id stringlengths 12 40 | periodico stringclasses 60
values | lugar stringclasses 8
values | dominio stringclasses 11
values | texto stringlengths 50 1.96M | licencia stringclasses 10
values |
|---|---|---|---|---|---|
zientziaeus_0015621 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zeelanda Berriko iparraldeko basoetan zarigueiak egiten ari diren sarraskiari amaiera eman nahi diote. Horretarako, 100 tona-pozoi erabiliko dira.
Gainera, zarigueiaren larruarekin abrigoak egitearen kontra azaldu direnek, animalia honen populazioa hazten lagundu dute.
Gehien kaltetu den zuhaitz-mota Metrosideros robus... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015622 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Automobilaren depositoa gasolinaz betetzeko automobiletik ateratzea gustatzen ez zaien gidarientzat, Transrobot enpresak "Tankomatic" izeneko sistema garatu du.
Robotak dituen sentsoreen bidez depositoaren tapoia aurkitu eta ireki egiten du, erregai injektorea bertan sartuz. Bukatzen duenean, injektorea jaso eta tapoia... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015623 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Orain dela gutxi kirurgilari ingelesek besikula kentzeko garatu duten teknika, pertsona askorentzat izugarrizko abantaila izango da.
Urtero, Erresuma Batuan, 100.000 pertsonak, gutxi gorabehera, jasan behar izaten du ebakuntza hau. Ospitalean bost egun igaro behar dira eta abdomen-muskuluak ebaki direnez mina ere jasan... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015624 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aurtengo uda Euskal Herrian oso beroa izan dela ondo dakigu. Arizonako Phoenix-eko aireportuan adibidez, abioiek ezin izan zuten aireratu; tenperatura 50oC-koa baino handiagoa bait zen.
Aurtengo uda Euskal Herrian oso beroa izan dela ondo dakigu, jakin. Baina, hori ez da hemen bakarrik gertatu. Arizonako Phoenix-eko ai... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015625 | zientziaeus | General | articulos cientificos | EEBBetako energi departamenduak esan berri duenez, orain dela 40 urte martxan jarritako zentral nuklearren inguruko biztanleria arrisku bizian bizi izan omen da.
EEBBetako energi departamentuak esan berri duenez, orain dela 40 urte martxan jarritako zentral nuklearren inguruko biztanleria arrisku bizian bizi izan omen ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015626 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Injineru aleman batek diseinatutako motoreak olio begetala erabiltzen du erregai gisa. Petrolioaren alternatiba izatetik at atmosfera ez dute poluitzen.
Frantzian, Renault 21 bati aipatu motorea ipiniz saiakuntza batzuk egin dira, ondoko taula lortu delarik.
Motorearen iraupenari buruzko emaitzak ez dira ezagutuko bizp... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015627 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1986.eko martxoan Babakin-eko Ikerketa-zentruko injineruek, Martitzerako sobietarren hurrengo misioan globo bat erabil zitekeela iradoki zuten. Proposamenaren oinarrian, Artizarrerako programan arrakasta handiz erabilitako globoak zeuden.
1986.eko martxoan Babakin-eko Ikerketa-zentruko injineruek, non SESBeko Zientzi A... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015628 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gure hirietako atmosfera besteak beste automobilek zikintzen dutela esanda ez dugu ezer berririk frogatuko. Poluzioaren arazoa gero eta larriagoa dela ere bistan da, baina benetan zaila litzateke konponbidea aurkitzea. Batzuen ustez irtenbidea automobil elektrikoak eskain dezake.
"Peugeot 205" automobila. Nikel/Kadmioz... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015629 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gure sistema agertu arte nola konpontzen ote ziren eragiketak egiteko? Galdera honi buruz arituko da artikulu hau. Aurkitu diren aztarnei esker gizakiak nola kalkulatu izan duen esan dezakegu gutxi gorabehera.
Aurreko aleetan zifren historian murgildu ginen. Bertan, gizakiak erabilitako sistemak ikusi genituen. Zifrak ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015630 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Marie Eugène François Thomas Dubois, Holandako hegoaldeko Eijsden-en jaio zen 1858. urteo urtarrilaren 28an. eta laurogeitabi urte zituela hil zen Belgikako Halen herrian; 1940. urteko abenduaren 16an.
arie Eugène François Thomas Dubois, Holandako hegoaldeko Eijsden-en jaio zen 1858. urteko urtarrilaren 28an, azkenean ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015631 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Negutegi efektua dela eta lurra berotzen ari denez, ozeanoko korronteetako aldaketek ozeanoek anhidrido karbonikoa absorbatzeko duten gaitasuna murriz dezakete ikerlarien ustez.
Hamburg-eko Max Planck Meteorologi Institutuko adituek egindako estudio batean, lehen aldiz hartzen dira kontutan ozeanotako zirkulazio orokor... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015632 | zientziaeus | General | articulos cientificos | HIESak jota hildako lehen pertsonaren kasua 1950.eko hamarkadan erregistratu zen. Manchesterreko Unibertsitateko ikerlariek HIVren ebidentzia, 1959. urtean pneumoniaz hil zen 25 urteko itsasgizon baten ehunetako material genetikoan aurkitu zuten.
