id
stringlengths 36
36
| title
stringlengths 8
2.31k
| content
stringlengths 4
21.7k
| datetime
stringdate 1478-01-28 12:00:00+0700
2025-05-08 14:01:23+0700
| domain
stringclasses 9
values | url
stringlengths 31
236
|
|---|---|---|---|---|---|
db0ec1f7-c9ff-448f-b748-57ad343bfa89
|
កុមារាអាយុ១០ឆ្នាំម្នាក់ស្លាប់ដោយជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយបក្សី
|
ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក កាលពីម្សិលមិញបានឲ្យដឹងថា ការស្លាប់របស់កុមារានេះ គឺជាករណីអ្នកស្លាប់លើកទី១៣ ហើយ ក្នុងចំណោមមនុស្ស ២៤នាក់ ដែលបានឆ្លង និងកើតជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយបក្សី (H5N1) នៅឆ្នាំ២០១៣ នេះ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលបន្តថា ក្រុមគ្រូពេទ្យបានចុះស៊ើបអង្កេតនៅក្នុងភូមិដែលកុមារារស់នៅ បានរកឃើញថា មួយខែមុនពេលកុមារានោះធ្លាក់ខ្លួនឈឺ បន្ទាប់ពីបានប៉ះដោយផ្ទាល់ជាមួយសត្វមាន់ដែលឈឺងាប់ភ្លាមៗប្រមាណជា ៣០ក្បាល។ កុមាររូបនោះបានឆ្លងជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយបក្សី នៅខណៈជួយជញ្ជូនយកសត្វមាន់ងាប់ទាំងនោះទៅឲ្យបងប្រុសរៀបចំធ្វើម្ហូប៕
|
2013-11-10T10:48:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/Bird-flu-kills-13th-person-11092013224606.html
|
701f054b-5ad2-41f5-a29e-c5a7d9c93f7f
|
គ្រូពេទ្យនៅមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋខ្លះរងការរិះគន់ថាមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់ព្យាបាលអ្នកជំងឺ
|
តើប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរខ្លះដែលជួបបញ្ហាគ្រួសារស្លាប់ ដោយសារតែគ្រូពេទ្យព្យាបាលមិនបានដិតដល់នេះ មានប្រតិកម្មយ៉ាងណា? ប្រជាពលរដ្ឋមួយគ្រួសារដែលរស់នៅភូមិអូរក្រូច ឃុំត្រពាំងប្រាសាទ ស្រុកត្រពាំងប្រាសាទ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ កំពុងស្វះស្វែងរកជំនួយផ្លូវច្បាប់ពីអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការដាក់ពាក្យប្ដឹងគ្រូពេទ្យមួយចំនួននៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកនៃខេត្តនេះ។ ការគ្រោងដាក់ពាក្យប្ដឹងនោះ ដោយសារតែគេអះអាងថា ក្រុមគ្រូពេទ្យនៃខេត្តឧត្តរមានជ័យ មិនបានយកចិត្តទុកដាក់ព្យាបាលស្ត្រីម្នាក់ដែលទើបតែសម្រាលកូន ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ រហូតធ្វើឱ្យស្ត្រីរូបនោះស្លាប់កាលពីពេលថ្មីៗ។ បុរសឈ្មោះ ព្រំ ប្រាក់ ជាអ្នកភូមិអូរក្រូច នៅតំបន់ដាច់ស្រយាលមួយរបស់ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ គាត់បានមានប្រសាសន៍ថា ប្រពន្ធរបស់គាត់ឈ្មោះ រ៉ូ សុខណា អាយុ ២៣ឆ្នាំ បានស្លាប់កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា កន្លងទៅ បន្ទាប់ពីសម្រាលកូនភ្លោះបាន ៣ថ្ងៃ។ លោក ព្រំ ប្រាក់ បានមានប្រសាសន៍ទៀតថា កាលពីចុងខែតុលា កន្លងទៅ ប្រពន្ធរបស់លោកបានទៅសម្រាលកូននៅឯមន្ទីរពេទ្យស្រុកអន្លង់វែង បង្កើតបានកូនភ្លោះពីរនាក់។ លុះពេលសម្រាលកូនហើយ លោកក៏នាំប្រពន្ធត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ ក៏ប៉ុន្តែ ៣ថ្ងៃក្រោយពីការសម្រាលកូន គឺប្រពន្ធរបស់លោកចាប់ផ្ដើមមានអាការៈរឹងពោះ និងស្ទះដង្ហើម ទំនងជាពេទ្យឆ្មបនៅស្រុកអន្លង់វែង សម្អាតមិនស្អាត។ បុរសដដែលបានបញ្ជាក់ថា នៅពេលដែលប្រពន្ធរបស់លោកមានអាការៈដូចនេះ លោកក៏ប្រញាប់យកទៅមន្ទីរពេទ្យស្រុកអន្លង់វែង ហើយមន្ទីរពេទ្យស្រុកក៏បញ្ជូនបន្តទៅមន្ទីរពេទ្យខេត្តឧត្តរមានជ័យ ក៏ប៉ុន្តែ ពេលទៅដល់មន្ទីរពេទ្យខេត្តឧត្តរមានជ័យ គឺគ្រូពេទ្យមិនបានយកចិត្តទុកដាក់ព្យាបាលឱ្យដិតដល់ទេ៖ ។ លោក ព្រំ ប្រាក់ បានមានប្រសាសន៍ថា លោកមិនសុខចិត្តចំពោះគ្រូពេទ្យខេត្តឧត្តរមានជ័យ ដែលព្យាបាលមិនយកចិត្តទុកដាក់ បណ្ដាលឱ្យប្រពន្ធរបស់លោកស្លាប់នោះទេ គឺលោកនឹងស្វែងរកក្រុមអ្នកច្បាប់ ដើម្បីជួយជ្រោមជ្រែងធ្វើពាក្យបណ្ដឹងប្ដឹងក្រុមគ្រូពេទ្យទាំងនោះ ដើម្បីទារថ្លៃជំងឺចិត្ត និងប្រាក់ខ្លះសម្រាប់ចិញ្ចឹមកូនភ្លោះ ២នាក់តូចៗដែលម្ដាយស្លាប់ចោល៖ ។ ទោះយ៉ាងណា វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងប្រធានមន្ទីរពេទ្យបង្អែក ខេត្តឧត្តរមានជ័យ គឺលោក ឃ្លោក ហួត ដើម្បីសុំការពន្យល់ជុំវិញបញ្ហានេះបានថាយ៉ាងណានៅឡើយ។ ចំណែកប្រធានមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តឧត្តរមានជ័យ លោក អ៊ុក គឹមសឿន បានបដិសេធមិនអធិប្បាយអ្វីទេ ដោយលោកបានផ្ដាច់ទូរស័ព្ទពីការសន្ទនា។ ទោះយ៉ាងណា ក្រុមគ្រួសាររបស់ស្ត្រីដែលស្លាប់នោះ នៅតែអះអាងថា អ្វីៗទាំងអស់គឺសុទ្ធតែជាកំហុសគ្រូពេទ្យ តាំងពីការបង្កើតកូនដោយសម្អាតមិនបានត្រឹមត្រូវ និងពេលកើតអាការៈធ្ងន់ធ្ងរ ហើយនាំមកមន្ទីរពេទ្យម្ដងទៀត គឺគ្រូពេទ្យមិនបានយកចិត្តទុកដាក់ព្យាបាលជាដើម។ ស្ត្រីឈ្មោះ ព្រំ ខេមរី គឺជាជីដូនមួយជាមួយស្ត្រីដែលស្លាប់នោះ បានមានប្រសាសន៍ថា បងប្អូនទាំងអស់ឃើញអាការៈអ្នកជំងឺមិនស្រួល ក៏មានការភិតភ័យ ហើយបានហៅគ្រូពេទ្យមកពិនិត្យ ក៏ប៉ុន្តែគ្រូពេទ្យនៅមន្ទីរពេទ្យខេត្តឧត្តរមានជ័យ ធ្វើដូចជាធម្មតា មិនយកចិត្តទុកដាក់ឡើយ៖ ។ អង្គការសិទ្ធិមនុស្សក្រៅរដ្ឋាភិបាលមានគម្រោងនឹងអង្កេតទៅលើករណីនោះឱ្យបានឆាប់ៗ។ អ្នកសម្របសម្រួលសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (Adhoc) ខេត្តឧត្តរមានជ័យ លោក ស្រី ណារ៉េន បានមានប្រសាសន៍ថា លោកទើបតែទទួលបានព័ត៌មាននេះតាមរយៈទូរស័ព្ទ ក៏ប៉ុន្តែលោកនៅមិនទាន់បានចុះស៊ើបអង្កេតនៅឡើយ។ លោក ស្រី ណារ៉េន បានបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើរឿងនោះកើតឡើងដូចអ្វីដែលប្រជាពលរដ្ឋនិយាយមែន វាគឺជាការធ្វេសប្រហែល និងមិនយកចិត្តទុកដាក់របស់គ្រូពេទ្យទៅលើជំនាញរបស់ខ្លួន។ លោក ស្រី ណារ៉េន បញ្ជាក់ថា នៅពេលខាងមុខឆាប់ៗ លោកនឹងចុះស្រាវជ្រាវករណីនោះ ហើយបើរកឃើញដូចប្រជាពលរដ្ឋអះអាងមែន គឺលោកនឹងជួយជ្រោមជ្រែងធ្វើពាក្យបណ្ដឹងប្រឆាំងនឹងក្រុមគ្រូពេទ្យទាំងនោះ៖ ។ លោក ស្រី ណារ៉េន បានបញ្ជាក់ថា នេះជាលើកដំបូងដែលមានការរិះគន់ទៅលើគ្រូពេទ្យខេត្តឧត្តរមានជ័យ ថាមិនបានយកចិត្តទុកដាក់ព្យាបាលទៅលើស្ត្រី ទើបតែសម្រាលកូនរហូតបណ្ដាលឱ្យស្លាប់។ ករណីស្រដៀងគ្នានេះ ទើបតែកើតមាននៅឯខេត្តបាត់ដំបង កាលពីខែមុន។ កាលពីថ្ងៃទី១៧-១៨ ខែតុលា កន្លងទៅ ស្ត្រីម្នាក់ឈ្មោះ ឈើត គឹមឈឿត អាយុ ៣៤ឆ្នាំ រស់នៅឃុំអូរដំបង ស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង ក៏ត្រូវគ្រូពេទ្យនៃមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ ពុំបានយកចិត្តទុកដាក់ជួយសង្គ្រោះភ្លាមទេ នៅពេលដែលគាត់ឈឺពោះសម្រាលកូន។ គ្រូពេទ្យបានឱ្យគាត់រង់ចាំយូរ ដោយអះអាងថា ធ្វើតាមបច្ចេកទេសរបស់ពេទ្យ។ ក្រុមគ្រួសាររបស់ស្ត្រីរូបនោះ បានអះអាងថា ដោយសារតែរង់ចាំយូរ ហើយគ្រូពេទ្យមិនព្រមបង្កើតបណ្ដាលឱ្យទារកស្លាប់នៅក្នុងផ្ទៃ។ ក៏ប៉ុន្តែ ស្ត្រីរូបនោះមានភ័ព្វសំណាងល្អ ដោយសារមានសប្បុរសជនពីក្រៅប្រទេសជួយជាលុយកាក់ឱ្យក្រុមគ្រួសារដឹកចេញពីមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ ទៅសង្គ្រោះនៅគ្លីនិកឯកជនវិញបានដោយសុវត្ថិភាព៕
|
2013-11-09T15:38:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/doctor-at-some-hospital-less-attention-treat-patients-11092013033305.html
|
57220c49-c0f3-4246-b20d-20d476d52e11
|
កុមារាម្នាក់នៅខេត្តកំពតឆ្លងជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយបក្សី
|
ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក កាលពីថ្ងៃសុក្រ ម្សិលមិញ បានបញ្ជាក់ថា កុមារានោះពិតជាកើតជំងឺផ្ដាសាយបក្សីនេះមែន ហើយថានេះជាករណីលើកទី២៤ ហើយ ក្នុងឆ្នាំ២០១៣ នេះ ដែលក្នុងនោះ គឺមានអ្នកជំងឺ ១២នាក់ បានរស់រានជីវិត និង ១២នាក់ទៀតបានស្លាប់។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលបន្តថា ក្រុមគ្រូពេទ្យបានចុះស៊ើបអង្កេតនៅក្នុងភូមិដែលកុមារារស់នៅ បានរកឃើញថា មួយខែមុនពេលកុមារានោះធ្លាក់ខ្លួនឈឺ នាងបានប៉ះដោយផ្ទាល់ជាមួយសត្វមាន់ដែលឈឺងាប់ភ្លាមៗប្រមាណជា ៣០ក្បាល ដើម្បីជួយជញ្ជូនយកទៅឲ្យបងប្រុសរៀបចំធ្វើម្ហូបអាហារសត្វមាន់ដែលស្លាប់ទាំងនោះ។ អង្គការសុខភាពពិភពលោក បានគូសបញ្ជាក់ថា ជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយបក្សី ជាធម្មតាគឺឆ្លងពីសត្វបក្សីទៅសត្វបក្សី ប៉ុន្តែពេលខ្លះក៏បានឆ្លងទៅមនុស្សផងដែរ ប្រសិនបើប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ជាមួយសត្វបក្សីដែលឈឺ។ ក្រសួងសុខាភិបាល សូមអំពាវនាវដល់មាតាបិតា និងអាណាព្យាបាល កុំឲ្យកុមារប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ជាមួយសត្វមាន់ទាដែលឈឺ ឬងាប់ ហើយត្រូវបង្គាប់ឲ្យកុមារលាងដៃនឹងសាប៊ូជាបន្ទាន់ ប្រសិនបើឱប ឬប៉ះសត្វឈឺងាប់ទាំងនោះ៕
|
2013-11-09T11:56:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/Cambodia-reports-24th-bird-flu-case-in-2013-11082013235220.html
|
92dabce8-ea8b-4883-8983-c3ab59764206
|
ជំងឺមហារីកដោះ
|
គ្រូពេទ្យជំនាញផ្នែកជំងឺមហារីកដោះនៃមន្ទីរពេទ្យ ម៉ោន អេលីហ្សាប៊ែត ប្រទេសសិង្ហបុរី អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត តាន់ យ៉ាយិន (Tan Yah Yuen) ថ្លែងថា ជំងឺមហារីកដោះមានតួលេខកើនឡើងជាលំដាប់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ គេបានរកឃើញករណីជំងឺមហារីកដោះថ្មីចំនួន ៣% ក្នុងមួយឆ្នាំៗ។ បើទោះជាជំងឺនេះ គ្រូពេទ្យឧស្សាហ៍ជួបប្រទះក្ដី ក៏ស្ត្រីភាគច្រើនបំផុតដែលមានជំងឺមហារីកដោះ អាចនៅរស់រានបានដោយហេតុថា វាជាជំងឺងាយព្យាបាល និងអាចព្យាបាលបាន។ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត តាន់ យ៉ាយិន មានប្រសាសន៍ថា កត្តាចម្បងដែលស្ត្រីប្រឈមមុខខ្លាំងនឹងជំងឺមហារីកដោះ គឺទាក់ទងនឹងវ័យ ជាពិសេស ស្ត្រីដែលមានអាយុចន្លោះពី ៤០ ទៅ ៥០ឆ្នាំ គឺប្រឈមមុខខ្លាំងជាងគេនឹងជំងឺមហារីកដោះ។ ទោះជាដូច្នេះក្ដី ស្ត្រីដែលមានវ័យក្រោម ៤០ឆ្នាំ គឺវ័យ ៣០ឆ្នាំ ក៏គ្រូពេទ្យឃើញមានជំងឺមហារីកដោះច្រើនដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្រៅពីនេះក៏មានកត្តាមួយចំនួនផ្សេងទៀតដែរ។ មានកត្តាមួយចំនួនទៀតដែរដែលធ្វើឱ្យស្ត្រីប្រឈមនឹងជំងឺមហារីក ដោះ គឺមានដូចជា ស្ត្រីឆាប់មានរដូវនៅវ័យក្មេងតិចជាង ១២ឆ្នាំ ឬស្ត្រីដែលក្រអស់រដូវរហូតដល់អាយុច្រើនជាង ៥៥ឆ្នាំ។ កត្តាពូជសាសន៍ខ្លះសម្បូរណ៍ជំងឺនេះដែរ។ ស្ត្រីធាត់ និងមិនសូវបានហាត់ប្រាណ ស្ត្រីដែលប្រើថ្នាំពន្យារកំណើតប្រភេទគ្រាប់ ស្ត្រីខ្លះក្រមានកូនរហូតដល់អាយុក្រោយ ៣០ឆ្នាំ និងស្ត្រីដែលបំបៅដោះកូនតិច ក៏ប្រឈមនឹងជំងឺមហារីកដោះខ្ពស់ដែរ។ ទាក់ទងនឹងរោគសញ្ញាវិញ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត តាន់ យ៉ាយិន ឱ្យដឹងថា នៅក្នុងដំណាក់កាលដំបូងៗ ជំងឺមហារីកដោះមិនបង្ហាញឱ្យឃើញរោគសញ្ញាអ្វីទេ លើកលែងតែគ្រូពេទ្យថតឆ្លុះដោយម៉ាស៊ីនម៉ាមម៉ូក្រាម (Mammogram)។ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត តាន់ យ៉ាយិន បន្តថា ប្រសិនជំងឺមហារីកដោះចូលដល់ដំណាក់កាលទី៣ ជំងឺមហារីកដោះនោះអាចបង្កជាដុំ ហើយបើនៅជិតស្បែក វានឹងធ្វើឱ្យដំបៅ។ អ្នកជំងឺនឹងអាចមានហើមនៅក្លៀក ដោយសារតែជំងឺមហារីកនោះរាលដាលដល់កូនកណ្ដុរនៅម្ដុំនោះ។ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតថ្លែងថា ការព្យាបាលជំងឺមហារីកដោះ គឺគ្រូពេទ្យនឹងព្យាបាលទៅតាមដំណាក់កាលនៃជំងឺមហារីក។ ប្រសិនបើអ្នកជំងឺឆាប់ពិនិត្យរកឃើញជំងឺមហារីកនៅក្នុងដំណាក់កាល ដំបូង ការព្យាបាលនឹងមានប្រសិទ្ធភាព ១០០%។ ការព្យាបាលជំងឺមហារីកដោះ ដូចគ្នានឹងជំងឺមហារីកផ្សេងទៀតដែរ គឺមានទាំងវិធីព្យាបាលដោយថ្នាំ ដោយវិទ្យុសកម្ម និងការវះកាត់ អាស្រ័យដោយកម្រិតធ្ងន់ ឬស្រាលនៃជំងឺមហារីកនីមួយៗ។ ក៏ប៉ុន្តែ ភាគច្រើនបំផុត គឺការព្យាបាលច្រើនតែវះកាត់។ ដើម្បីបង្ការជំងឺមហារីកដោះ គឺការឆាប់ពិនិត្យ ឬថតឆ្លុះដោះដោយម៉ាស៊ីន ម៉ាមម៉ូក្រាម រកជំងឺនេះនៅក្នុងដំណាក់កាលដំបូង ឬហៅថា ដំណាក់កាលសូន្យ។ ជាពិសេស ស្ត្រីដែលមានវ័យ ៤០ឆ្នាំឡើងទៅ គួរថតដោះជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ស្ត្រីដែលមានវ័យ ២០ ទៅ ៣០ឆ្នាំ គួរថតរៀងរាល់ ៣ឆ្នាំម្ដង។ អ្នកស្រីណែនាំថា ជាទូទៅ មុននឹងថតឆ្លុះដោយម៉ាស៊ីន ស្ត្រីត្រូវពិនិត្យដោះដោយខ្លួនឯងជារៀងរាល់ខែ ក្រោយពីការអស់រដូវ ដោយការស្ទាបរកមើលដុំពករឹង ឬកន្លែងផតស្បែក និងកត់សម្គាល់អំពីការហូរទឹករងៃ ឬប្រែពណ៌ស្បែកត្រង់ណាមួយខុសធម្មតា ដូចជាមានពណ៌ក្រហម ហើម ឬដំបៅជាដើម។ វិធីបង្ការមួយទៀត គឺត្រូវផ្លាស់ប្ដូរទម្លាប់រស់នៅ និងការទទួលទានខ្លះៗ៖ ។ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត តាន់ យ៉ាយិន ថ្លែងថា ការសិក្សាខ្លះបង្ហាញថា ការទទួលទានម្ហូបអាហារដែលអាំង ឬដុតខ្លោច ឬអាហារដែលចម្អិនដោយកម្ដៅខ្លាំងពេក នាំឱ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរហ្សែន (Gen) និងប្រឈមមុខខ្លាំងចំពោះជំងឺមហារីក។ ការចម្អិនអាហារសាច់ដែលល្អ គឺចំហុយ។ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតបន្តថា ជំងឺមហារីកដោះធ្វើឱ្យប៉ះពាល់មនុស្សជាច្រើននៅលើពិភពលោក រួមទាំងមនុស្សល្បីៗផង។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី អ្នកដែលមានជំងឺមហារីកដោះទាំងនោះ នៅតែអាចរស់នៅបានរាប់សិបឆ្នាំជាបន្តទៀត ដោយសារតែគេព្យាបាលទាន់ពេលវេលា និងមានបច្ចេកវិទ្យាទំនើប។ ដូច្នេះ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតបញ្ជាក់ថា វិធីដែលប្រសើរបំផុតមួយ គឺពិនិត្យរកជំងឺនេះឱ្យឃើញនៅក្នុងដំណាក់កាលដំបូង និងព្យាបាលទាន់ពេលវេលា៕
|
2013-11-07T16:55:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/Breast-Cancer-11072013045321.html
|
20526158-8aba-44c9-9ac0-5d44129d9862
|
ជំងឺមហារីកដោះ
|
គ្រូពេទ្យជំនាញផ្នែកជំងឺមហារីកដោះនៃមន្ទីរពេទ្យ ម៉ោន អេលីហ្សាប៊ែត ប្រទេសសិង្ហបុរី អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត តាន់ យ៉ាយិន (Tan Yah Yuen) ថ្លែងថា ជំងឺមហារីកដោះមានតួលេខកើនឡើងជាលំដាប់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ គេបានរកឃើញករណីជំងឺមហារីកដោះថ្មីចំនួន ៣% ក្នុងមួយឆ្នាំៗ។ បើទោះជាជំងឺនេះ គ្រូពេទ្យឧស្សាហ៍ជួបប្រទះក្ដី ក៏ស្ត្រីភាគច្រើនបំផុតដែលមានជំងឺមហារីកដោះ អាចនៅរស់រានបានដោយហេតុថា វាជាជំងឺងាយព្យាបាល និងអាចព្យាបាលបាន។ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត តាន់ យ៉ាយិន មានប្រសាសន៍ថា កត្តាចម្បងដែលស្ត្រីប្រឈមមុខខ្លាំងនឹងជំងឺមហារីកដោះ គឺទាក់ទងនឹងវ័យ ជាពិសេស ស្ត្រីដែលមានអាយុចន្លោះពី ៤០ ទៅ ៥០ឆ្នាំ គឺប្រឈមមុខខ្លាំងជាងគេនឹងជំងឺមហារីកដោះ។ ទោះជាដូច្នេះក្ដី ស្ត្រីដែលមានវ័យក្រោម ៤០ឆ្នាំ គឺវ័យ ៣០ឆ្នាំ ក៏គ្រូពេទ្យឃើញមានជំងឺមហារីកដោះច្រើនដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្រៅពីនេះក៏មានកត្តាមួយចំនួនផ្សេងទៀតដែរ។ មានកត្តាមួយចំនួនទៀតដែរដែលធ្វើឱ្យស្ត្រីប្រឈមនឹងជំងឺមហារីកដោះ គឺមានដូចជា ស្ត្រីឆាប់មានរដូវនៅវ័យក្មេងតិចជាង ១២ឆ្នាំ ឬស្ត្រីដែលក្រអស់រដូវរហូតដល់អាយុច្រើនជាង ៥៥ឆ្នាំ។ កត្តាពូជសាសន៍ខ្លះសម្បូរណ៍ជំងឺនេះដែរ។ ស្ត្រីធាត់ និងមិនសូវបានហាត់ប្រាណ ស្ត្រីដែលប្រើថ្នាំពន្យារកំណើតប្រភេទគ្រាប់ ស្ត្រីខ្លះក្រមានកូនរហូតដល់អាយុក្រោយ ៣០ឆ្នាំ និងស្ត្រីដែលបំបៅដោះកូនតិច ក៏ប្រឈមនឹងជំងឺមហារីកដោះខ្ពស់ដែរ។ ទាក់ទងនឹងរោគសញ្ញាវិញ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត តាន់ យ៉ាយិន ឱ្យដឹងថា នៅក្នុងដំណាក់កាលដំបូងៗ ជំងឺមហារីកដោះមិនបង្ហាញឱ្យឃើញរោគសញ្ញាអ្វីទេ លើកលែងតែគ្រូពេទ្យថតឆ្លុះដោយម៉ាស៊ីនម៉ាមម៉ូក្រាម (Mammogram)។ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត តាន់ យ៉ាយិន បន្តថា ប្រសិនជំងឺមហារីកដោះចូលដល់ដំណាក់កាលទី៣ ជំងឺមហារីកដោះនោះអាចបង្កជាដុំ ហើយបើនៅជិតស្បែក វានឹងធ្វើឱ្យដំបៅ។ អ្នកជំងឺនឹងអាចមានហើមនៅក្លៀក ដោយសារតែជំងឺមហារីកនោះរាលដាលដល់កូនកណ្ដុរនៅម្ដុំនោះ។ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតថ្លែងថា ការព្យាបាលជំងឺមហារីកដោះ គឺគ្រូពេទ្យនឹងព្យាបាលទៅតាមដំណាក់កាលនៃជំងឺមហារីក។ ប្រសិនបើអ្នកជំងឺឆាប់ពិនិត្យរកឃើញជំងឺមហារីកនៅក្នុងដំណាក់កាលដំបូង ការព្យាបាលនឹងមានប្រសិទ្ធភាព ១០០%។ ការព្យាបាលជំងឺមហារីកដោះ ដូចគ្នានឹងជំងឺមហារីកផ្សេងទៀតដែរ គឺមានទាំងវិធីព្យាបាលដោយថ្នាំ ដោយវិទ្យុសកម្ម និងការវះកាត់ អាស្រ័យដោយកម្រិតធ្ងន់ ឬស្រាលនៃជំងឺមហារីកនីមួយៗ។ ក៏ប៉ុន្តែ ភាគច្រើនបំផុត គឺការព្យាបាលច្រើនតែវះកាត់។ ដើម្បីបង្ការជំងឺមហារីកដោះ គឺការឆាប់ពិនិត្យ ឬថតឆ្លុះដោះដោយម៉ាស៊ីន ម៉ាមម៉ូក្រាម រកជំងឺនេះនៅក្នុងដំណាក់កាលដំបូង ឬហៅថា ដំណាក់កាលសូន្យ។ ជាពិសេស ស្ត្រីដែលមានវ័យ ៤០ឆ្នាំឡើងទៅ គួរថតដោះជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ស្ត្រីដែលមានវ័យ ២០ ទៅ ៣០ឆ្នាំ គួរថតរៀងរាល់ ៣ឆ្នាំម្ដង។ អ្នកស្រីណែនាំថា ជាទូទៅ មុននឹងថតឆ្លុះដោយម៉ាស៊ីន ស្ត្រីត្រូវពិនិត្យដោះដោយខ្លួនឯងជារៀងរាល់ខែ ក្រោយពីការអស់រដូវ ដោយការស្ទាបរកមើលដុំពករឹង ឬកន្លែងផតស្បែក និងកត់សម្គាល់អំពីការហូរទឹករងៃ ឬប្រែពណ៌ស្បែកត្រង់ណាមួយខុសធម្មតា ដូចជាមានពណ៌ក្រហម ហើម ឬដំបៅជាដើម។ វិធីបង្ការមួយទៀត គឺត្រូវផ្លាស់ប្ដូរទម្លាប់រស់នៅ និងការទទួលទានខ្លះៗ៖ ។ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត តាន់ យ៉ាយិន ថ្លែងថា ការសិក្សាខ្លះបង្ហាញថា ការទទួលទានម្ហូបអាហារដែលអាំង ឬដុតខ្លោច ឬអាហារដែលចម្អិនដោយកម្ដៅខ្លាំងពេក នាំឱ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរហ្សែន (Gen) និងប្រឈមមុខខ្លាំងចំពោះជំងឺមហារីក។ ការចម្អិនអាហារសាច់ដែលល្អ គឺចំហុយ។ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតបន្តថា ជំងឺមហារីកដោះធ្វើឱ្យប៉ះពាល់មនុស្សជាច្រើននៅលើពិភពលោក រួមទាំងមនុស្សល្បីៗផង។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី អ្នកដែលមានជំងឺមហារីកដោះទាំងនោះ នៅតែអាចរស់នៅបានរាប់សិបឆ្នាំជាបន្តទៀត ដោយសារតែគេព្យាបាលទាន់ពេលវេលា និងមានបច្ចេកវិទ្យាទំនើប។ ដូច្នេះ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតបញ្ជាក់ថា វិធីដែលប្រសើរបំផុតមួយ គឺពិនិត្យរកជំងឺនេះឱ្យឃើញនៅក្នុងដំណាក់កាលដំបូង និងព្យាបាលទាន់ពេលវេលា៕
|
2013-11-07T16:51:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/Breast-Cancer-11072013044806.html
|
b705df36-4e8c-499e-94f3-f8e4ce40158c
|
កុមារីម្នាក់ទៀតនៅកំពង់ធំឆ្លងមេរោគផ្ដាសាយបក្សី
|
នាងត្រូវរកឃើញថា ផ្ទុកមេរោគ H5N1 កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ដោយមជ្ឈមណ្ឌលប៉ាស្ទ័រកម្ពុជា ។ នាងចាប់ផ្ដើមក្ដៅខ្លួនខ្លាំង និងកណ្ដាស់ពីថ្ងៃទី៨។ បន្ទាប់មក ចាប់ផ្ដើមក្អកខ្លាំង និងក្អួត ហើយក៏ត្រូវបញ្ជូនទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យជ័យវរ្ម័នទី៧ ក្នុងខេត្តសៀមរាប កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា។ បច្ចុប្បន្ន កុមារីរូបនោះបានស្ថិតក្នុងស្ថានភាពជំងឺនឹងនរ។ មន្ត្រីសុខាភិបាល បានរកឃើញថា នាងបានឆ្លងមេរោគនៅពេលជួយធ្វើម្ហូបក្នុងគ្រួសារ ដោយប៉ះពាល់មាន់ដែលបានងាប់ដោយជំងឺ៕
|
2013-10-22T19:29:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/One-more-girl-infected-with-the-H5N1-10222013082841.html
|
83b220d3-de53-4ed1-9af1-b6b93ea3ce2b
|
មន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តកំពង់ធំផ្ដល់ការព្យាបាលជំងឺភ្នែកអត់គិតថ្លៃ៥ថ្ងៃ
|
អ្នកឯកទេសខាងភ្នែក គឺលោកវេជ្ជបណ្ឌិត កាក់ កក្កដា ថ្លែងឱ្យដឹងថា ការពិនិត្យ ព្យាបាលជំងឺភ្នែក ដោយឥតបង់ថ្លៃរយៈពេល ៥ថ្ងៃនេះ នឹងធ្វើឡើងនៅមន្ទីរបង្អែកស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ។ លោកបញ្ជាក់ថា ក្នុងកម្មវិធីពិនិត្យនិងព្យាបាលនេះ មិនមានការកំណត់ចំនួន ឬប្រភេទជំងឺទេ៖ ។ លោកឱ្យដឹងកម្មវិធីផ្ដល់សេវាពិនិត្យ ព្យាបាល និងវះកាត់ជំងឺភ្នែក ដោយឥតបង់ថ្លៃ នៅខេត្តកំពង់ធំ គឺមាន ២លើក ក្នុងមួយឆ្នាំ ដោយមានកិច្ចសហការ និងគាំទ្រសម្ភារៈពីមូលនិធិអន្តរជាតិមួយ ឈ្មោះ ហ្វ្រេដ ហូឡូ (Fred Hollows Foundation)។ កម្មវិធីផ្ដល់សេវាពិនិត្យ ព្យាបាល នឹងចាប់ផ្ដើមពីម៉ោង ៧ ព្រឹកដល់ម៉ោង ៥ ល្ងាច។ ដោយឡែក នៅឯមន្ទីរបង្អែកខេត្តកំពង់ស្ពឺ ក្នុងចន្លោះពីថ្ងៃទី២១ ដល់ ២៥ ខែតុលា នេះ អង្គការមនុស្សធម៌មួយ នៅប្រទេសអូស្ត្រាលី ឈ្មោះថា ខេមបូឌា វីហ្សិន (Cambodian Vision) ក៏នឹងផ្ដល់ការពិនិត្យព្យាបាល និងវះកាត់ជំងឺភ្នែកឡើងបាយដោយឥតបង់ថ្លៃដែរ៕
|
2013-10-21T10:26:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/doctors-in-kgthom-to-give-free-eyes-surgery-10202013232642.html
|
eabd581e-b8b9-42ba-8239-ce8de5df0f55
|
កុមារកម្ពុជាប្រមាណ២ពាន់នាក់ស្លាប់ជារៀងរាល់ឆ្នាំដោយសារជំងឺរាករូស
|
មន្ត្រីអង្គការយូនីសេហ្វ លោក ហ្វីលីព សេន (Philip Sen) ថ្លែងថា ក្នុងទិសដៅកាត់បន្ថយតួលេខកុមារស្លាប់ដោយសារជំងឺរាករូសនៅកម្ពុជា ឱ្យបានពាក់កណ្ដាល អង្គការយូនីសេហ្វ រួមនឹងអង្គការដៃគូមួយចំនួនទៀត នឹងចាប់ផ្ដើមយុទ្ធនាការលាងសម្អាតដៃនៅប្រទេសកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២១ តុលា ឆ្នាំ២០១៣ ដើម្បីបញ្ចៀសជំងឺរាករូស និងជំងឺផ្លូវដង្ហើមលើកុមារ។ លោក ហ្វីលីព សេន បញ្ជាក់ទៀតថា ទិវាលាងសម្អាតដៃនេះ គឺជាយុទ្ធនាការលើកកម្ពស់អនាម័យផ្ទាល់ខ្លួនមួយ នៅទូទាំងប្រទេស ក្រោមពាក្យស្លោកថា "ខ្ញុំឆ្លាត ខ្ញុំលាងដៃនឹងសាប៊ូ" ដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋមានទម្លាប់ធ្វើបែបនេះ ជាពិសេស ផ្ដោតទិសដៅដល់ពលរដ្ឋនៅតាមជនបទ៖ ។ លោកបន្តថា យុទ្ធនាការនេះ នឹងធ្វើតាមរយៈកម្មវិធីខ្លីៗ ចាក់ផ្សាយតាមទូរទស្សន៍ វិទ្យុ និងប្រព័ន្ធព័ត៌មានសង្គម ដោយសហការជាមួយដៃគូ ដូចជា អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ESC-BORDA និង មេឌា វ័ន (Media One) ទីភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍នៃប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ (GIZ) អង្គការយូនីសេហ្វ និងរាជរដ្ឋាភិបាលម្ពុជា។ មន្ត្រីនាយកដ្ឋានផ្នែកប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាល លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ មានប្រសាសន៍ថា យុទ្ធនាការនេះ ជាសកម្មភាពនៅក្នុងទិវាអនាម័យពិភពលោក ដែលក្រសួងបានប្រារព្ធធ្វើកាលពីខែឧសភា។ លោកមានប្រសាសន៍ណែនាំថា ការលាងដៃជាការចាំបាច់ អាចកាត់បន្ថយជំងឺជាច្រើន ហើយលាងត្រូវលាងដៃឱ្យបានញឹកញាប់ជាមួយសាប៊ូ ឬអាល់កុល ឬចាហួយលាងដៃ ព្រោះដៃប៉ះពាល់គ្រប់វត្ថុទាំងអស់ រួមទាំងផ្នែកផ្សេងនៃរាងកាយយើងផង។ លោក លី សូវ៉ាន់៖ ។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសរបស់អង្គការយូនីសេហ្វ បានសរសេរថា ជំងឺរាករូស ជាមូលហេតុចម្បងទី២ ដែលធ្វើឱ្យកុមារទូទាំងពិភពលោក ចំនួន ៦សែននាក់ ស្លាប់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ លោក ហ្វីលីព សេន មានប្រសាសន៍ថា នៅក្នុងយុទ្ធនាការលាងសម្អាតដៃនេះ នឹងចាប់ផ្ដើមពីថ្ងៃទី២១ តុលា រហូតដល់ចុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៣ ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋយល់ដឹងអំពីសារប្រយោជន៍នៃការលាងសម្អាតដៃ ជាពិសេសមុនពេលទទួលទានអាហារ និងក្រោយចេញពីបង្គន់៕
|
2013-10-21T08:55:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/2thousands-cam-children-die-of-diarrhea-each-year-10202013215323.html
|
b1e3dd81-33fd-41ed-b872-ed1777c174c6
|
សប្បុរសជនជួយសង្គ្រោះជីវិតស្ត្រីសម្រាលកូននៅមន្ទីរពេទ្យខេត្តបាត់ដំបង
|
ស្ត្រីរូបនោះ ក្រោយពីឈឺពោះឆ្លងទន្លេ ត្រូវបានក្រុមគ្រួសារនាំទៅមន្ទីរពេទ្យ តាំងពីព្រឹកថ្ងៃទី១៧ រហូតដល់ល្ងាចថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ទើបនាំយកទៅសង្គ្រោះនៅគ្លីនិកឯកជន។ មូលហេតុដែលនាំទៅសង្គ្រោះនៅគ្លីនិកឯកជននោះ គឺដោយសារតែខាងគ្រូពេទ្យពុំបានយកចិត្តទុកដាក់ជួយសង្គ្រោះភ្លាមទេ ដោយបញ្ជាក់ថា ត្រូវរង់ចាំធ្វើតាមបច្ចេកទេសរបស់ពេទ្យ។ ស្ត្រីជាម្ដាយដែលមានកូនស្លាប់នៅក្នុងផ្ទៃ ឥឡូវនេះ ត្រូវបានគ្រូពេទ្យនៅគ្លីនិកឯកជនមួយ ក្នុងក្រុងបាត់ដំបង វះកាត់សង្គ្រោះអាយុជីវិតដោយសុវត្ថិភាព ក្រោមជំនួយសប្បុរសធម៌ពីក្រៅប្រទេស និងក្រុមយុវជនរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នៅខេត្តបាត់ដំបង។ ជនរងគ្រោះមានឈ្មោះ ឈើត គឹមឈឿត អាយុ ៣៤ឆ្នាំ រស់នៅឃុំអូរដំបង ស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង ត្រូវបានគ្រួសារបញ្ជូនចេញពីមន្ទីរពេទ្យខេត្តបាត់ដំបង កាលពីព្រលប់ថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ទៅកាន់គ្លីនិកឯកជនមួយឈ្មោះថា សុខ សម្ភព ស្ថិតនៅសង្កាត់ចម្ការសំរោង ក្រុងបាត់ដំបង។ ក្រោយមក គ្រូពេទ្យនៅគ្លីនិកនោះ វះកាត់យកកូនចេញពីផ្ទៃម្តាយដោយសុវត្ថិភាព។ ជំទប់ទី២ សង្កាត់អូរចារ និងជាប្រធានចលនាយុវជនគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ប្រចាំខេត្តបាត់ដំបង កញ្ញា ស៊ិន រ៉ូហ្សេត បញ្ជាក់ថា ប្រាក់ចំនួន ៥៨០ដុល្លារជាថ្លៃវះកាត់នោះ បានមកពីជំនួយសប្បុរសធម៌ពីសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រទេសអូស្ត្រាលី និងក្រុមយុវជនរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នៅខេត្តបាត់ដំបង៖ ។ បញ្ជាក់ពីបញ្ហានេះដែរ ប្ដីស្ត្រីរងគ្រោះឈ្មោះ រឿម សារូ និងជាមន្ត្រីសុខាភិបាលនៅមណ្ឌលសុខភាពអូរដំបង នោះ បញ្ជាក់ថា ប្រពន្ធរបស់គាត់ក្រោយពីឈឺពោះឆ្លងទន្លេ ក៏បញ្ជូនទៅសង្គ្រោះនៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែក ខេត្តបាត់ដំបង តាំងពីព្រឹកថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា។ លោកថា តាំងពីព្រឹករហូតដល់ម៉ោង ៣រសៀលថ្ងៃទី១៧ ទើបគ្រូពេទ្យពិនិត្យពោះឃើញសុខភាពកូនជាធម្មតាទេ។ ដោយសារកូននោះជាកូនដំបូង លោកមានការសង្ស័យ ហើយសុំឲ្យគ្រូពេទ្យវះកាត់ ប៉ុន្តែគ្រូពេទ្យបដិសេធមិនអាចវះបាន ព្រោះខុសបច្ចេកទេស។ លុះដល់វេលាម៉ោង ១០ ចូលដល់ព្រឹកថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ពេទ្យពិនិត្យអេកូឃើញថា កូននៅក្នុងផ្ទៃនោះបានស្លាប់៖ ។ ឆ្លើយបញ្ជាក់បញ្ហានេះ ប្រធានមន្ទីរពេទ្យខេត្តបាត់ដំបង លោក កាក់ សិលា ពន្យល់តាមបច្ចេកទេសថា ជាធម្មតា កូនដែលស្លាប់ក្នុងផ្ទៃម្ដាយ គឺមិនពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការវះនោះទេ ហើយរង់ចាំកូនកើតតាមធម្មជាតិ ព្រោះស្បូនស្ត្រីជាម្ដាយនោះបើកបានជាធម្មតា។ លោកបន្តថា ជាធម្មតា អតិជនតែងតែមានការត្អូញត្អែរពីរឿងនេះ ប៉ុន្តែពួកគេពុំបានគិតដល់ពីផលវិបាករបស់ស្ត្រីជាម្ដាយនោះទេ ហើយតាមគោលការណ៍បច្ចេកទេសលើមុខងារសេវាសាធារណៈ ត្រូវតែតម្រូវតាមបច្ចេកទេស តែបញ្ហានេះខុសចិត្តអតិថិជន៖ ។ ជុំវិញការចោទប្រកាន់នេះ លោក កាក់ សិលា បញ្ជាក់ថា អតិថិជនមានសិទ្ធិគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការចោទ ឬប្ដឹងផ្ដល់ចំពោះកំហុសឆ្គងនៅក្នុងសេវារបស់រដ្ឋ ហើយមន្ទីរពេទ្យរង់ចាំកែលំអ និងរង់ចាំដោះស្រាយបញ្ហាផ្សេងៗទៀត ពាក់ព័ន្ធនឹងផ្លូវច្បាប់។ ប៉ុន្តែ មន្ត្រីអង្គការសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក ប្រចាំខេត្តបាត់ដំបង លោក យិន ម៉េងលី គូសបញ្ជាក់ថា មន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តជាមន្ទីរពេទ្យរបស់រដ្ឋ ដូច្នេះពួកគេគប្បីយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះប្រជាពលរដ្ឋ។ លោកថា កាតព្វកិច្ចរបស់មន្ត្រីរាជការ គឺមានការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់៖ ។ ស្ត្រីរងគ្រោះឈ្មោះ ឈើត គឹមឈឿត ក្រោយពីទទួលបានការវះកាត់យកកូនដែលស្លាប់នៅក្នុងផ្ទៃនោះចេញដោយសុវត្ថិភាព បច្ចុប្បន្នកំពុងបន្តសម្រាកព្យាបាលនៅគ្លីនិក សុខ សម្ភព នៅឡើយ រង់ចាំរយៈពេលច្រើនថ្ងៃទៀត ដើម្បីឲ្យមុខរបួសជា ទើបអាចចេញទៅផ្ទះបាន៕
|
2013-10-19T19:50:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/donate-money-to-save-mother-life-after-a-baby-died-inside-10192013084019.html
|
f717b39d-5f32-4ef3-ba10-c6c1abb4c37a
|
អ្នកកាសែតរៀនពីពាក្យប្រើក្នុងព័ត៌មានមេរោគអេដស៍ជំងឺអេដស៍
|
វគ្គសិក្សានេះ ធ្វើឡើងក្នុងបំណងជំរុញឲ្យបណ្ដាញព័ត៌មានទាំងអស់បង្កើនការផ្សព្វផ្សាយអប់រំ និងបង្ការកុំឲ្យឆ្លងមេរោគអេដស៍ផង និងឲ្យអ្នកយកព័ត៌មានចេះប្រើពាក្យពេចន៍ត្រឹមត្រូវ ក្នុងសេចក្ដីរាយការណ៍របស់ខ្លួន ទាក់ទងព័ត៌មានមេរោគអេដស៍ ជំងឺអេដស៍ និងយែនឌ័រ (Gender) ចៀសវាងកុំឲ្យមានពាក្យរើសអើង។ មន្ត្រីសុខាភិបាល និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ដែលធ្វើការទាក់ទងនឹងមេរោគអេដស៍ ជំងឺអេដស៍ បានប្រកាសថា បណ្ដាញព័ត៌មានមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់បំផុតក្នុងការជួយកាត់បន្ថយអត្រាឆ្លងមេរោគអេដស៍ និងកាត់បន្ថយការរើសអើង ចំពោះក្រុមដែលងាយរងគ្រោះដោយសារមេរោគអេដស៍ ជំងឺអេដស៍។ នៅក្នុងសិក្ខាសាលាធ្វើឡើងនៅសណ្ឋាគារសាន់វ៉េ (Sunway) រាជធានីភ្នំពេញ រយៈពេលពីរថ្ងៃ ដែលបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី១៨ តុលា ឧបត្ថម្ភដោយសហគមន៍អឺរ៉ុប (The European Union) យូណេស្កូ (UNESCO) អង្គការខាណា (KHANA) គឺក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានជិត ៤០នាក់ ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលជាមួយក្រុមអ្នកងាយរងគ្រោះដោយសារមេរោគអេដស៍ ជំងឺអេដស៍ មានក្រុមអង្គការធ្វើការប្រយុទ្ធជំងឺអេដស៍ ក្រុមបុរសស្រឡាញ់បុរស ក្រុមបុរសធ្វើជាស្ត្រីដែលគេហៅថា "ស្រីស្រស់" ដើម្បីឲ្យអ្នកសារព័ត៌មានសិក្សាស្វែងយល់អំពីជីវិត និងសេចក្ដីត្រូវការរបស់ពួកគេ។ ក្រុមដែលងាយរងគ្រោះដោយសារមេរោគអេដស៍ ជំងឺអេដស៍ បានរិះគន់បណ្ដាញសារព័ត៌មានខ្លះថា បានប្រើពាក្យពេចន៍ និងកាយវិការមិនសមរម្យទៅលើពួកគាត់ នៅក្នុងសេចក្ដីរាយការណ៍ព័ត៌មានរបស់ខ្លួន ដូចជាហៅពួកគាត់ថា អ្នកកើតអេដស៍ មិនហៅថា "អ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍" ហៅបុរសស្រឡាញ់បុរសថា "ពួកខ្ទើយ" ហៅប្រុសតែងខ្លួនជាស្រីថា "ស៊ីមពីរ" ដែលមានន័យថា មានចិត្តសាវ៉ា ស្រឡាញ់ស្រីផង ស្រឡាញ់ប្រុសគ្នាឯងផង ហើយពួកគេសុំឲ្យហៅថា "ស្រីស្រស់" វិញ ទើបមិនមានន័យថារើសអើង ឬមាក់ងាយពួកគាត់។ ស្រីស្រស់ ពេជ សុខជា អាយុ ៤៦ឆ្នាំ ប្រុសតែងខ្លួនជាស្រី ដែលបានចូលរួមសិក្ខាសាលានោះ បានបញ្ជាក់ថា គាត់ចង់ឲ្យមនុស្សទាំងអស់ហៅគាត់ថា "ស្រីស្រស់" ជំនួសពាក្យថា "ស៊ីមពីរ" រួមទាំងអ្នកសារព័ត៌មានផង ព្រោះថា អ្នកសារព័ត៌មានជាគំរូជាអ្នកដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការអប់រំសង្គម កុំឲ្យរើសអើងពួកគាត់៖ ។ ចំណែក លោក ផល សុផាត ក្រុមបុរសស្រឡាញ់បុរស ក៏ទាស់ចិត្តចំពោះការប្រើពាក្យពេចន៍របស់បណ្ដាញសារព័ត៌មានខ្លះដែរ ដែលលោកថា ហាក់មាក់ងាយ និងរើសអើងពួកគាត់៖ ។ អ្នកយកសារព័ត៌មានទូរទស្សន៍ប៉ុស្តិ៍លេខ៩ លោក ម៉េង សុខអាន ដែលបានចូលរួមសិក្ខាសាលានោះ បញ្ជាក់ថា លោកធ្លាប់ចូលវគ្គសិក្សាស្រដៀងគ្នានេះច្រើនដងមកហើយ ហើយលើកនេះ លោកបានរៀនពាក្យថ្មីៗថែមទៀត ក្នុងការធ្វើសេចក្ដីរាយការណ៍អំពី អេច្ឆ.អាយ.វី អេដស៍របស់លោក។ ថ្លែងក្នុងពិធីបិទសិក្ខាសាលាថ្ងៃទី១៨ តុលា អគ្គលេខាធិការនៃអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត តែង គន្ធី បញ្ជាក់ថា ឥទ្ធិពលនៃការផ្សព្វផ្សាយរបស់បណ្ដាញសារព័ត៌មាន អាចជាយានចម្លងសារអប់រំទៅកាន់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់ទិសទី ដែលធ្វើឲ្យអ្នកស្ដាប់ អ្នកអាន មានការប្រែប្រួលគំនិត និងអកប្បកិរិយាបាន។ លោកថា សិក្ខាសាលាលើកនេះ បានធ្វើឲ្យក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាន និងក្រុមងាយរងគ្រោះដោយសារមេរោគអេដស៍ ជំងឺអេដស៍ បានយល់ចិត្តថ្លើមគ្នាច្រើន។ អ្នកយកព័ត៌មានខ្លះ បានត្អូញត្អែរថា ប្រធានបទ អេច្ឆ.អាយ.វី អេដស៍ គឺជាប្រធានបទមួយដែលអ្នកអានអ្នកស្ដាប់មិនសូវចាប់អារម្មណ៍ ហើយប្រធានក្រុមព័ត៌មាន ឬចាងហ្វាងអង្គភាពសារព័ត៌មាន ក៏មិនសូវចាប់អារម្មណ៍ប៉ុន្មានដែរ ព្រោះថា អត្រាឆ្លង និងគ្រោះថ្នាក់ដោយសារមេរោគ អេច្ឆ.អាយ.វី អេដស៍ នៅកម្ពុជា បានធូរស្រាលជាងមុនហើយ។ ក៏ប៉ុន្តែ មន្ត្រីពិគ្រោះយោបល់សម្រាប់វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ គឺលោក ឆាយ សុផល គិតថា អេច្ឆ.អាយ.វី អេដស៍ នៅតែជាប្រធានបទសំខាន់សម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន ព្រោះថា នៅមានរឿង អេច្ឆ.អាយ.វី អេដស៍ ជាច្រើនទៀត ដែលអ្នកយកព័ត៌មានមើលរំលង។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត តែង គន្ធី ឲ្យដឹងថា កម្ពុជា សព្វថ្ងៃមានអ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ជំងឺអេដស៍ ប្រហែល ៧ម៉ឺន ១ពាន់នាក់ ហើយក្រុមដែលប្រឈមឆ្លងអេដស៍ខ្លាំងជាងគេ គឺក្រុមបុរសស្រឡាញ់បុរស ក្រុមចាក់គ្រឿងញៀនចូលសរសៃឈាម ក្រុមនារីបម្រើសេវាកម្សាន្ត និងក្រុមបុរសចូលចិត្តដើរលេងពេលយប់៕
|
2013-10-19T18:36:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/journalist-learn-to-use-good-words-in-hiv-aids-10192013072332.html
|
5a56f337-6f8f-485c-9cb0-17ac4e8d70b7
|
ស្ថានភាពជំងឺរបស់កុមារក្រោយមានទឹកជំនន់
|
ប្រមាណជាមួយសប្ដាហ៍មកហើយ ដែលគេសង្កេតឃើញនៅមុខមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា រាជធានីភ្នំពេញ មានកុមារ និងទារកកាន់តែមានចំនួនច្រើនឡើងៗ ដែលឪពុកម្តាយរបស់ពួកគេយកពីបណ្ដាខេត្តនានា ដើម្បីសុំសេវាព្យាបាលពីមន្ទីរពេទ្យនេះ។ តាមការសាកសួរ បានឲ្យដឹងថា ពួកគាត់ភាគច្រើនមកពីតំបន់ក្នុងខេត្តដែលមានទឹកលិច មានដូចជា ខេត្តកណ្ដាល ព្រៃវែង កំពង់ឆ្នាំង បាត់ដំបង ជាដើម។ ស្ត្រីវ័យប្រមាណជាង ៤០ឆ្នាំម្នាក់ឈ្មោះ សៀង ផា មកពីខេត្តកណ្ដាល បីកូនតូចនៅនឹងដៃ ជាប់នឹងរបងពេទ្យ ដើម្បីរង់ចាំគ្រូពេទ្យផ្តល់ឱកាសឲ្យចូលពិនិត្យជំងឺ។ លោកស្រីមានប្រសាសន៍ថា ក្រោយមានទឹកជំនន់កូនចៅគាត់ និងក្មេងក្នុងភូមិដទៃទៀត បានឈឺច្រើនគួរឲ្យបារម្ភ៖ ។ លោកស្រីបន្តថា ក្នុងចន្លោះមួយសប្ដាហ៍ គាត់បានយកកូនមកពេទ្យនៅភ្នំពេញនេះចំនួនពីរដងហើយ ហើយនៅមិនទាន់បានធូរស្បើយនៅឡើយ ហើយមកលើកទីពីរ កាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី១៨ តុលា គាត់ឃើញមានម្តាយយកកូនតូចមកច្រើនរាប់រយនាក់ និងបានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីមកពិនិត្យ និងសុំថ្នាំព្យាបាល។ លោកស្រីបញ្ជាក់ទៀតថា មុននឹងមកមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា នៅភ្នំពេញនេះ គាត់បានទៅមណ្ឌលសុខភាពភូមិ មន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តអស់ចិត្តហើយ ប៉ុន្តែការព្យាបាលពុំមានលទ្ធផលអីអាចឲ្យទុកចិត្តបានឡើយ៖ ។ ឆ្លើយបន្ទរនឹងស្ត្រី សៀង ផា នៅជិតគ្នានោះ កុមារី លឹម ចន្ទប្រាថ្នា អាយុ ៧ឆ្នាំ មកពីភូមិវិហារហ្លួង ស្រុកពញាឮ ខេត្តកណ្ដាល ដែលមករកសេវាព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា ដែរនោះ បានឲ្យដឹងដែរថា នៅសាលារៀនរបស់ប្អូន ក្រៅពីជំងឺគ្រុនក្តៅ ផ្ដាសាយ រាករូស ក៏មានកើតជំងឺហើមភ្នែក ឬគេហៅថាជំងឺភ្នែកក្រហមថែមទៀតផង៖ ។ បុរសម្នាក់ទៀតឈ្មោះ ជា ជុន មកពីខេត្តកំពង់ឆ្នាំង បានឲ្យដឹងដែរថា នៅតំបន់គាត់រស់នៅក្នុងឃុំកោះថ្កូវ ស្រុកជលគីរី ក៏កំពុងមានជំងឺកើតលើកុមារប្រហាក់ប្រហែលគ្នានេះដែរ នៅក្រោយពេលមានទឹកជំនន់៖ ។ ប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើន បានឲ្យដឹងថា មកដល់ពេលនេះពុំទាន់ឃើញក្រុមគ្រូពេទ្យចល័ត ឬមានយុទ្ធនាការពីក្រុមគ្រូពេទ្យចុះតាមភូមិ ដើម្បីព្យាបាល និងមានវិធានការទប់ស្កាត់បញ្ហាទាំងនោះបានភ្លាមនោះទេ។ ពលរដ្ឋខ្លះអត់ថវិកា អត់មធ្យោបាយធ្វើដំណើរមកមន្ទីរពេទ្យនៅភ្នំពេញ ក៏ព្យាយាមរកសេវាព្យាបាលនៅមូលដ្ឋាន។ អ្នកខ្លះទៀត ទោះក្រក្តី ឬមានប្រាក់តិចតួច ក៏មិនបានព្យាយាមទៅរកសេវាព្យាបាលនៅមូលដ្ឋាននោះដែរ ដោយសារមិនទុកចិត្តលើគុណភាព និងការយកចិត្តទុកដាក់ពីគ្រូពេទ្យ ម្ល៉ោះហើយពួកគាត់ប្រឹងតស៊ូមកភ្នំពេញ ជាពិសេសមកមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា ដែលពួកគាត់ជឿថា ជាពេទ្យមនុស្សធម៌ និងមានប្រសិទ្ធភាពអាចជឿទុកចិត្តបាន។ ឆ្លើយតបបញ្ហានេះ វេជ្ជបណ្ឌិត លី សុវណ្ណ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺឆ្លង នៃក្រសួងសុខាភិបាល មានប្រសាសន៍ថា គិតមកដល់ពេលនេះ នាយកដ្ឋានលោកមិនទាន់ពិនិត្យឃើញ ឬមានរបាយការណ៍ថា មានផ្ទុះជំងឺឆ្លងធ្ងន់ធ្ងរ ឬមានអ្នកជំងឺកើនឡើងខុសពីធម្មតា ដែលអាចឈានទៅដល់ដំណាក់ការប្រកាសអាសន្ននោះទេ។ ទោះយ៉ាងណា លោកជឿថា ជំងឺរលាកផ្លូវដង្ហើម ផ្ដាសាយ អាចកើតមានច្រើនលើកុមារ ពីព្រោះរដូវនេះមានធ្លាក់ខ្យល់ខ្លាំង និងមានទឹកជំនន់ផង។ លោកក៏មានការព្រួយបារម្ភខ្លះដែរ ចំពោះជំងឺរាតត្បាតផ្សេងៗ នៅក្រោយទឹកជំនន់។ ឆ្លើយតបនឹងក្តីកង្វល់នេះ ក្រសួងក៏បានត្រៀមលក្ខណៈទប់ទល់មួយចំនួន និងសុំឲ្យមានការចូលរួមពីប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមតំបន់នីមួយៗ៖ ។ លោកបញ្ជាក់ថា ប្រជាពលរដ្ឋអាចរាយការណ៍ពីការកើតឡើងនៃជំងឺឆ្លងណាមួយ ដែលគួរឲ្យព្រួយបារម្ភតាមរយៈប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទនៃក្រសួងសុខាភិបាល ដែលមានលេខ ១១៥ ទូរស័ព្ទដៃលេខ ០១២ ៤៨ ៨៩ ៨១ និង ០៨៩ ៦៦៩ ៥៦៧ នៅពេលទទួលបានព័ត៌មានច្បាស់លាស់ហើយ នោះមន្ត្រីសុខាភិបាលនឹងចុះទៅដល់កន្លែងកើតហេតុផ្ទាល់តែម្តង។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សុវណ្ណ មានប្រសាសន៍ទៀតថា ក្រៅពីមន្ត្រីប្រចាំការនៅតាមមូលដ្ឋាន និងទីទួលសុវត្ថិភាព ដែលត្រូវជម្លៀសប្រជាពលរដ្ឋចេញពីគ្រោះទឹកជំនន់នោះ ក្រសួងសុខាភិបាល បានត្រៀមមន្ត្រីជំនាញប្រមាណ ១.៣០០នាក់ ដើម្បីចេញប្រតិបត្តិការឆ្លើយតប ឬប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺឆ្លង បើសិនជាមានផ្ទុះឡើងនៅតំបន់ណាមួយនោះ៕
|
2013-10-19T15:45:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/child-sick-situation-after-flooding-10192013043736.html
|
df62f6fb-81cf-4de0-910a-e7a7229604bb
|
បទសម្ភាសន៍ស្ដីពីជំងឺរលាកភ្នែកក្រហម
|
លោក ឡេង ម៉ាលី មានកិច្ចសម្ភាសមួយជាមួយគ្រូពេទ្យឯកទេសភ្នែក នៅមន្ទីរភ្នែកខេត្តតាកែវ គឺ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត នាង ម៉ៅ អំពីស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននៃការឆ្លងរាលដាលជំងឺរលាកភ្នែកក្រហម ដែលមានខ្លឹមសារដូចតទៅ៖
|
2013-10-17T14:16:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/Interview-of-Eye-Doctor-about-Conjunctivitis-10172013030357.html
|
739971e8-4be7-48a0-86fe-b2815ea7f3e9
|
ក្រសួងព្រមានដាក់ពិន័យក្រុមហ៊ុនថ្នាំជក់បើផ្សាយពាណិជ្ជកម្មបារី
|
ប្រធានបទ កាត់បន្ថយការជាប់ទាក់ទងរវាងស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមហ៊ុនថ្នាំជក់ ត្រូវបានសម្ព័ន្ធត្រួតពិនិត្យថ្នាំជក់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក លើកយកមកជជែកគ្នាក្នុងសិក្ខាសាលាមួយ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា នៅរាជធានីភ្នំពេញ ដែលមានសមាជិកបណ្ដាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ជិត ៥០នាក់ចូលរួម។ ក្រុមអ្នកជំនាញខាងសុខភាព លើកឡើងថា អ្នកជក់បារីចំនួន ៦លាននាក់ បានស្លាប់នៅទូទាំងប្រទេស ក្នុងនោះមានអ្នកមិនជក់បារី ៦សែននាក់ បានស្លាប់ដោយសារស្រូបផ្សែងបារីពីគេ។ ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា បញ្ជាក់ថា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ចំនួនជាង ១ម៉ឺននាក់ បានស្លាប់ទាក់ទងនឹងថ្នាំជក់។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល លោក ម៉ម ប៊ុនហេង មានប្រសាសន៍ថា ឧស្សាហកម្មថ្នាំជក់តែងរិះរកគ្រប់មធ្យោបាយ ដើម្បីរក្សាលំនឹង និងពង្រីកទីផ្សាររបស់ខ្លួននៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា និងជុំវិញពិភពលោក។ លោកបន្តថា ក្រុមហ៊ុនថ្នាំជក់បានប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារ ដោយផ្សារភ្ជាប់ការជួយសង្គម និងផ្សាយពាណិជ្ជកម្មបារី រួមមានការឧបត្ថម្ភអាវ ឬមួកដល់កីឡាករ ការដាក់ស្លាកបារីតាមទីសាធារណៈ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះ រដ្ឋាភិបាលមិនអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមហ៊ុនថ្នាំជក់ធ្វើបែបនេះទេ។ លោកបញ្ជាក់ថា អាជ្ញាធរនឹងចាត់វិធានការបន្តទៀតលើការឆ្លៀតផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្រប់រូបភាព។ ទាក់ទងនឹងយុទ្ធសាស្ត្រនៃការលុបបំបាត់ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មនេះ សិក្ខាសាលារបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក ក៏បានអបអរសាទរចំពោះកម្ពុជា ដែលបានបញ្ឈប់ទាំងស្រុងនូវការផ្សព្វផ្សាយបារីគ្រប់ប្រភេទតាមទំព័រសារព័ត៌មាន តាំងពីឆ្នាំ២០១១។ នៅគ្រប់តាមបណ្ដាក្រសួងស្ថាប័នរដ្ឋ និងស្ថាប័នឯកជនមួយចំនួន ក៏ត្រូវដាក់ស្លាកសញ្ញាហាមមិនឲ្យជក់បារីដែរ។ មន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល បញ្ជាក់ថា ចំនួនអ្នកជក់បារីនៅកម្ពុជា មានការថយចុះ ប៉ុន្តែក៏នៅតែមានយុវជនមួយចំនួនធ្លាក់ខ្លួនញៀនបារីដែរ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងក្រុមហ៊ុនលក់បារីមួយចំនួន ដើម្បីសុំមតិយោបល់ជុំវិញបញ្ហានេះបានទេ នៅថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៣។ ទោះយ៉ាងណាក្តី ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ និងសន្តិភាព លោក យង់ គីមអេង មានប្រសាសន៍ថា រាជរដ្ឋាភិបាលមានវិធានការចំពោះការផ្សព្វផ្សាយថ្នាំជក់បានប្រសិទ្ធភាពពិតមែន ប៉ុន្តែបែរជាអនុញ្ញាតឲ្យផ្សព្វផ្សាយគ្រឿងស្រវឹងដោយចំហ និងសម្បូរបែបទៅវិញ។ លោកបន្តថា រាជរដ្ឋាភិបាលមិនហ៊ានចាត់វិធានការចំពោះក្រុមហ៊ុនលក់ស្រាទេ ដោយសារតែផលប្រយោជន៍របស់មន្ត្រីធំៗក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល បើទោះបីជាស្រាបង្កឲ្យមនុស្សស្លាប់ និងរបួសរាប់ពាន់នាក់ក្នុង១ឆ្នាំៗក៏ដោយ។ លោកបញ្ជាក់ថា ចំពោះការព្រមានអនុវត្តច្បាប់ទៅលើក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្មថ្នាំជក់ ដែលផ្សព្វផ្សាយបារីវិញ ជាប្រការគួរឲ្យអបអរ ប៉ុន្តែរាជរដ្ឋាភិបាលមិនទាន់បានបង្កើតយន្តការច្បាប់មួយឲ្យរឹងមាំ ដើម្បីចាត់ការរឿងនេះឡើយ។ ប្រទេសកម្ពុជា មិនទាន់មានច្បាប់ស្ដីពីការចរាចរណ៍លក់ដូរផលិតផលថ្នាំជក់នៅឡើយ។ ក្រុមហ៊ុនបារីមិនបានផ្សាយពាណិជ្ជកម្មនៅតាមសារព័ត៌មានក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែពាណិជ្ជកម្មទាំងនេះបានបិទខិត្តប័ណ្ណផ្សព្វផ្សាយតាមផ្លូវសាធារណៈ តាមដើមឈើ និងពិសេសមាននារីលក់បារីស្អាតៗដើរតាមហាងកាហ្វេ ហៅភ្ញៀវឲ្យទិញបារីទៀតផង៕
|
2013-10-16T18:40:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/ministry-of-health-warns-tabacco-company-10162013073254.html
|
c38b578d-d655-4e3e-9b19-504f420413da
|
សង្គមស៊ីវិលលើកអនុសាសន៍សុំបង្កើតច្បាប់គ្រប់គ្រងគ្រឿងស្រវឹង
|
