id
stringlengths
1
7
url
stringlengths
31
408
title
stringlengths
1
239
text
stringlengths
1
345k
400
https://pl.wikipedia.org/wiki/Automatyczne%20dowodzenie%20twierdze%C5%84
Automatyczne dowodzenie twierdzeń
Automatyczne dowodzenie twierdzeń (ang. automated theorem proving) – proces, w którym komputer rozstrzyga czy dane twierdzenie jest dowodliwe w jakiejś teorii, często przy okazji generując jego dowód. Twierdzenia te należą zwykle do rachunku zdań lub rachunku predykatów pierwszego rzędu. Dla komputera wygodniejsze jes...
401
https://pl.wikipedia.org/wiki/Andrea%20del%20Verrocchio
Andrea del Verrocchio
Andrea del Verrocchio, właśc. Andrea di Michele di Francesco de’ Cioni (ur. 1435 we Florencji, zm. 7 października 1488 w Wenecji) – włoski rzeźbiarz, malarz i złotnik renesansowy, przedstawiciel quattrocenta florenckiego. Życiorys Urodził się w 1435 roku, w źródłach pojawiają się również daty 1434 i 1437. Pochodził z...
402
https://pl.wikipedia.org/wiki/Alonso%20Cano
Alonso Cano
Alonso Cano (ochrz. 19 lutego 1601 w Grenadzie, zm. 3 września 1667 tamże) – hiszpański rzeźbiarz, malarz, architekt i rysownik okresu baroku, uznawany za jednego z najbardziej wszechstronnych artystów hiszpańskich XVII wieku. Był uczniem malarza Francisca Pacheco i rzeźbiarza Juana Martíneza Montañésa. W 1614 wyjecha...
403
https://pl.wikipedia.org/wiki/Arytmetyka%20w%20rachunku%20lambda
Arytmetyka w rachunku lambda
Arytmetyka w rachunku lambda – rodzaj arytmetyki związanej z rachunkiem lambda, opierającej się na liczbach naturalnych Churcha. Następnik Funkcja następnika jest zdefiniowana następująco: Procedura ta nie robi nic innego jak „dodaje” jeszcze jedno wywołanie funkcji do pewnej liczby, przez co staje się ona liczbą...
404
https://pl.wikipedia.org/wiki/Antonim
Antonim
Antonim (z gr. „naprzeciw”, „imię, wyraz, tytuł”) – termin oznaczający przeciwieństwo, odwrotność znaczeniową wyrazu; antonimy to określenia przeciwstawne. Dyscyplina zajmująca się m.in. antonimami to leksykologia. Przykłady antonimów: ciepło – zimno, gruby – chudy, syty – głodny. Termin „antonim” również ma swó...
405
https://pl.wikipedia.org/wiki/Abraham%20Fornander
Abraham Fornander
Abraham Fornander (ur. 1812 w Szwecji, zm. 1887) – redaktor dziennika "The Polynesian", miłośnik Hawajów, inspektor Departamentu Szkolnictwa Królestwa Hawajskiego. Polinezyjski Oskar Kolberg, zebrał ogromne materiały dotyczące kultury rdzennych mieszkańców tych wysp. Zaprosił do współpracy naukowców pochodzenia hawajsk...
407
https://pl.wikipedia.org/wiki/Afrodyta
Afrodyta
Afrodyta (gr. Aphrodítē „wdzięk, urok”, łac. Venus) – w mitologii greckiej bogini miłości, piękna, kwiatów, pożądania i płodności. Najbardziej urodziwa z bogiń antycznych mitów. Jej rzymską odpowiedniczką była Wenus (Wenera). Pochodzenie i narodziny Kwestia jej pochodzenia jest różnie przedstawiana w mitach. Według...
408
https://pl.wikipedia.org/wiki/Apollo
Apollo
Apollo (gr. Apóllōn, zwany też Phoibos ‘Jaśniejący’, łac. Apollo) – w mitologii greckiej syn Zeusa i Leto. Urodził się na wyspie Delos i należy do dwunastu najważniejszych bogów Olimpu. Był bliźniaczym bratem Artemidy. Uważany za boga piękna, światła, życia, śmierci, zarazy, muzyki, wróżb, prawdy, prawa, porządku, pa...
410
https://pl.wikipedia.org/wiki/Akcent
Akcent
akcent – sposób wymowy (artykulacji, intonacji) akcent wyrazowy akcent zdaniowy akcent muzyczny akcent diakrytyczny Akcent – polski zespół muzyczny Akcent – rumuński zespół muzyczny Akcent – czasopismo literacko-artystyczne Zobacz też Akcenty
412
https://pl.wikipedia.org/wiki/Audiatur%20et%20altera%20pars
Audiatur et altera pars
Audiatur et altera pars, znana też jako Audi alteram partem (łac. należy wysłuchać drugiej strony) – podstawowa zasada w prawie procesowym rzymskim. Mówi ona: Niechaj druga strona też zostanie wysłuchana. W szerszym rozumieniu oznacza zakaz wydawania wyroku bez wysłuchania wszystkich argumentów za i przeciw. W przypadk...
414
https://pl.wikipedia.org/wiki/ALICE%20%28sztuczna%20inteligencja%29
ALICE (sztuczna inteligencja)
ALICE (Artificial Linguistic Internet Computer Entity) – program komputerowy starający się naśladować ludzką konwersację i jednocześnie projekt Open Source mający na celu jego doskonalenie. ALICE nie zdołał jeszcze całkowicie spełnić testu Turinga, ale trzykrotnie wygrał oparte na tym teście zawody o Nagrodę Loebnera. ...
