id
stringlengths
12
40
periodico
stringclasses
60 values
lugar
stringclasses
8 values
dominio
stringclasses
11 values
texto
stringlengths
50
1.96M
licencia
stringclasses
10 values
zientziaeus_0015421
zientziaeus
General
articulos cientificos
Duela 160 milioi urte, belaki- edo esponja-multzo handiek oraingo Europaren zati handi bat estaltzen zuten. Belaki edo materia organikoz elikatzen diren animalia primitibo hauen fosilak aztertzen ari dira ikerleak. Belaki edo materia organikoz elikatzen diren animalia primitibo hauen fosilak aztertzen aspaldian ari dir...
cc-by-sa
zientziaeus_0015422
zientziaeus
General
articulos cientificos
VTL edo Very Large Telescope egiteko, 45 tona beira urtuta 8 metro diametroko ispilua prestatzen ari dira. Beira urtuzko 45 tona hauek lau hilabete beharko dituzte hozteko. VTL edo Very Large Telescope (Oso Teleskopio Handia) egiteko, 45 tona beira urtuta 8 metro diametroko ispilua prestatzen ari dira. Teleskopio hau E...
cc-by-sa
zientziaeus_0015423
zientziaeus
General
articulos cientificos
Azken aldian misilen salmentak egundoko gorakada izan du. Misilen arrakasta - Zientzia.eus Misilen arrakasta Azken aldian misilen salmentak egundoko gorakada izan du. Raytheon etxe amerikarrak bere produkzioa bizkortu egin du jaso dituen eskeei erantzutearren. Azken aldian bidaiarien garraiorako hegazkinak zerbait gutx...
cc-by-sa
zientziaeus_0015424
zientziaeus
General
articulos cientificos
Iparrameriketako Oak Rigde-ko Laborategiko ikerleek, erradioaktibitatez poluitutako urak tratatzeko bakterioa aurkitu dute. Estrontzioa, industria nuklearrean erabilitako uretan aurki daiteke eta mikroorganismo honek hauspeakin bat sortzen du, bertan estrontzio-partikulak kontzentratzen direlarik. Horrela urak errazago...
cc-by-sa
zientziaeus_0015425
zientziaeus
General
articulos cientificos
Arroz hibrido bati esker, tropiko eta inguruetako lurretan arroz-produkzioa asko haziko da FAO erakundeak iragarri duenez. Landare hibrido honek, arroz ar antzuak deuseztuz hobetzen du produkzioa. Oraingoz Txinako lurralde freskoenetan 13 milioi hektareatan (Txinako arroz-lurren herenean alegia) erabili da arroz hibrid...
cc-by-sa
zientziaeus_0015426
zientziaeus
General
articulos cientificos
Filadelfiako Monnell Chemical Senses Center-en frogatu dutenez, hormatxoriak oso kontuz hautatzen ditu bere habia egiteko belarrak. Hormatxoriak bere habian ipini ohi dituen belarrak kamuflajerako zirela uste izan da orain arte. Filadelfiako Monnell Chemical Senses Center-en frogatu dutenez ordea, hormatxoriak oso kont...
cc-by-sa
zientziaeus_0015427
zientziaeus
General
articulos cientificos
Morton-en eskutik eta Warren kirurgilari ospetsuak operatzen zuela, gaixoari eter gasa arnasteko emanez minik gabeko lehen ebakuntza egin zen. Bertan, masaileko tumorea erauzi zioten min-keinurik ere egin ez zuen gaixoari. Smith egiptologoaren izena daraman papiroan agertzen da historiako orratz eta harizko lehenjostur...
cc-by-sa
zientziaeus_0015428
zientziaeus
General
articulos cientificos
C lengoaian eragiketa bat adieratzeko eragile bat erabiltzen da. Aldagaiak edota konstanteak eragileekin konbinatuz espresioak sortzen dira. 1991/04/01 Alegria Loinaz, Iñaki Maritxalar, Montse Iturria: Elhuyar aldizkaria C lengoaian eragiketa bat adierazteko eragile bat erabiltzen da. Aldagaiak edota konstanteak eragil...
cc-by-sa
zientziaeus_0015429
zientziaeus
General
articulos cientificos
1986.eko apirilaren 26an istripu nuklearrik larriena gertatu zen Sobiet Batasuneko Txernobilen. 5 urte betetzen direnez, egokia iruditu zaigu istripu horren ondorioez hitz egitea eta bide batez, edozein istripu nuklearren ondorioz gerta daitekeenaz ere bai. 1991/04/01 Furundarena Salsamendi, Jose Ramon Iturria: Elhuyar...
cc-by-sa
zientziaeus_0015430
zientziaeus
General
articulos cientificos
Erdi Aroko eskuskribatu eta freskoen kolore biziak alkimia eta artearen arteko elkarketaren fruitu dira. Egungo kimikak, kolore horiek dituzten pigmentuen sekretuak argitzen dihardu. Erdi Aroko eskuskribu eta freskoen kolore biziak alkimia eta artearen arteko elkarketaren fruitu dira. Egungo kimikak, kolore horiek ditu...
cc-by-sa
zientziaeus_0015431
zientziaeus
General
articulos cientificos
Hnefatafl eta Tablut izenekoak, lehenengoaren bi bertsio ikusiko ditugularik. Hnefatafl jokoa vikingoen artean zen ezaguna eta haiek zabaldu zuten. Tabluta, aldiz, laponiarrek jokatzen zuten. Hnefatafl eta Tablut izenekoak. Hnefatafl jokoa vikingoen artean zen ezaguna eta haiek zabaldu zuten. Tabluta, aldiz, laponiarre...
cc-by-sa
zientziaeus_0015432
zientziaeus
General
articulos cientificos
Kaio hauskara, zalantzarik gabe, Euskal Herriko kostaldeko hegaztirik ezagunena da. Kaio honek kilotik gorako pisua, eta 55-70 cm-ko altuera ditu. Kaio hauskara ( Larus argentatus ) dugu, zalantzarik gabe, Euskal Herriko kostaldeko hegaztirik ezagunena. Kaio honek kilotik gorako pisua, eta 55-70 cm-ko altuera ditu. Kai...
