id
stringlengths
1
7
url
stringlengths
31
408
title
stringlengths
1
239
text
stringlengths
1
345k
710
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bona%20Sforza
Bona Sforza
Bona Sforza d’Aragona (ur. 2 lutego 1494 w Vigevano, zm. 19 listopada 1557 w Bari) – od 1518 królowa Polski i wielka księżna litewska, księżna Rusi, Prus i Mazowsza itd., księżna Bari i Rosano, spadkobierczyni pretensji do Królestwa Jerozolimy od 1524. Żona Zygmunta Starego, matka Zygmunta Augusta i Anny Jagiellonki. ...
712
https://pl.wikipedia.org/wiki/Brandmajster
Brandmajster
Brandmajster to stopień oficerski w dawnych, zawodowych strażach pożarnych (ogniowych). Odpowiadał on stopniowi kapitana w wojsku. Przypisy Bibliografia B. Nowowiejski, W sprawie wpływów języka niemieckiego na polszczyznę, „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza”, 17, 2010, s. 118. Stopnie strażackie
713
https://pl.wikipedia.org/wiki/Czechizm
Czechizm
Czechizm, bohemizm (od Bohemia – łacińskiej nazwy Czech) – element językowy zapożyczony z języka czeskiego i funkcjonujący stale w obrębie innego języka. Słowo „czechizm” może też oznaczać doraźne wprowadzenie elementów języka czeskiego do tekstu, np. w celach artystycznych lub stylizacyjnych. Do czechizmów międzynaro...
714
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bohemia%20%28jaskinia%29
Bohemia (jaskinia)
Bohemia – ósma pod względem głębokości jaskinia Nowej Zelandii. Znajduje się w północnej części Wyspy Południowej, w krasowym rejonie góry Mount Owen. Jaskinia została odkryta w 1990 przez członków czeskiego klubu speleologicznego Alberice. Przy długości wynoszącej 11 230 m, Bohemia jest 8. pod względem długości jaski...
715
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bebop
Bebop
Bebop (również rebop, lub po prostu bop) – styl jazzowy z początków lat 40. XX wieku. Powstał na wschodnim wybrzeżu USA. Główni twórcy: Charlie Parker (ps. Bird), Dizzy Gillespie, Thelonious Monk, Fats Navarro, Bud Powell. W porównaniu z wcześniejszymi stylami muzyki jazzowej, np. swingiem, charakteryzował się dużą swo...
716
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa%20pod%20Grunwaldem
Bitwa pod Grunwaldem
Bitwa pod Grunwaldem (zwana w języku niemieckim pierwszą bitwą pod Tannenbergiem „Schlacht bei Tannenberg”, a w języku litewskim bitwą pod Żalgirisem „Žalgirio mūšis”) – jedna z największych bitew w historii średniowiecznej Europy (pod względem liczby uczestników), stoczona na polach pod Grunwaldem 15 lipca 1410 roku, ...
717
https://pl.wikipedia.org/wiki/Boles%C5%82aw%20V%20Wstydliwy
Bolesław V Wstydliwy
Bolesław V Wstydliwy (ur. 21 czerwca 1226 w Starym Korczynie, zm. 7 grudnia 1279) – książę krakowski (od 1243) i sandomierski (od 1232), ostatni przedstawiciel małopolskiej linii Piastów. Narodziny, filiacja, przydomek Bolesław urodził się 21 czerwca 1226 jako syn Leszka Białego i księżniczki ruskiej Grzymisławy. Im...
718
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa%20pod%20Gorlicami
Bitwa pod Gorlicami
Bitwa pod Gorlicami – bitwa podczas I wojny światowej. Walki pozycyjne pod Gorlicami trwały prawie pół roku, ale decydujące starcie rozpoczął niespodziewany atak wojsk niemieckich i austro-węgierskich 2 maja 1915. W dniach 2–5 maja 1915 pod Gorlicami został przerwany front rosyjski. W najnowszych opracowaniach popular...
719
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa
Bitwa
Bitwa – zbrojne starcie sił zbrojnych stron prowadzących wojnę, mające zwykle duży lub decydujący wpływ na przebieg lub wynik operacji, kampanii i wojny. We współczesnej terminologii wojskowej bitwa to kilka jednoczesnych lub kolejnych operacji prowadzonych siłami kilku współdziałających ze sobą frontów lub grup armii ...