HIES infekzioaren lehenengo kasuak norvegiar familia bateko hiru partaide... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015633 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Sarrerarako periferikoetan, teklatu alfanumeriko normalak badu eragozpen handi bat: agindu edo instrukzioak memorizatu egin behar dira eta horrez gain hauek karakterez karaktere tekleatu.
Ordenadorea irakaskuntzan eta beste zenbait arlotan sartzean topatu den arazo nagusienetako bat, gaur egungo periferikoak izan dira.... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015634 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Sistema hinduak Europaraino heltzeko mila urte behar izan zituen, arabiarrak bitartekari izan zituelarik. Arabiarrak hedatu zirenean herri guztietan zeuden lan greziarrak, filosofikoak, zientifikoak edo literaturazkoak bildu eta arabieratu egin zituzten.
Arabiarrak hedatu zirenean (VIII-XIII. mendeen bitartean) herri g... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015635 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Badira 80ren bat urte izpi kosmikoak aurkitu zirenez geroztik. Gaur egun beraien izaera ondo samar ezagutu arren, iturrriaren auzia puri-purian dago zientzilarien artean. Nondik datoz izpi kosmikoak?
Izpi kosmiko primarioen batezbesteko energia 2.10 10 eV-ekoa da. Seguru asko, %10ak ez darama aipaturiko energia baino h... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015636 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Sarrera-hitzaldia, gaur egun Parisen bizi den emakume ikerlari baten esku utzi zen; Mari Jesus Esteban-en esku. Mikrofonoa hurbiltzeko aukera izan genuenean, ondoko elkarrizketa hau izan genuen berarekin.
UEUk Iruñean antolatu duen hamabostaldia bukatu denean, bertako berri sailez sail errepasoa emanda adieraztea inter... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015637 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zumaiako txoko honetatik, naturgune interesgarri hauei eskaini nahi genieke azkeneko artikulua. Gogoratzen bazarate, naturgune hauek aztertzen hasi ginean kostaldean kokatzen diren ekoistemarik adierazgarrienak aipatzen genizkizuen.
Zumaiako txoko honetatik, naturgune interesgarri hauei eskaini nahiko genieke azkeneko ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015638 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Munduan aurkitzen den animalia harrigarrienetako bat ezagutuko dugu: elefantea. Badaki beste edozein animalia bera molestatzeko gai ez dela eta horregatik bere jarrerak segurtasuna irradiatzen du.
unduan aurkitzen den animalia harrigarrienetako bat ezagutuko dugu: elefantea. Badaki beste edozein animalia bera molestatz... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015639 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Arrasateko iharduera industriala eta kulturala ez da hutsetik abiatu. "Jose Ma Arizmendiarrieta Eskola Politeknikoa" bisitatu ondoren, Arrasaten dagoen martxaren sustraia aurkitu genuela esan dezakegu.
Jose Maria Arizmendiarrieta erbestetik 1941. urtean itzuli zen Arrasatera. Bertako gazteriari irtenbide bat eman nahia... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015640 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Duela gutxi ospatu da Bartzelonan hirurogei milatik gora pertsona bildu dituen lasterketa herrikoi edo herritar bat. Esan beharra dago, irten zirenetatik gehienak ez zirela kirolari entrenatuak.
1990/09/01 Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea Iturria: Elhuyar aldizkaria
uela gutxi ospatu da Bartzelonan hirurogei mi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015641 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Honez gero oporrak bukaeran izan dituzue gehienok eta jolas eta entretenigarriak alde batera utziko ditugu. Ale honetan eskaintzen dizuegun programaren helburua zenbakien idazkera lantzea da.
Honez gero oporrak bukaeran izango dituzue gehienok eta jolas eta entretenigarriak alde batera utzi, neurri batean. Ale honetan ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015642 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ozeano Barean barreiaturiko irletan bizi direnak izuturik daude Lurra oro har berotzen ari delako. Izan ere berotze horren ondorioz poloetako izotzak urtu egingo bait lirateke.
Itsas maila zein abiaduraz igoko den eta zenbat igoko den zehazteko orduan ordea, adituak ez datoz bat. Ozeano Bareko irletan, aipatutako bi da... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015643 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Pila "termikoek" nahi adina denbora iraun dezakete erabiltzen ez badira beren barneko energia oso-osorik dutelarik.
Iragarkietan besterik esaten bada ere, pila guztiak poliki-poliki deskargatu egiten dira erabiltzen ez direnean, eta erabiltzen direnean (irratian, linternan, etab.etan) zer esanik ez. Pila "termikoek" or... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015644 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ikerle-talde indiar bati esker, banbuari ernaltzeko eta ugaltzeko epeak asko laburtuko zaizkio. Ikertu diren hiru espezieetan hiru hilabeteko epean ugaltzea lortu dute, eta ez baldintza naturaletan behar dituzten hogeitamar urteko epean.
Banbua laborategian loratu dute! Albistea harrigarri bezain garrantzitsua da, giza... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015645 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Neurona al da nerbio-sistemaren unitate funtzionala ala neuronaren zatiek unitate independenteen gisa eragin dezakete? Neurobiologoak bigarren posibilitatea aztertzen 30 urtez aritu dira.
a) Mikroelektrodo bidezko erregistroak bi seinale txiki, neurri desberdinekoak, detektatzen ditu. b) Zelularen gorputza goian dago. ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015646 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aparatu honek argi gorri baten bidez automobila ohostua izan dela salatzen du. Argi gorria urrutira ikusten da eta ezin da itzali.
