook 'n deel van die naamgewende Podlachië. Die woiwodskap – een van 16 in Pole – is in 1999 met die samesmelting van die voormalige woiwodskappe Białystok en Łomża en 'n deel van Suwałki gevorm en word deur die woiwodskappe Ermland-Masurië, Masowië en Lublin omsluit. Behalwe vir die hoofstad Białystok is Podlachië 'n oorwegend landelike en ylbevolkte gebied.
Die woiwodskap, wat in die ooste aan Litaue en Wit-Rusland grens, word van oudsher deur etniese diversiteit gekenmerk en naas Pole ook deur Wit-Russe, Litauers en nakomelinge van Tatare bewoon wat hulle tydens die heerskappy van koning Jan III Sobieski hier gevestig het. So het aanhangers van verskillende godsdienste – Rooms-Katolieke, Ortodokses en Moslems – hier steeds vreedsaam naas mekaar geleef.
Deur die loop van eeue was Podlachië meestal 'n grensgebied – tussen Pole en die Grootvorstedom Litaue, tussen Poolse gebiede wat deur Pruise geannekseer is en Rusland en later tussen Rusland en die Koninkryk Pole. Die grootste deel van hierdie streek het met die herstigting van 'n onafhanklike Poolse staat in 1918 weer Pools geword. Die munisipaliteit Puńsk (Gmina Puńsk, Litaus: Punsko valsčius), wat merendeels deur Litaussprekendes bewoon word, is sedert 2006 amptelik tweetalig.
Inhoud
Geografie en klimaatWysig
Nywerheidsontwikkeling in Podlachië het beperk gebly tot groter nedersettings sodat die woiwodskap ook vandag 'n redelik ylbevolkte streek met natuurskoon is wat vir sy vars onbesoedelde lug, ongerepte woude en wilde riviere (soos die Biebrza) bekend staan.
Die Poolse benaming vir Podlachië, Podlasie, kan vertaal word as "Land benede die woud", alhoewel hier 'n verskeidenheid landskapsvorme aangetref word wat van klein oorblyfsels van die oorspronklike oerwoude tot uitgestrekte vlaktes strek. Dikwels gee donker wolke 'n besonderse atmosfeer aan die streek. Podlachië se bosgebiede sluit dié van Białowieża (hierdie biosfeerreservaat, wat tot in Wit-Rusland strek, is deur Unesco tot wêrelderfenisgebied verklaar), Augustow, Knyszyń en Czerwony Bór in.
Veertig persent van die totale oppervlakte word as natuurbewaringsgebiede bestuur. Tans bestaan daar vier nasionale parke (Biołowieża, Narew, Biebrza en Wigry), 'n aantal natuurparke soos Suwalski, Lomżyński en Nadbużański i Knyszyński asook meer as tagtig natuurreservate. Podlachië vorm sodoende 'n habitat vir talle dierspesies soos rooikatte, wolwe, bewers en wisente ('n bisonsoort).
'n Rykdom aan mere – waaronder die Hańcza-meer, die diepste in Pole (met maksimaal 113 meter) – maak van Podlachië 'n gewilde bestemming vir watersportentoesiaste soos kanoevaarders. Die Augustowski-kanaal, wat in die eerste helfte van die 19de eeu gebou is, is nog steeds in bedryf en verbind die rivierbekkens van Wisła en Nemunas met mekaar. Die kanaal, wat vir skepe en bote met minder as 100 ton bevaarbaar is, loop oor 'n afstand van 102 kilometer en behels agtien sluise.
Vanweë sy ligging in die uiterste noordooste van die land is Podlachië die koudste gebied in Pole. Dit het 'n kontinentale klimaat met warm somers en koue winters, waarby koue fronte uit Skandinawië en Siberië 'n beduidende invloed op die plaaslike weerstoestande kan uitoefen. Die gemiddelde wintertemperature is tussen -15 °C en -4 °C.
GeskiedenisWysig
Podlachië was in die Middeleeue oor 'n lang tyd omstrede tussen Kiëf-Roes, die vorstedom Wladimir en Pole en het in die 14de eeu onder Litause invloed gekom. Eers in 1520 en 1569 is groot dele van die gebied by Pole ingelyf.
Na die grootste nedersetting in Podlachië, Białystok, word in 'n 15de eeuse dokument nog as 'n onbeduidende dorpie verwys. Eers in 1665 het die nedersetting stadstatus verwerf en het daarna 'n besitting van die Branicki-gesin geword. In 1815 is die doeanegrens tussen Kongres-Pole en Rusland (insluitende Białystok) langs die Narew-rivier vasgelê. As mededinger van Ŀódź het Białystok nou danksy belastingvoorregte vir ambagsmanne en nyweraars 'n ekonomiese bloeitydperk beleef.
Een van die bekendste inwoners van Białystok was Ludwik Lejzer Zamenhof (1859–1917) wat as skepper van die kunsmatige taal Esperanto bekendheid verwerf het. Sy hoop dat dié taal tot 'n vreedsame naasbestaan van nasies sou kon bydra, kontrasteer met een van die ergste anti-Joodse pogroms ooit wat in 1906 deur die tsaristiese owerheid in Białystok aangestook is.[2]
1920 het Feliks Dzierżyński, beter bekend onder sy Russiese naam Dzerzjinski (1877–1926) en as stigter van die Sowjet-Russiese geheime veiligheidsdiens Tsjeka (later GPU, NKW en KGB), 'n kortstondige Poolse Republiek van Rade vanuit die plaaslike kasteel se balkon uitgeroep.
Tussen 1939 en 1941 het die gebied rondom Białystok deel gevorm van Sowjet-Rusland. Dit was sodoende die enigste stalinistiese gebiedsuitbreiding volgens die ooreenkoms tussen Hitler en Stalin van 1939 wat ná 1943 weer herroep is. In 1941 het die Nasionaal-Sosialistiese Duitse besetters hier 'n ghetto opgerig waar bewoners in September 1943 'n opstand begin het.
KultuurgeskiedenisWysig
Podlachië staan bekend vir sy kulturele diversiteit – mense van verskillende etniese en godsdienstige agtergronde het hulle stempel op die gebied afgedruk: Wit-Russe, Litauers, Oekraïeners, Russe, Sinti en Roma, Tatare, Jode en Ougelowiges uit Rusland.
'n Groot verskeidenheid sakrale geboue word by Podlachië se kulturele en argitektoniese erfenis gereken, soos die 18de eeuse barok-klooster van die Kamedule-orde naby die Wigry-meer, die Jesuïete-klooster in Drohiczyn, die Russies-Ortodokse Verheerliking-van-Christus-kerk by die Heilige Berg Grabarka (Pools Święta Góra Grabarka), die Russies-Ortodokse Nikolaas-die-Wonderdadige-kerk in Białystok, die sinagoge in Tykocin en die moskees in Bohoniki en Kruszyniany, die oudste in Pole. Ander belangrike religieuse geboue sluit die Rooms-Katolieke kerke van Sejny, Drohiczyn en Siemiatycze, die Ortodokse kerke in Bielsk Podlaski, Białowieża, Mielnik, Sokółka en Hajnowka in. Die Ougelowiges beskik oor heiligdomme (sogenaamde molenny) in Wodziłki en Grabowe Grądy.
Die belangrikste voorbeeld van geskiedkundige wêreldlike argitektuur is die Lutoslawski-landgoed in Drozdowo. Van die beduidendste kulturele instellings is die Joodse museum in Tykocin, die museums vir natuurwetenskappe in Białowieża en Drozdów en die Skansen-of opelug-museums vir volkskunde in Ciechanowiec, Nowgoród en Jurowce. Die dorp Suchowola is sedert 1775 een van 'n aantal nedersettings in Europa wat daarop aanspraak maak om die geografiese middelpunt van die vasteland te wees.
EkonomieWysig
LandbouWysig
Landbou is steeds die belangrikste bron van inkomste vir Podlachië se bevolking. Die streek se meer as 100 000 boerderye (met 'n gemiddeld van 13 hektaar per eenheid) verkeer in 'n moeilike en uitdagende natuurlike omgewing. Groeiperiodes word verkort deur die ongunstige plaaslike klimaat met betreklik lae temperature in die wintermaande en wisselvallige reënval wat soms tot watertekorte kan lei. Ook is die bewerkbare grond meestal van lae gehalte. Nogtans het melkboerdery en beesteelt potensiaal in die gebied. Daarnaas word aartappels en graan (soos rog, hawer, koring en mielies) asook suikerbiet verbou. Eko- en agrotoerisme bied nuwe geleenthede vir Podlachiese boere.[3]
Landbouverwante nywerhede soos aanlegte vir melkverwerking, vleis, pluimvee, graan en brouerye toon stewige groei. Podlachië se groot en moderne suiwelfabrieke het in Pole 'n reputasie opgebou met produkte van hoë gehalte wat intussen ook na ander lidstate van die Europese Unie uitgevoer word.
BosbouWysig
Podlachië se bosse vorm die natuurlike basis vir 'n goed ontwikkelde houtverwerkingsbedryf wat parketvloere, meubels en houtgebaseerde boumateriale vervaardig.
Vroeg in 2017 het die Poolse regering 'n groot aantal bome in die Białowieża-oerwoud, die laaste laagland-oerwoud in Europa, laat kap om - soos beweer is - 'n baskewerplaag te bestry. Omgewingsbewaarders beskou hierdie aktiwiteite egter as onwettige kommersiële houtontginning in 'n natuurbewaringsgebied en wys daarop dat die baskewer deel uitmaak van die oerwoud se ekostelsel. Die Europese Kommissie het 'n klag by die Europese Geregshof ingedien en 'n oorwinning behaal. Die Poolse regering het aanvanklik geweier om die hof se beslissing te aanvaar, maar uiteindelik is die kapping gestaak.[4][5]
Ligte nywerhedeWysig
Podlachië se ligte nywerhede vervaardig tekstiele, tapyte en vliese, keramiek, keistene, silikate, masjiene asook verskillende komponente vir die masjienboubedryf.
Grootste nedersettingsWysig
- Nedersettings met meer as 20 000 inwoners in 2005
BronneWysig
- Christian Parma en Renata Grunwald-Kopeć: La voïvodie de Podlachie. In: Pologne. Warskou: Wydawnictwo Parma Press 2003, bl. 32-39
VerwysingsWysig
Wikimedia Commons bevat media in verband met Podlaskie Voivodeship. |
- Główny Urząd Statystyczny „LUDNOŚĆ – STAN I STRUKTURA W PRZEKROJU TERYTORIALNYM“, soos op 30 Junie 2009 (WebCite)
- Tomasz Torbus: Polen. Keulen: DuMont 2002, bl. 131
- www.wrotapodlasia.pl: Economy of the Podlaskie Region. Besoek op 13 Februarie 2019
- Zeit Online, 19 November 2017: Der Kampf um einen der letzten Urwälder Europas. Besoek op 15 Februarie 2019
- forstpraxis.de: Urteil des EuGH zum Bialowieza-Nationalpark. Besoek op 15 November 2019
|
<urn:uuid:4b7b7b9e-c312-453e-8a8c-776a9c2e93eb>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Woiwodskap_Podlachi%C3%AB
|
2019-07-15T18:38:00Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195523840.34/warc/CC-MAIN-20190715175205-20190715201205-00389.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999744
| false
|
Sorbe
- Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Sorbies.
Sorbe | |
---|---|
Vier generasies in tradisionele kleredrag | |
Totale bevolking: | 60 000[1]–70 000[2]
Belangrike bevolkings in: | Duitsland 60 000 |
Taal: | Sorbies (Neder-Sorbies en Opper-Sorbies), Duits |
Geloofsoortuiging: | Hoofsaaklik Protestantisme en Rooms-Katolieke Kerk |
Verwante etniese groepe: | Ander Slawiese volke soos Pole, Slowake en Tsjegge;[4] Duitsers |
Die merendeels Rooms-Katolieke Sorbe is nasate van Slawiese volksgroepe wat vanaf die 8ste en 9de eeu die gebiede tussen die Elbe-, Oder- en Saale-riviere bewoon het. Hulle is tans in twee Duitse deelstate, Brandenburg en Sakse, en hier in die Opper- en Neder-Lausitz-gebied (in die Spreewald en rondom die stede Hoyerswerda en Bautzen) gekonsentreer.
Die Sorbe het steeds hul eie taal en kultuur bewaar en beskik oor hul eie vlag en volkslied wat deur die Duitse owerheid amptelik erken word.[6] Enigiemand mag homself as deel van die Sorbiese volk reken. Die Sorbe se reg op kulturele outonomie is in die sogenaamde Sorbe-wet van 22 Maart 1948 verskans, hul kulturele aktiwiteite word deur die staat finansieel gesteun.
Sorbiese simbole[wysig | wysig bron]
Die eerste verwysing na 'n Sorbiese vlag dateer uit 1842. Ná die Pan-Slawiese Kongres, wat in 1848 in Praag gehou is, het die vlag sy huidige kleure gekry. Die vlag is in 1935 deur die Nasionaal-Sosialiste verbied, word egter sedert 17 Mei 1945 weer amptelik deur die Domowina, die sambreelorganisasie van Sorbiese verenigings, gebruik.
In die vlagwette van die Duitse Demokratiese Republiek is nie na die Sorbiese vlag verwys nie, tog het verordenings, wat deur die rade van die administratiewe distrikte Cottbus en Dresden uitgevaardig is, sy gebruik vir besondere geleenthede en feesdae bepaal.
As Sorbiese volkslied word Rjana Łužica ("Mooi Lausitz") gesing. Volgens die grondwet van die Vrystaat Sakse en die Wet oor die Sorbe van die deelstaat Brandenburg mag die Sorbiese volkslied en vlag naas ander staatsimbole gebruik word.
Vlae[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( Catherine Hickley (18 Desember 2007). ) "Germany's Sorb Minority Fights to Save Villages From Vattenfall". Bloomberg.
- ( ) "Sorbs of East Germany". faqs.org. Besoek op 6 Mei 2016.
- ( ) "Společnost přátel Lužice". luzice.cz. Besoek op 6 Mei 2016.
- ( ) "Ethnologue: Languages of the World, Seventeenth edition, West". Ethnologue. Besoek op 6 Mei 2016.
- ( ) "Nationale Minderheiten". Bundesministerium des Innern. Besoek op 6 Mei 2016. soft hyphen character in
|title=
at position 14 (help) - ( Die Sorben/Wenden in der Niederlausitz, Domowina-Verlag 2000 )
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Sorbs. |
|
<urn:uuid:44ff63df-5cc1-48e6-a8b7-ce63e780bc5b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Sorbe
|
2019-07-16T23:20:34Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00549.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999765
| false
|
Veronica Castang
Jump to navigation
Jump to search
Veronica Castang | |
Geboorte | 22 April 1938 |
---|---|
Nasionaliteit | Engels |
Sterfte | 5 November 1988 (op 50) |
Beroep(e) | Aktrise |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Veronica Castang (22 April 1938 – 5 November 1988) was 'n Engelse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die televisiereekse Great Performances (1971) en Kate & Allie (1984).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1971: Great Performances
- 1984: Kate & Allie
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1976: Sea Marks
|
<urn:uuid:fcf0c60c-fcfe-4843-b5f8-ed35ad4b4ebc>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Veronica_Castang
|
2019-07-16T23:00:27Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524972.66/warc/CC-MAIN-20190716221441-20190717003441-00549.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996398
| false
|
Roma
- Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Romani.
Roma is 'n sambreelterm vir 'n aantal etnies verwante groepe wat oorspronklik uit Indië afkomstig is en vanaf die 14de eeu in meerdere migrasiegolwe via Suidwes-Asië na Noord-Afrika en Europa, in die moderne tyd ook na die Amerikas en Australië gemigreer het.
Roma | |
---|---|
Vlag van die Roma | |
Totale bevolking: | ca. 2–12 miljoen[1][2][3][4] |
Belangrike bevolkings in: | Verenigde State ~1 miljoen[5] Brasilië 800 000[6] |
Taal: | Romani, tale van inheemse streke |
Geloofsoortuiging: | Christendom (Rooms-Katolieke Kerk, Oosters-Ortodokse Kerk, Protestantisme) • Islam • Sjaktisme[47] |
Verwante etniese groepe: | Dom, Lom, Domba en ander Indo-Ariërs |
Roma word as etnies-kulturele minderheid op alle vastelande aangetref, alhoewel die meerderheid in Europa en hier veral in Suidoos-Europese en enkele Sentraal-Europese lande asook in Spanje en Portugal leef. In Duitssprekende gebiede word na hierdie etniese groepe meestal as "Sinti en Roma" verwys. In Duitsland is die Roma 'n erkende minderheid soos Dene, Friese en Sorbe.[48]
Baie lede van die minderheid word sowel vanweë hulle etniese afkoms asook hulle sosiale situasie gemarginaliseer. So word ook die term Sigeuner as neerhalend ervaar.
Inhoud
TaalWysig
Na die taal van Roma, romaňi čhib, word internasionaal en veral in Angel-Saksiese lande meestal as Romani, in die Duitse taalgebied ook as Romanes verwys. Romani is verwant aan Sanskrit en toon ooreenkomste met Sentraal- en Noordwes-Indiese tale. Volgens die ontstaansgeskiedenis van die basiese woordeskat en die grammatikale stelsel, maar ook volgens sy fonologie is Romani 'n Nieu-Indo-Ariese en dus Indo-Europese taal wat sedert meer as 800 jaar onafhanklik van die Indiese tale ontwikkel het, waarvan sedert minstens 700 jaar in Europa.
GodsdiensWysig
Elemente uit verskillende periodes van die godsdienstige lewe in Indië en Ou-Persië kom nog steeds in die huidige religieuse voorstellings en geloofspraktyke van Roma voor.
Die geloof van Roma korrespondeer in 'n groot mate met die omgewende meerderheidsgodsdiens. So is die meeste Lowara-Roma Rooms-Katolieke en leef in tradisioneel Katolieke lande soos Oostenryk en Hongarye. Duitse Roma is eweneens merendeels Rooms-Katolieke, selfs in oorwegend Protestantse landsdele. In Oos-Europa is daar Ortodokse Kalderasj en Goerbet in Noord-Masedonië en Serwië asook Islamitiese Arlije in Noord-Masedonië, Albanië en Turkye. In Bulgarye is 39,2 persent van die Roma-bevolking Moslems.[49]
Die meeste van hierdie Islamitiese Roma praat die taal van hul Turkse geloofsbroeders - hulle is 'n belangrike faktor van Islam in Bulgarye. Opvallend by Bulgaarse Roma is hulle sinkretistiese tendense - dit wil sê daar kan 'n vermenging van Christelike en Islamitiese geloofspraktyke aangewys word.
In die afgelope dekades het ook vrye Christelike kerke, veral uit die Pinksterbeweging, sendingwerk in Roma-gemeenskappe gedoen.
Rooms-Katolieke Roma vereer die Swart Sara as hulle beskermheilige. In die Suid-Franse kusdorp Saintes-Maries-de-la-Mer in Camargue vind jaarliks 'n groot vergadering van Roma-gesinne ter ere van dié beskermheilige plaas. Hierdie byeenkoms staan tradisioneel as "Sigeuner-pelgrimstog" bekend en het lankal 'n toeristetrekpleister geword.
MusiekWysig
Musiek is diep gewortel in die Roma-kultuur en speel dus 'n belangrike rol in die alledaagse lewe van Roma. So staan musikale opvoerings gewoonlik ook tydens feeste sentraal. Van oudsher het baie Roma as professionele musikante in hul lewensonderhoud voorsien en elemente uit die omgewende meerderheidskultuur met hul eie musikale tradisies vermeng. Hieruit het 'n groot verskeidenheid plaaslike musiekstyle en instrumentasies voortgespruit.
In Spanje, veral die suidelike gewes Andalusië, het die Kalé of Gitanos groot invloed op die ontwikkeling van die plaaslike flamenco-dans uitgeoefen. Roma-musikante soos Manitas de Plata het danksy hul flamenco-musiek internasionaal bekendheid verwerf. Die Franse Sinto Django Reinhardt het as jazz-musikant sukses behaal.
Die sigeuners (Roma) is die troebadoers van Europa. Hulle het baie liedjies versamel met hul nomadiese leefstyl. Veral in Hongarye is hulle uiters vaardig op die viool. Hier staan hulle bekend as Tziganes. Tziganimusiek het oor die hele wêreld beroemd geword. Baie van die pragtige Hongaarse volkwysies, wat later komponiste soos Liszt, Brahms en Bartok sou inspireer, het behoue gebly omdat die Tziganes dit gespeel en gesing het.
Die lied Djelem, djelem is in 1971 tot volkslied van alle Roma verklaar.[50]
VerwysingsWysig
- ( Lewis, M. Paul, red. (2009). ) "Ethnologue: Languages of the World" (online) (16th uitg.). Dallas, Texas: Ethnologue. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "EU demands action to tackle Roma poverty". BBC News. 8 Mei 2016.
- ( ) "The Roma". Nationalia. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Rom". Encyclopædia Britannica. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( Webley, Kayla (13 Oktober 2010). ) "Hounded in Europe, Roma in the U.S. Keep a Low Profile". Time. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Falta de políticas públicas para ciganos é desafio para o governo". R7. 2011. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Recent Migration of Roma in Europe, A study by Mr. Claude Cahn and Professor Elspeth Guild". OVSE. 10 Desember 2008. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Türkiye'deki Kürtlerin sayısı!". 6 Junie 2008. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Türkiye'deki Çingene nüfusu tam bilinmiyor. 2, hatta 5 milyon gibi rakamlar dolaşıyor Çingenelerin arasında". Hurriyet. 8 Mei 2005. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Society for Threatened Peoples". Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "The Situation of Roma in Spain" (PDF). Open Society Institute. 2002. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 1 Desember 2007. Besoek op 15 September 2010.
- ( ) "Diagnóstico social de la comunidad gitana en España" (PDF). Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Rezultate". Institutul Naţional de Statistică. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "World Bank and the Roma". Wêreldbank. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Rezultatele finale ale Recensământului din 2011 - Tab8. Populaţia stabilă după etnie – judeţe, municipii, oraşe, comune" (XLS). National Institute of Statistics. 5 Julie 2013. Besoek op 18 Desember 2013.
- ( ) "RECENSĂMÂNT 2011. Două treimi dintre romi se declară români. 700.000, 2.000.000, 3.000.000 ... câţi romi trăiesc în România?". 19 Oktober 2011. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Situation of Roma in France at crisis proportions – report". EurActiv Network. 7 Desember 2005. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Report by the European Roma Rights Centre".
- ( ) "Full Report by the European Roma Rights Centre" (PDF).
- ( Bernard Gorce (22 Julie 2010). ) "Roms, gens du voyage, deux réalités différentes". La Croix. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Население по местоживеене, възраст и етническа група". Bulgarian National Statistical Institute. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) European Commission (4 April 2014). "Roma Integration – 2014 Commission Assessment: Questions and Answers". Persberig. http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-14-249_en.htm. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Hungarian Central Statistical Office Census Data 2011" (PDF). Besoek op 8 Mei 2016.
- ( Michael Kimmelman (6 Februarie 2008). ) "In Hungary, Roma Get Art Show, Not a Hug". The New York Times. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Greece NGO". Geek Helsinki Monitor. LV: Minelres. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "[[Ethnologue]]". Besoek op 8 Mei 2016. URL–wikilink conflict (help)
- ( ) "National Composition of Population and Citizenship" (Excel). Perepis2002. Besoek op 16 September 2010.
- ( ) "Национална Припадност Припаднос" (PDF). Stat. 29 November 2012. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Skinhead violence targeting Roma in Yugoslavia". ERRC. 15 Mei 1998. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Giornata Internazionale dei rom e sinti: presentato il Rapporto Annuale 2014 (PDF)" (PDF). Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Regionale Dynamik – Roma in Deutschland". Berlin-Institut für Bevölkerung und Entwicklung. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Population and Housing Census. Resident population by nationality" (PDF). Statistics. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 15 Julie 2007.
- ( ) "Na Slovensku žije viac ako 400-tisíc Rómov, populačný boom sa nepotvrdil". SME. SITA. 25 September 2013. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "The 2002-census reported 53,879 Roma and 3,843 'Egyptians'". Republic of Macedonia, State Statistical Office. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2004-06-21. Besoek op 17 September 2010.
- ( ) "Minoritet – Sametingen. Information about minorities in Sweden". IMCMS. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "National composition of population, 2001 census". State statistics committee. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Sčítání lidu, domů a bytů". czso.cz.
- ( ) "Současná romská komunita v Evropě". romove.radio.cz. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Roma /Gypsies: A European Minority" (PDF). Minority Rights Group International. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Historical Dictionary of the Gypsies (Romanies)".
- ( ) "POPULATION BY ETHNICITY – DETAILED CLASSIFICATION, 2011 CENSUS". Croatian Bureau of Statistics. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Poland – Gypsies". Country studies. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Albanian census 2011" (XLS). instat.gov.al. Besoek op 7 Desember 2015.
- ( ) "Roma in Canada fact sheet" (PDF). home.cogeco.ca. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 14 Junie 2007.
- ( Statistics Canada. ) "2011 National Household Survey: Data tables". Besoek op 8 Mei 2016.
- "Romi – kako iz labirinta stereotipov?". RTV Slovenija. 5 April 2009. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( Gall, Timothy L, red. (1998). Worldmark Encyclopedia of Culture & Daily Life. 4. Europe. Cleveland, OH: Eastword. pp. 316, 318. )
- ( ) "Nationale Minderheiten". Bundesministerium des Innern. Besoek op 8 Mei 2016. soft hyphen character in
|title=
at position 14 (help) - ( Inge Seiwert. ) "Feiern und Fasten bei Christen und Muslimen in Bulgarien". Verein Museum europäischer Kulturen. Besoek op 8 Mei 2016.
- ( ) "Romani Nationalism, Flag and Anthem". Besoek op 8 Mei 2016.
BronWysig
- KENNIS, vol 6, 1980, bl. 1070, ISBN 0 7981 0828 2
|
<urn:uuid:896018d3-1e13-4540-bf10-ce3726981a6e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Sigeuner
|
2019-07-15T17:56:35Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195523840.34/warc/CC-MAIN-20190715175205-20190715201205-00413.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.992773
| false
|
Uitbreiding van skrywer en dramaturg, P.G. du Plessis se profiel
}}
'''Pieter Georg du Plessis''' ([[14 Julie]] [[1934]] -), ook bekend as '''PG du Plessis''' is 'n [[Afrikaans]]e skrywer, dramaturg en akademikus.<ref>[http://esat.sun.ac.za/index.php/P.G._du_Plessis P.G. du Plessis op ESAT], besoek op 28 Junie 2014</ref> Hy lewer 'n groot verskeidenheid skryfwerk, met 'n beduidende bydrae tot die Afrikaanse drama. Sy rubrieke wat gedurende sy loopbaan as joernalis gepubliseer is, het later uitgeloop op die TV-reeks ''Koóperasiestories''. Sy roman ''Fees van die Ongenooides'' (2008) is wyd vereer as een van die beste Afrikaanse letterkundige werke tot op hede. <ref>Van der Walt, Leana Storiewerf: <nowiki>http://www.storiewerf.co.za/onderhoude/oh_pgduplessis.htm</nowiki></ref>.
== BiografieLewe en werk ==
Pieter Georg du Plessis is op 14 Julie 1934<ref>[http://www.nb.co.za/authors/243 NB Publishers, our writers]</ref> op [[Boshof]] in die [[Vrystaat]] gebore. Sy pa was vir veertig jaar onderwyser in [[Engels]] in die Vrystaat. Pieter, soos hy verkies om genoem te word, gaan skool op [[Cornelia]] en [[Heidelberg, Gauteng|Heidelberg]] in [[Transvaal]] waar hy aan die Hoër Volkskool matrikuleer. Sy liefde vir [[Afrikaans]] begin by sy ma, wat Afrikaans baie goed gepraat het.
=== Vroeë lewe en opleiding ===
Na matriek is Pieter na die [[Universiteit van Pretoria]] vir sy BA-graad met Afrikaans-Nederlands en [[Geskiedenis]] as hoofvakke. Hy behaal dit in 1955 en werk ’n tyd lank as klerk by die destydse Transvaalse Provinsiale Administrasie. In 1957 verwerf hy sy onderwysdiploma aan die Pretoriase Onderwyskollege en begin skoolhou aan die Hoërskool Fakkel in [[Johannesburg]]. In 1960 behaal hy sy BA Honneursgraad aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]]. Na ’n jaar as lektor aan die [[Goudstadse Onderwyskollege]] (GOK) word hy aangestel as lektor in Afrikaans en Nederlands aan Wits. In 1968 word hy bevorder tot senior lektor. Intussen behaal hy in 1966 sy doktorsgraad met sy proefskrif ''Die verwysing in die letterkunde'' onder [[NP van Wyk Louw]].
Pieter Georg du Plessis is op 14 Julie 1934 as die jongste van drie kinders en enigste seun van die onderwyser Frikkie du Plessis op [[Boshof]] in die [[Vrystaat]] gebore. Sy ouer susters is Nettie en Miemie. Hy begin sy skoolopleiding op die plaasskool by Kameelpan, en gaan vanaf sy negende jaar na die skool op [[Cornelia]], waar sy vader Engels onderwyser was. Hy voltooi sy standerd nege en matriek dan aan die Hoër Volkskool Heidelberg. Op skool speel hy tennis, rugby en krieket, neem deel aan die skietvereniging en is leier van die Christelike Studente Vereniging (CSV). In standerd nege word ʼn gedig van hom in ''[[Huisgenoot|Die Huisgenoot]]'' gepubliseer. Hy studeer verder aan die [[Universiteit van Pretoria]] waar hy in [[1955]] die B.A.-graad behaal met Afrikaans-Nederlands en [[Geskiedenis]] as hoofvakke. Op universiteit neem hy deel aan verskeie van die studentebedrywighede en is onder andere lid van die Afrikaanse Studentebond, die Na-uurse Sosiale Raad en is hy assistent veldkornet van die [[Voortrekkers (organisasie)|Voortrekkers]] vir die Christiaan de Wet-kommando aan die Laerskool Pretoria-Oos.
=== Verdere studie en begin van loopbaan ===
In 1970 word Pieter by die [[Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing]] (RGN) aangestel as direkteur van die nuut gestigte Instituut vir Taal, Lettere en Kuns. In Oktober 1974 word hy eindredakteur van die letterkundige tydskrif Standpunte totdat hy in 1976 uittree. In 1978 word hy assistentredakteur van die dagblad ''[[Die Transvaler]]'' en later, in 1979, redakteur van ''[[Hoofstad]]''. In Februarie 1983 verlaat hy die heeltydse diens van [[Perskor]], uitgewer van ''[[Hoofstad]]'', maar bly nog aan as medewerker.
Na kwalifikasie werk hy vanaf [[1956]] vir ʼn tyd by die Transvaalse Provinsiale Administrasie as klerk terwyl hy deeltyds aan die Pretoriase Onderwyskollege studeer vir sy Transvaalse Hoër Onderwysdiploma. Vanaf [[1957]] gee hy onderwys aan die Hoërskool Fakkel in [[Johannesburg]]. Hier ontmoet hy sy toekomstige vrou, Marie van der Merwe, die dogter van die skoolhoof. Benewens onderwys gee is hy ook betrokke by sportafrigting en skryf hy saam met Tom Smit die operette ''Baron Silvestro'', wat deur die skool opgevoer word.
In [[1960]] behaal hy die B.A. Honneurs-graad aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]]<ref>Esaach: <nowiki>http://www.esaach.org.za/index.php?title=Du_Plessis,_Pieter_Georg</nowiki></ref>. Hy word dan in [[1961]] vir ʼn jaar lank dosent by die Johannesburg College of Education, waarna hy in [[1962]] deur [[N.P. van Wyk Louw]]<ref>Esat: <nowiki>http://esat.sun.ac.za/index.php/P.G._du_Plessis</nowiki></ref> aangestel word as dosent in Afrikaans-Nederlands aan die Universiteit van die Witwatersrand en in [[1968]] bevorder word tot senior lektor. Hy promoveer in [[1966]] onder N.P. van Wyk Louw aan die Universiteit van die Witwatersrand met ʼn verhandeling getitel ''Die literêre verwysing aan die hand van voorbeelde uit die Afrikaanse poësie'', wat in [[1968]] as ''Die verwysing in die literatuur'' gepubliseer word. In die sestigerjare dien hy op die redaksie van die letterkundige tydskrif ''Kol''<ref>Cloete, T.T. “Standpunte” Nuwe reeks 82, April 1969</ref>.
Du Plessis debuteer in 1969 met die drama [[Die nag van Legio]]. Die karakters in die drama is almal geestelik versteurd en die handeling word in een nag voltrek. Hierdie drama besorg saam met [[Siener in die suburbs]] aan hom die [[Hertzogprys]] in 1972. Dit word ook in 1970 met die [[W.A. Hofmeyr-prys]] bekroon. In 1990 word die stuk op versoek van die destydse Sukovs deur Pieter aangepas vir vrouespelers. Die dramastudente van die [[Universiteit van Stellenbosch]] bring ook hierdie weergawe in 1991 op die planke. In 2004 is die stuk in sy verwerkte vorm op die [[KKNK]] opgevoer. In 1993 is die Engelse weergawe, ''My name is Legion'', op Radio Africa se ''Monday Night Playhouse'' uitgesaai.
=== Insituut vir Taal, Lettere en Kuns ===
Pieter se volgende drama is die alombekende '''Siener in die suburbs'''. Een honderd en vyftig opvoerings in twee jaar volg met die storie van Tjokkie, Tiemie en die ander karakters wat verfilm word met [[Marius Weyers]] en [[Sandra Prinsloo]] in die hoofrolle. In 1986 is dit ook op televisie uitgesaai. In 1992 word die stuk uiteindelik vir die radio verwerk deur Robert Young. [[George Ballot]] verskyn in die rol van Tjokkie en [[Trix Pienaar]] as Ma. '''Siener in die suburbs''' kry in 1993 drie Artes-benoemings vir André Rossouw as beste akteur, Trix Pienaar as beste aktrise en Joey de Koker vir beste regisseur.
In [[1970]] word hy Adjunk-direkteur van die nuutgestigte Instituut vir Taal, Lettere en Kuns van die [[Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing]] in [[Pretoria]], waar hy aanvanklik onder professor [[P.J. Nienaber]] werk. Vanaf Junie [[1974]] word hy bevorder tot Direkteur. Een van die eerste ondernemings van die Instituut was die ondersoek na die stand van Afrikaans en die daarstel van die Dokumentasiesentrum. In Oktober 1974 word hy eindredakteur van ''Standpunte'', ʼn taak wat hy in [[1976]] neerlê.
=== Joernalistieke loopbaan ===
In 1973 verskyn '''Plaston: DNS-kind''', wat die verhaal vertel van ’n seun wat chemies geskep is en dan na ’n klein dorpie geneem word. Robert Young verwerk ook hierdie drama vir die radio en in 1994 ontvang hy ’n Artes as beste regisseur. Die drama [[Vereeniging, Vereeniging]] word aanvanklik geskryf om die Staatsteater mee te open, maar Truk skuif dit op die langebaan. Dit skud Pieter só dat hy vir ’n ruk ophou skryf vir die teater. Pieter verwerk Mikro se [[Mattewis en Meraai]] in ’n baie gewilde televisiereeks, en Mikro se novelles oor die Gonnakolkers, Die wa-as, Gonnakolk, Die houtswaan en Die porseleinkat, vir die verhoog. Truk bring dit in 1971 op die planke en in 1982 word dit in die Staatsteater opgevoer.
Sy joernalistieke loopbaan begin op [[1 Augustus]] [[1978]] as assistent-redakteur by ''[[Die Transvaler]]'' en vervolgens vanaf [[15 Augustus]] [[1979]] as hoofredakteur van ''[[Hoofstad (dagblad)|Hoofstad]]''. Hy verlaat hierdie pos in Februarie [[1983]], maar bly steeds aan as deeltydse medewerker aan die [[Perskor]] koerante. Hierna word hy vryskutskrywer, filmmaker en deeltydse boer. Op televisie is hy in hierdie tyd aanbieder van die baie gewilde geselsprogramme ''P.G. gesels'' ''met…'' (waarin hy onderhoudend gesels met verskeie bekende persoonlikhede) en ''Spies en Plessie'' (waarin hy saam met [[Jan Spies]] verskeie stories en vermaaklike anekdotes aanbied waarby die breë gemeenskap aanklank vind). Die latere sukses van die televisiereeks ''Koöperasiestories'' motiveer hom om sy eie rolprentmaatskappy, Sommatel, te stig.
=== Taalstryder ===
Met sy [[Koöperasiestories]] wat as ’n reeks op televisie uitgesaai is, kruip Pieter nog dieper in die harte van die Suid-Afrikaners. Hy was saam met [[Jan Spies]] die aanbieder van die ewe gewilde televisieprogram [[Spies en Plessie – met permissie]], waardeur persoonlikhede soos [[Tolla van der Merwe]], [[Koos Meyer]], [[Danny Pretorius]], [[Nico Nel]] en Pyp de Villiers in die volksmond bekend geword het.
Hy neem aktief deel aan die openbare debat oor letterkundige sake. In ''[[Sondagstem]]'' van [[14 Julie]] [[1964]] lewer hy kommentaar oor die herrie wat losgebars het oor die toekenning van die [[Hertzogprys]] aan ''Sewe dae by Silbersteins'' en vra die vraag ''Kan ons ʼn hele letterkunde aan bande lê?'' en wys daarop dat daar ʼn groot verskil bestaan tussen ʼn boek van gehalte en ʼn smerige boek. In ''Kol'' van Oktober [[1969]] besin hy ''Oor pornografie, fatsoenlikheid en die letterkunde'' en by die Hertzogprys bekroningsplegtigheid in [[1972]] aanvaar hy hierdie prys met ʼn boodskap waarin hy pleit vir subsidiëring deur die staat van gehalte letterkunde.
Hy lewer op [[26 Maart]] [[1976]] die referaat ''Staat en kuns: enkele aspekte'' by die sesde vyfjaarlikse kongres van die Afrikaanse Skrywerskring in Pretoria. Hy is pleitbesorger vir ʼn meer verantwoorde benadering tot [[Sensuurwet (Apartheid)|sensuur]] as wat in die sewentigerjare in Suid-Afrika die geval was. By die eerste skrywersberaad van die Afrikaanse Skrywersgilde in Julie [[1975]] op [[Broederstroom]] waarsku hy dat die Afrikaanse literatuur vir die eerste keer in sy bestaan van staatsweë bedreig word en dat die gilde die [[Afrikaanse letterkunde]] moet bevorder en alles wat die vrye bestaan van ʼn verantwoordelike letterkunde bedreig, moet beveg. Op [[8 Augustus]] [[1975]] voer hy saam met [[Bartho Smit|Bartho Smi]]<nowiki/>t samesprekings met minister Connie Mulder oor sensuur en op [[3 Desember]] 1975 neem hy saam met [[Chris Barnard (skrywer)|Chris Barnard]] deel aan ʼn radio-onderhoud met Connie Mulder oor sensuur. In ''Radio en TV-Dagboek'' van [[8 Augustus|8]]-[[14 Augustus]] [[1977]] bevestig hy weereens sy standpunt oor sensuur, naamlik dat letterkundige meriete van ʼn werk by beoordeling daarvan in berekening gebring moet word, dat letterkundige werke deur deskundiges beoordeel moet word en dat die waarskynlike leser die maatstaf moet wees.
In 1987 stig Pieter sy eie rolprentmaatskappy saam met die filmmaker Albie Venter. Films soos [[Nag van die negentiende]], [[Liewe Hemel, Genis!]] en [[Koöperasiestories]]: die moewie vloei uit sy pen. '''Nag van die negentiende''' spog met akteurs soos [[Embeth Davidtz]], [[Shaleen Surtie-Richards]], [[Jacques Loots]], [[Marcel van Heerden]], [[Dawid Minnaar]] en andere. [[Koos Roets]] was die regisseur.
Hy lewer in [[1988]] die D.F. Malan-gedenklesing aan die [[Universiteit van die Vrystaat]] onder die titel ''Volk en literatuur''.
Intussen vestig Pieter en sy vrou Marie hulle op ’n plaas, Sémoér, by Rysmierbult net duskant [[Ventersdorp]]. Hier boer Marie en kan Pieter sy liefde vir houtwerk uitleef. Intussen gaan hy voort met die skryf van televisiedraaiboeke soos TJ 7 en ’n Rand ’n droom, wat albei medaljes van die Akademie ontvang, en '''Die Maplotters''', wat minder goed ontvang is. Pieter erken dat sommige van die episodes daarvan sy swakste werk ooit was. In 1999 word sy stuk '''Inkleurboek vir twee''' opgevoer met [[Annelisa Weiland]] en [[Frantz Dobrowsky]] in die rolle. Dit is Pieter se eerste toneelstuk vir die verhoog in tien jaar. Na die [[KKNK]] is dit ook in Pretoria en Johannesburg opgevoer.
=== Persoonlike lewe ===
In 2004 skryf hy '''Nagkantoor''', wat ’n poging was om die mens agter die sanger en liedjieskrywer [[Koos du Plessis]] beter te leer ken. Marcel van Heerden en Frantz Dobrowsky is die twee akteurs wat ’n tweegesprek voer met Van Heerden as ’n joernalis wat grafskrifte skryf en Dobrowsky wat net bekend is as Die Man. In 2007 word twee van sy skeppings, '''Andries Plak''' en '''Dryfsand''', op televisie uitgesaai en in 2008 word die epiese '''Feast of the Uninvited''', wat die [[Anglo-Boereoorlog]] as sentrale tema het, uitgesaai. Dryfsand ontvang in 2007 die ATKV-Televisieprys vir Beste Draaiboek vir ’n Afrikaanse Dramareeks, Sepie of Enkeldrama, Beste Regisseur (Koos Roets), sowel as Beste Afrikaanse Dramareeks, Sepie of Enkeldrama.
Uit sy huwelik met Marie word ʼn seun, Frits, en dogter, Marieta, gebore. Hulle bly eers in [[Johannesburg]] en daarna in [[Meyerspark]] in Pretoria, maar in [[1980]] koop hy by sy skoonpa ʼn plasie by Rysmierbult naby [[Ventersdorp]] in die Wes-Transvaal, wat hy Sémoér noem. Hier word hoofsaaklik daglelies gekweek en dit is ook die plek waar hy na aftrede gaan bly<ref>SA Vryskutskrywer: <nowiki>http://www.savryskutskrywer.co.za/mediamekka_pg_du_plessis.htm</nowiki></ref>.
== Skryfwerk ==
In 2006 word Pieter se stuk '''Bedevaart''' vir drie aktrises met Jaco Bouwer as regisseur op die [[Aardklop Kunstefees]] aangebied. Hy skryf die stuk vir die drie veteraan-aktrises Sandra Prinsloo, Antoinette Kellerman en Aletta Bezuidenhout. Die drama is geskoei op ’n ou idee waarin die drie aktrises hulle tande geslyp het as die drie hekse in Macbeth. Nou neem hul afskeid, want die een lê met ’n etiket om haar groottoon in die lykhuis.
=== Literator ===
In 1988 ontvang Pieter die FAK-prys vir Ontspanningsleesstof vir '''Het olifante elmboë?''' en in 2002 die Insig Afrikaans Onbeperk Pioniersprys. Pieter se eerste roman in Engels, ''The married man’s guide to adultery'', verskyn in 1998. Gedurende 2008 tree Pieter saam met [[Valiant Swart]] en [[Ollie Viljoen]] op in Klets, Klawers en Kitaar, wat storievertel meng met musiek op die [[kitaar]] en [[trekklavier]]. Hulle tree op tydens die Kalfiefees en die Volksblad Kunstefees.
As literator behartig hy vir etlike jare die letterkundige rubriek van ''[[Sondagstem]]'' (later ''[[Dagbreek (Sondagkoerant)|Dagbreek]] en Sondagnuus'' en toe ''Dagbreek en Landstem'') en hy skryf resensies en artikels wat in ''Standpunte'', ''Lantern'' en ''[[Huisgenoot|Die Huisgenoot]]'' verskyn. As medewerker lewer hy opstelle oor [[Etienne Leroux]] en Dolf van Niekerk vir ''Perspektief en Profiel'' (destyds onder redaksie van [[P.J. Nienaber]]) en skryf hy ook die hoofstuk oor prosa na [[1900]] vir die boek ''Inleiding tot die Afrikaanse letterkunde'' onder redaksie van Ernst Lindenberg.
Sy proefskrif word as ''Die verwysing in die literatuur'' gepubliseer, waarin hy uitvoerig ondersoek instel na verwysing in veral die poësie, aan die hand van die teorie onderliggend daaraan en toegelig met voorbeelde uit die digkuns. Later onttrek hy hom egter geheel en al aan die letterkundige kritiek en weier om verder resensies of artikels te skryf of om hom oor die kwaliteite van letterkundige werke uit te laat
In ’n '''Seder val in Waterkloof''' (1979) word die draak gesteek met die akademie en met bekende name en instansies. Die stuk is verfilm en is in 1994 op televisie uitgesaai. Dit is ook in Engels vertaal en in 2004 onder die titel ''Send for Dolly'' in die Kunstekaapteater op die planke gebring. En hoewel die stuk as “literêr minder geslaagd” beskryf is, besorg dit baie genot aan teatergangers. Dit is tydens die Volksblad-Kunstefees in 2002 deur die Universiteit van die Vrystaat se Dramadepartement opgevoer.
=== BibliografieDrama ===
* Syferfonteine, Tafelberg, 1994
* Siener in die suburbs, Tafelberg, 1997
* 120 + Sommer-stories uit die koöperasie, die kroeg en die delwersgate, LAPA, 2006 (nuwe uitgawe)
* Fees van die ongenooides, Tafelberg, 2008
==== Gepubliseerde dramas ====
== Verwysings ==
Die kwaliteit van sy debuutdrama ''Die nag van Legio'' maak hom onmiddellik ʼn belangrike Afrikaanse dramaturg. Die titel verwys na die duiwelbesetene van Gadara in Lukas 8:30, waar die besetene verklaar dat sy naam Legio is, want baie duiwels het in hom ingevaar, terwyl die nag van die titel duisternis en dus die bose impliseer, as teenpool van dag en lig. Hierdie drama ontgin die verhoog en die moontlikhede van die tydruimtelike in die teater op bekwame wyse en gee ʼn ontstellende blik op die bose se alomteenwoordigheid. Die stuk opper universeel relevante kwessies soos massahisterie, demoniese besitname, magspel en manipulasie en die onderwerping van die individu. Dit speel af in ʼn saal in ʼn inrigting vir sielsiekes, waar vier pasiënte met verskillende ernstige en minder ernstige afwykings gehuisves word. In die loop van die aand sluit ʼn vyfde pasiënt, Dogoman, by hulle aan omdat daar nie vir hom ander plek is nie<ref>Kannemeyer, J.C. “Standpunte” Nuwe reeks 89, Junie 1970</ref><ref>Kannemeyer, J.C. “Konfrontasies” Academica Pretoria en Kaapstad Eerste uitgawe 1977</ref>. In [[1990]] verwerk PG die stuk op versoek van [[Sukovs|SUKOVS]] vir vrouespelers en hierdie weergawe word ook verskeie kere opgevoer, terwyl die Engelse vertaling, ''My name is Legion'', in [[1993]] in Radio Africa se Monday Night Playhouse oor die radio uitgesaai word. ''Die nag van Legio'' ontvang in [[1970]] die [[W.A. Hofmeyr-prys]] en in [[1972]] die [[Hertzogprys]].