720
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa%20pod%20Lenino
Bitwa pod Lenino
Bitwa pod Lenino – starcie zbrojne w dniach 12–13 października 1943 w pobliżu miasteczka Lenino nad rzeką Miereją na wschodniej Białorusi (8 km od granicy z Rosją) stoczone w ramach operacji orszańskiej przez Armię Czerwoną (33 Armia Frontu Zachodniego i walcząca w jej składzie 1 Polska Dywizja Piechoty im. Tadeusza Ko...
721
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bison%20%28program%29
Bison (program)
Bison – generator parserów utworzony w ramach projektu GNU. Jest w dużej mierze kompatybilny z programem Yacc, oferując w stosunku do niego kilka udoskonaleń. Zazwyczaj używany jest razem z programem flex, choć może korzystać z leksera napisanego ręcznie lub wygenerowanego przez inne narzędzie. Program Bison przyjmuje...
722
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bronis%C5%82aw%20Malinowski%20%28antropolog%29
Bronisław Malinowski (antropolog)
Bronisław Kasper Malinowski (ur. 7 kwietnia 1884 w Krakowie, zm. 16 maja 1942 w New Haven) – polski antropolog społeczny i ekonomiczny, podróżnik, a także filozof, etnolog, religioznawca i socjolog. Jego prace miały znaczący wpływ na dyscyplinę antropologii. Większość życia i kariery spędził w Wielkiej Brytanii i USA. ...
723
https://pl.wikipedia.org/wiki/Babaszka
Babaszka
Babaszka, babaszek, firet kwadratowy, firet kwadratu – rodzaj zecerskiego justunku średniego o stopniu jednego kwadratu i grubości 24, 36 oraz 48 punktów typograficznych; na początku XX wieku babaszką nazywano justunek wydrążony wzdłuż obu dłuższych boków szyny. Przypisy Zecerstwo
724
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bizmut
Bizmut
Bizmut (Bi, , ) – pierwiastek chemiczny, metal bloku p układu okresowego. Nazwa pochodzi od zlatynizowanego niemieckiego słowa Wismut, pochodzącego od określenia weisse Masse, ‘biała masa’. Właściwości Czysty bizmut jest kruchym metalem o srebrnym połysku z różowymi refleksami. Jako jedna z nielicznych substancji wy...
726
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bariatria
Bariatria
Bariatria – dziedzina medycyny zajmująca się diagnozowaniem, określaniem przyczyn, profilaktyką i leczeniem nadwagi, a zwłaszcza otyłości, w tym metodami chirurgicznymi. Terminologia Termin bariatria (ang. bariatrics) powstał w roku 1965 z języka greckiego (βάρος-ἰατρός, waga-medycyna). Dziedzina obejmuje metody lecz...
729
https://pl.wikipedia.org/wiki/Gwiazdozbi%C3%B3r%20Barana
Gwiazdozbiór Barana
Baran (łac. Aries, dop. Arietis, skrót Ari) – 39. co do wielkości gwiazdozbiór znajdujący się pomiędzy Andromedą i Bykiem. Pomimo swej niewielkiej jasności odgrywał dużą rolę w astronomii, w Baranie bowiem znajdował się punkt przecięcia ekliptyki i równika niebieskiego, tzw. punkt Barana. Przejście Słońca przez ten pun...
731
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bruksela
Bruksela
Bruksela (, , ) – stolica Belgii, miasto położone w środkowej części kraju nad rzeką Zenne. Aglomeracja brukselska (w sensie geograficznym) prócz obszaru Regionu Stołecznego Brukseli obejmuje także pewną liczbę gmin flamandzkich. Bruksela jest siedzibą króla i parlamentu belgijskiego, a ponadto jest siedzibą instytucj...
733
https://pl.wikipedia.org/wiki/Biopolimery
Biopolimery
Biopolimery – polimery występujące naturalnie w organizmach żywych, które są przez nie produkowane. Znaczna część związków organicznych występujących w tych organizmach to właśnie biopolimery. Wchodzą w skład komórek, są też budulcem w obszarach międzykomórkowych. Szczególnie ważną rolę pełnią biopolimery mające wiele ...
735
https://pl.wikipedia.org/wiki/Biotyna
Biotyna
Biotyna ( – życie), witamina H, witamina B7 – heterocykliczny organiczny związek chemiczny z grupy witamin B. Zawiera układ skondensowanych pierścieni – imidazolidynowego oraz tiolanowego z łańcuchem alkilowym zakończonym grupą karboksylową. Występuje w organizmach zwierzęcych (głównie w wątrobie i żółtku), roślinnych,...