Sabaiaren erdian eta aurreko aldean, 4 x 6 cm-ko leihatila blindatu eta garden bat dago, eta bertan, ikusten ez den identifikazio-zenbakia grabaturik darama. Automobilaren barnean, beste ka... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015647 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Badirudi oraingo honetan fabrikatzaile britainiar batek graffiti edo pintadak ezabatzeko produktu bikaina lortu duela.
Badirudi oraingo honetan fabrikatzaile britainiar batek graffitti edo pintadak ezabatzeko produktu bikaina lortu duela. Argazkian behintzat, Londreseko autobusean garbi ikusten da hori.
Delako produktu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015648 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Belgikako bederatzi medikuk lan interesgarri bat argitaratu berri dute "The Lancet" izeneko aldizkarian, turistek izan ohi dituzten beherakoei buruz.
bapatekoa eta astebete baino gehiago nekez irauten zuena. Sukarrak oso gutxi egiten zuen gora, baina %25 laginek odol-arrastoak zituen. Bidaiarien beherakoen eragilea C. ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015649 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Supereroale edo erresistentzia elektrikorik gabeko eroaleen arazoa pil-pilean egon da 1986. urteaz gero. Orduan izan ere, tenperatura altuko supereroankortasuna aldarrikatu zen askoren ametsak errealitate bihurtzeko itxaropena piztuz.
Lebitazio magnetikoa da supereroankortasunaren fenomeno ikusgarrienetakoa. Nitrogeno ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015650 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kontzertu-areto berria inauguratzeko dago. Nolakoa izango da aretoak eskainiko digun giroa? eta musikaren kalitatea? Hauetxek dira beti egiten diren galderak. Zer da musika-areto bati eskatu behar zaiona? Musikari egoki erantzutea, noski.
Beste batzuentzat, oso "nahasia" izan daiteke, orkesta sinfonikoak interpretatuta... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015651 | zientziaeus | General | articulos cientificos | hondokoa eta gainazalekoa. Poloetan hoztutako ura dentsitate handikoa denez, itsas hondora joaten da pixkanaka. Hondoratze nagusiena Hego Poloan gertatzen da; Ross eta Weddel itsasoetan batez ere.
1990/09/01 Aizpurua Sarasola, Joxerra Iturria: Elhuyar aldizkaria
Eguzkiak ez ditu Lurreko leku guztiak berdin jotzen. Ekua... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015652 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Elhuyar aldizkariaren ale honetan zientzilarien ildoari jarraitzeko, orain dela berrogeitamar urte irailean hil ziren bi pertsonaia aukeratu ditugu: Levene biokimikari errusiarra eta Hadfield metalurgilari ingelesa.
1990/09/01 Azkune Mendia, Iñaki - Elhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria
Phoebus Aaron Theodor LE... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015653 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Iazko abuztuan 1989 FC asteroidea Lurraren ondotik pasatu zen: lau milioi km-ra. Dirudienez, meteorito baten talkak harrotutako hautsak eragindako negu luzea izan zen dinosauruak desagertzearen arrazoia.
Iazko abuztuan 1989 FC asteroidea Lurraren ondotik pasatu zen; lau milioi km-ra. Dirudienez, meteorito baten talkak ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015654 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1957. urtean Neumann kirurgilari amerikarrak pertsonaren azalazpian silikonazko baloitxo bat ipini zuen.
Adituek "ehunen zabalkuntza" esaten diote fenomeno horri, baina herri primitibotan mendetan baliatu izan dira fenomeno horretaz. Afrikan adibidez tribu batzuetan beheko ezpaina ikaragarri hazten zaie bertan gero eta... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015655 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azkenean Estatu Batuetako Pentagonoak eta Lockheed etxeak baimena eman dute F-117A abioaren argazkiak argitaratzeko. Isilpeko hegazkin hau, zazpi urtez aritu da lanean eta radarreko pantailatan ez dute detektatu.
1983. urteaz gero, hirurogeiren bat abioi egin dituzte eta hor ibili dira airean inor ohartu gabe. Harrigar... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015656 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ikerleek biometrian oinarritutako hiru sistema garatzen ari dira: pertsonaren ahotsa analizatzen duena, eskuaren forma ezagutzen duena eta begiko erretinaren forma identifikatzen duena.
Enpresa, etxe, edifizio eta abarretan, beti egon ohi dira alderdi edo gela bereziak. Sekretuak gordetzen direlako, material arriskutsu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015657 | zientziaeus | General | articulos cientificos | TGV atlantiarraren beste marka bat, ibilbidearena da. Joan den ekainaren 21ean Hendaiaraino heldu zen lehen aldiz eta irailaren 30etik aurrera egunero lotuko du Paris Hendaiarekin bost orduren buruan.