415
https://pl.wikipedia.org/wiki/Algorytm%20min-max
Algorytm min-max
Minimax (czasami minmax) – metoda minimalizowania maksymalnych możliwych strat. Alternatywnie można je traktować jako maksymalizację minimalnego zysku (maximin). Wywodzi się to z teorii gry o sumie zerowej, obejmujących oba przypadki, zarówno ten, gdzie gracze wykonują ruchy naprzemiennie, jak i ten, gdzie wykonują ruc...
416
https://pl.wikipedia.org/wiki/Algorytm%20alfa-beta
Algorytm alfa-beta
Algorytm Alfa-Beta – algorytm przeszukujący, redukujący liczbę węzłów, które muszą być rozwiązywane w drzewach przeszukujących przez algorytm min-max. Jest to przeszukiwanie wykorzystywane w grach dwuosobowych, takich jak kółko i krzyżyk, szachy, go. Warunkiem stopu jest znalezienie przynajmniej jednego rozwiązania czy...
417
https://pl.wikipedia.org/wiki/Alfred%20Nobel
Alfred Nobel
Alfred Bernhard Nobel (ur. 21 października 1833 w Sztokholmie, zm. 10 grudnia 1896 w San Remo) – szwedzki chemik, inżynier, przemysłowiec, wynalazca m.in. dynamitu, fundator Nagrody Nobla. Życiorys Był synem Immanuela Nobla i Karoliny Ahlsell. Para pobrała się w 1827 i miała ośmioro dzieci, z których wieku dorosłego ...
418
https://pl.wikipedia.org/wiki/Asertywno%C5%9B%C4%87
Asertywność
Asertywność – posiadanie i wyrażanie własnego zdania oraz bezpośrednie wyrażanie emocji i postaw w granicach nienaruszających praw i psychicznego terytorium innych osób oraz własnych, bez zachowań agresywnych, a także obrona własnych praw w sytuacjach społecznych. Jest to umiejętność nabyta. Asertywność to: umiejętno...
420
https://pl.wikipedia.org/wiki/Amfifilowo%C5%9B%C4%87
Amfifilowość
Amfifilowość, amfipatyczność – właściwość niektórych związków chemicznych, polegająca na jednoczesnym wykazywaniu właściwości hydrofilowych (liofilowych) i hydrofobowych (liofobowych). Związki amfifilowe są zwykle długimi cząsteczkami, które na jednym końcu posiadają grupy rozpuszczalne w jednym rozpuszczalniku, a na ...
421
https://pl.wikipedia.org/wiki/Arystoteles
Arystoteles
Arystoteles (starogr. , Aristotelēs, ur. 384 p.n.e. w Stagirze, zm. 322 p.n.e. w Chalkis) – filozof, jeden z trzech – obok Sokratesa i Platona – najsławniejszych filozofów starożytnej Grecji. Nazywany też Stagirytą (od miejsca urodzenia) lub po prostu Filozofem (w tekstach średniowiecznych i nowożytnych). Był twórcą o...
423
https://pl.wikipedia.org/wiki/Atropina
Atropina
Atropina () – organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych, ester 3-hydroksytropanu i kwasu 3-hydroksy-2-fenylopropanowego. Antagonista pozazwojowych receptorów muskarynowych M1-M2. Nie wykazuje istotnego działania na pozostałe receptory muskarynowe. Stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający ...
424
https://pl.wikipedia.org/wiki/Ateny
Ateny
Ateny (nowogr. , Athī́na (trl.), Atina (trb.); st.gr. , Athēnai; ) – stolica i największe miasto Grecji, jeden z najważniejszych ośrodków turystycznych Europy z zabytkami kultury antycznej i zarazem dziesiąty co do wielkości zespół miejski w Unii Europejskiej na poziomie 3,5 mln mieszkańców (cała metropolia ma blisko 4...
426
https://pl.wikipedia.org/wiki/Ajschylos
Ajschylos
Ajschylos, Aischylos z Eleusis, Eschyl (gr. Aischýlos), (ur. 525 p.n.e. w Eleusis, zm. 456 p.n.e. na Sycylii) – jeden z najwybitniejszych (obok Sofoklesa i Eurypidesa) tragików ateńskich, powszechnie uważany za rzeczywistego twórcę tragedii greckiej. Wprowadził na scenę drugiego aktora, przyczynił się do rozwoju dialo...
450
https://pl.wikipedia.org/wiki/Advocaat
Advocaat
Advocaat [wym. adwokat], adwokat – holenderski likier o dużej lepkości, którego głównymi składnikami są jajka, cukier i brandy. Trunek został wynaleziony przez Holendra Eugena Verpoortena w Heinsbergu (dzisiejsza Nadrenia Północna-Westfalia). Produkowany z brandy o niskiej mocy (15-25%), cukru lub miodu, żółtek jaj, śm...
452
https://pl.wikipedia.org/wiki/Anna%20Mucha
Anna Mucha
Anna Maria Mucha (ur. 26 kwietnia 1980 w Warszawie) – polska aktorka, prezenterka i modelka. Życiorys W wieku dziewięciu lat zadebiutowała na dużym ekranie rolą Sabinki w filmie Andrzeja Wajdy Korczak. Następnie zagrała Karolinę Szymańską, główną bohaterkę Przeklętej Ameryki Krzysztofa Tchórzewskiego, Dankę Dresner w...
455
https://pl.wikipedia.org/wiki/Algorytm%20rsync
Algorytm rsync
Algorytm rsync – algorytm będący podstawą działania protokołu i narzędzia transferu plików rsync. Algorytm znajduje różnice między dwoma plikami umieszczonymi na dwóch różnych komputerach (czy bardziej ogólnie: urządzeniach) połączonych łączem o niskiej przepustowości; różnice dane są jako lista poleceń, które opisują ...
459
https://pl.wikipedia.org/wiki/Arkusz%20kalkulacyjny
Arkusz kalkulacyjny
Arkusz kalkulacyjny – program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu kolumn i wierszy, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na prezentację ich w różny sposób. Najważniejszym narzędziem arkusza kalkulacyjnego są funkcje (matematyczne, statystyczne, daty i czasu, finansowe,...