741
https://pl.wikipedia.org/wiki/Burrhus%20Frederic%20Skinner
Burrhus Frederic Skinner
Burrhus Frederic Skinner (ur. 20 marca 1904 w Susquehanna, zm. 18 sierpnia 1990 w Cambridge) – amerykański psycholog, jeden z twórców i najważniejszych przedstawicieli behawioryzmu, rozwijał teorię warunkowania instrumentalnego. Stworzył paradygmat badawczy znany jako eksperymentalna analiza zachowania. Życiorys Stud...
742
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa%20na%20Psim%20Polu
Bitwa na Psim Polu
Bitwa na Psim Polu – jedna z bitew wojny polsko-niemieckiej 1109 r., do której dojść mogło (o ile miała ona w ogóle miejsce) latem tego roku na terenach Psiego Pola (obecnie osiedla, a wcześniej dzielnicy Wrocławia), pomiędzy wojskami księcia polskiego Bolesława III Krzywoustego i króla niemieckiego Henryka V. Wincenty...
743
https://pl.wikipedia.org/wiki/Bromowod%C3%B3r
Bromowodór
Bromowodór – nieorganiczny związek chemiczny, połączenie bromu i wodoru, bezbarwny gaz, mocno dymiący w powietrzu. Jest analogiem chlorowodoru. Ma właściwości redukujące. Otrzymywanie Skala przemysłowa Bromowodór (a także kwas bromowodorowy) jest wytwarzany w znacznie mniejszych ilościach niż chlorowodór (oraz kwas ...
744
https://pl.wikipedia.org/wiki/Benzyna
Benzyna
Benzyna (od → nazwa żywicy jednego z drzew egzotycznych) – mieszanina ciekłych węglowodorów, jeden z głównych rodzajów paliwa stosowanego do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy. Stosowana także jako rozpuszczalnik. Skład To paliwo ciekłe produkuje się m.in. poprze...
748
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chirurgia
Chirurgia
Chirurgia (z grec. cheir − ręka, ergon – czyn, działanie, cheirurgia – ręcznie wykonywana praca) – dziedzina medycyny zajmująca się leczeniem operacyjnym chorób i urazów. Osoba praktykująca chirurgię lub dziedzinę pochodną chirurgii nazywana jest chirurgiem. Jest ona nauką nadrzędną i zawiera wiele podspecjalności. Sam...
749
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chemia%20organiczna
Chemia organiczna
Chemia organiczna – dziedzina chemii zajmująca się badaniem budowy, właściwości oraz reakcji związków chemicznych zawierających węgiel, a także opracowywaniem różnorodnych metod syntezy tych połączeń. Ponadto związki organiczne zawierać mogą atomy innych pierwiastków, takich jak wodór, tlen, azot, fosfor, krzem oraz si...
750
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chemia%20fizyczna
Chemia fizyczna
Chemia fizyczna jest nauką zajmującą się badaniem zjawisk makroskopowych, atomowych, subatomowych i międzycząsteczkowych w układach chemicznych uwzględniając prawa i pojęcia fizyki. Stosuje się zasady i pojęcia fizyki, takie jak ruch, energia, siła, czas, termodynamika, chemię kwantową, mechanikę statystyczną, dynamikę...
751
https://pl.wikipedia.org/wiki/Czcionka
Czcionka
Czcionka (staropolskie nazwy: krotło, cćonka, trzcionka) – rodzaj nośnika pojedynczych znaków pisma drukarskiego (liter, cyfr, ornamentów, znaków), podstawowy materiał zecerski używany w technice druku wypukłego. Współcześnie czcionka drukarska została wyparta przez czcionkę komputerową, która jest obrazem pojedynczego...
752
https://pl.wikipedia.org/wiki/Czworok%C4%85t
Czworokąt
Czworokąt, czworobok – wielokąt płaski o czterech bokach. Każdy czworokąt ma dwie przekątne – odcinki łączące dwa niesąsiednie wierzchołki. Wyróżnia się kilka typów czworokątów na podstawie równoległości boków, symetrii, równości boków lub miar kątów. Przykładowe kategorie to: trapezy – mające co najmniej jedną parę ...
755
https://pl.wikipedia.org/wiki/CD-ROM
CD-ROM
CD-ROM (akronim ang. Compact Disc Read Only Memory) – płyta kompaktowa zawierająca dane dostępne, ale nie modyfikowalne, w komputerze w formie pamięci masowej. Standard zapisu dowolnych danych binarnych został opracowany przez Sony i Philips w 1985 w tzw. Żółtej Księdze (ang. Yellow Book), będącej pierwszym rozszerzeni...