''Die nag van Legio'' word opgevolg deur ''Siener in die suburbs'', ʼn onthutsende kyk na die stryd van arm mense om die werklikheid van hulle omgewing te ontsnap. Die stuk speel af in die armoedige suidelike voorstede van Johannesburg, met die sprankelende dialoog wat hierdie mense se taalgebruik realisties weergee. Hoewel die drama aansluit by die maatskaplike probleemdrama, styg dit bo hierdie tema uit om die algemeen menslike en veral die verhoudings tussen mense ook aan te spreek. Al die karakters word uitgebeeld as mense met hulle eie persoonlikhede, problematiek en drome wat baie meer universeel is as slegs tiperend van die sogenaamde lae klas<ref>Brink, André P. “Voorlopige Rapport” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 1976</ref><ref>Kannemeyer, J.C. “Standpunte” Nuwe reeks 98, Desember 1971</ref><ref>Kannemeyer, J.C. “Konfrontasies” Academica Pretoria en Kaapstad Eerste uitgawe 1977</ref><ref>Opperman, A.J. “Beeld” 8 Oktober 2015</ref>. Hierdie drama word verfilm, in 1986 oor televisie gebeeldsaai en in [[1992]] ook oor die radio opgevoer, ʼn opvoering wat drie Artes-benoemings tot gevolg het. ''Siener in die suburbs'' ontvang die C.N.A.-prys in [[1971]] en die Hertzogprys in 1972. Wanneer hierdie drama in [[2002]] weer voor vol gehore speel by die [[Klein Karoo Nasionale Kunstefees]], word die Insig Afrikaans Onbeperk Pioniersprys aan P.G. du Plessis toegeken.
''Plaston: DNS-kind'' is gebou rondom die eksperimente van wetenskaplikes om hulle eie mense kunsmatig voort te bring en dan in die samelewing te integreer. Plaston (van die [[Grieks]] wat beteken “hy wat gemaak is”) word deur die Professor geskep en wanneer hy negentien jaar oud is, na die afgeleë dorpie Aardendal gebring om vir die eerste keer in sy lewe ander mense te ontmoet. Die mense hier is ʼn deursnit van die samelewing, met karakters soos onder andere die dorpsidioot, die mooi jong meisie Kotie en die predikant Genopen (ʼn samevoeging van [[Genesis]] en [[Openbaring]], wat suggereer dat hy die hele [[Bybel]] in hom omdra). Plaston is ʼn wese in wie daar geen kwaad is nie, maar wat juis ʼn diep begeerte het om mens te word, pyn en liefde te ervaar en probeer om bo sy programmatiese self uit te styg. Die Professor en sy personeel (ʼn [[Sosiologie|sosioloog]] en ʼn rekenaartegnikus) hou elke beweging wat hy maak fyn dop en luister na elke woord wat hy sê. Hulle raak onthuts wanneer Plaston afwyk van sy programmatiese beheer en sy nuutgevonde vryheid besef en begin geniet<ref>Brink, André P. “Rapport” 18 November 1973</ref><ref>Brink, André P. “Voorlopige Rapport” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 1976</ref><ref>Kannemeyer, J.C. “Standpunte” Nuwe reeks 113, Junie 1974</ref><ref>Kannemeyer, J.C. “Konfrontasies” Academica Pretoria en Kaapstad Eerste uitgawe 1977</ref><ref>Olivier, Fanie “Die Huisgenoot” 1 Februarie 1974</ref>. ''Plaston DNS-kind'' verower in [[1973]] die W.A. Hofmeyr-prys. Die radio-uitsending van hierdie drama in [[1993]] besorg aan Robert Young ʼn Artes as beste regisseur.
Die klug ''ʼn Seder val in Waterkloof'' voorsien in die groot behoefte aan ligter dramas in Afrikaans wanneer die hoogdrawendheid en pretensie van die Afrikaner-elite aan die kaak gestel word. ʼn Professor en sy snobistiese suster ontvang in hulle spoghuis in [[Waterkloof]] vir die naweek besoek van twee vooraanstaande akademici. Die professor hoop dat hierdie twee die stemme wat saak maak sal uitbring om hom as voorsitter van die Akademie verkies te kry. Op dieselfde naweek besluit die ongewenste familie van [[Krugersdorp]] (ʼn bou-inspekteur en sy platvloerse vrou, ongekultiveerde kinders en rowwe oom) om onverwags besoek af te lê. Om dinge op te kikker, laat kom hulle ʼn masseuse vir die professor. Die stuk beleef vele geslaagde opvoerings en word ook verfilm en oor televisie uitgesaai<ref>Bouwer, Anna-Retha “Beeld” 1 Julie 2011</ref><ref>Brink, André P. “Rapport” 19 Februarie 1978</ref><ref>Brink, André P. “Tweede Voorlopige Rapport” Human & Rousseau Kaapstad Pretoria Johannesburg Eerste uitgawe 1980</ref><ref>Odendaal, L.B. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 19 no. 1, Maart 1979</ref><ref>Potgieter, Tjaart “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 17 no. 2, Mei 1979</ref><ref>Smuts, J.P. “Standpunte” Nuwe reeks 137, Oktober 1978</ref>. Die Engelse vertaling, ''Send for Dolly'', word in [[2002]] tydens die Volksblad-Kunstefees in [[Bloemfontein]] deur die [[Universiteit van die Vrystaat]] se Dramadepartement opgevoer.
''Vereeniging, vereniging'' word in opdrag geskryf vir die opening van die [[Suid-Afrikaanse Staatsteater|Staatsteater]] in Pretoria. Die titel verwys na die [[Verdrag van Vereeniging|vrede van Vereeniging]] in die verlede en die probleme om in die hede vereniging tussen die strydende partye te probeer bewerkstellig. Die drama poog om rondom die persoon van die Staatspresident, Frans de Waal, die geskiedenis in perspektief te plaas deur terugflitse na die verlede en die [[Anglo-Boereoorlog]]. Die hede is egter ʼn maalkolk met sy persoon en heerskappy wat van alle kante bedreig word en verskeie teenstrydige standpunte wat deur verskillende partye gehuldig word<ref>Boekkooi, Paul “Die Burger” 7 Junie 1984</ref><ref>Brink, André P. “Rapport” 24 Maart 1985</ref><ref>Odendaal, L.B. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 26 no. 3, September 1986</ref><ref>Olivier, Fanie “Rapport” 10 Junie 1984</ref><ref>Schutte, H.J. “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 25 no. 1, Februarie 1987</ref><ref>Schutte, H.J. “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 26, no. 4 November 1989</ref><ref>Smuts, J.P. “Die Burger” 27 Junie 1985</ref>. Hierdie stuk word eers drie jaar na die oorspronklike bedoeling in [[1984]] in die Staatsteater opgevoer, vermoedelik omdat die stuk polities te sensitief was in die tyd van die oorspronklike beplanning.
==== Ongepubliseerde dramas ====
Hy skryf verskeie dramas wat nie gepubliseer word nie. ''Inkleurboek vir twee'' word onder die regie van [[Stephan Bouwer]] in [[1999]] by die Theatre Rendezvous van die Staatsteater opgevoer. Hierdie stuk bestaan uit ses kort twee-persoon dramas wat vereis dat lede van die gehoor die toneelvolgorde met ʼn dobbelsteen bepaal. In verwerkte vorm en onder die titel ''Teerling'' word die drama in [[2012]] weer opgevoer by die KKNK op Oudtshoorn. Karakters in die verskeie dele van die drama sluit in ʼn welsynwerker, ʼn prostituut, ʼn ryk sakeman, ʼn reeksmoordenaar en ʼn verpleegster met ʼn kontantvloeiprobleem. Vyf van die ses kort dramas of eenbedrywe naamlik ''Teerling: die opblaasmatrassie'', ''Teerling: die berader'', ''Teerling: die wiel draai'', ''Teerling: O, hel!'' en ''Teerling: Die brug'' word ook vir die radio verwerk en uitgesaai.
Saam met Alexa Strachan voer Du Plessis landwyd die produksie ''Lieg dan deur jou tande'' op, waarvoor hy die stories en sy die musiek verskaf.
''Nagkantoor'', die drama oor die lewe van [[Koos du Plessis]] wat op kunstefeeste en elders opgevoer word, skryf hy saam met Carl Theunissen (ʼn goeie vriend van Koos).
Die opdragstuk ''Bedevaart vir drie aktrises'' debuteer in [[2006]] by die [[Aardklop]] Kunstefees. Dit speel af in ʼn lykhuis vir armlastige en onopgeëiste lyke, waar twee aktrises kom soek na hulle verlore vriendin wat saam met hulle die hekse in Shakespeare se ''Macbeth'' was. Die vriendin verskyn aan die twee aktrises en saam belewe hulle dan die verlede teen die agtergrond van die dood<ref>Bouwer, Anna-Retha “Plus” 29 September 2006</ref>.
''Sophia Mentz beredder haar boedel'' word in [[2007]] vir die eerste keer by die Aardklop Kunstefees op die planke gebring. Dit is ʼn klug waar die meesteres van ʼn bordeel se geld na haar dood aan haar inhalige familie uitgedeel moet word, maar sy staan self by om te help<ref>Boekkooi, Paul “Gauteng-Rapport” 27 Julie 2008</ref>.
Hy skryf verder die teks vir ''Onderweg'', ʼn verhoogverwerking van die sanger [[Jannie du Toit]] se lewensverhaal. Dit is ʼn musiekreis met liedjies in verskillende tale geskryf deur onder andere Brel, Brecht, Koos du Plessis en Jannie du Toit. Die teks is ʼn kombinasie van humor, erns en nostalgie waarvan die inhoud wissel van spottery oor onderwerpe soos die ouderdom en Afrikaanse liedjies tot by ernstige nadenke en stemmingsvolle werk.
==== Televisiedramas ====
Vir televisie lewer hy ʼn groot bydrae. Sy eerste televisiedrama is ''Anderkant Sesriem'', die verhaal van ʼn jong seun se ervarings saam met sy Voortrekkermaats in die [[Namibwoestyn]].
Die enkel televisiedrama ''ʼn Rand ʼn droom'' verower die SAUK-prys vir Afrikaanse Televisiedrama in [[1978]].
Hy skryf ook die televisiereekse ''TJ7'' (oor ʼn weduwee wat saam met haar “aangenome” familie van leeglêers en kansvatters in die Tramway Hotel in [[Fordsburg]] bly, gebaseer op sketse van Wim Hartman wat voorheen in ''Die Huisgenoot'' verskyn het), ''Maplotters'', ''Andries Plak'', ''Dryfsand'' en ''Feast of the uninvited'' (wat hy later in ʼn roman verwerk wat as ''Fees van die ongenooides'' gepubliseer word en as een van sy belangrikste bydraes tot die Afrikaanse literatuur beskou word). Die SAUK-prys vir Afrikaanse Televisiedrama word in [[1980]] toegeken vir ''TJ7'', in besonder Episode 3. ''Dryfsand'' ontvang in [[2007]] die ATKV-Televisieprys vir Beste Draaiboek vir ʼn Afrikaanse Dramareeks, asook die Beste Regisseur-prys vir Koos Roets en die prys vir die Beste Afrikaanse Dramareeks.
Hy verwerk [[Mikro]] se Gonnakolk-stories in ʼn televisiereeks getiteld ''Mattewis en Meraai'', asook in ʼn toneelopvoering wat deur [[Truk|TRUK]] op die planke gebring word.
Sy bekendste televisiewerk is egter die reeks ''Koöperasiestories'' wat van sy sketse gemaak word wat aanvanklik in ''Die Transvaler'' verskyn het. Hierdie stories word in verskeie bundels gepubliseer en ʼn rolprent word ook daarvan gemaak. Hy volg dit baie jare later op met die soortgelyke ''Pandjieswinkelstories'', wat oor [[KykNET|KykNet]] gebeeldsaai word, met Han, Skroef en Toffie as die bindkarakters wat die dorpenaars se stories vertel. Hier verskuif die aksie egter weg van die platteland en word die stadslewe merendeels uitgebeeld<ref>Bornman, Renske “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 19 no. 3, Augustus 1981</ref><ref>Kruger, Joan “Die Transvaler” 7 Julie 1980</ref><ref>Van Zyl, Wium “Beeld” 25 Augustus 1980</ref>.
==== Rolprent draaiboeke ====
Sy draaiboeke vir die rolprente ''Nag van die 19de'' (oor ʼn troue wat in ʼn ramp eindig<ref>Breytenbach, Kerneels “Insig” September 1991</ref>), ''Liewe hemel, Genis'' (die hoofkarakters van ''Koöperasiestories'' in ʼn vollengte rolprent) en ''Weerskant die nag'' (ʼn liefdesverhaal vir volwassenes oor die onaanpasbaarheid en wanbegrip van ʼn man en vrou vir mekaar) word verfilm en hy skryf ook die draaiboek oor die lewensverhaal van [[Bles Bridges]], ''The devil and the song''.
=== Prosa ===
Aan die begin van sy skrywersloopbaan skryf hy ʼn aantal verhale wat in tydskrifte gepubliseer word, maar dit is slegs ''Pat O’Faggerty se verhaal'', wat op [[16 Januarie]] [[1959]] in ''Die Huisgenoot'' verskyn het, wat hy in later jare as van enige waarde heg<ref>Senekal, J.H. “P.G. du Plessis” Perskor-Uitgewery Johannesburg en Kaapstad Eerste uitgawe Eerste Druk 1981, bl 42</ref>.
==== Kortverhaalbundels/ rubriekbundels ====
Ook op die gebied van die kortprosa lewer hy ʼn beduidende bydrae, veral met sy ''Koöperasiestories'', wat in meer as een bundel versamel word, naamlik ''Koöperasiestories op Donderdag'', ''Nog Koöperasiestories'' en eindelik die versamelde ''Koöperasiestories'' in ''Koöperasiestories: die omnibus''. Die stories verskyn eers as rubriek in ''Die Transvaler'' en vertel die verhale van mense op ʼn klein plattelandse dorpie met ʼn gesonde dosis humor wat die dieper boodskap telkens half verberg. Die verhale is egter geensins oppervlakkig nie en die breë register van menswees en gebeure binne die gemeenskap kom almal op een of ander wyse onder die vergrootglas, sodat wreedheid, skynheiligheid, egbreuk, lyding, sterftes en geboortes, liefde en die volle emosionele register belig word. Die verhale gryp terug na die oerbron van alle letterkunde, naamlik die vertelkuns. Hy word baie bekend wanneer hierdie stories vir die televisie verwerk word en later word ʼn vollengte film, ''Liewe hemel Genis'', ook van die reeks gemaak. ''Nog Koöperasiestories'' is in [[1986]] op die kortlys vir die toekenning van die Perskor-prys.
In ''Hier sit die manne'', ''Het olifante elmboë?'', ''Neklis'' en ''Tussen die riewe'' sit hy hierdie volkskuns voort, telkens in ʼn ander milieu, met baie van hierdie stukke wat ook eers as ʼn rubriek in ʼn koerant verskyn het<ref>Cilliers, Cecile “Rapport” 7 November 1993</ref><ref>Grütter, Wilhelm “Die Burger” 5 Oktober 1993</ref>.
''Hier sit die manne'' is ʼn versameling kroegstories wat soos ''Koöperasiestories'' gebou is rondom ʼn paar karakters. In hierdie geval is dit kroegvlieë soos Jellie Labuschaan en Fred wat in Jannetjie se kroeg boer. Deur die humor van die verhale skemer daar egter dikwels ʼn lewenswaarheid of ʼn stukkie hartseer menslikheid.
''Het olifante elmboë?'' word aangebied as outobiografiese verdigsels soos deur hom bygelieg. Hierin vertel PG van kennismakings met mense en menslike lotgevalle wat hom diep geraak het, hom ontstel, besiel of geamuseer het en soms op verrassende wyse sy lewensuitkyk beïnvloed het. Daar is ontmoetings met kinders waarin hy besef hoe verlossend die vrye spel van die verbeelding en die hart is in ʼn samelewing wat almal wil hokslaan. Hy vertel ook van konfrontasies met die dood, soos Freddie, die skoolseun wat in Schoonspruit se bruin stormwater weggeraak het en John, die statusverslaafde sakeman wie se gejaagde lewe eindig in ʼn beriggie op bladsy vyf van die koerant. Satiries van aard is sy duiwelstories, waarin hy vertel hoe Beëlsebub by sy vuurtjie op die plaas kom sit en kookwater-voorstelle doen oor die verdere uitbuiting van Afrikaner-sondes. Die hele spektrum van die lewe word hier bestryk<ref>Van der Lugt, Pieter “Die Burger” 27 Augustus 1987</ref>. Die FAK-prys vir Ontspanningsleesstof word in [[1988]] toegeken aan ''Het olifante elmboë?''
''Tussen die riewe'' se titel kom van die delwersvelde. Onder-in sommige delwersgate lê daar riewe of harde rotslae wat dalk ʼn blink steentjie vasgevang hou, wat vergelyk word met die dieptes van die menslikheid wat sy mooi oomblikke bêre vir diegene wat met liefde en geduldig en diep genoeg daarna soek<ref>Cilliers, Cecile “Beeld” 20 Oktober 1997</ref><ref>Muller, Braam “Insig” Oktober 1997</ref>. [[P.H. Roodt]] beskryf die stories as van sy beste kortkuns, waarin hy hom bewys as beide ʼn filosoof en storiemaker.
In [[2006]] verskyn ʼn bundel kortverhale ''120+ Sommerstories''.
''Kortetjies en ʼn lange'' bevat die verhale van ''Het olifante elmboë'' en ''Neklis'', maar talle van die verhale is gewysig en nuwes word ook bygevoeg, sodat hierdie bundel meer is as ʼn heruitgawe. Die lange van die titel is die kortverhaal ''Ons mond'', ʼn treffende verhaal gesien uit die oë van ʼn kind in ʼn huis waar die letsels van die [[Anglo-Boereoorlog]] en die konsentrasiekamp nog nie geheel is nie. Die titel van die versameling kom van die ou slinger-luie van plaaslynoproepe<ref>Cilliers, Stoffel “Beeld” 8 Maart 2010</ref><ref>Bookslive: <nowiki>http://nb.bookslive.co.za/blog/2009/09/23/nuwe-kortverhaalbundel-kortetjies-en-n-lange-deur-pg-du-plessis/</nowiki></ref>.
==== Versamelbundels ====
Sy kortverhale word in verskeie versamelbundels opgeneem, waaronder ''Konstruktiewe lyding'' in ''Op hulle stukke'' onder redaksie van [[Jeanette Ferreira]]. Ander bundels met sy werk sluit in ''Vuurslag'' en ''Vertellers 1 en 2''.
==== Romans ====
Sy eerste roman is in Engels, naamlik ''A married man’s guide to adultery'' waar “adultery” nie net na seksuele ontrouheid verwys nie, maar ook op verdraaiing van die waarheid en die impak wat valsheid van vele vorms op die samelewing het. Die roman beslaan sewe boekdele en besin oor diep kwessies soos moraliteit, skuld, verwording en boetedoening<ref>Du Plessis, Bertie “Rapport” 25 Oktober 1998</ref><ref>Nel, Jo “Beeld” 5 Oktober 1998</ref>.
Na uitsending van die televisiereeks ''Feast of the uninvited'' verwerk hy die gegewe ook in ʼn Afrikaanse roman as ''Fees van die ongenooides''. Hierin word die verwoestende uitwerking van die Anglo-Boereoorlog ondersoek en veral die impak wat die Engelse se verskroeide aarde-beleid het op die lewens van ʼn alledaagse Boerefamilie, die Van Wyks van die Vrystaat. ʼn Oud-offisier uit die Britse magte van daardie tyd ondersoek ʼn paar bundels halfverbrande foto’s oor die oorlog in ʼn museum se argief en herleef sy eie aandadigheid. Daar is veral die onuitwisbare beeld van ʼn mooi jong vrou wie se drome oor die toekoms deur die oorlog vernietig is. Dit is nie ʼn tipiese verhaal oor die Anglo-Boereoorlog nie en vestig juis die aandag op onbekende en ongewone fasette. Die roman vra vrae oor geloof, liefhê, strewes en begeertes, die leuens in die mens wat vir ander en vir die self voorgehou word en eindelik ook watter dinge mens onthou. Daar is die kwessie van verraad op politieke en persoonlike vlak, lafhartigheid waar dapperheid verwag word en die rol en lyding van swart en bruin mense in die oorlog. Sentraal in die storielyn is die komplekse verhoudings tussen mense wat juis die naaste aan mekaar behoort te wees<ref>Roux, Jaybee “Beeld” 27 April 2009</ref>. In [[2009]] is ''Fees van die ongenooides'' op die kortlys vir die toekenning van die Universiteit van Johannesburg-prys en verower dit die ATKV-prys, terwyl dit in [[2012]] die Helgaard Steyn-prys ontvang vir die beste boek in enige genre wat die voorafgaande vier jaar in Afrikaans verskyn het.
==== Samesteller ====
Hy stel ''Halfeeu'' ([[1966]]) en ''Hoogtepunte'' ([[1967]]) saam, bloemlesings uit onderskeidelik die verhale en artikels wat in die eerste vyftig jaargange van ''Die Huisgenoot'' verskyn het. Uit die werk van [[Jan Spies]] stel hy die keur ''Spies op sy stukke'' saam. Saam met Marga Stoffer is hy die samesteller van die versamelbundel ''Ligvoets'', waarin humoristiese verhale opgeneem word.
== Eerbewyse ==
Benewens die talle boekpryse wat hy ontvang, kry hy ook die ATKV se prestige toekenning vir sy bydrae tot die Afrikaanse kultuur. By die Klein Karoo Nasionale Kunstefees van [[2002]] word die Insig Afrikaans Onbeperk Pioniersprys aan hom toegeken en in [[2011]] ontvang hy die [[InniBos|Innibos]] Toekenning vir sy uitnemende skrywersbydrae tot die Afrikaanse Kultuurskat. In [[2013]] word hy vereer met ʼn KykNet Fiesta-toekenning vir sy lewenslange bydrae tot die bevordering van die Afrikaanse teater en kunste. Hy kry in 2013 die Suid-Afrikaanse literêre toekenning vir sy lewensbydrae tot die lettere vir sy hele oeuvre. Met sy tagtigste verjaarsdag op [[14 Julie]] [[2014]] word ʼn spesiale konsert tot sy eer in die [[Atterburyteater]] by Lynnwood Bridge in Pretoria gehou, waaraan bekende akteurs en kunstenaars soos onder andere Alexa Strachan, [[Sandra Prinsloo]], [[Marius Weyers]], [[Frank Opperman]] en [[Elize Cawood|Eliza Cawood]] deelneem
== Publikasies ==
{| class="wikitable"
!Jaar
!Naam van publikasie<ref>Springbokboeke: <nowiki>http://www.springbokboeke.co.za/html/skrywers.html#D</nowiki></ref>
|-
|1968
|''Die verwysing in die literatuur''
|-
|1969
|''Die nag van Legio''
|-
|1971
|''Siener in die suburbs''
|-
|1973
|''Plaston DNS-kind''
|-
|1977
|''ʼn Seder val in Waterkloof''
|-
|1980
|''Koöperasiestories op Donderdag''
|-
|1983
|''Hier sit die manne''
|-
|1984
|''Nog Koöperasiestories''
|-
|1985
|''Vereeniging, vereniging''
|-
|1987
|''Het olifante elmboë?''
|-
|1991
|''Koöperasiestories: die omnibus''
|-
|1993
|''Neklis''
|-
|1997
|''Tussen die riewe''
|-
|1998
|''The married man’s guide to adultery''
''Tweehonderd stories''
|-
|2006
|''120+ Sommerstories''
|-
|2008
|''Fees van die ongenooides''
|-
|2009
|''Kortetjies en ʼn lange''
|}
=== Samesteller: ===
{| class="wikitable"
!Jaar
!Naam van publikasie
|-
|1966
|''Halfeeu''
|-
|1967
|''Hoogtepunte''
|-
|1990
|''Spies op sy stukke – Jan Spies''
|-
|1994
|''Ligvoets'' (saam met Marga Stoffer)
|}
== Eksterne skakels ==
* [http://www.litnet.co.za/cgi-bin/giga.cgi?cmd=cause_dir_news_item&news_id=48868&cause_id=1270 PG du Plessis] op [[Litnet]]
{{Verwysings}}
== Verwysings ==
=== Boeke ===
* Brink, André P. “Aspekte van die nuwe drama” Academica Pretoria en Kaapstad Tweede hersiene uitgawe 1986
* Cloete, T.T. (red.) “Die Afrikaanse literatuur sedert sestig” Nasou Beperk Eerste uitgawe 1980
* Grové, A.P. “Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans” Nasou Beperk Vyfde uitgawe Eerste druk 1988
* Kannemeyer, J.C. “Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1” Academica, Pretoria en Kaapstad Tweede druk 1984
* Kannemeyer, J.C. “Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2” Academica, Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe Eerste druk 1983
* Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005
* Lindenberg, E. (red.) “Inleiding tot die Afrikaanse letterkunde” Academica Pretoria en Kaapstad Vierde uitgawe Eerste druk 1973
* Van Coller, H.P. “P.G. du Plessis (1934-)” in Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel I” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998
* Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel I” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998
=== Tydskrifte en koerante ===
* Anoniem “Groot opskop in Pretoria beplan vir skrywer PG se 80ste” “Beeld” 27 Junie 2014
|
<urn:uuid:11443b12-b417-4c52-8d99-cdcc102ffcdc>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/1500275
|
2019-07-17T00:16:52Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525004.24/warc/CC-MAIN-20190717001433-20190717023433-00013.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999975
| false
|
Suidpool
Die Suidpool is die mees suidelike punt op Aarde geleë op Antarktika teen 2 900 m bo seespieël.[1] Die term verwys gewoonlik na die Geografiese Suidpool, maar daar is ook 'n Seremoniële Suidpool wat met vlae en 'n metaal koepel aangedui word, 'n Geomagnetiese Suidpool en die Magnetiese Suidpool wat rondwandel soos die Aarde se magenetiese veld skommel en die Suidelike Pool van ontoeganklikheid wat die verste punt van die Suidelike Oseaan op Antarktika is.
Inhoud
Geografiese Suidpool[wysig | wysig bron]
Die Geografiese Suidpool is een van die twee punte waar die aarde se rotasie-as deur die aarde se oppervlak gaan (die ander punt is die Geografiese Noordpool). Dit is die punt wat gewoonlik bedoel word wanneer die term "suidpool" gebruik word. Die Suidpool is 1230 km van die naaste kus af in Antarktika geleë.
Die eerste mense om die Geografiese Suidpool te bereik was die Noor Roald Amundsen en sy geselskap op 14 Desember 1911. Amundsen het sy kamp Polheim genoem. Amundsen se hoof wedyweraar vir die doelwit, Robert Falcon Scott, het die pool 'n maand later bereik. Op die reis terug van die pool sterf Scott en sy vier metgeselle van honger en uiterste koue. Daar was sedertdien baie ekspedisies wat die suidpool per land bereik het. Die leiers van die vroegstes was: Amundsen, Scott, Hillary, Fuchs, Havola, Crary, Fiennes. Amerikaanse Admiraal Richard Byrd, bygestaan deur medevlieënier Bernt Balchen, het op 29 November 1929 die eerste persoon geword om oor die Suidpool te vlieg. Die vinnigste onondersteunde staptog na die Suidpool van die see af is die 47 dae lange reis van verkenners Tim Jarvis en Peter Treseder in 1999 wat 200 kg sleë met voedsel en kookbrandstof tot by die pool en terug gesleep het.[2]
Amundsen het die ligging van die Suidpool met waarnemings van die son bepaal wat 'n maand later deur Scott bevestig is. By die suidpool sak die son is vir ses maande van die jaar nie onder die horison nie en voltooi in 'n 24-uur tydperk 'n volle rotasie parallel aan die horison. Die hoogte van die sirkel styg elke dag vandat die son vir die eerstekeer in die lente sigbaar word tot op 21 Desember wanneer dit die hoogste punt bo die horison bereik. Dit is dan ook deur van sekstante of soortgelyke instrumente gebruik te maak wat Amundsen en Scott die hoek na die bopunt van die son bo die horisons kon bepaal. Wanneer die hoek of hoogte bo die horisons konstant gebly het kon hulle binne ±300 m akkuraatheid bepaal dat hulle op die geografiese ligging van die Suidpool staan.
Tans is Antarktika oor die Suidpool geleë, maar dit was as gevolg van kontinentverskuiwing nie altyd die geval nie. Die Amundsen-Scott Suidpoolstasie is in die Internasionale Geofisiese Jaar in 1958 opgerig en word permanent deur navorsings- en ondersteuningspersoneel beman.
Die grond by die Suidpool is naby seevlak. Die yskap is egter 3000 meter dik en die Amundsen-Scott Basis gevolglik op 'n hoë hoogte bo seespieël.
Seremoniële Suidpool[wysig | wysig bron]
Die Seremoniële Suidpool is 'n gebied wat opsy gesit is vir fotogeleenthede by die Amundsen-Scott Suidpoolstasie. Dit bestaan uit 'n metaalsfeer op 'n voetstuk, omring deur vlae van die Antarktiese Verdrag ondertekenaars. Dit is 'n paar meter van die Geografiese Suidpool af wat deur slegs 'n klein teken, die vlag van die VSA en 'n pen aangedui word. Omdat die yskap teen omtrent 10 meter per jaar beweeg, word die pen elke Nuwejaarsdag geskuif.
Die koepel wat in die beelde gesien word is gedeeltelike deur sneeustorms begrawe. Die ingang tot die koepel moet gereeld deur stootskrapers oop gestoot word. Meer onlangse geboue word nou op stelte gebou sodat sneeu nie teen die kante daarvan opbou nie.
Geomagnetiese Suidpool[wysig | wysig bron]
Die geomagnetiese veld kan benader word deur 'n gekantelde dipool geleë by die middelpunt van die aarde. Die Geomagnetiese Suidpool is die punt waar die as van die bespassende dipool deur die oppervlak van die aarde gaan in die suidelike halfrond. Die pool dwaal konstant rond as gevolg van konstante verandering in die veld.
Magnetiese Suidpool[wysig | wysig bron]
Die magnetiese Suidpool is die punt op die aarde se oppervlak waar die geomagnetiese veldlyne vertikaal na bo gerig is. Omdat die veld nie ten volle dipolêr is nie, kom die Magnetiese Suidpool nie ooreen met die Geomagnetiese Suidpool nie. Verder dwaal die Magnetiese Suidpool om dieselfde rede as die Geomagnetiese Suidpool.
Suidelike Pool van ontoeganklikheid[wysig | wysig bron]
Die Suidelike Pool van ontoeganklikheid is geleë by Suidelike Oseaan af. Dit is op 4 Desember 1958 deur die 3de Sowjet Antarktiese Ekspedisie, gelei deur Yevgeny Tolstikov bereik. Hulle vestig by die punt 'n 'n tydelike stasie, Polyus Nedostupnosti. Op pad na die pool is nog 'n stasie, Sovetskaya, deur die ekspedisie opgerig wat bestaan het tussen 16 Februarie 1958 en 3 Januarie 1959.
op die oppervlak van die Antarktika kontinent en verteenwoordig die mees afgeleë punt van dieDie wedloop na die Suidpool[wysig | wysig bron]
- Januarie 1773 – Kaptein James Cook en sy bemanning was die eerste persone wat oor die Suidpoolsirkel geseil het.
- Januarie 1775 – Kaptein James Cook ontdek die Suid-Sandwicheilande.
- Januarie 1820 – Edward Bransfield word die eerste mens wat die Antarktiese Skiereiland sien.
- Januarie 1820 – Fabian Gottlieb von Bellingshausen van Rusland word die eerste persoon wat die kontinent self sien.
- Januarie 1821 – Die Amerikaanse robjagter, John Davis, is die eerste persoon wat op die vasteland voet aan wal sit. (Dit is egter nooit 100% bewys nie).
- Februarie 1823 – James Weddell van Brittanje seil tot by 74° suid – die verste suid wat iemand tot op daardie stadium gekom het.
- November 1892 – Kaptein Carl Larsen ontdek fossiele op 'n Antarktiese eiland, die eerste bewys dat die klimaat voorheen warmer was.
- Maart 1898 – Die Belgica sit vas in die pakys aan die Antarktiese Skiereiland en die bemanning word die eerste wat 'n Antakrtiese winter oorleef.
- Februarie 1899 – Carsten Borchgrevink en sy bemanning is die eerstes wat op die kontinent self oorwinter.
- November 1902 – Robert Falcon Scott, Edward Wilson en Ernest Shackleton begin die tog na die Suidpool maar kom net tot by 82° 17' S.
- Oktober 1908 – Shackleton, Frank Wild, Eric Marshall en Jameson Adams kom tot sowat 180 km van die Suidpool.
- Januarie 1909 – Edgeworth David, Dougla Mawson en Alistair McKay bereik die Magnetiese Suidpool.
- Desember 1911 – Roald Amundsen en sy vier spanlede bereik die Suidpool.
- Januarie 1912 – Robert F. Scott, Edward Wilson, Edgar Evans en Lawrence Oates bereik die Suidpool.[4]
Suid-Afrikaners op die Suidpool[wysig | wysig bron]
Hannes la Grange was die eerste Suid-Afrikaner wat die Suidpool bereik en wel op 19 Januarie 1958.[5] Sanae I, Suid-Afrika se eerste navorsingspan, oorwinter in Antarktika by die Noorse basis wat Suid-Afrika later by Noorweë oorgeneem het. Gedurende 1962 word Sanae I amptelik in gebruik geneem en gedurende 1972 word Sanae II in gebruik geneem. Gedurende 1979 volg Sanae III en in 1997 Sanae IV.
Sien ook[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Virtual Tour – South Pole [1] Besoek op 25 April 2006.
- Lieca N. Brown [2] Besoek op 23 April 2006.
- British Antarctic Survey [3] Besoek op 23 April 2006.
- Oorwinning van 'n tragiese held. Beeld. Vrydag. 20 Januarie 2012
- De Weerdt, Chris (21 Januarie 2012). "Die Karoo-seun wat Suidpool toe gery het" (html). Weekliks. Besoek op 23 Oktober 2012.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Suidpool. |
- Suidpoolstasieinligting op 70South
- Suidpool Webkamera
- Virtuele toer van die Suidpool
- NOAA Suidpool foto's
- Huidige weerstoestande by die Suidpool (Amundsen-Scott Stasie)
- "A south pole adventure" – blog van 'n wetenskaplike by die stasie
- Poles deur die Australiese Antarktiese Divisie
|
<urn:uuid:09867409-ee65-4343-baa3-380594cdff9d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Suidpool
|
2019-07-17T00:58:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525004.24/warc/CC-MAIN-20190717001433-20190717023433-00013.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999998
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Digter" skakel
←
Digter
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Digter
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Lys van Afrikaanse digters
(
← skakels
wysig
)
C. Louis Leipoldt
(
← skakels
wysig
)
Mongane Wally Serote
(
← skakels
wysig
)
1947
(
← skakels
wysig
)
1548
(
← skakels
wysig
)
Heidelberg, Gauteng
(
← skakels
wysig
)
26 Maart
(
← skakels
wysig
)
Koos Kombuis
(
← skakels
wysig
)
2 Mei
(
← skakels
wysig
)
C.J. Langenhoven
(
← skakels
wysig
)
Poësie
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/Desember
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/September
(
← skakels
wysig
)
Skots
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Afrikaanse digters
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/3 Desember
(
← skakels
wysig
)
France Prešeren
(
← skakels
wysig
)
Joernalis
(
← skakels
wysig
)
Jan Breytenbach
(
← skakels
wysig
)
C.M. van den Heever
(
← skakels
wysig
)
Johann Wolfgang von Goethe
(
← skakels
wysig
)
N.P. van Wyk Louw
(
← skakels
wysig
)
Marlene van Niekerk
(
← skakels
wysig
)
Totius
(
← skakels
wysig
)
Sully Prudhomme
(
← skakels
wysig
)
Frédéric Mistral
(
← skakels
wysig
)
Hennie Aucamp
(
← skakels
wysig
)
Fanie Olivier
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/19 September
(
← skakels
wysig
)
Mošovce
(
← skakels
wysig
)
Gert Vlok Nel
(
← skakels
wysig
)
Jan Blohm
(
← skakels
wysig
)
Homeros
(
← skakels
wysig
)
Eugène Maraisprys
(
← skakels
wysig
)
Elisabeth Eybers
(
← skakels
wysig
)
Gedig
(
← skakels
wysig
)
Pulitzerprys vir Poësie
(
← skakels
wysig
)
Sarel Jacob Pretorius
(
← skakels
wysig
)
Aleksander Poesjkin
(
← skakels
wysig
)
4 v.C.
(
← skakels
wysig
)
Jan Lion Cachet
(
← skakels
wysig
)
Du Fu
(
← skakels
wysig
)
T.T. Cloete
(
← skakels
wysig
)
Vulgêrlatyn
(
← skakels
wysig
)
Margaret Atwood
(
← skakels
wysig
)
Wadih Saadeh
(
← skakels
wysig
)
Lu Xun
(
← skakels
wysig
)
Ronelda Kamfer
(
← skakels
wysig
)
Apollo
(
← skakels
wysig
)
Russell Boezak
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Digter
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:820fcafd-066a-4c31-954a-9823655b33b1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Digter
|
2019-07-18T05:34:46Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00173.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998979
| false
|
datief
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
- 1 Afrikaans (af)
- 2 Nederlands (nl)
Byvoeglike naamwoord | |
---|---|
Predikatief | datief |
Attributief | datiewe |
Partitief | datiefs |
Gesubstantiveer | |
Enkelvoud | Meervoud |
datiewe | datiewes |
Intensiewe vorm | |
- IPA: [ˈdɑːtif], meervoud: [ˈdɑːtivə]
- byvoeglik: predikatief: [dɑˈtif], attributief: [dɑˈtivə], partitief: [dɑˈtifs]
- gesubstantiveer: [dɑˈtivə], meervoud: [dɑˈtivəs]
- دَاتِیفْ , meervoud: دَاتِیڤِی
- byvoeglik: predikatief: دَاتِیفْ , attributief: دَاتِیڤِی , partitief: دَاتِیفْسْ
- gesubstantiveer: دَاتِیڤِی , meervoud: دَاتِیڤِسْ
- dátief, dátiif; meervoud: dátiwe, dáti-we
- byvoeglik: predikatief: datief, datiif; attributief: datiwe, dati-we; partitief: datiefs, datiifs
- gesubstantiveer: datiwe, dati-we; meervoud: datiwes, dati-wes
- 1. Wat betrekking het of die funksie het van 'n datief.
- 2. Aangestel deur.
- 1. datiwies
- eksekuteur datief: 'n deur die hof benoemde eksekuteur.
Vertalings: datief | |||
---|---|---|---|
Enkelvoud | Meervoud |
---|---|
datief | datiewe |
- Dié vorm van 'n woord in flektierende tale, wat 'n bepaalde funksie, byvoorbeeld dié van die indirekte voorwerp, aandui.
- Woord in die datief.
Vertalings: datief | |||
---|---|---|---|
Enkelvoud | Meervoud | |
---|---|---|
Naamwoord | datief m | datieven |
Verouderde vorme | ||
Genitief | datiefs | datieven |
Datief | datief | datieven |
|
<urn:uuid:6fdb168b-a550-4a54-830e-5284325ee8ed>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/datief
|
2019-07-21T23:03:28Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527396.78/warc/CC-MAIN-20190721225759-20190722011759-00093.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.936759
| false
|
Boekbronne
Biblioteke
Suid-Afrika:
- Soek die boek in die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika se katalogus
- Soek die boek in die SEALS Konsortium se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van Suid-Afrika se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van die Witwatersrand se biblioteek
- Soek die boek in die Kaapse Hoër Onderwys Konsortium se biblioteek
Wêreldwyd:
- Soek die boek deur WorldCat in jou plaaslike biblioteek se katalogus
Boekwinkels
Suid-Afrika:
Ander lande:
|
<urn:uuid:787bb558-c2d8-450e-8150-58b58ec3d9a7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Boekbronne/0500017980
|
2019-07-23T05:44:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528869.90/warc/CC-MAIN-20190723043719-20190723065719-00253.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999966
| false
|
Latakia
Latakia اللَاذِقِيَّة (al-Lādhiqīyah) |
Ligging in Sirië
Koördinate: Koördinate: | |||
Land | Sirië | ||
---|---|---|---|
Oppervlak | |||
- Stad | 58 km² (22 vk m) | ||
Hoogte | 35 m (115 vt) | ||
Bevolking (2012) | |||
- Stad | 402 700 | ||
- Stedelike bevolkingsdigtheid | 6 943/km² (17 982,3/vk m) | ||
Tydsone | OET (UTC+2:00) | ||
- Somer (DST) | OEST (UTC+3:00) | ||
Poskode | |||
Webwerf: eLatakia |
Naas sy ekonomiese funksie as hawestad is Latakia ook 'n belangrike nywerheidsentrum vir omliggende landelike nedersettings. Met 'n bevolking van meer as 400 000 is Latakia die vyfde grootste stad in Sirië na Aleppo, Damaskus, Homs en Hama.
Alhoewel die gebied van Latakia reeds sedert die tweede millennium v.C. bewoon is, is die huidige stad eers in die 4de eeu v.C. onder die Seleukiede-bewind gestig. Dit het later onder Romeinse gesag gekom en vanaf die 8ste tot die 10de eeu deel uitgemaak van die Oemajade- en Abbasiede-ryk. Die hawe is in hierdie tydperk dikwels deur die Bisantyne aangeval en tydelik ook ingeneem voordat dit weer deur die Arabiere, veral die Fatimiede, verower is.
Latakia is later deur die Turkse Seldjoeke, Kruisvaarders, Ajoebiede, Mameloeke en Ottomaanse Turke ingeneem. Ná die Eerste Wêreldoorlog het Latakia deel geword van die Franse mandaatsgebied Sirië waar dit as administratiewe setel van die outonome Alawiete-gebied gedien het. Hierdie gebied is in 1922 in 'n Alawiete-staat omgeskep en het verskeie kere sy onafhanklikheid verklaar voordat dit in 1944 weer by Sirië ingesluit is.
Die huidige hawegeriewe het vanaf die 1950's ontstaan nadat ander seehawens ná Israel se onafhanklikwording in 1948 en die opsegging van die doeane-ooreenkoms met Libanon in 1950 vir Siriese in- en uitvoere nie meer maklik toeganklik was nie. Die uitbou van Latakia as moderne seehawe het gepaard gegaan met 'n vinnige bevolkingsgroei.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Latakia. |
|
<urn:uuid:064ae125-d819-492a-a2ba-3e227b714c8d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Latakia
|
2019-07-23T06:01:41Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528869.90/warc/CC-MAIN-20190723043719-20190723065719-00253.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999938
| false
|
Napoleon III van Frankryk
Napoleon III | |
---|---|
President van die Eerste Franse Republiek, Keiser van die Franse | |
Napoleon III deur Franz Xaver Winterhalter
Vorstehuis | Bonaparte |
Titels | President van die Eerste Franse Republiek, Keiser van die Franse |
President van die Tweede Franse Republiek | 20 Desember 1848 – 2 Desember 1852 |
Keiser van die Franse | 2 Desember 1852 – 4 September 1870 |
Voorganger as President van Frankryk | Louis-Eugène Cavaignac |
Opvolger as President van Frankryk | Napoleon III |
Voorganger as Keiser van die Franse | Napoleon III |
Opvolger as Keiser van die Franse | Monargie afgeskaf |
Volle naam | Charles Louis Napoléon Bonaparte |
Gebore | 20 April 1808; Paris, Frankryk |
Oorlede | 9 Januarie 1873; Chislehurst, Kent, Verenigde Koninkryk[Nota 1] |
Begrawe | 15 Januarie 1873; Chislehurst, Kent, Verenigde Koninkryk[Nota 1] |
Herbegrawe | 1881; St Michael's Abbey, Farnborough, Hampshire, Verenigde Koninkryk[Nota 2] |
Vader | Louis Bonaparte |
Moeder | Hortense de Beauharnais |
Napoleon III van Frankryk, gebore as Charles Louis-Napoleon Bonaparte (20 April 1808 – 9 Januarie 1873) was die eerste president van die Tweede Franse Republiek van 1848 tot 1851. Van 2 Desember 1851 tot 2 Desember 1852 was hy die leier van 'n diktatorskap en daarna die Franse keiser tot 1870. Napoleon III was die laaste monarg wat oor Frankryk geheers het.
Inhoud
Vroeër lewe[wysig | wysig bron]
Prins Louis-Napoleon Bonaparte (soos hy bekend was voordat hy keiser geword het), is gebore in Parys as die derde seun van Louis Bonaparte (die jonger broer van Napoleon Bonaparte). Gedurende Napoleon Bonaparte se heerskappy het Louis-Napoleon se ouers die koning en koningin van Holland geword. Na Napoleon Bonaparte se nederlaag by Waterloo in 1815 en met die restourasie van die Bourbon-monargie in Frankryk word Louis-Napoleon se ouers onttroon en vlug hulle na Switserland. As jong man het Louis-Napoleon hom gevestig in Italië en betrokke geraak by die Carbonari, 'n versetbeweging teen die Oostenrykse besetting van Noord-Italië. In die tyd was Frankryk onder regering van die Huis van Bourbon en die Huis van Orléans, maar daar was Bonapartistiese beweging wat steeds 'n Bonaparte op die troon van Frankryk wou hê. Volgens die wetgewing wat Napoleon Bonaparte geproklameer het, in verband met keiserlike opvolgings, het die titel van keiser na sy seun, die Hertog van Reichstadt, (ook bekend as Napoleon II) gegaan. Met die dood van Napoleon II in 1832, het Louis-Napoleon dus dié nie-amptelike titel verkry. In 1836 reis Louis-Napoleon terug na Frankryk en probeer om die regering in Strasbourg omver te werp: dié coup de tait was 'n mislukking en Louis-Napoleon word verban na die VSA waar hy vir 4 jaar in New York gebly het. In 1840 keer hy terug na Frankryk waar hy tot lewenslange tronkstraf gevonnis word. In 1846 vlug hy na die Verenigde Koninkryk.
President van die Franse Republiek[wysig | wysig bron]
Louis-Napoleon het in die Verenigde Koninkryk gebly tot die revolusie van 1848 Louis-Philippe onttroon het en die Franse volk 'n republiek gevorm het. Hy was nou vry om terug te keer na Frankryk en het 'n setel in die Assemblée Nationale, die Franse parlement, gewen. Op 10 Desember wen Louis-Napoleon die Franse presidentsverkiesing met 5 454 000 stemme teenoor sy teenstander, Louis Eugene Cavaignac, wat slegs 1 448 000 stemme verower het. Alhoewel Louis-Napoleon met 'n 75% meerderheid stemme gewen het, het sy parlement hom beskou as slegs 'n tydelike president en het geglo dat die Bourbon- of die Orléan-monargie hom sou vervang.
Keiserskap[wysig | wysig bron]
Op 2 Desember 1852 was Tweede Franse Republiek tot niet verklaar en word die Tweede Franse Keiserryk gevorm. President Louis-Napoleon word nou Napoleon III. Die keiser was ongetroud en het in allerhaas begin soek na 'n huweliksmaat, sodat 'n regmatige erfgenaam gebore kan word. Hy trou met Eugenie de Montijo, die Gravin van Teba, 'n Spaanse vrou van adel wat in Parys grootgeword het. In 1856 gee sy geboorte aan Napoleon III se seun, Napoléon Eugène Louis Bonaparte, die keiserlike prins.
Tweede Franse Keiserryk[wysig | wysig bron]
Aan die einde van 1852 het Napoleon ʼn tweede verkiesing uitgeskryf en die herstel van 'n erflike vorstehuis voorgestel. 'n Groot meerderheid van die bevolking was ten gunste daarvan, en in dieselfde jaar het Napoleon homself as keiser Napoleon III laat kroon.