460
https://pl.wikipedia.org/wiki/Aparat%20fotograficzny
Aparat fotograficzny
Aparat fotograficzny (potocznie aparat) – urządzenie służące do wykonywania zdjęć fotograficznych. Pierwowzorem aparatu fotograficznego była camera obscura. Klasyczny aparat fotograficzny jest urządzeniem przystosowanym do naświetlania materiału światłoczułego, umieszczanego we wnętrzu aparatu w postaci zwiniętej błon...
461
https://pl.wikipedia.org/wiki/Brudnopis
Brudnopis
Brudnopis, brulion – rodzaj notesu służący do zapisywania notatek „na brudno”, czyli w sposób nieoficjalny; również tekst napisany „na brudno”. Notatki takie są przeznaczone tylko dla piszącego, więc nie są one zbyt rozbudowane. Często charakteryzują się prostym stylem. Niekiedy brudnopis jest stosowany do zapisywania...
467
https://pl.wikipedia.org/wiki/Biologia%20molekularna
Biologia molekularna
Biologia molekularna – nauka podstawowa zajmująca się biologią na poziomie molekularnym. Bada, w jaki sposób funkcjonowanie organizmów żywych uwarunkowane jest właściwościami budujących je cząsteczek, a zwłaszcza biopolimerów, jakimi są kwasy nukleinowe i białka. Zazębia się ona z takimi dziedzinami wiedzy jak genetyka...
468
https://pl.wikipedia.org/wiki/Behawioryzm
Behawioryzm
Behawioryzm (ang. behavior lub behaviour – zachowanie) – filozofia nauki o zachowaniu ludzi oraz zwierząt. W podejściu tym uznaje się istotną rolę: środowiska jako czynnika, który kontroluje zachowania organizmów indywidualnej historii uczenia się poprzez konsekwencje (historia wzmocnień). Według tego podejścia zach...
469
https://pl.wikipedia.org/wiki/BeOS
BeOS
BeOS – system operacyjny opracowany przez firmę Be Inc. Zaprojektowany do zastosowań multimedialnych. Do obsługi multimediów zastosowano nowoczesne rozwiązania takie jak; obsługę wielowątkowości, obsługę wielozadaniowości czy 64-bitowy system plików Be File System. Wielowątkowe jądro zaprojektowane w architekturze mik...
471
https://pl.wikipedia.org/wiki/Barwy%20proste
Barwy proste
Barwy proste (monochromatyczne, widmowe) – barwy otrzymane przez rozszczepienie światła białego. Barwa prosta to wrażenie wzrokowe wywołane falą elektromagnetyczną o konkretnej długości z przedziału fal widzialnych czyli ok. 380 nm - ok. 770 nm (podaje się tutaj różne podobne zakresy, normy nigdy nie będzie, bo nie mo...
472
https://pl.wikipedia.org/wiki/Barwy%20achromatyczne
Barwy achromatyczne
Barwy achromatyczne (barwy niekolorowe) – wszystkie barwy nieposiadające dominanty barwnej, a więc: biały, czarny oraz wszystkie stopnie szarości. Każda barwa achromatyczna to zrównoważona mieszanina widzialnych fal elektromagnetycznych wywołująca u obserwatora, w bieżących warunkach obserwacji, wrażenie psychiczne br...
473
https://pl.wikipedia.org/wiki/Barwy%20chromatyczne
Barwy chromatyczne
Barwy chromatyczne (barwy kolorowe) – posiadają cechy jakościowe, określony odcień i ton barwny). Wszystkie kolory w których można wyróżnić odcień, będący dominantą barwy. Są to wszystkie kolory prócz czerni, bieli i wszystkich szarości (które nazywamy barwami achromatycznymi). Barwy, w których dominuje promieniowanie ...
474
https://pl.wikipedia.org/wiki/Barwy%20z%C5%82o%C5%BCone
Barwy złożone
Barwy złożone – barwy składające się z mieszaniny barw prostych w dowolnych proporcjach, czyli z mieszaniny fal elektromagnetycznych o różnych długościach z zakresu promieniowania widzialnego. Jest to, w odróżnieniu od barw prostych, pozostała, przeważająca liczba istniejących kolorów. Wiele różnych kombinacji barw pro...
475
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bryt
Bryt
Bryt – pas materiału (kiedyś płótno), z którego po zespoleniu (kiedyś zszyciu) powstają żagle. W żaglach prostokątnych bryty biegną prostopadle i równolegle do lików, w żaglach skośnych najczęściej prostopadle lub równolegle do tylnego liku. Brytom można również nadawać specjalne kształty w celu nadania żaglom pożądan...
476
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bit
Bit
Bit (z ang., kawałek, także skrót od , czyli cyfra dwójkowa) – najmniejsza ilość informacji potrzebna do określenia, który z dwóch równie prawdopodobnych stanów przyjął układ. Jednostka logiczna. Jest to również najmniejsza jednostka informacji używana w odniesieniu do sprzętu komputerowego, a oznaczana jest za pomocą...
477
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bajt%20%28ujednoznacznienie%29
Bajt (ujednoznacznienie)
bajt – jednostka informacji Bajt kwantowy jednostka informacji kwantowej bajt (architektura) bajt (literatura) Byte (miesięcznik) Osady i osiedla arabskie zaczynające się od „Bajt”
479
https://pl.wikipedia.org/wiki/Buchta%20%28%C5%BCegluga%29
Buchta (żegluga)
Buchta – zwój liny zwinięty (zbuchtowany) i związany (przewiązany) specjalnie w taki sposób, aby można było z tej liny od razu skorzystać (rozwinąć) bez ryzyka splątania. Grubsze liny buchtuje się na pokładzie statku w różnego rodzaju kształty (często ozdobne), mniejsze zwija się i wiesza w ten sposób, aby jednym pros...
