id
stringlengths 36
36
| title
stringlengths 8
2.31k
| content
stringlengths 4
21.7k
| datetime
stringdate 1478-01-28 12:00:00+0700
2025-05-08 14:01:23+0700
| domain
stringclasses 9
values | url
stringlengths 31
236
|
|---|---|---|---|---|---|
f6406225-304d-4015-8f28-971a94b9c50b
|
បញ្ហាឈឺចង្កេះ
|
គ្រូពេទ្យផ្នែកឯកទេសឆ្អឹង នៅគ្លីនិកឯកទេសឆ្អឹង សំណង់ ១២ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ស៊ិក ធីរៈ ថ្លែងឱ្យដឹងថា មនុស្សម្នាក់ៗ យ៉ាងហោចណាស់ក៏ធ្លាប់ឈឺចង្កេះម្ដងក្នុងមួយជីវិត។ នៅប្រទេសកម្ពុជា មានប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើនបានមកមន្ទីរពេទ្យព្រោះតែបញ្ហាឈឺចង្កេះ ជាពិសេស អ្នកដែលមានវ័យចាប់ពី ៤០ ឆ្នាំឡើងទៅ។ លោកបន្តថា បញ្ហាឈឺចង្កេះជាជំងឺជាប់លំដាប់ថ្នាក់ទី ៣ ឬទី ៤ ក្នុងចំណោមបញ្ហាសុខភាព ដែលឧស្សាហ៍កើតមាន។ ទាក់ទងទៅនឹងមូលហេតុដែលនាំឱ្យមានបញ្ហាឈឺចង្កេះនេះ ត្រូវបានលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ស៊ិក ធីរៈ បញ្ជាក់ថា បញ្ហាឈឺចង្កេះ វាអាចបណ្ដាលមកពីមូលហេតុច្រើនយ៉ាង។ ករណីឈឺចង្កេះចំនួនប្រមាណ ៨០% មូលហេតុទាក់ទងទៅនឹងប្រព័ន្ធដំណើរការ និងរចនាសម្ព័ន្ធរបស់រាងកាយមិនប្រក្រតី និងខ្លះទៀតមានមូលហេតុមិនច្បាស់លាស់។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ស៊ិក ធីរៈ ពន្យល់ដូច្នេះ៖ ចំនួនករណី ៤% ផ្សេងទៀត ត្រូវបានលោកវេជ្ជបណ្ឌិតឱ្យដឹងថា វាទាក់ទងទៅនឹងថាសទ្រនាប់ឆ្អឹងកងខ្នងហ្នឹងដែរ ដោយសារតែទ្រនាប់ឆ្អឹងនោះវាលានចេញខុសពីទីតាំងខុសធម្មតា។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតពន្យល់ដូច្នេះ៖ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតមានប្រសាសន៍ទៀតថា មូលហេតុដទៃមួយចំនួនទៀត ដែលធ្វើឱ្យឈឺចង្កេះ គឺបណ្ដាលមកពីជំងឺ ដែលកើតមាននៅនឹងឆ្អឹង ឬបរិវេណក្បែរៗ ចង្កេះនេះ ឧទាហរណ៍ដូចជា ជំងឺរបេង និងជំងឺមហារីកឆ្អឹងខ្នង។ ការកើតមានជំងឺរលាក ឬដំបៅក្លាយនៅឆ្អឹងខ្នង ក៏ជាមូលហេតុ ដែលនាំឱ្យមានបញ្ហាឈឺចង្កេះដែរ។ ដោយសារតែមានមូលហេតុច្រើនយ៉ាងដូច្នេះ ទើបគ្រូពេទ្យចាត់ទុកថា អាការៈឈឺចង្កេះគ្រាន់តែជារោគសញ្ញានៃជំងឺអ្វីមួយ ដែលកើតមាននៅនឹងឆ្អឹង ឬបរិវេណជុំវិញចង្កេះនេះ។ ដើម្បីវិនិច្ឆ័យរកឱ្យឃើញមូលហេតុណាមួយពិតប្រាកដ គ្រូពេទ្យចាំបាច់ត្រូវពិនិត្យតាមបច្ចេកទេសមួយចំនួន ឬត្រូវថតឆ្លុះបរិវេណចង្កេះនេះ ដោយម៉ាស៊ីនពិសេស ហៅថា អឹមអារ៍អាយ (MRI = Magnetic resonance image)។ ប្រភេទអាការៈឈឺចង្កេះថ្មីៗ ខ្លះ ដូចជាអាការៈឈឺពេលប្រឹងលេងកីឡា ហើយការឈឺនេះមានរយៈពេលតិចជាង ៣ សប្ដាហ៍ ការថតឆ្លុះមិនបង្ហាញលទ្ធផលអ្វីទេ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតណែនាំថា អាការៈឈឺចង្កេះក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ អ្នកជំងឺមិនគួរចំណាយលើការថតឥតប្រយោជន៍ទេ។ ក៏ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើចង្កេះមានការប៉ះទង្គិច គ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរ ឬធ្លាក់ពីទីខ្ពស់ ការថតឆ្លុះអាចមានប្រយោជន៍ ព្រោះគ្រូពេទ្យនឹងថតដើម្បីរកឆ្អឹងបាក់ ឬភ្លាត់។ ក្រៅពីការថតឆ្លុះដោយម៉ាស៊ីនទំនើប MRI គ្រូពេទ្យក៏អាចថតឆ្លុះដោយម៉ាស៊ីនអេកូ ដែលមានសព្វថ្ងៃដែរ ដើម្បីរកជំងឺមួយចំនួនទាក់ទងនឹងការឈឺចង្កេះនេះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ស៊ិក ធីរៈ មានប្រសាសន៍ថា ជំងឺទាក់ទងមួយចំនួនគេអាចវិនិច្ឆ័យ និងបែងចែកដាច់ពីបញ្ហានៅឆ្អឹងចង្កេះបាន តាមរយៈរោគសញ្ញាដែលស្ដែងឡើងខុសៗ គ្នា ដោយមិនចាំបាច់ថតទេ។ ចំពោះអាការៈឈឺចង្កេះរ៉ាំរ៉ៃ ដែលមានរយៈពេលលើសពីបួនសប្ដាហ៍ឡើងទៅ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ស៊ិក ធីរៈ ពន្យល់ដូច្នេះ៖ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតមានប្រសាសន៍ទៀតថា នៅពេលដែលអ្នកជំងឺមកជួបគ្រូពេទ្យៗ នឹងធ្វើតេស្តលើសរសៃប្រសាទទាក់ទងនឹងចង្កេះមួយចំនួន ដូចជាគោះសរសៃពួរក្បាលជង្គង់ និងកែងជើង ការកូតបាទជើង និងការពិនិត្យកម្លាំងកន្ត្រាក់សាច់ដុំទ្វាលាមកជាដើម ពីព្រោះអវយវៈទាំងនេះស្ថិតនៅក្រោមការបញ្ជារបស់សរសៃប្រសាទ ដែលចេញពីចង្កេះ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតសរុបសេចក្ដីថា ការថតឆ្លុះរកមូលហេតុនៃការឈឺចង្កេះពិតប្រាកដគឺគប្បីធ្វើឡើងចំពោះបញ្ហាឈឺចង្កេះទាំងឡាយណា ដែលមានរយៈពេលអូសបន្លាយលើសពីបួនសប្ដាហ៍ ឬមានការប៉ះទង្គិចខ្លាំង៕
|
2011-05-12T04:13:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/low_back_pain-05112011170725.html
|
787fbce6-7abf-46c5-9a8b-0395be94c667
|
បញ្ហាតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍
|
បញ្ហាតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍ ដែលភាសាអង់គ្លេសហៅថា STRESS ជាបញ្ហាមួយដែលកើតមាននៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់មនុស្សយើង។ បញ្ហាតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍ កើតមានចំពោះមនុស្សគ្រប់វ័យ និងមានកម្រិត និងទម្រង់ខុសៗ គ្នា។ភាពតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍ ឬSTRESS ក្នុងកម្រិតតិចតួច និងក្នុងរយៈពេលខ្លី ជារឿងធម្មតា ដែលយើងអាចជម្នះបាន។ មនុស្សដែលមានសុខភាពល្អ អាចជម្នះលើបញ្ហាជាច្រើនក្នុងមួយថ្ងៃៗ។ ក៏ប៉ុន្តែ បញ្ហាតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍ ឬ STRESS ដែលមានរយៈពេលយូរ ត្រូវបានគ្រូពេទ្យផ្នែកចិត្តសាស្ត្រចាត់ទុកថា ជាជំងឺមួយប្រភេទ។ គ្រូពេទ្យពិគ្រោះផ្នែកជំងឺផ្លូវចិត្តនៅមន្ទីរពេទ្យព្រះកុសុមៈ ក្រុងភ្នំពេញ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មុន្នី សុត្ថារ៉ា មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់អំពីបញ្ហាតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍ ឬ STRESS នេះដូច្នេះថា កត្តាដែលនាំឱ្យមានបញ្ហាតានតឹងផ្លូវអារម្មណ៍ ឬជួនកាលហៅថាបញ្ហាថប់អារម្មណ៍ គឺជាឋាមពលធម្មជាតិពិតមួយ ចេញពីខាងក្នុងខ្លួន ឬពីខាងក្រៅ ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់រូបយើង។ នៅពេលណាមានភាពតានតឹងកើតឡើង រូបយើងនឹងប្រតិកម្មឆ្លើយតបទៅនឹងភាពតានតឹងនោះ និងបរិយាកាសជុំវិញភាពតានតឹងនោះ។ ឯកសារពេទ្យឈ្មោះ មេឌិក ត្រេនីង មែនញួល (Medic Training Manual) នៃគណៈកម្មការជនភៀសខ្លួនអាមេរិកាំង ឬ American Refugee Committee) បានសរសេរថា នៅពេលណាយើងខ្វះខាតអ្វីមួយ ដែលជាសេចក្ដីត្រូវការជាមូលដ្ឋានរបស់យើង នោះក៏ជាកត្តាធ្វើឱ្យមានបញ្ហាតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍កើតឡើងដែរ។ សេចក្ដីត្រូវការមូលដ្ឋានមួយ ដែលអ្នកជំនាញផ្នែកសុខភាពផ្លូវចិត្តបានទាញការចាប់អារម្មណ៍នោះ គឺថាក្រៅពីតម្រូវការផ្នែកចំណីអាហារសម្រាប់ទ្រទ្រង់ និងការលូតលាស់រាងកាយ និងតម្រូវការខាងសម្ភារៈ ចិត្តសាស្ត្រ ក៏ជាផ្នែកមួយនៃតម្រូវការមូលដ្ឋានសម្រាប់មនុស្សដែរ។ ប្រធានកម្មវិធីជាតិសម្រាប់សុខភាពផ្លូវចិត្តនៃក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា និងជាព្រឹទ្ធបុរសមហាវិទ្យាល័យវេជ្ជសាស្ត្រ និងសុខាភិបាល លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ការស៊ុន បូណាត មានប្រសាសន៍ថា ចិត្តសាស្ត្រ នៅប្រទេសកម្ពុជា ជាបញ្ហាមួយ ដែលគេមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មានប្រសាសន៍ទៀតថា ការខ្វះខាតផ្នែកចិត្តសាស្ត្រនេះហើយ ដែលនាំឱ្យមានការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្ត។ ស្ថានភាពបែបនេះ ធ្វើឱ្យមានភាពតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍។ នៅពេលណាស្ថានភាពតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍នេះច្រើនហូរហៀរពេកទៅ វាធ្វើឱ្យយើងមានអារម្មណ៍គិតទៅរកផ្លូវមិនល្អ។ ការពិត តាមទស្សនៈជីវសាស្ត្រ ភាពតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍ វាអាចនៅជាផ្លូវកណ្ដាល អាចនៅខាងផ្លូវល្អ ឬងាកទៅខាងរៀងមិនល្អ ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យខូចសុខភាព ឬហៅថាជំងឺ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ការស៊ុន បូណាត មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ឯកសារពេទ្យពន្យល់ថា ជាទូទៅ ភាពតានតឹងផ្លូវចិត្ត និងអារម្មណ៍ គឺទាក់ទងទាំងកត្តាក្រៅខ្លួន និងកត្តាក្នុងខ្លួន។ កត្តាក្រៅខ្លួន មានជាអាទិដូចជា កត្តាការងាររបស់យើង កត្តាទំនាក់ទំនងរវាងយើង និងអ្នកដទៃ បញ្ហាផ្ទះសម្បែង បញ្ហាឧបសគ្គ និងការលំបាកគ្រប់យ៉ាង ដែលយើងត្រូវប្រឈមមុខរាល់ថ្ងៃ។ ចំពោះកត្តាក្នុងខ្លួនវិញ គឺទាក់ទងទៅនឹងលទ្ធភាពរាងកាយរបស់យើង ដែលត្រូវប្រតិកម្មតបចំពោះកត្តាពីខាងក្រៅទាំងនោះ។ កត្តាក្នុងខ្លួន ដែលមានឥទ្ធិពលលើលទ្ធភាពរាងកាយរបស់យើង ក្នុងការឆ្លើយតបចំពោះកត្តាពីខាងក្រៅខ្លួនទាំងនោះ គឺរួមមានការទាក់ទងទៅនឹងស្ថានភាពចំណីអាហារ សុខភាពទូទៅ និងភាពរីកចម្រើនខាងរាងកាយ សុខុមាលភាពខាងផ្លូវចិត្ត ឬអារម្មណ៍ ការទទួលទាន និងការសម្រាករបស់យើង។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មុន្នី សុត្ថារ៉ា មានប្រសាសន៍ពន្យល់បន្ថែមថា កត្តាទាំងនេះដូច្នេះ ៖ អាការៈ និងសញ្ញា នៃភាពតានតឹងផ្លូវចិត្ត និងការថប់អារម្មណ៍ អាការៈ និងសញ្ញានៃភាពតានតឹងផ្លូវចិត្តជាក់ស្ដែងវាបង្កប់នៅក្នុងអារម្មណ៍ និងកាយវិការសកម្មរបស់យើងប្លែកៗ គ្នារវាងមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់ទៀត ដូចជា បញ្ហាសម្រាន្តមិនលក់ រឹងសាច់ដុំ ឈឺសាច់ដុំ ឈឺក្បាល មានបញ្ហាក្រពះពោះវៀន និងអស់កម្លាំង។ ស្ត្រីអ្នកជំងឺមួយរូបឈ្មោះ សួន យ៉ែម ដែលបានព្យាបាលជំងឺថប់អារម្មណ៍របស់គាត់ជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ថ្លែងឱ្យដឹងអំពីអាការៈជំងឺ ដែលគាត់មានថា ៖ អាការៈថប់អារម្មណ៍ ផ្នែករាងកាយ គឺមានអាកប្បកិរិយាច្រាសច្រាល ថប់បារម្ភ ប្រែប្រួលទម្លាប់ទទួលទាន រួមមានការមិនសូវទទួលទានអាហារ ឬទទួលទានច្រើន បាត់បង់ភាពរីករាយ អារម្មណ៍ផ្លាស់ប្ដូរ ឆាប់ច្រឡោត ឆាប់ខឹង និងធ្លាក់ទឹកចិត្ត។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត កាស៊ុន បូណាត មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ អំពីការព្យាបាល៖ ទាក់ទងនឹងការព្យាបាលជំងឺតានតឹង ឬថប់អារម្មណ៍ ត្រូវបានលោកវេជ្ជបណ្ឌិត មុន្នី សុត្ថារ៉ា ពន្យល់ថា ដើម្បីឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ការព្យាបាលដោយថ្នាំ និងដោយផ្នែកចិត្តសាស្ត្រត្រូវធ្វើស្របគ្នា ៖ ការកាត់បន្ថយកត្តានាំឱ្យថប់អារម្មណ៍ជាការព្យាបាលដ៏ប្រសើរមួយ។ គេកត់សម្គាល់ដែរថា អ្នកដែលមានបញ្ហាតានតឹងផ្លូវចិត្ត និងថប់អារម្មណ៍ច្រើនមានការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងមិនបានល្អ ហើយមានទំនោរទៅរកអាកប្បកិរិយា ដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់សុខភាព ដូចជា ទទួលទានស្រាច្រើន ប្រើថ្នាំ មិនសូវហាត់ប្រាណ។ អាកប្បកិរិយា ដែលនាំឱ្យខូចសុខភាពទាំងនេះ អាចធ្វើឱ្យអាការៈតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍រឹតតែធ្ងន់ធ្ងរឡើង ហើយភាពធ្ងន់ធ្ងរនោះនឹងធ្វើឱ្យខូចសុខភាព គឺវិលចុះវិលឡើង។ ការហាត់ប្រាណ និងលេងកីឡា ស្ដាប់ចម្រៀង ឬច្រៀងកម្សាន្ត មើលទូរទស្សន៍ ឬភាពយន្តរឿងដែលចូលចិត្ត ភាពយន្តតុក្កតា ជាវិធីកាត់បន្ថយកត្តានាំឱ្យថប់អារម្មណ៍មិនប៉ះពាល់សុខភាព។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មុន្នី សុត្ថារ៉ា ណែនាំថា អ្នកមានបញ្ហាថប់អារម្មណ៍មិនគួរទទួលទានកាហ្វេទេ ព្រោះវាអាចធ្វើរំខានដល់ដំណេក៕
|
2011-05-05T17:20:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/unhealthy_stress-05052011055449.html
|
e887271c-0ea7-44d4-9bb7-6c4fecd5992d
|
ស្រានិងសុខភាពបេះដូង
|
មនុស្សមួយចំនួននិយាយថា ការទទួលទានស្រាជាការកម្សាន្តអារម្មណ៍ពេលជួបជុំមិត្តភ័ក្ដិ ឬគ្រួសារ។ អ្នកខ្លះទៀតនិយាយថា បើមិនបានទទួលទានស្រាទេ ធ្វើឱ្យគេមិនស្រួលខ្លួន ដូចជាគេងមិនលក់ ឈឺឆ្អឹង បាយមិនបាន ខ្សោយកម្លាំង ។ល។ គ្រូពេទ្យឱ្យដឹងថា ស្រាធ្វើឲ្យកើតជំងឺក្រិនថ្លើម ក៏ប៉ុន្តែការស្រាវជ្រាវថ្មីបានរកឃើញថា ស្រាអាចជួយសុខភាពបេះដូង។ សូមស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឡេង ម៉ាលី ៖
|
2011-03-24T11:30:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/alcohol_and_heart_health-03252011024736.html
|
aa5967d4-f765-40cc-bbdd-e860dfdfd28f
|
បញ្ហាគ្រោះថ្នាក់នៃជំងឺរលាកត្រចៀក
|
គ្រូពេទ្យជំនាញផ្នែកត្រចៀកឱ្យដឹងថា ជំងឺរលាកត្រចៀកមានមូលហេតុច្រើនប្រភេទ ហើយសភាពរលាកមានស្រាលធម្មតា រហូតដល់ធ្ងន់ធ្ងរ ដែលអាចនាំឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតបាន បន្ទាប់ពីការរលាកនោះវិវត្តន៍ទៅជាជំងឺក្លាយនៅក្នុងក្បាល។ ក្នុងនាទីសុខភាពនៅពេលនេះ លោក ឡេង ម៉ាលី លើកយកសេចក្ដីរាយការណ៍ពីបញ្ហាគ្រោះថ្នាក់នៃជំងឺរលាកត្រចៀកមកជម្រាបជូនលោកអ្នក៖
|
2011-03-16T15:06:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/Ear_Infection-03162011040031.html
|
d6787274-597c-41e3-a41a-3862bcf63bf8
|
ការសម្រាលកូនតាមវិធីវះកាត់
|
មន្ត្រីសុខាភិបាលកម្ពុជាបានឱ្យដឹងថា ការកើនឡើងនេះដោយសារតែការផ្ដល់សេវាសុខភាពផ្នែកសម្ភពនៅមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាព និងបានគ្រប់គ្រាន់នៅឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែការវះកាត់ខ្លះ ត្រូវបានមន្ត្រីថ្លែងថា បានធ្វើឡើងដោយមិនមានភាពចាំបាច់។ លោក ឡេង ម៉ាលី មានសេចក្ដីរាយការណ៍៖
|
2011-03-10T15:08:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/delivery_by_c_section-03102011025743.html
|
c4b0d4ad-0475-43cf-b767-c11b109eb397
|
ជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទ C
|
វេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសខាងប្រព័ន្ធរំលាយអាហារនៃមន្ទីរពេទ្យគ្លិនអ៊ីហ្គល (Gleneagles) នៅប្រទេសសិង្ហបុរីបានឱ្យដឹងថា ក្នុងចំណោមមនុស្សកើតជំងឺរលាកថ្លើមចំណោម ១៨៥នាក់ នៅប្រទេសកម្ពុជាមាន ៣៥% កើតជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទ C ដែលជាតួលេខមួយខ្ពស់។ ក្នុងនាទីសុខភាពនៅពេលនេះ លោក ឡេង ម៉ាលី លើកយកបញ្ហាជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទ C នេះ មកជម្រាបជូនលោកអ្នក៖
|
2011-02-23T16:59:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/Hepatitis_C-02232011044554.html
|
22d0207b-0f48-4985-8e9c-0283fc703d38
|
ជំងឺមហារីកប្លោកនោម
|
នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក តួលេខករណីកើតជំងឺមហារីកប្លោកនោមថ្មី ក្នុងឆ្នាំ២០១០ មានចំនួនជាង ៧ម៉ឺនករណី ហើយចំនួនស្លាប់ត្រូវគេប៉ាន់ប្រមាណថា មានរហូតដល់ ១ម៉ឺន ៤ពាន់នាក់។ ក្នុងនាទីសុខភាពនៅពេលនេះ លោក ឡេង ម៉ាលី លើកយកបញ្ហាជំងឺមហារីកប្លោកនោមនេះ មកជម្រាបជូនលោកអ្នក៖
|
2011-02-20T17:51:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/Bladder_cancer-02202011054251.html
|
6d92725b-00e3-42a8-aedf-440bb981e453
|
ជំងឺមហារីកតម្រងនោម
|
នៅសហរដ្ឋអាមេរិក មានអ្នកស្លាប់ជាងមួយម៉ឺននាក់ ដោយសារជំងឺនេះក្នុងមួយឆ្នាំ។ នៅប្រទេសកម្ពុជាវិញ គ្រូពេទ្យអះអាងថា ក៏មានករណីនេះខ្លះដែរ បើទោះជាមិនទាន់មានតួលេខច្បាស់លាស់ក្តី។ ក្នុងនាទីសុខភាពនៅពេលនេះ លោក ឡេង ម៉ាលី លើកយកបញ្ហាជំងឺមហារីកតម្រងនោម មកជម្រាបជូនលោកអ្នកដូចតទៅ៖
|
2011-02-12T17:20:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/Kidney_cancer-02122011050606.html
|
e862ce32-36f3-4022-84c7-b4da5f231060
|
ជំងឺមហារីកប្រូស្តាត
|
ក៏ប៉ុន្តែគ្រូពេទ្យបានឱ្យដឹងថា នៅប្រទេសសិង្ហបុរីបច្ចុប្បន្ននេះ ក៏សម្បូរណ៍ជំងឺនេះណាស់ដែរ។ នៅប្រទេសកម្ពុជាវិញ គ្រូពេទ្យអះអាងថាក៏មានករណីនេះខ្លះដែរ បើទោះជាមិនទាន់មានតួលេខច្បាស់លាស់ក្ដី។ ក្នុងនាទីសុខភាពនៅពេលនេះ លោក ឡេង ម៉ាលី លើកយកបញ្ហាជំងឺមហារីកក្រពេញប្រូស្តាត (Prostate gland) មកជម្រាបជូនលោកអ្នក៖
|
2011-01-27T16:40:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/Prostate_Cancer-01272011043036.html
|
8ad6f66e-54b7-4f2f-9973-bb976de8fd62
|
ជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទ B
|
វេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសខាងប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ នៃមន្ទីរពេទ្យបាងកក ប្រទេសថៃ បានឱ្យដឹងថា មានមនុស្សជាង ២០០០លាននាក់ នៅទូទាំងពិភពលោក មានជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទប៊ីនេះម្ដងក្នុងមួយជីវិតរបស់គេ។ ក្នុងចំនួននេះ មាន៣៥០លាននាក់ ក្លាយជាអ្នកផ្ទុកមេរោគរលាកថ្លើមប្រភេទប៊ីនេះរ៉ាំរ៉ៃ ហើយនៅតំបន់អាស៊ី និងតំបន់អាហ្វ្រិកខាងត្បូង មានមនុស្សចាស់ពី ១៥% ទៅ២០% កើតជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទប៊ីរ៉ាំរ៉ៃ។ នៅប្រទេសកម្ពុជា ក៏មានជំងឺនេះដែរ។ ក្នុងនាទីសុខភាពនៅពេលនេះ លោក ឡេង ម៉ាលី លើកយកបញ្ហាជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទប៊ីនេះ មកជម្រាបជូនលោកអ្នក ៖
|
2010-12-30T16:26:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/Hepatitis_B-12302010041433.html
|
af09a051-0c87-4dcc-8571-f68177326c68
|
ជំងឺគ្រុនពោះវៀន
|
ព័ត៌មានរបស់មជ្ឈមណ្ឌលបង្ការ និងគ្រប់គ្រងជំងឺឆ្លងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ហៅកាត់ថា CDCបានឱ្យដឹងថា មានមនុស្សជាង ១២លាននាក់ នៅទូទាំងពិភពលោក បានកើតជំងឺគ្រុនពោះវៀនក្នុងមួយឆ្នាំៗ។ នៅប្រទេសកម្ពុជា ក៏នៅតែមានជំងឺនេះដែរ។ ក្នុងនាទីសុខភាពពេលនេះ លោក ឡេង ម៉ាលី លើកយកបញ្ហាជំងឺគ្រុនពោះវៀននេះមកជម្រាបជូនលោកអ្នកដូចតទៅ៖
|
2010-12-16T17:15:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/Typhoid_fever-12162010050413.html
|
f3332cd0-c666-4922-ae59-dc52a05df890
|
ផលវិបាកនៃការជួយសង្គ្រោះបឋម
|
មូលហេតុចម្បង ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សស្លាប់ គឺបញ្ហាគាំងបេះដូង។ ការជួយសង្គ្រោះបឋម គឺការជួយធ្វើចលនាបេះដូង និងផ្លូវដង្ហើម អាចជួយសង្គ្រោះជីវិតបានមួយចំនួនដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ គ្រូពេទ្យបានឱ្យដឹងថា ការជួយសង្គ្រោះបឋម ក៏អាចផ្ដល់ផលវិបាកដែរ ប្រសិនបើអ្នកសង្គ្រោះមិនបានពិនិត្យស្ថានភាពអ្នករបួស ឬអ្នករងគ្រោះឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ក្នុងនាទីសុខភាពនៅពេលនេះ លោក ឡេង ម៉ាលី មានសេចក្ដីរាយការណ៍មួយស្តីអំពីផលវិបាកនៃការជួយសង្គ្រោះបឋម មកជម្រាបជូនលោកអ្នក ៖
|
2010-12-09T17:36:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/first_aid-12092010053436.html
|
b1a76905-1d37-4657-81f9-8ad29c1fc051
|
ជំងឺរលាកប្រហោងឆ្អឹងក្បាល
|
លោក ឡេង ម៉ាលី រាយការណ៍ ៖
|
2010-09-16T16:06:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/Sinusitis-09162010045805.html
|
db010dac-355f-4ccd-a3fc-ae0b51e9444d
|
ជំងឺហឺត
|
ក្នុងនាទីសុខភាពនៅពេលនេះ លោក ឡេង ម៉ាលី លើកយកបញ្ហាជំងឺហឺតមកជូនលោកអ្នកជ្រាបដូចតទៅ ៖
|
2010-09-02T18:05:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/asthma-09022010070057.html
|
60092bd5-4a8b-4668-bb2d-7e8ec4a9afc5
|
ជំងឺឫសដូងបាត
|
នាទីសុខភាពរបស់វិទ្យុអាស៊ីសេរីនៅពេលនេះ លោក ឡេង ម៉ាលី លើកយកជំងឺមួយនេះមកជម្រាបលោកអ្នកជ្រាបដូចតទៅ ៖
|
2010-08-12T18:08:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/Hemorrhoid-08122010065828.html
|
14bec01f-14fb-441d-8c0a-4e1c73a21a4c
|
ជំងឺក្រួសក្នុងតម្រងនោម
|
ក្នុងនាទីសុខភាពរបស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី នៅពេលនេះ លោក ឡេង ម៉ាលី លើកយកជំងឺក្រួសក្នុងតម្រងនោម មកជម្រាបជូនជ្រាបដូចតទៅ។
|
2010-07-22T17:42:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/kidney-07222010063610.html
|
94ec68ac-2bda-4286-803b-b99d27d595b5
|
សារប្រយោជន៍នៃការទទួលទានកាហ្វេ
|
នៅប្រទេសកម្ពុជា ទោះជានៅតាមទីប្រជុំជនជនបទ ឬតាមទីក្រុងធំៗ ក្ដី គេសង្កេតឃើញមានហាងលក់កាហ្វេរាប់មិនអស់ ជាពិសេស នៅទីក្រុងភ្នំពេញ មានហាងលក់កាហ្វេតាំងនៅស្ទើរគ្រប់ច្រកផ្លូវ។ ជារៀងរាល់ព្រឹក ចាប់តាំងពីព្រលឹមស្រាងៗ អ្នកនិយមទទួលទានកាហ្វេប្រចាំថ្ងៃ តែងនាំគ្នាម្នីម្នាទៅរកទទួលទានកាហ្វេនៅតាមតូប ឬតៀមកាហ្វេ ដែលខ្លួននិយម។ អ្នកខ្លះ ហៅអ្នកនិយមទទួលទានកាហ្វេជាប្រចាំនោះថា ជាអ្នកញៀនកាហ្វេ ដោយសារតែអ្នកទាំងនោះមិនអាចអត់កាហ្វេបាន។ ភាគ១ ៖ ភាគ២ ៖
|
2010-06-24T15:31:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/caffee-06242010041640.html
|
068f2319-11be-43e8-93ba-d20254cd11ef
|
អត្ថប្រយោជន៍នៃការហាត់ប្រាណ
|
ជារៀងរាល់ថ្ងៃនៅតាមទីសាធារណៈជាច្រើននៅតាមបណ្តាខេត្តនានា និងក្រុង ជាពិសេសនៅរាជធានីភ្នំពេញ គេតែងឃើញមានមហាជនទាំងប្រុសទាំងស្រី ក្មេងចាស់និយមនាំគ្នាហាត់ប្រាណតាំងពីព្រលឹមស្រាងៗ និងពេលល្ងាច នៅតាមទីសួនច្បារ ទីធ្លាសាលារៀន និងតាមកីឡាដ្ឋានជាដើម ។ នៅក្នុងនាទីសុខភាពនៅពេលនេះ លោក ឡេង ម៉ាលី ជូនសេចក្តីរាយការណ៍អំពីអត្ថប្រយោជន៍នៃការហាត់ប្រាណនេះ ៖
|
2010-06-11T08:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/advantage-of-physical-exercise-06112010054231.html
|
7d0aa45b-e2dc-48f7-aec8-72178d59fdaa
|
ផលវិបាកអាក្រក់នៃការជក់បារីទៅលើសុខភាព (ភាគ២)
|
ស្ថិតិនៅប្រទេសកម្ពុជា នៅក្នុងឆ្នាំ២០១០ បង្ហាញថា មានអ្នកជក់បារីជាបុរស ៤៨% ស្រ្តី ៣,៦% ហើយអ្នកចុកថ្នាំជាបុរស ១% ស្រ្តី ១៧%។ តើផ្សែងបារីមានឥទ្ធិពលយ៉ាងណាខ្លះចំពោះសុខភាពរបស់អ្នកជក់? បារីត្រូវបានមនុស្សក្មេងចាស់ប្រុសស្រីស្គាល់គ្រប់ៗគ្នាតាមរយៈការមើលឃើញ កាន់ ជក់ និងរស់នៅក្នុងសហគមន៍ដែលខ្លួនបានកើតមក។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ មានអ្នកជក់បារីខ្លះបាននិយាយថា បារីជាអាហារផ្សែងដ៏ឈ្ងុយឆ្ងាញ់ដែលមិនអាចអត់បាន ព្រោះតែជាប់សារជាតិញៀន។ ក៏ប៉ុន្តែបារីត្រូវបានគ្រូពេទ្យចាត់ទុកថា ជាឃាតករលាក់មុខ ពីព្រោះក្នុងមួយឆ្នាំៗ មានមនុស្សប្រមាណ ៥លាននាក់បានស្លាប់ដោយសារឥទ្ធិពលជាតិពុលរបស់វា។ នៅក្នុងឯកសារផ្សព្វផ្សាយរបស់មជ្ឈមណ្ឌលជាតិលើកកម្ពស់សុខភាពកម្ពុជា ស្តីអំពីគ្រោះថ្នាក់នៃការជក់បារីបានសរសេរថា នៅក្នុងផ្សែងបារីដែលអ្នកជក់ស្រូបចូលទៅក្នុងសួត គឺមានផ្ទុកដោយសារជាតិគីមីជាង ៤ពាន់ប្រភេទ។ ជាតិគីមីសំខាន់ៗ មានដូចជា ជ័រថា ដែលជាជាតិជ័រខ្មៅស្អិតម្យ៉ាងដូចកៅស៊ូចាក់ថ្នល់ ជាតិនីកូទីន ជាសារជាតិគីមីធ្វើឱ្យញៀន ឧស្ម័នកាបូនម៉ូណូអុកស៊ីត ដែលគេឃើញមាននៅក្នុងផ្សែងរថយន្ត អាម៉ូញាក់ មាននៅក្នុងផលិតផលលាងឥដ្ឋ និងជាតិអាសេនិក ដែលមាននៅក្នុងថ្នាំបំពុលកណ្ដុរ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត វ៉ាន់ មិច ជាប្រធានផ្នែកជំងឺសួតនៃមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត ថ្លែងបញ្ជាក់ថា សារជាតិគីមីទាំងនេះបានបង្កឱ្យមានជំងឺផ្សេងៗ ៖ ។ តើសារជាតិគីមីពុលដែលមាននៅក្នុងថ្នាំជក់ ឬផ្សែងបារី នឹងធ្វើអ្វីខ្លះនៅខ្លួនមនុស្ស? ក្នុងចំណោមសារធាតុពុលជាងបួនពាន់មុខដែលមាននៅក្នុងផ្សែងបារី សុទ្ធតែបានបង្កការប៉ះពាល់សរីរាង្គកាយរបស់មនុស្សផ្សេងៗគ្នា។ ឧទាហរណ៍ ជាតិនីកូទីន គឺជាសារជាតិនាំឱ្យញៀនជាតិថ្នាំជក់ ឬបារី។ សារជាតិនីកូទីន និងកាបូនកាបូនម៉ូណូអុកស៊ីត ធ្វើឱ្យសង្វាក់បេះ និងសម្ពាធឈាមកើនឡើង ជាហេតុធ្វើឱ្យបេះដូង និងសរសៃឈាមប្រឹងធ្វើការហួសកម្រិត។ នៅពេលដែលបេះដូង និងសរសៃឈាមប្រឹងធ្វើការហួសកម្រិតដូច្នេះ វាជាមូលហេតុអាចបណ្តាលឱ្យគាំងបេះដូង និងដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល។ ការដាច់សរសៃឈាមវានឹងបន្ថយចរន្តឈាម ហើយបន្ថយការនាំអុកស៊ីហ្សែនទៅចិញ្ចឹមដៃជើង ជាមូលហេតុធ្វើឱ្យស្លាប់ដៃជើង។ អ្នកជក់បារីមួយចំនួនអាចឈានទៅដល់ការកាត់អវយវៈ ឬដៃជើងដែលស្លាប់ ដោយសារតែចរន្តឈាមពុំបាននាំជីវជាតិអាហារ និងអុកស៊ីហ្សែនទៅចិញ្ចឹមកោសិកានៅទីនោះបានគ្រប់គ្រាន់។ ជាតិជ័រថាពណ៌ខ្មៅនៅក្នុងផ្សែងបារីបណ្តាលឱ្យកើតជំងឺមហារីក។ ជាតិជ័រថាវានឹងទៅរុំសួតដូចជាម្រែងភ្លើងនៅក្នុងបំពង់ផ្សែងរថយន្តដូច្នោះដែរ។ ចំពោះសារជាតិកាបូនម៉ូណូអាស៊ីត ដែលគេឃើញមាននៅក្នុងផ្សែងរថយន្តវានឹងធ្វើឱ្យដុះដុំសាច់ ដែលធ្វើឱ្យខួរក្បាលនិងកោសិកាសព៌ាង្គកាយខ្វះអុកស៊ីហ្សែន និងជាហេតុធ្វើឱ្យសព៌ាង្គកាយទាំងមូល ជាពិសេសបេះដូងធ្វើការកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ។ ការដែលបេះដូងធ្វើការកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ ហើយយូរៗទៅរលាកផ្លូវដង្ហើម និងធ្វើឱ្យខ្យល់ចូលទៅក្នុងសួតកាន់តែតិចទៅៗ។ ការជក់បារីបណ្តាលឱ្យកើតមានជំងឺរលាកទងសួតញឹកញាប់ ហើយធ្វើឱ្យសួត និងបេះដូងចុះខ្សោយទ្រុឌទ្រោម។ ប្រធានផ្នែកជំងឺសួតនៃមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត លោកវេជ្ជបណ្ឌិត វ៉ាន់ មិច ថ្លែងថា សព្វថ្ងៃនេះអ្នកជំងឺសួតភាគច្រើនដែលលោកបានទទួល គឺទាក់ទងនឹងបារី។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបញ្ជាក់បន្ថែមដូច្នេះ ៖ ។ អ្នកជំងឺជក់បារីច្រើនម្នាក់ដែលកំពុងព្យាបាលជំងឺសួតរបស់គាត់ថ្លែងថា ៖ ។ អំពីការវិភាគរកជំងឺមហារីកសួត ៖ ដើម្បីវិភាគរកជំងឺមហារីកសួត គ្រូពេទ្យច្រើនច្រឹបយកសាច់ដែលសង្ស័យយកទៅពិសោធ។ ភ្ជាប់ទៅនឹងករណីរបស់អ្នកជំងឺខាងលើនេះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត វ៉ាន់ មិច មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់អំពីបច្ចេកទេសដូច្នេះ ៖ ។ ផលវិបាកនៃការជក់បារីមួយចំនួនត្រូវបានឯកសារពេទ្យបង្ហាញថា បណ្តាលឱ្យជ្រុះសក់ ភ្នែកឡើងបាយ ស្បែកជ្រួញ អន់ត្រចៀក មហារីកស្បែក ពុកធ្មេញ ពុកឆ្អឹង ហើមសួត មានជំងឺបេះដូង ដំបៅក្រពះ មហារីកស្បូន និងរលូតកូន ខូចទឹកកាមបន្តពូជ ដំបៅរលួយ Gangrene ឬអ្នកខ្លះហៅថា ពិសធ្យូង និងមហារីកផ្សេងៗទៀត។ ចំពោះជំងឺត្បៀតទងសួតដែលបណ្តាលមកពីការជក់បារីដែរ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត វ៉ាន់ មិច បានលើកករណីម្នាក់ទៀតដែលជក់បារីជាងមួយកញ្ចប់ក្នុងមួយថ្ងៃ តាំងពីកំលោះរហូតមកដល់អាយុជាង ៦០ ដូច្នេះថា ៖ ។ ទាក់ទងនឹងការព្យាបាល ត្រូវលោកវេជ្ជបណ្ឌិត វ៉ាន់ មិច ថ្លែងថា ៖ ។ ចំពោះករណីអ្នកជំងឺដែលលោកលើកឡើងនេះ លោកបញ្ជាក់ដូច្នេះ ៖ ។ អត្រាអ្នកស្លាប់ដោយសារមហារីកសួតត្រូវបានគេកត់ត្រាថា មានចំនួន ១០ដងច្រើនជាងអ្នកដែលមិនជក់បារី។ ដើម្បីចៀសវាងផលវិបាកពីការជក់បារី លោកវេជ្ជបណ្ឌិត វ៉ាន់ មិច ផ្តល់ឱវាទថា មានតែការបញ្ឈប់ការជក់បារីជាបន្ទាន់៕
|
2010-06-03T17:35:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health-consequences-of-tobacco-smoke2-06032010062435.html
|
20fc58a6-d2ac-4f13-b581-a08b552a2b50
|
ផលវិបាកអាក្រក់នៃការជក់បារីទៅលើសុខភាព (ភាគ១)
|
សូមស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍ដូចតទៅ ៖
|
2010-04-19T10:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health-consequences-of-tobacco-smoke-04202010000614.html
|
208ae9ef-ac28-45e8-aea5-7940c5e9396a
|
វិធីរក្សាអនាម័យភ្នែក
|
លោក ឃឹម សារ៉ង សូមលើកយកមតិរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញមកជម្រាបជូនអំពីវិធីរក្សាអនាម័យភ្នែកមនុស្សយើងដូចតទៅ ៖
|
2010-04-08T17:12:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/eyes-hygiene-04082010060500.html
|
06528fe5-edf1-433c-91b1-c338f31da344
|
អង្គុយមើលទូរទស្សន៍យូរធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាព
|
លោក ឃឹម សារ៉ង សូមជម្រាបជូនអំពីការស្រាវជ្រាវមួយស្តីពីសុខភាព និងអាយុរបស់មនុស្ស ទាក់ទងនឹងការចំណាយពេលអង្គុយមើលទូរទស្សន៍យូរ ឬមើលវីដេអូយូរ ៖
|
2010-04-01T18:04:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/too-much-tv-cause-bad-health-04012010065454.html
|
00102a68-b8b3-434d-8bb0-a809dc1fbc56
|
ការថែរក្សាសុខភាពមាតានិងទារក
|
លោក ឃឹម សារ៉ង សូមលើកយកឱវាទរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតមកជម្រាបជូន ៖
|
2010-03-04T17:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/how-2ensure-healthy-pregnancy-03092010053038.html
|
d7e01e4a-1992-48d9-9caa-ad141f228acb
|
ផលប៉ះពាល់នៃគ្រឿងញៀនកញ្ឆាចំពោះសុខភាព (ភាគ២)
|
អំពីផលវិបាកអាក្រក់នៃកញ្ឆាទៅលើស្រ្តីមានគភ៌ដែលប្រើប្រាស់កញ្ឆា។ ការសិក្សាមួយចំនួនរកឃើញថា កុមារដែលកើតពីម្តាយដែលជក់កញ្ឆាក្នុងអំឡុងពេលមានគភ៌តែងសម្ដែងឲ្យឃើញនូវបញ្ហាប្រព័ន្ធខួរក្បាលខ្សោយ។ យោងតាមការសិក្សានានារបស់អាមេរិក ការដែលស្ត្រីជក់កញ្ឆាមុនពេលសម្រាលកូនអាចបង្កឲ្យទារកនោះមានបញ្ហាខាងស្មារតីនិងការចងចាំមិនបានល្អ។ អន់ខ្សោយផ្នែកប៉ិនប្រសប់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា រៀនមិនពូកែ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មាស វីរិទ្ធ ប្រធានមន្ទីរពិសោធន៍នៅអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនមានប្រសាសន៍អំពីស្ត្រីដែលប្រើប្រាស់កញ្ឆានៅពេលមានគភ៌ថា ៖ ។ បើចំពោះស្ត្រីទូទៅវិញ គឺកញ្ឆាអាចនាំស្ត្រីដែលជក់ឈានទៅដល់លទ្ធភាពមិនអាចមានកូន ៖ ។ ចំពោះផលវិបាកអាក្រក់ទៅលើខួរក្បាល លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ធីម៉ូហ្ស៊ី ចនសុន (Timothy Johnson) និពន្ធនាយកផ្នែកព័ត៌មានសុខភាពនៅបណ្តាញទូរទស្សន៍ ABC អាមេរិក មានប្រសាសន៍អំពីផលប៉ះពាល់របស់កញ្ឆាទៅលើខួរក្បាលថា ៖ ។ ស្តីពីប្រតិកម្មនៃកញ្ឆារវាងការបរិភោគអាហារដែលមានដាក់កញ្ឆានិងការជក់កញ្ឆាវិញនោះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មាស វីរិទ្ធ មានប្រសាសន៍ថា ការទទួលទានតាមមាត់ទទួលប្រតិកម្មយឺតជាងការជក់ ៖ ។ ចំពោះការជក់កញ្ឆាយូរៗម្តង ឬម្តងម្កាលវិញនោះ ប្រតិកម្មគឺអាស្រ័យលើបរិមាណនិងពេលវេលានៃការជក់ ៖ ។ ចុះគ្រោះថ្នាក់នៃការជក់កញ្ឆាហើយនិងផ្សែងបារីតើវាធ្ងន់ធ្ងរជាងគ្នាទេ? ខ្ញុំគិតថា គ្រឿងញៀន ក្នុងនោះក៏មានកញ្ឆាផងដែរ។ ដោយឡែកបារីក៏មានសារធាតុញៀននីកូទីន។ អ៊ីចឹងកម្រិតនៃផលប៉ះពាល់វាគឺទាបជាង តែទោះជាយ៉ាងណាបារីក៏នៅតែជាសារធាតុមួយដែលមានផ្ទុកជាតិគីមីជាច្រើន ដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ជាពិសេសគឺការបង្កឲ្យមានជំងឺមហារីក ការបង្កឲ្យមានជាតិពុលផ្សេងៗនៅក្នុងបរិស្ថាន ឬក៏អ្នកនៅជុំវិញ។ អ្នកជក់បារីនៅក្នុងបន្ទប់ យើងគ្រាន់តែចូលទៅយើងដឹងថា ក្លិននីកូទីននិងជ័រ Tar ដែលមាននៅក្នុងបារី និងជាតិគីមីប្រហែលជា៤០មុខទៀត ដែលប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ វាស្ថិតនៅជាប់តាមជញ្ជាំង តាមវាំងនន ជាពិសេសអាចមើលទៅលើក្រចកដៃ មើលទៅលើធ្មេញរបស់អ្នកជក់បារីក៏យើងអាចដឹង។ អ៊ីចឹងគឺអ្នកជក់បារីឆាប់ងាយទទួលរងគ្រោះក្នុងការកើតជំងឺមហារីក១០ដង ច្រើនជាងអ្នកដែលមិនជក់ ហើយចំណែកឯជក់កញ្ឆា គឺកើតមហារីកសួត១០ដងច្រើនជាងអ្នកជក់បារី។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណា សារធាតុទាំងអស់នោះ បើយើងពិចារណាទៅលើការប៉ះពាល់លើសុខភាពគឺគ្រោះថ្នាក់ដូចគ្នា។ អំពីផលវិបាកអាក្រក់ទៅលើសុខភាពផ្សេងទៀត អ្នកស្រាវជ្រាវបានឲ្យដឹងថា សារធាតុ delta-9 tetrahydrocannabinol or THC ធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធការពារប្រឆាំងជំងឺ immune ចុះខ្សោយ។ ករណីនេះអាចបង្កនូវការស្មុគស្មាញដ៏ច្រើនដល់សុខភាព។ ការសិក្សាមួយបានរកឃើញថា កញ្ឆាពិតជារារាំងដល់សកម្មភាពបង្ការជំងឺរបស់កោសិការដែលកម្ចាត់ជំងឺ។ ការសិក្សាមួយទៀតរកឃើញថា សារធាតុ THC ធ្វើឲ្យកើននូវគ្រោះថ្នាក់នៃការឆ្លងបាក់តេរីនិងដុះពកសាច់។ ចំពោះការបំបាត់ការញៀនកញ្ឆា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មាស វិរិទ្ធ បញ្ជាក់ថា មិនទាន់មានវិធីសាស្ត្រក្នុងការព្យាបាលអ្នកញៀនកញ្ឆានៅឡើយទេ ៖ ។ មិនមានរបាយការណ៍ទាក់ទងនឹងការដាំកញ្ឆាដោយលួចលាក់នៅខេត្តនានាក្នុងកម្ពុជា ក្រៅតែពីការរកឃើញនិងបំផ្លាញដើមកញ្ឆានៅខេត្តបាត់ដំបងកាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០០៩ ហើយនិងការរកឃើញកាលពីថ្ងៃ២ កុម្ភៈ ២០១០ នៅផ្ទះសំណាក់មួយនាសង្កាត់ប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ហើយដែលអាជ្ញាធរចាប់បានមនុស្សរួមនឹងគ្រឿងញៀនមួយចំនួន ក្នុងនោះក៏មានបំពង់ជក់កញ្ឆាធ្វើពីឫស្សីនិងកញ្ឆាក្រៀមជាច្រើនថង់នោះទេ។ លោក យ៉ែម សារ៉ុន ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពត្រែងត្រយឹង ស្រុកភ្នំស្រួច ខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានបញ្ជាក់ដែរថា នៅតំបន់ដែលលោករស់នៅបច្ចុប្បន្នមិនមានដើមកញ្ឆាឡើយ ៖ ។ ក៏ប៉ុន្តែមានព័ត៌មានថា ជនបរទេសឬភ្ញៀវទេសចរបរទេសអាចរកទិញកញ្ឆាបានដោយលួចលាក់នៅក្រុងភ្នំពេញ៕
