id
stringlengths
1
7
url
stringlengths
31
408
title
stringlengths
1
239
text
stringlengths
1
345k
2065
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hisowanie
Hisowanie
Hisowanie – technika napinania lin na starych żaglowcach, stosowana najczęściej w ostatniej fazie stawiania żagli. Nazywano ją też pompowaniem. Stosowana była wtedy, gdy załodze nie starczało sił, aby linę dalej ciągnąć, a trzeba było ją jeszcze dociągnąć i naprężyć. Metoda polegała na tym, że kilku ludzi wisiało na l...
2066
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hals%20%28%C5%BCeglarstwo%29
Hals (żeglarstwo)
Hals – termin w żeglarstwie określa trzy odrębne zagadnienia: Hals (prawy/lewy) – pojęcie związane z prawem drogi; Hals (droga) – odcinek drogi jednostki o napędzie żaglowym pokonywany lub pokonany pomiędzy zwrotami. Hals (lina) – lina olinowania ruchomego. Hals (prawy/lewy) Termin określający generalne usytuowani...
2067
https://pl.wikipedia.org/wiki/Henryk%20Sienkiewicz
Henryk Sienkiewicz
Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz, ps. „Litwos”, „Musagetes”, „Juliusz Polkowski”, „K. Dobrzyński” (ur. 5 maja 1846 w Woli Okrzejskiej, zm. 15 listopada 1916 w Vevey) – polski nowelista, powieściopisarz i publicysta; laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1905) za całokształt twórczości, jeden z najpopula...
2068
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hugo%20Steinhaus
Hugo Steinhaus
Hugo Dyonizy Steinhaus (ur. 14 stycznia 1887 w Jaśle, zm. 25 lutego 1972 we Wrocławiu) – polski matematyk żydowskiego pochodzenia, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza i Uniwersytetu Wrocławskiego, współtwórca lwowskiej szkoły matematycznej, współzałożyciel i redaktor czasopisma „Studia Mathematica”; aforysta. Był au...
2069
https://pl.wikipedia.org/wiki/Heroina
Heroina
Heroina, diacetylomorfina, diamorfina – organiczny związek chemiczny, półsyntetyczny opioid (diacetylowana pochodna morfiny). W postaci czystej heroina jest białą, sypką, bezwonną substancją o gorzkim smaku i temperaturze topnienia 173 °C. Po raz pierwszy heroina została zsyntetyzowana w 1874 r. poprzez acetylację morf...
2072
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hospitacja
Hospitacja
Hospitacja – jedna z form sprawowania nadzoru pedagogicznego w szkole lub placówce oświatowej przez dyrektora lub wizytatora i polega na udziale w zajęciach prowadzonych przez hospitowanego nauczyciela. Termin „hospitacja” pochodzi z łacińskiego słowa hospitor – „goszczę kogoś”. Hospitacja służy przede wszystkim obserw...
2074
https://pl.wikipedia.org/wiki/Home%20internet%20Solution
Home internet Solution
Home internet Solution (HiS) – cyfrowa technologia opracowana przez firmę Ericsson, umożliwiająca przesyłanie danych przez linię telefoniczną z przepustowością 115 kb/s lub 70 kb/s, gdy równocześnie prowadzona jest rozmowa telefoniczna. Urządzenia dostępowe systemu produkowane były przez nowozelandzki oddział firmy Er...
2075
https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia%20systemu%20operacyjnego%20Unix
Historia systemu operacyjnego Unix
Unix jest przenośnym systemem operacyjnym na wiele architektur komputerowych i mający wiele odmian i modyfikacji. Więcej: Unix. Narodziny Pierwsza wersja systemu operacyjnego Unix powstała w Bell Labs firmy AT&T w stanie New Jersey w 1969 na komputery architektury PDP-7 i PDP-9 firmy DEC. Jej głównymi autorami byli ...
2076
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hiszpania
Hiszpania
Hiszpania, Królestwo Hiszpanii (, ) – państwo w zachodniej części Europy Południowej, położone głównie na Półwyspie Iberyjskim, obejmujące także Baleary na Morzu Śródziemnym, Wyspy Kanaryjskie na Oceanie Atlantyckim oraz mniejsze wysepki i tereny w północnej Afryce. Składa się z 17 regionów autonomicznych i dwóch mias...
2077
https://pl.wikipedia.org/wiki/Holandia
Holandia
Holandia (, wym. ), oficjalnie Królestwo Niderlandów () – państwo położone w zachodniej Europie i południowej części Ameryki Północnej (Karaiby), będące monarchią konstytucyjną, złożone z czterech krajów składowych: Holandii (część europejska), Aruby, Curaçao i Sint Maarten oraz trzech gmin zamorskich: Bonaire, Saba i ...
2078
https://pl.wikipedia.org/wiki/HTTPS
HTTPS
HTTPS () – protokół HTTP chroniony przy pomocy szyfrowania protokołu TLS (dawniej SSL) i ustandaryzowany w dokumencie RFC 2818 pod rzadziej używaną nazwą HTTP Over TLS. Szyfrowanie komunikacji w systemie od końca do końca ma zapobiegać jej przechwytywaniu między klientem i serwerem (np. atak man in the middle) czy wręc...
2079
https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia
Historia
Historia, dawniej: dziejoznawstwo – nauka humanistyczna i społeczna, która zajmuje się badaniem przeszłości, a w znaczeniu ścisłym badaniem działań i wytworów ludzkich, aż do najstarszych poświadczonych pismem świadectw, w odróżnieniu od prehistorii, archeologii, antropologii lub historii naturalnej. Wynikiem badań his...