cc-by-sa
zientziaeus_0015433
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gizakiaren prozesu biologikoak erlojuaren bidez kontrola daitezke; egun edota orduzko ziklo desberdinetara lotuak bait daude. Kronobiologia, gaztea da oraindik, baina gero eta emaitza baliagarriago eta erakargarriagoak eskaintzen dizkigu. 1991/04/01 Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea Iturria: Elhuyar aldizkaria M...
cc-by-sa
zientziaeus_0015434
zientziaeus
General
articulos cientificos
Joan den hamarkadan telebista-fabrikatzaileek telebistaren osagarri izango zen bideoari buruz lanean hasi ziren. Sistema honen garapenean erabili diren teknika, injinerutza eta produkzio-sistemak, beste produktu-mota batzuk garatzeko oinarri izan dira. oan den hamarkadan telebista-fabrikatzaileek telebistaren osagarri ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015435
zientziaeus
General
articulos cientificos
Usaina deskribatzeko hitz berezirik izatekotan, usain txar mota batzuk adierazteko erabiltzen dugun Aldi hartan, gaur egungo gizakiak imajinatu ere ezingo lukeen kiratsa zen nagusi herrietan. Kalean simaur-usaina zegoen, barruko patioetan txisa-antza, eskailera-begietan egur ustela eta arratoien kaka-usaina; aireztatu ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015436
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ezaguna da gaur egun aurrerapen tekniko asko material militarretan erabiltzeko ahalegin handiak egiten ari direla. Saiakuntza horietako bat, gerra-hegazkin edo -helikopteroetako pilotuek gauez egun argiz bezain ongi ikusteko prestatzen ari diren kasko berezia da. Mendebalde eta Ekialdearen arteko gerra hotza amaitu den...
cc-by-sa
zientziaeus_0015437
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ikertu beharreko arazoak oraindik asko eta oso garrantzitsuak dira, baina oraingo honetan orain dela gutxi behaketen baieztapena lortu duen batez aritugo gara, nahiz eta oraindik dena erabat argi egon ez. Galaxia kiribilak, ikertu beharreko arazoak oraindik asko eta oso garrantzitsuak dira, baina oraingo honetan orain ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015438
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ez da batere erraza ikusten ez dugunaz arduratzea. Horregatik txikiegia zein handiegia gure buruan nahastu egin dira, beraien neurriak somatu ezinik. Horiek horrela, zergatik ez saiatu Unibertsoaren neurriak ulertzen? z da batere erraza ikusten ez dugunaz arduratzea. Horregatik txikiegia zein handiegia gure buruan naha...
cc-by-sa
zientziaeus_0015439
zientziaeus
General
articulos cientificos
Fisikari italiar hau Faenza-n munduratu zen 1.608.eko urriaren 15ean. Florentziako Akademian matematika-irakasle gisa aritu zen. Torricelli, Florentzian hil zen 1.647.eko urriaren 25ean. Fisikari italiar hau Faenza-n munduratu zen 1.608.eko urriaren 15ean. Gaztetan Erroman matematika ikasi zuen. Galileoren lanak lehen ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015440
zientziaeus
General
articulos cientificos
Estatu Batuetan Utah-ko unibertsitateak 150 fisikari bildu zituen fusio hotzari buruz azken ikerkuntzen berri emateko. Zenbaitek fusio hotzaren arazoa izoztuta zegoela bazioen ere, azkenaldian eztabaida handia sortu du berriro. Estatu Batuetan Utah-ko unibertsitateak 150 fisikari bildu zituen fusio hotzari buruz azken ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015441
zientziaeus
General
articulos cientificos
Egunero jasotzen da sateliteetatik bidalitako informazioak. Mediterranioko itsasertzean gertatu den alga-izurritea gauza ezaguna da, sateliteetako argaki eta irudietan ikusi denez. Honi esker turistek badakite nora joatea komeni ez den, adibidez. Mediterranioko itsasertzean gertatu den alga-izurritea gauza ezaguna da. ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015442
zientziaeus
General
articulos cientificos
EEBBetako gobernuak 12 milioi dolar gastatu ditu tren-lebitazioari buruzko ikerketetan. Japonia eta Alemania dira arlo honetan gehien aurreratu dutenak eta EEBBek ez dute atzean geratu nahi. EBBetako gobernuak 12 milioi dolar gastatu ditu tren-lebitazioari buruzko ikerketetan. Japonia eta Alemania dira arlo honetan geh...
cc-by-sa
zientziaeus_0015443
zientziaeus
General
articulos cientificos
Hego poloko bihotzean zuhaitz baten hostoez osatutako fosilak aurkitu dira. Aurkikuntza honen bidez, hego poloa orain dela hiru milioi urte hain hotza ez zela adierazten zutenei arrazoi eman behar zaie. ego poloko bihotzean zuhaitz baten hostoez osatutako fosilak aurkitu dira. Zuhaitz hau Nothofagus espeziekoa zen. Aur...
cc-by-sa
zientziaeus_0015444
zientziaeus
General
articulos cientificos
Bi diabetologoen arabera, tratamendu egokiak dituen posibilitateei muzin egiten zaie askotan eta horregatik diabetikoen bizi-kalitatea ez da behar bezalakoa izaten. diabetologoen arabera, tratamendu egokiak dituen posibilitateei muzin egiten zaie askotan eta horregatik diabetikoen bizi-kalitatea ez da behar bezalakoa i...
cc-by-sa
zientziaeus_0015445
zientziaeus
General
articulos cientificos
Atlantako gaixotasunen kontrolerako zentruak aditzera eman duenez, 400.000 estatubatuar baino gehiago hiltzen dira tabakoarekin zerikusirik duten gaixotasunen eraginez. tlantako gaixotasunen kontrolerako zentruak aditzera eman duenez, 400.000 estatubatuar baino gehiago hiltzen dira tabakoarekin zerikusirik duten gaixot...