480
https://pl.wikipedia.org/wiki/Buchtowanie
Buchtowanie
buchtowanie – sposób zwinięcia lin w taki sposób, aby można było z tej liny od razu skorzystać (rozwinąć) bez ryzyka splątania. buchtowanie – rozorywanie przez dzika miejsc, w których poszukuje ukrytego w glebie pożywienia.
481
https://pl.wikipedia.org/wiki/Baza%20danych
Baza danych
Baza danych – zbiór danych zapisanych zgodnie z określonymi regułami. W węższym znaczeniu obejmuje dane cyfrowe gromadzone zgodnie z zasadami przyjętymi dla danego programu komputerowego specjalizowanego w gromadzeniu i przetwarzaniu tych danych. Program taki (często: pakiet programów) nazywany jest „systemem zarządzan...
489
https://pl.wikipedia.org/wiki/Barwy%20podstawowe
Barwy podstawowe
Barwy podstawowe – minimalne zestawy kolorów, które łączone umożliwiają uzyskanie dowolnych kolorów z podanego zakresu. W przypadku ludzi, układy te są oparte na trzech kolorach. Do addytywnego składania barw stosowanych np. w wyświetlaczach, zwykle używane są barwy czerwona, zielona i niebieska lub czerwona, żółta i n...
490
https://pl.wikipedia.org/wiki/Barwy%20dope%C5%82niaj%C4%85ce
Barwy dopełniające
Barwy dopełniające – pary barw, które połączone ze sobą w równych proporcjach dają (w zależności od metody łączenia) – czerń, biel lub szarość. Barwy dopełniające to pary barw dopełniające się do achromatyczności. Zazwyczaj są przedstawiane jako barwy leżące naprzeciwko siebie na kole barw. w addytywnej metodzie łącz...
491
https://pl.wikipedia.org/wiki/Barwa%20czarna
Barwa czarna
Barwa czarna – najciemniejsza z barw. W teorii oznacza całkowity brak światła widzialnego odbijanego przez ciało przy oświetleniu dowolnym światłem widzialnym. W praktyce miejsce tak ciemne, że poprzez kontrast z resztą otoczenia nie można określić jego barwy z powodu niedoboru światła z tego kierunku. Praktycznie ci...
492
https://pl.wikipedia.org/wiki/Benzoesan%20sodu
Benzoesan sodu
Benzoesan sodu, E211, – organiczny związek chemiczny, sól sodowa kwasu benzoesowego, stosowana jako konserwant żywności. Na skalę przemysłową uzyskuje się go syntetycznie. Ma właściwości bakteriostatyczne i fungistatyczne, hamuje rozwój drożdży, pleśni, bakterii masłowych, octowych oraz w mniejszym stopniu mlekowych. ...
493
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bydgoszcz
Bydgoszcz
Bydgoszcz (, niem. ) – miasto na prawach powiatu w północnej Polsce, siedziba wojewody i jednostek mu podporządkowanych oraz największe miasto województwa kujawsko-pomorskiego. Stolica Księstwa bydgosko-wyszogrodzkiego, Obwodu Nadnoteckiego, Departamentu, Rejencji oraz województw: pomorskiego, bydgoskiego i ponownie b...
495
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bia%C5%82ka%20%28ujednoznacznienie%29
Białka (ujednoznacznienie)
białka – wielkocząsteczkowe biopolimery zbudowane z reszt aminokwasów połączonych ze sobą wiązaniami peptydowymi Geografia Polski Miejscowości i ich części Wg TERYT jest ich 18, w tym 12 podstawowych Białka – część miasta Biała Podlaska Białka – część miasta Szklarska Poręba Białka – wieś w woj. dolnośląskim, w ...
498
https://pl.wikipedia.org/wiki/Brazylia
Brazylia
Brazylia (, ), oficjalnie Federacyjna Republika Brazylii (, ) – państwo w Ameryce Południowej, położone we wschodniej części kontynentu, nad Oceanem Atlantyckim. Największe i najludniejsze państwo tego kontynentu, a jednocześnie jedno z największych i najludniejszych państw świata. Zajmuje obszar 8 515 767 km² (5. pod...
500
https://pl.wikipedia.org/wiki/Belgia
Belgia
Belgia, Królestwo Belgii (, , ) – państwo federacyjne w zachodniej Europie, w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej, ONZ oraz NATO. Graniczy od południa z Francją (620 km) i z Luksemburgiem (148 km), od wschodu z Niemcami (167 km) i od północy z Holandią (450 km). Łączna długość granic ląd...
501
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bo%C5%9Bnia%20i%20Hercegowina
Bośnia i Hercegowina
Bośnia i Hercegowina (bośn. i chorw.: , , , skrótowo BiH) – państwo federacyjne ze stolicą w Sarajewie położone w południowej Europie, na Półwyspie Bałkańskim. Graniczy na północy, zachodzie i południu z Chorwacją, na wschodzie z Serbią, a na południowym wschodzie z Czarnogórą. Od południowego zachodu ma dostęp do Morz...
502
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bu%C5%82garia
Bułgaria
Bułgaria, Republika Bułgarii () – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią Północną od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy. Bułgaria jest członkiem: Organizacji Narodów Zjednoczonych (od 1955), Organizacji Traktatu...
503
https://pl.wikipedia.org/wiki/Beryl%20%28pierwiastek%29
Beryl (pierwiastek)
Beryl (Be, ) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 4, metal należący do drugiej grupy głównej układu okresowego. Stosunkowo rzadko występuje we Wszechświecie, z reguły jako produkt spalacji większych jąder atomowych pod wpływem promieniowania kosmicznego. W związkach jest dwuwartościowy. Naturalnie występuje jed...