Die titel Napoleon II is in 1815 toegeken aan die seun van die eerste Napoleon, maar hy is in 1832 oorlede. Napoleon III se vyande (veral intellektuele soos die skrywer Victor Hugo) het hom Napoleon le Petit ("Napoleon die Kleine") genoem. In 1853 is Napoleon getroud met die beeldskone Spaanse gravin Eugenie de Montijo (1826- 1920), en in 1856 is 'n seun uit die huwelik gebore en dit het gelyk of die toekoms van die dinastie verseker was.
Napoleon III se regime was ʼn "volksoutokrasie", 'n alleenheerskappy wat op die steun van ʼn groot deer van die bevolking (veral die boere) berus het. Sy regeringstelsel is "bonapartisme" genoem, maar van 'n duidelike bonapartistiese ideologie was daar geen sprake nie. Die teoretiese grondslag van die bewind is veral gevorm deur die oordrewe Napoleon-mite, wat hoofsaaklik in die leër en op die platteland aanhang geniet het.
Die keiser was nooit 'n egte diktator nie, want hy het nie oor die nodige mag beskik om die kragtige openbare mening te ignoreer nie. Die mag van die parlement was baie ingekort, maar kon ook nie geïgnoreer word nie. Napoleon het reeds in 1850 die Kerk se guns gewen deur die pous in die Italiaanse kris is te hulp te snel, en nadat hy keiser geword het, het hy 'n groot Katolieke invloed in die onderwys toegelaat.
Die Kerk was dus een van sy bewind se sterkste steunpilare. Napoleon self was nie bale gelowig nie en het, net soos die vrydenkende liberale burgery, die geestelikes beskou as "geregsdienaars in priestersgewaad" (gendarmes en soutane) wat die proletariaat se revolusionêre neigings in toom sou hou. Napoleon III het die guns van sakeondernemers en die arbeiders probeer wen deur 'n aktiewe welvaartsbeleid te voer.
Die gevolg was 'n groot ekonomiese groei, waarvan die nadelige sosiale gevolge gedeeltelik versag is deur sosiale wetgewing. Die ekonomiese ontwikkeling het enorme hoeveelhede kapitaal vereis, wat voorsien is deur nuut gestigte finansiële instellings van ongekende grootte. Die Crédit mobilier van die broers Jacob Emile Péreire (1800- 1875) en Isaac Péreire (1806-1880) het die handel en nywerheid gestimuleer, terwyl die Crédit foncier kapitaal verskaf het vir stadsontwikkeling en die verbetering van die landbou.
Die spoornet is ook uitgebrei en het in omvang toegeneem van 4 800km in 1847 tot 17 600 km in 1870, en die handelsvloot het gegroei vanweë die oprigting van nuwe maatskappye soos die Messageries maritimes (1851). Die Franse nywerhede, hoewel nog ver agter die van Engeland, het vinnig ontwikkel, maar was in 'n beperkte aantal gebiede gekonsentreer.
Die stadsvernuwing van Parys onder leiding van baron Georges Eugene Haussmann (1809-1891) het aan 'n groot aantal arbeiders werk verskaf. Groot pleine en breë boulevards het Parys een van die mooiste stede in Europa gemaak. In die nuut aangelegde stadsentrum sou dit ook makliker wees om straatopstande te onderdruk omdat die kronkelende nou straatjies waarin die revolusionêre in die verlede versperrings opgerig het, verdwyn het.
Keerpunt[wysig | wysig bron]
Teen 1860 het Napoleon III se gewildheid begin afneem. Hy het die steun van die Kerk verloor omdat hy hulp verleen het aan die Italiaanse nasionaliste wat onder meer 'n vryheidstryd teen die wêreldlike gesag van die pous gevoer het. Die Rooms-Katolieke skole het ook in konflik geraak met die staatsonderwysstelsel. Hy het hom die woede van 'n groot deel van die liberale burgerstand op die hals gehaal vanweë die sogenaamde Cobden-verdrag wat hy in 1860 met Brittanje gesluit het.
Die verdrag het handelsvryheid gewaarborg en is in die loop van die volgende dekade gevolg deur soortgelyke verdrae met ander Europese moondhede. Hierdie afskaffing van proteksionisme het veral die klein Franse ondernemers nadelig getref en ontevredenheid het ook onder die arbeiders begin posvat. Napoleon hel op hierdie bedreigings gereageer deur 'n meer linkse koers in te slaan, en in die loop van die volgende paar jaar is allerlei liberale grondwetwysigings deurgevoer.
Hierdie veranderings, gekombineer met die afskaffing van sensuur, het nuwe lewe in die opposisie geblaas. In die verkiesings van 1863 en 1869 he1 die Republikeine onder leiding van Léon Gambetta (1838-1893) en Jules F.E. Ferry (1832-1893) groot winste by die stem bus behaal. Die keiser se swak gesondheid en die fiasko's van sy buitelandse beleid het hom daartoe gedwing om in 1869 te begin met die oorskakeling van 'n "outokratiese keiserryk" na 'n "liberale keiserryk".
ʼn Vooraanstaande Republikein, Emile Ollivier (1825-1913), het opdrag ontvang om 'n nuwe kabinet saam te stel en in 'n algemene verkiesing in 1870 is die grondwetwysigings van 1860 al goedgekeur. Die buigsaamheid van Napoleon III se bewind sou hom moontlik in staat gestel het om verdere binnelandse probleme op te los, maar die oorlog teen Pruise wat in 1870 uitgebreek het, het die einde van die Tweede Franse Keiserryk beteken.
Buitelandse beleid[wysig | wysig bron]
Napoleon 111 het 'n waaghalsiger buitelandse beleid as sy voorgangers gevoer. Hy wou Frankryk weer, net soos in die dae van die eerste Napoleon, die toonaangewende staat in Europa maak. In 1853 het Rusland die Ottomaanse Ryk binnegeval met die doel om die strategiese Donaudelta en die Bosporus te beset, en dit was die begin van die Krimoorlog. Napoleon III het die oorlog as ʼn geleentheid beskou om sy prestige in Europa te verhoog en hy het saam met Brittanje kant gekies teen die Russe en troepe na die Krim gestuur.
Die oorlog het voorkom dat Rusland beheer oor die strategiese seestrate verkry en het aan Napoleon die goedgesindheid van Brittanje besorg. Dit was vir hom ʼn persoonlike triomf toe die vredesverdrag wat die oorlog beëindig het, in Parys onderteken is (1856). Napoleon III het ook suksesvol as Piëmont-Sardinië se bondgenoot aan die Italiaanse vryheidstryd teen Oostenryk deelgeneem. Daardeur het hy Nice en Savoje ontvang, maar hy moes weer vinnig vrede sluit, deels vanweë die ontevredenheid onder geestelikes in sy eie land.
Die "Mexikaanse avontuur" het egter op 'n fiasko uitgeloop. Napoleon het in 1863 'n keiserryk op die grondgebied van die Mexikaanse republiek gestig. Maximiliaan van Habsburg, ʼn familielid van die Oostenrykse keiser, is as keiser van Mexiko aangestel en het met die hulp van Franse troepe aan die bewind gebly totdat die VSA die afgesette Mexikaanse president, B. Juarez (1806- 1872), in 1865 te hulp gesnel het. Die Amerikaanse inmenging was gegrond op die Monroeleer (1823). waarvolgens albei die Amerikaanse vastelande 'n invloedsfeer van die VSA sou wees.
In 1867 is Maximiliaan gefusilleer (doodgeskiet as militêre straf) en die Mexikaanse republiek herstel. Dit was 'n groot terugslag vir Napoleon se prestige en het sy militêre mag verswak. In sy koloniale ryk het Napoleon meer welslae behaal. Die verowering van Algerië is voltooi en die kolonisasie van die gebied voortgesit. In Asië is Indo-China onder Franse soewereiniteit geplaas.
Einde[wysig | wysig bron]
Nadat Oostenryk in 1866 ʼn militêre nederlaag teen Pruise gely en die Duitse leierskap verloor het, het die spanning tussen Pruise en Frankryk begin toeneem. Die spanning is vererger deur Napoleon se pogings om Luxemburg ʼn Franse invloedsfeer te maak en deur sy onbeholpe diplomatieke maneuvers waardeur hy wou voorkom dat 'n Pruisiese prins die vakante Spaanse troon bestyg. In 1870 het Napoleon III oorlog teen Pruise verklaar; die Frans-Duitse Oorlog.
Die Franse leërs onder leiding van Achille Bazain (1811-1888) en E.P.M. MacMahon (1808- 1893) was swak opgelei en met verouderde wapens toegerus. Die Pruise het groot oorwinnings by Metz en Sedan behaal, en die oorgawe by Sedan het tot die val van die keiserryk en die stigting van 'n republiek onder leiding van Gambetta gelei. Parys het weerstand teen die Pruisiese leër gebied, maar is ingeneem en beset. Napoleon III het saam met sy vrou en seun 'n heenkome in Brittanje gevind, waar hy in 1873 oorlede is. Sy seun het in 1879 tydens die Britse stryd teen die Zoeloes in Suid-Afrika gesneuwel. Albei hy, sy seun en sy vrou is in Farnborough begrawe.[Nota 2]
Bronne[wysig | wysig bron]
Notas[wysig | wysig bron]
- Tans Bromley, Londen
- (Mansel, Philip (2013). Kelly,Debra en Cornick, Martyn, red. ) "A history of the French in London - liberty, equality, opportunity" (PDF). University of London, School of Advanced Study, Institute of Historical Research. p. 118. ISBN 978 1 909646 48 3.
|
<urn:uuid:55ad2808-3d82-4051-9585-fa4332577179>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Napoleon_III_van_Frankryk
|
2019-07-19T10:55:40Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00357.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999971
| false
|
Boekbronne
Jump to navigation
Jump to search
Biblioteke
Suid-Afrika:
- Soek die boek in die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika se katalogus
- Soek die boek in die SEALS Konsortium se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van Suid-Afrika se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van die Witwatersrand se biblioteek
- Soek die boek in die Kaapse Hoër Onderwys Konsortium se biblioteek
Wêreldwyd:
- Soek die boek deur WorldCat in jou plaaslike biblioteek se katalogus
Boekwinkels
Suid-Afrika:
Ander lande:
|
<urn:uuid:de99b95a-2118-4445-a45d-a9f01265e879>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Boekbronne/0750671742
|
2019-07-20T15:57:27Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00517.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999935
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Kookhuis" skakel
←
Kookhuis
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Kookhuis
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Nieu-Bethesda
(
← skakels
wysig
)
Grahamstad
(
← skakels
wysig
)
Bathurst, Oos-Kaap
(
← skakels
wysig
)
Port Alfred
(
← skakels
wysig
)
Graaff-Reinet
(
← skakels
wysig
)
Aberdeen, Oos-Kaap
(
← skakels
wysig
)
Adendorp
(
← skakels
wysig
)
Somerset-Oos
(
← skakels
wysig
)
Gill-kollege
(
← skakels
wysig
)
Joubertina
(
← skakels
wysig
)
Boesmansriviermond
(
← skakels
wysig
)
Humansdorp
(
← skakels
wysig
)
Willowmore
(
← skakels
wysig
)
Pearston
(
← skakels
wysig
)
Riebeek-Oos
(
← skakels
wysig
)
Jansenville
(
← skakels
wysig
)
Steytlerville
(
← skakels
wysig
)
Hankey
(
← skakels
wysig
)
Patensie
(
← skakels
wysig
)
Jeffreysbaai
(
← skakels
wysig
)
Kareedouw
(
← skakels
wysig
)
Klipplaat
(
← skakels
wysig
)
Kirkwood
(
← skakels
wysig
)
Oranjerivierprojek
(
← skakels
wysig
)
Alicedale
(
← skakels
wysig
)
Kruisfontein
(
← skakels
wysig
)
Paterson
(
← skakels
wysig
)
Olifantskoppas
(
← skakels
wysig
)
Bloukraanroete Plaaslike Munisipaliteit
(
← skakels
wysig
)
Stormsrivier, Oos-Kaap
(
← skakels
wysig
)
Loerie
(
← skakels
wysig
)
Kendrew
(
← skakels
wysig
)
Kenton-on-Sea
(
← skakels
wysig
)
Alexandria, Oos-Kaap
(
← skakels
wysig
)
Stormsrivier
(
← skakels
wysig
)
Addo
(
← skakels
wysig
)
Louterwater
(
← skakels
wysig
)
Krakeelrivier
(
← skakels
wysig
)
Salem, Oos-Kaap
(
← skakels
wysig
)
St. Francisbaai
(
← skakels
wysig
)
Clarkson
(
← skakels
wysig
)
Thornham
(
← skakels
wysig
)
Coldstream
(
← skakels
wysig
)
Daggaboersnek
(
← skakels
wysig
)
Rietbron
(
← skakels
wysig
)
Misgund
(
← skakels
wysig
)
Tweeriviere
(
← skakels
wysig
)
Kaap St Francis
(
← skakels
wysig
)
Oesterbaai
(
← skakels
wysig
)
Cookhouse
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Lys van nedersettings in Suid-Afrika
(
← skakels
wysig
)
Groot-Visrivier
(
← skakels
wysig
)
N10 (Suid-Afrika)
(
← skakels
wysig
)
Oranjerivierprojek
(
← skakels
wysig
)
Klein-Visrivier
(
← skakels
wysig
)
Francois le Vaillant
(
← skakels
wysig
)
Klas 12-stoomlokomotief
(
← skakels
wysig
)
Slagtersnek-monumente
(
← skakels
wysig
)
William Gill
(
← skakels
wysig
)
Gereformeerde kerk Cradock/Somerset-Oos
(
← skakels
wysig
)
Aalwynpoort
(
← skakels
wysig
)
Clinton du Plessis
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kookhuis
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:419757c3-4512-4947-875b-93423f2775a0>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kookhuis
|
2019-07-20T16:05:45Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526536.46/warc/CC-MAIN-20190720153215-20190720175215-00517.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998781
| false
|
Townsville
Townsville | |
Koördinate: Koördinate: | |
Administrasie | |
---|---|
Staat | Australië |
Deelstaat | Queensland |
Stigting | 1865 |
Bevolking (2011) | |
- Dorp | 191 329 |
Tydsone | AEST (UTC+10) |
Hierdie stad is aangrensend tot die sentrale area van die Great Barrier Reef in Australië se droë trope, Noord-Queensland. Jaarliks kan tot 300 sonskyndae verwag word met gunstige weersomstandighede: dít en verskeie besienswaardighede asook ander buitelewe-aktiwiteite maak Townsville 'n baie toeriste-vriendelike stad.
Onder die gewilde toeriste-aanloklikhede is The Strand, 'n lang tropiese strand met 'n groenstrook; die Reef HQ, 'n baie groot tropiese akwarium met verskeie van die Great Barrier Reef se inheemse fauna en flora; die Museum van Tropiese Queensland wat rondom die oorblyfsels van die Britse oorlogskip, HMS Pandora, gebou is; Magnetic Island, 'n nabygeleë eiland waarvan die grootse deel nasionale park is.
Townsville word geskei deur twee plaaslike regeringsgebiede, nl. die City of Townsville en die City of Thuringowa wat elk onderskeidelik bestuur word deur die Townsville Stadsraad en Thuringowa Stadsraad. Daar word na die gesamentlike woongebied verwys as "Townsville", terwyl plaaslike inwoners gereeld verwys na die "Twin Cities". Volgens die mees onlangse populasiestatistiek vir die Townsville Statistiese Distrik, is die populasiesyfer 148,767 (Junie 2005)).[1] Townsville is die grootste stedelike gebied noord van die Sunshine Coast en word gesien as die nieamptelike hoofstad van Noord-Queensland.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
|
<urn:uuid:be4b6e86-dc88-4d1d-bfe5-4ad0624981a3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Townsville
|
2019-07-21T23:43:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527396.78/warc/CC-MAIN-20190721225759-20190722011759-00117.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999988
| false
|
2 Augustus 2015 Pinelands (Koninkrykstyd)
Prediker: Dr Tiana Bosman
Uittreksels uit gister se Geestelike waardes, Dirkie Smit, Die Burger, Saterdag 1 Aug 2015:
Sy weet nie wát het haar besiel nie. Dis nie sý nie. Dit moes die tequila wees. Met dié storie – oor ’n meisie op ’n naweeksaand in ’n kroeg – laat Trevor Noah die Gotham Comedy Club in New York skater. Hulle hang aan sy elke woord en wending. Hulle verstáán hom. Dit dawer en dreun soos hulle gil van genot. Hulle herken dié storie. Dis ’n skets so reg uit eie ervaring, van dié soort verskoning. Dis nie regtig ek nie. Ek weet nie waarom ek my so wangedra nie. Waar my woorde en skandalige gedrag vandaan kom nie.
Ek is nie regtig só nie. Maar dié landgenoot, wat binnekort Jon Stewart se The Daily Show-uitsending oorneem, weet presies wat hy doen. Hy is iewers heen op pad. Dis nog net sy begin. Nee, sê hy, jy ís so. Dit ís jy. Moenie die tequila wil skuld gee nie, dis jý. Jy wás al so vóór die tequila. Dié laat maar net wat reeds binne-in jou is uitkom. Sodat almal kan sien wie jy regtig is, ook jy sélf. Al ontken jy hóé. …
Dit herinner aan Søren Kierkegaard, die 19de-eeuse denker. Ook hy wou passievol sy lesers help om hulself te ontdek, ágter eie self-misleiding te sien wie hulle waarlik is, en ook hý was oortuig van die krag van humor, ironie en lag in dié proses. Die kloof tussen wie ons is en wie ons dink en sê ons is gaap soms só groot dat net grappe, spot en ironie dit kan oorbrug. Of gelykenisse… As iemand ernstig sou praat – in geskrifte, meditasies, selfs preke – kan ons altyd wegkruip agter ons eie argumente, en die tequila, of die skuld van ander. Dis eers as mense ons aan die lag kry vir die belaglike en dán skielik uitwys, maar dis mos óns, ons lag eintlik vir onssélf, dat ons dalk mag ontdek, nee, dis jý. … Dis jý wat só reageer.
(Skuinsgedruk self bygevoeg)
Alle stories wat goed vertel word en op ‘n skerp manier die draak steek met die waarheid, lei egter nie altyd eers tot lag voordat dit uitmond in selferkenning nie. Sommiges het niks om oor te lag nie, en begin by ‘n reaksie van woede vir die karakter wat dan eindig by skuldbelydenis…
Tel die drade op van verlede week…
– Persepsies (Batseba het vir Dawid verlei, of was saam met hom skuldig aan owerspel)
– Magsmisbruik (Dawid as koning dink hy kan doen wat hy wil)
– Rippeleffek van sonde en ons staan altyd voor die keuse om weer te besluit: Hoe nou vorentoe.
Teks 2 Sam 11:27b – 12:25
11:27b: Maar wat Dawid gedoen het, was verkeerd in die oë van die Here.
12:1: Daarna het die Here vir Natan na Dawid toe gestuur. Natan het by hom gekom en gesê: “Daar was twee mans in een dorp. Die een was ryk en die ander een arm.
2: Die ryk man het vreeslik baie skape en beeste gehad,
3: maar vir die arm man was daar nie baie nie, behalwe vir (slegs) een klein ooilammetjie wat hy gekry het. Sy was syne, en sy het grootgeword saam met hom en saam met sy kinders, sy het van sy krummeltjies geëet en uit sy beker gedrink en in sy skoot geslaap, en sy was vir hom soos ‘n dogter.
4: Daar het ‘n reisiger by die ryk man aangekom, en die ryk man het gespaar (kon dit nie oor sy hart kry nie, hml) om te neem van sy skape en van sy beeste om voor te berei vir die reisiger wat na hom toe gekom het, en hy het die ooilammetjie van die arm man gevat (lqh), en hy het (haar) voorberei vir die man wat na hom toe gekom het.”
5: Dawid se neus het baie erg gebrand (hy was woedend) oor die man, en hy het vir Natan gesê: So seker as die Here leef, die man wat hierdie ding gedoen het is ‘n kind van die dood (Afrikaans dalk iets soos: so goed soos dood).
6: Die ooilam – daai man moet viervoudig vergoed as gevolg van hierdie ding wat hy gedoen het, en omdat hy nie gespaar (hml) het nie/nie deernis gehad het nie. (Die punt is – hy hét gespaar (vs 4), maar hy het sy éie gespaar en nie die arm man s’n nie!)
7: Natan sê toe vir Dawid: “Jý is die man! So sê die Here, die God van Israel (Co amar Yawh Elohim Ysrael :
8: Ek het aan jou gegee die huis van jou heer en die vrouens van jou heer in jou skoot, en Ek het gegee vir jou die huis van Israel en Juda, en as dit te min is, dan sou Ek toevoeg vir jou om te kyk en te kyk! (oneindig baie!)
9: Waarom het jy die woord van die Here geminag deur te doen wat verkeerd is in sy oë? Vir Urija die Hetiet het jy doodgemaak met die swaard, en sy vrou het jy gevat vir jou as vrou. Vir hóm het jy doodgemaak met die swaard van die Ammoniete!
10: En nou sal die swaard nooit weer uit jou huis weggaan nie, want jy het My geminag en jy het die vrou van Urija die Hetiet gevat om jou vrou te wees.
11: So sê die Here: Kyk! Ek is op die punt om tot stand te bring teen jou ramp/ellende vanuit jou eie huis. Ek sal jou vrouens voor jou oë vat en Ek sal hulle gee vir jou vriend, en hy sal by jou vrouens lê (slaap) voor die oë van hierdie son.
12: Want jý het gedoen in die geheim, maar Ék sal hierdie ding doen voor die hele Israel en voor die son.
13: Toe sê Dawid vir Natan: “Ek het gesondig teen die Here.” En Natan antwoord vir Dawid: “Die wonder is (gam) die Here het jou sonde laat verbygaan en jy sal nie sterf nie.”
14: Máár (moenie dink Ek is klaar gepraat nie – ) omdat jy deur hierdie ding so veragtelik teen die Here opgetree het, sal die seun wat vir jou gebore is sekerlik sterf.”
…
24: Dawid het vir Batseba, sy vrou, getroos. Hy het na haar toe gegaan en by haar gelê (geslaap) en sy het ‘n seun gebaar, en Dawid het hom Salomo (afgelei van shalom, vrede) genoem. Die Here het hom liefgehad,
25: en Hy het deur Natan die profeet ‘n boodskap gestuur dat hy Jedidja (Geliefde van die Here) genoem moet word, ter wille van die Here.
Boodskap
Natan was ‘n profeet van die Here in diens van die koninklike hof tydens die bewind van Dawid en Salomo. Hy het in moeilike situasies vir die koning raad gegee, en, sien ons hier, ook tereggewys. Dawid het een van sy seuns Natan genoem – vernoem na hierdie profeet vir wie hy baie respek gehad het.
Natan se baie slim tegniek van ‘n gelykenis vertel sodat hy nie sommer met die deur in die huis val en vir koning Dawid beskuldig nie (want waartoe is Dawid dan nie alles in staat nie!), maar hy vertel ‘n storie, skynbaar oor iemand anders se magsvergrype en die hartseer gevolge daarvan, sodat Dawid self die oordeel fel. Eers nadat Dawid die onreg raaksien en veroordeel, gaan Natan ‘n baie dapper stap verder deur die vinger na hierdie onaantasbare man wat dink dat hy verhewe is bo die wet te wys: “ Jy is die man!”
Terug by die gelykenis. Daar is verskille tussen die gelykenis en Dawid se eie sonde – dalk ook juis omdat Natan nie onmiddellik die aap uit die mou wou laat en sy motief weggee deur die storie té bekend te laat klink nie – maar die bedoeling is duidelik. Die ryk man het vreeslik baie skape en beeste gehad, maar toe ‘n reisiger by hom aan huis kom, spaar hy sy eie skape en beeste en gaan haal die een ou hanslammetjie van ‘n arm man, ‘n lammetjie wat vir die arm man soos ‘n eie dogter was, een wat in sy skoot geslaap het, vir wie hy baie lief was, en die ryk man slag hierdie lammetjie vir die reisiger. Dawid, weer, was ‘n ryk en magtige koning met baie vrouens in sy harem, te kies en te keur, maar toe sy soldaat Urija weg was om Dawid se oorlog namens hom te gaan veg, vat hy die se enigste vrou, neem haar vir homself, en slaap by haar.
Vir ons wat die storie van buite bekyk is die ooreenkomste duidelik. Ons is soos Trevor Noah se gehoor – ons kan lag vir die petalje of huil oor die ironie daaragter, maar dis omdat dit nie ons eie storie is nie dat ons die fyn nuanses kan optel. Dawid sien egter nie die ooreenkomste raak nie. Sy neus raak bloedrooi van woede en sy reaksie is eintlik oordrewe. Hy is só kwaad-ontsteld dat hy vir Natan in die rede val: “So seker as die Here leef, die man wat hierdie ding gedoen het, is ‘n kind van die dood!” “ So seker as die Here leef” – ‘n mens kon nie ‘n oordeel sterker uitspreek as hier nie. Dis amper asof Dawid sê: “ Vervloek is die man!”
“Jý is die man!,” sê Natan … en Dawid se bloed word koud. Dan is dit asof die Here met sy woorde vir Dawid aan die skouers wil vat en skud met ‘n “Besef jy wat jy gedoen het! Maak oop jou oë!” Oordeelsuitsprake volg nou wat in tipiese profetiese formules gegiet is:
כֹּה־אָמַ֨ר יְהוָ֜ה אֱלֹהֵ֣י יִשְׂרָאֵ֗ל “So sê die Here, die God van Israel: Kyk wat het Ek nie alles vir jou gegee nie, Dawid! Onder andere die vrouens van jou heer Saul in jou skoot (soos die hanslammetjie in die arm man se skoot geslaap het), en Ek was bereid om soveel meer te gee as jy wou hê! Maar jy het my woord geminag. Vir Urija het jy doodgemaak, en die vrou wat in sy skoot hoort het jy gevat (die daad van magsvergrype) vir jou as vrou. Jy het jouself aan haar vergryp en hom het jy doodgemaak!” (Nie letterlike deur die swaard nie, boogskutters het hom doodgeskiet, maar die swaard was ‘n beeld van onreg en boosheid.)
Dan die aankondiging van die langtermyn straf – onthou die rippeleffek van ‘n verkeerde daad: “Die swaard sal nooit weer uit jou huis weggaan nie… Ek sal jou vrouens vat en Ek sal hulle gee vir jou vriend…” – Presies wat jy gedoen het, sal Ek doen, net nie in die geheim nie. Daar sal ‘n openbare spektakel daarvan kom.
Dan die skuldbelydenis. Dawid probeer nie teëpraat nie, hy probeer nie ontken nie, hy soek nie redes soos die vrou met die tequila nie. Hy weet hy het met God te make. En hy weet ook hy het netnou self die oordeel uitgespreek oor die ryk man wat sy mag so liederlik misbruik het. As God Dawid se eie oordeelsuitspraak op hom toepas, dan is hy nou so goed soos dood.
Maar die genade van God is groter as die genade van Dawid. Ironies – diegene wat skuldig is aan sonde verdra dikwels nie dieselfde sonde in die lewens van ander nie, en onnadenkend slinger hulle oordele na ander terwyl hulle eintlik aan dieselfde dade skuldig is… Gelukkig is God nie Dawid nie, en wonder bo wonder teen alle verdienste in vergewe Hy hom.
Die onmiddellike gevolge word egter nie opgehef nie, so ook nie die langtermyngevolge nie. Dit is nie net Urija en ander soldate wat hul lewens verloor nie, maar ook die seun wat uit hierdie vergrype gebore word. Dat God ‘n mens vergewe beteken nie dat jy (en ander) nie meer die gevolge an jou dade sal dra nie, dit hef nie jou verantwoordbaarheid op nie.
Maar dan die grootste wonder – aan die einde van een van die mees tragiese verhale in die Bybel, daar waar klomp mense nou dood op die verhoog van die lewe lê en die gordyne veronderstel is om toe te gaan, net daar word ‘n nuwe begin gebore: Dawid troos vir Batseba. In hfst 11 nadat haar man sterf en sy oor hom ween en skree, doen Dawid niks – hy wag eenvoudig die voorgeskrewe routyd uit en laat haar daarna haal. Maar nou in hfst 12 na die dood van hul eersgeborene troos Dawid vir Batseba. Hy probeer. Van ‘n werklike intieme verhouding lees ons nie (yda ontbreek), maar hy probeer darem.
En Batseba kry vir die eerste keer weer naam terug en sy word later ‘n baie belangrike vrou. Die belofte van hoop lê in die naamgewing van ‘n verkragte vrou wat deur die hele storie identiteitloos was (sy was deurgaans bloot die vrou van Urija en later die vrou van Dawid). Haar menswees word herstel.
En Salomo. Nuwe lewe. In sy naam getuig Dawid van shalom wat weer tot stand gekom het. En in die Here se troetelnaam Jedidja hoor ons ook die klanke van vergifnis en hoop.
Dit vat niks van die sleg weg nie, maar ten minste loop alles nie hier dood nie. In teendeel – God kry dit reg om die geskiedenis so te stuur dat, weens die magsvergrype van Dawid, ‘n geslagslyn voortgesit word waaruit Jesus later gebore sou word. Die verskriklike sonde van een persoon mond uit in die verlossing van die wêreld, nie as gevolg van daardie persoon se sonde nie (ons kan tog nooit verkragting of ander vorme van magsvergrype so goedpraat nie), maar ten spyte van sy sonde.
Die gelykenis van ‘n onskuldige lammetjie wat geslag is, lê die omvang van Dawid se sonde bloot. Generasies later stel die verhaal van die Lam van God wat geslag is, die omvang van die mensdom se sonde bloot. Dawid het op die ou-end sy skuld erken. Dink ons nog steeds na vanoggend dat hierdie net ‘n storie oor Dawid is? Of kan dit dalk wees dat die storie oor Dawid op ‘n manier as ‘n gelykenis gelees kan word wat ten doel het om vandag, nie met direkte lyne en ooreenkomste nie, maar tog onmiskenbaar die vinger na elkeen van ons wil wys: “Jy is die man! Jy is die vrou!” Kan dit wees dat ons, ryk en gemaksugtig soos ons is, ook ons mag misbruik om die armes en weerloses in ons huise of skole of by die werk of in die breër samelewing te ontneem van die bietjie wat hulle het of behoort te hê?
Dit aan die een kant. En aan die ander kant: Is daar nog mense onder ons wat die durf het om soos Natan op te staan en in die naam van God die onreg wat ons raaksien uit te wys en oop te vlek en mense tot verantwoording te roep? Of is ons almal te bang om dalk self slagoffers te word van die een met die hef in die hand? Ons moet tog onthou niémand is onaantasbaar nie. Geen mens het absolute mag nie, al dink hy of sy dalk so. In 2 Sam 11 was Dawid die een “calling the shots”. In 2 Sam 12 word die bordjies verhang en word God die een “calling the shots”. Is ons bereid om sy spreekbuise te wees wanneer ons sien dat mense mishandel of geboelie word , of laat ons ons ook boelie deur die mag van mense? Jesus van Nasaret is gebore om vir ons ‘n voorbeeld te kom wees van hoe dit lyk wanneer mense hul nekke uitsteek vir ander mense wat nie geag word nie. Hoe sing ons? – O Lam van God onskuldig, wat moedig aan daardie kruishout hang…
As ons vandag in ‘n spiëel sou kyk, hoe en waar pas ons in Dawid en Natan se verhale in?
Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.
|
<urn:uuid:5522f47a-19cf-4884-bd7b-32d7a2b49b12>
|
CC-MAIN-2019-30
|
http://www.pinelandsngkerk.org/tag/2-samuel/
|
2019-07-23T05:03:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528869.90/warc/CC-MAIN-20190723043719-20190723065719-00277.warc.gz
|
by-nc-nd
|
2.5
|
a_tag
| false
| false
|
{
"abbr": [
"by-nc-nd",
"by-nc-nd",
"by-nc-nd",
"by-nc-nd",
"by-nc-nd",
"by-nc-nd",
"by-nc-nd",
"by-nc-nd"
],
"in_footer": [
false,
false,
false,
false,
false,
false,
false,
false
],
"in_head": [
false,
false,
false,
false,
false,
false,
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag",
"a_tag",
"a_tag",
"a_tag",
"a_tag",
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"2.5",
"2.5",
"2.5",
"2.5",
"2.5",
"2.5",
"2.5",
"2.5"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000009
| false
|
Ferrari
Ferrari S.p.A. | |
Tipe | Aandelemaatskappy |
---|---|
Gestig | 1929 1947 (nuut) |
Hoofkantoor | Maranello, Italië |
Sleutelpersone | Luca di Montezemolo (hoof uitvoerende beampte) Piero Ferrari (adjunkhoof) Amedeo Felisa (voorsitter van die Raad) |
Gebied bedien | Wêreldwyd |
Industrie | Motorvervaardiger |
Produkte | superkarre |
Dienste | Finansiële en logistieke dienste |
Inkomste | 2,3 miljard €[1] (2013) |
Werknemers | 2 695[2] (2011) |
Moedermaatskappy | Fiat S.p.A. (90%) Piero Ferrari (10%) |
Webwerf | ferrari.com |
Enzo Ferrari was van jongs af baie entoesiasties oor renmotors en het Ferrari gestig om geld in te samel sodat hy aan meer motorrenne kon deelneem. Dit het eers as 'n klein maatskappy begin, maar het vinning gegroei tot een van die bekendste en beroemdste motorfabrikate in die wêreld.
Ferrari neem tans ook deel aan Formule Eenwedrenne. Die span was vir jare lank die nommer een span in die kompetisie, nadat dit vele podiumplekke behaal het, jaar na jaar, met die Duitser Michael Schumacher as toprenjaer. In 2009 is die twee Formule Een motors deur die Fin Kimi Räikkönen en die Brasilianer Felipe Massa bestuur.
Terug in die vertoonlokaal, was die 2009 motors op Ferrari se verkoopslys die 612 Scaglietti, 599 GTB Fiorana, F430 en die California. Die California is Ferrari se eerste poging om 'n harde afslaankap te produseer, en die motor het tot dusver verskeie pryse verower vir sy uitstekende dinamika, ten spyte van die ekstra massa van die afslaankap wat in die kattebak kan wegvou.
Die 599 GTB (Gran Turismo Berlinetta) is 'n herskepping van 'n vroeëre motor, die 1960's 275GTB, en die California is 'n herskepping van 'n motor van die 1970's met dieselfde naam. Die 599 GTB word tans deur Ferrari beskryf as 'n perfekte supermotor vir alledaagse gebruik en is gebou op dieselfde basiese beginsel as die 275GTB met 'n enjin wat voor sit, 'n ratkas wat agter die bestuurder lê en agterwielaangedrewe is om 'n amper perfekte massaverspreiding tussen die voor- en agterwiele te verkry. Hierdie uitleg maak dat die 599 GTB van nul tot honderd kan versnel in 4,2 sekondes en aanhou hardloop tot oor 300 km/h. Die F430 aan die ander kant inkorporeer 'n ander bou-uitleg met 'n midgeplaasde enjin, ratkas wat voor sit en agtergedrewe is. In die F430 klas is 'n liggewigmodel, die F430 Scuderia, ook beskikbaar. Die motor se bakwerk bestaan meestal uit ligte materiale en al die onnodige rekenaars en elektronika is verwyder om meer as 100 kg te bespaar. Hierdie gewigsbesparing het 'n effek wat die nul-tot-honderdtyd vir die Scuderia met 'n sekonde verbeter bó die standaard F430.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( ) Ferrari affiche un chiffre d'affaires record en 2013, Challenges, besoek op 13 April 2014.
- ( ) "Annual Report 2011" (PDF). fiatspa.com. Besoek op 13 April 2014.
Bronne:
Wikimedia Commons bevat media in verband met Ferrari. |
|
<urn:uuid:444bcb81-8048-41dc-935e-b5886316c22d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Ferrari
|
2019-07-23T05:20:59Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528869.90/warc/CC-MAIN-20190723043719-20190723065719-00277.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999852
| false
|
C.G.S. de Villiers
Con de Villiers (distrik Caledon, 16 Desember 1894 – Ceres, 25 November 1978) was 'n professor in fisiologie aan die Universiteit van Stellenbosch, skrywer van verskeie boeke oor die Overbergstreek, musiekkenner en vertaler wat die Akademieprys vir Vertaalde Werk verwerf het in die vorige eeu.
Inhoud
Lewe en werk[wysig | wysig bron]
Cornelius Gerhardus Stephanus de Villiers is op 16 Desember 1894 op die plaas Dunghye Park (wat hulle Donkiespad noem) in die distrik Caledon gebore. Hy was die jongste van ses kinders (en laatlam) van Andries Stephanus de Villiers, oorspronklik van Caledon, en Cornelia Gertruida Susanna (Nelie) Swart, oorspronklik van Bredasdorp, wat in 1866 met mekaar getroud is. Hy is na sy ma vernoem. Hy het drie ouer broers, Jan ( Jeremias), Johan (Johannes Urbanus) en Andries ( Stephanus) en twee ouer susters, Hannie, wat "Tietie" genoem is (Johanna Catharina Hendrina), en San (Susanna Martha Magdalena) gehad. Donkiespad was sy oom se plaas, wat as parlementslid nie kon boer nie en om daardie rede het sy pa vir hom geboer. Sy pa verhuur sy eie plaas omdat hy daar asma gekry het. Tydens sy geboorte is sy vader reeds 52 jaar oud en sy moeder reeds 47. Sy ma was fisiologies nie meer in staat om die kind te voed nie en hy word dus gevoed deur die Kleurlingvrou Jakowa Hendriks. Die weetgierige jong Con leer homself Nederlands uit Ons land en voordat hy skool toe is, kan hy reeds lees, skryf en Engels praat. Hy ontvang sy laerskoolopleiding in Engels op die plaasskool Solitaire, waar hy elke dag oor die berg die sowat ses myl soontoe en weer terug moes stap. Op tienjarige ouderdom is sy ma oorlede, waarna sy pa so twee jaar later met die weduwee Hannie Krige van Caledon trou. Ná laerskool gaan Con na die Hoërskool Overberg, waar hy in 1911 in die eerste klas matrikuleer. Hier is Samuel Hobson, een van die twee skrywende Hobson-broers, een van sy onderwysers. As jong seun kry Con reeds klavierlesse by Miss Frederica Scheuble op Caledon en by die Duitse Fraülein Markgraaff. Hierdie belangstelling in musiek bly hom sy hele lewe lank by.
Vanaf 1912 studeer hy aan die Victoria-kollege op Stellenbosch, waar hy eers privaat loseer en later by die Wilgenhof-koshuis inwoon. In sy eerste jaar volg hy die verpligte Intermediêre kursus met vakke soos Latyn en Wiskunde. Die volgende jaar begin hy studeer vir 'n B.A.-graad, met Geologie, Engels, Etiek en Politiek en Geskiedenis as sy vakke. Die geskiedenisklasse staan hom nie aan nie en nadat hy ’n lesing in Dierkunde bygewoon het, skakel hy oor na hierdie vak. Professor Goddard, vanaf 1911 tot 1922 professor in Dierkunde aan die Universiteit van Stellenbosch, het ’n belangrike vormende invloed op hom. In 1915 behaal hy die B.A.-graad met ’n onderskeiding in Dierkunde en in 1916 verwerf hy die M.A.-graad in Dierkunde met sy studieveld die Coelenterata (seeanemone, jellievisse en verwante vorme). Hy word in dieselfde jaar die eerste lektor in Dierkunde aan die destydse Transvaalse Universiteitskollege in Pretoria. In 1919 vertrek hy na die Kantonale Universiteit in Zürich in Switserland, waar hy verder studeer en in 1922 promoveer onder professor Karl Hescheler met ’n verhandeling getiteld Neue Beobachtungen über den Bau und die Entwicklung des Brustschulterapparates bei den Anuren, insbesonders bei Bombinator (die bou en ontwikkeling van die borsskouerapparaat by paddas). Gedurende universiteitsvakansies onderneem hy uitgebreide reise deur Switserland, Italië en Duitsland en leer ook die tale van hierdie lande aan.
Met sy terugkeer in Suid-Afrika word hy in 1922 tydelike dosent en vanaf 1923 professor en later hoogleraar in Dierkunde aan die Universiteit van Stellenbosch, ’n betrekking wat hy tot met sy aftrede in Desember 1959 beklee. Na sy aftrede neem hy by twee geleenthede weer deeltyds as dosent waar vir kollegas. Met die ervaring en agtergrond wat hy in Europa opgedoen het, bou hy die Departement Soölogie uit tot ’n sterk skool in die vergelykende anatomie en embriologie. In hierdie tyd publiseer hy meer as dertig wetenskaplike artikels in Afrikaans, Engels en Duits, die eerste reeds in 1924. By die Universiteit van Stellenbosch stig hy die later wêreldbekende Instituut vir Vergelykende Anatomie en Embriologie, wat in verskeie belangrike publikasies ’n verwysing kry. Onder sy leiding word ’n baie volledige departementele biblioteek oor hierdie studierigting opgebou en ’n groot aantal meestersgraadstudente en veertien doktorsgraadstudente kwalifiseer met hom as begeleier. Hy verwerf bekendheid vir sy navorsing oor die oorsprong en ontwikkeling van die werweldierskelet.
Tydens die jare van sy hoogleraarskap besoek hy verskeie Italiaanse, Duitse en Amerikaanse universiteite om voorlesings oor sy navorsingswerk te lewer. In 1934 en 1935 is hy byvoorbeeld vir agtien maande gasprofessor aan die Universiteit van Rome, in Italië onder die bewind van Benito Mussolini en aan die vooraand van ’n onkeerbare wêreldoorlog. De Villiers maak hier eerstehands kennis met Italiaanse musiek en musici en ook die Italiaanse kunstenaars en besoek gereeld ook die kunsgalerye en operas. Hiervandaan word hy deur die Carnegie Corporation for International Peace na die Verenigde State van Amerika genooi. In Amerika gee hy lesings aan die Universiteite van Nieu-Mexiko, Oregon, Kalifornië en Harvard. By sy terugkeer uit Amerika gaan hy weer na Italië en is daarna in 1935 gasprofessor in Duitsland aan die Universiteite van Göttingen, München, Leipzig en Breslau. Hy keer hierna vir etlike kort besoeke terug na Europa. In 1937 besoek hy Italië, ’n besoek wat hy in 1950 herhaal en vir die eerste keer ook Spanje aandoen. In 1955 spandeer hy weer agt maande in Rome. Sy navorsingswerk het veral gegaan oor die ontogenese van die werweldierskelet en artikels hieroor word veral in Anatomischer Anzeiger maar ook in ander Duitse, Engelse, Switserse, Sweedse, Amerikaanse en Suid-Afrikaanse vaktydskrifte gepubliseer, insluitende Acta Zoologica, Annals of the Transvaal Museum, South African Journal of Science, Die Huisgenoot, Quarterly Journal of Microscopical Science, Nature, Bulletin of the Museum of Comparative Zoology, Harvard, Vierteljahrschrift der Naturforschenden Gesellschaft in Zürich, Tydskrif vir Wetenskap en Kuns en Annals of the University of Stellenbosch.
In sy groot vriendekring is vele beroemdes op die gebied van musiek, drama, letterkunde en wetenskap, onder andere Knut Hamsun en Luigi Pirandello. Deur bemiddeling van ’n vriendin staan pous Pius ’n private oudiënsie aan hom toe. Hy is buitelandse lid van die Koninklijke Vlaamsche Akademie, erelid van die Academy of Ferrara in Italië en lid van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. Vir twaalf jaar dien hy in die Raad van die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie. In 1964 is hy een van die stigterslede van die Genealogiese Vereniging van Suid-Afrika en lewer dan ook ’n groot bydrae tot “Genealogies of old South African families”, wat in 1966 verskyn, terwyl hy ook Geslagsregister van die familie Swart in Suid-Afrika in 1977 die lig laat sien. Hy doen verder uitgebreide navorsing oor die De Villiers-familie.
Sy groot liefde is musiek, veral sang, en hy gee ook lesings in musiek en skryf talle artikels vir koerante soos Die Burger oor musiek in die algemeen en sang in die besonder. Saam met Gladys Hugo en Joan van Niekerk onderneem hy konserttoere na die Bolandse platteland en hy is medestigter in 1945 van die jaarlikse Stellenbosse Sangfees. Sy plateversameling is allerweë beskou as een van die mees uitgebreide ter wêreld. Hy is nooit getroud nie en is ses tale (Afrikaans, Engels, Duits, Frans, Noors en Italiaans) magtig, terwyl hy hom ook kan help in Spaans en Tsjeggies en volksliedere uit Hongaars en Russies kan vertaal. Van sy vertalings van liedere uit Tsjeggies, Italiaans, Duits en Frans word opgeneem in die FAK Volksangbundel. Hy vertaal verder enkele opera-kore in Afrikaans en met sy vertaling van Die Skepping van Haydn, Messias van Händel, Bach se Mattheuspassie en sy verwerkinge van Gesange 142 en 201 lewer hy ’n belangrike bydrae tot kerkmusiek. Vir opvoering deur die destydse Transvaalse en Kaapse Rade van Uitvoerende Kunste vertaal hy Bellini se opera Norma en Donizetti se opera Rita in Afrikaans. Met sy vertaling van die komponis Adolphe Adam se Kerslied, Met middernag keer feestelik weer die stonde, lewer hy ’n belangrike bydrae tot die skatkis van Afrikaanse Kersliedere. Hy bly feitlik sy hele lewe in sy woonstel in Soete Inval in Victoriastraat in Stellenbosch, maar verhuis kort voor sy dood na Langverwag, wat woonstelle vir bejaardes is. Hy is op 25 November 1978 weens ’n hartaanval op Ceres aan huis van sy neef Michiel de Villiers oorlede en hy word in Stellenbosch begrawe.
Skryfwerk[wysig | wysig bron]
Sy stories oor die Overberge, wat later in verskeie bundels versamel word, verskyn die eerste keer kort na sy aanstelling as professor in Stellenbosch in Die Huisgenoot. Vir langer as veertig jaar is hy medewerker aan hierdie tydskrif, terwyl sy sketse en artikels ook in ander Afrikaanse tydskrifte verskyn. Die Overberge is die naam van die gedeelte van die ou gemeente Stellenbosch wat anderkant die Hottentots-Hollandse berge geleë was, of “Over’t Berg”. Die landstreek beslaan dan rofweg die gedeeltes tussen en rondom Caledon, Hermanus, Bredasdorp en Swellendam. Op grond van sy sketse oor die Overberg word hy beskou as een van die belangrikste streekskunstenaars in ons letterkunde. Dit is veral die mense, sedes en gebruike van die Overbergse streek in die ou dae waarop hy fokus, met vertellings oor onder andere saai- en oestyd, hoe daar vakansie of Nuwejaarsfees gehou is, die smouse vanmelewe en die plaasvolk, familielede en oorgelewerde stories. Die sketse bevat spookstories, volksrympies, interessante sêgoed, voorbeelde van volksetimologie en interessante naamgewing van plekke en plante, wat deur die optekening hiervan ’n groot bydrae lewer tot die kultuur-historiese erfenis. Hy grond al sy sketse en vertellings op ware gebeurtenisse, wat hy dan weergee met besondere sukses in die skepping van stemming. Pogings om met literêre verwysings en romantiek “verdieping” aan die einde van sketse mee te bring, werk egter soms steurend mee.