"Elhuyar Zientzia eta Teknika"ren 33. alean (aurtengo martxokoan), artikulu osoa eskaini zigun Jon Otaolaurretxi-k Fran... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015658 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zenbait animalia sexuz aldatzen da bizian zehar. Zoologoek hermafroditismoa sekuentzial esaten diote prozesu horri. Orain Anders Berglund zoologoak teoria zuzena dela frogatzeko bidea aurkitu berri du.
Zenbait animalia sexuz aldatzen da bizian zehar. Sexu batekin jaiotzen dira eta sexuz aldatzen dira biziaren azken fas... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015659 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Proiektua burutzeko falta dena zuzen betetzen bada, "Yamato-1" izeneko 30m luzeko katamarana datorren urtean itsasoan bidaiak egiten hasiko da.
Munduaren historian lehen katamaran elektromagnetikoa izango denaren eraikuntza bukatzear dago. Proiektua burutzeko falta dena zuzen betetzen bada, "Yamato-1" izeneko 30 m luze... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015660 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kainabera-apoa Australiako ekialdean eta iparraldean hedatzen ari da. Hala ere, biologoak ez datoz bat apoek inguruko ekologian duten eraginaz.
Kainabera-apoa Australiako ekialdean eta iparraldean hedatzen ari da. Apoa orain dela 50 urte sartu zen Australiara. Bere bidez, azukre-kainaberetan hainbeste kalte sortzen zue... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015661 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Naturako Mundu-Fundazioak, Europako Ekonomi Elkarteko nekazal politika salatu du, eta beraz, ingurugiroa kontutan hartuko duen nekazal politika aurrera eramatea aholkatzen dio EEEri.
NMFren aholkuz, lurra ingurugiroaz kezkaturik lantzen duten nekazari pobreentzat EEEk ematen dituen diru-laguntzak %25etik %80ra bitartea... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015662 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1970-1980 hamarkadaz geroztik martin arrantzale deituriko txorien populazioak behera egin du.
BTO deituriko ornitologi erakunde ingelesak, azken 30 urte honetako txoriei buruzko datuak eman berri ditu. Ondorio nagusiena hauxe da: ohizko espezie gehienen populazioak behera egin duela.
Pestizidak erabiltzea eta lurra lan... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015663 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kentucky unibertsitateko Shuh Sheen patologia irakasleak dioenez, tabakotik ateratako proteina bat, arraultza, gazta edo esnea baino hobeagoa da giza elikadurarako.
Kentucky unibertsitateko Shuh Sheen patologi irakasleak dioenez, tabakotik ateratako proteina bat, arraultza, gazta edo esnea baino hobeagoa da giza elikad... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015664 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1990.eko maiatzaren bukaeran Hubble espazio-teleskopioak bere lehen argazkiak atera zituen. Teleskopioaren enfokatze-lanak burutu ez badira ere, ateratako argazkien kalitateak NASAkoak (teleskopioaren jabeak) harritu egin ditu. Enfokatze-lanak bukatu ondoren, argazkien kalitatea 100 aldiz hobetuko da. Bestalde, telesko... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015665 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Eguzkitiko energiaz baliatuko den espaziuntzi hau 1992. urtean espazioratuko da.
Ingelesek Martitzera joateko eratu duten plangintza, munduan zehar daudenen artean osatuena dela diote espezialistek. Eguzkitiko energiaz baliatuko den espaziuntzi hau 1992. urtean espazioratuko da.
Proiektu honen ezaugarri nagusiena, 250 ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015666 | zientziaeus | General | articulos cientificos | XX. mendean hegazkingintzaren sorrera eta garapena bizi izan ditugu. Hemendik aurrera hegazkinei eskatuko zaizkien prestazioak gero eta handiagoak izango direnez, diseinuak berebiziko garrantzia du.
Orain dela hogeitabost urte prototipo baten lehen hegalaldia abentura suertatzen zen, baina gaur egun aire-konpainiek heg... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015667 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1984ean, txosten zabal batean argitaratu zutenaren arabera, pediatrei eta gurasoei telebistak bortxazko jokaera agresiboen sustapenean eta obesitatean duen eraginaren berri ematen zitzaien.
1984ean, Amerikako Akademia Pediatrikoaren izenean, batzorde batek txosten zabal bat argitaratu zuen. Bertan hausnarketa mamitsuak... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015668 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Duela hamar urte Zerotik infinitura - Zientzia.eus Zerotik infinitura
Duela hamar urte Voyager 2 zunda espaziala Saturno planeta liluragarrira iritsi zen. Voyager 1 eta 2 duela hamahiru urte jaurti ziren Cañaveral lurmuturreko zentru espazialetik gure sistemako kanpo-planeta erraldoiak esploratzeko helburuz. Beren lana... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015669 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Urteroko ohiturari jarraituz, aurten ere udako alean, oporrak datozela eta urtean zehar argitaratzen ditugun programak baino xamurrago den bat eskainiko dizuegu. URKATUA izenez ezagutzen den jokoa.
Urteroko ohiturari jarraituz udako alean, ezaguna izango duzuen URKATUA jokoa argitaratuko dugu.
Urteroko ohiturari jarrai... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015670 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Mac II eta Mac IIx-en itxura bera duen arren, gaur egun aurki daitekeen mikrorik azkarrena da.