|
2010-02-18T18:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health-effects-of-marijuana-part2-02242010041325.html
|
9ab7ad11-9a33-40cd-ab7a-ba0b2177772f
|
ផលប៉ះពាល់នៃគ្រឿងញៀនកញ្ឆាចំពោះសុខភាព (ភាគ១)
|
ឯកសារនៃវិទ្យាស្ថានជាតិស្តីពីការបំពានគ្រឿងញៀននៅសហរដ្ឋអាមេរិក (National Institute on Drug Abuse) បានឲ្យដឹងថា នៅសហរដ្ឋអាមេរិកគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់មួយប្រភេទគឺកញ្ឆា បានត្រូវគេលួចលាក់ប្រើច្រើន។ ឯកសារបន្តថា ពេលដែលគេជក់កញ្ឆានោះ គឺភ្លាមៗអ្នកជក់ចាប់ផ្តើមទទួលផលវិបាកអាក្រក់។ ផលវិបាកអាក្រក់នោះនៅជាប់ក្នុងរវាងពី១ម៉ោងទៅ៣ម៉ោង។ ចំពោះការបរិភោគអាហារដែលមានដាក់ជាតិកញ្ឆាវិញនោះ គឺអ្នកបរិភោគ មិនទាន់ទទួលផលវិបាកអាក្រក់ភ្លាមៗទេ គឺមួយរយៈពេលយូរបន្ទាប់ពីការបរិភោគទើបចាប់ផ្តើមទទួលអានុភាពនៃកញ្ឆា ក៏ប៉ុន្តែជាទូទៅវានៅជាប់យូរ។ ផលវិបាកអាក្រក់រយៈពេលខ្លីរបស់កញ្ឆាមាន អារម្មណ៍សប្បាយ វិញ្ញាណមានការប្រែប្រួលខុសពីភាពដើម ទាំងចក្ខុប្រសាទ ស្នូរសំឡេង ពេលវេលា ការប៉ះពាល់។ល។ មានផលអាក្រក់ទាក់ទងការចងចាំនិងការរៀនសូត្រ បាត់បង់ការសហការ ស្មុគស្មាញក្នុងការគិតគូរនិងក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា បង្កើនឲ្យបេះដូងដើរញាប់។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មាស វីរិទ្ធ ប្រធានមន្ទីរពិសោធន៍នៃអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនមានប្រសាសន៍អំពីសញ្ញាមួយចំនួនបន្ទាប់ពីការប្រើប្រាស់កញ្ឆា ៖ ។ ជួនកាលការប្រើកញ្ឆាក៏អាចឲ្យមានការថប់បារម្ភ ការខ្លាច ការមិនទុកចិត្ត ឬការស្លន់ស្លោផងដែរ។ចំពោះផលវិបាករយៈពេលវែងរបស់កញ្ឆាមានច្រើន ៖ ។ ចំពោះផលវិបាកអាក្រក់ទៅលើសួត ឯកសារខាងលើបានឲ្យដឹងដែរថា ជក់កញ្ឆាទោះជាមិនញឹកញាប់ក្តីអាចបង្កឲ្យឈឺផ្សាមាត់និងបំពង់ក ហើយបង្កឲ្យក្អកធ្ងន់ធ្ងរ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញថា អ្នកជក់កញ្ឆាអាចជួបបញ្ហាផ្លូវដង្ហើមដូចគ្នានឹងអ្នកដែលជក់បារីនោះដែរ រួមមាន ក្អកមានស្លេស្មរាល់ថ្ងៃ ឈឺទ្រូងធ្ងន់ធ្ងរកាន់តែញឹកញាប់ កំណើនគ្រោះថ្នាក់បង្ករោគនៅសួត រាំង បង្អាក់ផ្លូវដកដង្ហើម។ ផ្សែងកញ្ឆាមានផ្ទុកសារធាតុគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពឈ្មោះ carcinogenic hydrocarbons ច្រើនជាងផ្សែងបារី។ តាមធម្មតាអ្នកជក់កញ្ឆា បឺត ហឺតផ្សែងកញ្ឆាចូលជ្រៅជាង ហើយផ្សែងនោះនៅក្នុងសួតយូរជាងផ្សែងបារីរបស់អ្នកជក់បារី ហេតុនេះសួតទទួលសារធាតុ carcinogenic យូរជាងផងដែរ។ ការសិក្សាមួយនៅអាមេរិកបានរកឃើញថា អ្នកជក់កញ្ឆាទំនងជាអាចកើតមហារីកនៅក្បាល ឬនៅក៣ដងខ្ពស់ជាងអ្នកដែលមិនជក់។ អ្នកស្រាវជ្រាវជាច្រើនជឿថា ផ្សែងកញ្ឆាគ្រោះថ្នាក់ដល់សួតច្រើនជាងផ្សែងបារី។ ឯកសារបន្តថា សារធាតុសកម្មផ្សំនៅក្នុងកញ្ឆាមាន delta-9 tetrahydrocannabinol or (THC)។ នៅពេលប្រើប្រាស់កញ្ឆាច្រើនជាមួយការបរិភោគអាហារជាប្រចាំ អ្នកប្រើកញ្ឆានោះអាចជួបសញ្ញាដូចតទៅ ៖ រវើរវាយឃើញអ្វីៗផ្ដេសផ្ដាស ឃើញតែម្នាក់ឯង ការភ័ន្តវិញ្ញាណឬគំនិត សតិស្មារតីចុះខ្សោយ ការរកទិសមិនត្រឹមត្រូវ។ ចំពោះផលវិបាកអាក្រក់ទៅលើបេះដូង ឯកសារនានាជាច្រើនបានលើកឡើងថា ក្នុងរវាង២-៣នាទីបន្ទាប់ពីការជក់កញ្ឆា បេះដូងចាប់ផ្តើមលោតលឿនជាងធម្មតា ហើយជាមួយនេះបង្កបញ្ហាដល់សម្ពាធឈាមដែរ។ កញ្ឆាក៏អាចបង្កឲ្យបេះដូងដើរលឿនក្នុងល្បឿនលោត២០ទៅ៥០ដងក្នុង១នាទី ហើយអាចបង្កើនល្បឿនលើសពីនេះទៀតផងប្រសិនណាបើបុគ្គលនោះ បានប្រើគ្រឿងញៀនដទៃទៀតក្នុងពេលតែមួយជាមួយកញ្ឆា។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ចន អូខននែល (John O'Connell) នាយកមជ្ឈមណ្ឌលជំងឺបេះដូងនាវិទ្យាស្ថាន Bluhm ផ្នែកសរសៃឈាមបេះដូងនៅមន្ទីរពេទ្យ Northwestern Memorial អាមេរិក មានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ ចំពោះបរិមាណអ្នកប្រើប្រាស់កញ្ឆានៅកម្ពុជា ៖ ។ យោងតាមព័ត៌មាននានា ជនបរទេសឬភ្ញៀវទេសចរបរទេសអាចរកទិញកញ្ឆាបានដោយលួចលាក់នៅក្រុងភ្នំពេញ។ យោងតាមឯកសារផ្សាយដោយអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន គឺកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០០៩ នៅកណ្តាលក្រុងបាត់ដំបង កញ្ឆាស្រស់ចំនួន១១៦ដើមដែលគេលួចដាំនៅភូមិកំពង់សីមា ក្រុមទី៤ សង្កាត់វត្តគរ ហើយនិងជ្រញ់ហាន់កញ្ឆា បំពង់កញ្ឆា បានត្រូវរកឃើញហើយបានត្រូវអាជ្ញាធរកម្ទេចចោល៕
|
2010-02-11T15:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health-effects-of-marijuana-part1-02172010054306.html
|
c162883a-82e4-41ce-b964-e5e35fa140e2
|
វិធីបង្ការមហារីកប្រស្តេត
|
វេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសមានប្រសាសន៍ថា ខណៈដែលគេមិនអាចបង្ការទាំងស្រុងមិនឲ្យកើតមហារីកប្រស្តេតនោះ គេក៏អាចមានវិធីសម្រាប់កាត់បន្ថយលទ្ធភាពឈានទៅរកគ្រោះថ្នាក់បានដែរ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឆាយ ប៊ុនហ៊រ នៅក្រុងឡងប៊ិក រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក មានប្រសាសន៍ថា ជាទូទៅបុរសកម្រចៀសផុតណាស់ ៖ ។ មជ្ឈមណ្ឌលត្រួតពិនិត្យនិងបង្ការជំងឺអាមេរិក CDC បានឲ្យដឹងថា ដើម្បីបង្ការមហារីកប្រស្តេតនោះ គឺបុរសត្រូវតែធ្វើតេស្តពិនិត្យប្រស្តេត (Prostate exam)។ ចំពោះលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឌូរ៉េដូ ប្រ៊ូកស៍ (Durado Brooks) ប្រធានផ្នែកមហារីកប្រស្តេតនិងមហារីកពោះវៀនធំនៃសង្គមជំងឺមហារីកអាមេរិកមានប្រសាសន៍ថា ការដែលអាចថា ជាការប្រសើរចំពោះបុរសនោះ គឺប្រហែលជាឱសថឈ្មោះ Finasteride (Proscar) ។ល។ ដែលបានបង្ហាញឲ្យឃើញថា អាចកាត់បន្ថយលទ្ធភាពឈានទៅរកគ្រោះថ្នាក់កើតមហារីកប្រស្តេត។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Brooks បន្តថា ៖ ។ បច្ចុប្បន្ននេះអង្គការសង្គមជំងឺមហារីកអាមេរិក បានស្នើវេជ្ជបណ្ឌិតធ្វើតេស្តឈាមរកមើលកម្រិតសារធាតុ Prostate Specific Antigen (PSA) និងធ្វើការពិនិត្យផ្ទាល់ហៅថា Digital rectal exam ( DRE) ១ឆ្នាំ១ដងចំពោះអតិថិជនរបស់ខ្លួនដែលមានអាយុ៥០ឆ្នាំឡើងទៅ។ ចំពោះបុរសដែលស្ថិតក្នុងក្រុមគ្រោះថ្នាក់ ហើយដែលរួមមានបុរសជនជាតិស្បែកខ្មៅនិងបុរសដែលមានខ្សែលោហិតញាតិសន្តានជិត មានឪពុក បង-ប្អូនប្រុស ឬកូនប្រុស ធ្លាប់កើតមហារីកប្រស្តេតមុនអាយុ៦៥ឆ្នាំនោះ គឺត្រូវចាប់ផ្តើមធ្វើតេស្តពីអាយុ៤៥ឆ្នាំ។ ចំពោះបុរសដែលស្ថិតក្នុងក្រុមគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងដែលមានញាតិសន្តាន៣-៤នាក់ កើតមហារីកប្រស្តេតពេលអាយុនៅក្មេងនោះវិញ អង្គការសង្គមជំងឺមហារីកអាមេរិកស្នើឲ្យចាប់ផ្តើមធ្វើតេស្តនៅពេលអាយុ៤០ឆ្នាំ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ហ៊ឺប៊ឺត លីផរ៍ (Herbert Lepor) ប្រធានផ្នែកម៉ូត្រសាស្ត្រនិងជាសាស្ត្រាចារ្យមហាវិទ្យាល័យពេទ្យនាសកលវិទ្យាល័យញូវយ៉ក មានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៃខល ស្មីត (Michael W. Smith) បានសរសេរនៅក្នុងឯកសារ WebMD ថា ក្រៅពីកត្តាអាយុ ប្រវត្តិគ្រួសារ ជាតិសាសន៍ គឺនៅមានរបបអាហារនិងរបៀបរស់នៅទុយមុយមិនសកម្ម មិនស្វាហាប់ផងដែរ ដែលអាចជាកត្តានាំឈានទៅកើតមហារីកប្រស្តេត។ លោកថា របបអាហារដែលមានខ្លាញ់ច្រើនអាចបង្កើនគ្រោះថ្នាក់ ហើយនៅប្រទេសដែលនិយមបរិភោគសាច់និងអាហារផលិតពីទឹកដោះ បុរសច្រើនកើតមហារីកប្រស្តេត។ វេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៃខល ស្មីត បន្តថា របបអាហារមានដូចជាបន្លែ ដូចជាផ្កាខាត់ណា សណ្តែកបារាំង ផ្លែឈើនិងគ្រាប់ធញ្ញជាតិ អាចបន្ថយគ្រោះថ្នាក់កើតមហារីកប្រស្តេត។ អាហារនាំសុខភាពល្អនានា ដូចជា នំប៉័ង ធញ្ញជាតិ បាយ បបរ Pasta និងសណ្តែកក៏ល្អដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ បុរសអាចកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់កើតមហារីកប្រស្តេត ដោយធ្វើការហាត់ប្រាណទៀងទាត់និងរក្សាទម្ងន់ឲ្យនៅធម្មតាកុំឲ្យធាត់។ លើសពីនេះទៀត សារធាតុហៅថា Antioxidants អាចជួយបង្ការកុំឲ្យខូចកោសិការពន្ធុ ឬតំណពូជ ហើយជាលទ្ធផលក៏អាចបន្ថយគ្រោះថ្នាក់មហារីកប្រស្តេត។ ដោយឡែកសារធាតុ Lycopenes ជា Antioxidant មួយប្រភេទ ក៏ជាប់ទាក់ទងនឹងការកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់កើតមហារីកនោះដែរ។ តើបញ្ហាដែលបុរសប្រព្រឹត្តស្នេហាផ្លូវភេទញឹកញាប់ អាចនាំឈានដល់កើតមហារីកប្រស្តេតដែរឬទេ? តបនឹងសំណួរនេះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឆាយ ប៊ុនហ៊រ មានប្រសាសន៍ថា មិនមានទាក់ទងគ្នាទេ ៖ ។ ការសិក្សាខ្លះបានឲ្យដឹងថា មហារីកប្រូស្តាតវាដុះដាលដោយសារអ័រម៉ូនម្យ៉ាងរបស់បុរសហៅថា Testosterone។ Testosterone ចេញពីពងស្វាសមនុស្សប្រុស។ កាលណាមានបរិមាណ Testosterone ក្នុងឈាមច្រើន វាបង្កឲ្យមានចំណង់ផ្លូវភេទច្រើន។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ដូណាលដ៍ ទ្រុម្ភ (Donald Trump) នាយកវិទ្យាស្ថានមហារីក Roswell Park មានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ សូមរំឭកថា ប្រស្តេតគឺជាក្រពេញមួយដែលស្ថិតនៅជុំវិញបំពង់បង្ហួរនោម វាស្ថិតនៅខាងក្រោមផ្លោកនោម ហើយនិងនៅចំពីមុខចុងពោះវៀនធំរបស់បុរស៕
|
2010-01-28T16:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/prostate-cancer-prevention-02022010035014.html
|
cd049cec-ca57-4d71-a0a3-975e1fc8b681
|
មហារីកប្រស្ដេត
|
មជ្ឈមណ្ឌលត្រួតពិនិត្យនិងបង្ការជំងឺអាមេរិក CDC បានឲ្យដឹងថា មហារីកប្រស្តេតជាមហារីកចំពោះបុរស។ បុរសទាំងឡាយអាចជួបគ្រោះថ្នាក់កើតមហារីកប្រស្តេត ដោយសារមានកត្តាមួយចំនួនរួមចំណែកបង្កើនគ្រោះថ្នាក់មហារីកនេះ ជាពិសេសពលរដ្ឋអាមេរិកដើមកំណើតអាហ្វ្រិក។ កត្តាទាំងនេះ រួមមានអាយុកាន់តែចាស់ ប្រវត្តិគ្រួសារមានមហារីកប្រស្តេត និងពលរដ្ឋអាមេរិកដើមកំណើតអាហ្វ្រិក។ យោងតាមអង្គការសង្គមជំងឺមហារីកអាមេរិក គឺមានជិត២សែនករណីបានត្រូវរកឃើញក្នុងឆ្នាំ២០០៩ ហើយកាលពីឆ្នាំ២០០៨ មានបុរសជាង២៨.០០០នាក់ស្លាប់ដោយជំងឺមហារីកប្រស្តេត។ អំពីការពិនិត្យរកមើលមហារីកប្រស្តេត ៖ គ្រូពេទ្យបានមានប្រសាសន៍ថា មិនមែនគ្រប់តែវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសយល់ស្របដូចៗគ្នាថា ការពិនិត្យរកមើលមហារីកប្រស្តេតអាចសង្គ្រោះជីវិតបុរសឲ្យផុតពីគ្រោះថ្នាក់បាននោះឡើយ។ មានវិធី២យ៉ាងក្នុងការធ្វើតេស្តគឺ វិធីហៅថា Digital Rectal Exam (DRE) និងវិធីពិនិត្យកម្រិតសារធាតុម្យ៉ាងឈ្មោះ Prostate Specific Antigen (PSA)។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឆាយ ប៊ុនហ៊រ នៅក្រុងឡងប៊ិច រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក មានប្រសាសន៍ថា មានមហារីកច្រើនប្រភេទអាចកើតក្នុងខ្លួនមនុស្ស។ ក៏ប៉ុន្តែមធ្យោបាយពិនិត្យរកមើលមហារីក គឺតិចតួចណាស់។ ចំពោះមហារីកប្រស្តេតវិញ គឺមានវិធីសម្រាប់រក។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឆាយ ប៊ុនហ៊រ មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត រ៉ូប៊ឺត ហ្កេតហ្សេនប៊ើក (Robert Getzenberg) នាយកការស្រាវជ្រាវនៅវិទ្យាស្ថានម៉ូត្រសាស្ត្រ Brady, សកលវិទ្យាល័យ Johns Hopkins សហរដ្ឋអាមេរិក មានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបន្តថា លោកគិតថា បុរសគួរតែចាប់ផ្តើមធ្វើតេស្តរកមើលកម្រិត PSA ចាប់ពីអាយុ៤០ឆ្នាំទៅ គឺអាចធ្វើតេស្ត៥ឆ្នាំម្តង បន្ទាប់មក២ឆ្នាំម្តង ឬក៏៤-៥ឆ្នាំម្តង ហើយប្រសិនណាបើអត្រា PSA កើនឡើងច្រើននោះគឺត្រូវធ្វើតេស្ត១ឆ្នាំម្តង។ អំពីរោគសញ្ញា៖ មជ្ឈមណ្ឌលត្រួតពិនិត្យនិងបង្ការជំងឺអាមេរិក CDC បានឲ្យដឹងថា រោគសញ្ញាមានការខុសគ្នារវាងបុរសម្នាក់ទៅបុរសម្នាក់ទៀត។ បុរសខ្លះមិនមានចេញរោគសញ្ញាអ្វីទាំងអស់ក៏មាន។ មានរោគសញ្ញាមួយចំនួនដូចជា ពិបាកពេលផ្តើមបត់ជើងតូចឬនោម។ បត់ជើងតូចខ្សោយ អាក់ៗ នោមញឹកញាប់ ជាពិសេសពេលយប់។ ពិបាកមិនដឹងថា អស់ទឹកនោមពីប្លោកនោម ឈឺចុកផ្សាពេលនោម មានឈាមក្នុងទឹកនោម ឬក្នុងទឹកកាម ចុកចាប់ខ្នង ត្រគាកឬឆ្អឹងត្រគាក ឈឺជាប់ ឈឺចាប់ពេលបញ្ចេញទឹកកាម។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ដូមីកា ម័រ (Donica Moore) និពន្ធនាយកទស្សនាវដ្តី Women 's Health For Life មានប្រសាសន៍ក្នុងបណ្តាញព័ត៌មាន ABC ថា ៖ ។ តើគ្រូពេទ្យព្យាបាលមហារីកប្រស្តេតបានជាឬទេ? លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ដូណាល្ដ ទ្រុម្ភ (Donald Trump) នាយកវិទ្យាស្ថានជំងឺមហារីក Roswell Park នៅអាមេរិកមានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ដូមីកា ម័រ (Donica Moore) មានប្រសាសន៍បន្តថា ៖ ។ ចំពោះការព្យាបាលមហារីកប្រស្តេតវិញនោះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឆាយ ប៊ុនហ៊រ មានប្រសាសន៍ថា ត្រូវវះកាត់ជាបន្ទាន់ ៖ ។ សូមរំឭកថា ប្រូស្តេតគឺជាក្រពេញមួយដែលស្ថិតនៅជុំវិញបំពង់បង្ហួរនោម វាស្ថិតនៅខាងក្រោមប្លោកនោមហើយនិងនៅចំពីមុខចុងពោះវៀនធំរបស់បុរស៕
|
2010-01-21T17:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/prostate-cancer-01262010015306.html
|
d2ecd823-a241-4d2a-8d7e-f8332eccf058
|
រោគសញ្ញាសំខាន់ៗនិងរបៀបព្យាបាលប្រស្តេតរីក
|
វេជ្ជបណ្ឌិតមានប្រសាសន៍ថា ដើម្បីកំណត់ថាប្រស្តេតរីកធំ មិនមែនសម្គាល់តែទៅលើការពិបាកបត់ជើងតូចតែមួយមុខប៉ុណ្ណោះទេ គឺគេត្រូវតែធ្វើតេស្តតាមវិធី២យ៉ាងគឺ ការធ្វើតេស្តឈាមដោយពិនិត្យមើលហៅថា Prostate Specific Antigen (PSA exam) និងធ្វើ Digital Rectal Exam (DRE)។ អង្គការសង្គមជំងឺមហារីកអាមេរិក (American Cancer Society) បានលើកឡើងថា DRE គឺវេជ្ជបណ្ឌិតអាចស្ទាបដឹងថា តើប្រស្តេតរីកធំប៉ុណ្ណា ឬក៏រកមើលថា តើក្រពេញប្រស្តេតមានភាពមិនប្រក្រតីយ៉ាងណា។ ជាទូទៅគឺគេធ្វើដូចជាទៅលើបុរសអាយុ៥០ឆ្នាំ ឬចាស់ជាងនេះ ហើយដែលគ្មានប្រវត្តិគ្រួសារធ្លាប់កើតមហារីកប្រស្តេត ឬប្រស្តេតរីកធំ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឆាយ ប៊ុនហ៊រ នៅក្រុងឡងប៊ិច រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក មានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ ហ្នឹងគឺលូកតាមរន្ធគូទអ៊ីចឹង? បាទ! អាហ្នឹងឯង គឺលេខ១ ហើយ Objective sign ស្ទាបទៅគឺដឹងតែម្តង ប៉ុន្តែទាល់តែអ្នកជំងឺដេកយ៉ាងម៉េចៗ ទាល់តែបច្ចេកទេស មិនជម្រាបទេ សំខាន់ណាស់។ ចំពោះការធ្វើតេស្តឈាមពិនិត្យមើល PSA វេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសមានប្រសាសន៍ថា ជានិច្ចកាលតែងតែមានបរិមាណ PSA តិចតួចលិចចូលទៅក្នុងសរសៃឈាម។ ក៏ប៉ុន្តែ តើបរិមាណប៉ុណ្ណាដែលគេរកឃើញនៅក្នុងឈាម ហើយគេកំណត់ថាអាចមានគ្រោះថ្នាក់ប្រស្តេតរីកធំ ឬក៏មហារីកប្រស្តេតនោះ? លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឆាយ ប៊ុនហ៊រ បានឲ្យដឹងដូច្នេះ ៖ ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត សាយម៉ុន ហល (Simon Hall) ឯកទេសម៉ូត្រសាស្ត្រ ប្រធានផ្នែកម៉ូត្រវិទ្យានៅមហាវិទ្យាល័យពេទ្យ Mount Sinaiនាបុរីញូវយ៉ក មានប្រសាសន៍នៅក្នុងឯកសារ Webmedicineថា ចំពោះបុរសសំខាន់ត្រូវយល់ថា ពិនិត្យ PSA មិនកំណត់ថា មានមហារីកនោះទេ វាគ្រាន់តែប្រាប់អ្នកថា តើភាពគ្រោះថ្នាក់កើនឡើងឬទេប៉ុណ្ណោះ។ លោកបន្តថា មានករណីបុរសខ្លះមានមហារីកប្រស្តេតរីកលឿនណាស់ តែកម្រិត PSA នៅធម្មតា។ ក៏ដូចគ្នានេះដែរ មានបុរសខ្លះមានកម្រិត PSA កើនឡើង ក៏ប៉ុន្តែគ្មានមហារីកឡើយ ហើយឥឡូវនេះគ្មាននរណាប្រាកដឡើយថា តើមូលហេតុអ្វីនោះ។ ហេតុនេះហើយបានជា ដើម្បីជួយដល់ការកំណត់អំពីគ្រោះថ្នាក់នេះ វេជ្ជបណ្ឌិតច្រើនតែធ្វើ DRE។ ក្នុងវិធីនេះ វេជ្ជបណ្ឌិតរកមើលភាពសមប្បមាណ ឬស៊ីមេទ្រី (Symmetry) ភាពរឹងនិងទំហំរបស់ប្រស្តេត។ បន្ទាប់ពីការកំណត់ធាតុពិតនៃជំងឺហើយ នោះទើបឈានដល់ការព្យាបាលប្រស្តេតរីកធំ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឆាយ ប៊ុនហ៊រ បានឲ្យដឹងដូច្នេះ ៖ ។ អ្នកមានបញ្ហាប្រូស្តេតរីកធំម្នាក់នៅក្រុងភ្នំពេញ គឺលោក ស៊ឹម សារ៉ាក់ អគ្គនាយករដ្ឋបាលនិងហិរញ្ញវត្ថុក្រសួងវប្បធម៌ទើបចូលនិវត្តន៍ អាយុ៦១ឆ្នាំមានប្រសាសន៍អំពីខ្លួនលោកផ្ទាល់ដែលទទួលការព្យាបាលប្រូស្តេតរីកធំថា ៖ ។ ចំពោះស្ថានភាពសុខភាពបន្ទាប់ពីការវះកាត់នោះវិញ លោក ស៊ឹម សារ៉ាក់ មានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ សូមរំឭកថា ប្រូស្តេតគឺជាក្រពេញមួយដែលស្ថិតនៅជុំវិញបំពង់បង្ហួរនោម វាស្ថិតនៅខាងក្រោមផ្លោកនោម ហើយនិងនៅចំពីមុខចុងពោះវៀនធំរបស់បុរស៕
|
2010-01-14T17:05:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/bph-treatment-01192010035219.html
|
320224ba-0c72-4edc-9e18-ba4692b96bf2
|
មូលហេតុនិងរោគសញ្ញាសំខាន់ៗនៃប្រស្តេតរីក
|
ឯកសាររបស់វ៉ឹបសាយថ៍ Medtronic.com បានលើកឡើងថា ករណីប្រូស្តេតរីកមិនគំរាមដល់ជីវិតទេ ក៏ប៉ុន្តែច្បាស់ណាស់ថា រោគសញ្ញារបស់វាគឺអាចរំខាន ឆាឆៅដល់ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ ប្រូស្តេតរីកគឺមានការប៉ះពាល់ទៅដល់បំពង់បង្ហួរនោមនិងប្លោកនោម ហើយគេអាចព្យាបាលបានជាតាមវិធីដូចជាកាំរស្មីអ៊ិច ក្នុងចំណោមវិធីព្យាបាលនានា។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឆាយ ប៊ុនហ៊រ នៅក្រុងឡងប៊ិច រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក មានប្រសាសន៍ថា ប្រូស្តេតរីកគឺមិនមែនជាមហារីកប្រូស្តេតនោះទេ។ ប្រូស្តេតរីក គឺវាអាចកម្រិតបរិមាណទឹកនោមដែលហូរចេញពីប្លោកនោម បង្កឲ្យការបត់ជើងតូចមិនបានស្រួល។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឆាយ ប៊ុនហ៊រ បានឲ្យដឹងដូច្នេះ ៖ ។ ឯកសារខាងលើបន្តថា ប្រូស្តេតចាប់រីកដំបូងឡើងគឺនៅពេលបុរសពេញវ័យ ហើយម្តងទៀតគឺនៅវ័យប្រមាណ២៥ឆ្នាំ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឆាយ ប៊ុនហ៊រ មានប្រសាសន៍ថា បញ្ហាប្រូស្តេតរីកជាបញ្ហាដែលមនុស្សប្រុសពិបាកនឹងចៀសផុត ៖ ។ តើអាចមានបញ្ហាទាក់ទងនឹងតំណពូជដែរទេ? Risk factors កត្តាដែលអាចបង្កើតជាបញ្ហា គឺសំខាន់បំផុតប្រូស្តាតដែលរីកហ្នឹង ទាក់ទងនឹងពូជ សំខាន់ណាស់ពូជ Genetic make up សំខាន់ណាស់។ ដូច្នេះហើយបើមានបងប្អូនណាដែលមានបញ្ហាឪពុកមានបញ្ហានោមពិបាក ឬក៏ដឹងថា មានបញ្ហាប្រូស្តាតរីកហើយ គឺបើសិនជាកូនចៅមានបញ្ហាទាក់ទងនឹងបញ្ហាហ្នឹង ឆាប់រកគ្រូពេទ្យភ្លាម ពីព្រោះថា ទាក់ទងនឹងពូជសំខាន់ណាស់។ ២ ទាក់ទងនឹងជាតិសាសន៍ដែរ។ ជនជាតិខ្លះក៏ឈឺច្រើនទៅ ជនជាតិខ្លះក៏អត់សូវមានបញ្ហាទៅ។ ហ្នឹងកត្តាមាន២។ ជនជាតិអាស៊ីយើងមិនសូវមានបញ្ហាហ្នឹងច្រើនដូចជនជាតិអាហ្វ្រិកទេអ៊ីចឹង? រឿងអីបានទាក់ទងអ៊ីចឹង? ដូចពូជ រឿងពូជសាសន៍ ទាក់ទងកន្លែងរស់នៅ ទាក់ទងចំណីអាហារ ទាក់ទងអីៗច្រើនណាស់។ ចំពោះរោគសញ្ញាវិញ អ្នកមានបញ្ហាប្រូស្តេតរីកម្នាក់នៅក្រុងភ្នំពេញ គឺលោក ស៊ឹម សារ៉ាក់ អគ្គនាយករដ្ឋបាលនិងហិរញ្ញវត្ថុក្រសួងវប្បធម៌ទើបចូលនិវត្តន៍ អាយុ៦១ឆ្នាំ មានប្រសាសន៍អំពីខ្លួនលោកផ្ទាល់ថា ៖ ។ ជុំវិញរោគសញ្ញានេះដែរ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឆាយ ប៊ុនហ៊រ មានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ ចំពោះមានករណីអ្នកប្រូស្តេតរីកហើយ តើមានន័យថា អ្នកនោះមានកើតមហារីកប្រូស្តេតឬទេ? លោកវេជ្ជបណ្ឌិត រ៉ប៊ឺត នេដល័រ (Robert Nadler) ជំនាញផ្នែកម៉ូត្រសាស្ត្រនៅមន្ទីរពេទ្យ Northwestern Memorial អាមេរិក មានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ សូមរំឭកថា ប្រូស្តេតគឺជាក្រពេញមួយដែលស្ថិតនៅជុំវិញបំពង់បង្ហួរនោម។ វាស្ថិតនៅខាងក្រោមប្លោកនោមហើយនិងនៅចំពីមុខចុងពោះវៀនធំរបស់បុរស៕
|
2010-01-08T10:50:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/enlarge-prostate-01122010045015.html
|
35450f52-7086-4f01-87de-089335d35f93
|
ទីតាំងនិងសារសំខាន់របស់ប្រស្តេតឬប្រូស្តាត
|
យោងតាមឯកសាររបស់អង្គការសង្គមជំងឺមហារីកអាមេរិក (American Cancer Society) គឺជិត២០០.០០០(ពីរសែន)ករណីមហារីកប្រូស្តេតបានត្រូវរកឃើញក្នុងឆ្នាំ២០០៩ ហើយកាលពីឆ្នាំ២០០៨ នៅអាមេរិកបុរសចំនួនជាង២៨.០០០នាក់ បានស្លាប់ដោយសារមហារីកប្រូស្តេត។ នៅប្រទេសកម្ពុជា ថ្វីបើមិនទាន់មានស្ថិតិផ្លូវការអំពីអ្នកមានជំងឺពាក់ព័ន្ធនឹងប្រូស្តេតក្តី ក៏មានព័ត៌មានខ្លះថា មនុស្សចាស់មានកើតច្រើនករណីដែរ។ អ្នកមានប្រូស្តេតរីកម្នាក់នៅក្រុងភ្នំពេញ គឺលោក ស៊ឹម សារ៉ាក់ អគ្គនាយករដ្ឋបាលនិងហិរញ្ញវត្ថុក្រសួងវប្បធម៌ទើបចូលនិវត្តន៍ អាយុ៦១ឆ្នាំ ដែលបានដឹងថា ខ្លួនមានបញ្ហានេះកាលពីលោកមានអាយុ៥៣ឆ្នាំ មានប្រសាសន៍ថា ៖ ប្រូស្តេតមាននៅតែមនុស្សប្រុសទេ ស្ត្រីមិនមានឡើយ ក៏ដូចជាស្ត្រីមានស្បូនដែលបុរសគ្មាននោះដែរ។ អ្វីហៅថាប្រូស្តេត? ឯកសាររបស់មជ្ឈមណ្ឌលត្រួតពិនិត្យនិងបង្ការជំងឺអាមេរិក CDC បានឲ្យដឹងថា ប្រូស្តេតជាផ្នែកមួយនៃប្រព័ន្ធបន្តពូជរបស់បុរស គឺរួមមានអង្គជាតិ ឬលឹង្គ ប្រូស្តេតនិងពងស្វាស។ ប្រូស្តេតគឺជាក្រពេញមួយដែលស្ថិតនៅជុំវិញបំពង់បង្ហួរនោម វាស្ថិតនៅខាងក្រោមប្លោកនោម ហើយនិងនៅចំពីមុខចុងពោះវៀនធំ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឆាយ ប៊ុនហ៊រ នៅក្រុងឡងប៊ិច រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក បានបង្ហាញជូននូវទីតាំងរបស់ប្រូស្តេតក្នុងខ្លួនបុរស ៖ ។ ក្នុងពេលដែលបុរសកាន់តែមានអាយុកាន់តែច្រើន ប្រូស្តេតក៏កាន់តែរីកទំហំរបស់ខ្លួនកាន់តែធំដែរ។ បញ្ហានេះបង្កឲ្យបំពង់បង្ហួរនោមកាន់តែរួមតូចដែលបណ្តាលឲ្យការហូរទឹកនោមកាន់តែថយចុះ។ វិទ្យាសាស្ត្រពេទ្យបានបែងចែក ប្រូស្តេតជាផ្នែកសំខាន់ៗ ហើយមានទំនាក់ទំនងនឹងសាច់ដុំផងដែរ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឆាយ ប៊ុនហ៊រ ឲ្យដឹងដូច្នេះ ៖ ។ តើប្រូស្តេតមានមុខងារធ្វើអ្វីខ្លះ? លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Robert Nadler ជំនាញផ្នែកម៉ូត្រសាស្ត្រនៅមន្ទីរពេទ្យ Northwestern Memorial អាមេរិក មានប្រសាសន៍ថា ប្រូស្តេតមានមុខងារតូចមួយក្នុងការគ្រប់គ្រងការបត់ជើងតូច ឬការបញ្ចេញទឹកនោម ថ្វីបើសន្ទះបិទបើក (Sphincter) រវាងប្លោកនោមនឹងបង្ហួរនោមមានសារសំខាន់ខ្លាំងក្នុងការគ្រប់គ្រងទឹកនោមជាងប្រូស្តេតនោះក្តី តែតួនាទីសំខាន់របស់ប្រូស្តេតគឺរក្សាទុកនិងផលិតទឹកកាម។ លោកថា ប្រូស្តេតក៏ជួយដល់ការបញ្ចេញទឹកកាម ជួយឲ្យទឹកកាមខាប់នៅពេលចេញមកក្រៅ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឆាយ ប៊ុនហ៊រ មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Robert Nadler មានប្រសាសន៍ថា ខណៈដែលអាយុកាន់តែច្រើន គឺបុរសកាន់តែពិបាកបត់ជើងតូចដែរ ហើយនៅសហរដ្ឋអាមេរិក មានបុរសប្រមាណម្នាក់ក្នុងចំណោមបុរស៦នាក់អាចនឹងឈានទៅកើតមហារីកប្រូស្តេត។ តើជំងឺទាក់ទងនឹងប្រូស្តេត មានមូលហេតុមកពីអ្វី? លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Robert GetZenberg នាយកការស្រាវជ្រាវនៅវិទ្យាស្ថានម៉ូត្រសាស្ត្រ Brady, សកលវិទ្យាល័យ Johns Hopkins មានប្រសាសន៍ថា គេមិនដឹងពីមូលហេតុពិតនៃប្រូស្តេតរីក ឬក៏មហារីកប្រូស្តេតនោះទេ ប៉ុន្តែដឹងថា ហាក់ដូចជាផលប៉ះពាល់ម៉្យាងនៃកំណើនអាយុរបស់បុរស។ មជ្ឈមណ្ឌលត្រួតពិនិត្យនិងបង្ការជំងឺអាមេរិក CDC បានឲ្យដឹងថា ករណីប៉ះពាល់ដល់ប្រូស្តេត គឺរលាកប្រូស្តេត (Prostatitis) ប្រូស្តេតរីក (Enlarge prostate / Benign prostatic hyperplasia – BPH) ហើយនិងមហារីកប្រូស្តេត (Prostate cancer)៕
|
2009-12-31T17:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/anatomy-n-function-of-prostate-01052010031912.html
|
f876f8de-7c8c-4699-8782-67e9ba6fc19b
|
វិធីបង្ការកុំឲ្យឆ្លងមេរោគរបេង
|
គ្រូពេទ្យបានមានប្រសាសន៍ថា ជាទូទៅគេអាចបង្ការបាននូវការឆ្លងមេរោគរបេង។ ឯកសារមូលនិធិ Mayo ដើម្បីការអប់រំនិងការព្យាបាលផ្នែកវិជ្ជាពេទ្យនៅសហរដ្ឋអាមេរិក បានលើកឡើងថា ជាវិធីដ៏ល្អបំផុតក្នុងការគ្រប់គ្រងត្រួតពិនិត្យរបេងនោះ គឺការរករោគវិនិច្ឆ័យហើយនិងការព្យាបាលអ្នកដែលផ្ទុកបាក់តេរីរបេងមុននឹងអាចឈានដល់កើតរបេងសកម្ម ហើយក៏ត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្ននឹងអ្នកជំងឺរបេងដែលសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យផង។ ឯកសារបន្តថា នៅមានវិធានការផ្សេងៗទៀតដែរដើម្បីការពារខ្លួនឯងនិងការពារអ្នកដទៃ ដូចជារក្សាប្រព័ន្ធការពារជំងឺក្នុងខ្លួន (Immune system) ឲ្យនៅរឹងមាំល្អ ដោយការបរិភោគអាហារប្រកបដោយសុខភាព ក្នុងនោះមានពិសាបន្លែនិងផ្លែឈើ សម្រាន្តលក់ឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ហាត់ប្រាណយ៉ាងតិចបាន៣០នាទីក្នុង១ថ្ងៃ ហើយហាត់ឲ្យបានច្រើនដង ច្រើនថ្ងៃក្នុង១សប្តាហ៍ ដើម្បីឲ្យប្រព័ន្ធការពារជំងឺក្នុងខ្លួននៅខ្លាំង។ ធ្វើតេស្តឲ្យបានទៀងទាត់ ។ អ្នកឯកទេសបានណែនាំថា ចំពោះអ្នកដែលងាយចម្លងយកមេរោគរបេងមកដាក់ក្នុងខ្លួន គឺត្រូវធ្វើតេស្តរបេង១ដងក្នុង១ឆ្នាំ។ អ្នកដែលងាយកើតមានជំងឺរបេងរួមមាន អ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ហើយនិងអ្នកដែលមានប្រព័ន្ធការពារមេរោគក្នុងខ្លួនចុះខ្សោយ ព្រមទាំងអ្នកដែលរស់នៅ ឬធ្វើការក្នុងមន្ទីរឃុំឃាំង ក្នុងមណ្ឌលចិញ្ចឹម ថែរក្សាមនុស្សចាស់ បុគ្គលិកពេទ្យ អ្នកដែលមកពីប្រទេសដែលមានអត្រាជំងឺរបេងខ្ពស់។ល។ គិតគូរអំពីការព្យាបាលបង្ការកុំឲ្យដល់ធ្ងន់ធ្ងរ ។ មានការសុំឲ្យចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការសម្រាប់មនុស្សធំ។ប្រសិនបើអ្នកណាម្នាក់ធ្វើតេស្តរកឃើញថា មានឆ្លងបាក់តេរីរបេងតែមិនទាន់ដល់កម្រិតកើតរបេងនោះ វេជ្ជបណ្ឌិតប្រហែលជានឹងណែនាំឲ្យពិសាថ្នាំដើម្បីកាត់បន្ថយលទ្ធភាពគ្រោះថ្នាក់ឈានដល់កើតរបេង។ ប្រើថ្នាំឲ្យបានគ្រប់ពេញលេញគ្រប់ជ្រុងជ្រោយតាមការកំណត់ សម្រាប់ការពារខ្លួនឯងផង ការពារអ្នកដទៃផងកុំឲ្យឆ្លងរបេង។ពេលណាដែលអ្នកជំងឺឈប់ព្យាបាលមុនកាលកំណត់ ឫលេបថ្នាំរំលងពេលនោះ គឺបាក់តេរីអាចមានលទ្ធភាពបង្កបំប្លែងឲ្យអាចរស់បានបន្ទាប់ពីទប់ទល់ថ្នាំរបេងកម្រិតខ្លាំង។ ជាលទ្ធផលគឺកើតជាក្រុមបាក់តេរីស៊ាំថ្នាំ ហើយអ្នកជំងឺរបេងស៊ាំថ្នាំអាចឈានដល់ស្លាប់ ឬក៏ពិបាកព្យាបាល។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៅ តាន់អ៊ាង នាយកមជ្ឈមណ្ឌលជាតិកម្ចាត់រោគរបេងនិងហង់សិននៃក្រសួងសុខាភិបាលមានប្រសាសន៍ថា ការព្យាបាលរបេងដោយប្រើដូតស៍និងពង្រីកសេវាព្យាបាលដោយដូតស៍ទៅដល់សហគមន៍ជាវិធានការសំខាន់។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៅ តាន់អ៊ាង មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ។ ជាមួយនេះមានការប្រយុទ្ធនឹងរបេងអេដស៍ ប្រយុទ្ធរបេងស៊ាំថ្នាំ ប្រយុទ្ធរបេងកុមារជាដើមផង។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៅ តាន់អ៊ាង បានឲ្យដឹងបន្តដូច្នេះថា ៖ ។ បន្ថែមពីនេះមានកិច្ចសហការរវាងសេវារដ្ឋនិងសេវាឯកជនផងដែរ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត បានឲ្យដឹងទៀតថា ៖ ។ ដើម្បីរក្សាគ្រួសារនិងមិត្តភក្តិកុំឲ្យឈឺបើសិនជាអ្នកជាអ្នករបេងសកម្ម នោះវិញគឺ ៖ ។ ជាមួយនេះត្រូវមានអនាម័យផ្ទះសម្បែងថែមទៀត ៖ ។ ការណែនាំបានបន្ថែមថា បើសិនជាអាចធ្វើបាននោះ គឺអ្នកជំងឺត្រូវនៅផ្ទះ កុំទៅធ្វើការ ឬកុំទៅសាលារៀន ឬមិនត្រូវសម្រាន្តក្នុងបន្ទប់រួមជាមួយអ្នកផ្សេងក្នុងរយៈពេល២-៣សប្តាហ៍ដំបូងនៃការព្យាបាលរបេងសកម្ម៕
|
2009-12-24T17:05:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/tb-prevention-12242009052934.html
|
70f8a111-4e4d-4267-ba50-8f4c90e8b498
|
ការព្យាបាលជំងឺរបេងស៊ាំថ្នាំ
|
មជ្ឈមណ្ឌលដើម្បីត្រួតពិនិត្យនិងបង្ការជំងឺរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក CDC បានឲ្យដឹងថា បាក់តេរីរបេងអាចក្លាយទៅជាស៊ាំនឹងឱសថដែលគេធ្លាប់ប្រើសម្រាប់ព្យាបាលជំងឺរបេង គឺមានន័យថា ឱសថធ្លាប់ប្រើនោះអាចនឹងមិនធ្វើឲ្យបាក់តេរីរបេងស្លាប់បានទៀតទេ។ ឯកសារបានលើកឡើងថា ករណីស៊ាំនឹងថ្នាំអាចកើតឡើងបាន គឺនៅពេលណាដែលមានការប្រើថ្នាំនោះដោយមិនត្រឹមត្រូវ ឬដោយមិនមានការគ្រប់គ្រងត្រឹមត្រូវដូចជា អ្នកជំងឺមិនបានពិសាថ្នាំឲ្យបានគ្រប់ពេញលេញតាមការកំណត់របស់គ្រូពេទ្យ បញ្ហាគ្រូពេទ្យចេញវេជ្ជបញ្ជាសម្រាប់ព្យាបាលមិនបានត្រឹមត្រូវ មិនគ្រប់កម្រិតថ្នាំ ឬក៏មិនមានរយៈពេលត្រឹមត្រូវក្នុងការប្រើឱសថ ការផ្តល់ឱសថមិនទៀងទាត់ ដាច់ថ្នាំ ឬក៏ដោយសារបញ្ហាគុណភាពឱសថ ឱសថខ្វះគុណភាព។ មានករណីបាក់តេរីរបេងស៊ាំថ្នាំ២យ៉ាង។ ចំពោះករណីស៊ាំទី១ ដែលអង់គ្លេសហៅថា Multidrug-Resistant TB គឺបាក់តេរីរបេងស៊ាំយ៉ាងហោចនឹងថ្នាំរបេងសំខាន់២មុខ មាន Isoniazid និង Rifampin ដែលឱសថទាំង២មុខនេះ បានត្រូវគេយកទៅព្យាបាលអ្នកកើតរបេងជាទូទៅ។ ចំពោះករណីស៊ាំទី២ ដែលអង់គ្លេសហៅថា Extensively drug-resistant TB នោះ គឺបាក់តេរីស៊ាំនឹងថ្នាំព្យាបាលរបេង Isoniazid និង Rifampin ផង ថែមទាំងស៊ាំនឹងថ្នាំ Fluoroquinolone ផងហើយនិង ស៊ាំថ្នាំចាក់១ប្រភេទណាមួយក្នុងចំណោមថ្នាំរបេងសម្រាប់ចាក់ដូចជា Amikacin, Kanamycin, ឬ Capreomycin។ ក្នុងការព្យាបាលរបេងដែលស៊ាំថ្នាំនោះ គឺគេត្រូវប្រើថ្នាំច្រើនមុខលាយចម្រុះគ្នាយ៉ាងហោច៤មុខ ហើយការលាយចម្រុះនោះមានប្រសិទ្ធភាពជាងការប្រើថ្នាំតែ១មុខៗនោះ។ ការព្យាបាលនេះត្រូវប្រើរយៈពេល១៨ខែទៅ២ឆ្នាំ ឬក៏អាចយូរជាងនេះផងក៏មាន។ ចំពោះការព្យាបាលដោយប្រើថ្នាំចម្រុះនេះទៀត ឯកសារបានលើកឡើងថា មានករណីអ្នកជំងឺរបេងស៊ាំថ្នាំជាច្រើនអាចនឹងព្យាបាលមិនជាដែរ ហើយបើសិនជាមានករណីព្យាបាលសម្រេចបានជោគជ័យនោះទៀត ជួនកាលអ្នកនោះអាចត្រូវទទួលការវះកាត់ដើម្បីកាត់យកចេញផ្នែកដែលខូចរ៉ាំរ៉ៃ ឬក៏ជួសជុលកែកុនផ្នែកសួតដែលខូចនោះ។ នៅប្រទេសកម្ពុជាលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៅ តាន់អ៊ាង នាយកមជ្ឈមណ្ឌលជាតិកម្ចាត់រោគរបេងនិងហង់សិននៃក្រសួងសុខាភិបាល មានប្រសាសន៍ថា ការព្យាបាលរបេងស៊ាំថ្នាំគឺប្រើរយៈពេលយូរ ហើយការចំណាយលុយក៏ច្រើនដែរ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៅ តាន់អ៊ាង មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តី លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៅ តាន់អ៊ាង មានប្រសាសន៍ថា មានករណីស៊ាំថ្នាំរបេងតិចតួចណាស់នៅស្រុកខ្មែរ ៖ ។ ឯកសារមូលនិធិ Mayo ដើម្បីការអប់រំនិងការស្រាវជ្រាវផ្នែកវិជ្ជាពេទ្យនៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានណែនាំថា បញ្ហាការព្យាបាលឲ្យបានគ្រប់ពេញលេញ គឺជាកត្តាដ៏មានសារសំខាន់ ព្រោះថា បន្ទាប់ពីព្យាបាលបាន៣-៤សប្តាហ៍ អ្នកជំងឺនឹងចាប់ផ្តើមមានអារម្មណ៍ថា មានសុខភាពល្អគ្រាន់បើ។ ចំណុចនេះហាក់អាចបញ្ចុះបញ្ចូលចិត្តអ្នកជំងឺឲ្យឈប់ប្រើថ្នាំរបេង ក៏ប៉ុន្តែជាបញ្ហាស្លាប់រស់នោះគឺ អ្នកជំងឺត្រូវតែពិសាថ្នាំឲ្យគ្រប់ពេញលេញតាមវេជ្ជបញ្ជា ព្រោះថា ឆាប់លែងពិសាថ្នាំពេក ឬក៏លេបថ្នាំរំលងពេល អាចនឹងនាំឲ្យបាក់តេរីរបេងដែលកំពុងនៅរស់ ក្លាយជាស៊ាំនឹងថ្នាំកំពុងព្យាបាលនោះ ហើយនាំឈានដល់គ្រោះថ្នាក់ពិបាកព្យាបាលផង។ គួររំឭកថា នៅតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វ៊ិកខាងលិច មានការប្រកាសភាពអាសន្ននៃជំងឺរបេងក្នុងឆ្នាំ១៩៩៩ គឺបន្ទាប់ពីសកលលោកបានប្រកាសភាពអាសន្ននៃជំងឺរបេងកាលពីឆ្នាំ១៩៩៣ ហើយក្នុងឆ្នាំដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០ ទូទាំងសកលលោកបានដាក់ផែនការពង្រីកយុទ្ធសាស្ត្រដូតស៍ទៅដល់សេវាសុខាភិបាលដែលទាបបំផុតក្នុងប្រទេសនីមួយៗ។ ចំពោះនៅកម្ពុជា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៅ តាន់អ៊ាង មានប្រសាសន៍ថា សេវាសុខភាពទាបបំផុតគឺមណ្ឌលសុខភាពនិងប៉ុស្តិ៍សុខភាព ហើយចាប់ពីឆ្នាំ២០០១ ដល់ឆ្នាំ២០០៥ កម្ពុជាបានពង្រីកសេវាព្យាបាលតាមវិធីដូតស៍ដល់មណ្ឌលសុខភាពហើយ គឺឲ្យអ្នកជំងឺលេបថ្នាំនៅមុខគ្រូពេទ្យ៕
|
2009-12-17T17:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/treating-drug-resistant-tb-12172009050942.html
|
064a749e-3ec6-4e1f-a11e-69ae03409193
|
វិធីព្យាបាលរបេងតាមវេជ្ជសាស្ត្រ
|
ពីរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតុន លោក ឃឹម សារ៉ង សូមលើកឡើងនូវមតិរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញស្តីពីវិធីព្យាបាលរបេងតាមវេជ្ជសាស្ត្រ។
|
2009-12-04T17:10:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/tb-treatment-n-drug-12092009044023.html
|
32bc98ab-1d09-4a0e-b639-a3edf764cdcf
|
តើមនុស្សប្រភេទណាដែលងាយឆ្លងរោគរបេង?