Die eerste versameling van hierdie sketse uit Die Huisgenoot is[1] Snel dan jare, wat uitmunt met ’n intieme vertelstyl waarin die vergange belewenisse maar ook die gemoeds- en verbeeldingslewe van die waarnemer weergegee word. Soortgelyk is die sketse in Klein vaderland, waar veral Die klipmuur met sy simboliek van die verganklikheid van alle dinge en die begrensing van die natuurlike ’n hoogtepunt is. Die skets Die swygsames beskryf die vertellers se sonderlinge ervaring om as jong gas by die gasvrye bejaarde egpaar oom Eerk en Tant Fyta aan tafel te sit. Die twee oumense het nooit direk met mekaar gepraat nie, maar altyd van ’n tussenganger gebruik gemaak as hulle iets vir mekaar wou sê. Die oorsaak en rede hiervoor bly egter duister. Die tema van die vereensaming van die twee oumense en die komplekse aard van menseverhoudings word knap gedemonstreer, sonder dat ’n simplistiese oorsaak of rede daarvoor verskaf word. In Helderfontein staan die romantiek en idealisering van die verteller in regstreekse teenspraak met die hoofkarakter, tant Hendriena, se aardsheid en nugterheid. Dit lei tot ’n boeiende konflik tussen die verteller en sy karakter. Elize Botha neem Ma se Gesangboek uit hierdie boek op in haar versamelbundel oor Afrikaanse essayiste. Overbergse eergister is ’n effense insinking in sy werk deurdat nie al die gebeurtenisse wat beskryf word, op eie reg belangrik genoeg is vir opname in ’n bundel nie. Donkiespad is ’n versameling van radiopraatjies wat gedurende 1961 deur die SAUK uitgesaai is. In hierdie praatjies gaan dit meer oor die omgewing en lewenswyse van daardie dae as oor die mense van die tyd, hoewel outobiografiese inligting ook verstrek word. Medereisigers is ’n nuwe hoogtepunt in sy kortkuns met die uitbeelding van die menslike, waar verhale soos Die vaas en Die sewende gas verby streekskuns gaan en die onderwerpe verhef tot simbole van die universele algemeen-menslike. Die mense word geskets met ’n fyn gebruik van humor en satire. Verhoudings tussen eenvoudige mense word uitgebeeld met besondere insig in die komplekse aard daarvan, sodat die karakters lewendig word. Goue fluit, goue fluit bevat onder andere die puik kort-kortverhaal “Ek laat my nie vermaak nie”, wat daarin slaag om ’n anekdote te laat lewe en die gegewe met piëteit en humor oor te dra. Die grysaard en die jongeling is die amusante verhaal van inspekteur Awie Groenewald se obsessie met sy ou en nuwe horlosie. Die ou horlosie is reeds afgeslyt en hy voel verplig om ’n nuwe een te koop. Hy wantrou egter die nuwe horlosie en meet telkens die tyd aangedui deur albei horlosies. As wiskundige bereken hy dan dat die ou horlosie steeds beter tyd hou as die nuwe. Sy vrou probeer om albei horlosies te verwoes sodat die obsessie kan ophou, maar eindelik is die nuwe een verwoes en kan die oue tot Awie se verligting steeds gered word. Eiesoortig is Musici en mense wat op musiek fokus en meer vertel van sangers, ander musici en die sangkuns.
Hennie Aucamp maak ’n keur uit al sy bundels asook uit ongebundelde stukke wat verspreid in tydskrifte verskyn het, wat dan as Die sneeu van anderjare gepubliseer word.[2][3][4] Ná sy dood word ’n aantal voorheen ongepubliseerde geskrifte saamgebundel in[5] Soete inval.[6] Dit bevat benewens drie streekgeskrifte ook sy outobiografie,[7] wat sy kinderjare, studentejare, tyd as dosent en sy wêreldreise belig.[8] Hoewel ’n kort outobiografie van slegs sowat sestig bladsye nie naastenby sy veel geskakeerde lewe kan toelig nie,[9] bevat hierdie stukke tog waardevolle agtergrond oor die mens en sy belangstellings. Ons klassieke erfenis is ’n reeks radiopraatjies vir die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie, waarin klassieke musiek bespreek word. Hy maak ’n omvattende genealogiese studie van die familie Swart (sy ma se familienaam) wat as Geslagsregister van die familie Swart in Suid-Afrika gepubliseer word.
Van sy werk word in versamelbundels opgeneem, insluitende Borde borde boordevol en Vuurslag, beide saamgestel deur Hennie Aucamp; Mosaïek onder redaksie van J.P. Smuts en R. van Rensburg; Kompas saamgestel deur J.P. Smuts; Willekeur van Koos Human; Vertellers en Vertellers 2 van Merwe Scholtz; Die Afrikaanse kortverhaalboek, Kort keur en Uit die kontreie vandaan van Abraham H. de Vries; Majesteit, die kat van Lina Spies; Stad en stedelig wat sketse en vertellings oor wêreldstede bevat; en Son op die land, ’n versamelbundel van Tafelberg-Uitgewers met sketse en vertellings oor verskillende dele van die land.
Vir die Universiteit van Stellenbosch is hy verantwoordelik vir die produksie van verskeie toneelstukke en hy doen ook vertalings van dramas uit Noorweegs, Italiaans en Duits vir hulle. Van die werke wat hy in Afrikaans vertaal sluit in Knut Hamsun se Viktoria en Groeiende aarde, Henrik Ibsen se Rosmersholm en Boumeester Solness, Grazia Deledda se Elias Portolu en Die moeder (wat saam met Lettie Pretorius se vertaling van J.P. Jacobsen se Marie Grubbe in Twee vroue gepubliseer is) en die versamelbundels Skandinawiese vertellings (saam met A.C. Bouman) en Die kortverhaal in Skandinawië. Hy vertaal ook Noorse kinderverhale soos Finn Havrevold se Maren se uiltjie en Ingvald Svinsaas se Tom in die berge. Baie van hierdie vertalings van Skandinawiese verhale word eers in Die Huisgenoot gepubliseer. Sy vertaling van Luigi Pirandello se drama La vita che ti diedi ("Die lewe wat ek jou geskenk het") word in 1964 op Stellenbosch tot sy eer opgevoer. Hierdie vertaling uit Italiaans word in 1969 deur Dalro gepubliseer, maar vertalings wat hy gemaak het uit werke van Gerhart Hauptmann en Ludwig Thoma uit die oorspronklike Duits word nie gepubliseer nie. In 1953 verower hy die Akademieprys vir Vertaalde Werk vir sy vertaling van Elias Portolu deur Grazia Deledda.
Eerbewyse[wysig | wysig bron]
Die mospaddatjie (Arthroleptella villiersi) wat in bergfynbos voorkom, word in 1935 na hom vernoem ter erkenning van sy belangrike bydrae tot die studie van Suid-Afrikaanse paddas. Die Suid-Afrikaanse Vereniging vir die Bevordering van Wetenskap vereer hom in 1937 met hulle hoogste toekenning, naamlik die South African Medal, en hy word ook voorsitter van hierdie genootskap. In 1939 ken die Koninklijke Vlaamse Akademie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten in België lidmaatskap aan hom toe, terwyl die Akademie van Ferrara in Italië hom in 1947 met erelidmaatskap vereer. In 1948 vereer die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns sy werk op wetenskaplike gebied met die toekenning van die Havenga-prys. Die Universiteit van Stellenbosch ken in 1967 ’n eredoktorsgraad aan hom toe en in 1969 word hy ’n erelid van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. Die Rapportryerskorps van Caledon vereer hom in 1967 op sy geboortedorp met ’n toekenning en huldigingsaand. In 1981 vernoem die Universiteit van Stellenbosch ’n groot lesingsaal in die J.C. Smuts-gebou vir Biologiese Wetenskappe na hom.
Publikasies[wysig | wysig bron]
Jaar | Publikasies |
---|---|
1954 | Snel dan jare |
1956 | Klein vaderland |
1958 | Ons klassieke erfenis |
Musici en mense | |
1961 | Donkiespad |
Overbergse eergister | |
1964 | Medereisigers |
1968 | Goue fluit, goue fluit |
1976 | Anderkant die Ghantou |
Die sneeu van anderjare | |
1977 | Geslagsregister van die familie Swart in Suid-Afrika |
1979 | Soete inval |
Vertalings | |
1925 | Rosmersholm – Henrik Ibsen |
1927 | Skandinawiese vertellings (saam met A.C. Bouman) |
1931 | Die kortverhaal in Skandinawië |
1950 | Elias Portolu – Grazia Deledda |
1961 | Maren se uiltjie – Finn Havrevold |
1962 | Viktoria – Knut Hamsun |
1964 | Tom in die berge – Ingvald Svinsaas |
1965 | Groeiende aarde – Knut Hamsun |
1966 | Twee vroue – Grazia Deledda en J.P. Jacobsen (saam met Lettie Pretorius) |
1969 | Die lewe wat ek jou geskenk het – Luigi Pirandello |
Bronnelys[wysig | wysig bron]
Boeke[wysig | wysig bron]
- Antonissen, Rob “Die Afrikaanse letterkunde van aanvang tot hede” Nasou Beperk Elsiesrivier Derde hersiene uitgawe Tweede druk 1964
- Aucamp, Hennie “Bly te kenne” Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe 2001
- Aucamp, Hennie “Dagblad” HAUM-Literêr Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe Eerste Druk 1987
- Aucamp, Hennie “Kort voor lank” Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe, Tweede druk 1980
- Beukes, W.D. (red.) “Boekewêreld: Die Nasionale Pers in die uitgewersbedryf tot 1990” Nasionale
- Boekhandel Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe eerste druk 1992
- Bosch, Erna “Mosaïek” Academica Pretoria Eerste uitgawe 1986
- Botha, Danie “Voetligte en applous!” Protea Boekhuis Pretoria Eerste uitgawe Eerste druk 2006
- Botha, Elize “Afrikaanse essayiste” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Vyfde druk 1975
- Cloete, T.T. (red.) “Die Afrikaanse literatuur sedert sestig” Nasou Beperk Eerste uitgawe 1980
- Dekker, G. “Afrikaanse Literatuurgeskiedenis” Nasou Beperk Kaapstad Elfde druk 1970
- De Villiers, C.G.S. “Donkiespad” Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg s.j.
- De Villiers, C.G.S. “Soete inval” Tafelberg-Uitgewers Beperk Kaapstad Eerste uitgawe 1979
- De Vries, Abraham H. “Kortom” Academica Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe 1983
- De Vries, Abraham H. “Kortom 2” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 1989
- Grové, A.P. “Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans” Nasou Beperk Vyfde uitgawe Eerste druk 1988
- HAUM “Stellenbosse Galery” HAUM-Uitgewers Kaapstad en Pretoria 1974
- Kannemeyer, J.C. “Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2” Academica, Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe Eerste druk 1983
- Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005
- Nienaber, P.J. “Hier is ons skrywers!” Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Eerste uitgawe 1949
- Nienaber, P.J,; Senekal, J.H en Bothma, T.C. “Mylpale in die geskiedenis van die Afrikaanse letterkunde” Afrikaanse Pers-Boekhandel Tweede hersiene uitgawe 1963
- Nienaber, P.J. et al “Perspektief en Profiel” Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Derde hersiene uitgawe 1969
- Schoonees, P.C. “Die prosa van die tweede Afrikaanse beweging” J.H. de Bussy, Pretoria / Hollandsch-
- Afrikaansche Uitgevers Maatschappij v/h J. Dusseau & Co, Kaapstad 1939 (derde druk)
- Smuts, J.P. (Red.) “Kompas” HAUM Kaapstad Eerste uitgawe 1965
- Smuts, J.P. en Van Rensburg, R. “Mosaïek” HAUM Kaapstad Vierde druk 1969
- Snyman, Henning “Kort keur: Abraham H. de Vries” Reuse-Blokboek 3 Academica Pretoria Kaapstad en Johannesburg Tweede druk 1983
- Van Biljon, Madeleine “Geliefde leesgoed” Quellerie-Uitgewers Edms. Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe 1996
- Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel I” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998
Tydskrifte en koerante[wysig | wysig bron]
- Aucamp, Hennie “Huldeblyk dr. Con de Villiers” “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 17 no. 1, Februarie 1979
- Botha, Elize “Nog ’n nagelate brief van C.G.S. de Villiers” “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 17 no. 4, November 1979
- De Kock, Cornelia “Dr. Con ná jare onthou as ’n egte Renaissance fees” “Die Burger” 16 Desember 1994
- De Kock, J.M., De Kock, C. en De Kock, J.C. “C.G.S. de Villiers: Wetenskaplike en kultuurmens” “S.A. Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie” Jaargang 20, no. 3 en 4
- Kaapstadse redaksie “Dr. Con oorlede” “Beeld” 26 November 1978
- Smuts, J.P. “Briewe uit Soete Inval: Verslag van ’n vriendskap” “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 17 no. 1, Februarie 1979
- Van der Merwe, C.N. “Saul op die donkiespad: C.G.S. de Villiers” “Standpunte” Nuwe reeks 144, Desember 1979
Internet[wysig | wysig bron]
- Afrikaner Geskiedenis: http://www.afrikanergeskiedenis.co.za/25-november/
- De Kock, Cornelia Die Burger: http://188.8.131.52/argief/berigte/dieburger/1994/12/16/11/9.html
- Digitale Bibliotheek voor Nederlandse Letteren: http://www.dbnl.org/auteurs/zuidafrika/auteur.php?id=vill015
- Esaach: http://www.esaach.org.za/index.php?title=De_Villiers,_Con_(Cornelius_Gerhardus_Stephanus)
- Esat: http://esat.sun.ac.za/index.php/C.G.S._de_Villiers
- Geni: http://www.geni.com/people/Dr-Cornelius-Gerhardus-Stephanus-de-Villiers/6000000022811325001
- LitNet ATKV-Skrywersalbum 26 Augustus 2011: www.litnet.co.za
- OCLC Classify: http://classify.oclc.org/classify2/ClassifyDemo?search-author-txt=%22De+Villiers%2C+Cornelius+Gerhardus+Stephanus.%22&startRec=0&orderBy=hold+asc
- Stellenbosch Writers: http://www.stellenboschwriters.com/devilliersc.html
- Tortel: http://tortel.net/~lochner/blerkas/woorde/368.txt
- Worldcat: http://www.worldcat.org/identities/np-de%20villiers,%20cornelius%20gerhardus%20stephanus/
Resensies[wysig | wysig bron]
- Antonissen, Rob “Standpunte” Nuwe reeks no.2, 1954
- Botha, Elize: “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 19 no. 4, Desember 1979
- Van der Walt, P.D. Die Transvaler. 26 Maart 1976
- Brink, André P.: Rapport. 20 Februarie 1977
- Bornman, Renske: “Tydskrif vir Letterkunde”. Nuwe reeks 19 no. 3, Augustus 1981
- Olivier, Gerrit: Standpunte Nuwe reeks 149, Oktober 1980
- Brink, André P. Rapport. 27 Januarie 1980
- Smuts, J.P.: Beeld. 24 Desember 1979
- Smuts, J.P. “Burgerband” Tafelberg-Uitgewers Beperk. Kaapstad. Eerste uitgawe. 1985
|
<urn:uuid:0401c3a8-1beb-464f-8f3e-18f01491f4dd>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Con_de_Villiers
|
2019-07-17T00:59:16Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525004.24/warc/CC-MAIN-20190717001433-20190717023433-00061.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999954
| false
|
Kurt Marshall
Jump to navigation
Jump to search
Kurt Marshall | |
Geboortenaam | James Allen Rideout, Jr. |
---|---|
Geboorte | 13 November 1965 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 10 Oktober 1988 (op 22) |
Beroep(e) | Akteur |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Kurt Marshall (13 November 1965 – 10 Oktober 1988) was 'n Amerikaanse akteur.
Filmografie[wysig | wysig bron]
Video's[wysig | wysig bron]
- 1984: Sizing Up: Before Your Very Eyes
- 1985: Splash Shots
- 1985: The Other Side of Aspen II
- 1986: Night Flight
|
<urn:uuid:ac9213c4-ec6f-4163-9c41-07480ce49a9e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kurt_Marshall
|
2019-07-17T00:37:47Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525004.24/warc/CC-MAIN-20190717001433-20190717023433-00061.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.673886
| false
|
Omaha-strand
Omaha-strand was een van die vyf strande wat die Geallieerdes gebruik het op D-dag tydens Operasie Overlord tydens die Tweede Wêreldoorlog op 6 Junie 1944. Dit is die tweede mees westelike van die vyf strande. Amerikaanse troepe het hier aan land gegaan.
Die strand is een van die wêreld se wydste getyvlaktes. Tydens die beplanningsfase in 1943 is Omaha geïdentifiseer as 'n landingplek omrede dit bykans nie op daardie stadium enige verdediging gehad het nie. Selfs 'n maand voor D-dag het intelligensie nog aangedui dat die situasie nog dieselfde was. Daar is verwag dat die Geallieerdes se bomaanval, gevolg deur bombardering van die vloot, die meeste van die Duitse verdedigers uit die weg sou ruim. Wat egter vir hulle gewag het was 85 masjiengeweer-neste, 38 vuurpyle-basisse, 35 bunkers, 18 anti-tenk kanon posisies, agt versterkte kanon-batterye, ses mortier-putte en vier veld-artillerie posisies. Al die posisies was verbind met loopgrawe. Die Duitse soldate wat al die stellings beman het was veterane van die Russiese oosfront.
Die eerste landingskepe het reeds om 06:30 soldate begin aflaai en 27 van die 32 amfibiese tenks het gesink as gevolg van die onstuimige see. Die res is vernietig voor hulle enige bydra tot die landing kon maak. Die lugmag se bombardering het egter hulle teikens gemis met dodelike gevolge. Die eerste golf soldate het 1 uit 18 manskappe verloor. Teen 09:00 het 5 000 soldate reeds geland. Eers teen 11:00 het die Amerikaanse soldate die oorhand begin kry en teen 20:30 was alle Duitse teenstand uitgewis. Teen 22:30 het 30 000 troepe reeds aan land gegaan. Daar het egter 2000 troepe gesneuwel op die dag.
Bron[wysig | wysig bron]
- D-DAY: 24 Hours That Saved the World. By the Editors of TIME. 2004. ISBN 1-932273-22-0
|
<urn:uuid:f82a3271-4c4e-4706-b3d9-9f932def5010>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Omaha_strand
|
2019-07-17T00:40:57Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525004.24/warc/CC-MAIN-20190717001433-20190717023433-00061.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999974
| false
|
Verwante veranderings
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
16 Julie 2019
- 2019; 17:55 +8 Oesjaar →Sterftes: Verbeter
- 2019; 17:54 +75 Oesjaar →Sterftes: Verbeter
- 2019; 05:18 +83 Oesjaar →Sterftes: Verbeter
|
<urn:uuid:bbcdb443-4db3-4b09-ad75-9667a12e4d1e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/16_Januarie
|
2019-07-17T01:16:17Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525004.24/warc/CC-MAIN-20190717001433-20190717023433-00061.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999941
| false
|
Verwante veranderings
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
16 Julie 2019
- Wikipedia:Geselshoekie; 17:34 +194 Jcwf →Varkgriep
- Wikipedia:Geselshoekie; 06:27 +150 Voyageur →Varkgriep Etiket: 2017-bronwysiging k
- Wikipedia:Geselshoekie; 01:13 +112 Jcwf →Varkgriep
14 Julie 2019
- Wikipedia:Geselshoekie; 16:33 +607 K175 →Verwysingsjablone
- Wikipedia:Geselshoekie; 05:25 +158 Rooiratel →Gemorspos-filter Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7
- Wikipedia:Geselshoekie; 05:19 +460 K175 →Gemorspos-filter
- Wikipedia:Geselshoekie; 01:24 +395 Rooiratel →Gemorspos-filter Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7
13 Julie 2019
- Wikipedia:Geselshoekie; 21:46 +473 K175 →Artikels wat Arabiestalige teks bevat
- Wikipedia:Geselshoekie; 21:29 +209 K175 →Verwysingsjablone
- Wikipedia:Geselshoekie; 21:28 +185 K175 →Verwysingsjablone
12 Julie 2019
- Wikipedia:Geselshoekie; 23:36 +252 Jcwf →Varkgriep: nuwe afdeling
- Wikipedia:Geselshoekie; 07:10 0 K175 →Gemorspos-filter
- Wikipedia:Geselshoekie; 07:10 +343 K175 →Gemorspos-filter
- Wikipedia:Geselshoekie; 07:07 +4 K175 →Gemorspos-filter
- Wikipedia:Geselshoekie; 07:06 +569 K175 →Verwysingsjablone
11 Julie 2019
- Wikipedia:Geselshoekie; 19:25 +675 JMK →Verwysingsjablone: nota Etiket: PHP7
- Wikipedia:Geselshoekie; 19:05 +854 JMK →Verwysingsjablone: nuwe afdeling Etiket: PHP7
- Afrikaanse Wikipedia; 08:58 +60 184.108.40.206 →Mylpale
- Afrikaanse Wikipedia; 08:43 0 K175 →Besoeke en Wysigings Etiket: Visuele teksverwerker
- Afrikaanse Wikipedia; 07:40 +50 Rooiratel →Mylpale: 82000 Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
|
<urn:uuid:785c3d2d-61bb-46e5-bce9-1f8418c52447>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Gebruikerbespreking:Arnwalt
|
2019-07-17T00:44:32Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525004.24/warc/CC-MAIN-20190717001433-20190717023433-00061.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.95287
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Omaruru (kiesafdeling)" skakel
←
Omaruru (kiesafdeling)
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Omaruru (kiesafdeling)
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Gebruiker:Morne
(
← skakels
wysig
)
Verenigde Party
(
← skakels
wysig
)
Verenigde Nasionale Suidwes-party
(
← skakels
wysig
)
Etosha (kiesafdeling)
(
← skakels
wysig
)
Karas (kiesafdeling)
(
← skakels
wysig
)
Windhoek (kiesafdeling)
(
← skakels
wysig
)
Namib (kiesafdeling)
(
← skakels
wysig
)
Middelland (kiesafdeling)
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:SunCreator/af
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Legobot/Wikidata/General
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Omaruru (kiesafdeling)
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Omaruru_(kiesafdeling)
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:ad020456-d460-4e49-8fb1-1d5ae98e98d5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Omaruru_(kiesafdeling)
|
2019-07-17T00:56:02Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525004.24/warc/CC-MAIN-20190717001433-20190717023433-00061.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997949
| false
|
Fidjiaanse nasionale rugbyspan
Fidji | ||||
Unie | Fidjiaanse Rugbyunie | |||
Bynaam(e) | Vlieënde Fidjiane | |||
Embleem | die Palmboom | |||
Afrigter(s) | John McKee[1] | |||
Kaptein(s) | Akapusi Qera | |||
Statistiek
---|---|---|---|---|
Meeste toetse | Nicky Little (71) | |||
Meeste toetspunte | Nicky Little (670) | |||
Meeste drieë | Sanivalati Laulau (20) | |||
Eerste internasionale wedstryd | ||||
Samoa 0 – 6 Fidji (18 Augustus 1924)[2] | ||||
Grootste oorwinning | ||||
Niue 4 – 120 Fidji (10 September 1983)[3] | ||||
Grootste nederlaag | ||||
Nieu-Seeland 91 – 0 Fidji (10 Junie 2005)[4] | ||||
Wêreldbeker | ||||
Verskynings | 6 (Eerste in 1987) | |||
Beste uitslag | Kwarteindstryd 1987, 2007 | |||
Unie webwerf | ||||
www.fijirugby.com |
Die Fidjiaanse nasionale rugbyspan is 'n lid van die Stille Oseaan Eilande Rugbyalliansie (afkorting PIRA van Engels: Pacific Islands Rugby Alliance) te same met Samoa en Tonga. Die cibi-oorlogsdans (uitgespreek IFA: [ðimbi]) word voor elke toetswedstryd deur die Fidjiaanse span uitgevoer. Die oorlogsdans wat dateer uit die land se oorloë met naburige eilande word sedert 1939 op die rugbyveld gebruik.[5]
Fidji is een van die min lande waar rugby die hoofsport is. Slegs Nieu-Seeland, Wallis, Samoa, Tonga en die Cookeilande kan soortgelyke bewerings maak.[6] Daar is ongeveer 80 000 geregistreerde spelers uit 'n totale bevolking van ongveer 950 000. Een van die probleme waarmee Fidji sukkel is om hulle spelers te kry om vir die nasionale span te speel aangesien baie kontrakte in Europa of met Super 14 spanne het wat vir spelers finansieel meer lonend is. Geld wat deur oorsese sterre huistoe gestuur word het 'n belangrike bron van sommige plaaslike gemeenskappe geword. Verder speel 'n beduidende aantal spelers wat vir Fidji verkiesbaar is vir Australië of Nieu-Seeland; twee noemenswaardige voorbeelde is die Fidjiaans gebore All Blacks neefs Joe Rokocoko en Sitiveni Sivivatu en Wallabies Vleuel Lote Tuqiri. Fidji het tot dusver die meeste Stille Oseaan Drie-Nasies Kampioenskappe van die drie deelnemende lande gewen. Fidji is tans 11dte op Wêreldrugby se wêreldranglys.
Wêreldbekerrekord[wysig | wysig bron]
Jaar | Uitslag |
---|---|
1987 | Kwarteindstryd |
1991 | Poelfase |
1995 | Poelfase |
1999 | Kwarteindstryd uitspeelwedstryd |
2003 | Poelfase |
2007 | Kwarteindstryd |
2011 | Poelfase |
2015 | Poelfase |
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( ) FRU Appoints New Flying Fijians Head Coach
- ( ) "Fiji / Match results". ESPN. Besoek op 4 September 2015.
- ( ) "Fiji's Results – 1983". Besoek op 1 Julie 2015.
- ( ) "Fiji's Results – 2005". Besoek op 1 Julie 2015.
- ( ) Teivovo - The first word in Fijian rugby, HISTORY OF RUGBY IN FIJI - The origins of the cibi, Besoek op 6 Oktober 2007
- ( ) TEIVOVO.COM – RUGBY HISTORY IN FIJI, Besoek op 6 Oktober 2007
|
<urn:uuid:665ac623-5fd3-4dd1-a545-e78052955d8d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Fidjiaanse_Nasionale_rugbyspan
|
2019-07-18T05:35:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00221.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999412
| false
|
halogeen
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
Enkelvoud | Meervoud |
---|---|
halogeen | halogene |
- Die voorvoegsel halo- en die agtervoegsel -geen.
- ha•lo•geen
- (chemie) 'n Chemiese element in die 17de kolom van die periodieke tabel.
- Kenmerkend van 'n halogeen is dat dit 'n elektronkonfigurasie het waarin die p-subskil amper gevul is.
Vertalings: | |||
---|---|---|---|
- Sien Wikipedia vir meer inligting oor halogeen.
|
<urn:uuid:57890a36-d260-4a7c-b4bb-b216d9955d20>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/halogeen
|
2019-07-18T04:45:57Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00221.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.992397
| false
|
Wysigings
Jump to navigation
Jump to search
← Ouer wysiging
Nuwer wysiging →
FC Twente
(wysig)
Wysiging soos op 13:42, 10 November 2012
22 grepe verwyder
,
6 jaar gelede
k
r2.7.2+) (Robot: verander
vi:Câu lạc bộ bóng đá Twente
na
vi:F.C. Twente
[[tr:FC Twente]]
[[uk:Твенте (футбольний клуб)]]
[[vi:
Câu lạc bộ bóng đá
F.C.
Twente]]
[[zh:特温特足球俱乐部]]
EmausBot
46 394
wysigings
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/1040503
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:0c117884-eba4-4767-8bb7-21a4d7b2a0fb>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:MobileDiff/1040503
|
2019-07-23T05:10:54Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528869.90/warc/CC-MAIN-20190723043719-20190723065719-00301.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997111
| false
|
Verwante veranderings
← 3 Mei
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
21 Julie 2019
- 27 Mei; 17:18 +36 Aliwal2012 →Geboortes
- 1942; 10:48 +91 Voyageur →Geboortes Etiket: 2017-bronwysiging k
|
<urn:uuid:e16e130b-681f-4a23-9e9a-bdc801d8d1bf>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/3_Mei
|
2019-07-23T05:11:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528869.90/warc/CC-MAIN-20190723043719-20190723065719-00301.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999953
| false
|
Sandro Botticelli
Sandro Botticelli | |
---|---|
Geboortenaam | Alessandro di Mariano di Vanni Filipepi |
Gebore | ca. 1445 Florence, Italië |
Sterf | 17 Mei 1510 (op 64–65) Florence, Italië |
Nasionaliteit | Italiaans |
Veld | Skildery |
Opleiding | Filippo Lippi Andrea del Verrocchio |
Beweging | Renaissance |
Werke | Geboorte van Venus Primavera Aanbidding van die konings |
Sandro Botticelli (ca. 1445 - 17 Mei 1510) was 'n Italiaanse skilder van die Florentynse skool tydens die vroeë Renaissance. Na sy dood het sy reputasie versleg, maar laat in die 19de eeu het sy werk vernieude bewondering gesien. Sy Geboorte van Venus en Primavera word onder die bekendste Florentynse kunswerke gereken.
|
<urn:uuid:1ea0330c-f8b3-457e-81c6-a2085d5f6694>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Sandro_Botticelli
|
2019-07-17T00:42:02Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525004.24/warc/CC-MAIN-20190717001433-20190717023433-00085.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999522
| false
|
Ribkwal
Ribkwalle Tydperk: Kambrium – tans, 515–0 m. jaar gelede | ||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Mertensia ovum. | ||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||
Klasse | ||||||||
Beskrywing[wysig | wysig bron]
Ribkwalle se mees kenmerkende eienskap is hul "kamme" – groepe trilhaartjies wat hulle vir swem gebruik; hulle is die grootste diere wat met behulp van trilhaartjies swem. Volwassenes van die verskeie spesies wissel van ’n paar millimeter tot 1,5 meter. Nes Cnidaria bestaan hul liggame uit ’n massa jellie, met een laag selle aan die buitekant en nog ’n laag aan die interne holte. Hierdie lae is twee selle diep, terwyl dié in Cnidaria net een sel diep is. Sommige skrywers voeg Stenophora en Cnidaria saam in ’n enkele filum, Coelenterata, omdat albei groepe op watervloei deur die liggaamholte staatmaak vir beide spysvertering en asemhaling. Vanweë toenemende bewustheid van die verskille klassifiseer moderne skrywers hulle as aparte filums.
Ctenophora het ook nes Cnidaria ’n gedesentraliseerde senunetwerk eerder as ’n brein. Studies dui daarop dat die neurone van Ctenophora, wat op verskeie maniere van ander diere s’n verskil, onafhanklik van dié van ander diere ontwikkel het.[1]
Feitlik alle ribkwalle is roofdiere waarvan die prooi wissel van mikroskopiese larwes en raderdiertjies tot volwasse klein skaaldiere. In gunstige omstandighede kan ribkwalle elke dag 10 keer hul gewig eet. Net 100 tot 150 spesies is bevestig, en nog 25 is moontlik nie volledig benoem en beskryf nie. Die tipiese voorbeelde is van die orde Cydippida; hulle het eiervormige liggame en twee terugtrekbare tentakels omring deur tentilla (kleiner "tentakels") bedek met kolloblaste, kleefselle wat prooi vang. Vanweë verskille tussen spesies kan hulle groot bevolkings in dieselfde gebied opbou, want hulle spesialiseer in verskillende soorte prooi.
Ondanks hul sagte lywe is fossiele wat moontlik dié van ribkwalle is, skynbaar sonder tentakels maar met baie meer rye kamme as by die moderne vorms, gevind in gesteentes uit so vroeg as die Kambrium, sowat 515 miljoen jaar gelede.
Voortplanting[wysig | wysig bron]
Die meeste spesies is tweeslagtig, wat beteken ’n enkele dier kan sy eie spermselle én eierselle vervaardig en sy eie eiers bevrug. Sommige spesies vervaardig albei soorte selle tegelykertyd, en ander op verskillende tye.
Bevrugting vind gewoonlik ekstern plaas, hoewel sommige kleintjies in hul ouer se liggaam uitbroei. In minstens sommige spesies kan jong ribkwalle voortplant voordat hulle ’n volwasse grootte en vorm bereik. Danksy die kombinasie van tweeslagtigheid en ’n vroeë voortplantingsouderdom, kan klein bevolkings teen ’n ontploffende tempo groei.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "Comb Jelly Neurons Spark Evolution Debate". Quanta Magazine. 2015-03-25. Besoek op 2015-06-12.
|
<urn:uuid:44c5c8fb-1f56-4648-908a-19fe7ee39e7c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Ctenophora
|
2019-07-18T04:57:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00245.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999989
| false
|
Routot
Jump to navigation
Jump to search
Routot | |
Saint-Ouen kerk. | |
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Frankryk |
---|---|
Gewes | Normandië |
Département | Eure |
Arrondissement | Bernay |
Kanton | Bourg-Achard |
Regering | |
- Burgemeester | Bernard Vincent |
Oppervlak | |
- Dorp | 6,61 km² (2,6 vk m) |
Hoogte | 91 - 142 m (-375 vt) |
Bevolking (2014) | |
- Dorp | 1 499 |
- Digtheid | 227/km² (587,9/myl2) |
Poskode | 27350 |
Skakelkode(s) | 27500 |
Webwerf: http://www.routot.fr |
Die dorp is geleë in die Roumois.
Die dorp word as Rouetot vir die eerste keer in 1180 genoem.
Naburige munisipaliteite[wysig | wysig bron]
La Haye-Aubrée | La Haye-de-Routot | |
Éturqueraye | Hauville | |
Rougemontiers |
Demografie[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Routot. |
|
<urn:uuid:5d792927-1820-444f-9d2d-338722f010dd>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Routot
|
2019-07-18T05:16:11Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00245.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.916126
| false
|
Aragats
Aragats | |
---|---|
Ligging | Aragatsotn, Armenië |
Hoogte | 4 090 meter |
Reeks | Klein Kaukasus |
Koördinate | Koördinate: |
Bergtipe | Stratovulkaan |
Rotsouderdom | Holoseen |
Laaste uitbarsting | Onbekend |
Die Aragats is die gewildste reisbestemming vir bergklimmers in die gebied en trek in die somer ook ander toeriste. Die bekende Bjoerakan-sterrewag, een van die beduidendstes van sy soort in die vroeëre Sowjetunie, is net soos die Middeleeuse fort Amberd teen sy hellings geleë. Asjtarak, die provinsiale hoofstad, is suid van die Aragats geleë.
|
<urn:uuid:337f8607-91b8-4332-8871-5d056120cc01>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Aragats
|
2019-07-19T10:39:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00405.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999879
| false
|
Boekbronne
Jump to navigation
Jump to search
Biblioteke
Suid-Afrika:
- Soek die boek in die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika se katalogus
- Soek die boek in die SEALS Konsortium se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van Suid-Afrika se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van die Witwatersrand se biblioteek
- Soek die boek in die Kaapse Hoër Onderwys Konsortium se biblioteek
Wêreldwyd:
- Soek die boek deur WorldCat in jou plaaslike biblioteek se katalogus
Boekwinkels
Suid-Afrika:
Ander lande:
|
<urn:uuid:159f1654-2da0-494a-9064-03b46701b175>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Boekbronne/1402037457
|
2019-07-20T18:34:00Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526560.40/warc/CC-MAIN-20190720173623-20190720195623-00005.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999935
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Ruimtewandeling" skakel
←
Ruimtewandeling
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Ruimtewandeling
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Apollo-program
(
← skakels
wysig
)
Aleksei Leonof
(
← skakels
wysig
)
Ruimterommel
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Ruimtewandeling
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Ruimtewandeling
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:bd52a9ff-4cb0-4449-928b-b2a9722e1bbe>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Ruimtewandeling
|
2019-07-20T18:05:00Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526560.40/warc/CC-MAIN-20190720173623-20190720195623-00005.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.995448
| false
|
Vertikaal
- Vir die gelyknamige musiekgroep, sien Vertikaal (musiekgroep).
Vertikaal (Latyn: vertex, draaipunt, hoogste punt) is die lyn wat in dieselfde rigting as swaartekrag wys. Dit wil sê, die lyn wat reguit opwaarts of afwaarts loop. Die vertikaal is reghoekig aan die horisontale vlak.
Bepaling van die vertikaal[wysig | wysig bron]
Die vertikale rigting kan deur middel van 'n skietlood bepaal word. Dit is een van die oudste metodes, en is al deur die antieke Egiptenare gebruik. Alhoewel 'n waterpas eintlik die horisontale vlak bepaal, kan hy ook gebruik word om die vertikaal te bekom, aangesien die vertikaal altyd loodreg op die horisontale vlak lê.
In Fisika[wysig | wysig bron]
In fisika word die vertikaal formeel beskryf as die rigting parallel met die gradiënt van die swaartekrag potensiaal. Dit beteken dat die vertikale rigting van punt tot punt verander, en in 'n onreëlmatige gravitasieveld is die vertikaal nie noodwendig 'n reguit lyn nie.
|
<urn:uuid:1c9da055-cd7a-484c-afe0-7c68e2f624ed>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Vertikaal
|
2019-07-20T18:07:32Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526560.40/warc/CC-MAIN-20190720173623-20190720195623-00005.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000005
| false
|
21 September 2014 Koninkrykstyd Pinelands
Prediker: Dr Tiana Bosman
Teksnota
Vs 4: Ek sal julle betaal wat regverdig is. | 15: …of is jou oog boos omdat ek goed is?
Boodskap
Inleiding: inklok en uitklokstelsel van die fabriekswerkers wat betaal word vir die ure diens gelewer. Input = output.
Daar is iets hiervan ook in die werk van die NGK predikante – hoe hoër jou kwalifikasies en hoe langer jare jy “diens gelewer het” binne die kerk, hoe groter is jou salaris. In ander beroepe werk dit dikwels ook so – na gelang van jou ervaring beding jy ‘n groter pakket.
Die punt is die wêreld werk met trappe van vergelyking. En soos jy voorgaan in jou lewe klim jy stadigaan die leer totdat jy, hopelik darem voor jou aftrede, bo uitkom. As jy nie voor aftrede jou daar bevind nie, dan is jy ‘n mislukking.
Dit is juis hierdie wêreldse perspektief wat die harde werkers in die gelykenis tot soveel ontsteltenis gelei het. In plaas van jare of selfs dekades waarin jy jouself in ‘n beroep bevind, speel hierdie gelykenis oor een dag af.
In die hemel gaan dit so: ‘n Boer gaan vroegoggend (6hr) uit om arbeiders vir sy wingerd te huur. Hy gaan na daai straathoek toe waar al die werkloses saamdrom, almal mense op die broodlyn, almal in nood om werk te kry anders is daar nie vanaand kos op die tafel nie. (Destyds was dit die markplein.) Hulle stamp en stoot waarskynlik om voor te kom, om raakgesien te word. Maar daar is te veel werkloses en die boer kies net ‘n paar. Hy kom met hulle ooreen dat hy hulle elkeen 1 denarius sal betaal aan die einde van die dag. Dit is die gewone dagloon gewees – net mooi genoeg geld om vir nog ‘n dag in die behoeftes van die werker en sy gesin te voorsien. Hulle is tevrede. Dis immers die betaling wat hulle gewoond was, dit was regverdig, want in daardie tyd was die fokus nie op opgaar en rykdom bymekaar maak nie, maar om genoeg te hê om van te leef.
9 hr die oggend het die boer weer uitgegaan en nog werkers gesien wat ledig op die markplein rondstaan in die hoop dat iemand nog vir hulle werk sal gee. Hy nooi hulle ook om in sy wingerd te kom werk en hy onderneem om vir hulle te betaal wat regverdig is. So doen hy ook teen 12hr en weer teen 3hr die middag. Teen 5 uur gaan maak hy ‘n laaste draai op die markplein en daar staan sowaar nog ledige werkers rond. Mans vir wie daar nie meer hoop is dat hulle nog die dag gehuur gaan word nie (die son gaan immers amper onder!), maar hulle het ook nie die moed om met ‘n leë hoed in die hand terug te gaan huistoe nie. Want wat sê hulle vir hulle vrouens, wat sê hulle vir hulle kinders…? Hoe kyk hulle hulle in die oë? “Waarom staan julle die hele dag hier ledig rond?””Omdat niemand ons gehuur het nie.” Let op – dis nie mense wat onwillig was om te werk nie! Inteendeel. Maar niemand wou hulle in hul werkskorps hê nie. Om die een of ander rede was hulle nie goed genoeg geag nie. Dalk ‘n mank been of ‘n gebreklike hand. Miskien ‘n blinde oog of net eenvoudig te oud. Dalk was hulle te kort om vroeër in die dag raakgesien te word. Miskien was van hulle Samaritane en wie wil nou ‘n baster-Jood op jou plaas hê? “Gaan julle ook na die wingerd toe,” sê hy vir hulle, “ en gaan werk vir ‘n uur voordat die son heeltemal ondergaan.
Met hierdie laastes maak die boer geen ooreenkoms oor wat hy hulle gaan betaal nie. Maar dis nie moeilik om die som te maak nie. As jy ‘n dagloon kry vir 12 ure se werk, dan kry jy ‘n fraksie daarvan vir 1 uur se werk. Dus nie naastenby genoeg vir die volgende dag se basiese behoeftes nie, maar jy gaan darem huistoe met die styfheid en die trots van een uur se werk in jou spiere.
6hr breek aan en die laastes word eerste betaal – een denarius, ‘n volle dagloon elk. Hulle moes totaal verbyster gewees het. Die werkers wat in die ry staan en wag is opgewonde oor die verwikkelinge, want indien die laastes wat net 1 uur gewerk het ‘n volle dagloon ontvang, dan is daar van hulle wat 12 dae se werk se geld gaan ontvang! Maar nee, soos hulle verbykom kry elkeen ‘n een denarius muntstuk in die hand.
Wat gaan hieraan? Dit is mos nie regverdig nie?! Ja dit lyk seker nie regverdig nie, maar dan hang dit af van watter kant af mens kyk. Is dit regverdig dat al die werkers van die oggend af al staan en wag vir werk, maar net sommiges word gekies? Is dit regverdig dat daar mense is wat 11 ure op ‘n dag moet staan en wag vir werk voordat iemand hulle raaksien? Is dit regverdig dat iemand kan en wil werk, maak nie saak wat hulle betaal word nie, maar daar is nie vir hulle werk nie? Is dit regverdig? Is dit nie bitter ironies dat die enigste mense wat geïrriteerd raak met hierdie gelykenis diegene is wat nie werkloos is nie, wat nie nood het nie, die’s wat van vroegoggend al goed gevind is en kon inval, die wat reeds genoeg het om van te leef.
Die harde daglange werkers is besig om somme te maak, berekeninge, om op te weeg. Hulle werk volgens die input-output beginsel, en hierdie proefbalans klop nie vandag nie. Hulle wys nie hulle betaling van die hand nie, maar hulle gaan mor by die boer: “Hierdie laastes het 1 uur gewerk en u hanteer hulle asof hulle gelyk is aan (equal to) ons wat die hele dag in die son gewerk het.” “Vriend,” antwoord die boer vir een van hulle, “ek tree nie verkeerd/onregverdig op teen jou nie. Het ons dan nie ooreengekom op 1 denarius nie?…Ek wil vir hierdie laaste een gee presies soos vir jou. Mag ek nie met my goed maak wat ek wil nie? Of is jou oog boos omdat ek goed is?”
‘n Paar opmerkings:
1.) Ek dink nie hierdie gelykenis gaan enigstens oor die verdienste of nie van jou saligheid nie. Soos in – party mense het vroeg in hulle lewe reeds tot bekering gekom en van toe af al “goeie werke” gedoen, maar ander het weer eers op hul sterfbed tot bekering gekom (die misdadiger aan die kruis). Maar maak nie saak in watter groep jy val nie. Solank jy net voor jou dood tot bekering kom dan is jy gered. Dit is die algemene uiteensetting van die gelykenis. Dis ook wat ek gelees het in my voorbereiding. Ek dink dis hoe meeste mense die gelykenis verstaan. En gebruik – gee liewer nou al jou hart vir die Here, want sê nou maar net ‘n kar ry jou dood en jy het nie tyd gehad voor die fatale slag om dit gou-gou te doen nie… Op hierdie manier word die gelykenis ‘n waarskuwing, amper ‘n dreigement – kry reg jou sake want jy weet nooit wanneer dit jou einde gaan wees nie. (Dit kom mos soos ‘n dief in die nag.) [die fliek Calvary: “you have a week to set your house in order”.]
Glo ons dan nie in die onverdienstelike genade nie? Glo ons dan nie dat dit die Here is wat ons red en nie ons goeie werke nie? Sê ons dan nie dit gaan nie oor meriete nie maar oor genade? Dit kan mos nie in die koninkryk van die hemel so wees dat mense vroegoggend of ten minste deur die dag (deur hull lewe) al moet inval en hulle moet afsloof in die diens van die Here, sodat Hy hulle aan die einde van die dag kan betaal vir wat hulle gedoen het nie?! Selfs al betaal Hy vir almal dieselfde bedrag. Selfs dan druis hierdie beskouing in teen die hart van die evangelie. Want as ons werklik in die genadige verlossing van God deur Jesus Christus alleen glo, dan kán ons nie sê dat God ons aan die einde van die dag gaan betaal nie, ongeag die bedrag. Dit is nie dat God die input-output stelsel gebruik maar Hy maak almal se output dieselfde nie. God gooi hierdie stelsel heeltemal weg!
As die gelykenis nie hieroor gaan nie, waaroor dan?
2.) Anders as in ander gelykenisse lê die antwoord oor waaroor die gelykenis nou eintlik gaan in wese nie in die (eerste deel van die) antwoord van die boer nie (13-15), maar in die vraag van die werker. Sy fokus is nie op die hoeveelheid geld wat elkeen betaal is nie. Hy vra nie.: “ As u vir die laastes 1 denarius betaal, waarom betaal u nie vir die eerstes 12 nie?” Sy vraag lê dieper as dit: “Hierdie laastes het 1 uur gewerk en u hanteer hulle asof hulle gelyk is aan (equal to) ons wat die hele dag in die son gewerk het.”
Die eerste werkers (die verdienstelikes) se probleem lê nie daarin dat hulle nou eintlik 12 denarius wil hê nie. Hulle het ooreengekom op 1 denarius, en eintlik is hulle tevrede daarmee. Hulle probleem is dat die laatkommers nie minders as 1 denarius kry nie. Hulle probleem is dat die laatkommers hanteer word asof hulle nie laatkommers was nie. Hulle probleem is ten diepste dat die laatkommers dieselfde as/gelyk aan hulle hanteer word. Hulle probleem is dat God almal oor die dieselfde kam skeer, selfs die wat in hulle (bose) oë dit nie werd is nie.
3.) Op die ou-end gaan dit hier oor dat ons almal van die genade van God leef, dat ons as gelowiges dit vir onsself toeëien, dat ons onsself noodwendig plaas in die groep werkers wat vroegdag of ten minste vroegerig in die dag al begin werk het. Maar ons gun nie ander op wie ons neersien om dieselfde deur God hanteer te word nie. Ons raak kwaad as God sy genade bewys aan mense wat volgens ons standaarde dit nie verdien nie. Ons wil nie oor dieselfde kam geskeer word as die verloorders, die waardelose mense wat niks kan doen met hul lewens, die have nots en die have beens nie. Ons is immers mos nie só nie. Ons is darem beter as dit, God moet ons darem met meer respek behandel as dit.
Selfs al ís dit ‘n goeie kam. Want ons gun alle mense nie dit nie. Ons wil God se genade vir onsself hou. Al is daar meer as genoeg vir ander mense ook. Ons kan nie verstaan dat álle mense gelyk-waardig is voor God nie. Dit maak dat ons mor. Dit maak dat daar mense woon in die koninkryk van die hemele wat na ons mening nie daar hoort nie.