757
https://pl.wikipedia.org/wiki/CPAN
CPAN
CPAN () – źródło dokumentacji oraz modułów do języka Perl. Zgromadzone moduły mają bardzo wiele zastosowań (np. umożliwiają dostęp do baz danych czy protokołów komunikacyjnych, tworzenie obrazków, wykonywanie skomplikowanych operacji matematycznych i in.). Na początku 2007 roku liczba modułów przekraczała 11 000, a ich...
760
https://pl.wikipedia.org/wiki/CP/M
CP/M
CP/M (ang. Control Program/Monitor lub Control Program/Microcomputer) – prosty system operacyjny, produkowany przez firmę Digital Research, dopuszczający działanie tylko jednego procesu (wykonywanego programu). Ta cecha – normalna we wczesnych latach osiemdziesiątych XX w. – upraszczała konstrukcję systemu, przede wszy...
763
https://pl.wikipedia.org/wiki/C%20%28ujednoznacznienie%29
C (ujednoznacznienie)
C – trzecia litera alfabetu łacińskiego, czwarta litera alfabetu polskiego. C oznaczenie stopni w skali temperatury Celsjusza cyfra rzymska oznaczająca liczbę 100 (od łac. centum – "sto") cyfra w układzie szesnastkowym symbolizująca wartość dwanaście (także w każdym innym pozycyjnym systemie liczbowym o podstawie ...
764
https://pl.wikipedia.org/wiki/C%2B%2B
C++
C++ – język programowania ogólnego przeznaczenia. Język został zaprojektowany przez Bjarne Stroustrupa jako rozszerzenie języka C o obiektowe mechanizmy abstrakcji danych i silną statyczną kontrolę typów. Zachowanie zgodności z językiem C na poziomie kodu źródłowego pozostaje jednym z podstawowych celów projektowych k...
765
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chemia%20analityczna
Chemia analityczna
Chemia analityczna zajmuje się analizą związków i mieszanin. Analiza chemiczna może mieć trzy cele: Chemiczna analiza ilościowa – jej celem jest ustalenie ilościowego składu substancji – np. udział procentowy poszczególnych składników w mieszaninie bądź stężenie wybranego składnika. Chemiczna analiza jakościowa – je...
766
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chemiczna%20analiza%20strukturalna
Chemiczna analiza strukturalna
Chemiczna analiza strukturalna – zespół technik umożliwiających dokładne ustalenie struktury chemicznej czystych związków. Analizę tę przeprowadza się zwykle w przypadku syntezy nowych związków chemicznych, celem ustalenie ich budowy i udowodnienia że badana reakcja chemiczna doprowadziła do pożądanych skutków. Znacz...
767
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chromatografia
Chromatografia
Chromatografia (z gr. chrōma – barwa i gráphō – piszę) – technika analityczna lub preparatywna służąca do rozdzielania lub badania składu mieszanin związków chemicznych. W każdej technice chromatograficznej najpierw rozdziela się badaną mieszaninę, a następnie przeprowadza się detekcję poszczególnych składników. Rozd...
769
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cutty%20Sark
Cutty Sark
SV Cutty Sark – XIX-wieczny kliper herbaciany, który pobił wiele rekordów prędkości. Jest to obecnie jedyny zachowany kliper herbaciany na świecie, stoi teraz w suchym doku przy nabrzeżu w dzielnicy Londynu, Greenwich jako statek-muzeum. Historia i rejsy „Cutty Sark” zbudowano w Szkocji w 1869 r. jako żaglowiec do pr...
770
https://pl.wikipedia.org/wiki/Ciek%C5%82y%20kryszta%C5%82
Ciekły kryształ
Ciekłe kryształy – faza pośrednia między ciekłym i krystalicznym stanem skupienia materii, którą charakteryzuje zdolność do płynięcia, charakterystyczna dla cieczy i jednocześnie dalekozasięgowe uporządkowanie tworzących ją cząsteczek, podobnie jak to ma miejsce w kryształach. W literaturze fachowej nazwa ciekły krysz...
771
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cytochromy
Cytochromy
Cytochromy – grupa białek uczestniczących w transporcie elektronów w procesie fosforylacji oksydacyjnej. W mikrosomach cytochrom P450 uczestniczy w procesie metabolizmu ksenobiotyków. W cytochromach funkcję grupy prostetycznej pełni hem lub jego analogi. Cytochromy łańcucha oddechowego według wzrastającego potencjału...
772
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cia%C5%82o%20sta%C5%82e
Ciało stałe
Ciało stałe – rodzaj fazy skondensowanej, każda substancja, która nie jest płynna, czyli zachowuje kształt. Ciało stałe jest pojęciem mało precyzyjnym i mogą w nim występować w rzeczywistości różne stany skupienia materii zwane bardziej precyzyjnie fazami fizycznymi. Właściwości ciał stałych są przedmiotem badań fizyki...