2080
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hel
Hel
Polska: Hel – potocznie: Mierzeja Helska Hel – miasto Hel – stacja kolejowa w Helu Hel – gromada Hel – dawna gmina Inne: hel – pierwiastek chemiczny z grupy gazów szlachetnych Hel – polski statek (drobnicowiec) zbudowany w 1935 roku Hel – bogini w mitologii nordyckiej Hel – szwedzka grupa muzyczna Hel – pla...
2082
https://pl.wikipedia.org/wiki/Herezja
Herezja
Herezja (gr. hairesis – wybierać, łac. haeresis) – doktryna religijna odrzucana przez władze kościelne lub religijne jako błędna. Koncepcja taka ma zastosowanie m.in. w buddyzmie, chrześcijaństwie, islamie, judaizmie oraz hinduizmie. W klasycznej grece poprzez słowo „αἵρεσις” rozumiano odrębną szkołę lub partię, w ep...
2083
https://pl.wikipedia.org/wiki/Handreling
Handreling
Handreling – poręcz przytwierdzona na jednostce pływającej do pokładówki, nadbudówki lub wręcz do pokładu jako uchwyt dla dłoni, umieszczona w miejscach gdzie istnieje zagrożenie niebezpiecznej utraty równowagi. Bywa również umieszczana w newralgicznych miejscach we wnętrzu jednostki, np. w kambuzie, kingstonie itp. R...
2084
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hinduizm
Hinduizm
Hinduizm – określenie zbiorcze na grupę wierzeń religijnych, wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim. Rozmaite odłamy hinduizmu wyznaje ponad 1 miliard ludzi, z których ok. 910 milionów mieszka w Indiach i Nepalu (łącznie). Inne państwa ze znacznym odsetkiem hinduistów to: Bangladesz, Sri Lanka, Pakistan, Indonezja...
2085
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hydrologia
Hydrologia
Hydrologia (z gr. hydor, woda) – dział geografii fizycznej, zajmujący się badaniem wody (pod każdą postacią), występującej w środowisku przyrodniczym. Podstawowe działy powiązane z hydrologią: glacjologia – zajmuje się lodowcami i lądolodami, kriologia – zajmuje się wodą pod postacią lodu, krenologia – zajmuje się ...
2086
https://pl.wikipedia.org/wiki/Heinz%20Guderian
Heinz Guderian
Heinz Wilhelm Guderian (ur. 17 czerwca 1888 w Chełmnie, zm. 14 maja 1954 w Schwangau) – generał pułkownik Wehrmachtu, Generalny Inspektor Wojsk Pancernych, szef sztabu Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych, teoretyk wojskowości, autor sformułowanej w książce Achtung – Panzer! koncepcji „blitzkriegu” polegającej na toczen...
2087
https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia%20Hiszpanii
Historia Hiszpanii
W przeszłości tereny dzisiejszej Hiszpanii były podbijane przez wiele państw. W starożytności jej tereny zamieszkiwały ludy pochodzenia iberyjskiego, a później także celtyckiego (tzw. Celtyberowie). Następnie Hiszpania stanowiła część imperium rzymskiego. Po okresie panowania Rzymian została podbita przez plemiona Wand...
2088
https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia%20Teksasu%20%281519%E2%80%931846%29
Historia Teksasu (1519–1846)
Kalendarium historii Teksasu w okresie od 1519 do 1846 1519 – na tereny późniejszego Teksasu przybyli pierwsi Hiszpanie. Pierwszym, który eksplorował wybrzeże Teksasu był Alonso Álvarez de Pineda, który odbył wyprawę badawczą wzdłuż północnych i zachodnich wybrzeży Zatoki Meksykańskiej na polecenie ówczesnego guber...
2089
https://pl.wikipedia.org/wiki/HTML
HTML
HTML (, hipertekstowy język znaczników) – język znaczników stosowany do tworzenia dokumentów hipertekstowych. Opis wstępny HTML pozwala opisać strukturę informacji zawartych wewnątrz strony internetowej, nadając odpowiednie znaczenie semantyczne poszczególnym fragmentom tekstu – formując hiperłącza, akapity, nagłówki...
2090
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hypertext%20Transfer%20Protocol
Hypertext Transfer Protocol
HTTP () – protokół stworzony przez Tima Bernersa-Lee na potrzeby komunikacji między klientem a serwerem w sieci WWW (ang. ). Najnowszą specyfikację HTTP stanowi dokument . Przy pomocy protokołu klienci HTTP komunikują się z serwerami, zamawiając pliki składające się na strony internetowe oraz dostarczają niezbędne do t...
2091
https://pl.wikipedia.org/wiki/Huffman
Huffman
Booker Huffman – amerykańska gwiazda wrestlingu David Huffman – amerykański informatyk Kodowanie Huffmana – metoda kompresji bezstratnej Felicity Huffman – amerykańska aktorka
2093
https://pl.wikipedia.org/wiki/Szlachta%20w%20Polsce
Szlachta w Polsce
Szlachta polska – stan społeczny istniejący w Koronie Królestwa Polskiego i Rzeczypospolitej Obojga Narodów w tym na obecnych ziemiach polskich, litewskich, białoruskich i ukraińskich oraz łotewskich i estońskich, funkcjonujący również w czasie zaborów oraz pierwotnie w II RP do 1921 roku, kiedy prawnie został zniesion...
2094
https://pl.wikipedia.org/wiki/Humphrey%20Bogart
Humphrey Bogart
Humphrey DeForest Bogart (wym. []; ur. 25 grudnia 1899 w Nowym Jorku, zm. 14 stycznia 1957 w Los Angeles) – amerykański aktor filmowy i teatralny, ikona kultury popularnej, symbol męskości lat 40. XX wieku. Uznawany za jedną z największych oraz najwybitniejszych gwiazd filmowych w historii amerykańskiego kina i okresu ...