God kyk nie na die werk wat verrig is nie. Hy sien die werker raak. En Hy hanteer die laatkommers nie “asof hulle gelyk is aan” die ander nie. Hy hanteer hulle omdat hulle gelyk is. Omdat hulle in sý oë gelyk is. Is ons nie eintlik maar almal laatkommers nie? In ons nie maar almal mense wat op die markplein rondgehang het in die hoop dat iemand ons sal kies nie. Het ons nie maar almal daar begin nie. Is ons nie maar almal iewers deur God gevind en “opgetel” nie
Die klimaks van die boer se antwoord lê in vers 16: “So sal die laastes eerste wees en die eerstes laaste”. Hierdie gelykenis sê eintlik vir ons dat daar nie eerstes en laastes sal wees in die koninkryk van God nie. Hierdie gelykenis sê dat almal dieselfde is/gelyke waarde het voor God. Eintlik staan ons nie in ‘n ry voor God nie, maar langs mekaar. Maar vir die wat gedink het hulle is eerste sal dit voel asof hulle laaste is, en vir die wat gedink het hulle is laaste sal dit voel asof hulle eerste is. Daar is mense wat gaan voel asof God hulle nie regverdig hanteer nie, en daar is mense wat gaan voel asof God te goed is vir hulle – want elkeen is gelyk, en omdat Hy almal ewe goed hanteer.
‘n Man vertel dat toe hy ‘n kind was het hy eendag vir sy ma gevra: “Mamma, vir watter kind het jy die liefste?”
“Vir die een wat my die nodigste het.”
Dit is hoe dit uitspeel wanneer ‘n ouer vir al die kinders ewe liefhet. Dis nie regverdig nie, dis liefde.
Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.
|
<urn:uuid:27ff68db-b1c8-41c5-9055-09f515e45cbb>
|
CC-MAIN-2019-30
|
http://www.pinelandsngkerk.org/2014/09/
|
2019-07-23T05:46:35Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528869.90/warc/CC-MAIN-20190723043719-20190723065719-00325.warc.gz
|
by-nc-nd
|
2.5
|
a_tag
| false
| false
|
{
"abbr": [
"by-nc-nd",
"by-nc-nd",
"by-nc-nd",
"by-nc-nd"
],
"in_footer": [
false,
false,
false,
false
],
"in_head": [
false,
false,
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag",
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"2.5",
"2.5",
"2.5",
"2.5"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000009
| false
|
Philippus de Klerk
Prof. dr. Philippus Jacobus Stephanus de Klerk (Philippolis, Oranje-Vrystaat, 3 November 1895 – 28 Augustus 1971) was van 1924 tot 1949 agtereenvolgens predikant in drie gemeentes van die Gereformeerde Kerk (GKSA) en daarna tot sy aftrede in 1961 professor aan die dieselfde kerkverband se Teologiese Skool op Potchefstroom.
Philippus Jacobus Stephanus de Klerk | |
Dr. P.J.S. de Klerk
Naam | Philippus Jacobus Stephanus de Klerk |
---|---|
Geboorte | 3 November 1895 Philippolis Oranje-Vrystaat |
Sterfte | 28 Augustus 1971 (op 75) |
Kerkverband | Gereformeerd |
Gemeente(s) | Germiston, 1924–1927) Johannesburg-Oos, 1927–1931 Pretoria-Oos, 1931–1949 |
Jare aktief | 1924–1949 (predikant) 1949–1961 (hoogleraar) |
Kweekskool | Potchefstroom |
Inhoud
Herkoms en opleidingWysig
De Klerk was die tweede seun van Barend Jacobus de Klerk en Cecilia Maria Pretorius. Sedert 1913 studeer hy aan die Teologiese Skool op Potchefstroom. Ná voltooiing van die matrikulasie-eksamen en die propedeutiese studie lê hy die kandidaatseksamen af en behaal terselfdertyd die B.A.-graad in 1921. Geïnspireer deur 'n boek van dr. Henry Beets (1869–1947), leraar in die Christelike Gereformeerde Kerk in die VSA, word dit sy ideaal om 'n studie te maak van die sending in Suid-Afrika. In 1922 vertrek hy na Nederland, waar hy in 1923 promoveer onder leiding van prof. G.C. Aalders en professore Julius Richter en T. Hoekstra met 'n proefskrif oor "Kerk en sending in Suid-Afrika".
LoopbaanWysig
Hy het agtereenvolgens in die volgende gemeentes gedien: Germiston (1924–1927), Johannesburg-Oos (1927–1931) en Pretoria-Oos (1931–1949). In 1949 is hy benoem tot professor in dogmatiek aan die GKSA se Teologiese Skool. In 1961 moes hy weens swak gesondheid aftree en het hy in Pretoria gaan woon.
In 1946 verteenwoordig hy die Gereformeerde Kerk op die eerste Ekumeniese Sinode te Grand Rapids, VSA. Hy het hom besonder beywer vir die bevordering van die sending in die Gereformeerde kerkverband. Deur sy bemiddeling is van minister P.G.W. Grobler in 1932 'n plaas in die Soutpansberge bekom waarop die sendingterrein Siloam gevestig is. Hy was 'n besielende spreker en prediker. As vurige vaderlander het hy veral tydens sy jare lange verblyf in Pretoria sy volle deel bygedra tot die stryd van die Afrikaner. Hy was lank lid van die kultuurraad en agt jaar lank voorsitter van die Krugergenootskap.
GesinsleweWysig
In 1924 tree hy in die huwelik met Johanna Catharina van der Walt van Steynsburg. Uit die huwelik is 'n dogter en 'n seun, ds. P.J.S. de Klerk (tussen 1959 tot sy aftrede in 1991 agtereenvolgens leraar van Koffiefontein, Ladybrand, Derdepoort en Ladysmith/Estcourt; oorlede op 17 Mei 2014). Sy dogter, Celestien, is in 1949 getroud met dr. Petrus Jacobus Pretorius (gebore Ugie, 4 Desember 1923). Uit dié huwelik is twee seuns gebore.[1]
SkrywerkWysig
Uit dr. De Klerk se pen het verskyn: Kerk en sending in Suid-Afrika; Handboek gewyde geskiedenis; Van stryd en oorwinning (preekbundel); Die navolging van Christus (preekbundel); Die genadeverbond; Die gebed in die Heilige Skrif; Die fondamente ondergrawe; Woorde en dade van Jesus; Woorde en dade van die profete; Gereformeerde Simboliek; Konings van Juda; Konings van Israel; Verklaring van die brief aan die Hebreërs.
GaleryWysig
De Klerk sit links van Martha Lugtenburg, die eerste vrou wat afstudeer het aan die PUK vir CHO, op dié foto van die Studentekorps Veritas Vincet, 1919.
Die Algemene Sinode van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika op Rustenburg, 4 April 1924, onder die seringboom waaronder die Kerk in 1859 gestig is en met prof. H.H. Kuyper as deputaat van die Geref. Kerke in Nederland. Eerste ry: A.S.E. Yssel, C.W.M. du Toit, J.V. Coetzee, J.G.H. van der Walt, J.H. Boneschans, J.C. van der Walt. Tweede ry: D.P. du Plessis, D. Rumpff, T. Hamersma, D. Postma, M. Postma, prof. H.H. Kuyper, L.P Vorster, proff. J.D. du Toit, J.A. du Plessis, I.D. Kruger. Derde ry: D.N. Kotzé, N.H. van der Walt, A. Duvenage, J.A. van Rooy, C.J.H. de Wet, B.J. de Klerk, W.J. de Klerk, G.H.J. Kruger, D.G. Venter, H.P.J. Pasch. Vierde ry: F.P.J. Snyman, H.J. Venter, P.J.S. de Klerk, H.S. van Jaarsveld, H.J.R. du Plessis, J.H. Kruger.
1930: Die Algemene Sinode van die GKSA in sitting op Burgersdorp. Eerste ry: S. van der Walt, Jacs van Rooy. Tweede ry: Dr. E. Venter, J.C. van der Walt, H.J. Venter, J.G.H. van der Walt, G.H.J. Kruger, W.J. Postma, W.J. Snyman, Dirk Postma, D.N. Kotzé, J.H. Boneschans, A. Duvenage. Derde ry: H.P.J. Pasch, N.H. van der Walt, W.J. de Klerk, T. Hamersma, J.A. van Rooy, J.V. Coetzee, D.P. du Plessis, H.S. van Jaarsveld en D.G. Venter. Vierde ry: H. du Plessis, A.S.E. Yssel, J.P. Jooste, A. Postma, I.D. Krüger, W.F. Venter, T.T. Spoelstra, F.P.J. Snyman, dr. P.J.S. de Klerk, prof. J.A. du Plessis, H.J.R. du Plessis, Derk Rumpff.
1933: Die Algemene Sinode van die GKSA in sitting te Pretoria, afgeneem op die trap van die Uniegebou. Eerste ry: A. Postma, P.G.W. Snyman, Derk Rumpff, J.G.H. van der Walt, I.D. Krüger, prof. J.C. Coetzee, T.T. Spoelstra, A.S.E. Yssel, D.N. Kotzé, W.J. Postma, J.P. van den Berg, I.J. van der Walt. Tweede ry: H.F.V. Kruger, J.H. Boneschans, J.M. de Wet. Tweede ry: W.J. de Klerk, P.J.S. de Klerk, B.J. de Klerk, B. de Klerk, S.J. van der Walt, L.S. van der Walt, J. Schutte, N.H. van der Walt, E.I.J. Venter, H.S. van Jaarsveld, H.J. Venter, D.G Venter, J.V. Coetzee. Vierde ry: J. van Rooy, A. Aucamp, H.P.J. Pasch. Vyfde ry: J.A. van Rooy, J.H. Kruger, G.H.J. Kruger, W.F. Venter, I.J. Lessing, J.B. du Plessis, S.P. van der Walt, J.P. Jooste, J.L. de Bruin, S. du Toit, D.P. du Plessis, F.P.J. Snyman.
Studente, dosente en besoekende predikante neem in April 1949 tydens die Sinode van die GKSA afskeid van Totius by die Teologiese Skool Potchefstroom. Eerste ry: D.F. Malan, G.P. Scheepers, C. Hatting, L.J. Botha, P.W. Buys, S.C.W. Duvenage, P.W. van der Walt, W.J. Postma, G.P.L. van der Linde, J.J.S. Venter, G.C.P. van der Vyver, M.J. Booyens, S.J. du Plessis, K.S. van Wyk de Vries. Tweede ry: J.V. Coetzee, P.J. Venter, P.J. Coetzee, J.W.J. van Ruyssen, D.J. van der Walt, H.G. Stoker, J.C. van der Walt, J.H. Boneschans, prof. J.D. du Toit, B.J. de Klerk, D.G Venter, A.S.E. Yssel, H.S. van Jaarsveld, H.J. Venter, D.N. Kotzé, N.T. Snyman. Derde ry: D.C.S. van der Merwe, B.R. Kruger, J. Postma, R.S.J. van Wyk, M. Postma, J.L. de Bruin, C.E.G. Malan, J.J.H. Booysen, B.J. de Klerk, A.L. Aucamp, J.A. Schutte, I.J. van der Walt, L.S. Van der Walt, S. du Toit, A. Duvenage, W.J. Snyman, P.J.S. de Klerk, T.T. Spoelstra.Vierde ry: D.J. Delport, J.L. Vorster, J.P. Jooste, A.A. Venter, J.F. du Plooy, H.F.V. Kruger, Jacs van Rooy, I.J. Lessing, J.M. de Wet, S.P. van der Walt, P.J. de Klerk.
BronneWysig
- ( ) Van der Vyver, dr. G.C.P. 1969. My erfenis is vir my mooi. Potchefstroom: Kalvyn Jubileum Boekfonds.
- ( Vogel, Willem (voorsitter van redaksiekommissie). 2015. Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2016. Potchefstroom: Administratiewe Buro. )
VerwysingsWysig
- ( ) ( Kruger, dr. D.F. 1963. Wie is wie in Suid-Afrika. Johannesburg: Vitae Uitgewers. )
|
<urn:uuid:c972c666-4065-4f08-8d0f-4b024c08bcce>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Philippus_de_Klerk
|
2019-07-23T05:42:05Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528869.90/warc/CC-MAIN-20190723043719-20190723065719-00325.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998243
| false
|
On-line version ISSN 2072-8050
Print version ISSN 0259-9422
Herv. teol. stud. vol.67 n.3 Pretoria Jan. 2011
ORIGINAL RESEARCH
Leviticus as background to Mark 5:25-34 interpreted in terms of honour and shame
Elritia le Roux
Department of New Testament Studies, University of Pretoria, South Africa
ABSTRACT
This article investigated whether Mark 5:25-34 proposes a radical discontinuity with the Jewish purity codes and subsequently, holds drastic liberating implications for women as far as access to the temple is concerned and more existentially speaking, access to Yahweh. It determined whether Leviticus speaks about women in such an androcentric and exclusive manner and whether Jewish culture is indeed so discriminating. This article argued that Mark 5:25-34 does indeed radically turn the Jewish purity codes upside down and that the Jesus movement proclaims a drastic liberation for women from social marginalisation. However, the original meaning of the text in Leviticus should not be viewed so negatively. The dreadful consequences of the exile and the destruction of the temple lead to the idea amongst the orthodox rabbi's that the purity codes should be maintained in a very strict way. These codes were thought to ensure that the holiness of Yahweh would manifest in the social sphere, the people of Yahweh would be blessed and a catastrophe of these immense proportions would be avoided in future. Unfortunately, this lead to the degeneration of the cult, that became exclusive as many people were deprived from the presence of Yahweh. The author of the Gospel according to Mark is reacting to this and clearly voices his criticism against this marginalisation.
Inleiding en agtergrond
Dit wil voorkom of Markus se narratief van die vrou wat aan bloedvloeiing gely het in direkte kontras is met die beeld van die vrou wat deur die androsentriese skrywers van Levitikus geskep word. In teenstelling met hierdie beeld, is die vrou in die Markus-narratief aktief; sy is die een wat aanraak, wat ken, wat weet en ontdek en optree. Hoewel haar toestand vir haar bepaalde beperkinge inhou, word sy daarvan bevry en styg sy uit bo die sosiale afgesonderdheid wat die Levitikusteks dikteer. Terwyl Jesus in die Markus-narratief met die vrou gesels, word die aandag gevestig op haar innerlike sterkte; haar geloof. Hieruit blyk dat die Evangelie van Markus met hierdie narratief die implikasies van die Jesus-beweging vir vroue illustreer, naamlik fisiese en sosiale bevryding.
Algemene vertrekpunt
Die konsep van reinheid en onreinheid is aan kulturele antropoloë en Bybelwetenskaplikes bekendgestel deur Mary Douglas in haar boek Purity and danger: An analysis of the concepts of pollution and taboo (1966, vgl. Van Eck 1995:196). Douglas gaan van die voorveronderstelling af uit dat gemeenskappe hulle onderskeidelike wêrelde in terme van reinheid en onreinheid definieer. 'n Studie van reinheid is daarom 'n studie van simboliese sisteme (Douglas 1966:34). Wanneer iets uit plek is en die kategorie waartoe dit onder normale omstandighede behoort daardeur geskend word, word dit as vuil of onrein beskou. 'n Voorbeeld hiervan is mis waar koeie gemelk word. Dit is nie onrein nie, want dit is normaal dat daar mis sal wees daar waar koeie beweeg; dit is dus in plek. Wanneer hierdie mis egter deur die stewels van die boer in sy huis ingedra word, kom die mis voor in die huis, 'n plek voor waar dit nie hoort nie en dan is dit onrein. Onreinheid verwys dus na die verkeerde ding op die verkeerde tyd en plek. Wanneer dit so verstaan word, vorm reinheid 'n abstrakte term wat die ordening van 'n sosiale sisteem kenmerk (Neyrey 1991:274).
Volgens Douglas (1966:37-39) word lyne in die antieke wêreld rondom dinge, plekke, aktiwiteite en tye getrek. Hierdie lyne dikteer 'wie, wat, wanneer en waar' mag doen en vorm 'n strukturele reëling wat die abstrakte waardes van 'n samelewing kommunikeer (vgl. Malina 1981:25-27). Douglas (1966:38-39) voer verder aan dat hierdie reëling die ervaring van individue bemiddel. Biale (1984:148) stel ook die reinheidswette voor as 'n pilaar waarop die rituele praktyke van die tempel berus het. Reinheid in hierdie konteks het beteken dat persone in 'n toestand verkeer waar hulle tot die tempel en gevolglik die teenwoordigheid van die goddelike toegelaat word. Onreinheid is 'n toestand wat 'n persoon toegang tot enige iets wat met die teenwoordigheid van God geassosieer word verbied. Biale (1984:154) wys ook daarop dat onreinheid as sodanig nie 'n sonde was nie, maar dat dit wel 'n sonde was om in 'n toestand van onreinheid (onheiligheid) na die tempel toe te kom. God kan, volgens hulle beskouing, nie onreinheid voor sy aangesig verdra nie. Levitikus 19:2 is 'n goeie voorbeeld van die begronding van hierdie oortuiging ( 'Wees heilig, want Ek die Here julle God is heilig').
God word geken deur die wyse waarop Hy ordelik geskep het en dinge gekompartementiseer en van mekaar gekei het. Dit is ook hoe God die skepping seën. Wanneer die seën van God onttrek word, is daar wanorde en chaos. Daarom beteken om heilig te wees om by die onderskeibare kategorieë van die skepping te hou en dit behels die korrekte diskriminasie en definisie (Douglas 1966:51).
Volgens Neusner (1979:103-127) het hierdie verstaan van heiligheid in die besonder in die sentrale simbool van Israel se ethos neerslag gevind, naamlik die tempel en die tempelkultus. Daarom was die tempel, volgens Van Eck (1995:199), die primêre nabootsing van die idee van orde en reinheid wat in die skepping tot stand gebring is en daarom ook die dominante simbool van Israel se kultuur, godsdiens en politiek1.
Heiligheid beteken in die eerste instansie 'heelheid', en daarom is alle mense met die een of ander liggaamlike gebrek as onheilig en gevolglik onrein beskou (bv. mense wat verlam, kreupel en blind is). Volgens die Tora is hierdie mense toegang tot die tempel en gevolglik ook die teenwoordigheid van Jahwe geweier.
Douglas (1966:115) neem hierdie teorie nog 'n stappie verder en volgens haar word die menslike liggaam uiteindelik die replika van die sosiale sisteem. Dit beteken dat in 'n kultuur wat deur sterk reinheidsmaatreëls gekenmerk word, soos die Joodse kultuur, daar 'n groot sensitiwiteit heers ten opsigte van die liggaam. Die vel vorm die grens van die liggaam, maar het ook openinge wat toegang tot die liggaam verleen soos die poorte van 'n stad. Hierdie openinge moet dus met die grootste sorg bewaak word (bv. die oë, ore, mond en genitalië). Omdat die grens van die liggaam oorskry word, is die vloei van liggaamsvloeistof uit enige van hierdie openinge as onrein beskou. Dit beteken dat iemand wat spoeg of 'n vrou tydens haar maandstonde dus onrein is. Juis om hierdie rede is menstruale bloedvloeiing en die vloei van semen met die grootste omsigtigheid deur die reinheidsreëls hanteer.
Metodologie
Hierdie artikel het 'n sosiaal-wetenskaplike kritiese en literêr-kritiese2 benadering kombineer ten einde 'n meer omvattende lees van Markus 5:25-34 daar te stel. Die besondere fokus was Levitikus 15:24-29 en die effek daarvan op Markus 5:25-34. Elliot (1991:3) toon aan dat 'n kombinasie van die literêre en die sosiaal-wetenskaplike metode noodsaaklik is ten einde tekste binne konteks te kan verklaar, in terme van die oorspronklike kommunikasie tussen die outeur en die bedoelde gehoor. Die doel van die sosiaal-wetenskaplike lees van tekste is ook om die retoriese effek van die teks binne die oorspronklike sosiale konteks daarvan vas te stel. Elliot (1989:6) is van mening dat die genre, struktuur, inhoud, temas en boodskap van 'n bepaalde teks deur die sosiale en kulturele kragte, wat in 'n spesifieke sosiale struktuur binne 'n bepaalde historiese konteks geld, gevorm word en dat dit 'n bepaalde respons konstitueer. Hierdie artikel sluit by sy benadering aan. So word die bedoeling van die teks binne die konteks vasgestel (vgl Van Aarde 2007:65). Elliott (1989:5-6) toon aan dat die sosiaal-wetenskaplike lees van tekste twee fokuspunte het. Die eerste maak gebruik van die sosiale wetenskap om teorieë en modelle te vorm en die data te analiseer wat lig werp op die antieke Mediterreense wêreld en die vroeë Christelike gemeenskap en wêreld. Die tweede fokuspunt is daarop gerig om lig te werp op die retoriese strategie wat deur die outeur met die teks beoog is binne die sosiale konteks waarin dit ontstaan het. 'n Sosiaal-wetenskaplike lees van tekste ondersoek dus ook die narratiewe wêreld van die teks, die kommentaar wat die outeur lewer op die sosiale konteks.
'n Gekombineerde literêre en sosiaal-wetenskaplike lees, hoewel onderskeibaar, is weliswaar onskeibaar en albei noodsaaklik vir die omvattende verstaan van 'n teks. Tog behoort die literêre analise die sosiaal-wetenskaplike lees van die teks vooraf te gaan. Die rede hiervoor is dat die sosiale en die historiese konteks nie direk vir ons toeganklik is nie, maar hoogstens deur navorsers gekonstrueer kan word. Vir hierdie konstruksie is 'n literêre analise noodsaaklik (Van Staden 1991:33). Dit gaan hier om die vasstelling van die outeur se strategie (die teks) binne 'n bepaalde situasie (die betrokke situasie.)
Van Aarde (2007:52) stel ook voor dat 'n sosiaal-wetenskaplike lees van 'n teks die eksegeet help om te waak teen die eksegetiese fout van etnosentrisme; om die Bybelse teks direk op die omstandighede van die moderne leser van toepassing te maak. Verder oorkom dit die eksegetiese fout van anakronisme, wat dinge wat kronologies eers later in die geskiedenis sosiale verskynsels geword het as sosiale verskynsels in tekste veronderstel in 'n tyd toe dit nog nie bestaan het nie. Eksegete behoort in ag te neem dat die Bybel meer as 2000 jaar gelede ontstaan het, in 'n primêr ongeletterde gemeenskap, waarvan 90% kleinboere was, terwyl die hedendaagse realiteit dié van 'n geïndustrialiseerde, postmoderne 'wêrelddorp', waarin mense vrylik toegang tot inligting het, is (Van Aarde 2007:65).
Navorsingsvraag
Die vraag waarop in hierdie artikel gefokus word, is of Markus 5:25-34 wel 'n radikale breuk met die Levitiese reinheidsmaatreëls veronderstel en gevolglik ingrypende bevrydende implikasies vir vroue inhou, in die besonder wat toegang tot die tempel en meer eksistensieel, tot die teenwoordigheid van Jahwe, betref. Deel van hierdie vraag is of Levitikus wel androsentries en uitsluitend oor vroue praat en of die Joodse kultuur in hierdie verband werklik so diskriminerend was. Verder word daar ook gefokus op die vraag of die eer-skande model van Bruce Malina voorsiening maak vir sosiale interaksie waar die vrou die eer van 'n Joodse man in die openbaar uitdaag.
Hipotese
Die hipotese van hierdie artikel is dat Markus 5:25-34 die Joodse reinheidsreëls radikaal op sy kop keer en dat die Jesus-beweging inderdaad 'n ingrypende bevryding van sosiale marginalisasie vir vroue verteenwoordig. Die artikel toon verder aan dat die aanvanklike bedoeling van die teks in Levitikus nie so negatief was ten opsigte van die marginalisasie van vroue nie, maar dat die uitkoms van die ballingskap en die verwoesting van die tempel 'n gevoel onder die ortodokse Joodse rabbi's tot gevolg gehad het dat daar streng vasgehou moes word aan die reinheidsreëls. Hierdie reëls sou die heiligheid van Jahwe in die sosiale sfeer laat neerslag vind, sodat die volk geseën sal word en 'n katastrofe van hierdie omvang in die toekoms vermy sal word. Onrein persone is kontak met die tempel en enige ander heilige voorwerpe geweier, maar kon met hulle alledaagse take voortgaan. Later word totale segregasie voorgestel en enige kontak met 'n onrein persoon sou 'n potensiële reinheidsrisiko wees (vgl Biale 1984:166-167). Dit het ongelukkig die gevolg gehad dat die kultus eksklusief geword het en dat die teenwoordigheid van Jahwe van vele mense ontneem is. Hierdie artikel argumenteer dat die outeur van die Markus-evangelie, in navolging van die Jesus-saak, baie sterk hierop reageer en sy kritiek inderdaad teen hierdie marginalisasie uitspreek. Verder word daar by Crook (2008:23-24) aangesluit dat die eer-skande-model van Bruce Malina, hoewel van onskatbare waarde vir 'n sosiaal-wetenskaplike lees van die teks, tog in hierdie geval verfyn moet word om die optrede van die vrou in Markus 5 te akkommodeer. Die model was immers nie bedoel om sosiale optrede te voorspel nie, maar om dit te verduidelik.
'n Sosiaal-wetenskaplike lees van Markus 5:25-39: 'n Kritiese reaksie op androsentrisme in Levitikus 15:24-29
Marcus (1999:366) onderstreep die sosiale, ekonomiese en godsdienstige implikasies van die vrou in Markus 5 se situasie. Sy is naamloos en onrein en as gevolg daarvan uitgesluit van die godsdienstige gemeenskap. Daarom leef sy in isolasie en armoede vanweë haar langdurige mediese koste.
In Markus 5:25-39 wyk Markus van sy gebruiklike parataktiese styl af en skets by die leser of hoorder 'n simpatieke prentjie van die vrou se situasie nog voor die narratief begin (France 2002:236). Die opeenhoping van partisipia in die openingsin beklemtoon die meedoënlose vermenigvuldiging van die vrou se nood oor 'n tydperk van 12 jaar (Marshall 1989:104). Die lesers of hoorders word gunstig teenoor haar gestem, ten spyte van die verwerplike aard van haar klagte, veral in die lig van die Joodse reinheidsmaatreëls. Volgens Myers (1990:201202) verskuif Jesus sy primêre verantwoordelikheid teenoor die dogtertjie van Jaïrus, wat aan die bopunt van die eerskaal is, na hierdie statuslose vrou wat haarself heel onder aan die statusleer bevind, deur eers aan haar aandag te skenk. Hierdie radikale omkering van waardigheid was bedoel om te skok en gevolglik, te bevry.
Om in [in ernstige bloedvloeiing] vir 12 jaar te wees, is sekerlik 'n soort menstruale afwyking, selfs al kan die presiese aard van die toestand nie vasgestel word nie. Dit is egter nie hier van belang nie. Menstruale onreinheid is 'n prominente besorgdheid in die Ou Testament (Lev 15:19-33) en het later die onderwerp van 'n hele traktaat in die Mishnahgeword, naamlik die Niddah.Daarin word eksplisiet aangetoon dat enige kontak met 'n vrou gedurende maandstonde, selfs normale maandstonde, ten sterkte vermy moet word. Die vrou se jarelange en vrugtelose soeke na genesing was dus nie net deur haar fisiese ongemak gemotiveer nie, maar veral deur haar sosiale en kultiese isolasie.
Haar bygelowige gedrag word veroorsaak deur haar toestand (waarskynlik kroniese vaginale bloeding), wat haar tot ewigdurende onreinheid verdoem en haar 'n element van chaos maak vir enige iemand wat met haar in kontak sou kom. Dit verhoed haar ook om in die openbaar te verskyn. Die vrou se opvatting dat deur slegs aan Jesus se kleed te raak genesing sal bewerkstellig, veronderstel 'n primitiewe, selfs magiese verstaan van genesing. Daarom neem sy aksie en is sy die een wat aanraak. Hierdie aksie word grammaties uitgelig deur die woord ήΨατο [aanraak], die eerste indikatiewe vorm na 'n reeks partisipia. Dit onderstreep die intensiteit en vorm 'n dramatiese klimaks. Onmiddellik na hierdie aanraking is die vrou genees. Die verteller van die Evangelie gaan egter vernuftig te werk om hierdie primitiewe oortuiging die nek in te slaan deur aan te toon dat die basis van haar genesing nie die fisiese kontak met Jesus was nie, maar haar πίστις [geloof]. Hierdie πίστις [geloof], volgens France (2002:238), veronderstel eerder 'n praktiese oortuiging van Jesus se mag en/of gesag as 'n ontwikkelde teologiese verstaan van wie Hy is.
Hierdie genesing behels die aanraking van 'n vrou wat ritueel onrein is en daarmee die oorkoming van die beperking van die Levitiese reinheidsmaatreëls. Die Ou-Testamentiese formule van bevestiging en seën, ['Gaan in vrede'] (vgl Rig 18:6; 1 Sam 1:17; 2 Sam 15:9) stel dat sy nou die shalomkan ervaar wat haar so lank ontneem was. ['en wees genees van jou kwaal'] dui daarop dat haar genesing 'n langdurige resultaat gehad het; dat die effek van die heling was dat sy rein verklaar is en haar regmatige plek in die gemeenskap kon inneem.
Van Bruggen (1988:126) beklemtoon dat Jesus die vrou aanspreek as θυγάτηρ [dogter], 'n begrip wat slegs deur 'n Joodse leraar gebruik is wanneer hy na 'n vrou verwys het as deel van die gemeenskap van die heiliges, die 'dogters van Israel'. Van Bruggen oordeel dus dat Jesus, wanneer hy die vrou as 'dogter' aanspreek en haar in geloof genees, haar in vrede aanneem as 'n kind van God. Jesus gee hierdie vrou terug aan die gemeenskap en aan die gesin van Israel en rig haar op ten aanskoue van die hele skare (kyk Mark 3:31-34, te wete Jesus se herdefiniëring van die familie).
Die aanvanklike betekenis van Levitikus 15:24-29 en die verwording daarvan in die na-ballingskap periode
Dit is maklik vir die moderne leser, met moderne denkwyses en waardes, om die priesterlike wantroue in die seksuele verkeerd te verstaan (Gerstenberger 1996:197). Bybelse tekse, wat handel oor die liggaamlike en die seksuele, verkondig definitief nie 'n vyandigheid ten opsigte van die liggaam of 'n moralistiese preutsheid nie; daarvoor is die Ou Testament veels te oop vir die genot van die lewe en die vreugde van die erotiese (vgl Hooglied). Dit laat egter die vraag ontstaan waarom Levitikus 15 so streng oor hierdie aangeleenthede handel. Oor die algemeen het die antieke mens die sfeer van die seksuele met die nodige hoop en vrees bejeën, omdat daar geglo is dat daar in die seksuele 'n goddelike energie aanwesig is wat kreatief tot uiting kom in verlange, begeerte, liefde, swangerskap en geboorte. In die seksuele gaan dit dan primêr om herskepping, wat weer eens die sosiale spieël van die hemelse sfeer beteken, omdat dit gaan oor die skep van lewe soos wat God geskep het. Die fatale gevolge van seksualiteit vir 'n moeder wat tydens geboorte sterf, of die destruktiewe krag van seksualiteit in owerspel, bevestig die krag van seksualiteit as 'n mag. Daarom moet seksualiteit met die nodige versigtigheid en wysheid hanteer word. Seksualiteit het in die antieke wêreld beide die elemente van die fassinerende en die onheilspellend bevat, die goddelike en die menslike, en daarom was dit 'n uiters belangrike sfeer van die menslike lewe wat die godsdiens3 en die vroomheid van die dag betref het (Gerstenberger 1996:197). So ook stel Biale (1984:147) dat daar in die meeste Ou Nabye Oosterse kulture 'n vrees vir bloeding en 'n ongemaklikheid was ten opsigte van die misterie van die menstruale siklus en die verbintenis daarvan met geboorte. Menstruasie is gevolglik dikwels met die dood geassosieer, aangesien 'n gebrek daarvan verbind is met geboorte.
Daarbenewens was die antieke Israeliete baie versigtig wat die mag van seksualiteit betref sover dit om die kultus gegaan het. Om hierdie rede het hulle hulself van seksuele omgang weerhou voor groot offerseremonies.
Die reinheidsmaatreëls in Levitikus bepaal dat indien daar 'n vloei vanuit die vlees van die vrou voorkom, hetsy normaal of abnormaal, sy onrein is vir sewe dae. Sodanige Joodse vroue het die status gehad van niddah, per definisie uitgesluit uit die kultiese tuimte. Al hierdie reinheidswette het, volgens Biale (1984:147), dieselfde bedoeling gehad, naamlik om die onrein persone (of objekte) uit die goddelike woning van die tempel uit te sluit.
Hierdie onreinheid beïnvloed ook haar omgewing. In die eerste plek is die man wat haar sou aanraak onmiddellik ook onrein. Die beddens en die sitplekke waarop sy sit was ook as onrein beskou. Gerstenberger (1996:204) beklemtoon dat hierdie beoordeling van menstruasie vanuit 'n manlike perspektief geskied; Levitikus is besorgd oor die implikasies wat kontak met 'n vrou wat maandstonde het vir 'n man inhou.
Vir die menstruerende vrou om weer toegang tot die kultus te verkry behels die bring van 'n offer en die voorskrif is dat 'n duif geoffer moet word. Die vrou kon egter nie haar offer tot by Jahwe bring nie, maar bloot tot by die priester, by die ingang van die tent van ontmoeting (Gerstenberger 1996:205).
Biale (1984:148) merk in hierdie verband ook op dat hierdie reinheidswette grootliks die seksuele optrede van mense gereguleer het. Dit het tot gevolg gehad dat die periode waarin normale seksuele omgang hervat is met ovulasie saamgeval het wat voortplanting bevorder het.
Gebruike van segregasie en uitsluiting het veral na die verwoesting van die Tweede Tempel in die sfeer van sinagogale aanbidding voorgekom, aangesien die sinagoge 'n simboliese plaasvervanger vir die tempel geword het (Biale 1984:148; kyk ook post-Ou-Testamentiese tekste). Die Halakhah het 'n veel strenger maatreël ten opsigte van die niddah gehandhaaf. Volgens Levitikus was die niddah slegs onrein vir 'n periode van sewe dae, maar volgens Rabbynse wetgewing was sy vir tot veertien dae onrein (Biale 1984:153). Gedurende hierdie periode is die vrou toegang tot die sinagoge geweier en mag sy nie gaan bid of die seënbede opgesê het nie, want dan sou sy die naam van God moes uitspreek. Sy mag ook nie aan die boekrol van die Tora geraak het of selfs daarna kyk wanneer die kantor dit aan die gemeente gewys het nie.
Volgens Milgrom (1991:984) het die Mishnah hierdie reinheidsmaatreëls baie strenger geïnterpreteer. Rabbi Nehemia skryf dat selfs die asem van 'n vrou tydens maandstonde onrein is en Rabbi Jokanan, dat 'n man verbied word om selfs in die voetstappe van 'n vrou wat menstrueer te loop, aangesien dit net so onrein soos 'n lyk is. Die Mishnah gaan ook verder deur die vrou te verbied om te bak, te kook of saam met die mense van haar huishouding te eet. Lede van die huishouding word selfs verbied om haar te groet of om na haar te kyk. Sy mag nie aan die huisgodsdiens deelneem nie en die naam van God mag nie in haar teenwoordigheid genoem word nie. Hierdie streng instruksies is veral in Palestina geïmplementeer, aangesien die land heilig was en die heiligheid van Jahwe in die alledaagse praktyke van die mense neerslag moes vind. Volgens Milgrom (1991:949) het die verwoesting van die tempel vir priesters as 'n verdere aansporing gedien in die toepassing van hierdie reëls. Menstruale bloed is as wederkerigheid vir bose magte beskou in alle primitiewe samelewings waar die sosiale sfeer in terme van rein en onrein gedefinieer is. Die vrou wat menstrueer is nie alleen geïsoleer nie, maar is uitgesluit. In Klaagliedere 1:174 en Esra 9:115 word die ππ ι [maandstonde] die metafoor vir uiterste besoedeling en afsku. Milgrom (1991:953) oordeel dus dat getuienis uit die na-ballingskap geskrifte van die rabbi's die toegewendheid van die Tora ten opsigte van vroue wat menstrueer verwerp en die houding teenoor hulle grootliks deur vrees gedomineer is.
Die sosiale kritiek van Markus 5:25-34 op die eksklusiwiteit van die Joodse reinheidsreëls
Seldwidge (1984:619) voer aan dat die rede waarom die narratief van die vrou met bloedvloeiing in die Markus-evangelie behoue gebly het, is omdat dit herinner aan die vroeë Christendom se breuk met die Joodse reinheidsisteem, wat vroue van die kultus en die gemeenskap uitsluit. Reinheidmaatreëls het die beweging van vroue in die kultus, samelewing en die huis beperk. Daarbenewens was al die amptelike kultiese handelinge in die hande van mans. Vroue het geen pligte of verantwoordelikhede binne die Joodse kultus gehad nie. Die enigste rol wat 'n vrou, volgens die skrywers van Levitikus mag speel, is dié van moeder en huishoudster. Die skrywer van die Evangelie van Markus lewer 'n tradisie oor wat in opstand gekom het teen hierdie eksklusiewe praktyke. Dit is in lyn met die Jesus-beweging wat, in navolging van Jesus, per definisie anti-patriargaal, nie-seksisties en 'n oop huishouding was. Die wonderwerkverhaal van die vrou wat van bloedvloeiing genees word laat die reinheidsisteem en die beperkende sosiale kondisionering verkrummel. Jesus berispe nie die vrou omdat sy as iemand wat onrein is Hom aanraak nie. Nee, sy word eerder die sentrale karakter in die verhaal. Die outeur onderstreep haar genesing en haar geloof. Jesus erken haar as sy dogter en sy gaan in vrede.
Myers (1990:201) is ook van die oortuiging dat die primêre betekenis in hierdie narratief in die feit lê dat Jesus die prioriteit van die hoogs onvanpaste lastigheid van die vrou aanvaar bo die 'korrekte' sosiale konvensie. So bevestig die verhaal dat die Jesus-beweging vroue van fisiese en sosiale lyding bevry.
'n Herdefiniëring van die sosiaal-wetenskaplike model wat voorsiening maak vir die uitdaging van eer deur vroue
Eer en skaamte bly die deurslaggewende en beslissende kulturele waarde in die antieke Mediterreense samelewing.
Die eer-en-skaamte-model is die resultaat van kultuur-antropologiese navorsing wat voortgevloei het uit die waarneming van menslike interaksie, soos verstaan vanuit antieke tekste (Crook 2008:1). Die eer-skande-model is van toepassing waar daar outoriteit, geslagsrolle en respek ter sake is. Outoriteit is 'n simboliese realiteit en anders as fisiese realiteit is dit die vermoë om ander te beheer sonder fisiese krag. Geslagsrolle verwys na die verskillende standaarde van aanvaarbare gedrag vir mans en vroue onderskeidelik. Respek het te make met die houding wat 'n mens behoort te hê jeens diegene wat jou bestaan reguleer en sluit magshebbers en gode in (Crook 2008:2).
Malina (1981) toon in sy model aan dat daar twee soorte eer bestaan, te wete 'toegeskrewe eer' en 'verworwe eer'. Eersgenoemde verwys na die eer wat aan 'n persoon toegeken word op grond van byvoorbeeld geboorte, etnisiteit, familie en geslag. Laasgenoemde kan vermeerder of verminder word deur uitdaging en respons wat op 'n daaglikse basis binne die agonistiese konteks van die 1e eeuse Mediterreense samelewing. Eer is verstaan deur die mense van die antieke Mediterreense samelewing as iets wat slegs in beperkte hoeveelheid bestaan. Binne die eer-skande-model van Malina geld die volgende: Enige interaksie tussen twee mense wat nie familie van mekaar is nie, is as 'n uitdaging van eer beskou. Vier dinge moet in enige uitdaging van eer geskied:
- Â iemand moet iets aan iemand anders doen of vir iemand anders sê
- Â wat gedoen of gesê is, moet geïnterpreteer word as synde 'n uitdaging van eer
- Â 'n reaksie moet gebied word
- Â die reaksie moet geëvalueer word deur die openbare hof6.
As gevolg van hierdie laaste stap moet uitdagings en response ten opsigte van eer in die openbaar geskied. Uitdaging en reaksie kan verder alleenlik tussen twee persone van gelyke sosiale status plaasvind. So kan 'n kleinboer byvoorbeeld nie die eer van 'n koninklike uitdaag nie.
Eer is in die eerste instansie die evaluering van 'n persoon se status in sy of haar eie oë, maar belangriker nog die evaluering van 'n persoon in die oë van die sosiale groepering waartoe hy behoort. Binne Malina se model is daar sekere gedrag wat van mans en vroue onderskeidelik verwag word. 'n Vrou, aldus Malina, het geen eer nie; haar eer is gesetel in haar seksuele reinheid en eksklusiwiteit en haar moederskap. So beskou, beliggaam 'n vrou eerder skaamte as eer, waar skaamte in hierdie sin verstaan word as sensitiwiteit ten opsigte van die eer van die man by wie se eer sy ingebed is, hetsy haar vader of haar eggenoot (Malina 1993:32). Manlike eer het te make met die aggressiewe uitdaging van eer en die soeke na groter eer. Tog is skaamte iets wat alle eervolle mense moet hê, ten einde 'n sensitiwiteit vir verlies aan eer te openbaar. 'n Skaamtelose persoon, in 'n konteks waarin eer en skaamte die belangrikste beslissende waardes is, is absoluut laakbaar. Sulke persone het geen sensitiwiteit ten opsigte van hulle eie eer, die eer van die ander lede van hulle groep of die eer van diegene wat 'n hoër sosiale status as hulle het nie (Crook 2008:4).
Die eer-en-skaamte-model van Malina bepaal egter nie watter gedrag as eervol of beskamend beskou word nie. Die evaluering van gedrag as synde eervol of beskamend hang ten nouste af van die uitspraak van die openbare hof.
As kritiek op hierdie model van Malina, stel Wikan dat atropoloë nie daarin geslaag het om kontekste uit verskillende sektore van die samelewing in ag te neem waar vroue wel eer verwerf het nie. Hierdie kontekste toon aan dat eer nie 'n uitsluitlike manlike voorreg was nie, veral nie wanneer in ag geneem word dat 50% van die samelewing uit vroue bestaan het nie (Wikan 1984:635-652).
Herzfeld (1987:340) is verder van mening dat modelle nie daar is om menslike gedrag te voorspel nie. Wanneer 'n model korrek gebruik word, is dit nie positivisties nie; mense reageer immers nie altyd dieselfde op 'n eksterne stimulus nie. Modelle het eerder ten doel om menslike gedrag te verduidelik. Verder maak Downing (1999:53-73) ook beswaar teen die gelykstelling van vroue aan skaamte en hulle passiewe beperktheid tot die private sfeer van die huis.
Crook (2008:10) se kritiek op Malina se model is primêr gesetel in die antieke Mediterreense diadiese persoonlikheid. Die 1e eeuse Mediterreense persoon het glad nie ons hedendaagse konsep van individu verstaan nie (Malina 1993:66). In stede van individualisme vind ons in die 1e eeuse Mediterreense wêreld 'n baie sterk groepsoriëntasie. Persone is altyd by een of ander groep ingebed. Teenoor die individualistiese oriëntasie is daar hier sprake van 'n diadiese oriëntasie, afgelei van die Griekse woord wat 'paar' beteken. Die diadiese persoonlikheid, teenoor die individualistiese persoonlikheid, is altyd by 'n groep ingebed. Hierdie persoonlikheid het altyd ander in die groep nodig om te weet wie hy of sy regtig is. Hierdie persone internaliseer wat ander sê, doen en dink en vind dit noodsaaklik om die verwagtinge van ander uit te leef. Dit is ook vir hulleself nodig om hierdie interafhanklikheid te toets en hulleself volgens die verwagtinge van ander te evalueer (Malina 1981:67).
Die beeld wat hulle egter van hulleself het moet ooreenstem met die beeld wat die groep van hulle het. Vir die diadiese persoon bly interpersoonlike kontak altyd onpersoonlik, omdat die diadiese persoonlikheid altyd deel vorm van die groter groep en ook met hierdie persoon waarmee hy of sy in kontak is bepaalde gemeenskaplikhede deel. Die ander word dus verstaan as ook 'n lid van die groep (Malina 1981:68).
Aangesien na die self en na die ander verwys word in terme van spesifieke groepe, is die karakter van 'n bepaalde groep ook beskou as uniek en onveranderlik. Elke familie, dorp, stad of volk sou voorspelbaar kon wees en al die individue wat tot hierdie groep behoort sou dieselfde eienskappe openbaar. Dit sou binne hierdie kultuur geen sin gemaak het om 'n individu in terme van unieke eienskappe te beskryf nie. Die diadiese persoon verklaar menslike gedrag aan die hand van 'n sosiologiese beskouing van mense. 'n Mens sou ook van stereotipering7 kon praat.
Vanuit hierdie perspektief beskou, is die verantwoordelikheid vir moraliteit ook 'n kollektiewe aangeleentheid, te wete die verantwoordelikheid van die groep waarby die individu ingebed is. Daar is geoordeel dat indien iets binne die sosiale korpus verkeerd is, dit daartoe kan lei dat individue hulleself aan verkeerde optrede kan skuldig maak. In al die morele en etiese voorskrifte wat ons in die Nuwe Testament vind is die individu dan ook nie die primêre oorweging nie, maar die groep. Dit is geskryf vanuit die perspektief van die supra-individu en die objektiewe horison van die sosiale korpus (Malina 1993:71). Beskrywings van menslike gedrag binne die Nuwe Testament fokus dus op die uiterlike, konkrete handeling. Daar word nie introspeksie gedoen nie, maar die gedrag word geëvalueer op grond van die effek daarvan op die groter groep.
Hieruit lei Crook af dat wanneer dit oor eer gaan, dit nie in die eerste instansie oor die individu gaan nie. Daar behoort eerder uit die staanspoor op die kollektiewe openbare hof gefokus te word, omdat die openbare hof die finale beslissings oor verworwe eer of skaamte kon fel (Crook 2008:10).
Markus 5:24-34 is 'n voorbeeld van 'n uitdaging tussen persone van verskillende sosiale stande, waarin 'n vrou sukses behaal. Die vrou in die narratief konfronteer Jesus met 'n versoek om genesing. Dit kan inderdaad as 'n uitdaging van eer beskou word. Daar is sprake van multivalente ongelykhede in hierdie narratief: Jesus is 'n Joodse man en die vrou nie alleenlik 'n vrou nie, maar boonop 'n onrein vrou. Dit bied aan ons dus 'n voorbeeld dat uitdagings van eer tussen persone van ongelyke sosiale statusse wel moontlik was. Die voorkoms van hierdie gebeure is waarskynlik nie hoog nie, maar die feit dat dit wel gebeur noodsaak dat die sosiaal-wetenskaplike model tog daarvoor voorsiening moet maak (vir ander voorbeelde kyk Mark 7:24-30 of Matt 15:22-28, waar Jesus deur 'n Kanaanitiese vrou genader word om haar dogter te genees).
Crook (2008:14) toon verskeie ander voorbeelde aan waar Jesus in twisgesprekke tree met die Fariseërs en die Skrifgeleerdes (ongelykes), wat volgens Malina se model, wat uitdagings tussen persone van ongelyke sosiale status uitsluit, nie sou kon plaasvind nie. Tog kan Jesus, nederige timmerman van Galilea die Sadduseërs (die regerende priesterlike party) uitdaag en in die openbaar van hulle eer ontneem.
As kritiek op Crook se model sou aangevoer kon word dat Jesus en die onrein vrou tog dieselfde sosiale status geniet, omdat hulle beide gemarginaliseerdes is wat as kulties onrein beskou word. So beskou, is die narratief in Markus 5 dan nie 'n uitdaging van eer tussen persone van ongelyke sosiale status nie. Hierdie kritiek is wel problematies in die lig van die voorbeelde van Jesus se strydgesprekke met die Fariseërs, Skrifgeleerdes en Saduseërs. Die skrywers van die Evangelies bied hierdie strydgesprekke so aan dat die Fariseërs en Skrifgeleerdes die inisiatief neem en Jesus eerste in die gesprek uitdaag. Dit word dus ten minste so uitgebeeld dat die Fariseërs en Skrifgeleerdes Jesus as hulle gelyke beskou en hulle daarom verwerdig om in gesprek met hom te tree.