773
https://pl.wikipedia.org/wiki/Ciecz
Ciecz
Ciecz – stan skupienia materii pośredni między ciałem stałym a gazem, w którym ciało fizyczne trudno zmienia objętość, ale łatwo zmienia kształt. Wskutek tego ciecz przyjmuje kształt naczynia, w którym się znajduje, ale w przeciwieństwie do gazu nie rozszerza się, aby wypełnić je całe. Powierzchnia styku cieczy z gazem...
776
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cyfra
Cyfra
Cyfra – umowny znak pisarski służący do zapisywania liczb. Już w trzecim tysiącleciu p.n.e. używano w Egipcie hieroglifów do oznaczania jednostek, dziesiątek i tak dalej, aż do 10.000.000. Innych cyfr używano w Babilonii (tzw. babiloński system liczbowy), jeszcze innych w starożytnych Grecji i Rzymie. Rozpowszechnion...
777
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cydr
Cydr
Cydr, inaczej jabłecznik – napój alkoholowy, przefermentowany sok z dojrzałych jabłek (niedoprawiany cukrem), o wyglądzie od mętnego po klarowny, o zawartości alkoholu 1,2–8,5%. Odznacza się świeżym aromatem i lekko słodkawym, kwaskowo-orzeźwiającym smakiem jabłek, dobrze gasi pragnienie. Wytwarzany przez fermentację m...
778
https://pl.wikipedia.org/wiki/Calvados%20%28nap%C3%B3j%20alkoholowy%29
Calvados (napój alkoholowy)
Calvados (pol. kalwados) – napój alkoholowy (winiak francuski), odznaczający się wytrawnym smakiem owocowym (jabłkowym) i charakterystycznym jabłkowym bukietem. Wyrabiany jest głównie w departamencie Calvados w Normandii poprzez destylację cydru. Istnieje 230 odmian jabłek oraz 139 odmian gruszek, z których można go w...
779
https://pl.wikipedia.org/wiki/Czeski%20b%C5%82%C4%85d
Czeski błąd
Czeski błąd – popularna, potoczna nazwa błędu przestawienia znaków, powstałego w trakcie maszynowego przepisywania tekstu (np. na maszynie do pisania lub klawiaturze komputera), a niegdyś również w trakcie prac zecerskich. Jest to konkretny rodzaj błędu polegający na przestawieniu kolejności dwóch sąsiednich znaków w t...
780
https://pl.wikipedia.org/wiki/Miejsce%20aktywne
Miejsce aktywne
Miejsce aktywne, centrum aktywne, centrum katalityczne – część cząsteczki, która jest bezpośrednio zaangażowana w reakcji chemicznej. W przypadku prostych cząsteczek, takich jak np. kwasy nieorganiczne w reakcję zaangażowana jest cała cząsteczka. W przypadku dużych i złożonych cząsteczek, takich jak np. enzymy, polimer...
781
https://pl.wikipedia.org/wiki/Celuloza
Celuloza
Celuloza ( ‘komórka’) – nierozgałęziony biopolimer, polisacharyd zbudowany liniowo z 3000–14 000 cząsteczek D-glukozy połączonych wiązaniami β-1,4-glikozydowymi (masa molowa 160–560 kg/mol). Łańcuchy te mają długość około siedmiu mikrometrów. Wiązanie β przyczynia się do utworzenia sztywnych, długich nitek, które układ...
782
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chemia%20supramolekularna
Chemia supramolekularna
Chemia supramolekularna – dział chemii organicznej zajmującej się strukturami złożonymi z wielu podjednostek, które powstają samorzutnie na skutek słabych oddziaływań międzycząsteczkowych takich jak: siły van der Waalsa, słabe wiązania wodorowe, oddziaływania π-π (nazywanych także stackingiem) i oddziaływania elektrost...
783
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chinina
Chinina
Chinina (), – organiczny związek chemiczny, alkaloid o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej w Andach. Chinina była pierwszym skutecznym lekiem przeciw malarii. Została zastąpiona środkami o mniejszych działaniach ubocznych i stosuje się ją zazwyczaj w wypadku oporności...
784
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cywilizacja
Cywilizacja
Cywilizacja – poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, który charakteryzuje się określonym poziomem kultury materialnej, stopniem opanowania środowiska naturalnego i nagromadzeniem instytucji społecznych. Stanowi ona najwyższy poziom organizacji społeczeństw, z którymi jednostki identyfikują się. W sk...