cc-by-sa
zientziaeus_0015446
zientziaeus
General
articulos cientificos
Osasunaren Munduko Erakundeak aditzera eman duenez 9.000 kasu berri erregistratu omen dira bere fitxategietan. Orain arteko kasuak 323.378 dira. sasunaren Munduko Erakundeak aditzera eman duenez 9.000 kasu berri erregistratu omen dira bere fitxategietan. Orain arte 323.378 dira. Kasu berri hauetako gehienak Afrika, Eur...
cc-by-sa
zientziaeus_0015447
zientziaeus
General
articulos cientificos
Golkoko gerran burutu den ekintzetan, sarraski ekologikoa izugarria izan da. Milaka txori eta arrain hil dira ekintza honen eraginez. olkoko gerran burutu den ekintzetako sarraski ekologikoa izugarria izan da. Milaka txori eta arrain hil dira ekintza honen eraginez. Golkoko gerran burutu den ekintzetako bat marea beltz...
cc-by-sa
zientziaeus_0015448
zientziaeus
General
articulos cientificos
EEBBetako militarrek ia 370 milioi dolar erabili dituzte arma biologikoen kontrako antidotoen bila. Baina diru hau ez da batzuek espero bezala erabili. EBBetako militarrek ia 370 milioi dolar erabili dituzte arma biologikoen kontrako antidotoen bila. Baina diru hau ez da batzuek espero bezala erabili. EEBBetako militar...
cc-by-sa
zientziaeus_0015449
zientziaeus
General
articulos cientificos
Australiako mendebaldean gatz-zelaiak suntsitzen ari dira. Arazo honi irtebide bat emateko, zuhaitzak lantzeari ekin diote. Australiako mendebaldean gatz-zelaiak suntsitzen ari da. Arazo honi irtenbide bat emateko, zuhaitzak lantzeari ekin diote. Australiako mendebaldean gatz-zelaiak suntsitzen ari da. Lurrazpian dagoe...
cc-by-sa
zientziaeus_0015450
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gure inguruan badira hartz arrearen lurralde izandako bi gune: Kantabriar mendikatea eta Pirinio mendiak. Baina biak oso etxe baldar bihurtu dira aspalditxo hartzarentzat eta ez dirudi urte luzetan iraungo dutenik. 1991/04/01 Barrenetxea, Tere - Elhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria Euskal Herrian bertan edo in...
cc-by-sa
zientziaeus_0015451
zientziaeus
General
articulos cientificos
Paradisutik erbesteratua izan zenez geroztik, gizakiak jakin badaki Jaungoikoaren esanetara makurtu behar duela, bere eguneroko ogia irabazi nahi badu behintzat: lan egitea derrigorrezkoa da, pribilegiodun bakar batzuentzat izan ezik. Eta guztiok dakigu lana nekez egiten dela, eta batez ere giza historiaren hasierako g...
cc-by-sa
zientziaeus_0015452
zientziaeus
General
articulos cientificos
1960. urtean Bilbo-ko Begoña-n jaiotako fisikari gazte honek Azkue Sariketan ikerkuntz sailari dagokion sari jaso du bere doktorego-tesian eginiko lanagatik. Azkue sari banaketak aukera eman digu beraren eritzia jasotzeko eta Fisikaren arloko ikerkuntzaz hitzaspertua izateko. 960. urtean Bilbo-ko Begoña-n jaiotako fisi...
cc-by-sa
zientziaeus_0015453
zientziaeus
General
articulos cientificos
Laporoskopia hitzak azalean zehar tutua sartuz sabel barnea ikustea esan nahi du. Sabela bisturiaz zabaldu beharrean tutuaren bitartez operatzeak abantaila bi ditu: lehena gaixoak trauma fisiko txikiagoa izatea, eta bigarrena, ospitale-egonaldia laburragoa izatea. Laparoskopia hitzak azalean zehar tutua sartuz sabel ba...
cc-by-sa
zientziaeus_0015454
zientziaeus
General
articulos cientificos
Joandako hamarkadaren hasieran, Paris-Lyon linea 260 km/h-ko abiaduran zirkulatzen hasi zen. AHT/TGV Atlantiarra da berau; lehengoa baino lasterragoa. Hedapena hasia da eta badirudi, gauzak normal joanez gero, mugak ere iragaten hasiko dela. 1991/03/01 Sarriegi Eskisabel, Andoni Iturria: Elhuyar aldizkaria oandako hama...
cc-by-sa
zientziaeus_0015455
zientziaeus
General
articulos cientificos
Euskal Herrian, paridae familia bost espeziek osatzen dute: Kaskabeltz-handiak, pinu-kaskabeltzak, kaskabeltz txikiak, amilotx urdinak eta amilotx mottodunak. Beraien artean kaskabeltz handia da ezagunena eta ugariena gure herrialdean. Euskal Herrian, paridae familia bost espeziek osatzen dute: Kaskabeltz handiak, pinu...
cc-by-sa
zientziaeus_0015456
zientziaeus
General
articulos cientificos
Arrazoi ugari dago Magallaesen Hodeietaz hitz egiteko. Galaxia irregular mota baten eredu dira. Oraingo honetan, ordea, hauek ez dira Frantses-Bidetik hurbilen dauden galaxiak aipatzeko zergatia; gure galaxiarekin duten elkarrekintza baizik. Irratiastronomia garatzen hasi zen arte, galaxiaren inguruan (zizkutik kanpo) ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015457
zientziaeus
General
articulos cientificos
Muxar grisa karraskarien taldean sailkatutako ugaztun txikia dugu. Burutik uzkira 13-18 cm neur ditzake, eta pisua 150 eta 250 gramo bitartekoa izan daiteke urte-sasoiaren arabera. Udazkenean gure basoetan gauez ibili denak sarritan entzungo zituen pago-haziek edota ezkurrek lurrera erortzean egindako hotsak. Askotan e...