|
តើក្រុមមនុស្សណាខ្លះដែលអាចងាយនឹងឆ្លងបាក់តេរីរបេង ហើយវិវត្តទៅកើតរបេង? ឯកសារនានាផ្នែកសុខាភិបាលបានឲ្យដឹងថា មេរោគអេដស៍និងបាក់តេរីរបេងផ្សំគ្នា អាចនាំដល់ការគ្រោះថ្នាក់ស្លាប់បាន នោះគឺការឆាប់លូតលាស់របស់មេរោគណាមួយខាងលើនេះ វាធ្វើឲ្យមេរោគមួយទៀតក៏លូតលាស់រហ័សដែរ ហើយមេរោគអេដស៍ វាធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធការពារជំងឺក្នុងខ្លួនមនុស្សចុះខ្សោយ។ ជាមួយនេះលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៅ តាន់អ៊ាង នាយកមជ្ឈមណ្ឌលជាតិកម្ចាត់រោគរបេង និងហង់សិន ក្រសួងសុខាភិបាលមានប្រសាសន៍ថា អ្នកងាយឆ្លងរបេង គឺអ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ អ្នកមានប្រព័ន្ធការពារសព៌ាង្គកាយខ្សោយ កុមារ អ្នកបរិភោគអាហារមិនគ្រប់គ្រាន់។ល។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៅ តាន់អ៊ាង មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ។ ចំណែកករណីពាក់ព័ន្ធនឹងការឆ្លងពីម្តាយកំពុងមានគភ៌ទៅដល់ទារកក្នុងផ្ទៃនោះវិញ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតមានប្រសាសន៍ថា មិនឆ្លងទេ ហើយបើមានគឺតិចបំផុត ៖ ។ តើអ្នកណាខ្លះត្រូវទៅឲ្យធ្វើតេស្តរបេង ហើយធ្វើយ៉ាងម៉េចបានដឹងថាកើតរបេង? ឯកសាររបស់CDC អាមេរិកឲ្យដឹងថា អ្នកត្រូវឲ្យវេជ្ជបណ្ឌិត ឬក៏មន្ត្រីសុខាភិបាលនៅមូលដ្ឋានពិនិត្យរកមើលរោគរបេងនោះគឺ អ្នកដែលនៅជិតមនុស្សដែលដឹងថា មានកើតរបេង ឬក៏អ្នកដែលសង្ស័យថា មានរោគរបេងសកម្ម អ្នកឆ្លងមេរោគអេដស៍ ឬក៏មានលក្ខខណ្ឌដទៃទៀត ដែលធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធការពារជំងឺចុះខ្សោយ ហើយដែលអាចនាំដល់គ្រោះថ្នាក់ មានមេរោគរបេងសកម្ម ឬអ្នកដែលមកពីប្រទេសសំបូរអ្នកកើតរបេង អ្នកដែលអាចងាយឆ្លងរបេង ដូចជាជនគ្មានផ្ទះសម្បែង អ្នកជាប់ក្នុងមន្ទីរឃុំឃាំង ក្នុងពន្ធនាគារ ឬអ្នកដែលចាក់គ្រឿងញៀន។ល។ បន្ថែមលើក្រុមមនុស្សដូចបានរៀបរាប់ខាងលើ មន្ត្រីផ្នែកសុខាភិបាលបានឲ្យដឹងថា ជនដែលធ្លាប់ចាក់វ៉ាក់សាំងការពាររបេងពីតូចហើយនោះ ក៏អាចឆ្លងរបេងដែរ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឡេង ឆេងឡាយ មន្ដ្រីវេជ្ជសាស្ដ្រនៃគម្រោងកម្ចាត់ជំងឺរបេងរបស់ទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្ដរជាតិជប៉ុន ឬអង្គការ JICAបានមានប្រសាសន៍ថា តាមរយៈការស្រាវជ្រាវកន្លងមក គេបានឃើញថា ទោះបីជាគេបានធ្វើការចាក់ថ្នាំវ៉ាក់សាំងបង្ការរបេងរួចហើយក្តី ក៏អាចឆ្លងមេរោគរបេងនោះ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឡេង ឆេងឡាយ មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ។ ឯកសាររបស់ CDC អាមេរិកបន្តថា ក្នុងការរកបាក់តេរីរបេង មានរបៀបធ្វើតេស្ត២យ៉ាងគឺ ចាក់ថ្នាំជាតិពិសនៃរោគរបេងលើស្បែកដៃ ផ្នែកខាងក្រោម (TB skin test) និងតេស្តឈាមពិសេសរករបេង (Special TB blood tests)។ ការធ្វើតេស្តឈាមពិសេសរករបេង ឬវិធីហៅថា Interferon-gamma release assays [IGAs] គឺវាស់មើលថា តើប្រព័ន្ធការពារជំងឺវាប្រតិកម្មនឹងបាក់តេរីរបេងយ៉ាងម៉េចខ្លះ។ ឯកសារបន្តថា ដោយសារវិធីចុងក្រោយនេះជាវិធីថ្មី មន្ទីរផ្នែកសុខភាព ប្រើវិធីនេះតិចតួចណាស់។ ឯកសារបានបន្ថែមថា ការដែលប្រតិកម្មវិជ្ជមាន៤៨ម៉ោងទៅ៧២ម៉ោង បន្ទាប់ពីចាក់ថ្នាំជាតិពិសនៃរោគរបេងលើស្បែក (Mantoux tuberculin skin test) ឬប្រតិកម្មវិជ្ជមានរបេងក្នុងតេស្តឈាម គឺគ្រាន់តែប្រាប់ថា អ្នកនោះមានឆ្លងបាក់តេរីរបេងប៉ុណ្ណោះ។ គឺមិនមែនប្រាប់ថា តើអ្នកនោះបានឈាន ឬមិនឈានដល់កើតជំងឺរបេងនោះឡើយ។ ការធ្វើតេស្តផ្សេងៗទៀត ដូចជាការឆ្លុះដោយកាំរស្មីអ៊ិចនៅទ្រូង (Chest X-Ray) និងការពិនិត្យកំហាក (sample of sputum) គឺជាវិធីដែលគេត្រូវការធ្វើបន្ថែមផងដែរ ដើម្បីអាចកំណត់ថា កើតរបេងឬមិនកើតរបេង។ លោក ប៉ុក សុគន្ធរដ្ឋ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពត្រពាំងក្រឡឹង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានប្រសាសន៍អំពីការធ្វើតេស្តរបេងនៅមណ្ឌលសុខភាពរបស់លោកដោយពិនិត្យកំហាកថា ៖ ។ ឯកសាររបស់អាមេរិកបន្តទៀតថា ចំពោះអ្នកមានឆ្លងបាក់តេរីរបេងរួចហើយ ប៉ុន្តែមិនទាន់ដល់ដំណាក់កាលកើតរបេងនៅឡើយនោះ គឺអ្នកនោះមិនទាន់ឈឺអ្វីទេ ហើយក៏មិនទាន់មានចេញរោគសញ្ញាអ្វីដែរ ហើយថា អ្នកដែលបានឆ្លងបាក់តេរីរបេង តែមិនទាន់កើតរបេង គឺមិនអាចចម្លងរបេងទៅអ្នកដទៃបានទេ៕
|
2009-11-20T11:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/diagnostic-for-tb-infection-11272009050006.html
|
5cb02b11-3f27-43c9-b54c-56140280c13d
|
វិធានការកម្ចាត់ជំងឺរបេង
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឃឹម សារ៉ង ដែលលើកយកការបកស្រាយរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញមកជម្រាបជូនជ្រាបអំពីជំងឺរបេងនេះ ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2009-10-02T09:05:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/feature-hsk0930-tb-10062009051300.html
|
253c59e4-a5ac-47a9-bd0e-37709f961bd9
|
ការព្យាបាលជំងឺគ្រុនចាញ់
|
វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញមានប្រសាសន៍ថា គេអាចព្យាបាលនិងការពារជំងឺគ្រុនចាញ់បាន។ ចំពោះការព្យាបាល លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ខេង ស៊ីម អនុប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ មានប្រសាសន៍ថា មុននឹងសម្រេចថាយកថ្នាំណាមកព្យាបាលនោះ ជាចាំបាច់គឺត្រូវធ្វើតេស្តឈាមអ្នកជំងឺជាមុនសិន។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ខេង ស៊ីម មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ។ លោក ប៉ុក សុគន្ធរដ្ឋ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពត្រពាំងក្រឡឹង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានប្រសាសន៍អំពីការធ្វើតេស្តឈាមរកគ្រុនចាញ់នោះថា ៖ ។ បើតាមប្រសាសន៍របស់លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ី ប៊ុតដេនីស នៃអង្គការសុខភាពពិភពលោក គឺកាលក្នុងទសវត្សរ៍ ១៩៥០ គេព្យាបាលគ្រុនចាញ់នៅកម្ពុជា ដោយប្រើថ្នាំ គីនីន តែមួយមុខប៉ុណ្ណោះ។បន្ទាប់មកទៀត មានការប្រែប្រួលក្នុងការព្យាបាល ហើយក៏យោលទៅតាមប្រភេទប៉ារ៉ា់ស៊ីត គ្រុនចាញ់នោះផងដែរ។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ខេង ស៊ីម មានប្រសាសន៍អំពីថ្នាំសម្រាប់ព្យាបាលថា ៖ ។ តើអ្នកជំងឺត្រូវបង់ប្រាក់ប៉ុន្មានក្នុងការព្យាបាលគ្រុនចាញ់? លោក ប៉ុក សុគន្ធរដ្ឋ មានប្រសាសន៍ថា ចំពោះមណ្ឌលសុខភាពត្រពាំងក្រឡឹងរបស់លោក គឺបង់ហិរញ្ញប្បទាន ១.០០០រៀល ៖ ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តី លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតបានបញ្ជាក់ហើយបញ្ជាក់ទៀតថា ដើម្បីផ្តល់ការព្យាបាល ត្រូវតែធ្វើតេស្តឈាមរកមើលប្រភេទគ្រុនចាញ់។ ហើយក្រោយពីការព្យាបាលរួច គឺអ្នកជំងឺគ្មានទទួលផលវិបាកអ្វីទេ ៖ ។ ផ្ទុយទៅវិញ បញ្ហាលេបថ្នាំរបស់អ្នកជំងឺ ឬការព្យាបាលដោយមិនច្បាស់លាស់ អាចនឹងនាំឈានដល់ផលវិបាកអាក្រក់នានា ៖ ។ ហើយក្នុងករណីខ្លះ ការព្យាបាលដោយមិនច្បាស់លាស់ ក៏អាចឲ្យឈានដល់ការស្លាប់ផងដែរ ៖ ។ ចំពោះបញ្ហាដែលថាអ្នកដែលធ្លាប់កើតគ្រុនចាញ់ម្តងហើយ តើអាចកើតម្តងទៀត ឬទេ បើសិនជាមានមូសគ្រុនចាញ់ខាំម្តងទៀតនោះ? លោក ប៉ុក សុគន្ធរដ្ឋ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពត្រពាំងក្រឡឹងមានប្រសាសន៍ថា ៖ ៕
|
2009-09-25T09:20:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/treatment-of-malaria-09282009063529.html
|
f8678b70-cf28-46b3-af8e-c6dae7adfd0e
|
រោគសញ្ញានៃជំងឺគ្រុនចាញ់
|
ដូចលោកអ្នកនាងជ្រាបរួចមកហើយថា ក្រោយពីមូសដែកគោលញីខាំ រួចចម្លងប៉ារ៉ាស៊ីត ចូលក្នុងឈាមមនុស្សហើយនោះ អ្នកដែលត្រូវមូសខាំនោះ ខ្លះមិនទាំងដឹងថាខ្លួនមានជំងឺគ្រុនចាញ់នៅឡើយទេ។ ហើយក្នុងរវាងពី ១សប្តាហ៍ ទៅ ២សប្តាហ៍ បន្ទាប់ពីមនុស្សឆ្លងរួចហើយ រោគសញ្ញាដំបូងនៃគ្រុនចាញ់ក៏លេចចេញឡើង គឺធម្មតាមានគ្រុន ឈឺក្បាល រងាញាក់ និងក្អួតចង្អោរ។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ខេង ស៊ីម អនុប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ ក្រសួងសុខាភិបាល បានមានប្រសាសន៍អំពីរោគសញ្ញានៃជំងឺនេះថា គឺអាស្រ័យទៅលើសណ្ឋាននៃការឈឺស្រាល ឬក៏ឈឺធ្ងន់។ ចំពោះករណីស្រាល ៖ ។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតបានលើកឡើងថា ចំពោះករណីឈឺធ្ងន់វិញនោះ អាចនាំឈានដល់វិបត្តិសរីរាង្គផ្សេងៗផង ៖ ។ វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញបានណែនាំថា ក្នុងការព្យាបាលអ្នកជំងឺគប្បីអនុវត្តឲ្យបានត្រឹមត្រូវតាមការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យ បើពុំនោះទេអាចនឹងលេចចេញនូវផលវិបាកអាក្រក់នានា ដូចជាករណីស៊ាំថ្នាំជាដើម។ ក៏ប៉ុន្តែមូលហេតុពិតប្រាកដដែលបញ្ជាក់ថា មានភាពស៊ាំទៅនឹងថ្នាំគ្រុនចាញ់នោះ គឺពុំទាន់ដឹងច្បាស់លាស់នៅឡើយទេ។ តែទាំងអាជ្ញាធរ ទាំងអង្គការអន្តរជាតិ សុទ្ធតែមានការប្រឹងប្រែងបំបាត់ការស៊ាំនេះ។ យោងតាមកាសែតភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍ ថ្ងៃ ៣១ ខែកក្កដា ២០០៩ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ដួង សុជាតិ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់មានប្រសាសន៍ថា ដោយមានកិច្ចសហការជាមួយអង្គការសុខភាពពិភពលោក និងដោយមានថវិកាជំនួយរបស់មូលនិធិ Bill និង Melinda Gates តាំងពីខែកុម្ភៈ មក មានថវិកាចំនួន ២២លានដុល្លារអាមេរិក ដើម្បីទប់ទល់បង្ក្រាបបញ្ហាប៉ារ៉ាស៊ីតស៊ាំថ្នាំគ្រុនចាញ់ ជាពិសេសនៅភាគខាងលិចនៃប្រទេសកម្ពុជា។ លោកមានប្រសាសន៍ថា ថ្នាំអាតេមីស៊ីនីន សម្រាប់ប្រើព្យាបាលជំងឺគ្រុនចាញ់កន្លងមក ឥឡូវនេះប៉ារ៉ាស៊ីត ឬក៏មេរោគគ្រុនចាញ់បានស៊ាំទៅនឹងថ្នាំនេះហើយ។ លោកបន្តថា មជ្ឈមណ្ឌលរបស់លោក រួមនឹងទីភ្នាក់ងារអន្តរជាតិ កំពុងសហការគ្នាលើកគម្រោងកម្មវិធីប្រឆាំងបញ្ហាប៉ារ៉ាស៊ីតស៊ាំនេះ ដោយមានគំនិតថា នឹងដកថ្នាំអាតេមីស៊ីនីនទាំងអស់ចេញពីទីផ្សារ កុំឲ្យមានលក់ក្នុងរយៈពេល ២-៣ឆ្នាំ ដើម្បីធ្វើឲ្យប៉ារ៉ាស៊ីតដែលស៊ាំនោះ វាស្លាប់បាត់អស់ ចំណែកឯប៉ារ៉ាស៊ីតថ្មី អាចនឹងមិនមានបញ្ហាស៊ាំនេះទេ។ យោងតាមឯកសារpri.org ទោះបីមានករណីស៊ាំថ្នាំក៏ដោយ គឺថ្នាំ ២មុខរួមគ្នា ដែលក្នុងនោះមានថ្នាំអាតេមីស៊ីនីន បានត្រូវគេប្រើនៅឡើយក្នុងករណីភាគច្រើន ក៏ប៉ុន្តែនៅភូមិនាតំបន់ដែលមានបញ្ហាប៉ារ៉ាស៊ីតស៊ាំថ្នាំ នឹងមិនមានប្រើថ្នាំអាតេមីស៊ីនីនទេ។ ជាជំនួសវិញ គឺវេជ្ជបណ្ឌិតនឹងផ្តល់ឲ្យអ្នកជំងឺនូវថ្នាំចម្រុះ ២មុខ ដែលមានតម្លៃថ្លៃបន្តិច គឺថ្នាំឈ្មោះ Malarone។ កាលពីខែឧសភា ២០០៩ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ដួង សុជាតិ មានប្រសាសន៍ដោយរំពឹងថា អាចនឹងបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់អស់ពីស្រុកខ្មែរនៅមុនឆ្នាំ ២០១៥ ក៏ប៉ុន្តែលោកថាក្នុងការបំបាត់នេះ នៅមានចោទបញ្ហាតម្លៃចំណាយនៅឡើយ។ គួររំឭកថា បើតាមលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ី ប៊ុតដេនីស នៃអង្គការសុខភាពពិភពលោកនៅកម្ពុជា ធ្លាប់មានប្រសាសន៍ គឺគេដឹងពីជំងឺគ្រុនចាញ់ដំបូងនៅស្រុកខ្មែរ ក្នុងរវាងឆ្នាំ ១៩៥១ តែពេលនោះគេមិនទាន់ដឹងចំនួនអ្នកជំងឺប៉ុន្មាននាក់នោះទេ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ី ប៊ុតដេនីស មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ។ មានសេចក្តីរាយការណ៍ថា ក្នុងឆ្នាំ ២០០៦ កម្ពុជាមានគ្រុនចាញ់ប្រមាណ ១០ម៉ឺនករណី ក្នុងឆ្នាំ ២០០៧ មានប្រមាណ ៥៩.០០០ករណី ឆ្នាំ ២០០៨ មាន ៥៤.០០០ករណី ចំណែកស្ថិតិអ្នកឈឺគ្រុនចាញ់នៅក្នុងរយៈពេល ៦ខែ ដើមឆ្នាំ ២០០៩ មានចំនួន ៣៦.៩៥២នាក់៕
|
2009-09-17T09:10:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/malaria-symptoms-and-risk-factors-09172009054254.html
|
2d4b28f5-c490-49b3-9dae-1a84178400a4
|
កត្តាអន្តរាគមន៍សម្រាប់គ្រប់គ្រងជំងឺគ្រុនចាញ់
|
អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានឲ្យដឹងថា កត្តាអន្តរាគមន៍ជាគន្លឹះដើម្បីគ្រប់គ្រងជំងឺគ្រុនចាញ់នោះគឺ ការព្យាបាលជាបន្ទាន់ និងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពដោយប្រើឱសថ អាតេមីស៊ីនីន រួមនិងឱសថមួយមុខទៀតក្នុងពេលជាមួយគ្នា។ ចំពោះអ្នកដែលងាយទទួលរងគ្រោះ ត្រូវសម្រាកក្នុងមុងជ្រលក់ថ្នាំ ហើយនិងត្រូវមានការបាញ់ថ្នាំនៅជញ្ជាំងក្នុងផ្ទះដើម្បីសម្លាប់សត្វមូស។ នៅកម្ពុជា ដោយសារមានករណីឆ្លងគ្រុនចាញ់ច្រើន និងមានបញ្ហាប៉ារ៉ាស៊ីតស៊ាំនឹងថ្នាំគ្រុនចាញ់ផងនោះ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ខេង ស៊ីម អនុប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់មានប្រសាសន៍ថា ចំពោះវិធានការការពារគ្រុនចាញ់គឺ ៖ ។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតបន្តថា ចំពោះស្ត្រីមានគភ៌ និងកុមារដែលងាយរងគ្រោះបណ្តាលពីមូសដែកគោលខាំដែរនោះ គឺត្រូវតែមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់។ តើមូសដែកគោល ឬមូសគ្រុនចាញ់ច្រើនខាំនៅពេលណា ហើយនៅកន្លែងណា? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ខេង ស៊ីម មានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ មូសខ្លះខាំហើយបណ្តាលឲ្យឈឺ ខ្លះឲ្យឈឺនិងរមាស់ផង ។ល។ ប៉ុន្តែចំពោះមូសខាំនាំឲ្យកើតគ្រុនចាញ់ និងមូសខាំហើយបណ្តាលឲ្យកើតគ្រុនឈាម គឺមិនមានលក្ខណៈដូចគ្នាទេ ៖ ។ តើមូសគ្រប់ប្រភេទសុទ្ធតែជាភ្នាក់ងារចម្លងគ្រុនចាញ់ឬទេ? អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានឲ្យដឹងថា មានតែមូសប្រភេទខ្លះប៉ុណ្ណោះដែលជាភ្នាក់ងារចម្លង គឺមូសដែកគោល មូសញីនាំប៉ារ៉ាស៊ីតពីអ្នកជំងឺគ្រុនចាញ់ពេលដែលវាខាំបឺតយកឈាមសម្រាប់ចិញ្ចឹមពងវា។ នៅក្នុងខ្លួនមូស ប៉ារ៉ាស៊ីតចាប់ផ្តើមបង្កើនចំនួន។ ពេលមូសខាំអ្នកណាផ្សេងទៀត គឺប៉ារ៉ាស៊ីតលាយនឹងទឹកមាត់ផង ក៏ចូលទៅក្នុងឈាមមនុស្សដែលវាខាំ។ ប៉ារ៉ាស៊ីតគ្រុនចាញ់វាបង្កើនបរិមាណលឿនណាស់នៅក្នុងថ្លើម រួចហើយនៅក្នុងកោសិការឈាមក្រហម។ ក្នុងរវាងពី ១សប្តាហ៍ ទៅ ២សប្តាហ៍ បន្ទាប់ពីមនុស្សឆ្លងរួចហើយ រោគសញ្ញាដំបូងនៃគ្រុនចាញ់ក៏លេចចេញឡើង គឺធម្មតាមានគ្រុនឈឺក្បាល រងាញាក់ និងក្អួតចង្អោរ។ ប្រសិនបើមិនព្យាបាលភ្លាមៗដោយប្រើថ្នាំដែលមានប្រសិទ្ធភាពទេនោះ គ្រុនចាញ់អាចនឹងធ្វើឲ្យអ្នកជំងឺនោះស្លាប់បាន ដោយវាធ្វើឲ្យកោសិការឈាមក្រហមមានបញ្ហា កោសិការឈាមក្រហមនោះខូច ហើយធ្វើឲ្យស្ទះរន្ធសរសៃឈាមឆ្មារៗ ដែលនាំឈាមទៅខួរក្បាលនិងទៅសរីរាង្គសំខាន់ៗដទៃទៀត។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ខេង ស៊ីម អនុប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់មានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន អេ.ភី ផ្សាយថ្ងៃ ២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៩ អ្នកដែលធ្លាប់ឈឺគ្រុនចាញ់ គឺឈឺហើយជា ជាហើយឈឺច្រើនដង អ្នកនោះហាក់អាចកើតមានប្រព័ន្ធការពាររោគក្នុងខ្លួន។ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅអឺរ៉ុបកំពុងតែធ្វើការពិសោធបញ្ហានេះ។ គេនឹងត្រូវធ្វើតេស្តច្រើនលើកច្រើនសាថែមទៀត ឯលទ្ធផលពិតប្រាកដគឺមិនទាន់មាននៅឡើយទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តីគ្រប់ៗគ្នាគប្បីចៀសវាងកុំឲ្យមូសខាំ ទោះជានៅទីកន្លែងណាក៏ដោយ។ នៅកម្ពុជា លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ខេង ស៊ីម បានបញ្ជាក់ដែរថា ក្រុងខេត្តចំនួន ២០ គឺជាកន្លែងដែលមានគ្រុនចាញ់ ៖ ។ ហេតុនេះមានតែរាជធានី និងខេត្តចំនួន ៤ មានរាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តកណ្តាល ខេត្តស្វាយរៀង និងខេត្តព្រៃវែង នោះទេ ដែលមិនមែនជាចំណុចមានជំងឺគ្រុនចាញ់។ តែថាគ្រប់ៗរូបគប្បីតែការពារចៀសវាងកុំឲ្យមូសខាំ ទោះនៅទីណាក៏ដោយ៕
|
2009-09-11T10:50:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/feature-HSK0909-MALA-09112009061849.html
|
5562ffa4-4809-44a8-b1b3-596402041c0b
|
កត្តាដែលនាំឲ្យមានភាពស៊ាំនៃថ្នាំគ្រុនចាញ់និងវិធានការទប់ស្កាត់
|
លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ខេង ស៊ីម អនុប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិ ប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ ក្រសួងសុខាភិបាលបានសង្កេតឃើញមានកត្តាមួយចំនួន ដែលអាចរួមចំណែកនាំឲ្យមានការស៊ាំនេះ ៖ ។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ខេង ស៊ីម មានប្រសាសន៍ដែរថា បន្ថែមលើកត្តាទាក់ទងនឹងការព្យាបាល ការស៊ាំក៏អាចមកពីការនាំចល័តប៉ារ៉ាស៊ីតគ្រុនចាញ់ ដែលស៊ាំថ្នាំហើយ និងអាចមកពីការសម្រេចចិត្ករបស់អ្នកជំងឺផងដែរ។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ខេង ស៊ីម មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ។ ហេតុអ្វីបានជាឆ្នាំនេះមានករណីគ្រុនចាញ់ច្រើន? ក្រៅពីកត្តាដូចជាភ្លៀងឆាប់ធ្លាក់ពេកជាដើមនោះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ដួង សុជាតិ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ មានប្រសាសន៍ថា បញ្ហាប្រជាជនចល័តទៅតំបន់ឆ្ងាយ ទៅតំបន់ព្រៃភ្នំនាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដូចជាទៅខេត្តប៉ៃលិន ទៅខេត្តឧត្តរមានជ័យ ។ល។ ក៏អាចជាកត្តាដែលនាំឲ្យឈានដល់ការកើនឡើងនៃករណីគ្រុនចាញ់នេះដែរ។ លោកបន្ថែមថា មានមនុស្សចល័តទៅធ្វើការនៅទីឆ្ងាយៗ ទៅកាប់រានព្រៃធ្វើចម្ការ ទីដែលមានសត្វមូសច្រើន ហើយពេលដែលគាត់ត្រឡប់វិលចូលផ្ទះសម្បែងវិញ គាត់បាននាំទាំងជំងឺគ្រុនចាញ់មកជាមួយផងដែរ។ ហើយលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ដួង សុជាតិ មានប្រសាសន៍ថា ដោយហេតុថាគ្រុនចាញ់ច្រើនកើតមាននៅម្តុំតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ សំខាន់គឺប្រទេសទាំងពីរគួរតែសហការគ្នាដោះស្រាយ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ដួង សុជាតិ មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ។ បន្ទាប់ពីមានព័ត៌មានទាក់ទងនឹងករណីស៊ាំថ្នាំគ្រុនចាញ់ហើយនោះ តើរដ្ឋាភិបាលមានវិធានការទប់ស្កាត់ និងដោះស្រាយការស៊ាំយ៉ាងណា? ។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតបានឲ្យដឹងទៀតថា កម្មវិធីជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ រួមនឹងអង្គការមួយហៅថា P.S.I ដែលផ្តោតលើផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ទាក់ទងនឹងគ្រុនចាញ់ ទឹក ការរស់មានជីវិតរបស់កុមារ អេច្ឆ.អាយ.វី និងសុខភាពបន្តពូជ គឺធ្វើការជាមួយឱសថស្ថាន អ្នកលក់ថ្នាំពេទ្យមួយចំនួន។ អង្គការនេះ បានបង្រៀនអ្នកលក់ថ្នាំទាំងនោះ ឲ្យចេះជ្រើសរើសថ្នាំយកមកព្យាបាល ហើយជាចាំបាច់ គឺមុននឹងផ្តល់ថ្នាំទៅអតិថិជន សេវាឯកជនទាំងអស់នោះ ត្រូវតែរកតេស្តឈាម រកមើលប្រភេទរោគនៅក្នុងឈាមជាមុនសិន។ ចំពោះយុទ្ធសាស្ត្រទី២ លោកស្រីបន្តថា ប្រជាជននៅតំបន់ចម្លងគ្រុនចាញ់ខ្ពស់ គឺអាជ្ញាធរមានវិធានការការពារដោយធ្វើការចែកមុងជ្រលក់ថ្នាំផង ហើយនិងជ្រលក់ថ្នាំចំពោះមុងចាស់ផង ដែលអាចប្រើប្រាស់រយៈពេល ៣ឆ្នាំ ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យគ្របដណ្តប់បានប្រជាជន ១០០ភាគរយនៅតំបន់នោះ ៖ ។ រីឯយុទ្ធសាស្ត្រទី៣ នោះ គឺបង្កើនចំណេះដឹងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ មន្ត្រីរាជការ ក្នុងការការពារគ្រុនចាញ់។ ចំណែកយុទ្ធសាស្ត្រទី៤ គឺបង្កើន ពង្រឹងសមត្ថភាពមន្ត្រីរាជការ ដែលធ្វើការក្នុងកម្មវិធីគ្រុនចាញ់ពីថ្នាក់ជាតិដល់ថ្នាក់ខេត្ត ថ្នាក់ស្រុក រហូតទៅដល់សហគមន៍ ធ្វើម៉េចឲ្យមានបណ្តាញនៃកម្មវិធីជាតិ មាននៅគ្រប់ថ្នាក់ទាំងអស់ ដើម្បីពង្រឹងការងារទប់ស្កាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់នៅកម្ពុជា។ សូមរំឭកថា យោងតាមស្ថិតិរបស់មជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ ក្នុងរយៈពេល ៦ខែ ដើមឆ្នាំ២០០៩ នេះ មានអ្នកស្លាប់ដោយគ្រុនចាញ់ចំនួន ៩៨នាក់ បើប្រៀបធៀបទៅ ៦ខែ ដើមឆ្នាំ២០០៨ អ្នកស្លាប់ដោយជំងឺគ្រុនចាញ់មាន ៥៨នាក់៕
|
2009-09-04T09:20:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/feature-hsk0902-mala-09042009050935.html
|
5263b17f-7bb3-45ad-be9a-de29e302def4
|
ភាពស៊ាំនៃការប្រើថ្នាំព្យាបាលជំងឺគ្រុនចាញ់នៅកម្ពុជា
|
អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានឲ្យដឹងថា គ្រុនចាញ់បង្កឡើងដោយសារប៉ារ៉ាស៊ីត ដែលមានសត្វមូសជាភ្នាក់ងារចម្លង ហើយខាំស្បែកមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់ទៀត។ នៅទូទាំងសកលលោក ជំងឺនេះបានសម្លាប់មនុស្សប្រមាណជាង ១លាននាក់ក្នុង១ឆ្នាំៗ។ អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានឲ្យដឹងទៀតថា ថ្នាំមួយប្រភេទដែលសម្រាប់ប្រឆាំងគ្រុនចាញ់អាចចុះថយប្រសិទ្ធភាព។ ហើយគេបានឃើញមានសញ្ញាមួយចំនួនដែលបង្ហាញថា ប៉ារ៉ាស៊ីតគ្រុនចាញ់កំពុងតែកើនការស៊ាំថ្នាំកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត នង សៅគ្រី អនុប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិកម្ចាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់ មានប្រសាសន៍ថា គេបានស្រាវជ្រាវឃើញភាពស៊ាំនោះនៅម្តុំព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ៖ ។ ជាមួយនេះលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ដួង សុជាតិ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិ ប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ ក៏បានឲ្យដឹងដែរអំពីថ្នាំគ្រុនចាញ់ដែលស៊ាំនោះ ៖ »។ ចំណែកលោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ខេង ស៊ីម អនុប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិ ប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ បានលើកឡើងអំពីករណីប៉ារ៉ាស៊ីតស៊ាំនឹងថ្នាំនោះថា ៖ ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ដួង សុជាតិ មានប្រសាសន៍ទៀតថា រដ្ឋាភិបាលមានការបារម្ភកាន់តែច្រើនឡើងចំពោះប្រសិទ្ធភាពនៃការព្យាបាលគ្រុនចាញ់ដោយប្រើថ្នាំ នោះគឺកាលពីមុនរយៈពេលតែ ៤៨ម៉ោង គឺថ្នាំគ្រុនចាញ់អាចសម្លាប់ប៉ារ៉ាស៊ីតគ្រុនចាញ់បាន ក៏ប៉ុន្តែឥឡូវក្នុងករណីខ្លះត្រូវការដល់ ៨០ម៉ោង ទើបអាចកម្ចាត់ប៉ារ៉ាស៊ីតនេះបាន។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត នង សៅគ្រី មានប្រសាសន៍ដែរថា កត្តាមួយក្នុងចំណោមកត្តានានា ដែលអាចនាំមកនូវការស៊ាំថ្នាំនោះ គឺការប្រើថ្នាំមិនគ្រប់កម្រិតដូស ៖ ។ មន្ត្រីសុខាភិបាលមួយរូបនៅសំឡូត ខែត្របាត់ដំបង បានឲ្យដឹងថា កាលជំនាន់ខ្មែរក្រហម មានគ្រុនចាញ់ច្រើននៅសំឡូត ចំណែកបច្ចុប្បន្ននេះអ្នកជំងឺគ្រុនចាញ់ខ្លះមិនបានលេបថ្នាំតាមកាលកំណត់របស់មន្ត្រីពេទ្យទេ គឺអាចដោយសារតែក្លិនថ្នាំគ្រុនចាញ់ ឬចំពោះអ្នកខ្លះទៀតអាចដោយសារបញ្ហាថ្នាំធ្វើទុក្ខពិបាកទ្រាំ ហើយអ្នកជំងឺនោះក៏ឈប់លេបថ្នាំនៅពាក់កណ្តាលទី គឺលេបមិនគ្រប់កំណត់។ ហើយចេញពីបញ្ហានោះ នាំឲ្យលេចចេញនូវបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ ៖ ។ មានសេចក្តីរាយការណ៍ថា នៅស្រុកខ្មែរមានកន្លែងជាច្រើនមិនមែនជាឱសថស្ថានស្របច្បាប់នោះទេ ក៏ប៉ុន្តែជារាន ជាគ្រែ ជាតូបតូចៗ ដែលមានដាក់លក់គ្រឿងទេសបន្តិចបន្តួច លក់ស្រា ស្រាបៀរ សាប៊ូ ម្សៅកក់សក់ជាដើម ។ល។ ហើយទីនោះក៏មានការផ្សំថ្នាំ លក់ថ្នាំឲ្យអ្នកជំងឺនៅជនបទផងដែរ ដូចជាករណីមួយនៅស្រុកសំឡូត គ្រួសារអ្នកជំងឺ ឬអ្នកជំងឺទិញថ្នាំគ្រុនចាញ់នៅតាមតូប តាមគ្រែ គ្មានអនាម័យ ថ្នាំត្រូវកម្ដៅថ្ងៃ ថ្នាំត្រូវសំណើមទឹកភ្លៀងជាដើម។ នៅក្បែរផ្លូវមួយដែលមានដីហុយ អ្នកលក់ម្នាក់នៅស្រុកសំឡូតមានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ គាត់បន្តថា គេអាចរកទិញថ្នាំគ្រុនចាញ់បានស្ទើរនៅគ្រប់កន្លែង។ បណ្ឌិតឱសថការី ច្រឹង សុខន អនុប្រធាននាយកដ្ឋានឱសថ ចំណីអាហារ បរិក្ខារពេទ្យ និងគ្រឿងសំអាង នៃក្រសួងសុខាភិបាល មានប្រសាសន៍អំពីវិធានការខ្លះៗរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការទប់ការស៊ាំថ្នាំពេទ្យ។ ឱសថការី ច្រឹង សុខន មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ។ ចំពោះការឆ្លង បើគិតតែតួលេខដែលមានក្នុងបញ្ជីប៉ុណ្ណោះ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ខេង ស៊ីម អនុប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ មានប្រសាសន៍ថា នៅស្រុកខ្មែរ តាមការចុះស្ថិតិ គឺក្នុង ៦ខែដើមឆ្នាំនេះមាន ៖ ។ ហើយថាករណីគ្រុនចាញ់ ច្រើនមាននៅតំបន់ជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។ ហើយលោកវេជ្ជបណ្ឌិត ដួង សុជាតិ មានប្រសាសន៍ថា កំណើនអ្នកកើតគ្រុនចាញ់ទំនងជាដោយសារភ្លៀងឆាប់ធ្លាក់ពេកនាឆ្នាំនេះ ហើយអាចដោយសារថាសកម្មភាពក្នុងការចែកមុងជ្រលក់ថ្នាំ ជូនប្រជាពលរដ្ឋមានការយឺតយ៉ាវ៕
|
2009-08-28T07:50:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/data-on-resistant-malaria-08282009045331.html
|
3e15db7d-b8c6-4bd2-a058-48e741bca994
|
មូលហេតុនៃការកើនឡើងអ្នកកើតជំងឺគ្រុនចាញ់
|
តើកំណើនជំងឺគ្រុនចាញ់មានទាក់ទងនឹងទីតាំងបរិស្ថានដែលនាំឲ្យមានកើតសត្វមូសដែរ ឬទេ? យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន អេភី ថ្ងៃ២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៩ ក្នុងសកលលោកនេះ ១ឆ្នាំៗជំងឺគ្រុនចាញ់បានបណ្តាលឲ្យមានមនុស្សស្លាប់ជិត១លាននាក់ ភាគច្រើនគឺកុមារអាយុក្រោម ៥ឆ្នាំ ហើយជាពិសេសគឺនៅប្រទេសមួយចំនួនក្នុងទ្វីបអាហ្វ្រិក។ ចំណែកនៅប្រទេសកម្ពុជា ក៏មានកើតគ្រុនចាញ់ច្រើនករណីដែរ។ អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានឲ្យដឹងថា ជំងឺគ្រុនចាញ់នេះបង្កឡើងដោយក្រុមប៉ារ៉ាស៊ីត ឈ្មោះហៅថា Plasmodium។ ប៉ារ៉ាស៊ីតនេះ ឆ្លងទៅមនុស្សតាមរយៈសត្វមូសដែលឆ្លងប៉ារ៉ាស៊ីតនេះខាំ។ ឯកសារបន្តថា មានគ្រុនចាញ់ដែលកើតលើមនុស្សចំនួន ៤ប្រភេទ គឺ ៖ Plasmodium falciparum, Plasmodium vivax, Plasmodium malariae និង Plasmodium ovale។ ក្នុងចំណោម ៤ប្រភេទនេះ ប្រភេទ Plasmodium falciparumនិង Plasmodium vivax កើតមានច្រើនជាងគេ។ ក្នុងនេះអ្នកដែលស្លាប់ គឺច្រើនតែកើតគ្រុនចាញ់ Plasmodium falciparum។ អំពីរបៀបឆ្លងវិញ គឺឆ្លងមកមនុស្សតាមរយៈសត្វមូសចម្លងប៉ារ៉ាស៊ីត មកខាំស្បែកមនុស្ស។ ហើយពេលដែលនៅក្នុងខ្លួនមនុស្ស ប៉ារ៉ាស៊ីតនេះ វាបង្កើនចំនួនកាន់តែច្រើនឡើងនៅក្នុងថ្លើម រួចបន្ទាប់ពីនោះ វានាំឲ្យឆ្លងចូលដល់គ្រាប់ឈាមក្រហម គឺក្នុងដំណាក់កាលនេះហើយ ដែលធ្វើឲ្យមនុស្សចាប់ផ្តើមឈឺគ្រុនចាញ់។ អង្គការសុខភាពពិភពលោក បានឲ្យដឹងដែរថា ក្នុងឆ្នាំ២០០៦ ទូទាំងសកលលោក មានកើតជំងឺគ្រុនចាញ់ ២៤៧លានករណី បណ្តាលឲ្យមនុស្សស្លាប់ជិត ១លាននាក់ ហើយភាគច្រើនគឺក្នុងចំណោមកុមារជាអ្នកជំងឺនៅអាហ្វ្រិក។ ហើយថា ក្នុងរៀងរាល់ ៣០វិនាទី មានកុមារម្នាក់ស្លាប់ដោយសារជំងឺគ្រុនចាញ់។ ឯកសារបន្តថា គេអាចបង្ការជំងឺគ្រុនចាញ់ និងអាចព្យាបាលជំងឺនេះឲ្យជាបាន។ បើចំពោះអ្នកដែលកើតគ្រុនចាញ់ ប្រសិនមិនព្យាបាលភ្លាមៗទេ គ្រុនចាញ់អាចបង្អាក់ ឬក៏អាចផ្តាច់ការផ្តល់ឈាមទៅសរីរាង្គសំខាន់ៗក្នុងខ្លួនមនុស្ស ហើយធ្វើឲ្យឈានទៅដល់គ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតមនុស្សថែមទៀតផង។ នៅប្រទេសកម្ពុជា អនុប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិកម្ចាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត នង សៅគ្រី បានមានប្រសាសន៍ថា ឆ្នាំនេះករណីឆ្លងជំងឺគ្រុនចាញ់មានការកើនឡើង។ កំណើននេះ គឺអាចដោយសារឆ្នាំនេះឆាប់មានភ្លៀងពីដើមឆ្នាំពេក ដែលបង្កឲ្យសត្វមូសកើតច្រើន និងខាំមនុស្សដែលពុំមានការប្រុងប្រយ័ត្នការពារដោយហ្មត់ចត់។ ហើយក្នុងចំណោមសត្វមូសនោះ មានមូសខ្លះជាភ្នាក់ងារចម្លងប៉ារ៉ាស៊ីត គ្រុនចាញ់ ជាពិសេសគឺមូសខាំនៅពេលយប់ជ្រៅបន្តិចនាពេលដែលមនុស្សកំពុងតែសម្រាន្តលក់ បាត់បង់ការប្រុងប្រយ័ត្ន រើបម្រះខ្លួនចេញក្រៅមុង។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត នង សៅគ្រី បានថ្លែងថា ៖ ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ស៊ីវ សុវណ្ណរ័ត្ន ប្រធានផ្នែកមុងជ្រលក់ថ្នាំ នៃមជ្ឈមណ្ឌលជាតិកម្ចាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់ មានប្រសាសន៍ថា ដើម្បីជួយកាត់បន្ថយនូវជំងឹនេះ ក្រៅពីការធ្វើការចែកចាយឱសថថ្មីដើម្បីព្យាបាលនោះ ក៏មានការចែកមុងជ្រលក់ថ្នាំជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់គ្រុនចាញ់ទាំងអស់នោះដែរ ដើម្បីការពារកុំឲ្យមូសខាំចម្លងប៉ារ៉ាស៊ីតនេះ។ គឺមានចែកមុងធម្មតាជ្រលក់ថ្នាំ និងចែកមុងជ្រលក់ថ្នាំសម្រាប់អ្នកដែលសម្រាន្តក្នុងអង្រឹងនីឡុង ឬសម្រាន្តក្នុងអង្រឹងក្រណាត់សំពត់។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ស៊ីវ សុវណ្ណរ័ត្ន មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ។ មានព័ត៌មានថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលរស់នៅតំបន់មានព្រៃក្រាស់នៅតំបន់ព្រៃភ្នំ មានការបារម្ភចំពោះជំងឺគ្រុនចាញ់។ អ្នកទាំងនោះ ជាទូទៅជាអ្នកក្រីក្រ។ ការសិក្សាពីជំងឺគ្រុនចាញ់របស់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលនានា បានបង្ហាញថា ប្រជាជនក្រីក្រកម្ពុជា ដែលឈឺនៅជនបទទាំងនោះមានចំនួនច្រើនដែរ ដែលយឺតយ៉ាវក្នុងការទៅរកការព្យាបាលពីសំណាក់គ្រូពេទ្យជំនាញ នោះគឺអាចដោយសារបញ្ហាខ្វះលុយកាក់ផង ដោយសារផ្ទះសម្បែងនៅឆ្ងាយពីមណ្ឌលសុខភាពផង បញ្ហាខ្វះមធ្យោបាយធ្វើដំណើរផង បញ្ហាខ្វះផ្លូវគមនាគមន៍ផង ។ល។ ក៏ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរផ្នែកសុខាភិបាលបានឲ្យដឹងថា មានការបញ្ជូនភ្នាក់ងារសុខាភិបាលជាច្រើននាក់ឲ្យទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យ និងមណ្ឌលសុខភាពនានាដែរ ដើម្បីឲ្យប្រចាំការនៅទីនោះសំដៅជួយព្យាបាលប្រជាពលរដ្ឋដែលកើតជំងឺគ្រុនចាញ់។ មន្ត្រីសុខាភិបាលក៏បានឲ្យដឹងដែរថា សព្វថ្ងៃនេះនៅតំបន់ខ្លះៗ ដូចជានៅតាមតំបន់ព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ មានកើតគ្រុនចាញ់ច្រើនករណី។ ហើយទន្ទឹមនឹងនេះ មេបញ្ជាការវរៈ៤៣១ ចំណុះកងពលថ្មើរជើងលេខ៤៣ ដែលគ្រប់គ្រងទាហាននៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ លើជួរភ្នំដងរែក ត្រង់ចំណុចវាលឥន្ទ្រី ជើងភ្នំទ្រព្យ លោក នូ សារ៉ាត់ បានមានប្រសាសន៍ថា ទាហានរបស់លោកមួយចំនួនបានកើតជំងឺគ្រុនចាញ់ផង និងផ្ដាសាយផង ដោយសារតែកំពុងបោះជំរំនៅក្នុងព្រៃនៃតំបន់ភ្នំ។ លោក នូ សារ៉ាត់ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ ៖ ។ មន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា ចំពោះបញ្ហាជំងឺគ្រុនចាញ់បច្ចុប្បន្ន គឺកំពុងតែមានករណីប៉ារ៉ាស៊ីតស៊ាំនឹងថ្នាំ។ ហើយក្រសួងសុខាភិបាលក៏មានការចែកចាយឱសថថ្មី ដែលអ្នកជំនាញអះអាងថា ឱសថថ្មីនោះនឹងអាចជួយកាត់ផ្ដាច់ជំងឺគ្រុនចាញ់ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានឲ្យដឹងថា ករណីឆ្លងគ្រុនចាញ់ អាចមានការខុសគ្នា យោលទៅតាមតំបន់ ទៅតាមបរិស្ថាននៅតំបន់នីមួយៗ ទៅតាមកម្រិតសំណើម បរិមាណភ្លៀងធ្លាក់តិច ឬច្រើន។ តំបន់ដែលមានសំណើមមានទឹកដក់ក្បែរទីតាំងមនុស្សរស់នៅ គឺអាចផ្តល់លទ្ធភាពដល់សត្វមូសពង ញាស់ជាកូន ហើយអាចមានឆ្លងគ្រុនចាញ់ពេញ ១ឆ្នាំៗផង។ ចំណែកនៅតំបន់ខ្លះទៀត គ្រុនចាញ់ច្រើនកើតតែនៅរដូវភ្លៀង៕
|
2009-08-21T09:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/mosquitoes-deliver-malaria-through-bites-08212009032342.html
|
4f2d319a-34da-4675-8aea-664c585d4bde
|
ការបកស្រាយរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតតបនឹងសំណួរទាក់ទងនឹងជំងឺសរសៃប្រសាទ (ភាគ៥)
|
កន្លងមកលោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី ឯកទេសវិកលវិទ្យា បានឆ្លើយខ្លះហើយតបនឹងសំណួររបស់អ្នកស្តាប់ម្នាក់ ឈ្មោះលោក ណា រិន នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដែលសួរទាក់ទងនឹងខួរក្បាលមនុស្សទូទាំងសកលលោក ជាពិសេសភាពវៃឆ្លាត។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតបានមានប្រសាសន៍ថា ភាពវៃឆ្លាតរបស់មនុស្សមានភាពខុសគ្នាទៅតាមស្ថានភាពនៃការរស់នៅ ដូចជាការមានបទពិសោធន៍ផ្សេងៗ ការយល់ដឹងទំនៀមទម្លាប់ និងវប្បធម៌នៃប្រទេសនីមួយៗ។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតបានសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើការអភិវឌ្ឍខួរក្បាល។ ក្នុងការថែរក្សា និងបន្ថែមកម្លាំងដល់ខួរក្បាលមនុស្សទៀតសោត លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី មានប្រសាសន៍ដូចកន្លងមកដែរថា ការអាន និងការស្រាវជ្រាវច្រើន ជាវិធីសំខាន់ណាស់។ ហើយនៅពេលនេះលោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតសំណូមពរថា ៖ «ខ្ញុំចង់សំណូមពរដល់ ជាពិសេសប្រជាជនខ្មែរយើង ជាពិសេសទៅលើសិស្ស និស្សិត ទាំងអស់ហ្នឹង គឺសូមឲ្យមេត្តាព្យាយាមខំរៀនសូត្រទី១។ ហើយទី២ ព្យាយាមធ្វើម៉េចឲ្យមានទម្លាប់ក្នុងការអានច្រើន ស្រាវជ្រាវឲ្យបានច្រើន ពីព្រោះហ្នឹងហើយជាវិធីសាស្ត្រមួយដែលជួយឲ្យចំណេះដឹងរបស់យើងកាន់តែកើនតទៅមុខទៀត ហើយការវិវត្តជឿនលឿននៃប្រទេសក៏កាន់តែបានវិវត្តជឿនលឿនទៅតាមចំណេះដឹងរបស់ប្រជាជនយើងដែរ»។ កន្លងមកដែរ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតមានប្រសាសន៍ថា នៅក្នុងស្រុកខ្មែរយើង ចំពោះស្ថិតិអ្នកដែលមានជំងឺសរសៃប្រសាទ គឺពុំទាន់មានច្បាស់លាស់នៅឡើយទេ។ លោក ណា រិន បានសួរថា តើនៅអាយុប៉ុន្មានដែលខួរក្បាលមនុស្សមានភាពវៃឆ្លាតជាទីបំផុតនោះ? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតមានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ អ្នកស្តាប់នៅបន្ទាយមានជ័យ សួរទៀតថា តើនៅពេលណាខួរក្បាលមនុស្សទៅលែងរួច? ពីព្រោះអ្វី? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី មានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតក៏បានបញ្ជាក់បន្ថែមផងដែរ ចំពោះប្រសាសន៍លោកស្រីត្រង់ចំណុចពេលដែលខួរក្បាលមនុស្សលែងទៅរួចនោះ គឺ ។ អ្នកស្តាប់ដដែលសួរថា តើអាហារប្រភេទណាដែលធ្វើឲ្យមនុស្សមានភាពវៃឆ្លាត? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី មានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ លោក ណា រិន សួរថា តើគួរចៀសវាងអាហារប្រភេទណា? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី បញ្ជាក់ដូច្នេះ ៖ ។ ចម្លើយតបនឹងសំណួរអ្នកស្តាប់ទាក់ទងនឹងសុខភាពផ្លូវចិត្តចប់តែប៉ុណ្ណេះ៕
|
2009-08-13T14:25:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/neurological-disorders-part5-08132009062824.html
|
a3307547-7772-4f6f-9177-289683d33b80
|
គម្រោងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងការចុះចាក់វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺផ្តាសាយA(H1N1)
|
ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន រ៉យធ័រ រាយការណ៍កាលពីថ្ងៃ២៩ កក្កដា ២០០៩ ថា អាចនឹងមានវ៉ាក់សាំងប្រមាណជា ១៦០លានដូស(dose) សម្រាប់បម្រើការនៅពេលចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការនោះ។ ហើយគណៈកម្មាធិការផ្តល់ប្រឹក្សាលើការបណ្តុះមេរោគ បានស្នើដល់មន្ត្រីនៅក្នុងរដ្ឋនានា និងនៅមូលដ្ឋានឲ្យត្រៀមរៀបចំការចាក់វ៉ាក់សាំងជូនចំពោះមនុស្សប្រមាណ ១៦០លាននាក់។ គឺម្នាក់ៗ អាចនឹងត្រូវការវ៉ាក់សាំងចំនួន ២ដូស។ ហើយមន្ត្រីសុខាភិបាលបានឲ្យដឹងដែរថា គេមិនដឹងពិតប្រាកដថា តើនឹងមានការបញ្ជូនវ៉ាក់សាំងដល់មូលដ្ឋាននៅពេលណានោះទេ។ លោកស្រី កេធី នូហ្ស៊ិល (Kathy Neuzil) ប្រធានក្រុមការងារទីប្រឹក្សាគណៈកម្មាធិការគ្រុនផ្តាសាយមានប្រសាសន៍ថា សារដ៏សំខាន់នោះ គឺពាក់កណ្តាលនៃប្រជាពលរដ្ឋសហរដ្ឋអាមេរិក មានអាទិភាពក្នុងការទទួលការចាក់វ៉ាក់សាំង។ នៅកម្ពុជា ក្នុងពេលដែលមិនទាន់ទទួលបានវ៉ាក់សាំងនេះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង នៃក្រសួងសុខាភិបាល បានណែនាំឲ្យរួមគ្នាទប់ស្កាត់ ៖ ។ គណៈកម្មាធិការគ្រុនផ្តាសាយអាមេរិក បានផ្តាំផ្ញើថា ក្នុងករណីដែលមិនមានវ៉ាក់សាំងគ្រប់គ្រាន់ទេ ក្រុមមនុស្សដែលអាចរងគ្រោះខ្លាំងពីការឆ្លងជំងឺនេះ អាចនឹងទទួលចាក់វ៉ាក់សាំងបាន។ ក្រុមទាំងនោះ គឺស្រ្តីមានគភ៌ អ្នកដែលថែរក្សាក្មេង និងមន្ត្រីសុខាភិបាល សរុបចំនួនប្រមាណ ៤១លាននាក់នោះ ត្រូវតែបានការការពារមេរោគមុនគេ។ ព័ត៌មានបន្តថា ទារក កុមារ អាយុពី ៦ខែដល់ ៤ឆ្នាំ ក៏ស្ថិតនៅក្នុងក្រុមចាំបាច់ទទួលការចាក់វ៉ាក់សាំងដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែមិនតម្រូវចាក់វ៉ាក់សាំងចំពោះទារកអាយុក្រោម ៦ខែនោះឡើយ។ បន្ទាប់មកអាចទទួលការចាក់វ៉ាក់សាំងដែរ គឺអ្នកដែលប្រឈមនឹងសភាពស្មុគស្មាញធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារឆ្លងផ្តាសាយ គឺអ្នកកើតជំងឺហឺត អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម និងអ្នកមានជំងឺបេះដូង។ បន្ទាប់មកទៀតគឺមនុស្សពេញវ័យដែលមានសុខភាពល្អ អាយុចន្លោះ ១៩ឆ្នាំ និង ២៤ឆ្នាំ។ ការឲ្យដឹងពីគម្រោងយុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំងនេះ គឺស្របនឹងសេចក្តីរាយការណ៍របស់បណ្តាញព័ត៌មាននានា ដែលថានៅទូទាំងសហរដ្ឋអាមេរិកបច្ចុប្បន្ននេះ ករណីឆ្លងគ្រុនផ្តាសាយA(H1N1) មានការថយចុះ ហើយថាបរិមាណឆ្លងដែលខ្ពស់បំផុតនោះ គឺកាលពី ១០សប្តាហ៍មុន។ ហេតុអ្វីបានជាក្រុមមនុស្សពេញវ័យដែលមានសុខភាពល្អត្រូវទទួលចាក់វ៉ាក់សាំងដែរនោះ? គណៈកម្មាធិការពន្យល់ថា ក្រុមយុវវ័យទាំងនោះទំនងជាងាយឆ្លងគ្រុនផ្តាសាយA(H1N1) ហើយក៏ជាអ្នកចាំបាច់ចង់ទៅធ្វើការក្នុងចំណោមមនុស្ស ដែលនោះហើយ អាចនឹងបង្កើនល្បឿនរាលដាលចម្លងគ្រុនផ្តាសាយនេះ។ វេជ្ជបណ្ឌិតAnthony Fiore នៃមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងនិងបង្ការជំងឺអាមេរិក (CDC) មានប្រសាសន៍ថា ស្ត្រីមានគភ៌ស្ថិតក្នុងករណីងាយរងគ្រោះថ្នាក់ ពិសេសនោះគឺត្រូវការពារទារកដែលត្រូវប្រសូតចេញមក។ យោងតាមកាសែត The Wall Street Journalថ្ងៃ ៣០ កក្កដា ២០០៩ គេបានស្រង់ព័ត៌មានពីទស្សនាវដ្តីពេទ្យឈ្មោះ Lancet ថា ការសិក្សាដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយកាលពីថ្ងៃពុធ ២៩ កក្កដា គឺអត្រាឆ្លងហើយចូលព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ និងស្លាប់នៃស្ត្រីមានគភ៌ ខ្ពស់ជាងមនុស្សទូទៅដែលឆ្លង។ ចំណែកការស្ទាបស្ទង់កន្លងមកបានបង្ហាញថា ចំពោះមនុស្សអាយុលើសពី ៦៥ឆ្នាំ ការប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់ឆ្លងផ្តាសាយ A(H1N1) គឺមានកម្រិតទាប។ របាយការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងនិងបង្ការជំងឺអាមេរិក កាលពីថ្ងៃពុធ ២៩ កក្កដា ២០០៩ បង្ហាញថា ស្រ្តីមានគភ៌ទទួលរងនូវការស្មុគស្មាញធ្ងន់ធ្ងរ ៤ដងជាងក្រុមមនុស្សផ្សេងទៀត ហើយក៏អាចស្លាប់ដោយសារផ្តាសាយA(H1N1) នេះផងដែរ។ ទាក់ទងនឹងស្ត្រីមានគភ៌នោះដែរ កាសែត The Nation របស់ថៃ ថ្ងៃ ២៧ កក្កដា ២០០៩ បានរាយការណ៍ថា នៅមន្ទីរពេទ្យ Ratchaburi ទារិកាម្នាក់កើតមកមិនគ្រប់ខែ ហើយមានឆ្លងគ្រុនផ្តាសាយA(H1N1) ផងដែរ។ ហើយអាជ្ញាធរសុខាភិបាលថៃ ឲ្យដឹងថា នេះទំនងជាករណីទី១ នៃការឆ្លងពីម្តាយអាយុ ២៤ឆ្នាំ ឆ្លងទៅទារក ហើយគេកំពុងសិក្សាអំពីករណីនេះ។ ចំណែកលោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ នៃក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា បានអំពាវនាវចំពោះស្ត្រីមានគភ៌ឲ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ៖ ។ វេជ្ជបណ្ឌិត Anthony Fiore នៃមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងនិងបង្ការជំងឺអាមេរិក បានចេញរបាយការណ៍បង្ហាញដែរថា ចំពោះអ្នកដែលធាត់ដុះពោះគឺមិនប្រឈម ជាពិសេសនឹងការស្លាប់ ឬក៏ការស្មុគស្មាញពីគ្រុនផ្តាសាយ A(H1N1) ដូចដែលមានការលើកឡើងក្នុងការសិក្សានានាកន្លងមកនោះឡើយ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន រ៉យធ័រ លោក Robert Robinson មន្ត្រីផ្នែកវ៉ាក់សាំងនៃក្រសួងសុខាភិបាលអាមេរិក មានប្រសាសន៍ថា រដ្ឋាភិបាលបានបញ្ជាទិញវ៉ាក់សាំង ១៩៥លានដូស សម្រាប់យុទ្ធនាការនៅខែតុលា ដើម្បីបណ្តុះមេរោគការពារជំងឺនេះ។ មានក្រុមហ៊ុនចំនួន ៥ កំពុងតែផលិតវ៉ាក់សាំងសម្រាប់បម្រើទីផ្សារសហរដ្ឋអាមេរិក៕
|
2009-08-06T14:05:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/feature-HSK0805-SWINE-08062009055055.html
|
33cbbc01-5122-437f-9986-15ea0096ce0b
|
មូលហេតុដែលក្រសួងសុខាភិបាលហាមពលរដ្ឋខ្មែរឲ្យផ្អាកធ្វើដំណើរទៅប្រទេសថៃ
|
អ្នកឆ្លង ២នាក់ចុងក្រោយ គឺម្នាក់ជាបុរសជនជាតិបារាំង អាយុ ៣៨ឆ្នាំ ដែលកំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត្រ ក្រុងភ្នំពេញ និងម្នាក់ទៀត ជាក្មេងប្រុសជនជាតិជប៉ុន អាយុ ១១ឆ្នាំ ហើយដែលកំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យខេត្តសៀមរាប។ លោក ឃឹម សារ៉ង សូមជូនសេចក្តីរាយការណ៍អំពីមូលហេតុមួយចំនួន ដែលក្រសួងសុខាភិបាលបានហាមពលរដ្ឋខ្មែរឲ្យផ្អាកធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសថៃ មួយរយៈសិន បើមិនមានការចាំបាច់ទេនោះ។ សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍ទាំងស្រុង ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2009-07-31T10:50:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health-feature-HSK0729-SWINE-07312009061224.html
|
78e62616-3c09-447f-809e-0074cd1b38d1
|
ការណែនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលដើម្បីចៀសវាងការឆ្លងជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយថ្មី
|
អង្គការសុខភាពពិភពលោកមិនទាន់មានការផ្លាស់ប្តូរថ្មីអំពីការណែនាំក្នុងការរក្សាព្យាបាលគ្រុនផ្តាសាយ A(H1N1) នៅឡើយទេ បើទោះបីជាមានការប្រកាសអាសន្នដំណាក់កាលទី៦ អំពីការរាតត្បាតជាសកល ឬរាលដាលជាអន្តរជាតិ ឬឆ្លងទ្វីប ដោយមិនពាក់ព័ន្ធនឹងភាពធ្ងន់ធ្ងររបស់ជំងឺនោះក្តី។ ជាមួយនេះ ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា ក៏នៅរក្សាអនុសាសន៍អំពីការរក្សាសុខភាពសាធារណៈ ដើម្បីបង្ការការរាលដាលនៃជំងឺផ្តាសាយថ្មី A(H1N1) នោះដែរ ជាពិសេសគឺលើបញ្ហាអនាម័យសាធារណៈ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាលមានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ មេរោគជំងឺផ្តាសាយថ្មីគឺអាចឆ្លងពីមនុស្សម្នាក់ដែលឈឺទៅមនុស្សម្នាក់ទៀតដែលជា ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីឆ្លងហើយអ្នកជំងឺអាចនឹងមិនទាន់ចេញរោគសញ្ញាភ្លាមៗនោះទេ។ ហេតុនេះហើយបានជាក្រសួងសុខាភិបាលណែនាំឲ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្ន។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ បានឲ្យដឹងដូច្នេះ ៖ ។ ដូចលោកអ្នកនាងបានជ្រាបហើយថា មានកត្តាជាច្រើនទាក់ទងនឹងការឆ្លងមេរោគថ្មីនេះ។ បើតាមក្រសួងសុខាភិបាល គឺប្រសិនណាបើដំណក់តូចៗនៃសារធាតុរាវដែលចេញពីកណ្តាស់ ការក្អក ឬការខាកស្តោះ មាននៅលើផ្ទៃ ដូចជាតុ សម ស្លាបព្រា កាំបិត ដៃទ្វារ ។ ល។ ហើយមនុស្សម្នាក់ទៀតមកប៉ះ ហើយយកដៃមកប៉ះមាត់ ច្រមុះ នោះអាចឆ្លងមេរោគនេះបាន។ ហើយមេរោគផ្តាសាយថ្មីនេះទៀតសោត ក៏អាចមានជីវិតរស់នៅលើផ្ទៃរឹង លើក្រណាត់ លើក្រដាស បានជាច្រើនម៉ោងទៀតផង។ មិនត្រឹមតែមានការណែនាំឲ្យអនុវត្តអនាម័យផ្ទាល់ខ្លួន ដូចមានខាងលើនេះប៉ុណ្ណោះទេ គឺក្រសួងសុខាភិបាលបានណែនាំថា គប្បីរក្សាអនាម័យនៅតាមទីធ្លាសាធារណៈផងដែរ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ បានឲ្យដឹងដូច្នេះទៀតថា ៖ ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ មានប្រសាសន៍ថា ចំពោះចំណុចទាំង៣ ខាងលើ បើសិនជាខ្មែរទូទាំងប្រទេសអនុវត្តបាន នោះគឺអាចកាត់បន្ថយ ឬក៏ពន្យារពេលនៃការរាតត្បាតជំងឺនេះនៅប្រទេសកម្ពុជាបាន។ លោកបានរំឭកថា ចំណុចមួយទៀតដែលទាក់ទងនឹងទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ហើយដែលអាចរួមចំណែកដល់ការកាត់បន្ថយការរាតត្បាតនោះដែរ នោះគឺការសម្ដែងការគួរសម ដោយការលើកដៃសំពះគ្នា ៖ ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតមានប្រសាសន៍បន្តថា មកទល់ពេលនេះ ទោះមិនទាន់មានវ៉ាក់សាំងបង្ការគ្រុនផ្តាសាយថ្មី A(H1N1) នេះនៅឡើយក្តី ក៏អាចរក្សាព្យាបាលអ្នកជំងឺដោយប្រើថ្នាំផ្តាសាយធម្មតាបានដែរ។ យោងតាមអនុសាសន៍របស់ក្រុមអ្នកឯកទេសផ្តល់ការណែនាំជាយុទ្ធសាស្ត្រលើការបណ្តុះផ្សាំមេរោគ នៃអង្គការសុខភាពពិភពលោកចុះថ្ងៃ ១៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៩ គឺបន្ទាប់ពីមានការប្រជុំនៅក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វ៊ីស នាថ្ងៃនោះមក អ្នកឯកទេសបានលើកឡើងនូវបញ្ហាទាក់ទងនឹងសមត្ថភាពផលិតវ៉ាក់សាំង បង្ការគ្រុនផ្តាសាយ A(H1N1) ព្រមទាំងពិចារណាអំពីជម្រើសចាំបាច់ក្នុងការប្រើវ៉ាក់សាំងបង្ការ ។ ក្រុមអ្នកឯកទេសបានរកឃើញនូវទិសដៅចំនួន៣ ដែលថាប្រទេសនីមួយៗគប្បីកំណត់ធ្វើជាផ្នែកនៃយុទ្ធសាស្ត្រចាក់វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងការរាតត្បាតឆ្លងទ្វីបនេះនៅក្នុងប្រទេសខ្លួន។ ឯកសារបន្តថា ទិសដៅទាំងនោះគឺការពារភាពសុចរិតនៃប្រព័ន្ធថែរក្សាសុខភាព ហើយនិងការពារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់របស់ប្រទេសនីមួយៗ កាត់បន្ថយចំនួនអ្នកជំងឺ និងកាត់បន្ថយចំនួនអ្នកស្លាប់ ព្រមទាំងកាត់បន្ថយការឆ្លងមេរោគគ្រុនផ្តាសាយថ្មីនេះនៅក្នុងសហគមន៍៕
|
2009-07-24T10:05:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/recommendation-2prevent-pandemic-ah1n1-07242009044711.html
|
ff8e5249-d9a2-47da-91d2-249b22979505
|
មន្ទីរពិសោធន៍មួយចំនួនបង្ហាញថាមេរោគផ្តាសាយថ្មីមានការស៊ាំនឹងថ្នាំTamiflu
|