2095
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hawra%C5%84
Hawrań
Hawrań (, , , , , 2152m) – najwyższy szczyt (dawniej niezgodnie z prawdą uważany za drugi pod tym względem) Tatr Bielskich na Słowacji, znajdujący się w środkowej części ich zachodniej połowy, w głównej grani Tatr na odcinku, na którym pokrywa się ona z główną granią Tatr Bielskich; jednocześnie najwyższy wapienny szcz...
2096
https://pl.wikipedia.org/wiki/Holocen
Holocen
Holocen (z gr. ὅλος „wszystek” i καινός „nowy”), dawniej aluwium ( „obmywać, oblewać”) – najmłodsza, trwająca współcześnie, epoka geologiczna. Jako jej początek przyjmuje się rok 11 700 b2k (lub 11 650 BP; data radiowęglowa – 10,2 tys. lat BP). Epoka ta rozpoczęła się z końcem ostatniego zlodowacenia plejstoceńskiego,...
2099
https://pl.wikipedia.org/wiki/Henri%20Bergson
Henri Bergson
Henri Bergson (, ur. 18 października 1859 w Paryżu, zm. 4 stycznia 1941 tamże) – francuski filozof, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1927. Przyjmowany za założyciela filozofii życia we Francji i głównego twórcę intuicjonizmu. W swej filozofii zespolił idee zapożyczone od irracjonlistów niemieckich ...
2100
https://pl.wikipedia.org/wiki/Helen%20Keller
Helen Keller
Helen Adams Keller (ur. 27 czerwca 1880 w Tuscumbii, zm. 1 czerwca 1968 w Westport) – amerykańska głuchoniewidoma pisarka, pedagog i działaczka społeczna. Była pierwszą osobą głuchoniewidomą, która uzyskała tytuł Bachelor of Arts. Historia Helen Keller i jej nauczycielki, Anne Sullivan, stała się sławna dzięki autobiog...
2102
https://pl.wikipedia.org/wiki/Heurystyka%20%28logika%29
Heurystyka (logika)
Heurystyka (gr. εὑρίσκω heuriskō „znajduję”) – umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdowania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez. Na podstawie istniejącej wiedzy stawia się hipotezy, których nie trzeba udowadniać. Geneza, znaczenie oraz zastosowanie pojęcia heurystyka Wyraz wywodzi się...
2103
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hawaje
Hawaje
Hawaje (, wym. , haw. Mokuʻāina o Hawaiʻi) – najmłodszy z 50 stanów Stanów Zjednoczonych (dołączony 21 sierpnia 1959 roku). Jedyny stan leżący wyłącznie na wyspach. Położony na archipelagu Hawaje, w północno-środkowej części Oceanu Spokojnego. Stolicą stanu jest Honolulu leżące na wyspie Oʻahu. Archipelag jest pochodz...
2104
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hiragana
Hiragana
– jeden z dwóch japońskich systemów pisma sylabicznego kana. Drugim z nich jest katakana. Każdemu znakowi hiragany odpowiada znak katakany. Historia Hiragana powstała z man'yōgany jako pierwszy sylabariusz japoński. Ten system pisma, wywodzący się z kaligraficznego, „trawiastego” stylu chińskiego, umożliwił zastąpie...
2105
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hadrian
Hadrian
Publiusz Eliusz Hadrian (; ur. 24 stycznia 76 w Itálice, zm. 10 lipca 138 w Bajach) – cesarz rzymski w latach 117–138. Po śmierci został zaliczony w poczet bogów. Rodzinne koligacje Syn Publiusa Aeliusa Hadrianusa Afera i Domicji Pauliny. W wieku 10 lat stracił ojca i znalazł się pod opieką późniejszego cesarza Traja...
2106
https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia%20Szkocji
Historia Szkocji
Prehistoria Początki historii Szkocji sięgają czasów odległych o ponad 8 tysięcy lat, kiedy pierwsze ludy przybyły na tereny obecnej Szkocji. Był to wówczas jeden z ostatnich nieskolonizowanych obszarów świata, zarazem jednak jeden z ostatnich bastionów epoki lodowcowej – osadnictwo następowało w miarę wycofywania s...
2107
https://pl.wikipedia.org/wiki/Homofobia
Homofobia
Homofobia (od: homoseksualność i fobia) – negatywne postawy i uczucia wobec homoseksualności lub osób postrzeganych jako lesbijki lub geje. Definiowana jako nienawiść, pogarda, uprzedzenia, niechęć, wstręt lub antypatia wobec osób homoseksualnych, może być oparta na irracjonalnym lęku lub niewiedzy, często wiąże się z ...
2108
https://pl.wikipedia.org/wiki/Mowa%20nienawi%C5%9Bci
Mowa nienawiści
Mowa nienawiści (ang. hate speech) – negatywne wypowiedzi o członkach grup głoszone na podstawie uprzedzeń o cechach takich jak: rasa (rasizm), pochodzenie etniczne (ksenofobia), narodowość (szowinizm), płeć (seksizm), tożsamość płciowa (transfobia), orientacja psychoseksualna (homofobia), wiek (ageizm, adultyzm), świa...
2110
https://pl.wikipedia.org/wiki/Gwiazdozbi%C3%B3r%20Hydry
Gwiazdozbiór Hydry
Hydra (łac. Hydra, dop. Hydrae, skrót Hya) – największy pod względem powierzchni gwiazdozbiór, po podziale Okrętu Argonautów, spośród wszystkich 88 i rozciąga się na ponad 1/4 drogi dookoła nieba. Głowa Hydry leży na południe od Raka i trochę na północ od równika niebieskiego, a ogon między Wagą i Centaurem, na południ...