Dena den, azkarra izatearen arrazoia ez da CPUaren erloju-abiadura handiagoa izatea bakarrik. Badira honez gain diseinuan integratu diren beste aurrerapen teknologiko batzuk ere. Aurrerapen hauek hiru arlo desberdinetan sailk... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015671 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 130 mm-ko diametroa duen disket batean 594 Mb gorde daitezke; 297 alde bakoitzean. Beraz, disket, disko gogor eta CD-ROMen abantailak biltzen ditu.
Bolumen handiko datu-multzoak gordetzeko garatua izan da kanpo-memoria hau. Beste euskarriekin konparatuz abantaila ugari eskaintzen du. 130 mm-ko diametroa duen disket bat... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015672 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Valladolideko Medikuntz Fakultatean arrakastaz burutu zen apirilean Estatu-Mailako II. Birologi Batzarra. Birologoen artean Europa nahiz Estatu Batuetatik etorritako adituak izan ziren, erabiltzen dituzten baliabideak ederki eta dotorekin azaltzera.
Batzarraren atsedenaldietan partehartzaileok zenbait enpresak -multina... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015673 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Garai batean laborategiko bitxikeria besterik ez zena, gaur egun industrian laserrari lehia egiten ari zaio. Izan ere presio handiko ur-zorrotada guztiz mehearen bitartez, edozer ebaki daiteke: zura, altzairua, granitoa, marmola, larrua, plastikoa, etab.
Edozein material ebakitzeko gai direnez, makina hauek urezko zerr... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015674 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Fisikari ingeles hau Cheetham Hall-en, Manchester-etik hurbil, jaio zen 1956.eko abenduaren 18an. Thomson, 1940. urteko abuztuaren 30ean hil zen Cambridgen; Ingalaterrako bataila famatuaren bezperan hain zuzen.
Fisikari ingeles hau Cheetham Hall-en, Manchester-etik hurbil, jaio zen 1856.eko abenduaren 18an.
Thomson, 19... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015675 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ikerlari amerikarrez osatutako talde batek eguzki-energia biltzeko bide berri bat urratu du. Molekula artifizial bat sintetizatu dute, zeinak fotosintesia mimifikatu egiten bait du.
Pentado izeneko molekula hau Arizonako unibertsitateko laborategi batean sintetizatu da. Fotoi batek molekula jotzen duenean, hau kitzikat... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015676 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Bere burua errepika dezakeen lehen molekula artifiziala sintetizatu berri da EEBBetan. Molekula berria, bere burua errepikatzen duten molekula biologikoak baino askoz ere sinpleagoa da.
Massachussets-eko Teknologi Institutuko (MIT) Julius Rebek eta bere lankideek sintetizatu dute molekula. AATE izeneko molekulak tenpla... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015677 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Egyptoko Alkairo hiriburutik Saqqarah-en egindako indusketa batzuei esker, Pepi I.a erregearen piramide ondoan hiru erregina daudela hobiratuta jakin da.
Pepi I.a erregearen piramidea eta ondoan hiru erreginenak erakusten dituen maketa.
Hiru piramide txikiak ia lerrokaturik daude piramide handiaren hegoaldean. Azkena a... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015678 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Urtetako lanaren ondorioz, iparramerikarren batezbesteko kolesterolemia %20 jaistea lortu dute eta maila berean baita bihotzekoak jota hildakoen kopurua ere.
Iparrameriketan medikuek propaganda handia egin dute saturatu gabeko koipea jatearen mesedeak goralduz. Urtetako lanaren ondorioz, iparramerikarren batezbesteko k... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015679 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Bereizmen handiko telebista hitzetik hortzera aipatzen da azkenaldian. Orain baino zortzi aldiz informazio gehiago transmititu behar dela esan nahi du.
Bereizmen handiko telebista hitzetik hortzera aipatzen da azkenaldian. Europan 1250 lerrokoa, lerroko 1400 puntukoa eta segundoko 50 irudiko sistema estandarra ezartzea... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015680 | zientziaeus | General | articulos cientificos | "Condor" izeneko abioiaren eginkizuna, airetik etsaiaren etxeko informazioa bidaltzea da. Hegalaldiak programatu egiten zaizkio oso goian piloturik gabe ibiltzen den hegazkin honi.
Belaunaldi berriko "U-2" hegazkina dela esan daiteke, baina piloturik ez izatearen abantaila du. Oso zabala da (61 metro) eta hegoen forma ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015681 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Garai batean ustiatu gabeko proteina-iturri zela aldarrikatu zen. Orain ordea, Hego Ozeanoan itsasuntzi ikaragarriak dabiltza krila harrapatzen, nahiz eta estokak noiz arte iraungo duen inork jakin ez.
Krustazeoak ez dira agian denen gustokoak izango, baina urtero 3-7 milioi tona harrapatzen dira. Are harrigarriagoa da... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015682 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Orain dela gutxi aurkitutako Albert Einstein-en idazki batzuetan oinarrituz, bere lehen emazteak uste baino paper garrantzitsuagoa jokatu zuela dio zenbaitek. Itxuraz, erlatibitateari buruz lehen artikulu originala biek idatzi zuten.