504
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bor
Bor
Bor (B, ) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 5, półmetal z bloku p układu okresowego. Charakterystyka Bor pod względem chemicznym przypomina krzem i węgiel, gdyż tworzy borowodory – analogi węglowodorów i krzemowodorów. Reakcja boru z gorącym, stężonym kwasem azotowym prowadzi do utworzenia kwasu borowego . B...
505
https://pl.wikipedia.org/wiki/Buddyzm
Buddyzm
Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – „Nauka Przebudzonego”) – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z ro...
508
https://pl.wikipedia.org/wiki/Budda
Budda
Budda (sanskr. Buddha „oświecony”, „przebudzony”, „nieuśpiony”), właśc. Siddhartha Gautama urodzony jako książę około 560 p.n.e. we wsi Lumbini na terenie współczesnego Nepalu. Pierwszą część swojego życia spędził na doświadczaniu przyjemności, otoczony zbytkiem i luksusem. Znudzony dotychczasowymi doświadczeniami wysz...
510
https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C5%82ona%20kom%C3%B3rkowa
Błona komórkowa
Błona komórkowa, błona cytoplazmatyczna, błona plazmatyczna, plazmolemma, plazmolema (cytolemma, plasmolemma) – półprzepuszczalna błona biologiczna oddzielająca wnętrze komórki od świata zewnętrznego. Jest ona złożona z dwóch warstw fosfolipidów oraz białek, z których niektóre są luźno związane z powierzchnią błony (bi...
511
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bonsai
Bonsai
– sztuka miniaturyzowania drzew, krzewów lub roślin uprawianych w odpowiednio dobranych, płaskich naczyniach, donicach (np. ceramicznych). Efekt ten jest uzyskiwany poprzez specyficzne, staranne przycinanie, ograniczanie korzeni oraz pielęgnację uwzględniającą właściwości rośliny. W potocznym znaczeniu – zminiaturyzowa...
512
https://pl.wikipedia.org/wiki/Boles%C5%82aw%20III%20Krzywousty
Bolesław III Krzywousty
Bolesław III Krzywousty (ur. 20 sierpnia 1086, zm. 28 października 1138) – książę małopolski, śląski i sandomierski w latach 1102–1107, książę Polski w latach 1107–1138. Pochodził z dynastii Piastów, był synem Władysława I Hermana i Judyty czeskiej, córki króla Czech Wratysława II, oraz ojcem książąt: Władysława II Wyg...
514
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bash
Bash
bash – powłoka systemowa UNIX napisana dla projektu GNU. Program jest rozprowadzany na licencji GPL. Bash to jedna z najpopularniejszych powłok systemów uniksowych. Jest domyślną powłoką w większości dystrybucji systemu GNU/Linux oraz w systemie macOS od wersji 10.3 do 10.14, istnieją także wersje dla większości syste...
515
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bzip2
Bzip2
bzip2 – algorytm i program komputerowy implementujący algorytm bzip, służący do bezstratnej kompresji danych. Program jest dostępny na licencji analogicznej do licencji BSD. Bzip2 jest popularny w systemach Unix i Linux. Zwykle jest używany do kompresji archiwów tar, często używanych do rozpowszechniania oprogramowani...
516
https://pl.wikipedia.org/wiki/Barwa%20bia%C5%82a
Barwa biała
Barwa biała – najjaśniejsza z barw. Jest to zrównoważona mieszanina barw prostych, która jest odbierana przez człowieka jako najjaśniejsza w otoczeniu odmiana szarości. Wyjaśnieniem tej definicji może być przykład, że zawsze fragment tła można oświetlić mocniejszym światłem białym i wtedy dotychczasowa, pozostała biał...
517
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bernard%20Law%20Montgomery
Bernard Law Montgomery
Sir Bernard Law Montgomery, 1. wicehrabia Montgomery of Alamein, KG, GCB, DSO, PC, ps. „Monty” (ur. 17 listopada 1887 w Londynie, zm. 24 marca 1976 w Alton) – brytyjski dowódca wojskowy, marszałek polny British Army. Życiorys Młodość Bernard Law Montgomery urodził się 17 listopada 1887 w Londynie. Był czwartym z dzi...
518
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bariera%20kulturowa
Bariera kulturowa
Bariera kulturowa – wszelkie oddziaływania o charakterze kulturowym czy językowym, które ograniczają komunikację i interakcję grup kulturowych. Przeszkodami w kontaktach międzykulturowych mogą być, oprócz barier kulturowych, bariery naturalne (np. pasma górskie, rzeki), a także bariery psychologiczne (stereotypy i upr...
519
https://pl.wikipedia.org/wiki/Blitzkrieg
Blitzkrieg
Blitzkrieg (z niem. wojna błyskawiczna) – termin oznaczający błyskawiczne uderzenie wojskowymi siłami zbrojnymi (powietrznymi, morskimi i lądowymi) na dane państwo. Założenia Najważniejszym elementem wojny błyskawicznej jest wykorzystanie momentu zaskoczenia poprzez napad w skali strategicznej oraz dążenie do maksyma...
521
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bernardo%20Bellotto
Bernardo Bellotto
Bernardo Bellotto zwany Canaletto, także Canaletto młodszy (ur. 30 stycznia 1721 w Wenecji, zm. 17 listopada 1780 w Warszawie) – włoski malarz, przedstawiciel weneckiego malarstwa wedutowego, od 1767 działał w Polsce. Życiorys Canaletto był Włochem. Malarstwa uczył się w pracowni swojego wuja Canala, również zwanego...
522
https://pl.wikipedia.org/wiki/Brom
Brom
Brom (Br, , , oznacza „mocno pachnący” lub „smród”, ) – pierwiastek chemiczny, niemetal z grupy fluorowców w układzie okresowym. W warunkach normalnych jest brunatnoczerwoną cieczą o ostrym, nieprzyjemnym zapachu zbliżonym do zapachu chloru. Jest jedynym niemetalem występującym w warunkach normalnych w postaci cieczy. ...