2111
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hans%20Selye
Hans Selye
Hans Hugo Selye (ur. 26 stycznia 1907 w Wiedniu, zm. 16 października 1982 w Montrealu) – lekarz fizjopatolog i endokrynolog, mieszkający i pracujący w Kanadzie, pochodzenia węgierskiego. Wprowadził do użycia pojęcie stresu. Badaniu tego zjawiska i jego wpływowi na człowieka poświęcił 50 lat pracy naukowej. Z tego też ...
2113
https://pl.wikipedia.org/wiki/Heimaey
Heimaey
Heimaey (Vestmannaeyjar) – wyspa w archipelagu Vestmannaeyjar, u południowych wybrzeży Islandii. Znajduje się na niej największy port rybacki kraju, miasto Vestmannaeyjar. Wyspa jest pochodzenia wulkanicznego i wyłoniła się z morza około 40 tys. lat temu. Według sag wyspa została początkowa zasiedlona przez zbiegłych ...
2118
https://pl.wikipedia.org/wiki/Henryka%20Beyer
Henryka Beyer
Henryka Zofia Maria Beyer z Minterów (pierwotnie: Henriette Sophie Marie, ur. 7 marca 1782 w Szczecinie, zm. 24 października 1855 w Chrzanowie pod Warszawą) – malarka polska niemieckiego pochodzenia, działająca w Polsce. Najmłodsza siostra Wilhelma Mintera, architekta. Życiorys Początkowo pobierała nauki u malarza Pe...
2119
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hipoteza%20Sapira-Whorfa
Hipoteza Sapira-Whorfa
Hipoteza Sapira-Whorfa (), in. prawo relatywizmu językowego – hipoteza lingwistyczna głosząca, że używany język wpływa w mniejszym lub większym stopniu na sposób myślenia. Jej dwa główne założenia to determinizm językowy oraz relatywizm językowy: pierwsze z nich uważa, że język (jako system znaków wytworzony przez społ...
2120
https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia%20biologii
Historia biologii
Historia biologii – część historii nauki wyróżniona na podstawie badanej dziedziny, jaką jest biologia. Opisuje badanie życia na Ziemi od czasów starożytnych do współczesności. Historia życia na Ziemi opisana jest w odrębnym artykule. Biologia to jedna z głównych nauk przyrodniczych, ogniskująca w sobie wyniki innych ...
2121
https://pl.wikipedia.org/wiki/Habsburgowie
Habsburgowie
Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, bród; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – pol. ‘jastrzębi gród’) położonego w kant...
2122
https://pl.wikipedia.org/wiki/Habeas%20Corpus%20Act
Habeas Corpus Act
Habeas Corpus Act (An Act for the better secureing the Liberty of the Subject and for Prevention of Imprisonments beyond the Seas, Ustawa w celu lepszego zabezpieczenia wolności poddanego i zapobieżenia uwięzieniom na terytoriach zamorskich) – ustawa angielska z 1679 wydana za rządów króla Karola II, zakazująca organom...
2123
https://pl.wikipedia.org/wiki/Habanera
Habanera
Habanera – taniec i rodzaj muzyki pochodzący z Kuby, rozpowszechniony w Hiszpanii, w tempie umiarkowanym i metrum 2/4. Charakteryzuje się silnym akcentem na pierwszej części taktu, zrytmizowany. Nazwa habanera powstała w Madrycie ok. 1850. Jedną z najsławniejszych habaner świata jest piosenka La Paloma oraz melodia El...
2124
https://pl.wikipedia.org/wiki/Harlem%20%28Nowy%20Jork%29
Harlem (Nowy Jork)
Harlem – dzielnica (neighborhood) Nowego Jorku, zajmuje większość północnej części okręgu (ang. borough) Manhattan. Jej populacja w większości składa się z Afroamerykanów. Historia W 1658 r. została tu założona przez Holendrów wioska Nieuw Haarlem. Nazwa pochodzi od miasta Haarlem w Holandii. Od około 1900 r. dzieln...
2125
https://pl.wikipedia.org/wiki/Haakon%20VII
Haakon VII
Haakon VII (wymowa: ho:kon), właśc. Christian Frederik Carl Georg Valdemar Axel (ur. 3 sierpnia 1872 w Charlottenlund Slot k. Kopenhagi, zm. 21 września 1957 w Oslo) – król Norwegii (pierwszy po rozwiązaniu unii ze Szwecją) w latach 1905–1957 z dynastii Glücksburgów, bocznej linii Oldenburgów. Życiorys Syn króla Dani...
2126
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hagana
Hagana
Hagana (hebr. ההגנה, Ha-Hagana, pol. Obrona) – żydowska organizacja paramilitarna, działająca w latach 1920-1948 w ówczesnym Mandacie Palestyny. Z początku organizacja o charakterze samoobrony, stopniowo rozszerzyła pole działania na akcje odwetowe wobec atakujących oddziałów arabskich, by przekształcić się w organizac...
2128
https://pl.wikipedia.org/wiki/Harfa
Harfa
Harfa (wł. arpa, skrót: ar.) − instrument strunowy szarpany (chordofon) w kształcie stylizowanego trójkąta, którego jeden bok stanowi rozszerzające się ku dołowi pudło rezonansowe. Z niego wychodzi 46 lub 47 strun naciągniętych na stalowe kołki, tkwiące w górnej ramie. Jest to jeden z najstarszych instrumentów muzyczny...
2129
https://pl.wikipedia.org/wiki/Haszysz
Haszysz
Haszysz (pot. hasz) – substancja otrzymywana ze zlepionej i sprasowanej żywicy konopi indyjskich (Cannabis indica) lub konopi siewnych (Cannabis sativa), bogatych w substancję psychoaktywną tetrahydrokannabinol (do 50%). Haszysz, podobnie jak marihuana, palony jest zazwyczaj z tytoniem w postaci ręcznie robionych papie...