គ្រឿងស្រវឹងកំពុងក្លាយទៅជាបញ្ហាចោទធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ដែលអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងសមាគមយុវជន ជួបប្រជុំប្រមូលយកអនុសាសន៍ពីវេទិកានៅថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា ដើម្បីសុំឲ្យព្រឹទ្ធសភា រដ្ឋសភា និងក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធបង្កើតជាច្បាប់គ្រប់គ្រងគ្រឿងស្រវឹង។ មនុស្សប្រមាណ ១០០នាក់ ភាគច្រើនជានិស្សិត ព្រះសង្ឃ បុគ្គលិកអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងមន្រ្តីក្រសួងស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាល ប្រជុំគ្នាក្នុងវេទិកាផ្តល់យោបល់ ស្តីពីវិធានការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង ដើម្បីប្រមូលអនុសាសន៍បញ្ជូនទៅរដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភា សុំបង្កើតច្បាប់គ្រប់គ្រងគ្រឿងស្រវឹង។ នាយកប្រតិបត្តិអង្គការចលនាដើម្បីសុខភាពកម្ពុជា វេជ្ជបណ្ឌិត មុំ គង់ ថ្លែងថា អនុសាសន៍ប្រមូលបានពីវេទិកាផ្តល់អនុសាសន៍ ស្តីពីវិធានការកាត់បន្ថយគ្រឿងស្រវឹង នៅថ្ងៃទី១៤ ខែតុលានេះ នឹងបញ្ជូនទៅក្នុងកិច្ចប្រជុំរបស់ព្រឹទ្ធសភា រដ្ឋសភា និងក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ នៅល្ងាចថ្ងៃដដែល ដើម្បីឈានទៅបង្កើតគោលនយោបាយកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងនៅកម្ពុជា៖ « មន្រ្តីបច្ចេកទេសនៃអង្គការសុខភាពពិភពលោក ទទួលបន្ទុកការងារថ្នាំជក់និងគ្រឿងស្រវឹង វេជ្ជបណ្ឌិត យឹល ដារ៉ាវុធ ថ្លែងថា អនុសាសន៍កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង ត្រូវដំឡើងពន្ធ ផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង ហាមផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងស្រវឹងតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ កំណត់កន្លែងលក់គ្រឿងស្រវឹង និងកំណត់អាយុអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង។ អនុសាសន៍ទាំង៤នេះ ត្រូវបញ្ជូនភ្លាមៗ ឲ្យតំណាងរាស្រ្តអាណត្តិទី៥ ពិចារណា ដើម្បីឈានទៅបង្កើតច្បាប់គ្រប់គ្រងគ្រឿងស្រវឹង។ វេជ្ជបណ្ឌិត យឹល ដារ៉ាវុធ៖ « ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌល ភី.ឌី.ភី (PDP) លោក យ៉ង់ គិមអេង ថ្លែងថា របាយការណ៍របស់ក្រសួងសុខាភិបាល កាលពីឆ្នាំ២០១១ បង្ហាញថា គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បណ្តាលមកពីគ្រឿងស្រវឹងនៅប្រទេសកម្ពុជា ធ្វើឲ្យមនុស្សជាង ២ពាន់នាក់ស្លាប់ របួស និងខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិ គិតជាថវិកាប្រមាណ ៤៤លានដុល្លារ។ លោកថា បច្ចុប្បន្នប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយលក់គ្រឿងស្រវឹងកំពុងបង្ហាញតាមទូរទស្សន៍អំពីរង្វាន់ ដែលផ្តល់ទៅអ្នកផឹក។ ការឃោសនានោះ ទាក់ទាញកុមារ និងយុវជនជំទង់ចង់ផឹកសាក ដើម្បីឈ្នះរង្វាន់។ បញ្ហាទាំងនេះ ទើបយុវជន សិស្ស និស្សិត ព្រះសង្ឃ នាំគ្នាប្រមូលអនុសាសន៍ចំនួន៤ សំខាន់ គឺការដំឡើងពន្ធលើផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង ដែលអាចនាំឲ្យប្រទេសកម្ពុជាមានចំណូលខ្ពស់ ហើយអ្នកខ្លះដែលចង់ផឹកគ្រឿងស្រវឹង មិនអាចរកទិញគ្រឿងស្រវឹងមកផឹកបានងាយ។ មួយវិញទៀត កំណត់កន្លែងលក់គ្រឿងស្រវឹង និងអាយុអ្នកផឹកគ្រឿងស្រវឹង និងបិទការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មជាដើម ទើបមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការកាត់បន្ថយអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង។ គ្រឿងស្រវឹងនេះទៀត គឺជាមូលហេតុបណ្តាលឲ្យមានអ្នកស្លាប់លើពិភពលោកប្រមាណ ២.៥លាននាក់ ក្នុងមួយឆ្នាំៗ និងបង្កឲ្យមានជំងឺជាង ២០០មុខ ដូចជា មហារីកបំពង់អាហារ មហារីកថ្លើម ជំងឺស្ទះសរសៃឈាម ជំងឺដាច់សរសៃឈាមបេះដូង ដាច់សរសៃខួរក្បាល ជំងឺក្រិនថ្លើម រលាកលំពែង និងវិកលវិបល្លាសជាដើម។ លោកថាសង្គមស៊ីវិលជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិថ្មី ចាំបាច់ត្រូវបង្កើតច្បាប់គ្រប់គ្រងគ្រឿងស្រវឹង៖ « »។ ព្រះសង្ឃមួយអង្គនិមន្តពីវត្តនន្ទមុន្នី សង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យ មកចូលរួមក្នុងវេទិកានោះ មានថេរដីកាបន្ថែមថា ដើម្បីកាត់បន្ថយការសេពគ្រឿងស្រវឹង រដ្ឋាភិបាលគួរបង្កើតផលិតផលជំនួសគ្រឿងស្រវឹងវិញ៖ « »។ យុវនារីមួយរូបផ្តល់យោបល់ថា បាវចនារបស់ប្រទេសកម្ពុជា មានជាតិ សាសនា និងព្រះមហាក្សត្រ។ ក្នុង៣នោះ គឺបាវចនាជាតិ កំពុងត្រូវបានអ្នកឃោសនាគ្រឿងស្រវឹងយកទៅផ្សព្វផ្សាយ ហើយអ្នកទិញគ្រឿងស្រវឹងផឹក កំពុងតែយកពាក្យបាវចនាជាតិនោះទៅលេងសើច៖ « »។ របាយការណ៍វេទិកាផ្តល់យោបល់ស្តីពីវិធានការ កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងបង្ហាញថា នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ឧស្សាហកម្មគ្រឿងស្រវឹង តែងតែលើកឡើងថា ការវិនិយោគទុនគ្រឿងស្រវឹងផ្តល់ដល់រដ្ឋាភិបាល នូវប្រាក់ចំណូលពន្ធច្រើន។ ប៉ុន្តែប្រទេសជាច្រើនលើពិភពលោក សុទ្ធតែបានអះអាងថា ចំណូលពន្ធពីគ្រឿងស្រវឹង គឺមានចំនួនតិចជាងការខាតបង់ទ្រព្យសម្បត្តិ ដែលបង្កដោយអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង។ ជាក់ស្តែងនៅប្រទេសថៃ ការប្រមូលពន្ធពីគ្រឿងស្រវឹងបាន ៧០ពាន់ លានបាតនៅឆ្នាំ២០០៦។ ប៉ុន្តែប្រទេសនោះ ត្រូវចំណាយទៅលើការដោះស្រាយបញ្ហាដែលបង្កដោយអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង ដល់ទៅ ១៥០ពាន់លានបាត គឺក្នុង១ឆ្នាំ ប្រទេសថៃខាតថវិកា ៨០ពាន់លានបាត ដោយសារបញ្ហាគ្រឿងស្រវឹង។ ចំណែកនៅប្រទេសកម្ពុជា ការចំណូលពន្ធពីផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង មិនបានប្រកាសជាសាធារណៈ ហើយអ្នកអនុវត្តច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក មិនបានត្រួតពិនិត្យអ្នកបញ្ជាយានយន្ត មានជាតិស្រវឹង ឬអត់ ទើបបង្កឲ្យមានអ្នកស្លាប់ក្នុង១ថ្ងៃៗ ច្រើនជាង ៥នាក់ និងអ្នករបួសច្រើននាក់ផ្សេងទៀត៕
|
2013-10-15T01:40:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/CivilSociety-Recommendations-Law-on-Intoxicants-10142013141016.html
|
e747cd91-cd21-43d6-ae66-1f29002b4f84
|
ស្ថានភាពរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋរងគ្រោះដោយទឹកជំនន់នៅខេត្តកំពង់ចាម
|
ទឹកនៅតាមដងទន្លេមេគង្គកាន់តែស្រក ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនធំបានវិលត្រឡប់ទៅផ្ទះរបស់ពួកគាត់ជាបណ្តើរៗ។ ប្រជាពលរដ្ឋផ្សេងទៀតនៅខេត្តកំពង់ចាម បន្តរស់នៅលើទីទួលសុវត្ថិភាព ដោយផ្ទះរបស់ពួកគាត់ទឹកមិនទាន់ស្រកផុត។ ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅភូមិព្រែកតូច ឃុំទន្លេបិទ ស្រុកត្បួងឃ្មុំ អ្នកស្រី ស្លេះ អាយសះ ជាជនជាតិខ្មែរ-ឥស្លាម មានប្រសាសន៍ថា អ្នកស្រីមិនទាន់អាចរើឥវ៉ាន់ពីទួលសុវត្ថិភាពទៅនៅផ្ទះរបស់ខ្លួនបាននោះទេ ពីព្រោះទឹកមិនទាន់ស្រកផុត ដូចនេះអ្នកស្រី និងក្រុមគ្រួសារត្រូវបន្តនៅលើទីទួលបន្តទៀត។ អ្នកស្រីបន្តថា តាំងពីមករស់នៅលើទីទួលមក អ្នកស្រីមិនអាចទៅរកស៊ី ឬទៅស៊ីឈ្នួលគេបាននោះទេ។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា គាត់ជួបការលំបាកជាច្រើន ហើយថែមទាំងមានជំងឺទៀតផង ពីព្រោះអាកាសធាតុមិនសូវល្អ ដោយសារចំហាយកម្ដៅពីតង់ខាងលើ អ្នកស្រី ស្លេះ អាយសះ ឱ្យដឹងដែរថា កន្លងមកមានខាងអាជ្ញាធរខេត្ត និងអង្គការបានចុះមកចែកជូននូវអំណោចមួយចំនួនដល់ពួកគាត់ ដើម្បីបំពេញសេចក្តីខ្វះខាតបានមួយចំណែក។ ចំណែកឯប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅភូមិដដែលនោះ លោក ទិន អីទ្រេស ក៏បានបង្ហាញពីការលំបាកក្នុងការរស់នៅ ពីព្រោះលោកកំពុងតែមានជំងឺផ្តាយសាយធំ ហើយពិបាកមួយទៀត ដោយសារលោកមានចិញ្ចឹមសត្វ ដូចនេះពិបាករកចំណីឱ្យពួកវាស៊ី៖ « ចំណែកឯប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅឃុំទន្លេបិទលើ អ្នកស្រី ហួន ចន្ថា ដែលទើបតែរើពីទីទួលសុវត្ថិភាពទៅស្នាក់នៅផ្ទះរបស់ខ្លួនវិញបានចំនួន ២ថ្ងៃ បានឱ្យដឹងថា ស្ថានភាពរស់នៅរបស់អ្នកស្រីនិងគ្រួសារនៅតែជួបការលំបាក ដោយសារផ្លូវ និងបរិវេណផ្ទះរបស់អ្នកស្រី ទឹកមិនទាន់ស្រកផុត ហើយកូនអ្នកស្រីចំនួន បីនាក់សុទ្ធតែឈឺទាំងអស់៖ ឆ្លើយតបនឹងការត្អូញត្អែរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខាងលើ អភិបាលរងស្រុកត្បូងឃ្មុំ លោក រ៉ាន សុភា មានប្រសាសន៍ថា ស្ថានភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលបានជម្លៀសដោយទឹកជំនន់នាពេលកន្លងទៅ អាជ្ញាធរស្រុកតែងតែយកចិត្តទុកដាក់ជានិច្ច ពិសេសពាក់ព័ន្ធអនាម័យ និងសុខភាព។ លោកបន្តថា ពេលនេះមានប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនធំបានវិលត្រឡប់ទៅលំនៅឋានរបស់ពួកគាត់វិញហើយ។ ចំពោះបញ្ហាអនាម័យ និងសុខភាពនេះដែរ ប្រធានមន្ទីរសុខាភិបាលស្រុកត្បូងឃ្មុំ លោក សាយ ហេង មានប្រសាសន៍ថា ខាងមន្ទីរសុខាភិបាលតែងតែយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះប្រជាពលរដ្ឋ ដែលមិនទាន់អាចវិលត្រឡប់ទៅលំនៅឋានទាំងនោះជាប្រចាំ លោកបន្តថា ចំពោះប្រជាពលរដ្ឋ ដែលបានវិលត្រឡប់ទៅលំនៅឋានវិញ គប្បីមានការប្រុងប្រយ័ត្នបន្ថែមទាក់ទងនឹងអនាម័យ ហើយត្រូវពិសារទឹកឆ្អិនជាប្រចាំ ពិសេសត្រូវមានការការពារពីមូសផ្សេងៗ ព្រោះទឹកស្រកមិនទាន់ដាច់អាចមានមូសច្រើន។ ការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះប្រជាពលរដ្ឋនាពេលទឹកស្រកនេះ អភិបាលខេត្តកំពង់ចាម លោក លន់ លឹមថៃ ក៏ធ្លាប់មានប្រសាសន៍ដែរថា អាជ្ញាធរខេត្តនឹងតាមដានមើលពីស្ថានភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋបន្តទៀត ដើម្បីបង្កភាពងាយស្រួលដល់ពួកគាត់ក្នុងការរស់នៅ៕
|
2013-10-13T21:45:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/Health-flood-victims-in-Kg-Cham-10132013102958.html
|
295834a5-089c-481a-a601-42b014acdb06
|
ពលរដ្ឋគួរយល់ដឹងអំពីការបរិច្ចាគឈាម
|
តើការផ្ដល់ឈាមពិតជាប៉ះពាល់ដល់សុខភាពមែនឬទេ? លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ហុក គឹមចេង ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាមនៃក្រសួងសុខាភិបាល មានប្រសាសន៍ថា ការបរិច្ចាគឈាមមិនប៉ះពាល់ដល់សុខភាពទេ ហើយក៏មិនឆ្លងរោគអ្វីដែរ។ ការបរិច្ចាគឈាមគឺងាយស្រួលបំផុត។ លោកថា ការផ្ដល់ឈាមធ្វើឡើងតាមបច្ចេកទេសវិទ្យាសាស្ត្រដោយសុវត្ថិភាព គឺលោកគ្រូពេទ្យបូមឈាមពីអ្នកផ្ដល់ឈាមក្នុងចំណុះតិចតួចនៃចំណុះឈាមសរុបនៅក្នុងខ្លួនមនុស្សតែប៉ុណ្ណោះ៖ ។ ចំណែកចម្ងល់ដែលថា អ្នកផ្ដល់ឈាមខ្លាចឆ្លងរោគនៅពេលផ្ដល់ឈាមនោះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបញ្ជាក់ថា ជារឿងមិនពិតទេ។ លោកថា មុនផ្ដល់ឈាមក្រុមគ្រូពេទ្យបានពិនិត្យសុខភាពអ្នកផ្ដល់ឈាមយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន ហើយពិនិត្យរកមើលមេរោគក្នុងឈាមជាមុនសិន។ បើពិនិត្យទៅឃើញថា សុខភាពមិនល្អ ឬឈាមអ្នកផ្ដល់មានមេរោគ លោកគ្រូពេទ្យមិនទទួលឈាមនោះទេ។ តាមរយៈការផ្ដល់ឈាមនេះ អ្នកផ្ដល់ឈាមអាចដឹងអំពីជំពូកឈាមរបស់ខ្លួន និងអាចដឹងទៀតថា តើក្នុងឈាមរបស់ខ្លួនមានមេរោគ ឬក៏អត់ ដើម្បីងាយស្រួលត្រៀមខ្លួនព្យាបាល។ លោកថា សព្វថ្ងៃមានប្រជាពលរដ្ឋខ្លះបានមកផ្ដល់ឈាមនៅមជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាមយ៉ាងទៀងទាត់ ហើយមានអ្នកខ្លះបានផ្ដល់ឈាមរហូតដល់ទៅ ៧០ដងក៏មាន។ ក្រៅពីការផ្ដល់ឈាមអាចជួយសង្គ្រោះជីវិត អ្នកផ្ដល់ឈាមក៏បានទទួលបាននូវការសរសើរដែលមានឈ្មោះថា «ជាវីរបុសផ្ដល់ឈាម» និងមានឈ្មោះថា «ជាអ្នកជួយសង្គ្រោះជីវិតមនុស្ស»។ ជាពិសេសទៅទៀតនោះ គឺអ្នកធ្លាប់ផ្ដល់ឈាមឲ្យមជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាមមានការងាយស្រួលនឹងមកសុំឈាមសង្គ្រោះបន្ទាន់ពីមជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាម នៅពេលខ្លួន ឬក្រុមគ្រួសារត្រូវការឈាមបន្ទាន់។ ទាក់ទងការផ្ដល់ឈាមនេះដែរ លោកគ្រូពេទ្យជំនាញបានបញ្ជាក់ទៀតថា ការផ្ដល់ឈាម គឺគ្រាន់តែបាត់បង់សារធាតុរាវនៃជីវិតក្នុងសរសៃឈាមក្នុងពេលផ្ដល់ឈាមតែប៉ុណ្ណោះ ហើយគ្រាប់ឈាមអាចកកើតឡើងវិញបានដោយឯកឯងរៀងរាល់ថ្ងៃ។ លោកគ្រូពេទ្យ ចាន់ បញ្ញា ដែលកំពុងបូមឈាមពីអ្នកបរិច្ចាគឈាមនៅមជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាមបានពន្យល់ថា ដើម្បីជួយឲ្យគ្រាប់ឈាមអាចកកើតបានឆាប់រហ័ស ក្រុមគ្រូពេទ្យបានរៀបចំអាហារបំប៉នសម្រាប់អ្នកផ្ដល់ឈាមទទួលទានមុន ឬក្រោយការផ្ដល់ឈាម និងជាការលើកទឹកចិត្តផង។ លោកគ្រូពេទ្យបានផ្ដល់ដំបូន្មានខ្លះៗចំពោះសប្បុរសជនណាដែលមានបំណងអញ្ជើញមកផ្ដល់ឈាមនៅមជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាម ដើម្បីជួយសម្រួលសុខភាពបានប្រសើរនៅមុននិងក្រោយពេលផ្ដល់ឈាម។ លោកថាឈាមគឺសារធាតុរាវនៃជីវិតរបស់មនុស្សដែលមានចលនាក្នុងសរសៃឈាម។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ហុក គឹមចេង មានប្រសាសន៍ថា ឈាមមានមុខនាទីសំខាន់ណាស់ក្នុងការដឹកជញ្ជូនអុកស៊ីហ្សែន ទៅចិញ្ចឹមកោសិកា សរីរាង្គក្នុងរាងកាយ ដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិតរស់នៅជាប្រចាំរបស់មនុស្ស។ នៅពេលដែលខ្វះឈាមក្នុងចំនួនមួយច្រើនធ្វើឲ្យការដឹកជញ្ជូនអុកស៊ីហ្សែន ទៅចិញ្ចឹមកោសិកាទៅដល់ខួរក្បាលមិនបានគ្រប់គ្រាន់ធ្វើឲ្យមនុស្សមិនអាចរស់បាន។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបន្តថា មជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាមកំពុងខិតខំពិនិត្យមើលគោលនយោបាយផ្ដល់ឈាម ឬពិនិត្យមើលច្បាប់គ្រប់គ្រងចំពោះអំណោយឈាម ជារឿងមួយយ៉ាងសំខាន់ ដែលធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋទូទៅមានទំនុកចិត្តកាន់តែខ្លាំងឡើងលើសេវាកម្មផ្ដល់ឈាម ដើម្បីឆ្ពោះទៅទទួលអំណោយឈាមស្ម័គ្រចិត្តមិនគិតកម្រៃឲ្យបាន ១០០ភាគរយ នៅមុនឆ្នាំ២០២០ ដែលជាអនុសាសន៍រួមរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក។ ស្របពេលនេះដែរ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតឲ្យដឹងថា មានប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើននៅមិនទាន់យល់ដឹងអំពីសារប្រយោជន៍នៃការផ្ដល់ឈាមនៅឡើយទេសព្វថ្ងៃនេះ។ លោកបានអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ឲ្យស្ម័គ្រចិត្តផ្ដល់ឈាមឲ្យបានគ្រប់គ្នា។ ឯកសារមជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាមនៃក្រសួងសុខាភិបាល បានផ្សព្វផ្សាយថា ប្រជាពលរដ្ឋអាចផ្ដល់ឈាមបានត្រូវមានលក្ខណដូចតទៅ៖ ត្រូវមានអាយុចាប់ពី ១៧ឆ្នាំ ដល់ ៦០ឆ្នាំ មានទម្ងន់តិចបំផុត ៤៥គីឡូក្រាម។ ស្ត្រីអាចផ្ដល់ឈាមបានក្នុងរយៈពេល ៤ខែម្ដង ចំណែកបុរសអាចផ្ដល់ឈាមបានក្នុងរយៈពេល ៣ខែម្ដង។ អ្នកផ្ដល់ឈាមចំណាយពេលតែ ៤៥នាទីប៉ុណ្ណោះ ក្នុងដំណើរការផ្ដល់ឈាម និងបានទទួលទានអាហារក្រោយពេលផ្ដល់ឈាម។ គ្រូពេទ្យជំនាញនឹងពិនិត្យសុខភាពដើម្បីធានាថា ការផ្ដល់ឈាមប្រព្រឹត្តទៅដោយងាយស្រួលនិងគ្មានការឈឺចាប់៕
|
2013-10-13T14:10:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/public-awareness-of-blood-donation-10132013030716.html
|
a6731693-068d-4af1-b49f-a1b67ed302b6
|
ទឹកជំនន់បង្កឲ្យក្មេងៗនៅសៀមរាបខ្លះកើតជំងឺ
|
បញ្ហានេះបណ្ដាលឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសកុមារតូចៗនៅខេត្តសៀមរាប ត្រូវប្រឈមនឹងបញ្ហា គ្រប់យ៉ាង សម្រាប់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃ របស់ពួកគាត់។ប៉ុន្តែមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល បញ្ជាក់ថា គិតមកដល់ពេលនេះ គេនៅរកមិនទាន់ឃើញថាមានរោគសញ្ញា ដែលនាំមានការរំខានដល់ជីវិតមនុស្ស និង សត្វនៅឡើយទេ។ ដៃម្ខាងកាន់កង់ និងភ្នែកកំពុងសម្លឹងរំពៃមើលទឹកកំពុងតែហូរខ្មួលខ្មាញ់ បុរសដែលមានសម្បុរខ្មៅស្រអែមនិយាយថា ចាប់តាំងពីមានទឹកជំនន់មក មិនថាគ្រួសាររបស់លោក និងអ្នកភូមិផ្សេងទៀតឡើយ ពោលគឺពួកគេបានជួបផលលំបាកជាខ្លាំងទៅនឹងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ព្រោះតែត្រូវទឹកជន់លិច និងពុំអាចប្រកបរបរប្រចាំថ្ងៃបាន។ មានទីលំនៅក្នុងភូមិវាល ឃុំគោកចក ស្រុកសៀមរាប លោក វន់ គា ឲ្យដឹងទៀតថា លើសពីនេះអ្វីដែលជាបញ្ហាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនោះ គឺកុមារ រួមនឹងមនុស្សពេញវ័យផង កំពុងតែមានជំងឺ ជាពិសេសគឺកើតកមរមាស់ដែលបង្កដោយទឹកកខ្វក់ និងពេលខ្លះប្រើប្រាស់ទឹកមិនស្អាត ដែលបានមកពីទឹកជំនន់នេះ។ កំពុងអង្គុយលើកៅអីជ័រប៉ប្រាស់ទឹក លោកស្រី មុត សុខុម ថ្លែងថា កុមារតូចៗបានក្លាយជាអ្នករងគ្រោះជាងគេដោយជំងឺ ព្រោះពួកគេតែលេងទឹកដែលមិនស្អាត បន្ទាប់ពីមានភ្លៀងធ្លាក់ប៉ុន្មានថ្ងៃ ហើយបង្កឲ្យជនលិចកន្លងទៅនេះ។ មានទីលំនៅក្នុងភូមិវាល ឃុំគោកចក នៃខេត្តសៀមរាប ដែរ លោកស្រី មុត សុខុម បញ្ជាក់ថា ក្រៅពីផលលំបាកប្រកបអាជីវកម្មហើយនោះ លើសពីនេះ ការប្រឈមទៅនឹងពុំមានបង្គន់អនាម័យប្រើប្រាស់ ក៏ជាបន្ទុកមួយផ្នែកទៀតសម្រាប់អ្នកភូមិដែរ។ លោកស្រីគិតថា ការបន្ទោបង់ដោយពុំមានប្រព័ន្ធអនាម័យត្រឹមត្រូវនេះហើយ ដែលជាផ្នែកមួយជំរុញឲ្យមានភាពងាយឆ្លងជំងឺ ពោះអ្នកប្រើប្រាស់ទឹក ដែលបានបន្តជន់លិចក្នុងពេលនេះ។ ដោយឡែក ក្រៅពីបញ្ហាកើតកមរមាស និងទឹកស៊ីជើងវិញ ក្នុងនោះប្រជាពលរដ្ឋមួយផ្នែកនៅខេត្តសៀមរាប ឲ្យដឹងថា ពួកគាត់ខ្វះប្រព័ន្ធទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ ដោយសារត្រូវទឹកជំនន់កាត់ផ្ដាច់ ហើយអ្វីដែលជាការប្រឈមកាន់តែខ្ពស់ទៀតនោះ គឺត្រូវបាត់បង់កម្លាំងពលកម្ម។ ចំណែករបាយការណ៍របស់គណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយឲ្យដឹងថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី១១ ខែតុលា អ្នកស្លាប់ដោយទឹកជំនន់បានកើនឡើងចំនួន ១២២នាក់ ក្នុងនោះកុមារ ៥៥នាក់។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ផលដំណាំកសិកម្មត្រូវទទួលរងការខូចខាតលើផ្ទៃដីសរុបចំនួន ២.៥សែនហិកតារ ក្នុងខេត្តក្រុងចំនួន ២០ នៅរាជធានីខេត្តក្រុង។ តួលេខនេះ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០១១ ការខូចខាតមានទំហំប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ លោក ញឹម វណ្ណដា អនុប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយមានប្រសាសន៍ថា គិតមកដល់ពេលនេះ ផ្នែកជំនាញអន្តរក្រសួង រួមមានក្រសួងសុខាភិបាលជាដើមនៅរកមិនទាន់ឃើញពីរោគសញ្ញាដែលអាចបង្កឲ្យមានគ្រោះធ្នាក់ដល់អាយុជីវិតរបស់មនុស្ស និងសត្វនៅឡើយទេ។ លោកបន្តថា ទោះជាបែបណា អ្នកជំនាញពាក់ព័ន្ធកំពុងសិក្សាបន្ថែមទៀត ដើម្បីបម្រើសេចក្ដីត្រូវការចាំបាច់ និងសង្គ្រោះបន្ទាន់ក្នុងករណីណាមួយដល់ពលរដ្ឋនៅតាមមូលដ្ឋាន។ បើទោះជាបែបណា ទឹកជំនន់នេះហាក់លែងជាបន្ទុកសម្រាប់ពលរដ្ឋខ្លះនៅតាមសហគមន៍ដែលកំពុងទទួលរងគ្រោះដោយទឹកជំនន់ទឹកភ្លៀងទៅវិញ ដោយហេតុថា កុមារតូចៗ និងមនុស្សពេញវ័យនៅឃុំគោកចក ខេត្តសៀមរាប ដែលជាទីតាំងមួយក្នុងចំណោមតំបន់ផ្សេងទៀត កំពុងត្រូវទឹកជន់លិច បាននាំគ្នាបន្តមកលេងទឹកដែលកំពុងហូរកាត់ថ្នល់យ៉ាងកកកុញទៅវិញ។ ពួកគាត់អះអាងថា គេមិនបារម្ភសោះឡើយអំពីជំងឺ និងបញ្ហាដែលបណ្ដាលឲ្យប៉ះពាល់សុខភាពនេះ។ យ៉ាងហោចណាស់មានផ្ទះរាប់ពាន់ខ្នងត្រូវទទួលរងការខូចខាត។ ចំណែកសត្វពាហនៈរាប់ពាន់ក្បាលវិញ ត្រូវគេជម្លៀសរកទីទួលសុវត្ថិភាព ជាពិសេសខេត្តនៅជាប់បឹងទន្លេសាប មានពោធិ៍សាត់ សៀមរាប កំពង់ធំ និងខេត្តបាត់ដំបង បានក្លាយជាគោលដៅនៃការវាយការប្រហារពីគ្រោះទឹកជំនន់។ លើសពីនេះ ផ្លូវជាតិ និងផ្លូវលំត្រូវខូចខាតដោយកង់ៗធ្ងន់ធ្ងរ។ លោក ញឹម វណ្ណដា អនុប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ ចាត់ទុកថា គ្រោះទឹកជំនន់ក្នុងឆ្នាំ២០១៣ នេះ គឺបង្កដោយទឹកភ្លៀង ព្រមទាំងប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវទទួលរងដោយសម្ពាធពីប្រភពទឹកនៃអាងទន្លេមេគង្គថែមទៀត។ ហេតុនេះទើបជំរុញឲ្យកម្ពុជា ក្លាយជាតំបន់រងគ្រោះជាងគេដោយទឹកជំនន់ ទឹកភ្លៀងក្នុងដំណាក់កាលចុងក្រោយនេះ។ មន្ត្រីទទួលបន្ទុកគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយរបស់រដ្ឋាភិបាល នៅមិនអាចប៉ាន់ប្រមាណបានថា ការខូចខាត និងស្ដារឡើងវិញនេះ មានទំហំទឹកប្រាក់ប៉ុណ្ណានៅឡើយនោះទេ៕
|
2013-10-13T11:10:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/children-in-flooding-area-get-skin-disease-10132013000322.html
|
e770e52b-78cc-4c58-b19b-78fde5f4397b
|
មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀតព្យាបាលជំងឺភ្នែកដោយឥតគិតថ្លៃ
|
ប្រធានសាលផ្នែកជំងឺភ្នែកនៃមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ឱ ធីតា មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា ការផ្ដល់សេវាពិនិត្យ និងព្យាបាលជំងឺភ្នែកជូនអ្នកជំងឺក្រីក្រដោយឥតគិតថ្លៃនេះ គឺមានរយៈពេល ៤ថ្ងៃ៖ ។ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ឱ ធីតា ថ្លែងថា ជាធម្មតាទិវាសុខភាពភ្នែកពិភពលោក ត្រូវបានគេប្រារព្ធធ្វើតែមួយថ្ងៃទេ គឺនៅថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា រៀងរាល់ឆ្នាំ។ នៅឆ្នាំ២០១៣ នេះ មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត ពង្រីកដល់ ៤ថ្ងៃ។ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតឱ្យដឹងថា អំពាវនាវដល់ជនក្រីក្រដែលមានជំងឺភ្នែកគ្រប់ប្រភេទ ឱ្យរួសរាន់មកទទួលសេវាឥតបង់ថ្លៃផ្ដល់ដោយមន្ទីរពេទ្យ ទាំងការពិនិត្យ ព្យាបាល និងទាំងការវះកាត់ផង។ កម្មវិធីពិនិត្យព្យាបាលឥតបង់ថ្លៃនេះ មិនកំណត់ចំនួនអ្នកជំងឺទេ ដែលចាប់ពីម៉ោង ៧ព្រឹក ដល់ម៉ោង ៤រសៀល៕
|
2013-10-09T19:44:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/Khmer-Soviet-Friendship-Hospital-gives-free-eye-surgery-10092013084405.html
|
dc5d3500-628b-4d9e-97e0-76fd45b147eb
|
អ្នកឆ្លងជំងឺរាតត្បាតនៅមណ្ឌលគិរីត្រូវការថ្នាំនិងគ្រូពេទ្យបន្ថែម
|
មន្ត្រីសុខាភិបាលខេត្តមណ្ឌលគិរី អះអាងថា គ្រូពេទ្យ រួមទាំងថ្នាំពេទ្យ នឹងត្រូវបានបញ្ជូនទៅដល់ភូមិស្រែជ្រៃ ឃុំណងឃីលឹក ស្រុកកោះញែក នៅថ្ងៃច័ន្ទ ទី៧ ខែតុលា ដើម្បីព្យាបាលអ្នកភូមិដែលកំពុងមានជំងឺឆ្លងពេញភូមិ។ ប្រធានមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តមណ្ឌលគិរី លោក ប៊ុន សូរ មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា គ្រូពេទ្យថ្នាក់ស្រុក និងខេត្ត ចំនួន ៧នាក់ផ្សេងទៀត បានបញ្ជូនទៅកាន់កន្លែងកើតជំងឺនោះហើយ។ លោកបន្តថា ក្រុមមន្ត្រីសុខាភិបាលមិនទាន់វាយតម្លៃជាក់លាក់ពីជំងឺ ដែលឆ្លងរាតត្បាតអ្នកភូមិនោះបានទេ ក៏ប៉ុន្តែ ជំហានដំបូងបានសន្និដ្ឋានថា អាចជាជំងឺគ្រុនផ្តាសសាយធំ។ លោក ប៊ុន សូរ៖ ។ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ កន្លងទៅ បន្ទាប់ពីមានសេចក្តីរាយការណ៍ថា អ្នកភូមិជាង ៥០០នាក់ មានជំងឺគ្រុនក្តៅ ហៀរសំបោរ ក្អកឆ្លងពីមនុស្សម្នាក់ទៅម្នាក់ ក្នុងចំណោមគ្រួសារប្រជាពលរដ្ឋជាង ១០០គ្រួសារ នៅភូមិស្រែជ្រៃ មក មន្ត្រីសុខាភិបាលស្រុកបានបញ្ជូនគ្រូពេទ្យបន្ទាន់ ពីរនាក់ ទៅកាន់ទីកើតហេតុ ហើយចាប់ផ្ដើមព្យាបាលអ្នកភូមិនៅប៉ុស្តិ៍សុខភាពបានជាង ១០០នាក់ហើយ នៅព្រឹកថ្ងៃច័ន្ទ បានបញ្ជូន បីនាក់បន្ថែមទៀត។ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពស្រុកកោះញែក លោក ស សារ៉ាំ មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា ដោយសារស្ថានភាពជំងឺប្រជាពលរដ្ឋមានចំនួនច្រើន ហើយខ្លះមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរ និងខ្វះខាតថ្នាំព្យាបាល ទើបលោករាយការណ៍ទៅមន្ត្រីសុខាភិបាលខេត្ត ស្នើសុំគ្រូពេទ្យ និងថ្នាំព្យាបាលបន្ថែម។ លោកបន្តថា ផ្លូវធ្វើដំណើរជួបបញ្ហាលំបាកខ្លាំង រថយន្តត្រូវជាប់ផុងច្រើនកន្លែង ហើយរហូតមកទល់រសៀលម៉ោង ៣ នេះ ក្រុមគ្រូពេទ្យសង្គ្រោះបន្ថែមមិនទាន់ធ្វើដំណើរទៅដល់ភូមិនៅឡើយ៖ ។ ប្រធានភូមិស្រែជ្រៃ លោក ឯម សារឿន មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា នេះគឺជាលើកទីមួយហើយ ដែលអ្នកភូមិរងការរាតត្បាតដោយសារជំងឺនេះ។ លោកបន្តថា អ្នកភូមិប្រមាណ ១៥% បានធូរស្រាលខ្លះ បន្ទាប់ពីគ្រូពេទ្យមណ្ឌលសុខភាពស្រុកបានព្យាបាលកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ៖ ។ របាយការណ៍របស់មន្ត្រីសុខាភិបាលស្រុក ឲ្យដឹងថា គ្រូពេទ្យស្រុកចំនួន ៥នាក់ កំពុងព្យាបាលប្រជាពលរដ្ឋមានជំងឺរាតត្បាតនៅថ្ងៃច័ន្ទ នេះ។ ចំណែកតួលេខបណ្ដោះអាសន្នរហូតមកទល់នឹងរសៀលថ្ងៃដដែលនេះ អ្នកភូមិប្រមាណជាង ៣៤០នាក់ បានទទួលការព្យាបាលជំងឺឆ្លងរាតត្បាតនេះ៕
|
2013-10-07T18:08:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/diseases-in-Mondulkiri-10072013070710.html
|
13cb5785-a788-4c0f-bb86-b0a0cd247d19
|
មនុស្សជាង៥០០នាក់នៅមណ្ឌលគិរីរងជំងឺរាតត្បាត
|
ប្រធានភូមិស្រែជ្រៃ លោក ឯម សារឿន នៅថ្ងៃទី៥ ខែតុលា មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា អ្នកជំងឺមានសភាពក្ដៅខ្លួន ឈឺក និងក្អកស្ងួតដូចជំងឺផ្ដាសាយ។ លោកបន្តថា ជំងឺនេះរាតត្បាតពីគ្រួសារមួយទៅគ្រួសារមួយទៀតជាង ១០០គ្រួសារ ហើយនិងមានអ្នកឈើពី ២ ទៅ ៣នាក់ក្នុងមួយគ្រួសារៗ៖ ។ នៅរសៀលថ្ងៃអាទិត្យ ទី៦ ខែតុលា មន្ត្រីសុខាភិបាលនិងអាជ្ញាធរស្រុកកោះញ៉ែក បានចុះទៅពិនិត្យករណីនេះផ្ទាល់។ ប្រធានមន្ទីរពេទ្យស្រុកកោះញ៉ែក លោក មោង មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា នេះគឺជាជំងឺផ្ដាសាយធំដែលឆ្លងពីម្នាក់ទៅម្នាក់ ដោយសារការនិយាយស្តីទល់មុខគ្នា ប៉ុន្តែមិនមានគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិតប្រជាពលរដ្ឋនោះទេ។ លោកបន្តថា មន្ត្រីសុខាភិបាលកំពុងរៀបចំព្យាបាលអ្នកជំងឺនៅប៉ុស្តិ៍សុខភាពក្នុងឃុំផ្ទាល់៕
|
2013-10-06T17:01:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/more-than-500people-get-anonymous-diseases-10062013060121.html
|
f46256f5-c2ad-4125-8b2e-6069d8b7d435
|
ក្រសួងអំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋជួយផ្ដល់ឈាមសម្រាប់សង្គ្រោះបន្ទាន់ដល់អ្នកជំងឺ
|
ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្តល់ឈាម លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ហុក គីមចេង មានប្រសាសន៍កាលពីថ្ងៃទី៥ តុលា ថា ធនាគារឈាមត្រូវការឈាមមកបំពេញស្តុកវិញជាចំបាច់ យ៉ាងហោចណាស់ចំនួន ៦០ ទៅ ៨០ប្លោកក្នុងមួយថ្ងៃៗ ដែលសេចក្ដីត្រូវការនេះសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់តាមមន្ទីរពេទ្យនៅរាជធានីភ្នំពេញ តែប៉ុណ្ណោះ។ លោកបន្តថា ក្នុងមួយថ្ងៃតម្រូវការឈាមនៅទូទាំងប្រទេស គឺមានចំនួនពី ១០០ ទៅ ១៥០ប្លោក ទើបគ្រប់គ្រាន់។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ហុក គីមចេង បានអំពាវនាវសុំឲ្យសាច់ញាតិរបស់អ្នកជំងឺ ឬអ្នករងរបួសត្រូវបរិច្ចាគឈាមខ្លួនឯងដើម្បីជួយអ្នកជំងឺ ឬអ្នករបួសដែលត្រួវជាសាច់ញាតិ ទម្រាំមជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាម មានលទ្ធភាពប្រមូលឈាមស្តុកទុកក្នុងធនាគារបានគ្រប់គ្រាន់បាននៅថ្ងៃមុខ។ សូមស្ដាប់បទសម្ភាសន៍ពិស្ដាររវាងលោក វោហារ ជាតិ ជាមួយប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាម លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ហុក គឹមចេង អំពីបញ្ហាខ្វះឈាម និងផែនការប្រមូលឈាមបម្រុងទុកសង្គ្រោះបន្ទាន់ក្នុងធនាគារឈាមទៅអនាគតដូចតទៅ៖
|
2013-10-06T10:32:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/shortage-of-blood-supply-10052013231616.html
|
df31374d-b25b-4f37-89a7-d82667ee44fa
|
ក្រសួងគ្រោងប្រើឧបករណ៍ផ្ដិតក្រយៅដៃតាមដានការព្យាបាលជំងឺរបេង
|
នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំពិភាក្សាអំពីបញ្ហាជំងឺរបេង និងការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាតាមដានការព្យាបាលជំងឺរបេងនៅកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១៧ កញ្ញា ឆ្នាំ២០១៣ អង្គការ អូភើរេហ្សិន អាហ្សា បានដាក់បង្ហាញឧបករណ៍ និងបច្ចេកវិទ្យាមួយដែលមានឈ្មោះថា បៃអូមេទ្រីក (Biometrics) មានទំហំប៉ុនពីរធ្នាប់ដៃ ដោយដោតភ្ជាប់ទៅនឹងម៉ាស៊ីនកុំព្យូទ័រយួរដៃ។ នាយកកម្មវិធីនៃអង្គការ អូភើរេហ្សិន អាហ្សា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត វិន សំណាង មានប្រសាសន៍ពន្យល់ថា ឧបករណ៍ និងបច្ចេកវិទ្យានេះ គឺនាំមកពីប្រទេសឥណ្ឌា ហើយសាកល្បងជាជំហានដំបូងក្នុងមន្ទីរពេទ្យស្រុកប្រតិបត្តិ ២ សិន។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត វិន សំណាង បន្តថា ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យានេះផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ច្រើនក្នុងការងារប្រយុទ្ធនឹងជំងឺរបេងនៅកម្ពុជា។ ប្រធានកម្មវិធីជាតិកម្ចាត់រោគរបេង និងហង់សិន នៃក្រសួងសុខាភិបាល លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៅ តាន់អ៊ាង ថ្លែងថា ប្រទេសកម្ពុជា បានសម្រេចគោលដៅខ្លះហើយក្នុងការកាត់បន្ថយអត្រាឈឺ និងស្លាប់ដោយសារជំងឺរបេង ចន្លោះឆ្នាំ១៩៩០ ដល់ឆ្នាំ២០១១។ ក៏ប៉ុន្តែ កម្ពុជា នៅតែប្រឈមនឹងជំងឺនេះ ដែលត្រូវដោះស្រាយទៅថ្ងៃមុខទៀត។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៅ តាន់អ៊ាង ថ្លែងថា ទាក់ទងនឹងការប្រឈមទៅថ្ងៃមុខ ហើយជាគន្លឹះមួយនៅក្នុងពេលដែលកម្ពុជា ត្រៀមរៀបចំផែនការយុទ្ធសាស្ត្រអំពីបញ្ហាជំងឺរបេង ៧ឆ្នាំ គឺឆ្នាំ២០១៤ ដល់ ២០២០ នៅពេលនេះ កម្មវិធីជាតិកម្ចាត់រោគរបេង និងហង់សិន កំពុងពិភាក្សាអំពីការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធព័ត៌មានវិទ្យាទំនើប ក្នុងការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺរបេង ដែលបង្ហាញដោយអង្គការ អូភើរ៉េហ្សិន អាហ្សា។ នាយកកម្មវិធីនៃអង្គការ អូភើរេហ្សិន អាហ្សា វេជ្ជបណ្ឌិត វិន សំណាង បញ្ជាក់បន្ថែមថា ការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ និងបច្ចេកវិទ្យាទំនើបនេះ គឺមានប្រយោជន៍សំខាន់ ទីមួយ ក្នុងទិសដៅជួយឱ្យការព្យាបាលជំងឺរបេងមានប្រសិទ្ធភាព និងទប់ស្កាត់មេរោគរបេង កុំឱ្យស៊ាំនឹងថ្នាំ។ ការទប់ស្កាត់មេរោគរបេងស៊ាំថ្នាំនេះបាន ព្រោះតែភ្នាក់ងារសុខាភិបាល ឬគ្រូពេទ្យ អាចដឹង និងគ្រប់គ្រងព័ត៌មានពីការព្យាបាលជំងឺរបេងនីមួយៗ តាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក ដោយប្រើឧបករណ៍ និងបច្ចេកវិទ្យាទំនើបឈ្មោះ បៃអូមេទ្រីក ផ្ដិតក្រយៅដៃរបស់អ្នកជំងឺ ដែលកំពុងព្យាបាលជំងឺ ហើយតាមរយៈក្រយៅដៃនេះ អាចបញ្ជូនព័ត៌មានរបស់អ្នកជំងឺនៅឯជនបទមកការិយាល័យសុខភាពកណ្ដាលនៅឯទីក្រុងបាន។ ប្រធានកម្មវិធីជាតិកម្ចាត់រោគរបេង និងហង់សិន នៃក្រសួងសុខាភិបាល លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៅ តាន់អ៊ាង ថ្លែងថា អង្គការ អូភើរេហ្សិន អាហ្សា បានសហការជាមួយគ្នារយៈពេល ៣ឆ្នាំមកហើយ ដោយធ្វើប្រតិបត្តិការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺរបេងនៅស្រុកប្រតិបត្តិចំនួន៥ នៅរាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្តតាកែវ។ ក្នុងរយៈពេល ៣ឆ្នាំកន្លងមក អង្គការ អូភើរេហ្សិន អាហ្សា បានស្រាវជ្រាវរកឃើញករណីជំងឺរបេងចំនួន ៥ពាន់នាក់ ហើយករណីទាំងនេះត្រូវដាក់ឱ្យព្យាបាលនៅក្នុងខេត្តទាំង២។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតថ្លែងថា ចំនួនករណីដែលបានរកឃើញនេះ គឺជាតួលេខកើនឡើង ហើយការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធព័ត៌មានវិទ្យាទំនើប បៃអូមេទ្រីក ដែលផ្ដួចផ្ដើមដោយអង្គការ អូភើរេហ្សិន អាហ្សា នេះ នឹងជួយឱ្យកម្មវិធីជាតិមានលទ្ធភាពពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងអ្នកជំងឺ និងគ្រូពេទ្យ ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការព្យាបាលកាន់តែប្រសើរ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៅ តាន់អ៊ាង បន្តថា ក្នុងទិសដៅកាត់បន្ថយអត្រាស្លាប់ និងឈឺដោយសារជំងឺរបេងនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា កម្មវិធីជាតិសហការជាមួយអង្គការ អូភើរេហ្សិន អាហ្សា មានយុទ្ធសាស្ត្រប្រយុទ្ធនឹងជំងឺរបេង មានផែនការស្រាវជ្រាវរកឱ្យឃើញជំងឺរបេង ៤ម៉ឺនករណី ដើម្បីព្យាបាលនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៣។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៅ តាន់អ៊ាង ឱ្យដឹងថា តាមផែនការយុទ្ធសាស្ត្រប្រយុទ្ធនឹងជំងឺរបេង របស់កម្មវិធីជាតិ បានធ្វើឱ្យករណីស្លាប់ដោយសារជំងឺរបេងនៅប្រទេសកម្ពុជា ថយចុះ ៦០% និងករណីឈឺដោយមេរោគរបេង បានថយចុះ ៥១% តាមទិសដៅកាត់បន្ថយឱ្យបានពាក់កណ្ដាលនៅឆ្នាំ២០១៥។ ទោះជាដូច្នេះក្ដី លោកថា កម្ពុជា នៅមានករណីរបេងច្រើននៅឡើយ។ ប៉ុន្តែ លោករំពឹងថា កម្ពុជា នឹងអាចកាត់បន្ថយអត្រាឈឺ និងស្លាប់ពីជំងឺរបេងពី ៤% ទៅ ៥% នៃអ្នកជំងឺរបេងដែលបានរកឃើញក្នុងមួយឆ្នាំ តាមរយៈកិច្ចសហការពីដៃគូមានសក្ដានុពលនានា ដូចជា អង្គការ អូភើរ៉េហ្សិន អាហសា ជាដើម៕
|
2013-10-02T11:59:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/Cambodia-to-use-Biometrics-follow-up-TB-treatment-10022013005630.html
|
e32eb56e-7cf2-4489-a47b-7f08b2e8017a
|
អាជីវករផ្សារសាមគ្គីខេត្តសៀមរាបត្អូញត្អែរពីក្លិនស្អុយនៃគំនរសំរាម
|
ក្រុមអាជីវករលក់ដូរក្នុងផ្សារសាមគ្គី និងប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន ដែលរស់នៅសង្កាត់ស្លក្រាម ក្រុងសៀមរាប បានសម្ដែងការមិនសប្បាយចិត្តចំពោះក្លិនស្អុយខ្លាំង ដែលភាយចេញពីគំនរសំរាមជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ក្រុមអ្នកលក់ដូរ និងប្រជាពលរដ្ឋដែលនៅជិតទីតាំងដាក់សំរាម បានឱ្យដឹងថា ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ចាប់តាំងពីព្រឹកព្រលឹម រហូតដល់ល្ងាច គឺគំនរសំរាមដែលមានកាកបន្លែ និងផ្លែឈើរលួយ បានជះក្លិនស្អុយឆួលពិបាកទ្រាំ។ ស្ត្រីម្នាក់ដែលមានកូនតូចពរនៅក្នុងដៃ ជាអាជីវករផ្សារសាមគ្គី មានតូបលក់ដូរនៅទល់មុខគ្នានឹងគំនរសំរាមនោះ។ គាត់បានមានប្រសាសន៍ថា ជារៀងរាល់ថ្ងៃ គាត់មានកង្វល់ជាខ្លាំង ដោយសារគំនរសំរាមដែលមានក្លិនស្អុយនេះ។ ស្ត្រីដដែលបានបញ្ជាក់ថា គាត់មានអារម្មណ៍ធុញថប់នឹងក្លិនស្អុយ ហើយនៅពេលខ្លះ សំរាមជះក្លិនស្អុយខ្លាំង គឺគាត់បាននាំកូនតូចដើរចេញពីតូបលក់ដូរ ឬក៏បង្ខំចិត្តបិទតូបផ្អាកលក់សិនក៏មាន៖ ។ ចំណែកបុរសឈ្មោះ ថោង ច័ន្ទសោភឹម ជាម្ចាស់កន្លែងកីឡាកម្សាន្តមួយនៅជាប់គ្នានឹងគំនរសំរាមនោះដែរ បានមានប្រសាសន៍ថា គំនរសំរាមនៅផ្សារសាមគ្គី គឺមានក្លិនស្អុយខ្លាំង នៅពេលដែលគេប្រើគ្រឿងចក្រកើបដាក់ឡានម្ដងៗ។ លោក សោភឹម បានបញ្ជាក់ទៀតថា ពេលខ្លះជនបរទេស និងជនជាតិខ្មែរដែលចូលទៅលេងកីឡានៅកន្លែងលោក គឺរត់រកម៉ាស់មកពាក់បិទច្រមុះ ដោយសារតែក្លិនស្អុយខ្លាំង៖ ។ មិនត្រឹមតែអាជីវករ និងប្រជាពលរដ្ឋខ្លះដែលមានលំនៅឋាននៅប៉ែកខាងជើងនៃបរិវេណផ្សារសាមគ្គី ប៉ុណ្ណោះទេ ដែលមិនសប្បាយចិត្តចំពោះក្លិនស្អុយពីគំនរសំរាមនេះ សូម្បីតែម្ចាស់សណ្ឋាគារ ២-៣កន្លែងក្បែរៗនោះ ក៏រអ៊ូរទាំដែរ។ ម្ចាស់សណ្ឋាគារខ្លះបានឱ្យដឹងថា ក្លិនស្អុយសំរាមចេញពីផ្សារសាមគ្គី គឺធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ភ្ញៀវទេសចរខ្លះ ដែលក្រោកពីព្រលឹមទៅមើលថ្ងៃរះនៅអង្គរវត្ត។ អ្នកភូមិបាននិយាយថា គេធ្លាប់បានប្ដឹងបញ្ហានេះទៅអាជ្ញាធរសង្កាត់ស្លក្រាម ឱ្យជួយដោះស្រាយ ក៏ប៉ុន្តែគេមិនដែលឃើញមានលទ្ធផលអ្វីទេ។ ក្រុមអាជីវករ និងប្រជាពលរដ្ឋខ្លះ ចង់ឱ្យអ្នកគ្រប់គ្រងទីផ្សារ និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើបញ្ហាសំរាមទាំងនោះ ដើម្បីជួយដល់សុខភាពសាធារណៈ។ នាយកក្រុមហ៊ុន ហ្កា អ៊ីយ៉ា (Ga ea) សម្អាតទីក្រុង លោក ផូ ផល្គុណ បានមានប្រសាសន៍ថា ក្រុមហ៊ុនរបស់លោក គឺជាអ្នកទទួលដឹកយកសំរាមចេញពីផ្សារសាមគ្គី នោះ។ លោក ផូ ផល្គុណ បានបញ្ជាក់ថា នៅផ្សារសាមគ្គី គឺឡានរបស់ក្រុមហ៊ុនតែងទៅដឹកសំរាមយកចេញក្នុង១ថ្ងៃម្ដង ហើយជាធម្មតា សំរាមទាំងនោះ គឺក្រុមហ៊ុនបានយកកុងតឺន័រធំមួយទៅដាក់ ប៉ុន្តែទាល់តែដល់ម៉ោងកំណត់ ទើបឡានទៅដឹកចេញ។ ទោះយ៉ាងណា នាយកក្រុមហ៊ុនប្រមូលសំរាមបានបញ្ជាក់ថា លោកគ្មានមធ្យោបាយណាដើម្បីបញ្ចៀសបញ្ហាក្លិនស្អុយនៅមុនពេលដែលសំរាមដឹកចេញនោះទេ។ លោក ផូ ផល្គុណ៖ ។ ក្រុមហ៊ុនសម្អាតទីក្រុង បានឱ្យដឹងថា សំរាមនៅផ្សារសាមគ្គី មានចំនួនប្រហែល ៣តោនក្នុង១ថ្ងៃៗ។ ចំណែកភាគីម្ចាស់ផ្សារវិញបានអះអាងថា ខ្លួនបានបង់លុយប្រមាណជាង ៧០០ដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុង១ខែៗ ឱ្យទៅក្រុមហ៊ុន ដឹកសំរាមយកចេញ ក៏ប៉ុន្តែបញ្ហានេះ ក្រុមហ៊ុនមិនបានទទួលខុសត្រូវខ្ជាប់ខ្ជួនឡើយ ទើបបណ្ដាលឱ្យមានគំនរសំរាម និងក្លិនស្អុយ។ ប្រធានផ្សារសាមគ្គី លោក តាន់ សាវី បានមានប្រសាសន៍ថា កាលពីមុន លោកបានទិញត្រាក់ទ័រ និងរ៉ឺម៉កសម្រាប់ដឹកជញ្ជូនសំរាមទាំងនេះចេញពីទីផ្សារដោយខ្លួនឯង មិនដែលមានបញ្ហាអ្វីទេ ក៏ប៉ុន្តែក្រោយមក ក្រុមហ៊ុនសំរាមបានសុំដេញថ្លៃដឹកជញ្ជូនសំរាមទាំងនេះ។ លោក តាន់ សាវី បានបញ្ជាក់ថា ការមានគំនរសំរាមជះក្លិនស្អុយ មិនមែនជាកំហុសរបស់លោកទេ គឺជាកំហុសរបស់ក្រុមហ៊ុនដឹកសំរាម ដែលមកដឹកជញ្ជូនមិនទៀងទាត់ ដោយពេលខ្លះទុកសំរាមចោល ២-៣ថ្ងៃក៏មាន៖ ។ ក្រុមអាជីវករ និងប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅជិតផ្សារសាមគ្គី បានឱ្យដឹងថា ពួកគេបានទទួលរងការប៉ះពាល់ពីក្លិនស្អុយរបស់សំរាមរយៈពេលជាង ២ឆ្នាំមកហើយ។ អភិបាលស្ដីទីក្រុងសៀមរាប លោក សូ ប្លាតុង បានមានប្រសាសន៍ថា លោកបានដឹងអំពីបញ្ហាក្លិនស្អុយរបស់សំរាមដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់សុខភាពអាជីវករ ប្រជាពលរដ្ឋ និងអ្នកទេសចរមួយចំនួន ដែលរស់នៅ និងស្នាក់នៅតាមសណ្ឋាគារជិតៗនោះ។ លោក សូ ប្លាតុង បានបញ្ជាក់ថា លោកមិនអាចសម្ងំស្ងៀមចំពោះបញ្ហានេះបានទេ គឺសាលាក្រុងសៀមរាប មានគម្រោងនឹងជួបជជែកជាមួយក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនសំរាម នៅពេលឆាប់ៗ ដើម្បីជំរុញឱ្យមានវិធានការជាបន្ទាន់ក្នុងការបំបាត់បញ្ហាទាំងនោះ៕
|
2013-09-28T18:01:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/bad-smell-of-garbage-in-samaki-market-in-siemreap-09282013065315.html
|
5dcedf4a-ab5b-4509-9ff3-2c7ba0a9739e
|
អ្នកគីមីណែនាំស្ត្រីមានផ្ទៃពោះទទួលទានត្រីរ៉ស់ឲ្យបានច្រើន
|
កាលពីថ្ងៃទី២៩ និង ៣០ ខែសីហា កន្លងទៅថ្មីៗនេះ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រគីមីប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសថៃ បានប្រារព្ធបើកសន្និសីទលើកទី៤ ស្ដីពីគីមី និងជីវិត ដោយបាននិយាយឲ្យដឹងអំពីផលវិបាកនៃជាតិពុលក្នុងចំណី។ ការស្រាវជ្រាវរបស់ក្រុមនិស្សិតវ័យក្មេង បង្ហាញថា សារធាតុពុលមាននៅអង្ករ ស្រាស បន្លែ ផ្លែឈើ ត្រីសាច់ ប្រសិនបើគេយករបស់ទាំងនោះទៅវិភាគក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ ទើបរកឃើញ។ ហេតុនេះ និស្សិតគីមីមួយក្រុមបានណែនាំដល់ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ អំពីអាហារដែលគួរទទួលទាន និងមិនគួរទទួលទាន។ អ្នកគីមីវ័យក្មេងៗ ណែនាំស្ត្រីមានផ្ទៃពោះទទួលទានត្រីរ៉ស់ ឲ្យបានច្រើន ព្រោះវាសម្បូរជាតិដែក ដើម្បីឲ្យទារកក្នុងផ្ទៃបន្ថយភាពស្លេកស្លាំង តែមិនត្រូវទទួលទានបន្លែទំពាំងច្រើនពេកទេ។ និស្សិតឆ្នាំទី៤ ផ្នែកគីមីសាស្ត្រ កញ្ញា យូ អាលិចសង់ត្រេ បង្ហាញពីផលប្រយោជន៍នៃត្រីរ៉ស់ មានសារធាតុដែកក្នុងអាហារសាច់ត្រី នាំឲ្យស្ត្រីមានផ្ទៃពោះទទួលទានបានច្រើន ធ្វើឲ្យទារកនៅក្នុងផ្ទៃបន្ថយភាពស្លេកស្លាំង ហើយម្តាយបន្ថយការចាញ់កូន៖ ។ កញ្ញាបន្តថា ការរកបរិមាណ អ៊ីយ៉ុងដែក ក្នុងសាច់ត្រីដែលប្រមូលពីត្រីធម្មជាតិចំនួន៤ នៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ធៀបនឹងត្រីដាក់លក់ក្នុងផ្សារកណ្ដាល និងត្រីចិញ្ចឹមក្នុងបែរ នៅរាជធានីភ្នំពេញ បានរកឃើញថា ការប្រៀបធៀបត្រីចិញ្ចឹម និងត្រីធម្មជាតិ គឺសារធាតុដែកមានប្រហាក់ប្រហែលគ្នានៅក្នុងសាច់ត្រីរ៉ស់។ រោគសញ្ញាកង្វះជាតិដែកចំពោះស្ត្រីដែលមានផ្ទៃពោះ តែងតែធ្វើឲ្យសុខភាពម្តាយចុះខ្សោយ បណ្ដាលមកពីខ្វះឈាមក្រហម ចង់តែក្អួតចង្អោរ បេះដូងលោតមិនប្រក្រតី ប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទថយចុះការចងចាំ សរសៃឈាមស្ទះ សាច់ដុំចុះខ្សោយ ភ្នែកឡើងលឿងជាដើម៖ ។ ឯកសារស្រាវជ្រាវបង្ហាញថា នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ មនុស្សប្រុសស្រី និងកុមារ កើតជំងឺខ្វះជាតិដែកជាច្រើន។ ការស្រាវជ្រាវ រកឃើញថា នៅប្រទេសថៃ មានប្រជាពលរដ្ឋខ្វះជាតិដែកចំនួន ២០% នៃចំនួនប្រជាពលរដ្ឋថៃ សរុប។ នៅប្រទេសវៀតណាម មាន ៣២% ចំណែកនៅកម្ពុជា មាន ៥៧%។ ក្នុងចំនួនអ្នកខ្វះជាតិដែកនោះ គឺមានកុមារអាយុក្រោម ៥ឆ្នាំ មានចំនួន ៧៤% ឯស្ត្រីមានផ្ទៃពោះមានចំនួន ៧០%។ រីឯអាហារមានជាតិដែកវិញ បើបន្លែមាន ២៣% តែបើក្នុងសាច់ត្រី មាន ៧៧%។ កញ្ញា យូ អាលិចសង់ត្រេ ឲ្យដឹងទៀតថា កំហាប់អ៊ីយ៉ុងដែក ក្នុងត្រីរ៉ស់ មានទំហំខុសគ្នាទៅតាមទម្ងន់របស់ត្រី។ ប៉ុន្តែ វាមានកំហាប់អ៊ីយ៉ុងខុសគ្នានៅតំបន់ត្រីរ៉ស់នៅដែរ ដូចជាត្រីរ៉ស់យកពីខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ជាត្រីរស់នៅក្នុងបឹងទន្លេសាប មានកំហាប់អ៊ីយ៉ុងខ្ពស់ជាង ត្រីរ៉ស់ចិញ្ចឹមដាក់លក់នៅផ្សារកណ្ដាល៖ ។ កញ្ញាឲ្យដឹងថា ការពិសោធន៍រកឃើញដែរថា ត្រីរ៉ស់មានកំហាប់អ៊ីយ៉ុងច្រើនជាងត្រីឆ្ដោ និងច្រើនជាងត្រីក្រាញ់ ត្រីឆ្ពិន និងត្រីអណ្ដែង៖ ។ ភាគរយនៃការទទួលទានជាតិដែកពីសាច់ត្រី ធៀបនឹងគ្រាប់ថ្នាំជាតិដែក យោងតាមការសិក្សានៅឆ្នាំ២០១០ ដោយអង្គការស្បៀងអាហារ និងកសិកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ហ្វាវ (FAO) បង្ហាញថា ពលរដ្ឋកម្ពុជា ម្នាក់ បរិភោគត្រីជាមធ្យម ៦៧គីឡូក្រាម ក្នុង១ឆ្នាំ។ ចំណែកក្រសួងសុខាភិបាល បានផ្តល់គ្រាប់ថ្នាំជាតិដែកដល់ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះចំនួន ១៣២គ្រាប់ ក្នុងអំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះ និងក្រោយសម្រាល ដែលបរិមាណជាតិដែកក្នុង១គ្រាប់ មានចំនួន ៣៥មិល្លីក្រាម។ និស្សិតបញ្ចប់ឆ្នាំទី៤ ផ្នែកគីមី នៃសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ កញ្ញា ទិត សាន់ឌី ថ្លែងថា ការសិក្សាអំពីវត្តមាន និងបរិមាណនៃសារធាតុពុលអ៊ីយ៉ុងសានួ (រសជាតិហាងនៃទំពាំង) នៅក្នុងបន្លែទំពាំងឫស្សីតឿ ដែលដុះនៅក្នុងខេត្តកណ្ដាល និងខេត្តកំពង់ចាម បានរកឃើញថា សារធាតុពុលអ៊ីយ៉ុងសានួនៅក្នុងបន្លែទំពាំង នឹងធ្វើឲ្យអ្នកបរិភោគបន្លែទំពាំងនោះច្រើន អាចស្លាប់បាន៖ ។ កញ្ញាបន្តថា អ្នកដែលទទួលទានបន្លែទំពាំង ចំអិនមិនត្រឹមត្រូវ អាចពុលលឿន ដោយសារតែបរិមាណនៃសារធាតុពុលអ៊ីយ៉ុងសានួ បន្សល់ច្រើនក្នុងផ្នែកខ្ចីនៃទំពាំងដែលទើបកាច់។ ប៉ុន្តែ មើមទំពាំងដែលកាច់មកទុកក្នុងរយៈពេល ១០ថ្ងៃ ទៅ ១៥ថ្ងៃ សារធាតុពុលនៃអ៊ីយ៉ុងសានួ បានថយឥទ្ធិពលនៃការពុលរបស់វាដែរ។ ទន្ទឹមនោះ ការលាងច្របាច់ទំពាំងហាន់រួចជាមួយនឹងអង្ករ ការហាន់ឲ្យល្អិត ការបុកកម្ទេច ការស្រុសទំពាំង ការស្ងោររម្ងាស់ដោយចាក់ទឹកវាចេញ ហើយហាលសម្ងួតវាជាដើម ក៏ជួយបន្ថយសារធាតុពុលនៃអ៊ីយ៉ុងសានួ ដែរ។ កញ្ញាឲ្យដឹងថា បន្លែទំពាំងដែលសម្បូរសារធាតុពុលនៃអ៊ីយ៉ុងសានួ គឺនៅខាងចុងនៃមើមទំពាំង។ ចំណែកផ្នែកកណ្ដាលមើម និងគល់ទំពាំងមានអ៊ីយ៉ុងសានួ តិចជាងនៅផ្នែកខ្ចីនៃមើមទំពាំងនោះ៖ ។ ការកំណត់ជាតិពុលស្លាប់នៃអ៊ីយ៉ុងសានួរ របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) គឺចន្លោះពី ០,៥ ទៅ ៣,៥ មិល្លីក្រាមនៃទម្ងន់ខ្លួន៕
|
2013-09-24T16:35:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/Chemical-expert-recommend-pregnant-to-eat-fishes-09242013052649.html
|
4e7cfa46-11b8-4d93-8cac-22309d0d8138
|
កម្ពុជាត្រូវការអ្នកផ្តល់ឈាមដើម្បីជួយសង្គ្រោះជីវិតអ្នកជំងឺ
|
ក្រុមគ្រូពេទ្យបានបង្កើតពាក្យស្លោកថា ផ្ដល់ឈាម គឺសង្គ្រោះជីវិតមនុស្ស ឬថា ជួយសង្គ្រោះជីវិត គឺជាវីរជនបរិច្ចាគឈាម ជាដើម។ ក្រុមគ្រូពេទ្យជំនាញខាងសង្គ្រោះបន្ទាន់បានពោលថា ឈាមមានតម្លៃស្មើជីវិត។ មនុស្សអាចរស់បាន បើគ្មានប្រាក់ចាយ តែមនុស្សនឹងស្លាប់ បើខ្វះឈាមសង្គ្រោះបន្ទាន់ បើទោះជាអ្នកនោះមានបុណ្យស័ក្ដិខ្ពង់ខ្ពស់ មាសប្រាក់ហូរហៀរយ៉ាងណាក៏ដោយ។ នៅបន្ទប់ទទួលភ្ញៀវនៃមជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាម ស្ថិតក្នុងបរិវេណមន្ទីរពេទ្យព្រះអង្គឌួង ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ គេឃើញមានមនុស្សអង្គុយរង់ចាំទទួលឈាមយកទៅជួយសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សយ៉ាងអន្ទះសា។ ខណៈអ្នកខ្លះទៀតមកទីនេះ ឲ្យគ្រូពេទ្យបូមឈាមយកទៅសង្គ្រោះជីវិតក្រុមគ្រួសារសាច់ញាតិរបស់ខ្លួន ដែលកំពុងត្រូវការឈាមសង្គ្រោះបន្ទាន់នៅតាមមន្ទីរពេទ្យនានា។ ឧទាហរណ៍ អ្នកស្រី កែវ គន្ធា អាយុ ៤២ឆ្នាំ មានម្ដាយឈឺធ្លាក់ឈាមធ្ងន់ធ្ងរ មកសុំឈាមនៅមជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាម ដើម្បីសង្គ្រោះជីវិតម្ដាយបន្ទាន់ ដែលកំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យព្រះកេតុមាលា។ ពេលកំពុងអង្គុយរង់ចាំអំណោយឈាមយ៉ាងអន្ទះសា អ្នកស្រីពោលទាំងរំជួលចិត្តថា នៅពេលដែលអ្នកស្រីមានអាសន្នអន់ក្រដូច្នេះ ទើបអ្នកស្រីដឹងថា ការផ្ដល់អំណោយឈាមជួយជីវិតជនរងគ្រោះមានតម្លៃធំធេងប៉ុនណា៖ ។ ដោយសារមជ្ឈមណ្ឌលមិនមានឈាមគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ផ្ដល់ជូនសាធារណជន អ្នកស្រីបានទទួលឈាមពីរប្លោកប៉ុណ្ណោះក្នុងចំណោម ៥ប្លោក ដែលអ្នកស្រីត្រូវការចាំបាច់។ ដូច្នេះ អ្នកស្រីត្រូវប្រមូលបងប្អូនឲ្យមកផ្ដល់ឈាមបន្ថែម។ មជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាម មានតួនាទីផ្ដល់ឈាមទៅតាមមន្ទីរពេទ្យនានា។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្រុមគ្រូពេទ្យឲ្យដឹងថា រដូវកាលនេះ មិនសូវមានអ្នកស្ម័គ្រចិត្តផ្ដល់ឈាមទេ ដោយយុវជន និងសិស្សានុសិស្សដែលជាប្រភពអ្នកផ្គត់ផ្គង់ឈាមដល់ធនាគារឈាមច្រើនជាងគេនោះ បានវិស្សមកាល។ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាម លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ហុក គឹមចេង បានត្អូញត្អែរថា រដូវវស្សាឆ្នាំនេះ មន្ទីរពេទ្យទាំងអស់ ទាំងនៅភ្នំពេញ កំពុងខ្វះឈាម ហើយបានអំពាវនាវដល់សប្បុរសជនទាំងអស់មេត្តាមកផ្ដល់ឈាម៖ ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបន្តថា អ្នកជំងឺដែលត្រូវការឈាម មានដូចជា អ្នករងរបួសដោយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ កុមារកើតជំងឺគ្រុនឈាម អ្នកជំងឺក្អកធ្លាក់ឈាម និងជំងឺផ្សេងទៀត ដែលត្រូវការលាងឈាមជាញឹកញាប់ ហើយត្រូវការប្ដូរឈាមថ្មីជាដើម។ របាយការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាមបង្ហាញថា បច្ចុប្បន្នមជ្ឈមណ្ឌលជាតិត្រូវការអំណោយឈាមប្រហែល ២.៥០០ផ្លោក ដើម្បីបំពេញតម្រូវការប្រចាំខែ។ ហើយគិតមកដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣ មជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាម បានទទួលអំណោយឈាមពីសប្បុរសជនស្ម័គ្រចិត្តប្រហែល ៤៣% ប៉ុណ្ណោះ។ ក្រៅពីនេះ អំណោយឈាមបានមកពីក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះផ្ទាល់ ដែលផ្ដល់ឲ្យតែក្រុមគ្រួសារសាច់ញាតិរបស់ខ្លួន។ ដោយសារមិនសូវមានអ្នកផ្ដល់ឈាមនៅមជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាមនៅភ្នំពេញ មជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាមបានប្រឹងប្រែងផ្សព្វផ្សាយ និងដើរប្រមូលឈាមចល័តនៅតាមមូលដ្ឋាននានា។ ក្នុងនោះ មជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាមបានសហការជាមួយសហភាពសហសម្ព័ន្ធយុវជនខេត្តកណ្ដាល និងព្រះសង្ឃតាមវត្តអារាម នៅខេត្តកណ្ដាល ដើម្បីទទួលឈាមពីក្រុមយុវជន និងព្រះសង្ឃនៅខេត្តនេះជាប្រចាំ។ ជាក់ស្ដែង ដូចជានៅខែកញ្ញា នេះ មានយុវជនខេត្ត និងព្រះសង្ឃនៅវត្តក្រពើហា ក្រុងតាខ្មៅ បានស្ម័គ្រចិត្តផ្ដល់ឈាម។ ទាំងព្រះសង្ឃ ទាំងយុវជនយល់ថា អំណោយឈាមដែលពួកគាត់បានបរិច្ចាគនោះ អាចជួយសង្គ្រោះជីវិតបាន។ យុវជន លី ចេង ដែលបានស្ម័គ្រចិត្តផ្ដល់ឈាមនៅវត្តក្រពើហា ខេត្តកណ្ដាល មានមោទនភាពណាស់នៅពេលខ្លួនបានផ្ដល់ឈាមជួយសង្គ្រោះជីវិតមនុស្ស។ ទោះយ៉ាងណា គេសង្កេតឃើញថា នៅមានអ្នកស្ម័គ្រចិត្តផ្ដល់ឈាមមានតិចនៅឡើយ។ លោកស្រី មីសែល មិលិតធី (Michelle Milete) មន្ត្រីទំនាក់ទំនងសាធារណៈនៃមជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាមកម្ពុជា បញ្ជាក់ថា ចំនួនអ្នកផ្ដល់ឈាមនៅកម្ពុជា នៅមានចំនួនតិចបំផុត ដោយសារប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរភាគច្រើនយល់ថា ការផ្ដល់ឈាមអាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរបស់ពួកគាត់៖ ។ មជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាម មានផែនការបង្កើនការប្រមូលឈាមស្ដុកទុកក្នុងធនាគារឈាមឲ្យបាន ១០០% ក្នុងឆ្នាំ២០២០។ នៅពេលមជ្ឈមណ្ឌលជាតិផ្ដល់ឈាមបានទទួលអំណោយឈាមពីសប្បុរសជនស្ម័គ្រចិត្តបាន ១០០% ហើយ ពេលនោះក្រុមគ្រួសារសាច់ញាតិរបស់អ្នកជំងឺ សាច់ញាតិរបស់អ្នករងរបួសដែលត្រូវការឈាមសង្គ្រោះបន្ទាន់នោះ នឹងមិនតម្រូវឲ្យមកផ្ដល់ឈាមដល់អ្នកជំងឺ និងអ្នករងរបួសទៀតទេ៕