523
https://pl.wikipedia.org/wiki/Babia%20G%C3%B3ra
Babia Góra
Babia Góra () – masyw górski w Paśmie Babiogórskim należącym do Beskidu Żywieckiego w Beskidach Zachodnich (według słowackiej terminologii są to Oravské Beskydy). Najwyższym szczytem jest Diablak (1724 m, , czyli Diabelski Szczyt), często nazywany również Babią Górą, jak cały masyw. Jest najwyższym szczytem Beskidów Za...
524
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bantustan
Bantustan
Bantustan (od Bantu – grupy ludów odmiany czarnej) – terytoria wydzielone w latach 1971–1981 z obszaru Południowej Afryki, które miały być miejscem zamieszkania poszczególnych grup czarnoskórej ludności. Zajmowały one około 1/8 powierzchni Południowej Afryki. Regiony te, mające być formalnie niepodległymi państwami bąd...
525
https://pl.wikipedia.org/wiki/Basic%20English
Basic English
Basic English (z ang. „podstawowa angielszczyzna”, także skrótowiec od inicjałów angielskich wyrazów: = „brytyjski”, = „amerykański”, = „naukowy”, = „międzynarodowy” i = „handlowy”) – forma języka angielskiego obejmująca 850 podstawowych wyrazów o nieskomplikowanej budowie gramatycznej. Została stworzona w 1930 r....
526
https://pl.wikipedia.org/wiki/Beskidy
Beskidy
Beskidy (cz., słow. Beskydy, ukr. Бескиди, ang. Beskids, niem. Beskiden) – grupa pasm górskich w łańcuchu Karpat, rozciągająca się od rzeki Beczwy na zachodzie (Czechy) po rzekę Czeremosz (Ukraina) na wschodzie. Szerokość Beskidów wynosi 50–70 km, a ich długość ok. 600 km. Granice Granice Beskidów są określone w trad...
527
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bieszczady
Bieszczady
Bieszczady (522.12 i 522.13; węg. Besszádok, słow. i cz. Bukovské vrchy, rus. Бещады, ukr. Бещади) – grupa dwóch pasm górskich w łańcuchu Karpat. Pasma Bieszczadów znajdują się między Przełęczą Łupkowską (640 m n.p.m.) a Przełęczą Wyszkowską (933 m n.p.m.). Najwyższy szczyt Bieszczadów to Pikuj (1405 m n.p.m., na Ukrai...
529
https://pl.wikipedia.org/wiki/Beskidy%20Zachodnie
Beskidy Zachodnie
Beskidy Zachodnie (513.4-5, słow. Západné Beskydy) – makroregion położony w obrębie Zewnętrznych Karpat Zachodnich, którego średnie wysokości nad poziomem morza oscylują pomiędzy 600 a 1400 m n.p.m. (wyjątek to masyw Pilska i masyw Babiej Góry, które przekraczają 1500 m n.p.m.). W skład Beskidów Zachodnich wchodzą: 5...
530
https://pl.wikipedia.org/wiki/Boles%C5%82aw%20Chrobry%20%28powie%C5%9B%C4%87%29
Bolesław Chrobry (powieść)
Bolesław Chrobry – dzieło życia polskiego pisarza Antoniego Gołubiewa. Czteroczęściowy cykl pisany w latach 1947–1974 opowiada o życiu i przemianach w zwyczajach i sposobie widzenia świata społeczności, z której wyrósł po wiekach naród polski. Portretuje wszystkie warstwy społeczne – od pospolitego raba, po księcia Bol...
532
https://pl.wikipedia.org/wiki/Ba%C5%82tyk%20%28ujednoznacznienie%29
Bałtyk (ujednoznacznienie)
Morze Bałtyckie Euroregion Bałtyk jednostki pływające: ORP „Bałtyk” – polskie okręty: ORP „Bałtyk” (w służbie 1927-1939) – hulk szkolny, eks. francuski krążownik pancernopokładowy „D’Entrecasteaux” ORP „Bałtyk” (w służbie 1954-1982) – okręt hydrograficzny projektu B-63, następnie przemianowany na okręt rozpoznawcz...
533
https://pl.wikipedia.org/wiki/Beskid%20Makowski
Beskid Makowski
Beskid Średni (dawniej nazywany Beskidem Makowskim, 513.48) – grupa górska, część Beskidów Zachodnich. Od zachodu sąsiaduje z Beskidem Małym, Kotliną Żywiecką i Beskidem Żywieckim, od północy z Pogórzem Wielickim, od wschodu z Beskidem Wyspowym, od południa z Kotliną Rabczańską, Pasmem Babiogórskim i pasmem Beskidów Or...
534
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bobrzanie
Bobrzanie
Bobrzanie (łac. Poborane) – plemię zachodniosłowiańskie (IX-XI wiek), prawdopodobnie niewielkie i zależne od sąsiadujących z nim Dziadoszyców (łac. Dedosizi). Swą nazwę plemię zawdzięcza rzece Bóbr, tam też szukano śladów ich siedzib. Ich istnienie było jednak kwestionowane, głównie z powodu nielicznych przekazów pisan...
535
https://pl.wikipedia.org/wiki/Biskupin%20%28powiat%20%C5%BCni%C5%84ski%29
Biskupin (powiat żniński)
Biskupin (niem. Urstätt) – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Gąsawa (na Pojezierzu Gnieźnieńskim). Leży w obrębie regionu historyczno-etnograficznego zwanego Pałukami. Historia Na jej terenie znajduje się stanowisko archeologiczne Biskupin. Wieś klucza żnińskiego arcybiskupstwa gn...