785
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cz%C4%99stochowa
Częstochowa
Częstochowa – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, siedziba powiatu częstochowskiego. W latach 1975–1998 stolica i siedziba władz województwa częstochowskiego. Pomimo administracyjnej przynależności do województwa śląskiego, pod względem historycznym i kulturowym stanowi część Małopol...
789
https://pl.wikipedia.org/wiki/Ca%C5%82ka%20oznaczona
Całka oznaczona
Całka oznaczona – synonim nazwy „całka Riemanna” albo ogólniej: określenie odnoszące się do tych pojęć całki, dla których zachodzi pewna wersja wzoru Newtona-Leibniza, jak na przykład: całka niewłaściwa (Riemanna), całka po konturze na płaszczyźnie zespolonej, całka z dystrybucji, całka z formy różniczkowej spełnia...
791
https://pl.wikipedia.org/wiki/Ca%C5%82ka%20Riemanna
Całka Riemanna
Całka Riemanna – konstrukcja analizy matematycznej przedstawiona przez niemieckiego matematyka Bernharda Riemanna w 1854 roku w jego pracy habilitacyjnej na Uniwersytecie w Getyndze pt. Über die Darstellbarkeit einer Funktion durch eine trigonometrische Reihe („O reprezentowalności funkcji przez szereg trygonometryczny...
793
https://pl.wikipedia.org/wiki/COBOL
COBOL
COBOL (akronim od ) – wysokopoziomowy język programowania stworzony i używany do tworzenia aplikacji biznesowych. COBOL jest językiem imperatywnym, proceduralnym, oraz od 2002 roku, obiektowym. Język ten w znacznym stopniu nadal używany jest w aplikacjach systemów typu mainframe, wymagających przetwarzania danych na w...
794
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chile
Chile
Chile (, ), oficjalnie Republika Chile (, wym. , ) – państwo w Ameryce Południowej, w południowo-zachodniej części kontynentu. Zajmuje powierzchnię 756 102 km², a zamieszkane jest przez 18 549 457 osób (szac. 2023). Terytorium Chile rozciąga się wąskim pasem na długości około 4300 km, pomiędzy łańcuchem górskim Andów ...
795
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chorwacja
Chorwacja
Chorwacja, Republika Chorwacji (, ) – państwo leżące na pograniczu Europy Środkowej i Europy Południowej, nad Morzem Adriatyckim i graniczące od południa z Bośnią i Hercegowiną oraz Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu ma dostęp do Morza Adriatyckiego. Od 1 lipca 2...
797
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cefalizacja
Cefalizacja
Cefalizacja (gr. kephalé – głowa) – proces ewolucyjny prowadzący w rozwoju osobniczym do rozrastania się przedniej części ciała i wyodrębnienia wyspecjalizowanego odcinka głowowego zawierającego otwór gębowy, narządy zmysłów i zwoje nerwowe. Występuje u wolno żyjących zwierząt dwubocznie symetrycznych, począwszy od wi...
798
https://pl.wikipedia.org/wiki/Ciep%C5%82o%20w%C5%82a%C5%9Bciwe
Ciepło właściwe
Ciepło właściwe – ciepło potrzebne do zmiany temperatury ciała w jednostkowej masie o jedną jednostkę gdzie: – dostarczone ciepło, – masa ciała, – różnica temperatur. To samo ciepło właściwe można zdefiniować również dla chłodzenia. W układzie SI jednostką ciepła właściwego jest dżul przez kilogram i przez ke...
799
https://pl.wikipedia.org/wiki/Ciep%C5%82o
Ciepło
Ciepło w fizyce – jeden z dwóch, obok pracy, sposobów przekazywania energii wewnętrznej układowi termodynamicznemu. Jest to przekazywanie energii chaotycznego ruchu cząstek (atomów, cząsteczek, jonów). Ciepło oznacza również ilość energii wewnętrznej przekazywanej w procesie cieplnym. Aby uniknąć nieporozumień, dla od...
800
https://pl.wikipedia.org/wiki/Czes%C5%82aw%20Mi%C5%82osz
Czesław Miłosz
Czesław Miłosz (ur. 30 czerwca 1911 w Szetejniach, zm. 14 sierpnia 2004 w Krakowie) – polski poeta, prozaik, eseista, historyk literatury, tłumacz, dyplomata; w latach 1951–1993 przebywał na emigracji, do 1960 we Francji, następnie w Stanach Zjednoczonych; w Polsce do 1980 obłożony cenzurą; laureat Nagrody Nobla w dzie...