Orain aste batzuk ikusi ahal izan dugu Euskal Herriko zinemetan "Camille Claudel-en pa... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015683 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aldian behin munduko bazterren batean Lurrak bere faktura pasatzen du. Ikaraz hasten da, dardarka, zenbaitetan herri osoak suntzitzeraino. Iranen, Armenian eta San Frantziskon ezagutu dute duela gutxi lurrikara zer den. Non eta noiz izango da hurrengoa? Ba al dago aurresaterik?
Galdera horiek ez dute oraingoz erabateko... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015684 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Telebista-kateak, iragarleak eta publizitate-agentziak oso interesaturik egoten dira telebistako ikusentzuleak pantaila aurrean noiz eta nola egoten diren, zein emanaldi ikusten dituzten, etab... jakiteko. Izan ere, aurrekontu eta interes handiak bait daude hor jokoan.
Oro har, mundu honetan interes desberdineko bost a... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015685 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Orain arte ikusi ditugun zenbaki-sistemetan zifrek balio finko bat zeukaten. L zifra erromatarrak adibidez, edozein lekutan kokaturik ere, 50 balioko du beti. Sistema txinarrean ordena ezberdineko balioen artean ordenaren ikurra idazten zen.
Orain arte ikusi ditugun zenbaki-sistemetan zifrek balio finko bat zeukaten. S... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015686 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1975. urteaz geroztik EEBBetako Janari- eta Botika-Kontrolerako Bulegoan erregistratua dago eta konfigurazio berezidun aparatua dugu goian aipatutako hau; argizko eta entzutezko mekanismoen bidez uhinak sortuz sintomatologi psikosomatikoaren gain eragina bait du.
SYNCHRO-ENERGIZER zentruak mundu osoan zehar ari dira za... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015687 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aurreko alean Tritonen ezaugarri fisikoak argitzen saiatu ondoren, oraingoan, orduan agindu bezala, satelite honen gorabehera geologikoez arituko gara.
urreko alean Tritonen ezaugarri fisikoak argitzen saiatu ondoren, bere jatorria azaltzeko hipotesi iradokor batez bukatzen genuen. Oraingoan, orduan agindu bezala, sate... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015688 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Itsasertz ondoko lur-sail handiak dituzten herrialdeek, ondorengo hamarkadetan gertatuko den itsas igoerari aurre egiteko prestatzen orain hasi behar lukete. Baina, itsas babesak eraikitzea kostu handikoa litzateke.
Irletan kokaturiko herrialdeek eduki ditzaketen estrategiak ondokoak izan litezke, esate baterako: janga... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015689 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Digimass sistemarekin edozein mahai edo taula erabil daiteke digitalizatzailearen euskarri automatiko bezala.
Orain arte ezagutzen diren taula digitalizatzaile gehienek arazo amankomun bat dute: taularen tamaina. Digimass sistemarekin edozein mahai edo taula erabil daiteke digitalizatzailearen euskarri automatiko bezal... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015690 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ingurune hau ez dago hutsik, hainbat atomo, molekula eta ioiez "betea" baizik. Aztertuko ez ditugun beste hainbat partikula kuantiko desberdin ere badaude.
Udako gau batean zeruari begiratzen diogunean, milaka izar desberdinen eta ilargi distiratsuaren ikuskizun goxoa izaten dugu. Telebistan espazioari buruz mintzatzen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015691 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1988.ean bi urteurren garrantzitsu ospatu ziren: Raman efektuaren 60. urteurrena eta Chandrasekhara Venkata Ramanen jaiotzaren mendeurrena. Bi urteurren horiek gogoratu nahi ditugu. Gainera, aurten beteko dira hogei urte zientzilari indiar handia hil zela.
Gure arteko gehienontzat India lurralde misteriotsu eta exotiko... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015692 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Sail baten azkena izango den artikulu honetan, Jesus Algabak eta bere ekipoak, egindako ikerketen ondorioz burutu diren tekniken berri emango digute. Talde honek nazioarteko mailan dihardu eta zenbait kongresutan aurkeztu ditu bere lan-metodoak.
Aurreko artikuluetan esan bezala, fistuloplastia primarioak eta sekundario... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015693 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gure gizarteak, zahartzapena gaixotasuntzat du, baina azken ikerkuntzak zahartzapena animalia guztietan gertatzen den prozesu naturala izan litekeela frogatzen ari dira.
Denok dakigunez zahartzapena gauza naturala da, bai gure espeziean ( Homo Sapiens ean) eta baita beste espezie plurizelularretan ere. Orain arte izand... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015694 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Duela gutxi arte, automobil-gidariak gasolina hartzeko arazorik ez du eduki. Gasolindegian "normala" ala "superra" bakarrik zeuzkan aukeratzeko. Azken aldian ordea, berunik gabeko beste gasolina-mota bat edo bi ere badaude. Zein aukeratu behar du gidariak?
Aurreko galderari erantzuteko, automobil bakoitzaren ezaugarria... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015695 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Argazki-kamera, tresna optiko bezala, sistema optiko batek eta hartzaile fotosentikor batek osatzen dute.
1990/06/01 Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea Iturria: Elhuyar aldizkaria
Argazki-kamera, tresna optiko bezala, sistema optiko batek eta hartzaile fotosentikor batek osatzen dute. Sistema optikoa (OBJEKTIBOA)... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015696 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Bere ezaugarrien berezitasunak direla eta, Tritonek ikertzaileen arreta erakarri zuen lehenengo argazkiak Lurrera iritsi zirenetik, Neptuno bera ere bigarren mailara baztertuz.