Vergelyk in hierdie verband byvoorbeeld die narratief in Matteus 9:1-8 en Lukas 5:17-26, waar Jesus die verlamde man genees. Die Skrifgeleerdes beskuldig Hom van Godslastering, maar nie alleen snoer Jesus hulle die mond nie, hy betoon ook medelye aan die man. Die menigte wat teenwoordig is reageer met ontsag vir God en vorm hier die publieke hof wat eer van die Skrifgeleerdes ontneem en aan Jesus toedig.
Hierdie artikel oordeel dat Crook se model eerder hier gekritiseer word. Indien die Fariseërs, Saduseërs en Skrifgeleerdes Jesus se gesag in die openbaar uitdaag, beskou hulle Jesus as hulle eweknie. Indien hierdie standpunt gehandhaaf word, is Crook wel reg deur te oordeel dat die narratief in Markus 5 dan 'n voorbeeld is van 'n uitdaging van eer tussen persone van ongelyke sosiale status. Jesus kan immers nie deur die Skrifgeleerdes as 'n waardige gespreksgenoot beskou word en terselfdertyd as 'n onrein uitgeworpene in dieselfde kategorie as die vrou wat aan bloedvloeiing ly beskou word nie.
Crook het wel reg dat die Evangelies ook illustreer dat uitdagings van eer tussen persone van ongelyke status wel voorgekom het.
Die bedoeling van 'n model is nie om sosiale gedrag te voorspel nie, maar om die eksegeet te help om dit te verklaar. Daarom is Malina se model problematies, omdat sekere sosiale gedrag nie daardeur verklaar kan word nie. Crook (2008:19) verleen voorkeur aan die belangrikheid van die openbare hof. Sodoende verskuif die fokus van geslagstereotipering na die besluit van die openbare hof of hierdie persoon eer verwerf of verloor het. Omdat die openbare hof die beslissing fel, kon vroue dus eer verwerf deur dapper en aggressief op te tree, soos die vrou in Markus 5, wat daadwerklik optree en aksie neem ten einde haar eie lot te verander (Crook 2008:19).
Daarbenewens is daar genoegsame getuienis uit die Grieks-Romeinse wêreld en die vroeg-Christelike kerk dat vroue wel gesagsposisies in religieuse sfere beklee het. Vroue was ook aktief in die handel en vervaardiging en het geld aangewend op maniere wat tot erkenning gelei het in die stede waar hulle gewoon het (Meeks 1983:24). MacMullen (1980:212) toon byvoorbeeld ook aan dat vroue in hierdie hoedanighede wel as 'patrons' en weldoeners opgetree het. Crook (2008:21) is verder van oordeel dat, indien die getuienis van epigrafie en argeologie ernstig geneem word en daar minder gefokus word op die formele, idealistiese en voorskriftelike geskrifte van die mans van die elite, hoe meer kan redelik aangetoon word dat vroue wel openbare lewens gehad het (vgl Kraemer 1986:183-200). Dit is vir seker so dat hierdie feit nie deur almal in die samelewing goedgekeur is nie en hierdie vroue is konstant daaraan herinner dat hulle besig is om sosiale grense te oortree (vgl Meeks 1983:23-24).
Ook in die geval van vroue is dit die openbare hof wat besluit of 'n vrou eer verwerf het. Sommige vroue het wel daarin geslaag om die verwagtinge wat die samelewing van hulle gehad het, te oortref. Dit is egter die openbare hof wat daaroor besluit of 'n vrou wel in 'n gesagsposisie mag staan en of sy toegelaat word om die eer van 'n man in die openbaar uit te daag. Die openbare hof besluit of hierdie aksies daartoe lei dat sy eer verkry of dat sy haarself en haar huis in die skande dompel.
As beskeie wysiging op Malina se model stel Crook (2008:22) voor dat die openbare hof die fokuspunt behoort te wees waar eer en skande ter sake is. Die gevolg is 'n meer genuanseerde model, wat die data in die tekste beter kan verklaar. Verder onderskei Crook (2008:22) in stede van die begrippe 'toegekende eer' en 'verworwe eer', die terme 'toegerekende eer' en 'gedistrubeerde eer'. 'Toegerekende eer' sal dan verwys na die eer wat 'n persoon reeds vanaf sy of haar geboorte in die oë van die samelewing het en ' gedistrubeerde eer' sal verwys na die eer wat op 'n daaglikse basis opnuut deur die openbare hof versprei word, wanneer een persoon 'n ander in die openbaar stomslaan of 'n daad pleeg wat as 'n uitdaging van eer geïnterpreteer word. Deur so te onderskei word ook aangetoon dat die individuele eienskappe van 'n persoon soos geslag en status deur die openbare hof geïgnoreer kan word. Alleenlik die openbare hof besluit wat skandelik of eervol is en hierdie openbare hof is vloeibaar soos wat kontekste verander.
Slotopmerkings
Crook se voorgestelde model bied moontlike oplossings vir die moontlike tekorte in Malina se model. Bergant (1994:2340) vra byvoorbeeld na hoe die gedrag van die vrou in Hooglied verklaar kan word. Ten spyte van Israel se streng reinheidskodes ten opsigte van seksualiteit, tree sy dikwels as die aggressor op. Sy gaan laat in die aand uit om haar beminde te gaan soek en nêrens word hierdie optrede van die vrou onder sensuur geplaas of bevraagteken nie. Die boek het immers kanonieke status gekry. Bergant kan nie 'n antwoord bied op hierdie diskrepansie waarvoor Malina se model nie voorsiening maak nie. Crook (2008:23) stel voor dat die oplossing vir hierdie probleem daarin lê dat voorkeur verleen behoort te word aan die openbare hof. Die vrou in Hooglied word nie gesensor vir haar optrede nie. Nie omdat haar optrede nie opspraakwekkend was nie, maar eenvoudig omdat dit nie die wil van die openbare hof was nie.
Hierdie artikel wil Crook se standpunt ondersteun dat ons in Markus 5:24-34 wel 'n vrou het wat die eer van 'n man in die openbaar uitdaag en daarom sal die eer-skande model van Malina ten opsigte van die eer en skaamte tog effens verfyn behoort te word.
Literatuurverwysings
Bergant, D., 1994, 'My Beloved is Mine and I Am His (Song 2:16): The Song of Songs and Honor and Shame', Semeia 68, 23-40. [ Links ]
Biale, R., 1984, Women and Jewish Law: An Explanation of Women's Issues in Halakhic Sources, Schocken Books, New York. [ Links ]
Crook, Z., 2008, 'Renovating the House that Bruce Built: Remodelling Ascribed and Acquired Honor', paper presented at the Context Group, Carleton University, Ottawa, 06-08th March. [ Links ]
De Villiers, G., 2006, 'Oor Eksegese en Metodes: Die Reëls van die Spel', Old Testament Essays 19(3), 823-830. [ Links ]
Douglas, M.T., 1966, Purity and Danger: An analysis of the concepts of pollution and taboo, Routledge & Kegan Paul, London. doi: 10.4324/9780203361832 [ Links ]
Drowning, F.G., 1999, 'Honour' among Exegetes', Cathololic Biblical Quarterly 61, 53-73. [ Links ]
Elliott, J.H., 1989, 'Social-scientific study of the Bible and the biblical world', unpublished paper presented at the Mdiv-seminar, Faculty of Theology, University of Pretoria, Pretoria, 04th April. [ Links ]
Elliott, J.H. 1991, A home for the homeless: A sociological exegesis of 1 Peter, its situation and strategy, 2nd edn., Fortress Press, Minneapolis. [ Links ]
France, R.T., 2002, The Gospel of Mark: A Commentry on the Greek Text, William Eerdmans Publishing Company, Michigan. [ Links ]
Gerstenberger, E.S., 1996, Leviticus A Commentary, John Knox Press/Westminister, Louisville. [ Links ]
Herzfeld, M., 1980, 'Honour and Shame: Problems in the Comparative Analysis of Moral Systems', MAN 15, 339-340. doi: 10.2307/2801675 [ Links ]
Herzfeld, M., 1987, 'As in Your Own House: Hospitality, Ethnography and the Stereotype of Mediterranean Society', in D.D. Gilmore (ed.), Honor and Shame and the Unity of the Mediterranean, pp. 75-89, American Anthropological Association, Washington, DC. [ Links ]
Hayes, J. & Holladay, C., 1982, Biblical Exegesis: A Beginner's Handbook, John Knox, Atlanta. [ Links ]
Kraemer, R., 1986, 'Hellenistic Jewish Women: The Epigraphical Evidence', Society of Biblical Literature Seminar Papers, 183-200. [ Links ]
Malina, B., 1981, The New Testament world: Insights from cultural anthropology, John Knox, Atlanta. [ Links ]
Malina, B.J., 1993, The New Testament World: Insights from Cultural Anhtropology, Westminster/John Knox, Louisville. [ Links ]
Marcus, J., 1999, The Anchor Bible: Mark 1-8 A New Translation with Introduction and Commentary, Doubleday, New York. [ Links ]
Marshall, C.D., 1989, Faith as Theme in Mark's Narrative, CUP, Cambridge. [ Links ]
Meeks, W.A., 1983, The First Urban Christians: The Social World of the Apostle Paul, Yale University Press, New Haven. [ Links ]
Meyers, C., 2000, Women in Scripture: A Dictionary of Named and Unnamed Women in the Hebrew Bible, the Apocryphal/Deutrocanonical Books and the New Testament, William Eerdmans Publishing Company, Michigan. [ Links ]
Milgrom, J., 1990, The Anchor Bible: Leviticus 1-16 A New Translation with Introduction and Commentary, Doubleday, New York. [ Links ]
Myers, C., 1990, Building the Strong Man: A Political Reading of Mark's Story of Jesus, The Edwin Mellen Press, New York. [ Links ]
Neusner, J., 1979, 'Map without territory: Mishnah's system of sacrifices and Sanctury', History of Religions 19, 103-127. doi: 10.1086/462839
Neyrey, J.H., 1991, 'The symbolic world of Luke-Acts: "They turn the world upside Down"', in J.H. Neyrey (ed.), The Social world of Luke-Acts: Models for Interpretation, pp. 271-304, Peabody, Massachusetts. [ Links ]
Peterson, N.R., 1985, Rediscovering Paul: Philemon and the sociology of Paul's narrative world, Fortress Press, Philadelphia. [ Links ]
Seldvigde, M., 1984, 'Mark 5:25-34 and Leviticus 15:19-20: A Reaction to Restrictive Purity Regulations', Journal Of Biblical Literature 103(4), 619-623. doi: 10.2307/3260473
Van Aarde, A.G., 2007, 'Inleiding tot die Sosiaal-wetenskaplike kritiese eksegese van Nuwe Testamentiese tekste: Die metodologiese aanloop in die navorsingsgeskiedenis', HTS Teologiese Studies/Theological Studies 63(1), 49-79. [ Links ]
Van Bruggen, J., 1988, Commentaar op het Nieuwe Testament Afdeling Evangeliën: Marcus, Uitgeversmaatschappij J.H. Kok, Kampen. [ Links ]
Van Eck, E., 1995. Galilee and Jerusalem in Mark's story of Jesus: A narratological and social scientific reading, Promedia Printers, Pretoria. [ Links ]
Van Staden, P., 1991, Compassion - the essence of life: A social-scientific study of the religious symbolic universe reflected in the ideology/theology of Luke, HTS Teologiese Studies/Theological Studies, suppl. 4, Tydskrifafdeling van die Nederduitsch Hervormde Kerk, Pretoria. [ Links ]
Wikan, U., 1984, 'Shame and Honour: A Contestable Pair', MAN 19, 635-652. doi: 10.2307/2802330
Correspondence to:
Elritia le Roux
PO Box 149, Kriel 2271, South Africa
Email: firstname.lastname@example.org
Received: 20 July 2010
Accepted: 02 Feb. 2011
Published: 13 Apr. 2011
© 2011. The Authors. Licensee: OpenJournals Publishing. This work is licensed under the Creative Commons Attribution License.
Note: Elritia le Roux participates as research associate of Prof. Dr Ernest van Eck, Department of New Testament Studies, Faculty of Theology, University of Pretoria, South Africa.
1. Politiek in die antieke Mediterreense konteks het verband gehou met kollektiewe handeling, was deur magstrukture bymekaar gehou en het die vertikale organisasiestruktuur van die samelewing gevorm (kyk Van Eck 1995:206).
2. Hayes en Holladay (1982:68) oordeel dat die literê-kritiese benadering die waarde van 'n teks as literatuur kan vasstel deurdat die outeur, die histories-kulturele en ander aspekte wat moontlik 'n invloed op die teks kan hê vir eers opsygeskuif word en daar slegs op 'n immanente lees van die teks gefokus word (kyk ook De Villiers 2006:824).
3. Godsdiens het die betekenissisteem van die samelewing gevorm en voer om daardie rede terug na die sosiale, ekonomiese en politieke sisteem wat die geheel verenig deur 'n implisiete of eksplisiete ideologie (kyk Malina 1993).
4. 'Sion steek haar hande uit om hulp, maar daar is niemand wat haar bystaan nie. Die Here het vir Jakob aan alle kante vyande ontbied. Jerusalem het onder hulle soos 'n onrein vrou geword.'
5. 'Die land wat julle in besit gaan neem, is 'n onrein land. Die heidennasies het dit onrein gemaak. Hulle het dit van kant tot kant besmet met hulle afskuwelike, onrein optrede.'
6. Binne Crook se model beteken 'n 'openbare hof' dat die vermeerdering of vermindering van eer in die openbaar geskied en wel ten aanskoue van die publiek daar teenwoordig.
7. Stereotipes kan beskou word as vaste paradigmas van groepe waarvolgens al die lede van die groep dieselfde eienskappe vertoon (Malina 1993:69).
|
<urn:uuid:a0ed73c0-2a4d-4bc2-b0c1-aac92cee8079>
|
CC-MAIN-2019-30
|
http://www.scielo.org.za/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0259-94222011000300045&lng=en&nrm=iso&tlng=af
|
2019-07-15T18:04:01Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195523840.34/warc/CC-MAIN-20190715175205-20190715201205-00509.warc.gz
|
by
|
3.0
|
a_tag
| false
| false
|
{
"abbr": [
"by",
"by"
],
"in_footer": [
false,
false
],
"in_head": [
false,
false
],
"location": [
"a_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999962
| false
|
1858
jaar
1858 |
◄ | 18de eeu | ◄19de eeu► | 20ste eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:1858 |
Kalenders | |
Die jaar 1858 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 58ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
GebeureWysig
GeboortesWysig
- 1 Januarie – Dirk Balfoort, regisseur, direkteur van die Rederykerskamer Onze Taal, dirigent van die Hollandsche Mannekoor en komponis († 1921).
- 22 Februarie – Sir Thomas Smartt, leier van die Unionisteparty en kabinetsminister († 1929).
- 23 April – Max Planck, Duitse fisikus († 1947).
- 25 Junie – Georges Courteline, dramaturg († 1929).
- 27 Oktober – Theodore Roosevelt, die 26ste President van die Verenigde State (1901–1909) († 1919).
- 20 November – Selma Lagerlöf, Sweedse skryfster en ontvanger van die Nobelprys vir Letterkunde († 1940).
- 27 November – Jens Friis, bevelvoerder van die Skandinawiese Korps in die Tweede Vryheidsoorlog († 1930).
- 22 Desember – Giacomo Puccini, 'n Italiaanse komponis van hoofsaaklik opera († 1901).
|
<urn:uuid:4b9a8183-5d4e-472b-b2d1-ecf5b66dab6a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/1858
|
2019-07-15T18:42:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195523840.34/warc/CC-MAIN-20190715175205-20190715201205-00509.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998383
| false
|
Billy Millar
Volle naam | William Alexander Millar | ||||
---|---|---|---|---|---|
Geboortedatum | 6 November 1883 | ||||
Geboorteplek | Bedford, Oos-Kaap, Suid-Afrika | ||||
Sterftedatum | 18 Maart 1949 (op 65) | ||||
Sterfteplek | Paarl, Suid-Afrika | ||||
Skool | SACS | ||||
Beroep | Algemene Bestuurder by KWV | ||||
Rugbyloopbaan | |||||
Loopbaan as speler | |||||
Posisie(s) | Voorspeler | ||||
Amateurspanne | |||||
Jare | Klub / span | Weds | (pte) | ||
SAC, Gardens, Public Schools Services | |||||
Provinsiale- / Staatspanne | |||||
Jare | Klub / span | Weds | (pte) | ||
Westelike Provinsie | |||||
Nasionale span(ne) | |||||
Jare | Land | Weds | (pte) | ||
1906–1913 | Suid-Afrika | 6 |
BronWysig
- 30 Super Springboks. Paul Dobson. 1995. ISBN 0-7981-3411-9
|
<urn:uuid:120a4e70-2f5d-4609-8c3d-00f59a84aafe>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Billy_Millar
|
2019-07-15T18:42:19Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195523840.34/warc/CC-MAIN-20190715175205-20190715201205-00509.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.764342
| false
|
Ian Gomez
Jump to navigation
Jump to search
Ian Gomez | |
Geboorte | 24 Desember 1965 |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Kinders | 1 |
Beroep(e) | Akteur |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Ian Gomez (gebore 24 Desember 1965) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent My Big Fat Greek Wedding (2002) en in die televisiereekse The Drew Carey Show (1995), Felicity (1998), en Norm (1999).
Inhoud
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1996: Round N' Round
- 2002: My Big Fat Greek Wedding
- 2014: Free Fall
- 2015: Always Worthy
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1993: Missing Persons
- 1995: The Drew Carey Show
- 1998: Felicity
- 1999: Norm
- 2005: Jake in Progress
- 2008: Rita Rocks
- 2009: Cougar Town
- 2011: Cougar Town: Andy's Dreams
- 2015: The Great Holiday Baking Show
- 2018: Living Biblically
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 2002: Get a Clue
- 2003: Exit 9
- 2007: The Beast
- 2014: Cuz-Bros
- 2015: The 46 Percenters
- 2016: The Enforcers
Video's[wysig | wysig bron]
- 2002: Alanis Morissette: Hands Clean
- 2016: My Big Fat Greek Dinner
- 2016: Making the Greekquel
|
<urn:uuid:3c2df715-35d9-44b4-ba3d-fd2dfd72f000>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Ian_Gomez
|
2019-07-18T05:09:48Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00269.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.909037
| false
|
Bernard Stiegler
Bernard Stiegler (gebore 1 April 1952) is 'n Franse filosoof. Hy is hoof van die Institut de recherche et d'innovation (IRI), wat hy in 2006 gestig het by die Georges-Pompidou-sentrum. Hy is ook die stigter in 2005 van die politieke en kulturele groep, Ars Industrialis, en die stigter van die filosofiese skool pharmakon.fr, wat in Épineuil-le-Fleuriel gesetel is. Sy bekendste werk is Technics and Time, 1: The Fault of Epimetheus.
Inhoud
Invloede en temasWysig
Stiegler se werk word beïnvloed deur onder meer Sigmund Freud, André Leroi-Gourhan, Gilbert Simondon, Friedrich Nietzsche, Paul Valery, Edmund Husserl, Martin Heidegger, Karl Marx, Gilles Deleuze en Jacques Derrida.
Sleutel temas in sy werk is tegnologie, tyd, individualisasie, verbruikerskapitalisme, tegnologiese konvergensie, digitalisering, Amerikanisering, onderwys en die toekoms van die politieke en die menslike samelewing.
AanhoudingWysig
Tussen 1978 en 1983 is Stiegler vir 'n gewapende rooftog in die tronk, eers by die gevangenis Saint-Michel in Toulouse, en toe by die Centre de détention in Muret. Gedurende hierdie tydperk het hy begin belangstel in die filosofie, en het dit deur korrespondensie met Gerard Granel aan die Universiteit van Toulouse-Le-Mirail gestudeer. Sy transformasie in die gevangenis word beskryf in sy boek, Passer à l'acte (2003; die Engelse vertaling van hierdie werk is in die 2009-volume, Acting Out opgeneem).
LoopbaanWysig
In 1987 tot 1988, met Catherine Counot, het Stiegler 'n uitstalling in die Georges Pompidou-sentrum gehou, met die titel Mémoires du futur: bibliothèques et technologies (Herinneringe van die toekoms: biblioteke en tegnologieë). Stiegler het sy proefskrif by die Skool vir Hoërstudies in Sosiale Wetenskappe in 1992 verdedig. Hy was 'n direkteur by die Internasionale Kollege vir Filosofie, 'n professor aan die Universiteit van Tegnologie van Compiègne en 'n besoekende professor aan die Goldsmiths, Universiteit van Londen. Hy het die posisies van direkteur-generaal by die Nasionale Oudiovisuele Instituut (INA) en direkteur-generaal by die Instituut vir Navorsing en Akoestiese Koördinasie / Musiek (IRCAM) gehad.
Op 1 Januarie 2006 het hy as direkteur van die Departement van Kultuurontwikkeling by die Georges-Pompidou-sentrum begin. Hy is tans direkteur van die Institut de recherche et d'innovation (IRI), wat in April 2006 op sy inisiatief geskep is. Die IRI is verbind met die Departement van Kultuurontwikkeling. In 2010 het Stiegler sy eie filosofie skool in die Franse dorp Épineuil-le-Fleuriel geopen.
Stiegler het sedert 1994 voortdurend boeke, artikels en onderhoude gepubliseer. Sy werke sluit verskeie deurlopende reeks boeke in:
- La technique et le temps (3 volumes). Die Technics and Time-reeks beskryf die kern van Stiegler se filosofiese projek, en veral sy tesisse dat die rol van tegniek in die geskiedenis van die filosofie onderdruk is en dat tegniek, as georganiseerde anorganiese aangeleentheid, en as in wese 'n vorm van herinnering is, aanduidend is van die mens se tydelikheid. Die reeks bevat uitgebreide leeswerk van die werke van André Leroi-Gourhan, Martin Heidegger, Edmund Husserl en Immanuel Kant. Dit bevat ook sy verduideliking van die "sinematiese grondwet van bewussyn", sowel as sy tesis dat mense in wese "aannemende" en "prostetiese" wesens is. Stiegler het soms na verdere volumes van hierdie reeks verwys, maar dit moet nog verskyn. Al drie bestaande volumes is in Engels vertaal en deur Stanford University Press gepubliseer.
- De la misère symbolique (2 volumes). Hierdie reeks is veral gefokus op die manier waarop kulturele, simboliese en inligtingstegnologie 'n metode geword het om die vorming van begeerte in diens van produksie te industrialiseer, met destruktiewe gevolge vir psigiese en kollektiewe individualisasie. Stiegler beskryf sy konsepte van "algemene organologie" ('n manier om die mede-individualisasie van menslike organe, tegniese organe en sosiale organisasies te bedink) en "genealogie van die verstandige" ('n manier om die historisiteit van menslike begeerte en estetika te dink). Dit bevat uitgebreide leeswerk van Sigmund Freud en Gilles Deleuze, asook van die werke van Alain Resnais, Bertrand Bonello, Andy Warhol en Joseph Beuys. Albei volumes is in Engelse vertaling gepubliseer.
- Mécréance et Discrédit (3 volumes). Die ongeloof- en diskredietreeks is bekommerd oor die manier waarop die industriële organisasie van produksie en dan verbruik vernietigende gevolge vir die lewenswyses van die mens gehad het, veral met die wyse waarop die verlies van savoir-faire en savoir-vivre (dit is die verlies van die kennis van hoe om te doen en hoe om te lewe), het gelei tot wat Stiegler "algemene proletarisering" noem. "In hierdie reeks verklaar Stiegler sy siening dat dit nie in die lig van die huidige stand van die globale tegniese stelsel is om kapitalisme te oorkom nie, maar om sy industriële basis te omskep om die verlies van gees te voorkom waaruit dit toenemend voorkom ly in die tweede volume. Stiegler stel die konsep van die "Antigone kompleks" bekend om die psigososiale effekte van die vernietiging van gesag te beskryf - dit is die vernietiging van die superego-op-politiek en jeug. Die reeks bevat uitgebreide lesings van Paul Valéry , Max Weber, Aristoteles en Herbert Marcuse, asook ontledings van die krisis van Mei 1968 en die misdaad van Patricia en Emmanuel Cartier. Die eerste volume is in 2011 gepubliseer deur Polity Press in 2011, die tweede in 2012 en die derde in 2014.
- Constituer l'Europe (2 volumes). In hierdie reeks is Stiegler bekommerd oor die gevolge van die vernietiging van psigiese en kollektiewe individualisasie op Europa. Hy argumenteer vir die noodsaaklikheid om 'n nuwe individualisasieproses op kontinentale vlak in te stel, wat ingesluit is in 'n indiwidualiseeringproses wat op die wêreldvlak funksioneer. Op die spel, sê hy, is die skepping van 'n nuwe Europese "motief" wat die herontwerp van industriële beskawing in staat sal stel.
Ars IndustrialisWysig
Op 18 Junie 2005 het Stiegler 'n politieke en kulturele groep gestig, Ars Industrialis, waarvan die manifes 'n "industriële politiek van gees" vereis. Die manifes is onderteken deur Stiegler en die ander medestigters van die groep, George Collins, Marc Crépon, Catherine Perret en Caroline Stiegler. 'n Opgedateerde manifes is in 2010 vrygestel.
Épineuil-le-FleurielWysig
Op 18 September 2010 het Stiegler sy eie filosofie skool (Pharmakon.fr) geopen in die klein Franse dorp Épineuil-le-Fleuriel, in Cher (département). Die skool bied 'n kursus vir die Lycée-studente in die streek aan, 'n doktorale program wat deur videokonferensie aangebied word, en 'n somerskademie wat beide groepe studente as belanghebbende inwoners van die omliggende omgewing betrek. Die konteks en temas van die skool lê in Stiegler se argument dat ons 'n tydperk van post-verbruikerisme en post-globalisering betree. Op 'n filosofiese vlak is die skool betrokke by navorsing, kritiek en analise in ooreenstemming met Stiegler se farmakologiese (pharmacological) benadering.
Film en televisieWysig
- The Ister (2004), onder leiding van Daniel Ross en David Barison, 'n dokumentêr oor Heidegger waarin Stiegler 'n belangrike rol speel.
- An Organization of Dreams (2009), onder leiding van Ken McMullen, 'n eksperimentele riller geïnspireer deur Stiegler se werk, en waarin hy verskyn.
- Le temps de cerveau disponible (2010), onder leiding van Jean-Robert Viallet, 'n dokumentêre oor televisie waarin Stiegler die hoofdeelnemer is.
- Après la gauche (2011), onder leiding van Jeremy Forny, 'n dokumentêr oor die probleme van die politieke linkses, met Stiegler.
FamilieWysig
Stiegler se dogter Barbara (gebore 1971) is ook 'n filosoof. Sy het die École Normale Supérieure de Fontenay-St-Cloud bygewoon en in 2003 haar doktorsgraad van die Universiteit van Parys IV: Parys-Sorbonne behaal. Barbara Stiegler is die outeur van Nietzsche et la biologie (2001) en Nietzsche et la critique de la stoel: Dionysos, Ariane, le Christ (2005). Sy moet nie verwar word met die Duitse sosioloog met dieselfde naam nie.
ToekenningsWysig
- Ordre des Arts et des Lettres (2016)
BibliografieWysig
Boeke in FransWysig
- (1994) La technique et le temps. Tome 1, La faute d'Epiméthée. ISBN 2-7186-0440-9
- (1996) Échographies de la télévision. Entretiens filmés (met Jacques Derrida). ISBN 2-7186-0480-8
- (1996) La technique et le temps. Tome 2, La désorientation. ISBN 2-7186-0468-9
- (2001) La technique et le temps. Tome 3, Le temps du cinéma et la question du mal-être. ISBN 2-7186-0563-4
- (2003) Aimer, s'aimer, nous aimer. Du 11 septembre au 21 avril. ISBN 2-7186-0629-0
- (2003) Passer à l'acte. ISBN 2-7186-0616-9
- (2004) Mécréance et Discrédit. Tome 1, La décadence des démocraties industrielles. ISBN 2-7186-0660-6
- (2004) Philosopher par accident. Entretiens avec Elie During. ISBN 2-7186-0648-7
- (2004) De la misère symbolique. Tome 2, La Catastrophè du sensible. ISBN 2-7186-0634-7
- (2004) De la misère symbolique. Tome 1, L'époque hyperindustrielle. ISBN 2-7186-0635-5
- (2005) L'attente de l'inattendu. ISBN 2-9700474-8-9
- (2005) Constituer l'Europe. Tome 2, Le motif européen. ISBN 2-7186-0690-8
- (2005) Constituer l'Europe. Tome 1, Dans un monde sans vergogne. ISBN 2-7186-0689-4
- (2006) Réenchanter le monde. La valeur esprit contre le populisme industriel (met Marc Crépon, George Collins & Catherine Perret). ISBN 2-08-210585-7
- (2006) La télécratie contre la Démocratie. ISBN 2-08-210569-5
- (2006) Le théâtre, le peuple, la passion (met Jean-Christophe Bailly & Denis Guénoun). ISBN 2-84681-170-9
- (2006) Des pieds et des mains. Petite conférence sur l'homme et son désir de grandir. ISBN 2-227-47566-8
- (2006) Mécréance et Discrédit. Tome 3, L'esprit perdu du capitalisme. ISBN 2-7186-0715-7
- (2006) Mécréance et Discrédit. Tome 2, Les sociétés incontrolables d'individus désaffectés. ISBN 2-7186-0706-8
- (2007) Avril-22. Ceux qui préfèrent ne pas (met Alain Jugnon, Alain Badiou & Michel Surya). ISBN 2-916492-31-3
- (2007) De la démocratie participative. Fondements et limites (met Marc Crépon). ISBN 2-7555-0033-6
- (2008) Prendre Soin. Tome 1, De la jeunesse et des générations. ISBN 2-08-120736-2
- (2008) Economie de l'hypermatériel et psychopouvoir. ISBN 2-84205-945-X
- (2009) Faut-il interdire les écrans aux enfants? (met Serge Tisseron). ISBN 2-918414-12-3
- (2009) Pour en Finir avec la Mécroissance. ISBN 2-08-122492-5
- (2009) Pour une nouvelle critique de l'économie politique ISBN 2-7186-0797-1
- (2010) Ce qui fait que la vie vaut la peine d'être vécue. De la pharmacologie. ISBN 2-08-122035-0
- (2012) L'école, le numérique et la société qui vient (met Philippe Meirieu & Denis Kambouchner). ISBN 2-7555-0644-X
- (2012) Etats de choc. Bêtise et savoir au XXIe siècle. ISBN 2-7555-0645-8
- (2013) Pharmacologie du Front national. ISBN 978-2-08-128461-6
- (2015) La société automatique. Tome 1, L'avenir du travail. ISBN 2-2136-8565-7.
- (2015) L'emploi est mort, vive le travail! (with Ariel Kyrou). ISBN 978-2-75550-746-1.
- (2016) Dans la disruption. Comment ne pas devenir fou?
Boeke in EngelsWysig
- (1998) Technics and Time, 1: The Fault of Epimetheus (Stanford: Stanford University Press). ISBN 978-0-8047-3041-9
- (2002) Echographies of Television: Filmed Interviews (Cambridge: Polity Press), met Jacques Derrida. Insluitend Stiegler, "The Discrete Image." ISBN 0-7456-2036-1
- (2009) Acting Out (Stanford: Stanford University Press). ISBN 0-8047-5869-7
- (2009) Technics and Time, 2: Disorientation (Stanford: Stanford University Press). ISBN 0-8047-3014-8
- (2010) Technics and Time, 3: Cinematic Time and the Question of Malaise (Stanford: Stanford University Press). ISBN 0-8047-6168-X
- (2010) For a New Critique of Political Economy (Cambridge: Polity Press). ISBN 978-0-7456-4804-0
- (2010) Taking Care of Youth and the Generations (Stanford: Stanford University Press). ISBN 0-8047-6273-2
- (2011) The Decadence of Industrial Democracies: Disbelief and Discredit, 1 (Cambridge: Polity Press). ISBN 0-7456-4810-X
- (2013) Uncontrollable Societies of Disaffected Individuals: Disbelief and Discredit, 2 (Cambridge: Polity Press). ISBN 0-7456-4812-6
- (2013) What Makes Life Worth Living: On Pharmacology (Cambridge: Polity Press). ISBN 978-0-7456-6271-8
- (2014) The Lost Spirit of Capitalism: Disbelief and Discredit, 3 (Cambridge: Polity Press). ISBN 978-0-7456-4814-9
- (2014) The Re-Enchantment of the World: The Value of Spirit Against Industrial Populism (London and New York: Bloomsbury). ISBN 978-1-4411-6925-9
- (2014) Symbolic Misery, Volume 1: The Hyper-Industrial Epoch (Cambridge: Polity Press). ISBN 978-0-7456-5264-1 (hardcover) ISBN 978-0-7456-5265-8 (paperback)
- (2015) States of Shock: Stupidity and Knowledge in the 21st Century (Cambridge: Polity Press). ISBN 0-7456-6494-6
- (2015) Symbolic Misery, Volume 2: The Catastrophe of the Sensible (Cambridge: Polity Press).
- (2016) Automatic Society, Volume 1: The Future of Work (Cambridge: Polity Press).
- (2017) Philosophising by Accident: Interview with Élie During (Edinburgh: Edinburgh University Press).
- (2018) The Neganthropocene (London: Open Humanities Press).
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. |
|
<urn:uuid:b8ea573e-81c5-4475-be85-f9dd0d45cd89>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Bernard_Stiegler
|
2019-07-19T10:53:49Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00429.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.961158
| false
|
Philip Johnson
Johnson het reeds in die 1960's begin wegbeweeg van die puristiese Internasionale Styl en moderne wolkekrabbers met nie-funksionele elemente uit die klassieke boukuns soos suile en boë versier - 'n nuwe benadering tot moderne argitektuur wat hy postmodernisme genoem het.[1]
In 1930 het Johnson, wat sy opleiding aan die Harvard Graduate School of Design ontvang het, die Afdeling vir Argitektuur en Ontwerp in die New Yorkse Museum of Modern Art gestig. Vir sy werk as argitek is hy in 1978 met die American Institute of Architects (AIA) se Goue Medalje vereer en was in 1979 die eerste wenner van die Pritzker-prys vir argitektuur. Nadat die National Academy of Design reeds in 1961 geassosieerde lidmaatskap aan Johnson verleen het, is hy twee jaar later as volle lid aanvaar.
Johnson is in 2005 in sy aftreeplek Glass House in sy slaap oorlede. Hy is oorleef deur sy lewensmaat van 45 jaar, David Whitney, wat nog in dieselfde jaar in die ouderdom van 66 gesterf het.[2]
VerwysingsWysig
- Jaye Abbate en Michael C. Thomsett: Celebrating the Art of Architecture. 25 Years of Pritzker Prize Winning Architects. Columbia, MD: Marketplace Books 2004, bl. 18
- Die geskiedenis van Glass House, hoofstuk 1 ( )
|
<urn:uuid:387262b5-7f8e-46fb-a3f0-12085c9ed757>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Philip_Johnson
|
2019-07-19T10:28:28Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00429.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999744
| false
|
Q'orianka Kilcher
Jump to navigation
Jump to search
Q'orianka Kilcher | |
Nasionaliteit | Amerikaans |
---|---|
Beroep(e) | Aktrise en vervaardiger |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Q'orianka Kilcher (gebore 11 Februarie 1990) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The New World (2005) en Hostiles (2017), en in die televisiereekse Sons of Anarchy (2008) en The Alienist (2018).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 2005: The New World
- 2009: Princess Kaiulani
- 2011: Shouting Secrets
- 2012: Shift of the Ages
- 2013: The Power of Few
- 2013: Blaze You Out
- 2013: 3.11: Surviving Japan
- 2013: Standing on Sacred Ground
- 2015: Ben & Ara
- 2015: Sky
- 2016: Te Ata
- 2017: Hostiles
- Always Running
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 2008: Sons of Anarchy
- 2015: The Life
- 2018: The Alienist
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 2012: Firelight
|
<urn:uuid:731bbadf-b948-4fe3-8b0c-26a3dbc52c4f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Q%27orianka_Kilcher
|
2019-07-19T10:57:58Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00429.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.974635
| false
|
Kategorie:Neurologiese siektes
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met Neurologiese siektes. |
|
<urn:uuid:aedaed85-c898-42d0-ab79-299eed03e5e4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Neurologiese_siektes
|
2019-07-21T23:27:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527396.78/warc/CC-MAIN-20190721225759-20190722011759-00189.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.885971
| false
|
Charlottenburg-kasteel
Die Charlottenburg-kasteel (Duits: Schloss Charlottenburg) is die grootste kasteel in Berlyn en die enigste koninklike paleis in die Duitse hoofstad wat nog uit die tyd van die Hohenzollern-dinastie dateer. Die kasteel is in die gelyknamige stadsdeel van die administratiewe distrik Charlottenburg-Wilmersdorf geleë.
Die kasteel het teen die einde van die 17de eeu ontstaan en is in die volgende eeu grootliks uitgebrei, met eksotiese binneversierings in die Barok- en Rokoko-style. Aan die kasteel se agterkant is 'n uitgestrekte formele tuin aangelê wat deur 'n bosgebied omring word. Hier het 'n belvedere, 'n mausoleum, 'n teater en 'n pawiljoen ontstaan. Die kasteel is gedurende die Tweede Wêreldoorlog ernstig beskadig, maar later heropgebou. Die kasteel en sy tuin is een van Berlyn se vernaamste toeriste-aantreklikhede.
|
<urn:uuid:c999d56e-67cd-4b75-a8da-b89b082e30ce>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Charlottenburg-kasteel
|
2019-07-18T05:21:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00293.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999918
| false
|
Withelmlaksman
Die withelmlaksman (Prionops plumatus) is 'n algemene standvoël in gevestigde boomveld maar kan in die winter wyd verspreid buite sy broeigebied gevind word.
Withelmlaksman | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Prionops plumatus (Shaw, 1809) |
Die voël is 19 cm groot en weeg 34 gram. In Engels staan die voël bekend as die White-crested helmetshrike.
Sien ookWysig
Wikimedia Commons bevat media in verband met Prionops plumatus. |
BronWysig
VerwysingsWysig
- BirdLife International (2012). "Prionops plumatus". IUCN Rooilys van Bedreigde Spesies. Weergawe 2012.1. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur. Besoek op 16 Julie 2012.
|
<urn:uuid:db7b4af8-f838-4c90-937b-bd5d2f029dae>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Prionops_plumatus
|
2019-07-18T04:28:15Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00293.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.987739
| false
|
Andries Smorenburg
Kmdt. Andries Smorenburg (De Bilt, provinsie Utrecht, Nederland, 3 Maart 1872 – Johannesburg, Suid-Afrika, 16 April 1939) was ’n Nederlandse stryder aan Boerekant in die Tweede Vryheidsoorlog en moontlik die enigste Boerekrygsgevangene wat dit reggekry het om van die eiland Sint Helena af te ontsnap, hoewel hy gevang en teruggestuur is. C. de Jong beskryf hom in die Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek, deel V as "avontuurlik, vindingryk en waaghalsig".
Herkoms[wysig | wysig bron]
Smorenburg was die seun van Gerrit Smorenburg en Johanna Aletta Rijnhart (of Reinhart). Hy het twee susters gehad, Anna Sophia Margaretha (getroude van Ruitenbeek) en Ida Anthonia Georgina. Toe Smorenburg nog klein was, het sy pa hom in ’n beskonke oomblik laat ompraat om by die Franse Legioen aan te sluit; daarom moes hy kleintyd begin werk om sy gesin te help onderhou. Op ’n baie vroeë leeftyd het hy as vakleerling by ’n plaaslike skrynwerker gaan werk. Toe dié bankrot speel en besluit om na Transvaal te emigreer, is Smorenburg saam met hom daarheen. Die vaardighede wat hy destyds geleer het, sou later goed te pas kom. Altyd rusteloos van geaardheid, het Smorenburg op 15-jarige leeftyd in 1887 ná ’n uitval met sy werkgewer (of oom) besluit om by die Transvaalse polisie (die Zuid-Afrikaansche Rijdende Politie) aan te sluit, eers as klerk en later as konstabel. Teen 1895, ten tyde van die Jameson-inval, is hy reeds tot speurder-sersant bevorder en het hy deelgeneem aan ondersoeke na die samesweerders. Saam met 'n offisier het hy op die brandkas van die Reform Committee beslag gelê. Hy was ook behulpsaam met die opruiming van die dinamietontploffing in Braamfontein op 19 Februarie 1896. (Volgens een bron is hy kort hierna tot sersant bevorder.)
Omstreeks 1899 is hy terug Nederland toe vir mediese behandeling omdat ’n dokter in Johannesburg gedreig het om sy een been af te sit weens bloedvergifting ná ’n besering daaraan. Toe die Driejarige Oorlog op 11 Oktober 1899 uitbreek, het Smorenburg die hospitaal in Arnhem verlaat en hom na Transvaal teruggehaas om betyds te wees om aan die gewapende stryd deel te neem. Hy het met ’n skip langs Afrika se ooskus af gereis na Mosambiek en van daar na die ZAR teruggekeer.
Tydens die oorlog is Smorenburg benoem tot kommandant van die tweede Hollanderkorps, wat later onder genl. Georges de Villebois-Mareuil in die Vrystaat opgetree het, maar Smorenburg het nie goed met die generaal oor die weg gekom nie omdat hy van mening was dat De Villebois Mareuil geen begrip van die omstandighede in Suid-Afrika en oorlogvoering met ongereelde troepe gehad het nie. Op 19 Maart 1900 het Smorenburg saam met sy manne uit Pretoria vertrek en tweede dae later op Kroonstad aangekom. Op 24 Maart het hulle opdrag gekry om die spoorlyn noord van Kimberley op te blaas. Hulle het oos van Boshof opgetree. In ’n geveg op 5 April 1900 naby Boshof waarin die Franse generaal gesneuwel het, is Smorenburg en die grootste deel van die Hollanders van die Vreemelingelegioen gevange geneem en na die Deadwood-kamp op Sint Helena verban, een van 5 000 Boerekrygsgevangenes wat in die loop van die oorlog daarheen gestuur.[1]
Ontsnapping van Sint Helena[wysig | wysig bron]
Vanweë sy rusteloosheid kon hy nie in die krygsgevangekamp aanpas nie. In Desember 1901 het hy vir homself ’n krat gemaak, gemerk “Curios”, “Handle with Care” en “This Side Up”, en homself op die Union Castle-posskip SS Goth, wat onderweg na Engeland was, “gepos”. Danksy sy skrynwerkersvaardighede het hy 'n houtkrat verander sodat die kant van binne af oop- of toegemaak kon word. Hy het hierdie luike met ysterbande gekamoefleer. In hierdie tyd is aandenkings wat die krygsgevangenes op Sint Helena en elders gemaak het, gereeld na die buiteland uitgevoer. Hy het die krat voorberei deur dit van ’n fiktiewe adres in Stroud, Gloucestershire te voorsien en dit toe vol klere, vuurhoutjies en genoeg kos en water vir 20 dae ter see te pak.
Bewapen met ’n rofweg getekende kaart van die hawe in Southampton, het hy op 21 Desember in die krat geklim nadat dit op 20 Desember met die ambulanswa na Jamestown gebring is. In die mistige vroeë oggendure het Smorenburg die wagte by die Deadwood-kamp ontglip en daarin geslaag om ongemerk in die krat op een van die skuite in die hawe te klim. Later is die krat met sy ongemaklike insittende in die skeepsruim van die stoomskip Goth wat in die baai voor anker gelê het, gelaai. Hy was 1,87 m lank (volgens 'n ander bron "meer as 2 m"), maar die kis waarin hy weggekruip het, net 1,45 m. Ten spyte van die etikette, is die krat aan boord rondgegooi en omgekeer sodat Smorenburg harsingskudding opgedoen en die meeste van sy watervoorraad verloor het.
Nadat hy nie by die volgende rollesing in sy kamp opgedaag het nie, het die kampowerheid sy verdwyning verbind met die geheimsinnige krat en die onlangse vertrek van die Goth. ’n Telegraafkabel wat die jaar vantevore tussen Sint Helena en Ascension gelê is, is gebruik om die skip se bestemming te waarsku om op die uitkyk na die verstekeling te wees.
Volgens oorlewering het Smorenburg, wat dae lank in ’n gebukkende posisie moes lê, op Kersdag 1901 te veel van die beknopte omstandighede daarin gehad en glo uitgeroep: “In Vadersnaam, moenie aan die kis raak nie. Ek het genoeg gehad. Staan opsy, ek sal uitkom . . . ek het die afgelope week deur hel gegaan.” Kapt. John Attwoord het hom toe bevry. So het hy ná net vyf dae die aftog geblaas.
Luidens ’n ander weergawe het die skip Ascension-eiland op Kersdag bereik en is die ruim geopen om possakke en bagasie te verwyder. Volgens tweede offisier (in ’n ander weergawe die kaptein) John Attwood het een van die matrose 'n figuur in die ruim gewaar wat hy as 'n spook aangesien het. Die gevolg was dat kapt. Eaton Travers al die bagasie deeglik laat ondersoek het. Toe Smorenburg se krat bereik word, het hy benoud van binne af laat hoor: “Stop! I'll come out!” en die daad by die woord gevoeg. Ná ondervraging is Smorenburg weer op 30 Januarie 1902 aan boord van die Gibraltar vanaf Ascension na St. Helena teruggestuur. Aanvanklik is gemeen dat hy swaar gestraf sou word omdat vermoed is dat hy sy parool om die dorp te besoek, verbreek het. Dit was egter nie die geval nie aangesien hy uit die kamp ontsnap het. Hy is van 4 Februarie af in die militêre tronk by Deadwood aangehou en is op 13 Februarie deur 'n krygsraad verhoor. Daarna is hy in die Fort High Knoll-gevangenis aangehou.
Ná die oorlog[wysig | wysig bron]
Ná die vrede het hy as timmerman na Johannesburg teruggekeer. Twee jaar later, in 1904, is hy aangestel as inspekteur van lisensies vir openbare voertuie. Hy het ook 'n beëdigde vertaler en vrederegter geword en is bevorder tot hoof van die lisensieafdeling van Johannesburg, waar hy in 1928 met pensioen afgetree het. Hy was lid van die Arbeidersparty en het met die stakende mynwerkers van 1922 gesimpatiseer, maar geen aktiewe rol in die politiek gespeel nie. In 1938 is die Dekoratie voor Trouwe Dienst aan hom toegeken.
Nadraai[wysig | wysig bron]
Die Smorenburg-familie het die krat, wat later as die “Christmas Box” bekendgestaan het, van Sint Helena af laat kom en aan ene mej. Anna Smith van die Johannesburgse Museum (Africana-museum) gegee, nou Museum Afrika, waar dit later uitgestal is.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( ) Ontsnap. URL besoek op 12 Augustus 2016.
Bronne[wysig | wysig bron]
- ( ) Genealogiese besonderhede op geni.com. URL besoek op 12 Augustus 2016.
- ( ) ABO-krygsgevangene se ontsnapkis in museum, Beeld, 14 Mei 2001. URL besoek op 12 Augustus 2016.
- ( ) The Boer in the box. URL besoek op 12 Augustus 2016.
- ( ) Boerevryheid.co.za. URL besoek op 12 Augustus 2016.