2130
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hathor
Hathor
Hathor (Het-heret, Het-Heru – egip. Pałac/Dom Horusa) – egipska bogini nieba, uosobienie Wielkiej Macierzy, a także patronka nekropolii tebańskiej, Oko Ra. Pierwotnie stanowiła personifikację pałacu faraona (stąd jej imię; podobnie Izyda była personifikacją tronu). Z czasem stała się bóstwem miłości, radości, uciech, m...
2131
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hatszepsut
Hatszepsut
Hatszepsut – faraon, władczyni starożytnego Egiptu z XVIII dynastii, z okresu Nowego Państwa. Panowała prawdopodobnie w latach 1503 p.n.e. do 1482 p.n.e., lub 1479 p.n.e. do 1458 p.n.e., lub 1472 p.n.e. do 1450 p.n.e. Córka Totmesa I i królowej Ahmes, przyrodnia siostra i żona Totmesa II, z którym rywalizowała o sukce...
2132
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hatteria
Hatteria
Hatteria, tuatara, łupkoząb (Sphenodon) – rodzaj gadów z rodziny hatteriowatych (Sphenodontidae) występujących endemicznie na Nowej Zelandii. Mimo iż wyglądem najbardziej przypominają jaszczurkę, w rzeczywistości reprezentują odrębną linię ewolucyjną lepidozaurów – sfenodonty. Hatterie są jedynymi współczesnymi przedst...
2133
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hawaje%20%28archipelag%29
Hawaje (archipelag)
Hawaje (; , dawniej: Sandwich Islands, nazwane tak przez Cooka na cześć Johna Montagu, hrabiego Sandwich) – archipelag pochodzenia wulkanicznego w Polinezji na Oceanie Spokojnym. Niemal całe Hawaje są jednym z amerykańskich stanów (liczącym 1,2 mln mieszkańców, o powierzchni ok. 28,3 tys. km²). Jedynie atol Midway, le...
2134
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hawana
Hawana
Hawana ( lub ) – stolica Kuby, największe miasto oraz port na wyspie i w całych Karaibach, położone nad Zatoką Meksykańską. Główny ośrodek przemysłowy kraju, gdzie obecny jest przemysł tytoniowy, petrochemiczny, włókienniczy, elektromaszynowy. Węzeł komunikacji lądowej, morskiej i lotniczej (międzynarodowe lotnisko im....
2135
https://pl.wikipedia.org/wiki/Haarlem
Haarlem
Haarlem (IPA: [ˈɦaːr.lɛm]) – miasto w płn.-zach. Holandii na zachód od Amsterdamu, położone nad rzeką Spaarne. Jego historia sięga ponad 750 lat. Dawna stolica hrabstwa Holandii; stolica prowincji Noord-Holland (Holandia Północna). Liczba mieszkańców - ok. 154 tys. (2012). Haarlem słynie z wielu interesujących muze...
2137
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hormony%20zwierz%C4%99ce
Hormony zwierzęce
Hormony (od hormao – rzucam się naprzód, pędzę) – związki chemiczne wydzielane przez gruczoły lub tkanki układu hormonalnego. Funkcją hormonów jest regulacja czynności i modyfikacja cech strukturalnych tkanek leżących w pobliżu miejsca jego wydzielania lub oddalonych, do których dociera poprzez krew (wyjątkiem są tzw....
2138
https://pl.wikipedia.org/wiki/Halld%C3%B3r%20Kiljan%20Laxness
Halldór Kiljan Laxness
Halldór Kiljan Laxness (właśc. Halldór Guðjónsson; ur. 23 kwietnia 1902 w Reykjavíku, zm. 8 lutego 1998 w Gljúfrasteinn koło Mosfellsbær na zach. wybrzeżu Islandii) – pisarz islandzki, laureat literackiej Nagrody Nobla w 1955. Chociaż urodził się w stolicy Islandii Reykjavíku, to wychował się na farmie Laxness, od któ...
2139
https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia%20malarstwa
Historia malarstwa
Historia malarstwa europejskiego daje się dość jednoznacznie podzielić na poszczególne epoki od czasów prehistorycznych po koniec XIX wieku, który przyniósł niezwykłą różnorodność stylów i kierunków malarskich. Historia dwudziestowiecznego malarstwa to już kilkadziesiąt niezależnych opowieści, łączących się jedynie w n...
2140
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hermann%20Hesse
Hermann Hesse
Hermann Karl Hesse, ps. Emil Sinclair (ur. 2 lipca 1877 w Calw, zm. 9 sierpnia 1962 w Montagnoli w kantonie Ticino) – prozaik, poeta i eseista niemiecki o poglądach pacyfistycznych. Okazjonalnie również rysownik i malarz. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1946 r. Z uzasadnienia jury otrzymał ją „za inspi...
2141
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hydrazyna
Hydrazyna
Hydrazyna, diazan, – nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z dwóch połączonych ze sobą wiązaniem N–N grup aminowych. Jest to silnie trująca, bezbarwna, łatwopalna, żrąca, higroskopijna ciecz, dymiąca na powietrzu. Budowa cząsteczki Cząsteczka hydrazyny zbudowana jest z dwóch połączonych ze sobą identycznych grup...
2145
https://pl.wikipedia.org/wiki/Haker%20%28slang%20komputerowy%29
Haker (slang komputerowy)
Haker () – osoba o dużych, praktycznych umiejętnościach informatycznych (lub elektronicznych), która identyfikuje się ze społecznością hakerską. Hakerzy odznaczają się bardzo dobrą orientacją w Internecie, znajomością języków programowania, a także znajomością systemów operacyjnych, głównie tych z rodziny Unix i pochod...