cc-by-sa
zientziaeus_0015458
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ez da egokia bihotzetik sufritzen duten pertsonentzat. Errusimendiak eta bihotzekoa - Zientzia.eus Errusimendiak eta bihotzekoa Ez da egokia bihotzetik sufritzen duten pertsonentzat. Horrelako iragarkiak edo antzekoak aurki daitezke jolas-parke askotan. Oro har emozio fuerteen bila bertara hurbiltzen diren pertsonentza...
cc-by-sa
zientziaeus_0015459
zientziaeus
General
articulos cientificos
Aurreko aleetan abako txinatarrean batuketa, kenketa, biderkaketa eta zatiketa egiteko arauak eman ziren. Oraingo honetan, erro karratu eta kubiko nola atera adieraziko dugu. Elhuyar. Zientzia eta Teknika 43. eta 44. aleetan, abako txinatarrean batuketa, kenketa, biderkaketa eta zatiketa egiteko arauak eman ziren. Orai...
cc-by-sa
zientziaeus_0015460
zientziaeus
General
articulos cientificos
C lengoaia erabiliz programak idazten ditugunean, datuak definitu egin behar dira. Konstanteak edo aldagaiak izanik, dagokien mota azaldu beharko da konpiladoreak memori zatia eta bit-segida egokia eslei diezaien. 1991/03/01 Alegria Loinaz, Iñaki Maritxalar, Montse Iturria: Elhuyar aldizkaria Beste lengoaietan bezala C...
cc-by-sa
zientziaeus_0015461
zientziaeus
General
articulos cientificos
XCOM frantses-sozietateak, estazio grafiko bat garatu du PC-AT386 batean irudi animatuak sortzeko. DANek 16 milioi koloreko txartel grafiko bat, periferikoetarako txartel bat eta pantaila eta taula grafiko bat ditu. COM frantses-sozietateak, estazio grafiko bat garatu du PC-AT386 batean irudi animatuak sortzeko. DANek ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015462
zientziaeus
General
articulos cientificos
Matrix Layout 2.0-k eskaintzen duen erreminta ez da batere makala bere aplikazioak garatzeko; erabiltzaileak programazioa jakin beharrik ez bait dauka. Ez da ez errutinarik eta ez komandorik behar. Excel edo Lotus paketeetako kalkulu-orrietan agertzen diren antzeko menuen bidez agertzen zaizkio erabiltzaileari eman beh...
cc-by-sa
zientziaeus_0015463
zientziaeus
General
articulos cientificos
M319F2, M3093E eta M3096E+ dira Fujitsu-ren scaner-familia berria osatzen duten ereduen izenak. Lehenengoa scaner launa da eta A4 dokumentuak 300 puntu/hazbete-ko bereizmenaz irakurtzeko gai da. A4 formatuko orri bat irakurtzeko 12 segundo behar ditu batezbeste. PC-AT BUSerako txartel egokitzaile batekin eta PaintBrush...
cc-by-sa
zientziaeus_0015464
zientziaeus
General
articulos cientificos
GD-H4214 SGE erradiazio baxuko monitoreak, 14 hazbete ditu eta 15 kHz-etik 37 kHz-erainoko frekuentzi marjinak horizontalean eta 15 kHz-etik 90 kHz-era bertikalean onartzeko diseinatua izan da. D-H4214 SGE erradiazio baxuko monitoreak, 14 hazbete ditu eta 15 kHz-etik 37 kHz-erainoko frekuentzi marjinak horizontalean et...
cc-by-sa
zientziaeus_0015465
zientziaeus
General
articulos cientificos
Duela urtebete merkatuan agertu zen trackball sagu estatikoa erabilgarri da jadanik PS/2, OS/2 eta DOSeko Windows sistemetan. Gailu honek saguaren abantailak eta arraste-bolarenak konbinatzen ditu diseinu ergonomikoan. Diseinuari garrantzi handia eman diote Logitech etxekoek; gailu honen egileek. Erpuruak kurtsorearen ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015466
zientziaeus
General
articulos cientificos
Urte honen hasieran aurkeztuko du Apple etxeak bere ordenadore eramangarria berria. Badirudi ordenadore hau beste ahalegin baten ondorio dela. Urte honen hasieran aurkeztuko du Apple etxeak bere ordenadore eramangarri berria. Badirudi ordenadore hau beste ahalegin baten ondorio dela. Aurreko Macintosh Portable arekin a...
cc-by-sa
zientziaeus_0015467
zientziaeus
General
articulos cientificos
Key Pack disko gogor eramangarriaren sistema hiru elementuz osatzen da: irakurketa-sistemaz, edozein motatako ordenadoreekin konektatzeko txartelaz eta disko gogorraz. Hauek dira disko honen ezaugarririk nabarmenenak: 20 Mb-etik 320 Mb-era bitarteko edukiera, unitate unibertsala, instalazio automatikoa, software bidez ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015468
zientziaeus
General
articulos cientificos
3,5 hazbeteko disket klasikoaren diametro berbera eta zertxobait lodiago izanik, nabarmena da benetan eskaintzen duen edukiera-diferentzia. Nakamichi enpresa japoniarra da disket berri hau banatzen ari dena. 3,5 hazbeteko disket klasikoaren diametro berbera eta zertxobait lodiago izanik, nabarmena da benetan eskaintzen...
cc-by-sa
zientziaeus_0015469
zientziaeus
General
articulos cientificos
Mediterranioaren hondoan, hiru kilometro lodiko gatz-geruzak aurkitu dituzte eta horri esker itsaso famatu honen historia geologikoa argitu ahal izan da. Gibraltarreko ataka behin eta berriz itxi eta irekiz, barneko itsas urek lurrinketa medio gatz-kantitate handia hauspeatu zituzten. Aro tertziarioaren bukaeran, duela...
cc-by-sa
zientziaeus_0015470
zientziaeus
General
articulos cientificos
Astronomo daniar hau, Knudstrup-en jaio zen 1546.eko abenduaren 14ean. 1572. urtean, azaroaren 11n, stronomo daniar hau, Knudstrup-en jaio zen 1546.eko abenduaren 14ean. Tycho Brahe dena den, Pragan hil zen 1601.eko urriaren 24ean. Astronomo daniar hau, Knudstrup-en (oraingo Suediako hegoaldeko eta lehen Danimarkako za...