|
2013-09-12T17:35:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/Blood-donation-needed-09122013062834.html
|
80fcc5c1-b547-4e2e-8a1c-422c9d52286b
|
សង្គមស៊ីវិលទាមទាររដ្ឋាភិបាលដំឡើងពន្ធលើផលិតផលថ្នាំជក់
|
ដើម្បីជំរុញអោយយុវជនងាកចេញអោយឆ្ងាយពីការប្រើប្រាស់បារី ឬផលិតផលថ្នាំជក់ ក្រុមអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលចាប់ផ្ដើមសកម្មភាពទាមទារអោយរដ្ឋាភិបាលដំឡើងការយកពន្ធលើផលិតផលប្រភេទនេះ។ ការដំឡើងពន្ធលើផលិតផលថ្នាំជក់ គឺជាវិធីសាស្ត្រមួយក្នុងការកាត់បន្ថយចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់ ដែលបានចែងនៅក្នុងអនុសញ្ញាអន្តរជាតិ ស្ដីពីការត្រួតពិនិត្យថ្នាំជក់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ កម្ពុជា ក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសចំនួន ១៧៧ ដែលបានផ្ដល់សច្ចាប័នលើអនុសញ្ញានេះ គឺតម្រូវអោយបង្កើតគោលនយោបាយដំឡើងពន្ធលើផលិតផលថ្នាំជក់។ ករណីនេះ សម្ព័ន្ធត្រួតពិនិត្យថ្នាំជក់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងអង្គការចលនាដើម្បីសុខភាពកម្ពុជា បានចាប់ផ្ដើមសកម្មភាពរួមគ្នាក្នុងការជំរុញអោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា យកចិត្តទុកដាក់ដំឡើងពន្ធផលិតផលថ្នាំជក់។ នាយកអង្គការចលនាដើម្បីសុខភាពកម្ពុជា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មុំ គង់ មានប្រសាសន៍ថា ការដំឡើងពន្ធលើថ្នាំជក់ គឺជាមធ្យោបាយមួយក្នុងចំណោមវិធីសាស្ត្រមួយចំនួនទៀត ក្នុងយុទ្ធនាការកាត់បន្ថយចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់។ សំខាន់បំផុត គឺការពារកុមារ យុវជន និងពលរដ្ឋក្រីក្រ មិនអោយចាប់ផ្ដើមជក់បារី។ របាយការណ៍ថ្មីមួយរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក បានអោយដឹងថា ក្នុង១ឆ្នាំៗ ពលរដ្ឋខ្មែរប្រមាណ ១ម៉ឺននាក់ បានស្លាប់ គឺប្រមាណ ២៩នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃៗ ដោយសារជំងឺផ្សេងៗទាក់ទងនឹងឆ្នាំជក់។ ជំងឺទាំងនោះរួមមាន មហារីកសួត ដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង និងទឹកនោមផ្អែមជាដើម។ យ៉ាងនេះក្ដី ឧស្សាហកម្មថ្នាំជក់ពុំដែលព្រងើយកន្តើយឡើយ គឺបានសម្លឹងឃើញថា កុមារ យុវជន និងប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រ គឺជាអតិថិជនយូរអង្វែង។ ពួកគេបានប្រើប្រាស់គ្រប់មធ្យោបាយ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយលក់ផលិតផល ជាពិសេស គឺការលក់ផលិតផលក្នុងតម្លៃថោក និងអាចរកទិញបានដោយងាយស្រួលគ្រប់ទីកន្លែង។ មកដល់ពេលនេះ មនុស្សពេញវ័យនៅកម្ពុជា មានចំនួនជាង ២លាននាក់ហើយ ដែលបានធ្លាក់ក្នុងអន្ទាក់ទីផ្សាររបស់ក្រុមហ៊ុនថ្នាំជក់។ ក្នុងវ័យជាង ២០ឆ្នាំ យុវជន សំ សុធា ជានិស្សិតផ្នែកអក្សរសាស្ត្រអង់គ្លេស នៃសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រ បានអោយដឹងថា មិត្តមួយចំនួននៅជុំវិញខ្លួនរបស់គេ បានចាប់ផ្ដើមជក់បារីនៅពេលដែលពួកគេស្មុគស្មាញក្នុងចិត្ត ឬមានការធុញថប់។ យុវជនរូបនេះ យល់ថា ការដំឡើងពន្ធថ្នាំជក់ គឺជាមធ្យោបាយល្អមួយ។ ការសិក្សាពីតម្លៃបារីក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បច្ចុប្បន្នគឺស្ថិតនៅចន្លោះពី ១០០ទៅ ៥.០០០រៀល។ តម្លៃនេះ គឺនៅថេរក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ប្រសិនបើប្រៀបធៀបនឹងតម្លៃអង្ករ តម្លៃបារីគឺកាន់តែថោក ដែលអាចអោយអ្នកទិញងាយស្រួលទិញជក់ ដោយមិនបាច់គិតគូរ ឬឆ្លងកាត់ការសម្រេចចិត្តច្រើនដងឡើយ បើទោះជាពួកគេមានប្រាក់ចំណូលតិចជាង ២ដុល្លារក្នុងមួយថ្ងៃក៏ដោយ។ យុវតីឈ្មោះ ប្រាក់ មុនីរតន៍ មកពីអង្គការកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ធនធានយុវជន មានប្រសាសន៍ថា ឪពុករបស់នាងបានក្លាយជាអ្នកញៀនបារី ដោយគាត់ជាអ្នកធ្វើការពេលយប់។ មកដល់ពេលនេះ ឪពុករបស់នាងបានកាត់បន្ថយបារីបានខ្លះ ហើយនាងរំពឹងទុកថា ប្រសិនបើតម្លៃបារីឡើងខ្ពស់ នឹងអាចធ្វើអោយឪពុកនាងឈប់ជក់បារី។ ក្នុងចំណោម ១០ប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន គឺមានតែប្រទេសកម្ពុជា និងឡាវ ទេ ដែលមានតម្លៃបារីថោកជាងគេ នោះក៏ដោយសារពន្ធលើផលិតផលថ្នាំជក់នៅមានកម្រិតទាប។ បច្ចុប្បន្ន អត្រាពន្ធលើផលិតផលថ្នាំជក់នៅកម្ពុជា គឺមានចំនួន ២៥% នៃតម្លៃលក់រាយ ក្នុងពន្ធអាករពិសេសដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់ផលិតផលដែលធ្វើអោយប៉ះពាល់សុខភាព គឺមានចំនួន ១០%។ តំណាងអង្គការសុខភាពពិភពលោក លោកវេជ្ជបណ្ឌិត យ៉ិល ដារ៉ាវុធ មានប្រសាសន៍ថា រដ្ឋាភិបាលគួរដំឡើងពន្ធថ្នាំជក់នាំចូលអោយដល់ ឬច្រើនជាង ៥០%។ លោកបន្តថា រួមផ្សំនឹងបង្កើតក្របខ័ណ្ឌច្បាប់ចាំបាច់បន្ថែមទៀត នឹងអាចកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់។ តំណាងមកពីអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ នៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ លោក ជួ សែ មានប្រសាសន៍នៅក្នុងសិក្ខាសាលាជាមួយក្រុមយុវជន ស្ដីពីពន្ធលើផលិតផលថ្នាំជក់ថា ការដំឡើងពន្ធនឹងអាចធ្វើទៅបាន លុះត្រាតែមានការសិក្សាពីលទ្ធភាពក្នុងផ្លូវកណ្ដាល ដែលអាចអោយឧស្សាហកម្មថ្នាំជក់នៅតែអាចដំណើរការបាន។ នៅក្នុងរបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវពីលទ្ធភាពដំឡើងពន្ធផលិតផលថ្នាំជក់ បានរកឃើញថា គេអាចដំឡើងពន្ធពិសេសអោយដល់ ២០%។ ចំនួននេះ នឹងធ្វើអោយតម្លៃផលិតផលបារីកើន ចំណែកអ្នកប្រើប្រាស់ក៏នឹងបានថយចុះ ប៉ុន្តែឧស្សាហកម្មថ្នាំជក់នៅកម្ពុជា នៅតែអាចរកប្រាក់ចំណេញបាន៕
|
2013-09-04T14:05:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/ngos-urges-govt-to-increase-tax-on-tobacco-09042013025816.html
|
df144643-e75a-4967-8372-0fbca1ef93ca
|
យុទ្ធនាការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនឈាមនៅខេត្តសៀមរាប
|
ក្រុមយុវជន ប្រជាពលរដ្ឋ និងកុមារប្រមាណជិត ១០០នាក់ មកពីតាមភូមិមួយចំនួនក្នុងសង្កាត់អំពិល នាជាយទីក្រុងសៀមរាប បានរួមគ្នាធ្វើយុទ្ធនាការទប់ស្កាត់ជំងឺ គ្រុនឈាម ជាលើកដំបូងនៅក្នុងសហគមន៍ដែលពួកគេរស់នៅកាលពីព្រឹកថ្ងៃសុក្រ ទី២៣ ខែសីហា។ ប្រធានសាខាក្រុមប្រឹក្សាយុវជនកម្ពុជា ប្រចាំខេត្តសៀមរាប គឺលោក ជា ផុង ជាអ្នកដឹកនាំធ្វើយុទ្ធនាការនេះ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា យុទ្ធនាការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនឈាមពេលនេះ ក៏ជាគោលបំណងបំផុសយុវជនឱ្យយល់ពីតម្លៃនៃការចូលរួមក្នុងសហគមន៍ ដើម្បីធ្វើការងារពាក់ព័ន្ធនឹងសុខភាពជាមួយប្រជាពលរដ្ឋក្នុងតំបន់ ដែលពួកគេរស់នៅផ្ទាល់។ លោក ជា ផុង៖ ។ យុវជន ចំនួន ២ក្រុម បានស្ម័គ្រចិត្តសម្ដែងល្ខោនអប់រំ អំពីជំងឺគ្រុនឈាមជូនប្រជាពលរដ្ឋនៅសង្កាត់អំពិល ឱ្យបានយល់ដឹងនៅក្នុងយុទ្ធនាការទប់ស្កាត់ជំងឺគ្រុនឈាមនេះ។ ប្រជាពលរដ្ឋ មួយចំនួនបាននិយាយថា ពីមុនមកគេនៅស្រពិចស្រពិលចំពោះវិធានការទប់ស្កាត់ជំងឺគ្រុនឈាម ក៏ប៉ុន្តែពេលនេះ គឺគេកាន់តែយល់ច្បាស់។ អ្នកស្រី អ៊ុយ ប៉ឹប អាយុ ៦១ឆ្នាំ ជាប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅភូមិគោកច័ន្ទ បានមានប្រសាសន៍ថា ចៅរបស់គាត់ធ្លាប់កើតជំងឺគ្រុនឈាម ដោយសារតែគាត់ និងកូនៗរបស់គាត់ទៅធ្វើស្រែ ហើយទុកចៅតូចៗឱ្យនៅផ្ទះ បណ្ដោយឱ្យមូសខ្លាខាំ។ ស្ត្រីដដែលបានបញ្ជាក់ថា ពេលនេះគាត់បានយល់ច្បាស់អំពីវិធីការពារជំងឺគ្រុនឈាម ហើយរំពឹងថា ចៅតូចៗរបស់គាត់អាចនឹងមិនកើតជំងឺគ្រុនឈាមទៀតទេ៖ ។ មន្ត្រីផ្នែកសុខភាព បានឱ្យដឹងថា ជំងឺគ្រុនឈាមក្នុងឆ្នាំនេះមានការថយចុះ បើប្រៀបធៀបជាមួយនឹងឆ្នាំមុន។ អនុ ប្រធានគ្រូពេទ្យកុមារនៃមន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរមិត្តគ្មានព្រំដែន នៅក្នុងខេត្តសៀមរាប គឺលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ង៉ែត វិសេស បានមានប្រសាសន៍ថា នៅក្នុងអំឡុងខែកក្កដា និង សីហា កាលពីឆ្នាំ២០១២ កន្លងទៅ មន្ទីរពេទ្យរបស់លោកបានទទួលអ្នកជំងឺគ្រុនឈាមប្រមាណពី ១០០ ទៅ ២០០ករណីក្នុងមួយខែៗ ក៏ប៉ុន្តែ រយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០១៣ គឺមន្ទីរពេទ្យបានទទួលអ្នកជំងឺគ្រុនឈាមប្រមាណ ១០០ករណីក្នុង១ខែ។ តួលេខនេះ មានន័យថា ក្នុងរយៈពេល ៧ខែឆ្នាំ២០១៣ គឺជំងឺគ្រុនឈាមបានថយចុះជាងកាលពីឆ្នាំមុនប្រមាណ ៤០%។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ង៉ែត វិសេស បានបញ្ជាក់ថា ការថយចុះនេះ មានមូលហេតុមួយចំនួន៖ ។ ក្រសួងសុខាភិបាល នៃប្រទេសកម្ពុជា ធ្លាប់បានបង្ហាញរបាយការណ៍ថា ក្នុងរយៈពេល ៥ខែនៃឆ្នាំ២០១៣ មានអ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺគ្រុនឈាមចំនួន ១៥នាក់។ ទោះយ៉ាងណា ចំនួននេះ គឺថយចុះបើប្រៀបធៀបទៅនឹងរយៈពេល ៥ខែដូចគ្នានៃឆ្នាំ២០១២ កន្លងទៅ គឺមានអ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺគ្រុនឈាម ១៧នាក់៕
|
2013-08-23T19:10:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/Anti-dengue-fever-campaign-in-Siemreap-08232013080129.html
|
01d0b3e0-3123-4da6-b5c6-0c4180dc3675
|
កុមារាអាយុ៦ឆ្នាំម្នាក់នៅខេត្តកណ្ដាលឆ្លងជំងឺផ្ដាសាយបក្សី
|
សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានចេញផ្សាយថ្ងៃទី២១ សីហា បានឲ្យដឹងថា ក្មេងប្រុសដែលរស់នៅស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ខេត្តកណ្ដាល ត្រូវបានវិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រ រកឃើញថា មានផ្ទុកមេរោគផ្ដាសាយបក្សី អេច្ឆ.ហ្វាយ.អ៊ិន.វ័ន (H5N1) នៅថ្ងៃទី១៧ សីហា បន្ទាប់ពីកុមារារូបនោះចាប់ផ្ដើមមានអាការៈក្ដៅខ្លួន ឈឺក្បាល ចុកពោះ ក្អួតចង្អោរ ក្អក និងឈឺចុកចាប់រាងកាយ ហើយម្ដាយឪពុករបស់កុមាររងគ្រោះនោះ បានព្យាយាមព្យាបាលកូនប្រុសខ្លួន ដោយទិញថ្នាំពីកន្លែងលក់ថ្នាំក្នុងភូមិ។ ស្ថានភាពជំងឺកាន់តែអាក្រក់ ក្រោយមកទើបក្មេងប្រុសនោះត្រូវបានបញ្ជូនទៅមណ្ឌលសុខភាពបឹងខ្យង នៅថ្ងៃទី២២ កក្កដា។ បច្ចុប្បន្ន កុមារានោះបានធូរស្បើយពីជំងឺហើយ។ ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ២០១៣ មក ករណីឆ្លងជំងឺផ្ដាសាយបក្សីនេះបានផ្ទុះឡើងចំនួន ១៧ករណីហើយ ក្នុងនោះមានតែ ៧ករណីប៉ុណ្ណោះ ដែលអ្នកជំងឺរួចផុតពីសេចក្ដីស្លាប់។ ករណីស្លាប់ចុងក្រោយដោយសារវីរុសនេះ កើតមានលើក្មេងប្រុសអាយុ ៩ឆ្នាំម្នាក់នៅខេត្តបាត់ដំបង កាលពីថ្ងៃទី១៨ សីហា កន្លងទៅ។ ជំងឺផ្ដាសាយបក្សីបានចាប់ផ្ដើមកើតមាននៅកម្ពុជា តាំងពីឆ្នាំ២០០៤ មក ហើយឆ្នាំ២០១៣ នេះ ជាឆ្នាំដែលផ្ទុះករណីឆ្លងនេះធ្ងន់ធ្ងរជាងគេ៕
|
2013-08-22T13:33:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/17th-Case-of-H5N1-08222013022856.html
|
adba8751-a4a8-4a5e-8067-dffbdbc37c96
|
ពលរដ្ឋរស់នៅតាមផ្លូវកំពុងជួសជុលពីតាកែវទៅកំពតត្អូញត្អែរពីដីហុយ
|
ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅតាមផ្លូវជាតិលេខ ៣១ ស្រុកអង្គរជ័យ ខេត្តកំពត ត្អូញនៅថ្ងៃទី២០ ខែសីហា ថា ក្រុមហ៊ុនកូរ៉េ ឈ្មោះ គុកដុង កំពុងជួសជុលផ្លូវជាតិពីថ្នល់បំបែកគូស ចាប់ពីព្រំប្រទល់ខេត្តតាកែវ ទៅកាន់ស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្តកំពត មិនបានបាញ់ទឹកស្រោចផ្លូវឡើយ ធ្វើឲ្យធូលីហុយប៉ះពាល់សុខភាព និងការរស់នៅ។ ពលរដ្ឋក្នុងឃុំប្រភ្នំ ស្រុកអង្គរជ័យ ខេត្តកំពត លោក ជុំ កន ថ្លែងថា សុំឲ្យក្រុមហ៊ុន គុកដុង ជួសជុលផ្លូវជាតិលេខ ៣១ បាញ់ទឹកស្រោចផ្លូវក្រួសក្រហមកំពុងជួសជុលនោះផង៖ ។ យុវសិស្សអាយុ ១៦ឆ្នាំ ឈ្មោះ អ៊ុក បុប្ផា រស់នៅភូមិឫស្សីដុំ ស្រុកអង្គរជ័យ ថ្លែងថា ដោយសារតែការជួសជុលផ្លូវមិនស្រោចទឹកបន្ថយធូលី ហុយមើលអ្វីមិនឃើញ អាចឲ្យអ្នកដំណើរប្រឈមគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍យ៉ាងខ្លាំង៖ ។ កុមារាឈ្មោះ អាង ណាង អាយុ ៦ឆ្នាំ រៀននៅសាលាបឋមសិក្សាវត្តភ្នំ នៅភូមិប្រភ្នំ ឃុំប្រភ្នំ ថ្លែងថា គេភ័យខ្លាំងខ្លាចមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ខណៈរថយន្តដឹកស៊ីម៉ងត៍បើកលឿន នាំធូលីមកជាមួយហុយគ្របពីលើរូបគេដែលកំពុងជិះកង់។ លោក កុសស ពលរដ្ឋឃុំប្រភ្នំ ថ្លែងថា រថយន្តបាញ់ទឹកច្រើនគ្រឿងចតចោលមិនព្រមបាញ់ទឹកស្រោចផ្លូវគ្រួសក្រហម បន្ថយធូលីហុយឡើយ ទំនងជាក្រុមហ៊ុនម៉ៅការកសាងផ្លូវជាតិលេខ ៣១ កេងយកចំណេញលុយច្រើន ព្រោះគ្មានមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការចុះត្រួតពិនិត្យគុណភាពផ្លូវ៖ ។ យុវសិស្សអាយុ ១៦ឆ្នាំ ថ្លែងថា ប្រជាពលរដ្ឋមិនអាចទទួលទានអាហារបានស្រួល ដោយសារធូលីហុយចូលម្ហូប។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ សូម្បីតែខោអាវដាក់ក្នុងទូ និងកំពុងហាលថ្ងៃ ក៏ធូលីហុយប្រឡាក់ប្រែពីពណ៌សទៅជាពណ៌ក្រហមទាំងអស់៖ ។ ជំទប់ទី២ ឃុំប្រភ្នំ ស្រុកអង្គរជ័យ លោក ម៉ក់ សាម៉េត ថ្លែងថា ធូលីហុយខ្លាំងខណៈភ្លៀងមិនធ្លាក់ ហើយធូលីហុយបែបនេះ នាំឲ្យពលរដ្ឋរស់នៅប៉ែកខាងកើតផ្លូវជាតិលេខ ៣១ រងគ្រោះលើសុខភាពខ្លាំងជាងអ្នករស់នៅប៉ែកខាងលិចផ្លូវ៖ ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងក្រុមហ៊ុន គុកដុង របស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង បំភ្លឺតបទៅនឹងការលើកឡើងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមផ្លូវជាតិកំពុងជួសជុលនោះបានទេ នៅថ្ងៃទី២០ ខែសីហា។ ប្រធានមន្ទីរសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនខេត្តកំពត លោក លឹម សំបូរ ថ្លែងថា មន្ទីរសាធារណការខេត្តមិនអាចបញ្ជាក្រុមហ៊ុនកសាងផ្លូវធ្វើអ្វីបានទេ គឺក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ជាអ្នកគ្រប់គ្រង និងវាយតម្លៃគុណភាពផ្លូវបានកសាង។ ឯកសារក្រសួងសាធារណការ ផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១១ ឲ្យដឹងថា នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានសម្ពោធបើកការដ្ឋានជួសជុលផ្លូវជាតិលេខ ៣១ លេខ ៣៣ និងផ្លូវវាងខេត្តកំពត លេខ ១១៧ សរុបចម្ងាយ ១០៦គីឡូម៉ែត្រ និងត្រូវកែលំអស្ពានចំនួន ២០កន្លែង ដែលតភ្ជាប់ពីផ្លូវជាតិលេខ ៣ ទៅដល់ស្រុកកំពង់ត្រាច។ គម្រោងកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទាំង ៣ខ្សែនោះ ត្រូវចំណាយអស់ទឹកប្រាក់ជាង ៣៥លានដុល្លារ ក្នុងនោះសាធារណរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូង ឲ្យខ្ចីប្រាក់ចំនួន ៣០លានដុល្លារ៕
|
2013-08-20T17:50:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/people-living-along-construct-route-complaint-about-dust-08202013064505.html
|
6b54503d-14ca-4ebc-a935-34d449661863
|
គ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្តនឹងវះកាត់មាត់ឆែបឥតគិតថ្លៃនៅបន្ទាយមានជ័យ
|
កម្មវិធីផ្ដល់វះកាត់មាត់ឆែប និងក្រអូមមាត់ឆែបដោយឥតគិតថ្លៃនេះ គឺជាកម្មវិធីរបស់អង្គការ អ៊ុបពើរ៉េហ្សុន ស្មាយ កម្ពុជា (Operation Smile Cambodia) គាំទ្រដោយក្រសួងសុខាភិបាល និងសប្បុរសជន ដែលនឹងមានរយៈពេលមួយសប្ដាហ៍ គឺចាប់ផ្ដើមពីថ្ងៃទី៨ ដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៣។ លិខិតជូនដំណឹងរបស់អង្គការ អ៊ុបពើរ៉េហ្សុន ស្មាយ កម្ពុជា ឱ្យដឹងថា បេសកកម្មជួយវះកាត់មាត់ឆែប និងក្រអូមមាត់ឆែបដោយឥតគិតថ្លៃ ក្រុមគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្តគ្រោងផ្ដល់ការវះកាត់ជូនចំនួន ៦០នាក់ ក្នុងរយៈពេលមួយសប្ដាហ៍នេះ។ ប្រធានរដ្ឋបាលអង្គការ អ៊ុបពើរ៉េហ្សុន ស្មាយ កម្ពុជា អ្នកស្រី ហ្សារ៉ះ ចេន រ៉ាស់វើត (Zarah Jane A. Rushworth) ឱ្យដឹងថា កម្មវិធីវះកាត់មាត់ឆែប និងក្រអូមមាត់ឆែបដោយឥតគិតថ្លៃ គឺជាការសហការគ្នារវាងគ្រូពេទ្យវះកាត់អន្តរជាតិ និងគ្រូពេទ្យមកពីមន្ទីរពេទ្យព្រះកុសុមៈ មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត និងមន្ទីរពេទ្យព្រះកេតុមាលា៕
|
2013-08-15T18:57:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/operation-smile-to-provide-cleft-lip-surgery-in-bmc-08152013075634.html
|
e90d9d10-8598-4e77-991c-9bbf18765737
|
អង្គការចំនួន១១ចូលរួមសិក្ខាសាលាស្ដីពីទឹកស្អាត
|
ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរភាគច្រើន នៅពុំទាន់មានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការទទួលយកទឹកស្អាតទៅប្រើប្រាស់នៅឡើយ ហើយផែនការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យទឹកស្អាតនៅជនបទរបស់ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១០ ដល់ឆ្នាំ២០១៥ ប្រជាពលរដ្ឋនៅទូទាំងប្រទេសនឹងទទួលបានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ចំនួន ៣៨% ប៉ុន្តែ គោលដៅនេះបានសម្រេច ឬយ៉ាងណានោះ គឺអាស្រ័យលើសកម្មភាពរបស់ក្រសួង រួមសហការជាមួយអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលជាច្រើនទៀត។ នេះជាការថ្លែងរបស់អង្គការ ស៊ី.ដាប់បលយូ.អេស (CWS) នៅក្នុងសិក្ខាសាលារយៈពេល ៤ថ្ងៃ នៅសណ្ឋាគារភ្នំពេជ្រ ខេត្តពោធិ៍សាត់ នៅថ្ងៃទី១៤ សីហា។ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញទឹកស្អាត លោក អ៊ុង គន្ធា មានប្រសាសន៍ថា ទិសដៅដែលក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ បានដាក់នោះ គឺអាចនឹងសម្រេចបាន ក៏ប៉ុន្តែ នៅតាមតំបន់ដាច់ស្រយាលមួយចំនួន មានការលំបាកក្នុងការបញ្ជ្រាបចំណេះដឹង និងផ្លាស់ប្ដូរឥរិយាបថរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ៖ ។ លោក អ៊ុង គន្ធា បញ្ជាក់ថា តាមការអង្កេតផ្ទាល់របស់លោក នៅខេត្តពោធិ៍សាត់ មានសហគមន៍មួយចំនួនមិនបានយល់ដឹងអំពីការប្រើប្រាស់ទឹកស្អាតនោះទេ ពីព្រោះកន្លងទៅ ប្រជាពលរដ្ឋទាំងនោះអត់មានព័ត៌មានគ្រប់គ្រាន់ និងបុគ្គលិករបស់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលមួយចំនួន មិនទាន់មានចំណេះដឹងជ្រៅជ្រះក្នុងការផ្សព្វផ្សាយទៅដល់សហគមន៍ស្ដីអំពីទឹកស្អាត៖ ។ លោកបន្តថា នៅសហគមន៍ឈើទាលរូង សង្កាត់រលាប ក្រុងពោធិ៍សាត់ ដែលមានប្រជាពលរដ្ឋជាង ២០០គ្រួសារ កំពុងខ្វះទឹកស្អាតប្រើប្រាស់។ នៅចុងខែសីហា នេះ អង្គការ ស៊ី.ដាប់បលយូ.អេស និងអង្គការ ចេរភាពកម្ពុជា នឹងបើវគ្គអប់រំស្ដីអំពីការប្រើប្រាស់ទឹកស្អាត ព្រមទាំងអនុវត្តកម្មវិធីទឹកស្អាតមួយចំនួនទៀត ដូចជាការផ្ដល់ធុងចម្រោះ និងបង្គន់អនាម័យជាដើម។ នៅដើមខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បានផ្ដល់ជំនួយចំនួន ៣៦លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក មកឲ្យកម្ពុជា ដើម្បីអភិវឌ្ឍលើវិស័យចំនួនពីរ គឺវិស័យទឹកស្អាត និងការអប់រំ។ ក្នុងនោះ ទឹកប្រាក់ជាង ៣៣លានដុល្លារ ត្រូវបានយកទៅប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យទឹកស្អាតនៅក្នុងខេត្តចំនួន២ គឺខេត្តបាត់ដំបង និងខេត្តកំពង់ចាម។ តាមរយៈជំនួយនេះ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន សង្ឃឹមថា ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងខេត្តទាំងពីរនឹងទទួលបានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់រហូតដល់ ៨៤% នៅឆ្នាំ២០១៩ ខណៈដែលនៅខេត្តកំពង់ចាម បច្ចុប្បន្នមានអ្នកប្រើប្រាស់ទឹកស្អាតចំនួន ៣៣% និងខេត្តបាត់ដំបង ចំនួន ៣១%។ មន្ត្រីអង្គការជួយជនចាស់ជរាកម្ពុជា និងជាសិក្ខាកាមម្នាក់មកពីខេត្តបាត់ដំបង អ្នកស្រី ប៊ុន សំពៅ មានប្រសាសន៍ថា ក្រោយពីទទួលបានចំណេះដឹងបន្ថែមទាក់ទងនឹងអនាម័យ និងការប្រើប្រាស់ទឹកស្អាតពីសិក្ខាសាលានេះ អ្នកស្រីនឹងបញ្ជ្រាបចំណេះដឹងដែលទទួលបានដល់ប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមមូលដ្ឋាន ឲ្យគាត់យល់អំពីគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិនៃការប្រើប្រាស់ទឹក៖ ។ ចំណែកឯមន្ត្រីអង្គការ រាឆា (RACHA) និងជាសិក្ខាកាមម្នាក់ទៀត មកពីរាជធានីភ្នំពេញ លោក អ៊ិត ថន មានប្រសាសន៍ថា ឆ្លងតាមវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ លោកបានមើលឃើញពីចំណុចល្អៗជាច្រើនសម្រាប់បុគ្គលិកអង្គការនានា យកទៅអប់រំ និងផ្សព្វផ្សាយបន្តដល់សហគមន៍៖ ។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ អ្នកវិភាគ និងស្រាវជ្រាវផ្នែកការអភិវឌ្ឍសង្គម លោក កែម ឡី មានប្រសាសន៍ថា បញ្ហាទឹកស្អាតនៅកម្ពុជា នាពេលបច្ចុប្បន្នមានភាពល្អប្រសើរច្រើនហើយ។ លោកបញ្ជាក់ថា ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ គួរតែរួមសហការជាមួយនឹងក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ដើម្បីផ្ដល់ទឹកស្អាតដល់កុមារ និងមនុស្សពេញវ័យនៅតាមសាលារៀនមួយផ្នែកដែរ ទើបប្រសើរ៖ ។ លោក កែម ឡី បន្តថា ហេតុផលមួយធំជាងបញ្ហាទឹកស្អាតទៀតនោះ គឺបញ្ហាបង្គន់អនាម័យនៅតាមជនបទ និងសាលារៀន។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើក្រសួង និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះបាន នោះអត្រានៃការបោះបង់សាលារៀនរបស់សិស្សស្រី នឹងត្រូវបានកាត់បន្ថយ។ អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) និងអង្គការ យូនីសេហ្វ (UNICEF) បានចេញផ្សាយព័ត៌មានរបស់ខ្លួនមួយ កាលពីដើមខែមេសា ឆ្នាំ២០១៣ ដោយបញ្ជាក់ថា ផែនការសកម្មភាពជាសកលរបស់ខ្លួនស្ដីអំពីអនាម័យ និងទឹកស្អាត បានជួយសង្គ្រោះជីវិតកុមារជាង ២លាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំៗ ពីការស្លាប់ដោយជំងឺរលាកផ្លូវដង្ហើម និងជំងឺរាក៕
|
2013-08-15T16:03:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/workshop-on-clean-water-08152013045009.html
|
9a36b12a-8d10-4c8f-a913-d9b9069550ac
|
ក្មេង២នាក់ទៀតឆ្លងជំងឺផ្ដាសាយបក្សី
|
សេចក្ដីប្រកាសដដែលអោយដឹងថា ក្មេងប្រុសម្នាក់អាយុ ៩ឆ្នាំ មានទីលំនៅក្នុងស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង គឺជាមនុស្សទី១៥ ដែលបានឆ្លងជំងឺជំងឺផ្ដាសាយបក្សី (H5N1)។ ក្មេងប្រុសរូបនោះត្រូវនាំមកសង្គ្រោះនៅមន្ទីរពេទ្យព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៧ ក្នុងខេត្តសៀមរាប កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែសីហា បន្ទាប់ពីមានអាការៈគ្រុនក្ដៅខ្លាំង ក្អក និងក្អួតអស់រយៈពេលជាច្រើនថ្ងៃ ហើយគ្រូពេទ្យក្នុងតំបន់មិនអាចព្យាបាលបាន។ កុមាររូបនោះត្រូវគេដឹងថា បានឆ្លងរោគផ្ដាសាយបក្សីបន្ទាប់ពីបានប៉ះពាល់សត្វទា និងមាន់ ដែលក្រុមគ្រួសារត្រៀមសម្រាប់ធ្វើម្ហូប។ ក្មេងស្រីអាយុ ៦ឆ្នាំ ម្នាក់ទៀត ត្រូវចាត់ទុកជាអ្នកឆ្លងទី១៦ មានទីលំនៅក្នុងស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដោល។ នាងត្រូវបញ្ជូនមកសង្គ្រោះនៅមន្ទីរពេទ្យ គន្ធបុប្ផា ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែសីហា បន្ទាប់ពីមានអាការៈក្ដៅខ្លួនខ្លាំង ឈឺក ឈឺពោះ និងរាក។ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាល លោកវេជ្ជបណ្ឌិត សុខ ទូច មានប្រសាសន៍ថា បច្ចុប្បន្នអ្នកជំងឺទាំងពីរស្ថិតក្នុងស្ថានភាពនឹងនហើយ។ ចំណែកមន្ត្រីសុខាភិបាល និងមន្ត្រីកសិកម្មខេត្ត កំពុងចុះពិនិត្យក្នុងតំបន់ដែលមានផ្ទុះជំងឺផ្កាសាយបក្សី៖ ។ សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានដដែល បានស្រង់សម្ដីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល លោក ម៉ម ប៊ុនហេង ដែលអះអាងថា មកដល់ពេលនេះការចម្លងមេរោគផ្ដាសាយបក្សីនៅជាករណីប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់សម្រាប់កម្ពុជា៕
|
2013-08-13T18:25:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/two-children-get-birds-flu-08132013072453.html
|
a55ff78b-75e0-4456-978f-c756b59bb105
|
ក្រុមគ្រូពេទ្យមនុស្សធម៌មូលនិធិកោះតៃវ៉ាន់រងការរិះគន់ថារើសអើងការព្យាបាលអ្នកជំងឺ
|
គ្រូពេទ្យមនុស្សធម៌មួយក្រុម ដែលមានឈ្មោះថា មូលនិធិក្រុមពេទ្យសប្បុរសប៉ាយសួយ ឡាវយិន តៃវ៉ាន់ បានចុះទៅព្យាបាលជំងឺជូនប្រជាពលរដ្ឋនៅស្រុករុក្ខគិរី ខេត្តបាត់ដំបង ប៉ុន្តែសកម្មភាពមនុស្សធម៌នោះ បែរជារងការរិះគន់ពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋទៅវិញ ដោយសារតែអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានមានការរើសអើង និងប្រកាន់និន្នាការបក្សនយោបាយ។ ប្រធានប្រតិបត្តិគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាស្រុករុក្ខគិរី លោក សែន ពិរោះ ថ្លែងនៅថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ថា មូលនិធិកោះតៃវ៉ាន់ នេះ បានចុះទៅព្យាបាលជំងឺជូនប្រជាពលរដ្ឋនៅឃុំព្រែកជីក ស្រុករុក្ខគិរី កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែសីហា។ ប្រជាពលរដ្ឋដែលទទួលបានការព្យាបាលនោះ គឺជាក្រុមមនុស្សដែលអាជ្ញាធរភូមិឃុំជាអ្នកចុះស្រង់ឈ្មោះ។ ចំណែកអ្នកភូមិដែលគេដឹងថា បានបោះឆ្នោតគាំទ្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នោះ ពុំទទួលបានការព្យាបាល ឬទទួលបានអំណោយនោះឡើយ៖ ។ សែន ពិរោះ មានការខកចិត្តចំពោះការរើសអើង ដោយសារតែជំនួយនោះលោកគិតថា ជាជំនួយសប្បុរសធម៌មានគេឧបត្ថម្ភមក ក្នុងទិសដៅជួយប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រដែលមានជំងឺ ហើយខ្វះលទ្ធភាពក្នុងការព្យាបាល។ ប្រជាពលរដ្ឋឈ្មោះ សន ចំរើន រស់នៅភូមិអូររំចេក ឃុំបាសាក់ ស្រុករុក្ខគិរី ថ្លែងថា អ្នកភូមិជាច្រើននាក់នៅក្នុងភូមិ បាននាំគ្នាទៅរកសេវាព្យាបាលពីមូលនិធិកោះតៃវ៉ាន់ ប៉ុន្តែពុំត្រូវគេជួយព្យាបាលនោះឡើយ៖ ។ អ្នកភូមិម្នាក់ទៀតរស់នៅឃុំព្រែកជីក ស្រុករុក្ខគិរី ឈ្មោះ ឃុត សំអាត បន្ថែមថា ក្រុមគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្តរបស់មូលនិធិកោះតៃវ៉ាន់ នោះ ត្រូវបានអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានអះអាងថា ជាពេទ្យរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ ដូច្នេះហើយ ប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើននាក់ពុំទទួលបានការព្យាបាល ឬទទួលអំណោយសប្បុរសធម៌នោះឡើយ៖ ។ ឆ្លើយតបបញ្ហានេះ អភិបាលស្រុករុក្ខគិរី លោក ពេជ្រ ម៉ាឡៃ ថ្លែងថា ការចោទប្រកាន់នេះជាសិទ្ធិសេរីភាពរបស់អ្នកភូមិ។ នៅមុនក្រុមពេទ្យមនុស្សធម៌មូលនិធិកោះតៃវ៉ាន់ ចុះទៅព្យាបាលនោះ ក្រុមអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានបានចែកប័ណ្ណឲ្យប្រជាពលរដ្ឋជាអ្នកមានជំងឺ ប៉ុន្តែមិនអាចមានគ្រប់ចំនួនទាំងអស់នោះទេ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ អាជ្ញាធរបានសុំឲ្យមូលនិធិនោះធ្វើការពិនិត្យព្យាបាលជំងឺជូនប្រជាពលរដ្ឋជាទូទៅ៖ ។ ទាក់ទិនបញ្ហានេះ មន្ត្រីសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (Adhoc) ប្រចាំខេត្តបាត់ដំបង លោក យិន ម៉េងលី ថ្លែងថា បើគេពិនិត្យទៅលើពាក្យមនុស្សធម៌ គឺសំដៅទៅលើការជួយគ្រប់មនុស្សទាំងអស់ដែលមានបញ្ហា ដោយមិនប្រកាន់និន្នាការនយោបាយនោះទេ។ បើសិនជាក្រុមគ្រូពេទ្យនោះមានឈ្មោះជាអង្គការ សមាគម ឬក៏ជាជំនួយមនុស្សធម៌ ហើយគេយកទៅជួយ ដោយរើសអើងទៅលើនិន្នាការនយោបាយជំនួយនោះ ពុំមែនជាសកម្មភាពមនុស្សធម៌ទៀតទេ៖ ។ កាលពីថ្ងៃទី១២ សីហា ប្រជាពលរដ្ឋនៅស្រុករុក្ខគិរី ដែលបានចូលទៅព្យាបាលមានចំនួន ១.៣៧៦នាក់។ មូលនិធិក្រុមពេទ្យសប្បុរស ប៉ាយសួយ ឡាវយិន តៃវ៉ាន់ មានសមាជិក ៣៥០នាក់។ ក្នុងនោះមានជនជាតិចិន ជនជាតិថៃ ជនជាតិម៉ាឡេស៊ី មានខ្មែរ និងកូនសិស្សរៀនភាសាចិន នៅភ្នំពេញ មកជួយបកប្រែចំនួន ៥០នាក់ផ្សេងទៀត។ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ពួកគេបន្តចុះទៅព្យាបាលជូនប្រជាពលរដ្ឋនៅស្រុកគាស់ក្រឡ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ លោក យិន ម៉េងលី បានស្នើឲ្យក្រុមការងារមនុស្សធម៌នេះគួរគោរពតាមបទបញ្ជា និងលក្ខន្តិកៈរបស់ខ្លួនឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ជួយប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដោយឈរលើគោលការណ៍មនុស្សធម៌ ដើម្បីលើកទឹកចិត្តដល់សប្បុរសជនដែលជាម្ចាស់ជំនួយនោះ កុំឲ្យពួកគេមានការខកចិត្ត៕
|
2013-08-13T18:10:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/villagers-reacts-to-taiwan-foundation-discriminate-during-giving-health-care-08132013070639.html
|
19ccad77-9d64-4e8d-b296-a5755b5eeb47
|
ក្រុមហ៊ុនDKSHប្រមូលយកទឹកដោះគោDumexវិញសង្ស័យមានមេរោគ
|
ក្រុមហ៊ុនផលិតទឹកដោះគោដ៏ធំមួយរបស់ប្រទេស ណូវែលហ្សេឡង់ដ៏ (New Zealand) ឈ្មោះ ហ្វុនតេរ៉ា (Fonterra Cooperative Group Ltd.) បានប្រកាសជាសាធារណៈថា គ្រឿងផ្សំសម្រាប់ផលិតទឹកដោះគោដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុននេះ មានបញ្ហា ដែលអាចអោយប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់។ ភ្លាមៗនេះ មានក្រុមហ៊ុននៅក្នុងប្រទេសមួយចំនួនក្នុងតំបន់អាស៊ី រួមនឹងកម្ពុជា ផង ដែលមានផលិតផលទឹកដោះគោប្រើប្រាស់គ្រឿងផ្សំរបស់ក្រុមហ៊ុន ហ្វុនតេរ៉ា បានប្រកាសប្រមូលផលិតផលរបស់ខ្លួនអោយត្រឡប់ចូលក្រុមហ៊ុនវិញ។ ក្រុមហ៊ុន ឌី.ខេ.អេស.អេច (DKSH Cambodia Ltd) ប្រចាំនៅកម្ពុជា ប្រកាសប្រមូលផលិតផលទឹកដោះគោសម្រាប់ទារក ម៉ាក ឌុយម៉ិច (Dumex) ចំនួន ៣ប្រភេទធំៗ ដែលកំពុងចរាចរនៅលើទីផ្សារនៅកម្ពុជា អោយប្រគល់ត្រឡប់ចូលក្រុមហ៊ុនវិញ ដើម្បីចៀសវាងបញ្ហាដែលអាចធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។ សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រុមហ៊ុន ឌី.ខេ.អេស.អេច ដែលផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈកាលពីថ្ងៃទី៥ ខែសីហា បានអោយដឹងថា បន្ទាប់ពីបានទទួលព័ត៌មានពីក្រុមហ៊ុនហ្វុនតេរ៉ា ដែលថា គ្រឿងផ្សំដែលផ្គត់ផ្គង់ដោយក្រុមហ៊ុននេះអាចនឹងបង្កលទ្ធភាពឆ្លងរោគ។ លើសពីនេះ គ្រឿងផ្សំ សារធាតុផ្សំមួយចំនួន ដែលផ្គត់ផ្គង់ដល់ក្រុមហ៊ុន ឌី.ខេ.អេស.អេច ការិយាល័យ ឌុយម៉ិច អាចមានលទ្ធភាពចម្លងរោគផងដែរ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលបញ្ជាក់ទៀតថា មកដល់ពេលនេះ ការពិសោធផលិតផល ឌុយម៉ិច ដែលកំពុងចរាចរនៅលើទីផ្សាររបស់ក្រុមហ៊ុននេះ គឺពុំមានចំណុចសង្ស័យនៃលទ្ធភាពដែលអាចចម្លងរោគណាមួយឡើយ។ ប៉ុន្តែ ដោយគិតដល់សុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់ជាចម្បង ទើបក្រុមហ៊ុនសម្រេចប្រមូលផលិតផលរបស់ខ្លួនចេញពីទីផ្សារ។ ប្រធានផ្នែកទីផ្សារនៃក្រុមហ៊ុន ឌី.ខេ.អេស.អេច លោក ចាន់ បញ្ញារិទ្ធ បានអោយដឹងថា លទ្ធភាពនៃការឆ្លងរោគនៃគ្រឿងផ្សំផលិតផលទឹកដោះគោ នឹងអាចអោយកុមារមានជំងឺរាករូស ក្អួត ឬទល់លាមក។ យ៉ាងណា លោកនៅតែបញ្ជាក់ថា មកដល់ពេលនេះនៅមិនទាន់មានករណីនៃរោគសញ្ញាជំងឺទាំងនេះកើតឡើងចំពោះកុមារ ដែលប្រើប្រាស់ទឹកដោះគោម៉ាក ឌុយម៉ិច នៅឡើយ។ ក្រុមហ៊ុន ឌី.ខេ.អេស.អេច អះអាងថា ផលិតផលទឹកដោះគោម៉ាក ឌុយម៉ិច ជាផលិតផលលក់ដាច់គួរសម គឺស្មើ ៤៥% នៃផលិតផលលើទីផ្សារនៅកម្ពុជា។ ផលិតផលទឹកដោះគោ ឌុយម៉ិច ទាំង ៣ប្រភេទ ដែលត្រូវប្រមូលចេញពីទីផ្សារទៅវិញនោះ រួមមាន ឌុយម៉ិចឌុយប្រូ ពណ៌បៃតងជំហានទី២ (DumexDupro-Step 2-Green) សម្រាប់ទារកអាយុពី ៦ ដល់ ២៤ខែ ដោយមានកាលបរិច្ឆេទផលិតចំនួនប្រាំខុសៗគ្នា គឺចាប់ពីថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឌុយម៉ិចឌុយឡាក់ ពណ៌មាសជំហានទី១ (DumexDulac-Step 1-Gold) និង ឌុយម៉ិចឌុយប្រូ ពណ៌មាសជំហានទី១ (DumexDupro-Step 1-Gold) សម្រាប់ទារកចាប់ពីពេលកើតដល់ ១២ខែ ដោយមានកាលបរិច្ឆេទផលិតចំនួន ៣ខុសៗគ្នា គឺចាប់ពីថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ដល់ថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី នៅមិនទាន់អាចសុំការអធិប្បាយពីមន្ត្រីសុខាភិបាលទទួលបន្ទុកសុខុមាលភាពទារក និងកុមារតូច បាននៅឡើយទេនៅរសៀលថ្ងៃទី៦ ខែសីហា។ យ៉ាងណាជាគោលការណ៍ កម្ពុជា គាំទ្រអោយម្ដាយគ្រប់រូបបំបៅដោះកូនដោយទឹកដោះម្ដាយតែមួយមុខ ចំពោះទារកអាយុតិចជាង ៦ខែ។ មន្ត្រីផ្នែកសុខភាពរបស់អង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ (Licadho) លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ាន់ សុធារ៉ា មានប្រសាសន៍ថា នេះជាលើកទីមួយហើយដែលមានក្រុមហ៊ុនហ៊ានចេញមុខប្រមូលផលិតផលរបស់ខ្លួន។ នៅក្នុងគេហទំព័ររបស់ក្រុមហ៊ុន ហ្វុនតេរ៉ា បានអោយដឹងថា ក្រុមហ៊ុននេះបានថ្លែងការណ៍សុំទោសចំពោះបញ្ហាដែលមាននៅក្នុងធាតុផ្សំរបស់ក្រុមហ៊ុននេះ។ កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១២ ហ្វុនតេរ៉ា បានរកឃើញលទ្ធភាពបង្កបាក់តេរីនៅក្នុងគ្រឿងផ្សំរបស់ខ្លួន តែគេនៅតែមិនអាចដោះស្រាយបាន។ ការប្រមូលផលិតផលទឹកដោះគោដែលប្រើគ្រឿងផ្សំរបស់ហ្វុនតេរ៉ា បានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសមួយចំនួនទៀត ដោយចាប់ផ្ដើមពីប្រទេសចិន និងនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី៕
|
2013-08-06T22:05:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/dksh-collect-dumex-milk-08062013110237.html
|
9845ca12-4741-4deb-aa7a-5bca80ab15ee
|
ពលរដ្ឋនៅរតនគិរីបារម្ភពីការរាតត្បាតនៃជំងឺគ្រុនឈាមឬគ្រុនឈីក
|
មន្ត្រីសុខាភិបាលខេត្តរតនគិរី នៅថ្ងៃអង្គារ ទី៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣ បដិសេធថា មិនមានជំងឺគ្រុនឈាម ឬជំងឺគ្រុនឈីករាតត្បាតទៅលើប្រជាពលរដ្ឋក្នុងខេត្តនេះទេ។ សេចក្ដីអះអាងនេះឆ្លើយតបទៅនឹងសេចក្ដីព្រួយបារម្ភរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមស្រុកឃុំមួយចំនួនដែលអះអាងថា កូនចៅរបស់ពួកគេកើតមានជំងឺគ្រុនក្ដៅច្រើននាក់ដែលគេសង្ស័យថា មកពីមូសខ្លាខាំបណ្ដាលឲ្យកើតជំងឺគ្រុនឈាម ឬជំងឺគ្រុនឈីក។ អនុប្រធានមន្ទីរសុខាភិបាល និងជាប្រធានផ្នែកជំងឺឆ្លងនៃមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តរតនគិរី លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ហូយ វណ្ណារ៉ា មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា ក្រុមបច្ចេកទេសសុខាភិបាលបានធ្វើតេស្តឈាមរបស់អ្នកជំងឺគ្រុនក្ដៅមួយចំនួនរួច ហើយមិនឃើញមានរោគសញ្ញាគ្រុនឈីក និងគ្រុនឈាមរាតត្បាតនោះទេ។ លោកបន្តថា ដោយសារតែរដូវវស្សាឆ្នាំនេះមានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើន ហេតុនេះអាកាសធាតុប្រែប្រួលធ្វើឲ្យសុខភាពប្រជាពលរដ្ឋច្រើនមានជំងឺគ្រុនផ្កាសសាយធម្មតា មិនមានគ្រោះថ្នាក់អ្វីនោះឡើយ៖ ។ តួលេខរបស់ក្រុមឆ្លើយតបរហ័សនៃជំងឺឆ្លងនៃមន្ទីរសុខាភិបាលឲ្យដឹងថា ចាប់ពីដើមរដូវធ្លាក់ភ្លៀងរហូតបច្ចុប្បន្នគេរកឃើញមានមេរោគគ្រុនឈាមនៅលើអ្នកជំងឺ ១៦នាក់ ចំណែកមេរោគគ្រុនឈីក មិនឃើញមាននៅឡើយទេ។ យ៉ាងនេះក៏ដោយ ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅឃុំអូរជុំ ស្រុកអូរជុំ លោក ជុ សាវាត បានកត់សំគាល់ថា ប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសកុមារក្នុងភូមិភាគច្រើនកើតមានជំងឺគ្រុនក្ដៅដែលធ្វើឲ្យមានការព្រួយបារម្ភខ្លាចក្រែងជំងឺគ្រុនឈាម ឬជំងឺគ្រុនឈីករាតត្បាត។ លោកបន្តថា ប្រជាពលរដ្ឋជនជាតិដើមភាគតិចនៅមានជំនឿសែន ឬបន់ស្រន់អារក្សអ្នកតាកាលណាពួកគេមានជំងឺ ហេតុនេះលោកបារម្ភខ្លាចប្រជាពលរដ្ឋមានគ្រោះថ្នាក់ប្រសិនខេត្តនេះមានជំងឺរាតត្បាតពិតប្រាកដនោះ៖ ។ អនុប្រធានមន្ទីរសុខាភិបាលនិងជាអនុប្រធានក្រុមឆ្លើយតបរហ័សជំងឺឆ្លងនៃមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តរតនគិរី លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ុង រតនា មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា ជំងឺគ្រុនឈីក បណ្ដាលមកពីមូសខ្លាខាំ ប៉ុន្តែមិនបណ្ដាលឲ្យអ្នកជំងឺស្លាប់ដូចជំងឺគ្រុនឈាមនោះឡើយ ចំណែកវិធានការទប់ស្កាត់ជំងឺនេះ គឺប្រជាពលរដ្ឋត្រូវលប់បំបាត់ជម្រកមូសខ្លា ឬដាក់ថ្នាំអាបែត សម្លាប់ដង្កូវទឹកនៅក្នុងអាង ឬពាងស្តុកទឹក។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ុង រតនា៖ ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក៏ដោយ មន្ត្រីមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តឲ្យដឹងថា នៅខែសីហា ខាងមុខនេះក្រុមភ្នាក់ងារសុខាភិបាលនឹងចុះដាក់ថ្នាំអាបែត សម្លាប់ដង្កូវទឹកនៅតាមតំបន់គោលដៅមួយចំនួនដូចជាស្រុកបរកែវ អូរយ៉ាដាវ វ៉ឺនសៃ លំផាត់ កូនមុំ និងក្រុងបានលុង៕
|
2013-07-30T18:05:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/people-in-rkiri-worry-about-dengue-fever-07302013070349.html
|
943c2d84-a184-4afb-8f13-c48027f6d5f4
|
ក្រុមស្ត្រីជំរុញឲ្យបក្សនយោបាយបញ្ឈប់ការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងស្រវឹង
|
តំណាងក្រុមស្ត្រីវ័យក្មេងមកពីខេត្តមួយចំនួន និងក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ជំរុញអោយគណបក្សនយោបាយដែលចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោត អោយកាត់បន្ថយអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារតាមរយៈការចាត់វិធានការបញ្ឈប់ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងស្រវឹងគ្រប់ប្រភេទតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ ការលើកឡើងរបស់ក្រុមស្ត្រីវ័យក្មេង បានធ្វើឡើងនៅក្នុងវេទិកាជជែកដេញដោលពីគោលនយោបាយគណបក្ស ស្ដីពីវិធានការពិសេសក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាស្ត្រី និងកុមារ ដែលមានការចូលរួមពីតំណាងបណ្ដាញស្ត្រីប្រមាណ ២០០នាក់។ យុវតីជាច្រើននាក់បានលើកឡើងថា ការផ្សព្វផ្សាយស្រា ស្រាបៀ និងគ្រឿងស្រវឹងគ្រប់ប្រភេទ កំពុងអូសទាញពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់វ័យ និងគ្រប់ទីកន្លែងអោយផឹក ជាហេតុនាំអោយមានក្ដីបារម្ភថា គឺជាដើមចមរុញច្រានពួកគេអោយងាយនឹងប្រើអំពើហិង្សា។ ពួកគេបានដាក់សំណួរថា តើគណបក្សនយោបាយដែលបានដាក់បេក្ខជនអោយឈរឈ្មោះក្នុងការបោះឆ្នោតអាណត្តិថ្មី អាចនឹងបញ្ឈប់ការផ្សព្វផ្សាយស្រា ឬគ្រឿងស្រវឹងគ្រប់ប្រភេទតាមរបៀបណា? ការព្រួយបារម្ភរបស់ក្រុមស្ត្រីវ័យក្មេងកើតឡើងនៅក្រោយពេលដែលពួកគេសង្កេតឃើញថា មានការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងស្រវឹងយ៉ាងគគ្រឹកគគ្រេងនៅតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកគ្រប់ប្រភេទ។ ពេលខ្លះទៀត ក្រុមហ៊ុនគ្រឿងស្រវឹងមួយចំនួនបានព្យាយាមទាក់ទាញយុវជនផឹកគ្រឿងស្រវឹងទាំងនោះ តាមរយៈការបង្ហាញថា គ្រឿងស្រវឹងនោះជាបេះដូងខ្មែរ ជាមោទនភាពជាតិជាដើម។ ឆ្លើយតបនឹងការចោទសួររបស់ក្រុមស្ត្រីវ័យក្មេង តំណាងគណបក្សនយោបាយចំនួន៧ បានអះអាងពីគោលនយោបាយរបស់ខ្លួន ជុំវិញវិធានការចំពោះការផ្សព្វផ្សាយគ្រឿងស្រវឹងនេះ។ ប្រធានគណបក្សសញ្ជាតិកម្ពុជា លោក សេង សុខេង មានប្រសាសន៍ថា ការផ្សព្វផ្សាយ និងការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង គឺកើតចេញពីពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូប ពុំបានយល់ច្បាស់ពីអត្ថន័យនៃការប្រតិបត្តិព្រះពុទ្ធសាសនា។ លោកបន្តថា ការពន្យល់ពីការកាន់សីល៨ នឹងជួយដោះស្រាយបញ្ហានេះ។ តំណាងគណបក្សរាជានិយមហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច អ្នកស្រី ប្រាក់ ចន្ថា បានទទួលស្គាល់ថា ការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងមានផលប៉ះពាល់ច្រើនទៅដល់ស្ត្រី និងកុមារ និងបានសន្យាថាដោះស្រាយបញ្ហានេះដោយការពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់។ តំណាងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជារដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ អ្នកស្រី ជូ ប៊ុនអេង មានប្រសាសន៍ថា គណបក្សនេះផ្ដោតលើការកែទម្រង់ ដើម្បីអោយការអនុវត្តបានកាន់តែប្រសើរ។ កាលពីចុងឆ្នាំ២០១១ កន្លងទៅ សាលាក្រុងភ្នំពេញ ធ្លាប់បានណែនាំចំពោះការផ្សព្វផ្សាយគ្រឿងស្រវឹងតាមទីសាធារណៈ។ ប៉ុន្តែភ្លាមៗនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានប្រកាសដោយអនុញ្ញាតអោយមានការផ្សព្វផ្សាយស្រានៅតាមផ្ទាំងប៉ាណូ និងកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ ដោយត្រូវដាក់បម្រាមថា ពេលស្រវឹងកុំបើកបរ ឬបើកបរកុំសេពគ្រឿងស្រវឹង។ ចាប់ពីពេលនោះហើយ ដែលការផ្សព្វផ្សាយគ្រឿងស្រវឹងតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ ឬតាមមធ្យោបាយផ្សព្វផ្សាយទាំងអស់ តែងមានដាក់បម្រាមនៅជាប់ជាមួយ។ ប្រធានគណបក្សខ្មែរឈប់ក្រ លោក ក្រវ៉ាញ ដារ៉ន បានសន្យាថា នឹងបញ្ឈប់ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មដែលខុសឆ្គងនាពេលកន្លងទៅ។ តំណាងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ កញ្ញា យ៉ង់ ផាណេត អះអាងថា រដ្ឋាភិបាលគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នឹងរឹតបន្តឹងការយកពន្ធលើគ្រឿងស្រវឹងគ្រប់ប្រភេទ។ ដោយឡែក ប្រធានគណបក្សសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យ អ្នកស្រី សុខ រ័ត្នសុវណ្ណបញ្ចៈសីលា បានបដិសេធក្នុងការឆ្លើយតបនូវសំណួររបស់អ្នកចូលរួម។ ស្របគ្នានេះ តំណាងគណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ អ្នកស្រី ប៉ាង វណ្ណថោន ក៏ពុំបានឆ្លើយតបនឹងសំណួរទាក់ទិននឹងការផ្សព្វផ្សាយគ្រឿងស្រវឹងដែរ ប៉ុន្តែបានបញ្ជាក់ថា គ្រប់បញ្ហាទាំងអស់កើតឡើងដោយសារតែពលរដ្ឋពុំមានអំណាចពិតប្រាកដ។ របាយការណ៍អង្កេតប្រចាំឆ្នាំ២០១២ របស់សមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (Adhoc) បានរកឃើញថា យ៉ាងហោចណាស់មានជនរងគ្រោះចំនួន ១.០៨៩នាក់ ជាស្ត្រី និងកុមារ បានរងផលប៉ះពាល់ដោយអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ។ អំពើហិង្សាទាំងនោះបានអូសបន្លាយរយៈពេលយូរ និងការទទួលរងទារុណកម្មផ្លូវចិត្ត ដែលកើតចេញពីកត្តារួមផ្សំនៃបរិយាកាសសង្គម រួមមានភាពក្រីក្រ ខ្វះមុខរបរ ញៀនថ្នាំ ស្រា និងល្បែងជាដើម៕
|
2013-07-11T14:15:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/Political-parties-declare-end-acohol-advertising-07112013030711.html
|
4f746d5b-80ce-4e0e-a374-86fe4505dfdd
|
ពលរដ្ឋខេត្តព្រះវិហារស្នើឲ្យមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធចុះពិនិត្យក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត
|
ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងសង្កាត់កំពង់ប្រណាក ក្រុងព្រះវិហារ ខេត្តព្រះវិហារ ច្រើនគ្រួសារ បានអំពាវនាវសុំឲ្យក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធ ចុះពិនិត្យទឹកស្អាតដែលតតាមបណ្ដាញលក់នៅក្នុងក្រុងព្រះវិហារ កខ្វក់ខ្លាំងនៅពេលបច្ចុប្បន្ន។ ប្រជាពលរដ្ឋភូមិថ្មី លោក កឿន ថ្លែងនៅរសៀលថ្ងៃទី៣ ខែកក្កដា ថា ជាងមួយខែមកនេះ ទឹកស្អាតតឲ្យប្រើតាមផ្ទះ ប្រែពីថ្លាទៅជាពណ៌ក្រហម។ ពេលប្រើទឹកនោះទៅ បែរជារមាស់ជាដើម៖ ។ ចំណែកបុរសឈ្មោះ ឡូញ បានអះអាងថា ពេលងូតទឹកនោះទៅ សក់ក្បាលឡើងរឹង ព្រោះទឹកមិនថ្លាដូចសព្វដង។ លោកសុំឲ្យមន្ត្រី និងក្រុមហ៊ុនផលិតទឹកលក់នៅក្រុងព្រះវិហារ ពិនិត្យទឹកនោះឡើងវិញ ដើម្បីបង្ការសុខភាពប្រជាពលរដ្ឋ៖ ។ ចៅសង្កាត់កំពង់ប្រណាក លោក កុក ឈួន ថ្លែងថា ទឹកស្អាតកំពុងប្រើមានថ្លាផង និងល្អក់ផងដោយកន្លែងមែន តែលោកមិនអាចសន្និដ្ឋានថា ក្រុមហ៊ុនមិនបានដាក់ក្លរ ឬមានមេរោគក្នុងទឹកទេ ជាសមត្ថកិច្ចមន្ត្រីជំនាញទើបអាចវាយតម្លៃបាន៖ ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតនៅក្រុងព្រះវិហារ ជម្រាបសួរព័ត៌មាននេះបានភ្លាមៗបានទេ នៅថ្ងៃទី៣ ខែកក្កដា។ ប៉ុន្តែ ប្រធានមន្ទីរឧស្សាហកម្មរ៉ែ និងថាមពល លោក គង់ មករា ថ្លែងថា ក្រុមហ៊ុនផលិតទឹកស្អាតនោះបានចុះទៅពិនិត្យបំពង់តភ្ជាប់បណ្ដាញនៅព្រឹកថ្ងៃទី៣ ខែកក្កដា កន្លែងដែលទឹកហូរពីស្ទឹងសែន បង្ហូរចូលបំពង់ ដើម្បីផលិតទឹកស្អាតនោះ ព្រោះបច្ចុប្បន្ន មេឃភ្លៀងខ្លាំង អាចទឹកហូរចូលបំពង់តបណ្ដាញនោះ ទើបទឹកប្រើប្រាស់ល្អក់៕