2146
https://pl.wikipedia.org/wiki/Heinrich%20B%C3%B6ll
Heinrich Böll
Heinrich Theodor Böll (ur. 21 grudnia 1917 w Kolonii, zm. 16 lipca 1985 w Langenbroich) – niemiecki pisarz, członek Niemieckiego Centrum PEN, w latach 1971–1974 przewodniczący międzynarodowego PEN Clubu, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1972). Życiorys Był ósmym dzieckiem Viktora Bölla i Marii Herrmann...
2148
https://pl.wikipedia.org/wiki/Harmonia%20samog%C5%82osek
Harmonia samogłosek
Harmonia samogłosek, metafonia – rodzaj odległego asymilacyjnego procesu fonologicznego dotyczącego samogłosek. W językach z harmonią samogłosek na samogłoski narzucone są ograniczenia występowania w zależności od sąsiedztwa innych samogłosek. Wyjaśnienie Harmonia jest procesem odległym w tym znaczeniu, że asymilacja...
2149
https://pl.wikipedia.org/wiki/Howard%20Carter
Howard Carter
Howard Carter (ur. 9 maja 1874 w Brompton, Kensington, zm. 2 marca 1939 tamże) – brytyjski archeolog i egiptolog, uczestnik wielu ekspedycji archeologicznych w Egipcie, w latach 1899–1903 główny inspektor zabytków w Górnym Egipcie, od 1908 roku kierował wykopaliskami lorda Carnarvona, a w 1922 roku odkrył nienaruszony ...
2150
https://pl.wikipedia.org/wiki/Heinrich%20Schliemann
Heinrich Schliemann
Johann Ludwig Heinrich Julius Schliemann (ur. 6 stycznia 1822 w Neubukow, zm. 26 grudnia 1890 w Neapolu) – niemiecki archeolog amator, odkrywca Troi, Myken i Tyrynsu. Dzieciństwo Był piątym dzieckiem i drugim synem pastora Ernesta Schliemanna i jego żony Luizy Teresy Zofii. Miał jeszcze czworo młodszego rodzeństwa. J...
2152
https://pl.wikipedia.org/wiki/Harry%20Martinson
Harry Martinson
Harry Edmund Martinson (ur. 6 maja 1904 w Jämshög, zm. 11 lutego 1978 w Sztokholmie) – szwedzki pisarz, poeta, dramaturg i malarz. Członek Akademii Szwedzkiej. Laureat m.in. Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1974. Życiorys Młodość Harry Martinson urodził się w 1904 w miejscowości Jämshög w prowincji Blekinge. ...
2153
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hentai
Hentai
– nazwa jednego z gatunków anime i mangi o tematyce pornograficznej. W samej Japonii słowo ma negatywne zabarwienie emocjonalne. Oznacza perwersyjną osobę, działanie lub stan i nie jest stosowane do określania gatunku anime lub mangi. Japończycy zamiast tego określenia stosują , bądź dodają prefiks . Charakterystyka ...
2155
https://pl.wikipedia.org/wiki/Heraldyka
Heraldyka
Heraldyka – jedna z nauk pomocniczych historii, zajmuje się badaniem rozwoju i znaczenia oraz zasadami kształtowania się herbów. Wywodzi się od słowa herold – oznaczającego urzędnika dworskiego, wywołującego nazwiska rycerzy biorących udział w turniejach. W innych językach europejskich nazywana jest podobnie (ang. hera...
2156
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hymn%20Szwecji
Hymn Szwecji
Szwecja jest krajem, który ma dwa hymny: królewski i narodowy. Słowa pierwszego z nich „Ur svenska hjärtans djup en gång” napisał Carl Vilhelm August Strandberg, muzykę skomponował Otto Lindblad. Hymn narodowy „Du gamla, du fria” powstał w 1844 roku. Autorem tekstu jest Richard Dybeck, etnograf i balladzista, który o...
2157
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hierotopografia
Hierotopografia
Hierotopografia – dział geografii religii zajmujący się rozmieszczeniem miejsc świętych w przestrzeni, a w szczególności elementów środowiska przyrodniczego stanowiących przedmiot kultu. W większości systemów religijnych, od religii plemiennych (np. animizm, totemizm) po największe religie monoteistyczne (islam) i pol...
2158
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hel%20%28pierwiastek%29
Hel (pierwiastek)
Hel (He, ) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 2, z grupy helowców (gazów szlachetnych) w układzie okresowym. Jest po wodorze drugim najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem we wszechświecie, jednak na Ziemi występuje wyłącznie w śladowych ilościach. Hel stanowi ok. 23% masy wszystkich pierwiastków we Wszech...
2159
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hipoteza
Hipoteza
Hipoteza (gr. ὑπόθεσις hypóthesis – przypuszczenie) – zdanie, które podlega konfirmacji lub falsyfikacji. Stwierdza spodziewaną relację między jakimiś zjawiskami, stanowi propozycję twierdzenia naukowego, które zakłada możliwą lub oczekiwaną w danym kontekście sytuacyjnym naturę związku. Stawianie i testowanie hipotez...
2160
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hieroglify
Hieroglify
Hieroglify ( hieroglyphiká, dosł. „święte znaki”) – najstarszy rodzaj pisma starożytnego Egiptu, obok pisma hieratycznego i demotycznego. Nazwa wywodzi się (podobnie jak nazwa władcy – faraona) z greki i oznacza święte znaki. Grecy nie mogli ich zrozumieć, ale doskonale wiedzieli, do czego służą. Określenie „hieroglif...
2162
https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia%20Internetu
Historia Internetu
Historia Internetu – historia powstania i rozwoju ogólnoświatowej sieci komputerowej. Kamienie milowe w rozwoju Internetu. Początki Internetu Koncepcja Internetu Projekt globalnej sieci komputerów opisał w 1960 roku J. Licklider. Twórcą koncepcji Internetu jest Paul Baran, który w 1962 roku opublikował 12-tomową pra...