cc-by-sa
zientziaeus_0015471
zientziaeus
General
articulos cientificos
EEBBetako NCEP erakundeak, kolesterola eta gantz aseek elikaduran gaur egun duten eragin kaltegarria txikiagotu egin nahi du. EBBetako NCEP erakundeak, kolesterola eta gantz aseek elikaduran gaur egun duten eragin kaltegarria txikiagotu egin nahi du. EEBBetako NCEP (National Cholesterol Education Program) erakundeak, e...
cc-by-sa
zientziaeus_0015472
zientziaeus
General
articulos cientificos
Hego Poloko lurren aberastasunaren berri badute munduko botere ekonomikoek. 39 estatuk sinatutako akordioari esker, nahikoa ongi errespetatu izan da orain arte bertako altxorra. Hego Poloko lurren aberastasunaren berri badute munduko botere ekonomikoek. Antarktikoa zaintzeko 39 estatuk sinatutako akordioari esker, nahi...
cc-by-sa
zientziaeus_0015473
zientziaeus
General
articulos cientificos
Donostian dagoen INASMET material-zentru teknologikoa, hamazortzi proiektu europarretan parte hartzen ari da. Azkeneko Noticias INASMET izeneko aldizkarian honako hau esaten da: joandako krisi-urteetan metatutako esperientzia oso eraginkorra izan da ondoren gertatu den ekonomi berpizkuntzan. Inbertsiotan eta berrikuntz...
cc-by-sa
zientziaeus_0015474
zientziaeus
General
articulos cientificos
aurten jaiotako populazioa erdira murrizteko behar den urte-kopurua. Indize honen bidez herrien osasun-maila nolako den adierazi nahi izaten da. ndize honen bidez herrien osasun-maila nolakoa den adierazi nahi izaten da. Bizi-itxaropena aurten jaiotako populazioa erdira murrizteko behar den urte-kopurua. Bizi-itxaropen...
cc-by-sa
zientziaeus_0015475
zientziaeus
General
articulos cientificos
Anthia Anthia gorria Itsaso Gorriko koral artean bizi eta elikatzen da. Espezie honetako arren bat hiltzen denean, eme handienetarikoen bat sexuz aldatu eta ar bihurtzen da. gorria Itsaso Gorriko koral artean bizi eta elikatzen da. Espezie honetako arren bat hiltzen denean, eme handienetarikoen bat sexuz aldatu eta ar ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015476
zientziaeus
General
articulos cientificos
Arkauten, Arkauten, Saamen Saamen arrazako hiru urte t'erdiko aker bat ernalketa artifizialerako prestatzen ari zirenean, titiak handitzen hasi zitzaizkion. arrazako hiru urte t'erdiko aker bat ernalketa artifizialerako prestatzen ari zirenean, titiak handitzen hasi zitzaizkion rkauten Saamen arrazako hiru urte t'erdik...
cc-by-sa
zientziaeus_0015477
zientziaeus
General
articulos cientificos
Discoveri espaziuntziak Hubble teleskopiarekin batera garezur bat bidali zuen espaziora. Helburua, gizakiarengan erradiazio kosmikoek duten eragina neurtzea zen. Discoveri espaziuntziak Hubble teleskopioarekin batera garezur edo kalabera bat bidali zuen espaziora. espaziuntziak Hubble teleskopioarekin batera garezur ed...
cc-by-sa
zientziaeus_0015478
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ikerlari britainiar batzuek distrofia muskular izeneko gaixotasun genetikoaren eramaileak aurkitzeko sistema asmatu dute. Sistema edo teknika hau orain artekoak baino zehaztasun handiagokoa da. Odol-pixka bat besterik ez da atera behar eta beste gaixotasun genetikoak dituzten familiei laguntzeko ere balio dezake. Zenba...
cc-by-sa
zientziaeus_0015479
zientziaeus
General
articulos cientificos
Elur-jauziek sor ditzaketen arriskuetako bat, hipotermia da, hau da, gorputzeko tenperatura 35oC-tik behera jaistea. 27oC-tik behera koma sortzen da eta 24oC-tik behera itxurazko heriotza. gorputzeko tenperatura 35†C-tik behera jaistea. 27†C-tik behera koma sortzen da eta 24†C-tik behera itxurazko heriotza. Neguan gaud...
cc-by-sa
zientziaeus_0015480
zientziaeus
General
articulos cientificos
Equus przewalskii Equus przewalskii izenekoa munduko zaldirik arraroena da. Mongoliarrek izenekoa munduko zaldirik arraroena da. Mongoliarrek takhi takhi deitzen dioten zaldi honek, pottokaren itxura du eta gaztain-kolorekoa da. deitzen dioten zaldi honek, pottokaren itxura du eta gaztain-kolorekoa da Mongoliarrek takh...
cc-by-sa
zientziaeus_0015481
zientziaeus
General
articulos cientificos
Munduko zenbait lekutan berroihanketari ekiteko, zuhaitz indartsu eta osasuntsu asko produzitzen hasi dira. Metodoaren oinarria, zenbait landare-zelulak, baldintza egokitan, erein eta erne daitekeen multzoa sortzea da. Oihan tropikalak murriztearen eraginez negutegi-efektua areagotzen ari dela gauza ezaguna da. Konpain...
cc-by-sa
zientziaeus_0015482
zientziaeus
General
articulos cientificos
Suitako Suitako Sulzer Sulzer enpresaren ikerketa eta garapenerako sailak, laserrarentzat zenbait aplikazio plazaratu du. Gainazalen tratamendua, prototipoen eraikuntza, estadura eta aleazioak dira aipagarrienak. enpresaren ikerketa eta garapenerako sailak, laserrarentzat zenbait aplikazio plazaratu du. Gainazalen trat...