- ( Claasen, J.P. in Beyers, C.J. (hoofred.). 1987. ) Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek, deel V. Pretoria: Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing.
|
<urn:uuid:865f246e-e1db-4d59-8091-ee4f74025b2e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Andries_Smorenburg
|
2019-07-18T05:27:29Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00293.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99998
| false
|
Helene Costello
Jump to navigation
Jump to search
Helene Costello | |
Geboorte | 21 Junie 1906 |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 26 Januarie 1957 (op 50) |
Kinders | 1 |
Beroep(e) | Aktrise |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Helene Costello (21 Junie 1906 – 26 Januarie 1957) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Millionaires (1926), Lights of New York (1928), Broken Barriers (1928), en The Fatal Warning (1929).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1912: Cleopatra
- 1925: Ranger of the Big Pines
- 1926: Millionaires
- 1926: The Honeymoon Express
- 1926: The Love Toy
- 1926: Wet Paint
- 1926: While London Sleeps
- 1927: The Broncho Twister
- 1927: Finger Prints
- 1927: The Fortune Hunter
- 1927: Good Time Charley
- 1927: The Heart of Maryland
- 1927: Husbands for Rent
- 1927: In Old Kentucky
- 1928: Lights of New York
- 1928: Broken Barriers
- 1928: Burning Up Broadway
- 1928: The Circus Kid
- 1928: Comrades
- 1928: The Midnight Taxi
- 1928: The Phantom of the Turf
- 1929: The Fatal Warning
- 1929: When Dreams Come True
|
<urn:uuid:f0bc341c-8257-4695-b7b5-135de7117f8b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Helene_Costello
|
2019-07-18T05:15:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00293.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.863537
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Ruimtevaardergroep 4" skakel
←
Ruimtevaardergroep 4
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Ruimtevaardergroep 4
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Harrison Schmitt
(
← skakels
wysig
)
Owen K. Garriott
(
← skakels
wysig
)
Joseph P. Kerwin
(
← skakels
wysig
)
Edward Gibson
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Ruimtevaardergroep 4
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Ruimtevaardergroep_4
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:b9048410-d978-410e-96b7-99ad447b9e93>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Ruimtevaardergroep_4
|
2019-07-18T04:56:38Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00293.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.995917
| false
|
leeg
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
Byvoeglike naamwoord | ||||
---|---|---|---|---|
Trap | Predikatief | Attributief | Partitief | |
Stellend | leeg | leë | ||
Vergrotend | leër | |||
Oortreffend | leegste | |||
Bywoord | ||||
Oortreffend | dolleeg |
- leeg
- Sonder inhoud; met niks daarin.
- Die swembad is leeg, tap asseblief water in.
- Sy glas loop leeg (oud en aan die einde van die lewe).
Vertalings: leeg | |||
---|---|---|---|
|
<urn:uuid:5047241b-af41-473f-be58-13386683f574>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/leeg
|
2019-07-18T04:48:44Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00293.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.96084
| false
|
ファイル:Flag of Finland.svg
ナビゲーションに移動
検索に移動
元のファイル (SVG ファイル、1,800 × 1,100 ピクセル、ファイルサイズ: 275バイト)
ファイルの履歴
過去の版のファイルを表示するには、その版の日時をクリックしてください。
日付と時刻 | サムネイル | 寸法 | 利用者 | コメント | |
---|---|---|---|---|---|
現在の版 | 2009年7月14日 (火) 05:38 | 1,800 × 1,100 (275バイト) | Fibonacci | Greatly simplified code. | |
2007年9月8日 (土) 16:09 | 1,800 × 1,100 (680バイト) | Pudeo~commonswiki | Reverted to version as of 03:03, 9 January 2007 | ||
2007年7月27日 (金) 12:01 | 180 × 110 (657バイト) | Ms2ger | decrease size, valid SVG | ||
2007年1月9日 (火) 03:03 | 1,800 × 1,100 (680バイト) | Zscout370 | Increasing size | ||
2007年1月9日 (火) 03:01 | 180 × 110 (728バイト) | Zscout370 | I was informed the colors were incorrect, so I used Photoshop to get the Pantone shade of blue. | ||
2006年8月17日 (木) 23:10 | 900 × 550 (456バイト) | Madden | made it smaller | ||
2005年10月21日 (金) 16:06 | 18,000 × 11,000 (464バイト) | Dbenbenn | make flag ratio be exactly 11:18, and make cross ratios be exactly 5:3:10 (horizontal) and 4:3:4 (vertical). Changes are PD. | ||
2005年10月17日 (月) 03:18 | 491 × 300 (1キロバイト) | Zscout370 | Compression | ||
2005年9月27日 (火) 22:49 | 491 × 300 (2キロバイト) | SKopp | The flag of Finland. Source: Drawn by User:SKopp {{Template:Insignia}} Category:Flags of Finland |
ファイルの使用状況
グローバルなファイル使用状況
以下に挙げる他のウィキがこの画像を使っています:
- ab.wikipedia.org での使用状況
- ace.wikipedia.org での使用状況
- ady.wikipedia.org での使用状況
- af.wikipedia.org での使用状況
- Europa
- Europese Unie
- Finland
- Helsinki
- Sweeds
- Olimpiese Somerspele 1924
- Tweede Wêreldoorlog
- Nobelprys vir Letterkunde
- Nobelprys vir Vrede
- Karelies
- Lapland
- Rusland
- Lys van hoofstede
- Euro
- Russies
- Keulen
- Lys van lande volgens bevolking
- Windhoek
- OESO
- Europese Ruimtevaartorganisasie
- Winteroorlog
- Potsdam
- Russe
- Kategorie:Finland
- Fins
- Dakar-tydren
- Sjabloon:Country flag alias FIN
- Lys van lande volgens bevolkingsdigtheid
- Tartaars
- Menslike-ontwikkelingsindeks
- Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog
- Nobelprys vir Chemie
- Lys van lande
- Sjabloon:Landdata Finland
- Kuopio
- Lys van internasionale rugbyspanne
- Lys van lande volgens Menslike-ontwikkelingsindeks
- Lys van lande volgens BBP (nominaal) per capita
- Lys van lande volgens BBP (koopkragpariteit) per capita
- Lys van lande volgens oppervlak
- Lys van lande volgens geletterdheidskoers
- Linus Torvalds
- Sjabloon:FIN
- Noord-Europa
- Nordiese Raad
このファイルのグローバル使用状況を表示する。
|
<urn:uuid:066ac3c6-ecb2-4d68-941c-c2bc24585537>
|
CC-MAIN-2019-30
|
2019-07-18T05:08:41Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00293.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.689009
| false
|
|
1420
Jump to navigation
Jump to search
1420 |
◄ | 14de eeu | ◄15de eeu► | 16de eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:1420 |
Kalenders | |
Die jaar 1420 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 20ste jaar van die 15de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Gebeure[wysig | wysig bron]
- 21 Mei – die Engelse en die Franse koning sluit die Verdrag van Troyes.
- 28 September – Pous Martinus V kom in Rome aan vanaf Konstanz.
|
<urn:uuid:904eefd3-abaa-47f5-b93e-339d4483482c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/1420
|
2019-07-21T23:32:31Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527396.78/warc/CC-MAIN-20190721225759-20190722011759-00213.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999932
| false
|
Teologie
Teologie (van die Griekse woorde theos wat God beteken en logos wat woord of segging beteken) bestudeer die openbaring van God teenoor die mens soos wat dit in die geskiedenis neerslag gevind het tot en met vandag. Die woord teologie word meestal in 'n Christelike konteks gebruik en bestudeer God se openbaring tot die mens hoofsaaklik aan die hand van die Bybel en die geskiedenis van die Christelike kerk.
Christelike teologie kan onderverdeel word in:
|
<urn:uuid:11734a7d-267e-4622-98a7-ef60b9611b95>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Teoloog
|
2019-07-21T23:37:25Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527396.78/warc/CC-MAIN-20190721225759-20190722011759-00213.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000007
| false
|
Wikipedia:Mediese vrywaringsnota
Wikipedia bevat baie artikels oor mediese onderwerpe, maar daar is geen waarborg dat die artikels korrek is nie. Daar is geen versekering dat enige van die feite waar, presies of op datum is nie. Die meeste sodanige artikels word geskryf of vertaal deur nie-professionele mense. Selfs al is ’n stelling oor medisyne korrek, is dit nie noodwendig op jou of jou simptome van toepassing nie.
Die mediese inligting op Wikipedia is van ’n algemene aard en dien nie as plaasvervanger van ’n professionele mediese werker nie (soos ’n gekwalifiseerde dokter, verpleegster, apteker, ens.) Wikipedia is nie ’n dokter nie.
Nie enige individuele bydraer, stelseloperateur, ontwikkelaar of borg van Wikipedia of enigiemand anders wat aan Wikipedia verbonde is, kan verantwoordelik gehou word vir die gevolge van enige poging om van die inligting op die webtuiste toe te pas nie.
Niks op Wikipedia.org of enige deel van ’n projek van Wikimedia Foundation, Inc., moet beskou word as ’n poging om ’n mediese opinie te gee of andersins betrokke te wees by die geneeskundige praktyk nie.
|
<urn:uuid:146452df-862a-4e4a-a606-36845ac13d8a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Mediese_vrywaringsnota
|
2019-07-23T04:56:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528869.90/warc/CC-MAIN-20190723043719-20190723065719-00373.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999987
| false
|
Eni
Eni S.p.A. is 'n Italiaanse multinasionale petroleum en gas maatskappy, teenwoordig in 79 lande, en is tans Italië se grootste industriële maatskappy met 'n markkapitalisasie van 87,7 miljard euro (VSA $ 138000000000). Die Italiaanse regering besit 'n 30,3% goue aandeel in die maatskappy, 3,93% gehou deur die staatskas en 26,37% gehou deur die Cassa depositi e prestiti. Die woord "ENI" was aanvanklik die afkorting van "Ente Alliansie Idrocarburi" (nasionale koolwaterstowwe gesag). Deur die jare na sy stigting is dit egter bedryf in 'n groot aantal van die velde, soos kontraktering, kernkrag, energie, mynbou, chemikalieë en plastiek, verfyn onttrekking en verspreiding masjinerie, gasvryheidsbedryf en selfs tekstielbedryf en nuus. Eni is geklassifiseer deur verkope as "super-groot" saam met BP, Chevron, ExxonMobil, ConocoPhillips, Royal Dutch Shell en Total.
Eni S.p.A. | |
Tipe | Aandelemaatskappy |
---|---|
Gestig | 10 Februarie 1953 |
Hoofkantoor | Rome, Italië |
Sleutelpersone | Emma Marcegaglia (voorsitter van die Raad) Claudio Descalzi (hoof uitvoerende beampte) |
Gebied bedien | Wêreldwyd |
Industrie | Ru-olie en aardgas |
Produkte | Ru-olie, aardgas, Ru-olie-produkte, energie |
Inkomste | €128,8 miljard[1] (2012) |
Bedryfsinkomste | €18,064 miljard[1] (2012) |
Netto inkomste | €7,788 miljard[1] (2012) |
Werknemers | 77 838[1] (2013) |
Dogtermaatskappye | AGI, Eni Gas & Power, Polimeri Europa, Saipem, Snam, Syndial |
Webwerf | eni.com |
|
<urn:uuid:a2b7f223-38b9-4612-96f6-09dad27161a1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Eni
|
2019-07-15T18:07:29Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195523840.34/warc/CC-MAIN-20190715175205-20190715201205-00557.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999261
| false
|
Haas Schoeman
Volle naam | Johan Schoeman | ||||
---|---|---|---|---|---|
Bynaam | Haas | ||||
Geboortedatum | 15 Maart 1940 | ||||
Geboorteplek | Prins Albert, Suid-Afrika | ||||
Sterftedatum | 1 Januarie 2006 (op 65) | ||||
Sterfteplek | Table View, Suid-Afrika | ||||
Lengte | 1,83 m | ||||
Gewig | 88,5 kg | ||||
Skool | Hoër Jongenskool Paarl | ||||
Universiteit | Universiteit van Stellenbosch | ||||
Rugbyloopbaan | |||||
Loopbaan as speler | |||||
Posisie(s) | Flank | ||||
Springbokno. | 391 | ||||
Amateurspanne | |||||
Jare | Klub / span | Weds | (pte) | ||
Bellville Wanderers Diggers |
Professionele / senior klubs | |||||
Jare | Klub / span | Weds | (pte) | ||
Universiteit van Stellenbosch | |||||
Provinsiale- / Staatspanne | |||||
Jare | Klub / span | Weds | (pte) | ||
1963–1965 | WP | ||||
Nasionale span(ne) | |||||
Jare | Land | Weds | (pte) | ||
1963–1965 | Suid-Afrika | 7 | 0 |
Inhoud
Biografiese agtergrondWysig
RugbyloopbaanWysig
Nadat hy aanvanklik in en uit die eerstespan van die universiteitsklub was (hy moes meeding met losvoorspelers soos Butch Lochner, Dawie Ackermann, James Starke and Ronnie Melck), word hy later 'n gereelde lid van die eerstespan en speel ook vanaf 1962 tot 1965 vir die Westelike Provinsie. Hy het 'n Springbok geword in 1963 toe hy vir die derde toets teen die Wallabies gekies is. In 1965 was hy 'n lid van die Springbokspan onder kapteinskap van Avril Malan wat deur Ierland en Skotland getoer het en daarna 'n lid van die Springboktoerspan na Australië en Nieu-Seeland onder kapteinskap van Dawie de Villiers.
Opsomming van toetseWysig
Datum | Posisie | Teenstander | Uitslag | Stadion | Plek |
24 Augustus 1963 | Flank | Australië | Verloor 9-11 | Ellispark | Johannesburg |
7 September 1963 | Flank | Australië | Wen 22-6 | Boet Erasmus | Port Elizabeth |
10 April 1965 | Flank | Ierland | Verloor 6-9 | Lansdowne Road | Dublin |
17 April 1965 | Flank | Skotland | Verloor 5-8 | Murrayfield | Edinburgh |
19 Junie 1965 | Flank | Australië | Verloor 11-18 | Sydney Cricket Ground | Sydney |
31 Julie 1965 | Flank | Nieu-Seeland | Verloor 3-6 | Athletic Park | Wellington |
21 Augustus 1965 | Flank | Nieu-Seeland | Verloor 0-13 | Carisbrook | Dunedin |
Eksterne skakelsWysig
- Haas Schoeman by www.genslin.us/bokke
|
<urn:uuid:506b45c6-3f8a-4179-9696-63603c562170>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Haas_Schoeman
|
2019-07-15T18:41:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195523840.34/warc/CC-MAIN-20190715175205-20190715201205-00557.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.993164
| false
|
Pterostigma
Die Pterostigma is 'n sel wat aan die vlerke van insekte voorkom, wat dikwels verdik of gekleur is, en opvallend is. Dit is veral opvallend in naaldekokers en waterjuffers, maar ook in ander insekgroepe, soos raphidioptera, hymenoptera en megaloptera.[1]
Die pterostigma is die swaarste deel van 'n insek se vlerk, en dit verbeter die insek se sweefvermoë. Sonder die pterostigma sal vibrasies teen 'n sekere kritiese spoed op die vlerk plaasvind, wat dit vir die insek onmoontlik sal maak om te sweef. Toetse wat op 'n naaldekokerspesie gedoen is, toon dat met die pterostigma die kritieke sweefsnelheid met 10–25% laat toegeneem.[2]
Sommige waterjufferwyfies in die Calopterygidaefamilie het 'n pseudopterostigma. Dit kom op dieselfde deel van die vlerk as die pterostigma voor, maar word deur are deurkruis en het 'n ligter kleur as die omliggende areas van die vlerk.[3]
Bronne[wysig | wysig bron]
- Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia-artikel vertaal
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "Definition of Pterostigma". Amateur Entomologists' Society. Besoek op 22 April 2017.
- Norberg, R. Åke. “The pterostigma of insect wings an inertial regulator of wing pitch”. Journal of Comparative Physiology A 81 (1): 9–22. doi:10.1007/BF00693547.
- "Banded Demoiselle, Calopteryx splendens (Harris, 1782)". The Online Field Guide. Besoek op 22 April 2017.
|
<urn:uuid:e2d6f6f5-916e-463e-ab9b-cfe65e90bf7a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Pterostigma
|
2019-07-19T10:38:17Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00477.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999579
| false
|
Estland
Volkslied: Mu isamaa, mu õnn ja rõõm (Esties vir: "My vaderland, my trots en vreugde") | |||||
Hoofstad | Tallinn
Grootste stad | Tallinn | ||||
Amptelike tale | Esties | ||||
Regering | Parlementêre republiek Kersti Kaljulaid Jüri Ratas | ||||
Onafhanklikheid | van die Russiese Ryk 12 April 1917 24 Februarie 1918 2 Februarie 1920 1940–1941 1941–1944 1944–1991 20 Augustus 1991 | ||||
Oppervlakte - Totaal - Water (%) |
45 227 km2 (132ste) 17 413 myl2 4,45 | ||||
Bevolking - 2013-skatting - 2011-sensus - Digtheid |
1 315 944[1] (151ste) 1 294 455[2] 28 / km2 (188ste) 75 / myl2 | ||||
BBP (KKP) - Totaal - Per capita |
2016-skatting | ||||
BBP (nominaal) - Totaal - Per capita |
2016-skatting | ||||
MOI (2014) | ▬ 0,861[4] (30ste) – baie hoog | ||||
Gini (2013) | 32,9[5] – medium | ||||
Geldeenheid | Euro (€) (EUR )
Tydsone - Somertyd |
OET (UTC+2) OEST (UTC+3) | ||||
Internet-TLD | .ee, .eu | ||||
Skakelkode | +372 |
Estland (Esties: Eesti [ˈeːsti]), amptelik die Republiek Estland (Eesti Vabariik), is 'n land in Noord-Europa, wat in die weste begrens word deur die Oossee, in die noorde deur die Finse Golf, in die ooste deur Rusland en in die suide deur Letland. Dit is die mees noordelike en die kleinste van die drie Baltiese lande. Estland bestaan hoofsaaklik uit bosryke heuwellande met talle mere, vleie en moerasgebiede. Inwoners praat oorwegend Esties wat nou verwant is aan Fins en – in teenstelling met die ampstale van Letland en Litaue – deel uitmaak van die Fins-Oegriese taalgroep.
Estland is eeue lank deur Europese moondhede soos die Duitse Orde, Denemarke, Swede, Pole, Rusland en die Sowjetunie oorheers en het – ná 'n kortstondige periode as 'n onafhanklike staat tussen die twee wêreldoorloë – saam met die ander twee Baltiese lande, Letland en Litaue, in 1991 sy onafhanklikheid verklaar. Vanweë sy geografiese ligging en historiese bande met Sentraal- en Noord-Europa het Estland homself steeds as 'n voorpos van die westerse beskawing beskou. Sy huidige buitelandse beleid word dan ook deur sy nou bande met Finland en Skandinawiese lande asook sy lidmaatskap in die Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie (NAVO), die Europese Unie, die OESO en die OVSE oorheers.
In die 13de eeu is die kerstening van Estland vanuit Denemarke deurgevoer, en die land is later deur die Duitse Orde oorheers, terwyl Duitse koopmans van die Hansebond handelskantore in Lyfland, die huidige Letland en Estland geopen het. Tallinn, wat deur die Duitsers Reval genoem is, het net soos Narva, Tartu (Dorpat), Pärnu (Pernau) en Viljandi (Fellin) tot 'n bloeiende Hansestad ontwikkel.
In die 16de en 17de eeu het Pole, Swede en Russe pogings onderneem om Estland by hulle magsgebied in te lyf. Dit was Rusland wat uiteindelik oorwinning behaal het. Alhoewel Estland in 1917/1918 sy onafhanklikheid van Rusland bereik het, is die land as gevolg van die sogenaamde Hitler-Stalin-ooreenkoms van 1939 weer by die Sowjet-invloedsfeer ingelyf en in 'n Sowjetrepubliek omgeskep. Ná die Duitse besetting tydens die Tweede Wêreldoorlog is Estland met geweld gesowjetiseer, en duisende Estiese burgers het uit die land gevlug of is na Siberië gedeporteer. Talle inwoners is deur die nuwe bewindhebbers vermoor, en uiteindelik het Estland sowat 'n kwart van sy oorspronklike bevolking kwytgeraak, terwyl honderdduisende Russiese immigrante hulle in die land gevestig het. Vandag is sowat 72 persent van die totale bevolking etniese Estlanders.
Met die sogenaamde "Singende Rewolusie" in die tydperk tussen 1989 en 1991 het Estland tydens die ontbinding van die Sowjetunie sy kans waargeneem om sy onafhanklikheid te herwin. Die nuwe onafhanklike Republiek van Estland is op 20 Augustus 1991 geproklameer, en Estland het 'n lidland van die Verenigde Nasies geword.
Inhoud
- 1 Geografie
- 2 Klimaat
- 3 Geskiedenis
- 4 Bevolking
- 5 Regering en administratiewe verdeling
- 6 Politiek
- 7 Ekonomie
- 8 Kultuur
- 9 Verwysings
- 10 Eksterne skakels
Geografie[wysig | wysig bron]
Estland is die noordelikste van die drie Baltiese lande en lê op dieselfde breedtegraad as byvoorbeeld suidelike Alaska, Sentraal-Siberië, die noorde van Skotland of die Sweedse hoofstad Stockholm. Dit is tegelykertyd een van die kleinste en mees yl bevolkte lande in Europa – sy oostelike buurland, die Russiese Federasie, is 377 keer so groot. Die huidige staatsgebied strek oor 45 227 km². 'n Verdere gebied van 2 322 km², wat voor die Tweede Wêreldoorlog nog deel uitgemaak het van die onafhanklike Estiese Republiek, is in 1945 by die Russiese Sowjetrepubliek ingesluit en ook ná die herwinning van die onafhanklikheid nie aan Estland teruggegee nie.
Die gletsers, wat gedurende die laaste kouetyd sowat 20 000 jaar gelede die hele noorde van Europa bedek het, het die tipiese Estiese landskapsvorm met lae heuwelreekse gevorm. Meer as 90 persent van Estland se oppervlakte is laer as 100 meter bo seevlak geleë, en net in die suidooste van die land is daar heuwelagtige streke met moeras- en grasgebiede en eensame bosse. Hier is ook die hoogste bergpiek van Estland en die Baltiese gebied geleë, die Suur Munamägi (letterlik "Groot Eierberg") met 'n hoogte van 318 meter.
Die oosgrens met Rusland word grotendeels gevorm deur die Peipusmeer (3 555 km²) en die Meer van Pskov, en in die noorde deur die Narva-rivier. Slegs in die suide het Estland geen natuurlike grens nie.
Estland is die enigste land in die Baltiese gebied wat oor 'n afwisselende eilandgroep langs sy kus beskik.
Wes en ten noorde van die vasteland lê honderde eilande, waarvan die oorgrote meerderheid onbewoon is en sommige vroeër deur die Sowjetunie as militêre terrein gebruik is – dikwels het dit beteken dat die inheemse bevolking hul eilande moes ontruim. Die grootste eilande is Saaremaa en die digbeboste Hiiumaa, beide met 'n herkenbaar eie karakter.
Klimaat[wysig | wysig bron]
Estland het 'n koel-gematigde klimaat met koue winters en matig warm somers wat goed vergelyk met dié van ander gebiede in Noord-Europa. Net soos in Suid-Skandinawië word die kusklimaat deur maritieme en die klimaat van die binneland deur kontinentale invloede gekenmerk. Die gemiddelde jaarlikse temperatuur in Tallinn is 4,5 °C en die gemiddelde reënval 650 mm per jaar – met 'n maksimum gedurende die laat somer wanneer kort en swaar donderbuie uitsak.
Die sterker kontinentale invloed beteken dat lente later begin en herfstyd vroeër kom as in Sentraal-Europa, terwyl daar ook groter temperatuurskommelinge tussen dag en nag en tussen winter en somer is. Lente en herfs is jaargetye wat deur relatief droë weer en matige temperature gekenmerk word. Die lente begin gewoonlik in laat Mei wanneer appelbome in bloei staan.
Tydens die Estiese somer styg die kwik tot maksimale temperature tussen 20 en 30 °C, met 'n gemiddelde van 16,5 °C in Julie. Watertemperature bereik in mere en riviere dikwels meer as 20 °C, die Oossee-water is ietwat koeler. Veral in moerasgebiede word mense deur muggies gepla. Vanweë sy noordelike ligging word die Estiese nagte gedurende midsomer nouliks donker. Die bekende Wit Nagte van Tallinn en ander gebiede lok talle toeriste. Teen die middel van Junie is daar sowat 19 dagligure – dagbreek begin nog voor drie uur soggens, en die son gaan nie voor tien uur saans onder nie.
Gedurende die winter daal die kwik tot 'n gemiddelde van -6,0 °C in Januarie, met laer temperature van tot by -20 °C in die berggebied van Otepää wat sodoende goed geskik vir wintersport is. In baie koue winters raak die Oossee se oppervlak soms bevries, tog bly die kusgebiede in die algemeen dikwels ysvry.
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Vroeë geskiedenis[wysig | wysig bron]
Enkele argeologiese spore dui daarop dat die gebied van die huidige Estland reeds omstreeks 9000 v.C. deur mense bewoon is en sodoende as een van die oudste menslike habitatte in Noord-Europa beskou kan word.[6] Oossee-Finse stamme het hulle as deel van die Fins-Oegriese volkegroep, wat oorspronklik uit die Oeral-gebied afkomstig is, reeds vanaf 3 000 v.C. in die gebied van die huidige Republiek van Estland asook in dele van die huidige Letland gevestig.[7] Die uitgestrekte Estiese stamgebied het vanuit Narva in suidelike rigting langs die oewer van die Peipus-meer tot by die huidige Esties-Letlandse grens en verder weswaarts tot by die eilande langs die kus gestrek.[8]
Deur die eeue heen het barnsteen tot die belangrikste handelsgoed ontwikkel en in die eerste eeue van ons tydrekening sy hoogtepunt bereik. Handelspaaie het langs rivierlope en oor bergpasse in die Alpe so ver as die Middellandse See en Egipte gegaan.
Die eerste historiese bron oor die volk dateer uit die 1ste eeu n.C., toe die Romeinse geskiedkundige na die bewoners van die gebied as Aesti verwys het. Vanuit die ooste en suidooste het Slawiese groepe geleidelik begin uitbrei sodat die Baltiese volke genoodsaak was om hulle permanent in hul huidige gebied te vestig. Die Estiese bevolking omstreeks 1200 word op 150 000 beraam.[9] Die Este was in dorpsgemeenskappe georganiseer, en so het ook Estland se huidige groot stedelike nedersettings – Tallinn en Tartu – hul oorsprong in versterkte dorpe.
Die Middeleeue[wysig | wysig bron]
Uiteindelik is die gebied van die heidense Estiese stamme in die 13de eeu deur 'n koalisie van Denemarke en die Duitse Orde verower. Die Dene het in 1219 die nuwe hoofstad Reval (tans Tallinn) gestig en die Westerse kultuur en Christelike godsdiens in Estland ingevoer. Die Dene, wat aanvanklik die noorde van Estland oorheers het, het hulle gebied in 1346 aan die Duitse Orde verkoop, wat voorheen die suide beheer het. Estland het tot by die Orde se ontbinding in 1561 onder die heerskappy van die Duitse ridders en koopmanne van die Hansebond gebly. Die landelike bevolking het onder die Duitse bewind in 'n toestand verkeer wat feitlik op lyfeienskap neergekom het.
Sweedse en Russiese heerskappy[wysig | wysig bron]
Noord-Estland is daarna deur Swede beset, en ná die Sweeds-Poolse Oorlog en 'n kortstondige besetting deur Pole het ook die suide volgens die Verdrag van Altmark in 1629 onder Sweedse bewind gekom. Die situasie van die Estiese boerebevolking het in hierdie periode ietwat verbeter.
In 1710 is Lyfland, 'n Baltiese streek, wat oor dele van Letland en Estland gestrek het, deur die Russiese tsaar Pieter I verower. Hierdie besetting is in 1721 met die Verdrag van Nystad erken. Ondanks 'n aantal hervormings het die landelike Duitse adel die plattelandse Estiese bevolking tot die tyd van die Russiese Oktoberrewolusie in 1917 oorheers, en ook die welvarende stedelike burgers was merendeels van Duitse afkoms.
In die 19de eeu het Estland se industrialisering 'n aanvang geneem. Spoorlyne is gebou, en Tallinn het tot 'n beduidende seehawe ontwikkel. Met die ekonomiese opswaai het ook Estland se nasionale bewussyn teen die middel van die 19de eeu geleidelik begin ontwikkel, maar 'n beleid van russifisering het tot politieke onluste en grootskaalse emigrasie, veral na die Verenigde State en Kanada, gelei. Estland se belangrike rol in die Russiese Rewolusie van 1905 is deur die owerhede met bloedige onderdrukking beantwoord.
Die eerste onafhanklike republiek[wysig | wysig bron]
Met die omverwerping van die tsaristiese bewind in die Rewolusie van 1917 is steeds meer inheemse bewoners in die Russies-besette gebiede van Letland en Estland in die nuutgestigte outonomie-bewegings saamgesnoer. Hieruit het vinnig politieke partye met nasionale en sosiale doelwitte voortgespring.
Ná 'n betoging van sowat 40 000 Este voor die setel van die Provisionele Regering in Petrograd is Estland as administratiewe eenheid onder die regering van die Revalse goewernementskommissaris Jaan Poska geskep. Eerste algemene verkiesings is in Mei en Junie 1917 gehou. Die nuutverkose Landsraad (Esties Maapäev) het reeds in September 'n debat oor Estland se onafhanklikwording gevoer, al was 'n meerderheid van die afgevaardigdes nog ten gunste van 'n groter Russiese Federasie waarvan Estland deel sou uitmaak. So het Estland – net soos Letland – afgevaardigdes na die Kongres van die Volke van Rusland gestuur wat in Kiëf gehou is.[10]
Onder die indruk van die Bolsjewistiese Oktoberrewolusie het die Estiese Landsraad uiteindelik vir 'n onafhanklike Republiek van Estland en nouer bande met westerse lande gepleit. Die nuwe Sowjet-maghebbers het Poska egter ontsetel en die Landsraad ontbind. Moskou het 'n kommunistiese marionetteregering onder Jaan Anvelt probeer vestig, tog het sy gesag nie buite die hoofstad gestrek nie.
Ná die Estiese onafhanklikheidsverklaring op 24 Februarie 1918[11] is die land deur Duitse troepe beset. Met die Duitse kapitulasie in November 1918 en sy oorwinning oor die Rooi Leër, wat Estland destyds aangeval het, het Estland 'n onafhanklike demokratiese republiek geword, wat deur die Sowjetunie in die Vredesooreenkoms van Tartu in 1920 erken is.
Groot grondbesitters is deur 'n reeks landhervormings onteien sodat 'n groter aantal boeregesinne hul eie grond kon bewerk. Die regte van minderhede is in 1925 verskans en die onderwysstelsel met Esties as voertaal uitgebou. Veral danksy Duitse beleggings is die groei van die Estiese nywerheidsektor bevorder.
Die jare ná die onafhankliksheidsverklaring was nogtans deur politieke onstabiliteit gekenmerk ('n staatsgreep deur linkses het in Desember 1924 misluk, maar was een van die faktore wat nasionalistiese strominge aangewakker het) en tot en met 1933 is Estland deur twintig kortstondige koalisieregerings geregeer. Daarna het 'n nuwe grondwet verreikende bevoegdheid aan die staatspresident verleen. In Maart 1934 is 'n noodtoestand afgekondig en politieke partye ontbind.
Die land het tussen 1935 en 1937 onder die presidentskap van Konstantin Päts 'n outoritêre bewind gekry wat deur Estiese kiesers vooraf in 'n referendum goedgekeur is. Alhoewel 'n nuwe demokratiese grondwet in 1938 burgerlike vryhede herstel het, het die Baltiese lande as gevolg van die Hitler-Stalin-verdrag van Augustus 1939 onder sterk Sowjet-invloed gekom. Die Sowjets het reeds in die volgende maand militêre basisse in Estland begin vestig. 12 000 Estiese Duitsers is in die Duitse Ryk hervestig.
Die Tweede Wêreldoorlog[wysig | wysig bron]
In Junie 1940 is Estland deur Sowjet-troepe beset en ná 'n verkiesing in Julie as 'n Sowjet-republiek by die Sowjetunie ingelyf. In die eerste jaar is meer as 60 000 Este vermoor of gedeporteer. Tydens die Duitse aanval op die Sowjetunie het Estiese burgermagte aan die kant van die Duitse troepe in Junie 1941 teen die Rooi Leër geveg en die Nazi-bewind tot 1944 gesteun. Ander Este het by die Rooi Leër aangesluit om teen die Duitsers te veg.
Sowjet-Russiese besetting[wysig | wysig bron]
- Hoofartikel: Estiese Sosialistiese Sowjetrepubliek.
Ná die Duitse besetting is Estland in 1944 deur Sowjet-troepe herower, en net soos in 1940 is duisende Este gedood of gedeporteer. Kollektivering van die landbou en nasionalisering van die nywerhede het in die laat 1940's begin, en die Estiese ekonomie is ondanks hewige weerstand by die Sowjet-stelsel ingelyf.
Herwonne onafhanklikheid[wysig | wysig bron]
Met die politieke liberalisasie in die Sowjetunie het die Estiese Sowjetraad die inlywing by die Sowjetunie in 1940 onwettig verklaar, en gedurende die staatsgreeppoging teen die Sowjetpresident Michail Gorbatsjof in 1991 het Estland sy onafhanklikheid van die Sowjetunie verklaar. 'n Nuwe grondwet het die lig gesien en is in 1992 ingestel. Lennart Meri is as die eerste president verkies, en met Mart Laar het 'n voorstander van verreikende vryemarkhervormings die amp van eerste minister beklee. Die laaste Russiese troepe is in Augustus 1994 onttrek.
Op 2 April 2004 het Estland by die Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie (NAVO) en op 1 Mei 2004 by die Europese Unie aangesluit.
Die verwydering van 'n monument ter ere van die Sowjet-leër het in April 2007 tot gewelddadige konfrontasies tussen die Estiese polisie en dronk Russiese jeugdiges gelei, waarin een van die Russe dood en tientalle polisiemanne en onrusstokers beseer is. Die monument word deur die Russiese minderheid as 'n simbool vir die Sowjet-oorwinning oor Nazi-Duitsland beskou, maar versinnebeeld vir die Estiese bevolking eerder die brutale onderdrukking deur Sowjet-magte en is na 'n Russiese militêre begraafplaas verskuif.
Op 9 Desember 2010 het Estland by die OESO aangesluit.[12]
Kersti Kaljulaid, voormalige staatsamptenaar en Estland se verteenwoordiger aan die Europese Rekenkamer vanaf 2004 tot 2016, is in Oktober 2016 as opvolger van Toomas Hendrik Ilves, wat sedert 2006 as staatshoof gefungeer het, tot president verkies. Sy is die eerste vrou wat hierdie amp beklee, asook die jongste president in die geskiedenis van Estland.[13]
Bevolking[wysig | wysig bron]
Die meerderheid van die inwoners van Estland is etniese Este (69%) met Esties as hul moedertaal. As gevolg van die Sowjetunie se beleid van russifisering is daar 'n groot Russiessprekende minderheid van etniese Russe (26 persent), wat veral in die hoofstad Tallinn en die nywerheidsentrums van Noordoos-Estland, soos Narva, gekonsentreer is. Van die altesaam 3,7 miljoen migrante, wat gedurende die Sowjet-besetting in Estland kom werk het, het meer as 600 000 hulle permanent hier gevestig. Tussen 1940 en 1989 het die persentasie Estiessprekendes sodoende van oorspronklik meer as 94 tot slegs 61 persent afgeneem. Estland was onder meer 'n gewilde woonplek vir afgetrede Sowjet-offisiere. Vanweë die Russiessprekende infrastruktuur was daar min aansporing vir bewoners van Russiese afkoms om Esties aan te leer. In 1989 was slegs 13,3 persent van hulle Esties magtig.[14]
Ander beduidende minderheidsgroepe sluit Oekraïners (twee persent), Wit-Russe (een persent), Finne (0,8 persent) en ander (1,2 persent) in. Sowat tagtig persent van die de facto-bevolking het Estiese burgerskap.
Die Sweedse minderheid[wysig | wysig bron]
Die sogenaamde Estland- of Kusgebied-Swede, wat na hulself meestal as aibofolke ("Eilandvolk", Esties rannarootslased) verwys, is een van die oudste minderhede in Estland.[15] Hulle bewoon veral die kusgebiede en die eilande van Wes- en Noordoos-Estland, soos Ruhnu (Sweeds Runö), Vormsi (Ormsö), Riguldi (Rickull) en die skiereiland Noarootsi (Nuckö). Hier kan 'n mens 'n aantal Sweedse plekname soos Hosby, Einbi, Österby aantref, en ook straatborde in hierdie geweste is dikwels tweetalig.
Estland-Swede, wat reeds twee eeue voor die Estiese volk gekersten is, het hulle in die 13de eeu in die bogenoemde gebiede gevestig en aan die gesag van plaaslike heersers onderwerp. Swede en Este het dikwels onderling getrou, en baie Sweedse tradisies is deur die Estiese inwoners oorgeneem. Nog in die tyd van die Eerste Estiese Republiek tussen die twee wêreldoorloë was die bevolking van eilande soos Vormsi, Ruhnu, Osmussaar (Sweeds Odensholm) en Pakri (Rågö) merendeels Sweedssprekend. Die Sweedse bewoners het hier tot en met 1939 gebly toe die Sowjetunie begin het om militêre basisse in Estland op te rig. Die oorgrote meerderheid van die Sweedssprekende Estlanders het destyds na Swede gevlug. Mense wat in Estland aangebly het is deur die Sowjet-owerheid na Rusland gedeporteer.[16] Tans is daar nog 'n baie klein minderheid van Estland-Swede in die land.
Die Estland-Sweedse dialekte is nou verwant aan die dialek van Oos-Swede, alhoewel daar nie sprake van 'n eenheidsdialek kan wees nie en steeds verskillende variante van Sweedse dialekte in Estland gepraat is. So het die eilande Ruhnu, Vormsi-Noarootsi-Riguldi, Pakri-Vihterpalu en Hiiumaa almal hul eie kenmerkende dialek. Die aantal mense wat steeds Estland-Sweeds as omgangstaal praat, word op minder as eenhonderd in Estland en tot by eenduisend in Swede beraam.
Klein groepe Estland-Swede kom tans weer in Estland bymekaar in 'n poging om hul kulturele erfenis en eie taal te laat herleef. Die kulturele vereniging van Estland-Swede, wat op 27 Februarie 1988 gestig is, versamel kulturele en historiese dokumente en ander voorwerpe, bevorder die kulturele en ekonomiese ontwikkeling van die Estland-Sweedse gebiede asook Sweedse taalonderrig in die hele Estland.
Regering en administratiewe verdeling[wysig | wysig bron]
Estland is 'n parlementêre demokrasie, met 'n president wat betreklik sterk magte het. Die huidige president is Kersti Kaljulaid wat in 2016 Toomas Hendrik Ilves opgevolg het. Die president word deur die parlement vir 'n termyn van vyf jaar verkies.
Die Estiese parlement (riigikogu) het een kamer met 101 setels. Dit word elke vier jaar verkies. Die huidige regering regeer sedert 2014 onder leiding van Taavi Rõivas.
Estland is opgedeel in vyftien provinsies (maakond, meervoud: maakonnad) wat verder onderverdeel is in landelike (vald) en stedelike munisipaliteite (linn). Die 15 provinsies van Estland is:
Harjumaa – Hiiumaa – Ida-Virumaa – Järvamaa – Jõgevamaa – Läänemaa – Lääne-Virumaa – Pärnumaa – Põlvamaa – Raplamaa – Saaremaa – Tartumaa – Valgamaa – Viljandimaa – Võrumaa
Politiek[wysig | wysig bron]
Buitelandse beleid[wysig | wysig bron]
In Estland se politieke groeperings is daar konsensus oor die hoofoogmerke van die land se buitelandse beleid – soos verdere integrasie van Estland in die politieke en ekonomiese strukture van die Europese Unie en die Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie. Aangesien Rusland as 'n toenemende bedreiging beskou word, bly die handhawing van nouer betrekkinge met die Verenigde State en die samewerking met ander lande in die Oosseegebied hoofdoelwitte van die Estiese regering se buitelandse beleid.[17]
Daarteenoor onderhou Estland vriendskaplike betrekkinge met lande soos Duitsland, sy Baltiese buurlande en die Nordiese lande, veral Finland en Swede, wat almal historiese, ekonomiese en kulturele bande met Estland het.
Beleid in die Europese Unie[wysig | wysig bron]
Estland het saam met nege ander lande op 1 Mei 2004 by die Europese Unie (EU) aangesluit en hou ses setels in die Europese Parlement.
Die invoering van die Europese geldeenheid Euro het hoë prioriteit in Estland se finansiële en ekonomiese beleid geniet, en uiteindelik het die land het op 1 Januarie 2011 by die Eurosone aangesluit. Daarnaas bly energie een van die belangrikste ekonomiese kwessies – die diversifisering van sy energiebronne en die aansluiting by Wes-Europa se kragnetwerke sal Estland minder kwesbaar vir kragtekorte maak.
Veiligheidsbeleid[wysig | wysig bron]
Estiese soldate het tot in die lente van 2009 as veiligheidswagte diens in Irak en in Afghanistan verrig. Terwyl die Baltiese lande se lugruimte tans nog deur ander NAVO-lande beskerm word, is Estland, Letland en Litaue van plan om hierdie lugpatrollies vanaf die jaar 2018 gemeenskaplik te doen.
Ekonomie[wysig | wysig bron]
Ekonomiese geskiedenis[wysig | wysig bron]
Estland, wat aan drie kante deur water omring is, was 'n belangrike landingsplek vir sowel antieke seevaarders asook Wikings en het gedurende die Hansetydperk 'n beduidende deurgangsland vir die handel tussen oos en wes geword. Die groot handelsvolume het vinnig ook die belangstelling van inheemse mense gewek – die bewoners van enkele Estiese eilande, veral Saaremaa en Hiiumaa, was gevreesde seerowers.
Belangriker as seerowery was die stewige handelsbande met omliggende lande, en vanaf die 18de eeu, toe die Russiese tsaar Pieter I die seehawe Sint Petersburg as Rusland se venster na die weste gevestig het, is hierdie bande met die oostelike buurland nog versterk.[18]
Die periode tussen die wêreldoorloë was deur ekonomiese vooruitgang en 'n hoë lewensstandaard gekenmerk – die laasgenoemde het gunstig vergelyk met dié van Finland, selfs al het hierdie noordelike buurland reeds voor 1917 as Russiese grootvorstedom oor sy eie geldeenheid en wetgewing beskik. Die landhervorming van die 1920's het kleinboere en koöperasies bevorder en tot toenemende landbouproduksie gelei. Agrariese uitvoere – Estiese boere het hulle veral op spek- en botterproduksie toegespits – na die Verenigde Koninkryk en ander Wes- en Noord-Europese lande was een van Estland se vernaamste bronne van buitelandse valuta. In die dertigerjare het ook die graanproduksie duidelik toegeneem.
Daarenteen het handelsbetrekkinge met die Sowjetunie instabiel gebly, en Estiese produsente het derhalwe vanaf die middel van die twintigerjare steeds meer na onontginde binnelandse markte begin kyk. Die spoorwegnetwerk is uitgebrei, en 'n aantal nywerhede het ontstaan wat voedsel en hout verwerk het asook papier, sellulose, tekstiele, metale en sement vervaardig het. Pogings om Estiese swaar nywerhede en ander uitvoergerigte industriële sektore te ontwikkel, het nogtans misluk. 'n Estiese energiebedryf het met die ontginning van olieskalie tot stand gekom. In 1928 het Estland die kroon as wettige betaalmiddel ingevoer en sy nuwe geldeenheid met goudreserwes ondersteun.
Die wêreldwye ekonomiese resessie vanaf 1929/1930 het ook Estland se ekonomie geraak wat in 1932 sy sterkste insinking getoon het. Veral die produksie van uitvoergerigte nywerhede het met sowat 'n derde gekrimp. Danksy die groeiende staatsbesteding en Duitse beleggings het die ekonomie reeds in 1934 begin herstel. Die ontginning van olieskalie en die produksie van fosforiet en sellulose het skerp gegroei, net soos die boudryf. Intussen was steeds meer Estiese verskaffers in staat om in hul moderne fabrieke 'n verskeidenheid produkte te vervaardig wat in die 1920's nog uit die buiteland ingevoer moes word. Duitsland het in 1937 die beduidendste handelsvennoot geword.[19]
Die Estiese bevolking het sy eie lewensstandaard ook ná die Tweede Wêreldoorlog en die besetting deur Sowjet-Rusland eerder met dié van Skandinawiese lande as dié van ander Sowjet-republieke vergelyk. Die feit dat die Estiese Sosialistiese Sowjetrepubliek die hoogste lewenspeil in die Sowjetunie geniet het, het sodoende min troos gebied.
In die najaar van 1987 het vier Estiese wetenskaplikes hul program van ekonomiese selfstandigheid aan die publiek bekend gestel – destyds is hierdie gedagte nog as utopies beskou. Met die politieke omwenteling in Sowjet-Rusland het die prentjie egter begin verander, en deskundiges het openlik vir die invoering van 'n eie geldeenheid gepleit. Eerste ontwerpe vir Estiese banknote is in die plaaslike pers afgedruk, lank voordat die land in staat was om sy agenda van ekonomiese hervorming deur te voer.
Die Russiese roebel het ná Estland se onafhanklikwording ernstig verswak, terwyl Westerse valuta benodig is om produkte en dienste van gehalte te koop. Die nuwe geldeenheid, die Estiese kroon, het met sy invoering in Junie 1992 'n trotse simbool van nasionale selfbeskikking geword. Op 1 Januarie 2011 is die Euro-geldeenheid ingestel wat die Estiese kroon vervang het.
Ekonomiese hervorming[wysig | wysig bron]
Estland het sy ekonomie in die 1990's volgens die Skandinawiese model geherorganiseer. Ná die privatisering van vroeëre staatsondernemings het Estland ten opsigte van sy kommunikasietegnologieë tot een van die modernste lande begin ontwikkel wat met sowat 700 openbare internetstasies onder meer gratis-internettoegang aan al sy burgers verskaf. Die vinnige hervormings het nogtans veral armes, bejaardes en gesinne met kinders benadeel: Terwyl die huidige prysvlak vir kos en gebruiksgoedere met dié van Noord- en Wes-Europese lande vergelyk kan word, beloop maandelikse bruto salarisse en lone volgens amptelike statistieke gewoonlik minder as €800.
Belangrike sektore[wysig | wysig bron]
Finansiële dienste, vervoer en logistiek, telekommunikasie, toerisme, handel, eiendomme en die boubedryf is tans die belangrikste ekonomiese sektore in Estland wat altesaam 53 persent van die bruto binnelandse produk (BBP) oplewer. Die dienstesektor toon die hoogste groeikoers en verenig sowat 60 persent van die ekonomiese groei op homself. Land- en bosbou speel net soos vissery 'n minder belangrike rol.
Estiese seehawens het in 2010 45,85 miljoen ton se goedere gehanteer – 'n toename van 19,2 persent teenoor die vorige jaar.[20] 7,9 miljoen skeepspassasiers is vervoer. Veral die passasiervervoer tussen Estland en Finland en Swede het in die afgelope jare duidelik toegeneem. As gevolg van sterk mededinging van hawens in Rusland en sy Baltiese buurlande het Estland begin om sy hawe-infrastruktuur te diversifiseer en beleggings te verhoog.
Die Estiese toerismesektor toon vinnige groei en dra sowat vyftien persent tot die BBP by. In 2010 het die aantal binne- en buitelandse toeriste 2,12 miljoen beloop.
Ekonomiese beleid en situasie[wysig | wysig bron]
Estland volg 'n liberale ekonomiese beleid. Aangesien die staatssektor slegs sowat twaalf persent tot die bruto binnelandse produk (BBP) bydra, bly die land se ekonomie tot 'n groot mate buigbaar en kan vinnig by veranderende omstandighede aanpas.