2166
https://pl.wikipedia.org/wiki/Heliogabal
Heliogabal
Heliogabal (El Gabal) – syryjski bóg słońca Heliogabal – cesarz rzymski z dynastii Sewerów
2190
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hiper%C5%82%C4%85cze
Hiperłącze
Hiperłącze (ang. hyperlink, inaczej: odnośnik, odsyłacz, link, hiperlink) – zamieszczone w dokumencie elektronicznym (tekstowym, graficznym, wideo, animacji, PDF, HTML) odwołanie do innego dokumentu lub innego miejsca w danym dokumencie. Uaktywnienie hiperłącza może nastąpić poprzez kliknięcie lub najechanie kursorem n...
2193
https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia%20techniki
Historia techniki
Historia techniki – szereg istotnych faktów dotyczących zastosowania ważnych odkryć i wynalazków w technice na przestrzeni dziejów. Początki techniki na świecie Najstarsze świadectwa działalności technicznej człowieka pochodzą z czasów prehistorycznych. Z tych najdawniejszych czasów mamy relatywnie dużo śladów owej d...
2194
https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia%20nauki
Historia nauki
Historia nauki – dziedzina wiedzy opisująca tworzenie się i rozwój wyspecjalizowanych nauk szczegółowych badających przebieg procesów przyrodniczych i społecznych. Jest to stosunkowo młoda dyscyplina uniwersytecka, trudna w uprawianiu na skutek konieczności łączenia dwóch rodzajów kompetencji – orientacji w danej dzied...
2195
https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia%20Bia%C5%82egostoku
Historia Białegostoku
Historia Białegostoku Początki osadnictwa Odkrycia archeologiczne świadczą o tym, że pierwsi ludzie osiedlali się na terenach obecnego Białegostoku już w epoce kamiennej. Groby pradawnych osadników znaleziono m.in. w dzielnicy Pieczurki, Dojlidy i w paru innych punktach miasta. We wczesnej epoce żelaza zamieszkiwali ...
2197
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hakownica
Hakownica
Hakownica (niem. Hakenbüchse) – jeden z najstarszych typów ręcznej broni palnej. Rodzaj ciężkiej rusznicy używanej do obrony miast i zamków, przez co zaliczana jest niekiedy do najlżejszej kategorii średniowiecznej i renesansowej artylerii. Używana od XIV do XVI w. Cechą charakterystyczną hakownicy jest hak znajdujący...
2200
https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia%20religii
Historia religii
Historia religii – nauka o dziejach religii, część zespołu nauk zwanego religioznawstwem. Historię religii cechuje metodologia historyczna w badaniu genezy i rozwoju fenomenu religii. Ewolucjonistyczne ujęcia historii religii Historia religii powstała wraz z pełniejszym zastosowaniem źródeł historycznych w analizach ...
2202
https://pl.wikipedia.org/wiki/Gierman%20Titow
Gierman Titow
Gierman Stiepanowicz Titow, ros. Герман Степанович Титов (ur. 11 września 1935 w Wierchnim Żylinie, zm. 20 września 2000 w Moskwie) – radziecki kosmonauta, pilot myśliwski i doświadczalny, generał pułkownik, Lotnik Kosmonauta ZSRR. Jako pierwszy przebywał na orbicie całą dobę i ręcznie sterował statkiem kosmicznym. Ż...
2203
https://pl.wikipedia.org/wiki/Herenia%20Etruscilla
Herenia Etruscilla
Herenia Etruscylla, Herennia Cupressenia Etruscilla – rzymska cesarzowa, małżonka Trajana Decjusza. Pochodziła ze znaczącego rodu etruskiego lub italskiego w Etrurii (jak wskazuje przydomek), była matką sukcesorów: Herenniusza Etruska i Hostyliana. Monety z jej wizerunkiem i w jej imieniu emitowano w latach 249–251....
2204
https://pl.wikipedia.org/wiki/Henoteizm
Henoteizm
Henoteizm (z gr. heis, dopełniacz henos – „jeden”, theos – „bóg”) – forma przejściowa religii pomiędzy politeizmem a monoteizmem. W henoteizmie uznaje się istnienie wielu bóstw przy jednoczesnym wywyższeniu jednego bóstwa (najczęściej jest to stojący na czele panteonu bóg). W odróżnieniu od monoteizmu pomniejsze bós...
2205
https://pl.wikipedia.org/wiki/Historia%20fizyki
Historia fizyki
Historia fizyki – część historii nauki obejmująca fizykę; historia astronomii, czasem zaliczanej do fizyki, ma osobny artykuł, choć poniższy wspomina o podstawowych odkryciach astrofizycznych. Zaczątki tej dyscypliny można umieszczać w prehistorii – istniała wtedy astronomia, która była źródłem odkryć w fizyce, a w cz...
2208
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hekto
Hekto
Hekto (h) (z gr. ἑκατόν – „sto”) – przedrostek jednostki miary oznaczający mnożnik 100 = 102 (sto). Najczęstsze zastosowania 1 hl (hektolitr) = 100 l (litrów) 1 ha (hektar) = 100 a (arów) = 10 000 m2 1 hPa (hektopaskal) = 100 Pa (paskali) Przypisy Przedrostki wielokrotności jednostek
2209
https://pl.wikipedia.org/wiki/H%20%28ujednoznacznienie%29
H (ujednoznacznienie)
H jest ósmą literą alfabetu łacińskiego, jedenastą literą alfabetu polskiego używana jako symbol lub skrót: H H – singel Ayumi Hamasaki H – Pseudonim artystyczny Steve'a Hogartha. H – natężenie pola magnetycznego henr – skrót jednostki indukcyjności pamięć ferrytowa (o organizacji hybrydowej) wodór – symbol che...