801
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chrze%C5%9Bcija%C5%84stwo
Chrześcijaństwo
Chrześcijaństwo (, Christianismós, ), chrystianizm – religia monoteistyczna zaliczana do grupy abrahamicznej. Powstała w I wieku n.e. w Palestynie, wówczas podlegającej Cesarstwu Rzymskiemu. Religię tę założył Jezus z Nazaretu, przez wyznawców nazwany Chrystusem, ponieważ uznano go za mesjasza przepowiedzianego w Bibli...
803
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chojn%C3%B3w
Chojnów
Chojnów () – miasto i gmina w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim. Położona w centralnej części Dolnego Śląska, na Równinie Chojnowskiej, nad rzeką Skorą. Chojnów uzyskał lokację miejską przed 1241 rokiem. Pierwszy raz nazwany miastem (civitas) w 1272 roku. Na rozwój miasta przez lata wpływało po...
804
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chemiczna%20analiza%20jako%C5%9Bciowa
Chemiczna analiza jakościowa
Chemiczna analiza jakościowa – zespół technik umożliwiających poznanie składu chemicznego badanych mieszanin związków chemicznych. Zazwyczaj wykorzystuje się charakterystyczne reakcje chemiczne dla poszczególnych grup związków. Chemiczną analizę jakościową można podzielić na: chemiczną analizę jakościową związków nie...
805
https://pl.wikipedia.org/wiki/Ci%C5%9Bnienie
Ciśnienie
Ciśnienie – wielkość skalarna określona jako wartość siły działającej prostopadle do powierzchni, podzielona przez powierzchnię, na jaką ona działa, co przedstawia zależność: gdzie: – ciśnienie [Pa], – składowa siły prostopadła do powierzchni [N], – powierzchnia [m²]. W przypadku gazów w stanie ustalonym w sp...
806
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chemiczna%20analiza%20jako%C5%9Bciowa%20zwi%C4%85zk%C3%B3w%20nieorganicznych
Chemiczna analiza jakościowa związków nieorganicznych
Chemiczna analiza jakościowa związków nieorganicznych (zwana także klasyczną metodą analizy jakościowej) – dział analizy jakościowej zajmujący się rozdziałem i identyfikacją związków nieorganicznych za pomocą odczynników chemicznych. Najczęściej odnosi się do detekcji najpowszechniej występujących pierwiastków i jonów....
807
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chlorki
Chlorki
Chlorki – ogólna nazwa związków chemicznych, soli kwasu solnego lub innych związków zawierających chlor. W chemii nieorganicznej chlorkami nazywa się: sole kwasu solnego; pochodne kwasów, w których przynajmniej jedna grupa OH została zastąpiona przez atom chloru (chlorki kwasowe). W chemii organicznej określenie ch...
808
https://pl.wikipedia.org/wiki/Computer%20to%20plate
Computer to plate
Computer to plate – jedna z dwóch podstawowych metod tworzenia formy drukowej. Drugą jest CtF (ang. Computer-to-Film), czyli metoda stykowa, analogowa. W obu przypadkach efektem końcowym jest forma drukowa. Różnica polega na technologii wykonania, a co za tym idzie – na czasie pracy i jakości efektu końcowego, tzn. wyż...
809
https://pl.wikipedia.org/wiki/Computer%20to%20film
Computer to film
Computer to film – technologia tworzenia formy kopiowej na potrzeby poligrafii, która polega na naświetlaniu z komputera klisz na urządzeniu zwanym naświetlarką. W praktyce termin ten jest jednak stosowany w znaczeniu jednej z dwu podstawowych metod prowadzących do stworzenia formy drukowej w druku offsetowym. Drugą je...
810
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chemia%20nieorganiczna
Chemia nieorganiczna
Chemia nieorganiczna () – chemia wszystkich związków niezaliczanych do organicznych, czyli nieorganicznych. Kryteria podziału na chemię nieorganiczną i organiczną ewoluowały na przestrzeni czasu. Współcześnie według IUPAC przyjmuje się, że jest to chemia wszystkich związków, w których nie występuje wiązanie węgiel-wo...
812
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chemia%20teoretyczna
Chemia teoretyczna
Chemia teoretyczna – dział chemii zaliczany do chemii fizycznej, zajmujący się zagadnieniami związanymi z wiedzą chemiczną od strony teoretycznej, czyli bez wykonywania eksperymentów w laboratorium. Nie znaczy to jednak, że chemia teoretyczna ignoruje wyniki eksperymentalne: zazwyczaj stara się z lepszym lub gorszym sk...