|
2013-07-03T19:45:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/preah-vihear-people-complaint-about-dirty-water-07032013084126.html
|
82d82059-19bb-4633-8dbd-7b405429a775
|
ជំងឺគ្រុនឈីកកើនឡើងនៅខេត្តតាកែវ
|
ទន្ទឹមពេលនេះដែរ មន្ត្រីសុខាភិបាលបានអំពាវនាវសុំឲ្យប្រជាពលរដ្ឋយកអ្នកជំងឺដែលមានអាការៈ ដូចជាគ្រុនក្តៅខ្លាំង មានស្នាមកន្ទួលក្រហមលើស្បែក ឈឺក្បាលខ្លាំង ឈឺចាប់ក្នុងសរសៃ ឈឺសន្លាក់សាច់ដុំចុះខ្សោយ ឈឺកជើង ឈឺកដៃ ហើមប្រអប់ និងម្រាមដៃម្រាមជើង ជាដើម សុំបញ្ជូនអ្នកជំងឺនោះមកកាន់មណ្ឌលសុខភាពឲ្យរួសរាន់។ នាយករងមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ និងជានាយកកម្មវិធីជាតិប្រយុទ្ធជំងឺគ្រុនឈាម វេជ្ជបណ្ឌិត ង៉ាន់ ច័ន្ទថា ថ្លែងនៅថ្ងៃទី២៥ មិថុនា ថា រដូវវស្សាកំពុងចាប់ផ្ដើម សត្វមូសបានកើតច្រើនបើទោះបីជាក្រសួងសុខាភិបាល កំពុងចែកថ្នាំអាប៊ែត (Abet) ចំនួន ១៥០តោន ដើម្បីសម្លាប់មូសក៏ដោយ ក៏នៅតែមានមនុស្សទាំងចាស់ ទាំងក្មេង កើតជំងឺគ្រុនឈីក និងគ្រុនឈាម៖ ។ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពព្រៃស្បាត ស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ លោក សៀង សុផុន ថ្លែងថា ចាប់ពីចុងខែឧសភា មក ក្នុងមណ្ឌលនេះមានអ្នកជំងឺគ្រុនឈីក បានទទួលព្យាបាលសុខភាពគ្រុនក្នុង១សប្ដាហ៍ ២០នាក់។ លោកថា ជំងឺគ្រុនឈីក កើតលើមនុស្សចាស់ច្រើនជាងកុមារនៅក្នុង ៣ឃុំ នៃស្រុកត្រាំកក់។ ប៉ុន្តែ នៅឃុំត្រពាំងធំខាងជើង និងឃុំជាងទង មានអ្នកជំងឺកើតច្រើនជាងគេ៖ ។ វេជ្ជបណ្ឌិត ង៉ាន់ ច័ន្ទថា ថ្លែងថា ជំងឺគ្រុនឈីក កើតឡើងដោយសារមូសខ្លាខាំ ធ្វើឲ្យអ្នកជំងឺគ្រុនក្តៅពី ៣៩ ទៅ ៤០អង្សាសេ។ អ្នកជំងឺមានស្នាមកន្ទួលក្រហមលើស្បែក អ្នកជំងឺអាចខ្សោះជាតិទឹកដោយសារក្អួត ឯសាច់ដុំចុះខ្សោយ ហើមប្រអប់ដៃប្រអប់ជើង ឈឺសន្លាក់ម្រាមដៃម្រាមជើង ឈឺក្បាលខ្លាំង ឈឺចង្កេះ អស់កម្លាំងខ្លាំងជាដើម។ គ្រុនឈីក អាចឲ្យអ្នកជំងឺឈឺរយៈពេលពី ៥ថ្ងៃ ទៅ ១សប្ដាហ៍ ហើយជាធូរស្បើយ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបន្តថា មជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ មិនទាន់មានតួលេខអ្នកជំងឺគ្រុនឈីក ទូទាំងប្រទេសនៅឡើយ ដោយសារអ្នកជំងឺបានទៅព្យាបាលនៅផ្ទះគ្រូពេទ្យឯកជន មិនសម្រាកក្នុងមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ ដែលជំងឺនោះនៅមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋប្រកាសព្យាបាលដោយមិនគិតថ្លៃ៖ ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបានអប់រំថា វិធីបង្ការជំងឺគ្រុនឈីក គឺដូចវិធីបង្ការជំងឺគ្រុនឈាមដែរ គឺលុបទឹកថ្លុកកប់ចោលទឹកដក់នៅក្នុងសំបកកង់សំបកកំប៉ុង ហើយដុតកម្ទេចសំរាមសើម កាប់ស្លឹកឈើស៊ុបទ្រុបនៅក្បែរផ្ទះឲ្យស្រឡះ បោសសំរាមសម្អាតក្នុងផ្ទះ លាងសម្អាតពាង ប៉ោត ធុង ថូផ្កា ហើយត្រូវដាក់ថ្នាំអាប៊ែត និងចិញ្ចឹមត្រី ៧ពណ៌ឲ្យវាស៊ីដង្កូវទឹក កុំឲ្យកើតមូស។ លោកថា ថ្នាំអាប៊ែត មានប្រសិទ្ធភាពកម្ចាត់ដង្កូវទឹកនៅក្នុងពាង អាង ជាដើម រយៈពេល ៣ខែ ក្នុងទឹកពាង ឬអាង។ ចំណែកមនុស្សវិញ ទាំងចាស់ ទាំងក្មេង ត្រូវសម្រាកក្នុងមុង ស្លៀកពាក់ខោអាវឲ្យជិត និងកុំឲ្យកុមារទៅលេងនៅកន្លែងងងឹតជាដើម៕
|
2013-06-26T14:15:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/chik-increase-in-takeo-06262013034708.html
|
d091f18d-6c64-467d-9a02-fa16ea40fed0
|
ក្រសួងសុខាភិបាលចាត់វិធានការទប់ស្កាត់ជំងឺគ្រុនឈាម
|
មន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាលបានឲ្យដឹងថា គេបានចាត់វិធានការដាក់ថ្នាំអាបែតនៅទូទាំងប្រទេសបានជាងប្រមាណ ១៥០តោនហើយ រហូតមកដល់ពេលនេះ ដើម្បីជួយទប់ស្កាត់ការរាតត្បាតជំងឺគ្រុនឈាម។ ប្រធានកម្មវិធីជាតិប្រយុទ្ធជំងឺគ្រុនឈាម លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ង៉ាន់ ចាន់ថា បានមានប្រសាសន៍ថា បើទោះជាបានដាក់ថ្នាំអាបែតហើយក្តី តែគេនៅតែមានការព្រួយបារម្ភ ពីព្រោះនៅតាមតំបន់ខ្លះកំពុងមានភាពស៊ាំនឹងថ្នាំអាបែត។ លោកបានបន្តថា ភាពស៊ាំថ្នាំអាបែត គឺជាកត្តាមួយនាំឲ្យកើនឡើងនូវសត្វមូសខ្លា ពិសេសនៅខេត្តកណ្ដាល និងខេត្តសៀមរាប។ ចំពោះមូសខ្លានោះ គឺជាប្រភពមួយដែលខាំចម្លងមេរោគគ្រុនឈាម។ ប្រការនោះហើយ ទើបឥឡូវនេះ ក្រសួងសុខាភិបាលមានយុទ្ធសាស្រ្តផ្លាស់ប្តូរថ្នាំកំចាត់ដង្កូវទឹកប្រភេទថ្មីមួយទៀតនៅក្នុងខេត្តទាំងពីរនោះ គឺថ្នាំ ប៊ីធីអាយ (BTI)៖ ។ លោកបានឲ្យដឹងទៀតថា ទាក់ទងនឹងអត្រាកើតជំងឺគ្រុនឈាមនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ដោយរាប់គិតតាំងពីដើមឆ្នាំរហូតមកដល់ពេលនេះ គេឃើញមានអ្នកកើតជំងឺគ្រុនឈាមដែលបានចូលមកសម្រាកនៅមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋនៅទូទាំងប្រទេស មានចំនួន ៤.៤១៣នាក់ ក្នុងនោះមានអ្នកស្លាប់ចំនួន ២៤នាក់។ ចំពោះចំនួននេះ បើគេប្រៀបធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០១២ ក្នុងរយៈពេលដូចគ្នា គឺថយចុះប្រមាណ ៦០%។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី មន្ដ្រីកម្មវិធីជាតិប្រយុទ្ធជំងឺគ្រុនឈាម បានបញ្ជាក់ថា ការរាតត្បាតជំងឺគ្រុនឈាម អាចកើតមានច្រើននៅរដូវភ្លៀង ដូចជាពេលនេះជាដើម ពីព្រោះក្នុងរដូវវស្សានោះ គឺតែងតែមានសត្វមូសខ្លាកើតច្រើន ពិសេសគឺនៅទីកន្លែងដែលខ្វះអនាម័យ មានទឹកថ្លុកដក់ជាដើម។ ប្រការនេះហើយលោកបានអំពាវនាវសុំដល់ប្រជាពលរដ្ឋនៅទូទាំងប្រទេស ពិសេស មាតា បិតា អាណាព្យាបាលគ្រប់រូប ឲ្យយកចិត្តទុកដាក់ជួយរក្សាអនាម័យក្នុងផ្ទះសម្បែង និងជួយការពារកូនចៅកុំឲ្យមូសខាំ។ លោកបានបន្តថា មួយវិញទៀត ប្រសិនបើឃើញកូនកើតជំងឺគ្រុនក្តៅ ហើយសង្ស័យថា អាចកើតជំងឺគ្រុនឈាម ពេលនោះត្រូវរូតរះនាំកូនមកមន្ទីរពេទ្យជាបន្ទាន់៖ ។ មន្ដ្រីកម្មវិធីជាតិប្រយុទ្ធជំងឺគ្រុនឈាមនៃក្រសួងសុខាភិបាល បានបញ្ជាក់ថា ការព្យាបាលជំងឺគ្រុនឈាមក្នុងមួយឆ្នាំៗ គឺជាថវិការបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលចំណាយអស់រាប់លានដុល្លារ ហើយនិងមានការជួយឧបត្ថម្ភពីសំណាក់អង្គការអន្តរជាតិជាដៃគូអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួន ដូចជាធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី អេឌីប៊ី (ADB) និងធនាគារពិភពលោក វើល ប៊ែង (World Bank) ជាដើម៕
|
2013-06-23T17:25:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/measure-to-kill-mosquitoes-06232013062355.html
|
d72a79b0-ad5c-48bf-9065-bec607cb5f80
|
JICA ផ្ដល់ជំនួយជាង៣៣លានដុល្លារលើគម្រោងទឹកស្អាត
|
សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាន ចុះថ្ងៃទី១៩ មិថុនា ឲ្យដឹងថា នេះគឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីមួយទៀត បន្ថែមទៅលើកិច្ចព្រមព្រៀងកន្លងមកលើគម្រោងពង្រីកប្រព័ន្ធទឹកស្អាត។ ហើយពិធីសារនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ធ្វើឡើងរវាង ចៃកា និងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច ដែលមានលោក គាត ឈន់ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ជាមួយលោក អ៊ីសាគិ ហិរ៉ូសិ (Izaki Hiroshi) តំណាងអង្គការ ចៃកា កាលពីថ្ងៃទី២០ មិថុនា។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានបន្តថា តាមរយៈគម្រោងនៃការពង្រីកបន្ថែមទៀតនេះ នឹងអាចបង្កើនភាពងាយស្រួលសម្រាប់ពលរដ្ឋក្នុងខេត្តទាំងពីរ គឺខេត្តបាត់ដំបង និងខេត្តកំពង់ចាម តាមរយៈប្រព័ន្ធទឹកស្អាតប្រសើរជាងមុន។ លិខិតឲ្យដឹងទៀតថា ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៩ ពលរដ្ឋក្នុងខេត្តទាំងពីរនេះនឹងទទួលបានប្រព័ន្ធទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ ដែលអាចនឹងកើនឡើងរហូតដល់ជាង ៨៤%។ តួលេខនេះ បើប្រៀបធៀបក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន អ្នកទទួលបានប្រព័ន្ធទឹកស្អាតរបស់ខេត្តទាំងពីរនេះមានចំនួនត្រឹម ៣០% ប៉ុណ្ណោះ៕
|
2013-06-21T17:33:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/jica-donates-US-33-millions-to-support-clean-water-project-06212013063256.html
|
122a8cf9-e96e-4ba8-aea5-463ee1c809c5
|
មន្ទីរពេទ្យខ្មែរ-សូវៀតអំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋមកវះកាត់ភ្នែកឥតគិតថ្លៃ
|
ក្រុមគ្រូពេទ្យផ្នែកព្យាបាលភ្នែកនៃមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត បានអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ដែលមានជំងឺភ្នែក ជាពិសេសប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រនៅតាមខេត្តនានា មេត្តារួសរាន់អញ្ជើញមកព្យាបាលវះកាត់ភ្នែកនៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត ដោយឥតគិតថ្លៃ។ ការព្យាបាលនេះ មានរយៈពេលកំណត់ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី១៧ មិថុនា ដល់ថ្ងៃទី២០ មិថុនា ឆ្នាំ២០១៣ នេះ។ ប្រធានអាគារផ្នែកជំងឺភ្នែកនៃមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត អ្នកគ្រូពេទ្យ ឱ ធីដា មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី១៧ មិថុនា ថា អ្នកជំងឺភ្នែកគ្រប់វ័យកុមារដល់មនុស្សចាស់ជរា អាចមកការព្យាបាលដោយឥតគិតថ្លៃអ្វីទាំងអស់ រួមទាំងថ្លៃបាយ និងថ្លៃបន្ទប់សម្រាកផង។ អ្នកគ្រូពេទ្យបញ្ជាក់ថា អ្នកជំងឺអាចវិលត្រឡប់មកវិញតាមកាលកំណត់ក្នុង ១អាទិត្យ ឬ ១០ថ្ងៃ ត្រូវអញ្ជើញមកពិនិត្យយម្ដងទៀត។ ប្រធានមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ងី ម៉េង ក៏បានអះអាងដូចគ្នានេះដែរ។ លោកថា កម្មវិធីព្យាបាលនេះឧបត្ថម្ភដោយមូលនិធិក្រុមគ្រូពេទ្យប្រទេសអូស្ត្រាលី ហៅថា ហ្វ្រេដហាឡូ (Fred Hallows Foundation)៕
|
2013-06-17T18:15:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/free-eyes-surgery-at-khmer-russia-hospital-06172013071311.html
|
071e458f-10a0-44ec-9f7d-010db8990cdc
|
បុគ្គលិកមន្ទីរពេទ្យខេត្តតាកែវត្អូញពីការយឺតយ៉ាវបើកប្រាក់ឧបត្ថម្ភជនក្រីក្រ
|
បុគ្គលិកសុខាភិបាលមួយចំនួននៅមន្ទីរពេទ្យខេត្តតាកែវ តវ៉ាថាលុយឧបត្ថម្ភជនក្រីក្រប្រចាំខែមិនបានបើកពីខែតុលា ឆ្នាំ២០១២ មកដល់បច្ចុប្បន្ន បើទោះបីវិក្កយបត្រព្យាបាលបញ្ជូនទៅមន្ទីរសុខាភិបាលច្រើនខែហើយក៏ដោយ។ គ្រូពេទ្យមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តតាកែវ សុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះថ្លែងថា ច្រើនឆ្នាំមកហើយ កិច្ចសហការរវាងមន្ទីរពេទ្យនៅខេត្តនេះជាមួយអង្គការព្រះពុទ្ធសាសនាដើម្បីសុខភាព តែងតែជួយបង់ថ្លៃព្យាបាលជំនួសជនក្រីក្រថ្នាក់លេខ១ និងលេខ២ (បច្ចុប្បន្នហៅថាជនក្រីក្រ ម១ និង ម២)។ ប៉ុន្តែ ចាប់ពីខែតុលា ឆ្នាំ២០១២ មកដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៣ មន្ទីរពេទ្យនេះមិនបានទទួលប្រាក់នោះឡើយ ក្រោយពីធ្វើរបាយការណ៍នៃចំនួនអ្នកជំងឺក្រីក្រមកព្យាបាលបញ្ជូនទៅមន្ទីរសុខាភិបាល។ ពួកគាត់ឲ្យដឹងថា ប្រាក់នោះគ្រូពេទ្យម្នាក់អាចទទួលបានក្នុង១ខែ ២០ម៉ឺនរៀល ទៅ ៤០ម៉ឺនរៀល ប្រហែល ១០០ដុល្លារ ទៅតាមមុខតំណែងបន្ថែមពីលើប្រាក់ខែ៖ ។ គ្រូពេទ្យម្នាក់ទៀតបន្ថែមថា៖ ។ ឆ្លើយតបការលើកឡើងនោះ ប្រធានមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តតាកែវ វេជ្ជបណ្ឌិត ហែម សារ៉េត ថ្លែងថា ម្ចាស់ជំនួយទំនងមិនទាន់មានថវិកាដើម្បីផ្តល់មក ប៉ុន្តែអាចនឹងបើកផ្តាច់នៅក្នុងឆ្នាំ២០១២។ លោកបានសំណូមពរបុគ្គលិកសុខាភិបាលខេត្តតាកែវ ទាំងអស់ គួរលើកបញ្ហានេះក្នុងពេលប្រជុំ ចៀសវាងផ្តល់ព័ត៌មានទៅអ្នកសារព័ត៌មាន៖ ។ ផ្ទុយពីនោះ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពស្លា ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ លោក សុខ ជូវណ្ណវុធ ថ្លែងថា ថវិកាសងថ្លៃព្យាបាលជនក្រីក្រ គឺមណ្ឌលសុខភាពនេះទទួលបានរាល់ខែ។ លោកថា តាមគម្រោង អង្គការព្រះពុទ្ធសាសនាដើម្បីសុខភាព ជួយចេញថ្លៃព្យាបាលជំនួសអ្នកជំងឺក្រីក្រក្នុង១ខែចំនួនបីពាន់នាក់៖ ។ តំណាងអង្គការព្រះពុទ្ធសាសនាដើម្បីសុខភាព លោក យ៉ាវ ចាន់ថន ថ្លែងថា លោកទើបចូលកាន់ការងារថ្មីជំនួសអ្នកចាស់ ដូច្នេះបញ្ហាលើកឡើងរបស់បុគ្គលិកមន្ទីរពេទ្យមួយចំនួននៅខេត្តតាកែវ អំពីប្រាក់ជំនួយព្យាបាលជនក្រីក្រ លោកមិនទាន់ដឹងច្បាស់នៅឡើយ។ លោកបានអះអាងថា ប្រាក់ជួយដល់ជនក្រីក្រព្យាបាលជំងឺ គឺនៅតែផ្តល់ជាធម្មតា មិនមានការកាត់កងអ្វីឡើយ៕
|
2013-06-15T08:27:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/Health-officers-in-Takeo-complain-about-missing-money-06142013212628.html
|
7bb80011-8efa-4a42-90b1-434bb104b0fc
|
ជំងឺគ្រុនឈីកកើនឡើងនៅរតនគិរី
|
អនុប្រធានមន្ទីរសុខាភិបាល និងជាប្រធានស្រុកប្រតិបត្តិនៃមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តរតនគិរី លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ថា ប៊ុនថាក់ នៅថ្ងៃពុធ ទី១២ ខែមិថុនា មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា ជំងឺគ្រុនឈីក បណ្ដាលមកពីមូលខ្លាខាំ ប៉ុន្តែមិនបណ្ដាលឲ្យអ្នកជំងឺស្លាប់ដូចជំងឺគ្រុនឈាមនោះឡើយ។ ចំណែកវិធានការទប់ស្កាត់ជំងឺនេះ គឺប្រជាពលរដ្ឋត្រូវលុបបំបាត់ជម្រកមូសខ្លា ឬដាក់ថ្នាំអាបែត (Abet) សម្លាប់ដង្កូវទឹកនៅក្នុងអាង ឬពាងស្តុកទឹក។ លោកបន្តថា ប្រជាពលរដ្ឋកើតមានជំងឺគ្រុនឈីក ត្រូវអញ្ជើញទៅកាន់ប៉ុស្តិ៍សុខភាពមណ្ឌលសុខភាព ឬមន្ទីរពេទ្យ ដើម្បីទទួលសេវាព្យាបាល ឬបំពេញជាតិទឹកក្នុងខ្លួន តាមរយៈបរិភោគទឹក ឬទឹកអូរ៉ាលីត ឲ្យបានច្រើន ឬបញ្ចូលស៊ីរ៉ូម៖ ។ មន្ត្រីមន្ទីរសុខាភិបាលគ្រោងចុះដាក់ថ្នាំអាបែត តាមពាង អាង ឬថ្លុកនៅលំនៅឋានប្រជាពលរដ្ឋនៅខេត្តរតនគិរី នាពេលខាងមុននេះ ដើម្បីសម្លាប់មូសខ្លា ប៉ុន្តែមន្ត្រីសុខាភិបាលអំពាវនាវឲ្យប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមធ្វើអនាម័យលុបបំបាត់ទីមានទឹកដក់ទឹកថ្លុក និងសម្អាតព្រៃក្បែរផ្ទះជាជម្រកមូលខ្លា និងជាពិសេសគ្រប់ក្រុមគ្រួសារ ត្រូវស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ការពារកុំឲ្យមូសខ្លាខាំបាន៕
|
2013-06-12T18:15:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/chik-increase-in-rattanakiri-06122013071055.html
|
0c47a184-f80a-4e5c-8edd-076cad701f3d
|
យុទ្ធនាការហាមឃាត់ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផលិតផលថ្នាំជក់
|
យុទ្ធនាការនេះ ជាការអនុវត្តអនុក្រឹត្យស្ដីពីថ្នាំជក់ ដែលមានទិសដៅបំបាត់ការជក់បារី ដើម្បីលើកកម្ពស់សុខភាពពលរដ្ឋ។ សកម្មភាពក្នុងយុទ្ធនាការនៅព្រឹកថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៣ មន្ត្រីសាលារាជធានីភ្នំពេញ សហអ្នកច្បាប់ និងយុវជនកាយរឹទ្ធិ ជិត ៣០នាក់ ចុះពន្យល់អ្នកលក់ដូរបារី តាមហាងមួយចំនួន ក្នុងខណ្ឌដូនពេញ អំពីអនុក្រឹត្យស្ដីពីវិធានការហាមឃាត់ចំពោះការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផលិតផលថ្នាំជក់នានា ដែលទាក់ទាញដល់អ្នកបារី។ ក្រៅពីការពន្យល់អំពីអនុក្រឹត្យ ក្រុមអាជ្ញាធរខណ្ឌបានហែកចោល និងរឹបអូសយករាល់ស្លាកសញ្ញាទាំងឡាយណាដែលផ្សាយអំពីគុណភាពបារី។ អនុប្រធានផ្នែកអន្តរវិស័យនៃសាលារាជធានីភ្នំពេញ អ្នកស្រី ច័ន្ទ សុគន្ធា ណែនាំដល់អ្នកលក់បារីថា ការតាំងលក់បារី គឺអនុញ្ញាតបានតែមួយកញ្ចប់ទេក្នុងម៉ាកបារីមួយមុខ ដោយមិនឱ្យមានស្លាកផ្សព្វផ្សាយទេ។ អ្នកលក់បារីនៅក្នុងសង្កាត់វត្តភ្នំ ថ្លែងថា ពួកគាត់មិនទោមនស្សនឹងការបំផ្លាញចោលស្លាកសញ្ញាផ្សព្វផ្សាយទាំងនោះទេ ហើយគាត់គាំទ្រចំពោះគោលបំណងនៃចលនាប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងថ្នាំជក់ដែលសំដៅទៅរកទីក្រុងគ្មានផ្សែងបារីរបស់សាលារាជធានីភ្នំពេញ។ អ្នកដូរលុយម្នាក់ដែលមានលក់បារីផង គឺលោកស្រី សេង លីដា មានប្រសាសន៍ថា លោកស្រីក៏មិនចង់ឱ្យមានការតាំងលក់បារីច្រើនដែរ។ ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រឹងប្រែងជាសកល ដើម្បីកាត់បន្ថយអត្រាគ្រោះថ្នាក់បណ្ដាលមកពីការប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់ និងជាការគាំទ្រដល់មាត្រា ១៣ នៃអនុសញ្ញាអន្តរជាតិ ស្ដីពីការត្រួតពិនិត្យថ្នាំជក់ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានសម្រេចចេញអនុក្រឹត្យមួយ ស្ដីពីវិធានការហាមឃាត់ចំពោះការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផលិតផលថ្នាំជក់ កាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១១។ នាយកក្រុមមេធាវី អេស.ខេ អែន ភី កម្ពជា (SK&P Cambodia Law Firm) គឺលោកមេធាវី កែវ សុខគា ដែលចូលរួមក្នុងយុទ្ធនាការនេះ មានប្រសាសន៍ថា ពង្រឹងបន្ថែមលើការអនុវត្តអនុក្រឹត្យ ស្ដីពីវិធានការហាមឃាត់ចំពោះការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផលិតផលថ្នាំជក់។ អភិបាលរងខណ្ឌដូនពេញ យស យុទ្ធី មានប្រសាសន៍ថា យុទ្ធនាការដូចគ្នានេះ ធ្លាប់បានធ្វើជាច្រើនលើកមកហើយ នៅក្នុងខណ្ឌដូនពេញ។ អ្នកប្រឆាំងថ្នាំជក់រកឃើញថា ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មបារី បានទាក់ទាញកុមារ យុវជន និងស្ត្រី ឱ្យសាកល្បងជក់បារី ដែលនាំទៅរកការញៀនបារី ព្រមទាំងជំរុញអ្នកជក់បារីឱ្យបន្តជក់ជារៀងរហូត។ របាយការណ៍របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោកបង្ហាញថា ថ្នាំជក់បណ្ដាលឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ស្លាប់ ៦លាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំៗនៅលើពិភពលោក។ នៅប្រទេសកម្ពុជា មានមនុស្សជិត ១ម៉ឺននាក់ស្លាប់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយសារជំងឺដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់៕
|
2013-06-06T14:30:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/against-tobacco-product-06062013032740.html
|
9aed30fb-bbe0-4bd8-a2e0-948e55a9e8f7
|
អ្នកភូមិជាង៧០នាក់ពុលអាហារក្នុងពិធីមង្គលការមួយនៅឧត្ដរមានជ័យ
|
មន្ត្រីកាំកុងត្រូល និងសុខាភិបាល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ បានយកម្ហូបអាហារ និងទឹកខ្លះពីកន្លែងពិធីមង្គលការមួយ ផ្ញើទៅពិនិត្យនៅទីក្រុងភ្នំពេញ ដើម្បីបញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់ថា តើនៅក្នុងវត្ថុទាំងនោះមានសារធាតុពុលដែរ ឬយ៉ាងណា? ការស្វែងរកលទ្ធផលតាមការវិភាគនេះ បន្ទាប់ពីក្រុមអ្នកភូមិរាប់សិបនាក់ បានប៉ះពាល់ដល់សុខភាពភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីពួកគេបានបរិភោគចំណីក្នុងមង្គលការនោះ។ ប្រភពពីមន្ទីរពេទ្យខេត្តឧត្តរមានជ័យ បានឱ្យដឹងថា មនុស្សជាង ៧០នាក់ នៅក្នុងភូមិបុសស្បូវ នៃសង្កាត់បុសស្បូវ ក្រុងសំរោង បានកើតមានអាការៈរាករូស ក្អួតចង្អោរ និងវិលមុខ បញ្ជូនទៅសង្គ្រោះនៅមន្ទីរពេទ្យជាបន្តបន្ទាប់ ចាប់តាំងពីល្ងាចថ្ងៃទី១៣ រហូតដល់ព្រឹកថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា។ អ្នកភូមិដែលមានសុខភាពខុសប្រក្រតីទាំងនេះ បន្ទាប់ពីបានចូលរួម និងពិសារម្ហូបនៅក្នុងពិធីមង្គលការមួយក្នុងភូមិរបស់គេរួចមក។ ប្រធានមន្ទីរពេទ្យខេត្តឧត្តរមានជ័យ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឃ្លោក ហួត។ លោកបានមានប្រសាសន៍កាលពីរសៀលថ្ងៃអង្គារ ទី១៤ ខែឧសភា ថា មន្ត្រីសុខាភិបាលរបស់លោកបានទទួលព្យាបាលអ្នកភូមិស្រីប្រុស និងកុមារចំនួន ៧៣នាក់ ចាប់តាំងតែពីល្ងាចថ្ងៃទី១៣ រហូតមកដល់ពេលនេះ។ ប្រធានមន្ទីរពេទ្យដដែល បានបញ្ជាក់ថា តាមការពិនិត្យលើអាការៈអ្នកភូមិទាំងនោះ ទំនងជាពុលចំណីអាហារ៖ ។ អាជ្ញាធរប្រចាំមូលដ្ឋាន បានរកឃើញថា នៅក្នុងពិធីមង្គលការនោះ គឺក្រុមចុងភៅបានយកចានដែកធំមួយដែលគេសង្ស័យថាមានជាតិពុល ទៅប្រើប្រាស់សម្រាប់ធ្វើម្ហូប។ ចៅសង្កាត់បុសស្បូវ លោក ខ្លូត យុត បានមានប្រសាសន៍ថា មានចានដែកធំមួយដែលគេធ្លាប់តែត្រាំដើមដំឡូងមី ត្រូវបានអ្នកធ្វើម្ហូបយកទៅប្រើប្រាស់ ក្នុងការធ្វើញាំឱ្យភ្ញៀវទទួលទាន។ ចំណែកអភិបាលក្រុងសំរោង លោក ថុន ណុល បានបង្ហាញការសង្ស័យប្រហាក់ប្រហែលគ្នានេះដោយថាលោកសង្ស័យទៅលើវត្ថុពីរយ៉ាង៖ ។ មន្ត្រីមន្ទីរពេទ្យខេត្តឧត្តរមានជ័យ ឱ្យដឹងថា ចាប់តាំងតែពីល្ងាចថ្ងៃទី១៣ រហូតដល់ម៉ោង ១០ព្រឹក ថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា នៅតែមានអ្នកភូមិបុសស្បូវ ដែលកើតជំងឺរាក ក្អួត និងវិលមុខ បញ្ជូនមកកាន់មន្ទីរពេទ្យជាបន្តបន្ទាប់ ក៏ប៉ុន្តែ ចាប់ពីរសៀលថ្ងៃអង្គារ គឺពុំមានអ្នកភូមិណាកើតមានអាការៈដូចនេះទៀតទេ។ ប្រធានមន្ទីរពេទ្យ លោក ឃ្លោក ហួត បានបញ្ជាក់ថា ក្នុងចំណោមអ្នកភូមិចំនួន ៧៣នាក់ ដែលគ្រូពេទ្យទទួលព្យាបាល គឺភាគច្រើនមានសុខភាពប្រសើរ អាចវិលទៅផ្ទះវិញ ក៏ប៉ុន្តែនៅសល់មនុស្ស ១០នាក់ ក្នុងចំណោមនោះ នៅមានស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរជាងគេនៅឡើយ៕
|
2013-05-14T17:45:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/people-sick-after-eat-food-in-wedding-05142013063701.html
|
439d08da-f40a-461e-a2f0-5f4a311125b8
|
គ្រូពេទ្យអំពាវនាវឲ្យឪពុកម្ដាយយកកូនមកវះកាត់មាត់ឆែបដោយឥតគិតថ្លៃ
|
សាស្ត្រាចារ្យរង និងជាអនុប្រធានផ្នែកវះកាត់នៅមន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឡុង វណ្ណា ជូនដំណឹងថា ឪពុកម្ដាយដែលមានកូនឆែបមាត់ អាចពិគ្រោះនៅមន្ទីរពេទ្យផ្ទាល់រាល់ថ្ងៃសុក្រ ឬសួរព័ត៌មានអំពីសេវាវះកាត់ឥតគិតថ្លៃនេះតាមទូរស័ព្ទលេខ ០១២ ៦៦៧ ៤៣៤ និងលេខ ០១៧ ៩៨៩ ៦៩១។ ការវះកាត់នឹងធ្វើនៅអាយុ ៥ខែ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឡុង វណ្ណា៖ ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឡុង វណ្ណា មានប្រសាសន៍ថា បបូរមាត់ និងក្រអូមឆែបរបស់កុមារ ប៉ះពាល់ចំពោះកុមារ។ ជាពិសេស ប៉ះពាល់ដល់ការរៀននិយាយរបស់កុមារ នៅអាយុ ១ខួប។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតឱ្យដឹងថា កម្មវិធីវះកាត់មាត់ឆែបឥតគិតថ្លៃ មន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិធ្វើបន្ត មិនកំណត់ចំនួន ឬពេលវេលាទេ។ មន្ទីរពេទ្យនេះបានផ្ដល់ការវះកាត់ដល់កុមារជាង ១ពាន់នាក់ហើយ ចាប់ធ្វើតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៩ មក។ លោកឱ្យដឹងថា នៅប្រទេសកម្ពុជា មានទារកឆែបមាត់ម្នាក់ ក្នុងចំណោមទារកកើតរស់ចន្លោះពី ៥០០ ទៅ ៨០០នាក់៕
|
2013-05-13T11:40:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/cleft-lip-children-2get-free-surgery-05132013003536.html
|
7aca9dd7-b2e3-4deb-b800-29589429cf21
|
នាយករដ្ឋមន្ត្រីបញ្ជាឲ្យបិទសិប្បកម្មផលិតទឹកកកនៅគីឡូម៉ែត្រលេខ៦
|
អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ លោក ប៉ា សុជាតិវង្ស ដែលទើបឡើងទទួលតំណែងថ្មីៗ មានប្រសាសន៍ថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាឲ្យបិទសិប្បកម្មផលិតទឹកកកមានទីតាំងក្នុងភូមិស្ពានខ្ពស់ សង្កាត់គីឡូម៉ែត្រលេខ៦ ខណ្ឌឫស្សីកែវ ជាបន្ទាន់ បន្ទាប់ពីសិប្បកម្មនេះបានធ្លាយឧស្ម័នអាម៉ូញ៉ាក់ បង្កឲ្យប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅជិតខាងពុល។ លោក ប៉ា សុជាតិវង្ស ដែលបានចុះផ្ទាល់ដល់ទីកន្លែងកើតហេតុ មានប្រសាសន៍ថា សិប្បកម្មផលិតទឹកកកនៅសង្កាត់គីឡូម៉ែត្រលេខ៦ ត្រូវបិទជាស្ថាពរ និងត្រូវប្ដូរទៅកាន់ទីតាំងថ្មី។ អភិបាលខណ្ឌឫស្សីកែវ លោក ឃ្លាំង ហួត ដែលបានចុះទៅដល់មន្ទីរពេទ្យសម្ដេចឪ និងទីតាំងសិប្បកម្មផលិតទឹកកកអម្រឹត បានឲ្យដឹងថា សិប្បកម្មផលិតទឹកកកបង្កបញ្ហាបណ្ដាលឲ្យពលរដ្ឋពុលសារធាតុផ្សំរហូតដល់ជិត ១០០នាក់ បានកើតឡើងតាំងពីថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា មកម្ល៉េះ។ ហើយបញ្ហានេះ លោកបានចេញលិខិតឲ្យម្ចាស់សិប្បកម្មផលិតទឹកកកបង្កហេតុ ផ្អាកសកម្មភាពជាបណ្ដោះអាសន្ន ប៉ុន្តែត្រូវម្ចាស់សិប្បកម្មមួយនេះមិនអនុវត្តតាមទេ រហូតមានបទបញ្ជាពីប្រមុខដឹកនាំ។ លោកឲ្យដឹងថា សិប្បកម្មផលិតទឹកកកមានឈ្មោះអម្រឹត ត្រូវបានលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បញ្ជាឲ្យបិទទ្វាររោងចក្រ និងត្រូវប្ដូរទៅកាន់ទីតាំងថ្មីនៅវេលាម៉ោងប្រមាណ ១០យប់ ថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា។ ដោយសារពុលជាតិឧស្ម័នសាយភាយពីសិប្បកម្មនោះ មានប្រជាពលរដ្ឋជិត ១០០នាក់ ជាពិសេសស្ត្រីកូនខ្ចី និងកុមារធ្លាក់ ខ្លួនឈឺជាបន្តបន្ទាប់ ត្រូវបញ្ជូនទៅសង្គ្រោះបន្ទាន់នៅមន្ទីរពេទ្យសម្ដេចតា ឬមន្ទីរពេទ្យសម្ដេចឪ នៅក្បែរនោះ។ គ្រូពេទ្យប្រចាំការនៅមន្ទីរពេទ្យសម្ដេចឪ ឬសម្ដេចតា ដែលបានជួយសង្គ្រោះអ្នកជំងឺ មានប្រសាសន៍ថា អាការៈរបស់អ្នកជំងឺ គឺវិលមុខ ក្អួតចង្អោរ ល្ហិតល្ហៃដៃជើង និងថប់ដង្ហើម។ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានអ្នកជំងឺណាម្នាក់រងគ្រោះដល់អាយុជីវិតនៅឡើយទេ ព្រោះគ្រូពេទ្យជួយសង្គ្រោះបានទាន់ពេលវេលា។ ប្រជាពលរដ្ឋ និងអ្នកជំងឺ បានសាទរចំពោះបទបញ្ជាបិទសិប្បកម្មផលិតទឹកកកអម្រឹត ដែលបង្កភាពក្តៅក្រហាយដល់ប្រជាពលរដ្ឋសង្កាត់គីឡូម៉ែត្រលេខ៦ តាំងពីឆ្នាំ២០១១។ ការតវ៉ារបស់ប្រជាពលរដ្ឋសង្កាត់គីឡូម៉ែត្រលេខ៦ បានឈានដល់បិទផ្លូវជាតិលេខ៥ ផង ដើម្បីស្នើឲ្យអាជ្ញាធរជួយមានវិធានការបិទសិប្បកម្មផលិតទឹកកកមួយនេះ។ កូនប្រុសលោក តុង សេង អភិបាលរងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលជាម្ចាស់ទីតាំងសិប្បកម្មផលិតទឹកកកបង្កហេតុ បានសន្យាថា នឹងប្ដូរទីតាំងផលិតទឹកកករបស់ខ្លួនទៅកាន់ទីតាំងផ្សេងភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីមានបទបញ្ជាប្រមុខដឹកនាំ ដែលខុសពីពេលមុនមិនស្តាប់សំណូមពរអាជ្ញាធរនោះ។ លោក ប៉ា សុជាតិវង្ស អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ មានប្រសាសន៍ថា រាល់អ្នកជំងឺទាំងអស់ដែលបានបញ្ជូន និងកំពុងសម្រាកនៅមន្ទីរពេទ្យ មិនអនុញ្ញាតឲ្យមន្ទីរពេទ្យយកលុយទេ គឺសាលារាជធានីជាអ្នកធានារ៉ាប់រងទាំងស្រុង។ ហើយថា ម្ចាស់សិប្បកម្មផលិតទឹកកកអម្រឹត នឹងអាចប្រឈមមុខច្បាប់ បើរកឃើញកំហុសឆ្គងធ្ងន់ធ្ងរនោះ៕
|
2013-05-11T18:30:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/hun-sen-order-to-close-ice-factory-05112013072642.html
|
b4ba19f0-7cae-447a-aef0-68e00ed81e42
|
កីឡាករប្រដាល់សាទរចំពោះការព្យាបាលធ្មេញមិនគិតប្រាក់ពីមន្ទីរពេទ្យឯកជន
|
កីឡាករប្រដាល់ និងមន្ត្រីគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា មានអារម្មណ៍រីករាយនៅគ្រាអាជីពប្រដាល់របស់ពួកគេមានវិស័យឯកជនជួយទំនុកបម្រុងពេលជួបគ្រោះថ្នាក់នៅលើសង្វៀនប្រកួត។ ក្រុមកីឡាប្រដាល់ បានឲ្យដឹងពីអារម្មណ៍រីករាយ នៅពេលសម្រាកពីការប្រកួតនៅសង្វៀនរបស់ស្ថានីយទូរទស្សន៍ ស៊ី.ធី.អិន (CTN) ទូរទស្សន៍ បាយ័ន ថាពួកគេលែងខ្វល់ខ្វាយ ឬឈប់បារម្ភលើបញ្ហាខ្វះថវិកាព្យាបាលធ្មេញបាក់ ឬបាក់ថ្គាមទៀតហើយ ព្រោះមានមន្ទីរព្យាបាលធ្មេញ ហង្សនាគ បានធានាព្យាបាលជូនពួកគេដោយមិនគិតថ្លៃ។ កីឡាក្បាច់គុនបុរាណខ្មែរ សេន ប៊ុនថេន មកពីសមាគមកីឡាប្រដាល់ក្រសួងមហាផ្ទៃ និងជាអ្នកទទួលខ្សែក្រវាត់ថ្នាក់អាស៊ី-អឺរ៉ុប ប្រភេទ ៧២គីឡូក្រាម ពីប្រទេសបារាំង បានបង្ហាញអារម្មណ៍រីករាយថា រូបគេលែងព្រួយបារម្ភរកថវិកាសម្រាប់ព្យាបាលមាត់ ឬធ្មេញ ពេលជួបគ្រោះថ្នាក់នៅលើសង្វៀនទៀតទេ។ ប៊ុនថេន ឲ្យដឹងថា រូបគេមុនពេលចេញប្រកួត ទោះក្នុង ឬក្រៅស្រុកក្តី ត្រូវបានគ្រូពេទ្យនៅមន្ទីរព្យាបាលធ្មេញ ហង្សនាគ ពិនិត្យសុខភាពមាត់ធ្មេញដោយយកចិត្តទុកដាក់។ សេន ប៊ុនថេន ស្ថិតក្នុងចំណោមកីឡាករផ្សេងទៀត បានស្នើឲ្យវិស័យឯកជនចូលរួមលើកស្ទួយវិស័យកីឡាប្រដាល់របស់កម្ពុជា ឲ្យបានច្រើនជាងនេះថែមទៀត ព្រោះនេះជាការលើកទឹកចិត្តដ៏សំខាន់ដល់កីឡាករ៖ ។ គ្រូបង្ហាត់ប្រដាល់ក្លឹបបក្សីស្លាបដែក លោក សួន ប៊ុនសូត្រ និងលោក ឡុង សាលវ័ន្ត គ្រូបង្វឹកក្លឹបប្រដាល់ឡុងសាលវ័ន្តកីឡា បានសាទរមន្ទីរព្យាបាលធ្មេញ ហង្សនាគ ដែលបានជួយទំនុកបម្រុងដល់កីឡាករ។ គ្រូប្រដាល់ក្បាច់គុនបុរាណខ្មែររូបនេះ ឲ្យដឹងថា សិស្សគុនរបស់គាត់ដែលមានបញ្ហាធ្មេញពេលប្រកួតនៅលើសង្វៀនប៉ុន្មានសប្ដាហ៍មកនេះ ត្រូវបានគ្រូពេទ្យមន្ទីរព្យាបាលធ្មេញ ហង្សនាគ ជួយព្យាបាលមិនគិតថ្លៃ។ លោកចាត់ទុកថា ការព្យាបាលមាត់ធ្មេញដល់កីឡាប្រដាល់មិនគិតប្រាក់ គឺជាការជួយជំរុញវិស័យកីឡាប្រដាល់កម្ពុជា ឲ្យរីកចម្រើនថែមទៀត។ ទាក់ទិនបញ្ហានេះ លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា បានកោតសរសើរចំពោះការចូលរួមលើកស្ទួយវិស័យកីឡាប្រដាល់ តាមរយៈទទួលពិនិត្យ និងព្យាបាលមាត់ធ្មេញជូនកីឡាករមិនគិតថ្លៃ។ លោកបន្តថា ការជួយទំនុកបម្រុងរបស់វិស័យឯកជនទៅលើកីឡាករ ឬវិស័យកីឡា ជាការលើកទឹកចិត្តឲ្យកីឡាករខំប្រឹងហ្វឹកហាត់ និងចាប់យកអាជីពនេះកាន់តែច្រើន។ បន្ថែមលើនេះ លោក វ៉ាត់ ចំរើន បញ្ជាក់ថា បើវិស័យកីឡារីកចម្រើន នឹងជួយឲ្យប្រទេសកម្ពុជា មានឈ្មោះបោះសំឡេងនៅលើឆាកអន្តរជាតិ និងអាចនាំឲ្យអ្នកទេសចរបរទេសចូលមកទស្សនាកម្ពុជា បានកាន់តែច្រើន៖ ។ លោកបន្តថា វិស័យកីឡាប្រដាល់កម្ពុជា មានការរីកចម្រើនដូចសព្វថ្ងៃនេះ ដោយសារមានការចូលរួមពីវិស័យឯកជនចូលរួមចំណែកជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល។ ហើយលោកស្នើឲ្យវិស័យឯកជនចូលរួមលើកស្ទួយវិស័យកីឡាឲ្យរីកចម្រើនបានច្រើនថែមទៀត។ អគ្គនាយកមន្ទីរព្យាបាលធ្មេញ ហង្សនាគ លោក តាំង ណាំស្រ៊ុន មានប្រសាសន៍ថា ដើម្បីចូលរួមចំណែកជំរុញឲ្យវិស័យកីឡាកម្ពុជា រីកចម្រើន មន្ទីរព្យាបាលធ្មេញ ហង្សនាគ បានចុះអនុសារណៈយោគយល់គ្នា ឬហៅថា អឹម.អូ.យូ (MOU) ជាមួយគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា ធានាជួយពិនិត្យ និងព្យាបាលសុខភាពមាត់ធ្មេញជូនកីឡាករគ្រប់ប្រភេទ ដែលជួបគ្រោះថ្នាក់ពេលប្រកួតដោយមិនគិតប្រាក់។ លោកបន្តថា សម្រាប់កីឡាករកីឡាការិនីដែលត្រូវចេញទៅប្រកួតនៅក្រៅប្រទេស ក៏ត្រូវមន្ទីរព្យាបាលធ្មេញ ហង្សនាគ ពិនិត្យមាត់ធ្មេញបានដិតដល់ មុនចេញទៅប្រកួត៖ ។ មន្ទីរព្យាបាលធ្មេញ ហង្សនាគ ដែលទទួលពិនិត្យ និងព្យាបាលសុខភាពមាត់ធ្មេញជូនកីឡាប្រដាល់មិនគិតថ្លៃ មានពីរទីតាំង គឺទីតាំងទី១ នៅតាមផ្លូវកម្ពុជាក្រោម ក្បែរស្តុបដេអិន និងទីតាំងទី២ នៅក្បែរផ្សារអូរឫស្សី រាជធានីភ្នំពេញ។ មន្ទីរពេទ្យធ្មេញនេះបានចុះអនុសារណៈយោគយល់គ្នាជាមួយគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា ទទួលពិនិត្យ និងព្យាបាលមាត់ធ្មេញជូនកីឡាករកីឡាការិនី ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៣៕
|
2013-05-11T14:56:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/dental-clinic-free-treatment-for-boxer-05112013035411.html
|
734c0735-fcde-48fe-9798-c0240a5e2a01
|
ពលរដ្ឋខណ្ឌឫស្សីកែវតវ៉ាបិទផ្លូវឲ្យប្ដូរទីតាំងរោងចក្រទឹកកក
|
ក្រុមប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ ២០០គ្រួសារ រស់នៅក្នុងភូមិចំនួន២ ស្ថិតក្នុងសង្កាត់គីឡូម៉ែត្រលេខ៦ ខណ្ឌឫស្សីកែវ រាជធានីភ្នំពេញ បានប្រតិកម្មតវ៉ាសុំឲ្យអាជ្ញាធរដែនដី និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធ អន្តរាគមន៍ផ្លាស់ប្ដូរទីតាំងរោងចក្រផលិតទឹកកកមួយកន្លែងនៅក្នុងតំបន់ពួកគេរស់នៅ។ ការតវ៉ានេះ ដោយសារក្រុមអ្នកភូមិទ្រាំមិនបានចំពោះសំឡេងរំខានពីសិប្បកម្មនេះ និងមានក្លិនឆួលពីឧស្ម័នអាម៉ូញ៉ាក់ ចេញពីរោងចក្រ ធ្វើឲ្យពលរដ្ឋពិបាកទ្រាំរស់នៅ។ មន្ត្រីជំនាញបានឲ្យដឹងថា ចំហាយ និងក្លិនពីឧស្ម័ននេះ អាចធ្វើឲ្យមនុស្សក្រហាយស្បែក ភ្នែក ថប់ដង្ហើម ហើយសន្លប់។ ក្រុមការងាររបស់អាជ្ញាធរដែនដីខណ្ឌឫស្សីកែវ និងមន្ត្រីជំនាញពីក្រសួងឧស្សាហកម្ម រ៉ែ និងថាមពល នៅថ្ងៃទី៩ ឧសភា បានចុះជួបដោះស្រាយបញ្ហាជាមួយប្រជាពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារសិប្បកម្មសហគ្រាសធុនតូចផលិតទឹកកក។ ប្រជាពលរដ្ឋបានតវ៉ានៅចំពោះមុខក្រុមការងាររបស់មន្ត្រីជំនាញពីក្រសួងឧស្សាហកម្ម រ៉ែ និងថាមពល និងអាជ្ញាធរខណ្ឌឫស្សីកែវ ឲ្យអន្តរាគមន៍ផ្លាស់ប្ដូរទីតាំងរោងចក្រផលិតទឹកកកអម្រឹត ដែលស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយផ្លូវជាតិលេខ៥ ភូមិស្ពានខ្ពស់ សង្កាត់គីឡូម៉ែត្រលេខ៦ ដែលមានម្ចាស់ឈ្មោះ អ្នកស្រី សេង កញ្ញា។ ពលរដ្ឋរស់នៅភូមិស្ពានខ្ពស់ អ្នកស្រី អ៊ូ យាត ដែលផ្ទះរបស់គាត់នៅជាប់នឹងរបងរោងចក្រ បានថ្លែងថា ប្រជាពលរដ្ឋមិនអាចទ្រាំនឹងក្លិនឧស្ម័នអាម៉ូញ៉ាក់ ដែលភាយចេញពីរោងចក្រផលិតទឹកកក និងសំឡេងរំខានពីម៉ាស៊ីនផលិតទឹកកក ពីរថយន្តដឹកជញ្ជូន និងសំឡេងរបស់កម្មករចេញពីសិប្បកម្មរោងចក្រផលិតទឹកកកនោះជារៀងរាល់ថ្ងៃ មិនថាយប់ ឬថ្ងៃនោះទេ។ អ្នកស្រីបន្តថា ពលរដ្ឋពីរភូមិ គឺភូមិស្ពានខ្ពស់ និងភូមិក្រោលគោ សរុបជិត ២០០គ្រួសារ ដែលរងផលប៉ះពាល់ រួមទាំងកម្មកររោងចក្រដែលជួលផ្ទះរស់នៅរាប់រយនាក់ផ្សេងទៀត។ ប្រធាននាយកដ្ឋានបច្ចេកទេសឧស្សាហកម្មនៃក្រសួងឧស្សាហកម្ម រ៉ែ និងថាមពល លោក ប៊ី ពិទូរ្យ ដែលបានចុះជួបដោះស្រាយជាមួយពលរដ្ឋ មានប្រសាសន៍ថា ម្ចាស់រោងចក្រផលិតទឹកកកនេះ បានធ្វើកិច្ចសន្យាថានឹងកែលំអស្ថានភាពរោងចក្រ មិនឲ្យមានក្លិន និងសំឡេងរំខានប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋទៀតទេ ដោយទុកពេលវេលាមួយខែ គិតចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ឧសភា ដល់ថ្ងៃទី១៣ មិថុនា។ ពលរដ្ឋម្នាក់ទៀត គឺអ្នកស្រី ហៃ ហួន បានថ្លែងថា ពួកគាត់បានដាក់ពាក្យប្ដឹងអាជ្ញាធរឲ្យអន្តរាគមន៍ចំពោះការជះក្លិន និងសំឡេងរំខាននេះចំនួន ៤លើក តែគ្មានដំណោះស្រាយ ដោយសារតែម្ចាស់រោងចក្រផលិតទឹកកកនេះ គឺលោក តុង សេង អភិបាលរងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ទាល់តែពលរដ្ឋធ្វើបាតុកម្មបិទផ្លូវជាតិលេខ៥ ទើបក្រុមការងារអន្តរាគមន៍។ តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុមប្រជាពលរដ្ឋបានអះអាងថា ពួកគាត់មិនអាចទទួលយកដំណោះស្រាយនេះទេ ដោយសារតែម្ចាស់រោងចក្រកន្លងមកតែងតែសន្យាថានឹងកែលំអស្ថានភាពរោងចក្រតាមការស្នើសុំរបស់ពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែមិនដែលអនុវត្តឡើយ។ ហើយពួកគាត់គ្រោងនឹងធ្វើបាតុកម្មបិទផ្លូវជាតិលេខ៥ ជាថ្មីទៀត ដើម្បីឲ្យរោងចក្រនេះផ្លាស់ប្ដូរទីតាំងឲ្យបានឆាប់។ កាលពីយប់ថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា ប្រជាពលរដ្ឋរាប់រយនាក់បាននាំគ្នាធ្វើបាតុកម្មបិទផ្លូវជាតិលេខ៥ ម្ដងរួចមកហើយ។ ប៉ុន្តែ ពួកគាត់បានរំសាយវិញបន្ទាប់ពីអភិបាលខណ្ឌឫស្សីកែវ លោក ឃ្លាំង ហួត បានសន្យាថាឲ្យរោងចក្រនេះផ្អាកសកម្មភាពបណ្ដោះអាសន្ន និងរង់ចាំដោះស្រាយ៕
|
2013-05-09T18:20:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/people-complain-about-environment-05092013071835.html
|
2f5ee4b0-a646-4b89-939b-6c4b14609cb2
|
ក្រសួងសុខាភិបាលស្នើឲ្យចាត់ការអ្នកផ្សាយផលិតផលគ្មានច្បាប់អនុញ្ញាត
|
ក្នុងលិខិតរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលផ្ញើចូលក្រសួងព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា បានរៀបរាប់ថា ទូរទស្សន៍និងវិទ្យុដែលបំពានច្បាប់នោះ រួមមាន ទូរទស្សន៍រាជធានីភ្នំពេញ ផ្សព្វផ្សាយថ្នាំកក់បណ្ដុះសក់ក្បាលទំពែក ហែ ក្រូស អាប់ (Hair Grow Up) និងថ្នាំ យ៉ាសម៉ាស (Yashmark) សម្រាប់បំបាត់សម្លាកគ្រប់បែបយ៉ាង។ ទូរទស្សន៍អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ផ្សព្វផ្សាយថ្នាំបំបាត់មុន ឃេវតិច និងផលិតផលអាវពាក់រឹបដើមទ្រូងស្ត្រីជួយសាច់ខ្នងឲ្យស្អាត និងមានទូរទស្សន៍ឯទៀតផ្សាយពីផលិតផលក្រែមបំបាត់ជាំស្បែក ធ្វើឲ្យស្បែកស្អាត ក្រែមសម្រករាង បន្តឹងខ្លួនប្រាណបញ្ចេញជាតិពុល ក្រែមវេទមន្ត 4D ថែរក្សាសម្រស់បំបាត់ស្នាមជ្រីវជ្រួញ បំបាត់ជាំមុខ ម៉ាសបិទពង្រីកដើមទ្រូង និងម៉ាសបិទបកស្បែកជើង ស្បែកក្រិនស្ងួត។ លិខិតដដែលក៏បានរៀបរាប់ថា មានវិទ្យុមួយចំនួន រួមមានវិទ្យុ FM 93.5 HMz និងFM 107.5 HMzផ្សព្វផ្សាយផ្សិតលីងជី កាកសរសៃ ហ្វីប៊ើ (Fiber) ទឹកញ ទឹកប្រទាលកន្ទុយក្រពើប៉ូវសុខភាពជាដើម។ ក្រសួងសុខាភិបាលអំពាវនាវឲ្យក្រសួងព័ត៌មាន ទប់ស្កាត់ការឃោសនាបោកប្រាស់របស់ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះដែលនាំឲ្យប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សុខភាព។ មួយវិញទៀត ផលិតផលបំប៉នសុខភាព និងផលិតផលគ្រឿងសំអាងទាំងនោះ គ្មានលិខិតអនុញ្ញាតពីក្រសួងសុខាភិបាល និងពុំបានឆ្លងការត្រួតពិនិត្យគុណភាព ប្រសិទ្ធភាព សុវត្ថិភាពនោះទេ៕
|
2013-05-07T15:50:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/health-ministry-warns-advertisers-on-unreliable-product-05072013044703.html
|
6e6bb36b-4b68-43e6-b2d1-07152aa40500
|
ពលរដ្ឋរិះគន់ចំពោះការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងស្រវឹង
|
ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងស្រវឹងនៅតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានា មានដូចជា តាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ ស្ថានីយវិទ្យុ លើទំព័រកាសែត និងនៅតាមផ្ទាំងពាណិជ្ជកម្មនៅតាមទីសាធារណៈនានា គឺជាមធ្យោបាយទាក់ទាញមួយដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតក្នុងការជំរុញឲ្យមានអ្នកសម្រេចចិត្ត ដើម្បីការសាកល្បង និងបន្តប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង។ តើបញ្ហានេះប្រជាពលរដ្ឋមានមតិយ៉ាងណា? នេះជាមតិរបស់អតិថិជនជាវស្រាបៀដែលគេជួបសម្ភាសយកមកផ្សព្វផ្សាយនៅតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍។ ស្ពតពាណិជ្ជកម្មទាំងនោះ បានសម្ដែងពីការជួបជុំគ្នាទទួលទានស្រាបៀ ដោយការទាក់ទាញជាមួយនឹងភាពសប្បាយរីករាយ។ ក្រុមប្រជាពលរដ្ឋ និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលដែលឃ្លាំមើលបញ្ហាសង្គម បានសម្ដែងក្ដីព្រួយបារម្ភចំពោះការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មដែលពួកគេយល់ឃើញថា ការធ្វើដូច្នេះ ក្រុមហ៊ុនផ្សាយផលិតផលរបស់ខ្លួន និងអ្នកអនុញ្ញាតផ្សាយ ហាក់មិនបានគិតពីផលប៉ះពាល់ក្នុងសង្គម ហើយគិតតែពីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនទៅវិញ។ នៅក្នុងដៃកំពុងកាន់កន្ត្រកទិញមួយនៅផ្សារសុវណ្ណា ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ អ្នកស្រី ហ៊ុយ គឹមលាង បានថ្លែងថា អ្នកស្រីតែងបានឃើញការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផលិតផលគ្រឿងស្រវឹងស្ទើរគ្រប់ប៉ុស្តិ៍ទូរទស្សន៍។ គាត់មានមតិថា ការផ្សព្វផ្សាយបច្ចុប្បន្នហាក់បង្ហាញនូវការអូសទាញហួសហេតុ ដោយគិតតែផលចំណេញសុទ្ធសាធ។ បុរសវ័យ ៥៣ឆ្នាំមួយរូបទៀត គឺលោក កែវ សុខន បានថ្លែងថា ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម គឺជាសិទ្ធិរបស់គេក្នុងការស្វែងរកចំណូលទៅក្រុមហ៊ុន។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន ការផ្សព្វផ្សាយលើសលប់នៅតាមស្ថានីយទូរទស្សន៍ និងវិទ្យុ រួមទាំងផ្ទាំងពាណិជ្ជកម្មពីគ្រឿងស្រវឹងនោះ លោកយល់ថាហាក់ដូចជាជ្រុលពេលបន្តិចទៅហើយដែលចង់ឲ្យពលរដ្ឋកម្ពុជា មួយចំនួនដែលនិយមទទួលទានគ្រឿងស្រវឹង ឲ្យកាត់បន្ថយ ឬឈប់ទទួលទានគ្រឿងស្រវឹង ដោយគ្រាន់តែឈប់ផ្សាយពាណិជ្ជកម្មនោះ។ ក្រៅពីការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មដើម្បីទាក់ទាញឲ្យទិញគ្រឿងស្រវឹងនោះ តាមរយៈពាណិជ្ជកម្មទាំងនោះ គ្រប់គ្នាតែងបានឮពីការឈ្នះរង្វាន់ និងមានរង្វាន់លើកទឹកនៅពេលទិញច្រើន។ អ្នកវិនិយោគស្រាបៀនៅប្រទេសកម្ពុជា បានចាត់ទុកថា វិស័យនេះជាវិស័យទទួលបានផលចំណេញច្រើនក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន និងនៅពេលអនាគត។ វិស័យនេះ បានចូលរួមចំណែកបង្កើតការងារជាច្រើនដល់ប្រជាជនកម្ពុជា និងបានចូលរួមដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិប្រមាណ ៤០០លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ យ៉ាងណាមិញ បើទោះជាវិស័យនេះកំពុងមានសក្ដានុពលយ៉ាងនេះក្ដី វិស័យស្រាបៀក៏បានផ្ដល់ផលអវិជ្ជមានដល់សង្គមជាតិ និងប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់យ៉ាងសម្បើមណាស់ដែរ។ កាលពីចុងឆ្នាំ២០០៨ មជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ និងសន្តិភាព ក៏បានធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវមួយពីផលប៉ះពាល់នៃគ្រឿងស្រវឹងមកលើប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។ ការសិក្សានេះ បានរកឃើញថា មនុស្សចំនួន ៥៨% នៃអ្នកដែលចាប់ផ្ដើមផឹកស្រាដំបូង មានចន្លោះពី ១៨ ទៅ ៣០ឆ្នាំ ដែលជាវ័យមួយចង់សាកល្បងអ្វីៗនៅក្នុងជីវិត។ ក្នុងចំណោមបុរស ៩៣% គឺជាអ្នកប្រើគ្រឿងស្រវឹង រីឯស្ត្រីមានចំនួន ៥៨% ដែលបានសម្ភាស គឺជាអ្នកប្រើគ្រឿងស្រវឹង។ របាយការណ៍ដដែលបញ្ជាក់ថា អ្នកដែលបានផ្ដល់សម្ភាសស្ទើរតែទាំងអស់ ធ្លាប់ឮ និងឃើញការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មស្រា ឬស្រាបៀតាមរយៈវិទ្យុ ទូរទស្សន៍ និងផ្ទាំងផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ដែលធ្វើឲ្យពួកគេចង់សាកមើលរសជាតិថ្មីៗ។ ជាញឹកញយ កម្មវិធីទូរទស្សន៍សំខាន់ៗតែងតែបានការឧបត្ថម្ភពីម្ចាស់ផលិតផលស្រា និងស្រាបៀ។ កន្លងមក ក្រសួងព័ត៌មានធ្លាប់បានកែលំអឈុតផ្សាយពាណិជ្ជកម្មដែលបានចាក់ផ្សាយនៅតាមស្ថានីយណាមួយដែលមានលក្ខណៈលើកទឹកចិត្តឲ្យមានទទួលទានគ្រឿងស្រវឹង ដូចជា ការហ៊ោកញ្ជ្រៀវអរសប្បាយជាការជំរុញឲ្យអ្នកទទួលទានមានការភាន់ច្រឡំ និងមានលក្ខណៈអូសទាញយុវជនជាដើម។ ប៉ុន្តែ ការបញ្ឈប់ស្ពតពាណិជ្ជកម្មកាលពីកន្លងមកនោះ ហាក់ពុំមានប្រសិទ្ធភាពទេ។ ទាក់ទងបញ្ហានេះ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ និងសន្តិភាព ភីឌីភី (PDP) លោក យង់ គិមអេង ដែលធ្លាប់ជាអ្នកស្រាវជ្រាវពីផលប៉ះពាល់ពីគ្រឿងស្រវឹង បានហៅវិធានការទប់ស្កាត់ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងស្រវឹងរបស់រដ្ឋាភិបាល គឺជាវិធានការវែកចក។ ហេតុផល គឺម្ចាស់ឧស្សាហកម្មស្រាបៀតែងមានទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកនយោបាយធំៗ។ ដោយសារតែស្ថានភាពផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងស្រវឹងបានកម្រើកឡើងវិញនោះ សូម្បីតែសម្ព័ន្ធអ្នកលេងបណ្ដាញសង្គមហ្វេកប៊ុក (Facebook) ក៏បានយកស្ពតមួយដែលគេតែងចាក់ផ្សាយតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍សព្វថ្ងៃ ដែលសម្ដែងដោយតារាល្បីៗសរសើរផលិតស្រាបៀ មកបញ្ចើចបញ្ចើ ដោយកែសំឡេងបែបចំអកឡកឡាយទៅវិញ។ ស្ពតនេះត្រូវបានគេផ្ញើតៗគ្នា តាមបណ្ដាញសង្គមហ្វេកប៊ុក ដោយសម្ដែងមតិថា ជាការអូសទាញឲ្យពលរដ្ឋវក់នឹងគ្រឿងស្រវឹង នាំឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅតាមដងផ្លូវជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ យ៉ាងនេះក្ដី លោកវរសេនីយ៍ត្រី ចេវ ហាក់ អនុប្រធានការិយាល័យនគរបាលចរាចរណ៍ផ្លូវគោករាជធានីភ្នំពេញ មានប្រសាសន៍ថា ការផ្សព្វផ្សាយ គឺជារឿងមួយ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់នោះគឺនៅត្រង់លើឥរិយាបថរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ផ្លូវ និងអ្នកបញ្ជាយានយន្តចូលរួមអនុវត្តន៍ច្បាប់ ទើបបានទទួលជោគជ័យ។ រីឯនៅតាមហាងកម្សាន្តសប្បាយៗនៅពេលរាត្រីវិញ ការផ្សព្វផ្សាយផ្ទាល់ដោយនារីស្អាតៗ គឺជាកត្តារួមចំណែកសំខាន់ដែរ។ នៅតាមហាងនីមួយៗ មិនបានកំណត់អាយុអ្នកចូលទៅទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងនោះទេ។ ដោយឡែកកូនក្មេងអាយុប៉ុន្មាន ក៏ពួកគេអាចទៅទិញស្រាបានដែរ។ មន្ត្រីក្រុមហ៊ុនស្រាបៀភ្នំពេញ បានអះអាងថា ការផ្គត់ផ្គង់ស្រាបៀមានប្រមាណជាង ៧លានកេះ ក្នុងមួយឆ្នាំ ដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយបណ្ដាក្រុមហ៊ុនលក់ស្រាបៀផ្សេងៗ ដែលធ្វើប្រតិបត្តិការនៅប្រទេសកម្ពុជា។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏បានចំណូលពីផ្សព្វផ្សាយស្រាបៀតាមប្រព័ន្ធទូរទស្សន៍ប្រមាណ ៥លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ ដើម្បីកាត់បន្ថយការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងស្រវឹងនេះ សង្គមស៊ីវិលផ្ដល់អនុសាសន៍ថា រដ្ឋាភិបាលគួរពន្លឿនគោលនយោបាយគ្រប់គ្រងគ្រឿងស្រវឹងដែលរៀបចំដោយក្រសួងសុខាភិបាលតាំងពីឆ្នាំ២០០៨ ចេញឲ្យបានឆាប់ និងរឹតបន្តឹងច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកដែលមានស្រាប់៕
|
2013-04-27T10:25:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/people-criticize-beer-advertisement-04262013232426.html
|
d7531833-bdfe-4219-ae4a-c53e9407b953
|
តើហេតុអ្វីបានជាត្រីក្រពតពុល?