cc-by-sa
zientziaeus_0015483
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ikerlari israeldarrek, Negev-eko basamortuan dagoen marraskilorik ugariena aztertu dute. Marraskiloak beste zenbait ornogaberekin batera basamortuen eraldakuntzarako elementu preziatuak dira. Basamortua berpizten marraskiloek zeregin handia dutela ba al zenekien? C. G. Jones eta H. Shachak ikerlari israeldarrek, Negev-...
cc-by-sa
zientziaeus_0015484
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gas beroak iragazita, airea garbiago egoteaz gain industrien energi aprobetxamendua hobea izan daiteke. Azken urte hauetan, 200†C baino tenperatura handiagoko gasak iragazteko iragazki-mota berri bat erabiltzen hasi dira industrian. Iragazki hauek feldro puntzonatuzko edo ehun landuzko mahuka, zaku edo poltsak dira. Fe...
cc-by-sa
zientziaeus_0015485
zientziaeus
General
articulos cientificos
Japoniarren robotika-jakinduria eta zeelandarren nekazal jakindura nahastuz, landareez arduratuko den robota sor daiteke. Zeelanda Berriko Basoen Ikerketarako Institutuko Jenny Aitken-Christiek dioenez, japoniarren robotika-jakinduria eta zeelandarren nekazal jakindura nahastuz, landareez arduratuko den robota sor dait...
cc-by-sa
zientziaeus_0015486
zientziaeus
General
articulos cientificos
Orain dakigunez, nikotinak alkoholaren eta kokainaren mailako adikzioa eragiten du. Erretzailearen garunari nola eragiten dion ezagutuz, erretzeari uzteko estrategia presta daiteke. Nikotinarekiko adikzioa ulertzeko, beharrezko zaigu garunean nola jokatzen duen jakitea. Zergatik arnasten du jendeak erretzen ari den tab...
cc-by-sa
zientziaeus_0015487
zientziaeus
General
articulos cientificos
Erleen egutegiaren berri emateaz gain, erlategi bateko urteko martxaren proposamena azaltzen dugu artikulu honetan. Otea egoten da loratan negu partean eta polen asko kentzen diote. Erle-zulo edo erlauntza bateko atarira begira bagaude, gauza asko ikas genezake; atakan nabari bait da barneko hainbat eta hainbat gorabeh...
cc-by-sa
zientziaeus_0015488
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ibermatika-k birika-funtzioaren diagnostiko automatikorako sistema instalatu du Asturiaseko Ospitale Nagusian. Sistema hau ospitale-kopuru handi batean aplika daiteke, zentruak duen azpiegitura elektromediko osoa aprobetxatzen delarik. Torax-eko imajina bakar batetik abiatuz, orain arte gaixoarentzat proba luze eta gog...
cc-by-sa
zientziaeus_0015489
zientziaeus
General
articulos cientificos
Radius-TV, Macintosh II ekipoentzat zuzendutako sistema integratua, ordenadore eta telebista batez osatuta dago. Radius-TV, Macintosh II ekipoentzat zuzendutako sistema integratua,ordenadore eta telebista batez osatuta dago. Radius-TV-ek bideo-prozesurako gailua, audio- eta bideo-irteerarako prozesatzailea, eta telebis...
cc-by-sa
zientziaeus_0015490
zientziaeus
General
articulos cientificos
Hardy izeneko taldeak, informatika eta bideoa bateratzeko balioko duen V.O.B.-Encoder txartela kaleratu du duela gutxi. ardy izeneko taldeak, informatika eta bideoa bateratzeko balioko duen V.O.B.-Encoder txartela kaleratu du duela gutxi. Gaur egungo enpresa askotan gestioa eta beste lan batzuez gain aurkezpen komertzi...
cc-by-sa
zientziaeus_0015491
zientziaeus
General
articulos cientificos
Pedro Migel Etxenike fisikari nafarra berri izan da azken hilabeteotan; Pedro Migel Etxenike fisikari nafarra berri izan da azken hilabeteotan; Pedro Migel Etxenike, fisikari bat kimikarien erreinuan - Zientzia.eus Pedro Migel Etxenike, fisikari bat kimikarien erreinuan 1991/02/01 Irazabalbeitia, Inaki - kimikaria eta ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015492
zientziaeus
General
articulos cientificos
Era batean ala bestean, denok daukagu haritza oso "geuretzat". Gure Historian ageri da, ikurretan ere bai... eta gutxienik naturzaleek badakite gure lurrean garrantzi haundiko zuhaitza izan dela. Zein da ordea haritza eta hariztien egoera gaur egun? Baserri-inguruneko paisajean, malda eta sakanetan iraun dute batipat b...
cc-by-sa
zientziaeus_0015493
zientziaeus
General
articulos cientificos
Abako txinatarrean zatiketa burutzeko arauez arduratuko gara eta hurrengoan erro karratu eta kubikoak lortzeko behar direnez. bako txinatarrean zatiketa burutzeko arauez arduratuko gara eta hurrengoan erro karratu eta kubikoak lortzeko behar dira. Elhuyar. Zientzia eta Teknika" 43. alean, abako txinatarrean batuketa, k...
cc-by-sa
zientziaeus_0015494
zientziaeus
General
articulos cientificos
Oinak adaptazioaren adibide bikaina dira. Bipedo izateak eta zapata desegokiak erabiltzeak oinetako lesio espeziofikoak eragiten dituzte. Oinak adaptazioaren adibide bikaina dira: bipedo izateak eta zapata desegokiak erabiltzeak oinetako lesio espezifikoak eragiten dituzte. Zapata desegokiak erabiltzeak oinetako lesios...
cc-by-sa
zientziaeus_0015495
zientziaeus
General
articulos cientificos
C lengoaia C lengoaia k azken urteotan oso hedapen handia lortu du. Adibideetan oinarritutako ikuspegi praktikoa duen aritkulu-sail honen bidez lengoaiaren oinarriak aurkeztuko ditugu. k azken urteotan oso hedapen handia lortu du. Adibideetan oinarritutako ikuspegi praktikoa duen aritkulu-sail honen bidez lengoaiaren o...