ការអះអាងខាងលើនេះ គឺយោងទៅលើលទ្ធផលតេស្តនៅមន្ទីរពិសោធន៍។ យោងតាមព័ត៌មានរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក ផ្សាយចេញពីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វ៊ីស ថ្ងៃ៨ កក្កដា ២០០៩ មេរោគស៊ាំថ្នាំគ្រុនផ្តាសាយនោះបានត្រូវរកឃើញនៅលើអ្នកជំងឺ ៣នាក់ ដែលមិនមានសភាពឈឺធ្ងន់ ហើយដែលបានជាសះស្បើយវិញ។ ព័ត៌មានបន្តថា តាមការស្រាវជ្រាវអង្កេតនានា គឺមិនបានរកឃើញមេរោគដែលស៊ាំថ្នាំនេះ នៅលើអ្នកជិតដិតប៉ះពាល់អ្នកជំងឺទាំង ៣នាក់នេះទេ។ ព័ត៌មានបន្តទៀតថា ក្នុងពេលដែលមានករណីមេរោគស៊ាំនឹងថ្នាំ Tamiflu ឬមិនអាចព្យាបាលជាបានដោយប្រើថ្នាំ Tamiflu នោះ គឺគេនៅតែព្យាបាលគ្រុនផ្តាសាយ H1N1 ឲ្យជាបានដែរ ដោយប្រើថ្នាំមួយទៀតឈ្មោះ Zanamivir។ ចំពោះបញ្ហាមេរោគស៊ាំថ្នាំនេះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាលមានប្រសាសន៍ថា នៅកម្ពុជា ដែលមានករណីឆ្លងគ្រុនផ្តាសាយ A(H1N1) ហើយនោះ មិនទាន់មានលេចឡើងនូវបញ្ហាមេរោគស៊ាំថ្នាំនោះទេ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ បន្តថា បន្ទាប់ពីមានការសង្ស័យថាឆ្លងគ្រុនផ្តាសាយថ្មីនេះហើយ មានការបញ្ជូនអ្នកជំងឺទៅឯមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត ក្រុងភ្នំពេញ ហើយការព្យាបាលគឺមានការប្រើថ្នាំ Tami flu។ ចំពោះការព្យាបាលនៅពេទ្យកាល់ម៉ែតនោះ តើមានប្រើថ្នាំអ្វីទេលោកវេជ្ជបណ្ឌិត? យើងប្រើឱសថប្រឆាំងនឹងមេរោគហ្នឹង។ អ្នកជំងឺដែលយើងបញ្ជាក់ថាមានផ្តាសាយថ្មីហ្នឹង យើងផ្តល់ឱសថប្រឆាំងមេរោគហ្នឹងឲ្យគាត់រយៈពេល ៥ថ្ងៃ។ ឯកសារខាងលើបានឲ្យដឹងថា កន្លងមកមន្ទីរពិសោធន៍របស់បណ្តាញពិនិត្យមើលគ្រុនផ្តាសាយឆ្លងក្នុងពិភពលោក ដើម្បីរកមើលករណីស៊ាំថ្នាំប្រឆាំងមេរោគ បានធ្វើការវាយតម្លៃទៅលើមេរោគគ្រុនផ្តាសាយ H1N1 ចំនួនជិត ១.០០០ករណីហើយ។ ចំពោះករណីដទៃៗទៀត គឺគេរក្សាព្យាបាលបានជាដោយប្រើថ្នាំ២មុខនោះ គឺមួយប្រើថ្នាំ Tamiflu ឬ ក៏មួយថ្នាំ Zanamivir។ ចំពោះការឆ្លងគ្រុនផ្តាសាយ A(H1N1) នៅកម្ពុជា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ មានប្រសាសន៍ថា គឺភាគច្រើនអ្នកជំងឺចូលមកស្រុកខ្មែរតាមច្រកព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិ ដែលមានដាក់ប្រព័ន្ធតាមដានការពារការឆ្លងជំងឺនេះ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ មានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ កន្លងមកមានព័ត៌មានថា មានការបំពាក់កម្រងផ្កា ការធ្វើបដិសណ្ឋារកិច្ចចំពោះភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិដល់ជណ្តើរយន្តហោះតែម្តង។ ហើយចំពោះគណៈប្រតិភូជាន់ខ្ពស់វិញ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ មានប្រសាសន៍ថា មិនមានការឆ្លងកាត់ប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យនេះទេ ៖ ។ អង្គការសុខភាពពិភពលោកបន្តថា យ៉ាងនេះហើយ ដោយយោងតាមព័ត៌មានទើបលើកឡើងថ្មីនេះ ការលេចចេញឡើងនូវបញ្ហាមេរោគស៊ាំថ្នាំផ្តាសាយ Oseltamivir ឬ tamiflu គឺហាក់ដូចជាកើតឡើងម្តងម្កាលប៉ុណ្ណោះ។ ហើយមកទល់ពេលនេះមិនមានភស្តុតាងណាដែលបញ្ជាក់អំពីការវិវត្តកើនឡើងនូវការស៊ាំថ្នាំប្រឆាំងមេរោគ ក្នុងចំណោមករណីដែលឆ្លងមេរោគផ្តាសាយ H1N1 នោះឡើយ។ យោងតាមការប៉ាន់ប្រមាណរបស់មន្រ្តីសុខាភិបាលខាងលើនេះ អង្គការសុខភាពពិភពលោក មិនទាន់មានអ្វីដើម្បីធ្វើការផ្លាស់ប្តូរថ្មីអំពីការណែនាំក្នុងការរក្សាព្យាបាលគ្រុនផ្តាសាយ A(H1N1) នៅឡើយទេ។ ហើយថាឱសថប្រឆាំងមេរោគ នៅតែជាកត្តាគួបផ្សំសំខាន់ក្នុងការឆ្លើយតបរបស់សាធារណៈសុខាភិបាលដដែល ក្នុងការទប់ស្កាត់ការឆ្លងគ្រុនផ្តាសាយថ្មី A(H1N1) នេះ៕
|
2009-07-18T10:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health-feature-hsk0715-swine-07192009233914.html
|
e77916fa-f35a-458e-81b9-6830ab83d5ed
|
ស្ថានភាពនៃការរាតត្បាតនៃជំងឺគ្រុនផ្តាសាយថ្មីA(H1N1)
|
អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានឲ្យដឹងថា ៖ សភាពមេរោគគ្រុនផ្តាសាយថ្មី A(H1N1) នៅថេរ ហើយ គ្មានសញ្ញាណាបង្ហាញថាមេរោគនេះមានការលាយចូលជាមួយមេរោគគ្រុនផ្តាសាយបក្សី ឬជាមួយមេរោគគ្រុនផ្តាសាយដទៃទៀតនោះទេ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters កាលពីចុងខែមិថុនា ២០០៩ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ាហ្ការេត ឆង់ (Margaret Chan) អគ្គនាយិកានៃអង្គការសុខភាពពិភពលោក មានប្រសាសន៍នៅក្រុងម៉ូស្គូ ថា ៖ មេរោគផ្តាសាយថ្មីនេះនៅថេរណាស់ ក៏ប៉ុន្តែដូចបានដឹងហើយថា ភាពមិនអាចព្យាករណ៍នៃមេរោគគ្រុនផ្តាសាយ គឺមានកម្រិតខ្ពស់ណាស់ ហើយមេរោគក៏មានសក្តានុពលខ្លាំង អាចធ្វើការផ្លាស់ប្តូរទ្រង់ទ្រាយរបស់វាទៀតផង។ មន្ត្រីសុខាភិបាលខ្លះបាននិយាយថា គេមានការបារម្ភចំពោះលទ្ធភាពគ្រោះថ្នាក់ដែលថា បើមេរោគគ្រុនផ្តាសាយ H1N1 អាចរួមផ្សំជាមួយនឹងមេរោគគ្រុនផ្តាសាយបក្សី H5N1នោះ។ កន្លងមកមេរោគគ្រុនផ្តាសាយបក្សី បានរាតត្បាតនៅប្រទេសខ្លះៗនៅអាស៊ី និងនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ ហើយមេរោគនោះអាចធ្វើឲ្យមនុស្សស្លាប់បាន។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ាហ្ការេត ឆង់ មានប្រសាសន៍ទៀតថា ៖ ត្រូវការតាមដានត្រួតពិនិត្យយ៉ាងដិតដល់ ដើម្បីឲ្យដឹងពិតប្រាកដថា មេរោគនោះវាមិនផ្លាស់ប្តូរទ្រង់ទ្រាយនោះទេ។ ចំណែកឯលោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ដល់បញ្ហាទាក់ទងរវាងសត្វជ្រូកនិងគ្រុនផ្តាសាយA(H1N1) ថា ៖ ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តី យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន អេភី ចុះថ្ងៃ ១ កក្កដា គឺ នាដើមខែកក្កដា ២០០៩ អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានប្រជុំគ្នា ៣ថ្ងៃ នៅក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វ៊ីស ដើម្បីបង្កើតជាគំរូតាមបែបគណិតវិទ្យា អំពីការរាលដាលនៃគ្រុនផ្តាសាយថ្មី ដើម្បីយល់ឲ្យបានកាន់តែច្បាស់ថា តើតាមរបៀបយ៉ាងណាដែលមេរោគនេះវាកើតឡើង គឺពីករណីមួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះ ក្លាយជារាលដាលឆ្លងទ្វីបបានក្នុងរយៈពេលមិនដល់ ២ខែ ផងនោះ? គ្រុនផ្តាសាយ A(H1N1) បានកើតឡើងដំបូងនៅប្រទេសម៉ិកស៊ិកូ កាលពីចុងខែមេសា។ មកទល់នឹងសប្តាហ៍ដំបូងនៃខែកក្កដា មានឆ្លងដល់ជាង ១១០ប្រទេសហើយ។ កាលពីសប្តាហ៍ចុងខែមិថុនា មន្ត្រីសុខាភិបាលអាមេរិកបាននិយាយថា យោងតាមគំរូតាមបែបគណិតវិទ្យា និងយោងទៅលើការស្ទង់មើលរបស់មន្ត្រីសុខាភិបាលអាមេរិក មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងនិងបង្ការជំងឺអាមេរិក (CDC) បានប៉ាន់ប្រមាណថា ពលរដ្ឋអាមេរិកចំនួន ១លាននាក់ អាចឆ្លងរោគផ្តាសាយ A(H1N1)។ មន្ត្រីជំនាញផ្នែកគ្រុនផ្តាសាយនៅសកលវិទ្យាល័យ Johns Hopkins នាក្រុង Baltimore រដ្ឋមែរីលែន សហរដ្ឋអាមេរិក លោក Andrew Pekosz មានប្រសាសន៍ថា ត្រូវការព័ត៌មានថែមទៀត អំពីការឆ្លងជំងឺសម្រាប់ដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងគំរូតាមបែបគណិតវិទ្យា ដើម្បីនឹងទស្សន៍ទាយអំពីការវិវត្តនាអនាគត ហើយនិងដើម្បីរកនូវភាពខុសធម្មតានៃមេរោគ។ លោកបន្តថា លោតពីអ្នកជំងឺម្នាក់ទៅ ៦០នាក់ មិនមែនជាការឲ្យបារម្ភទេ ក៏ប៉ុន្តែការលោតពីអ្នកជំងឺម្នាក់ទៅធ្វើឲ្យឈឺដល់ ៣០០នាក់ នោះបង្ហាញថា មានបញ្ហាអ្វីកើតឡើងហើយ ដែលទាមទារនូវការពិនិត្យដោយប្រយ័ត្នប្រយែង។ ចំណែកអ្នកនាំពាក្យរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក លោកស្រី Aphaluck Bhatiasevi មានប្រសាសន៍ថា អ្នកឯកទេសមិនមែនពិនិត្យមើលតែអំពីចំនួនករណីឆ្លងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ពិនិត្យមើលដល់ចំនួនករណីប៉ុន្មានហើយដែលធ្ងន់ធ្ងរ ហើយវិធានការណាខ្លះដែលរួមចំណែកជួយរារាំងការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺនេះ។ នៅកម្ពុជា មកដល់សប្តាហ៍ទីមួយ ខែកក្កដា នេះ មានឆ្លងផ្តាសាយ A(H1N1) ចំនួន ៨ករណីហើយ។ បើតាមប្រសាសន៍លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ អ្នកឆ្លងទាំងនោះគឺជាអ្នកមកពីបរទេសចូលស្រុកខ្មែរ ៖ ។ គួររំឭកដែរថា បន្ទាប់ពីមានករណីមានឆ្លងគ្រុនផ្តាសាយ A(H1N1) នៅស្រុកខ្មែរភ្លាមនោះ កាលពីថ្ងៃ ២៥ មិថុនា ២០០៩ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងការទប់ស្កាត់ជំងឺនេះ កម្ពុជាមានកិច្ចសហប្រតិបតិ្តការល្អជាមួយអង្គការសុខភាពពិភពលោក។ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងចំណោម ៨នាក់ ដែលកម្ពុជារកឃើញថាមានឆ្លងគ្រុនផ្តាសាយថ្មី A(H1N1) គឺ ៤នាក់ ជាយុវនិស្សិតពីសហរដ្ឋអាមេរិក ម្នាក់ជាបុរសហ្វីលីពីន និង ២នាក់ទៀតជាជនជាតិខ្មែរនៅក្នុងស្រុក និងម្នាក់ជានារីអូស្ត្រាលី៕
|
2009-07-10T10:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health-feature-hsk0708-swine-07142009032107.html
|
ca485146-5d69-4622-9ee4-96f637fdb9c3
|
ការរក្សាអនាម័យនិងវិធីទប់ស្កាត់ជំងឺផ្ដាសាយថ្មី A(H1N1)
|
ការណែនាំលើកនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរកឃើញថា មានករណីវិជ្ជមាននៃជំងឺផ្តាសាយ A(H1N1) នៅស្រុកខ្មែរក្នុងពេលដែលទូទាំងសកលលោកមានឆ្លងច្រើនម៉ឺនករណីហើយនោះ។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរួមរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា និងអង្គការសុខភាពពិភពលោកបន្ទាប់ពីមានបញ្ហាឆ្លងជំងឺគ្រុនផ្តាសាយថ្មីនេះបានឲ្យដឹងថា ដើម្បីមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការការពារការឆ្លងវីរុសនោះ គឺក្រសួងបានណែនាំឲ្យមានការអនុវត្តអនាម័យផ្ទាល់ខ្លួនស្អាតជានិច្ច។ ជាមួយនេះលោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាលមានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ ឆ្លៀតឱកាសនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក៏បានជំរុញឲ្យទប់ស្កាត់ជំងឺថ្មីនេះកុំឲ្យវារីក ៖ ។ កាលពីថ្ងៃទី ២៣ មិថុនា ២០០៩ មជ្ឈមណ្ឌលជាតិកម្ពុជាសម្រាប់ជំងឺផ្តាសាយបានបញ្ជាក់ថា មានករណីវិជ្ជមាននៃជំងឺផ្តាសាយ A(H1N1) មួយករណីជាលើកដំបូងនៅប្រទេសកម្ពុជា។ មកទល់ថ្ងៃ ២៨ មិថុនា គឺមានឆ្លងសរុប ៦ករណីហើយ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលបានមានប្រសាសន៍ថា ការមកដល់ជាយថាហេតុនៃវីរុសនេះ គឺត្រូវបានគេរំពឹងទុករួចមកហើយ នៅពេលដែលវីរុសនេះកំពុងតែចរាចរជាសកលនោះ។ លោកថាកម្ពុជាមានវិធានការទប់ស្កាត់ប្រកបដោយសុវត្ថិភាព។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ម ប៊ុនហេង មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាលមានប្រសាសន៍ទៀតថា ថ្វីត្បិតតែមានឆ្លងច្រើនករណីទូទាំងសកលលោកក្តី ក៏សភាពជំងឺនេះមិនទាន់ឈានដល់កម្រិតធ្ងន់ធ្ងរនៅឡើយទេ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ មានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ កន្លងមកក៏ដូចបច្ចុប្បន្ន បន្ទាប់ពីមានបញ្ហាឆ្លងជំងឺគ្រុនផ្តាសាយថ្មីនេះ នៅប្រទេសនានាលើសកលលោក នៅកម្ពុជាមានអ្នកស្រុកអ្នកភូមិជាច្រើនដែរសម្ដែងការបារម្ភនឹងជំងឺដែលមុននេះគេហៅថា ផ្តាសាយជ្រូក។ ហើយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក៏បានអំពាវនាវសូមពលរដ្ឋខ្មែរមានការប្រុងប្រយ័ត្ន។ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បានអំពាវនាវដូច្នេះថា ៖ ។ កាលពីថ្ងៃ ១១ មិថុនា ២០០៩ អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានប្រកាសថា ពិភពលោកចូលដល់ដំណាក់កាលដំបូងនៃការរាលដាលឆ្លងទ្វីបហើយ។ ហើយអង្គការកំពុងពិនិត្យតាមដានយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្នបំផុតនូវការឆ្លងរាលដាលនៃមេរោគគ្រុនផ្តាសាយថ្មី A(H1N1)នេះ។ ក្នុងពេលដែលពុំទាន់មានវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺគ្រុនផ្តាសាយថ្មី A(H1N1) នៅឡើយនោះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ បានធ្វើសំណូមពរចំពោះពលរដ្ឋខ្មែរថា ៖ ។ គួររំឭកថា ជំងឺគ្រុនផ្តាសាយថ្មីនេះបានកើតឡើងដំបូងនៅប្រទេសម៉ិកស៊ិកូ៕
|
2009-07-01T10:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/swine-flu-prevention-in-Cambodia-07072009055322.html
|
83bd4301-55c6-495d-be56-6fd44ab603db
|
WHO ប្រកាសឲ្យប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះការរាលដាលនៃជំងឺគ្រុនផ្តាសាយថ្មីA(H1N1)
|
ហេតុអ្វីបានជាអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រកាសដំឡើងឲ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្ន អំពីការរាលដាលឆ្លងទ្វីបនៃជំងឺគ្រុនផ្តាសាយថ្មីពីកម្រិត ៥ ដល់កម្រិត ៦ ដែលជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតនោះ? កាលពីថ្ងៃ ១១ ខែមិថុនា ២០០៩ លោកស្រី ម៉ាហ្ការេត ឆង់ (Margaret Chan) អគ្គនាយិកានៃអង្គការសុខភាពពិភពលោកបានប្រកាសថា ពិភពលោកចូលដល់ដំណាក់កាលដំបូងនៃការរាលដាលឆ្លងទ្វីបហើយ ហើយយើងកំពុងពិនិត្យតាមដានយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្នបំផុតនូវការឆ្លងរាលដាលនៃមេរោគគ្រុនផ្តាសាយ A(H1N1) នេះ។ ចំពោះភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃជំងឺគ្រុនផ្តាសាយ A(H1N1) លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតបញ្ជាក់ថា យោងតាមការជាក់ស្តែង ភាគច្រើននៃអ្នកជំងឺ គឺមានកម្រិតមធ្យម ហើយភាគច្រើននិងជាញឹកញាប់នោះ អ្នកជំងឺបានជាសះស្បើយដោយមិនចាំបាច់សម្រាកពេទ្យ ឬ ទទួលការថែទាំវេជ្ជសាស្ត្រផងទេ។ ទូទាំងសកលលោកចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺនេះនៅទាប។ ចំពោះអ្នកឆ្លងវិញ ស្ទើរតែនៅគ្រប់តំបន់ គឺកើតចំពោះមនុស្សវ័យជំទង់ អាយុក្រោម ២៥ឆ្នាំ ដោយរួមទាំងអ្នកដែលមានសុខភាពល្អពីមុនមក និងអ្នកដែលមានជំងឺប្រចាំកាយ ឬ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ។ លោកស្រីអគ្គនាយិកាអង្គការសុខភាពពិភពលោកបន្តថា នៅក្នុងប្រទេសខ្លះៗ ក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានឆ្លងជំងឺនេះ មានករណីប្រមាណ ២% ធ្ងន់ធ្ងរ ហើយច្រើនតែមានការវិវឌ្ឍយ៉ាងលឿនទៅដល់ការរលាកសួត ដែលគំរាមកំហែងដល់ជីវិត។ រីឯករណីធ្ងន់ធ្ងរនិងដល់ស្លាប់វិញ ភាគច្រើនជាមនុស្សធំពេញវ័យ អាយុចន្លោះ ៣០ឆ្នាំ និង ៥០ឆ្នាំ។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតក៏បញ្ជាក់ដែរថា តាមទំនង លំនាំនេះគឺខុសច្រើនណាស់ពីអ្វីដែលគេបានឃើញបានជួបប្រទះ ក្នុងពេលមានការឆ្លងគ្រុនផ្តាសាយធម្មតា ឬ ផ្តាសាយតាមរដូវដែលអ្នកស្លាប់ភាគច្រើនគឺជាមនុស្សវ័យចាស់នោះ។ ប៉ុន្តែករណីដែលធ្ងន់ធ្ងរជាច្រើន មិនមែនទាំងអស់នោះឡើយ កើតមានចំពោះអ្នកដែលស្ថិតក្រោមលក្ខខណ្ឌរ៉ាំរ៉ៃ។ យោងតាមទិន្នន័យដំបូងនិងមិនទាន់ពេញលេញ លក្ខខណ្ឌដែលឃើញជាញឹកញាប់នោះ រួមមានជំងឺទាក់ទងផ្លូវដង្ហើម ជាពិសេសអ្នកជំងឺហឺត អ្នកជំងឺទាក់ទងនឹងសរសៃឈាមក្នុងបេះដូង អ្នកកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម អ្នកដែលមានប្រព័ន្ធការពារជំងឺខ្សោយនិងអ្នកធាត់ពេក។ ជាមួយនោះដែរ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតក៏បានកត់សម្គាល់ជាសំខាន់ថា ចំនួនប្រមាណ ១ភាគ៣ ទៅចំនួនពាក់កណ្តាលនៃករណីឆ្លងធ្ងន់ធ្ងរនិងដល់ស្លាប់ កើតចំពោះមនុស្សវ័យជំទង់និងវ័យកណ្តាល។ នៅប្រទេសកម្ពុជា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង នៃក្រសួងសុខាភិបាល មានប្រសាសន៍ថា រហូតដល់ថ្ងៃ ១៨ មិថុនា ២០០៩ មិនទាន់មានករណីជំងឺគ្រុនផ្តាសាយ A(H1N1) នៅកម្ពុជា នៅឡើយទេ។ លោកថា ដោយផ្អែកលើការបន្តរាលដាលជំងឺឆ្លងទ្វីប ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា នឹងពង្រីកការអនុវត្តផែនការជាតិ ឆ្លើយតបទៅនឹងការរាតត្បាតជាសកលនៃជំងឺផ្តាសាយ និងកំពុងរៀបចំយ៉ាងសកម្មនូវគោលការណ៍ណែនាំសម្រាប់បុគ្គលិកសុខាភិបាល ដោយមានការគាំទ្រពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក។ ចំពោះប្រព័ន្ធតាមដានជំងឺ ទាំងនៅព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិ និងនៅមន្ទីរពេទ្យ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ បញ្ជាក់ថា ៖ ។ លោកបន្តថា មិនតែប៉ុណ្ណោះ រាល់កន្លែងណាក៏ដោយឲ្យតែមានកើនឡើងករណីផ្តាសាយខុសធម្មតា យើងបញ្ជូនមន្ត្រីក្រុមឆ្លើយតបជាបន្ទាន់ដើម្បីធ្វើការអង្កេតស្រាវជ្រាវ និងយកវត្ថុវិភាគមកមើល ក៏ប៉ុន្តែកន្លងមកយើងបានយកវត្ថុវិភាគមកមើលដែរ ប៉ុន្តែសុទ្ធតែអវិជ្ជមានជំងឺផ្តាសាយថ្មីហ្នឹង។ ស្តីពីបញ្ហាប្រសិទ្ធភាពរបស់ម៉ាស៊ីនស្គែន ដែលដាក់នៅព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ មានប្រសាសន៍ថា ការត្រួតពិនិត្យកម្ដៅអ្នកជំងឺនោះគ្រាន់តែជាផ្នែកមួយនៃការតាមដានប៉ុណ្ណោះ ៖ ។ លោកបន្តថា តែបើក្នុងករណីគាត់ចូលមក គាត់អត់មានទេ គឺមានក្រដាសបែបបទដែលក្រុមមន្ត្រីចត្តាឡីសឲ្យអ្នកដំណើរបំពេញនូវព័ត៌មានទំនាក់ទំនងអាសយដ្ឋាន ឬក៏លេខទូរស័ព្ទ ទុកឲ្យមន្ត្រីចត្តាឡីស ហើយយើងបានចែកជូនគាត់វិញនូវព័ត៌មានពីជំងឺហ្នឹង ហើយនិងទូរស័ព្ទទាក់ទងផង។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា ដែលចេញផ្សាយភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីអង្គការសុខភាពពិភពលោកបានប្រកាសតម្លើងការរាលដាលឆ្លងទ្វីបដល់កម្រិត ៦ ឲ្យដឹងថា មេរោគគ្រុនផ្តាសាយថ្មី A(H1N1) ជាមេរោគថ្មីមួយ ហើយក៏នៅមានព័ត៌មានជាច្រើនទៀតដែលយើងមិនទាន់ដឹង។ ក្នុងខណៈដែលកម្ពុជាពុំទាន់មានឆ្លងគ្រុនផ្តាសាយថ្មី A(H1N1) ក្រសួងសុខាភិបាលបានណែនាំថា ដើម្បីការពារខ្លួនឯងនិងការពារអ្នកដទៃ ៖ «ទី១ ចំពោះអ្នកដែលជា គីថា យើងគួរតែឧស្សាហ៍លាងដៃនឹងសាប៊ូ បើសិនជាសង្ស័យថាយើងមានការប៉ះពាល់ជាមួយអ្នកដែលផ្តាសាយធម្មតា ។ ចំពោះអ្នកទាំងឡាយណាដែលមានសញ្ញាក្តៅខ្លួនលើសពី ៣៨អង្សាសេ គួរនៅផ្ទះ ចៀសវាងទីកន្លែងមានមនុស្សច្រើនកុះករ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍បានឲ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ននេះមិនទាន់មានវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺផ្តាសាយថ្មី A(H1N1) នេះនៅឡើយទេ និងអ្នកជំងឺភាគច្រើនក៏ពុំចាំបាច់ត្រូវការថ្នាំប្រឆាំងនឹងវីរុសដែរ។ ហើយការព្យាបាលរួមមានពិសាវត្ថុរាវឲ្យបានច្រើន សម្រាកនិងលេបថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល។ អ្នកទាំងឡាយណាដែលមានបញ្ហាផ្លូវដង្ហើម គួរតែរាយការណ៍ទៅមណ្ឌលសុខភាពដែលនៅជិតបំផុតដើម្បីទទួលបាននូវដំបូន្មានបន្ថែម៕
|
2009-06-24T10:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/what-is-pandemic-phase6-07012009055941.html
|
faa68a6d-6712-4361-8864-35237946f9f4
|
ជំងឺគ្រុនផ្តាសាយថ្មី A(H1N1) និងគ្រុនផ្ដាសាយធម្មតា
|
ជំងឺគ្រុនផ្តាសាយ A(H1N1) ដែលទើបកើតមានកាលពីខែមេសា កន្លងទៅនោះ គឺជាជំងឺគ្រុនផ្តាសាយថ្មីដែលមានមេរោគឆ្លងពីមនុស្សទៅមនុស្សតាមរបៀបប្រហាក់ប្រហែលនឹងរបៀបឆ្លងនៃគ្រុនផ្តាសាយធម្មតា ឬ គ្រុនផ្តាសាយតាមរដូវនោះដែរ។ មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងនិងបង្ការជំងឺរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក (CDC) បានកំណត់អំពីរោគសញ្ញានៃជំងឺនេះថា មានគ្រុនក្តៅ ក្អក ឈឺបំពង់ក ហៀរសម្បោរ ឈឺចាប់ខ្លួនប្រាណ ឈឺក្បាល និង រងាអស់កម្លាំង។ ចំណែកលោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាលមានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ ឯកសារខាងលើបានឲ្យដឹងថា នៅពេលដែលកើតមានជំងឺគ្រុនផ្តាសាយតាមរដូវ អ្នកជំងឺផ្តាសាយខ្លះអាចមានគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរដោយសារជំងឺហក់ឡើង។ ក្នុងនេះមានមនុស្សអាយុ ៦៥ឆ្នាំ ឬចាស់ជាងនេះ កុមារអាយុក្រោម ៥ឆ្នាំ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងអ្នកដែលមានលក្ខខណ្ឌឱសថជាប្រចាំ។ មានការបង្ហាញដំបូងៗថា ស្ត្រីមានគភ៌ហើយនិងអ្នកប្រើឱសថជាប្រចាំ អាចនឹងមានការកើនឡើងនូវការហក់ឡើងនៃគ្រុនផ្តាសាយ ដូចជាអ្នកកើតជំងឺហឺត អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមជាដើមក៏ហាក់ដូចជាពាក់ព័ន្ធនឹងការកើនឡើងនៃការស្មុគស្មាញចេញពីមេរោគគ្រុនផ្តាសាយថ្មីនោះដែរ។ បញ្ហាមួយទៀតដែលហាក់ដូចជាខុសពីគ្រុនផ្តាសាយធម្មតាតាមរដូវនោះ គឺមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងនិងបង្ការជំងឺសហរដ្ឋអាមេរិក (CDC) បន្តថា តាំងពីកើតមានជំងឺគ្រុនផ្តាសាយថ្មីរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន មនុស្សអាយុលើសពី ៦៤ឆ្នាំ ហាក់ដូចជាមិនទាន់មានកើនគ្រោះថ្នាក់នៃជំងឺគ្រុនផ្តាសាយថ្មី A(H1N1) នេះនៅឡើយទេ។ មជ្ឈមណ្ឌល CDC កំពុងដឹកនាំការសិក្សានៅមន្ទីរពិសោធន៍ ដើម្បីរកមើលថាតើមានមនុស្សណាទេដែលមានភាពស៊ាំរោគនេះពីកំណើតស្រាប់នោះ។ របាយការណ៍ដំបូងៗ បញ្ជាក់ថា គ្មានកុមារណា ហើយនិងគ្មានមនុស្សអាយុច្រើនជាង ៦០ឆ្នាំ មានអង្គបដិបក្ខ ឬ antibody មេរោគគ្រុនផ្តាសាយថ្មី AH1N1 នោះឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែប្រហែលជា ១ ភាគ ៣ នៃមនុស្សអាយុលើ ៦០ឆ្នាំ អាចមានអង្គបដិបក្ខ ឬ antibody ប្រឆាំងនឹងរោគនោះ។ ប្រសិនជាមានអង្គបដិបក្ខក្នុងខ្លួនហើយ គេមិនដឹងថា តើមានការការពារកម្រិតណាប្រឆាំងនឹងមេរោគ A(H1N1) នោះទេ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ បានឲ្យដឹងថា គ្រុនផ្តាសាយ A(H1N1) កំពុងតែឆ្លងលើមនុស្សមានវ័យពេញកម្លាំង ៖ ។ ប្រៀបធៀបនឹងគ្រុនផ្តាសាយថ្មី និងគ្រុនផ្តាសាយតាមរដូវ តើភាពធ្ងន់ធ្ងរហើយនិងអត្រាបង្កឆ្លងរោគនៃជំងឺនេះខុសគ្នាបែបណា? មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងនិងបង្ការជំងឺសហរដ្ឋអាមេរិក (CDC) កំពុងតែធ្វើការសិក្សានៅឡើយអំពីភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃរោគគ្រុនផ្តាសាយថ្មី។ ទាក់ទងនឹងការមានជំងឺនិងការស្លាប់បណ្តាលមកពីគ្រុនផ្តាសាយថ្មី A(H1N1) និងផ្តាសាយធម្មតាតាមរដូវមកទល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ មិនទាន់មានព័ត៌មានគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីទស្សន៍ទាយអំពីទំហំដល់កម្រិតណានោះនៅឡើយទេ។ ចំពោះគ្រុនផ្តាសាយតាមរដូវគេបានដឹងថា ពេលថិរវេលានិងភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃរដូវគឺមានការប្រែប្រួល។ រៀងរាល់ឆ្នាំនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ជាមធ្យមមាន ៣៦.០០០នាក់ស្លាប់ដោយសារភាពស្មុគស្មាញនៃគ្រុនផ្តាសាយតាមរដូវ ហើយជាង ២០ម៉ឹននាក់ចូលសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ។ ក្នុងចំណោមអ្នកសម្រាកក្នុងមន្ទីរពេទ្យនោះ មាន ២ម៉ឺននាក់ជាកុមារអាយុក្រោម ៥ឆ្នាំ។ ហើយជាង ៩០% នៃអ្នកស្លាប់និងប្រមាណ ៦០% នៃអ្នកចូលសម្រាកព្យាបាលនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ គឺជាមនុស្សអាយុជាង ៦៥ឆ្នាំ។ ចំណែកនៅស្រុកខ្មែរ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ មានប្រសាសន៍អំពីជំងឺផ្តាសាយធម្មតាថា ៖ ។ ឯកសារខាងលើបានឲ្យដឹងដែរថា ចំពោះគ្រុនផ្តាសាយថ្មី A(H1N1) តាំងពីកកើតមកទល់ពេលនេះ ចំនួនធំបំផុតនៃអ្នកដែលបានត្រូវបញ្ជាក់ថាឆ្លងមេរោគថ្មីនេះ គឺកើតលើមនុស្សអាយុរវាង ៥ឆ្នាំ និង ២៤ឆ្នាំ។ ហើយមកដល់ពេលនេះ មានករណីមនុស្សអាយុជាង ៦៤ឆ្នាំ ឆ្លងគ្រុនផ្តាសាយថ្មី គឺមានបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ ហើយប្រភេទនេះស្លាប់ក៏តិចតួចដែរ គឺខុសចម្លែក បើប្រៀបធៀបនឹងគ្រុនផ្តាសាយតាមរដូវ។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ចំពោះស្រ្តីមានផ្ទៃពោះ និងចំពោះអ្នកដែលប្រើឱសថជាប្រចាំ ហាក់ដូចជាពាក់ព័ន្ធនឹងកំណើនគ្រោះថ្នាក់ ហើយមុននេះគេទទួលស្គាល់ថា មានគ្រោះថ្នាក់ខ្ពស់ដោយសារគ្រុនផ្ដាសាយតាមរដូវនោះ ហាក់ដូចជាពាក់ព័ន្ធនឹងកំណើនគ្រោះថ្នាក់នៃការស្មុគស្មាញនៃគ្រុនផ្តាសាយថ្មី A(H1N1)។ តើគ្រុនផ្តាសាយថ្មីឆ្លងតាមរបៀបណា? យោងតាមឯកសាររបស់ CDC អាមេរិក គេគិតថា ការឆ្លងមេរោគថ្មីនេះ គឺដូចនឹងការឆ្លងគ្រុនផ្តាសាយតាមរដូវដែរ។ ជាសំខាន់ មេរោគឆ្លងពីមនុស្សទៅមនុស្ស តាមការក្អក ឬ កណ្តាស់របស់អ្នកជំងឺ។ ជួនកាលក៏អាចឆ្លងដោយសារការប៉ះពាល់អ្វីដែលមានមេរោគផ្តាសាយ ហើយបន្ទាប់មកក៏យកដៃមកប៉ះមាត់ ឬ ច្រមុះ។ យ៉ាងនេះហើយលោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ មានប្រសាសន៍ថា អនាម័យជាបញ្ហាសំខាន់៕
|
2009-06-10T13:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/flu-and-fluAH1N1-06102009041402.html
|
1c13e8af-78f7-450d-8cdb-15126301c283
|
វិធានការរបស់កម្ពុជាក្នុងការទប់ស្កាត់ជំងឺផ្ដាសាយថ្មី A(H1N1)
|
អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានការពារនូវការសម្រេចរបស់ខ្លួន ស្តីពីការបង្កើនការបារម្ភដល់ការឆ្លងរាលដាលឆ្លងទ្វីប នៃរោគគ្រុនផ្តាសាយថ្មីប្រភេទ A(H1N1) ក្នុងពេលដែលមានការបញ្ជាក់ថា មានករណីឆ្លងមេរោគនេះលើកដំបូងនៅប្រទេសគុយបា, ថៃ និង ហ្វាំងឡង់។ កាលក្នុងកិច្ចប្រជុំនៃប្រទេសចំនួន ១៣ នៅអាស៊ី នាក្រុងបាងកក ពីថ្ងៃទី ៧-៨ ឧសភា ២០០៩ អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានបង្កើនឲ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នដល់កម្រិត ៥ នៃ ៦កម្រិត ដោយឲ្យសញ្ញាថា ការរាលដាលឆ្លងទ្វីបនៅជិតណាស់ បន្ទាប់ពីប្រទេសម៉ិចស៊ិកូ និងសហរដ្ឋអាមេរិក មានការឆ្លងមេរោគ A(H1N1) បន្តបន្ទាប់។ កាលពីថ្ងៃអង្គារ ១២ ឧសភា លោក កេជី ហ្វូគូដា (Keiji Fukuda) ឧបការីស្តីទី អគ្គនាយករបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក បានមានប្រសាសន៍ទទូចថា ៖ ។ មកទល់នឹងថ្ងៃ ១៦ ខែឧសភា ២០០៩ អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានឲ្យដឹងថា អ្នកស្លាប់ដោយរោគគ្រុនផ្តាសាយថ្មី A(H1N1) មានចំនួន ៦៥ នាក់ នៅប្រទេសចំនួនប្រមាណ ៣៤ នៅលើពិភពលោកនេះ។ ក្នុងនេះ ប្រទេសនៅតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកមានឆ្លងជំងឺនេះច្រើនករណីហើយដែរ ដោយរួមទាំងនៅប្រទេសថៃ មានឆ្លង ២នាក់ផង។ ចំណែកប្រទេសកម្ពុជា មិនទាន់មានករណីឆ្លងមេរោគនេះនៅទ្បើយទេមកទល់ថ្ងៃសៅរ៍ ១៦ ឧសភា ប៉ុន្តែកម្ពុជាកំពុងតែស្ថិតក្នុងស្ថានការណ៍ប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សុវណ្ណ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង នៃក្រសួងសុខាភិបាល មានប្រសាសន៍ពីថ្ងៃអង្គារ ១២ ឧសភា ថា គេកំពុងតែពង្រាយមន្រ្តីជំនាញចំនួន ៦០នាក់ បន្ថែមទៀត នៅតាមទល់ដែនគោកនៃប្រទេសកម្ពុជា ជាមួយប្រទេសវៀតណាម, លាវ និង ថៃ និងនៅចំណុចអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ ដើម្បីពិនិត្យជំងឺរាតត្បាតគ្រុនផ្តាសាយ A(H1N1) ទៅលើក្រុមទេសចរណ៍ ដែលចូលក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សុវណ្ណ មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ។ តើការបញ្ជូនភ្នាក់ងារសុខាភិបាលទៅចំណុចសំខាន់ៗទាំងនោះក្នុងគោលបំណងអ្វី? លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សុវណ្ណ បញ្ជាក់ដូច្នេះ ៖ ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ចំពោះអ្នកទេសចរណ៍ដែលមកពីប្រទេសដែលមានកើតជំងឺផ្តាសាយថ្មីនេះ ក៏មានផ្តល់ពីរបៀបទាក់ទងគ្នានៅស្រុកខ្មែរនោះដែរ ៖ ។ មានសេចក្តីរាយការណ៍ថា រោគផ្តាសាយប្រភេទថ្មី A(H1N1) នេះ បានកើតលើកដំបូងនៅប្រទេសម៉ិកស៊ិកូ កាលក្នុងខែមេសា។ តើរោគផ្តាសាយប្រភេទថ្មីនេះ A(H1N1) កើតឡើងពីអ្វី? លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សុវណ្ណ បញ្ជាក់ដូច្នេះ ៖ ។ កន្លងទៅថ្មីនេះ អង្គការសុខភាពពិភពលោកនិងក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា បានប្រកាសរួមគ្នាជំរុញឲ្យកម្ពុជា ប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងនៃមេរោគ A(H1N1)។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា ក៏បានធ្វើសំណូមពរចំពោះប្រជាជនដែលត្រឡប់មកពីប្រទេសដែលកំពុងជួបការរាតត្បាតនេះ ហើយដែលមានរោគសញ្ញាដូចជាគ្រុនក្តៅ ៣៨អង្សា ឬ លើសពីនេះ រួមជាមួយការក្អក ឈឺក ឬពិបាកដកដង្ហើម ឲ្យទាក់ទងគ្រឹះស្ថានសុខាភិបាលដែលជិតបំផុត។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត សុខ ទូច ប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាល មានប្រសាសន៍ថា មានប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទទាន់ហេតុការណ៍ចំនួនពីរខ្សែ ចាំទទួលសេចក្តីរាយការណ៍ផងដែរ ៖ ។ ទូរស័ព្ទទាំងពីរខ្សែនេះ គឺ ០១២ ៤៨៨ ៩៨១ និង ០៨៩ ៦៦៩ ៥៦៧។ ទាក់ទងនឹងបញ្ហាទេសចរណ៍លើពិភពលោក អង្គការសុខភាពពិភពលោកមិនមានផ្តាំផ្ញើ ហាមឃាត់មិនឲ្យធ្វើដំណើរទៅប្រទេសដែលមានឆ្លងមេរោគផ្តាសាយ A(H1N1) នោះឡើយ៕
|
2009-05-20T09:10:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/flu-AH1N1-part2-05202009033725.html
|
86b10490-9e63-4cb2-ae5f-e313fb5c1f05
|
រោគសញ្ញានៃជំងឺផ្ដាសាយថ្មី A(H1N1)
|
តើជំងឺផ្តាសាយថ្មីឈ្មោះជាភាសាអង់គ្លេសហៅថា A(H1N1) បានឆ្លងចូលប្រទេសណាខ្លះហើយ? នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនៃប្រទេសចំនួន១៣ នៅអាស៊ី ដែលមានកម្ពុជា ចូលរួមផងដែរ នាក្រុងបាងកក ពីថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា ២០០៩ លោក កេជី ហ្វូគូដា (Keiji Fukuda) ឧបការីស្តីទីអគ្គនាយករបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក បានមានប្រសាសន៍ថា បើមើលទៅដល់ការឆ្លងរោគរាលដាលឆ្លងទ្វីបពីអតីតកាលនោះ គឺសមហេតុផលហើយ ដែលប៉ាន់ប្រមាណថា ១ ភាគ ៣ នៃប្រជាជនសកលលោក អាចនឹងមានឆ្លងមេរោគផ្តាសាយម្យ៉ាងឈ្មោះថា A(H1N1) ប្រសិនណារោគផ្តាសាយប្រភេទថ្មីនេះ អាចរាលឆ្លងទ្វីបនោះ។ លោកបន្តថា ពេលដែលកំពុងពិចារណាថាតើត្រូវដោះស្រាយយ៉ាងណាចំពោះបញ្ហាដែលកើតមានបែបនេះ នោះអង្គការសុខភាពពិភពលោកត្រូវតែយកមកគិតនូវហេតុការណ៍ដែលកើតមានឡើងជាទ្រង់ទ្រាយធំតែម្តង ទោះបីជាមានចំនួនភាគរយដ៏តូចតែប៉ុណ្ណោះ កើតធ្ងន់ធ្ងរ ឬ ស្លាប់ដោយជំងឺនេះក៏ដោយ គឺមនុស្សមួយចំនួនធំអាចនឹងឆ្លងជំងឺនេះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានបារាំង ថ្ងៃ៧ ឧសភា លោក កេជី ហ្វូគូដា បញ្ជាក់ថា ស្ថានការណ៍កំពុងតែវិវត្តនៅឡើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា ជំងឺផ្តាសាយប្រភេទ A(H1N1) មានកើតដំបូងនៅក្រុងម៉ិចស៊ិកូ ប្រទេសម៉ិចស៊ិកូ កាលពីចុងខែមេសា កន្លងទៅ។ មកទល់នឹងថ្ងៃ៧ ខែឧសភា ២០០៩ អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានឲ្យដឹងថា នៅប្រទេសចំនួន ២៣ មានឆ្លងជំងឺផ្តាសាយប្រភេទ A(H1N1) ចំនួន ២.០៩៩ ករណី ក្នុងនេះមាន ៤៤នាក់ស្លាប់។ក្នុងចំណោមអ្នកស្លាប់នេះសោត ៤២នាក់ស្លាប់នៅក្នុងប្រទេសម៉ិចស៊ិកូ ហើយ ២នាក់ទៀតស្លាប់ គឺម្នាក់ជាស្ត្រីស្លាប់នៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យតិចសាស់ និងម្នាក់ទៀតជាកុមារជនជាតិម៉ិចស៊ិកូ ដែលទៅលេងបងប្អូននៅរដ្ឋតិចសាស់ សហរដ្ឋអាមេរិក នោះដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែនៅប្រទេសកម្ពុជា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន មានប្រសាសន៍កាលពីចុងខែមេសា ថា មិនឲ្យព្រួយពីរឿងផ្តាសាយខាងលើនេះទេ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្តថា ការឆ្លងជំងឺនេះ គឺមិនមែនមកពីការទទួលទានសាច់ជ្រូកនោះឡើយ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត សុខ ទូច ប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង នៃក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ ៖ ។ តើប្រជាពលរដ្ឋគប្បីស្គាល់ជំងឺផ្តាសាយប្រភេទ A(H1N1) នេះយ៉ាងណា? ចំពោះរោគសញ្ញានៃជំងឺផ្តាសាយថ្មីនេះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សុវណ្ណ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង នៃក្រសួងសុខាភិបាលមានប្រសាសន៍ថា ៖ « ។ ជាមួយនេះដែរ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត សុខ ទូច បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ៖ ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សុវណ្ណ បានសូមឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរចៀសវាងការយល់ច្រឡំអំពីការប្រើឈ្មោះទាក់ទងនឹងផ្តាសាយប្រភេទថ្មីនេះ ៖ ។ តើដោយសារហេតុផលអ្វីបានជាមានការប្តូរឈ្មោះ? លោក លី សុវណ្ណ បានឲ្យដឹងដូច្នេះ ៖ ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តី លោក កេជី ហ្វូគូដា នៃអង្គការសុខភាពពិភពលោក បានមានប្រសាសន៍នៅក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ថា ប្រជាជាតិទាំងឡាយមិនត្រូវធ្វេសប្រហែសនឹងជំងឺនេះឡើយ ថ្វីបើបច្ចុប្បន្នជំងឺផ្តាសាយប្រភេទថ្មី A(H1N1) ហាក់ដូចជានៅពុំទាន់ធ្ងន់ធ្ងរដូចករណីជំងឺដែលរាតត្បាតមុនៗ ដូចជាជំងឺផ្តាសាយស្ប៉ានីស (Spanish flu) ដែលកើតក្នុងឆ្នាំ ១៩១៨ នោះ ក៏ដោយ៕
|
2009-05-13T10:50:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/flu-AH1N1-part1-05132009060722.html
|
69d2d4ab-a0db-4f1f-b528-76e4c6c59de5
|
ការបកស្រាយរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតតបនឹងសំណួរទាក់ទងនឹងជំងឺសរសៃប្រសាទ (ភាគ៤)
|
លោក ណា រិន នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ មានសំនួរទាក់ទងនឹងចំណុចមួយទៀត ដែលថាតើកូនខ្មែរច្រើនតែខ្លាចមានការខ្លាចគេមានមកពីកំណើត ឬយ៉ាងណានោះ? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី ឯកទេសវិកលវិទ្យាមានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី ក៏បានផ្តាំផ្ញើចំពោះយុវវ័យឲ្យប្រឹងប្រែងស្រាវជ្រាវរកឯកសារសម្រាប់អាន បង្កើនចំណេះដឹងបន្ថែមទៀតផងដែរ ៖ ។ លោក ណា រិន អ្នកស្តាប់ពីខេត្តបន្ទាយមានជ័យ មានចម្ងល់ទៀតថា តើមានស្ថិតិច្បាស់លាស់ទេ អំពីចំនួនអ្នកដែលមានជំងឺសរសៃប្រសាទនៅស្រុកខ្មែរយើង? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងត្រីមាសទី១ ដើមឆ្នាំ២០០៩ នេះ មានចំនួន ៦៩៨នាក់ហើយ បានសុំការព្យាបាលជំងឺផ្លូវចិត្ត ៖ ។ ចំពោះបញ្ហាចំនួនច្រើន ឬ តិចនៃប្រភេទជំងឺទាក់ទងនឹងវ័យចំណាស់ នៃអ្នកមានបញ្ហាផ្លូវចិត្តនោះ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី បានឲ្យដឹងដូច្នេះ ៖ ។ លោក ណា រិន បានសួរបន្ថែមថា តើការគិតបែបណាដើម្បីមានភាពល្អប្រសើរ ធ្វើឲ្យខួរក្បាលយើងមានការវិវឌ្ឍទៅរកភាពរហ័សរហួន ឆ្លាតវៃ? តើបែបណាដែលផ្តល់ផលផ្ទុយពីនេះ? ព្រោះខ្មែរយើងតែងតែដាក់ទណ្ឌកម្មគ្នាដោយសម្ដីថា "មិនចេះគិត" តែពេលខ្លះបែរជានិយាយថា "កុំប្រើច្រើនពេកប្រយ័ត្នឆ្កួត"? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី មានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ អ្នកស្តាប់ពីខេត្តបន្ទាយមានជ័យ សួរទៀតថា តើខួរក្បាលមនុស្សទូទាំងសកលលោកមានលក្ខណៈដូចគ្នា ឬខុសគ្នា សំដៅលើការបង្កើតឲ្យមានភាពវៃឆ្លាត ? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី មានប្រសាសន៍ដូច្ន ៖ ៕
|
2009-04-29T10:20:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/neurological-disorders-part4-04292009052109.html
|
ff051b16-2e6c-4d2a-b098-8f760c980e8a
|
ការបកស្រាយរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតតបនឹងសំណួរទាក់ទងនឹងជំងឺសរសៃប្រសាទ (ភាគ៣)
|
លោក ណា រិន នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានមានចម្ងល់ថា តើនៅក្នុងចំណោមអ្នកដឹកនាំធំៗល្បីៗនៅលើពិភពលោក មានមេដឹកនាំណាខ្លះដែលមានប្រវត្តិកើតជំងឺផ្លូវចិត្ត? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី ឯកទេសវិកលវិទ្យាបានមានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ តើចុងបញ្ចប់នៃជីវិតរបស់អ្នកដឹកនាំនោះ ទៅជាផលវិជ្ជមាននិងអវិជ្ជមានយ៉ាងណា? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតបញ្ជាក់ដូច្នេះ ៖ ។ ចំពោះឈ្មោះនិងចំនួនមេដឹកនាំធំៗដែលគេសង្ស័យថាអាចពាក់ព័ន្ធនឹងករណីជំងឺខាងលើនេះ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី បានសុំការអនុញ្ញាតមិនរៀបរាប់បញ្ចេញឈ្មោះឡើយ។ មិត្តអ្នកស្តាប់ដដែលបានសួរទៀតថា នៅលើសកលលោកនេះ តើប្រទេសណាខ្លះដែលមានជំនាញខ្លាំងជាងគេបំផុតក្នុងការព្យាបាលជំងឺផ្លូវចិត្ត ឬក៏ជំងឺសរសៃប្រសាទ? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី មានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ ពលរដ្ឋនៅបន្ទាយមានជ័យនោះសួរថា តើរោគវិនិច្ឆ័យនៃជំងឺនេះយ៉ាងណាខ្លះ? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី បានឲ្យដឹងដូច្នេះ ៖ ។ ចំពោះរោគសញ្ញាផ្នែកនៃការយល់ដឹង លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតបញ្ជាក់ថា ៖ ។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី បានបញ្ជាក់ថា ក្នុងរោគសញ្ញាទាំង៥ខាងលើ គេអាចធ្វើចំណាត់ថ្នាក់ធំៗបាន៦យ៉ាងចំពោះជំងឺផ្លូវចិត្តនេះ ៖ ។ លោក ណា រិន នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានបន្តសួរទៀតថា ជនជាតិ ឬជាតិសាសន៍ដទៃ ជាពិសេសនៅបណ្តាប្រទេសជឿនលឿន ប្រជាពលរដ្ឋរបស់គេ សិស្សនិស្សិតគេ ហាក់ដូចជាមានភាពក្លាហានខ្លាំងណាស់ ហើយហាក់ដូចជាសាមញ្ញចំពោះការឡើងធ្វើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ឬការធ្វើបទបង្ហាញ ប៉ុន្តែខ្មែរវិញច្រើនតែមានការអៀនខ្មាស ហើយភាគច្រើនអាចសង្កេតបានតាមរយៈការនិយាយ បើទោះបីជាអ្នកនោះជាអ្នកចាស់វស្សាក្នុងការងារយ៉ាងណាទៅហើយក្តី គឺឃើញថាខ្មែរភាគច្រើនមិនមានការក្លាហាន ដូចពួកបស្ចិមប្រទេសជឿនលឿននោះទេ។ តើករណីនោះគឺខ្មែរច្រើនកើតជំងឺផ្លូវចិត្ត ឬក៏យ៉ាងម៉េច? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី មានប្រសាសន៍ថា ៖ ៕
|
2009-04-16T15:05:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/neurological-disorders-part3-04202009050419.html
|
54b0bd49-bb9f-4857-9d60-409f64395be6
|
ការបកស្រាយរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតតបនឹងសំណួរទាក់ទងនឹងជំងឺសរសៃប្រសាទ (ភាគ២)
|
ក្នុងនាទីអប់រំសុខភាពពេលនេះ លោក ឃឹម សារ៉ង លើកយកការបកស្រាយភាគទី២ របស់លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី ឯកទេសវិកលវិទ្យា តបនឹងសំណួរនោះ។ មានជំងឺច្រើនប្រភេទណាស់ដែលគ្រូពេទ្យនិយាយថាអាចពាក់ព័ន្ធនឹងតំណពូជ។ បើជំងឺផ្លូវចិត្តវិញ តើជាជំងឺតពូជដែរ ឫទេ? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី គ្រូពេទ្យឯកទេសវិកលវិទ្យានិងជាអ្នកអភិបាលកិច្ចផ្នែកគ្លីនិច នៃអង្គការចិត្តសង្គមអន្តរវប្បធម៌បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ ចំពោះករណីដែលថា បើសិនជាសិស្ស ឬនិស្សិតម្នាក់មានជំងឺផ្លូវចិត្ត តើការសម្រាកនិងការព្យាបាលមានការពាក់ព័ន្ធគ្នាយ៉ាងម៉េច? បើគេដឹងថាមានជំងឺនេះហើយ ហើយគេនៅតែបន្តការខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីសម្រេចការរៀនសូត្ររបស់គេ តើមានឥទ្ធិពលមិនល្អដល់គេដែរ ឫទេ? ឬមួយក៏គេត្រូវផ្អាកការរៀនសូត្រមួយរយៈសិនក្នុងអំឡុងពេលព្យាបាល? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី មានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ តើមានប៉ះពាល់ដល់ភាពវៃឆ្លាតរបស់សិស្ស ឬ និស្សិតដែលមានជំងឺផ្លូវចិត្តនោះដែរ ឫទេ? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី មានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងការរៀនសូត្រ គឺគួរតែមានការបែងចែកឲ្យមានការសម្រាកផងដែរ ដើម្បីអាចចៀសវាងជំងឺផ្លូវចិត្ត ៖ ។ មានសំណួរថាការខ្វះភាពក្លាហានដូចជាការប្រឈមមុខជាសាធារណៈ ការធ្វើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ការឡើងធ្វើបទបង្ហាញជននេះ បង្ហាញលក្ខណៈរេរា ទឹកមុខស្លេកស្លាំង ញ័រមាត់ ញ័រដៃជើង តើវាជាសញ្ញានៃជំងឺសរសៃប្រសាទ ឬក៏ជាធម្មជាតិរបស់មនុស្សខ្លះដែលមានការអៀនប្រៀន និងខ្វះភាពលត់ដំ? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី មានប្រសាសន៍ថា ៖ ៕
|
2009-04-09T07:50:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/neurological-disorders-part2-04092009034507.html
|
2ac91d81-656a-48fb-9968-8918cd7bbf5a
|
ការបកស្រាយរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតតបនឹងសំណួរទាក់ទងនឹងជំងឺសរសៃប្រសាទ (ភាគ១)
|
ចំពោះជំងឺសរសៃប្រសាទ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី គ្រូពេទ្យឯកទេសវិកលវិទ្យា និងជាអ្នកអភិបាលកិច្ចផ្នែកគ្លីនិចនៃអង្គការចិត្តសង្គមអន្តរវប្បធម៌ បានមានប្រសាសន៍ថា ជំងឺនេះគឺទាក់ទងនឹងប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូភី មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ។ ឯកសារអង្គការសុខភាពពិភពលោកបានឲ្យដឹងថា ជំងឺភ្លេចភ្លាំង ច្រើនតែមានចំពោះមនុស្សវ័យចាស់ គឺមានតែករណី ២% ប៉ុណ្ណោះ ដែលកើតមានលើមនុស្សមិនទាន់ដល់ ៦៥ឆ្នាំ ហើយជំងឺភ្លេចភ្លាំងនេះជាមូលហេតុមួយក្នុងចំណោមមូលហេតុនៃភាពពិការនៅជីវិតចុងក្រោយរបស់មនុស្ស។ តើមូលហេតុអ្វីខ្លះដែលបណ្តាលឲ្យកើតជំងឺនេះ ? តើត្រូវព្យាបាលនៅទីណាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូភី មានប្រសាសន៍ប្រាប់ដូច្នេះ ។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូឌី បញ្ជាក់ថាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា កន្លែងដែលអាចព្យាបាលជំងឺនេះបាន គឺមាននៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត និងនៅតាមមន្ទីរពេទ្យបង្អែកមួយចំនួន ដូចជានៅក្នុងខេត្តកំពង់ធំ ពោធិ៍សាត់ បាត់ដំបង បន្ទាយមានជ័យ សៀមរាប ស្វាយរៀង កំពង់ចាម តាកែវ កំពត ។ល។ តើវិធីព្យាបាលដោយខ្លួនឯងត្រូវធ្វើយ៉ាងណា? ដូចជាការរស់នៅរបៀបណា? របបហូបចុករបៀបណាដែលជួយដល់ការព្យាបាលដោយពេទ្យឲ្យឆាប់មានប្រសិទ្ធភាព? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតមានប្រសាសន៍ថា ៖ ។ បើមានមនុស្សកើតជំងឺនេះហើយ តើអាចព្យាបាលបានជាឫទេ? ប្រើពេលវេលាយូរប៉ុណ្ណា? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូភី មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ។ បើបញ្ចប់ការព្យាបាលហើយតើមនុស្សនោះត្រឡប់មករកភាពដើម ១០០ % វិញដែរឫទេ? លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត អាំង សូភី មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ ៖ ៕
|
2009-04-01T10:30:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/neurological-disorders-part1-04012009041438.html
|
50f24fde-4063-4ab8-b1cc-3f28015d3cc2
|
តើអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមគួរបរិភោគអាហារបែបណា? (ភាគ ៣)
|
នៅសប្តាហ៍នេះ លោក ឃឹម សារ៉ង សូមលើកយកមតិរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញស្តីពីផ្លែឈើ, បន្លែ ដែលអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមគួរ ឬមិនគួរគប្បីបរិភោគ ដើម្បីរក្សាស្ករក្នុងឈាមស្ថិតក្នុងកម្រិតជាធម្មតា។ សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាខាងលើនេះ ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2009-03-26T09:10:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/healthy-eating-4diabetic-patients3-03262009044848.html
|
965c2bb7-b0ee-4df1-b646-c360ec195bf4
|
តើអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមគួរបរិភោគអាហារបែបណា? (ភាគ ២)
|
នៅពេលនេះពីរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតុន លោក ឃឹម សារ៉ង សូមលើកយកមតិរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញ ស្តីពីសាច់ត្រីប្រភេទណាដែលអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមគប្បីបរិភោគ ក្នុងកម្មវិធីរបបបរិភោគអាហារតមនោះ ដើម្បីរក្សាឲ្យកម្រិតស្ករក្នុងឈាមស្ថិតក្នុងកម្រិតធម្មតា។ សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាខាងលើនេះ ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2009-03-18T10:15:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/healthy-eating-4diabetic-patients2-03182009050503.html
|
f39acf38-1133-49fe-a5e2-ef9aaffa1ecc
|
តើអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមគួរបរិភោគអាហារបែបណា? (ភាគ ១)
|
នៅសប្តាហ៍នេះ លោក ឃឹម សារ៉ង សូមលើកយកមតិរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញ ស្តីអំពីការបរិភោគអាហារតមរបស់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម ដើម្បីឲ្យកម្រិតស្ករក្នុងឈាមស្ថិតក្នុងកម្រិតធម្មតា។ សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាខាងលើនេះ ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2009-03-11T09:30:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/healthy-eating-4diabetic-patients1-03112009053530.html
|
f7c7e97f-be9a-4db1-b8e3-d32ac6f4f360
|
អានុភាពនៃការហាត់ប្រាណទៅលើជាតិស្ករក្នុងឈាម
|
នៅក្នុងនាទីអប់រំសុខភាពនាពេលនេះ លោក ឃឹម សារ៉ង សូមលើកយកមតិរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញស្តីពីអានុភាពនៃការហាត់ប្រាណទៅលើជាតិស្ករក្នុងឈាម ជាពិសេសទាក់ទងនឹងអ្នកដែលកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាខាងលើនេះ ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2009-03-04T08:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_02Mar09-03052009050641.html
|
5b94fd44-0df9-4d46-9c5c-70a097d52a30
|
អត្ថប្រយោជន៍នៃការហាត់ប្រាណ
|
នៅក្នុងនាទីអប់រំសុខភាពថ្ងៃនេះ លោក ឃឹម សារ៉ង សូមលើកយកមតិរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញនានា ស្តីអំពីអត្ថប្រយោជន៍នៃការហាត់ប្រាណ ដែលមនុស្សរាល់រូបគប្បីអនុវត្តខ្ជាប់ខ្ជួន ជាពិសេសចំពោះអ្នកដែលមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាខាងលើនេះ ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2009-02-25T10:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/importance-of-excercises-02252009045459.html
|
955578b3-bc49-421b-9834-c25a682515e8
|
តើការហាត់ប្រាណអាចព្យាបាលជំងឺទឹកនោមផ្អែមបានឬទេ?