Aurreko alean Neptunok ustegabe eta arazo ulergaitz ugari aurkeztu zituela esaten bagenuen, oraingoan beste hainbeste esan dezakegu Tritoni bur... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015697 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hasierako zenbaki-sistemak printzipio batukorraz baliatzen ziren, hau da, zenbaki bat adierazteko zifrak behar adina aldiz errepikatzen ziren. Esaterako 2619 zenbakiak, sistema batzuetan, hamazortzi ikur beharko lituzke.
Zifren itxura berriek ozta-ozta gogorarazten zituzten hasierakoak. Horrela 2619 zenbakia idazteko 2... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015698 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Arthur Harden Manchester-en jaioa zen 1865.eko urriaren 12an, eta 1940.ean, ekainaren 17an hil zen. duela berrogeitamar urte hain justu.
Arthur Harden Manchester-en jaioa zen 1865.eko urriaren 12an eta 1940.ean, ekainaren 17an hil zen. Duela berrogeitamar urte hain justu .
Biokimikari ingeles famatu hau orain dela berr... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015699 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Varroa Jacobsoni Varroa Jacobsoni izeneko zorri batek erleari odola zurgatzen diolako, barroasia berebiziko kalteak eragiten ari da ezti-produkzioan. Frantzian ordea, ikerle-talde bat "usaimen-tranpa" bat prestatzen ari da barroaren kontra. izeneko zorri batek erleari odola zurgatzen diolako, barroasia berebiziko kalte... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015700 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Jadanik ohartuko zinen, irakurle, programatu nahi dutenei edo Basic lengoaiaren trikimailuak hobeto ezagutu nahi dituztenei zuzendutako artikuluak idazten direla atal honetan. Hori da gure asmoa behintzat.
Informatika berez, edo batzuen ustez behintzat, zientzi arloko jendeari zuzendua baldin badago ere, hori ez dela g... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015701 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gatza merkea eta ugaria da. Gainera errepidetan izotzari aurre egiteko balio du. Baina EEBBetan eta Erresuma Batuan egindako zenbait ikerketen arabera, gatzak zubiak eta bideak jaten omen ditu.
Hortaz, zenbait enpresa produktu ordezkatzaileen ikerketan hasi da. "BP Chemicals" izeneko enpresak adibidez, izotzaren kontra... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015702 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Konposite-mota berri bat aurkitu da Erresuma Batuan. Komunikazio-mota hauetan argiaren maiztasuna aldatu egin behar izaten da eta hauxe da, material berri honek duen propietatea.
Konposite-mota berri bat aurkitu da Erresuma Batuko Sussex-eko unibertsitatean. Material berri hau, zuntz optikozko komunikaziotan erabiltzek... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015703 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1989 PB izeneko asteroidea Puerto Rico-ko Arecibo-ko irrati-teleskopioaren lan-eremutik iragan zenean, asteroide bikoitzen berri lehen aldiz izan zen.
Gaia ezaguna den arren, nolabaiteko gaurkotasuna izan dezake, zeren eta bizi gareneko edota oporretan joaten gareneko etxebizitzak zahar samarrak badira, bertako etengai... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015704 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hamar urte dirauen gatazkak punturik gogorrenera iritsiko da uda honetan, mundu osoko zientzilariak bildu eta koral-arrezife liluragarri bat salbatzeko neurriak har ditzan Japoniako gobernua presionatuko dutenean.
Arazo honek, Japoniak ekologiarekiko duen jarrera frogatzeko balioko du. Arrezifea salbatu nahi dutenek, N... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015705 | zientziaeus | General | articulos cientificos | HIESaren kontrako sendagaiak giza sistema inmunologikoa duten arratoiengan froga daitezke.
Arratoiengan ezarri den sistema inmunologiko berria frogatzeko, hauxe egiten da: giza timotik ateratako milimetro kubiko bat ehun arratoiaren azalaren azpian ezartzen da. Ondoren, HIES eragiten duen birusa ehun honetan ezartzen d... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015706 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Japoniarren proiektuak MUSES-A izena du eta bi espaziuntziez osaturik dago.
Japoniarren proiektuak MUSES-A izena du eta bi espaziuntziez osaturik dago. Japoniarrak ilargira - Zientzia.eus Japoniarrak ilargira
Orain arte estatubatuarrak eta sobietarrak izan dira ilargiraino iritsi diren bakarrak. Japoniarren proiektuak ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015707 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kimikari iparramerikar batzuk Lurreko atmosfera primitiboko gas-banaketa zuen ontzi batean deskarga elektrikoak eragin eta proteinen antzeko molekula txikiak sintetizatu dituzte.
Aurkikuntza interesgarri eta garrantzitsua da. Izan ere, bizia agertu aurretik, entzima moduko molekulak bazeudela iradokitzen du. Beraz, zel... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015708 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Australiako nekazariek oso ongi dakite "ducilia cuprina" izeneko euliaren eragina zein den. Izurrite honi aurre egiteko, ikerlariek euli honen genealogia aztertu eta aldaketak eragin dituzte beraiengan.