536
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bezprym
Bezprym
(ur. 986 lub 987, zm. 1032) – książę Polski od 1031 do 1032. W 1031 roku przejął władzę po niemiecko-ruskim ataku na Polskę. Według źródeł władca odznaczający się niezwykłym okrucieństwem. Zmarł zamordowany wiosną 1032. Za jego czasów być może miała miejsce tzw. reakcja pogańska. Bezprym należy, razem z Wacławem III, ...
537
https://pl.wikipedia.org/wiki/Boudika
Boudika
Boudika, Budyka ( lub , celt. Buddug lub Buadaca, , ; ur. około 30 we wschodniej Brytanii, zm. 61 w okolicach Londinium) – królowa Icenów zamieszkujących wschodnią Brytanię. Przewodziła powstaniu przeciwko Cesarstwu Rzymskiemu w latach 60–61. Uznawana za symbol walki o wolność i bohaterkę ludową Wielkiej Brytanii. Ety...
538
https://pl.wikipedia.org/wiki/Brytowie
Brytowie
Brytowie (łac. Brittones, bryt. Pritani lub Priteni) – lud celtycki zamieszkujący Brytanię przed najazdem Anglów i Sasów. Pochodzenie Pochodzenie Brytów jest prawdopodobnie heterogeniczne: lud ten powstał w wyniku zmieszania napływowej ludności celtyckiej, która przybyła z kontynentu przed 400 r. p.n.e. z Piktami – l...
539
https://pl.wikipedia.org/wiki/BosWash
BosWash
Megalopolis północno-wschodniego wybrzeża USA (znane także jako BosWash, lub rzadziej BosNyWash, akronim utworzony od nazw miast wchodzących w skład megalopolis) – określenie wysoce zurbanizowanego obszaru północno-wschodnich Stanów Zjednoczonych, wskazujące na to, że obszar ten pod pewnymi względami funkcjonuje jako j...
540
https://pl.wikipedia.org/wiki/Burowie
Burowie
Burowie (także Boerowie; w języku niderlandzkim boer, wym. [], oznacza chłopa, rolnika, farmera) – potomkowie głównie holenderskich, flamandzkich i fryzyjskich kalwinistów, niemieckich luteran i francuskich hugenotów, którzy osiedlali się w Afryce Południowej w XVII i XVIII wieku. W mniejszej liczbie mają korzenie skan...
541
https://pl.wikipedia.org/wiki/Nied%C5%BAwied%C5%BA%20czarny
Niedźwiedź czarny
Niedźwiedź czarny, baribal, niedźwiedź amerykański (Ursus americanus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae). Najbardziej rozpowszechniony na terenach górzystych i leśnych w Ameryce Północnej (od północnej Kanady do Florydy i Meksyku). Masywna budowa ciała, długość ciała samców 140–200 cm, ...
542
https://pl.wikipedia.org/wiki/Biogeografia
Biogeografia
Biogeografia (gr. bíos ‘życie’, gé ‘ziemia’, gráphein ‘pisać’) – nauka przyrodnicza z pogranicza biologii i geografii, badająca rozmieszczenie przestrzenne osobników oraz: przyczyny prawidłowości tego rozmieszczenia, jego geologicznej przeszłości; prognozy na jego na przyszłość. Biogeografia zajmuje się zarówno poj...
544
https://pl.wikipedia.org/wiki/Brigitte%20Bardot
Brigitte Bardot
Brigitte Anne Marie Bardot (ur. 28 września 1934 w Paryżu) – francuska modelka, piosenkarka i aktorka filmowa, symbol seksapilu w latach 50. i 60. XX wieku, jedna z największych gwiazd francuskiego kina; później także działaczka na rzecz ochrony praw zwierząt. Życiorys Wczesne lata Brigitte Bardot urodziła się jako ...
545
https://pl.wikipedia.org/wiki/Mjanma
Mjanma
Mjanma (, Myanma, wym. ), Birma (dawniej oficjalnie: Związek Birmański), nazwa oficjalna Republika Związku Mjanmy, , Pyidaungzu Thammada Myanma Naingngandaw, wym. ) – państwo położone w Azji Południowo-Wschodniej nad Zatoką Bengalską i Morzem Andamańskim, wzdłuż rzeki Irawadi. Graniczy z Chinami, Tajlandią, Indiami, La...
546
https://pl.wikipedia.org/wiki/Biegun%20geomagnetyczny
Biegun geomagnetyczny
Biegun geomagnetyczny – punkt przecięcia się osi geomagnetycznej (osi dipola ziemskiego pola magnetycznego) z powierzchnią Ziemi. Jako że pole magnetyczne Ziemi nie jest ściśle dipolowe, igła kompasu nie wskazuje położenia biegunów geomagnetycznych. Nomenklatura W geografii bieguny magnetyczne (i geomagnetyczne) Ziem...
547
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bronis%C5%82aw%20Pi%C5%82sudski
Bronisław Piłsudski
Bronisław Piotr Piłsudski (ur. 2 listopada 1866 w Zułowie, zm. 17 maja 1918 w Paryżu) – polski zesłaniec, etnograf, zajmujący się ludami i kulturami Dalekiego Wschodu, głównie ludem Ajnów, który obserwował na Sachalinie, a później na wyspie Hokkaido. Był bratem Józefa, Adama, Jana i Kazimierza. Życiorys Od 1874 miesz...
548
https://pl.wikipedia.org/wiki/Berkeley%20Software%20Distribution
Berkeley Software Distribution
BSD (ang. Berkeley Software Distribution, czasami nazywany Berkeley Unix) – odmiana systemu operacyjnego Unix wywodząca się ze stworzonych na Uniwersytecie Kalifornijskim Berkeley rozszerzeń dla systemu rozwijanego przez firmę AT&T. Także potoczna nazwa licencji BSD, na której te systemy są wydawane oraz pokrewnych lic...