cc-by-sa
zientziaeus_0015496
zientziaeus
General
articulos cientificos
CA-Traps-ek duen gordeketa eta erreprodukzio automatikorako sistemak, proba-kopuru handia diseinatu eta nahi adina aldiz exekuta erazteko ahalmena ematen dio. Erreminta honen aplikaziorik nagusiena edozein enpresa edo departamentuk sortutako softwarearen kalitatea automatikoki, hau da, gizakiak parte hartu gabe, kontro...
cc-by-sa
zientziaeus_0015497
zientziaeus
General
articulos cientificos
Aurreko artikuluan, XIX. mendearen azken laurdenean gelditu ginen. Geroztik argiztapen elektrikoaren aroa hasi zen; gure egunetara arte iritsi dena hain zuzen. Artikulu honetan, aro berri garrantzitsu honen gorabehera nagusiak ezagutuko ditugu. 1991/02/01 Mujika, Alfontso - Elhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria...
cc-by-sa
zientziaeus_0015498
zientziaeus
General
articulos cientificos
Errepidetako istripuetan sortzen diren kalteak ikusita, automobilgileak eredu berrietan segurtasuna hobetzeko aurrerapen teknikoak etengabe sartzen dituzte. Errepidetako istripuetan sortzen diren kalteak ikusita (hildakoak, zaurituak, etab.), automobilgileak eredu berrietan segurtasuna hobetzeko aurrerapen teknikoak et...
cc-by-sa
zientziaeus_0015499
zientziaeus
General
articulos cientificos
Betidanik, bere inguruko gauzen jatorriak kezkatu du gizakia. Noiz eta nola sortu zen lehenengo gizakia? Eta Lurra? Eta izarrak? Artikulugilearen helburua; normalean gure buruan sutraitu beharrean zorabiatu egiten gaituzten zifra erraldoiak esku bakar batean sartzea baizik. etidanik, bere inguruko gauzen jatorriak kezk...
cc-by-sa
zientziaeus_0015500
zientziaeus
General
articulos cientificos
Abenduko alean Frantses-Bidea aurkezten genuen galaxia kiribil bezala. Oraingo honetan bere deskribapen zehatzagoa egin eta planteatzen dituen arazoak aurkezten saiatuko gara. benduko alean Frantses-Bidea aurkezten genuen galaxia kiribil bezala. Oraingo honetan bere deskribapen zehatzagoa egin eta planteatzen dituen ar...
cc-by-sa
zientziaeus_0015501
zientziaeus
General
articulos cientificos
Tartaglia-ren benetako izena Niccolo Fontana zen. Brescia-n 1499an jaioa dugu matematikari italiar hau. Tartaglia, Venezian hil zen 1557.eko abenduaren 13an. Tartaglia-ren benetako izena Niccolo Fontana, Brescia-n 1499an jaio zen, matematikari italiar hau. Tartaglia, Venezian hil zen 1557.eko abenduaren 13an. Tartaglia...
cc-by-sa
zientziaeus_0015502
zientziaeus
General
articulos cientificos
Guk, askotan, pertsona batek eduki ditzakeen ideak edo humorea igar ditzakegu. Tximinoek eduki al dezakete ahalmen hori? Bi ikertzaileek, saiakuntza bat egin dute bi makako-espezie desberdinekin. Guk, askotan, pertsona batek eduki ditzakeen ideiak edo humorea igar ditzakegu. Tximinoek eduki al dezakete ahalmen hori? Sa...
cc-by-sa
zientziaeus_0015503
zientziaeus
General
articulos cientificos
Kanadako biologo-talde batek dioenez, pelikanoen enbirioiak beren gurasoekin komunikatzen omen dira. Kanadako biologo-talde batek dioenez, pelikanoen enbrioiak beren gurasoekin komunikatzen omen dira. Enbrioiek bero edo hotz handiegia dutenean, arrautza barnetik txioka hasten dira gurasoek zerbait egin arte. Manitobako...
cc-by-sa
zientziaeus_0015504
zientziaeus
General
articulos cientificos
Eguzki-sisteman tamainaz bigarren planeta den Saturnon, 1600 km/h-ko haizeak egoten dira. 9.000 km-ko luzeran hedatzen den ekaitza ikus daiteke. aturnon, 1600 km/h-ko haizeak egoten dira. Bertan, 9.000 km-ko luzeran hedatzen den ekaitza ikus daiteke. Eguzki-sisteman tamainaz bigarren planeta den Saturnon, 1600 km/h-ko ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015505
zientziaeus
General
articulos cientificos
Menopausia ondoren estrogenoak kontsumitzen dituzten emakumeek bular-minbizia garatzeko arriskua omen dute. Brigham eta Boston-eko medikuek 121.700 emakumeren segimendua egin dute hamar urtean zehar. Menopausiaren ondoren estrogenoak erabiltzen dituztenean bular-minbizia garatzeko % 30 % 40ko proportzioan arrisku handi...
cc-by-sa
zientziaeus_0015506
zientziaeus
General
articulos cientificos
Astro-1 izeneko ekintza espaziala burutu da azkenean. Zazpi gizonezko zeramatzan espaziuntzia abenduaren 2an aireratu zen. Zazpi gizonezko zeramatzan espaziuntzia abenduaren 2an aireratu zen. Bidaia hau Halley kometa aztertzeko antolatu bazen ere, gerora sortutako arazoengatik egokitu egin behar izan zen. Levy izeneko ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015507
zientziaeus
General
articulos cientificos
Industriariek asmatutako gailu baten bidez, PVCa detekta daiteke, PVCa baldin bada, gailu ondoan dagoen makina berezi batera estaldura sartu eta txikitu egiten da. Sistema honen oinarrian PVCa birziklatzea dago. Industriariek asmatutako gailu baten bidez, PVCzkoa den ala ez detekta daiteke, PVCzkoa baldin bada, gailu o...