Izurrite honi aurre egiteko, ikerlariek euli honen genealogia aztertu eta aldaketak eragin dituzte beraiengan. Arreng... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015709 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Espezieen eboluzioa hobeto ulertzeko oso baliotsua izan den zelakantoa, gehiago zaindu behar dela diote Mendebaldeko Alemaniako Hans Fricke zientzilariak eta bere ekipokoak.
Fosil bizia den arrain hau Indiar Ozeanoan dauden Comoro irlen inguruan bizi da eta ez da uste inon gehiago dagoenik. Lehen pieza 1938. urtean har... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015710 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1970. urtetik aurrera Groenlandian, urtero metroaren laurdena hazten ari da izotz-geruza.
Ozeanoak gero eta gehiago berotzen ari dira. Beraz, gero eta ur gehiago lurrintzen da. Poloetan elurra egiteko nahikoa hotza dagoenez gero eta ur gehiago izozten da.
Izotz gehiago egoteak ur gutxiago dagoela esan nahi du. Hortaz, ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015711 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Austin kometak dezepzio handia sortu du astronomoen artean, aurkitu zutenean oso distiratsua zelako eta otsailetik aurrera bere distira-mailak behera egin zuelako.
Austin kometak dezepzio handia sortu du astronomoen artean. Astronomoek aurkitu zutenean oso distiratsua zen eta zenbaitzuk aurresan zutenez, unerik distira... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015712 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Tokioko unibertsitateko kimikari-talde batek presio normaletan eta 11,4 K-eko tenperaturan supereroankortasuna mantentzen duen materiala aurkitu dute.
Supereroankortasunaren inguruan egin diren ikerketa gehienek oxido zeramikoak izan dituzte aztergai. Hala ere, Tokioko unibertsitateko kimikari-talde batek presio normal... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015713 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Mundua ezkutuko tragedia honetaz konturatzen ari da: Hirugarren Munduan, umea izateak urtero 500.000 amaren heriotza eragiten du.
Oihaneko bidezidorrean zehar bi gizonek ohatila antzeko zerbait daramate eta ohatilan emakume gazte bat aieneka. Atzetik lagun batzuk doaz. Prozesio txikia, Indiako Maharashtra Estatu barnea... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015714 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Errenazimentuaren sorreran greko klasikoen lanen latinerako itzulpenek berebiziko garrantzia izan zuten, eta bi bide ezagutu zituzten. Alde batetik, mendebaldeko Erdi Aroko biltzaile latindarren lanak zeuden eta bestetik, arabiarrek eta pertsiarrek egindako Grezia Klasikoaren lanen itzulpenak.
XIV. mendeko eskuskribu i... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015715 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aurreko alean laringektomiaren historia eta larigektomizatuen inguruko arazoak aztertu genituen. Bertan, fistuloplastia fonatorio primarioak eta sekundarioak aipatu bagenituen ere, ale honetan eta hurrengoan gure azalpenaren ardatz izango dira.
Aurreko alean laringektomiaren historia eta laringektomizatuen inguruko ara... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015716 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gure beharrizan alimentarioen erakusgarri naturala, gosea, mendebaldeko gure bizimodu honetan bere helburuetatik desbideratu egin da. Ondorio kaltegarri mordoa dakartza, horietako bat pisu-gehikuntza.
ure beharrizan alimentarioen erakusgarri naturala, gosea, mendebaldeko gure bizimodu honetan bere helburuetatik desbide... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015717 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Dagoeneko aldizkari espezializatuetan Voyager 2-ak azken abuztuan Neptunoren ingurutik igarotzean bidalitako informazio-kantitate eskergaren lehenengo azterketak argitaratu dira.
Datorren abuztuaren 20an beteko da Voyager 1 eta 2 jaurti zireneko hamahirugarren urtea, eta joan den otsailean Voyager 2-ak (1-a Saturnorain... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015718 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Irakurlea Elhuyar-en martxoko 33. alean Beduan ginela gogoratuko da, eta oraingo honetan hegakada azkar batean Urolaren gainetik, Santiagoko handartzara abiatuz, Zumaiako padura txiki eta zoragarria aurkituko dugu.
Irakurlea ELHUYARen martxoko 33. alean Beduan ginela gogoratuko da, eta oraingo honetan hegakada azkar ba... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015719 | zientziaeus | General | articulos cientificos | "Crack" izeneko droga Iparramerikako bazter guztietara hedatu da, baina Europan ere eros daiteke; iaz agertu bait zen Britainia Haundian eta Frantzian pertsona azkar hiltzeko aproposa den droga hau.
1985. urteaz gero Estatu Batuetako hiri handitan berebiziko kalteak egin ditu. Kokainaren ondoren etorritako droga hau, h... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015720 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Apirilaren azken astean Discovery transbordadoreak Hubble izeneko teleskopioa jarri zuen orbitan. Urtetako atzerapena izan du proiektu honek, baina astronomoak irrikitan daude unibertsorantz lehio berriak zabalduko omen dituelako.
Espazioan teleskopio bat jartzearen idea ez da berria. 1923.ean (satelite artifizialak et... | cc-by-sa |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.