|
នៅពេលនេះ លោក ឃឹម សារ៉ង សូមលើកយកករណីហាត់ប្រាណដដែលថា តើអាចព្យាបាលជំងឺទឹកនោមផ្អែមឲ្យជាបានឫទេ ថ្វីបើគេបានចាត់ទុកថាទឹកនោមផ្អែមជាជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ ចេះតែរីកធ្ងន់ធ្ងរឡើងនោះក្តី។ សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាខាងលើនេះ ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2009-02-18T16:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/exercise-and-diabetes-02192009052754.html
|
19f88819-4950-45a7-b00c-55edd0fffc5d
|
ទំនាក់ទំនងរវាងការហាត់ប្រាណនិងជំងឺលើសឈាម
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឃឹម សារ៉ង ដែលលើកយកវិធី និងមតិរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញមកជម្រាបជូន អំពីទំនាក់ទំនងរវាងការហាត់ប្រាណ និងជំងឺលើសឈាមនេះ ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2009-02-10T15:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_09Feb09-02112009044216.html
|
fcec587a-52a7-4eb9-915f-9b1c79730743
|
ភាពស្មុគស្មាញដែលបណ្ដាលពីជំងឺលើសឈាម
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឃឹម សារ៉ង អំពីមតិរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញទាក់ទងនឹងភាពស្មុគស្មាញ ដែលបណ្តាលពីជំងឺលើសឈាម ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2009-02-03T16:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_02Feb09-02042009043329.html
|
f7cca501-9def-436b-95f3-ac99da965e39
|
វិធីបង្ការជំងឺលើសឈាមនិងវិធីបញ្ចុះសម្ពាធឈាម (ភាគ ២)
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឃឹម សារ៉ង ដែលលើកយកមតិជាបន្តទៀត របស់វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញទាក់ទងនឹងការបរិភោគតម និងការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍សំដៅជៀសវាងការលើសឈាម រួមនឹងការបញ្ចុះសម្ពាធឈាមមកជម្រាបជូន ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2009-01-27T13:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/home_education_26Jan09-01292009034155.html
|
883caca4-dbb8-4991-8a44-12a44e4112b1
|
វិធីបង្ការជំងឺលើសឈាមនិងវិធីបញ្ចុះសម្ពាធឈាម (ភាគ ១)
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឃឹម សារ៉ង ដែលលើកយកមតិរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញមកជម្រាបជូន ថាតើការផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅមានអ្វីខ្លះ? ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2009-01-20T14:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_19Jan09-01222009031238.html
|
ba50dc78-752c-459a-8c40-53ac59684e66
|
វិធីថែរក្សានិងព្យាបាលជំងឺលើសឈាម
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់កិច្ចសម្ភាសន៍នេះទាំងស្រុង ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2009-01-13T14:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_12Jan09-01142009043401.html
|
3f554e31-e54a-47b2-b21b-4cf5152a55c7
|
រោគសញ្ញានៃជំងឺលើសឈាម
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឃឹម សារ៉ង ដោយលើកយកមតិរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតស្តីពីវិធីខ្លះៗដែលអាចបង្ការកុំឲ្យកើតជំងឺលើសឈាម ហើយនិងរោគសញ្ញាខ្លះៗនៃជំងឺនេះ ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2008-11-25T15:10:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_24Nov08-11262008040545.html
|
4b4fbd4a-6f83-4a1e-b876-b2e0cd1f5d34
|
មូលហេតុបណ្ដាលឲ្យកើតជំងឺលើសឈាម
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឃឹម សារ៉ង ដោយលើកយកមតិវេជ្ជបណ្ឌិតមកជម្រាបឲ្យស្គាល់ថា កម្រិតណាដែលហៅថាលើសឈាម ហើយមានមូលហេតុមកពីអ្វី? ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2008-11-18T13:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_17Nov08-11192008024424.html
|
b0f2fd0b-e7a8-4c3b-8930-1a5b264ae801
|
ផលប៉ះពាល់នៃជំងឺលើសឈាម
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឃឹម សារ៉ង ដែលលើកយកមតិរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតមកបង្ហាញជូនជ្រាប អំពីទិដ្ឋភាពទូទៅនៃលើសឈាម ដែលអាចកើតលើរូបមនុស្សគ្រប់គ្នាបាននោះ ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2008-11-11T17:05:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_10NOV08-11122008040145.html
|
0321896f-51a3-479d-bc33-5a8bd3abc429
|
រោគសញ្ញានៃជំងឺ HPV
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឃឹម សារ៉ង ដោយលើកយកមតិរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញមកជម្រាបជូនឲ្យបានស្គាល់ជំងឺនេះ ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2008-11-05T16:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_03NOV08-11052008041000.html
|
3f28e44d-ea0d-450d-8b3e-06ef33bf1d00
|
ការបង្ការនិងវិធីព្យាបាលជំងឺកាមរោគក្លាំមីឌា
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឃឹម សារ៉ង អំពីបញ្ហានេះ ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2008-11-01T12:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_27OCT08-11032008045634.html
|
f6beb384-e35e-4cfc-9895-181a350a27ff
|
រោគវិនិច្ឆ័យនិងផលវិបាកនៃជំងឺក្លាំមីឌា
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឃឹម សារ៉ង អំពីមតិរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញ មកជម្រាបជូន ទាក់ទងនឹងរោគវិនិច្ឆ័យ ព្រមទាំងផលវិបាកខ្លះៗ បើមិនបានព្យាបាលជំងឺក្លាំមីឌានេះ ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2008-10-22T16:10:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_21OCT08-10222008061933.html
|
2ea02f05-4f18-4e34-9a54-e96ec0a9f0f2
|
ជំងឺកាមរោគក្លាំមីឌានិងមូលហេតុនៃការឆ្លង
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឃឹម សារ៉ង ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ៕
|
2008-10-16T15:25:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_13OCT08-10162008055352.html
|
52423a5c-0d40-450e-8956-619da4b8bf20
|
តើគួរបរិភោគទឹកប្រភេទណាដើម្បីមានសុខភាពល្អ ?
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឃឹម សារ៉ង អំពីបញ្ហាមួយចំនួនទាក់ទងនឹងការបរិភោគទឹកស្អាតនេះ ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ ៕
|
2008-09-24T16:25:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_22Sep08-09242008063012.html
|
a66cdacd-f801-4946-a664-b39e5ba6a2a6
|
ការហឺតផ្សែងធូបច្រើនអាចកើតជំងឺមហារីកកម្រិតណា?
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឃឹម សារ៉ង អំពីករណីដែលថា បើអាចកើតមហារីក តើវាមានបរិមាណកម្រិតណា ? ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ ៕
|
2008-09-17T13:30:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_15Sep08-09172008034816.html
|
5bf4882a-73f3-4078-80ee-517062ade2c1
|
ការហឺតផ្សែងធូបច្រើនអាចកើតជំងឺមហារីក
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឃឹម សារ៉ង អំពីការស្រាវជ្រាវមួយដែល បង្ហាញថា ហឺតផ្សែងធូបច្រើន រយៈពេលយូរ អាចពាក់ព័ន្ធនឹងការឈានទៅដល់គ្រោះថ្នាក់កើតជំងឺមហារីក ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ ៕
|
2008-09-02T15:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_01SEP08-09032008043921.html
|
cd7efec1-9236-451d-ae1b-e7669ac02bf6
|
ទំនាក់ទំនងរវាងទឹកបរិភោគនិងជំងឺទឹកនោមផ្អែម
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឃឹម សារ៉ង អំពីការស្រាវជ្រាវថ្មីមួយ ស្តីពីទំនាក់ទំនងរវាងទឹកបរិភោគ និងជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ២ ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ ៕
|
2008-08-25T12:05:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_25AUG08-08272008054145.html
|
4d6fa924-7ad4-434d-9692-297298951a3a
|
សារសំខាន់នៃទឹកពិសា
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឃឹម សារ៉ង អំពីបញ្ហាទឹកនេះ ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ ៕
|
2008-08-20T12:05:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_18Aug08-08202008044025.html
|
027f8b60-a609-439e-aa01-aa8744a69cfd
|
អនាម័យអាហារ និងសុខភាព
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឃឹម សារ៉ង ទាក់ទងនឹងអនាម័យអាហារ និង សុខភាព ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ ៕
|
2008-08-12T12:30:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_12AUG08-08122008061839.html
|
129dc14e-703c-4198-9999-202c12a3c5a6
|
ស្ថានភាពការឆ្លងមេរោគ HIV និង AIDS
|
ពីរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតុន លោក ឃឹម សារ៉ង មានសេចក្តីរាយការណ៍ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងសកម្មភាពទប់ស្កាត់ រួមនឹងការប្រឹងប្រែងរបស់កម្ពុជាផង ក្នុងការកម្ចាត់រោគអេដស៍ ។ សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍របស់លោក ឃឹម សារ៉ង ដោយចុចលើពាក្យ «ស្ដាប់សំឡេង» នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ ៕
|
2008-08-05T12:30:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/HIV_AIDs_situation-08062008053932.html
|
04d2874d-d2ad-40f2-9015-8d40dd3bebe3
|
តើអ្នកកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែមត្រូវធ្វើដូចម្ដេច ?
|
សូមអញ្ជើញស្តាប់ការអធិប្បាយរបស់លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ជា ទូច ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជំងឺទឹកនោមផ្អែមកម្ពុជា ដែលសិក្សាស្រាវជ្រាវនៅមន្ទីរពេទ្យសាំងលុច្ស នៅប្រទេសបែលហ៊្សិក ទាក់ទងនឹងបញ្ហាខាងលើនេះ តាមការសាកសួររបស់លោក ឃឹម សារ៉ង ដោយចុចលើពាក្យ នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ ៕
|
2008-06-23T16:10:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health-feature-23June08-07012008233633.html
|
0488aef8-113f-4867-b20b-4bcbdfaf3a82
|
ជំងឺទឹកនោមផ្អែម
|
ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជំងឺទឹកនោមផ្អែមកម្ពុជា លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ជា ទូច ដែលកំពុងសិក្សាស្រាវជ្រាវនៅមន្ទីរពេទ្យមួយនៅប្រទេសបែលហ៊្សិក បានបំភ្លឺបញ្ហានោះតាមការសាកសួររបស់លោក ឃឹម សារ៉ង ដូចតទៅ ៖
|
2008-06-17T18:34:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/diabetes-and-symtoms-06172008072734.html
|
2584ca82-bd2f-498a-a4af-c95b7f3670d1
|
ជំងឺប្រមេះ រោគសញ្ញា និងវិធីព្យាបាល
|
សូមអញ្ជើញស្តាប់ប្រសាសន៍លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មាន ឈីវុន ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងរោគអេដស៍ ជំងឺកាមរោគនិងសើស្បែកស្តីពីជំងឺប្រមេះ ហើយនិងការផ្តាំផ្ញើដើម្បីបង្ការកុំឲ្យកើតជំងឺស្វាយផងដែរ តាមរយៈសំណួររបស់លោក ឃឹម សារ៉ង ដូចតទៅ ដោយចុចលើពាក្យ នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ ៕
|
2008-06-10T07:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health-stds-06102008055618.html
|
2f7b61c8-a0db-4611-9f98-6528131c6ddd
|
ជំងឺកាមរោគ ស្វាយប្រមេះ
|
សូមអញ្ជើញស្តាប់ប្រសាសន៍លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មាន ឈីវុន ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងរោគអេដស៍ កាមរោគ និងសើស្បែក ទាក់ទងនឹងជំងឺស្វាយ តាមសំណួរតាមទូរស័ព្ទរបស់លោក ឃឹម សារ៉ង ដោយចុចលើពាក្យ នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ ៕
|
2008-06-03T11:39:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/sexually-transmitted-disease-06032008003234.html
|
d267a85b-35e7-4793-bb1d-d4cd9eb1ee56
|
វិធីមួយចំនួនក្នុងការព្យាបាលជំងឺរលាកតម្រងនោម
|
នៅពេលនេះលោកសាស្ត្រាចារ្យមហាបរិញ្ញា វេជ្ជបណ្ឌិត កាស៊ុន បូណាត ព្រឹទ្ធបុរសនៃមហាវិទ្យាល័យវេជ្ជសាស្ត្រភ្នំពេញ សូមជម្រាបជូនជ្រាបអំពីវិធីមួយចំនួន ស្តីពីការព្យាបាលជំងឺតម្រងនោម (Treatment of Kidney disease) តាមការសាកសួររបស់លោក ឃឹម សារ៉ង ដូចតទៅ ៖
|
2008-05-12T12:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_12May08-05162008065034.html
|
95233da3-34da-4eac-88d3-3d8c11b99b14
|
បញ្ហាដុំពកនៅក្នុងសុដន់ស្ត្រី
|
ដុំពកធំៗជួនកាលក៏អាចក្លាយទៅជាដុំពករឹង ។ មានដុំពកជាច្រើនគេមិនអាចមើលឃើញពីខាងក្រៅបានទេ ។ សូមអញ្ជើញស្តាប់ប្រសាសន៍របស់លោកសាស្ត្រាចារ្យមហាបរិញ្ញា វេជ្ជបណ្ឌិត កា ស៊ុនបូណាត ព្រឹទ្ធបុរសនៃមហាវិទ្យាល័យវេជ្ជសាស្ត្រភ្នំពេញ តាមរយៈការសាកសួររបស់លោក ឃឹម សារ៉ង ហើយដែលឆ្លើយបំភ្លឺអ្នកស្តាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី ឈ្មោះ យិន ឌីណា អំពីដុំពកនៅក្នុងសុដន់ ឫដោះស្ត្រី ដោយចុចលើពាក្យ » នៅក្នុងប្រអប់ខាងស្ដាំដៃផ្នែកខាងលើ ៕
|
2008-04-29T06:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/Breast_Cyst_problem-05012008062006.html
|
dee06f08-7fc6-4eb8-bc72-974b7348fa99
|
តើជំងឺគ្រុនផ្តាសាយបក្សី ឆ្លងពីមនុស្សទៅមនុស្សឬទេ ?
|
សូមអញ្ជើញស្ដាប់សេចក្ដីរាយការណ៍ពិស្ដាររបស់លោក ឃឹម សារ៉ង នៅក្នុង «ឧបករណ៍រឿង» ត្រង់កន្លែង «ស្ដាប់សំឡេង» ៕
|
2008-04-14T16:00:00+07:00
|
rfa.org
|
https://www.rfa.org/khmer/program/health/health_feature_041408-04242008053503.html
|
a89e6628-953c-4fda-8e90-4ecf87744a53
|
«ក្នុងពេល៤០នាទីមនុស្សម្នាក់ស្លាប់» កម្ពុជាដាក់ផែនការដោះស្រាយបញ្ហាជំងឺមហារីក
|
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានដាក់បទបញ្ជាឲ្យត្រួតពិនិត្យបន្លែ សាច់ នាំចូលឱ្យបានតឹងរឹង និងអំពាវនាវឱ្យមានការអប់រំប្រជាពលរដ្ឋឱ្យបានទូលំទូលាយអំពីជំងឺមហារីក ដោយថារាល់៤០នាទីជំងឺមហារីកបានសម្លាប់ប្រជាជនម្នាក់ ឬ៣៨នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃ។ ថ្លែងក្នុងកម្មវិធីដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ផ្លូវការ « លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានលើកឡើងថាជំងឺមហារីកបានបង្កជាក្ដីបារម្ភចំពោះសុខភាពសាធារណៈ និងធ្វើឲ្យរាំងស្ទះដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសង្គមរបស់ប្រទេស។ លោកបានជំរុញឲ្យស្ថាប័ន និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ រួមមានក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ក្រសួងសុខាភិបាល ក្រសួងកសិកម្ម និងអគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករ ឲ្យពង្រឹងការអប់រំដល់សាធារណជនអំពីវិធីបង្ការជំងឺមហារីក និងរឹតបន្តឹងលើការត្រួតពិនិត្យបន្លែ និងសាច់ដែលនាំចូល និងការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីគ្រោះថ្នាក់លើម្ហូបអាហារ ដើម្បីអាចកាត់បន្ថយហានិភ័យកើតជំងឺមហារីក។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ ។ អាជ្ញាធរតែងតែរកឃើញ និង ដែលបាននាំចូល មកកាន់កម្ពុជា។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល លោក ឈាង រ៉ា បញ្ជាក់ថា ក្នុងមួយឆ្នាំអ្នកកើតជំងឺមហារីកមានរង្វង់ ២០ ០០០នាក់ និងអ្នកស្លាប់ដោយជំងឺមហារីកមានរង្វង់ ១៤ ០០០នាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ។ លោកកត់សម្គាល់ឃើញថា៧៥%នៃអ្នកមានជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនបានស្វែងរកការព្យាបាលនៅដំណាក់កាលចុងក្រោយ ដែលដំណាក់កាលនេះឱកាសព្យាបាលជាសះស្បើយគឺស្ដួចស្ដើង។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ ។ ខណៈដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីលើកឡើងថាបញ្ហាប្រឈមរបស់កម្ពុជាមួយទៀត គឺកង្វះវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលយល់ស្របថាកម្រិតនៃការឆ្លើយតបរបស់កម្ពុជាលើជំងឺមហារីកនៅមានកម្រិតនៅឡើយ។ លោកបន្ថែមថា៖ ។ លោកបន្តថា ផែនការនេះជំរុញដល់ការពង្រឹងវិធានការការពារនៅកម្រិតដំបូង និងកម្រិតទីពីរ ពង្រឹងសមត្ថភាពធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងការវិនិយោគលើការស្រាវជ្រាវ។ ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានប្រកាសផែនការលើកកម្រិតមន្ទីរពេទ្យហ្លួងម៉ែទៅជាមន្ទីរពេទ្យថ្នាក់ជាតិឯកទេសជំងឺមហារីក។ កញ្ញា សុវណ្ណ ស្រីពីន ដែលមានសាច់ញាតិកើតជំងឺមហារីកកាលពីឆ្នាំ២០២៤ ប្រាប់ ខេមបូចា ថា គ្រាន់តែបានឮជំងឺនេះភ្លាម វាបានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ផ្លូវចិត្តរបស់គ្រួសារ។ កញ្ញាចាត់ទុកជំងឺមហារីកថា ជាជំងឺដ៏គ្រោះថ្នាក់មួយ និងមានសញ្ញាព្រមានដំបូងៗតិចតួច ហើយអាចដឹងថាមានជំងឺនេះនៅពេលវារាលដាលដល់ដំណាក់កាលទីពីរ និងការព្យាបាលវិញត្រូវចំណាយប្រាក់អស់រាប់ម៉ឺនដុល្លារ។ កញ្ញាឱ្យដឹងថា៖ ។ កញ្ញាបន្តថា៖ ។ កញ្ញាបន្ថែមថា ផែនការជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺមហារីក ឆ្នាំ២០២៥-២០៣០ដែលទើបង្កើតនេះ គឺជាជំហានវិជ្ជមានមួយ ដែលវាអាចជួយឲ្យសាធារណជនបានយល់ដឹងកាន់តែច្រើន និងជួយឲ្យប្រជាពលរដ្ឋអាចការពារខ្លួនពីជំងឺបាន។ លោក មុំ គង់ នាយកប្រតិបត្តិអង្គការចលនាដើម្បីសុខភាពកម្ពុជា ប្រាប់ សារព័ត៌មានខេមបូចា ថា ជំងឺមហារីកជាប្រភេទជំងឺមិនឆ្លងដ៏គ្រោះថ្នាក់មួយនៅកម្ពុជា។ លោកបន្តថា ជំងឺនេះភាគច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់ គ្រឿងស្រវឹង និងការប៉ះពាល់សារធាតុគីមីគ្រោះថ្នាក់នានា។ ទន្ទឹមនឹងការស្វាគមន៍ចំពោះផែនការជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺមហារីក ឆ្នាំ២០២៥-២០៣០ លោកលើកឡើងថា ដើម្បីឲ្យការអនុវត្តសម្រេចទៅបានគឺពឹងអាស្រ័យលើការគាំទ្រដោយពេញលេញទាំងលើការអនុវត្តពិតប្រាកដ និងថវិកា ដើម្បីអាចទិញសម្ភារពេទ្យទំនើបៗ និងមានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់។ លោកបញ្ជាក់ថា ជំងឺមហារីកបានដាក់ជាបន្ទុកធ្ងន់ធ្ងរដល់រដ្ឋាភិបាល និងគ្រួសារ។ លោកជឿថាការហាមឃាត់ផលិតផលគ្រោះថ្នាក់ និងការដំឡើងពន្ធលើទំនិញទាំងនោះនឹងអាចរួមចំណែកដ៏ធំធេងក្នុងការបង្ការជំងឺមហារីក។ លោកបន្ថែមថា៖ ៕ ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖
|
1482-05-06T09:55:00+06:42
|
cambojanews.com
|
https://khmer.cambojanews.com/one-death-every-40-minutes-cambodia-unveils-plan-to-tackle-cancer-crisis/
|
ca7c6513-ec5d-4ce7-abad-3f3cc536a9d2
|
តុលាការបានផ្តន្ទាទោស អតីតឧកញ៉ា ស្រី ស៊ីណា ជាប់ពន្ធនាគារ៣១ឆ្នាំពាក់ព័ន្ធនឹងករណីមនុស្សឃាត
|
អតីតឧកញ៉ា ស្រី ស៊ីណា ត្រូវបានសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ផ្តន្ទាទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ ៣១ឆ្នាំ និងបង្គាប់ឱ្យសងសំណងជំងឺចិត្តចំនួន២លានដុល្លារដល់គ្រួសារជនរងគ្រោះ និង៥៥ម៉ឺនដុល្លារ ដល់ភាគីដែលរងរបួស និងអ្នកពាក់ព័ន្ធដទៃទៀត ពីបទឃាតកម្ម និងប៉ុនប៉ងមនុស្សឃាត។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤។ អ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ លោក អ៊ី រិន្ទ បានបដិសេដក្នុងការឆ្លើយតបចំពោះព័ត៌មានបន្ថែម ប៉ុន្តែលោកបានផ្ញើសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់តុលាការឱ្យតាមតេឡេក្រាម។ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់តុលាការ អតីតឧកញ៉ា ស្រី ស៊ីណា ត្រូវបានផ្តន្ទាទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ៣១ឆ្នាំ និងបង្គាប់ឱ្យសងសំណងជំងឺចិត្តចំនួន២លានដុល្លារដល់គ្រួសារជនរងគ្រោះដែលស្លាប់ និង៥០ម៉ឺនដុល្លារដល់ភាគីដែលរងរបួសពីបទឃាតកម្ម និងប្រើប្រាស់អាវុធដោយគ្មានការអនុញ្ញាត ប៉ុនប៉ងមនុស្សឃាត និងប្រើប្រាស់អាវុធដោយគ្មានការអនុញ្ញាត និងបង្គាប់ឱ្យសងម្ចាស់ផ្ទះចំនួន៥ម៉ឺនដុល្លារទៀត ពីបទរំលោភលើលំនៅឋាន ព្រមទាំងពិន័យចូលរដ្ឋសរុបទាំងបីរបទចោទ គឺចំនួន ៦លានរៀល។ ទាក់ទងទៅនឹងការផ្តន្ទាទោសចំនួន៣១ឆ្នាំលើលោក ស៊ីណា តុលាការបានផ្តន្ទាទោសតាមបទចោទបីផ្សេងៗគ្នា ដូចជា តុលាការបានផ្តន្ទាទោស១៥ឆ្នាំ ពីបទឃាតកម្ម និងការប្រើប្រាស់អាវុធដោយគ្មានការអនុញ្ញាត និង១៥ឆ្នាំទៀតពាក់ព័ន្ធនឹងបទប៉ុនប៉ងមនុស្សឃាត និងការប្រើប្រាស់អាវុធដោយគ្មានការអនុញ្ញាត និង១ឆ្នាំទៀតសម្រាប់ការចូលលំនៅឋានដោយខុសច្បាប់។ នៅក្នុងសំណុំរឿងដែល ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅខេត្តកណ្តាល កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា បន្ទាប់ពីគេចខ្លួនពីកន្លែងប្រព្រឹត្តបទល្មើស ដែលបណ្តាលឲ្យឈ្មោះ ឡុង លីសុង អាយុ២៧ឆ្នាំ និងគូដណ្តឹងរបស់គាត់ឈ្មោះ ឃិន កញ្ចនា អាយុ២៦ឆ្នាំ ស្លាប់ និងអ្នករងរបួស២នាក់ផ្សេងទៀតនៅខណ្ឌច្បារអំពៅ រាជធានីភ្នំពេញ។ អ្នកស្រី ស៊ីម សុខគីម ជាម្តាយរបស់ជនរងគ្រោះ ឃិន កញ្ចនា បានប្រាប់ សារព័ត៌មានខេមបូចា ថា សំណង និងការដាក់ទោសលើជនល្មើស គាត់អាចទទួលយកបាន ប៉ុន្តែអ្នកស្រីមិនទាន់ពេញចិត្តទាំងស្រុងនោះទេ ព្រោះតម្លៃជីវិតរបស់កូនស្រីអ្នកស្រី មិនអាចប្តូរមកវិញជាលុយសំណងបាននោះទេ។ អ្នកស្រីមានប្រសាសន៍ថា៖ លោក នី សុខា ប្រធានសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក បានប្រាប់ សារព័ត៌មានខេមបូចា ថា នៅក្នុងការសម្រេចរបស់តុលាការគឹវាសមស្របទៅនឹងគោលការណ៍ច្បាប់ ដែលក្នុងកម្រិតនៃអតិបរមារង្វង់នៃច្បាប់។ មួយវិញទៀតពាក់ពន្ធ័ទៅនឹងសំណងវិញគឺវាសមរម្យទៅតាមគោលការណ៍ច្បាប់ដែលបានចែង។ លោកសង្តេតឃើញថា នៅក្នុងការសម្រេចផ្តន្ទាទោសក្នុងករណីមួយនេះ វាជាសញ្ញាមួយដែលវិជ្ជមានរកយុត្តិធម៌ដល់ជនរងគ្រោះ ក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្មឲ្យបានស្របទៅនឹងផ្លូវច្បាប់។ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងការផ្តន្ទាទោសគន្លងមកមានបុគ្គលដែលមានអំណាច ប្រព្រឹត្តស្រដៀងនឹងគ្នាមានមិនសូវប្រឈមទៅនឹងការផ្តន្ទានោសច្រើនករណីនោះទេ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ ។ លោកបន្តថា រួមទាំងសំណងដល់ជនរងគ្រោះ សំណងនឹងត្រូវបានរៀបចំដល់ដៃជនរងគ្រោះ ជៀសវាងថា មិនត្រឹមតែមាននៅក្នុងសាលក្រមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងឃើញសំណងជាក់ស្តែងដែលផ្តល់ដល់ជនរងគ្រោះក្នុងទម្រង់ជាប្រាក់ដើម្បីរ៉ាប់រងការបាត់បង់ផលប្រយោជន៍។ ក្រសួងយុត្តិធម៌លើកឡើងថា ក្រសួងនឹងធ្វើវិសោធនកម្មក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ជាពិសេសអំពី នៃបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងបទឃាតកម្ម បន្ទាប់ពីមានការរិះគន់ជាសាធារណៈជុំវិញបទចោទដែលតុលាការបានចោទប្រកាន់លើឧកញ៉ា ស្រី ស៊ីណា ដែលបានបាញ់ប្រហារយ៉ាងព្រៃផ្សៃលើជនរងគ្រោះ៕
|
1481-12-24T17:50:00+06:42
|
cambojanews.com
|
https://khmer.cambojanews.com/court-sentences-former-tycoon-srey-sina-to-31-years-in-prison-related-with-murder-case/
|
03fb9c76-01f5-4dd3-824e-583c68922374
|
កម្ពុជាប្រារព្ធពិធីបុណ្យអុំទូកឆ្នាំនេះចាប់ពីថ្ងៃទី១៤ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា
|
កម្ពុជាប្រារព្ធពិធីបុណ្យអុំទូកឆ្នាំនេះ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៤ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ហើយនេះជាឆ្នាំទី២ បន្ទាប់ពីបានលុបចោលតាំងពីឆ្នាំ២០១៩ ដោយសារជំងឺកូវីដ១៩ និងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន។ ឆ្នាំនេះមានទូកចូលរួមប្រកួតចំនួន៣៤៨ទូក និងទូកចែវចំនួន ២២ ០៤២នាក់។ (ខេមបូចា/ ព្រីង សំរាំង)
|
1481-11-14T10:12:00+06:42
|
cambojanews.com
|
https://khmer.cambojanews.com/cambodia-celebrates-water-festival-this-year-from-november-14-to-16/
|
e06e481f-99ba-4a2e-ae6a-0dab22ea0fd4
|
ប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រមួយចំនួននៅរាជធានីភ្នំពេញស្នើរដ្ឋាភិបាលជួយសម្រួលបណ្ណសមធម៌ អាចប្រើប្រាស់សម្រាប់ជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ
|
រស់នៅក្នុងផ្ទះដ៏ចាស់មួយរាប់សិបឆ្នាំក្នុងខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ ស្ត្រីមេម៉ាយម្នាក់កំពុងសម្រាន្តក្រោមតំណក់ទឹកភ្លៀង ដែលសភាពផ្ទះហាក់ពុកផុយមានកណ្ដៀ និងព័ទ្ធដោយសម្បុកពីងពាង ផ្ទះនោះគឺបាក់មួយចំហៀង ពេលភ្លៀងម្តងៗលេចរកកន្លែងជ្រកគ្មាន។ គាត់មានកូនស្រីក្នុងបន្ទុកបីនាក់ ម្នាក់រកការងារធ្វើសឹងមិនបាន ម្នាក់ខ្លាចច្រើនមិនហ៊ានទៅធ្វើការងារឆ្ងាយ និងម្នាក់ទៀតដេកឈឺនៅផ្ទះ គាត់រកចំណូលមិនបានសូម្បីមួយរៀលខ្មែរក្នុងមួយថ្ងៃ។ អ្នកស្រី សៀន សាមៀត អាយុ៦៣ឆ្នាំ បានទទួលបណ្ណសមធម៌ កម្រិតភាពក្រីក្រ២ បណ្ណរបស់គាត់ បានចេញពីសង្កាត់បឹងទំពន់ទី២ នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ចាប់ពីធ្វើបណ្ណមកអ្នកស្រីទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភពីរដ្ឋាភិបាល ៣៤ ០០០រៀលក្នុង១ខែ ហើយនៅពេលអ្នកស្រីទៅពេទ្យមានទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភ៥០០ពាន់រៀល សម្រាប់អាហារ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណឹង ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ អ្នកស្រីមានជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន នឹងត្រូវការព្យាបាលទាំងដែលខ្លួនគ្មានលុយមួយរៀល មានតែបណ្ណសមធម៌ ខាងមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀតបដិសេធមិនទទួលបណ្ណ ដោយអស់ជម្រើស គ្រួសារអ្នកស្រីបានសុខចិត្តធ្លាក់ក្នុងបំណុលវ័ណ្តក ក្រោយយកផ្ទះទៅបញ្ចាំដើម្បីយកប្រាក់មកព្យាបាលជំងឺ។ ការព្យាបាលរបស់គាត់ ចាក់គីមីអស់៧ដង ក្នុង១ដង ៣៩៥ដុល្លារ និងបាញ់កាំរស្មីអស់២៧ដង ១ដង ៦០ដុល្លារ អ្នកស្រីចំណាយអស់ជិត៥ទៅ៦ពាន់ដុល្លារ ក្នុងអំឡុងពេលព្យាបាល នឹងត្រូវបន្តតាមដានរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។ អ្នកស្រីរៀបរាប់ទាំងសម្លេងតិចៗ និងជ្រួញចិញ្ចើមថា៖ ។ អ្នកស្រីនិយាយថា៖ អ្នកស្រីបានបន្ថែមថា៖ ។ បន្ថែមលើនេះ តាមរយៈប្រកាសអន្តរក្រសួងចុះថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ រាជរដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចពង្រឹកវិសាលភាពមូលនិធិសមធម៌សុខាភិបាលដល់គ្រួសារងាយរងហានិភ័យ ដើម្បីផ្តល់ការថែទាំសុខភាព។ គ្រួសារងាយរងហានិភ័យជាក្រុមពលរដ្ឋស្ថិតនៅក្បែរបន្ទាត់នៃភាពក្រីក្រ និងមានស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចមិនខុសឆ្ងាយពីក្រុមគ្រួសារក្រីក្រ (ក្រ១ និងក្រ២)ដែលក្នុងនោះរាជរដ្ឋាភិបាលជាអ្នកទទួលរ៉ាប់រងបន្ទុកចំណាយជំនួសទាំងស្រុក។ គិតត្រឹមដំណាច់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ក្នុងចំណោមគ្រួសារគោលដៅដែលមានបណ្ណសមធម៌ចំនួន៧០ម៉ឺនគ្រួសារ ឬ ស្មើនឹង ២,៨ លាននាក់ មានគ្រួសារចំនួន៥៧ម៉ឺនគ្រួសារ (ប្រមាណ៨៤%) បានចុះឈ្មោះចូលរួមកម្មវិធីរួចរាល់ និងទទួលបានផលពីកម្មវិធី ដោយរដ្ឋាភិបាលបានចំណាយថវិកាសរុបប្រមាណ៧២,៥ប៊ីលានរៀល (ប្រមាណ១៨លានដុល្លារអាម៉េរិក) បើយោងតាម ស្ដីពីលទ្ធផលកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាជាតិគាំពារសង្គម លើកទី១២ កាលពីថ្ងៃ៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ថ្មីៗនេះ។ អ្នកស្រី សៀន សាមួន អាយុ ៦១ឆ្នាំ ដែលជាប្អូនស្រីបង្កើតអ្នកស្រី សាមៀត ដែលរស់នៅជិតគ្នា ក្នុងសង្កាត់បឹងទំពុនទី២ បានលើកឡើងមិនខុសគ្នាប៉ុន្មាន គាត់ប្រើប្រាស់បណ្ណសមធម៌កម្រិតក្រីក្រ២ តាំងពីឆ្នាំ២០១៩ ដែលមានប្តីរបស់គាត់ឈ្មោះ រ័ត្ន អូន ជាមេគ្រួសារ។ អ្នកស្រីមានជំងឺបេះដូង ជាប្រភេទជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ ហើយពេទ្យតម្រូវអោយ បើកថ្នាំខាងក្រៅ ដោយអ្នកស្រីមិនមានលទ្ធភាពទិញថ្នាំ។ លោកស្រីបាននិយាយលឺៗថា៖ ។ យោងទៅតាម នៅភ្នំពេញ អត្រាក្រីក្រសរុប ៨,៥២ភាគរយនៃចំនួនសមាជិកក្រីក្រសរុប ១៣៦ ៥៩៤ ក្រ១មាន ៣២ ៨២៩ ក្រ២មាន ១០៣ ៧៦៥ និងចំនួនសមាជិកសរុប ១ ៦០២ ២៧៦។ យោងតាម លោកស្រី សេង វ៉ាន់ថា អ្នកផ្ដល់ព័ត៌មានក្នុងសង្កាត់បឹងទំពុន២ អ្នកប្រើប្រាស់បណ្ណសមធម៌ក្រ១ ក្រ២ ហានិភ័យមានចំនួនសរុបនៅក្នុងសង្កាត់បឹងទំពុនទី២ ចំនួន៥៥០ គ្រួសារ ហើយការប្រើប្រាស់បណ្ណក្រ១ និងក្រ២បានសម្រាកព្យាបាលជំងឺនៅមន្ទីរពេទ្យហើយបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភ ប្រាក់គោល ៣៤ ០០០រៀល បើមានចាស់ជរាលើសពី៦០ឆ្នាំ ក្នុង ១នាក់ ឧបត្ថម្ភបន្ថែម ២៨ ០០០រៀល និងបណ្ណហានិភ័យ(ក្រ៣) បានព្យាបាលជំងឺ ប៉ុន្តែមិនទទួលបានប្រាក់សម្រាប់ឧបត្ថម្ភនោះទេ។ លោកស្រី សេង វ៉ាន់ថា បានបញ្ជាក់ពីបញ្ហានៃប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រដែលមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ និងការប្ដូរបណ្ណថា៖ ។ លោកស្រីបានបន្ថែមពីជំងឺធ្ងន់ធ្ងរថា៖ ។ ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ឆ្នាំនេះ បានឱ្យដឹងថា គ្រួសារមួយចំនួនក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ជួបបញ្ហាជីវភាពកាន់តែខ្លាំងក្រោយរដ្ឋាភិបាល កាត់ប្រាក់ជំនួយសង្គមតាមរយៈបណ្ណក្រីក្រ។ យ៉ាងណាមិញបើតាម អ្នកស្រាវជ្រាវខាងការអភិវឌ្ឍន៍សង្គម លោកបណ្ឌិត មាស នី បានថ្លែងថា បញ្ហាសេវាកម្មសាធារណៈនាពេលបច្ចុប្បន្នមានភាពប្រសើរជាងមុនបន្តិចបើចំពោះផ្នែកសុខាភិបាល គឺមានល្អ មានមិនល្អទៅតាមកន្លែងនិងអាកប្បកិរិយារបស់គ្រូពេទ្យ។ លោកបានថ្លែងថា៖ ។ លោកបានបន្ថែមថា៖ ។ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងឱកាសពិធីប្រកាសដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់មន្ទីរពេទ្យជាតិ ស្ថិតនៅខណ្ឌព្រែកព្នៅ នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏ ឱ្យអនុវត្តមូលនិធិសមធម៌សុខាភិបាលដល់គ្រួសារងាយរងហានិភ័យដើម្បីឱ្យគ្រួសារទាំងនោះទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីការថែទាំ និងការព្យាបាលជំងឺនៅតាមមូលដ្ឋានសុខាភិបាលសាធារណៈរបស់រដ្ឋទូទាំងប្រទេស ដោយឥតគិតថ្លៃ ដោយរដ្ឋាភិបាលជាអ្នកចេញថ្លៃជំនួស។ ចំណែកប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ និងសន្តិភាពលោក យង់ គិមអេង លើកឡើងថាបណ្ណសមធម៌គួរតែមានភាពទូលំទូលាយជាងនេះ អ្នកព្យាបាលក្នុងបណ្ណសមធម៌គួរតែកុំឱ្យមានកម្រិត គួរតែព្យាបាលទូទៅ មិនគួរជ្រើសរើសប្រភេទជំងឺទេ បើគ្នាអត់ហើយ ធ្ងន់ទៀត បណ្ណសមធម៌មិនអាចប្រើប្រាស់បាន វាពិបាកហើយ។ លោកបានថ្លែងថា៖ ។ ចំណែកឯស្ត្រីមេម៉ាយម្នាក់ទៀតដែលរកស៊ីជាអ្នកលក់ដូរនៅទល់មុខសាលារៀនបាក់ទូក អ្នកស្រី ស្រង់ មួយ អាយុ ៥៨ឆ្នាំ ជាប្អូនស្រីរបស់អ្នកស្រី ស្រង់ ប៊ុនជ្រា ដោយសារបងស្រីរបស់គាត់មានជំងឺសរសៃប្រសាទ អ្នកស្រីអ្នកមើលថែបងស្រីធ្វើបទសម្ភាសន៍ជំនួស គាត់លក់ភេសជ្ជៈ និងនំ។ មួយថ្ងៃរកបានចំនួនប្រហែល៤ទៅ៥ម៉ឺនរៀល គ្រាន់នឹងទិញឥវ៉ាន់ទៅលក់វិញ សល់បានតែសម្រាប់ហូបប្រចាំថ្ងៃ ហើយមានបងស្រីក្នុងបន្ទុក។ បងស្រីអ្នកស្រីទទួលបានបណ្ណសមធម៌កម្រិត២ ដែលបណ្ណសមធម៌ធ្វើតាំងពីខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៣។ បងស្រីអ្នកស្រីមានជំងឺច្រើន ជំងឺទឹកចូលសួត និងជំងឺសរសៃប្រសាទ។ ពេលដែលបងស្រីឈឺ អ្នកស្រីយកទៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត ប៉ុន្តែលើកនេះ ក្នុងអំឡុងពេលប្រហែលថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំនេះ គាត់បាននាំបងស្រីទៅមន្ទីរពេទ្យព្រះកេតុមាលា ដោយបានឮថា បណ្ណសមធម៌ប្រើបានគ្រប់ពេទ្យរដ្ឋ នៅពេលដែលលោកស្រីទៅដល់ពេទ្យ បានប្រគល់ឯកសារឱ្យពេទ្យ ពេទ្យឱ្យទុកសិន គេងបានរយៈពេល២ថ្ងៃ លោកស្រីចង់ដឹងថាអស់ប៉ុន្មាន ក៏ដើរទៅសួរពេទ្យ គ្រូពេទ្យថា គេងអស់២យប់អស់៥០០ដុល្លារ ខ្ញុំខឹងខ្លាំងតែម្តង ហេតុអ្វីបានជាយកច្រើនម៉្លេះ គេងពេទ្យឯកជនក៏មិនអស់ប៉ុណ្ណឹងផង។ អ្នកស្រីនិយាយខ្លាំងៗថា៖ ។ ដោយសារអ្នកស្រីនិយាយខ្លាំង និយាយចុះនិយាយឡើង បានលោកស្រីឱ្យកូនទៅសម្រួលថា មានតែ២០០ដុល្លារទេ ហើយគ្រូពេទ្យក៏សម្រួលឱ្យ ហើយអ្នកស្រីឱ្យធ្វើលិខិតចេញពីពេទ្យទាំងយប់។ បន្ទាប់ពីចេញពីពេទ្យបងស្រីរបស់លោកស្រី ។ លោកស្រីមានការសំណូមពរបន្ថែមថា៖ ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ខាងសារព័ត៌មាន ខេមបូចា មិនទាន់ទទួលបានការឆ្លើយ ឬការឆ្លើយតបនៅឡើយពី លោកជំទាវវេជ្ជបណ្ឌិត ឱ វណ្ណឌីន រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាលនៅឡើយទេ។ លោក ប៉ិច ពិសី នាយកប្រតិបត្តិនៅអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា ថ្លែងថា ការប្រើប្រាស់បណ្ណសមធម៌ដើម្បីព្យាបាលជម្ងឺជារឿងមួយប្រសើរ មានប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើនទទួលសេវាហើយមានប្រសិទ្ធភាពល្អគួរសមទោះបីមានភាពខ្វះខាតមួយចំនួនតែឃើញថាមានភាពវិជ្ជមានច្រើន។ លោកបន្ថែមថា ការបង្កើនគុណភាពព្យាបាលជំងឺនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយល្អបើសិនជារដ្ឋាភិបាលធ្វើបានដោយការផ្តល់សេវាសុខាភិបាលប្រកបដោយគុណភាពប្រហែលប្រទេសខ្មែរយើងនឹងអាចកាត់បន្ថយភាពក្រីក្របានច្រើន។ លោកថ្លែងថា៖ ។ លោកបន្តថា៖ ។ លោកក៏បានមានយុទ្ធសាស្រ្តបីដែលអាចឱ្យប្រទេសកម្ពុជាមានគុណភាពផ្នែកសុខាភិបាលរួមមាន បង្កើនគុណភាពនៃការព្យាបាល ក្រមសីលធម៌គ្រូពេទ្យ និងបុគ្គលិក និងមួយផ្នែកសំខាន់ទៀតគឺកាត់បន្ថយការស៊ីសំណូកសូកប៉ាន់អំពើពុករលួយនៅក្នុងការផ្តល់សេវា មានន័យថាពលរដ្ឋទូទៅមានសិទ្ធទទួលបានការព្យបាលស្មើគ្នាដោយមិនគិតថាត្រូវឱ្យលុយថែមទើបទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ទេ។ សមត្ថភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល គឺបង្ហាញពីសមត្ថភាពក្នុងការជួយសង្គ្រោះទៅដល់ប្រជាជនដែលមិនមានជីវភាពគ្រប់គ្រាន់អោយមានភាពប្រសើរឡើង ជាពិសេសអ្វីដែលប្រជាពលរដ្ឋចង់ឃើញគឺ ការជួយសង្គ្រោះរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការផ្តល់សេវាថែទាំសុខភាពដែលមានគុណភាព ប្រសិទ្ធភាព តម្លាភាព និង ប្រកបដោយសមធម៌ ក្នុងការប្រើប្រាស់បណ្ណសមធម៌។ លោកបណ្ឌិត មាស នី បានលើកឡើងថា៖ ។ យោងតាម ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ក៏បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ការកំណត់គោលដៅក្នុងរយៈពេល ១២ឆ្នាំ ២០៣៥ ដោយកំណត់នូវជម្រើសគោលនយោបាលអាទិភាពសម្រាប់ការកែទម្រង់ស៊ីជម្រៅសំដៅពង្រឹង និងពង្រីកសមត្ថភាពក្នុងការផ្តល់សេវាសុខាភិបាលប្រកបដោយគុណភាព ទាំងក្នុងវិស័យសាធារណៈ និងឯករាជ្យ បង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការគ្របដណ្តប់ប្រព័ន្ធគាំពារសុខភាពសង្គម ដែលធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវផ្តល់កម្មវិបាកដល់សុខភាព ក្នុងគោលដៅឆ្លើយតបនឹងការវិវត្តនៃតម្រូវការថែទាំងសុខភាពរបស់ពលរដ្ឋ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ជាអតិបរមា។ អ៊ំស្រី សៀន សាមៀត ក៏មានការថ្លែងអំណរអរគុណជាខ្លាំងដល់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការជួយដល់អ៊ំស្រីក្នុងការព្យាបាលជំងឺកន្លងមក ប្រសិនគ្មានបណ្ណសមធម៌ អ្នកស្រីក៏ជួបការលំបាកខ្លាំងជាងហ្នឹងផងដែរ តែអ្នកស្រីក៏សង្ឃឹមថា បណ្ណសមធម៌អាចជួយអ្នកស្រីក្នុងការព្យាបាលជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ នៅពេលដែលអ្នកស្រីទៅតាមការណាត់ជួយរបស់គ្រូពេទ្យនៅចុងឆ្នាំនេះ។ អ៊ំស្រី សៀន សាមៀត បាននិយាយបន្ថែមសម្លេងតិចៗថា៖ ៕