|
នៅប្រទេសកម្ពុជា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០០ មក ក៏កើតការពុលត្រីក្រពតជារឿយៗដែរ។ នៅថ្ងៃទី១៩ មេសា សប្ដាហ៍មុននេះ នៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មានមនុស្ស ២នាក់ស្លាប់ដោយសារពុលត្រីក្រពត។ រីឯ ១២នាក់ផ្សេងទៀត ត្រូវបានសង្គ្រោះទាន់ពេល។ តើហេតុអ្វីបានជាត្រីក្រពតពុល? តើអាការៈពុលនោះមានដូចម្ដេចខ្លះ? ក្នុងនាទីសុខភាពនៅពេលនេះ លោក ឡេង ម៉ាលី មានសេចក្ដីរាយការណ៍បញ្ហាពុលត្រីក្រពត ដែលមានខ្លឹមសារដូចទៅ៖
|
2013-04-26T14:51:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/Balloon-Fish-poisoning-04262013034852.html
|
05a972a0-9f96-4340-8c26-01fca7557748
|
កម្ពុជាកាត់បន្ថយអត្រាជំងឺគ្រុនចាញ់បានច្រើនជាងការរំពឹងទុក
|
មានមនុស្សប្រមាណ ១.៥០០នាក់ នាំគ្នាប្រារព្ធធ្វើទិវាជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ រួមនឹងទិវាគ្រុនចាញ់ពិភពលោកឆ្នាំ២០១៣ ក្រោមប្រធានបទ "វិនិយោគក្នុងអនាគត ដើម្បីប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់"។ ប្រទេសកម្ពុជា ទទួលបានការកោតសរសើរ ដែលបានកាត់បន្ថយអត្រាជំងឺគ្រុនចាញ់បានច្រើនជាងការរំពឹងទុក។ ទិវាជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ រួមនឹងទិវាគ្រុនចាញ់ពិភពលោក ដែលប្រារព្ធធ្វើនៅឃុំចំបក់ ស្រុកភ្នំស្រួច ខេត្តកំពង់ស្ពឺ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៣ នេះ ត្រូវបានចូលរួមជាអន្តរជាតិ ដោយម្ចាស់ក្សត្រី អាស្ទ្រីដ (Astrid) នៃប្រទេសបែលហ្ស៊ិក (Belgium) ដែលជាតំណាងពិសេសនៃភាពជាដៃគូកាត់បន្ថយជំងឺគ្រុនចាញ់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ព្រមទាំងរដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលកម្ពុជា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ម ប៊ុនហេង និងប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួ។ ទាំងលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ម ប៊ុនហេង និងលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួ ថ្លែងឱ្យដឹងក្នុងទិវានេះថា អត្រាជំងឺគ្រុនចាញ់ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បានថយចុះច្រើន បើប្រៀបធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០០០ និង២០១០។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួ បញ្ជាក់ទៀតថា ប្រទេសកម្ពុជា មានផែនការយុទ្ធសាស្ត្រលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់ឱ្យអស់ចន្លោះពីឆ្នាំ២០១១ ដល់ឆ្នាំ២០២៥។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបញ្ជាក់ថា ជំងឺគ្រុនចាញ់នៅប្រទេសកម្ពុជា បានថយចុះ ៦២% ខណៈដែលអត្រាជំងឺគ្រុនចាញ់សកលលោកចំនួន ៩៩ប្រទេស បានថយចុះបានត្រឹមតែ ២៥%។ នៅក្នុងការអនុវត្តផែនការយុទ្ធសាស្ត្ររយៈពេល ២ឆ្នាំ គឺឆ្នាំ២០១១ និងឆ្នាំ២០១២ ជំងឺគ្រុនចាញ់បានថយចុះពាក់កណ្ដាល។ ម្ចាស់ក្សត្រី អាស្ទ្រីដ ទ្រង់មានព្រះសវនីយ៍កោតសរសើរដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់កម្ពុជា ដែលបានធ្វើឱ្យតួលេខជំងឺគ្រុនចាញ់ថយចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ម្ចាស់ក្សត្រី អាស្ទ្រីដ ទ្រង់មានព្រះសវនីយ៍បន្តថា ការចូលរួមកាត់បន្ថយជំងឺគ្រុនចាញ់ គឺជាការចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍ ព្រោះបញ្ហាសុខភាពជាឧបសគ្គចំពោះការអភិវឌ្ឍនានា។ ប្រធានអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រចាំនៅកម្ពុជា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ហ្ស៊ីន យុងស៊ូ មានប្រសាសន៍ថា ប្រទេសកម្ពុជា បានបង្កើតប្រព័ន្ធតាមដានបានល្អ ហើយធ្វើឱ្យពលរដ្ឋយល់ដឹង និងមកជួសឈាមរកមេរោគគ្រុនចាញ់កាន់តែច្រើន។ ភ្នាក់ងារស្ម័គ្រចិត្តតាមភូមិមួយរូប គឺអ្នកស្រី ប៊ូ សុំ ថ្លែងថា នៅក្នុងតំបន់របស់អ្នកស្រីសឹងតែគ្មានជំងឺគ្រុនចាញ់ ពីព្រោះអ្នកភូមិបានយល់ដឹងច្រើនអំពីវិធីការពារ និងប្រើប្រាស់មុងជ្រលក់ថ្នាំការពារគ្រប់គ្នា។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតថ្លែងថា បើទោះជាកម្ពុជា បានធ្វើឱ្យតួលេខជំងឺគ្រុនចាញ់ថយចុះយ៉ាងនេះក្ដី ក៏ប្រទេសកម្ពុជា នៅមិនទាន់ចាកផុតពីជំងឺនេះដែរ ហើយតួលេខថយចុះពាក់កណ្ដាលនេះ នៅតែជាតួលេខខ្ពស់នៅឡើយ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រទេសដទៃក្នុងតំបន់អាស៊ីបូព៌ា។ ដូច្នេះ កម្ពុជា នឹងអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រទី១ បង្កើនភ្នាក់ងារស្ម័គ្រចិត្តតាមភូមិពីចំនួន ៣.២០០នាក់ ឱ្យទៅដល់ចំនួន ៨.០០០នាក់នៅឆ្នាំ២០១៥ ជួសឈាមពិនិត្យតាមដានឡើងវិញនៅថ្ងៃទី៧ និងថ្ងៃទី២៨ បន្ទាប់លេបថ្នាំព្យាបាល ហើយនិងការផ្ដល់គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ធ្វើសកម្មភាពការងារនេះ។ ទី២ នឹងសិក្សាលើជំងឺគ្រុនចាញ់ប្រភេទវីវ៉ាក់ ដែលអាចលាប់ឡើងវិញ។ មួយទៀត គឺក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា នឹងពង្រីកដៃគូដែលធ្វើការប្រយុទ្ធជំងឺគ្រុនចាញ់ទាំងវិស័យឯកជន និងសាធារណៈ។ បណ្ដាញដៃគូកាត់បន្ថយជំងឺគ្រុនចាញ់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ឈ្មោះ រ៉ូលបេក ម៉ាឡារៀ ផាតនឺសឹប (Roll Back Malaria Partnership = RBM) តំណាងដោយម្ចាស់ក្សត្រី អាស្ទ្រីដ នៃប្រទេសបែលហ្ស៊ិក បង្ហាញតួលេខថា បើទោះជាមានភាពជឿនលឿននៅក្នុងឆ្នាំថ្មីៗនេះក្ដី ក៏នៅតែមានមនុស្សប្រមាណ ២១៩លាននាក់ កើតជំងឺគ្រុនចាញ់ ហើយសម្លាប់មនុស្សជាង ៦៥ម៉ឺននាក់នៅវិញពិភពលោកជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ បណ្ដាញនេះ បានទទូចដល់ប្រទេសអាស៊ានឱ្យបង្កើនការវិនិយោគ ដើម្បីប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់៕
|
2013-04-26T11:20:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/World-Malaria-Day-04262013001627.html
|
985002d8-ed65-4e54-85c5-31a7b3ef3ea5
|
មន្ត្រីជំនាញអំពាវនាវឲ្យពលរដ្ឋឈប់បរិភោគត្រីក្រពតមានជាតិពុល៣ប្រភេទ
|
អគ្គនាយករដ្ឋបាលជលផលនៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ លោក ណៅ ធួក បានឲ្យដឹងថា ក្នុងចំណោមត្រីក្រពតទឹកសាបចំនួន ១០ប្រភេទ គឺមាន ៣ប្រភេទមានជាតិពុលអាចសម្លាប់មនុស្សពេលយកទៅចំអិនបរិភោគ។ លោកថា ត្រីក្រពតដែលមានជាតិពុលទាំង ៣ប្រភេទ គឺមានស្នាមអុចពណ៌ខ្មៅធំមួយ ដោយមានព័ទ្ធជុំវិញនូវរង្វង់ពណ៌លឿងសនៅចំហៀងខ្លួនជិតគល់កន្ទុយ ឬមានស្នាមអុចពណ៌ខ្មៅជាច្រើន នៅលើផ្ទៃដងខ្លួន ដោយមានរង្វង់ពណ៌លឿងព័ទ្ធជុំវិញស្នាមអុចខ្មៅទាំងនោះផង។ លោក ណៅ ធួក សង្កត់ធ្ងន់ថា ត្រីក្រពត ៣ប្រភេទនេះ បើពលរដ្ឋមានៈយកទៅចំអិនបរិភោគ នឹងត្រូវគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិត ព្រោះត្រីប្រភេទនេះមានជាតិពុលធ្ងន់ធ្ងរ។ ដោយឡែក ត្រីក្រពតគ្មានជាតិពុលចំនួន ៧ប្រភេទទៀត ប្រជាពលរដ្ឋមិនអាចបរិភោគគ្រឿងក្នុងនោះទេ។ ការអំពាវនាវរបស់មន្ត្រីជំនាញជលផលនេះ កើតមានបន្ទាប់មានករណីពុលត្រីក្រពត បានកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ និងមានអ្នកបរិភោគត្រីប្រភេទនេះជាង ១០នាក់ បានស្លាប់ និងរងគ្រោះជាង ១០០នាក់ ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ។ អ្នកស្រី ថេង វិចិត្ត ជាស្ត្រីមេផ្ទះរស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ ស្ថិតក្នុងចំណោមស្ត្រីមេផ្ទះច្រើនទៀត បានឲ្យដឹងថា កន្លងមករូបគាត់មិនបានដឹងពីគ្រោះថ្នាក់នៃការបរិភោគត្រីក្រពត ដែលមន្ត្រីនាយកដ្ឋានជលផលបានហាមនេះទេ ព្រោះមិនដឹងថាត្រីប្រភេទនេះមានជាតិពុលនោះទេ។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីនឹងប្រុងប្រយ័ត្នពេលទទួលបានបម្រាមនេះ៖ ។ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា មានប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ ២០នាក់ រស់នៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង បានពុលត្រីក្រពត ពេលយកត្រីក្រពត ទៅចំអិនបរិភោគ និងមានអ្នកភូមិ ២នាក់ បានស្លាប់ពេលបញ្ជូនដល់មណ្ឌលសុខភាពស្រុកជលគីរី។ មន្ត្រីជលផល ឲ្យដឹងថា ករណីពុលត្រីក្រពត កាលពីសប្ដាហ៍មុននេះ បានកើតមាននៅស្រុកជលគីរី ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ហើយឆ្នាំកន្លងទៅ បានកើតមាននៅស្រុកស្រីស្នំ ខេត្តសៀមរាប នៅស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ និងនៅស្រុកមុខកំពូល ខេត្តកណ្ដាល។ ផ្ដើមពីគ្រោះថ្នាក់នេះ លោក ណៅ ធួក បានទទូច និងហាមដាច់ខាតមិនឲ្យប្រជាពលរដ្ឋបរិភោគត្រីក្រពត មានជាតិពុលទាំង ៣ប្រភេទ ដែលមានស្នាមអុចពណ៌ខ្មៅធំមួយព័ទ្ធជុំវិញដោយរង្វង់ពណ៌លឿងស នៅចំហៀងខ្លួនជិតគល់កន្ទុយ ឬមានស្នាមអុចពណ៌ខ្មៅជាច្រើននៅលើផ្ទៃដងខ្លួន និងមានរង្វង់ពណ៌លឿងព័ទ្ធជុំវិញស្នាមអុចខ្មៅជាដាច់ខាត។ មន្ត្រីជំនាញរូបនេះ បានប្រាប់ឲ្យដឹងពីអាការៈនៃអ្នកជំងឺពុលត្រីក្រពត គឺបណ្ដាលឲ្យឈឺក្បាល វិលមុខ ល្ហិតល្ហៃដៃជើង ឬស្ពឹកចុងដៃចុងជើង រាករូស ក្អួតចង្អោរ រឹងថ្គាម និងអាចស្លាប់ភ្លាមៗ បើគ្មានការសង្គ្រោះបន្ទាន់។ សេចក្តីប្រកាសរបស់រដ្ឋបាលជលផល ចុះថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា ហាមដាច់ខាតមិនឲ្យពលរដ្ឋយកត្រីក្រពតទឹកសាប ៣ប្រភេទ ក្នុងចំណោម ១០ប្រភេទនៅកម្ពុជា ជាដាច់ខាត ព្រោះជាប្រភេទត្រីក្រពតមានជាតិពុលខ្លាំង។ សេចក្តីប្រកាសបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ត្រីក្រពតមានសារធាតុពុលទាំង ៣ប្រភេទ មានជាតិពុលខ្លាំង គឺនៅរដូវត្រីប្រភេទនេះពងកូន ចាប់ពីខែកុម្ភៈ ដល់ខែមីនា និងចាប់ពីខែកក្កដា ដល់ខែកញ្ញា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ៕
|
2013-04-25T16:40:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/blowfish-poison-04252013053600.html
|
25fff10c-6571-4040-bea4-aae7e78db4a5
|
មនុស្ស២នាក់ស្លាប់ដោយសារពុលត្រីក្រពត
|
ស្ត្រីអ្នកភូមិឈ្មោះ អ៊ីម ស៊ីណាត អាយុជាង ៤០ ជាប្រជាពលរដ្ឋនៅភូមិព្រៃគ្រីខាងត្បូង ឃុំព្រៃគ្រី ស្រុកជលគីរី ដែលត្រូវបានបញ្ជូនមកសង្គ្រោះបន្ទាន់នៅមន្ទីរពេទ្យខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ គាត់បានឲ្យដឹងថា កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី១៩ មេសា អ្នកជិតខាងគាត់ម្នាក់ឈ្មោះ ខែង សំអាត បានបាចស្រះឈូករបស់គាត់បានត្រីក្រពត ប្រមាណ ១០គីឡូក្រាម។ ខែង សំអាត ក៏បានចែកត្រីកំពត មួយចំនួនឲ្យគាត់ និងអ្នកភូមិដើម្បីធ្វើម្ហូប។ ជាមួយគ្នានោះគាត់ក៏បានអង្គុយហូបត្រីក្រពត អស់ចំនួន ៣ ដែលឈ្មោះ ខែង សំអាត បានចំហុយ ហើយបានអញ្ជើញគាត់ហូប។ ប្រហែលមួយម៉ោងក្រោយមក ស្រាប់តែគាត់ទទួលអារម្មណ៍ធីងធោង រួចក្អួតចង្អោរយ៉ាងខ្លាំង។ គ្រួសារក៏បានដឹកគាត់មកសង្គ្រោះបន្ទាន់នៅមន្ទីរពេទ្យតែម្ដង។ ប្រភពពីអាជ្ញាធរភូមិបានឲ្យដឹងថា មានប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ ២០នាក់ បានពុលដោយសារការហូបត្រីក្រពតដែលឈ្មោះ ខែង សំអាត ចាប់បានពីការបាចស្រះឈូករបស់គាត់។ ប្រភពដដែលក៏បានឲ្យដឹងដែរថា អ្នកភូមិ ២នាក់ បានស្លាប់នៅពេលបញ្ជូនដល់មណ្ឌលសុខភាពស្រុកជលគីរី។ បុរសអ្នកភូមិទាំង ២នាក់ ដែលស្លាប់នោះមានឈ្មោះ ខែង សំអាត អាយុ ៤៨ឆ្នាំ ជាម្ចាស់ស្រះឈូកដែលបាចបានត្រីកំពត និងអ្នកភូមិម្នាក់ទៀតឈ្មោះ ឈាន ឈី អាយុ ៤៨ឆ្នាំដែរ ជាក្លើម្រាក់របស់ឈ្មោះ ខែង សំអាត។ ប្រភពពីអាជ្ញាធរស្រុកបានឲ្យដឹងនៅវេលាម៉ោង ៦ល្ងាចថ្ងៃទី២០ មេសា ថា មានអ្នកពុលធ្ងន់ដោយសារហូបត្រីក្រពតចំនួន ១៥នាក់ ត្រូវបានសង្គ្រោះរួចផុតពីការពុល ហើយខ្លះបានវិលត្រឡប់ទៅផ្ទះសំបែងវិញហើយ៕
|
2013-04-21T11:25:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/poison-fish-causes-two-dead-04212013002450.html
|
170b137f-a6c4-4444-b588-22638fe60435
|
ការបង្កើនយកចិត្តទុកដាក់របស់គ្រូពេទ្យក្នុងឱកាសចូលឆ្នាំថ្មី
|
វិស័យសុខាភិបាល បានរងការរិះគន់ជាច្រើនក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះ ជុំវិញគ្រូពេទ្យមិនបានគោរពក្រមសីលធម៌គ្រូពេទ្យ និងបាត់បង់ការទទួលខុសត្រូវចំពោះអ្នកជំងឺ ជាពិសេសករណីដែលធ្វើឲ្យស្ត្រីលក់លៀសហាលម្នាក់ សម្រាលកូននៅលើផ្លូវរថភ្លើងចំថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំចិនកន្លងមក។ រឿងអាស្រូវនេះ ត្រូវបានក្រសួងសុខាភិបាល ព្យាយាមកែខៃឡើងវិញ តាមរយៈចាត់វិធានការហ្មត់ចត់ដាក់ទោសទណ្ឌចំពោះគ្រូពេទ្យដែលប្រព្រឹត្តខុស អប់រំពង្រឹងពីក្រមសីលធម៌គ្រូពេទ្យ និងដាស់តឿនឲ្យគ្រូពេទ្យទាំងអស់ បង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ មើលថែអ្នកជំងឺឲ្យបានល្អ ជាពិសេសចំពេលពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ដែលភាគច្រើនគ្រូពេទ្យត្រូវឈប់សម្រាក។ មន្ត្រីសុខាភិបាល បានប្រកាសថា គ្រូពេទ្យគ្រប់ជំនាញទទួលខុសត្រូវការងារយាម ឬប្រចាំការ ត្រូវតែមានការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ក្នុងអំឡុងពេលបីថ្ងៃនៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ ដើម្បីកុំឲ្យមានថ្លោះធ្លោយកើតមានចំពោះអ្នកជម្ងឺដែលមកពិនិត្យព្យាបាល។ ប្រធានមន្ទីរសុខាភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ លោក សុខ សុគន្ធ បានឲ្យដឹងថា ថ្វីត្បិតគ្រូពេទ្យខ្លះត្រូវឈប់សម្រាកក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ ប៉ុន្តែនៅតាមមន្ទីរពេទ្យ និងមណ្ឌលសុខភាពចំនួន ៣៤ នៅរាជធានីភ្នំពេញ បានបែងចែក និងដាក់វេនគ្នាប្រចាំការតាមថ្ងៃនីមួយៗ។ លោកពន្យល់ថា កាតព្វកិច្ចរបស់គ្រូពេទ្យ មានភារៈសំខាន់សម្រាប់សង្គ្រោះអ្នកជំងឺ ដូច្នេះគ្រប់មន្ទីរពេទ្យ និងមណ្ឌលសុខភាពទាំងអស់ បានបើកទ្វារ ២៤ម៉ោង លើ ២៤ម៉ោង ដោយមិនបិទទ្វារឈប់សម្រាកដូចស្ថាប័នរដ្ឋ និងក្រុមហ៊ុនឯកជនឯទៀតនោះទេ៖ ។ លោក សុខ សុគន្ធ បន្ថែមថា ក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ ក្រសួងសុខាភិបាលក៏បានត្រៀមឡានសាម៉ុយជាច្រើនគ្រឿង ឲ្យប្រចាំការនៅតាមមន្ទីរពេទ្យ និងនៅតាមគោលដៅសំខាន់ៗ សម្រាប់សង្គ្រោះបន្ទាន់ ជាពិសេសនៅជិតរមណីយដ្ឋានវត្តភ្នំ ដែលមានការប្រគំតន្ត្រី មានលេងល្បែងរបាំប្រជាប្រិយ ដែលមានមនុស្សម្នាជាច្រើនចូលរួមកុះករ។ បញ្ហាមួយទៀតដែលគ្រូពេទ្យត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ដែរចំពោះការជួយសង្គ្រោះបន្ទាន់ គឺករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍៖ ។ ការបែងចែកមន្ត្រីពេទ្យឲ្យប្រចាំការមានជាទៀងទាត់នៅតាមមន្ទីរពេទ្យ និងមណ្ឌលសុខភាព មិនថាក្នុងថ្ងៃបុណ្យទាន ឬថ្ងៃឈប់សម្រាកចុងសប្ដាហ៍ទេ។ ប៉ុន្តែ បញ្ហាធ្វេសប្រហែស ឬការមិនទទួលខុសត្រូវលើការងាររបស់បុគ្គលពេទ្យផ្ទាល់ជារឿងចាំបាច់។ កន្លងមក មានរឿងអាស្រូវជាច្រើនជុំវិញការធ្វេសប្រហែស ការមិនគោរពក្រមសីលធម៌ និងការរើសអើងអ្នកជំងឺ សុទ្ធសឹងជាដើមចមធ្វើឲ្យមានការថ្លោះធ្លោយអាយុជីវិតមនុស្ស និងធ្វើឲ្យស្ត្រីមានផ្ទៃពោះត្រូវសម្រាលកូននៅតាមផ្លូវជាដើម។ កាលពីឆ្នាំ២០១២ កន្លងទៅ កុមារាម្នាក់នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានស្លាប់ដោយសារពស់ចឹក ក្រោយពីវេជ្ជបណ្ឌិតបានបដិសេធមិនផ្តល់ឱសថព្យាបាលចំពោះកុមារនោះ ដោយសម្អាងថា ឱសថនេះគឺរក្សាទុកព្យាបាលចំពោះក្រុមយុវជនស្ម័គ្រចិត្តវាស់ដីធ្លីរបស់ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន សែន។ ហើយចំពេលពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិន កាលពីដើមខែកុម្ភៈ មានស្ត្រីលក់លៀសហាលម្នាក់ ឈ្មោះ ជា ចែត បានឈឺពោះសម្រាលកូនស្រីនៅលើផ្លូវរថភ្លើងក្នុងសង្កាត់គីឡូម៉ែត្រលេខ៦ ក្រោយពីវេជ្ជបណ្ឌិតនៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកសម្ដេចឪ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ បានបដិសេធមិនទទួលព្យាបាល។ បញ្ហាសម្រាលកូនក្នុងអំឡុងពេលបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ជាការបារម្ភរបស់គ្រូពេទ្យ។ អនុប្រធានមណ្ឌលសុខភាពទឹកថ្លា លោក ឃួន សាវ៉ន ឲ្យដឹងថា ក្នុងថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរទាំង ៣ថ្ងៃ ខាងមណ្ឌលសុខភាពពង្រឹងសំខាន់ទៅលើជំនាញពេទ្យឆ្មប និងបានចាត់ចែងឲ្យពេទ្យឆ្មប ៣ ទៅ ៤នាក់ ត្រូវប្រចាំការពេញ ២៤ម៉ោង ទៅតាមវេនរបស់ខ្លួន ហើយគ្រូពេទ្យជំងឺទូទៅ ១ ឬ ២នាក់ ក៏ត្រូវប្រចាំការដែរ៖ ។ បើទោះបីជាថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំមានគ្រូពេទ្យជាងពាក់កណ្ដាល ត្រូវឈប់សម្រាកក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែលោក ឃួន សាវ៉ន បញ្ជាក់ថា គ្រូពេទ្យប្រចាំការតាមវេននីមួយៗនោះ អាចនឹងបម្រើសេវាទាន់ពេលដល់អតិថិជនបាន។ ភាគច្រើន អតិថិជនដែលមករកសេវាព្យាបាលនៅតាមមណ្ឌលសុខភាព ក៏មានថយចុះដូចគ្នាដែរក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ ដោយអ្នកខ្លះត្រូវទៅស្រុកកំណើត ហើយភាគច្រើនមានតែសេវាសម្រាលកូនប៉ុណ្ណោះដែលមមាញឹកជាងគេ។ ស្ត្រីពរពោះម្នាក់ អ្នកស្រី ឆេង ស្រីម៉ៅ ដែលត្រូវសម្រាលកូនទី២ ក្នុងចន្លោះថ្ងៃចូលឆ្នាំ មានគម្រោងទៅសម្រាលកូននៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលជាតិគាំពារមាតា និងទារក ឬស្គាល់ជាទូទៅថា មន្ទីរពេទ្យជប៉ុន។ អ្នកស្រីបារម្ភថា ពេទ្យឆ្មបតិចតួចពេកប្រចាំការនៅថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំ អាចបង្កការលំបាកដល់អ្នកជំងឺ និងធ្វើឲ្យអ្នកជំងឺខ្វះទំនុកចិត្ត៖ ។ អ្នកស្រីធ្លាប់ឮពីព័ត៌មានដែលមានស្ត្រីម្នាក់សម្រាលកូននៅតាមផ្លូវរថភ្លើង កាលពីបុណ្យចូលឆ្នាំចិន កាលពីខែកុម្ភៈ ដូច្នេះអ្នកស្រីមិនចង់ឲ្យមានប្រវត្តិនេះច្រំដែលទៅលើស្ត្រីពរពោះឯទៀតនោះទេ បើទោះបីជាតាមរូបភាពណាក៏ដោយ រួមមានការមិនយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះអ្នកជំងឺ ការមិនទទួលខុសត្រូវលើវិជ្ជាជីវៈគ្រូពេទ្យ និងការរើសអើងអ្នកជំងឺមាន ឬក្រ ជាដើម៖ ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ ពេទ្យឆ្មបម្នាក់នៅមណ្ឌលសុខភាពស្ទឹងមានជ័យ អ្នកស្រី ប្រាក់ ផល្លា ទទួលស្គាល់ថា ក្រោយពីមានរឿងអាស្រូវភ្លាមៗជុំវិញកំហុសឆ្គងឆ្មប នៅមន្ទីរពេទ្យសម្ដេចឪ ដែលបណ្តោយឲ្យស្ត្រីម្នាក់សម្រាលកូននៅតាមផ្លូវរថភ្លើងរួចមក ខាងក្រសួងសុខាភិបាល និងប្រធានមណ្ឌលសុខភាពរបស់គាត់ បានប្រជុំរាល់ខែ ដើម្បីពង្រឹងពីការទទួលខុសត្រូវរបស់បុគ្គលិកពេទ្យឡើងវិញ៖ ។ ក្រៅតែពីបញ្ហាសម្រាលកូន លោក ឡឹក សារិន វ័យ ៦០ឆ្នាំ ដែលអង្គុយចាំបើកថ្នាំនៅមណ្ឌលសុខភាពទឹកថ្លា យល់ឃើញថា ការបង្កើនចំនួនគ្រូពេទ្យប្រចាំការឲ្យបានច្រើននៅតាមប៉ុស្តិ៍សុខភាព ក្នុងពិធីបុណ្យទាន ជាការប្រសើរចំពោះពលរដ្ឋដែលមករកសេវាព្យាបាល និងម្យ៉ាងទៀត ដើម្បីបង្ការការសង្គ្រោះបន្ទាន់ភ្លាមៗ ពេលមានករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍កើតឡើងជាយថាហេតុ ក្នុងពិធីបុណ្យនោះ៖ ។ របាយការណ៍គម្រោងទ្រទ្រង់វិស័យសុខាភិបាលទី២ របស់ក្រសួងសុខាភិបាល បង្ហាញថា ត្បិតតែមានភាពជឿនលឿនគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលក្នុងវិស័យសុខាភិបាលក៏ដោយ ក៏នៅមានបញ្ហាប្រឈមជាច្រើនលេចឡើង។ ស្ថានភាពសុខភាពនៃប្រជាពលរដ្ឋនៅតែអន់ជាងប្រទេសថៃ ភូមា និងឥណ្ឌូនេស៊ី។ បញ្ហាប្រឈមនៅមាន ជាពិសេសទាក់ទងនឹងអត្រាមរណភាពមាតា មិនសូវមានភាពជឿនលឿនក្នុងការកាត់បន្ថយកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ គុណភាព និងតម្លៃនៃការថែទាំ និងទាក់ទងវិសមធម៌ ឬភាពទទួលបានមិនស្មើគ្នានៃលទ្ធភាពទទួលយកសេវាសុខភាព។ ចំពោះលទ្ធភាពទទួលសេវានៅមានកម្រិត និងគុណភាពនៅអន់ នាំឲ្យសមាមាត្រនៃអ្នកដែលប្រើប្រាស់សេវាសុខភាព ដែលផ្តល់ដោយរដ្ឋាភិបាល នៅមានកម្រិតទាប គឺមានតែ ១៧ភាគនៃអ្នកដែលធ្លាក់ខ្លួនឈឺប៉ុណ្ណោះ ដែលប្រើសេវាសុខភាពដែលពឹងផ្អែកលើប្រព័ន្ធរដ្ឋាភិបាល៕
|
2013-04-13T16:36:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/health-04132013052901.html
|
07cb9687-d935-4b29-adb3-6178efccee33
|
ជំងឺគ្រុនឈាមកើនឡើងអំឡុង៣ខែដើមឆ្នាំ២០១៣
|
នាយកកម្មវិធីជាតិប្រយុទ្ធជំងឺគ្រុនឈាម នៃក្រសួងសុខាភិបាល លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ង៉ាន់ ច័ន្ទថា មានប្រសាសន៍ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី តាមទូរស័ព្ទថា ចាប់ពីខែមករា ដល់ខែមីនា មានកុមារចំនួន ៨នាក់បានស្លាប់ ក្នុងចំណោមអ្នកកើតជំងឺគ្រុនឈាម សរុប ១.៥០០ករណី ដែលភាគច្រើនមានអាយុចន្លោះពី ៥ឆ្នាំ ដល់ ១៤ឆ្នាំ៖ ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ង៉ាន់ ច័ន្ទថា បានមានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា ករណីគ្រុនឈាមច្រើនកើនឡើងទៅតាមទីជនបទ ដែលបណ្ដាលមកពីបញ្ហាខ្វះអនាម័យ។ លោកបានអំពាវនាវសុំឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ និងក្រុមគ្រួសារ ត្រូវតែគេងសម្រាកក្នុងម៉ុង និងរក្សាបរិស្ថានឲ្យបានស្អាតល្អ កុំឲ្យមានទឹកថ្លុកដក់ ដែលជាហេតុនាំឲ្យកើតមូសខ្លា៖ ។ នៅទន្ទឹមនេះ លោកក៏បានជំរុញឲ្យមាតាបិតា ត្រូវតាមដានពិនិត្យរោគសញ្ញារបស់កូនដែលឈឺ ក្នុងនោះរួមមាន ឈឺក្បាល ក្តៅខ្លួន ក្អួត ចេញកន្ទួលក្រហមលើស្បែក អស់កម្លាំង ឈឺសាច់ដុំ និងឈឺសន្លាក់ដៃជើង ហើយមាតាបិតាត្រូវតែយកកូនមកព្យាបាលជំងឺនៅមន្ទីរពេទ្យ ឬមណ្ឌលសុខភាពជាបន្ទាន់៕
|
2013-04-12T13:55:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/dengue-fever-04122013025714.html
|
c695623f-d73e-4fd7-89e5-bced9f4bba75
|
អាមេរិកផ្ដល់ជំនួយ៣០លានដុល្លារដល់កម្ពុជាប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍
|
ក្រសួងសុខាភិបាល បានបង្ហាញពីឆន្ទៈចង់ប្រយុទ្ធប្រឆាំងជាមួយមេរោគអេច.អាយ.វី (HIV) ដើម្បីឱ្យអ្នកកើតជំងឺអេដស៍ថយចុះមកដល់កម្រិតសូន្យ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២០ ខាងមុខ ប្រសិនបើគេអាចធ្វើទៅបាន។ ក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រនៃការកាត់បន្ថយនេះ គឺក្រសួងសុខាភិបាលកំពុងប្រឹងប្រែងសហការជាមួយអង្គការជាតិ អន្តរជាតិ ជាដៃគូ រួមនិងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផង ដើម្បីអប់រំប្រជាពលរដ្ឋឱ្យយល់ដឹង ព្រមទាំងធ្វើតេស្ដឈាមតាមរកអេច.អាយ.វី និងទប់ស្កាត់តាំងពីស្ត្រីមានផ្ទៃពោះមិនឱ្យឆ្លងទៅទារកបានទេ។ សហរដ្ឋអាមេរិក បានបើកសម្ពោធគម្រោងគំរូមួយ ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺអេដស៍នៅកម្ពុជា ដែលពិធីនោះបានប្រារព្ធឡើងនៅឯខេត្តសៀមរាប កាលពីព្រឹកថ្ងៃពុធ ទី១០ ខែមេសា។ គម្រោងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺអេដស៍ ដែលមានឈ្មោះថា ហ្វ្លេកស៊ីប (Flag ship) នឹងត្រូវចំណាយមូលនិធិ ៣០លានដុល្លារ គឺមានរយៈពេល ៥ឆ្នាំ ចាប់ពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១២ រហូតទៅដល់ឆ្នាំ២០១៧ ខាងមុខ។ ការបង្កើតគម្រោងនេះឡើង ដោយមានអង្គការខាណា (Khana) និងអង្គការអេហ្វ.អេច.អាយ៣៦០ (FHI360) និងភី.អេស.អាយ (PSI) ជាអ្នកដើរតួចម្បងក្នុងការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រ និងដំណោះស្រាយថ្មីៗ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងមេរោគអេដស៍ ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងលទ្ធផលកាន់តែប្រសើរ។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រចាំកម្ពុជា លោក វីល្លៀម ថត (William Todd) បានចូលរួមជាអធិបតីនៅក្នុងពិធីបើកសម្ពោធនោះ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា គម្រោងស្ដីពីការប្រឆាំងមេរោគអេដស៍ គឺជាផែនការគ្រាអាសន្នមួយ ដែលប្រធានាធិបតីអាមេរិក បានផ្ដោតការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះអ្នកដែលប្រឈមមុខខ្លាំងនឹងការឆ្លងមេរោគអេដស៍ ដែលត្រូវផ្ដល់សេវាការពារទៅលើការរីករាលដាល ហើយកែលំអការថែទាំសុខភាព និងព្យាបាលអ្នកជំងឺទាំងនោះ៖ ។ ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា គេចង់ឱ្យអេច.អាយ.វី និងអត្រានៃអ្នកជំងឺអេដស៍ បានថយចុះដល់កម្រិតសូន្យនៅក្នុងឆ្នាំ២០២០ ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលមានលទ្ធភាពអាចធ្វើទៅបាន។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ម ប៊ុនហេង បានមានប្រសាសន៍ថា កាលពី ៤-៥ឆ្នាំមុន មានមនុស្សពេញវ័យចាប់ពីអាយុ ១៥ ទៅ ៤៩ឆ្នាំ ចំនួន ៣% បានផ្ទុកមេរោគអេច.អាយ.វី និងជាអ្នកជំងឺអេដស៍ ក៏ប៉ុន្តែ បច្ចុប្បន្នចំនួននេះបានថយចុះមកនៅត្រឹម ០,៧% ប៉ុណ្ណោះ។ អត្រានេះ គឺថយច្រើន ដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលបានប្រឹងប្រែងជាមួយអង្គការជាតិ អន្តរជាតិ ធ្វើការប្រយុទ្ធប្រឆាំងរួមគ្នា៖ ។ អ្នកស្រី រ៉េបេកា ប្លេក (Rebecca Black) ជានាយិកាបេសកកម្មនៃទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ (USAID) ប្រចាំកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា ក្នុង១ឆ្នាំៗ សហរដ្ឋអាមេរិក បានផ្ដល់ជំនួយឱ្យកម្ពុជា ប្រហែល ៣០លានដុល្លារ។ ៤០% នៃជំនួយទាំងនោះ បានគ្របដណ្ដប់ទៅលើកម្មវិធីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺអេដស៍ ហើយ ៥០% ទៀត បានគ្របដណ្ដប់ទៅលើវិស័យសុខភាពសាធារណៈ៕
|
2013-04-10T18:55:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/us-donate-30-millions-dollar-to-fight-against-hiv-aids-04102013074842.html
|
674b9dbd-5cdf-4151-bb56-6ad5c0dc29cb
|
កម្ពុជា វៀតណាម ចិន សហការតាមដានមេរោគផ្ដាសាយបក្សីH5N1
|
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត សុខ ទូច ប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាល មានប្រសាសន៍ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី តាមទូរស័ព្ទថា ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ២០១៣ មក នៅកម្ពុជា មានមនុស្សស្លាប់ចំនួន ៨នាក់ ដោយសារជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយបក្សីH5N1 និងបានសម្លាប់សត្វមាន់ ជាង ១ម៉ឺន ៣ពាន់ក្បាល ដែលបានឈឺ និងកើតជំងឺនេះ។ លោកបន្តថា អាជ្ញាធរកម្ពុជា កំពុងពិនិត្យតាមដានមេរោគប្រភេទនេះដោយយកចិត្តទុកដាក់ និងរួមសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយអាជ្ញាធរវៀតណាម ចិន ព្រមទាំងអង្គការសុខភាពពិភពលោក ដើម្បីចាត់វិធានការរួមគ្នាទប់ស្កាត់។ ប្រភពព័ត៌មានបារាំង អា.អេហ្វ.ប៉េ (AFP) ផ្សាយនៅថ្ងៃអង្គារ ទី៩ ខែមេសា នេះ ដែលបានដកស្រង់សម្ដីមន្ត្រីសុខាភិបាលវៀតណាម បានឲ្យដឹងថា កុមារអាយុ ៤ឆ្នាំម្នាក់ បានស្លាប់កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ដោយសារមេរោគគ្រុនផ្ដាសាយបក្សីH5N1។ នេះជាករណីស្លាប់លើកទី១ ហើយ តាំងពីដើមឆ្នាំ២០១២ មក។ ចាប់ពីឆ្នាំ២០០៣ មក មានមនុស្សស្លាប់ ៦២នាក់ ក្នុងនោះ ២នាក់ស្លាប់កាលពីឆ្នាំ២០១២ ដោយសារជំងឺផ្ដាសាយបក្សីH5N1 នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម។ ចំណែកនៅក្នុងប្រទេសចិន វិញ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ មានមនុស្សស្លាប់ចំនួន ៧នាក់ ក្នុងចំណោមអ្នកកើត និងឆ្លងចំនួន ២៤នាក់ ដោយសារជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយបក្សីប្រភេទH7N9។ អាជ្ញាធរចិន ក៏បានសម្លាប់សត្វមាន់ចំនួនជាង ១១ម៉ឺនក្បាលផងដែរ ដែលបានឆ្លងរាតត្បាតជំងឺមួយនេះ។ អាជ្ញាធរវៀតណាម និងចិន បានរួមសហការគ្នាដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាលដាលនៃជំងឺផ្ដាសាយបក្សីនេះ និងបានហាមឃាត់ការធ្វើជំនួញសត្វមាន់ឆ្លងដែននៃប្រទេសទាំងពីរ។ ស្ថិតិអង្គការសុខភាពពិភពលោក បានឲ្យដឹងថា ជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយបក្សីបានសម្លាប់មនុស្សជាង ៣៧០នាក់ ក្នុងពិភពលោក ចាប់ពីមានការផ្ទុះនៃមេរោគH5N1 កាលពី ១០ឆ្នាំមុន នៅទ្វីបអាស៊ី៕
|
2013-04-10T09:50:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/cambodia-vietnam-china-fight-surge-in-bird-flu-deaths-04092013224916.html
|
dedf7f9d-01a4-4ca5-9f8b-14da4b6fcad6
|
កុមារម្នាក់ទៀតកើតជំងឺផ្ដាសាយបក្សី
|
ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសរួមរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក ប្រចាំនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ចេញផ្សាយនៅរសៀលថ្ងៃទី៤ មេសា ឆ្នាំ២០១៣ បញ្ជាក់ថា កុមារាដែលមានផ្ទុកវីរុសផ្តាសាយបក្សី H5N1 នេះ មានលំនៅនៅភូមិបឹងតាព្រាហ្ម សង្កាត់ត្រើយកោះ ស្រុកកំពង់បាយ ខេត្តកំពត។ កុមារារូបនេះចាប់ផ្ដើមឈឺ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ដោយមានគ្រុនក្ដៅ ប្រកាច់ និងហត់។ ដោយសារតែកុមារារូបនេះរឹតតែហត់ ក៏ត្រូវបានបញ្ជូនមកមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា នៅរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា។ វិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រ បានបញ្ជាក់ថា កុមារានេះមានជំងឺផ្ដាសាយបក្សី H5N1 នៅថ្ងៃទី២ មេសា ឆ្នាំ២០១៣។ កុមារាដែលមានផ្ទុកវីរុស ផ្តាសាយបក្សី H5N1 នេះ គឺជាមនុស្សទី១០ ហើយ នៅដើមឆ្នាំ២០១៣ ដែលរងគ្រោះដោយសារជំងឺផ្ដាសាយបក្សី H5N1។ ក្នុងចំនួន ១០នាក់នេះ គឺមានចំនួន ៨នាក់បានស្លាប់៕
|
2013-04-04T19:51:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/another-h5n1-boy-confirmed-04042013085140.html
|
74b42535-e333-437e-b6fe-a2d7ce089d75
|
ស្ថានភាពកុមារមានបញ្ហាអូទីស្សឹម
|
អូទីស្សឹម ត្រូវបានអ្នកជំនាញផ្នែកចិត្តវិទ្យា ចាត់ទុកថា ជាពិការភាពលើការអភិវឌ្ឍខួរក្បាលរបស់កុមារពីកំណើត ហើយដែលតែងតែចាប់ផ្ដើមលេចចេញសញ្ញាឱ្យដឹងនៅក្នុងដំណាក់កាលលូតលាស់ដំបូងរបស់កុមារ ជាពិសេស នៅមុនអាយុ ៣ឆ្នាំ។ កុមារដែលមានបញ្ហាអូទីស្សឹម គឺប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សមត្ថភាពទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកដទៃ។ បញ្ហានេះ គឺកើតឡើងនៅពេលដែលខួរក្បាលរបស់កុមារអូទីស្សឹម អភិវឌ្ឍខុសពីខួរក្បាលរបស់កុមារដទៃ។ កុមារអូទីស្សឹម មិនអាចយល់ពីបរិយាកាសផ្សេងៗលើលោកបានទេ។ ប្រធានកម្មវិធីនៃមជ្ឈមណ្ឌលសុខភាពផ្លូវចិត្តកុមារ និងយុវវ័យរបស់អង្គការការីតាស (CARITAS) លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ប៊ូមី កុមារ (Bhoomi Kumar) ពន្យល់ថា បញ្ហាអូទីស្សឹម មិនមែនជាជំងឺទេ គឺគ្រាន់តែជាការបាត់បង់ចំណុចខ្លះនៃប្រព័ន្ធខួរក្បាលប៉ុណ្ណោះ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតថ្លែងថា មូលហេតុដែលនាំឱ្យកុមារមានបញ្ហានេះ ពីមុនមានឪពុកម្ដាយមួយចំនួនយល់ច្រឡំថាបណ្ដាលមកពីកង្វះវីតាមីន ឬមកពីផលវិបាករបស់ថ្នាំបង្ការជំងឺ។ ប៉ុន្តែតាមការពិត គឺបណ្ដាលពីពូជ។ ឯកសារសុខភាពកុមារមួយឈ្មោះ នីម៉ស (Nemours) សរសេរថា ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ខួរក្បាលរបស់មនុស្សយើងអាចបកប្រែ និងយល់ពីហេតុការណ៍ដែលយើងមើលឃើញ ធុំក្លិន ស្ដាប់ឮ ភ្លក់រសជាតិ និងការពិសោធន៍សាកល្បងលើវត្ថុផ្សេងៗ។ ក៏ប៉ុន្តែ នៅពេលដែលខួរក្បាលមនុស្សណាម្នាក់មានបញ្ហាក្នុងការបកប្រែហេតុការណ៍ទាំងនេះ វានឹងធ្វើឱ្យអ្នកនោះពិបាកនិយាយ ពិបាកស្ដាប់ ពិបាកយល់ ពិបាកលេង និងពិបាករៀនសូត្រ។ ជាធម្មតា ពេលណាយើងសើច ឬញញឹម គឺបង្ហាញថា យើងសប្បាយចិត្ត។ យើងអាចយល់ពីអារម្មណ៍របស់អ្នកដទៃថា មួម៉ៅ ឬខឹងបាន តាមរយៈសំឡេង ឬទឹកមុខដែលបង្ហាញឡើង។ ក៏ប៉ុន្តែ កុមារដែលមានបញ្ហាអូទីស្សឹម មិនអាចយល់ហេតុការណ៍ទាំងនេះបានទេ។ ជាលទ្ធផល គេមិនខ្វល់ ឬមិនចាប់អារម្មណ៍នឹងហេតុការណ៍នេះទេ។ លក្ខណៈសម្គាល់បញ្ហាអូទីស្សឹម គឺមានដូចជា កុមារមានអាកប្បកិរិយារពឹស ហើយមិនចាប់អារម្មណ៍ ឬមិនចូលចិត្តទាក់ទង ឬលេងជាមួយកុមារដទៃទេ។ ពួកគេពិបាកនិយាយ មានអាកប្បកិរិយាធ្វើអ្វីដដែលៗ ឬនិយាយពាក្យដដែលៗ។ សញ្ញានៃបញ្ហានេះ អាចប្រែប្រួលពីស្រាលទៅធ្ងន់ ហើយអាចកត់សម្គាល់នៅពេលកុមារបានអាយុរវាង ២ ទៅ ៣ឆ្នាំ។ ម្ដាយរបស់កុមារអូទីស្សឹម មួយរូប គឺលោកស្រី អ៊ីង ធារ៉ា ថ្លែងថា គាត់កត់សម្គាល់លើអាកប្បកិរិយាកូនរបស់គាត់ចាប់តាំងពីពេលមានអាយុ ៣ឆ្នាំ។ ឪពុករបស់កុមារអូទីស្សឹម អាយុ ១៣ឆ្នាំមួយរូបទៀត គឺលោក ស ចន្ទរិទ្ធី បញ្ជាក់ពីបទពិសោធន៍ថា កូនរបស់លោកមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នានេះដែរ។ លោក ស ចន្ទរិទ្ធី ថ្លែងថា កូនរបស់លោក បានប្រសើរជាងមុន ហើយចេះនិយាយនៅពេលដែលបានទទួលការព្យាបាល និងអប់រំពីអ្នកជំនាញពិសេសនៅមជ្ឈមណ្ឌលសុខភាពផ្លូវចិត្តកុមារ និងយុវវ័យរបស់អង្គការការីតាស នៅមន្ទីរពេទ្យជ័យជំនះ ខេត្តកណ្ដាល។ អនុប្រធានមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តកណ្ដាល លោក ជ វិចិត្ត មានប្រសាសន៍ថា សកម្មភាព និងអាកប្បកិរិយារបស់កុមារអូទីស្សឹម គឺជាសកម្មភាពធ្វើឡើងដោយអចេតនា។ ទោះជាកុមារអូទីស្សឹម មានបញ្ហាប្រព័ន្ធខួរក្បាលផ្នែកទំនាក់ទំនងក្ដី ទាំងលោកស្រី អ៊ីង ធារ៉ា និងលោក ស ចន្ទរិទ្ធី ថ្លែងថា កូនរបស់ពួកគាត់សុទ្ធតែមានលក្ខណៈពិសេសមួយ គឺអាចចងចាំប្រសើរជាងកុមារធម្មតាភាគច្រើនដែរ។ ដូចគ្នានឹងលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ប៊ូមី កុមារ ដែរ លោក ស ចន្ទរិទ្ធី កត់សម្គាល់ថា កុមារអូទីស្សឹម រៀនបានល្អតាមរយៈរូបភាព។ លោកថ្លែងថា ដោយសារតែមូលហេតុកុមារអូទីស្សឹម រៀនពូកែតាមរយៈរូបភាព ដូច្នេះ ឪពុកម្ដាយ និងគ្រូបង្រៀន គប្បីបង្ហាត់បង្ហាញតែសកម្មភាពណាដែលល្អ និងមិននាំឱ្យគ្រោះថ្នាក់។ នៅក្នុងប័ណ្ណផ្សព្វផ្សាយការយល់ដឹងអំពីអូទីស្សឹម របស់មជ្ឈមណ្ឌលសុខភាពផ្លូវចិត្តកុមារ និងយុវវ័យរបស់អង្គការការីតាស បានសរសេរថា យើងអាចជួយកុមារអូទីស្សឹម បាន ដោយវិធីមួយចំនួន ដូចជា ការនិយាយស្ដីសាមញ្ញ និងខ្លី លើកទឹកចិត្តឱ្យចេះសម្លឹងមុខ ប្រើរូបភាពដើម្បីលើកទឹកចិត្តក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទង បង្រៀនពីរបៀបប្រើប្រាស់របស់ដែលគេចាប់អារម្មណ៍ និងចូលចិត្ត ប្រើរបស់របរ រូបភាព រូបសញ្ញាបង្ហាញពួកគេឱ្យបានច្រើន។ ប្រការសំខាន់មួយទៀត គឺការជួយអន្តរាគមន៍ឱ្យបានឆាប់ តែងតែទទួលបានផលប្រសើរ។ ប្រការនេះ គឺត្រូវសម្គាល់សញ្ញាមួយចំនួនរបស់កុមារតូចៗទៅតាមអាយុ ដូចជា អាយុ ៦ខែ ឬលើសពីនេះ កុមារមិនចេះញញឹម ឬសើចតប។ អាយុ ៩ខែ ឬលើសពីនេះ កុមារមិនចេះធ្វើតាម ឬបង្ហាញទឹកមុខ។ អាយុ ១០ខែ កុមារមិនប្រតិកម្មនៅពេលហៅ។ នៅអាយុ ១២ខែ កុមារមិនចេះកកេរកករ។ នៅអាយុ ១៦ខែ កុមារអត់ចេះនិយាយជាពាក្យ។ នៅអាយុ ២៤ខែ កុមារអត់ចេះនិយាយជាឃ្លា ដែលមាន ២ពាក្យ កុមារបាត់បង់ ឬលែងចេះនិយាយ កុមារចូលចិត្តតម្រៀបរបស់លេងជាជួរ ហើយទាក់ទងជាមួយអ្នកដទៃតិច ឬគ្មានតែម្ដង។ កន្លែងដែលអាចជួយកុមារមានបញ្ហាទាំងនេះបាន គឺមជ្ឈមណ្ឌលសុខភាពផ្លូវចិត្តកុមារ និងយុវវ័យរបស់អង្គការការីតាស នៅមន្ទីរពេទ្យជ័យជំនះ ក្រុងតាខ្មៅ ខេត្តកណ្ដាល ឬទាក់ទងទូរស័ព្ទលេខ ០២៣ ៣០០ ៥៣៤៕
|
2013-04-04T15:21:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/autism-04042013041722.html
|
7c83aeaa-19c0-43cd-b69f-4e771d869c3c
|
បញ្ហាមិនគ្រប់លក្ខណៈរបស់កុមារ
|
មជ្ឈមណ្ឌលសុខភាពផ្លូវចិត្តកុមារ និងយុវវ័យរបស់អង្គការការីតាស (CARITAS) ប្រារព្ធទិវាផ្សព្វផ្សាយអូទីស្សឹម ពិភពលោក (World Autism Awareness Day) (បញ្ហាមិនគ្រប់លក្ខណៈរបស់កុមារ) ដល់គរុនិស្សិតជិត ៥០០នាក់ នាខេត្តកណ្ដាល នៅថ្ងៃទី២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៣។ បញ្ហាអូទីស្សឹម ត្រូវបានអ្នកជំនាញឱ្យដឹងថា កំពុងមានចំនួនច្រើនលើពិភពលោកសព្វថ្ងៃនេះ។ អូទីស្សឹម ត្រូវបានអ្នកជំនាញផ្នែកចិត្តវិទ្យា ចាត់ទុកថាជាពិការភាពផ្នែកការអភិវឌ្ឍរបស់កុមារពីកំណើត ដែលតែងតែលេចចេញនូវអាកប្បកិរិយាដដែលៗ និងមានចំណាប់អារម្មណ៍ជាក់លាក់ ចម្លែកខុសពីកុមារដទៃ។ កុមារមានបញ្ហាអូទីស្សឹម មិនចូលរួមលេងសើច ឬមិនចាប់អារម្មណ៍ជាមួយអ្នកដទៃទេ។ សញ្ញានៃបញ្ហានេះ អាចប្រែប្រួលពីស្រាលទៅធ្ងន់ ហើយអាចកត់សម្គាល់បានអាយុរវាង ២ ទៅ ៣ឆ្នាំ។ ការប្រារព្ធទិវាផ្សព្វផ្សាយអូទីស្សឹម ពិភពលោក លើកទី៤ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៣ គឺផ្ដោតលើប្រធានបទ "បង្កើតឱ្យមានភាពវិជ្ជមានដល់កុមារអូទីស្សឹម" ដែលលើការអប់រំសម្រាប់ពួកគេ។ ក្នុងពេលថ្លែងបើកការប្រារព្ធទិវាផ្សព្វផ្សាយនេះ នៅមជ្ឈមណ្ឌលគរុកោសល្យភូមិភាគ ហ៊ុន សែន នាខេត្តកណ្ដាល នៅថ្ងៃទី២ ខែមេសា ប្រធានកម្មវិធីនៃមជ្ឈមណ្ឌលសុខភាពផ្លូវចិត្តកុមារ និងយុវវ័យរបស់អង្គការការីតាស លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ប៊ូមី កុមារ (Bhoomi Kumar) ពន្យល់ថា បញ្ហាអូទីស្សឹម មិនមែនជាជំងឺខួរក្បាលវិកលចរិតទេ គឺគ្រាន់តែជាការបាត់បង់ចំណុចខ្លះនៃខួរក្បាល។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ប៊ូមី កុមារ៖ ។ លោកមានប្រសាសន៍បន្តថា ការសិក្សាស្រាវជ្រាវនៅសហរដ្ឋអាមេរិក បច្ចុប្បន្ននេះ មានអត្រាកុមារអូទីស្សឹម កាន់តែច្រើនឡើងៗ គឺក្នុងចំណោមកុមារ ៥០នាក់ មានម្នាក់មានបញ្ហាអូទីស្សឹម ដែលពីមុនធ្លាប់មានម្នាក់ក្នុងចំណោម ៣០០នាក់។ នៅប្រទេសកម្ពុជា វិញ មិនទាន់មានតួលេខនៅឡើយទេ៖ ។ នៅប្រទេសកម្ពុជា បញ្ហានេះហាក់នៅថ្មី ហើយមិនទាន់មានតួលេខនៅឡើយទេ។ លោកបន្តថា ការចូលរួមយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះកុមារអូទីស្សឹម ពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាននៅក្នុងសង្គម ទាំងវិស័យសុខាភិបាល វិស័យអប់រំ ក្រុមគ្រួសារឪពុកម្ដាយ សហគមន៍ អាចជួយដល់កុមារឱ្យមានការចូលរួម និងអភិវឌ្ឍន៍ជីវិតបានលទ្ធផលល្អប្រសើរ។ បើទោះជាបញ្ហានេះជាប្រធានបទថ្មីសម្រាប់ពលរដ្ឋកម្ពុជា ក៏ដោយ ក៏នៅក្នុងពិធីចូលរួមប្រារព្ធទិវាផ្សព្វផ្សាយអូទីស្សឹម ពិភពលោកនេះ មានឪពុកម្ដាយកុមារមានបញ្ហាអូទីស្សឹម មួយចំនួន បានទទួលស្គាល់ថា ការយកចិត្តទុកដាក់ និងការផ្ដល់ការអប់រំពិសេសដល់កុមារទាំងនេះ ពិតជាបានទទួលលទ្ធផលល្អសម្រាប់កូនពួកគាត់មែន ហើយពួកគាត់ទាំងនោះអំពាវនាវឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះកុមារអូទីស្សឹម ទាំងនេះ៕
|
2013-04-03T13:13:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/World-Autism-Awareness-Day-04032013020554.html
|
eee766ac-21c8-4fd5-8ec0-e902ca8c4195
|
ពលរដ្ឋនៅបាត់ដំបងបើកយុទ្ធនាការអប់រំស្ដីពីគ្រឿងស្រវឹង
|
មនុស្ស ១៥០នាក់ ភាគច្រើនជាយុវជន និងព្រះសង្ឃ បានចាប់ផ្ដើមបើកយុទ្ធនាការស្ដីពីគ្រឿងស្រវឹង និងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម នៅថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៣ នៅតាមដងផ្លូវនានាក្នុងទីរួមខេត្តបាត់ដំបង។ នៅក្នុងក្បួនដង្ហែនោះ ពួកគេលើបដាមានខ្លឹមសារអប់រំជាច្រើនផ្ទាំង ដើម្បីបង្ហាញសាធារណជនឲ្យបានយល់ដឹងពីគ្រោះថ្នាក់ដែលបង្កឡើងដោយគ្រឿងស្រវឹង។ យុទ្ធនាការនេះបានរៀបចំឡើងដោយមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ និងសន្តិភាព (PDP CENTER) រួមគ្នាជាមួយអង្គការចលនាដើម្បីសុខភាពកម្ពុជា (CMH)។ គោលបំណងដើម្បីលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីផលប៉ះពាល់នៃការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងចំពោះសុខភាព សិទ្ធិមនុស្ស ការអប់រំ សន្តិសុខ និងសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ។ ម្យ៉ាងវិញទៀតមានទិសដៅកៀរគរការចូលរួមពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីចាត់វិធានការចំពោះការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង។ មន្ត្រីរបស់មជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ និងសន្តិភាព លោក ម៉ៃ កុសល ថ្លែងថា សព្វថ្ងៃនេះប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ទាំងប្រុសស្រីមានជំនឿថា គ្រឿងស្រវឹងជួយកែរោគ បង្កើនភាពរីករាយ បំបាត់ទុក្ខ បង្កើនចំណងមិត្តភាព ធ្វើឲ្យបាយឆ្ងាញ់ជាដើម។ លោកថា ជំនឿនេះបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងផ្នត់គំនិតរបស់ខ្មែរ និងធ្វើឲ្យការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងកាន់តែច្រើនឡើងៗពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ជាពិសេសក្នុងចំណោមយុវជន៖ «ក្រឡេកទៅមើលរបាយការណ៍របស់ក្រសួងអប់រំយុវជននិងកីឡា ឆ្នាំ២០១០ បានបង្ហាញថា យុវជនដែលមានអាយុចន្លោះពី ១០ឆ្នាំ ទៅ ២៤ឆ្នាំ ប្រមាណជា ៩០.៧% រួមទាំងស្ត្រីចំនួន ៧០% បានប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង វាធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់វិស័យអប់រំ និងការអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស និងសង្គមជាតិ មិនតែប៉ុណ្ណោះ វាធ្វើឲ្យពួកគេឈានទៅរកការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន បោះបង់សាលារៀន ដែលធ្វើប៉ះពាល់ដល់អនាគតរបស់ពួកគេ»។ ទន្ទឹមនឹងការកើនឡើងនេះ គេសង្កេតឃើញថា ការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងបានជាប់ពាក់ព័ន្ធបញ្ហាជាច្រើន ដូចជាអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ការចាប់រំលោភសេពសន្ថវៈ ការបៀតបៀនកេរខ្មាសទៅលើស្ត្រី និងកុមារ ការវាយតប់គ្នានៅតាមទីសាធារណៈ មនុស្សឃាត អំពើចោរកម្ម ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន និងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍។ របាយការណ៍អង្គការជនពិការអន្តរជាតិ បែលហ្សិក បានរកឃើញថា នៅក្នុងឆ្នាំ២០១១ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បានធ្វើឲ្យខាតបង់ថវិកា ៣១០លានដុល្លារ បើប្រៀបទៅឆ្នាំ២០១០ អស់ត្រឹមតែ ២៧៩លានដុល្លារ និងឆ្នាំ២០០៩ អស់ត្រឹមតែ ២៤៨លានដុល្លារ។ ក្នុងនោះគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ឆ្នាំ២០១១ បានសម្លាប់មនុស្ស ១.៩០៥នាក់ និងមនុស្ស ៥.៨០៧នាក់ បានរងរបួសធ្ងន់។ ការអប់រំនៃផលប៉ះពាល់នៃការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងនៅពុំទាន់បានទូលំទូលាយ ហើយការអនុវត្តច្បាប់នៅមានការខ្វះចន្លោះ។ ក្រុមហ៊ុនឧស្សាហកម្មគ្រឿងស្រវឹង បានពង្រីកសក្ដានុពលរបស់ខ្លួនកាន់តែខ្លាំងដើម្បីជំរុញឲ្យមានការប្រើប្រាស់កាន់តែច្រើន។ ពួកគេបានប្រើគ្រប់មធ្យោបាយទាក់ទាញអ្នកប្រើប្រាស់តាមរយៈការផ្ដល់រង្វាន់ ការប្រើប្រាស់ស្រីស្អាតដើម្បីផ្សព្វផ្សាយ និងការប្រើសារបំផ្លើសការពិត ដូចជាថា ផឹកស្រាដើម្បីកែរោគ ផឹកស្រាដើម្បីបង្កើនចំណងមិត្តភាព ផឹកស្រាមានកម្លាំងមាំមួន ផឹកស្រាដើម្បីសុភមង្គលគ្រួសារជាដើម។ មជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍និងសន្តិភាព បញ្ជក់ថា ដើម្បីកាត់បន្ថយនិងទប់ស្កាត់បញ្ហាទាំងនេះ គេត្រូវពង្រឹងនូវការអប់រំផ្សព្វផ្សាយពីផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាននៃការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងឲ្យបានទូលំទូលាយនៅតាមសហគមន៍ និងនៅតាមសាលារៀន។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ត្រូវពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ដែលមានស្រាប់ឲ្យបានតឹងរ៉ឹង ហើយដើម្បីទប់ស្កាត់គ្រឿងស្រវឹងឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពនោះ គេគួរតែមានច្បាប់ស្ដីពីគ្រឿងស្រវឹងដាច់ដោយឡែកមួយ ដើម្បីរឹតត្បិតទៅលើការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ការកំណត់អាយុនៃការប្រើប្រាស់ ទីកន្លែងនៃការលក់ដូរ កំណត់ពេលវេលានៃការលក់និង ដំឡើងពន្ធទៅលើផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង៕
|
2013-04-02T08:35:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/campaign-against-alcohol-04022013000120.html
|
a2ebda1d-8e4d-4577-897b-f367e7deace2
|
ជំងឺគាំងបេះដូង
|
ជំងឺស្ទះសរសៃឈាមបេះដូង គឺជាជំងឺមួយដែលអាចបណ្ដាលឱ្យអ្នកជំងឺស្លាប់ភ្លាមៗ ព្រោះតែបេះដូងគាំង។ អ្នកជំនាញខាងបេះដូង ឱ្យដឹងថា មានមនុស្សរាប់លាននាក់ស្លាប់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយសារជំងឺគាំងបេះដូង។ ជំងឺគាំងបេះដូង ត្រូវបានគ្រូពេទ្យចាត់ទុកថា ជាឃាតកកំពូលសម្លាប់មនុស្សនៅលើពិភពលោកជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ គ្រូពេទ្យជំនាញវះកាត់បេះដូងនៃមន្ទីរពេទ្យ តាន់ តុក សេង នៅប្រទេសសិង្ហបុរី គឺលោកវេជ្ជបណ្ឌិត អេឌ្រៀន វីសេងវែ (Adrian Ooi Seng Wae) បង្ហាញតួលេខថា ក្នុងចំណោមជំងឺ ១០មុខដែលសម្លាប់មនុស្សច្រើនជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក ហើយឈរនៅលំដាប់ទីមួយ គឺជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អេឌ្រៀន បង្ហាញថា ករណីស្លាប់ដោយសារជំងឺសរសៃឈាម និងបេះដូង នៅក្នុងសកលលោកក្នុងមួយឆ្នាំៗមានចំនួន ៧លាន ២សែននាក់។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ថ្លែងបន្តថា ការដែលពលរដ្ឋឆាប់ស្លាប់ច្រើននៅក្នុងវ័យចន្លោះ ៤០ ទៅ ៥០ឆ្នាំ ដោយមិនបានដល់អាយុ ៧០ឆ្នាំ នឹងនាំឱ្យប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេស។ ចំពោះមូលហេតុដែលនាំឱ្យមានបញ្ហាគាំងបេះដូង ត្រូវបានលោកវេជ្ជបណ្ឌិត អេឌ្រៀន វីសេងវែ បញ្ជាក់ថា បណ្ដាលមកពីសរសៃឈាមរបស់បេះដូងស្ទះ ដោយសារខ្លាញ់កក។ ម្យ៉ាង ដោយសារអ្នកជំងឺមិនបានយល់ដឹងអំពីការថែទាំសុខភាព និងបញ្ហាបេះដូងរបស់ខ្លួនឯង ហើយមិនបានទៅពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ។ ដូច្នេះ នៅពេលណាបញ្ហាបេះដូងកើតឡើងធ្ងន់ធ្ងរ អាចបណ្ដាលឱ្យស្លាប់ភ្លាម។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតមានប្រសាសន៍ថា មានកត្តាមួយចំនួនទៀតដែរ ដែលនាំឱ្យមានបញ្ហាដល់សរសៃឈាមបេះដូង។ កត្តាសំខាន់មួយ គឺរបបអាហារ ដែលយើងទទួលទានមិនបានត្រឹមត្រូវ។ ទាក់ទងនឹងរបបអាហារទទួលទាននេះដែរ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អេឌ្រៀន ពន្យល់ថា កាលណាយើងទទួលទានច្រើន ជក់បារី ហើយមិនបានហាត់ប្រាណ យើងនឹងមានជំងឺលើសឈាម ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ហើយជាតិខ្លាញ់កូលេស្ទើរ៉ល (Cholesterol) កកស្ទះនៅក្នុងសរសៃឈាម។ ករណីគាំងបេះដូងខ្លះ មានភ័ព្វវាសនាអាចនៅរស់បាន ប៉ុន្តែបើគ្មានភ័ព្វទេ នឹងស្លាប់។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អេឌ្រៀន មានប្រសាសន៍ថា មានរោគសញ្ញា និងអាការៈសំខាន់ៗមួយចំនួន ដែលមានជាអាទិ៍ គឺចុកក្នុងទ្រូង។ ក្រៅពីនេះ គឺឈឺនៅក ស្មា ឬក៏ខ្នង។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតណែនាំឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះរោគសញ្ញា និងអាការៈឈឺទាំងនេះ ដែលកើតមានលើមនុស្សប្រឈមនឹងជំងឺបេះដូងមួយចំនួន។ រីឯការព្យាបាលវិញ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អេឌ្រៀន ពន្យល់ថា គ្រូពេទ្យនឹងព្យាបាលអ្នកជំងឺដែលមានជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង ដោយវិធីប្រើថ្នាំ ការដាក់ឧបករណ៍សុង និងការវះកាត់។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត បញ្ជាក់ថា នៅក្នុងករណីស្ទះសរសៃឈាមបេះដូងប្រមាណ ១០% ទៀត ដែលមានខ្លាញ់កកធ្ងន់ធ្ងរ ហើយថ្នាំមិនអាចជួយបាន គឺប្រើវិធីដាក់ឧបករណ៍សុង។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតរំឭកថា អ្នកដែលមានជំងឺសរសៃឈាមបេះដូងយូរមកហើយ ហើយមិនបានទៅជួបគ្រូពេទ្យ មិនគ្រប់គ្រងសម្ពាធឈាមឱ្យបានល្អ មិនបានគ្រប់គ្រងកម្រិតជាតិខ្លាញ់ កូលេស្ទើរ៉ល ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ហើយមិនឈប់ជក់បារី អ្នកនោះនឹងមានជំងឺបេះដូងធ្ងន់ធ្ងរ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតណែនាំថា ដើម្បីបង្ការ ឬកាត់បន្ថយឱកាសកុំឱ្យមានជំងឺគាំងបេះដូង មនុស្សម្នាក់ៗគប្បីហាត់ប្រាណជាប្រចាំ និងទទួលទានអាហារឱ្យបានត្រឹមត្រូវ៖ ។ ប្រសិនបើយើងមិនបានអនុវត្តតាមការណែនាំនេះទេ ហើយមានអាការៈ ឬរោគសញ្ញាចុកក្នុងទ្រូង ពិបាកដកដង្ហើម ឬឈឺនៅក ថ្គាម ស្មា និងដៃ គឺត្រូវទៅជួបគ្រូពេទ្យជាបន្ទាន់ ដោយមិនត្រូវនៅអែអង់ឡើយ ពីព្រោះសញ្ញា និងអាការៈទាំងនេះ បញ្ជាក់ថា លោកអ្នកអាចមានបញ្ហាគាំងបេះដូងហើយ។ ចំណុចសំខាន់មួយ គឺបញ្ឈប់ការជក់បារី ឬមិនត្រូវជក់បារីទេ ប្រសិនបើមិនទាន់ចេះជក់។ ចំពោះសំណួរដែលសួរថា តើការទទួលស្រាទំពាំងបាយជូរក្រហម ជួយដល់បេះដូងឬទេ? លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អេឌ្រៀន បញ្ជាក់ថា អាចជួយខ្លះដែរ ពីព្រោះសម្បកផ្លែទំពាំងបាយជូរមានសារធាតុជួយដល់បេះដូង។ ក៏ប៉ុន្តែ ការទទួលទានស្រាក្រហមច្រើនពេក នាំឱ្យខូចសុខភាពទៅវិញ ជាពិសេសថ្លើម៕