2211
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hejna%C5%82
Hejnał
Hejnał, hajnał, ejnał – sygnał muzyczny np. o charakterze uroczystej pobudki, oznajmienia godziny lub pożaru, wygrywany na przykład przez strażnika wieżowego np. na trąbce; również świecka lub sakralna pieśń (np. hejnały adwentowe). Najstarsza i nadal trwała tradycja wygrywania hejnału dotyczy kościoła Mariackiego w K...
2212
https://pl.wikipedia.org/wiki/Herzog
Herzog
Herzog – tytuł feudalny używany w Niemczech; Roman Herzog – niemiecki prawnik i polityk, były prezydent Niemiec; Chaim Herzog – szósty prezydent państwa Izrael; Werner Herzog (wł. Werner Stipetič) – niemiecki reżyser, scenarzysta i producent filmowy; George Herzog – amerykański etnomuzykolog; Andreas Herzog – piłk...
2214
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hesperos%20%28ujednoznacznienie%29
Hesperos (ujednoznacznienie)
Hesperos (Hesperus) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie planety Wenus (Gwiazdy Wieczornej) Hesperos (Wenus, Hesperus) – planeta Wenus widoczna nad horyzontem po zachodzie Słońca Zobacz też Hesperia – strona ujednoznaczniająca Hesperus – strona ujednoznaczniająca
2216
https://pl.wikipedia.org/wiki/He%20%28litera%29
He (litera)
He (ה, ه‍) – piąta litera alfabetów semickich, m.in. fenickiego, aramejskiego, syryjskiego (heh), arabskiego (hāʾ), hebrajskiego (hej). W hebrajskim ma wartości numeryczną 5. Jako spółgłoska litera odpowiada słabemu dźwiękowi [h]. Pisana na końcu wyrazu najczęściej oznacza końcowe [a] lub [e] (jak np. w wyrazie דירה (...
2217
https://pl.wikipedia.org/wiki/Homoseksualizm
Homoseksualizm
Homoseksualność (z greki ὁμόιος homoios „taki sam, równy” oraz z „płciowy”; też: homoseksualizm) – pociąg romantyczny, seksualny lub zachowanie seksualne pomiędzy osobami tej samej płci. Obok heteroseksualności i biseksualności jest jedną z trzech głównych orientacji seksualnych w ramach kontinuum seksualnego. Naukow...
2218
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hermann%20Minkowski
Hermann Minkowski
Hermann Minkowski (ur. 22 czerwca 1864 w Aleksocie, zm. 12 stycznia 1909 w Getyndze) – niemiecki matematyk i fizyk pochodzenia żydowskiego, profesor uniwersytetów w Bonn, Królewcu, Zurychu i Getyndze. Był nauczycielem Alberta Einsteina. Wprowadził idee geometryczne do fizyki matematycznej, teorii względności i teorii l...
2220
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hymn%20harcerski
Hymn harcerski
Hymn harcerski – pieśń zaczynająca się od słów: Wszystko, co nasze, Polsce oddamy. Dziewięciozwrotkowy wiersz Ignacego Kozielewskiego Marsz skautów, napisany w 1911, został opublikowany we wrześniu 1912 w 23. numerze czasopisma „Skaut”. Wiersz ten został później uzupełniony, za zgodą autora, refrenem Ramię pręż, słab...
2221
https://pl.wikipedia.org/wiki/Henri%20de%20Toulouse-Lautrec
Henri de Toulouse-Lautrec
Henri Marie Raymond de Toulouse-Lautrec-Montfa // (ur. 24 listopada 1864 w Albi, zm. 9 września 1901 w Saint-André-du-Bois) – francuski malarz i grafik. Przedstawiciel postimpresjonizmu, swoimi litografiami wywarł wielki wpływ na rozwój nowoczesnego plakatu. Życiorys Pochodził z rodziny o arystokratycznych korzeniach...
2223
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hymn
Hymn
Hymn (z greckiego hýmnos – pieśń pochwalna) – uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei. W kręgu kultury europejskiej hymny znane były w basenie Morza Śródziemnego już w starożytności. Na sta...
2225
https://pl.wikipedia.org/wiki/Harcerstwo
Harcerstwo
Harcerstwo – polski ruch społeczny i wychowawczy/pedagogiczny, będący częścią ruchu skautowego. Oparty na służbie, samodoskonaleniu (pracy nad sobą) i braterstwie. Zasady postępowania harcerza wyznacza Przyrzeczenie harcerskie i Prawo harcerskie. Zasady postępowania zucha wyznacza Obietnica zucha i Prawo zucha. Ruch h...
2226
https://pl.wikipedia.org/wiki/Herenniusz%20Decjusz
Herenniusz Decjusz
Herenniusz Decjusz, Quintus Herennius Etruscus Messius Decius (do 251) – starszy syn cesarza Decjusza, brat Hostyliana. W 250 r. otrzymał wraz z bratem tytuł cezara, a niedługo potem, przed 9 czerwca tego roku, tytuł augusta. Zginął wraz z ojcem w bitwie z Gotami pod Abrittus w Mezji (obecnie Razgrad w Bułgarii). Przy...
2229
https://pl.wikipedia.org/wiki/Hostylian
Hostylian
Hostylian, Gaius Valens Hostilianus Messius Quintus (zm. 251) – młodszy syn cesarza Decjusza, brat Herenniusza Decjusza. W 250 r. mianowany przez ojca (podobnie jak brat) cezarem. Herenniusz jeszcze w tym samym roku został podniesiony do godności augusta, podczas gdy Hostylian (prawdopodobnie ze względu na młody wiek...