|
1481-09-12T20:02:00+06:42
|
cambojanews.com
|
https://khmer.cambojanews.com/some-poor-people-in-phnom-penh-ask-the-government-to-make-equity-cards-available-for-serious-illnesses/
|
a986ffe0-56ec-4625-87f3-ce76fb6677a4
|
មនុស្សចាស់មួយចំនួនត្រូវរស់នៅក្នុងស្ថានភាពដ៏គួរឱ្យសង្វេគ ខណៈរដ្ឋាភិបាលមិនទាន់បង្កើតមណ្ឌលថែទាំមនុស្សចាស់
|
លោកយាយ ឡុង សម្បូរ អាយុ៨៧ឆ្នាំដែលមានជំងឺឈឺចង្កេះងើបមិនរួចត្រូវបានគេយកទៅដាក់ចោលនៅក្នុងវត្តមួយនៅខេត្តត្បូងឃ្មុំ ខណៈលោកតា អ៊ុង នាង អាយុ៧០ឆ្នាំកំពុងរស់នៅតែលតោលគ្មានទីពឹង គ្មានទីស្នាក់អាស្រ័យពិតប្រាកដ ចាប់តាំងពីភរិយារបស់គាត់គឺលោកយាយ ឌុក សាខន អាយុ៧៣ឆ្នាំបានស្លាប់កាលពីជិត២ឆ្នាំមុនបន្ទាប់ពីរស់នៅក្នុងជីវភាពក្រតោកយ៉ាកដ៏គួរឱ្យសង្វេគហូបព្រឹកខ្វះល្ងាច។ សាច់រឿងរបស់លោកយាយ ឡុង សម្បូរ និងលោកតា អ៊ុង នាង នេះគ្រាន់តែជាការឆ្លុះបញ្ចាំងមួយផ្នែកពីទុក្ខលំបាករបស់មនុស្សចាស់ដែលគ្មានទីពឹង ក្នុងចំណោមមនុស្សចាស់ដែលមានចំនួន១,៣៨លាននាក់ ឬស្មើ៨,៩ភាគរយនៃប្រជាជនកម្ពុជាសរុប។ លោកយាយ ឡុង សម្បូរ អាយុ៨៧ឆ្នាំ ត្រូវបានគេយកទៅដាក់ចោលនៅវត្តពណ្ណរាយ ក្នុងភូមិពណ្ណរាយ សង្កាត់សួង ក្រុងសួងខេត្តត្បូងឃ្មុំអស់រយៈពេលជាង២ខែមកហើយដោយមិនឃើញមានកូនឬបងប្អូនសាច់ញាតិរបស់គាត់ណាម្នាក់ទៅសួរសុខទុក្ខនិងពុំមានអ្នកណាម្នាក់ស្គាល់គាត់ឡើយគិតមកដល់ត្រឹមថ្ងៃទី៣១ខែសីហាឆ្នាំ២០២៤។ តាមរយៈវីដេអូឃ្លីប១ដែលត្រូវបានគេចែករំលែកតៗគ្នាព្រះសង្ឃមួយអង្គគង់នៅវត្តពណ្ណរាយ បានសាកសួរលោកយាយដែលកំពុងតែដេកស្តូកស្តឹងងើបមិនរួចនៅក្នុងសាលាឆាន់នៃវត្តពណ្ណរាយ ក្នុងគោលបំណងដើម្បីធ្វើការផ្សព្វផ្សាយស្វែងរកកូននិងបងប្អូនរបស់គាត់ឱ្យមកទទួលយកគាត់ទៅមើលថែវិញមិនគួរយកគាត់ដាក់ចោលដូច ។ លោកយាយ សម្បូរ បាននិយាយឆ្លើយតបទៅនឹងការសួររបស់ព្រះសង្ឃអង្គនោះទាំងសំឡេងមិនសូវច្បាស់ក្នុងសភាពវង្វេងវង្វាន់ថា ប្តីរបស់គាត់ឈ្មោះតានួន ធ្វើទាហានប៉ុន្តែបានស្លាប់កាលពីឆ្នាំមុនហើយគាត់មានកូន៤នាក់។ក្នុងវីដេអូឃើញមានស្ត្រីម្នាក់បានលាត់បង្ហាញស្នាមដំបៅដែលមានបិទសំឡីរុំមុខរបួសនៅត្រង់ចង្កេះរបស់លោកយាយសម្បូរទាំងសងខាង ហើយព្រះសង្ឃអង្គនោះមានសង្ឃដីការៀបរាប់ថា៖ ។ បើតាមព្រះសង្ឃអង្គនោះបានឱ្យដឹងថា លោកយាយសម្បូរមានស្រុកកំណើតនៅភូមិកោះចំរើន ឃុំកំពង់ភ្នំស្រុកលើកដែកខេត្តកណ្តាល។ ប៉ុន្តែទោះយ៉ាងណាព្រះសង្ឃអង្គនោះបានបញ្ជាក់ថា ឈ្មោះភូមិឃុំដែលលោកយាយរូបនេះប្រាប់ក៏មិនប្រាកដថាត្រឹមត្រូវដែរដោយសារតែគាត់វង្វេងវង្វាន់ហើយនិយាយមិនច្បាស់ស្តាប់មិនសូវបាន។ ចំណែកលោកតា អ៊ុង នាង ដែលរស់នៅក្នុងសង្កាត់និរោធខណ្ឌច្បារអំពៅ រាជធានីភ្នំពេញតាំងពីក្រោយឆ្នាំ១៩៧៩មកនោះប៉ុន្តែពេលនេះកំពុងរស់នៅតែលតោលគ្មានទីពឹង បន្ទាប់ពីប្រពន្ធរបស់គាត់ឈ្មោះឌុក សាខនដែលពិការភ្នែកម្ខាងបានស្លាប់នៅផ្ទះកូនប្រុសតែម្នាក់គត់របស់គាត់ដែលទៅរៀបការប្រពន្ធនៅក្នុងឃុំអង្គតាសោម ស្រុកត្រាំកក់ខេត្តតាកែវ កាលពីដើមឆ្នាំ២០២៣បន្ទាប់ពីផ្ទះរបស់គាត់នៅក្នុងខណ្ឌច្បារអំពៅត្រូវបានលក់ចាយនិងព្យាបាលជំងឺអស់។ បច្ចុប្បន្នលោកតា អ៊ុង នាង គ្មានទីកន្លែងស្នាក់អាស្រ័យពិតប្រាកដនោះទេ ពេលខ្លះគាត់ទៅស្នាក់នៅជាមួយក្មួយសាច់ឆ្ងាយនៅឯស្រុកកំណើតក្នុងឃុំដូងស្រុករមាសហែកខេត្តស្វាយរៀងពេលខ្លះទៅស្នាក់នៅវត្ត ដោយសារតែគាត់រស់នៅមិនចុះសម្រុងជាមួយកូនប្រសារស្រី ហើយពេលខ្លះគាត់មកស្នាក់អាស្រ័យផ្ទះក្មួយក្នុងខណ្ឌច្បារអំពៅ។ លោកតា អ៊ុង នាង និយាយថា៖ ។ លោក ទុំ វីរ៉ា នាយកប្រតិបត្តិអង្គការមនុស្សចាស់កម្ពុជាបានទទួលស្គាល់ពីទុក្ខលំបាករបស់មនុស្សចាស់ដែលគ្មានទីពឹង។ លោកប្រាប់ខេមបូចាថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែបង្កើតមណ្ឌលថែទាំមនុស្សចាស់សម្រាប់មនុស្សចាស់ដែលគ្មានទីពឹង។ប៉ុន្តែនៅពេលដែលរៀបចំបង្កើត គួរដើរស្របគ្នាជាមួយការជំរុញលើកទឹកចិត្តឱ្យវិស័យឯកជន ឬអង្គការសង្គមស៊ីវិលដែលមានការផ្តល់សេវាទៅលើមនុស្សចាស់ឱ្យចូលរួមឱ្យបានច្រើន ខណៈបច្ចុប្បន្ននេះកម្ពុជាមិនទាន់មានវិស័យឯកជន និងសង្គមស៊ីវិលធ្វើការលើវិស័យមនុស្សចាស់នេះច្រើននៅឡើយទេ ហើយមណ្ឌលមនុស្សចាស់ដែលមានបច្ចុប្បន្ននេះក៏មិនទាន់បានផ្តល់នូវសេវាថែទាំមនុស្សចាស់នៅឡើយដែរ។ លោកលើកឡើងថា៖ ។ យ៉ាងណាក្តី បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ មណ្ឌលថែទាំមនុស្សចាស់ជរាគ្មានទីពឹងមួយត្រូវបានបង្កើតឡើងជាលើកដំបូង និងត្រូវបានសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ នៅបរិវេណវត្តសឹម្ពិលីព្រឹក្សារកាជួរ ស្ថិតក្នុងភូមិរកាជួរទី១ ឃុំបន្ទាយចក្រី ស្រុកព្រះស្តេច ខេត្តព្រៃវែងកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។ មណ្ឌលថែទាំមនុស្សចាស់ដោយឥតគិតថ្លៃនេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងដើម្បីយកចិត្តទុកដាក់ ចំពោះមនុស្សចាស់ នៅក្នុងសហគមន៍ ជាពិសេស ដើម្បីចូលរួមសម្រាលទុក្ខលំបាករបស់មនុស្សចាស់ដែលគ្មានទីពឹង។ ខេមបូចា មិនអាចស្វែងរកព័ត៌មានថាតើបច្ចុប្បន្នកម្ពុជាបានបង្កើតមណ្ឌលថែទាំមនុស្សចាស់ដែលគ្មានទីពឹងបានចំនួនប៉ុន្មាននោះទេ ពីព្រោះមិនអាចសុំធ្វើអត្ថាធិប្បាយពីលោក តូច ចាន់នី រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងសង្គមកិច្ចអតីតយុទ្ធជន និងយុវនីតិសម្បទាមិនទទួលបានការឆ្លើយតបឡើយ។ ប៉ុន្តែលោក តូច ចាន់នី ត្រូវបានសារព័ត៌មានក្នុងស្រុកស្រង់សម្តីយកមកចុះផ្សាយកាលពីចុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ ថា រដ្ឋាភិបាលនៅមិនទាន់មានការបង្កើតមណ្ឌលថែទាំមនុស្សចាស់បានទេ តែរដ្ឋាភិបាលលើកទឹកចិត្តឱ្យវិស័យឯកជនអាចមកវិនិយោគលើការងារថែទាំមនុស្សចាស់នេះបាន។ ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នដោយសារស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចជួបការលំបាកតម្រូវការនៃការរស់នៅរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាមានការប្រែប្រួលហើយការប្រែប្រួលនេះវាបានជះឥទ្ធិពលទៅដល់វប្បធម៌ប្រពៃណីទៅលើរចនាសម្ព័ន្ធនៃការថែទាំមនុស្សចាស់ក្នុងក្រុមគ្រួសារយ៉ាងច្រើន។ ត្រង់ចំណុចនេះលោក ទុំ វីរ៉ា លើកឡើងថា ច្បាប់ក្នុងការការពារទៅដល់មនុស្សចាស់ដើម្បីកាត់បន្ថយការបំពានឬក៏ការ គួរតែត្រូវបានបង្កើតឡើង ស្របពេលដែលរដ្ឋាភិបាលរៀបចំបង្កើតឱ្យមានមណ្ឌលថែទាំមនុស្សចាស់។មានន័យថា នៅពេលដែលមានមណ្ឌលថែទាំមនុស្សចាស់ក៏អាចមានការប្រឈមទៅដល់ការបោះបង់ចោលមនុស្សចាស់ដែលជាឪពុកម្តាយផងដែរ។ អង្គការមនុស្សចាស់កម្ពុជា ធ្លាប់មានបទពិសោធន៍ប៉ុន្មានករណី កាលពីឆ្នាំ២០២០គឺមានករណីដែលកូនបានយកឪពុកម្តាយទៅ នៅវត្ត។ លោក វីរ៉ា បញ្ជាក់ថា៖ ។ នាយកប្រតិបត្តិអង្គការមនុស្សចាស់កម្ពុជាចោទសួរថា តើបច្ចុប្បន្នកម្ពុជាគួរតែមានមណ្ឌលមនុស្សចាស់ទេ? អ្នកធ្វើការពាក់ព័ន្ធនឹងមនុស្សចាស់បានកត់សម្គាល់ថា បច្ចុប្បន្ននៅកម្ពុជាមានមនុស្សចាស់ក្នុងចំនួនតិចតួចប៉ុណ្ណោះដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិ ហើយកូនៗក៏មានជីវភាពធូរធារ ទើបមិនបានខ្វល់ខ្វាយអំពីភ័ព្វវាសនាចុងក្រោយនៃជីវិតរបស់ខ្លួន។ក៏ប៉ុន្តែសម្រាប់មនុស្សចាស់ភាគច្រើនដែលគ្មានអ្នកទីពឹង ឬក៏កូនចៅក្រីក្រ គឺកំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាជីវិតជាច្រើនដោយសារតម្រូវការនៅតែមានហើយក្រពះក៏នៅតែស្រេកឃ្លាន។ ដោយសារតែស្ថានភាពបែបនេះបង្ខំឱ្យមនុស្សចាស់ខ្លះនៅតែស្វែងរកការងារធ្វើ ដើម្បីបានកម្រៃប្រចាំថ្ងៃផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការរបស់ខ្លួនដូចជាទៅស៊ីឈ្នួលគេ (បោកខោអាវកោសខ្យល់មើលថែក្មេង) ខ្លះដើរដកព្រលឹតលំចង់ ចូលព្រៃរកអនុផលព្រៃឈើលក់ ខ្លះក៏ដើរលក់របស់របរកំប៉ិកកំប៉ុក ខ្លះក៏ទៅរស់នៅពឹងអាស្រ័យនៅតាមវត្តអារាមហើយខ្លះទៀតក៏ដើរសុំទានគេ។ បច្ចុប្បន្ននៅតាមវត្តនៅតាមមណ្ឌលកម្សាន្ត និងនៅតាមផ្សារនានាសម្បូរទៅដោយអ្នកសុំទានហើយនៅខាងក្រោមស្ពានព្រះមុនីវង្សក្នុងខណ្ឌច្បារអំពៅរាជធានីភ្នំពេញ ក៏មានស្ត្រីវ័យចាស់ជាច្រើននាក់អង្គុយតម្រៀបគ្នាសុំទានជារៀងរាល់ថ្ងៃផងដែរ។ លោកយាយម្នាក់អាយុ៦៨ឆ្នាំដែលកំពុងអង្គុយសុំទានកាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែសីហាឆ្នាំ២០២៤បាននិយាយថា លោកយាយមានស្រុកកំណើតនៅក្នុងសង្កាត់ច្បារអំពៅ១ខណ្ឌច្បារអំពៅ មានកូន៣នាក់។ លោកយាយនិយាយថា៖ ។ ស្ត្រីចំណាស់រូបនេះបានត្អូញត្អែរថា បច្ចុប្បន្នគាត់កំពុងមានជំងឺជាច្រើនដូចជាលើសឈាមទឹកនោមផ្អែមឈឺក្រពះ ពោះវៀន ភ្នែកក៏ងងឹតមើលមិនសូវឃើញដែរ។ លោកយាយម្នាក់ទៀតអាយុ៨៦ឆ្នាំមានស្រុកកំណើតនៅឃុំសំរោងស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវបានឱ្យដឹងថា គាត់ជាស្ត្រីមេម៉ាយប្តីស្លាប់ជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។ លោកយាយបានបន្តថា៖ ។ ចំណែកលោកយាយ សាមី អាយុ៦៥ឆ្នាំ មានកូន២នាក់សុទ្ធតែប្រុស ដែលមានស្រុកកំណើតនៅឃុំម្រាម ស្រុករមាសហែក ខេត្តស្វាយរៀង បច្ចុប្បន្នរស់នៅក្នុងសង្កាត់ច្បារអំពៅ២ខណ្ឌច្បារអំពៅក៏បាននិយាយត្អូញត្អែរពីការលំបាករបស់ខ្លួនដែរថា៖ ។ លោកយាយទាំងបីនាក់បានអំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលសូមជួយចិញ្ចឹមមនុស្សចាស់ដែលជាអ្នកក្រីក្រដូចជាពួកគាត់នេះផងដោយបង្កើតជាមណ្ឌលថែទាំមនុស្សចាស់ និងជួយឧបត្ថម្ភជាអង្ករនិងផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភឱ្យដល់មនុស្សចាស់ដែលអាចរស់នៅបានសមរម្យពីព្រោះសព្វថ្ងៃនេះពិបាកណាស់រស់នៅខ្លួនទីពឹងខ្លួនតាមសមាអាជីវោខណៈសុខភាពក៏ចុះខ្សោយ មួយថ្ងៃឈឺមួយថ្ងៃជាមិនអាចទៅប្រកបមុខរបរអ្វីបានឡើយ។ ទាក់ទងនឹងការផ្តល់ប្រាក់ខែដល់មនុស្សចាស់នេះ អតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានចែងនៅក្នុងកម្មវិធីគោលនយោបាយរបស់ខ្លួនកាលពីមុនការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០១៣ថា ប្រសិនបើខ្លួនឈ្នះឆ្នោតក្នុងការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០១៣បានដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល ខ្លួននឹងផ្តល់ប្រាក់ខែឱ្យមនុស្សចាស់នៅទូទាំងប្រទេសចំនួន៤ម៉ឺនរៀលក្នុងម្នាក់ៗក្នុង១ខែ។ ប៉ុន្តែលទ្ធផលបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៣អតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិទទួលបានអាសនៈចំនួន៥៥ក្នុងចំណោម១២៥អាសនៈគឺមិនបានឈ្នះឆ្នោតដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលឡើយហើយនៅទីបំផុតក្នុងឆ្នាំ២០១៧គណបក្សប្រឆាំងដែលកំពុងកើនប្រជាប្រិយភាពមួយនេះត្រូវបានតុលាការកំពូលសម្រេចរំលាយចោលទៅតាមពាក្យបណ្តឹងរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃក្រោមការចោទប្រកាន់ដ៏ចម្រូងចម្រាសពីបទ ។ យោងតាមរបាយការណ៍ជំរឿនកាលពីឆ្នាំ២០១៩កម្ពុជាមានប្រជាជនវ័យចំណាស់ចំនួន១,៣៨លាននាក់ ឬស្មើ៨,៩ភាគរយនៃប្រជាជនសរុប ហើយមានការព្យាករណ៍ថា ចំនួនមនុស្សវ័យចំណាស់នៅកម្ពុជាដែលមានអាយុចាប់ពី៦០ឆ្នាំឡើងអាចនឹងកើនឡើងរហូតដល់១លាន៥សែននាក់នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥ខាងមុខ។ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក ហ៊ុន សែន ធ្លាប់បានថ្លែងកាលពីពេលកន្លងមកថា កម្ពុជាគ្មានភាពចាំបាច់ក្នុងការបង្កើតមណ្ឌលថែទាំមនុស្សចាស់នោះទេ ដោយទុកភារកិច្ចនេះឱ្យកូនចៅមើលថែទាំពួកគាត់។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី២៦ខែសីហាឆ្នាំ២០២៤បានចេញសារាចរណ៍ណែនាំស្តីពីការរៀបចំទិវាមនុស្សចាស់កម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៤ នេះឱ្យបានអធិកអធមក្រោមប្រធានបទ ខណៈទិវានេះត្រូវបានកំណត់យកថ្ងៃទី១ ខែតុលា។ លោក ប៉ែន បូណា ប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលបានលើកឡើងថា សង្គមកម្ពុជាជាសង្គមដែលមានលក្ខណៈបែបគ្រួសារដែលជាទូទៅមនុស្សចាស់ត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់ចិញ្ចឹមមើលថែពីកូនចៅ។ ប៉ុន្តែលោកក៏បានទទួលស្គាល់ដែរថា ឆ្លងកាត់ជំនាន់ ប៉ុល ពត ក្រោយមកក៏មានមនុស្សចាស់មួយចំនួនក្លាយជាស្ត្រីមេម៉ាយ ក្លាយជាបុរសពោះម៉ាយស្លាប់កូនស្លាប់ប្តីស្លាប់ប្រពន្ធក្លាយទៅជាមនុស្សដែលគ្មានទីពឹង ហើយដល់គាត់ចាស់ទៅគាត់ជួបការលំបាក ។ លោក ប៉ែន បូណា បានលើកឡើងពីកម្មវិធីគោលនយោបាយអាទិភាព៦ចំណុចនៅក្នុងយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលនីតិកាលទី៧នៃរដ្ឋសភាដែលរដ្ឋាភិបាលកំពុងចាប់ផ្តើមអនុវត្តជាបណ្តើរៗក្នុងនោះចំណុចទី៣និយាយពីកម្មវិធីជាតិជំនួយសង្គម។ លោកថ្លែងថា៖ ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖ ។ លោកថា នេះជាគោលនយោបាយដែលរដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញហើយកំពុងចាប់ផ្តើមអនុវត្តជាបណ្តើរៗ។ អង្គការមនុស្សចាស់កម្ពុជា ដែលទទួលបានជំនួយពីរដ្ឋាភិបាលប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ (BMZ) សហភាពអ៊ឺរ៉ុប (EU), ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអូស្ត្រាលី (DFAT) និង UNDP បានបន្តធ្វើការពង្រឹងនិងពង្រីកទៅលើយន្តការថែទាំមនុស្សចាស់នៅតាមគ្រួសារនៅតាមសហគមន៍ក៏ដូចជានៅតាមទីវត្តអារាមផងដែរ។ លោក ទុំ វីរ៉ា បានថ្លែងថា សម្រាប់គ្រួសារដែលមានកូនចៅរដ្ឋគួរតែពង្រីកហើយពង្រឹងយន្តការថែទាំមនុស្សចាស់នៅតាមគ្រួសារទាំងនោះ និងនៅតាមសហគមន៍ ឬក៏ជាពិសេសនៅតាមវត្តអារាម។ត្រង់ចំណុចនេះលោកទុំ វិរ៉ា បញ្ជាក់ថា វាអាចជួយសម្រាលបន្ទុករបស់រដ្ឋផងដែរពីព្រោះយន្តការទាំងអស់នេះគឺជាយន្តការមួយក្នុងការជួយគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងសហគមន៍មនុស្សចាស់។ លោកបន្តថា៖ ។ ក្រៅពីយន្តការដែលគួរមានទៅលើការរៀបចំជាមណ្ឌលថែទាំមនុស្សចាស់របស់រដ្ឋ ឯកជន ឬក៏សង្គមស៊ីវិលឬក៏នៅតាមសហគមន៍នៅតាមវត្តអារាមនេះនាយកប្រតិបត្តិអង្គការមនុស្សចាស់កម្ពុជា បានលើកឡើងទៀតថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែពង្រីកបន្ថែមនូវកម្មវិធីជាតិជំនួយសង្គមសម្រាប់មនុស្សចាស់គឺការផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភបន្ថែមទៅលើមនុស្សវ័យចាស់ក៏ដូចជាគ្របដណ្តប់ទៅលើការថែទាំសុខភាពការព្យាបាលសម្រាប់មនុស្សចាស់។ លោកបន្តថា នៅក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នរដ្ឋាភិបាលមានការផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភជូនគ្រួសារក្រីក្រនិងគ្រួសារក្រីក្រដែលមានមនុស្សចាស់។ ប៉ុន្តែគួរតែពង្រីកបន្ថែមទៅដល់មនុស្សចាស់ទូទៅ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ ។ ក្នុងនោះពួកគាត់មានការស្នើឱ្យមានប្រាក់ឧបត្ថម្ភប្រចាំខែទៅតាមលទ្ធភាពដែលរដ្ឋមានសម្រាប់មនុស្សចាស់ទូទៅ មិនមែនផ្តោតតែទៅលើមនុស្សចាស់ខ្លះដែលស្ថិតនៅក្នុងគ្រួសារក្រីក្រនោះទេ ពីព្រោះមនុស្សចាស់ខ្លះដែលគាត់មិនស្ថិតនៅក្នុងគ្រួសារក្រីក្រក៏គាត់មានបញ្ហាប្រាក់ចំណូលដែរដោយសារតែគាត់មិនអាចទៅប្រកបរបររកស៊ីអ្វីបានទៀតទេ។ លោក វីរ៉ា បន្ថែមថា៖ ។ អង្គការមនុស្សចាស់កម្ពុជាដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ១៩៩២មកនោះបានធ្វើកិច្ចការងារជាច្រើនដោយផ្ទាល់ជាមួយមនុស្សចាស់ក៏ដូចជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលផងដែរ។ អង្គការនេះធ្វើការដោយបង្កើតនិងគាំទ្រសមាគមមនុស្សចាស់ដើម្បីឱ្យពួកគាត់ចេះជួយខ្លួនឯងដែលរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះមានសហគមន៍មនុស្សចាស់ជាង២៤០ត្រូវបានបង្កើតហើយអង្គការមនុស្សចាស់បានចូលរួមជួយគាំទ្រនិងបានជួយដោះស្រាយពីតម្រូវការផ្ទាល់របស់មនុស្សចាស់។ បើតាមអង្គការមនុស្សចាស់ កម្ពុជាបានបង្កើតសមាគមមនុស្សចាស់នៅគ្រប់ឃុំសង្កាត់ទូទាំងប្រទេសទាំង១៦៤៦ឃុំសង្កាត់ដែលមានសមាជិកជាមនុស្សចាស់ចាប់ពីអាយុ៦០ឆ្នាំឡើងទៅជាង៣០ម៉ឺននាក់ប៉ុន្តែពុំទាន់មានមណ្ឌលថែទាំមនុស្សចាស់ទេ។ លោក កែរ រដ្ឋា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាលបានលើកឡើងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈ កម្មការសុខភាពមនុស្សចាស់កាលពីពេលថ្មីៗនេះថា ប្រទេសកម្ពុជាបានកំណត់មនុស្សចាស់គឺជាអ្នកដែលមានអាយុចាប់ពី៦០ឆ្នាំឡើង (គោលនយោបាយជាតិស្តីពីមនុស្សចាស់២០១៧-២០៣០)។ការកំណត់នេះអាចនឹងមានការប្រែប្រួលទៅតាមស្ថានភាពនៃការកើនឡើងអាយុសង្ឃឹមរស់របស់ប្រជាជនដែលទៅថ្ងៃមុខអាចកំណត់យកចាប់ពី៦៥ឆ្នាំឡើងទៅ។ លោកថ្លែងថា៖ ។ ការកើនឡើងចំនួនមនុស្សចាស់នេះ គឺបណ្តាលមកពីកត្តាចំនួន២រួមផ្សំគ្នា គឺការកើនឡើងនូវអាយុសង្ឃឹមរស់របស់ប្រជាជនកម្ពុជា (កើនពីអាយុ៥៦ឆ្នាំជាមធ្យមនៅឆ្នាំ១៩៩៨ ដល់ ៧៦ឆ្នាំជាមធ្យមនៅឆ្នាំ២០១៩ (ប្រុស៧៤ឆ្នាំ ស្រី៧៧ឆ្នាំ) និងការធ្លាក់ចុះនូវអត្រាកំណើត (ពី៥,៧ភាគរយនៅឆ្នាំ១៩៩៨ មកត្រឹម២,២ភាគរយក្នុងឆ្នាំ២០២០)។ ការសិក្សារបស់ UNDP ដែលចេញផ្សាយកាលពីដើមខែតុលាឆ្នាំ២០២៣ បញ្ជាក់ថា មនុស្សចាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបានគេមើលឃើញថា ជាបន្ទុកផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ដោយមនុស្សចាស់ទាំងអស់នោះមិនត្រូវបានគេរាប់បញ្ចូល មានការរើសអើងនិងមានការបំពានជាដើម។ភាពងាយរងគ្រោះដែលមនុស្សចាស់ជួបប្រទះគឺទាក់ទងនឹងពិការភាព និងលទ្ធភាពនៃការទទួលបានការងារធ្វើមានតិចនៅពេលដែលពួកគាត់ទាំងនោះមានអាយុចាប់ពី៧៥ឆ្នាំឡើងទៅ។ ការសិក្សារបស់ UNDP បង្ហាញទៀតថា ចំនួនប្រជាជនវ័យចំណាស់អាចនឹងកើនឡើងទ្វេដងក្នុងចន្លោះឆ្នាំ២០១៩ ដល់ឆ្នាំ២០៥០ ខណៈយុវជនវ័យក្មេងក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នមិនសូវបានយកចិត្តទុកដាក់គិតគូរពីបញ្ហាប្រឈមនានារបស់មនុស្សចាស់ឡើយ៕
|
1481-09-11T15:21:00+06:42
|
cambojanews.com
|
https://khmer.cambojanews.com/some-elderly-people-are-living-inmiserable-conditions-while-government-does-not-create-old-people-center/
|
c64fa277-202e-4cb1-a44c-1be90058d6ca
|
ទិវាសុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារ៖ ដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមផ្នែកអាហារូបត្ថម្ភ និងជំងឺដែលបង្កដោយម្ហូបអាហារនៅត្រឹមឆ្នាំ២០៣០
|
ភាគីពាក់ព័ន្ធមកពីវិស័យកសិកម្ម និងឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារជាង២០០នាក់ បានជួបប្រជុំគ្នានៅរាជធានីភ្នំពេញកាលពីថ្ងៃទី២១ ខែសីហា ដើម្បីប្រារព្ធទិវាសុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារពិភពលោក និងបន្តឡើងវិញនូវកិច្ចពិភាក្សារកវិធីកាត់បន្ថយហានិភ័យ ដែលបង្កឡើងដោយអាហារនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ដោយអាហារនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ដោយមានការគាំទ្រពីអង្គការអន្តរជាតិមួយចំនួន រួមទាំងអង្គការស្បៀង និងកសិកម្មនៃសហប្រជាជាតិ (FAO) អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) និងទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិកសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិ (USAID) ការប្រារព្ធទិវាសុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារពិភពលោកឆ្នាំ២០២៤នេះត្រូវបានដឹកនាំរៀបចំធ្វើដោយក្រុមប្រឹក្សាស្តារអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកសិកម្ម និងជនបទ (CARD) ហើយនៅឆ្នាំនេះ ផ្តោតលើប្រធានបទ «ការត្រៀមបង្ការហានិភ័យលើសុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារ»។ ស្របពេលដែលការប្រារព្ធទិវាសុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារពិភពលោកកាលពីថ្ងៃពុធសប្តាហ៍មុនបានផ្តល់ពេលវេលា ដើម្បីអបអរសាទរការរីកចម្រើនតាមកម្រិតដែលបានរៀបចំទុកក្នុងការការពារប្រព័ន្ធម្ហូបអាហារកម្ពុជា វាគ្មិនសំខាន់ៗជាច្រើនបានបញ្ជាក់ជាថ្មីអំពីតម្រូវការវិធានការរួមក្នុងចំណោមអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយ និងភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីបង្កើតនូវប្រព័ន្ធកែលម្អប្រកបដោយចីរភាពនៅទូទាំងខ្សែសង្វាក់តម្លៃម្ហូបអាហាររបស់កម្ពុជាទាំងមូល។ ដោយសារកុមារកម្ពុជាជាច្រើននៅតែបន្តខ្វះអាហារូបត្ថម្ភ ហើយភាគច្រើនមិនអាចមានលទ្ធភាពទទួលបានរបបអាហារដែលធ្វើឱ្យមានសុខភាពល្អ អ្នកជំនាញសុខភាពសាធារណៈបានស្នើយ៉ាងទទូចឱ្យពង្រឹងអធិបតេយ្យភាពអាហាររបស់ប្រទេសនេះ និងរឹតបន្តឹងការគ្រប់គ្រងលើផលិតផលអាហារដែលនាំចូល ដែលប្រហែលមិនបានត្រួតពិនិត្យ។ លោក អ៊ូច វុទ្ធី ប្រធានសមាគមគ្រូពេទ្យគុណធម៌កម្ពុជា ជាអង្គការដែលផ្តល់សេវាថែទាំសុខភាពដល់សហគមន៍នៅតាមជនបទ និងតំបន់ដាច់ស្រយាល បានប្រាប់ខេមបូចាថា សមត្ថភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងគុណភាពម្ហូបអាហាររបស់កម្ពុជានៅមានកម្រិត ដូចជាបន្លែ និងសាច់ ដែលនាំចូលពីបណ្តាប្រទេសជិតខាងជាច្រើន ហើយដែលប្រហែលមិនបានឆ្លើយតបតាម ជាបណ្តុំ នៃគោលការណ៍ណែនាំ ដែលទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអង្គការ FAO និងអង្គការ WHO ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាព និងគុណភាពនៅក្នុងពាណិជ្ជកម្មម្ហូបអាហារអន្តរជាតិ។ បើតាមលោក វុទ្ធី ការនាំចូលផលិតផលដែលមិនបានត្រួតពិនិត្យដូចជាផ្លែឈើ បន្លែ និងសាច់ដែលមានមេរោគ ឬម្ហូបអាហារកែច្នៃខ្លាំងពេក អាចមានសារធាតុគីមីដែលបង្កឱ្យកើតជំងឺ។ ជាពិសេស ការហូរចូលម្ហូបអាហារកែច្នៃ ដែលមានតំលៃថោក បង្កក្តីបារម្ភចំពោះប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ដែលការចំណាយមានកម្រិត។ បើទោះបីជាការផ្គត់ផ្គង់ម្ហូបអាហារបែបសន្សំសំចៃ គឺរឿងចាំបាច់ក៏ដោយ ក៏វាសំខាន់ផងដែរក្នុងការរក្សាគុណភាពអាហាររូបត្ថម្ភ និងសុខភាព។ យោងតាមផែនទីបង្ហាញផ្លូវរបស់កម្ពុជាស្តីពីប្រព័ន្ធស្បៀង ដើម្បីការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព ជាក្របខណ្ឌយុទ្ធសាស្រ្ត ដែលសំដៅសម្រេចបាននូវសន្តិសុខស្បៀងសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់នៅត្រឹមឆ្នាំ២០៣០បានបង្ហាញថា ប្រជាជនកម្ពុជា មិនអាចមានលទ្ធភាពទទួលបានរបបអាហារដែលធ្វើឱ្យមានសុខភាពល្អទេ។ អ្នកស្រី ម៉ិច សៀងហៃ ជាកម្មកររោងចក្រនៅភ្នំពេញបានសម្តែងការព្រួយបារម្ភអំពីការមិនមានលទ្ធភាពទិញផលិតផលស្រស់ និងតម្លៃសមរម្យនៅក្នុងរាជធានី ហើយផ្ទុយទៅវិញ ត្រូវពឹងផ្អែកលើសាច់និងអាហារកែច្នៃ ដែលនាំចូល ដើម្បីបំពេញចំណែកភាគច្រើននៃរបបអាហាររបស់អ្នកស្រី។ កញ្ញា អុល មេត្តា ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅខេត្តកំពង់ចាម ក៏បានសម្តែងកង្វល់ផងដែរចំពោះការមិនអាចទទួលបានអាហារប្រកបដោយសុវត្ថិភាពពីកសិករ និងអាជីវករក្នុងស្រុក។ កញ្ញា មេត្តា បានប្រាប់ខេមបូចាថា កសិករនៅក្នុងសហគមន៍របស់កញ្ញាបានបង្កើនការប្រើប្រាស់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត ហើយទិន្នផលរបស់ពួកគាត់បានថយចុះ ធ្វើឱ្យអ្នកភូមិជាច្រើនស្វែងរកបន្លែ និងសាច់ពីទីកន្លែងផ្សេង។ ផលវិបាកនៃគម្លាតរបបអាហារទាំងនេះ គឺធំធេង ដោយសារអត្រាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភនៅតែមានកម្រិតខ្ពស់ក្នុងចំណោមកុមារអាយុក្រោម៥ឆ្នាំ។ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២២ កុមារកម្ពុជាប្រមាណ ២២ភាគរយ មានជំងឺក្រិសក្រិន ១៦ភាគរយ ស្គមស្គាំង និង ១០ភាគរយខ្វះអាហារូបត្ថម្ភធ្ងន់ធ្ងរ នេះបើយោងតាម ប្រជាសាស្រ្ត និងសុខភាពដែលរៀបចំធ្វើឡើងដោយរដ្ឋាភិបាល។ ខណៈពេលដែលសុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខស្បៀងអាហារមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋដែលងាយរងគ្រោះបំផុតនៅកម្ពុជា ក្តីបារម្ភអំពីខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហារពិភពលោក គឺតែងតែកើតមាន។ នៅទូទាំងពិភពលោក កើតជំងឺ ដែលបង្កឡើងពីអាហារជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយមានមនុស្សប្រហែល ៤២០ ០០០នាក់បានស្លាប់រៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលក្នុងនោះ៣០ភាគរយ គឺជាកុមារ អាយុក្រោម៥ឆ្នាំ នេះបើយោងតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោក។ នៅតាមបណ្តាប្រទេសដែលមានចំណូលកម្រិតទាប និងមធ្យមដូចជាកម្ពុជា ដុល្លារត្រូវបានខាតបង់រៀងរាល់ឆ្នាំទៅលើផលិតភាព និងការចំណាយលើថ្លៃព្យាបាលជំងឺ ដោយសារការទទួលទានម្ហូបអាហារគ្មានសុវត្ថិភាព។ នៅក្នុងពិធីប្រារព្ធទិវាសុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារពិភពលោកនេះដែរ លោក អ៊ុក រ៉ាប៊ុន ទេសរដ្ឋមន្ត្រី និងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាស្តារអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកសិកម្ម និងជនបទ (CARD) បានសង្កត់ធ្ងន់ថា សុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារបានក្លាយជាការទទួលខុសត្រូវរបស់មនុស្សគ្រប់គ្នា ទាំងប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា និងប្រជាពលរដ្ឋនៅទូទាំងពិភពលោក។ អំឡុងទិវាសុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារពិភពលោក ដែលបានប្រកាសដោយមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៨ និងត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា លោក អ៊ុក រ៉ាប៊ុន មានប្រសាសន៍ថា ព្រឹត្តិការណ៍នេះ ក៏បានរំលេចពីតម្រូវការសំខាន់នៃកិច្ចសហការគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយ អ្នកផលិតម្ហូបអាហារ អ្នកកែច្នៃ អ្នកចែកចាយ អ្នកលក់រាយ និងអ្នកប្រើប្រាស់ ដើម្បីធានាបាននូវលទ្ធភាពទទួលបានអាហារដែលមានសុវត្ថិភាព ជាពិសេសនៅក្នុងកាលៈទេសៈ ដែលមិនអាចទាយទុកមុនបាន។ លោកស្រី រេប៊ែកកា ប៊ែល (Rebekah Bell) តំណាងអង្គការស្បៀង និងកសិកម្មនៃសហប្រជាជាតិ (FAO) ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានជំរុញឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះវិបត្តិនៃសុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារ ព្រោះថា វាប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការនៃខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់។ ថ្លែងទៅកាន់អង្គពិធី ដែលសម្បូរដោយវត្តមានអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយ និងអ្នកប្រឹក្សាយោបល់ លោកស្រី រេប៊ែកកា ប៊ែល មានប្រសាសន៍ថា៖ លោកស្រីបានបន្ថែមថា៖ ការទទួលខុសត្រូវរួមគ្នាសម្រាប់សុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានកើនឡើង បន្ទាប់ពីការអនុម័ត ក្នុងឆ្នាំ២០២២ ដែលគេរង់ចាំជាយូរមកហើយនោះ ។ ច្បាប់នេះបានពង្រីកបទប្បញ្ញត្តិសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនពាណិជ្ជកម្មលក់រាយម្ហូបអាហារ ដោយបញ្ចូលអ្នកលក់តាមចិញ្ចើមផ្លូវផងដែរ។ លោក ផាន អូន អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានការពារអ្នកប្រើប្រាស់ កិច្ចការប្រកួតប្រជែង និងបង្ក្រាបការក្លែងបន្លំ (CCF) ជាទីភ្នាក់ងាររបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មដែលយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការធានាសុវត្ថិភាពអ្នកប្រើប្រាស់បានប្រាប់ខេមបូចាថា ច្បាប់ស្តីពីសុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារពាក់ព័ន្ធនឹងការត្រួតពិនិត្យពីក្រសួងចំនួនប្រាំមួយ។ លោក ផាន អូន បានមានប្រសាសន៍ថា៖ លោកបានបន្ថែមថា៖ ខណៈពេល ដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាពង្រីកក្រុមការងារត្រួតពិនិត្យរបស់ខ្លួន កម្ពុជាក៏កំពុងអនុវត្តផែនការអភិវឌ្ឍន៍ឆ្ពោះទៅខាងក្រៅសម្រាប់ប្រព័ន្ធស្បៀងអាហារ ដោយទទួលយកធាតុចូលពីបណ្តាអង្គការអន្តរជាតិ។ ការសម្រេចបាននូវចក្ខុវិស័យនៃការផ្តល់អាហារូបត្ថម្ភពេញលេញដល់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់នៅត្រឹមឆ្នាំ២០៣០ ទាមទារឱ្យមានគំនិតផ្តួចផ្តើមអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើន។ អ្នកបង្កើតគោលនយោបាយ និងអ្នកប្រឹក្សាយោបល់អន្តរជាតិបានសង្កត់ធ្ងន់លើតម្រូវការក្នុងការពង្រីកលទ្ធភាពទទួលបានអាហារូបត្ថម្ភ និងសេវាជំនួយសង្គម ក៏ដូចជាការធានាថា ខ្សែសង្វាក់តម្លៃអាហារមានភាពសម្បូរបែប មាននិរន្តរភាព និងគាំទ្រដល់របបអាហារដែលជួយដល់សុខភាព ៕ ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖
|
1481-08-30T11:59:00+06:42
|
cambojanews.com
|
https://khmer.cambojanews.com/food-safety-day-tackling-nutrition-and-contamination-challenges-by-2030/
|
b61ed343-0aa2-4ba4-8fc0-8678cf9e9bbe
|
អ្នកជំងឺមួយចំនួនចេញទៅព្យាបាល និងពិនិត្យសុខភាពនៅក្រៅប្រទេស
|
ពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួននៅតែបន្តជ្រើសរើសការព្យាបាល និងពិនិត្យសុខភាពនៅក្រៅប្រទេស ខណៈមន្ទីរពេទ្យខ្លះនៅកម្ពុជា រងការរិះគន់អំពីគុណភាពនៃការព្យាបាល រួមទាំងក្រមសីលធម៌ និងវិជ្ជាជីវៈរបស់គ្រូពេទ្យមួយចំនួន មិនទាន់អាចឆ្លើយតបតាមតម្រូវការចាំបាច់របស់ពលរដ្ឋបានពេញលេញ យោងតាមការលើកឡើងរបស់ពលរដ្ឋមួយចំនួន។ កញ្ញា ជ័យ ស្រីណេត ដែលបានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ក្នុងចំណោមមនុស្ស១១នាក់ផ្សេងទៀតលើកឡើងថា រូបនាង និងក្រុមគ្រួសារតែងចេញទៅព្យាបាល និងពិនិត្យសុខភាពនៅស្រុកថៃជាប្រចាំ។ មានស្រុកកំណើតនៅខេត្តសៀមរាប តែបច្ចុប្បន្នរស់នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ ស្រីណេត ឱ្យដឹងថា មូលហេតុដែលរូបគេត្រូវបង្ខំចិត្តទៅរកសេវាព្យាបាលជំងឺ និងពិនិត្យសុខភាពនៅក្រៅប្រទេសនេះ ដោយសារចំណាយតិចនៅទីនោះ តែគុណភាពនៃការព្យាបាលគួរឱ្យទុកចិត្ត និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ កញ្ញាបញ្ជាក់ថា៖ ។ កញ្ញាបន្តថា៖ ។ ប្រភពដែលផ្តល់បទសម្ភាសន៍យល់ឃើញថា ក្នុងរយៈពេលជិត១០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ សេវាសុខាភិបាលកម្ពុជារង់ការរិះគន់ថា មិនទាន់ធ្វើទំនើបកម្មឱ្យមានស្តង់ដារ ជាពិសេសទាក់ទងក្រមសីលធម៌ និងវិជ្ជាជីវៈរបស់គ្រូពេទ្យ។ ជាងនេះទៅទៀត សេវាព្យាបាលស្ថិតក្នុងកម្រិតមួយខ្ពស់ ដែលនាំឱ្យអ្នកជំងឺមានចំណូលក្រោមមធ្យម គ្មានលទ្ធភាពចំណាយទៅលើថ្លៃព្យាបាលរួច។ បន្ថែមពីលើនេះ អ្វីដែលរង់ការតិះទៀនពីសាធារណជន គឺទាក់ទងក្រមសីលធម៌ និងការទទួលខុសត្រូវរបស់គ្រូពេទ្យ ដែលបម្រើការនៅតាមមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋមួយចំនួន។ មិនខុសគ្នាទេ លោក លី ប៉ុន ជាពលរដ្ឋរស់នៅស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត ក៏ឯកភាពដែរថា បញ្ហាសេវាសុខាភិបាលនៅកម្ពុជា ពិតជានៅមានភាពខ្វះខាតលើផ្នែកខ្លះ ដូចវិធីព្យាបាលនៅមិនទាន់ចំជំងឺ និងក្រមសីលធម៌របស់គ្រូពេទ្យជាដើម។ លោកបន្តថា សមាជិកគ្រួសាររបស់លោក ទើបតែត្រឡប់ពីយកសាច់ញាតិទៅព្យាបាលនៅប្រវៀតណាមថ្មីៗនេះ។ បើតាមលោក លី ប៉ុន ថ្លៃព្យាបាលនៅប្រទេសវៀតណាម និងប្រទេសថៃដែលលោកធ្លាប់ទទួលសេវា និងបន្តទៅទៀត អះអាងថា របៀបនៃការព្យាបាលនៅប្រទេសជិតខាងទាំងពីរនេះ គឺគួរឱ្យទុកចិត្ត និងមានភាពច្បាស់លាស់ ប្រាកដប្រជា។ របៀបនៃការព្យាបាលរបស់ក្រុមគ្រូពេទ្យ និងវេជ្ជបណ្ឌិតខុសពីគ្រូពេទ្យខ្លះនៅកម្ពុជា។ ការផ្តល់ថ្នាំតិចតួច បើរកឃើញថាមានជំងឺហើយ ព្យាបាលបានលឿន មិនរបៀបចិញ្ចឹមជំងឺទេ។ មួយវិញទៀត បើទោះជាថ្លៃបន្តិចនៅក្នុងស្រុកថៃ បើធៀបនឹងវៀតណាម និងកម្ពុជាប៉ុន្តែរបៀបនៃការព្យាបាលនៅទីនោះ មានប្រសិទ្ធភាព។ លោកបន្តថា៖ លោកបានរៀបរាប់ថា ភាគច្រើនដូចករណីកូនរបស់លោក ពេលហ្នឹងគាត់មានបញ្ហាសុខភាពផ្ទៃពោះទេ។ នៅពេលមានផ្ទៃពោះទៅពិនិត្យសុខភាពស្រាប់តែពេទ្យថា គាត់មានដុំគីសនៅក្នុងស្បូនអីណា មិនអាចទុកកូនហ្នឹងបានទេ បើសិនទុកកូនហ្នឹងដល់រយៈពេល៤ខែឡើងទៅ វានឹងធ្វើទុកនាំឱ្យចុក ហើយទុកនៅមិនបានត្រូវតែវះយកកូនចេញ។ គ្នាការយូរហើយមិនទាន់មានកូនផង ដល់ពេលគ្នាមានអ៊ីចឹងគ្នាអរណាស់។ ដល់លឺអ៊ីចឹងទៅគ្នាភ័យ គ្នាអត់ហ៊ានវះភ្លាមទេ។ គាត់ក៏សាកល្បងទៅពិនិត្យសុខភាពនៅប្រទេសថៃ។ នៅពេលទៅដល់ថៃគេពិនិត្យ(ពេទ្យ)ទៅគេថា អត់មានអីផងធម្មតា។ នៅក្នុងស្បូនអ៊ីចឹងកាលណាកូនវានៅតូចអ៊ីចឹងដុំទឹកវានៅធំ។ នៅពេលវាធំទៅ អាដុំទឹកហ្នឹងវារួមៗ ហើយនៅពេលវាកើតទៅ ដុំទឹកហ្នឹងវាទៅជាដុំទឹកភ្លោះវិញទេ។ ក្រៅពីនេះ លោក លី ប៉ុន ឱ្យដឹងថា នៅពេលយកអ្នកជំងឺចូលដល់មន្ទីរពេទ្យ ពួកគេតែងតែតម្រូវឱ្យអ្នកជំងឺសម្រាកនៅពេទ្យជានិច្ច។ លោកបន្តថា ការធ្វើដូចនេះខាងមន្ទីរពេទ្យលើកឡើងថា ដើម្បីងាយស្រួលតាមដានជំងឺ។ ចំណែកបន្ទប់សម្រាកវិញ ក្នុងមួយយប់គិតតម្លៃគ្រែ៣៥ដុល្លារ ទៅ៧០ដុល្លារ។ តម្លៃគ្រែដេកនេះ ប្រែប្រួលទៅតាមបន្ទប់ធម្មតា ឬបន្ទាប់វីអាយភី។ នៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះពលរដ្ឋដែលជួបបញ្ហារឿងការព្យាបាល បង្ហាញប្រតិកម្មជាបន្តបន្ទាប់ ទាក់ទងការទទួលខុសត្រូវ និងភាពព្រងើយកន្តើយរបស់បុគ្គលិកពេទ្យខ្លះចំពោះអ្នកជំងឺ។ កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ មានគណនីហ្វេសប៊ុកមួយឈ្មោះថា Zey LeakII បានបង្ហោះសារទាក់ទងការឈឺចាប់ដោយសារម្តាយរបស់ខ្លួនត្រូវបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ។ តាមរយៈសំណេរដ៏វែងអន្លាយនៅលើគេហទំព័រហ្វេសប៊ុក បង្ហាញថា ស្រ្តីឈ្មោះ បានចូលទៅសម្រាកព្យាបាលនៅក្នុង កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤។ ការចូលទៅរកសេវាព្យាបាលរបស់មន្ទីរពេទ្យរដ្ឋនេះ ប្រភពបញ្ជាក់ថា ដោយសារម្តាយរបស់ខ្លួនមានអាការៈឈឺពោះសម្រាលកូនមុនកំណត់ ដែលមានកូនក្នុងផ្ទៃ៨ខែ។ ប៉ុន្តែដោយសារការធ្វេសប្រហែស និងការខ្ជីខ្ជារបស់បុគ្គលិកពេទ្យ បណ្តាលឱ្យស្រ្តីវ័យ៤៤ឆ្នាំរូបនេះ ត្រូវស្លាប់នៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យតែម្តង។ ប្រភពបន្តថា៖ ។ ករណីមួយផ្សេងទៀត ក៏មានស្ថានភាពស្រដៀងគ្នានេះដែរ។មានគណនីហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ Sreypich Thou បានបង្ហោះសារកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយចោទប្រកាន់ថា ។ ម្ចាស់គណនីហ្វេសប៊ុក ដែលត្រូវជាកូនស្រីរបស់បុរសម្នាក់ដែលស្លាប់ បានសរសេរថា នៅម៉ោង២ទៀបភ្លឺឪពុករបស់ខ្លួនមានអាការៈសន្លប់បាត់បង់ស្មារតី និងត្រូវបញ្ជូនមកសង្រ្គោះបន្ទាន់នៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត ឬហៅថាមន្ទីរពេទ្យរុស្ស៊ី។ ក្រោយដឹកអ្នកជំងឺដល់មន្ទីរពេទ្យ និងខ្វះបុគ្គលិកផង អ្នកជំងឺត្រូវទុកចោល ប៉ុន្តែតម្រូវជាចាំបាច់ត្រូវបង់លុយថ្លៃព្យាបាលមុន។ អំឡុងពេលនៃការរង់ចាំបង់លុយមុននេះ ក្រុមគ្រួសាររបស់នាង ត្រូវប្រើពេលជាង៤០នាទី។ ភាពចម្រូងចម្រាសនេះ ស្រីពេជ្រ បញ្ជាក់នៅក្នុងសំណេរថា ទម្រាំដោះស្រាយបានចប់ស្រេចបាច់ ត្រូវប្រើពេលដល់ម៉ោង៨ព្រឹក ហើយក៏ជាពេលដែលឪពុករបស់នាង បានស្លាប់ហើយដែរ។ ក្រៅពីនេះ ហេតុផលដែលក្រុមគ្រួសាររបស់ខ្លួន បង្ខំចិត្តរកសេវាឡានសាមុយពីខាងក្រៅ ដោយសាររថយន្តសង្រ្គោះរបស់មន្ទីរពេទ្យរបស់រុស្ស៊ី មានតម្លៃថ្លៃមួយគុណនឹងពីរ បើធៀបនឹងតម្លៃឡានសង្រ្គោះនៅខាងក្រៅ។ កញ្ញាបន្តថា៖ ។ ចំណែកកញ្ញា ហែម វណ្ណដា ដែលមានទីលំនៅក្នុងសង្កាត់ទួលទំពូង រាជធានីភ្នំពេញប្រាប់ថាក្រុមគ្រួសាររបស់នាង តែងទៅរកសេវាព្យាបាលនៅប្រទេសជិតខាងកម្ពុជាជាដ៏រាប។ប្រភពនបន្តថា ការចេញទៅព្យាបាលនៅក្រៅប្រទេស ដោយសារគ្មានជម្រើសណាដែលល្អជាងនេះ។ជាការសង្កេត វណ្ណដា អះអាងថា គុណភាពនៃការព្យាបាលនៅក្នុងស្រុកមិនអាចជឿទុកចិត្តបាន ហើយគួបផ្សំនឹងក្រមសីលធម៌របស់គ្រូពេទ្យខ្លះទៀតដែលពិបាកនឹងទទួលយក។ ប្រភពបន្តថា៖ ។ មន្ទីរពេទ្យជប៉ុន មុននឹងប្រតិបត្តិការលើសេវាវេជ្ជសាស្រ្តនៅកម្ពុជា កាលពីឆ្នាំ២០១៦។ មន្ទីរពេទ្យឯកជនមួយនេះ ធ្លាប់បានធ្វើអង្កេត និងសិក្សាស្រាវជ្រាវដោយល្អិតល្អន់ ហើយរកឃើញថា ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាជាង២១ម៉ឺននាក់ ចេញទៅព្យាលបាល និងពិនិត្យសុខភាពនៅក្រៅប្រទេស ក្នុងមួយឆ្នាំៗ។ របាយការណ៍បន្តថា ចំពោះប្រទេសដែលពលរដ្ឋខ្មែរតែងទៅទទួលសេវាព្យាបាល រួមមានប្រភេទវៀតណាម ថៃ និងសិង្ហបូរី។ ក្នុងចំណោមប្រទេសទាំងនោះ វៀតណាមប្រមាណ១សែន ៦ម៉ឺនាក់ ស្មើនឹង៧៦ភាគរយ ប្រទេសថៃប្រមាណ៤ម៉ឺននាក់ស្មើនឹង១៩ភាគរយ និងប្រទេសសិង្ហបុរី ចំនួន៦ពាន់៣រយនាក់ស្មើនឹង៣ភាគរយ។ ផ្ទុយពីការរកឃើញនេះ អតីតរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាល លោក ម៉ម ប៊ុនហេង ធ្លាប់បដិសេធថា តាមពិតទៅពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលទៅស្វែងរកសេវាព្យាបាល និងពិនិត្យជំងឺនៅក្រៅប្រទេសមានចំនួន១ភាគរយទេ។ ក៏ប៉ុន្តែ បើទោះបីជារដ្ឋាភិបាល ធ្លាប់អះអាងពីការងើបឡើងវិញ នៃប្រព័ន្ធវេជ្ជសាស្រ្តកម្ពុជា ហើយមិនសូវមានពលរដ្ឋខ្មែរចេញទៅព្យាបាលនៅស្រុកក្រៅប្រទេសក្តី គេសង្កេតឃើញនៅតាមច្រកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងកម្ពុជា-វៀតណាម រួមទាំងតាមជើងហោះហើរផង ពលរដ្ឋតម្រង់ជាជួរៗ រង់ចាំវ៉ៃលិខិតឆ្លងដែនជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ កញ្ញា ហែម វណ្ណដា ដែលធ្លាប់ទៅទទួលសេវាពិនិត្យសុខភាព និងព្យាបាលជំងឺជាញឹកញាប់នៅប្រទេសថៃ លើកឡើងថា ក្នុងមួយថ្ងៃៗពិតជាមានប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរចេញទៅប្រទេសថៃក្រោមហេតុផលដំណើរកំសាន្តផង និងពិនិត្យជំងឺផង ដែលរូបគេបានជួបមានជាហូរហែ។ ប្រភពបន្តថា អ្នកដែលចេញទៅរកការព្យាបាលជំងឺក្រៅស្រុកសុទ្ធតែបានលើកឡើងប្រហាក់ប្រហែលគ្នាថា ព្រោះតែគ្មានជំនឿលើការព្យាបាលនៅក្នុងស្រុក។ មួយវិញទៀត តម្លៃនៃការព្យាបាលថ្លៃ មិនថាពេទ្យរដ្ឋ ឬឯកជនទេ។ បន្ថែមពីលើនេះ ក្រមសីលធម៌ និងវិជ្ជាជីវៈរបស់ពេទ្យ ពិបាកទទួលយក ហើយមានពេលខ្លះសំដីរបស់គ្រូពេទ្យគ្រោតគ្រាត និងអសុរសថែមទៀត។ កញ្ញាបន្តថា៖ ។ អតីតរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាល លោក ម៉ម ប៊ុនហេង ធ្លាប់ទទួលស្គាល់ថា សេវាសុខាភិបាលកម្ពុជា ពិតជាដើរមិនទាន់ដល់ចំណុចដែលពលរដ្ឋចង់បាន។ ប៉ុន្តែស្របពេលដែលខ្វះខាតនេះ ផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្តក្នុងស្រុក ក៏បានដើរតួនាទីក្នុងការបំពេញតម្រូវការចាំបាច់ បម្រើឱ្យការព្យាបាលរបស់ពលរដ្ឋបានល្អប្រសើរហើយដែរ។ ចំណែក លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ាណែត ថ្លែងការពារកាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ នៅស្រុកកោះធំ ខេត្តកណ្តាលថា នៅចំពោះមុខនេះ កម្ពុជាបានពង្រឹងវិស័យសុខាភិបាលទាំងលើផ្នែកជំនាញបច្ចេកទេស បរិក្ខារពេទ្យ និងការធ្វើទំនើបកម្មផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្តនេះ។ ប៉ុន្តែបើទោះជារដ្ឋាភិបាល បានព្យាយាមប្រឹងប្រែងបំពេញភាពខ្វះចន្លោះយ៉ាងណាក្តី ក៏ការរិះគន់ពីភាពខ្វះខាតដោយអន្លើ នៅតែបន្តកើតមានដែរ។ ក្នុងន័យនេះ បើតាមលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បើធៀបការព្យាបាល និងពិនិត្យសុខភាពនៅក្នុងស្រុក និងអ្នកចេញទៅក្រៅ ក៏ចំនួនពលរដ្ឋរកសេវាកម្មក្នុងស្រុកមានទិន្នន័យខ្ពស់ជាងដែរ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្តថា៖ ។ បើទោះជាមានការថ្លែងសារនយោបាយរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តី អំពីភាពខ្លាំងនៃសេវាវេជ្ជសាស្រ្តកម្ពុជា ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នថា បានបំពាក់ឧបករណ៍ទំនើបៗជាបន្តបន្ទាប់យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ។ គេសង្កេតឃើញថា ភាពមិនប្រាដកប្រជានៃការព្យាបាលក្នុងករណីខ្លះមិនដិតដល់នេះ សឹងបង្កើតទៅជាជំងឺសង្គមមួយដែលដោះមិនចេញទៅហើយ។ កាលពីដើមខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ លោក ហុង ចំរើន អាយុ៣៤ឆ្នាំ និងកូនប្រុសអាយុ៤ឆ្នាំ ត្រូវបង្ខំចិត្តបញ្ចប់ជីវិតខ្លួនឯង ដោយសារគ្មានលទ្ធភាពបង់លុយ លើសេវាព្យាបាលជំងឺខូចក្រលៀន។ ករណីដាច់ដោយឡែកមួយទៀត កម្មការិនីរោងចក្រមួយ ក្នុងខេត្តកណ្តាលឈ្មោះ សឿន ស្រីអូន អាយុ២២ឆ្នាំ ត្រូវពេទ្យឆ្មបដែលគ្មានជំនាញ នៅគ្លីនិកឯជនមួយកន្លែងឈ្មោះដើមអង្គ្រង ក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ កាត់ពោះវៀនច្រឡំថាជាដៃស្បូន ត្រូវស្លាប់ចោលកូន និងប្តី។ ក្រៅពីនេះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត គួច ម៉េងលី ត្រូវក្រសួងសុខាភិបាលប្តឹងទៅតុលាការ ក្រោយពីអតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីលោក ហ៊ុន សែន ប្រតិកម្មនៅពេលលោករិះគន់ពេទ្យខ្មែរ១០នាក់ដែលលោកបានជួប មាន៩នាក់ហើយដែលឈ្លើយ និងគ្មានសមត្ថភាពពិតប្រាកដ។ ឆ្លើយតបបញ្ហានេះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សុវ៉ាន់ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាល លោកទទួលស្គាល់ថា ចំពោះភាពឆ្គាំឆ្គង ខ្វះក្រមសីលធម៌ និងវិជ្ជាជីវៈតាមពិតទៅនោះ គឺជាកំហុសរបស់បុគ្គលិកផ្នែកខ្លះ ដូចជាអ្នកទទួលព័ត៌មាន ឬផ្នែកផ្សេងទេ។ ដោយឡែក ចំពោះគ្រូពេទ្យហាក់បានកែប្រែឥរិយាបថ និងមានក្រមសីលធម៌ជាអ្នកបម្រើសេវា ប្រសើរជាងមុនហើយ មកដល់ពេលនេះ។ ប៉ុន្តែលោកនៅតែជំរុញឱ្យគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធបន្តជួយកែលម្អបន្ថែមទៀត ដូចជាត្រូវដៅឱ្យចំឈ្មោះអ្នកប្រព្រឹត្តកំហុស ក្នុងវិជ្ជាជីវៈផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្តនេះ ជាជាងធ្វើឱ្យខូចពេទ្យដែលគេអនុវត្តបានល្អហើយ។ លោកបន្តថា៖ ។ មានករណីដាច់ដោយឡែកមួយផ្សេងទៀត ដែលសាធារណៈចាត់ទុកថា ក្រមសីលធម៌ពេទ្យនៅស្រុកខ្មែរធ្លាក់ចុះ គឺក្នុងហេតុការណ៍ ស្រ្តីអនាថាម្នាក់ត្រូវឡានម៉ាក ហាយឡែនដឺ(Highlander) បើកបុកបណ្តាលឱ្យរងរបួសធ្ងន់ ស្ថិតតាមបណ្តោយផ្លូវសហព័ន្ធ រុស្ស៊ី ក្នុងសង្កាត់កាកាបទី១ ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ ហើយព្យាយាមបើករត់គៀចខ្លួនបាត់។ ដោយឡែក មានករណីប្រហាក់ប្រហែលគ្នានេះកើតលើកុមារីម្នាក់ ដែលមានអាយុ៧ឆ្នាំនៅខេត្តស្វាយរៀង។ ស្រ្តីជាម្តាយឈ្មោះ ហូ ស៊ីណា អាយុ៣៦ឆ្នាំ បញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុកថា ក្រោយកូនស្រីរបស់ខ្លួនត្រូវឱម៉ាល់ទិញប្រមាណ១០០មេ កាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២២ ក៏ប្រញាប់ប្រញាល់បញ្ជូនមកមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តស្វាយរៀង ដើម្បីជួយសង្រ្គោះ។ ប៉ុន្តែភ្លាមៗ ក្រុមគ្រូពេទ្យមិនបានពិនិត្យដោយដិតដល់ និងសង្រ្គោះកុមារីទេ បែរជាបញ្ចូលសេរ៉ូមមួយកំប៉ោក និងទុកតាមដានសិន។ ក្រោយឃើញអាការៈកុមារី កាន់តែធ្ងន់ ធ្ងរទើបនិយាយថា បើមានលទ្ធភាពបញ្ជូនក្មេងស្រីនេះទៅភ្នំពេញចុះ។ ដោយមិនបង្អង់យូរឪពុកក្មេងស្រីឈ្មោះ ខៀវ ថេត ត្រូវបង្ខំចិត្តជាមួយនិងភរិយាជួលរថយន្តសង្រ្គោះឯកជន ដឹកកូនស្រីមកមន្ទីរពេទ្យគុន្ធបុប្ផា នៅភ្នំពេញ។ ប៉ុន្តែដោយសារឡានមានសភាពចាស់ទ្រុឌទ្រោម បើកមិនបានលឿនពេលបញ្ជូនអ្នកជំងឺដល់ភ្នំពេញ ក៏ស្លាប់នៅលើឡានតែម្តង។ ជុំវិញរឿងនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាល លោក លី សុវ៉ាន់ ទទួលស្គាល់ថា ភាពអសកម្មសម្រាប់វិស័យវេជ្ជសាស្រ្តកម្ពុជា ពិតជាមានបញ្ហាបែបនេះមែន នៅតាមតំបន់ខ្លះ ឬផ្នែកខ្លះនៃការផ្តល់សេវាសាធារណៈ។ លោកបន្តថា ដើម្បីរួមគ្នាដោះស្រាយបញ្ហានេះ ឬកាត់បន្ថយបញ្ហានេះឱ្យរួមតូច សម្រាប់ថ្ងៃអនាគត គឺគ្មានជម្រើសណាផ្សេងក្រៅពីត្រូវរួមគ្នាក្នុងសំឡេងតែមួយនោះទេ។ម្យ៉ាងវិញទៀត ដើម្បីរុញបញ្ហានេះឱ្យកាន់តែប្រសើរជាងនេះ គឺនៅតាមមណ្ឌលសុខភាព ឬនៅតាមមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ និងទីសាធារណៈ ក្រសួងសុខាភិបាល បានដាក់ចេញនូវគោលការណ៍ប្រអប់ ឬមតិរិះគន់ក្នុងន័យស្ថាបនារួចហើយដែរ។ ក្នុងន័យនេះ គឺជាការលើកទឹកចិត្តដល់ពលរដ្ឋដែលជួបបញ្ហា លើកដោយចំៗដាក់ក្នុងប្រអប់សារ ងាយស្ថាប័នជំនាញដោះស្រាយ។ លោកបន្តថា៖ ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ របាយការណ៍ដែលរកឃើញដោយមន្ទីរពេទ្យជប៉ុន ឬហៅថាមន្ទីរសាន់រ៉ាយ ធ្លាប់បង្ហាញថា នៅចំពោះមុខនេះ អ្នកដែលមានទ្រព្យធនស្តុកស្តម្ភ តែងទៅរកសេវាព្យាបាល និងពិនិត្យសុខភាពនៅសិង្ហបុរី។ ដោយឡែក អ្នកមានជីវភាពមធ្យម ឬលើសនេះតែងចេញទៅព្យាបាល និងពិនិត្យសុខភាព នៅថៃ ឬវៀតណាម។ ក្រៅពីនេះ ចំពោះអ្នកមានជីវភាពមធ្យមខ្លះ ឬក្រោមមធ្យម តែងទទួលការព្យាបាល និងពិនិត្យសុខភាពនៅក្នុងស្រុក៕
|
1481-07-17T10:24:00+06:42
|
cambojanews.com
|
https://khmer.cambojanews.com/some-patients-go-abroad-for-medical-treatment-and-health-check/
|
967ac2d1-8d6a-4854-a14e-64dad630b33b
|
អ្នកជំនាញលើកឡើងថា គួរយកចិត្តទុកដាក់នឹងជំងឺផ្លូវចិត្តដែលកើនឡើងច្រើននៅកម្ពុជា
|
អ្នកជំនាញ និងអ្នកធ្វើការផ្នែកបញ្ហាផ្លូវចិត្តឱ្យដឹងថា អ្នកស្វែងរកសេវាព្យាបាលលើបញ្ហានេះកើនឡើង ស្របពេលដែលនៅក្នុងសង្គមមានអំពើហិង្សា អត្តឃាត និងឃាតកម្មបានកើតបន្តបន្ទាប់គួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។ អ្នកឯកទេសវិកលវិទ្យា និងជានាយផ្នែកជំងឺផ្លូវចិត្ត និងការបំពានគ្រឿងញៀននៃមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត លោកវេជ្ជបណ្ឌិត យឹម សុបុត្រា មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងអំឡុងពេលកូវីដអ្នកស្វែងរកសេវាព្យាបាលជំងឺផ្លូវចិត្តនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យនេះបានថយចុះរហូតដល់សូន្យនៅថ្ងៃខ្លះ ដោយសារកត្តារឹតត្បិតផ្សេងៗ។ ប៉ុន្តែលោកថា ក្រោយមកចំនួននេះកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ រហូតដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ គឺកើនឡើងដល់១ថ្ងៃមានប្រមាណ៤០០នាក់។ អ្នកឯកទេសវិកលវិទ្យា និងជានាយផ្នែកជំងឺផ្លូវចិត្ត និងការបំពានគ្រឿងញៀននៃមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត រូបនេះ ឱ្យដឹងទៀតថា ចំនួននេះរាប់តែនៅពេទ្យរុស្ស៊ីទេ ចំណែកនៅទូទាំងប្រទេសអាចមានច្រើន ដោយអ្នកខ្លះរកសេវាព្យាបាលនៅក្បែរៗផ្ទះ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត យឹម សុបុត្រា មានប្រសាសន៍ថា៖ ប្រធានសមាគមអ្នកប្រឹក្សាយោបល់ និងអ្នកចិត្តសាស្រ្តនៅកម្ពុជាលោក ហឿ សេធុល មានប្រសាសន៍ថា កាលពីឆ្នាំ២០២៣ លោកទទួលអ្នករកសេវាព្យាបាលបញ្ហាផ្លូវចិត្តជាមធ្យម៥នាក់ក្នុង១ថ្ងៃ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នលោកទទួលបានរហូតដល់១០នាក់។ លោកបន្តថា មូលហេតុធំដែលនាំឱ្យកើតបញ្ហាផ្លូវចិត្តនៅពេលនេះ គឺបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច។ លោក ហឿ សេធុល ថ្លែងថា៖ តាមការចុះផ្សាយនៅក្នុងខែមីនាឆ្នាំ២០២៤របស់ បង្ហាញថា កម្ពុជាមាន នៅអាស៊ានគឺមានរហូតដល់១២ភាគរយស្មើនឹងជាង២លាននាក់។ បន្ទាប់ពីកម្ពុជាគឺប្រទេសឡាវមានប្រជាជនមានជំងឺផ្លូវចិត្តចំនួន ១១,៥៧ភាគរយ។ លោក ហឿ សេធុល ពន្យល់ថា ជំងឺផ្លូវចិត្តមានច្រើនប្រភេទរួមមានទាំងជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត និងជំងឺបាក់ល្បាតជាដើម។ លោកបន្តថា តាមការសិក្សាលើរបាយការណ៍ផ្សេងៗគ្នាគឺជំងឺទាំងនេះប្រភេទខ្លះកើតឡើងដល់ជាង២០ភាគរយនៃប្រជាជនសរុបរបស់កម្ពុជា។ ចំណែក អ្នកជំនាញសុខភាព និងជាស្ថាបនិកទស្សនាវដ្តី សុខភាពយើង បានផលិតវីដេអូមួយផ្សព្វផ្សាយនៅក្នុងខែឧសភាដោយលោកបញ្ជាក់ថា នៅកម្ពុជាមានប្រជាជនមានជំងឺផ្លូវចិត្តរហូតដល់ជាង៤០ភាគរយ។ លោកអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នព្រោះជំងឺនេះកំពុងបង្កជាបញ្ហាខ្លាំង។ មន្ត្រីសម្របសម្រួលផ្នែកធុរកិច្ច និងសិទ្ធិមនុស្សនៃមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាលោក វណ្ណ សុផាត មានប្រសាសន៍ថា បញ្ហាជំងឺផ្លូវចិត្តជាបញ្ហាធំដែលត្រូវយកចិត្តទុកដាក់។ លោកឱ្យដឹងថា ស្ថាប័នរបស់លោកមានកម្មវិធីជួយដល់សុខភាពផ្លូវចិត្តជាង១០ឆ្នាំមកហើយគឺជួយតាមរយៈរៀបចំកម្មវិធីសមាធិ និងសហការជាមួយអង្គការដៃគូរៀបចំឱ្យមានការព្យាបាលជំងឺនេះ។ លោក វណ្ណ សុផាត បន្តថា បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច ជម្លោះដីធ្លី និងរួមទាំងបរិយាកាសសង្គមផ្សេងទៀតបានក្លាយជាមូលហេតុធំនាំឱ្យកើតជំងឺផ្លូវចិត្ត។ លោក វណ្ណ សុផាត មានប្រសាសន៍ថា៖ ស្ត្រីវ័យ៤០ឆ្នាំប្លាយម្នាក់រស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ ឱ្យដឹងថា គាត់មានបញ្ហាផ្លូវចិត្តធ្ងន់ធ្ងរតាំងពីមានការឆ្លងរាលដាលនៃមេរោគកូវីដមកដោយបានជួបបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច។ ស្ត្រីរូបនេះឱ្យដឹងទៀតថា ពេលស្ថានភាពជំងឺធ្វើទុក្ខខ្លាំងនៅដើមឆ្នាំ២០២៤ គាត់នៅតែក្នុងបន្ទប់ហើយតែងតែប៉ុនប៉ងសម្លាប់ខ្លួន។ ស្ត្រីដែលមានបញ្ហាផ្លូវចិត្តរូបនេះឱ្យដឹងថា៖ ។ ទោះយ៉ាងណាស្ត្រីរូបនេះឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ននេះបន្ទាប់ពីរូបគាត់ទទួលការព្យាបាលតាមពេទ្យជំនាញ រួមទាំងស្តាប់ធម៌អប់រំចិត្ត និងមានការយកចិត្តទុកដាក់ពីកូនៗពេលនេះរូបគាត់បានធូរ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត យឹម សុបុត្រា អំពាវនាវឱ្យប្រជាជនទូទៅបង្កើនការយល់ដឹង និងទៅទទួលការព្យាបាលឱ្យបានទាន់ពេលកុំទុកឱ្យជំងឺឡើងដល់កម្រិតធ្ងន់ធ្ងរឈានដល់ការសម្លាប់ខ្លួនឯង និងអ្នកដទៃ។ លោកបន្តថា វិធីសាស្ត្រងាយបំផុតដើម្បីដឹងខ្លួនមានជំងឺផ្លូវចិត្តគឺការដេកមិនលក់។ កម្មការិនីរោងចក្រម្នាក់នៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ កញ្ញា ជុល ស្រីមុំ ឱ្យដឹងថា មួយរយៈចុងក្រោយនេះ រូបគាត់មានការបារម្ភច្រើន ឈឺក្បាល ស្មុគស្មាញ ហើយយប់ខ្លះដេកលក់តែ២ទៅ៣ម៉ោងតែប៉ុណ្ណោះ។ កញ្ញាឱ្យដឹងថា បញ្ហានេះមិនមែនកើតមានតែលើរូបកញ្ញាម្នាក់ឯងទេ គឺមិត្តភក្តិជាកម្មករធ្វើការជាមួយគ្នាកំពុងជួបបញ្ហាប្រហាក់ប្រហែលគ្នានេះស្ទើរទាំងអស់គ្នា។ កញ្ញា ជុល ស្រីមុំ ឱ្យដឹងថា៖ ប្រធានសហព័ន្ធសហជីព ស៊ីខាវឌូ(CCAWDU) លោក គង់ អាទិត្យ មានប្រសាសន៍ថា លោកមិនមានជំនាញផ្លូវចិត្តទេ ប៉ុន្តែលោកថា បញ្ហាប្រាក់ចំណូលទាប ការចំណាយច្រើននេះបានធ្វើឱ្យកម្មករភាគច្រើនកំពុងរស់នៅក្នុងស្ថានភាពព្រួយបារម្ភ។ លោក គង់ អាទិត្យ បញ្ជាក់ថា៖ ប្រធានសម្ព័ន្ធសហជីពកម្ពុជាលោកស្រី យ៉ាង សោភ័ណ្ឌ ក៏មើលឃើញបញ្ហាប្រហាក់ប្រហែលលោក គង់ អាទិត្យដែរ ដោយលោកស្រីបន្ថែមថា ចំណូលតិច ហើយមិនស្ថិតស្ថេរ ខណៈដែលបំណុលច្រើនកំពុងក្លាយជាបញ្ហាធំក្នុងស្រទាប់កម្មករ។ លោកស្រី សោភ័ណ្ឌ បានលើកឡើងថា៖ ។ នៅក្នុងខែមិថុនានេះរបាយការណ៍របស់ បានបង្ហាញថា ភ្នំពេញគឺជារាជធានីដែលការរស់នៅមានការចំណាយខ្ពស់កម្រិតលេខ២នៅអាស៊ានបន្ទាប់ពីសិង្ហបុរី។ របាយការណ៍នេះនាំឱ្យមានការជជែកគ្នាច្រើននៅលើបណ្តាញសង្គម និងស្រទាប់មហាជនទូទៅដែលលើកឡើងពីបញ្ហាចំណូលទាប និងចំណាយខ្ពស់នាំឱ្យពលរដ្ឋធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិបំណុលធ្ងន់ធ្ងរ និងវិបត្តិផ្លូវចិត្ត។ នៅដើមខែមិថុនានេះ ក៏បានចេញផ្សាយអត្ថបទមួយស្តីពីការថយចំណូល ចំណែកអាហារឡើងថ្លៃ។ តាមប្រភពប្រជាពលរដ្ឋឱ្យដឹងថា បញ្ហានេះមិនមែនកើតមានឡើងតែនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញទេគឺនៅបណ្តាខេត្តនានាក៏ជួបបញ្ហានេះដែរ។ ទោះជាមានការលើកឡើងពីបញ្ហាចំណូលធ្លាក់ចុះធ្វើឱ្យពលរដ្ឋមានបញ្ហាផ្លូវចិត្តនេះក៏ដោយក៏របាយការណ៍របស់រដ្ឋាភិបាលបង្ហាញបន្តបន្ទាប់ពីចំណូលជាតិ និងចំណូលពលរដ្ឋកើនឡើង។ របាយការណ៍រដ្ឋាភិបាលបង្ហាញថា ពី២៧៩ដុល្លារនៅឆ្នាំ១៩៩៨ ដល់ ២ ៦២៧ដុល្លារនៅឆ្នាំ២០២៤។ ជុំវិញរបាយការណ៍សេដ្ឋកិច្ចកើនឡើង និងបញ្ហាផ្លូវចិត្តរបស់ប្រជាពលរដ្ឋកើនឡើងដែរនេះ អ្នកជំនាញផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុហៅថា ជាការរីកចម្រើនដែលគ្មានតុល្យភាព។ លោក ង៉ែត ជូ លើកឡើងថា៖ ។ តាម បានកត់សំគាល់ថា ប្រជាជនរស់នៅក្នុងប្រទេសក្រីក្រ ភាគច្រើនកើតជំងឺផ្លូវចិត្ត ដែលជំងឺនេះបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សមត្ថភាពបំពេញការងារ ការទំនាក់ទំនងជាមួយមិត្តភក្តិ គ្រួសារ និងសហគមន៍។ របាយការណ៍ស្ថាប័នដដែលឱ្យដឹងទៀតថា រាល់ឆ្នាំមនុស្សរាប់រយលាននាក់ធ្លាក់ខ្លួនឈឺចាប់ដោយសារជំងឺផ្លូវចិត្ត ដែលក្នុងនោះអ្នកខ្លះបន្តការឈឺចាប់មួយជីវិត។ តាមការសិក្សាក្នុងរបាយការណ៍នេះ គឺស្ត្រីម្នាក់ក្នុងចំណោម៣នាក់ និងបុរសម្នាក់ក្នុងចំណោម៥នាក់សុទ្ធតែធ្លាប់ឈឺចាប់ដោយសារជំងឺផ្លូវចិត្ត។ នៅក្នុងខែមិថុនានេះអ្នកព័ត៌មានខេមបូចាដែរសរសេរអត្ថបទនេះ បានទំនាក់ទំនងមនុស្សប្រមាណ២០នាក់ទាំងនៅរាជធានីភ្នំពេញ និងនៅតាមខេត្តនានា ទាំងជួបផ្ទាល់ និងតាមទូរសព្ទ គឺក្នុងចំណោមនោះមាន កម្មករ កសិករ បុគ្គលិកអង្គការ បុគ្គលិកក្រុមហ៊ុន និងមន្ត្រីថ្នាក់ក្រោមមួយចំនួនផង គឺពួកគេបានលើកឡើងក្តីបារម្ភបញ្ហាប្រាក់ចំណូលថយចុះ ការដេកមិនសូវលក់ និងកើតជំងឺផ្លូវកាយខ្លះ។ ខេមបូចា បានព្យាយាមទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាល លោកស្រី ឱ វណ្ណឌី និងលោកស្រី យក់ សម្បត្តិ ដើម្បីសាកសួរពីវិធានការលើបញ្ហាវិបត្តិផ្លូវចិត្ត។ ប៉ុន្តែតាំងពីថ្ងៃទី១២ រហូតដល់ថ្ងៃទី២៦ខែមិថុនានេះ អ្នកនាំពាក្យទាំង២រូបមិនលើកទូរសព្ទ និងមិនឆ្លើយសំណួរដែលផ្ញើតាមវ៉ាត់អាប់(WhatApp)ទេ។ ចំណែកអ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា លោក សុខ ឥសាន មានប្រសាសន៍ថា ពលរដ្ឋកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នកំពុងតែជួបញ្ហាផ្លូវចិត្តមែន ប៉ុន្តែលោកថា នេះជារឿងធម្មតាដែលប្រទេសណាក៏មានដែររួមទាំងប្រជាពលរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ។ លោកបន្តថា អ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលធ្វើ គឺការបង្កើនការងារដើម្បីពលរដ្ឋទទួលចំណូល អាចកាត់បន្ថយបញ្ហាដែលមានភាពស្មុគស្មាញផ្លូវចិត្ត។ លោក សុខ ឥសាន មានប្រសាសន៍ថា៖ ចំណែកលោក ញៀន រ៉ាដែន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច និងជាសមាជិករដ្ឋសភា ថ្លែងថា លោកបានចុះទៅតាមមូលដ្ឋានពិតជាឃើញថា ពលរដ្ឋកំពុងមានបញ្ហាវិបត្តិផ្លូវចិត្តមែន។ លោកថា គណបក្សរបស់លោកកំពុងតាមដានបន្ថែម ហើយគ្រោងនឹងលើកយកបញ្ហានេះមកជជែកនៅក្នុងសភាដើម្បីរកដំណោះស្រាយ។ លោក ញៀន រ៉ាដែន មានប្រសាសន៍ថា៖ លោក ហឿ សេធុល ថ្លែងថា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជំងឺផ្លូវចិត្ត គឺត្រូវការចាំបាច់ឱ្យមានការបង្កើតផែនការមេក្នុងការដោះស្រាយ រួមទាំងបង្កើនចំនួនពេទ្យជំនាញ និងទីតាំងផ្តល់សេវា។ លោកបន្តថា ទីតាំងផ្លូវការបច្ចុប្បន្នមានតែនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យរុស្ស៊ី និងពេទ្យកាល់ម៉ែត្រនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលអាចផ្តល់សេវាបានតិចតួចណាស់បើប្រៀបធៀបពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេស១៧លាននាក់។ អ្នកជំនាញសុខភាពទាំងនេះលើកឡើងមូលហេតុប្រហាក់ប្រហែលគ្នាថា បញ្ហាផ្លូវចិត្តនៅក្រុមមនុស្សអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំភាគច្រើនពាក់ព័ន្ធទម្លាប់នៃការចិញ្ចឹមថែទាំរបស់ឪពុកម្តាយ។ ចំណែកវ័យចាប់ពី១៨ឆ្នាំឡើងទៅ គឺកើតបញ្ហាផ្លូវចិត្តអាចពាក់ព័ន្ធ កត្តាចំណេះដឹង ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច សុខភាពផ្លូវកាយ ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ គ្រឿងស្រវឹង គ្រឿងញៀន និងបរិយាកាសសង្គមផ្សេងៗទៀត។ ជាដំណោះស្រាយអ្នកជំនាញទាំងនេះ ជំរុញឱ្យមានការអប់រំផ្លូវចិត្តឱ្យរឹងមាំតាមរយៈ ការអាន ការស្តាប់ ទស្សនៈសាសនា ទស្សនៈអ្នកប្រាជ្ញនានា រួមទាំងការថែទាំសុខភាពផ្លូវកាយឱ្យរឹងមាំ។ ចំណុចមួយទៀតពេលដែលសង្ស័យថា មានជំងឺផ្លូវចិត្តត្រូវស្វែងរកសេវាព្យាបាលឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ទាំងការព្យាបាលតាមចលនា ការប្រឹក្សាយោបល់ ដូរទម្លាប់រស់នៅ និងការប្រើប្រាស់ថ្នាំជាដើម។ លោក ហឿ សេធុល គត់សម្គាល់ថា ករណីហិង្សាឈានដល់ការសម្លាប់គ្នា និងការសម្លាប់ខ្លួនកើតមានរាល់សប្តាហ៍ជាការបង្ហាញពីផ្លូវចិត្តស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពហានិភ័យដែលចាំបាច់ត្រូវមានផែនការដោះស្រាយច្បាស់លាស់។ ហេតុការណ៍ឃាតកម្ម និងអត្តឃាតមួយចំនួននៅមួយរយៈចុងក្រោយនេះដែលធ្វើឱ្យមហាជនតក់ស្លុត រួមមាន ករណីបុរសម្នាក់កាប់ម្ចាស់បំណុលស្លាប់ភ្លាមៗនៅស្រុកស្អាងខេត្តកណ្តាលនៅក្នុងខែឧសភា។ ចំណែកនៅក្នុងខែមិថុនា យុវជនជានិស្សិតម្នាក់ឡាយវីដេអូ(Live Video) មុនលោតទឹកស្ពានជ្រោយចង្វារ ករណីពិធីករម្នាក់លោតទឹកស្ពានឫស្សីកែវដោយសារវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងករណី អតីតឧកញ៉ា ស្រី ស៊ីណា បាញ់សម្លាប់គូដណ្តឹងមួយគូដោយសារជម្លោះស្នួហាលខោអាវជាដើម៕
|
1481-06-27T16:45:00+06:42
|
cambojanews.com
|
https://khmer.cambojanews.com/experts-say-that-should-be-careful-with-growing-mental-illness-in-cambodia/
|
f6aeeada-1810-440a-9bc6-723326769552
|
ពលរដ្ឋនៅតំបន់រុនតាឯកពិបាករស់នៅដោយសារអាកាសធាតុក្ដៅខ្លាំង និងការផ្ដល់កម្ចីមិនស្របច្បាប់
|
នៅក្នុងផ្ទះដំបូលប្រក់ស័ង្កសីដែលស្រូបយកកម្ដៅព្រះអាទិត្យខ្លាំង កូនប្រុសអាយុមួយខួបរបស់ ម៉ី លក្ខណា មិនអាចនៅស្ងៀមទេ។ កាលពីចុងខែមីនា ចំពេលនៃបាតុភូតរលកកម្ដៅជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៅកម្ពុជា កុមារតូចម្នាក់នេះបានធ្លាក់ខ្លួនឈឺដោយជំងឺគ្រុនក្ដៅនិងខ្វះជាតិទឹក។ លក្ខណា រស់នៅក្នុងភូមិរុនតាឯកជាតំបន់តាំងទីលំនៅថ្មីសម្រាប់ប្រជាជនដែលជម្លៀសចេញពីឧទ្យានអង្គរ ហើយនៅទីនេះ មានដើមឈើតិចតួចណាស់ ចំណែកឯផ្ទះជាច្រើនមានរាងដូចប្រអប់ដែក ដោយមានដំបូលចងភ្ជាប់ដោយខ្សែលួសដែក។ អ្នកនាងបាននាំកូនទៅកាន់មណ្ឌលសុខភាពនៅក្នុងសហគមន៍ដើម្បីព្យាបាលជំងឺគ្រុនក្តៅ ប៉ុន្តែ កូនប្រុសនាងមានអាការៈជំងឺធ្ងន់ធ្ងរពេក ទើបត្រូវបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យនៅខេត្តសៀមរាបដើម្បីសម្រាកព្យាបាល ៣យប់នៅទីនោះ។ បូកសរុបរួម អ្នកនាងបានខ្ចីប្រាក់គេ ៣៥០ ០០០រៀលក្នុងអំឡុងពេលដែលកូនឈឺ — ប្រហែល៨៥ដុល្លារ បន្ថែមពីលើបំណុលដែលអ្នកនាងជាប់ជំពាក់គេស្រាប់ចំនួន ៣ ៥០០ដុល្លារ។ នៅរសៀលថ្ងៃមួយក្នុងអំឡុងខែឧសភានេះ នាងបានឈរនៅលើដងផ្លូវមួយក្នុងក្រុងសៀមរាប ដោយស្វែងរកអ្នកចងការប្រាក់ឯកជនថ្មី ដែលនាងបានដំណឹងថា នឹងផ្ដល់កម្ចីដល់រូបនាងក្នុងអត្រាការប្រាក់ទាបជាងអ្នកផ្សេងទៀត១០%។ អ្នកនាងបានព្យាយាមបើកហាងលក់ដូរមួយនៅតំបន់រុនតាឯក ប៉ុន្តែដូចគ្នានឹងអាជីវកម្មរបស់អ្នកជិតខាងដែរ ហាងលក់ដូរនោះបានបរាជ័យដោយសារតែគ្មានអតិថិជន។ អ្នកស្រី លក្ខណា អាយុ ៣៦ឆ្នាំ បាននិយាយថា៖ រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចាប់ផ្ដើមជម្លៀសប្រជាជន ១០ ០០០គ្រួសារចេញពីតំបន់ប្រាសាទអង្គរវត្ត មកកាន់តំបន់តាំងទីលំនៅថ្មី រុនតាឯក អ្នកភូមិដែលរស់នៅក្នុងទីតាំងលំនៅថ្មីនេះ និយាយថា ពួកគេកំពុងរងគ្រោះពីវិបត្តិពីរផ្ទួនគ្នា៖ អាកាសធាតុក្ដៅខ្លាំងក្នុងអំឡុងរដូវប្រាំងនៃឆ្នាំនេះ គួបផ្សំជាមួយនឹងភាពគ្មានការងារធ្វើដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដែលបានបង្ខំឱ្យពួកគេខ្ចីប្រាក់ពីអ្នករកស៊ីចងការប្រាក់ដែលគ្មានច្បាប់ត្រឹមត្រូវ ដែលក្នុងករណីខ្លះ ពួកគេថែមដាក់បណ្ណសមធម៌របស់ប្រជាជនទៀតផង។ ភាពប្រឈមថ្មីៗបំផុតកើតឡើងនៅចំពេលដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបើកយុទ្ធនាការបង្ហាញថាគម្រោងតាំងទីលំនៅថ្មី រុនតាឯក ទទួលបានជោគជ័យ បន្ទាប់ពីអង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ (Amnesty International) និងអ្នកសារព័ត៌មានឯករាជ្យបានចុះផ្សាយព័ត៌មានពីការបណ្ដេញចេញដោយបង្ខំឱ្យទៅរស់នៅទីតាំងនោះ ដែលចាប់ផ្ដើមកាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ ។ គណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់ UNESCO ត្រូវគេរំពឹងថា នឹងពិភាក្សាអំពីការចោទប្រកាន់ទាំងនេះ ព្រមទាំងការឆ្លើយតបរបស់រដ្ឋាភិបាល នៅឯកិច្ចប្រជុំលើកក្រោយរបស់ខ្លួន នៅខែកក្កដា។ ក្នុងអំឡុងពេលពេញមួយខែមេសា មានប្រជាពលរដ្ឋយ៉ាងហោចណាស់១២នាក់ មកពីតំបន់រុនតាឯក ត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យខេត្ត ដោយសារតែមានជំងឺទាក់ទងនឹងកម្ដៅដោយមានអាការៈគ្រុនក្ដៅ អស់កម្លាំង ខ្វះជាតិទឹក និងឈឺក្បាល ។ នេះបើយោងតាមលោក ឆោម បញ្ញវន្ត ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពក្នុងភូមិតានី។ លោក ហ៊ុយ វិន ដែលមានលំនៅដ្ឋាននៅក្រៅភូមិរុនតាឯក និងជាអាចារ្យរៀបចំបុណ្យសពផងដែរនោះ បាននិយាយថា៖ ។ លោកបន្តថា៖ ។ កាលពីខែមេសា សីតុណ្ហភាពឡើងក្ដៅខ្លាំងដល់កម្រិតជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែដោយសារតែគ្មានម្លប់ពីដើមឈើ និងរុក្ខជាតិផ្សេងៗ ប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងតំបន់រុនតាឯកទទួលរងកម្ដៅយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារតែផ្ទះដំបូលប្រក់ស័ង្កសីរបស់ពួកគេប្រែជាកាន់តែក្ដៅខ្លាំង។ មានទីតាំងស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល២៥គីឡូម៉ែត្រភាគឦសាននៃឧទ្យានអង្គរ តំបន់រុនតាឯកជាតំបន់វាលល្ហល្ហែវគ្មានដើមឈើ ហើយផ្នែកខ្លះធ្លាប់ជាវាលស្រែចម្ការ នៅមុនពេលដែលម្ចាស់ស្រែចម្ការទាំងនោះ ទៅឱ្យរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីធ្វើជាកន្លែងតាំងទីលំនៅថ្មីសម្រាប់ប្រជាជនដែលរើចេញពីតំបន់អង្គរ។ លោក ឆាយ សុខេង និងអ្នកស្រី ផាត ផល្លី ជាប្ដីប្រពន្ធវ័យស្របាលៗ៦០ឆ្នាំប្លាយ បានរស់នៅក្នុងខ្ទមតង់ដោយគ្មានភ្លើងអគ្គិសនីក្នុងអំឡុងពេលខែដំបូងៗដែលទើបនឹងរើមកនៅរុនតាឯកថ្មីៗ។ ជារឿយៗ ធូលីប៉ើងចូលមាត់និងភ្នែករបស់ពួកគេពីតំបន់ជិតខាងដែលគេជីករណ្ដៅថ្មីៗ។ ប៉ុន្តែ ឥឡូវនេះ ផ្ទះដែលមានតែមួយបន្ទប់ដែលពួកគេកំពុងរស់នៅមានភាពល្អប្រសើរជាងមុនបន្តិចហើយ។ ជញ្ជាំង និងដំបូលផ្ទះធ្វើពីស័ង្កសីស្រូបកម្ដៅយ៉ាងខ្លាំងដែលបង្កជាភាពស្អុះស្អាប់រហូតដល់ពួកគេពុំអាចដេកលក់កើត រហូតដល់ម៉ោង១ ឬម៉ោង២រំលងអាធ្រាត្រ ទើបអាចដេកលក់ ហើយទន្ទឹមនឹងនេះ ពួកគេក៏ពុំទាន់ទទួលបានប្រព័ន្ធទឹកស្អាតនៅឡើយទេ។ អ្នកស្រី ផល្លី ដែលកំពុងមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃដែរនោះ និយាយយ៉ាងដូច្នេះថា៖ ។ អ្នកស្រីបន្តថា៖ ។ សារព័ត៌មាន ខេមបូចា បាននិយាយទៅកាន់ប្រជាជន៤នាក់ទៀត ដែលបាននិយាយថា ពួកគេធ្លាប់មានអាការៈឈឺខ្លួនប្រាណដែលទាក់ទងនឹងកម្ដៅ និងស្ថានភាពរស់នៅលំបាកលំបិនរបស់ពួកគេ ។ ស្ត្រីម្នាក់ដែលបានទទួលការព្យាបាលអាការៈអស់កម្លាំងដោយសារអាកាសធាតុក្ដៅខ្លាំងកាលពីខែមេសា បាននិយាយថា ពេញមួយខែមេសា កូនៗទាំងបួននាក់របស់អ្នកស្រីឈឺគ្រប់គ្នា។ មន្ត្រីសុខាភិបាលបាន ថា មនុស្សចាស់ជរា កុមារ និងអ្នកដែលមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ ប្រឈមនឹងហានិភ័យខ្ពស់ពីជំងឺនិងការស្លាប់ដែលទាក់ទងនឹងកម្ដៅក្ដៅខ្លាំង។ ប្រភពពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន បាននិយាយថា ប្រជាជនប្រហែល១០នាក់បានស្លាប់នៅក្នុងសង្កាត់រុនតាឯក គិតចាប់តាំងពីខែមករាមក ដោយគេបានបន្ទោសទៅលើមូលហេតុនានា ដូចជា ជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ ភាពជរាពាធ និងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍។ ប៉ុន្តែ អាចារ្យ ហ៊ុយ វិន បាននិយាយថា គាត់ជឿថា អាកាសធាតុក្ដៅខ្លាំងប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរទៅលើសុខភាពរបស់ប្រជាជន។ អាចារ្យ វិន បានឱ្យដឹងថា៖ ។ អាចារ្យបន្តថា៖ ។ លោក ម៉ៅ ហេង ស្មៀនសង្កាត់រុនតាឯក បានទទួលស្គាល់ថា៖ ។ ប្រជាជនជាច្រើនគ្រួសារនៅរុនតាឯកបានប្រាប់ ខេមបូចា ថា ពួកគេចង់កែលម្អផ្ទះរបស់ពួកគេឱ្យបានល្អប្រសើរជាងមុន ដើម្បីការពារពីកម្ដៅថ្ងៃ និង ខណៈដែលឥឡូវនេះភ្លៀងតាមរដូវកាលចាប់ផ្ដើមធ្លាក់មកបណ្ដើរៗ។ ប៉ុន្តែ សូម្បីតែកាលពីមុនមិនទាន់ត្រូវគេជម្លៀសចេញពីឧទ្យានអង្គរ អ្នកភូមិបានជាប់ជំពាក់បំណុលធនាគារនិងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុរួចជាស្រេចហើយ ដែលស្ថាប័នឱ្យកម្ចីទាំងនោះបាន ឱ្យពួកគេប្រើប្រាស់ដីរដ្ឋនៅក្នុងឧទ្យានអង្គរធ្វើជាទ្រព្យបញ្ចាំ។ បច្ចុប្បន្ន វិបត្តិបំណុលបានផុងកាន់តែជ្រៅ ខណៈដែលប្រជាជនស្វែងរកមធ្យោបាយដើម្បីរកប្រាក់ចំណូលចិញ្ចឹមជីវិតនៅក្នុងសង្កាត់រុនតាឯកនេះ។ អ្នកស្រី រឿម សុភ័រ អាយុ ៣១ឆ្នាំ និងមានកូនប្រាំនាក់ បាននិយាយយ៉ាងដូច្នេះថា៖ ។ អ្នកស្រីបន្តថា៖ ។ អ្វីៗមិនត្រឹមតែមិនប្រសើរឡើងទេ ប៉ុន្តែ ប្រជាជនបានផុងខ្លួនកាន់តែជ្រៅថែមទៀតទៅក្នុងបំណុលដែលជំពាក់អ្នករកស៊ីឱ្យខ្ចីប្រាក់ដែលគ្មានច្បាប់ត្រឹមត្រូវ ដោយប្រើប្រាស់បណ្ណសមធម៌របស់ពួកគេ — ដែលផ្ដល់លទ្ធភាពប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធសន្តិសុខសង្គមរបស់ប្រទេសកម្ពុជា — ដើម្បីសងបំណុល។ អ្នកភូមិជាង១០នាក់បាននិយាយថា ពួកគេបានប្រគល់បណ្ណសមធម៌ ឬបណ្ណក្រីក្រ សំណៅច្បាប់ដើមទៅឱ្យម្ចាស់បំណុល ដែលប្រើប្រាស់បណ្ណនោះដើម្បីផលប្រយោជន៍របបសន្តិសុខសង្គមដែលរដ្ឋត្រូវបើកឱ្យកូនបំណុល។ ទង្វើបែបនេះគឺខុសច្បាប់។ បើយោងតាមក្រសួងសង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន និងយុវនីតិសម្បទា។ អ្នកស្រី សុភ័រ បាននិយាយថា៖ ។ អ្នកស្រីបន្តថា៖ ។ អ្នកភូមិបានលើកឡើងថា ពួកគេខ្ចីប្រាក់ពីភ្នាក់ងាររបស់ធនាគារ វីង ពីអ្នកជិតខាងដែលមានលុយ និងពីអ្នករកស៊ីចងការប្រាក់ដែលគ្មានច្បាប់ត្រឹមត្រូវផ្សេងៗទៀតដែលធ្វើប្រតិបត្តិការនៅក្រៅប្រព័ន្ធមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ។ ភ្នាក់ងារ វីង មួយរូបនៅក្នុងឃុំរុនតាឯក ដែលនិយាយក្នុងលក្ខខណ្ឌសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះនិងអត្តសញ្ញាណ បានប្រាប់ ខេមបូចា ថា ការអនុវត្តរបស់ភ្នាក់ងារ វីង ក្នុងការរក្សាទុកបណ្ណក្រីក្ររបស់អ្នកភូមិសម្រាប់ការសងប្រាក់ គឺជារឿងធម្មតាទៅហើយ ។ ភ្នាក់ងារដដែលបាននិយាយយ៉ាងដូច្នេះថា៖ ។ ភ្នាក់ងារនោះបន្តថា៖ ។ លោក ទូច ចាន់នី អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន និងយុវនីតិសម្បទា បានបញ្ជាក់ថា ការធ្វើបែបនេះ គឺខុសច្បាប់។ ក្រុមការងារមួយធ្លាប់បានពិនិត្យលើករណីនៅរុនតាឯក កាលពីពេលមុន ប៉ុន្តែលោកពុំបានដឹងពីរបាយការណ៍ចុងក្រោយនេះទេ។ លោក ចាន់នី ថ្លែងថា៖ ។ លោកបន្តថា៖ ។ លោកបានបន្ថែមថា៖ ។ នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍តាមអ៊ីម៉ែលមួយ អគ្គនាយករបស់ធនាគារ វីង លោក Han Peng Kwang បានថ្លែងថា ធនាគារមិនបានដឹងពីស្ថានភាពជាក់លាក់នៅតំបន់រុនតាឯកទេ ប៉ុន្តែថា៖ ។ លោកបានបន្តថា គោលនយោបាយរបស់ធនាគារ គឺទទួលយកតែដីធ្លីនិងអគារ សាច់ប្រាក់ និងបណ្ណបំណុលប៉ុណ្ណោះដើម្បីជាទ្រព្យបញ្ចាំ ចំណែកឯកសារផ្សេងទៀតក្រៅពីនេះ រួមទាំងបណ្ណក្រីក្រ មិនត្រូវបានទទួលយកទេ ។ លោក Han Peng Kwang បានសរសេរថា៖ ។ លោកបានបន្ថែមថា៖ ។ ប្រភពមន្ត្រីខេត្តសៀមរាបចំនួន៤ បានបញ្ជាក់ថា ពួកគេបានដឹងពីការអនុវត្តការផ្ដល់ប្រាក់កម្ចីបែបនេះនៅក្នុងតំបន់រុនតាឯក ។ មេប៉ុស្តិ៍នគរបាល លោក គង់ កេន បាននិយាយថា៖ ។ លោកបានកត់សម្គាល់ថា វាក៏បានបង្កបញ្ហារដ្ឋបាលផងដែរ។ លោកបន្តថា៖ ។ លោក លី វណ្ណៈ នាយកនិងជាអ្នកនាំពាក្យនៃរដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប បានព្រមានអ្នកផ្ដល់កម្ចីមិនឱ្យយកបណ្ណក្រីក្រ ឬបណ្ណសមធម៌របស់ប្រជាជនទេ និងបាននិយាយថា លោក ។ លោកបន្ថែមថា៖ ។ រឿងរ៉ាវទាំងនេះផ្ទុយគ្នាស្រឡះពីការពណ៌នាផ្លូវការរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអំពីតំបន់រុនតាឯក ។ កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំកន្លងទៅ បន្ទាប់ពីអង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ របាយការណ៍ស៊ើបអង្កេតមួយដែលរកឃើញពីការផ្លាស់ទីលំនៅដោយបង្ខំ និងស្ថានភាពពិបាករស់នៅនៅតំបន់រុនតាឯក រដ្ឋាភិបាល តំបន់នេះ និងលើកឡើងថា ការចោទប្រកាន់ទាំងនោះមាន ។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី អង្គការ UNESCO បានស្នើសុំឱ្យកម្ពុជាពន្លឿនរបាយការណ៍អំពីការអភិរក្សអង្គរដដែល។ របាយការណ៍នាថ្ងៃទី៣០ ខែមករា បានពណ៌នាតំបន់តាំងទីលំនៅថ្មីនេះថាជា ដែលមាន ដែលជា ។ គណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោក គ្រោងនឹងពិភាក្សាអំពីបញ្ហានេះនៅខែកក្កដា ខាងមុខនៅទីក្រុងញូវដេលី។ គិតមកដល់ត្រឹមខែឧសភា នៅតំបន់រុនតាឯក គេឃើញមានផ្ទះធ្វើពីដែកខ្លះមានចាក់សោពីខាងក្រៅ ដោយគ្មានមនុស្សនៅ និងមានដាក់បង្ហាញលេខទូរសព្ទនៅខាងក្រៅផ្ទះ។ មេភូមិតានីនៃសង្កាត់រុនតាឯក លោក អ៊ុន សាលឿត បានប៉ាន់ស្មានថា ប្រជាជនប្រហែលមួយភាគបីបានចាកចេញទៅរកបន្ទប់ជួលនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប ឬទៅរស់នៅទីកន្លែងផ្សេងទៀតជាមួយក្រុមគ្រួសារ ។ បុរសជាអ្នករត់តុក-តុក ឈ្មោះ អាង ពិសី អាយុ ៣៨ឆ្នាំ ពុំមានលទ្ធភាពរស់នៅក្នុងតំបន់រុនតាឯក តាំងពីដើមទីមកម្ល៉េះ។ បន្ទាប់ពីបានខ្ចីបំណុលនៅឆ្នាំ២០១៩ ដើម្បីសង់ផ្ទះមួយនៅលើដីកេររបស់ឪពុកម្ដាយនៅក្នុងឧទ្យានអង្គរ លោកត្រូវបានជម្លៀសចេញ និងកំពុងជាប់កាតព្វកិច្ចបង់សងបំណុលវិញ ក្នុងមួយខែៗជិត៣០០ដុល្លារដែលជាបំណុលសម្រាប់ផ្ទះមួយដែលឥឡូវត្រូវបានគេរុះរើចោលអស់ហើយ។ លោក ពិសី បានបន្ថែមថា លោកចង់ធ្វើផ្ទះមួយនៅរុនតាឯក ប៉ុន្តែប្រជាជនកំពុងតែចាកចេញពីតំបន់នោះទៅវិញ ។ លោកបាននិយាយថា៖ ។ លោកបន្តថា៖ ៕ ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖
|
1481-05-20T18:08:00+06:42
|
cambojanews.com
|
https://khmer.cambojanews.com/how-can-we-continue-run-ta-ek-families-struggle-with-extreme-heat-unregulated-lending/
|
b55e171c-4f98-49db-a41a-feb4fe0a8129
|
កូនៗស្រ្តីដែលស្លាប់ក្រោយសម្រាលកូននៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តបាត់ដំបង អះអាងថា ម្តាយស្លាប់ដោយការធ្វេសប្រហែសរបស់ពេទ្យ
|
កូនៗស្រ្តីដែលបាត់បង់ជីវិតក្រោយសម្រាលកូននៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តបាត់ដំបងអះអាងថាម្តាយរបស់ខ្លួនស្លាប់ដោយការធ្វេសប្រហែស និងការមិនយកចិត្តទុកដាក់របស់មន្ទីរពេទ្យទើបម្តាយរបស់ខ្លួនបានស្លាប់យ៉ាងអាណោចអាធ័មចោលប្តី កូន និងចៅៗ មិនមែនមកពីជំងឺធ្ងន់ធ្ងររបស់គាត់នោះទេ។ កូនស្រ្តីរងគ្រោះ៖ ។ នេះជាសំណេរទួញសោករបស់កូនរបស់ស្រ្តីដែលបានស្លាប់ក្រោយសម្រាលកូននៅមន្ទីរពេទ្យ បង្អែកខេត្តបាត់ដំបងដែលផុសលើគណនីយហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនឈ្មោះ Zey Leak ll រៀបរាប់យ៉ាងវែងអន្លាយចាប់តាំងពីម្តាយរបស់ខ្លួនចូលសម្រាកពេទ្យរហូតដល់គាត់បាត់បង់ជីវិត។ អ្នកស្រី ថុង គឹមហេង វ័យ២២ឆ្នាំជាកូនទី៣ក្នុងចំណោមកូន៦នាក់របស់សពស្រ្តីឈ្មោះ ចាន់ ស្រីនុច អាយុ៤៤ឆ្នាំ ដែលបានបាត់បង់ជីវិតក្រោយសម្រាលកូននោះនិយាយថា ម្តាយរបស់នាងមិនមែនស្លាប់ដោយសារជំងឺធ្ងន់ធ្ងរដូចការអះអាងរបស់មន្ទីរពេទ្យនោះឡើយ គឺគាត់ស្លាប់ដោយសារតែការធ្វេសប្រហែសរបស់មន្ទីរពេទ្យ។ ទឹកមុខស្រពោនរលីងរលោកទឹកភ្នែកកំពុងបញ្ចុកទឹកដោះគោប្អូនប្រុសដែលទើបអាយុជាង១០ថ្ងៃ ដែលម្តាយបានស្លាប់ចោលនោះបណ្តើរ គឹមហេង បាននិយាយបន្ថែមថា៖ ។ គឹមហេង និយាយបែបនេះក្រោយពីមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តបាត់ដំបងបានចេញលិខិតចូលរួមមរណទុក្ខមួយច្បាប់កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។ ខ្លឹមសារលិខិតនោះមន្ទីរពេទ្យបានសម្តែងនៅក្តីក្តុកក្តួល រន្ធត់ចិត្ត និងសោកស្តាយជាពន់ពេកចំពោះមរណភាពរបស់អ្នកស្រី ចាន់ ស្រីនុច មានទីលំនៅភូមិដាំស្ពៃ សង្កាត់ស្លាកែត ក្រុងបាត់ដំបង ដែលបានទទួលមរណភាពនៅម៉ោង១២និង៣០នាទីថ្ងៃទី៣០ខែមេសាឆ្នាំ២០២៤នៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តបាត់ដំបង។ លិខិតរបស់មន្ទីរពេទ្យខាងលើបញ្ជាក់ថា លោកស្រី ចាន់ ស្រីនុច បានចូលសម្រាកពេទ្យបង្អែកខេត្តបាត់ដំបង កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ វេលាម៉ោង៣និង៤០នាទីរសៀល ដោយមូលហេតុឈឺក្បាល និងថប់ដង្ហើម ហើមជើងទាំងសងខាង និងមានផ្ទៃពោះ៨ខែ (ស្រ្តីបានសម្រាលកូនប្រុសទម្ងន់២,៩គីឡូ ក្រាម)។គ្រូពេទ្យបានពិនិត្យឃើញថាស្រ្តីខាងលើស្ថិតក្នុងសភាពខ្សោយថ្លើមចុងក្រោយ ជំងឺទឹកនោមផ្អើមធ្ងន់ធ្ងរ ខ្សោយតម្រង់នោមចុងក្រោយ និងមានផ្ទៃពោះចំនួន៧ដង(កូនមួយរលូត)។ លិខិតមន្ទីរពេទ្យបន្ថែមថានៅចំពោះមុខបែបនេះ ក្រុមការងារបានខិតខំព្យាបាលដោយឱសថ និងមធ្យោបាយបច្ចេកទេសវិទ្យាសាស្រ្ត ដោយកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងសង្គ្រោះជីវិតតែអកុសលស្រ្តីជាអ្នកជំងឺបានទទួលមរណៈភាពនៅបន្ទប់សង្គ្រោះបន្ទាន់ជំងឺទូទៅនៃមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តបាត់ដំបងដោយរោគវិនិច្ឆ័យ ការពុលថ្លើមខ្លាំងខ្លា ដោយបណ្តាលឱ្យពុលដល់ខួរក្បាល និងជំងឺខ្សោយថ្លើមរួមនិងខ្សោយតម្រងនោមចុងក្រោយ។ អ្នកស្រី ថុង គឹមហេង បាននិយាយថា គាត់និងបងប្អូនព្រមទាំងឪពុករបស់នាង មិនអាចទទួលយកការចេញ លិខិតរបស់មន្ទីរពេទ្យបង្អែកបាត់ដំបងខាងលើដែលថាម្តាយរបស់នាងស្លាប់ដោយសារជំងឺធ្ងន់ធ្ងរនោះឡើយ គឺគាត់ស្លាប់ដោយសារតែការធ្វេសប្រហែសរបស់មន្ទីរពេទ្យ ។ អ្នកស្រី គឹមហេង បានបន្ថែមថា៖ ។ អ្នកស្រី គឹមហេង និយាយថានៅថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា ក្រោយពីគាត់ធ្វើបុណ្យ៧ថ្ងៃម្តាយរបស់គាត់រួចឃើញមានគ្រូពេទ្យប្រុសម្នាក់មកសួរនាំដោយគាត់ប្រាប់ថាមកសាកសួរព័ត៌មានដើម្បីយកទៅចែករំលែកជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋក្រោយៗទៀតនៅពេលខ្លួនមានវ័យចាស់ និងមានជំងឺជាប់ខ្លួនកុំយកកូនហើយគ្រូពេទ្យនោះបញ្ជាក់ថា គាត់មកមិនមែនមកទទួលខុសត្រូវនោះទេ។ ស្រ្តីខាងលើបន្ថែមថាក្រោយពីគ្រូពេទ្យនោះចេញទៅអ្នកស្រីបានបង្ហោះរឿងរ៉ាវនៅពេលដែលម្តាយគាត់ទៅសម្រាកព្យាបាលរហូតដល់ស្លាប់នៅលើគ្រែពេទ្យយ៉ាងលម្អិតលើបណ្តាញសង្គមក៏មានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងនិងមានអ្នកស៊ែតៗគ្នាយ៉ាងច្រើន។ អ្នកស្រី គឹមហេង បន្ថែមថា៖ « ។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ »។ អ្នកស្រី គឹមហេង បន្តថា លោក កាក់ សិលា ប្រធានមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តបាត់ដំបងបានសំពះរូបថតម្តាយរបស់គាត់ រួចជជែកគ្នាមួយសន្ទុះ គាត់បានដកកញ្ចប់ថវិការ៤លានរៀលជារបស់មន្ទីរពេទ្យ និង១០០ដុល្លារ លោកថាជាលុយផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោក ប្រគល់ឱ្យគាត់រួមទាំងបងប្អូននៅជុំគ្នា។ ដោយអ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ « »។ ស្រ្តីខាងលើបន្ថែមថា ខណៈពេលនោះបងស្រីរបស់គាត់បានស្នើសុំលោកប្រធានមន្ទីរពេទ្យធ្វើការទទួលកំហុសនិងធ្វើការសុំទោសជាសាធារណៈនូវកំហុសមួយនេះដែលធ្វើឱ្យម្តាយរបស់គាត់ស្លាប់ពេលនោះ លោកគ្រូកាក់សិលាប្រធានមន្ទីរពេទ្យបានយល់ព្រម ប៉ុន្តែមានគ្រូពេទ្យម្នាក់ដែលមកសាកសួរព័ត៌មានពីដំបូងបាននិយាយកាត់ថាមិនបាច់ផុសអីទេ សូមចប់ត្រឹមហ្នឹង! ប៉ុន្តែបងស្រីរបស់ខ្លួនមិនព្រម ក្រុមគ្រូពេទ្យនោះក៏ចាកចេញទៅ។ អ្នកស្រី ថុង គឹមហួយ អាយុ២៤ឆ្នាំដែលជាបងស្រីរបស់ ថុង គឹមងួន បានបន្ថែមថា ខណៈពេលដែលគ្រូពេទ្យចាកចេញទៅ ពេលនោះខ្លួននិងប្អូនស្រីបានពិភាក្សាជាមួយឪពុកដោយឯកភាពគ្នាថា មិនព្រមចប់ត្រឹមហ្នឹងនោះទេហើយក៏មិនទៅទទួលសេវាពេទ្យនោះទៀតដែរ គឺត្រូវតែឱ្យប្រធានមន្ទីរពេទ្យសុំទោសនិងទទួលកំហុសជាសាធារណៈ។ ពេលនោះគាត់ក៏បានឱ្យប្អូនប្រុសជិះម៉ូតូទៅតាមរថយន្តរបស់ លោកគ្រូពេទ្យនោះរហូតដល់ស្តុបបាណន់ក្រុងបាត់ដំបងដែលមានចម្ងាយ៣ទៅ៤គីឡូម៉ែត្រពីផ្ទះរបស់គាត់ ដោយប្អូនប្រុសបានប្រាប់គ្រូពេទ្យនោះថា បងនិងឪពុករបស់គាត់ស្នើសុំឱ្យលោកគ្រូពេទ្យត្រូវតែសុំទោស និងទទួលកំហុសជាសាធារណៈ។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា ពេលនោះលោកប្រធានមន្ទីរពេទ្យសន្យាថា នឹងធ្វើលិខិតសុំទោសជាសាធារណៈនៅម៉ោង៥ល្ងាចថ្ងៃទី៩ឧសភា។ អ្នកស្រី ថុង គឹមហួយ បាននិយាយបន្ថែមថា៖ ។ ក្រោយពីមន្ទីរពេទ្យបង្អែកចេញលិខិតចូលរួមមរណៈទុកខាងលើ កូនស្រីស្រ្តីរងគ្រោះអះអាង លោក ប្រធានមន្ទីរពេទ្យបង្អែកមិនបានគោរពតាមពាក្យសន្យាថា នឹងចេញលិខិតសុំទោសជាសារធារណៈនោះទេ។ អ្នកស្រី ថុង គឹមហេង បានសរសេរខ្លឹមសារថ្មីបន្ថែមទៀតលើគណនីហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនឈ្មោះ Zey Leak ll ឆ្លើយតបនឹងលិខិតរបស់មន្ទីរពេទ្យ។ ខ្លឹមសារដែលសរសេរនោះអ្នកស្រី គឹមហេង បានបញ្ជាក់ថា៖ « ។ សំណេររបស់អ្នកស្រី គឹមហេង បន្ថែមថា គាត់នៅមើលម្តាយម្នាក់ឯងលោកគ្រូពេទ្យមិនមានទឹកចិត្តជួយលើម្តាយរបស់គាត់ទៅបន្ទប់អេកូនោះទេដោយគ្រាន់តែប្រាប់ថាឱ្យរកបងប្អូនលើកម្តាយគាត់ដាក់លើរទេះរុញបានហើយ ចាំយកគាត់ទៅមើលអេកូ។ អ្នកស្រីសរសេរថា៖ ។ អ្នកស្រីបានរៀបរាប់ថា ក្នុងកំឡុងពេលសម្រាកព្យាបាលតាំងពីថ្ងៃទី២២ដល់ថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ គ្រូពេទ្យតេស្តជាតិស្ករម្តាយរបស់គាត់ចុះខ្លាំងរហូតដល់ខាងលោកគ្រូហាមម្តាយរបស់គាត់មិនឱ្យចាក់ថ្នាំទឹកនោមផ្អែមទៀតដោយខ្លាចជាតិស្ករចុះកាន់តែខ្លាំង ហើយវាស់ឈាមក៍ស្ថិតក្នុងកម្រិតធម្មតា។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ ។ អ្នកស្រី គឹមហេង បានបន្ថែមថា៖ ។ ទាក់ទងបញ្ហាខាងលើនេះខេមបូចា មិនអាចទំនាក់ទំនងលោក កាក់ សិលា ប្រធានមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តបាត់ដំបង ដើម្បីសុំបំភ្លឺបាននោះទេដោយបានព្យាយាមទំនាក់ទំនងតាមលេខទូរសព្ទរបស់លោក ហៅចូលជាប់រវល់រហូតនៅថ្ងៃទី៩ និង១០ ខែឧសភា និងផ្តល់សំនួរតាមបណ្តាញតេឡេក្រាមព្រមទាំងហៅចូលផងមិនឃើញមានការឆ្លើយតប។ ទោះបីយ៉ាងណាលោក ហៀប ធឹង ប្រធានរដ្ឋបាលមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តបាត់ដំបង បានថ្លែងកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែឧសភាថា មន្ទីរពេទ្យបានបកស្រាយរួចរាល់ហើយ បើសិនគិតតាមបច្ចេកទេសជំងឺរបស់ស្រ្តីខាងលើ ថ្លើម តម្រងនោម គាត់ធ្ងន់ធ្ងរដល់ដំណាក់កាលចុងក្រោយហើយ។ លោក ហៀប ធឹង ថ្លែងថា៖ ។លោកបន្តថា៖ »។ លោកបានបន្ថែមថា ករណីស្លាប់របស់មាតានិងទារកនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តមិនសូវមានច្រើនទេលុះត្រាករណីធ្ងន់ធ្ងរទើមានស្លាប់ព្រោះក្រសួងសុខាភិបាលកំពុងយកចិត្តទុកដាក់លើសុខភាពមាតានិងទារក ហើយក្រុមគ្រូពេទ្យក៏មានការប្រុងប្រយ័ត្នដែរមិនបណ្តែតបណ្តោយដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់កិត្តិយសមន្ទីរពេទ្យនោះទេ។ ខេមបូចា មិនអាចទំនាក់ទំនងលោក វឿង ប៊ុនរ៉េត ប្រធានមន្ទីរសុខាភិបាលនៃរដ្ឋបាលខេត្តបាត់ដំបង បាននោះទេ កាលពីថ្ងៃសុក្រដោយទូរស័ព្ទរបស់លោកហៅចូលច្រើនសារគ្មានអ្នកទទួលនិងផ្តល់សំនួរតាមតេឡេក្រាមមិនមានការចូលមើលនិងឆ្លើយតប។ លោក សឿម ប៊ុនរិទ្ធ អភិបាលរងខេត្តនិងជាអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលខេត្តបាត់ដំបងបានឆ្លើយតបសំនួរតាមតេឡេក្រាមថា៖ ។ ជុំវិញសំនួរសួរថាតើមកទល់ពេលនេះតើទទួលបានលទ្ធផលយ៉ាងណាដែរ?បើសិនជារកឃើញថាគ្រូពេទ្យមានកំហុសវិជ្ជាជីវះរឺទ្វេសប្រហែសជាដើម តើខេត្តនិងមានចំណាត់ការបន្តបែបណា? លោក សឿម ប៊ុនរិទ្ធ អ្នកនាំពាក្យខេត្ត បានចូលមើលតែមិនទាន់ឃើញមានការឆ្លើយតបយ៉ាងណានៅឡើយទេ។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ឱ វណ្ណឌីន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាលបានឆ្លើយតបយ៉ាងខ្លីនាព្រឹកថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា ថា គាត់ជាប់រវល់ និងបន្តថាគេមានការកែទម្រង់ហើយ។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ឱ វណ្ណឌីន ថ្លែង៖ ។ ក្រៅពីករណីស្រ្តីខាងលើ ក៏មានគ្រូបង្រៀនម្នាក់បានស្លាប់ជាមួយកូនក្នុងផ្ទៃក្នុងមន្ទីរពេទ្យ បង្អែកខេត្តបាត់ដំបងនេះផងដែរ នេះបើតាមគណនីហ្វេសប៊ុកមួយឈ្មោះ បានបង្ហោះកាលពីថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។ គណនីយហ្វេសប៊ុកនេះបញ្ជាក់ថា រូបគាត់ជាបងជីដូនមួយគ្រូបង្រៀនថ្នាក់មត្តេយ្យនៅ សាលាបឋមសិក្សាស្វាយធំ ដែលស្លាប់ទាំងម្តាយទាំងកូនក្នុងពោះនៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តបាត់ដំបង(អតីតមន្ទីរពេទ្យធំ)។ ស្រ្តីដែលជាម្ចាស់គណនីយហ្វេសប៊ុក Dalin Voeun បានសរសេរបន្ថែមថា៖ ។ គណនីហ្វេសប៊ុកមួយទៀតឈ្មោះ ក៏បានសរសេរបន្ថែមទាក់ទង និងការស្លាប់របស់អ្នកគ្រូបង្រៀនសាលាមតេយ្យទាំងកូនក្នុងផ្ទៃខាងលើនាថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ដែលមានខ្លឹមសារថា៖ ។ បើតាមអ្នកស្រី មុត ចាន់ថង អនុប្រធានផ្នែកបន្តពូជ សុខភាពមាតា ទារក កុមារ និងអាហាររូបត្ថម្ភនៃមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តបាត់ដំបងបានឱ្យដឹងថា តាមការអង្កេតបែបវិទ្យាសាស្រ្តរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលនៅឆ្នាំ២០២៣ ស្ថានភាពមរណភាពមាតា និងទារក គឺមានការថយចុះ និងសុខភាពមាតា និងទារកមានភាពល្អប្រសើរ។ លោកស្រីបានលើកឡើងខណៈដែលចូលកម្មវិធីវិទ្យុខេត្តមួយក្នុងថ្ងៃទិវាជាតិសុខភាពមាតានិងទារកថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ បន្ថែមឱ្យដឹងថា៖ ។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ ។ អ្នកស្រី មុត ចាន់ថង បញ្ជាក់ថា ដោយឡែកខេត្តបាត់ដំបងតាមការអង្កេតវាស់ស្ទង់ ក៏មានតួលេខប្រហាក់ប្រហែលទូទាំងប្រទេសខាងលើដែរ គឺអត្រាមរណភាពមាតា និងទារកមានការធ្លាក់ចុះច្រើន។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត មូល វណ្ណា នាយិការអង្គការ AHEAD បានឱ្យដឹងថា អង្គការលោកស្រីបានធ្វើការទាក់ទងសុខភាពមាតា និងទារកនៅតាមមណ្ឌលសុខភាពក្នុងស្រុកគោលដៅមានស្រុកថ្មគោល ស្រុកបវេល ស្រុកភ្នំព្រឹក ស្រុកកំរៀង ស្រុកសំពៅលូន ខេត្តបាត់ដំបង និងខេត្តប៉ៃលិនផងដែរ។ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតបានបញ្ជាក់ថា តាមការអង្កេតនៅតាមស្រុកគោលដៅដែលលោកស្រីធ្វើការក្រោយពីទទួលការបណ្តុះបណ្តាលនិងផ្សព្វផ្សាយឃើញថា ស្រ្តីដែលមានផ្ទៃពោះនៅតាមសហគមន៍នានាបានផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបទមកទទួលសេវាសុខភាពនៅតាមមណ្ឌលសុខភាពតាមគោលនយោបាយជាតិ៤ដងយ៉ាងតិច និងបានមកទទួលសេវាសម្រាលបានច្រើនជាងមុន។ លោកស្រីបន្ថែមថា៖ ក្រសួងសុខាភិបាលបានបង្ហាញ ក្នុងថ្ងៃទិវាជាតិ«សុខភាពមាតាទារក និងកុមារ»នាថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈឆ្នាំ២០២៤ឱ្យដឹងថា អត្រាមរណភាពទារក កុមារ និងកុមារអាយុក្រោម៥ឆ្នាំ បានថយចុះច្រើនជាងពាក់កណ្តាលធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៤ មកត្រឹម៨, ១២ និង១៦ ក្នុង ១ ០០០កំណើតរស់ នាឆ្នាំ២០២១-២០២២។ នេះមានន័យថាប្រទេសកម្ពុជាសម្រេចបានរួចហើយនូវគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពនៅឆ្នាំ២០៣០ ក្នុងការបញ្ចប់ការស្លាប់ដែលអាចបង្ការបានរបស់ទារក កុមារក្រោម១ឆ្នាំ និងកុមារអាយុក្រោម៥ឆ្នាំ។ ក្រសួងសុខាភិបាលបានបញ្ជាក់លើផេកផ្លូវការរបស់ក្រសួងថា បន្ថែមថាស្ត្រីមានផ្ទៃពោះស្ទើរតែទាំងអស់ទទួលបានការថែទាំផ្ទៃពោះមុនពេលសម្រាលកូន៩៩នាក់ក្នុង១០០នាក់បានរាយការណ៍បានទទួលការថែទាំពីបុគ្គលិកសុខាភិបាលដែលបានបណ្តុះបណ្តាលក្នុងកំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះដែលអត្រានេះ ជាការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ពី៣៨%ក្នុងឆ្នាំ២០០០។ ដូចគ្នានេះដែរ ស្ទើរតែគ្រប់ការសម្រាលទាំងអស់នៅកម្ពុជា គឺដោយបុគ្គលិកសុខាភិបាលដែលបានបណ្តុះបណ្តាល ដែលបានកើនពី៣២%ក្នុងឆ្នាំ២០០០ ដល់៩៩%ក្នុងឆ្នាំ២០២១-២០២២។ លោកសាស្រ្តាចារ្យ ឈាង រ៉ា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាលបានថ្លែងក្នុងឱកាសទិវាជាតិខាងលើបញ្ជាក់ថា ឯកឧត្តមសាស្រ្តាចារ្យរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាល បានមានប្រសាសន៍ថា នៅពេលដែលយើងកំពុងធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅប្រទេសកម្ពុជាមួយដែលមានប្រជាជនមានសុខភាពល្អប្រសើរជាងមុន សូមយើងចូលរួមទាំងអស់គ្នាជាធ្លុងមួយក្នុងការពង្រឹងបន្ថែមទៀតនូវគុណភាពសេវាសុខភាពមាតា ទារក និងកុមារ និងការសាងប្រព័ន្ធសុខាភិបាលមួយដែលរឹងមាំជាងមុន និងផ្តល់សេវាសុខភាពទៅដល់ប្រជាជនគ្រប់គ្នាដោយមិនទុកបុគ្គលណាម្នាក់ចោលឡើយ។ លោករដ្ឋមន្រ្តីបន្ថែមថា៖ ។ ងាកមកអ្នកស្រី ថុង គឹមហេង បានបាននិយាយថា ក្រោយពីម្តាយគាត់ស្លាប់ទៅបន្ទុកគ្រួសារធ្លាក់លើរូប គាត់ដែលត្រូវរ៉ាប់រងគ្រួសារនិងរ៉ាបរងការចិញ្ចឹមប្អូនប្រុសដែលទើបកើតដែលត្រូវការទឹកដោះគោបៅ ណាមួយត្រូវ ចំណាយលើការជួលផ្ទះរស់នៅក្នុងមួយខែ១៥០ដុល្លារ ទៀតខណៈដែលឪពុករបស់ខ្លួនធ្វើការបើកបររថយន្តឱ្យអង្គការមួយ។ អ្នកស្រី គឹមហេង បន្ថែមថា៖ ។ អ្នកស្រី ថុង គឹមហេង និង អ្នកស្រី ថុង គឹមហួយ ដែលជាបង បាននិយាយថា មុនដំបូងពួកគាត់សំណូមពរសុំ ត្រឹមតែចង់ឱ្យគ្រូពេទ្យទទួលស្គាល់កំហុស និងធ្វើការសុំទោសជាសាធារណៈដែលគាត់ធ្វេសប្រហែសធ្វើឱ្យម្តាយរបស់គាត់ស្លាប់ប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែពេលមន្ទីរពេទ្យចេញលិខិតមកមិនមែនជាការពិតនិយាយចេញមកបំភ្លើសច្រើនគាត់ គិតថា នឹងមានគម្រោងបន្តដាក់ពាក្យបណ្តឹងរឺទាមទាសំណងពីខាងមន្ទីរពេទ្យនិងសុំឱ្យក្រសួងសុខាភិបាលជួយរកយុត្តិធម៌ឱ្យគ្រួសាររបស់គាត់ផង។ អ្នកស្រី ថុង គឹមហេង បានសំណូមពរចុងក្រោយថា៖ « »៕
|
1481-05-13T16:41:00+06:42
|
cambojanews.com
|
https://khmer.cambojanews.com/children-of-women-who-died-after-giving-birth-at-battambang-referral-hospital-claim-that-their-mother-died-due-of-doctors-negligence/
|
911757e0-0538-4090-9b81-ca1690d2f1b6
|
ក្រសួងណែនាំឲ្យបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន ខណៈករណីជំងឺផ្ដាសាយបក្សីទីបួនត្រូវបានរកឃើញលើក្មេងប្រុសម្នាក់ទៀត
|
ក្មេងប្រុសអាយុ១៦ឆ្នាំម្នាក់ទៀត មកពីខេត្តក្រចេះត្រូវបានបញ្ជាក់ថាវិជ្ជមានវីរុសផ្ដាសាយបក្សី ។ ក្មេងប្រុសម្នាក់នេះជាបងរបស់ រឿន វីរុន អាយុ៩ឆ្នាំ ដែលបានស្លាប់ដោយជំងឺផ្ដាសាយបក្សីកាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ ដែលនាំឲ្យចំនួនអ្នកឆ្លងជំងឺផ្ដាសាយបក្សីឡើងដល់បួនករណីហើយក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ នេះបើតាម របស់ក្រសួងសុខាភិបាល។ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ មន្ទីរពិសោធន៍របស់វិទ្យាស្ថានជាតិសុខភាពសាធារណៈ បានបង្ហាញលទ្ធផលថាក្មេងប្រុសឈ្មោះ រឿន វីរៈ វិជ្ជមានជំងឺផ្ដាសាយបក្សី ប៉ុន្តែមិនមានចេញរោគសញ្ញានៅឡើយទេ និងមិនទាន់មានបញ្ហាផ្លូវដង្ហើមផងដែរ។ បើតាម មាន់ចំនួនប្រាំក្បាល និងទាបីក្បាលបានងាប់នៅផ្ទះរបស់ក្មេងប្រុសរូបនេះ។ មាន់ទាទាំងនេះត្រូវបានក្រុមគ្រួសារយកទៅធ្វើជាម្ហូបអាហារសម្រាប់បរិភោគ។ លោក ងី ប៊ុនឡែន ប្រធានមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តក្រចេះ ប្រាប់ខេមបូចាថាមន្ត្រីរបស់ខ្លួន និង មន្ត្រីមន្ទីរកសិកម្មខេត្តបានចុះអប់រំប្រជាពលរដ្ឋ រួមទាំងសិស្សនៅក្នុងសង្កាត់អូឫស្សី អំពីវីរុស និងរបៀបការពារខ្លួន។ ក្រៅពីនេះ មន្ត្រីសុខាភិបាលក៏បានធ្វើតេស្តលើអ្នកដែលបានពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងក្មេងប្រុសឈ្មោះ វីរុន ផងដែរ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ សំណាកបានយកចេញពីសមាជិកគ្រួសារទាំង១៥នាក់របស់ វីរុន កាលពីថ្ងៃទី១០ ហើយនៅថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ វីរៈដែលជាបងរបស់វីរុនត្រូវបានរកឃើញថាឆ្លងជំងឺផ្ដាសាយបក្សីនេះ ។ ពេលនេះ វីរៈ កំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យខេត្តក្រចេះ។ លោកបន្តថាខាងមន្ទីរនៅបន្តតាមរកអ្នកផ្សេងទៀត ដែលអាចពាក់ព័ន្ធជាមួយអ្នកជំងឺ។ បើតាមក្រសួងសុខាភិបាល នេះជាករណីទីបួនហើយនៃជំងឺផ្ដាសាយបក្សីក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ ករណីដំបូងក្រសួងរកឃើញលើក្មេងប្រុសអាយុ៣ឆ្នាំ នៅខេត្តព្រៃវែង ក្រោយមករកឃើញលើបុរសវ័យ៦៩ឆ្នាំ និងវីរុនក្នុងខេត្តក្រចេះ ខណៈដែលវីរៈកំពុងទទួលការព្យាបាល។ គិតពីឆ្នាំ២០២៣ មកក្រសួងបានឲ្យដឹងថាមានអ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺផ្ដាសាយបក្សីចំនួន៣នាក់ មានម្នាក់ជាក្មេងស្រីអាយុ១១ឆ្នាំ ក្នុងខេត្តកណ្ដាល និងក្មេងស្រីអាយុ២ឆ្នាំ ក្នុងខេត្តព្រៃវែង ជាមួយបុរសម្នាក់ទៀតវ័យ៥០ឆ្នាំ។ ក្រសួងសុខាភិបាល ក្រសួងកសិកម្ម និងក្រសួងបរិស្ថានបានរួមគ្នាស្វែងរកប្រភពនៃការកម្លង នេះក៏ដូចជាករណីសង្ស័យផ្សេងទៀត។ ក្រសួងសុខាភិបាលរំឭកដល់ប្រជាពលរដ្ឋឲ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះជំងឺផ្ដាសាយបក្សី ព្រោះថាជំងឺនេះគំរាមកំហែងដល់សុខភាព។ សម្រាប់អ្នកដែលមានចេញរោគសញ្ញាដូចជាក្ដៅខ្លួន ក្អក ហៀរសំបោរ ឬពិបាកដកដង្ហើម និងបានពាក់ព័ន្ធនឹងកន្លែងមាន់ទាងាប់រយៈពេល១៤ថ្ងៃកន្លងមក គួរស្វែងរកការព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ។ វីរុស H5N1 ឬវីរុសបង្កជំងឺផ្ដាសាយបក្សី ជាទូទៅឆ្លងលើសត្វបក្សី និងពេលខ្លះក៏អាចឆ្លងពីបក្សីមកមនុស្សដែរ ដូចនេះហើយបានជារដ្ឋាភិបាលជំរុញសារអប់រំទាក់ទងនឹងការលាងសម្អាតដៃមុនពិសាអាហារ និងមិនត្រូវបរិភោគសត្វបក្សីដែលងាប់ដោយសារជំងឺ។ ក្រសួងកសិកម្មបានសង្កេតឃើញថាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុលឿនពីត្រជាក់ទៅក្ដៅលាយឡំគ្នាបែបនេះ បានធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធការពាររាងកាយសត្វចុះខ្សោយដែលងាយនឹងធ្វើឲ្យសត្វទាំងនោះឆ្លងជំងឺ ជាលទ្ធផលអាចរាលដាលជំងឺឆ្លងបានលឿនទៀតផង។ ដូចនេះ ដើម្បីបង្ការវីរុសឆ្លងពីសត្វទៅសត្វ ពិសេសពីសត្វមកមនុស្ស អគ្គនាយកដ្ឋានសុខភាពសត្វ និងផលិតកម្មបានធ្វើការណែនាំជាច្រើនចំណុច។ ចំណុចទាំងនោះរួមមានការតាមដានការដឹកជញ្ជូនសត្វ និងសាច់សត្វ ដូចជាមាន់ និងជ្រូកដោយត្រូវឆ្លងកាត់ស្ដង់ដាបច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវ បាញ់ថ្នាំសម្លាប់មេរោគនៅតាមកន្លែងនិងមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនសត្វ បង្កើនការអប់រំ និងស្រាវជ្រាវ និងទប់ស្កាត់ការនាំចូល និងនាំចេញផលិតផលសាច់សត្វ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាល លោក លី សូវ៉ាន់ មិនបានឆ្លើយតបនឹងសំណើសុំអត្ថាធិប្បាយនោះទេ ៕ ប្រែសម្រួលពីអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស៖
|
1481-02-13T09:09:00+06:42
|
cambojanews.com
|
https://khmer.cambojanews.com/brother-of-deceased-bird-flu-victim-tests-positive-fourth-case-in-2024-prompting-extra-caution/
|
5ea868e3-d6eb-44bc-9d0e-907e510ddcbe
|
ជ្រូកផ្ទុះជំងឺឆ្លង និងងាប់នៅក្នុងខេត្តចំនួន៧សង្ស័យប៉េសជ្រូកអាហ្វ្រិក
|
ជ្រូកបានផ្ទុះជំងឺឆ្លង និងងាប់បន្តបន្ទាប់នៅក្នុងខេត្តចំនួន៧ ខណៈសមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វ និងអ្នកជំនាញកំពុងតាមដាន ហើយដាក់ការសង្ស័យជំហានដំបូងថា អាចជាជំងឺប៉េសជ្រូកអាហ្វ្រិក។ បើតាមប្រជាកសិករ និងអ្នកធ្វើការពាក់ព័ន្ធឱ្យដឹងថា បញ្ហាជ្រូកផ្ទុះជំងឺនេះ កើតឡើងបន្តបន្ទាប់តាំងពីអំឡុងខែតុលា និងខែវិច្ឆិកាចុងឆ្នាំ២០២៣ ហើយបន្តកើតមានដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន។ អ្នកជំនាញលើចំណី និងសុខភាពសត្វ លោក ស៊ុន វុទ្ធី ឱ្យដឹងថា លោកទទួលបានព័ត៌មានពីក្រុមការងាររបស់លោកគឺជ្រូកបានឈឺ និងងាប់កើតមាននៅក្នុងខេត្តព្រៃវែង ស្វាយរៀង កំពង់ចាម ត្បូងឃ្មុំ តាកែវ កំពង់ស្ពឺ និងខេត្តកំពង់ធំ។ លោកបន្តថា អាការៈជ្រូកឈឺទាំងនោះមានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែលគ្នា គឺក្តៅខ្លួន ក្អួត ហើយពេលខ្លះក្អួតមានឈាម មានជាំលើស្បែក និងមិនសូវស៊ីចំណី។ អ្នកជំនាញរូបនេះឱ្យដឹងថា ជំងឺនេះអាចសម្លាប់ជ្រូកក្នុង២ទៅ៣ថ្ងៃ ឬ យ៉ាងយូរត្រឹម១សប្តាហ៍ហើយ ឆ្លងឆាប់រហ័ស។ លោកបន្តថា ជ្រូកឈឺនេះកើតមាននៅតំបន់តូចៗដាច់ពីគ្នា ប៉ុន្តែបើអ្នកចិញ្ចឹម លក់ជ្រូកឈឺចេញទៅលើទីផ្សារ ហើយមិនបានពង្រឹងវិធានការទប់ស្កាត់ទេ ជំងឺនេះនឹងអាចឆ្លងរាលដាលកាន់តែច្រើន។ លោក ស៊ុន វុទ្ធី ថ្លែងបញ្ជាក់ឱ្យដឹងបន្ថែមថា៖ ពេទ្យសត្វ និងជាអ្នកចិញ្ចឹមជ្រូកម្នាក់នៅខេត្តតាកែវ លោក សឿ ម៉ៅ ឱ្យដឹងថា ជ្រូកកសិករនៅឃុំអង្គតាសោម ស្រុកត្រាំកក់១២គ្រួសារបានឈឺ និងងាប់បន្តបន្តបន្ទាប់ ដែលបានផ្ទុះឡើងនៅចុងខែ១២។ លោក សឿ ម៉ៅ ដាក់ការសង្ស័យថា ជ្រូកក្តៅខ្លួន ថយចុះចំណី និងងាប់បន្តបន្ទាប់នេះ អាចកើតជំងឺប៉េសជ្រូកអាហ្វ្រិក ឬផ្តាសាយប្រភេទថ្មី។ លោក សឿ ម៉ៅ ថ្លែងបញ្ជាក់ថា៖ ។ ជុំវិញករណីនេះ មេឃុំអង្គតាសោម លោក តុប ប៊ុនថន ថ្លែងថា លោកមិនទាន់ទទួលបានព័ត៌មានពីករណីជ្រូកឈឺនេះទេ ប៉ុន្តែលោកថា លោកនឹងធ្វើការជាមួយមន្ត្រី ដើម្បីស្រាវជ្រាវ លើបញ្ហាជំងឺជ្រូកនេះ។ មេភូមិ អូរផុត នៃឃុំអង្គតាសោម លោក វ៉ាន់ លីប៉ូ ឱ្យដឹងថា នៅក្នុងភូមិរបស់លោកមានជ្រូកឈឺ ប៉ុន្តែកសិករអ្នកចិញ្ចឹមមិនបានរាយការណ៍ឱ្យលោកដឹងទេ ហើយបានលក់អស់ដោយស្ងាត់ៗតាំងពីខែធ្នូ។ លោក វ៉ាន់ លីប៉ូ ថ្លែងថា៖ ។ ប្រធានការិយាល័យផលិតកម្មសត្វ និងបសុព្យាបាលសត្វខេត្តតាកែវលោក ថៃ លី ថ្លែងថា លោកបានទទួលព័ត៌មាននេះដែរ ប៉ុន្តែពេលលោកស្រាវជ្រាវរកមិនឃើញករណីជ្រូកផ្ទុះជំងឺឆ្លងទេ។ លោក ថៃ លី ថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ ។ ចំណែកនៅខេត្តស្វាយរឿងនៅក្នុងខែមករានេះ ក៏មានករណីជ្រូកកើតជំងឺឆ្លង និងងាប់អស់រាប់រយ ក្បាលដែរ។ ករណីនេះ ប្រធានមន្ទីរកសិកម្មខេត្តស្វាយរៀង លោក សុខ សុទ្ធាវុធ ប្រាប់ ខេមបូចា នៅថ្ងៃ ទី១៨ ខែមករា ថា មន្ត្រីជំនាញបានពិសោធន៍រកឃើញថា ជ្រូកឈឺ និងងាប់នៅស្រុកកំពុងរោទិ៍ រាប់រយក្បាលនោះ កើតជំងឺប៉េសធម្មតា មិនមែនប៉េសអាហ្វ្រិកទេ។ លោក សុខ សុទ្ធាវុធ ថ្លែងឱ្យដឹងថា៖ ។ ប្រធានសមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជា លោក ស្រ៊ុន ពៅ ឱ្យដឹងថា សមាគមលោកកំពុងតាមដានដោយយកចិត្តទុកដាក់លើស្ថានភាពជំងឺជ្រូកនៅទូទាំងប្រទេស។ លោកស្រ៊ុន ពៅ សង្ស័យ អាការៈជ្រូកដែលកំពុងកើតមាននេះ ជាជំងឺប៉េសជ្រូកអាហ្រ្វិក ប៉ុន្តែលោកមិនទាន់ហ៊ានប្រកាសជាផ្លូវការប្រាប់សមាជិកសមាគមទេ ដោយរង់ចាំការសម្រេចជាផ្លូវការលើប្រភេទជំងឺនេះ ពីមន្ត្រីជំនាញនៅក្រសួងកសិកម្មសិន។ លោក ស្រ៊ុន ពៅ ថ្លែងបន្តថា៖ ។ ទោះជាមិនទាន់ហ៊ានសន្និដ្ឋានថា ជំងឺជ្រូកដែលកំពុងកើតមាននេះជាជំងឺប៉េសអាហ្រ្វិកក៏ដោយ ក៏លោក ស្រ៊ុន ពៅ បានអំពាវនាវដល់កសិករទូទាំងប្រទេស ឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់តាមវិធានការនានារួមទាំងការបាញ់ថ្នាំសម្លាប់មេរោគ។ លោកបន្តថា បើកសិករខ្វះការយល់ដឹង ឬខ្វះមធ្យោយបាយ អាចទាក់ទងទៅសមាគម លោកនឹងមានការបាញ់សម្លាប់មេរោគជូនដោយឥតគិតថ្លៃ។ បញ្ហានៃការឆ្លងរាលដាលជំងឺជ្រូកនេះ មន្ត្រីមួយចំនួនលើកឡើងពីការលំបាកក្នុងការទប់ស្កាត់ ដោយសារកសិករចិញ្ចឹមជាលក្ខណៈគ្រួសារ ខ្វះការយល់ដឹង ពេលជ្រូកឈឺពួកគាត់ព្យាបាលដោយ ខ្លួនឯង និងមិនបានរាយការណ៍ជូនមន្ត្រី ហើយថែមទាំងលក់ទៅកាន់ទីផ្សារទាំងជ្រូកមានជំងឺ។ ប្រធានការិយាល័យផលិតកម្ម និងបសុព្យាបាលខេត្តស្វាយរៀងលោក ប៉ែន ចាន់ធី ថ្លែងថា កសិករខ្វះការយល់ដឹងពីការចាក់វ៉ាក់សាំង និងតែងតែព្យាបាល ដោយខ្លួនឯងពេលដែលជ្រូកមានជំងឺ។ លោក ប៉ែន ចាន់ធី ថ្លែងថា៖ ។ ចំណែកកសិករចិញ្ចឹមជ្រូកជាង១០នាក់នៅក្នុងខេត្តផ្សេងៗគ្នាដែលខេមបូចា សម្ភាសន៍មួយរយៈចុងក្រោយនេះអះអាងថា ពេលពួកគេជួបបញ្ហាជ្រូកឈឺ និងបញ្ហាតម្លៃចុះថោកខ្លាំង មិនមានអន្តរាគមន៍ពីមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធជួយដោះស្រាយទេ ទើបពួកគេមិនរាយការណ៍ ហើយរកដំណោះស្រាយដោយខ្លួនឯង។ កសិករនៅឃុំកណ្តោលជ្រុំ ស្រុកពញាក្រែក ខេត្តត្បូងឃ្មុំ លោក ធឿង ថុល ថ្លែងថា នៅក្នុងខែធ្នូកន្លងទៅនេះ មេជ្រូក១០ក្បាល និងជ្រូកសាច់៥០ក្បាលរបស់លោក ឈឺងាប់ទាំងអស់។ លោកឱ្យដឹងថា ជ្រូកមួយចំនួនលោកកប់ដី និងមួយចំនួនទៀត ដាក់ចូលក្នុងស្រះឱ្យត្រីដែលលោកចិញ្ចឹមស៊ី។ លោក ធឿង ថុល បញ្ជាក់ថា មូលហេតុដែលលោកចាត់ចែងជ្រូកងាប់ដោយខ្លួនឯងមិនបានរាយការណ៍ទៅមន្ត្រីនេះ ដោយសារលោកចិញ្ចឹមរយៈពេល៦ឆ្នាំហើយ មិនដែលមានមន្ត្រីជួយដោះស្រាយបញ្ហាឱ្យលោកទេ។ លោក ធឿង ថុល ឱ្យដឹងថា៖ ។ កសិករម្នាក់ទៀតនៅឃុំមៀន ស្រុកព្រៃឈរ ខេត្តកំពង់ចាម អ្នកស្រី ស៊ឹម ចាន់នី ឱ្យដឹងថា ជ្រូករបស់អ្នកស្រី និងជ្រូកកសិករផ្សេងទៀតនៅតំបន់នោះឈឺ និងងាប់បន្តបន្ទាប់តាំងពីខែតុលា និងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣។ អ្នកស្រីបន្តថា ពេលនេះអ្នកស្រី និងអ្នកភូមិកំពុងរៀបចំចិញ្ចឹមឡើងវិញ ប៉ុន្តែមានការព្រួយបារម្ភលើបញ្ហាជំងឺ និងតម្លៃជ្រូកថោកពេក។ អ្នកស្រី ស៊ឹម ចាន់នី ថ្លែងឱ្យដឹងថា៖ ករណីជ្រូកផ្ទុះជំងឺឆ្លងនេះអ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្មលោក ឃឹម ហ្វីណង់ មិនផ្តល់យោបល់ទេ ដោយឱ្យទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យម្នាក់ទៀតដែលទទួលបន្ទុកលើកិច្ចការនេះគឺកញ្ញា អ៊ឹម រចនា។ ប៉ុន្តែខេមបូចាព្យាយាមទាក់ទងកញ្ញាអ៊ឹម រចនានៅថ្ងៃទី១៨ និងថ្ងៃទី១៩ខែមករា ទាំងតាមតេឡេក្រាម និង តាមទូរសព្ទ មិនមានការឆ្លើយតបទេ។ ចំណែក អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានសុខភាពសត្វ និងផលិតកម្មសត្វនៃក្រសួងកសិកម្មលោក តាន់ ផាន់ណារ៉ា ក៏មិនទទួលទូរសព្ទដែរ។ បច្ចុប្បន្នតម្លៃជ្រូករស់លក់ចេញបានប្រមាណ៧ពាន់រៀលក្នុង១គីឡូក្រាមតម្លៃនេះឡើង១ពាន់រៀលបើប្រៀបធៀបនឹងតម្លៃនៅចុងឆ្នាំ២០២៣។ ទោះយ៉ាងណាអ្នកចិញ្ចឹមជ្រូកអះអាងថា តម្លៃដែលពួកគេអាចចំណេញបានលុះតែជ្រូក១គីឡូតម្លៃពី៩ពាន់ទៅ១ម៉ឺន១ពាន់រៀល។ លោក ស្រ៊ុន ពៅ បារម្ភថា បញ្ហាផ្ទុះជំងឺឆ្លងនេះនឹងធ្វើឱ្យជ្រូកក្នុងស្រុកមិនអាចឡើងថ្លៃទៀតរួចបានទេ ហើយបើលទ្ធផលរកឃើញថា ពិតជាមានជំងឺប៉េសអាហ្វ្រិកដូចការសង្ស័យមែន នោះនឹងធ្វើឱ្យអ្នកចិញ្ចឹមខាតបង់កាន់តែធ្ងន់ ព្រោះទាំងជ្រូកងាប់ និងជ្រូករស់នៅតំបន់ដែលផ្ទុះជំងឺនោះមិនអាចលក់ដូរបានទេគឺត្រូវកប់ចោលទាំងអស់។ ចំណែក លោក ស៊ុន វុទ្ធី ជំរុញឱ្យអ្នកចិញ្ចឹមជ្រូកទាំងអស់បង្កើនការអនុវត្តវិធីការពារផ្សេងៗ កុំឱ្យឆ្លងមេរោគ ពិសេសត្រូវបាញ់ថ្នាំសម្លាប់មេរោគឱ្យបាន៣ដងក្នុង១សប្តាហ៍ និងរាយការណ៍ទៅអ្នកពាក់ព័ន្ធករណីមានជ្រូកឈឺ៕
|
1481-01-22T16:51:00+06:42
|
cambojanews.com
|
https://khmer.cambojanews.com/outbreaks-of-infected-pigs-die-in-seven-provinces/
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.