|
2013-03-28T12:15:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/Heart-attack-03282013011215.html
|
8b88e316-4b4c-4aed-b17c-dc75eafc0586
|
អ្នកជំងឺរបេងនៅកម្ពុជាមានកម្រិតខ្ពស់
|
មន្ត្រីសុខាភិបាលវាយតម្លៃថា នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងចំណោមមនុស្ស ២នាក់ គឺមាន ១នាក់មានមេរោគរបេងក្នុងខ្លួន។ តួលេខនេះ ត្រូវបានទីប្រឹក្សាក្រសួងសុខាភិបាល និងជានាយកមជ្ឈមណ្ឌលជាតិកំចាត់រោគរបេង និងហង់សិន គឺលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៅ តាន់អ៊ាង ចាត់ទុកថា ជាតួលេខខ្ពស់នៅឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៅ តាន់អ៊ាង បញ្ជាក់ថា ទោះជាមានមេរោគរបេងក្នុងខ្លួនដូច្នេះក្ដី ក៏មិនទាន់បង្កទៅជាជំងឺដែរ។ ជំងឺរបេងចាប់ផ្ដើមកើតនៅពេលណាប្រព័ន្ធរាងកាយយើងចុះទ្រុឌទ្រោម និងមានវ័យជរា។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៅ តាន់អ៊ាង មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងរយៈពេលជាង ១០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ កម្មវិធីកម្ចាត់ជំងឺរបេងថ្នាក់ជាតិរបស់កម្ពុជា ត្រូវបានអង្គការសុខភាពពិភពលោកទទួលស្គាល់ថា បានជោគជ័យក្នុងការកាត់បន្ថយចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺរបេងបានយ៉ាងច្រើន។ បើទោះជាតួលេខទូទៅរបស់ថ្នាក់ជាតិបង្ហាញការធ្លាក់ចុះក្ដី នាយិកាផ្នែកជំងឺឆ្លងនៃមន្ទីរពេទ្យព្រះសីហនុ មណ្ឌលនៃក្ដីសង្ឃឹម រាជធានីភ្នំពេញ គឺអ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ថៃ សុភ័គ ថ្លែងថា រហូតមកដល់ពេលនេះ ប្រទេសកម្ពុជា នៅមានអ្នកជំងឺរបេងប្រមាណ ៤ម៉ឺននាក់។ ដោយឡែកក្នុងឆ្នាំ២០១២ កន្លងទៅ អ្នកជំនាញស្រាវជ្រាវនៃមន្ទីរពេទ្យព្រះសីហនុ មណ្ឌលនៃក្ដីសង្ឃឹម បានរកឃើញថា នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ក៏មានចំនួនច្រើនដែរ។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំផ្សព្វផ្សាយអំពីលទ្ធផលស្រាវជ្រាវរបេងសកម្ម តាមគម្រោងដែលមានឈ្មោះជាភាសាអង់គ្លេសថា ធីប៊ី អៅរីច (TB Outreach) ឆ្នាំទី១ ចាប់ពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១២ ដល់ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៣ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ថៃ សុភ័គ បង្ហាញថា ក្នុងចំណោមអ្នកដែលបានធ្វើសម្ភាសចំនួនប្រមាណ ៣សែននាក់ នៅរាជធានីភ្នំពេញ មានអ្នកកើតជំងឺរបេងគ្រប់សណ្ឋានចំនួន ៧៣៣នាក់ ហើយក្នុងចំណោមតួលេខនេះ ចំនួន ៦៨៧នាក់មានរបេងសួត។ ប្រធានកម្មវិធី លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ជួន គឹមចេង ឱ្យដឹងថា ករណីជំងឺរបេងភាគច្រើនត្រូវបានរកឃើញនៅជាយក្រុងភ្នំពេញភាគខាងលិច និងខាងត្បូង ដែលសម្បូរណ៍មនុស្សរស់នៅប្រមូលផ្ដុំ និងសហគមន៍អ្នកក្រីក្រ។ អ្នកជំនាញបញ្ជាក់ថា ជំងឺរបេង ជាជំងឺសួតដែលឆ្លងមេរោគនៅក្នុងខ្យល់ដកដង្ហើម តាមរយៈការក្អក ឬកណ្ដាស់របស់អ្នកជំងឺរបេង ដែលមិនបានខ្ទប់មាត់ និងច្រមុះ។ រោគសញ្ញាសង្ស័យនៃរបេង មានដូចក្អករ៉ាំរ៉ៃលើសពី ២អាទិត្យ គ្រុន និងបែកញើសពេលយប់ ធំបាយ និងស្រកទម្ងន់ជាដើម។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៅ តាន់អ៊ាង ណែនាំឱ្យអ្នកមានរោគសញ្ញាទាំងនេះប្រញាប់ទៅជួបគ្រូពេទ្យ ដើម្បីព្យាបាលឱ្យទាន់ពេលវេលា ដែលសេវាព្យាបាលជំងឺនេះរដ្ឋផ្ដល់ដោយឥតគិតថ្លៃ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបន្តថា ការព្យាបាលជំងឺរបេងមានតម្លៃថោក។ ក៏ប៉ុន្តែ នៅពេលណាអ្នកជំងឺលេបថ្នាំមិនបានត្រឹមត្រូវ អាចបណ្ដាលឱ្យរោគស៊ាំនឹងថ្នាំ ហើយការព្យាបាលអ្នកជំងឺស៊ាំថ្នាំនេះ នឹងត្រូវចំណាយរាប់រយដងលើសធម្មតា។ នាយិកាផ្នែកជំងឺឆ្លងនៃមន្ទីរពេទ្យព្រះសីហនុ មណ្ឌលនៃក្ដីសង្ឃឹមរាជធានីភ្នំពេញ គឺអ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ថៃ សុភ័គ បង្ហាញថា ក្នុងឆ្នាំ២០១១ ពិភពលោកមានករណីរបេងថ្មីជិត ៩លាននាក់។ ក្នុងនោះ កុមារ ៥០ម៉ឺននាក់។ ករណីស្លាប់ដោយសារជំងឺរបេងមានមនុស្សចាស់ ១លាន ៤សែននាក់ និងកុមារ ៦ម៉ឺន ៤ពាន់នាក់។ អ្នកស្លាប់ដោយសាររបេងទាំងនេះ គឺចំនួន ៩៥% នៅក្នុងប្រទេសក្រីក្រ និងកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ សហគមន៍ក្រីក្រ និងក្រុមងាយរងគ្រោះ ជាក្រុមអាចឆ្លងជំងឺ និងស្លាប់ខ្ពស់។ អ្នកជំងឺរបេងដែលស៊ាំនឹងថ្នាំច្រើនមុខ ចំនួន ៦ម៉ឺននាក់ ត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីព្យាបាល នៅចុងឆ្នាំ២០១១។ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ថៃ សុភ័គ បង្ហាញថា ការស្រាវជ្រាវដែលបានធ្វើនៅរាជធានីភ្នំពេញរយៈពេល ១ឆ្នាំកន្លងមកនេះ មានអ្នកជំងឺរបេងចំនួន ៨នាក់ ដែលស៊ាំនឹងថ្នាំព្យាបាលឈ្មោះ រីហ្វាមពីស៊ីន (Rifampicin)។ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតបញ្ជាក់បន្ថែមថា បច្ចុប្បន្ននេះ មន្ទីរពេទ្យនៅរាជធានីភ្នំពេញ មានម៉ាស៊ីនពិនិត្យកាន់តែទំនើប ដែលអាចរកមេរោគរបេងបានប្រសើរជាងមុន។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវកំពុងប្រឹងប្រែងស្វែងរកករណីរបេងឱ្យបានច្រើន ដើម្បីព្យាបាលទាន់ពេល មុនពេលដែលសួតខូច និងកាត់បន្ថយការចម្លងនៅក្នុងសហគមន៍។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៅ តាន់អ៊ាង ណែនាំថា ដើម្បីកាត់បន្ថយការឆ្លងមេរោគរបេង និងមេរោគផ្សេងៗមួយចំនួន មនុស្សគ្រប់រូបគប្បីខ្ទប់មាត់ និងច្រមុះនៅពេលណាក្អក ឬកណ្ដាស់៕
|
2013-03-21T11:55:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/TB-rates-still-risk-03282013005259.html
|
23c15a36-3b4a-4238-acd9-c213c4878641
|
អ្នកភូមិបណ្ដែតទឹកនៅសៀមរាបខ្វះមណ្ឌលសុខភាព
|
ភូមិចល័តបណ្ដែតទឹកពាមតាអួ ឃុំកែវពណ៌ ស្រុកពួក មានប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងបឹងទន្លេសាប ប្រមាណជាង ២៧០គ្រួសារ បើគិតចំនួនប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណជាង ១ពាន់នាក់ ដែលបច្ចុប្បន្ន ពួកគាត់កំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាពីរយ៉ាង គឺខ្វះទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ និងគ្មានមណ្ឌលសុខភាពសម្រាប់បម្រើសេវាសុខភាពសាធារណៈ។ តើក្រុមអ្នកភូមិទីនោះពេលឈឺម្ដងៗ នឹងទៅទទួលការព្យាបាលនៅកន្លែងណា ហើយតើនឹងត្រូវធ្វើដំណើរចម្ងាយផ្លូវប៉ុន្មានគីឡូម៉ែត្រពីកន្លែងដែលពួកគេរស់នៅ? ភូមិបណ្ដែតទឹកពាមតាអួ ក្នុងបឹងទន្លេសាប ចម្ងាយប្រមាណជាង ៣០គីឡូម៉ែត្រភាគខាងត្បូងឆៀងខាងលិចពីទីរួមខេត្តសៀមរាប។ អ្នកភូមិទីនោះបានឱ្យដឹងថា ពួកគេមានកង្វល់ជាច្រើនជំនាន់មកហើយទៅលើការគ្មានមន្ទីរពេទ្យរបស់រដ្ឋនៅក្នុងសហគមន៍។ ក្រុមអ្នកភូមិបញ្ជាក់ថា ផលលំបាករបស់ពួកគេនៅពេលមានអ្នកជំងឺត្រូវបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យម្ដងៗ គឺចំណាយប្រាក់ថ្លៃជួលទូក ឬក៏ថ្លៃរ៉ឺម៉កម៉ូតូប្រមាណពី ១៥.០០០រៀល ឬក៏ ៤ម៉ឺនរៀល ចំណែកឯការធ្វើដំណើរទៀតសោត ក៏ចំណាយពេលយូរ ដោយសារតែផ្លូវឆ្ងាយ។ ក្រុមអ្នកភូមិបានអំពាវនាវរកសប្បុរសជន ឬក៏អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលនានា សូមឱ្យជួយសង់មណ្ឌលសុខភាពចល័តតាមទឹកមួយ ប្រសិនបើមានលទ្ធភាពអាចធ្វើទៅបាន។ ស្ត្រីអ្នកភូមិពាមតាអួ ម្នាក់ គឺអ្នកស្រី កេង ចិន។ គាត់អង្គុយនៅក្រោមដំបូលខ្ទមតូចមួយ ដែលប្រក់ស្លឹកត្នោត ដោយមានដាក់លក់ដូរផ្លែឈើ និងនំបន្តិចបន្តួច បានមានប្រសាសន៍ថា បច្ចុប្បន្នគាត់មិនមានអារម្មណ៍កក់ក្ដៅទេ ដោយសារតែគ្មានមណ្ឌលសុខភាពសម្រាប់ព្យាបាលជំងឺនៅក្នុងភូមិរបស់គាត់។ ស្ត្រីដដែលមានប្រសាសន៍ថា គាត់មានកូនជាច្រើននាក់ ហើយនៅពេលដែលកូនរបស់គាត់ឈឺម្ដងៗ គឺគាត់ពិបាកនាំទៅមណ្ឌលសុខភាព ដែលមានតែនៅឯឃុំកែវពណ៌ ចម្ងាយប្រមាណ ១៧គីឡូម៉ែត្រពីភូមិរបស់គាត់។ ចំណែកការចំណាយថ្លៃធ្វើដំណើរទៀតសោត គឺប្រហែល ១៥.០០០រៀល ទាំងទៅទាំងមក៖ ។ ចំណែកលោក ឈាន ណារិទ្ធិ ជាអ្នកភូមិបណ្ដែតទឹកពាមតាអួ ម្នាក់ទៀត មានប្រសាសន៍ប្រហាក់ប្រហែលគ្នានេះថា រូបលោក និងអ្នកភូមិទាំងអស់មានការពិបាកជាខ្លាំង នៅពេលដែលមានអ្នកឈឺម្ដងៗ គឺត្រូវចំណាយពេលជាច្រើនម៉ោងដឹកអ្នកឈឺទៅកាន់មណ្ឌលសុខភាព នៅឯឃុំកែវពណ៌។ នៅរដូវវស្សា ថ្លៃជួលកាណូតដឹកអ្នកជំងឺទៅមន្ទីរពេទ្យ គឺ ៤ម៉ឺនរៀល ស្មើនឹង ១០ដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក។ លោក ឈាន ណារិទ្ធិ៖ ។ ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នកភូមិបណ្ដែតទឹកពាមតាអួ គឺទីពឹងលើមុខរបរនេសាទត្រីតែមួយមុខគត់ ហើយចំណូលតិចតួចដែលបានពីការលក់ផលនេសាទ គឺយកទៅចំណាយលើថ្លៃទិញអង្ករ បន្លែ ផ្លែឈើពីអ្នកភូមិដែលនៅលើគោក។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើពួកគេត្រូវចំណាយច្រើនលើថ្លៃធ្វើដំណើរទៅកាន់មណ្ឌលសុខភាពដែលនៅឆ្ងាយទៀតនោះ គឺជាបញ្ហាប្រឈមមុខទៅនឹងជីវភាព។ ក្រុមអ្នកភូមិកំពុងអំពាវនាវរកសប្បុរសជន ឬក៏អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលណាដែលមានលទ្ធភាព ឱ្យជួយសង់ប៉ុស្តិ៍សុខភាពមួយ ដែលអាចបណ្ដែតទឹកចល័តទៅតាមពួកគេបាន នោះជាការត្រេកអរបំផុត។ អនុប្រធានភូមិពាមតាអួ គឺលោក លី មោង បានមានប្រសាសន៍ថា បច្ចុប្បន្ន ភូមិរបស់លោកគឺមានប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅជាង ១ពាន់នាក់។ លោក លី មោង បានមានប្រសាសន៍ទៀតថា ជាច្រើនជំនាន់មកហើយ ក្នុងភូមិរបស់លោកមិនដែលមានមណ្ឌលសុខភាពទេ៖ ។ ក្រុមប្រឹក្សាឃុំកែវពណ៌ បានឱ្យដឹងថា គេធ្លាប់ទាក់ទងទៅរដ្ឋាភិបាលឱ្យជួយបង្កើតមណ្ឌលសុខភាពនៅភូមិពាមតាអួ នោះ ក៏ប៉ុន្តែការស្នើសុំនៅតែមិនបានលទ្ធផល ដោយសារតែចំនួនអ្នកភូមិដែលរស់នៅទីនោះ មិនគ្រប់តាមគោលការណ៍ស្ថិតិដែលត្រូវឱ្យសង់ជាមណ្ឌលសុខភាពបាននៅឡើយ។ លោក លួស ឡាយ ជាមេឃុំកែវពណ៌ បានមានប្រសាសន៍ថា លោកធ្លាប់ស្នើសុំឱ្យមានប៉ុស្តិ៍សុខភាពមួយប្រចាំនៅទីនោះសិន នៅពេលដែលចំនួនអ្នកភូមិមិនទាន់គ្រប់អាចឱ្យសង់ជាមណ្ឌលសុខភាពបាននៅឡើយ ក៏ប៉ុន្តែដំណោះស្រាយនៅតែគ្មាន ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលនៅខ្វះគ្រូពេទ្យដើម្បីទៅប្រចាំការទីនោះ។ ចំណែកលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ក្រូស សារ៉ាត់ ប្រធានមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តសៀមរាប បានមានប្រសាសន៍ថា តាមគោលការណ៍របស់ក្រសួងសុខាភិបាល គឺអាចសង់មណ្ឌលសុខភាពនៅទីណាមួយបាន លុះណាតែនៅទីនោះមានប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅចាប់ពី ៥ពាន់នាក់។ មន្ត្រីដដែលបានបញ្ជាក់ថា ទោះយ៉ាងណា រដ្ឋាភិបាលមិនដែលព្រងើយកន្តើយចំពោះការថែទាំសុខភាពប្រជាពលរដ្ឋទេ គឺតែងប្រើប្រាស់មធ្យោបាយផ្សេងៗដែលអាចធ្វើបាន ក៏ប៉ុន្តែចំពោះភូមិបណ្ដែតទឹកដូចពាមតាអួ នោះ មិនត្រឹមតែរស់នៅលើទឹកទេ គឺថែមទាំងចល័តមិនទៀងទាត់ ជាហេតុដែលពិបាកក្នុងការសាងសង់មណ្ឌលសុខភាពសម្រាប់អ្នកភូមិទីនោះ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ក្រូស សារ៉ាត់៖ ។ មន្ត្រីមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តសៀមរាប ឱ្យដឹងថា ជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ក្រសួងសុខាភិបាលបានប្រឹងប្រែងសហការជាមួយអង្គការដៃគូ និងម្ចាស់ជំនួយធំៗ ដើម្បីធ្វើឱ្យមណ្ឌលសុខភាពនៅតាមសហគមន៍ជនបទមានការកើនឡើងពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ នៅខេត្តសៀមរាប បច្ចុប្បន្នមានមណ្ឌលសុខភាពតាមឃុំចំនួន ៨៤កន្លែង ហើយនៅឆ្នាំ២០១៣ នេះ គេមានគម្រោងសម្ពោធមណ្ឌលសុខភាពថ្មីចំនួន ៥កន្លែងទៀតសម្រាប់បម្រើសុខភាពសាធារណៈ៕
|
2013-03-20T14:30:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/siemreap-floating-village-health-03202013031819.html
|
2655a9ed-de41-4c76-bfe7-7351381bd920
|
អ្នកភូមិបណ្ដែតទឹកនៅសៀមរាបខ្វះទឹកស្អាត
|
នៅឯភូមិបណ្ដែតទឹកមួយក្នុងបឹងទន្លេសាប នៃស្រុកពួក ខេត្តសៀមរាប គឺមានអ្នកនេសាទជាច្រើនគ្រួសារកំពុងតែប្រឈមនឹងការខ្វះទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ពេលបច្ចុប្បន្ន។ ប្រជាពលរដ្ឋជាង ២៧០គ្រួសារ រស់នៅភូមិពាមតាអួ នៃឃុំកែវពណ៌ បានត្អូញត្អែរថា ពួកគេកំពុងមានកង្វល់ជាខ្លាំង នៅពេលរដូវប្រាំងចូលមកដល់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយសារតែគ្មានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ទាល់តែសោះ។ ភូមិនេះមានចម្ងាយជាង ៣០គីឡូម៉ែត្រ ភាគខាងត្បូងឆៀងខាងលិច ពីទីរួមខេត្តសៀមរាប។ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ អ្នកភូមិដែលគ្មានលទ្ធភាពទិញទឹកស្អាតពីកន្លែងដទៃមកប្រើប្រាស់ គឺតែងបង្ខំចិត្តដងយកទឹកទន្លេសាប ល្អក់ខ្វល់ពោរពេញដោយកករដីមកប្រើប្រាស់ ដូចជាដាំស្ល បោកគក់សម្លៀកបំពាក់ និងផឹកជាដើម។ ស្ត្រីអ្នកភូមិពាមតាអួ ម្នាក់ គឺអ្នកស្រី កេង ចិន អ្នកស្រីបានមានប្រសាសន៍ថា រូបគាត់ និងអ្នកភូមិជាច្រើនទៀតដែលរស់នៅលើផ្ទះបណ្ដែតទឹក កំពុងមានការលំបាកដោយសារតែពុំមានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់។ គាត់បញ្ជាក់ថា ដោយសារតែគ្មានទឹកស្អាតទាល់តែសោះ គឺអ្នកភូមិតែងបង្ខំចិត្តដួសយកទឹកទន្លេល្អក់ខ្វល់មកប្រើប្រាស់ បណ្ដាលឱ្យសម្លៀកបំពាក់ក៏មិនស្អាត ហើយខ្លួនប្រាណក៏ប្រឈមមុខនឹងជំងឺផ្សេងៗ។ អ្នកស្រី កេង ចិន៖ ។ ភូមិពាមតាអួ គឺជាភូមិចល័តបណ្ដែតតាមផ្ទៃទឹកនៃបឹងទន្លេសាប ទៅតាមរដូវកាល ដូចជានៅរដូវទឹកឡើង គេបាននាំគ្នាអូសសណ្ដោងផ្ទះមកនៅជុំវិញទីវត្តមេជ្រៃ និងរដូវទឹកស្រក នាំគ្នាចុះតាមទឹកទៅនៅកណ្ដាលទន្លេសាប ជាដើម។ នៅរដូវប្រាំង ចាប់ពីអំឡុងខែមីនា រហូតដល់ខែមិថុនា ទឹកទន្លេសាប ជុំវិញតំបន់ពួកគេរស់នៅ បានគោករាក់ គួបផ្សំជារៀងរាល់ថ្ងៃមានកាណូតដឹកជញ្ជូនអីវ៉ាន់ និងកាណូតដឹកនាំទេសចរណ៍ចេញចូលផង ធ្វើឱ្យផ្ទៃទឹកនៅទីនោះល្អក់ខ្វល់។ ភាពមិនស្អាតនៃទឹកមួយផ្នែកទៀតនោះ គឺអ្នកភូមិបានចិញ្ចឹមសត្វនៅលើក្បូន ដូចជាជ្រូក មាន់ ទា ជាដើម ឱ្យបន្ទោរបង់លាមក លាងចានឆ្នាំង និងលាងត្រីប្រហុកដាក់ទឹកជាប្រចាំ ដែលធ្វើឱ្យទឹកកាន់ក្រខ្វក់ខ្លាំងឡើង។ លោក ឈាន ណារិទ្ធ ជាប្រជាពលរដ្ឋនៅភូមិពាមតាអួ ម្នាក់ទៀត បានមានប្រសាសន៍ថា អ្នកភូមិរបស់លោក គឺជៀសមិនផុតពីការប្រើប្រាស់ទឹកនោះទេ។ ទឹកទន្លេទីនោះល្អក់ខ្លាំង ចាប់ផ្ដើមពីខែមីនា រហូតដល់ខែឧសភា។ បុរសដដែលបានបញ្ជាក់ថា គាត់មិនចង់ប្រើប្រាស់ទឹករបៀបនេះទេ ក៏ប៉ុន្តែវាមិនមានជម្រើសណាមួយឡើយ៖ ។ អ្នកភូមិបានឱ្យដឹងថា ដោយសារតែប្រើប្រាស់ទឹកក្រខ្វក់ជាប្រចាំថ្ងៃនោះ ធ្វើឱ្យពួកគេឧស្សាហ៍កើតជំងឺផ្សេងៗ។ កាលពីឆ្នាំ២០១១ កន្លងទៅ អ្នកភូមិទីនោះជាច្រើននាក់ បានកើតជំងឺអាសន្នរោគ បណ្ដាលឱ្យប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ២នាក់ស្លាប់។ អនុប្រធានភូមិពាមតាអួ លោក លី មោង បានមានប្រសាសន៍ថា លោកតែងមានការព្រួយបារម្ភចំពោះសុខភាពប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងភូមិរបស់លោក។ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដោយសារតែអ្នកភូមិប្រើប្រាស់ទឹកក្រខ្វក់ គឺអ្នកភូមិតែងកើតជំងឺរាក និងកមរមាស់ ជាដើម។ អនុប្រធានភូមិបានបញ្ជាក់ថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៦ មក លោកតែងស្នើសុំអង្គការ ឬក៏រដ្ឋាភិបាលឱ្យជួយរិះរកវិធីយ៉ាងណា ដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋបានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ ក៏ប៉ុន្តែការស្នើសុំរបស់លោកមិនបានផលអ្វីទេ។ លោក លី មោង៖ ។ ចំណែកលោក លួស ឡាយ ជាមេឃុំកែវពណ៌ បានមានប្រសាសន៍ថា ចាប់តាំងតែពីឆ្នាំ២០០៧ គឺលោកតែងស្នើសុំជាញឹកញាប់ទៅអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលនានា ឱ្យជួយធ្វើស្ថានីយចម្រោះទឹកស្អាតចែកជូនអ្នកភូមិទីនោះ ក៏ប៉ុន្តែអង្គការខ្លះបានត្រឹមតែសន្យា រហូតមកដល់ពេលនេះ មិនទាន់ចេញជាលទ្ធផលអ្វីឡើយ។ អង្គការខ្លះទៀតបានចុះទៅសិក្សា ក៏ប៉ុន្តែដោយសារតែភូមិនោះពិបាកផ្លូវធ្វើដំណើរ ក៏មិនទាន់ឃើញមានគម្រោងណាមួយកើតចេញជារូបរាងទេ។ លោក លី សាមេត ជាប្រធានអង្គការមហាជនប្រចាំភូមិពាមតាអួ នោះ បានមានប្រសាសន៍ថា នៅក្នុងសហគមន៍របស់លោកកំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាជាច្រើន ដូចជាការចំណាកស្រុក អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ និងបញ្ហាខ្វះមណ្ឌលសុខភាពជាដើម។ ក៏ប៉ុន្តែ បញ្ហាចម្បងដែលអ្នកភូមិកំពុងប្រឈមមុខនេះ គឺការខ្វះទឹកស្អាតប្រើប្រាស់។ លោក លី សាមេត បានឱ្យដឹងថា ដោយសារតែអ្នកភូមិរបស់លោកកំពុងប្រើប្រាស់ទឹកក្រខ្វក់ គឺអ្វីដែលលោកអាចជួយបាន ត្រឹមតែខំប្រឹងប្រែងចុះអប់រំអ្នកស្រុកឱ្យយល់ដឹងអំពីអនាម័យ ការថែរក្សាសុខភាព ដើម្បីឱ្យជៀសផុតពីជំងឺទាំងឡាយប៉ុណ្ណោះ។ ក្រសួងសុខាភិបាលនៃប្រទេសកម្ពុជា ក៏កំពុងប្រឹងប្រែងលើកកម្ពស់សុខភាពប្រជាពលរដ្ឋនៅសហគមន៍ជនបទ ដោយចាត់ទុកការប្រើប្រាស់ទឹកស្អាតជាយុទ្ធសាស្ត្រនៃការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រដែរ ប្រសិនបើពលរដ្ឋសុខភាពល្អ គឺមានពេលវេលា និងកម្លាំងធ្វើការ ដើម្បីបានកម្រៃចិញ្ចឹមជីវិត។ ក៏ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន ប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើនដែលរស់នៅតាមទីជនបទ មិនទាន់មានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់នៅឡើយទេ៕
|
2013-03-16T15:35:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/villagers-in-siemreap-lack-of-pure-water-03162013042351.html
|
ee68e157-bad1-4122-9d7d-1f68cba6098d
|
កិច្ចពិភាក្សាពីវិធានការការពារជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយបក្សី
|
ជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយបក្សីនេះ បានធ្វើឲ្យក្រុមមន្ត្រីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ កាន់តែមានក្ដីព្រួយបារម្ភ ដោយសារនៅឆ្នាំ២០១៣ នេះ មេរោគH5N1 មានសន្ទុះរាលដាលខ្លាំងជាងឆ្នាំ២០១២។ មន្ត្រីជំនាញក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនៃការរីករាលដាលនៃមេរោគH5N1 នៅកម្ពុជា កំពុងព្រួយបារម្ភខ្លាចមានការបម្លែងមេរោគនេះឆ្លងពីមនុស្សទៅមនុស្ស ប្រសិនជាខ្វះចន្លោះក្នុងការទប់ស្កាត់មេរោគដែលបង្កឲ្យមានជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយបក្សី។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំសម្របសម្រួលអន្តរក្រសួង ស្ដីពីការវាយតម្លៃ និងវិធានការឆ្លើយតបក្នុងពេលផ្ទុះឡើងជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយបក្សី នៅថ្ងៃទី១៤ មីនា អនុប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាល លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ មានប្រសាសន៍ថា ឱកាសនៃការបម្លែងមេរោគនេះគេឃើញមានសន្ទុះកាន់តែកើនឡើង។ លោកថា ជាបឋម កម្ពុជា ពុំមានវត្តមានមេរោគនេះទេ ប៉ុន្តែមកដល់បច្ចុប្បន្ន មេរោគនេះមាននៅក្នុងសត្វបក្សីដែលវាបានចម្លងពីសត្វបក្សីទៅសត្វបក្សី។ លោក លី សូវ៉ាន់ បញ្ជាក់ថា អន្តរក្រសួងបានដាក់វិធានការយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ដើម្បីពង្រឹងប្រព័ន្ធតាមដានបន្តទៀត ជៀសវាងការបម្លែងមេរោគH5N1ដែលអាចវាយលុកខ្លាំងនៅកម្ពុជា។ នៅប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងរយៈពេលពីរខែដើមឆ្នាំ២០១៣ នេះ ជំងឺផ្ដាសាយបក្សីH5N1 បានផ្ទុះ និងចម្លងទៅមនុស្សចំនួន ៩នាក់ ក្នុងនោះមនុស្សស្លាប់ចំនួន ៨នាក់។ ហើយគិតតាំងពីឆ្នាំ២០០៥ មក មានមនុស្សឈឺចំនួន ៣០នាក់ និងស្លាប់ចំនួន ២៧នាក់ដោយសារជំងឺនេះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ អះអាងថា ក្នុងករណីទាំងនេះពុំមានការរកឃើញណាមួយបញ្ជាក់ថាជាករណីឆ្លងពីមនុស្សទៅមនុស្សនោះទេ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៤ មកដល់បច្ចុប្បន្ន ករណីផ្ទុះជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយបក្សីមកលើសត្វ មានចំនួន ៣៩កន្លែង ក្នុងនោះមានច្រើនជាងគេ គឺខេត្តកំពង់ចាម តាកែវ និងខេត្តកណ្ដាល បន្ទាប់មកមានខេត្តកំពត សៀមរាប បន្ទាយមានជ័យ កំពង់ស្ពឺ ព្រៃវែង បាត់ដំបង និងរាជធានីភ្នំពេញ។ ប្រធាននាយកដ្ឋានផលិតកម្ម និងបសុព្យាបាលនៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ លោកបណ្ឌិត ស៊ន សាន បានថ្លែងថា សត្វបក្សីចំនួន ៦០% ត្រូវបានរកឃើញថា កំពុងចរាចរនៅក្នុងទីផ្សារ ដែលនេះគឺជាចលនាបក្សីឆ្លងកាត់ខុសច្បាប់ បង្កឲ្យមានការសាយភាយមេរោគH5N1នេះ។ លោកថា ការផ្ទុះខ្លាំងមេរោគនេះ ក្នុងខែមករា និងខែកុម្ភៈ ជារដូវបុណ្យចូលឆ្នាំចិន ដែលសត្វបក្សីកំពុងមានតម្រូវការខ្ពស់នៅលើទីផ្សារ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ បង្ហាញថា ជាវិធានការនោះ គឺដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃមេរោគនេះ គឺរៀបចំប្រព័ន្ធតាមដាននៅក្នុងគ្រឹះស្ថានសុខាភិបាលសាធារណៈ តាមដានក្នុងសហគមន៍ តាមរយៈលេខទូរស័ព្ទពិសេស និងប្រព័ន្ធឃ្លាំមើលពីរទៀតនៅតាមមន្ទីរពេទ្យមួយចំនួន ដែលមានជំងឺផ្ដាសាយ និងជំងឺរលាកសួត។ ក្រៅពីនោះ មានមន្ទីរពិសោធន៍ដែលមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ និងអាចផ្ដល់លទ្ធផលតិចជាង ២៤ម៉ោង។ ហើយក៏មានមន្ទីរពេទ្យចំនួន ៦កន្លែង នៅពេលរកឃើញបឋមពីករណីគ្រុនផ្ដាសាយបក្សីមានបន្ទប់ព្យាបាល ជាពិសេសសម្រាប់ដាក់អ្នកជំងឺឲ្យនៅដោយឡែក និងតាមដានសុខភាពពលរដ្ឋជាអាជីវករ និងនៅកន្លែងសត្វឃាតជាដើម។ ក្រុមការងារអន្តរក្រសួង បានផ្ដាំផ្ញើថា វិធីបង្ការជំងឺនេះ គឺមានលក្ខណៈងាយបំផុត ដោយគ្រាន់អនុវត្តអនាម័យជាមូលដ្ឋាន នៅពេលធ្វើសត្វឃាតនោះ ដោយពាក់ស្រោមដៃ ពាក់ម៉ាស់ លាងដៃនឹងសាប៊ូជាការស្រេច៕
|
2013-03-14T18:20:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/h5n1-protection-03142013071912.html
|
34479651-8242-4a81-a2f7-2571990783a1
|
យុវវ័យបម្រើការនៅកន្លែងកម្សាន្តប្រឈមនឹងការឆ្លងមេរោគអេដស៍
|
របាយការណ៍សិក្សាស្រាវជ្រាវថ្មីមួយបានបង្ហាញថា ការប្រឈមនេះស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកបម្រើការងារកម្សាន្ត ឬនារីបម្រើស្រាបៀ អ្នកបម្រើសេវាផ្លូវភេទផ្ទាល់ ក្រុមបុរសស្រឡាញ់បុរស។ របាយការណ៍ស្រាវជ្រាវមានចំណងជើងថា «ការពិនិត្យអំពីបទពិសោធន៍ជីវិត និងការប្រឈមមេរោគអេដស៍របស់ក្រុមយុវវ័យបម្រើការងារនៅកន្លែងសេវាកម្សាន្ត» ដែលក្រុមមន្ត្រីសុខាភិបាលពិភាក្សាគ្នាក្នុងសិក្ខាសាលានៅភ្នំពេញ កាលពីសប្ដាហ៍មុនបង្ហាញថា អត្រាឆ្លងមេរោគអេដស៍ថ្មីកំពុងឆ្លងចំពោះក្រុមមនុស្សវ័យក្មេង។ ការស្រាវជ្រាវដែលរៀបចំឡើងដោយអង្គការសុខភាពគ្រួសារអន្តរជាតិ ៣៦០ ហៅកាត់ភាសាអង់គ្លេសថា អិន.ជី.អូ អេហ្វ.អេច្ឆ.អាយ (NGO FHI) សហការជាមួយអង្គការមូលនិធិអង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីកុមារ ឬហៅថា យូនីសេហ្វ (UNICEF) បានសម្រេចជ្រើសរើសយកក្រុង ៤ ដើម្បីសិក្សា គឺទីក្រុងភ្នំពេញ សៀមរាប ព្រះសីហនុ និងប៉ោយប៉ែត។ ការជ្រើសយកក្រុងទាំង ៤ នេះ ដោយហេតុថា ក្រុងទាំងនោះមានចំនួនអ្នកបម្រើការក្នុងកន្លែងសេវាកម្សាន្តច្រើនជាងគេ។ មនុស្ស ៨២នាក់ ត្រូវបានក្រុមការងារសាកសួរក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវនេះ ក្នុងនោះមានស្ត្រី ៤៥នាក់ បុរស ២៤នាក់ និងអ្នកភេទទីបី ១៣នាក់។ ក៏ប៉ុន្តែមានតែមនុស្សចំនួន ៧៧នាក់ទេដែលត្រូវបានសម្ភាសស៊ីជម្រៅ។ ជាលទ្ធផលក្រុមមនុស្សវ័យក្មេងគេមិនសូវយល់ដឹងអំពីការអប់រំបង្ការមេរោគអេដស៍ ខណៈក្រុមបុរសបម្រើការងារក្នុងកន្លែងសេវាកម្សាន្តមានកម្រិតយល់ដឹងគ្រោះថ្នាក់ អេច្ឆ.អាយ.វី ខ្ពស់។ ចំពោះការចម្លងថ្មីលើក្រុមមនុស្សវ័យក្មេង មិនត្រឹមតែឆ្លងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាទេ គឺឆ្លងទូទាំងពិភពលោកតែម្ដង ដែលរបាយការណ៍នេះ បង្ហាញអត្រាឆ្លងមានប្រហែល ៤០ភាគរយលើសកលលោក។ ចំពោះក្រុមមនុស្សវ័យក្មេងត្រូវបានអង្គការសហប្រជាជាតិកំណត់អាយុចាប់ពី ១៥ឆ្នាំ ដល់ ២៤ឆ្នាំ។ ចំពោះអត្រាឆ្លងថ្មីចំពោះក្រុមមនុស្សវ័យក្មេងនេះ អនុប្រធានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺអេដស៍នៃក្រសួងសុខាភិបាល លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ទា ផល្លា មានប្រសាសន៍ថា បើចែកជាភាគរយនៃតួលេខនេះ ប្រទេសកម្ពុជាមានអត្រាឆ្លងថ្មីលើមនុស្សទូទៅប្រហែល ១.២០០នាក់ និងក្រុមមនុស្សវ័យក្មេងមានអត្រាឆ្លងប្រហែល ៤០០ ទៅ ៥០០នាក់ ក្នុងមួយឆ្នាំៗ គិតពីឆ្នាំ២០១២-២០១៣៖ ។ ទោះយ៉ាងណា លោកថាចំនួនអត្រាឆ្លងនេះ បានថយចុះច្រើនប្រៀបធៀបឆ្នាំមុនៗ។ កម្ពុជាមានអត្រាឆ្លងមេរោគអេដស៍ខ្លាំងនៅអំឡុងឆ្នាំ១៩៩៦ ដល់ ១៩៩៨ គឺមានចំនួន ១,៧ភាគរយនៃក្រុមមនុស្សអាយុពី ១៥ ដល់ ៤៩ឆ្នាំ។ របាយការណ៍វិទ្យាស្ថានជាតិសុខភាពសាធារណៈបង្ហាញថា មនុស្សជិត ៨ម៉ឺននាក់ឆ្លងមេរោគអេដស៍ ក្នុងនោះមានកុមារប្រហែល ៥.៣០០នាក់។ មេរោគអេដស៍បានសម្លាប់មនុស្សប្រហែល ២.៣០០នាក់នៅឆ្នាំ២០១២។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ុំ សុភាព ប្រធានអង្គការខាណា (Khana) មានប្រសាសន៍ថា សព្វថ្ងៃអ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ភាគច្រើនរស់នៅវេទនាគ្មានការងារធ្វើ គ្មានប្រាក់ធ្វើដើមទុនបង្កើតរបររកស៊ីចិញ្ចឹមជីវិត បន្ទាប់ពីអង្គការសហប្រជាជាតិ និងអន្តរជាតិផ្ដាច់ប្រាក់ជំនួយផ្នែក អេច្ឆ.អាយ.វី អេដស៍ បន្ទាប់ពីកម្ពុជា បានប្រកាសថា កម្ពុជាលែងប្រឈមនឹងមេរោគអេដស៍ជំងឺអេដស៍រួចមក។ លោកថា សព្វថ្ងៃមានស្ត្រីបម្រើសេវាកម្សាន្តប្រហែល ៤ម៉ឺននាក់ ក្នុងនោះមានអ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ផង។ លោកថា អ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍សព្វថ្ងៃកំពុងប្រឹងជួយខ្លួនឯង ដោយនាំគ្នាបង្កើតសមាគមសន្សំប្រាក់យកដើមទុនរកស៊ី។ ក្រៅពីនេះលោក អ៊ុំ សុភាព បញ្ជាក់ថា កន្លែងបម្រើសេវាកម្សាន្តតាមហាងនានា អាចជួយអ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍រកប្រាក់ចិញ្ចឹមជីវិតប្រចាំថ្ងៃបានបង្គួរ ដោយលោកថា តាមរយៈការងារបម្រើសេវាកម្សាន្តនេះ អ្នកផ្ទុកចំណាយតែកម្លាំង មិនចាំបាច់ឲ្យពួកគាត់ចំណាយដើមទុនអាចរកប្រាក់ចិញ្ចឹមជីវិតបានដែរ។ ប្រទេសកម្ពុជាសព្វថ្ងៃសម្បូរទៅដោយការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មស្រា និងស្រាបៀច្រើនប្រភេទ និងសម្បូរហាងស្រា រង្គសាលកម្សាន្ត ដែលភាគច្រើនគេសង្កេតឃើញក្រុមបុរសនាំគ្នាទៅលេងកម្សាន្ត ឬរកដៃគូរួមភេទ អាចប្រឈមឆ្លងមេរោគអេដស៍ខ្លាំង។ លោក ទា ផល្លា រំលឹកថា បុរសដែលចូលចិត្តដើរលេងមានដៃគូស្នេហាច្រើននៅខាងក្រៅ គួរបែរមកផ្ដល់ក្ដីស្រឡាញ់ និងផ្ដល់ភាពកក់ក្ដៅឲ្យប្រពន្ធកូនក្នុងផ្ទះវិញ ដើម្បីជាការរួមចំណែកកាត់បន្ថយការចម្លងមេរោគអេដស៍ផង និងដើម្បីសង្គមថ្លៃថ្នូរផង៖ ។ លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវនេះ គឺដើម្បីធ្វើជាឯកសារសម្រាប់អ្នកធ្វើគោលនយោបាយ និងជាព័ត៌មានសម្រាប់អង្គការនានាដែលធ្វើការពាក់ព័ន្ធ អេច្ឆ.អាយ.វី អេដស៍ ដើម្បីរួមគ្នាចាត់វិធានការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរីករាលដាលទៅអនាគត៕
|
2013-03-10T16:05:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/hiv-risks-of-young-entertainment-workers-03102013050244.html
|
1c07127b-c0c9-4f01-9066-159dd85a63d0
|
រដ្ឋាភិបាលចេញសារាចរទប់ស្កាត់និងការពារជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយបក្សី
|
សារាចរលេខ០២ របស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលជំងឺផ្ដាសាយបក្សី បានណែនាំដល់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ រួមមានក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ក្រសួងមហាផ្ទៃ និងក្រសួងសុខាភិបាល អោយមានវិធានការត្រួតពិនិត្យអោយបានដិតដល់ចំពោះរាល់ការចិញ្ចឹម ការចរាចរណ៍ និងសម្លាប់សត្វបក្សីគ្រប់ប្រភេទ។ សារាចរណែនាំចេញថ្ងៃទី១ ខែមីនា ចុះហត្ថលេខាដោយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ធ្វើឡើងនៅក្រោយពេលដែលជំងឺផ្ដាសាយបក្សីបានសម្លាប់ពលរដ្ឋ ៨នាក់ ក្នុងរយៈពេល ២ខែ ដើមឆ្នាំ២០១៣ ដោយបានចាត់ទុកថាស្ថិតក្នុងកម្រិតព្រួយបារម្ភ បើទោះជាមានវិធានការទប់ស្កាត់មួយចំនួនត្រូវធ្វើឡើងនាពេលកន្លងទៅក៏ដោយ។ សារាចរនោះ បានលើកឡើងនូវបទបញ្ជាចំនួន ៥ចំណុច រួមមានក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ត្រូវស្រាវជ្រាវអោយម៉ត់ចត់ និងជាប្រចាំលើសុខភាពបក្សី ការរក្សាអនាម័យចិញ្ចឹមបក្សី កន្លែងប្រមូលផ្ដុំបក្សី ទីផ្សារបក្សី និងសត្តឃាត ផ្សព្វផ្សាយបន្ថែមពីជំងឺផ្ដាសាយបក្សី និងវិធានការការពារ ចាត់វិធានការបន្ទាន់ទប់ស្កាត់ការធ្វើចរាចរណ៍បក្សី និងផលិតផលពីបក្សីដោយខុសច្បាប់។ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាល លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សុវណ្ណ មានប្រសាសន៍ថា ភាគីពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសក្រសួងកសិកម្ម និងក្រសួងសុខាភិបាល តែងសហការល្អក្នុងការចាត់វិធានការទប់ស្កាត់ការចម្លងជំងឺ ហើយសកម្មភាពនេះក៏នៅតែបន្ត និងពង្រឹងបន្ថែមទៀត។ លោក លី សុវណ្ណ បន្តថា កន្លងមកអ្នកដែលបានឆ្លងជំងឺនេះ តែងត្រូវបញ្ជូនមកកាន់មន្ទីរពេទ្យយឺតយ៉ាវ ដែលមិនអាចសង្គ្រោះបាន។ លោកថា ការអប់រំផ្សព្វផ្សាយមាន ប៉ុន្តែការអនុវត្តរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅមិនទាន់អាចផ្លាស់ប្ដូរបាននៅឡើយ ដែលនេះជាភាពប្រឈមនៃក្រុមការងាររបស់លោក។ រោគសញ្ញាជំងឺផ្ដាសាយបក្សី ជាញឹកញយត្រូវពលរដ្ឋទូទៅយល់ច្រឡំថាជាជំងឺផ្ដាសាយធម្មតា ដែលជាហេតុបណ្ដាលអោយមានការបណ្ដែតបណ្ដោយអោយជំងឺនេះធ្លាក់ចូលក្នុងសភាពធ្ងន់ធ្ងរ មុនពេលបញ្ជូនដល់មន្ទីរពេទ្យ។ អ្នកស្រាវជ្រាវឯករាជ្យផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍សង្គម លោក កែម ឡី មានប្រសាសន៍ថា ដើម្បីអោយវិធានការការពារទប់ស្កាត់ជំងឺផ្ដាសាយបក្សីមានប្រសិទ្ធភាព ហើយការផ្សព្វផ្សាយពីការថែទាំសុខភាពបឋមអាចចូលទៅដល់ស្រទាប់ប្រជាពលរដ្ឋ រដ្ឋាភិបាលត្រូវបន្ថែមថវិកាវិនិយោគលើវិស័យនេះ ពោលគឺស្របពេលដែលមានវិធានការ ក៏ត្រូវមានថវិកា ដើម្បីអនុវត្តសកម្មភាពថែមទៀត។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៥ មក មានមនុស្សឆ្លងជំងឺផ្ដាសាយបក្សីចំនួន ៣០នាក់ និងស្លាប់ចំនួន ២៧នាក់។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រ ទី១ ខែមីនា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានជំរុញអោយអាជ្ញាធរពីគ្រប់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ រួមទាំងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ សហការអនុវត្តសារាចរលេខ០២ របស់រដ្ឋាភិបាលអោយមានប្រសិទ្ធភាព៕
|
2013-03-02T13:43:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/govt-start-control-h5n1-03022013014058.html
|
2fdc9f31-243e-427e-8132-203fdf174dc6
|
ជប៉ុនផ្ដល់ជំនួយជាង៩ម៉ឺនដុល្លារសម្រាប់ព្យាបាលត្រចៀកពលរដ្ឋខ្មែរ
|
កិច្ចព្រមព្រៀងនោះ គឺរាជរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បានផ្តល់ជំនួយឥតសំណងចំនួនជាង ៩១.៤២៩ដុល្លារអាមេរិក។ រាជរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បានផ្តល់ជំនួយជាទឹកប្រាក់មួយចំនួនដល់កម្ពុជា ដើម្បីបំពាក់ឧបករណ៍ទំនើបៗនៅគ្លីនិកមួយនៅរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីព្យាបាលត្រចៀកជូនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ និងកុមារខ្មែរជាច្រើនពាន់នាក់ ដែលមានជំងឺត្រចៀក ឬស្តាប់មិនឮ។ សេវាកម្មនៃការព្យាបាលនោះ គឺមិនយកកម្រៃអ្វីឡើយ។ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវបានឲ្យដឹងថា មានប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរចំនួនជាង ២.០០០នាក់ មានជំងឺត្រចៀកស្តាប់មិនឮ ប៉ុន្តែគេមិនទាន់មានឧបករណ៍ទំនើបៗដើម្បីស្វែងរករោគវិនិច្ឆ័យ និងព្យាបាលមានប្រសិទ្ធភាពនៅឡើយរហូតដល់ពេលនេះ។ លោក ហ៊ីហ្គួជី យូស៊ីហ៊ីរ៉ូ បានមានប្រសាសន៍ជាភាសាអង់គ្លេស ហើយត្រូវបានប្រែសម្រួលជាភាសាខ្មែរថា ជំនួយនេះ គឺបំពាក់ឧបករណ៍បញ្ចាំងភ្លើងហ្វា និងសង់បន្ទប់ពិសោធន៍ស្តាប់សំឡេង និងឧបករណ៍ទំនើបៗដទៃទៀត ដើម្បីព្យាបាលជំងឺត្រចៀក។ លោក ហ៊ីហ្គួជី យូស៊ីហ៊ីរ៉ូ ៖ ។ ជាមួយគ្នានេះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញខាងព្យាបាលត្រចៀកនៃអង្គការសុខភាពត្រចៀក នៅរាជធានីភ្នំពេញ លោក គ្លីន វូហ្គេន បានមានប្រសាសន៍ថា ឧបករណ៍ទំនើបដែលនឹងបំពាក់ខាងមុខនេះ គឺមានសមត្ថភាពស្វែងរករោគសញ្ញាជំងឺជាក់លាក់ចំពោះកុមារ និងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរច្រើនពាន់នាក់ ដែលមានជំងឺត្រចៀក ឬថ្លង់ជាដើម។ លោកបានបន្តថា នៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាប្រទេសកំពុងតែអភិវឌ្ឍន៍នោះ ប្រជាពលរដ្ឋ និងកុមារខ្មែរ បានទទួលសេវាថែទាំសុខភាពនៅកម្រិតខ្សោយ ប៉ុន្តែយើងប្រឹងប្រែងដើម្បីកំណត់ថា សេវាថែទាំសុខភាពមួយចំនួន ត្រូវបានផ្តល់ជូនប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។ អង្គការសុខភាពត្រចៀកនៅប្រទេសកម្ពុជា នេះ ដឹកនាំដោយវេជ្ជបណ្ឌិត លោក គ្លីន វូហ្គេន បានដំណើរការនៅប្រទេសកម្ពុជា តាំងពីឆ្នាំ២០០៣ កន្លងមក។ ការចុះហត្ថលេខាផ្តល់ជំនួយជាង ៩ម៉ឺន ១ពាន់ដុល្លារអាមេរិក នៅពេលនេះ គឺចំថ្ងៃគម្រប់ខួប ៦០ឆ្នាំនៃទំនាក់ទំនងការទូតរវាងប្រទេសជប៉ុន និងប្រទេសកម្ពុជា៕
|
2013-03-01T20:27:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/japan-fund-more-than-90-thousand-dollar-for-ear-treatment-03012013081638.html
|
4936a5b7-2206-4168-9bf7-90564e377448
|
ជំងឺផ្ដាសាយបក្សីH5N1
|
ជំងឺផ្ដាសាយបក្សី ជាប្រភេទជំងឺគ្រោះថ្នាក់បំផុតមួយដែលពលរដ្ឋកម្ពុជា និងពលរដ្ឋក្នុងប្រទេសតំបន់អាស៊ាន នៅតែប្រឈមមុខជារៀងរាល់ថ្ងៃ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ។ នៅប្រទេសកម្ពុជា មានករណីថ្មីមួយទៀតដែលបុរសអាយុ ៣៥ឆ្នាំម្នាក់ រស់នៅឃុំមេសរជ្រៃ ស្រុកស្ទឹងត្រង់ ខេត្តកំពង់ចាម បានស្លាប់ដោយសារជំងឺផ្ដាសាយបក្សីនេះ នៅយប់ថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ។ បុរសរូបនេះ ត្រូវបានអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រចាំនៅកម្ពុជា និងក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា កំណត់ថា ជាជនរងគ្រោះទី៨ហើយដែលស្លាប់ដោយសារជំងឺផ្ដាសាយបក្សី ក្នុងចំណោមអ្នកឆ្លងចំនួន ៩នាក់ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នៅដើមឆ្នាំ២០១៣ នេះ។ ឯកសារនៅលើគេហទំព័ររបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក សរសេរថា មានមេរោគវីរុសជាច្រើនប្រភេទដែលបង្កឱ្យកើតជំងឺផ្ដាសាយបក្សី ហើយជាធម្មតា ចម្លងរវាងសត្វបក្សីឈឺទៅបក្សីផ្សេងទៀត។ មេរោគវីរុសប្រភេទH5N1 គឺជាប្រភេទមេរោគដែលបង្កឱ្យកើតជំងឺផ្ដាសាយបក្សីធ្ងន់ធ្ងរ។ ជំងឺផ្ដាសាយបក្សីភាគច្រើនបំផុត មិនងាយឆ្លងមកមនុស្សទេ។ ក៏ប៉ុន្តែ ជួនកាលវាអាចចម្លងពីបក្សីទៅមនុស្ស ជាពិសេសមេរោគវីរុសផ្ដាសាយបក្សីប្រភេទH5N1។ ប្រធានអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រចាំកម្ពុជា លោក ភីតធើ វ៉ាន់ ម៉ារ៉េន (Pieter Van Maaren) បានមានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា មេរោគវីរុសប្រភេទH5N1 ដែលបង្កជំងឺផ្ដាសាយបក្សីឆ្លងមកមនុស្សបែបនេះ គឺមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៖ ។ ជំងឺផ្ដាសាយបក្សីប្រភេទH5N1 ត្រូវបានអ្នកជំនាញខាងសុខាភិបាល ដូចជាយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់នៅពេលណាតំបន់ណាមួយមានសត្វស្លាប ឬមាន់ទា កើតមានជំងឺនេះច្រើន ដោយហេតុតែវាអាចឆ្លងដល់មនុស្ស និងអាចឆ្លងរាលដាលទ្រង់ទ្រាយធំបាន។ ឯកសាររបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក សរសេរថា ជំងឺនេះឆ្លងតាមការប៉ះពាល់ទឹកសំបោរ ទឹកមាត់ និងលាមកសត្វឈឺ ឬងាប់ ដែលបណ្ដាលមកពីមេរោគH5N1នេះ។ ដូចករណីបុរសអាយុ ៣៥ឆ្នាំ ដែលស្លាប់នៅខេត្តកំពង់ចាម ក្នុងពេលថ្មីៗនេះដែរ អ្នកជំនាញបានរកឃើញថា គាត់បានប៉ះពាល់សត្វទាងាប់នៅមុនថ្ងៃដែលគាត់ចាប់ផ្ដើមឈឺ។ ទោះជាមានមនុស្សស្លាប់ដោយសារជំងឺផ្ដាសាយបក្សីH5N1 ដូច្នេះក្ដី ក៏ប្រធានអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រចាំកម្ពុជា លោក ភីតធើ វ៉ាន់ ម៉ារ៉េន មានប្រសាសន៍ថា ស្ថានភាពនៅកម្ពុជា មិនទាន់អាចនិយាយបានថាមានស្ថានភាពឆ្លងរាលដាលខ្លាំងនៅឡើយទេ គឺគ្រាន់តែមានមេរោគនេះដូចប្រទេសផ្សេងៗទៀតក្នុងអាស៊ានដែរ។ លោក ភីតធើ វ៉ាន់ ម៉ារ៉េន បញ្ជាក់ទៀតថា ជំងឺផ្ដាសាយបក្សីនៅប្រទេសកម្ពុជា នឹងមិនរាលដាលទូទៅទេ៖ ។ ឯកសាររបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក និងក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា សរសេរថា ទោះបីជាជំងឺផ្ដាសាយបក្សីមិនងាយឆ្លងពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់ទៀតក្ដី ក៏វាអាចឆ្លងរាលដាលដូចគ្នានឹងជំងឺផ្ដាសាយតាមរដូវកាលដែរ ប្រសិនបើវាវិវត្តន៍ផ្លាស់ប្ដូរ។ ដោយសារតែជំងឺផ្ដាសាយបក្សីនៅលើមនុស្ស ជាជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ ទើបក្រសួងសុខាភិបាល និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក តម្រូវឱ្យអ្នកជំងឺព្យាបាលឱ្យបានត្រឹមត្រូវនៅមន្ទីរពេទ្យ បើពុំដូច្នេះទេ អ្នកជំងឺនឹងស្លាប់បាន។ ត្រូវប្រញាប់បញ្ជូនអ្នកជំងឺទៅមន្ទីរពេទ្យ នៅពេលណាអ្នកជំងឺមានរោគសញ្ញា ដូចជា គ្រុនក្ដៅ ក្អកញឹកញាប់ និងហត់។ អង្គការសុខភាពពិភពលោក និងក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា ណែនាំថា ពលរដ្ឋគ្រប់រូបត្រូវលាងដៃឱ្យបានញឹកញាប់ ដាក់កុមារឱ្យនៅឆ្ងាយពីសត្វបក្សី ដាក់សត្វបក្សីឱ្យនៅឆ្ងាយពីកន្លែងរស់នៅ កុំទទួលទានសត្វបក្សី ឬមាន់ទា ដែលឈឺ ឬងាប់។ ប្រធានអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រចាំកម្ពុជា លោក ភីតធើ វ៉ាន់ ម៉ារ៉េន ណែនាំថា មនុស្សគ្រប់រូបត្រូវរក្សាអនាម័យឱ្យខ្ជាប់ខ្ជួន៖ ។ លោកបន្តថា ជំងឺផ្ដាសាយបក្សីនៅកម្ពុជា តែជាករណីដាច់ដោយឡែកមួយៗនៅឡើយទេ ហើយពលរដ្ឋកម្ពុជា មិនគួរមានហេតុផលណាមួយព្រួយបារម្ភអំពីការផ្ទុះរាលដាលនៃជំងឺនេះឡើយ។ ក្រៅពីនេះ លោករំពឹងថា នៅក្នុងរយៈពេលពី ២ ទៅ ៣ខែខាងមុខនេះ នឹងមិនមានករណីជំងឺនេះទៀតទេ។ នៅដើមឆ្នាំ២០១៣ នេះ ជំងឺផ្ដាសាយបក្សីកើនដល់ ៩ករណីហើយ ដែលក្នុងនោះមានកុមារអាយុក្រោម ១៥ឆ្នាំចំនួន ៧ករណី និងបណ្ដាលឲ្យអ្នកជំងឺបានស្លាប់មាន ៨ករណី៕
|
2013-02-28T15:10:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/h5n1-02282013025640.html
|
991c3234-9176-4a88-a7b4-bfe5e735b6cb
|
មនុស្សទី៨ស្លាប់ដោយជំងឺផ្ដាសាយបក្សី
|
បុរសអាយុ ៣៥ឆ្នាំម្នាក់ រស់នៅស្រុកស្ទឹងត្រង់ ខេត្តកំពង់ចាម ដែលបានស្លាប់នៅយប់ថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ គឺជាមនុស្សទី៨ នៅកម្ពុជា ដែលបានស្លាប់ដោយជំងឺផ្ដាសាយបក្សី បន្ទាប់ពីបុរសរូបនោះត្រូវបញ្ជូនអោយមកសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត (Calmette) ដោយមានសភាពជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ។ ប្រធាននាយកដ្ឋានជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាល លោកវេជ្ជបណ្ឌិត សុខ ទូច មានប្រសាសន៍នៅរសៀលថ្ងៃអង្គារ ទី២៦ ខែកុម្ភៈ ថា បុរសឈ្មោះ ធឿន ឌឿន បានស្លាប់នៅម៉ោងជាង ១១យប់ បន្ទាប់ពីសង្ស័យថាមានផ្ទុកជំងឺផ្ដាសាយបក្សីH5N1។ លោកថា ពេទ្យជំនាញបានរកគ្រប់វិធីព្យាបាល តែពុំបានទទួលជោគជ័យឡើយ ដោយសារជំងឺនេះបានដល់ដំណាក់កាលធ្ងន់ធ្ងរមុនទទួលការព្យាបាល៖ ។ ជនរងគ្រោះទី៨ ឈ្មោះ ធឿន ឌឿន មានអាយុ ៣៥ឆ្នាំ រស់នៅភូមិក្បាលអូរ ឃុំមេសរជ្រៃ ស្រុកស្ទឹងត្រង់ ខេត្តកំពង់ចាម លោកត្រូវបានបញ្ជូនមកសង្គ្រោះនៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ។ ប្រធានអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រចាំកម្ពុជា លោក ភីតធើ វ៉ាន់ ម៉ារ៉េន (Pieter Van Maaren) បានមានប្រសាសន៍ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ជំងឺផ្ដាសាយបក្សីជាទូទៅរកឃើញថា បានចម្លងពីសត្វបក្សីមកមនុស្ស និងពុំមានការចម្លងពីមនុស្សមកមនុស្សឡើយ៖ ។ នៅក្រោយការរកឃើញជំងឺផ្ដាសាយលើបុរស ធឿន ឌឿន សមត្ថកិច្ចមន្ទីរកសិកម្មខេត្តកំពង់ចាម កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែកុម្ភៈ បានកម្ទេចសត្វមាន់ និងទាជាង ១.១០០ក្បាល ក្នុងស្រុកចំនួនពីរ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយបក្សី។ នៅដើមឆ្នាំ២០១៣ នេះ ជំងឺផ្ដាសាយបក្សីកើនដល់ ៩ករណី ដែលក្នុងនោះមានក្មេងអាយុក្រោម ១៥ឆ្នាំចំនួន ៧ករណី និងមាន ៨ករណីបណ្ដាលឲ្យអ្នកជំងឺបានស្លាប់៕
|
2013-02-26T19:35:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/h5n1-killed-another-man-02262013072616.html
|
cfa30320-a33f-4f8a-b23b-51d5c8437247
|
ក្រសួងសុខាភិបាលបង្កើនការអប់រំអំពីជំងឺផ្ដាសាយបក្សី
|
ជំងឺផ្ដាសាយបក្សី អាចចម្លងទៅមនុស្ស និងធ្វើឲ្យមនុស្សស្លាប់បាន ប្រសិនបើមិនបានប្រើវិធីការពារម៉ត់ចត់ ឬនាំអ្នកជំងឺទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យទាន់ពេលនោះទេ។ ស្ថានភាពផ្ដាសាយបក្សីនៅកម្ពុជា នៅក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០០៥ មានរបាយការណ៍អំពីករណីមនុស្សកើតផ្ដាសាយបក្សីលើកដំបូងហើយស្លាប់។ ការចម្លង គឺមានសារធាតុសំខាន់ៗដែលអាចបណ្ដាលឲ្យមានការចម្លងមកពីឈាម សំបោរ រោម លាមក ពោះវៀន និងតាមរយៈស៊ុតរបស់បក្សីជាដើម។ អ្នកជំងឺផ្ដាសាយបក្សីភាគច្រើន បណ្ដាលមកពីមនុស្សនោះមានទំនាក់ទំនងដោយផ្ទាល់ ឬជិតស្និទ្ធជាមួយបក្សីកើតជំងឺ ឬវត្ថុផ្សេងៗដែលប្រឡាក់ជាប់មេរោគH5N1។ ក្រសួងសុខាភិបាលបង្កើនការអប់រំអំពីវិធីបង្ការ និងទប់ស្កាត់ជំងឺផ្ដាសាយបក្សី តាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងពេលកំពុងផ្សាយព័ត៌មាន និងកម្មវិធីកម្សាន្តផ្សេងៗ តាមវិទ្យុ និងទូរទស្សន៍ ដើម្បីឲ្យមនុស្សកាន់តែយល់ដឹងច្រើន និងកុំឲ្យប៉ះពាល់ ឬទទួលទានសត្វស្លាប មាន់ ទា ដែលងាប់។ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាល លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ថា ការបង្កើនកម្មវិធីអប់រំនេះដោយសារនៅដើមឆ្នាំ២០១៣ មនុស្សអាយុក្រោម ១៥ឆ្នាំ បានស្លាប់បន្តបន្ទាប់ ដោយសារជំងឺផ្ដាសាយបក្សីH5N1៖ ។ ក្រសួងសុខាភិបាលបង្កើនការអប់រំពលរដ្ឋ តាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ វិទ្យុ និងទូរទស្សន៍បន្ថែម ដើម្បីឲ្យពលរដ្ឋចៀសវាង និងបង្ការការចម្លងជំងឺផ្ដាសាយបក្សី ដើម្បីកុំឲ្យមនុស្សនៅតែប៉ះពាល់ និងហាមទទួលទានសត្វងាប់។ ទន្ទឹមនោះ បង្រៀនឲ្យពលរដ្ឋ និងអាជ្ញាធរផ្តល់ព័ត៌មានបន្ទាន់ទៅភ្នាក់ងារសត្វប្រចាំភូមិ ដោយទូរស័ព្ទចំនួន ៣ខ្សែ សម្រាប់រាយការណ៍បន្ទាន់អំពីតំបន់ដែលមានសត្វស្លាបឈឺ ងាប់ ឬមនុស្សគ្រុនក្តៅច្រើនថ្ងៃ អ្នកជំងឺដកដង្ហើមញាប់ ឬពិបាកដកដង្ហើម ហើយឈឺបំពង់កខ្លាំង ឈឺសាច់ដុំ ជាដើម។ រោគសញ្ញានៃជំងឺផ្ដាសាយបក្សីលើមនុស្ស គឺមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នានឹងជំងឺផ្ដាសាយធម្មតាដែរ។ ដូច្នេះ ត្រូវសម្គាល់ថា បើអ្នកជំងឺគ្រុនក្តៅមានកម្ដៅលើសពី ៣៨អង្សាសេ ឈឺសន្លាក់សាច់ដុំ ក្អក ដកដង្ហើមថប់ ឈឺក ឈឺភ្នែក ឈឺក្បាល រាករូស ហើយធ្លាប់ប៉ះពាល់បក្សីឈឺ ឬងាប់ ពី៧-១០ ថ្ងៃមុន មនុស្សនេះឈឺ ឬបានប៉ះពាល់អ្នកជំងឺផ្ដាសាយបក្សី ឬអ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺផ្ដាសាយបក្សីរយៈពេល ៧ថ្ងៃកន្លងមក ត្រូវរហ័សនាំអ្នកជំងឺទៅមន្ទីរពេទ្យភ្លាមៗ ដើម្បីជួយសង្រ្គោះឲ្យបានទាន់ពេល។ អ្នកភូមិត្រពាំងគុយ ឃុំល្បើក ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត លោក សំ សុខ ថ្លែងថា អ្នកភូមិភាគច្រើនគ្មានវិទ្យុស្តាប់ទេ តែមានទូរទស្សន៍មើល។ ពួកគេចូលចិត្តមើលតែភាពយន្ត មិនបានមើលព័ត៌មានផ្សព្វផ្សាយពីការអប់រំទេ ទើបការអប់រំពីវិធីបង្ការជំងឺផ្ដាសាយបក្សី ពួកគាត់មិនបានដឹង។ អ្នកភូមិមហាសេនា ឃុំតាភេម ស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ លោក ចាន់ ថា ថ្លែងថា គាត់ឃើញការអប់រំបង្ការជំងឺផ្ដាសាយបក្សីតាមទូរទស្សន៍។ លោកថា ក្នុងខែកុម្ភៈ ផ្ទះគាត់មានសត្វមាន់ញី ២ក្បាល បានងាប់ មិនដឹងមូលហេតុ។ គាត់បានយកមាន់ងាប់នោះទៅកប់ក្នុងដីយ៉ាងជ្រៅ នៅឆ្ងាយពីភូមិ៖ ។ ប្រធានការិយាល័យកសិកម្ម ស្រុកត្រាំកក់ លោក សាក់ វន ថ្លែងថា ការិយាល័យនេះបានបិទរូបគំនូរជាច្រើនសន្លឹកតាមផ្លូវ និងតាមទីធ្លាសាធារណៈ ដែលអប់រំមនុស្សកុំឲ្យប៉ះពាល់សត្វបក្សីងាប់។ លោកថា ក្នុងក្រដាសគំនូរនោះ មានដាក់លេខទូរស័ព្ទទាន់ហេតុការណ៍ ដើម្បីឲ្យពលរដ្ឋទូរស័ព្ទទាក់ទងទៅពេទ្យសត្វភូមិដែលមាន ២៥០នាក់ នៅក្នុងស្រុកត្រាំកក់ ចាំជួយបន្ទាន់ និងរាយការណ៍បន្តទៅក្រសួងសុខាភិបាល អំពីជំងឺកើតថ្មី ក៏ដូចជាសត្វល្អិតយាយីដំណាំជាដើម។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ ឲ្យដឹងថា គិតមកដល់ថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៣ អ្នកកើតជំងឺផ្ដាសាយបក្សីចំនួន ៨ករណី ក្នុងនោះអ្នកជំងឺបានស្លាប់ ៧នាក់ មានអាយុក្រោម ១៥ឆ្នាំ។ អ្នកស្លាប់ទាំង ៧នាក់ មកពីខេត្តតាកែវ កំពត កំពង់ចាម កំពង់ស្ពឺ និងរាជធានីភ្នំពេញ។ លោកប្រាប់ថា រោគសញ្ញានៃជំងឺផ្ដាសាយបក្សីលើសត្វស្លាប គឺសត្វបក្សីងាប់ច្រើនក្នុងពេលតែមួយ។ សត្វឈឺមុនដំបូង វាសំកុក ងងុយដេក ទន់ខ្សោយ និងដើរយឺតៗ។ នៅលើសត្វ ឃើញហើមមុខ ហើមក្បាល ហើមសិរនៅខាងលើ និងខាងក្រោម និងហើមគន្លាក់ជើង ហើយជើងប្រែទៅជាពណ៌ស្វាយ សន្លាក់ជើងឡើងជាំ ឬរបកស្រកាជើង។ ឯច្រមុះ វាហៀរសំបោរ ហើយវារាក។ ចំណែកសត្វបក្សីផ្តល់កំណើតវិញ សំបកស៊ុតមិនរឹង ទៅជាទន់ ឬខូចទ្រង់ទ្រាយ។ វិធានការសំខាន់ៗដើម្បីបញ្ឈប់ការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺផ្ដាសាយបក្សី ចូរដាក់មាន់ទានៅក្នុងទ្រុង ឬរបង ដើម្បីបង្ការការឆ្លងជំងឺគ្រប់ប្រភេទ រួចសម្អាតទីធ្លាក្នុងរបងឲ្យបានស្អាត។ ចូរដាក់ទា និងមាន់ ឲ្យនៅដាច់ពីគ្នា ដើម្បីបង្ការការឆ្លងជំងឺទៅវិញទៅមក។ ចូរដាក់មាន់ និងទា ដែលទើបទិញមកថ្មីៗ ឲ្យនៅដាច់ពីមាន់ ទា ដទៃទៀត ឲ្យមានរយៈពេល ១៤ថ្ងៃ។ ត្រូវកប់បក្សីងាប់ ឬដុតបក្សី និងកុំបរិភោគបក្សីងាប់នោះ៕
|
2013-02-22T13:25:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/Ministry-of-Health-dissemination-bird-flu-on-media-02222013012413.html
|
d3481ae8-24b3-4698-8964-3605e86e6f44
|
ជំងឺភ្នែកឡើងបាយ
|
របាយការណ៍ផ្នែកសុខភាពនានា បង្ហាញថា សព្វថ្ងៃនេះមានមនុស្សរាប់លាននាក់នៅជុំវិញពិភពលោក មានបញ្ហាងងឹតភ្នែក ដោយសារតែជំងឺផ្សេងៗ។ ក្នុងចំណោមនោះ គឺជំងឺភ្នែកឡើងបាយ៕ សូមស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឡេង ម៉ាលី អំពីជំងឺនេះដូចតទៅ៖
|
2013-02-20T15:35:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/eye-02212013053038.html
|
7bcab825-76c0-498f-a703-61f1c6f403be
|
NGO រកឃើញថ្នាំព្យាបាលជំងឺអេដស៍ហួសកាលបរិច្ឆេទប្រើប្រាស់
|