Estland se ekonomiese suksesverhaal sedert sy onafhanklikheidsverklaring is onder meer aan sy stabiele geldeenheid (die Estiese kroon was aan die Euro gekoppel), die liberalisering van pryse, die vermindering van staatssubsidies, 'n vinnige privatisering van staatsondernemings en in die besonder aan 'n baie liberale belasting- en beleggingsbeleid te danke. Die sterk ekonomiese groei in die eerste dekade van die 21ste eeu was veral deur 'n opswaai in die tersiêre sektor, die boubedryf en eiendomsmark, 'n sterk binnelandse vraag na goedere en dienste en stygende uitvoere gekenmerk. Estland se invoere het hierby teen 'n vinniger pas gegroei as sy uitvoere, en die land se buitelandse skuldlas was in 2009 reeds hoër as sy BBP.[21]
Nadat die BBP in 2005 (+10,2 persent) en 2006 (+11,2 persent) nog teen dubbelsyfer-groeikoerse gestyg het, is die ekonomiese situasie vanaf 2007 deur 'n afwaartse aanpassing gekenmerk. Die groeikoers van die BBP het sodoende in 2007 tot 7,1 persent verlaag, terwyl die groeikoers in 2008 (-1,0 persent) en 2009 (-13,9 persent) negatief was. In 2010 is weer 'n positiewe groei van 3,1 persent aangeteken wat na verwagting in 2011 sal toeneem tot 4 persent.[22] Die afnemende, maar nog steeds hoë tekort op die lopende rekening van die betalingsbalans en stygende inflasiesyfers van 6,6 persent in 2007 en meer as elf persent in 2008 gooi net soos loon- en salarisverhogings, wat hoër is as die groei van produktiwiteit, skadu.
Werkloosheid het in die eerste kwartaal van 2010 'n historiese rekordsyfer van 19 persent bereik. Dit het vanaf April 2010 effens begin daal, maar die gemiddelde syfer vir 2010 was steeds 16,9 persent.
Die stygende prysvlakke op internasionale energie- en voedselmarkte en belastingverhogings, wat vroeg in 2008 ingestel is, is aanvanklik as moontlike struikelblokke op pad na die instelling van die Euro beskou.
Buitelandse handel[wysig | wysig bron]
Estland se liberale ekonomiese beleid en die aanpassing van Estland se regstelsel aan die Europese Unie se riglyne, wat tans byna voltooi is, skep 'n optimale klimaat vir buitelandse beleggings. Relatief lae belastingtariewe vir ondernemings is 'n verdere trekpleister – die huidige belastingtarief van 21 persent moet eers betaal word wanneer 'n onderneming verdeelbare wins aanteken. 35,3 persent van alle huidige regstreekse buitelandse beleggings (4,3 miljard €) kom uit Swede.
Estland se buitelandse handel het in 2010 17,98 miljard € beloop (waarvan 8,75 miljard € uit- en 9,24 miljard € uitvoere was). Die tekort op die handelsrekening (488 miljoen €) was die laagste in vyftien jaar.
Die EU-lidlande is die belangrikste handelsvennote. Estland voer hoofsaaklik masjiene, toerusting en aanlegte, hout en houtprodukte, tekstiele, ru-olie (wat uit olieskalies ontgin word) en elektriese krag na ander Europese lande uit. Finland is met 17 persent die grootste mark vir Estiese uitvoere, terwyl ook die meeste invoere uit dié Skandinawiese land kom.
Kultuur[wysig | wysig bron]
Kulturele invloede[wysig | wysig bron]
Vanweë sy politieke en demografiese ontwikkeling was Estland steeds 'n land wat deur kulturele diversiteit gekenmerk is. So is die land in politieke opsig aanvanklik deur Denemarke, tussen 1252 en 1561 deur die Duitse Orde, daarna deur Swede en in die 18de en 19de eeu deur Rusland oorheers. Die Estiese kultuur en argitektuur is oor 'n tydperk van sowat 800 jaar sterk deur die plaaslike Duits-Baltiese bevolking, wat ook die heersende klas gevorm het, beïnvloed.
Die leefwyse in Estland se groot stede, veral Tallinn (onder sy ou naam Reval), is sterk deur die Noord-Duitse Hanse-kultuur beïnvloed – Duitse koopmanne was vanaf die Middeleeue tot die 19de eeu die toonaangewende element in Tallinn. Vanaf 1850 het die Russiese tsare 'n beleid van russifisering bevorder, tog het Baltiese studentegroepe en vanaf die 1870's die Universiteit van Dorpat (Tartu) 'n kulturele teengewig teen daardie ontwikkeling gevorm.
Die tyd van die Tweede Wêreldoorlog en die na-oorlogse periode, wat met die verlies van Estland se Duits- en Sweedssprekende minderhede en die grootskaalse immigrasie van Russe en ander etniese groepe gepaard gegaan het, was 'n tydperk van sosiale en kulturele verandering.
Deesdae bied die noordelike buurland Finland vanweë sy taalverwantskap 'n sterk oriëntasie vir Estland se kultuur.
Literatuur[wysig | wysig bron]
Die Estiese literatuur weerspieël die veelvuldige kulturele invloede waaraan die Estiese volk deur die loop van sy geskiedenis blootgestel is. Naas Duits en Esties het ook Lets, Oos-Sweeds, Fins, Russies, Latyn, Grieks en Frans as skryftale gedien. Met die Kalevipoeg beskik Estland nogtans oor sy eie nasionale heldedig.
Kookkuns[wysig | wysig bron]
Estland se kookkuns het sy wortels eerder in tradisionele eetgewoontes en weerspieël met sy sterk Nordiese, Duitse en Russiese invloede ook die kultuur en geskiedenis van hierdie Baltiese land. Vanweë die harde werk, wat die alledaagse lewe van mense vroeër gekenmerk het, het mense die voorkeur aan swaar kos gegee.
Tipiese stapelkosse soos swartbrood, gars, rog, kwark, suurkool, varkvleis, vis, suurkool, aartappels, melk en ander suiwelprodukte kom in baie Estiese resepte voor. Daarnaas speel ook sampioene en bessies (soos bosbessies) uit Estland se bosgebiede 'n belangrike rol. As gevolg van die lang en koue Estiese winters was mense vroeër genoodsaak om hul kos te preserveer. Die vogtige klimaat was nie geskik om kos te laat droog nie sodat groente, vis en vleis gewoonlik gerook of ingemaak is.
Vandag beskou die Este hul nasionale kookkuns as deel van die Nordiese kookkuns, en daar is steeds meer internasionale invloede. Estland se nuwe disse is ligter maaltye met tradisionele aksente. Vleis, pluimvee en wors word dikwels bedien, maar ook ou nasionale kosse soos kalwervleisjellie (Esties: sült, van Duits Sülze), gevulde kalwervleisbraaistuk (taidetud baikarind) en rossolye (ingemaakte haring met worteljies) is steeds gewild.
Tradisionele Estiese dranke is bier (õlu), wodka (viin) en Vana Tallinn, 'n inheemse likeur wat met suurlemoenolie, kaneel en vanielje verfyn word. Melkdrankies, wat van kefir en karringmelk berei word, is net so gewild soos kali, 'n tradisionele Estiese koeldrank wat van brood, water, pepermentstengels, die takke van swart bessiesplante, heuning of suiker, gis, hops en melk berei word.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( ) "Population, 1 January, years". Stat.ee. 4 Mei 2016. Besoek op 9 Desember 2016.
- ( ) "PHC 2011 RESULTS". Statistics Estonia. 8 Junie 2015. Besoek op 9 Desember 2016.
- "Estonia". Internasionale Monetêre Fonds. Besoek op 9 Desember 2016.
- ( ) "2015 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2015. Besoek op 9 Desember 2016.
- ( ) "Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC)". Eurostat Data Explorer. Besoek op 9 Desember 2016.
- Klaus Schameitat: Estland entdecken. Berlyn: Trescher 2003, bl. 44
- Christian Nowak: Estland. Ostfildern: Dumont 2009, bl. 42
- Ralph Tuchtenhagen: Geschichte der baltischen Länder. Tweede hersiene uitgawe. München: C.H. Beck 2009, bl. 12
- Tuchtenhagen (2009), bl. 11
- Gerhard Besier: Das Europa der Diktaturen. Eine neue Geschichte des 20. Jahrhunderts. München: Deutsche Verlags-Anstalt 2006, bl. 83–84
- ev100.ee: A hundred years of the Republic of Estonia - The story of the Estonian state’s birth. Besoek op 14 Februarie 2019
- ( ) "Estonia's accession to the OECD". OESO. 9 Desember 2010. Besoek op 9 Desember 2016.
- ( ) "Former European auditor Kersti Kaljulaid elected president of Estonia". Estonian World. 2 Oktober 2016. Besoek op 9 Desember 2016.
- Vgl. Sowjetskaja Estonija, 6 April 1990
- visitestonia.com: Estonian Swedes
- Kristina Porgasaar: Estland. Landet, folket, kulturen. Tallinn: Grenader 2004, bl. 11
- Duitse Departement van Buitelandse Sake: Estland – Buitelandse beleid
- Gintaras Beresnevičius, Cornelius Hasselblatt, Detlev Henning, Yvonne Luven en Kai Ulrich Müller: Zauber der baltischen Staaten. München: Sconto 2005, bl. 14
- Tuchtenhagen (2009), bl. 86
- Duitse Departement van Buitelandse Sake – Estland: Ekonomie – Belangrikste sektore
- Der Euro soll retten. In: Wirtschaftswoche, nommer 19, 4 Mei 2009, bl. 30
- Duitse Departement van Buitelandse Sake: Estland – Ekonomie
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Estonia. |
- ( Toerisme-inligting oor ) Estland op Wikivoyage
- ( ) Kaart van Estland
- ( ) Estonia onLine
- ( ) Fotos van Estland
- ( ) Estonica – Ensiklopedie oor Estland
- ( ) Staatsportaal van Estland
|
<urn:uuid:06a9d50a-5f66-4e7a-8ab0-30f2239e5de9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Estland
|
2019-07-20T18:38:34Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526560.40/warc/CC-MAIN-20190720173623-20190720195623-00077.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999944
| false
|
Sondre Lerche
Sondre Lerche | ||
---|---|---|
Geboortenaam | Sondre Lerche Vaular | |
Geboorte | 5 September 1982 Bergen, Noorweë | |
Beroep(e) | Musikant | |
Etikette | Virgin Records America, EMI Records Group UK & Eire, EMI Norway, Gronland, Virgin Norway, Astralwerks | |
Webwerf | sondrelerche.com | |
Musiekportaal |
Lerche het grootgeword met die klanke van popmusiek uit die jare tagtigs en het 'n fassinering vir groepe soos a-ha, The Beach Boys en Prefab Sprout ontwikkel, wat hom gemotiveer het om op die ouderdom van agt met formele kitaarlesse te begin. Lerche was ontevrede met die klassieke kitaarlesse en sy onderwyser het later ingegee deur hom aan Brasiliaanse musiek (soos bossa nova) bloot te stel. Hierdeur is die fondament vir Lerche se wye reeks ingewikkelde melodieë en akkoorde in sy musiek gelê. Op die ouderdom van veertien het Lerche sy eerste liedjie geskryf, getiteld "Locust Girl". Hy het akoestiese gigs (konserte) by die klub waar sy suster werksaam was, opgevoer terwyl hy nog minderjarig was. Hy is daar deur die Noorse vervaardiger H.P. Gundersen "ontdek", wat hom onder sy mentorskap geneem het en hom aan diverse musiekgenres, insluitend psigedelie, 60's-pop en hoofstroom Brasiliaanse musiek bloot gestel het, wat sy waardering vir eklektiese musiekstyle verder verbreed het. Rondom hierdie tydperk het Lerche die musiekbaas Tatiana Penzo van Oslo ontmoet — 'n ontmoeting wat tot 'n platekontrak met Virgin Norway gelei het. Sy gewildheid in sy tuisland het reëlmatig toegeneem en hy het in 2000 sy debuutalbum, Faces Down, opgeneem.
Inhoud
Faces Down (2002)[wysig | wysig bron]
Die snitte van Faces Down was voor die Noorse winter van 2000 al volledig geproduseer, maar die vrystellingdaarvan is uitgestel totdat Lerche die verskeie akademiese vereistes voldoen het. Hy is in die tussentyd die trofee vir Beste Nuweling by die Noorse Spellemannprisen-toekenningsfunksie toegeken en het plaaslik ter ondersteuning van groot handelinge soos Beth Orton opgetree. Die album is in September 2001 amptelik in Noorweë vrygestel en daarna geleidelik in die res van Europa. Lerche het saam met verskeie handelinge getoer en het 'n geleentheid gekry om saam met sy lewenslande idole, a-ha, in Oslo op te tree. Die album is in die Noordelike Halfrond se herfs van 2002 in Amerika vrygestel, waar hy ook sy eerste groot toer deur die Verenigde State onderneem het. Faces Down was 'n treffer in Noorweë en het die lof van kritici in beide Noorweë en die Verenigde State verwerf. Die Rolling Stone-tydskrif het die album in hul lys van top vyftig albums van 2002 geplaas.
2003-2004[wysig | wysig bron]
In 2003 is die regstreeks-/ateljeeversameling, Don't Be Shallow EP, vrygestel. Hy het ook op 'n musiektoer met Elvis Costello gegaan, en die twee het in 2005 weer eens saam getoer.
Sondre Lerche se tweede ateljeealbum, Two Way Monologue, is ook deur Gundersen vervaardig en is in 2004 vrygestel. Rolling Stone het die album 'n goeie resensie gegee, maar het die volgende oor die lirieke te sê gehad:
Sy swakheid is sy woorde. Lerche doen duidelik baie moeite met sy liedtekste, maar die resultate is gewoonlik vaag, en in die ergste geval suggereer dit 'n onsinvertaling van wat dalk welsprekend in die sanger se moedertaal sou wees.[1]
Die album het Lerche se talent — om vele verskillende style te dek, van pop-agtige en opgewekte snitte tot meer sagte en melodieuse snitte — weerspieël.
2006-2009[wysig | wysig bron]
Op 27 Februarie 2006 is die album Duper Sessions vrygestel. Dit is 'n jazz-album wat in die Noorse herfs van 2005 met sy groep Faces Down en pianis Erik Halvorsen by Duper Studios in Bergen, Noorweë opgeneem is.
Phantom Punch is in Februarie 2007 uitgereik en is 'n rockalbum met 'n aggressiewer klank as sy vorige werk. Lerche en Faces Down het die album in April en Mei 2006 in Los Angeles saam met vervaardiger Tony Hoffer opgeneem.
Sonder Lerche het ook die klankbaan tot die rolprent Dan in Real Life gekomponeer. Hy gaan voort met opvoerings en komponering en het Heartbeat Radio in 2009 tot kritiese lof vrygestel.
Diskografie[wysig | wysig bron]
Albums[wysig | wysig bron]
- Faces Down (September 2001, Oktober 2002 VSA)
- Two Way Monologue (Maart 2004)
- Duper Sessions (Februarie 2006)
- Phantom Punch (Februarie 2007)
- Dan in Real Life (Oktober 2007, klankbaan)
- Heartbeat Radio (September 2009)
Enkelspelers en EP's[wysig | wysig bron]
- You Know So Well EP (2001 Noorweë)
- No One's Gonna Come EP (2001 Noorweë)
- Sleep on Needles EP (2001 Noorweë, 2002 Frankryk, Spanje en VK)
- Dead Passengers EP (2002 VK)
- Don't Be Shallow EP (2003 VSA)
- Two Way Monologue EP (2005 VK)
- Say It All/Europa and the Pirate Twins (2007 VSA)
- Polaroid Pool Party EP (2008, somertoer alleenlik)
- Polaroid Pumpkin Party EP (2008)
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Walters, Barry (March 18, 2004). "Sondre Lerche: Two Way Monologue". Rolling Stone 944. Opgeroep op 2006-08-26.
|
<urn:uuid:ff38fde6-c33e-490d-84c7-940de2d0a91c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Sondre_Lerche
|
2019-07-20T18:36:10Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526560.40/warc/CC-MAIN-20190720173623-20190720195623-00077.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999816
| false
|
Apollo 11
Sendingwapen | |
Die Apollo 11-wapen bevat 'n arend, met uitgestrekte vlerke en 'n olyftakkie op die maan met die aarde in die agtergrond. Die omranding is in blou en goudkleur | |
Sendingstatistiek | |
Sendingnaam: | Apollo 11 |
Roepteken: | Beheermodule: Columbia Maanmodule: Eagle |
Bemanningslede: | 3 |
Lansering: | 16 Julie 1969 om 13:32:00 UTC Kennedy Ruimtesentrum LC 39A |
Maanlanding: | 20 Julie 1969 om 20:17:40 UTC 0.67°N 23.47°O Sea of Tranquility |
Maanuitstappies: | 2 uur 31 min 40 sek |
Tyd op die maan: | 21 uur 30 min |
Aardlanding: | 24 Julie 1969 16:50:35 UTC 13° 19′ N 169° 9′ W |
Tydsduur: | 8 dae, 3 ure 18.5 minute |
Armstrong was die eerste mens om op die maanoppervlak te loop, ses uur later op 21 Julie 02:56 UTC. Armstrong het ongeveer twee en 'n half ure buite die ruimtetuig vertoef en Aldrin effens minder, en saam het hulle 21,5 kg (47,5 pond) se maanmateriaal ingesamel om terug te neem na die aarde. Die derde lid van die sending, Michael Collins, het alleen in die beheermodule van die ruimtetuig in 'n wentelbaan om die maan gevlieg, totdat Armstrong en Aldrin later na hom teruggekeer het vir hul reis terug na die Aarde.
Verloop van die sendingWysig
Die Apollo-ruimtetuig is deur 'n Saturn V-vuurpyl gelanseer vanaf Kennedy Ruimtesentrum op Merritt Island, Florida, op 16 Julie 1969. Apollo 11 was die vyfde bemande sending van NASA se Apollo-program. Die Apollo-ruimtetuig het drie dele gehad: 'n bevelmodule met 'n kajuit vir die drie ruimtevaarders, en die enigste deel wat terug op die aarde geland het; 'n diensmodule, wat die bevelmodule van aandrywing, elektriese krag, suurstof en water voorsien; en 'n maanmodule vir die landing op die maan. Nadat dit na die maan gestuur is deur die Saturn V se boonste stadium het die ruimtevaarders die ruimtetuig geskei daarvan en vir drie dae gereis totdat hulle in 'n wentelbaan om die maan geplaas is. Armstrong en Aldrin het hulself toe verskuif na die maanmodule en in die Sea of Tranquility geland. Hulle het vir ongeveer 21 ½ uur op die maanoppervlak vertoef. Na die opstyg van die boonste deel van die maanmodule en herkoppeling met Collins in die bevelmodule, het hulle teruggekeer na die aarde en in die Stille Oseaan geland op 24 Julie 1969.
FeiteWysig
- Gelanseer: 16 Julie 1969 vanaf Kennedy platform 39A.
- Terugkeer: 24 Julie 1969.
- Bemanningslede: Neil Armstrong, kommandeur; Michael Collins, beheermodule-vlieënier; Buzz Aldrin, maanmodule-vlieënier.
- Bevelmodule: Columbia.
- Maanmodule: Eagle.
- Beoogde maanlandingsarea: Sea of Tranquility.
Voorafgegaan deur : Apollo 10 |
Apollo-program | Gevolg deur : Apollo 12 |
|
<urn:uuid:3e3e3782-e5c0-4f01-a8d2-663ed87494fe>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Apollo_11
|
2019-07-21T23:30:12Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527396.78/warc/CC-MAIN-20190721225759-20190722011759-00237.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999728
| false
|
Sweeftuig
'n Sweeftuig is 'n tipe vliegtuig wat op sy eie deur die lug kan sweef.[1] Sweeftuie is, anders as 'n lugballon of lugskip, swaarder as lug. 'n Sweeftuig kan so klein as 'n opgevoude papiervliegtuig wees, of groot genoeg om passasiers te dra. Sweeftuie kan ure lank vlieg as daar genoeg lugstrome is om hulle in die lug te hou.
Die eerste vliegtuig, swaarder as lug met 'n passasier, was 'n sweeftuig in 1849. Die sweeftuig het net 'n kort entjie gevlieg met 'n tienerseun aan boord, omdat 'n volwassene te swaar sou wees. Die sweeftuig is van 'n heuwel afgestoot en moes teen die wind in opstyg.
Moderne sweeftuie word deur ander vliegtuie of motors in die lug in opgetrek. Slinger-toerusting kan ook ingespan word om sweeftuie te lanseer (in die lug in te skiet). Hierdie slinger-toestelle werk soos 'n katapult. Wanner die sweeftuig hoog genoeg is word die kabel ontkoppel en die sweeftuig vlieg op sy eie vlerke verder.
Sweeftuie het besonder lang vlerke om hul stygkrag te verhoog en word van ligte materiale vervaardig. Laaghout, veselglas of glasversterkte plastiek word gewoonlik hiervoor ingespan. Sommige beskik oor 'n klein enjintjie om hul vlug mee te verleng en sommige kan selfs op eie stoom opstyg.
Die vlieënier moet stygende lugstrome vind om in die lug te bly. Sulke lugstrome word veroorsaak deur wind wat teen heuwels opwaai, asook deur warm stygende lugstrome. Die langste sweeftuigvlug was 1600 km.[2]
'n Sweeftuig se vermoë word aan sy sweef-verhouding gemeet. Dit dui hoe ver die sweeftuig vorentoe vlieg per meter wat dit val. Opleidingsvliegtuie se sweefverhouding is ongeveer 23 tot 1 (23:1). Nadat hulle die ideale hoogte bereik het sal hulle ongeveer 23 meter vorentoe sweef sonder dat dit weer hoër hoef te klim. Topverrigting sweeftuie se sweefverhouding kan tot 51:1 wees. Met goeie beplanning en deur die weersomstandighede optimaal in te span kan sweeftuie honderde kilometers ver sweef.[3]
|
<urn:uuid:a2fc9177-9029-4c72-8353-a2af25655c96>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Sweeftuig
|
2019-07-23T05:11:12Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195528869.90/warc/CC-MAIN-20190723043719-20190723065719-00397.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000004
| false
|
Fitxer:Olympic rings without rims.svg
Salta a la navegació
Salta a la cerca
Fitxer original (fitxer SVG, nominalment 342 × 158 píxels, mida del fitxer: 651 octets)
Historial del fitxer
Cliqueu una data/hora per veure el fitxer tal com era aleshores.
Data/hora | Miniatura | Dimensions | Usuari | Comentari | |
---|---|---|---|---|---|
actual | 13:30, 13 gen 2013 | 342 × 158 (651 octets) | ACBahn | optimized smaller file | |
03:05, 4 gen 2012 | 342 × 158 (705 octets) | AnonMoos | further condense with real circles | ||
21:58, 2 gen 2012 | 342 × 158 (916 octets) | AnonMoos | remaking from scratch with circles | ||
07:16, 4 gen 2011 | 342 × 158 (4 Ko) | OAlexander~commonswiki | {{Information |Description= Olympic Rings without "rims" (gaps between the rings), As used, eg. in the logos of the 2008 and 2016 Olympics. The colour scheme applied here pertains to the 2016 Olympics in Rio de Janeiro. |Source= [[User:OAlexander|OAlexand |
Ús del fitxer
Ús global del fitxer
Utilització d'aquest fitxer en altres wikis:
- Utilització a ab.wikipedia.org
- Utilització a af.wikipedia.org
- Rugby
- Atletiek
- Gholf
- Olimpiese Somerspele 1924
- Krieket
- Sokker
- Sneeuplankry
- Tennis
- Gimnastiek
- Swem
- Jeu de paume
- Baskiese pelote
- Veldhokkie
- Yshokkie
- Olimpiese Spele
- Olimpiese Somerspele 2008
- Sjabloon:Inligtingskas Olimpiese spele
- Olimpiese Somerspele 2012
- Olimpiese Somerspele 2004
- Internasionale Olimpiese Komitee
- Olimpiese eed
- Olimpiese Somerspele 2000
- Olimpiese Somerspele 1996
- Olimpiese Somerspele 1992
- Olimpiese Somerspele 1988
- Olimpiese Somerspele 1984
- Olimpiese Somerspele 1980
- Olimpiese Somerspele 1976
- Sjabloon:Navigasie Olimpiese Spele
- Olimpiese Somerspele 2016
- Olimpiese Somerspele 1896
- Olimpiese Somerspele 1900
- Olimpiese Somerspele 1904
- Olimpiese Somerspele 1906
- Olimpiade
- Olimpiese Somerspele 1908
- Olimpiese Somerspele 1912
- Olimpiese Somerspele 1916
- Olimpiese Somerspele 1920
- Olimpiese Somerspele 1944
- Olimpiese Somerspele 1940
- Olimpiese Somerspele
- Olimpiese Winterspele
- Olimpiese Somerspele 1972
- Olimpiese Somerspele 1968
- Olimpiese Somerspele 1964
- Olimpiese Somerspele 1960
- Olimpiese Somerspele 1956
- Olimpiese Somerspele 1952
Vegeu més usos globals d'aquest fitxer.
|
<urn:uuid:af44f315-a4a9-42cc-a0d1-2b4ec69e6bd9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
2019-07-17T01:54:59Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525004.24/warc/CC-MAIN-20190717001433-20190717023433-00181.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"mark"
],
"in_footer": [
false,
false
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"1.0"
]
}
| false
| true
|
Latn
|
afr
| 0.726984
| false
|
|
Bespreking:Stilbaceae
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Stilbaceae-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:204eb27d-2e0a-448e-ba71-4364466a1792>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Stilbaceae
|
2019-07-18T05:04:31Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00341.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999975
| false
|
Dick Shawn
Jump to navigation
Jump to search
Dick Shawn | |
Geboortenaam | Richard Schulefand |
---|---|
Geboorte | 1 Desember 1923 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 17 April 1987 (op 63) |
Kinders | Adam Schulefand |
Beroep(e) | Akteur en skrywer |
Aktiewe jare | 1956–1987 |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Dick Shawn (1 Desember 1923 – 17 April 1987) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente It's a Mad Mad Mad Mad World (1963), The Producers (1967), Angel (1984), en Batman & Robin (1997).
Inhoud
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1960: Wake Me When It's Over
- 1960: The Wizard of Baghdad
- 1963: It's a Mad Mad Mad Mad World
- 1966: Penelope
- 1966: What Did You Do in the War, Daddy?
- 1967: The Producers
- 1977: Looking Up
- 1977: The Solid Gold Show
- 1979: Love at First Bite
- 1983: Good-bye Cruel World
- 1984: Angel
- 1988: Rented Lips
- 1997: Batman & Robin
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1954: Max Liebman Spectaculars
- 1957: The Eddie Fisher Show
- 1963: Telescope
- 1964: ABC's Nightlife
- 1973: Golf for Swingers
- 1978: Mary
- 1980: Mr. & Mrs. Dracula
- 1982: Slapstick Studios
- 1985: Hail to the Chief
- 1986: Wordplay
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1955: Max Liebman Presents: Kaleidoscope
- 1962: Here's Edie
- 1967: Sheriff Who
- 1971: Dames at Sea
- 1972: Evil Roy Slade
- 1974: The Year Without a Santa Claus
- 1979: Fast Friends
- 1989: The Tommy Chong Roast
Video's[wysig | wysig bron]
- 1986: Ratt: Dance
|
<urn:uuid:c583e1ba-5295-4648-9066-2f0ac1568c0c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Dick_Shawn
|
2019-07-18T04:56:05Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00341.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.84765
| false
|
Krugerhof
In Mei 1900 moes Kruger Pretoria verlaat weens die oprukkende Britse magte tydens die Tweede Vryheidsoorlog. Kruger woon daarna 'n paar weke in 'n treinwa by Machadodorp. Dit was daar egter te koud vir die bejaarde president en daarom het hy op 30 Junie na Krugerhof in Waterval Onder verhuis. Staatssekretaris F.W. Reitz, regeringslede en amptenare het elke dag per trein van Machadodorp na Waterval Onder heen en weer gery. Op 28 Augustus het Kruger die huis verlaat en in 'n treinwa op Nelspruit gaan woon totdat hy kort daarna via Lourenco Marques (Maputo) met die skip Gelderland na Europa vertrek het.
Krugerhof lyk nog baie soos in Kruger se jare. Dit huisves tans 'n klein museum ter ere van Kruger. Die gebou is in 1962 tot monument verklaar.
Lees ook[wysig | wysig bron]
- Krugerhuis in Pretoria
Bibliografie[wysig | wysig bron]
- Oberholster, J.J.: Die Historiese Monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Kultuurstigting Rembrandt van Rijn vir die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede, 1972. ISBN 0-620-00191-7
- www.artefacts.co.za
|
<urn:uuid:d51db032-69a2-4afd-8e97-8207212c3df7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Krugerhof
|
2019-07-18T04:58:44Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00341.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999849
| false
|
Margaux Hemingway
Jump to navigation
Jump to search
Margaux Hemingway | |
Geboortenaam | Margot Louise Hemingway |
---|---|
Geboorte | 16 Februarie 1954 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 1 Julie 1996 (op 42) |
Beroep(e) | Aktrise |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Margaux Hemingway (16 Februarie 1954 – 1 Julie 1996) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Lipstick (1976), Killer Fish (1979), Inner Sanctum (1991), en Inner Sanctum II (1994).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1976: Lipstick
- 1979: Killer Fish
- 1982: They Call Me Bruce?
- 1984: Goma-2
- 1984: Over the Brooklyn Bridge
- 1990: La messe en si mineur
- 1991: Inner Sanctum
- 1992: A Woman's Secret
- 1992: Frame-Up II: The Cover-Up
- 1992: Double Obsession
- 1994: Inner Sanctum II
- 1995: Vicious Kiss
- 1996: Dangerous Cargo
- 2013: Running from Crazy
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1965: The American Sportsman
- 1987: The Geraldo Rivera Show
- 1991: Runaway with the Rich and Famous
- 1992: The Jane Whitney Show
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1987: Portami la luna
- 1996: Backroads to Vegas
|
<urn:uuid:b35ee7b9-7178-4e79-8d71-faa70f83db32>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Margaux_Hemingway
|
2019-07-18T04:50:42Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00341.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.820369
| false
|
Verwante veranderings
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
|
<urn:uuid:31e1fc43-b684-4c3d-8b85-d606abedcc2a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Palaeanodonta
|
2019-07-18T04:50:54Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00341.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999999
| false
|
stikstof
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
Enkelvoud | Meervoud |
---|---|
stikstof | — |
- stik•stof
- (chemie) Chemiese element in die periodieke tabel met simbool N en atoomgetal 7.
- Stikstof is normaalweg 'n kleurlose, reuklose, smaaklose en meestal taamlik onreaktiewe diatomiese nie-metaal gas.
Vertalings: stikstof | |||
---|---|---|---|
- Sien Wikipedia vir meer inligting oor stikstof.
|
<urn:uuid:9d91f2f7-9d31-4699-9825-bc1b2bde9ab4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/stikstof
|
2019-07-18T04:45:02Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525500.21/warc/CC-MAIN-20190718042531-20190718064531-00341.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.992826
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Dierkunde" skakel
←
Dierkunde
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Dierkunde
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
1948
(
← skakels
wysig
)
1883
(
← skakels
wysig
)
3 Januarie
(
← skakels
wysig
)
5 Mei
(
← skakels
wysig
)
Dier
(
← skakels
wysig
)
Geologie
(
← skakels
wysig
)
Orde (biologie)
(
← skakels
wysig
)
Klas (biologie)
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:Kernartikels
(
← skakels
wysig
)
Afrikaanse Kinderensiklopedie
(
← skakels
wysig
)
Divisie
(
← skakels
wysig
)
Landbou
(
← skakels
wysig
)
Robert Broom
(
← skakels
wysig
)
Rachel Carson
(
← skakels
wysig
)
Anthony Hall-Martin
(
← skakels
wysig
)
Aristoteles
(
← skakels
wysig
)
Sylvia Plath
(
← skakels
wysig
)
Congo
(
← skakels
wysig
)
Wikipedia:WikiProjek Afrikaanse CD/Artikels
(
← skakels
wysig
)
Plinius die ouere
(
← skakels
wysig
)
Monotipiese takson
(
← skakels
wysig
)
Ornitologie
(
← skakels
wysig
)
Nicolas-Claude Fabri de Peiresc
(
← skakels
wysig
)
Thomas Henry Huxley
(
← skakels
wysig
)
Austin Roberts-voëlreservaat
(
← skakels
wysig
)
Austin Roberts
(
← skakels
wysig
)
Bosbou- en Landbou Biotegnologie-instituut-geboue UP
(
← skakels
wysig
)
Andrew Smith (dierkundige)
(
← skakels
wysig
)
Natuurgeskiedenis (Plinius)
(
← skakels
wysig
)
Donna Haraway
(
← skakels
wysig
)
Willie Adams
(
← skakels
wysig
)
Suid-Afrikaanse Museum
(
← skakels
wysig
)
Johann Christian Fabricius
(
← skakels
wysig
)
Nicholas Aylward Vigors
(
← skakels
wysig
)
David Attenborough
(
← skakels
wysig
)
Paratipe
(
← skakels
wysig
)
Internasionale Kode van Dierkundige Benamings
(
← skakels
wysig
)
Richard Liversidge
(
← skakels
wysig
)
C.G.S. de Villiers
(
← skakels
wysig
)
Lulu Latsky
(
← skakels
wysig
)
Soölogie
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Georges Cuvier
(
← skakels
wysig
)
Alfred Kinsey
(
← skakels
wysig
)
Parenkiem (soölogie)
(
← skakels
wysig
)
Poliep
(
← skakels
wysig
)
Embrio
(
← skakels
wysig
)
Herpetologie
(
← skakels
wysig
)
George Albert Boulenger
(
← skakels
wysig
)
Achille Valenciennes
(
← skakels
wysig
)
Per E. Ahlberg
(
← skakels
wysig
)
Osvaldo Alfredo Reig
(
← skakels
wysig
)
Manfred Reichel
(
← skakels
wysig
)
Pfeilstorch
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Dierkunde
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:c0eefd70-5419-4015-a0dd-9ccbad485cd5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Dierkunde
|
2019-07-19T10:21:39Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526210.32/warc/CC-MAIN-20190719095313-20190719121313-00501.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998163
| false
|
Duits
- Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Duitsers.
Duits (Deutsch [ˈdɔʏtʃ] Germaanse taalfamilie en, met meer as 100 miljoen sprekers, die elfde grootste taal wêreldwyd. Dit word onder andere gepraat in Duitsland, Oostenryk, Switserland, Luxemburg, Suid-Tirool (Italië), Eupen-Malmédy (België), Liechtenstein, Noord-Sleeswyk (Denemarke) en Namibië, en is nog steeds 'n belangrike vreemde taal in Oos-Europese lande.
of die Deutsche Sprache) is deel van dieDit is ook die tweede belangrikste taal op die internet en derde grootste taal waarin boeke verskyn. Die feit dat Duitsland se moderne universiteite tot onlangs geen studiegelde gevra het nie, het die taal aantreklik gemaak vir die 258 513 (2007) buitelandse studente wat hul opleiding daar ontvang.[4]
Duitssprekendes aan die Kaap die Goeie Hoop, wat Nederlands slegs as 'n aangeleerde taal gepraat het, het 'n groot invloed op die ontwikkeling van Afrikaans uitgeoefen, veral op die gebied van die grammatika. Die invloed op die Afrikaanse woordeskat het egter beperk gebly tot enkele woorde, soos "werskaf" (van Duits wirtschaften).
Inhoud
Etimologie[wysig | wysig bron]
Die Latynse naam is lingua theodisca, terwyl die Oudhoogduitse en Middelhoogduitse terme respektiewelik diutisk en tiutsch is. Die woord Duits is afgelei van theoda, wat oorspronklik na die Germaanse taal van die volk verwys, in teenstelling met die Latynse kerktaal en walhisk, die tale van die Romaanse volke.
Eers vanaf die 9de eeu word na die mense, wat die Duitse taal praat, ook as theodisci verwys, terwyl vroeë bronne eerder na die verskillende stamme, soos byvoorbeeld die Franke, verwys. Vanaf die 10de eeu word met die term veral die stamme van die Oosfrankiese Ryk bedoel (Franke, Saksers, Beiers, Friese, Alemanne, Thuringers en ander).
Tot by die 19de eeu is die skryfwyse "teutsch" gebruik, 'n foutiewe afleiding van die Latynse teutonicus, wat deur die Romeinse skrywer Livius gebruik word.
Taalgeskiedenis[wysig | wysig bron]
Oudhoogduits[wysig | wysig bron]
Oudhoogduits is die vroegste, Opper-Duitse vorm van die Duitse taal, wat tussen die 8ste en laat 11de eeu gepraat word. Die term verwys eerder na 'n aantal dialekte, wat deur die tweede (Oudhoogduitse) klankverskuiwing beïnvloed is, soos byvoorbeeld Alemannies, Beiers, Middelfrankies, Oosfrankies en Rynfrankies. Weens die gebrek aan 'n standaardtaal word hierdie dialekte naas mekaar gepraat en geskryf. Die skryf- en kopieerwerk bly 'n domein van die kerk, en tot by die 8ste eeu is dokumente byna uitsluitend in Latyn geskryf.
Karel die Grote bevorder omtrent 800 die onderwys en wetenskappe; belangrike godsdienstige tekste word dikwels in die volkstaal vertaal. Slegs 'n relatief klein aantal tekste uit die Oudhoogduitse tydperk is bewaar, en dit is veral dokumente wat in belangrike kloosters gekopieer is. Dikwels word tekste vanuit een dialek na 'n ander vertaal, wat in die praktyk 'n vermenging van dialekkenmerke beteken. Die monnike, wat in 'n bepaalde dialekgebied skryf, is dikwels die plaaslike dialek nie magtig nie, en hulle kopieerwerk bevat hiperkorrekte vorme. Ook die gebruik van die Latynse alfabet skep 'n probleem; weens die fonetiese verskille tussen die klassieke Romeinse taal en die Oudhoogduitse dialekte is die ortografiese weergawe van klanke in die meeste gevalle twyfelagtig.
Middelhoogduits[wysig | wysig bron]
Die tydperk van die Middelhoogduitse taal begin omtrent 1100 in die tyd van die kruistogte en eindig met die reformasie omtrent 1500. Dit is 'n aantal dialekte, wat uit die Oudhoogduits ontwikkel, ofskoon daar nog nie sprake van 'n algemene standaardtaal kan wees nie. Net soos in die Oudhoogduitse periode bestaan 'n aantal skryfdialekte naas mekaar. Die skrywers van die tyd probeer egter die opvallendste dialekkenmerke vermy, veral in die liriek.
Vanaf die 12de eeu word die Middelfrankiese literêre taal die oorheersende dialek, terwyl in die 13de eeu die taal van die hoofse digters as belangrikste norm erken word. Praag en die Oosmiddelduitse gebiede skep in die 14de eeu die sogenaamde stadhuistaal, wat deur Martin Luther as die grondslag van sy Duitse Bybelvertaling gebruik word.
Nieuhoogduits[wysig | wysig bron]
Die moderne Nieuhoogduitse periode begin met die Bybelvertaling van Luther in 1525. Volgens die hoofsaaklike kenmerke word die periode onderverdeel in die tyd van die volkstaalinvloed (1500-1648); die tyd van die Franse invloed (1648-1748); die tyd van die klaarheid (onder meer deur die skrywer Gotthold Ephraim Lessing (1729-1789) oorheers), die tyd van die gevoelens in die letterkunde (Sturm und Drang), die tyd van die verdieping (Friedrich Gottlieb Klopstock, 1724-1803), die tyd van die rede (Johann Gottfried Herder, 1744-1803) en voltooiing tydens die klassieke en romantieke periode (Johann Wolfgang von Goethe).
Die Nieuhoogduitse spelling is tydens die 19de eeu, veral met die publikasie van Konrad Duden se Orthographisches Wörterbuch der deutschen Sprache (1880) gestandaardiseer. Hierdie woordeboek vorm sedert die spellinghervorming van die jaar 1901 die grondslag van die amptelike spelling. Die laaste spellinghervorming is in 1996 deurgevoer.
Die ingrypendste veranderings tydens die 20ste eeu is die ondergang van die Duitse taalgebiede en dialekte in Oos-Europa en die toenemende invloed van die media en die Engelse taal op die taalgebruik. Die taal van die media- en reklamebedryf skep selfs nuwe woorde (neologismes) uit oorspronklik Engelse woordelemente soos handy (selfoon) en dressman ('n manlike fotomodel), wat in Engels nie gebruiklik is nie.
Sien ook[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- National Geographic 2006 ondersoek
- ( ) "Ethnologue: Languages of the World, Seventeenth edition, German". Ethnologue. Besoek op 14 Februarie 2016.
- SIL Ethnologue (2006). 95 miljoen Standaard-Duits sprekers; 114 miljoen insluitend Middel- en Hoë-Duits dialekte; 118 miljoen insluitende Nedersaksies en Jiddisj.
- Deutscher Akademischer Austauschdienst (DAAD)
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Duits. |
Sien Duits in Wiktionary, die vrye woordeboek. |
- Woordeboek Duits-Afrikaans-Duits
- German 101 Learn German online (Engels)
- Deutschtum.net Deutsch oder Welsch
- German Thesaurus German Visual Thesaurus
Indo-Europese tale: Kentum-tale: Germaanse tale | ||
---|---|---|
Noord-Germaanse tale: | ||
Deens | Faroëes | Noors (Bokmål, Nynorsk) | Sweeds | Yslands | ||
Wes-Germaanse tale: | ||
Afrikaans | Duits | Engels | Fries (Noord-Fries, Oos-Fries/Saterfries, Wes-Fries) | Jiddisj | Limburgs | Luxemburgs | Nederduits | Nederlands (Oos-Vlaams, Wes-Vlaams) | Nedersaksies (Wes-Veluws) | Skots | ||
Oos-Germaanse tale: | ||
Boergondies (†) | Goties (†) | Vandaals (†) |
|
<urn:uuid:1f1ef361-1fe6-4d97-b16c-0c315b23968a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Duitse_taal
|
2019-07-20T18:17:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526560.40/warc/CC-MAIN-20190720173623-20190720195623-00101.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999912
| false
|
Hulp
Kategorie:Demografie van Pole
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Demografie volgens lande
Demografie van Europa
Pole
}
→
Demografie van Pole
Wikimedia Commons bevat media in verband met
Demographics of Poland
.
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat slegs die volgende subkategorie.
T
►
Tale van Pole
(1 K, 10 B)
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategorie:Demografie_van_Pole&oldid=1760976
"
Kategorieë
:
Demografie volgens lande
Demografie van Europa
Pole
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Ander projekte
Wikimedia Commons
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
العربية
Azərbaycanca
Башҡортса
Беларуская
Беларуская (тарашкевіца)
Български
Чӑвашла
Cymraeg
Dolnoserbski
Ελληνικά
English
Esperanto
Español
فارسی
Français
Galego
עברית
Hornjoserbsce
Հայերեն
Bahasa Indonesia
ქართული
한국어
Lietuvių
Македонски
Polski
Português
Română
Русский
Slovenčina
Ślůnski
Українська
اردو
Tiếng Việt
中文
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 28 Augustus 2018 om 11:53 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:5e756575-6ef2-4795-acf0-0022756b0615>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Demografie_van_Pole
|
2019-07-20T18:30:59Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526560.40/warc/CC-MAIN-20190720173623-20190720195623-00101.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.989515
| false
|
Kategorie:Rooms-Katolieke Kerk
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met Rooms-Katolieke Kerk. |
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 4 subkategorië, uit 'n totaal van 4.
Bladsye in kategorie "Rooms-Katolieke Kerk"
Die volgende 66 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 66.
J
K
- Karmeliete
- Klooster Reichenau
- Kollege van kardinale
- Konkordaat
- Ekumeniese konsilie
- Konsilie van Chalcedon
- Konsilie van Efese
- Tweede Konsilie van Efese
- Eerste Konsilie van Konstantinopel
- Tweede Konsilie van Konstantinopel
- Derde Konsilie van Konstantinopel
- Eerste Konsilie van Nicea
- Tweede Konsilie van Nicea
- Kruisteken
L
- Lys van ensiklieke van Pous Pius XI
- Lys van ensiklieke van Pous Pius XII
- Lys van heiligverklarings deur Pous Pius XI
- Lys van heiligverklarings van Pous Pius XII
- Lys van kardinale aangestel deur Pous Benedictus XIV
- Lys van kardinale aangestel deur Pous Benedictus XV
- Lys van kardinale aangestel deur Pous Clemens XI
- Lys van kardinale aangestel deur Pous Clemens XII
- Lys van kardinale aangestel deur Pous Clemens XIII
- Lys van kardinale aangestel deur Pous Gregorius XVI
- Lys van kardinale aangestel deur Pous Johannes XXIII
- Lys van kardinale aangestel deur Pous Leo XIII
- Lys van kardinale aangestel deur Pous Paulus VI
- Lys van kardinale aangestel deur Pous Pius IX
- Lys van kardinale aangestel deur Pous Pius VI
- Lys van kardinale aangestel deur Pous Pius VII
- Lys van kardinale aangestel deur Pous Pius X
- Lys van kardinale aangestel deur Pous Pius XI
- Lys van kardinale aangestel deur Pous Pius XII
- Lys van kardinale aangestel deur Teenpous Benedictus XIII
- Lys van konkordate onder Pius XI
- Lys van pseudo-kardinale aangestel deur Teenpous Clemens VII
- Lys van publikasies van Pous Leo XIII
- Lys van publikasies van Pous Pius IX
- Lys van saligverklarings van Pous Pius XI
- Lys van saligverklarings van Pous Pius XII
|
<urn:uuid:696d2804-c5de-44ac-a147-75763c5ce72f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Rooms-Katolieke_Kerk
|
2019-07-20T18:13:22Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526560.40/warc/CC-MAIN-20190720173623-20190720195623-00101.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999257
| false
|
Jerigo
- Hierdie artikel handel oor die Palestynse stad. Vir die gelyknamige Suid-Afrikaanse dorp, sien Jericho, Noordwes.
Jerigo of Jericho (Arabies: أريحا, Arīḥā, [ʔaˈriːħaː], ; Hebreeus: יְרִיחוֹ, Jərīḥō, ) is 'n stad in die oostelike Wesoewer van die Palestynse Grondgebiede, 7 km wes van Jordanië en 10 km noord van die Dooie See met 'n bevolking van 20 300. Die stad is in die Jordaanvallei geleë en is met 250 m onder seevlak die laagste stad wêreldwyd. Jerigo is veral bekend as oudste stad wêreldwyd. Volgens argeologiese bevindings is Jerigo verskeie kere laat verval en na lang onderbrekings herbou.
Jerigo أريحا יְרִיחוֹ |
'n Uitsig oor Jerigo | |
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Palestynse Owerheid |
---|---|
Gebied | Wesoewer |
Goewerment | Jerigo |
Stigting | 9000 v.C. |
Regering | |
- Burgemeester | Hassan Saleh |
Oppervlak | |
- Dorp | 58,701 km² (22,665 vk m) |
Hoogte | −258 m (−846 vt) |
Bevolking (2006) | |
- Dorp | 20 300 |
Webwerf: jericho-city.ps |
Na Jerigo word in die Hebreeuse Bybel verwys as "stad van palmbome". Die stad is ook bekend vir die tromboon van Jerigo, wat tydens die Bybelse beleg van die stad aangewend is om die stadsmuur te vernietig.
|
<urn:uuid:0e79656c-b4ce-4e26-90a8-34e189a8a17b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Jerigo
|
2019-07-17T00:33:39Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525004.24/warc/CC-MAIN-20190717001433-20190717023433-00205.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999937
| false
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.