cc-by-sa
zientziaeus_0015508
zientziaeus
General
articulos cientificos
Alemaniako Bavariako Niederaichbach-en dagoen zentral nuklearra eraisten hasiak dira. Zentral hau Landshut hiritik kilometro batzuetara besterik ez dago eta orain dela 17 urte itzali zen. 1967 eta 1972 bitartean eraiki zen zentralak, hamazortzi egunez bakarrik lan egin zuen ehunetik ehuneko ahalmenez. Hasieran zenbait ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015509
zientziaeus
General
articulos cientificos
Bremen-eko biztanleek zutabe arrosa batzuk ikusiko dituzte. Zutabe hauen ondoan automobilak daude eta berorien giltza eta dokumentazioa zutabeetan gordetzen dira. remen-eko biztanleek azarotik aurrera zutabe arrosa batzuk ikusiko dituzte. Zutabe hauen ondoan automobilak daude eta berorien giltza eta dokumentazioa Breme...
cc-by-sa
zientziaeus_0015510
zientziaeus
General
articulos cientificos
Denver-eko unibertsitateko Don Stedman-ek asmatutako sistema baten arabera, higitzen ari diren ibilgailuek sortutako poluzio-maila ezagutu daiteke. Britainia Haundian adibidez dabiltzan ibilgailuen herenak baino gehiagok, administrazioak onartutakoa baino poluzio-maila handiagoa sortzen du. Stedman-ek infragorrizko itu...
cc-by-sa
zientziaeus_0015511
zientziaeus
General
articulos cientificos
Amilotx izeneko talde ekologista harremanetan hasia da Gasteizeko enpresa batekin, bailarako udalen laguntzaz paper-bilketarako ontziak jartzeko. Deba Garaiko ekologisten eskutik, paper birziklatuaren inguruko kanpaina ugari egin izan da eta erabilitako papera etxean pilatzeko aholkuak ere luzatu izan dira. Pilatutako ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015512
zientziaeus
General
articulos cientificos
Teknika berri baten bidez minbizia sortzen duten agente kimikoak detektatu ahal izango dira. eknika berri baten bidez minbizia sortzen duten agente kimikoak detektatu ahal izango dira. Agente kimiko hauek detektatu ondoren, minbizi-mota desberdinen kontrako aurrikuspen-programak egin ahal izango dira. Teknika honetan f...
cc-by-sa
zientziaeus_0015513
zientziaeus
General
articulos cientificos
Intsektu batzuetan, ernaldu gabeko arrautzetatik arrak ateratzen dira eta ernaldutakoetatik emeak. ntsektu batzuetan, ernaldu gabeko arrautzetatik arrak ateratzen dira eta ernaldutakoetatik emeak. EEBBetako Rochester-eko unibertsitateko biologoek aurkikuntza baten berri eman dute; hots, himenoptero bizkarroi txiki dire...
cc-by-sa
zientziaeus_0015514
zientziaeus
General
articulos cientificos
HIES gaixotasunaren inguruan gero eta gauza gehiago ezagutzen da. Gizonetan, gaixotasunaren eboluzioa ongi ezagutzen den arren, emakumeengan duen eboluzioari ez zaio gauza bera gertatzen. IES gaixotasunaren inguruan gero eta gauza gehiago ezagutzen da. Gizonen gaixotasunaren eboluzioa ezagutzen den arren, emakumeenari ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015515
zientziaeus
General
articulos cientificos
EEBBetako paleontologo batek esan duenez, dinosauruen espezie-kopurua uste baino txikiagoa omen da. EBBetako paleontologo batek esan duenez, dinosauruen espezie-kopurua uste baino txikiagoa omen da. EEBBetako paleontologo batek esan duenez, dinosauruen espezie-kopurua uste baino txikiagoa omen da. Garai batean bizi zen...
cc-by-sa
zientziaeus_0015516
zientziaeus
General
articulos cientificos
Dirudienez txinpantzeek botikak hartzen dituzte ondoezik sentitzen direnean. Txinpantzeek hartzen dituzten landareak, gizakiarentzat ere bere ondoezak tratatzeko egokiak izan daitezke. Afrikako Ekialdeko txinpantze-behatzaileek badute txinpantzeen jokabide bitxi bati buruzko teoria eta aipatu teoriak txinpantze eta giz...
cc-by-sa
zientziaeus_0015517
zientziaeus
General
articulos cientificos
Artikulu honetan hauts-metalurgia zertan datzan eta bere abantailak ohizko prozedurarekiko konparatuz zeintzuk diren aipatuko dugu. 1991/01/01 Rodriguez Ibabe, Jose Maria Iturria: Elhuyar aldizkaria Hauts metalikoak biltzea eta pieza trinko bat osatzeko zanpatzea, hau da, hauts-metalurgia, ez da lan- prozedura berria. ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015518
zientziaeus
General
articulos cientificos
batuketa, kenketa eta biderkaketa. Abako txinatarraren erabilpen-arautegia (I). Batuketa, kenketa eta biderkaketa - Zientzia.eus Abako txinatarraren erabilpen-arautegia (I). Batuketa, kenketa eta biderkaketa Elhuyar. Zientzia eta Teknika 42. alean abakoaz hasitako bideari jarraipena emango diogu abako txinatarra erabil...
cc-by-sa
zientziaeus_0015519
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ale honetako programak, bi aukera eskaintzen ditu: azalpena eta ariketak. Pantailan erlojua digitala den arren, ordua adierazteko orratz-erlojuen notazioa erabili da; hau bait da idazteko eta baita hitz egiteko ohikoena. Ale honetako programa, erabilpen aldetik, ordua ikasten ari diren haurrentzat edota euskara ikasten...
cc-by-sa
zientziaeus_0015520
zientziaeus
General
articulos cientificos
Mariano Medinak idatzitako liburu honetan meteorologiari buruzko oinarrizko kontzeptuak azaltzen dira. Antizikloiak, depresioak, etab. egunero entzuten diren hitzak dira eta askotan beren esanahia jakin gabe. Artikulu hau, Elhuyarrek argitaratu berri duen Meteorologiaren hastapenak liburuaren zati bat da. Mariano Medin...
cc-by-sa