នៅដើមឆ្នាំ២០១៣ នេះ មានការអះអាងថា មានភាពមិនប្រក្រតីកើតឡើងពីការផ្ដល់ថ្នាំនៅតាមបណ្ដាខេត្តដាច់ស្រយាលមួយចំនួន។ បណ្ដាញអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ធ្វើការជាមួយអ្នកជំងឺអេដស៍ រកឃើញថា មានថ្នាំព្យាបាលជំងឺអេដស៍ដែលហួសកាលបរិច្ឆេទប្រើប្រាស់ បានត្រូវចែកជូនអ្នកជំងឺអេដស៍នៅតាមបណ្ដាខេត្តមួយចំនួន។ ប្រធានកម្មវិធីនៅគណៈកម្មការសម្របសម្រួលប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ ឬហៅកាត់ជាភាសាអង់គ្លេសថាអេអេចស៊ីស៊ី (AHCC) លោក ហេង ថុនា មានប្រសាសន៍ថា ក្រុមការងាររបស់លោកបានរកឃើញថ្នាំដែលហួសកាលបរិច្ឆេទប្រើប្រាស់ ត្រូវផ្ដល់អោយអ្នកជំងឺអេដស៍នៅក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ លោក ថុនា បន្តថា ថ្នាំដែលក្រុមលោកបានរកឃើញ ជាប្រភេទថ្នាំឌីហ្វធី (d4T)។ លោក ហេង ថុនា៖ ។ ចំណែកអ្នកសម្របសម្រួលកម្មវិធីអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នានៃបណ្ដាញ ប្រជាពលរដ្ឋអ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ ហៅកាត់ជាភាសាអង់គ្លេសថាស៊ីភីអែនផ្លាស់ (CPN+) លោក ហ៊ន ប៊ុនវីរៈ មានប្រសាសន៍ថា សមាជិកបណ្ដាញរបស់លោកក៏បានទទួលថ្នាំព្យាបាលមេរោគអេដស៍ដែលហួសកាល បរិច្ឆេទកំណត់អោយប្រើប្រាស់ដែរ។ លោក ប៊ុនវីរៈ បន្តថា នៅក្នុងក្រុងប៉ោយប៉ែត មានអ្នកជំងឺមួយចំនួនត្រូវណែនាំអោយប្រមូលថ្នាំដែលហួសកាល បរិច្ឆេទប្រើប្រាស់នោះ ប្រគល់ត្រឡប់ទៅអ្នកផ្ដល់សេវាវិញ។ លោក ហ៊ន ប៊ុនវីរៈ៖ ។ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ សើស្បែក និងកាមរោគ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មាន ឈីវុន មានប្រសាសន៍ដោយទទួលស្គាល់ថា ពិតជាមានករណីថ្នាំហួសកាលបរិច្ឆេទកើតឡើងមែន នោះគឺដោយសារខាងម្ចាស់ជំនួយយឺតយ៉ាវក្នុងការបញ្ជាទិញថ្នាំ ដើម្បីជំនួសថ្នាំដែលមានក្នុងឃ្លាំងឱសថ។ យ៉ាងណា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មាន ឈីវុន បានបដិសេធន៍ថា ពុំមានថ្នាំហួសកាលបរិច្ឆេទប្រើប្រាស់ត្រូវចែកអោយអ្នកជំងឺអេដស៍ ឡើយ។ មកដល់ពេលនេះ មជ្ឈមណ្ឌលបានទទួលថ្នាំថ្មីសម្រាប់ឆ្នាំ២០១៣ នេះ និងកំពុងចាត់ចែងផ្ដល់ជូនអ្នកជំងឺ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មាន ឈីវុន៖ ។ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ សើស្បែក និងកាមរោគ បានបញ្ជាក់ថា គម្រោងផ្ដល់ថ្នាំព្យាបាលអ្នកជំងឺអេដស៍បានចាប់ផ្ដើមតាំងពីឆ្នាំ ២០០១ ដោយចែកជាទៀតទាត់ក្នុងរយៈពេល ១ខែ ឬ ២ខែម្តង។ ក្នុង១ឆ្នាំ ការផ្ដល់ថ្នាំព្យាបាលអ្នកជំងឺអេដស៍ចំណាយថវិកាសរុប ១២លានដុល្លារ ក្នុងនោះការចំណាយលើថ្នាំមានចំនួន ៨លានដុល្លារ។ គម្រោងនេះនឹងមិនខ្វះខាតថវិកាទេ គឺអាចបន្តរហូតដល់ឆ្នាំ២០១៥៕
|
2013-02-20T12:05:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/NGO-found-over-date-AIDS-medicine-02202013000113.html
|
11e171b5-4497-4c89-a780-d254d5202142
|
ដកពេទ្យដែលមិនជួយសម្រាលកូនឲ្យស្ត្រីលក់លៀសហាលចេញពីតំណែង
|
ប្រធានមន្ទីរពេទ្យបង្អែកសម្ដេចឪ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឡុង នី បានឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១៩ កុម្ភៈ ថា មន្ទីរសុខាភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានចេញសេចក្ដីសម្រេចមួយ កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី១៣ កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៣ ឲ្យ កញ្ញា អឿ ពៅពេជ្រ អាយុ ៣៣ឆ្នាំ ជាគ្រូពេទ្យឯកទេសឆ្មបមធ្យម បម្រើការផ្នែកសម្ភព និងរោគស្ត្រីនៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកសម្ដេចឳ ទៅកាន់ការងាររដ្ឋបាលការិយាល័យស្រុកប្រតិបត្តិវិញ មិនឲ្យពាក់ព័ន្ធជាមួយការងារបច្ចេកទេស ដើម្បីជៀសវាងនូវបញ្ហាដូចគ្នានេះនៅថ្ងៃក្រោយទៀត។ លោកមានប្រសាសន៍ថា អ្នកគ្រូពេទ្យនេះបានបម្រើការនៅមន្ទីរពេទ្យជាង ១០ឆ្នាំហើយ៖ ។ ការដកគ្រូពេទ្យនេះ បន្ទាប់ពីស្ត្រីឈ្មោះ ជា ចែត អាយុ ២៧ឆ្នាំ មានមុខរបរជាអ្នកស៊ីឈ្នួលបោកខោអាវ និងលក់លៀសហាល រស់នៅភូមិក្រោលគោ សង្កាត់គីឡូម៉ែត្រលេខ៦ ខណ្ឌឫស្សីកែវ រាជធានីភ្នំពេញ បានឈឺពោះគ្រប់ខែសម្រាលកូនទី៣ ទៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកសម្ដេចឳ ស្ថិតក្នុងសង្កាត់គីឡូម៉ែត្រលេខ៦ ហើយគ្រូពេទ្យប្រចាំការបានដេញឲ្យនាងទៅសម្រាលកូននៅមន្ទីរពេទ្យ ផ្សេង ទើបនាងត្រឡប់មកផ្ទះវិញក៏សម្រាលបានកូនស្រីម្នាក់យ៉ាងអាសន្ននៅ លើថ្នល់រថភ្លើង កាលពីថ្ងៃទី១២ កុម្ភៈ ដែលជាថ្ងៃចូលឆ្នាំចិន។ ទន្ទឹមនឹងគ្នានោះ ក្រសួងសុខាភិបាលបានបង្កើតគណៈកម្មការចម្រុះស្រាវជ្រាវ និងស៊ើបអង្កេតនៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកសម្ដេចឳ ក្នុងករណីមិនទទួលខុសត្រូវនេះជាបន្ទាន់ រហូតឈានដល់ដកគ្រូពេទ្យឆ្មបនេះពីការងារ៕
|
2013-02-19T15:34:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/doctor-removed-02192013033400.html
|
bffd8ad9-47a8-4f72-8e92-a78b868aaf33
|
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់សុខាភិបាលដាស់តឿនគ្រូពេទ្យឲ្យគោរពក្រមសីលធម៌
|
កិច្ចប្រជុំនេះ បានចូលរួមដោយវេជ្ជបណ្ឌិតជាច្រើននាក់មកពីមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋនៅតាមបណ្ដាខេត្តនានា ដូចជាខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តពោធិ៍សាត់ និងរាជធានីភ្នំពេញ ជាដើម។ រដ្ឋលេខាធិការនៃក្រសួងសុខាភិបាល និងជាអតីតប្រធានមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ លោក ហេង តៃគ្រី នៅថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ បានក្រើនរំលឹកឲ្យវេជ្ជបណ្ឌិតនៅតាមមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ និងឯកជននានា យកចិត្តទុកដាក់គោរពតាមក្រមសីលធម៌គ្រូពេទ្យ ដើម្បីផ្ដល់ការសង្គ្រោះបន្ទាន់ឲ្យទាន់ពេលវេលា ចំពោះស្ត្រីសម្រាលកូន អ្នករងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ និងអ្នកជំងឺដទៃទៀតដោយគ្មានការរើសអើងឡើយ។ លោកបានព្រមានថា វេជ្ជបណ្ឌិតនានានឹងប្រឈមមុខនឹងការចាប់ខ្លួនផ្ដន្ទាទោស និងការដកហូតតួនាទីពីការងារជាដើម បើសិនណាមានការខុសឆ្គងមែននោះ។ ការដាស់តឿននេះ គឺក្រោយពីមានសេចក្ដីរាយការណ៍កន្លងមកថា ស្ត្រីលក់លៀសហាលម្នាក់ ឈ្មោះ ជា ចែត អាយុ ២៧ឆ្នាំ នៅភូមិក្រោលគោ សង្កាត់គីឡូម៉ែត្រលេខ៦ បានឈឺពោះសម្រាលកូនស្រីនៅលើផ្លូវរថភ្លើង កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ កន្លងទៅនេះ ក្រោយពីវេជ្ជបណ្ឌិតនៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកមួយនៅរាជធានីភ្នំពេញ បានបដិសេធមិនទទួលព្យាបាល ហើយបានសុំឲ្យនាងត្រឡប់ទៅផ្ទះសំបែងវិញ។ កាលពីឆ្នាំ២០១២ កន្លងទៅនេះ កុមារាម្នាក់នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានស្លាប់ដោយសារពស់ចឹក ក្រោយពីវេជ្ជបណ្ឌិតបានបដិសេធមិនផ្ដល់ឱសថព្យាបាលចំពោះទៅកុមារនោះ ដោយសំអាងថា ឱសថនេះគឺរក្សាទុកព្យាបាលចំពោះក្រុមយុវជនស្ម័គ្រចិត្តវាស់ដីធ្លីរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន សែន។ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល លោក ហេង តៃគ្រី បានមានប្រសាសន៍ថា ការសង្គ្រោះបន្ទាន់ គឺជាការចាំបាច់ណាស់ ដោយគ្មានការរើសអើងឡើយ៖ ។ វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញខាងសង្គ្រោះបន្ទាន់ អ្នកស្រី រ៉េបេកា វ៉កគើរ៍ (Dr. Rebecca Walker) មកពីសកលវិទ្យាល័យ ស្ទេនហ្វដ (Stanford University) បានមានប្រសាសន៍ថា វិធានការសង្គ្រោះបន្ទាន់ចំពោះអ្នកជំងឺដែលជិតស្លាប់នោះ គឺវេជ្ជបណ្ឌិតត្រូវតែសម្រេចចិត្តឲ្យរហ័ស និងចាត់វិធានការ និងសកម្មភាពឲ្យរហ័សដែរ។ វេជ្ជបណ្ឌិតម្នាក់ ឈ្មោះ យុន រ៉ាអ៊ូល មកពីខេត្តបាត់ដំបង បានមានប្រសាសន៍ថា គ្រូពេទ្យមួយចំនួនកំពុងតែខ្វះខាតសម្ភារៈសង្គ្រោះបន្ទាន់ និងជំនាញសង្គ្រោះបន្ទាន់ដែរ៖ ។ ទាក់ទងនឹងកិច្ចការសង្គ្រោះបន្ទាន់នេះ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងសុខាភិបាល បានឲ្យដឹងថា នៅមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ កាល់ម៉ែត នៅរាជធានីភ្នំពេញ បានទទួលអ្នកជំងឺគ្រប់ប្រភេទរវាង ៦០នាក់ ទៅ ១០០នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃៗ ដើម្បីសង្គ្រោះបន្ទាន់ និងសង្គ្រោះជីវិត។ កន្លងមកលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានទទូចសុំឲ្យគ្រូពេទ្យនានាគោរពក្រមសីលធម៌គ្រូពេទ្យ ដើម្បីសង្គ្រោះបន្ទាន់ដោយគ្មានការរើសអើងថា អ្នកជំងឺជាអ្នកមាន ឬអ្នកក្រីក្រឡើយ។ សំណើនេះ ធ្វើឡើងនៅគ្រាដែលប្រជាពលរដ្ឋនានា បានរិះគន់ថា គ្រូពេទ្យមួយចំនួនប្រកាន់អាកប្បកិរិយារើសអើង និងមើលងាយអ្នកក្រីក្រដែលពុំមានប្រាក់បង់សោហ៊ុយព្យាបាលជំងឺ ឬសម្រាលកូនជាដើម៕
|
2013-02-18T15:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/doctors-reminded-to-follow-code-of-ethics-02192013235200.html
|
8a102aac-6459-4331-b06f-2f236964d246
|
ជំងឺអាសេនិកូស៊ីស
|
ការសិក្សាស្រាវជ្រាវនានា បង្ហាញថា យ៉ាងហោចណាស់មានប្រទេសប្រមាណ៧០ ទទួលរងការប៉ះពាល់សុខភាព ដែលកើតមានឡើងដោយសារធាតុពុលអាសេនិក នៅក្នុងទឹកទទួលទាន។ ការទទួលទានទឹកសារធាតុពុលអាសេនិក យូរទៅ នាំឱ្យកើតជំងឺម្យ៉ាងហៅថា អាសេនិកូស៊ីស (Arsenicosis)៕ សូមស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឡេង ម៉ាលី អំពីបញ្ហានេះដូចតទៅ៖
|
2013-02-13T17:25:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/news/health/Arsenic-02212013052357.html
|
cae333d2-ff8a-4c22-82f9-0c89e50a81a7
|
បញ្ហាក្រពះពោះវៀន (ជំងឺគ្រុនពោះវៀន) នៅខេត្តកំពង់ធំ
|
បញ្ហាឈឺក្រពះ និងពោះវៀន ត្រូវបានអ្នកភូមិនៅខេត្តកំពង់ធំ ត្អូញត្អែរថា ជាបញ្ហាសុខភាពមួយដែលពួកគាត់តែងកើតមានជាញឹកញាប់។ អ្នកភូមិឥន្ទកុមារ ឃុំកំពង់ស្វាយ ស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ គឺលោក ហឿន ហុន មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងភូមិរបស់លោក បញ្ហាឈឺក្រពះពោះវៀនមានទាំងមនុស្សចាស់ និងកុមារ។ ទន្ទឹមគ្នានេះដែរ គ្រូពេទ្យនៅខេត្តកំពង់ធំ ឱ្យដឹងថា ក្នុងចំណោមជំងឺជាច្រើនមុខ ជំងឺនៅប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ជាពិសេស ជំងឺនៅក្រពះ និងពោះវៀន ជាជំងឺឧស្សាហ៍ជួបច្រើនជាងគេនៅក្នុងខេត្តនេះ។ ប្រធានផ្នែកបច្ចេកទេសនៃមន្ទីរពេទ្យខេត្តកំពង់ធំ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត កេត វុត្ថា មានប្រសាសន៍ពន្យល់ថា បញ្ហាក្រពះពោះវៀនដែលអ្នកស្រុកលើកឡើងនេះ តាមពិតទៅ គឺជាជំងឺដែលលោកឧស្សាហ៍ជួប ហើយជាពិសេសគឺជាជំងឺគ្រុនពោះវៀន។ លោកថា ជំងឺក្រពះពោះវៀន គឺជាពាក្យដែលគ្រូពេទ្យប្រាប់អ្នកជំងឺដោយសង្ខេប បន្ទាប់ពីការធ្វើតែស្តបឋម ពីព្រោះការធ្វើតែស្ត ឬពិនិត្យរកមេរោគឱ្យល្អិតល្អន់ និងច្បាស់លាស់ គឺចំណាយពេលយូរ។ គ្រូពេទ្យឱ្យដឹងថា មេរោគបាក់តេរី ឈ្មោះ សាលម៉ូនិលឡា ទីហ៊្វី (Salmonella Typhi Bacteria) និងសាលម៉ូនិលឡា ប៉ារ៉ាទីហ៊្វី (Salmonella paratyphi Bacteria) ជាមេរោគបង្កឱ្យកើតជំងឺគ្រុនពោះវៀន។ មេរោគបាក់តេរីទាំងនេះ មាននៅក្នុងទឹក និងចំណីអាហារដែលខ្វះអនាម័យ។ ជំងឺគ្រុនពោះវៀន ច្រើនឆ្លងខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ និងតំបន់ដែលមនុស្សរស់នៅផ្តុំគ្នាច្រើន។ មានមេរោគមួយចំនួនផ្សេងទៀតដែរ ដែលបង្កបញ្ហានៅក្រពះ និងពោះវៀន។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត កេត វុត្ថា ថ្លែងថា ពេលណាអ្នកជំងឺមានអាការឈឺពោះ គ្រូពេទ្យពិនិត្យទាំងក្រពះ និងពោះវៀន។ អ្នកភូមិឥន្ទកុមារ ឃុំកំពង់ស្វាយ ស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ យល់ថា ជំងឺក្រពះពោះវៀន គឺបណ្ដាលមកពីចំណីអាហារមានជាតិគីមី។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត កេត វុត្ថា ពន្យល់ថា បញ្ហាដែលបណ្ដាលមកពីគីមី មានអាការៈផ្សេងគ្នាពីជំងឺគ្រុនពោះវៀន ដែលបង្កឡើងដោយមេរោគ។ ទាក់ទងនឹងការឆ្លងរបស់មេរោគបាក់តេរី បង្កជំងឺគ្រុនពោះវៀន ត្រូវបានលោកវេជ្ជបណ្ឌិត កេត វុត្ថា ពន្យល់ថា ផ្លូវឆ្លងសំខាន់តាមរយៈការទទួលទានទឹក និងចំណីអាហារមិនស្អាត ដែលមានមេរោគ។ លោកវាយតម្លៃថា ការឆ្លងមេរោគតាមទឹក ច្រើនជាងចំណីអាហារ។ ឯកសារពេទ្យបង្ហាញថា មេរោគ សាលម៉ូនិលឡា ទីហ៊្វី រស់នៅលូតលាស់បានតែក្នុងខ្លួនមនុស្សទេ។ នៅពេលដែលអ្នកជំងឺទទួលទានចំណីអាហារ ឬទឹកដែលមានមេរោគប៊ែគធើរា (Bacteria) គ្រុនពោះវៀនចូលទៅក្នុងខ្លួន មេរោគនោះនឹងចូលទៅក្នុងពោះវៀន ហើយចូលទៅក្នុងឈាម ដែលវាអាចធ្វើដំណើរទៅប្រព័ន្ធទឹករងៃ ថង់ប្រមាត់ ថ្លើម អណ្ដើក និងផ្នែកផ្សេងៗទៀតនៃរាងកាយ។ នៅពេលដែលរាងកាយប្រតិកម្មនឹងមេរោគគ្រុនពោះវៀន ដែលចូលទៅនោះ អ្នកជំងឺនឹងចាប់ផ្តើមក្តៅខ្លួន ហើយមានអាការៈ និងរោគសញ្ញាផ្សេងៗមួយចំនួនទៀត។ គ្រូពេទ្យបានឱ្យដឹងថា អ្នកដែលកើតជំងឺគ្រុនពោះវៀន ច្រើនចាប់ផ្ដើមឡើងដោយគ្រុនក្តៅខ្លាំងជាប់ពី ៣៩ ទៅ ៤០ អង្សាសេ និងឈឺក្នុងពោះ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត កេត វុត្ថា ថ្លែងថា ជាទូទៅកុមារមានរោគសញ្ញាច្រើនជាងមនុស្សចាស់៖ ។ ក៏ប៉ុន្តែរោគសញ្ញាទាំងនេះ ក៏អាចទាក់ទងនឹងមេរោគផ្សេងទៀតដែរ។ រីឯករណីធ្ងន់ធ្ងរ ក្រព្យាបាល ផលវិបាករបស់ជំងឺគ្រុនពោះវៀន អាចបង្ហាញរោគសញ្ញាដោយឡែកមួយចំនួនទាក់ទងនឹងផ្នែកណាមួយនៃសរីរាង្គកាយរបស់អ្នកជំងឺ។ ចំពោះការព្យាបាលគ្រុនពោះវៀន លោកវេជ្ជបណ្ឌិត កេត វុត្ថា ផ្ដោតទាំងថ្នាំ និងចំណីអាហារ។ គ្រូពេទ្យណែនាំថា អ្នកជំងឺត្រូវលេបថ្នាំឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងគ្រប់ចំនួនថ្ងៃដែលគ្រូពេទ្យកំណត់ ដើម្បីបង្ការកុំឱ្យមេរោគស៊ាំនឹងថ្នាំ ហើយលាប់ឡើងវិញ។ ជាធម្មតា អ្នកជំងឺចាប់ផ្តើមធូរស្បើយឡើងវិញក្នុងរយៈពេល ២ ទៅ ៣ថ្ងៃបន្ទាប់ការលេបថ្នាំ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតណែនាំថា អ្នកជំងឺដែលមានរោគសញ្ញាគ្រុនពោះវៀន គប្បីជួបគ្រូពេទ្យជំនាញ ដើម្បីព្យាបាល។ ចំពោះវិធីបង្ការជំងឺគ្រុនពោះវៀនវិញ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត កេត វុត្ថា មានប្រសាសន៍ថា អ្នកភូមិត្រូវរក្សាអនាម័យរស់នៅឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន ដូចជា លាងដៃនឹងសាប៊ូឱ្យបានញឹកញាប់ ទទួលទានតែទឹកដាំពុះ ឬទឹកច្រោះស្អាត ទទួលទានអាហារដែលឆ្អិនល្អ លាងសម្អាតបន្លែជាមួយទឹកស្អាត៕
|
2013-02-05T11:45:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/Typhoid-Fever-02042013233944.html
|
80c92d2a-b22f-4f26-8ce7-fae103f71b6b
|
បញ្ហាជំងឺផ្លូវចិត្ត
|
ក្រុមអ្នកជំនាញខាងសុខភាពផ្លូវចិត្ត នៅតែអះអាងថា បញ្ហាលំបាកធ្ងន់ធ្ងរ និងអំពើហិង្សា ភាពរន្ធត់ ដែលពលរដ្ឋខ្មែរធ្លាប់ជួបប្រទះនៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម នៅតែបន្សល់ទុករហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ហើយធ្វើឱ្យប៉ះពាល់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។ បញ្ហានេះ ត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញតាមរយៈលទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្នាក់ជាតិលើកទីមួយ ស្ដីអំពីស្ថានភាពសុខភាពផ្លូវចិត្តនៅកម្ពុជា បច្ចុប្បន្ន ដែលធ្វើឡើងដោយសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ សហការជាមួយអង្គការចិត្តសង្គម អន្តរវប្បធម៌ (ធី.ភី.អូ = TPO = Transcultural Psychosocial Organization)។ លទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថា មានប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរភាគច្រើន កំពុងតែកើតជំងឺផ្លូវចិត្ត ឬមានសុខភាពផ្លូវចិត្តមិនល្អ។ អ្នកមានបញ្ហាផ្លូវចិត្តភាគច្រើនបំផុត គឺស្ត្រី យុវជន និងមនុស្សវ័យចំណាស់មួយចំនួន ជាពិសេសអ្នកដែលធ្លាប់ឆ្លងកាត់អំពើហិង្សាក្នុងរបបខ្មែរក្រហម និងសង្គ្រាម។ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ បានបង្ហាញឲ្យដឹងថា អ្នកកើតជំងឺផ្លូវចិត្តភាគច្រើន មានអាការធុញថប់ និងភាពអស់សង្ឃឹម រហូតដល់ធ្វើឱ្យអ្នកទាំងនោះមាននិន្នាការប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ សេពគ្រឿងញៀន និងប៉ុនប៉ងធ្វើអត្តឃាតជាដើម។ នាយកផ្នែកចិត្តវិទ្យា នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ អ្នកស្រី សេក ស៊ីសុខុម មានប្រសាសន៍ថា ស្ថានភាពសុខភាពរាងកាយ និងសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់មនុស្សយើង ត្រូវតែដើរទន្ទឹមគ្នា សម្រាប់ការរស់នៅជាធម្មតាប្រចាំថ្ងៃ។ អ្នកស្រី សេក ស៊ីសុខុម បញ្ជាក់ថា ការដែលមនុស្សណាម្នាក់មានសុខភាពផ្លូវកាយល្អ គេមិនទាន់ចាត់ទុកថាបុគ្គលនោះមានសុខភាពល្អនោះទេ គឺលុះត្រាតែបុគ្គលនោះមានសុខភាពផ្លូវចិត្តល្អផង។ អ្នកស្រី សេក ស៊ីសុខុម៖ ។ លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវបង្ហាញថា នៅឆ្នាំ២០១១ នៅក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋជាង ១សែននាក់ ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ៤២នាក់ មាននិន្នាការចង់ធ្វើអត្តឃាត។ ទាក់ទងនឹងជំងឺផ្លូវចិត្តដែលឈានទៅដល់ការធ្វើអត្តឃាត ត្រូវបានអ្នកសម្របសម្រួលកម្មវិធីសុខភាពផ្លូវចិត្ត នៃអង្គការចិត្តសង្គម អន្តរវប្បធម៌ វេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី មានប្រសាសន៍ថា មានស្ថានភាព ២យ៉ាង គឺជួនកាលដោយទាំងចេតនា និងជួនកាលទៀតដោយអចេតនា។ អ្នកឯកទេសខាងសុខភាពផ្លូវចិត្ត មកពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក គឺលោក ស្ទីវវិន អ៊ីឌីង (Steven Iddings) មានប្រសាសន៍ថា ពលរដ្ឋខ្មែរ រងគ្រោះដោយសារតែជំងឺផ្លូវចិត្ត ដោយសារតែអំពើហិង្សា៖ ។ អ្នកសម្របសម្រួលកម្មវិធីសុខភាពផ្លូវចិត្ត នៃអង្គការចិត្តសង្គម អន្តរវប្បធម៌ វេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី មានប្រសាសន៍ពន្យល់ថា ជំងឺផ្លូវចិត្តមានស្ថានភាពធ្ងន់ស្រាលខុសៗគ្នា ហើយមានលក្ខណៈរ៉ាំរ៉ៃ និងមានរយៈពេលខ្លី។ ជំងឺផ្លូវចិត្តដែលមានរយៈពេលខ្លី ត្រូវបានគ្រូពេទ្យឱ្យឈ្មោះថា ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ឬថប់អារម្មណ៍។ រីឯជំងឺផ្លូវចិត្តដែលអូសបន្លាយយូរ ហើយបណ្ដាលមកពីការប៉ះទង្គិច ឬអំពើហិង្សាធ្ងន់ធ្ងរ ត្រូវបានគ្រូពេទ្យហៅថា ជំងឺបាក់ស្បាត។ វេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី ថ្លែងថា បញ្ហាជំងឺផ្លូវចិត្តដែលធ្ងន់ធ្ងរមួយបន្សល់ទុកពីរបបខ្មែរក្រហម គឺជំងឺបាក់ស្បាត ដែលធ្វើឱ្យអ្នកជំងឺចេះតែភ័យខ្លាច និងព្រួយច្រើន។ ឆ្លើយតបនឹងចំណោទមួយដែលលើកឡើងថា ស្ថានភាពជំងឺផ្លូវចិត្តរបស់អ្នកធ្លាប់ឆ្លងកាត់ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម គួរតែបានធូរស្បើយ ព្រោះតែពេលវេលាបានកន្លងផុតទៅជាង ៣០ឆ្នាំហើយនោះ វេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី ពន្យល់ថា គឺអាស្រ័យដោយស្ថានភាពបរិយាកាសរស់នៅរបស់អ្នកទាំងនោះ។ ក្រុមអ្នកជំនាញខាងសុខភាពផ្លូវចិត្តនៅប្រទេសកម្ពុជា លើកឡើងថា បើទោះជាយុវជនជំនាន់ក្រោយមិនបានឆ្លងកាត់អំពើហិង្សាក្នុងរបបខ្មែរក្រហមក្ដី ក៏មរតកនៃបញ្ហាផ្លូវចិត្តបានបន្តមកដល់យុវជនទាំងនោះ តាមរយៈអាកប្បកិរិយា និងការប្រព្រឹត្តរបស់ឪពុកម្ដាយពួកគេ។ វេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី ថ្លែងថា អ្នកជំនាន់ក្រោយមិនមានជំងឺបាក់ស្បាតទេ ក៏ប៉ុន្តែ គេមានបញ្ហាផ្លូវចិត្ត។ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវដែលធ្វើឡើងដោយផ្នែកចិត្តវិទ្យា នៃសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ បានបញ្ជាក់ថា នៅក្នុងចំណោមយុវជនខ្មែរចំនួន ២.៦៩០នាក់ ដែលត្រូវបានសម្ភាសនៅក្នុងខេត្តចំនួន៩ កន្លងមក គឺពួកគេមានអាកប្បកិរិយា ឬឥរិយាបថទាក់ទងនឹងជំងឺផ្លូវចិត្ត ដោយនិយមប្រើអំពើហិង្សា ប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន មាននិន្នាការចង់ធ្វើអត្តឃាត និងប៉ះពាល់ផ្លូវចិត្តជាដើម។ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ បានឲ្យដឹងទៀតថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅតាមជនបទដាច់ស្រយាល មានជំងឺផ្លូវចិត្តខ្ពស់ជាងគេ ជាពិសេស ស្ត្រីភេទ។ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញតួលេខថា ជំងឺផ្លូវចិត្ត ដោយសារតែការអប់រំទាប គឺមានចន្លោះពី ៣៥ ទៅ ៥០នាក់ ក្នុងចំណោម ១០០នាក់។ ក្នុងចំណោម ១០០នាក់ដូចគ្នា មានជំងឺផ្លូវចិត្តចន្លោះពី ៧០ ទៅ ៨០នាក់ ដោយសារតែភាពក្រីក្រ។ ក្រៅពីបញ្ហាក្នុងរបបខ្មែរក្រហម មានមូលហេតុមួយចំនួនទៀតដែរ ដែលអាចបណ្ដាលឱ្យកើតជំងឺផ្លូវចិត្ត ដូចជា ភាពក្រីក្រ និងអ្នកមានការអប់រំបានតិចតួច។ អ្នកឯកទេសខាងសុខភាពផ្លូវចិត្ត មកពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក លោក ស្ទីវវិន អ៊ីឌីង ថ្លែងថា នៅលើពិភពលោកនេះ មានមនុស្សចំនួនជាង ៤៥០លាននាក់ រងគ្រោះដោយសារតែជំងឺផ្លូវចិត្ត ព្រោះតែភាពក្រីក្រ និងអំពើហិង្សា។ លោកថាប្រទេសកម្ពុជា ក៏មានស្ថានភាពដូចគ្នាដែរ៖ ។ ក្រុមអ្នកជំនាញខាងសុខភាពផ្លូវចិត្ត បានទទូចសុំឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា យកចិត្តទុកដាក់លើការបង្ការ និងព្យាបាលជំងឺផ្លូវចិត្តចំពោះកុមារ និងស្ត្រី ដើម្បីបង្ការកុំឲ្យបញ្ហាទាំងនោះឈានដល់ជំងឺថប់អារម្មណ៍ធ្ងន់ធ្ងរ និងបាក់ស្បាត ដែលបង្កជាឧបសគ្គដល់ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស និងសង្គម។ វិធានការបង្ការមួយទៀត វេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី ណែនាំថា អ្នកមានបញ្ហាថប់អារម្មណ៍ ឬតានតឹងផ្លូវចិត្ត គប្បីស្វែងរកការពិគ្រោះយោបល់ជាមួយគ្រូពេទ្យផ្នែកសុខភាពផ្លូវចិត្ត មានទីតាំង នៅក្រុងភ្នំពេញ កំពង់ធំ សៀមរាប បាត់ដំបង និងបន្ទាយមានជ័យ ដែលនៅទីនោះមានផ្ដល់សេវាពិគ្រោះ និងផ្ដល់ថ្នាំព្យាបាល៕
|
2012-12-20T14:35:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health-weekly-12272012023030.html
|
c914c274-c0b7-471b-a0b2-3a5b76b39c20
|
ស្ថានភាពសុខភាពអ្នកបុរីកីឡាដែលរស់នៅប្រជ្រៀតគ្នា
|
អ្នកភូមិខ្លះបានប្រជ្រៀតគ្នានៅបណ្ដោះអាសន្នក្រោមជណ្ដើរឡើងអគារ និងខ្លះទៀតរស់នៅក្រោមសំពត់ប៉ាតង់កៅស៊ូក្តៅហែងលើគំនរសំរាម។ សូមស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់អ្នកនាង ទេព សុរ៉ាវី ដូចតទៅ៖
|
2012-12-13T17:35:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/boreikeila_health-12132012052908.html
|
67552155-971e-49f8-b2f4-6572de3ce12f
|
មូលហេតុដែលនាំឲ្យអ្នកជំងឺខ្មែរខ្លះស្វែងរកសេវាព្យាបាលនៅក្រៅប្រទេស
|
ក៏ប៉ុន្តែទោះជាត្រូវចំណាយលុយច្រើនដូច្នេះក្ដី ក៏មានអ្នកជំងឺកម្ពុជា ច្រើនបង្គួរដែរ បានសម្រេចចិត្តចេញទៅស្វែងរកសេវាព្យាបាលជំងឺរបស់ខ្លួន នៅមន្ទីរតាមប្រទេសជិតខាង ដូចជា ប្រទេសវៀតណាម ថៃ សិង្ហបុរី និងប្រទេសម៉ាឡេស៊ីជាដើម។ បញ្ហាចេញទៅព្យាបាលជំងឺនៅមន្ទីរពេទ្យក្រៅប្រទេសនេះ នៅតែជាចំណោទបញ្ហាជជែកដេញដោលគ្នា ទាំងក្នុងមជ្ឈដ្ឋានគ្រូពេទ្យ និងក្នុងចំណោមពលរដ្ឋកម្ពុជា។ អ្នកជំងឺទទួលសេវាព្យាបាល និងថែទាំសុខភាពនៅប្រទេសកម្ពុជា មួយចំនួន បានត្អូញត្អែរអំពីបញ្ហាគុណភាពរបស់គ្រូពេទ្យខ្មែរ។ បញ្ហាគុណភាព និងបច្ចេកទេសនៅមានកម្រិតទាប ត្រូវបានគេមើលឃើញថា ជាមូលហេតុមួយដែលជំរុញឱ្យអ្នកជំងឺជ្រើសរើសយកសេវាព្យាបាល និងថែទាំសុខភាពនៅក្រៅប្រទេសជាជំនួសវិញ។ សាច់ញាតិ/បងប្រុសរបស់អ្នកជំងឺមួយរូប គឺលោក ឡុង ពិសាខ តែងយកប្អូនរបស់គាត់ទៅព្យាបាលនៅប្រទេសវៀតណាម ជាញឹកញាប់។ លោកថ្លែងថា មូលហេតុដែលលោកនាំប្អូនទៅព្យាបាលជំងឺនៅប្រទេសវៀតណាម ក៏ព្រោះតែលោកទុកចិត្តលើសមត្ថភាពគ្រូពេទ្យវៀតណាមជាង ចំពោះជំងឺរបស់ប្អូនលោក។ ម្យ៉ាងទៀត លោកបាត់ជំនឿការវិនិច្ឆ័យរបស់គ្រូពេទ្យខ្មែរ។ ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ នៅក្នុងសន្និបាតសមាគមគ្រូពេទ្យខាងត្រចៀក ច្រមុះ និងបំពង់ក កាលពីខែកញ្ញា កន្លងទៅ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល លោក តែ គុយស៊ាង មានប្រសាសន៍ថា គ្រូពេទ្យនៅប្រទេសកម្ពុជា បច្ចុប្បន្ន មានសមត្ថភាពដូចគ្រូពេទ្យក្រៅប្រទេសដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែលោកយល់ឃើញបញ្ហាមួយថា ប្រការដែលអ្នកជំងឺជ្រើសរើសយកការព្យាបាលជំងឺ និងថែទាំសុខភាពនៅក្រៅប្រទេស គឺបណ្ដាលមកពីកង្វះខាតការផ្សព្វផ្សាយឱ្យពលរដ្ឋបានដឹងអំពីការរីកចម្រើនខាងវិស័យសុខាភិបាលនៅកម្ពុជា។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ការមិនបានផ្សព្វផ្សាយឱ្យពលរដ្ឋកម្ពុជា បានយល់ដឹងអំពីសមត្ថភាពរបស់គ្រូពេទ្យកម្ពុជា ហើយការចុះខ្សោយខាងសីលធម៌ផងនោះ ធ្វើឱ្យអ្នកជំងឺបាត់បង់ជំនឿលើគ្រូពេទ្យ ក៏ជាកត្តាធ្វើឱ្យអ្នកជំងឺហូរចេញទៅព្យាបាលនៅក្រៅប្រទេសដែរ។ ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះដែរ មានអ្នកទទួលសេវាព្យាបាល និងថែទាំសុខភាពជាច្រើននាក់ បានត្អូញត្អែរអំពីបញ្ហាអសីលធម៌គ្រូពេទ្យក្នុងការប្រកបវិជ្ជាជីវៈរបស់ខ្លួន។ អ្នកជំងឺខ្លះថ្លែងថា គ្រូពេទ្យខ្មែរមួយចំនួនធំ មិនបានយកចិត្តទុកដាក់ផ្ដល់សេវាថែទាំ និងព្យាបាលសុខភាព ដើម្បីសង្គ្រោះជីវិតអ្នកជំងឺជាសំខាន់ទេ គឺពួកគាត់គិតតែរៀងលុយកាក់ ឬប្រយោជន៍ផ្សេងៗ ទៀតជាសំខាន់ជាង។ ជាក់ស្ដែងនៅក្នុងរយៈពេលជាងមួយខែកន្លងមកនេះ យ៉ាងហោចណាស់មានអ្នកជំងឺចំនួន ២ ករណីហើយ ដែលបានស្លាប់ ព្រោះតែគ្រូពេទ្យខ្មែរធ្វេសប្រហែស ឬមិនយកចិត្តទុកដាក់ជួយសង្គ្រោះជីវិតពួកគាត់។ ករណីទី ១ នៅចុងខែតុលា មានស្ត្រីសម្រាល និងកូនក្នុងពោះ បានស្លាប់នៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តបាត់ដំបង។ ករណីទី ២ ក្មេងប្រុសអាយុ ៨ ឆ្នាំម្នាក់ស្លាប់ កាលពីថ្ងៃទី ២៩ វិច្ឆិកា បន្ទាប់ពីត្រូវពស់ចឹក ហើយគ្រូពេទ្យមិនយកចិត្តទុកដាក់សង្គ្រោះជីវិត។ ក្នុងទិសដៅទាញការជឿទុកចិត្តរបស់អ្នកជំងឺលើគ្រូពេទ្យកម្ពុជា និងដើម្បីទប់ស្កាត់លំហូររបស់អ្នកជំងឺចេញទៅក្រៅប្រទេស លោក តែ គុយស៊ាង ផ្ដល់ការណែនាំដល់គ្រូពេទ្យថា ក្រសួងសុខាភិបាលទាមទារឱ្យគ្រូពេទ្យខ្លួនឯង កែប្រែឥរិយាបថឆ្គាំឆ្គង និងសមាគមគ្រូពេទ្យពង្រឹងក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈរបស់គ្រូពេទ្យ។ ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ សាស្ត្រាចារ្យវេជ្ជសាស្ត្រនៅមន្ទីរពេទ្យព្រះអង្គឌួង លោក រស់ ប្រាជ្ញពន្លឺ មានប្រសាសន៍ណែនាំដល់សមាជិកគ្រូពេទ្យខាងត្រចៀក ច្រមុះ និងបំពង់ក គ្រូពេទ្យត្រូវគោរពសិទ្ធិ និងសេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់អ្នកជំងឺ ដែលមកទទួលការព្យាបាល។ លោកសាស្ត្រាចារ្យ រស់ ប្រាជ្ញពន្លឺ ថ្លែងថា ការពង្រឹងសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈរបស់គ្រូពេទ្យ ដើម្បីឱ្យមានសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ លុះត្រាតែបុគ្គលបំពេញវិជ្ជាជីវៈនោះមានសីលធម៌ក្នុងខ្លួន។ ដូចជាគ្រូពេទ្យ ត្រូវប្រកាន់គោលការណ៍សំខាន់ស្មោះត្រង់ មិនបោកប្រាស់ ឬគិតតែអំពីប្រាក់នោះទេ។ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល លោក តែ គុយស៊ាង កត់សម្គាល់ថា ការផ្សព្វផ្សាយរបស់មន្ទីរព្យាបាលឯកជនខ្លះ មានការបំផ្លើសហួសសមត្ថភាព ដែលជាហេតុធ្វើបាត់ជំនឿពីអ្នកជំងឺ។ ដូចគ្នានេះដែរ និងបន្ថែមលើការវាយតម្លៃថា មិនសូវមានគុណភាព និងមិនមានឧបករណ៍ទំនើបគ្រប់គ្រាន់ មានករណីគ្រូពេទ្យខ្មែរជាច្រើន ទាំងនៅក្នុងវិស័យឯកជន និងសាធារណៈ ត្រូវបានគេរិះគន់ថា ខ្វះសីលធម៌ក្នុងវិជ្ជាជីវៈ ដែលនាំឱ្យមានការថ្លោះធ្លោយ ឬធ្វេសប្រហែសបណ្ដាលឱ្យអ្នកជំងឺស្លាប់។ ដូចជាករណីស្ត្រីសម្រាលកូននៅខេត្តបាត់ដំបង និងកុមារត្រូវពស់ចឹកនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ។ បន្ទាប់ពីបណ្ដោយឱ្យកុមារម្នាក់ស្លាប់ ប្រធានមន្ទីរពេទ្យស្រុកថ្មពួក ត្រូវប្រកាសដកចេញពីតំណែងក្រោយការរកឃើញថា គាត់មានកំហុសទុកឲ្យក្មេងប្រុសរងគ្រោះពីពស់ចឹកស្លាប់ ដោយមិនបានផ្ដល់ថ្នាំព្យាបាល។ ទាំងរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល និងលោក តែ គុយស៊ាង លោកសាស្ត្រាចារ្យ រស់ ប្រាជ្ញពន្លឺ ណែនាំឱ្យគ្រូពេទ្យខ្មែរ ត្រូវតែពង្រឹងក្រមសីលធម៌របស់ខ្លួនឡើងវិញ ក្នុងការផ្ដល់សេវាព្យាបាលដល់អ្នកជំងឺ។ សីលធម៌របស់គ្រូពេទ្យ គឺរាប់ចូលទាំងសំដីសំដៅ ដែលគ្រូពេទ្យនិយាយចំពោះអ្នកជំងឺផង៕
|
2012-12-06T11:45:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/why_cambodian_seek_health_care_outside_country-12052012234213.html
|
61d29c88-8e62-48d8-95a3-f7d7d871d80a
|
បញ្ហាលំបាកមានកូន ឬអត់កូន
|
បញ្ហាអត់កូន គឺចង់និយាយសំដៅទៅរកបញ្ហា ដែលគូស្វាមីភរិយាប្រាថ្នា និងព្យាយាមចង់មានកូន ហើយមិនបានដូចបំណង ព្រោះតែភរិយាមិនអាចមានផ្ទៃពោះបាន។ អ្នកជំនាញផ្នែកសម្ភព ដែលមានឯកទេសខាងការបង្កកំណើតកូន បានបែងចែកបញ្ហាអត់កូននេះជា ២ បញ្ហា គឺបញ្ហាទី ១ អ្នកឯកទេសហៅថា អារ (Sterility) និងបញ្ហាទី ២ អ្នកឯកទេសហៅថា បញ្ហាលំបាកមានកូន (Infertility)។ វេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសព្យាបាលបញ្ហាលំបាកមានកូន នៃបន្ទប់ពិគ្រោះជំងឺ សុខ ទៀង ដែលនៅក្បែរសាលាព្រះស៊ីសុវត្ថិ រាជធានីភ្នំពេញ គឺអ្នកស្រី ស៊ាន សុខទៀង មានប្រសាសន៍ពន្យល់ថា បញ្ហា អារ គឺនិយាយសំដៅដល់គូស្វាមីភរិយា ដែលខាងបុរស ឬខាងស្ត្រី មិនមានលទ្ធភាពអាចមានកូនបាន ព្រោះតែបុរស ឬស្ត្រី បាត់បង់លក្ខណៈ ឬខ្វះសរីរាង្គបន្តពូជណាមួយ។ សំឡេង៖ បញ្ហា អារ នេះ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតបញ្ជាក់ថា ថ្វីបើករណីស្ត្រីខ្លះមិនមានដៃស្បូនពិតមែន ប៉ុន្តែគាត់នៅមានតួស្បូន គ្រូពេទ្យអាចមានវិធីសាស្ត្រជួយឱ្យគាត់មានកូនបាន។ រីឯបញ្ហាលំបាកមានកូន គឺចង់និយាយពីគូស្វាមីភរិយា អាចមានលទ្ធភាពមានកូនបាន។ ក៏ប៉ុន្តែ ខាងបុរស ឬស្ត្រី មានការលំបាកក្នុងការធ្វើឱ្យកូនបង្កកំណើតបាន ព្រោះតែកត្តាបញ្ហាមួយចំនួន។ ទាក់ទងនឹងនិយមន័យនៃបញ្ហានេះ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ស៊ាន សុខទៀង មានប្រសាសន៍ពន្យល់ថា អ្នកមានបញ្ហាលំបាកមានកូន គឺអ្នកដែលព្យាយាមមានកូនរយៈពេលមួយឆ្នាំ ហើយមិនបាន។ សំឡេង៖ បញ្ហាទាំង ២ នេះ សុទ្ធតែមានមូលហេតុដោយឡែកៗ ពីគ្នា។ ក៏ប៉ុន្តែ មូលហេតុរួមទី ១ ក្រៅពីការបាត់បង់ប្រដាប់បន្តពូជ គឺគូស្វាមីភរិយា មិនបានរួមភេទជាទៀងទាត់ សម្រាប់បង្កើនឱកាសដល់ការចាប់កំណើតរបស់កូន។ សំឡេង៖ មូលហេតុផ្សេងទៀតនៃបញ្ហាលំបាកមានកូន អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ស៊ាន សុខទៀង ពន្យល់ថា មានទាំងខាងភាគីបុរស និងខាងស្ត្រី ដែលជាកត្តាឧបសគ្គរារាំងចំពោះការកកំណើតរបស់កូន។ ចំពោះស្ត្រី អាចបណ្ដាលមកពីជំងឺរ៉ាំរ៉ៃនៅក្នុងអាងត្រគាក និងការស្ទះដៃស្បូន។ ចំពោះបុរសវិញច្រើនទាក់ទងនឹងបញ្ហាបង្កើតមេជីវិត ដូចជា មេជីវិតខ្សោយ ឬមិនមានចំនួនមេជីវិតគ្រប់គ្រាន់ ឬបណ្ដាលមកពីបំពង់បញ្ចេញមេជីវិតនោះត្បៀត ឬចង្អៀត។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានកត្តាមួយចំនួនទៀតដែរ ដែលបុរសប្រឈមនឹងការលំបាកមានកូន ជាពិសេស បុរសដែលធ្វើការជិតស្និតនឹងសារធាតុគីមីពុល បុរសធ្វើការនៅកន្លែងក្ដៅ ឬបុរសចូលចិត្តចូលកន្លែងឆ្ពុងក្ដៅ ឬហៅថា សូណា (Sauna) ច្រើនពេក ដែលជាហេតុអាចប៉ះពាល់ដល់ការផលិត ឬសម្លាប់មេជីវិតបាន។ ទាក់ទងនឹងការជក់បារី ការទទួលទានស្រា និងធាត់ពេក ទាំងបុរស និងស្ត្រី សុទ្ធតែអាចប្រឈមនឹងការលំបាកមានកូនដែរ។ វេជ្ជបណ្ឌិត សុខទៀង មានប្រសាសន៍ថា អ្នកដែលមានអាយុច្រើនហើយ ទើបសម្រេចចិត្តរៀបការ ក៏អាចប្រឈមនឹងបញ្ហានេះដែរ ពីព្រោះអត្រាកកំណើតមានស្ថានភាព និងឱកាសច្រើន ឬតិច ខុសគ្នាតាមអាយុ។ ទាក់ទងនឹងការព្យាបាលបញ្ហាលំបាកមានកូន អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត សុខទៀង ពន្យល់ថា គឺអាស្រ័យដោយការរកឃើញមូលហេតុពិតប្រាកដណាមួយ ដែលបង្កការរាំងស្ទះដល់ការកកំណើតកូន។ បញ្ហាខ្លះ គ្រូពេទ្យគ្រាន់តែប្រើថ្នាំអ័រម៉ូន បំប៉នមេជីវិតស្ត្រីតែប៉ុណ្ណោះ ហើយឱកាសបង្កកំណើតអាចកើនដល់ ៥០%។ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត សុខទៀង បញ្ជាក់បន្ថែមថា បញ្ហាលំបាកក្នុងការមានកូនភាគច្រើនៗ ដែលអ្នកស្រីធ្លាប់ព្យាបាលកន្លងមក ច្រើនកើតចំពោះស្ត្រី។ ក៏ប៉ុន្តែ ងាយស្រួលព្យាបាលជាងបុរស។ ដើម្បីបង្ការចំពោះបញ្ហានេះ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត សុខទៀង ណែនាំថា គូស្វាមីភរិយាដែលមានលំបាកក្នុងការមានកូន ត្រូវបញ្ឈប់ការជក់បារី និងកុំទទួលទានស្រាច្រើនពេក។ ត្រូវបញ្ចុះទម្ងន់ខ្លួនកុំឱ្យធាត់ពេក ពីព្រោះវាអាចប៉ះពាល់ដល់ការផលិតមេជីវិតរបស់ស្ត្រី។ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត សុខទៀង ផ្ដល់ឱវាទថា គូស្វាមីភរិយា ដែលមានលំបាកក្នុងការមានកូន មិនគួរបន្ទោសគ្នាទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ត្រូវចេះលើកទឹកចិត្តគ្នា ហើយគប្បីជួបពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញ ដែលបច្ចុប្បន្នមាននៅរាជធានីភ្នំពេញ ឬសាកសួរមកអ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតដោយផ្ទាល់ តាមរយៈទូរស័ព្ទលេខ ០១២ ២១ ៥៥ ៨២/០២៣ ៦៦៦ ២៥៥៥៕
|
2012-11-29T19:20:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_infertility_and_management-11292012030953.html
|
b79d6eb5-e2b4-4ee7-b400-99a82b01c2d1
|
សម្ភាសលោកសាស្ត្រាចារ្យ ឈាង សេនា អំពីជំងឺទឹកនោមផ្អែម
|
លោកសាស្ត្រាចារ្យ ឈាង សេនា ជាអនុប្រធានសមាគមជំងឺទឹកនោមផ្អែមកម្ពុជា និងជាព្រឹទ្ធបុរសនៃសាលាពេទ្យមួយ នៅទីក្រុងភ្នំពេញ មានឈ្មោះថាសាកលវិទ្យាល័យអន្តរជាតិ អាយ.យូ (IU)។ លោកមានប្រសាសន៍ថា តាមការស្ទាបស្ទង់នៅប្រទេសកម្ពុជា អត្រាអ្នកកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម មានចំនួនកើនឡើងជាលំដាប់ គឺនៅទីក្រុង ក្នុងចំណោមមនុស្ស ១០០នាក់ មាន ១០នាក់ កើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម រីឯនៅជនបទ មានចំនួន ៥នាក់។ កាលពីថ្ងៃទី១៤ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១២ ដែលជាទិវាជំងឺទឹកនោមផ្អែមពិភពលោក លោកសាស្ត្រាចារ្យ ឈាង សេនា អំពាវនាវដល់ពលរដ្ឋកម្ពុជា គ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន ឱ្យយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការស្វែងយល់អំពីជំងឺនេះ ឱ្យបានច្បាស់លាស់។ សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីពន្យល់របស់លោកសាស្ត្រាចារ្យ ឈាង សេនា ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ តាមការសាកសួររបស់លោក ឡេង ម៉ាលី ដែលមានខ្លឹមសារដូចតទៅ៖ ស្ដាប់ភាគ ១៖ ស្ដាប់ភាគ ២៖
|
2012-11-15T14:45:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/interview_of_professor_chheang_sena-11292012023244.html
|
6c98a0af-b6d5-41bb-b58a-bb55b5a01b5a
|
ការដេកស្រមុក
|
គ្រូពេទ្យជំនាញខាងច្រមុះ បំពង់ក និងត្រចៀក បានឱ្យដឹងថា ការស្រមុក គឺជាការប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរ ចំពោះសុខភាព។ ស្រមុក គឺជាបញ្ហាមួយ ដែលកើតឡើងចំពោះមនុស្សទូទៅ និងគ្រប់ជាតិសាសន៍ នៅលើពិភពលោកយើងនេះ។ មានគូស្រកខ្លះ ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា បានលែងលះគ្នាព្រោះតែបញ្ហាស្រមុកខ្លាំងពេក។ ឯកសារខ្លះសរសេរថា បញ្ហាស្រមុកជាមូលហេតុទី ៣ ធ្វើឱ្យប្ដីប្រពន្ធលែងលះគ្នា បន្ទាប់ពីរឿងលុយកាក់ និងការក្បត់ចិត្ត។ នៅក្នុងឯកសារពេទ្យមួយ ឈ្មោះ វ៉ឹប អឹមឌី (WebMD) បានសរសេរថា បញ្ហាស្រមុក ប៉ះពាល់មនុស្សគ្រប់វ័យ ហើយច្រើនកើតមានចំពោះមនុស្សប្រុស និងមនុស្សដែលធាត់។ ការស្រមុក កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ នៅពេលអ្នកស្រមុកមានអាយុកាន់ចាស់។ ការស្ទាបស្ទង់មួយ បង្ហាញថា ក្នុងចំណោមមនុស្ស ១០០ នាក់ មានមនុស្សចំនួន ២៥ នាក់ ដេកស្រមុកម្ដងម្កាល ហើយមនុស្ស ២៥ នាក់ទៀត ដេកស្រមុកជាប្រចាំ។ រីឯឯកសារមួយទៀត ឈ្មោះ មេឌីស៊ីន ណិត (MedicineNet) បង្ហាញការស្ទាបស្ទង់មួយទៀតថា ក្នុងចំណោមបុរស និងនារី ១០០ នាក់ មានបុរសចំនួន ៤៥ នាក់ និងស្ត្រីមានចំនួន ៣០ នាក់ ដេកស្រមុកជាប្រចាំ។ មូលហេតុ៖ ស្រមុក គឺជាសំឡេងលាន់ឮចេញពីបំពង់ក តាមការដកដង្ហើមចេញចូល ក្នុងអំឡុងពេល ដែលមនុស្សណាម្នាក់កំពុងសម្រាន្តលង់លក់។ សំឡេងស្រមុកខ្លះ ឮនៅនឹងមាត់ និងខ្លះទៀត ឮនៅនឹងច្រមុះ។ ក៏ប៉ុន្តែគ្រូពេទ្យជំនាញផ្នែកជំងឺត្រចៀក បំពង់ក ច្រមុះ នៃមន្ទីរពហុព្យាបាល អូរ៉រ (Polyclinique AURORE) លោក វេជ្ជបណ្ឌិត ង៉ាន់ សុភាន បានឱ្យដឹងថា បញ្ហាស្រមុក គឺកើតឡើងដោយសារតែការចង្អៀតផ្លូវខ្យល់ដង្ហើមនៅម្ដុំបំពង់ក។ សំឡេង៖ « ការចង្អៀតផ្លូវខ្យល់ដង្ហើមនៅម្ដុំបំពង់ក ព្រោះតែរចនាសម្ព័ន្ធសាច់នៅត្រង់នេះយារធ្លាក់ខ្លាំងខុសធម្មតា ទៅផ្ទប់នឹងជញ្ជាំងបំពង់ក ដែលនាំឱ្យបិទផ្លូវដង្ហើមពេលយើងដេកផ្ងា។ ដូច្នេះ នៅពេលខ្យល់ដង្ហើមចេញ និងចូលឆ្លងកាត់ផ្លូវចង្អៀតនោះម្ដងៗ ធ្វើឱ្យសាច់យារទាំងនោះញ័រ ហើយកើតជាសំឡេងស្រមុក។ របាយការណ៍របស់ឯកសារឈ្មោះ មេឌីស៊ីន ណិត បានបង្ហាញដែរថា អ្នកដែលមិនមានស្រមុកជាប្រចាំ ក៏អាចមានស្រមុកបានដែរ នៅពេលដែលអ្នកមានជំងឺនៅផ្លូវដង្ហើមខាងលើ អ្នកទទួលទានស្រា និងអ្នកលេបថ្នាំប្រភេទខ្លះ។ កត្តាគ្រោះថ្នាក់នៃបញ្ហាស្រមុកចំពោះសុខភាព៖ ការស្រមុក ជាទូទៅយើងមិនបានគិតថា មានបញ្ហាអ្វីដល់សុខភាពទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ កាលណាមនុស្សណាម្នាក់សម្រាន្តលក់ស្រួល ហើយមានស្រមុកផងនោះ មនុស្សភាគច្រើនយល់ថា អ្នកនោះមានសុខភាពល្អ។ ក៏ប៉ុន្តែ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ង៉ាន់ សុភាន ទាញការចាប់អារម្មណ៍ខ្លះៗ ថា ការស្រមុកជាប្រចាំ បណ្ដាលឱ្យមានបញ្ហារំខានដល់ជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ហើយក៏អាចមានកត្តាគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរទៀតផង។ បញ្ហារំខានទាំងនោះ សំខាន់គឺធ្វើឱ្យងោកងុយ និងអារម្មណ៍មិនភ្លឺស្វាង។ សំឡេង៖ « រីឯកត្តាគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរ គឺបង្កឱ្យមានបញ្ហាដល់បេះដូង និងសរសៃឈាមនៅក្នុងខួរក្បាល។ ជាពិសេស អ្នកស្រមុកដែលធាត់ខ្លាំង ហើយឧស្សាហ៍ដាច់ដង្ហើមម្ដងៗ ពេលសម្រាន្ត។ សំឡេង៖ ការព្យាបាល៖ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ង៉ាន់ សុភាន គ្រូពេទ្យជំនាញផ្នែកជំងឺត្រចៀក បំពង់ក ច្រមុះ នៃមន្ទីរពហុព្យាបាល អូរ៉រ (Polyclinique AURORE) មានប្រសាសន៍ថា មិនមានថ្នាំដែលអាចជួយព្យាបាលឱ្យបាត់ស្រមុកដោយប្រសិទ្ធភាពទេ។ មានម៉ាស៊ីនម្យ៉ាង ឈ្មោះស៊ីប៉ាប់ (CPAP) អាចជួយបើកឱ្យផ្លូវខ្យល់ដកដង្ហើមចេញចូលស្រួល លែងស្រមុកដែរ។ សំឡេង៖ មានឧបករណ៍ជាច្រើនទៀត ត្រូវបានគេបង្កើតឡើងសម្រាប់ជួយដោះស្រាយបញ្ហាស្រមុកនេះ។ ក៏ប៉ុន្តែ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតថ្លែងថា នៅប្រទេសកម្ពុជាមិនមានម៉ាស៊ីននេះទេ គឺមាននៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងអាល្លឺម៉ង់។ ក្រៅពីការប្រើម៉ាស៊ីនដើម្បីជួយសម្រួលផ្លូវខ្យល់ដង្ហើមនេះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបញ្ជាក់ថា ការវះកាត់ម្ដុំបំពង់កផ្នែកខាងលើ អាចជួយឱ្យបាត់ស្រមុកបាន។ សំឡេង៖ « វិធីបង្ការការស្រមុក៖ ជាការព្យាបាលផង និងដើម្បីបង្ការ ឬកាត់បន្ថយការស្រមុកផង គ្រូពេទ្យណែនាំឱ្យអនុវត្តនូវវិធីមួយចំនួនដូចតទៅនេះ៖ គឺត្រូវសម្រកទម្ងន់ និងកែទម្លាប់ទទួលទានអាហារ, ចៀសវាងការលេបថ្នាំងងុយដេក, ចៀសវាងការទទួលទានស្រា ពីព្រោះរបស់ទាំងពីរយ៉ាងនេះ ធ្វើឱ្យសណ្ដំលង់លក់ខ្លាំង ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យសាច់ដុំនៅបំពង់កលែងប្រឹង និងធ្វើឱ្យយារបិទផ្លូវខ្យល់។ គួរចៀសវាងការទទួលទានអាហារច្រើនមុនពេលចូលដំណេក, គួរចូលដំណេកទៀងម៉ោងរៀងរាល់យប់, ចៀសវាងការសម្រាន្តផ្ងា ហើយគួរសម្រាន្តផ្អៀងវិញ និងកល់ក្បាលឱ្យខ្ពស់ជាងដងខ្លួន។ ប្រសិនបើវិធីទាំងនេះ មិនបានផលទេ គួរទៅជួបគ្រូពេទ្យជំនាញផ្នែកជំងឺត្រចៀក បំពង់ក ច្រមុះ ដើម្បីពិគ្រោះអំពីជម្រើសនៃការព្យាបាលផ្សេងៗ ទៀត៕
|
2012-09-20T08:20:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health-09192012211053.html
|
d47044ec-d2da-4114-8ffc-7fbaa33edb84
|
ជំងឺមហារីកក្រពះ
|
គ្រូពេទ្យជំនាញឯកទេសខាងជំងឺក្រពះ ពោះវៀន និងថ្លើម នៃមន្ទីរពេទ្យម៉ោនអេលីហ្សាបែត ណូវីណា (Mount Elizabeth Novena) ប្រទេសសិង្ហបុរី លោកវេជ្ជបណ្ឌិត យីម ហេងប៊ុន (Dr. Yim Heng Bun) មានប្រសាសន៍ថា ជំងឺមហារីកក្រពះ គឺនិយាយសំដៅជាសំខាន់ទៅរកអាការៈដែលធ្វើឱ្យអ្នកជំងឺឈឺ ឬមិនស្រួលក្នុងពោះផ្នែកខាងលើ ត្រង់ម្ដុំចុងដង្ហើម ដែលជាទីតាំងរបស់ក្រពះ ហើយមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរទៅៗ។ អាការៈនេះ គឺស្រដៀងគ្នាទៅនឹងអាការៈឈឺពោះទូទៅ ដែលបណ្ដាលមកពីបញ្ហាសរីរាង្គនៃប្រព័ន្ធរំលាយអាហារដទៃទៀតដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ សំខាន់ គឺនៅទីតាំងពោះផ្នែកខាងលើ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត យីម ហេងប៊ុន ពន្យល់ថា បញ្ហាឈឺពោះផ្នែកខាងលើនេះ គឺមានកត្តាច្រើនយ៉ាង។ ប៉ុន្តែ ជាទូទៅ គឺជំងឺដំបៅក្រពះ ជំងឺច្រាលអាស៊ីដក្រពះ ហើយនិងមហារីកក្រពះ៖ ។ ក្រៅពីបញ្ហាទាំងនេះ ក៏មានបញ្ហាទាក់ទងនឹងពោះវៀន គ្រួសក្នុងថង់ប្រមាត់ និងបញ្ហាថ្លើម ហើយបញ្ហាក្រពះដែលធ្ងន់ធ្ងរមួយ គឺជំងឺមហារីកក្រពះ។ មហារីកក្រពះសំដៅទៅរកដុំដំបៅ ដែលកើតនៅនឹងជញ្ជាំងក្រពះខាងក្នុង។ អត្រាមហារីកក្រពះ នៅប្រទេសក្នុងទ្វីបអាស៊ី មានតួលេខខ្ពស់ខុសៗគ្នា ហើយប្រទេសជប៉ុន ត្រូវបានគេកត់ត្រាថា មានអត្រាខ្ពស់ជាងគេ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត យីម ហេងប៊ុន បង្ហាញស្ថិតិថា ប្រទេសសិង្ហបុរី ជំងឺមហារីកក្រពះ ឈរក្នុងលំដាប់ទី៥ ក្នុងចំណោមជំងឺមហារីកចំនួន១០ របស់បុរស។ ម្យ៉ាងទៀត នៅគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់ រួមទាំងប្រទេសកម្ពុជា ផង បុរសមានតួលេខជំងឺមហារីកក្រពះច្រើនជាងស្ត្រី។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត យីម ហេងប៊ុន មានប្រសាសន៍ថា មូលហេតុដែលបណ្ដាលឱ្យមានមហារីកក្រពះ អាចទាក់ទងទៅនឹងគ្រួសក្នុងថង់ប្រមាត់ ការរលាកលំពែង និងរលាកថ្លើម។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតផ្ដល់ហេតុផលថា មូលហេតុចម្បងធ្វើឱ្យកើតមហារីកក្រពះ គឺតំណពូជ និងស្រា។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបញ្ជាក់បន្ថែមថា បារី និងមេរោគ ក៏មានចំណែកធ្វើឱ្យកើតមហារីកក្រពះដែរ៖ ។ ឯកសារពេទ្យឈ្មោះ មេយោ គ្លីនិក (Mayo Clinic) សរសេរថា អាហារប្រៃខ្លាំង និងអាហារត្រាំ ឬផ្អាប់ ក៏ទាក់ទងនឹងមូលហេតុបង្កឱ្យកើតជំងឺមហារីកក្រពះដែរ។ ទាក់ទងនឹងរោគសញ្ញា និងអាការនៃជំងឺមហារីកក្រពះ លោកបញ្ជាក់ឱ្យដឹងថា មានស្រដៀងនឹងជំងឺក្រពះដទៃមួយចំនួនទៀតដែរ៖ ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត យីម ហេងប៊ុន ថ្លែងថា ការព្យាបាលមានលក្ខណៈខុសៗគ្នាទៅតាមប្រភេទនៃបញ្ហារបស់ក្រពះនោះ។ ដូច្នេះហើយ ទើបមុននឹងការព្យាបាល គ្រូពេទ្យចាំបាច់ត្រូវពិនិត្យឱ្យបានច្បាស់លាស់ថា តើបញ្ហានោះជាការរលាក ឬដំបៅ ឬក៏បណ្ដាលមកពីជំងឺមហារីក។ លោកពន្យល់ថា គ្រូពេទ្យនឹងត្រូវថតឆ្លុះដោយការស៊កទុយយោម៉ាស៊ីនថតទៅក្នុងក្រពះ ឬប្រើគ្រាប់ម៉ាស៊ីនថត ប៉ុនគ្រាប់ថ្នាំ ឱ្យអ្នកជំងឺលេបចូលទៅក្នុងក្រពះ នឹងពោះវៀន៖ ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា ការព្យាបាលជំងឺមហារីកក្រពះ ក៏ខុសប្លែកគ្នាទៅតាមដំណាក់កាលវិវត្តន៍នៃមហារីកនេះ ដែលមាន៤ដំណាក់កាល។ ដំណាក់កាលទី១ គឺស្រាល និងដំណាក់កាលទី៤ ជាដំណាក់កាលធ្ងន់ធ្ងរ ដែលដុំមហារីកដុះលើសពីក្រពះ ហើយរាលដាលដល់សរីរាង្គផ្សេងៗទៀត នៅក្បែរក្រពះនោះ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត យីម ហេងប៊ុន បន្តថា ការព្យាបាលជំងឺមហារីកក្រពះដោយជោគជ័យ ឬមិនជោគជ័យ និងមានប្រសិទ្ធភាពច្រើន ឬតិច គឺអាស្រ័យដោយការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ឬពិនិត្យវិភាគរោគច្បាស់លាស់ និងទាន់ពេលវេលា៖ ។ ការព្យាបាលមានទាំងការវះកាត់ ការដុតដោយកាំរស្មី និងការប្រើថ្នាំប្រឆាំងកោសិកាមហារីក។ ដើម្បីបង្ការពីការគ្រោះថ្នាក់ពីជំងឺមហារីកក្រពះ គ្រូពេទ្យតែងណែនាំថា អ្នកដែលមានវ័យចំណាស់ចាប់ពីអាយុ៤០ឆ្នាំឡើងទៅ គប្បីទៅឱ្យគ្រូពេទ្យពិនិត្យរកដុំមហារីកនៅក្នុងដំណាក់កាលដំបូងៗ។ ចំណែកលោកវេជ្ជបណ្ឌិត យីម ហេងប៊ុន ក៏ណែនាំដូចគ្នានេះដែរ៖ ។ កត្តាដែលនាំឱ្យប្រឈមនឹងជំងឺមហារីកខ្លាំង គឺអ្នកដែលទទួលទានអាហារឆ្អើរលើផ្សែងខ្លាំង អាហារប្រៃខ្លាំង អ្នកដែលទទួលទានបន្លែផ្លែឈើតិច អ្នកដែលទទួលទានដោយមេរោគ ជាពិសេសមេរោគផ្សិត អ្នកដែលមានផ្ទុកមេរោគ អេលីកូបាក់ទែរ ពីឡូរី (Helicober Pylori) អ្នកដែលមានជំងឺរលាកក្រពះរ៉ាំរ៉ៃ ឬមានដុះសាច់ក្នុងក្រពះ និងអ្នកជក់បារី។ ជំងឺមហារីកខ្លះ គេមិនបានដឹងអំពីមូលហេតុទេ ដូច្នេះក៏មិនមានវិធានការបង្ការជាក់លាក់ណាមួយដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ គ្រូពេទ្យណែនាំថា ត្រូវចៀសវាងការជក់បារី។ ត្រូវទទួលទានបន្លែផ្លែឈើឱ្យបានច្រើន និង អាហារមានតុល្យភាពជីវជាតិចិញ្ចឹម ទទួលទានចំណីអាហារណាដែលនាំឱ្យមានសុខភាព តាមគោលការណ៍ហូបស្អាត ផឹកស្អាត និងរស់នៅស្អាត។ ប្រសិនបើមានជំងឺច្រាលអាស៊ីដពីក្រពះ ត្រូវទទួលទានថ្នាំសម្រាប់ព្យាបាល៕
|
2012-09-13T15:45:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/gastric_cancer-09132012044038.html
|
6e36c34e-8485-4de5-8230-8c481bd671fb
|
ថ្នាំជក់ប៉ះពាល់សុខភាពរបស់កីឡាករ
|
មានមនុស្សចំនួន ៦ លាននាក់ ស្លាប់ដោយសារផ្សែងបារី ក្នុងមួយឆ្នាំៗ។ តើនៅប្រទេសកម្ពុជាមានស្ថានភាពដូចម្ដេចដែរ? ផលប៉ះពាល់ពីថ្នាំជក់ ឬការជក់បារី ត្រូវបានអ្នកជំនាញខាងសុខភាពនៅទូទាំងពិភពលោក កំពុងយកចិត្តទុកខ្លាំង ក្នុងការព្យាយាមកាត់បន្ថយអត្រាស្លាប់ឱ្យនៅទាប។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត យ៉ិល ដារ៉ាវុធ មន្ត្រីទទួលបន្ទុកការងារផ្ដួចផ្ដើមគ្មានថ្នាំជក់ និងលើកកម្ពស់សុខភាពនៃអង្គការសុខភាពពិភពលោក ប្រចាំនៅកម្ពុជា ថ្លែងឱ្យដឹងថា នៅប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន តួលេខអ្នកប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់ នៅប្រទេសកម្ពុជាមានប្រមាណ ២ លាននាក់។ នៅក្នុងពិធី "កីឡាគ្មានថ្នាំជក់" នាពហុកីឡាដ្ឋានជាតិ អូឡាំពិក ភ្នំពេញ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត យ៉ិល ដារ៉ាវុធ ថ្លែងថា នៅប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន មានមនុស្សស្លាប់ជិត ៣០ នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃ ដោយសារផលប៉ះពាល់នៃថ្នាំជក់។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត យ៉ិល ដារ៉ាវុធ៖ ក្នុងកិច្ចប្រឹងប្រែងកាត់បន្ថយអត្រាស្លាប់ឱ្យនៅទាប អ្នកជំនាញខាងលើកកម្ពស់សុខភាពនៅប្រទេសកម្ពុជា កំពុងព្យាយាមបញ្ជ្រាបការអប់រំ និងផ្សព្វផ្សាយសារស្ដីអំពីគ្រោះថ្នាក់អំពីថ្នាំជក់ ទៅគ្រប់ក្រុមគោលដៅមនុស្ស ទាំងនៅស្ថាប័នរដ្ឋ និងឯកជន។ នៅថ្ងៃទី ២០ មិថុនា ឆ្នាំ ២០១២ ស្ថាប័នក្រសួងអប់រំ អង្គការចលនា ដើម្បីសុខភាពកម្ពុជា និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក បានសហការគ្នាបញ្ជ្រាបការផ្សព្វផ្សាយសារមួយ ស្ដីពីគ្រោះថ្នាក់នៃថ្នាំជក់ ទៅក្នុងវិស័យកីឡា ក្រោមប្រធានបទថា "កីឡាគ្មានថ្នាំជក់"។ នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការចលនាដើម្បីសុខភាពកម្ពុជា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មុំ គង់ ថ្លែងបញ្ជាក់អំពីគោលបំណងការផ្សព្វផ្សាយនេះថា ជាការលើកកម្ពស់សុខភាពកីឡាករ។ អ្នកជំនាញបានឱ្យដឹងថា ថ្នាំជក់មានសារជាតិញៀនម្យ៉ាង ដែលហៅថា នីកូទីន (Nicotine)។ អ្នកជក់បារី ឬអ្នកចុកថ្នាំ ពិបាកនឹងឈប់ដោយសារជាប់ញៀនសារធាតុនេះ។ ក្នុងសៀវភៅផ្សព្វផ្សាយមួយ ដែលរៀបចំដោយអង្គការចលនា ដើម្បីសុខភាពកម្ពុជា មានចំណងជើងថា "កីឡាគ្មានថ្នាំជក់" បានសរសេរថា បន្ទាប់ពីពេលដែលអ្នកជក់ ហឺតផ្សែងបារីចូលទៅក្នុងសួត សារធាតុ នីកូទីន បានជ្រាបចូលទៅក្នុងចរន្តឈាម ហើយទៅដល់ខួរក្បាល។ នៅពេលទៅដល់ខួរក្បាលនោះ វាធ្វើឱ្យមានប្រតិកម្មគីមីកើតឡើង។ ការប្រតិកម្មនេះ ធ្វើឱ្យអ្នកជក់មានអារម្មណ៍ល្អ។ ឯកសារសុខភាពឈ្មោះ មេឌីស៊ីន ណិត (MedicineNet) បានពន្យល់ថា សារធាតុ នីកូទីន ចូលទៅដល់ខួរក្បាល តាមរយៈចរន្តឈាម ក្នុងរយៈពេល ៨ វិនាទី។ សារធាតុ នីកូទីន ជាគ្រឿងទៅពញ្ញាក់សរីរាង្គក្នុងខ្លួន ដូចជា ធ្វើឱ្យបេះដូង និងសួតដើរញាប់ជាងធម្មតា ហើយទៅពញ្ញាក់ថ្លើមឱ្យបញ្ចេញគ្លុយកូស ឬស្ករ ទៅក្នុងឈាមច្រើន។ កត្តាទាំងនេះហើយ ដែលអាចធ្វើឱ្យអ្នកជក់បារី មានអារម្មណ៍ភ្លឺស្វាង បន្ទាប់ពីជក់បារីហើយ។ សារធាតុ នីកូទីន នឹងសាបអស់ទៅវិញក្នុងរយៈពេល ៤០ នាទីក្រោយមក។ នៅពេលណាអស់ជាតិ នីកូទីន ពីកោសិកាខួរក្បាល អ្នកជក់មានអារម្មណ៍រសេះរសោះ និងតប់ប្រមល់ក្នុងខ្លួន។ ពេលនោះ អ្នកជក់នឹកឃ្លានចង់ជក់បារីបន្តទៀត ដើម្បីឱ្យមានអារម្មណ៍ភ្លឺស្វាងឡើងវិញ។ ចំណង់នេះ គឺខ្លាំងជាងចំណង់ស្រេកទឹកកកនៅថ្ងៃក្ដៅទៀត។ ផ្សែងបារី គឺជាសារធាតុពុល ដែលបង្កការរលាកដល់កោសិកា។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មុំ គង់ បញ្ជាក់ថា ក្នុងផ្សែងបារីមានផ្ទុកសារធាតុគីមីពុលជាង ៧០០០ ប្រភេទ។ ក្រៅពីសារធាតុញៀន នីកូទីន មានសារធាតុគីមី គ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងជាងគេ គឺសារធាតុជ័រ ឈ្មោះ ថារ (Tar) និងកាបូន ម៉ូណូស៊ីដ (Carbon Monoxide)។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មុំ គង់៖ ឯកសារសុខភាពឈ្មោះ មិដឡាញផ្ល័ស (MedlinePlus) នៃសហរដ្ឋអាមេរិក បានសរសេរថា ក្នុងចំណោមសារធាតុគីមីពុលរាប់ពាន់ប្រភេទ មានសារធាតុចំនួន ១៩ ប្រភេទ ដែលគេស្គាល់ថា ជា "ជ័រថារ" ជាសារធាតុនាំកើតជំងឺមហារីក។ ជ័រថារ (Tar) ខ្មៅៗ ដែលដូចកៅស៊ូចាក់ថ្នល់នោះ បណ្ដាលឱ្យកើតជំងឺមហារីកសួត ជំងឺរលាកទងសួត និងហើមសួត។ សារធាតុ កាបូន ម៉ូណូស៊ីដ (Carbon Monoxide) បណ្ដាលឱ្យកើតជំងឺបេះដូង។ ដូច្នេះ អ្នកជក់បារី ប្រឈមមុខខ្លាំងនឹងជំងឺបេះដូង។ អ្នកជក់បារីមានការចុះខ្សោយវិញ្ញាណស្រង់ក្លិន និងរសជាតិ ហើយមិនសូវធន់នឹងការហាត់ប្រាណ និងលេងកីឡា។ ទាក់ទងនឹងការប្រកួតកីឡា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មុំ គង់ ពន្យល់ថា ការជក់បារីធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពកីឡាករ ពីព្រោះនៅរាល់ពេលប្រកួត រាងកាយកីឡាករត្រូវការអុកស៊ីហ្សែនច្រើនសម្រាប់កោសិកា ទាំងកោសិកាខួរក្បាល កោសិកាសាច់ដុំ និងកោសិកាសរីរាង្គក្នុងខ្លួនផ្សេងៗ ទៀត។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មុំ គង់៖ ក្នុងសៀវភៅផ្សព្វផ្សាយមួយ ដែលរៀបចំដោយអង្គការចលនា ដើម្បីសុខភាពកម្ពុជា មានចំណងជើងថា "កីឡាគ្មានថ្នាំជក់" បានសរសេរបន្ថែមថា ផលប៉ះពាល់ពីការជក់បារីរយៈពេលយូរ គឺប្រឈមនឹងការកើតជំងឺពុកឆ្អឹង រលាកឆ្អឹង ឬសន្លាក់ និងធ្វើឱ្យសរសៃពួរដែលខូចខាត ក្រជាសះស្បើយ។ ផលប៉ះពាល់ស្បែក គឺផ្សែងបារីធ្វើឱ្យសរសៃឈាមតូចៗ ត្បៀតរួមតូច ដែលធ្វើឱ្យកោសិកាស្បែកខ្វះអុកស៊ីហ្សែន ជីវជាតិអាហារ។ ផ្សែងបារីធ្វើឱ្យមាត់ និងដង្ហើមមានក្លិនមិនល្អ។ ការសិក្សាបានរកឃើញថា អ្នកជក់បារី ងាយកើតរោគផ្ដាសាយ រលាកទងសួត និងរោគហើមសួត ជាងអ្នកមិនជក់បារី។ មន្ត្រីទទួលបន្ទុកការងារផ្ដួចផ្ដើមគ្មានថ្នាំជក់ និងលើកកម្ពស់សុខភាពនៃអង្គការសុខភាពពិភពលោក ប្រចាំនៅកម្ពុជា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត យ៉ិល ដារ៉ាវុធ មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់បន្ថែមថា ជំងឺសួតភាគច្រើននៅមន្ទីរពេទ្យ គឺបង្កឡើងដោយថ្នាំជក់។ វេជ្ជបណ្ឌិត៖ យ៉ិល ប្រធាននាយកដ្ឋានអប់រំកាយ និងកីឡាសិស្សនិស្សិត នៃក្រសួងអប់រំកម្ពុជា លោក ដួង មាសចំរើន ជាប្រធានគណៈកម្មការរៀបចំការប្រកួតជ្រើសរើសកីឡាករជើងឯកឧត្ដមសិក្សា ឆ្នាំ ២០១២។ លោកកត់សម្គាល់ថាកីឡាករ ដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារផ្សែងបារី មានគុណភាពទាបជាងកីឡាករមិនជក់បារី។ លោក ដួង មាសចំរើន៖ នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការចលនាដើម្បីសុខភាពកម្ពុជា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មុំ គង់ បានណែនាំដល់ថា ដើម្បីសុខភាព កីឡាករមិនត្រូវជក់ ឬឈប់ជក់បារី។ ក្នុងសៀវភៅផ្សព្វផ្សាយអំពីផលប៉ះពាល់នៃថ្នាំជក់ មានចំណងជើងថា "កីឡាគ្មានថ្នាំជក់" បានសរសេរថា ផលប្រយោជន៍នៃការមិនជក់បារី គឺដើម្បីបង្កើនភាពមាំមួន និងនាំឱ្យមានភាពរហ័សរហួន បង្កើនសមត្ថភាពហាត់ប្រាណ អាចលេងកីឡាដល់កម្រិតខ្ពស់ បានយូរ និងមិនឆាប់ហត់។ ប្រធាននាយកដ្ឋានអប់រំកាយ និងកីឡាសិស្សនិស្សិត នៃក្រសួងអប់រំកម្ពុជា លោក ដួង មាសចំរើន មានប្រសាសន៍ថា យុទ្ធនាការកីឡាគ្មានថ្នាំជក់នេះ គឺមិនត្រឹមតែណែនាំឱ្យកីឡាករមិនជក់បារី ឬឈប់ជក់បារីប៉ុណ្ណោះទេ សូម្បីតែនៅក្នុងកីឡាដ្ឋាន ក្នុងការិយាល័យធ្វើការនៃកីឡាដ្ឋាន ក៏មិនត្រូវឱ្យមានការជក់បារីដែរ៕