549
https://pl.wikipedia.org/wiki/BMX
BMX
BMX () – nazwa roweru, a także rodzaju kolarstwa, które zostało zapoczątkowane w USA w latach 60. i 70. XX wieku. Sport ten uprawia się na torach ziemnych ze sztucznie przygotowanymi przeszkodami z użyciem rowerów na kołach 20-calowych () posiadających wzmocnioną i bardzo uproszczoną (bez przerzutek) konstrukcję. Poza...
550
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bierzmowanie
Bierzmowanie
Bierzmowanie, chryzmacja lub miropomazanie – jeden z trzech sakramentów wtajemniczenia chrześcijańskiego w Kościele katolickim, prawosławnym, starokatolickim i anglikańskim. Zgodnie z tradycją chrześcijańską bierzmowanie uważane jest za drugi po chrzcie sakrament inicjacji chrześcijańskiej. Przez Katechizm Kościoła kat...
551
https://pl.wikipedia.org/wiki/Berlin
Berlin
Berlin – stolica, największe miasto Niemiec i zarazem kraj związkowy. Zajmuje powierzchnię ok. 891,70 km² i zamieszkuje go 3 755 251 osób (31 grudnia 2022). Jest największym miastem w Unii Europejskiej pod względem liczby mieszkańców w granicach administracyjnych. Berlin jest podzielony na dwanaście okręgów administra...
552
https://pl.wikipedia.org/wiki/Buenos%20Aires
Buenos Aires
Buenos Aires – stolica Argentyny, największe miasto tego kraju i jedno z największych w Ameryce Południowej, stanowiące samodzielną jednostkę administracyjną (miasto autonomiczne). Położone jest we wschodniej części kraju, na południowym (prawym) brzegu estuarium La Plata. W 2022 roku liczyło 3 120 612 mieszkańców; głó...
553
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bulletin%20board%20system
Bulletin board system
, – usługa komputerowa polegająca na udostępnianiu na maszynie jego właściciela miejsca, gdzie można umieszczać i czytać ogłoszenia, obsługiwać własną skrzynkę pocztową, dokonywać transferu plików itp. Charakterystyka „Klasyczny” to komputer osobisty zaopatrzony w stosowne oprogramowanie i oczekujący na połączenie ...
554
https://pl.wikipedia.org/wiki/BITNET
BITNET
BITNET – zapoczątkowana w 1981 ogólnoświatowa sieć rozległa, w pewnym sensie konkurencyjna do Internetu. Nazwa sieci pochodzi od angielskiego hasła Because It's There Network, szerzej znanego w formie Because It's Time Network. Zasięg terytorialny Sieć BITNET była oparta na serwerach IBM działających pod kontrolą sys...
555
https://pl.wikipedia.org/wiki/Brumaire
Brumaire
Brumaire (z fr. brume = 'gęsta mgła') – drugi miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym, drugi miesiąc jesienny. Zaczynał się 22, 23 lub 24 października i trwał do 20, 21 lub 22 listopada. Po brumaire następował miesiąc frimaire. Zobacz też „Brumaire” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej Okrę...
557
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bertrand%20Russell
Bertrand Russell
Bertrand Arthur William Russell, 3. hrabia Russell (ur. 18 maja 1872 w Ravenscroft, Walia, zm. 2 lutego 1970 w Penrhyndeudraeth, Walia) – brytyjski filozof, logik, matematyk, działacz społeczny i eseista. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1950. Zainicjował w 1954 roku kampanię pokojową Pugwash. Jest...
558
https://pl.wikipedia.org/wiki/Blender%20%28program%29
Blender (program)
Blender – wolne i otwarte oprogramowanie do modelowania i renderowania obrazów oraz animacji trójwymiarowych o niekonwencjonalnym interfejsie użytkownika. Umożliwia także tworzenie prezentacji interaktywnych (np. gier) na własnym silniku graficznym (istnieje osobny program pozwalający uruchamiać takie prezentacje). Je...
559
https://pl.wikipedia.org/wiki/Pistolet%20Beretta%20M9
Pistolet Beretta M9
Beretta M9 – amerykański pistolet samopowtarzalny, licencyjna wersja włoskiego pistoletu Beretta 92F. Historia Pod koniec lat 70. XX wieku przepisowym pistoletem US Army był M1911A1. Była to klasyczna konstrukcja, ale egzemplarze eksploatowane przez armię pochodziły z dostaw zrealizowanych przed rokiem 1946. Pojawiły...
560
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bro%C5%84%20palna
Broń palna
Broń palna – broń miotająca pociski energią gazów powstałych ze spalania ładunku miotającego. W zależności od rodzaju zastosowanego układu miotającego, dzieli się ona na broń lufową i broń rakietową. Trzeci Protokół do Konwencji ONZ o międzynarodowej przestępczości zorganizowanej w art. 3 lit. a jako broń palną określ...
562
https://pl.wikipedia.org/wiki/Biblioteka%20programistyczna
Biblioteka programistyczna
Biblioteka programistyczna – plik dostarczający podprogramy, dane oraz typy danych, które mogą zostać wykorzystane z poziomu kodu źródłowego programu. Użycie bibliotek to sposób na ponowne wykorzystanie tego samego kodu. Dobór odpowiedniej biblioteki programistycznej może ułatwić zaimplementowanie niemalże dowolnego z...
563
https://pl.wikipedia.org/wiki/Boris%20Pasternak
Boris Pasternak
Boris Leonidowicz Pasternak (ros. Борис Леонидович Пастернак; ur. w Moskwie, zm. 30 maja 1960 w Pieriediełkinie) – rosyjski poeta i prozaik żydowskiego pochodzenia. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1958, której przyznanie spotkało się z powszechnym aplauzem w kręgach literackich, ale dotkliwie sko...