|
2012-07-15T17:55:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_smoking-07152012065243.html
|
ae98031b-c291-4f01-b774-00fa1723b111
|
ជំងឺពងបែកលើដៃ ជើង និងមាត់
|
បញ្ហានេះ កំពុងក្លាយជាកង្វល់ធំមួយក្នុងវិស័យសុខាភិបាលនៅកម្ពុជា។ ជំងឺពងបែកនៅលើដៃជើង និងមាត់ ជាជំងឺម្យ៉ាង ដែលគ្រូពេទ្យហៅតាមរោគសញ្ញារបស់ជំងឺនេះស្ដែងឡើង ដោយមានពងបែក នៅលើដៃជើង និងមាត់នោះ។ អ្នកជំនាញខាងជំងឺឆ្លង ឱ្យដឹងថា ជំងឺនេះជាទូទៅកើតមានចំពោះកុមារតូចៗ ដែលមានអាយុតិចជាង ១០ ឆ្នាំ។ ករណីភាគច្រើន គឺកើតក្នុងចំណោមកុមារ ដែលមានអាយុតិចជាង ៥ ឆ្នាំ។ ប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត សុខ ទូច មានប្រសាសន៍ថា ជាធម្មជាតិ ជំងឺនេះមិនសូវកើតមានលើមនុស្សចាស់ទេ៖ ឯកសារពេទ្យរបស់នាយកដ្ឋានសុខាភិបាល ខិនធ៍ នៃរដ្ឋមីឈីហ្គែន (Michigan) សហរដ្ឋអាមេរិក បានសរសេរថា ជំងឺពងបែកនៅដៃជើង និងមាត់នេះ មិនមែនជាជំងឺពងបែកជើង និងមាត់ ដែលកើតចំពោះសត្វពាហនៈ ដូចជា គោក្របី ពពែ ជ្រូកនោះទេ។ គេបានរកឃើញថា មេរោគ ដែលបណ្ដាលឱ្យកើតជំងឺពងបែកជើង និងមាត់នៅនឹងសត្វពាហនៈ និងជំងឺពងបែកនៅដៃជើង និងមាត់ កើតចំពោះមនុស្ស គឺមានប្រភេទមេរោគខុសគ្នា។ បន្ទាប់ពីមានកុមារកម្ពុជាស្លាប់ជិត ៦០ នាក់ ក្នុងរយៈពេល ៣ ខែ គឺពីខែមេសា ដល់កក្កដា ឆ្នាំ ២០១២ ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក ចេញសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានមួយឱ្យដឹងថា មន្ទីរពិសោធន៍ប៉ាស្ទ័រ បានរកឃើញមេរោគ អេនថឺរ៉ូ វីរុស ប្រភេទ៧១ (Enterovirus Type 71) ឬហៅកាត់ថា EV 71 នៅក្នុងឈាមរបស់កុមារ ១៦ នាក់ ក្នុងចំណោម ២៤ នាក់ ដែលមានរោគសញ្ញានៃជំងឺពងបែកនៅដៃជើង និងមាត់នេះ។ សេចក្ដីប្រកាសរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា បានសរសេរថា ជំងឺពងបែកនៅដៃជើង និងមាត់ ជាញឹកញយ បង្កឡើងដោយមេរោគវីរុស ឈ្មោះ កុកសាគី ប្រភេទ អេ១៦ (Coxsackie A16)។ ជំងឺពងបែកនៅដៃជើង និងមាត់ ជាញឹកញយ បង្កឡើងដោយមេរោគវីរុស នេះ មិនសូវធ្ងន់ធ្ងរទេ ដែលចាំបាច់ត្រូវឱ្យពេទ្យព្យាបាលទេ លើកលែងតែករណីមានផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរមួយចំនួន។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត សុខ ទូច ពន្យល់ថា ជំងឺពងបែកនៅលើដៃជើង និងមាត់ ដែលបង្កឡើងដោយមេរោគវីរុស ប្រភេទ EV 71 វិញ គឺមានផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរ៖ ផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងររបស់ជំងឺពងបែកនៅដៃជើង និងមាត់ អាចបណ្ដាលឱ្យទៅជាមានបញ្ហាប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ ដូចរលាកស្រោមខួរក្បាល រលាកខួរក្បាល ហើមខួរក្បាល ឬកម្រើកខ្លួនមិនរួច។ ប៉ុន្តែ ករណីទាំងនេះជាករណីកម្រ។ ជំងឺប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ ដែលជាផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងររបស់ជំងឺពងបែកនៅដៃជើង និងមាត់ បង្កឡើងដោយមេរោគវីរុស ប្រភេទ EV 71 អាចបណ្ដាលឱ្យអ្នកជំងឺស្លាប់ ឬខូចខួរក្បាលជាអចិន្ត្រៃយ៍។ ប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត សុខ ទូច មានប្រសាសន៍ថា ទាក់ទងនឹងរោគសញ្ញាសម្រាប់សម្គាល់ពីជំងឺពងបែកនៅលើដៃជើង និងមាត់ បង្កឡើងដោយមេរោគប្រភេទណានោះ យើងមិនអាចដឹងបានប្រាកដទេ លុះត្រាតែគ្រូពេទ្យយកឈាមអ្នកជំងឺទៅពិនិត្យនៅមន្ទីរពិសោធន៍។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត សុខ ទូច៖ ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី លោកបញ្ជាក់បន្ថែមនៅក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានថា រោគសញ្ញា ដែលគ្រូពេទ្យជួបប្រទះញឹកញាប់ គឺអ្នកជំងឺមានជាក់លាក់មួយចំនួន ដូចជា ក្ដៅខ្លួន ឈឺក្នុងមាត់ ពងកន្ទួល និងពងបែកនៅលើបាតដៃ បាតជើង គូទ និងអវយវៈភេទ។ មានអ្នកជំងឺច្រើនបង្គួរដែរ ដែលមិនបង្ហាញអាការៈ រោគសញ្ញាអ្វីទេ បើទោះបានឆ្លងមេរោគចូលក្នុងខ្លួនហើយក៏ដោយ។ ក៏ប៉ុន្តែជាទូទៅ ជំងឺនេះចាប់ផ្ដើមឡើងដោយអាការៈក្ដៅខ្លួន ធំបាយ អស់កម្លាំង ហើយភាគច្រើនឈឺបំពង់ក។ រយៈពេល ២ ឬ ៣ ថ្ងៃក្រោយបន្ទាប់ មានស្នាមក្រហមៗ និងក្លាយពងបែក ហើយដំបៅក្នុងមាត់។ ពងបែកទាំងនោះ ច្រើនឃើញមាននៅលើអណ្ដាត អញ្ចាញធ្មេញ និងជញ្ជាំងថ្ពាល់ខាងក្នុង។ ភាគច្រើនកុមារកម្ពុជា ដែលស្លាប់ចំនួន ៥២នាក់ ក្នុងចំណោមកុមារឈឺ ៥៩នាក់នោះ គឺមានអាយុ ក្រោម ៣ ឆ្នាំ ដែលបណ្ដាលឲ្យគ្រុនក្ដៅខ្លាំង និងមានបញ្ហាផ្លូវដកដង្ហើមធ្ងន់ធ្ងរ។ កុមារមានអាយុតិច ងាយមានរោគសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរ។ រហូតមកដល់ពេលនេះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅមិនទាន់រកឃើញថ្នាំណាមួយ ដែលអាចសម្លាប់មេរោគនេះបានទេ ហើយថ្នាំវ៉ាក់សាំង (Vaccine) សម្រាប់បង្ការ ក៏នៅពុំទាន់មានដែរ។ ចំពោះការព្យាបាលបច្ចុប្បន្ន គ្រូពេទ្យនឹងព្យាបាលអ្នកជំងឺ តាមរោគសញ្ញាដែលអ្នកជំងឺមាន។ មិនត្រូវប្រើថ្នាំពពួក ស្តេរ៉យ (Steroid) ទេ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត សុខ ទូច ណែនាំបន្ថែមថា ឪពុកម្ដាយគប្បីស្វែងរកដំបូន្មានពីគ្រូពេទ្យ ប្រសិនបើកូនក្ដៅខ្លួន ក្អួត ទន់ដៃជើង និងមានរោគសញ្ញា ដូចបានរៀបរាប់ខាងដើម៖ «សំខាន់ គឺថា បើគាត់មានរោគសញ្ញាអ៊ីចឹង ទីមួយឱ្យគាត់ព្យាបាលតាមរោគសញ្ញាហ្នឹង។ បើមានរោគសញ្ញាអីធ្ងន់ធ្ងរទៀត ឱ្យមកកាន់មន្ទីរពេទ្យ។ នៅស្រុកយើងភាគច្រើន គឺ EV71 ហ្នឹង»។ គួរឱ្យអ្នកជំងឺទទួលទានទឹក ឬអាហាររាវ ដូចជា ទឹកស៊ុបឲ្យបានច្រើន។ សេចក្ដីប្រកាសរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល បានសរសេរថា ជំងឺពងបែកលើដៃជើង និងមាត់ នេះ ឆ្លងពីមនុស្សម្នាក់ទៅម្នាក់ទៀត តាមរយៈការប៉ះពាល់ផ្ទាល់ទៅនឹងកំហាក និងសំបោរ តាមរយៈការក្អក ឬកណ្ដាស់ និងការប៉ះទឹករងៃពងបែក ឬលាមកអ្នកជំងឺ ដែលមានមេរោគ ឬវីរុសEV 71។ មេរោគឆ្លងខ្លាំងនៅក្នុងសប្ដាហ៍ទីមួយ។ ដូច្នេះ វិធីបង្ការដែលអាចមានប្រសិទ្ធភាពនៅពេលនេះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត សុខ ទូច ណែនាំឱ្យមនុស្សម្នាក់ៗ រក្សាអនាម័យផ្ទាល់ខ្លួនឱ្យខ្ជាប់ខ្ជួន គឺត្រូវលាងដៃជាមួយសាប៊ូឱ្យបានសព្វ និងញឹកញាប់។ ជាពិសេសក្រោយពេលចេញពីបង្គន់។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត សុខ ទូច៖ មិនត្រូវប៉ះពាល់អ្នកជំងឺដោយផ្ទាល់ទេ។ ត្រូវដាក់កុមារដែលឈឺ ឱ្យនៅដាក់ពីកុមារជា ហើយមិនត្រូវប្រើប្រាស់ស្លាបព្រា សម ចាន និងកែវទឹក រួមជាមួយអ្នកជំងឺទេ។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមអំពីជំងឺនេះ សូមទាក់ទងទូរស័ព្ទទាន់ហេតុការណ៍ ដែលឥតគិតថ្លៃ គឺលេខ ១១៥ ឬហៅទៅ ០១២ ៤៨៨ ៩៨១ ឬ ០៨៩ ៦៦៩ ៥៦៧៕
|
2012-07-15T15:30:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_hfmd-07152012042222.html
|
bef8098b-d1dc-4135-aee1-19d5023b2ada
|
ជំងឺឈឺឆ្អឹងខ្នង
|
គ្រូពេទ្យបញ្ជាក់ថា មូលហេតុសំខាន់ ដែលនាំឱ្យឈឺឆ្អឹងខ្នង មកពីការសឹកទ្រនាប់កង ឆ្អឹងខ្នងនោះ។ បញ្ហាឈឺឆ្អឹងខ្នង គឺគ្រូពេទ្យនិយាយសំដៅទៅរកបញ្ហាខុសធម្មតានៃទម្រង់ និងមុខងាររបស់ឆ្អឹងខ្នង ចាប់ពីកញ្ចឹងកដល់ចង្កេះ។ ក្នុងសិក្ខាសាលាដែលរៀបចំដោយក្រុមហ៊ុនផ្នែកសុខភាពអន្តរជាតិមួយ ឈ្មោះ អិនធើរមេឌីខា (INTERMEDICA) គ្រូពេទ្យជំនាញឯកទេសផ្នែកឆ្អឹងខ្នង នៅកោះតៃវ៉ាន់ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឈិន ឈីងឈិន ថ្លែងថា ជំងឺឈឺខ្នង ជាជំងឺមួយពិបាកព្យាបាល។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឈីងឈិន បញ្ជាក់ថា មានអាការៈជំងឺជាច្រើនទាក់ទងនឹងឆ្អឹងខ្នង។ បញ្ហាសំខាន់មួយនៃជំងឺឆ្អឹងខ្នង គឺសឹករិចរិលទ្រនាប់ឆ្អឹងកងខ្នង ដែលភាសាអង់គ្លេស ហៅថា ឌីស (Disc)។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឈីងឈិន ពន្យល់ថា បញ្ហាដែលនាំឱ្យមានជំងឺឈឺខ្នង ជាទូទៅមានមូលហេតុធំៗ ចំនួន ៣ គឺទីមួយ មកពីអាយុយើងចាស់ជរាជាធម្មជាតិ។ ទីពីរ មកពីជំហរឥរិយាបថរបស់យើងមិនត្រឹមត្រូវ និងទីបី ដោយសារតែការរងរបួសគ្រោះថ្នាក់ ឬការប៉ះទង្គិចផ្សេងៗ។ តាមរយៈការបកប្រែជាភាសាខ្មែរ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឈីងឈិន លើកបង្ហាញរូបភាពជាឧទាហរណ៍មួយមកពន្យល់ថា ការឈរ ឬអង្គុយកាច់ឆ្អឹងខ្នងខុសទំនង ក៏ជាមូលហេតុមួយដែរ។ សំឡេង៖ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឈីងឈិន មានប្រសាសន៍បន្តថា ជាធម្មតា ទ្រនាប់កងឆ្អឹងខ្នង ឬហៅថា ឌីសឆ្អឹងខ្នង ដែលមានសុខភាពល្អ គឺតែងតែបញ្ចេញសារធាតុសំណល់ចាស់ចោល ហើយបញ្ចូលសារធាតុចិញ្ចឹមថ្មី។ នៅពេលណា ទ្រនាប់ឌីសឆ្អឹងខ្នងមិនអាចរក្សាលំនឹងចលនាចេញចូលបែបនេះបាន ទ្រនាប់ឌីសនោះនឹងខូច ហើយបង្កជាបញ្ហា។ សំឡេង៖ ចំពោះសញ្ញា និងអាការៈរបស់ជំងឺទាក់ទងនឹងកងឆ្អឹងខ្នង លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឈីងឈិន ពន្យល់ថា នៅពេលទ្រនាប់ឆ្អឹងកងខ្នងហ្នឹងខូច ឬសឹករិចរិល ហើយលានចេញខុសពីជួរឆ្អឹងខ្នង វានឹងធ្វើឱ្យអ្នកជំងឺឈឺនៅនឹងខ្នង ឬក៏មានបញ្ហាដំណើរការមិនសូវល្អនៃអវយវៈ និងសរីរាង្គក្នុងខ្លួនរបស់អ្នកជំងឺ។ អាការៈឈឺខ្លាំង ឬតិច គឺអាស្រ័យដោយកម្រិតខូចខាតនៃទ្រនាប់ឌីសឆ្អឹងកងនោះ។ សំឡេង៖ រីឯសញ្ញាសម្រាប់បញ្ហាកងឆ្អឹងខ្នងផ្នែកខាងក្រោម ម្ដុំចង្កេះវិញ មានដូចជា៖ សំឡេង៖ ទាក់ទងទៅនឹងការព្យាបាល ត្រូវបានលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឈីងឈិន ថ្លែងថា មានអ្នកជំងឺជាច្រើននាក់ មិនបានដឹងអំពីមូលហេតុពិតប្រាកដថា ជំងឺឆ្អឹងខ្នងនេះបណ្ដាលមកពីទ្រនាប់ឌីសឆ្អឹងខ្នងលានគាបសរសៃប្រសាទទេ ហើយគាត់ច្រើនប្រើថ្នាំប្រភេទរម្ងាប់សរសៃ ដើម្បីបំបាត់ការឈឺចាប់។ ការព្យាបាលតាមវិធីនេះ គឺជាការអូសបន្លាយជំងឺឱ្យនៅរឹតតែយូរ ហើយអាចនាំឱ្យខូចខាតទ្រនាប់ឆ្អឹងនោះរឹតតែធ្ងន់ធ្ងរថែមទៀត។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឈីងឈិន មានប្រសាសន៍បន្ថែមថា ជាទូទៅ ការព្យាបាលជំងឺនេះ មានវិធី ២ យ៉ាង។ សំឡេង៖ វិធីព្យាបាលដោយការវះកាត់ គឺគ្រូពេទ្យច្រើនវះកាត់ ជួសជុលសម្រួលទ្រនាប់ឌីសឆ្អឹងកងខ្នងនោះឡើងវិញ។ ក៏ប៉ុន្តែ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតថ្លែងថា ការព្យាបាលដោយការវះកាត់នេះ មិនប្រាកដថាជាសះស្បើយជារហូតទេ។ សំឡេង៖ ក្រៅពីវះកាត់ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឈីងឈិន ថ្លែងថា ឆ្លងកាត់ការស្រាវជ្រាវរបស់លោកអស់រយៈ ២០ ឆ្នាំ លោកបានរកឃើញឱសថសម្រាប់ជួយបំប៉នកោសិកាទ្រនាប់ឌីសឆ្អឹងខ្នងឡើងវិញ ដែលផ្សំពីរុក្ខជាតិ។ ឱសថនេះមានឈ្មោះថា អែលហ្គូឃែរ (Elgucare)។ សំឡេង៖ លោកបន្តថា លទ្ធផលនៃការព្យាបាលដោយថ្នាំ អែលហ្គូឃែរ (Elgucare) កន្លងមក មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងរយៈពេល ៣ បន្ទាប់។ សំឡេង៖ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឈីងឈិន មានពន្យល់ថា ផលវិបាកដែលមិនបានព្យាបាលបញ្ហាលានទ្រនាប់ឌីសឆ្អឹងកងខ្នងឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងទាន់ពេល អាចបង្កឱ្យមានបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរបន្តទៀតច្រើន។ សំឡេង៖ ដើម្បីបង្ការកុំឱ្យខូចទ្រនាប់ឌីសកងឆ្អឹងខ្នង លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឈីងឈិន ណែនាំថា ត្រូវរក្សាឥរិយាបថឆ្អឹងខ្នងឱ្យបានត្រង់ និងមានលំនឹងល្អ ហើយមិនត្រូវពត់កាច់យូរពេកទេ ព្រោះវាអាចធ្វើឱ្យជ្រុងឆ្អឹងកងសង្កត់លើទ្រនាប់ខ្លាំង និងលានចេញ។ ការអង្គុយយូរពេកក៏មិនសម្រាប់សុខភាពទ្រនាប់ឌីសកងឆ្អឹងខ្នងដែរ។ សំឡេង៖ មិនចំពោះតែការអង្គុយយូរទេ គឺត្រូវចៀសវាងការឈរដែរ។ គប្បីប្រើពូកទន់ល្មមសម្រាប់សម្រាន្ត ដោយមិនត្រូវឱ្យទន់ពេក ឬរឹងពេកទេ។ ត្រូវរក្សាទម្ងន់រាងកាយឱ្យសមរម្យសម្រាប់សុខភាព គឺមិនឱ្យធាត់ពេកទេ នាំឱ្យទម្ងន់សង្កត់លើឆ្អឹងខ្នងខ្លាំង៕
|
2012-05-10T10:28:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/spine_disorder-05092012231732.html
|
fdd38abb-c399-4aee-be35-19a6fb93afc8
|
ព្រូនថ្លើមនៅក្នុងសាច់ត្រីឆៅ
|
ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ ប៉ារ៉ាស៊ីតសាស្រ្ត និងបាណកសាស្រ្ត នៃក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា គឺលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួរ ពន្យល់ថា ព្រូនថ្លើមនេះ ជាពួកព្រូនសំប៉ែតម្យ៉ាង ដែលចូលទៅរស់នៅក្នុងថ្លើមរបស់មនុស្ស បន្ទាប់ពីបានឆ្លងចូលទៅក្នុងខ្លួន។ វេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួរ៖ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានហៅពួកព្រូនសំប៉ែតដែលនៅក្នុងថ្លើមនេះ ជាភាសាអង់គ្លេសថា លីវើរ ហ៊្វ្លុក (Liver Fluke)។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួរ មានប្រសាសន៍ថា ប្រភព និងការចម្រើនលូតលាស់របស់ព្រូននេះ គឺវិលចុះវិលឡើងជាដំណាក់កាល រវាងមនុស្ស សត្វខ្យង និងត្រី។ វេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួរ៖ ចំពោះមនុស្សយើងដែលអាចឆ្លងព្រូននេះបាន គឺដោយសារការទទួលទានត្រីឆៅ ឬចម្អិនមិនបានល្អ ដែលមានពងព្រូននៅក្នុងសាច់ ឬស្បែកត្រីនោះ។ វេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួរ៖ មានសេចក្ដីរាយការណ៍មួយចំនួនបានសរសេរថា ការទទួលទានត្រីទឹកសាបចំនួន ៧ ប្រភេទ នៅប្រទេសកម្ពុជា អាចបណ្ដាលឱ្យកើតជំងឺមហារីកថ្លើម ដោយសារតែត្រីទាំងនោះមានពងព្រូនថ្លើម។ ក៏ប៉ុន្តែ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ ប៉ារ៉ាស៊ីតសាស្រ្ត និងបាណកសាស្រ្ត នៃក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា គឺលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួរ ថ្លែងថា នៅមិនទាន់មានលទ្ធផលពីការសិក្សាណាមួយបញ្ជាក់ច្បាស់នៅឡើយទេ។ បើទោះដូច្នេះក្ដី លោកបញ្ជាក់ថា ពិតជាមានការសិក្សា ដើម្បីចង់ដឹងអំពីផលប៉ះពាល់របស់ព្រូននេះមែន ដោយសារតែព្រូនប្រភេទនេះអាចរស់នៅបានយូរឆ្នាំនៅក្នុងថ្លើម។ វេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួរ៖ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបន្តថា ថ្វីបើវាអាចរស់នៅក្នុងថ្លើមបានយូរក្ដី ជួនកាលក៏មិនបង្កបញ្ហាអ្វីដែរ។ ឯកសារពេទ្យបានបង្ហាញថា បញ្ហាឆ្លងព្រូនថ្លើមនេះ ច្រើនកើតមាននៅក្នុងទ្វីបអាហ្រ្វិក, អាស៊ី, អាមេរិកខាងត្បូង ដែលសម្បូរដោយខ្យងទឹកសាប និងក្នុងប្រទេសដែលមិនមានអនាម័យល្អ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួរ មានប្រសាសន៍ថា ការសិក្សាបានរកឃើញថា ត្រីខ្លះមានពងព្រូន។ ក៏ប៉ុន្តែ មិនមែនត្រីទាំងអស់ទេ។ បើទោះជាយើងទទួលទានត្រី ដែលមានពងព្រូននេះចូលទៅក្នុងខ្លួនក៏ដោយ ក៏មិនមែនបានសេចក្ដីថា សុទ្ធតែអាចនាំឱ្យមានជំងឺមហារីកថ្លើមទាំងអស់ដែរ។ មានករណីតិចតួចណាស់ ដែលថាព្រូនថ្លើមអាចបណ្ដាលឱ្យកើតជំងឺមហារីកថ្លើមបាន។ ទាក់ទងនឹងការព្យាបាលវិញ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតថ្លែងថា មិនលំបាកទេ ព្រោះវាអាចងាប់ដោយសារការលេបថ្នាំសម្លាប់ព្រូនធម្មតាដែរ។ វេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួរ៖ រីឯវិធីបង្ការកុំឱ្យឆ្លងព្រូនថ្លើមនេះបាន លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួរ ណែនាំថា ត្រូវទទួលទានអាហារ ត្រីសាច់ណា ដែលចម្អិនបានឆ្អិនល្អ។ វេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួរ៖ ដូច្នេះលោកវេជ្ជបណ្ឌិតផ្ដល់ឱវាទថា យើងគប្បីបន្តទទួលទានត្រីដដែល ព្រោះត្រីជាប្រភពអាហារដ៏ប្រសើរសម្រាប់រាងកាយយើងលូតលាស់។ វេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួរ៖ ចំពោះប្រហុក ដែលពលរដ្ឋខ្មែរយើងខ្លះចូលចិត្តទទួលទានឆៅដែរនោះ ក៏នៅមិនទាន់មានការសិក្សាស្រាវជ្រាវច្បាស់លាស់ដែរ ថាតើអាចឆ្លងព្រូនដែរ ឬក៏អត់។ បញ្ហាព្រូនថ្លើមនេះ ត្រូវបានគេរកឃើញមាននៅលើពលរដ្ឋខ្មែរ ប្រមាណ ៣០ ឆ្នាំមកហើយ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ច ម៉េងជួរ ឱ្យដឹងថា ការសិក្សាអំពីផលវិបាកនៃព្រូននៅក្នុងថ្លើមនេះ គឺត្រូវប្រើរយៈពេល ៥ ឆ្នាំ។ លទ្ធផលពីការស្រាវជ្រាវអំពីជំងឺមហារីកថ្លើម ដែលបណ្ដាលមកពីព្រូនថ្លើមនេះ នឹងត្រូវប្រកាសឱ្យដឹងនៅរយៈពេល ២ ឆ្នាំខាងមុខ៕
|
2012-03-01T15:33:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/Liver-worm-03012012032556.html
|
be140b69-e3a5-42a5-a127-afcafe65ac52
|
ការផ្អាកជំនួយថវិកាអន្តរជាតិ ជាកង្វល់ដល់ការទប់ស្កាត់មេរោគអេដស៍នៅកម្ពុជា
|
អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល និងស្ថាប័នរដ្ឋ ដែលធ្វើការងារប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺអេដស៍ នៅប្រទេសកម្ពុជា កំពុងព្រួយបារម្ភ នៅពេលដែលជំនួយថវិកាអន្តរជាតិមិនប្រាកដប្រជានៅពេលខាងមុខ។ ការព្រួយបារម្ភនេះ បានបង្ហាញឡើងនៅសន្និសីទសារព័ត៌មាន និងការបើកពិព័រណ៍រូបថតមួយ របស់អង្គការ ខាណា (KHANA) អង្គការ (អេហ្វ អេច្ឆ អៃ) FHI 360 និងអង្គការ (ភី អេស អៃ) PSI ជាការរំលឹកដល់ទិវាពិភពលោកប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ ១ ធ្នូ នៅសណ្ឋាគារខាំបូឌីយ៉ាណា ក្រុងភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី ២៩ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០១១។ ប្រធានគណៈកម្មាធិការសម្របសម្រួលជំនួយមូលនិធិសកលនៅកម្ពុជា និងជាអនុប្រធានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ទា ផល្លា ថ្លែងថា មូលនិធិសកល ឬ ក្លូបល ហ្វាន់ (Global Fund) ជាថវិកាជំនួយអន្តរជាតិធំមួយ ដែលរួមចំណែកក្នុងការងារប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍នៅកម្ពុជា ត្រូវបានផ្អាកនៅឆ្នាំ ២០១១ នេះ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ទា ផល្លា៖ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលអង្គការ ខាណា (KHANA) លោក ដេវីដ វិលគីនសុន (David Wilkinson) មានប្រសាសន៍ថា អង្គការរបស់លោកបានធ្វើការលើបញ្ហាជំងឺអេដស៍ ផ្ដោតលើការទប់ស្កាត់ការឆ្លងក្នុងចំណោមក្រុមគោលដៅ ដូចជា ការប្រើស្រោមអនាម័យ ព្យាបាល ការថែទាំអ្នកជំងឺ និងផ្ទុកមេរោគអេដស៍ កុមាររងគ្រោះ ក្រុមបុរសស្រឡាញ់បុរស ក្រុមស្ត្រីធ្វើការនៅមណ្ឌលកម្សាន្ត និងក្រុមអ្នកចាក់ថ្នាំញៀន ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩០ មក។ លោកបញ្ជាក់ថា ការផ្អាកជំនួយរបស់ក្លូបល ហ្វាន់ គឺជាការប្រឈមចំពោះការងារទាំងអស់នេះ។ លោក ដេវីដ វិលគីនសុន៖ លោកបន្តថា នៅពេលដែលជំនួយថវិការបស់មូលនិធិសកលត្រូវផ្អាក រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាត្រូវផ្ដល់ថវិកាបន្ថែមទៀត ដើម្បីបន្តការងារប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ឱ្យមាននិរន្តរភាពទៅមុខទៀត ក្នុងទិសដៅផ្ដល់សេវាបង្ការ ថែទាំ និងវាព្យាបាលមេរោគអេដស៍ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋកម្ពុជា ដែលត្រូវការខ្លាំងបំផុតនៅក្នុងសហគមន៍។ ប្រទេសកម្ពុជា ដែលធ្លាប់ជាប្រទេសមួយ មានអត្រាឆ្លងរាលដាលមេរោគអេដស៍ខ្លាំងជាងគេនៅតំបន់អាស៊ី បានទទួលការសរសើរពីអន្តរជាតិចំពោះការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ ដែលនាំឱ្យអត្រាឆ្លងធ្លាក់ចុះ ពីចំនួន ២.៤% មកនៅ ០.៨%។ បើទោះជាដូច្នេះក្ដី លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ទា ផល្លា ថ្លែងថា ប្រទេសកម្ពុជានៅតែមានបញ្ហា ដោយសារនៅតែមានអ្នកស្លាប់ដោយជំងឺអេដស៍ និងឆ្លងមេរោគអេដស៍៖ ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺអេដស៍ ប្រទេសកម្ពុជាបានចំណាយប្រចាំឆ្នាំប្រមាណជាង ៩០% ដែលបានមកពីស្ថាប័នជំនួយអន្តរជាតិ ក្នុងចំណោមថវិកាចំនួនជាង ១៤០ លានដុល្លារ ដែលបានចំណាយកន្លងមក៖ នាយកទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិក ឬហៅថា USAIDលោក ហ្វ្លីន ហ៊្វុលលើ (Flynn Fuller) បានសាទរនឹងជោគជ័យចំពោះការធ្លាក់ចុះអត្រាឆ្លងមេរោគអេដស៍នៅកម្ពុជា។ ក៏ប៉ុន្តែនៅពេលជាមួយគ្នានេះ លោកមើលឃើញថា កម្ពុជាកំពុងប្រឈមនឹងវិបត្តិថវិកាពិភពលោក បញ្ហាជំងឺអេដស៍នៅមាន និងបញ្ហាសុខភាពជាអាទិភាព។ ស្របពេលគ្នានឹងការផ្អាកជំនួយពីមូលនិធិសកល លោក ហ្វ្លីន ហ៊្វុលលើ បានឱ្យដឹងថា ទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិក ក៏នឹងកាត់បន្ថយថវិកាមួយចំនួនដែរនៅពេលខាងមុខនេះ។ លោក ហ្វ្លីន បន្តថា ទន្ទឹមគ្នានឹងជោគជ័យនៅពេលនេះ កម្ពុជាត្រូវតែបង្ហាញឱ្យពិភពលោកឃើញជាថ្មីទៀត ជាអ្នកនាំមុខគេក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រ និងចំណាយតិចលើការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺអេដស៍ថ្នាក់ជាតិ៖ នាយកប្រចាំប្រទេសនៃអង្គការ ភី.អេស.អាយ (PSI) អ្នកស្រី យ៉ាស្មីន ម៉ាដាន ថ្លែងថា ឥឡូវនេះជាពេលដែលយើងត្រូវពិនិត្យមើលភាពជោគជ័យ ការប្រឈមមុខ និងយុទ្ធសាស្ត្រឆ្លើយតបនឹងជំងឺអេដស៍ ប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ ឆ្លើយតបនឹងប្រសាសន៍របស់លោក ហ្វ្លីន ហ៊្វុលលើ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ទា ផល្លា ថ្លែងថា លោកនឹងផ្លាស់ប្ដូរយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍៖ លោក ហ្វ្លីន ហ៊្វុលលើ ក្រោមជំនួយថវិកាពីស្ថាប័នអន្តរជាតិ រួមនឹងរដ្ឋាភិបាល មានអ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ចំនួនជាង ៨៥% បានទទួលការព្យាបាល។ បើទោះជាមានថ្នាំដូច្នេះក្ដី នៅតែមានមនុស្សដោយសារជំងឺអេដស៍ ព្រោះតែអ្នកជំងឺខ្លះមិនមកទទួលយកការព្យាបាល។ ដំណឹងស្ដីពីការបន្ថយ និងផ្អាកជំនួយថវិកាពីស្ថាប័នអន្តរជាតិ បានធ្វើអ្នកជំងឺ និងអ្នកផ្ទុកមេរោគមេរោគអេដស៍ និងអ្នករងផលប៉ះពាល់ដោយសារអេដស៍ ព្រួយបារម្ភខ្លាំងអំពីការលំបាក ដែលប្រឈមមុខ ដោយសារតែពួកគាត់ពឹងផ្អែកជំនួយទាំងនេះ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ទា ផល្លា មានប្រសាសន៍ថា នៅប្រទេសកម្ពុជា អ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ ដែលមានអាយុចន្លោះពី ១៥ ដល់ ៤៩ ឆ្នាំ គឺមានចំនួន ៧ ម៉ឺននាក់ រហូតមកដល់ចុងឆ្នាំ ២០១១ នេះ។ លោកឱ្យដឹងថា ក្នុងរយៈពេល ២០ ឆ្នាំមកនេះ មានអ្នកចូលរួមធ្វើការខាងទប់ស្កាត់មេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ ដែលទទួលប្រាក់ខែ និងអ្នកជួយម្ដងម្កាលជាង ១ ម៉ឺននាក់។ លោកបញ្ជាក់ថា ការកាត់បន្ថយជំនួយគឺប៉ះពាល់ទាំងលើការបង្ការ ការថែទាំ និងការកាត់បន្ថយផលវិបាកនៃមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍នៅប្រទេសកម្ពុជានៅពេលខាងមុខនេះ៕
|
2011-12-01T07:57:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/aids_global_fund-11302011194928.html
|
5dd95ded-e292-4bc2-86cf-dca00262a755
|
បញ្ហាឡើងជាតិអាស៊ីដ អ៊ុយរិច ក្នុងឈាម
|
អាស៊ីដ អ៊ុយរិច ជាសារធាតុសំណល់ម្យ៉ាង ដែលគេរកឃើញនៅក្នុងឈាម។ អាស៊ីដ អ៊ុយរិច កើតឡើងពីការបំបែកកោសិកាពីធម្មជាតិ និងពីចំណីអាហារដែលយើងទទួលទានចូលទៅ។ តើបញ្ហាឡើងជាតិ អាស៊ីដ អ៊ុយរិច បណ្ដាលឱ្យប៉ះពាល់សុខភាពយ៉ាងណាខ្លះ? សូមចុចស្ដាប់សំឡេង... ភាគទី ១ ភាគទី ២
|
2011-10-12T20:42:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/high_uric_acid-10122011093953.html
|
d25be601-014e-4c17-ad7c-12fe11c72ed9
|
សុខភាពកុមារអាយុក្រោម ១ ឆ្នាំនិងកង្វល់របស់ឪពុកម្ដាយថ្មីថ្មោង
|
ជាទូទៅ កុមារ ដែលទើបនឹងកើត រហូតដល់អាយុ ៥ ឆ្នាំ ជាវ័យដែលឪពុកម្ដាយ គ្រូពេទ្យនៅទូទាំងពិភពលោក និងអង្គការសុខភាពពិភពលោកព្រួយបារម្ភ និងកំពុងយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងបំផុត ចំពោះការថែទាំសុខភាព។ ទន្ទឹមគ្នានឹងការគិតគូរលើកុមារអាយុក្រោម ៥ ឆ្នាំនេះ គ្រូពេទ្យឯកទេសរោគកុមារនៃមន្ទីរពេទ្យ រ៉ូយ៉ាល់ រតនៈ រាជធានីភ្នំពេញ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ុង វិសុទ្ធមុនី មានប្រសាសន៍ថា កុមារអាយុក្រោម ១ ឆ្នាំ ជាវ័យដែលត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេស ពីព្រោះវ័យនេះនៅទន់ខ្សោយខ្លាំង៖ ដោយហេតុនេះហើយ ទើបលោកវេជ្ជបណ្ឌិតឱ្យដឹងថា ឪពុកម្ដាយថ្មីថ្មោង ដែលទើបមានកូនដំបូងជាច្រើន តែងមានការលំបាក និងព្រួយបារម្ភច្រើន ចំពោះសុខភាពកូន ហើយជាមូលហេតុធ្វើឱ្យគាត់នាំកូនមកជួបគ្រូពេទ្យជាញឹកញាប់។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបញ្ជាក់ទៀតថា ជួនកាល ឪពុកម្ដាយថ្មីថ្មោង ដែលទើបមានកូនដំបូង នាំកូនមកជួបពេទ្យដោយមិនមានបញ្ហាអ្វីសោះ ព្រោះពួកគាត់ច្រើនមិនសូវមានការយល់ដឹងច្រើនទេអំពីការចម្រើនលូតលាស់របស់កូន។ ដូច្នេះ ឪពុកម្ដាយថ្មីថ្មោង គប្បីយល់ដឹងឱ្យច្រើនអំពីការចម្រើនលូតលាស់របស់កុមារក្នុងអាយុក្រោម ១ ឆ្នាំ៖ ដើម្បីកាត់បន្ថយការព្រួយបារម្ភខ្លាំង លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ុង វិសុទ្ធមុនី មានសារសំខាន់ៗ មួយចំនួនសម្រាប់ណែនាំឪពុកម្ដាយថ្មីថ្មោងឱ្យយល់ដឹងអំពីការចម្រើនលូតលាស់របស់កុមារ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតពន្យល់ថា កុមារមានការចម្រើនលូតលាស់ជាដំណាក់កាល ចាប់ពីពេលកើតរហូតដល់អាយុ ១ ឆ្នាំ។ ចំណុចទីមួយ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតចង់ឱ្យឪពុកម្ដាយវ័យក្មេងៗ និងមាកូនដំបូង យល់អំពីការចម្រើនលូតលាស់នៃភ្នែករបស់កុមារដែលទើបនឹងកើត៖ លោកថ្លែងថា នៅពេលដែលភ្នែករបស់កុមាររួមចូលក្នុងមករកច្រមុះដូច្នេះ ទើបធ្វើឱ្យឪពុកម្ដាយមួយចំនួនភ័យព្រួយខ្លាចកូនមានភ្នែកស្រឡេវ ហើយនាំទៅជួបគ្រូពេទ្យ៖ ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបញ្ជាក់ថា មិនមានអ្វីគួរឱ្យព្រួយបារម្ភទេ៖ ការព្រួយបារម្ភមួយទៀត ដែលគ្រូពេទ្យឧស្សាហ៍ជួបដែរ គឺឪពុកម្ដាយបានប្រាប់គ្រូពេទ្យថា កូនតូចរបស់គាត់ឈឺពោះ ឈឺត្រចៀក ឬឈឺក្បាល ព្រោះតែកូនតូចនោះអង្អែលពោះ អង្អែលត្រចៀក ឬអេះក្បាល ហើយយំ។ បញ្ហានេះ ត្រូវបានវេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ុង វិសុទ្ធមុនី ពន្យល់ដូច្នេះ៖ ចំពោះសំណួរសួរថា តើត្រូវសម្គាល់ដូចម្ដេចទើបដឹងថា កុមារនោះឈឺត្រង់ណាមួយពិតមែន? លោកវេជ្ជបណ្ឌិតមានប្រសាសន៍ថា សញ្ញាសម្គាល់មួយ គឺការយំរបស់កុមារ៖ ចំណុចសម្គាល់មួយទៀត ដែលឪពុកម្ដាយព្រួយបារម្ភដែរនោះ គឺទាក់ទងទៅនឹងការបំបៅដោះកូន ហើយចេះតែក្អែទឹកដោះមកវិញ។ បញ្ហានេះ ត្រូវបានលោកវេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ុង វិសុទ្ធមុនី មានប្រសាសន៍ថា ច្រើនកើតមានចំពោះទារកអាយុក្រោម ៧ ខែ៖ លោកបញ្ជាក់ថា បញ្ហានេះក៏បណ្ដាលមកពីការឱ្យបៅលើសចំណុះដែរ៖ តើគួរធ្វើយ៉ាងណា ដើម្បីឱ្យដឹងថា បំបៅកូនសមល្មម ឬគ្រប់គ្រាន់? លោកវេជ្ជបណ្ឌិតពន្យល់ថា ម្ដាយដែលបំបៅដោះកូនក្នុងរយៈពេលចន្លោះពី ១០ ទៅ ១៥ នាទី អាចគ្រប់ល្មមសម្រាប់ទារក។ ក៏ប៉ុន្តែ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតណែនាំពីរបៀបបំបៅដូច្នេះ៖ ទាក់ទងទៅនឹងសំណួររបស់ឪពុកម្ដាយមួយចំនួន ដែលសួរថា តើធ្វើដូចម្ដេចទើបដឹងថា កុមារបៅឆ្អែតគ្រប់គ្រាន់ ប្រសិនបើយើងបំបៅកុមារនោះដោយទឹកដោះគោដប? លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ុង វិសុទ្ធមុនី ដែលជាគ្រូពេទ្យឯកទេសរោគកុមារនៃមន្ទីរពេទ្យ រ៉ូយ៉ាល់ រតនៈ រាជធានីភ្នំពេញ ពន្យល់ថា សម្រាប់កុមារអាយុក្រោម ១ ឆ្នាំ ចំណុះទឹកដោះគោ ដែលត្រូវឱ្យបៅតិចបំផុតសម្រាប់រស់បាន គឺ ១០០ មិល្លីលីត្រក្នុងទម្ងន់ខ្លួនកុមារ ១ គីឡូក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបញ្ជាក់បន្ថែមដូច្នេះ៖ ដើម្បីធានាថា បរិមាណទឹកដោះគោគ្រប់គ្រាន់ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ុង វិសុទ្ធមុនី ពន្យល់អំពីការគណនាចំណុះទឹកដោះគោ ដែលត្រូវឱ្យកុមារបៅនោះថា ត្រូវយកទម្ងន់ខ្លួនរបស់កុមារ គុណនឹងចំណុះទឹកដោះគោ ១០០ មិល្លីលីត្រ។ ឧបមាថា បើកុមារមានទម្ងន់ខ្លួន ១០ គីឡូក្រាម ហើយយកទៅគុណនឹង ១០០ មិល្លីលីត្រ គឺស្មើនឹង ១០០០ មិល្លីលីត្រ ឬស្មើ ១ លីត្រ ដែលកុមារនោះត្រូវបៅក្នុងមួយថ្ងៃ។ សំឡេង៖ ដូច្នេះ ជាការយល់ដឹងសុខភាពកុមារ និងដើម្បីកាត់បន្ថយការព្រួយបារម្ភរបស់ឪពុកម្ដាយថ្មីថ្មោង ឬឪពុកម្ដាយវ័យក្មេងទាក់ទងនឹងការបំបៅកូន ដែលមានអាយុតិចជាង ១ ឆ្នាំ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ុង វិសុទ្ធមុនី មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ឡើងវិញថា ប្រការសំខាន់គឺមិនត្រូវឱ្យតិចជាង ១០០ មិល្លីលីត្រក្នុង ១ គីឡូ និងក្នុង ១ ថ្ងៃ។ សំឡេង៖ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មានប្រសាសន៍ថា អាហារមួយមុខសំខាន់បំផុតសម្រាប់កុមារអាយុចាប់ពេលកើតរហូតដល់បាន ៦ ខែ ដែលក្រពះនៅខ្ចី គឺមានតែទឹកដោះប៉ុណ្ណោះ។ សំឡេង៖ ឯកសាររបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានសរសេរថា ការបំបៅកូនដោយទឹកដោះម្ដាយរយៈពេល ៦ ខែ ផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ច្រើនចំពោះសុខភាពទាំងកូន និងទាំងម្ដាយ។ ជាចម្បង គឺការពារកុំឱ្យកើតជំងឺក្រពះពោះវៀន។ កុមារដែលមិនបានបំបៅដោយដោះ ឬបំបៅមិនគ្រប់គ្រាន់ ច្រើនកើតមានជំងឺរាករូស និងជំងឺដង្កាត់ផ្សេងៗ ទៀត។ ផលប្រយោជន៍សម្រាប់ម្ដាយបំបៅដោះកូនវិញ គឺជួយបន្ថយអត្រាកើតជំងឺលើសឈាម ជំងឺទឹកនោមផ្អែម មានសារធាតុខ្លាញ់កូលេស្ទើរ៉ូល (Cholesterol) ទាប និងមិនសូវធាត់។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតឱ្យដឹងថា នៅពេលដែលកុមារអាយុបានពី ៦ ខែឡើងទៅ ទឹកដោះ លែងជាអាហារសំខាន់បំផុតតែមួយមុខសម្រាប់កុមារទៀតហើយ។ ឯកសាររបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានសរសេរបន្តថា នៅអាយុ ៦ ខែ កុមារចាប់ផ្ដើមត្រូវការឋាមពល និងជីវជាតិអាហារបន្ថែមលើសពីអ្វី ដែលមានក្នុងទឹកដោះ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ុង វិសុទ្ធមុនី ថ្លែងថា កុមារអាយុ ៦ ខែកុមារអាចទទួលអាហារបានដូចមនុស្សចាស់ដែរ គឺគ្រាន់តែត្រូវការធ្វើឱ្យអាហារល្អិត។ សំឡេង៖ ឯកសារបានសរសេរថា បើទោះជាផ្ដល់អាហារបន្ថែមដូច្នេះក្ដី ទឹកដោះនៅតែមានប្រយោជន៍ផ្ដល់ឋាមពល និងជីវជាតិសម្រាប់កុមាររហូតដល់ ២៣ ខែ។ ឯកសាររបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានណែនាំថា ឪពុកម្ដាយគប្បីចាប់ផ្ដើមបញ្ចុកអាហារចម្រុះបន្ថែមដល់កូនម្ដងបន្តិចៗ នៅអាយុ ៦ ខែ។ កុំបារម្ភខ្លាំងពេកពេលកូនមិនញ៉ាំ ហើយក៏មិនត្រូវបង្ខំកូនដែរ។ ព្យាយាមបញ្ចុកអាហារកូន ២ ទៅ ៣ ដងក្នុងមួយថ្ងៃនៅចន្លោះអាយុពី ៦ ទៅ ៨ ខែ។ ការផ្ដល់អាហារបន្ថែម នាំឱ្យកុមារឆាប់ចម្រើនលូតលាស់ ទាំងរាងកាយ និងបញ្ញាស្មារតី។ ស្របពេលដែលកុមារកំពុងចម្រើនលូតលាស់ផ្នែកបញ្ញាស្មារតីនេះដែរ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ុង វិសុទ្ធមុនី ទាញការណែនាំមួយថា ឪពុកម្ដាយមិនគប្បីបន្លាចកុមារទេ ព្រោះកុមារចាប់ផ្ដើមចេះភ័យខ្លាច នៅពេលគេមានអាយុ ១០ ខែ។ សំឡេង៖ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបញ្ជាក់ថា ការបន្លាចកុមារនៅអាយុ ១០ ខែនេះ ធ្វើឱ្យកុមារចងចាំការភ័យខ្លាច និងបាក់ស្បាតស្មារតីជាប់រហូត៖ នៅមានត...
|
2011-10-12T17:48:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/child_health-10122011063833.html
|
14a3a4fb-921a-48f0-987e-c2975249624b
|
ជំងឺឆ្អឹងពុក
|
ជំងឺឆ្អឹងពុក ជាបញ្ហាសុខភាពមួយ ដែលឆ្អឹងមានស្ថានភាពបាត់បង់កំហាប់ និងធ្វើឱ្យឆ្អឹងនោះខ្សោយ ស្រួយ ហើយងាយនឹងបាក់ប្រេះស្រាំ។ ប៉ុន្តែចំណុចនេះ ក៏មិនមែនមានន័យថា ឱ្យតែឆ្អឹងពុកសុទ្ធតែត្រូវបាក់ ឬប្រេះស្រាំទាំងអស់នោះដែរ គឺគ្រាន់តែមានភាគច្រើនបំផុតប៉ុណ្ណោះ។ ជំងឺឆ្អឹងពុក ច្រើនកើតមានចំពោះមនុស្សគ្រប់វ័យ ក៏ប៉ុន្តែ ភាគច្រើនៗ កើតមានលើស្ត្រីនៅពេលដែលអស់រដូវ។ តើការពុកឆ្អឹង មានស្ថានភាពយ៉ាងណា ហើយបណ្ដាលមកពីមូលហេតុអ្វីខ្លះ? សូមចុចស្ដាប់សំឡេង...
|
2011-08-19T08:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/osteoporosis-08182011205655.html
|
f25e60eb-3826-4097-bf13-bbdf8e539b9f
|
បញ្ហាអារ ឬអត់កូន
|
គ្រូពេទ្យបានឱ្យដឹងថា បញ្ហាដែលមិនអាចមានកូន ឬអារ អាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់សុខភាពផ្លូវចិត្តដល់គូស្វាមីភរិយាទៀតផង នៅពេលណាគូស្វាមីភរិយាទាំងនោះចង់បានកូន ដើម្បីបន្តពូជពង្សរបស់ខ្លួន ហើយមិនបានដូចបំណង។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបន្តថា លទ្ធភាពមានកូន កាន់តែថយចុះពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ បញ្ហាអត់កូន កើតមានទាំងស្ត្រីរៀបការហើយមិនអាចបង្កកំណើតកូនក្នុងផ្ទៃបាន និងស្ត្រីខ្លះទៀត មានផ្ទៃពោះម្ដងហើយ ហើយមិនអាចមានផ្ទៃពោះបន្តទៀតបាន ដោយមិនមែនបណ្ដាលមកពីបញ្ហាសុខភាពផ្សេងទៀត។
|
2011-08-04T16:51:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/infertility_and_treatment-08042011054842.html
|
c8745d03-529f-42d2-a674-1c06fd22ab7b
|
ជំងឺដុះដុំសាច់ក្នុងខួរក្បាល
|
តើជំងឺនេះ បណ្ដាលមកពីមូលហេតុអ្វី? តើអាចព្យាបាល និងបង្ការបានឬទេ?
|
2011-07-21T18:28:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/brain_tumors-07212011072045.html
|
e12cabd6-a3ee-43eb-99d7-383e26a4ad34
|
ថ្លើមខូច និងការបណ្ដុះថ្លើម
|
ជំងឺដែលកើតមានចំពោះថ្លើមភាគច្រើនបំផុត គឺជំងឺរលាកថ្លើមមានប្រភេទ អេ, ប៊ី, ស៊ី, ឌី និងអ៊ី (A, B, C, D, E)។ គ្រូពេទ្យជំនាញខាងប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ និងជំងឺថ្លើមបានឱ្យដឹងថា ក្នុងចំណោមប្រភេទរលាកថ្លើមទាំងនេះ មានប្រភេទខ្លះនាំឱ្យមានលក្ខណៈរ៉ាំរ៉ៃធ្ងន់ធ្ងរ ដែលធ្វើឱ្យថ្លើមខូច។ ក្រៅពីនេះ ស្រា ខ្លាញ់នៅថ្លើមច្រើន ថ្លើមក្រិន មហារីក ថ្នាំ ជាពិសេស ថ្នាំប្រឆាំងមហារីកថ្លើម និងថ្នាំប្រភេទ អាស៊ីតាមីណូហ្វិន (Acetaminophen) ដែលគេស្គាល់ថា ប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល (Paracetamol) ជាដើម ក៏អាចបណ្ដាលឱ្យខូចថ្លើមដែរ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត តាន់ កៃចះ (Dr. Tan Kai Chah) នាយកមជ្ឈមណ្ឌលព្យាបាលជំងឺថ្លើម និងដូរថ្លើមនៃមន្ទីរពេទ្យគ្លិនអ៊ីហ្គល (Gleneagles) នៅប្រទេសសិង្ហបុរី បានចាត់ទុកជំងឺថ្លើមថា ជាជំងឺសម្ងំស្ងាត់ស្ងៀមមួយប្រភេទ ដែលមិនងាយនឹងបង្ហាញឱ្យយើងដឹងភ្លាមៗ ណាស់ លុះត្រាតែយើងទៅពិនិត្យឈាមឱ្យបានដឹងមុន។ បើពុំនោះទេ រោគសញ្ញាទាក់ទងនឹងជំងឺថ្លើម វានឹងបង្ហាញឡើងឱ្យដឹងនៅដំណាក់កាលចុងក្រោយ គឺជាដំណាក់កាលដែលខូចលែងដំណើរការ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត តាន់ កៃចះ ពន្យល់អំពីរោគសញ្ញាទាំងនោះដូច្នេះ ៖ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតមានប្រសាសន៍ថា បច្ចុប្បន្ននេះ នៅពេលថ្លើមចាប់ផ្ដើមខូច នៅបណ្ដាប្រទេសរីកចម្រើនខ្លះ ដូចជា ប្រទេសសិង្ហបុរីជាដើម គ្រូពេទ្យអាចមានវិធីកែខៃមួយចំនួន ដើម្បីពន្យារជីវិតរបស់អ្នកជំងឺខូចថ្លើមឱ្យរស់នៅបានមួយរយៈ។ តាមវិទ្យាសាស្ត្រទំនើបផ្នែកសុខាភិបាលនៅសម័យបច្ចុប្បន្ននេះ គេអាចសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សបាន ដោយការបណ្ដុះ ឬផ្សាំថ្លើម ឬហៅម្យ៉ាងទៀតថា ដូរថ្លើម នៅពេលណាថ្លើមខូចលែងដំណើរការ។ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ី ប្រទេសកម្ពុជានៅមិនទាន់មានមន្ទីរពេទ្យបណ្ដុះថ្លើមនៅឡើយទេ។ ក៏ប៉ុន្តែ នៅប្រទេសសិង្ហបុរីវិញ គេបានបណ្ដុះថ្លើមរយៈ ១៥ ឆ្នាំមកហើយ។ គ្រូពេទ្យជំនាញវះកាត់ដូរថ្លើមពន្យល់ថា ករណីដែលថ្លើមខូចមិនអាចដំណើរការតទៅទៀតបាន អ្នកជំងឺចាំបាច់ត្រូវតែដូរថ្លើម ដោយការវះកាត់ថ្លើមចាស់ ដែលខូចចោល ហើយបណ្ដុះថ្លើមថ្មីទើបអាចរស់បាន។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី កាំងហូ (Lee Kang Ho) នៃមន្ទីរពេទ្យ គ្លិនអ៊ីហ្គល (Gleneagles) និងមន្ទីរពេទ្យ មោនអេលីហ្សាប៊ែត (Mount Elizabeth) ពន្យល់អំពីលក្ខខណ្ឌដែលត្រូវដូរថ្លើមដូច្នេះ៖ សំឡេង៖ បើទោះជាមានលទ្ធភាពផ្នែកបច្ចេកទេសវះកាត់ដូច្នេះក្ដី លោកវេជ្ជបណ្ឌិត តាន់ កៃចះ ឱ្យដឹងថា ការបណ្ដុះថ្លើមថ្មី ក៏មានឧបសគ្គដែរ គឺម្យ៉ាងត្រូវប្រើរយៈពេលយូរបង្គួរដែរ ពីព្រោះជាចាំបាច់ត្រូវមានអ្នកបរិច្ចាគថ្លើមរបស់ខ្លួនឱ្យមកជំងឺ។ ការបរិច្ចាគនេះត្រូវបានលោកវេជ្ជបណ្ឌិតឱ្យដឹងដូច្នេះថា ៖ ឧបសគ្គម្យ៉ាងទៀត ការបណ្ដុះថ្លើមមានតម្លៃថ្លៃ។ នៅមន្ទីរពេទ្យគ្លិនអ៊ីហ្គល (Gleneagles) និងមន្ទីរពេទ្យ មោនអេលីហ្សាប៊ែត (Mount Elizabeth) តម្លៃវះកាត់បណ្ដុះថ្លើម គឺចន្លោះពី ២៥ ម៉ឺនទៅ ៣០ ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត តាន់ កៃចះ បញ្ជាក់ថា ជាទូទៅអ្នកដែលមានជំងឺមហារីកថ្លើមអាចរស់នៅបានតែពី ៣ ឬ ៤ ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ បើជាមានការព្យាបាលក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែ ការបណ្ដុះថ្លើមថ្មី អ្នកជំងឺនៅបានយូរអង្វែងជាងនេះ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតឱ្យដឹងអំពីប្រសិទ្ធភាពនៃការបណ្ដុះថ្លើមដូច្នេះថា៖ ចំពោះវិធីបង្ការកុំឱ្យថ្លើមខូច៖ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត តាន់ កៃចះ មានប្រសាសន៍ថា ដោយសារតែជំងឺថ្លើមជាស្ងៀមស្ងាត់ ដូច្នេះ វិធីបង្ការកុំឱ្យថ្លើមខូច គឺយើងត្រូវទៅឱ្យពេទ្យគ្រូពេទ្យពិនិត្យឈាមរកមេរោគថ្លើមឱ្យបានទាន់ពេល។ លោកពន្យល់ដូច្នេះ៖ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតនៅមន្ទីរពេទ្យគ្លិនអ៊ីហ្គល (Gleneagles) និងមន្ទីរពេទ្យ ម៉ោនអេលីហ្សាប៊ែត (Mount Elizabeth) ប្រទេសសិង្ហបុរីឱ្យដឹងថា មានប្រជាជននៅតំបន់អាស៊ី ចន្លោះពី ៦% ទៅ ១០% កើតជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទ ប៊ី (Hepatitis B) ដែលឆ្លងពីម្ដាយទៅទារក នៅពេលឆ្លងសម្រាល។ នៅប្រទេសកម្ពុជាក្នុងចំណោមអ្នកកើតជំងឺរលាកថ្លើម ១៨៥ នាក់ មាន ៦៥ នាក់ ជំងឺថ្លើមប្រភេទ ស៊ី (Hepatitis C) ដែលជាប្រភេទជំងឺថ្លើមធ្ងន់ធ្ងរ ដែលអាចឱ្យថ្លើមខូចបាន៕
|
2011-07-08T03:54:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/liver_failure_and_liver_transplant-07072011164758.html
|
fa9e31f9-4f5e-45ff-83cc-3d75bd6f22d1
|
ជំងឺបេះដូងពីកំណើត
|
បេះដូងជាសរីរាង្គសំខាន់បំផុតមួយនៃបណ្ដាសរីរាង្គដទៃទៀតក្នុងរូបកាយមនុស្សយើង។ បេះដូងមានតួនាទីជាស្នប់សម្រាប់សប់ឈាមនាំជីវជាតិអាហារ និងខ្យល់អុកស៊ីហ្សែន (Oxygen=O2) ទៅចិញ្ចឹមកោសិការាប់លានកោដិនៅរាយពាសពេញរាងកាយ។ ផ្ទុយពីនេះ បេះដូងក៏មានតួនាទីនាំយកកាកសំណល់ខ្យល់ឧស្ម័នកាបោន (Carbon dioxide = CO2) ទឹក និងសំណល់ចំណីអាហារពីកោសិកាមកវិញដែរ។ ដូច្នេះហើយ នៅពេលណាបេះដូងមានបញ្ហាឈប់ដើរ ឬហៅថា គាំង ឈាមនឹងឈប់រត់ទៅចិញ្ចឹមកោសិកា រាងកាយយើងខ្វះអុកស៊ីហ្សែន កោសិកានឹងស្លាប់ ហើយមនុស្សយើងក៏នឹងស្លាប់ដូចគ្នា។ គ្រូពេទ្យបានឱ្យដឹងថា មូលហេតុដែលនាំឱ្យមានជំងឺបេះដូង គឺបណ្ដាលមកពីមូលហេតុច្រើនយ៉ាង ដូចជារបួស ជំងឺរលាកសាច់ដុំបេះដូង និងជំងឺស្ទះសរសៃឈាមជាដើម ដែលបញ្ហានេះច្រើនកើនចំពោះមនុស្សចាស់មានបញ្ហាលើសឈាម អ្នកជក់បារី អ្នកធាត់ជ្រុល ដែលមានខ្លាញ់កូលេស្ទើរ៉ល (Cholesterol) ច្រើន។ ក្រៅពីនេះជំងឺបេះដូងក៏កើតមានចំពោះកុមារដែរ ដែលកើតមានពីកំណើត គឺបេះដូងប្រហោង ដែលជាបញ្ហាជញ្ជាំងខណ្ឌចែកបន្ទប់បេះដូងមានប្រហោង។ អត្រាបញ្ហាបេះដូងប្រហោង ត្រូវបានគ្រូពេទ្យជំនាញខាងបេះដូងឱ្យដឹងថា នៅតាមមន្ទីរពេទ្យកុមារក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន មានកុមារជាច្រើនមានបញ្ហាបេះដូងប្រភេទនេះ ដែលបណ្ដាលមកពីការលូតលាស់របស់បេះដូងមិនបានល្អ ឬលូតលាស់ខុសធម្មតា។ ទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់ផ្នែកវះកាត់ប្រអប់ទ្រូង និងបេះដូងនៃមន្ទីរពេទ្យម៉ោនអេលីហ្សាប៊ែត (Mount Elizabeth) និងមន្ទីរពេទ្យគ្លិនីហ្គលស៍ (Gleneagles) នៅប្រទេសសិង្ហបុរី លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ស៊្រីមរ៉ាម សាងការ (Shrimram Sangkar) ដែលមានពិសោធន៍ផ្នែកវះកាត់បេះដូងនៅប្រទេសកម្ពុជារយៈពេល ៨ ឆ្នាំ ថ្លែងឱ្យដឹងថា មូលហេតុដែលបណ្ដាលឱ្យកុមារស្លាប់ភាគច្រើននៅតាមបណ្ដាមន្ទីរកុមារនានា ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គឺបញ្ហាបេះដូងខូច ឬហៅថា បេះដូងប្រហោង ច្រើនជាងការស្លាប់បណ្ដាលមកពីមូលហេតុដទៃទៀត។ ទាក់ទងទៅនឹងមូលហេតុ ដែលនាំឱ្យមានបញ្ហាបេះដូង លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ស៊្រីមរ៉ាម សាងការ មានប្រសាសន៍ថា បញ្ហាខូចបេះដូង មានសំខាន់ពីរយ៉ាង គឺទីមួយបណ្ដាលមកពីផលវិបាកនៃជំងឺរលាកសន្លាក់ ដែលធ្វើឱ្យខូចវ៉ាល់វ៍ ឬសន្ទះប្រឹសបេះដូង។ ក៏ប៉ុន្តែ នៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ស្ថិតិពិភពលោកបានថយចុះ។ ទីពីរ បញ្ហារបស់បេះដូងនេះក៏អាចទាក់ទងនឹងថ្នាំដែលម្ដាយប្រើប្រាស់នៅពេលមានផ្ទៃពោះ ឬក៏ម្ដាយមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម។
|
2011-06-16T18:57:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/congenital_heart_diseases-06162011075306.html
|
37a80fc1-f339-4751-b793-182fe2752d9a
|
អ្នកជំនាញ៖ កាំរស្មីចេញពីទូរស័ព្ទដៃ អាចនាំឲ្យកើតជំងឺមហារីកក្បាល
|
ការប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទដៃ អាចនាំឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់កើតជំងឺមហារីក។ ការអះអាងនេះ បានធ្វើឡើង ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសរួមមួយ ក្រោយពេលដែលក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចំនួន ៣១ នាក់ មកពីប្រទេសចំនួន ១៤ បានមកជួបពិភាក្សាគ្នា អស់រយៈពេល ៨ ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី ២៤ ដល់ ៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០១១ កន្លងមកនេះ នៅក្រុង Lyons ប្រទេសបារាំង។ ក្នុងការជួបប្រជុំគ្នានោះ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ បានបង្ហាញនូវរបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវពីប្រទេសខ្លួន អំពីគ្រោះថ្នាក់ចំពោះអ្នកប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទដៃ ដែលគេបានរកឃើញភស្តុតាងនៃការជាប់ទាក់ទិនគ្នា រវាងរលកកាំរស្មីចេញពីទូរស័ព្ទដៃ (electriomagnetic Radiation) និងដុំសាច់ដុះនៅក្នុងខួរក្បាល។ រលកកាំរស្មីចេញពីទូរស័ព្ទដៃ អាចជ្រាប ឬទម្លុះចូលផ្នែកខ្លះនៃរូបរាងកាយ ដែលនៅជិតបំផុត ហើយទៅបំផ្លាញកោសិកា ដែលជាហេតុនាំឲ្យកើតជំងឺមហារីក។ ចំពោះកូនក្មេងវិញ គឺរឹតតែប្រថុយប្រថានកាន់តែខ្លាំងឡើង។ លោក ឃេទ អិល ប្ល៊ែក (Keith L. Black) វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញផ្នែកវះកាត់ដុំសាច់ ក្នុងខួរក្បាលដល់អ្នកជំងឺរាប់រយនាក់ ក្នុងមួយឆ្នាំៗ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ធ្លាប់មានប្រសាសន៍ ប្រាប់ស្ថានីយទូរទស្សន៍ ស៊ី. អិន. អិន (CNN) ថា តាមការស្រាវជ្រាវរបស់ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ គេបានរកឃើញថា ការប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់រយៈពេលយូរនឹងរលកកាំរស្មី ដែលចេញពីទូរស័ព្ទដៃ អាចនឹងបណ្ដាលឲ្យកើតជំងឺដុំសាច់ដុះក្នុងខួរក្បាល។ លោក ឃេទ អិល ប្ល៊ែក ៖ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក និងក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ចំនួន ៣១ នាក់ ពីប្រទេសចំនួន ១៤ ប្រទេស ក៏បានផ្ដល់ដំបូន្មានថា ដើម្បីកាត់ បន្ថយចំពោះគ្រោះថ្នាក់ បណ្ដាលមកពីផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់នៃរលកកាំរស្មីចេញពីទូរស័ព្ទដៃ អ្នកប្រើប្រាស់គួរអនុវត្តតាមប្រការសំខាន់ៗ ៤ ចំណុច គឺ៖ ទី១ គួរប្រើប្រាស់ឲ្យបានច្រើននូវការសរសេរបញ្ជូនសារតាមទូរស័ព្ទដៃ ហើយកាត់បន្ថយការនិយាយគ្នាតាមទូរស័ព្ទ។ ការដាក់ទូរស័ព្ទនិយាយនូវចម្ងាយ ៦ inches ស្មើនឹងចម្ងាយ ១៥,២៤ សង់ទីម៉ែត្រពីត្រចៀក អាចជួយកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់បាន ៩៧%។ ទី២ ពេលនិយាយតាមទូរស័ព្ទ ត្រូវបើកប្រដាប់បំពងសំឡេង ឬស្ពីកឃើរ (Speaker) ជំនួសការដាក់ទូរស័ព្ទជាប់ផ្ទាល់នឹងត្រចៀក។ ទី៣ ប្រសិនបើពុំអាចប្រើប្រដាប់បំពងសំឡេងបានទេ គេគួរតែប្រើឧបករណ៍ខ្សែកាសស្ដាប់ដោតជាប់បន្តទៅនឹងទូរស័ព្ទដៃ។ និងទី៤ គឺកុំដាក់ទូរស័ព្ទនៅក្នុងហោប៉ៅអាវ ឬខោ ដែលជាប់ក្នុងខ្លួន។ បច្ចុប្បន្ននេះ មានអ្នកប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទដៃចំនួន ៤ ពាន់លាននាក់ នៅក្នុងពិភព លោក៕
|
2011-06-14T10:15:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/who_says_cell_phone_radiation_may_cause_cancer-06132011230158.html
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.