813
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cimabue
Cimabue
Cimabue, właśc. Cenni di Pepo (ur. ok. 1240, zm. 1302 w Pizie) – włoski malarz i mozaicysta epoki gotyku. Życiorys Działał we Florencji, Rzymie, Pizie i Asyżu. Jego dzieła miały charakter wyłącznie religijny. Tworzył mozaiki, freski i obrazy (Ukrzyżowanie – Museo dell'Opera di Santa Croce, Florencja, Tronująca Madonn...
816
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chlor
Chlor
Chlor, Cl (, od chloros - „zielonożółty”) − pierwiastek chemiczny z grupy fluorowców, niemetal o liczbie atomowej 17. Izotopy stabilne to 35Cl i 37Cl. Chlor jest toksycznym żółtozielonym gazem około dwa i pół razy cięższym od powietrza, o nieprzyjemnym, duszącym zapachu. Jest silnym utleniaczem, wybielaczem i środkie...
818
https://pl.wikipedia.org/wiki/CSS
CSS
Centralna Szkoła Strzelnicza – szkoła Wojska Polskiego funkcjonująca w latach 1922–1939 w Toruniu kaskadowe arkusze stylów () – język służący do opisu formy prezentacji stron WWW Counter-Strike: Source – taktyczny first-person shooter stworzony przez Valve na silniku graficznym Source – sposób ataku na serwis WWW p...
822
https://pl.wikipedia.org/wiki/Content%20Scramble%20System
Content Scramble System
– system szyfrowania zawartości płyt DVD-Video. Jego celem jest ograniczenie niekontrolowanego przepływu płyt DVD pomiędzy rynkami, na które są wydawane. System opiera się o wykorzystanie zapisanych w odtwarzaczu kluczy kryptograficznych: urządzenie sprzedane w danym rejonie może odtworzyć tylko płyty przeznaczone dla ...
823
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cyceron
Cyceron
Marek Tulliusz Cyceron (), inaczej Marek Tulliusz Cycero (ur. 3 stycznia 106 p.n.e., zm. 7 grudnia 43 p.n.e.) – pisarz, mówca, polityk, dowódca wojskowy, filozof, prawnik i kapłan rzymski. Jako polityk i wódz stojący na czele stronnictwa broniącego republiki rzymskiej przeciw Cezarowi, Antoniuszowi i Oktawianowi, ponió...
824
https://pl.wikipedia.org/wiki/Casablanca%20%28film%29
Casablanca (film)
Casablanca – amerykański melodramatyczny film noir w reżyserii Michaela Curtiza z 1942 roku, którego akcja dzieje się w czasie II wojny światowej, w kontrolowanym przez Francję Vichy marokańskim mieście Casablanca. Film wyreżyserował Michael Curtiz, w głównych rolach wystąpili Humphrey Bogart jako Rick Blaine oraz Ing...
825
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chrom
Chrom
Chrom (Cr, łac. chromium) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy z bloku d układu okresowego. Ma 13 izotopów, od 45Cr do 57Cr, z czego trwałe są izotopy 50, 52, 53 i 54. Został odkryty w roku 1797 przez Louisa Nicolasa Vauqellina. Nazwa Nazwa wywodzi się od greckiego słowa „chroma” oznaczającego „kolor”. Chrom na...
826
https://pl.wikipedia.org/wiki/Caravaggio
Caravaggio
Michelangelo Merisi da Caravaggio (ur. 29 września 1571 w Mediolanie, zm. 18 lipca 1610 w Porto Ercole koło Monte Argentario) – włoski malarz działający w latach 1593–1610 w Rzymie, Neapolu, na Malcie i Sycylii. Był reformatorem malarstwa europejskiego na przełomie XVI i XVII wieku. W swoich obrazach wyrzekł się piękna...
827
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cynk
Cynk
Cynk (Zn, ) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy z grupy cynkowców w układzie okresowym (grupa 12). Odkryto 30 izotopów cynku z przedziału mas 54–83, z czego trwałe są izotopy , , , i . Został odkryty w Indiach lub Chinach przed 1500 rokiem p.n.e. Do Europy wiedza o tym metalu zawędrowała dopiero w XVII wieku....
828
https://pl.wikipedia.org/wiki/Certyfikat%20j%C4%99zykowy
Certyfikat językowy
Certyfikat językowy – zaświadczenie o znajomości języka obcego na danym poziomie wydawane po odpowiednim egzaminie. Certyfikaty Języka albański Gjuha shqipe për të huaj – organizowany przez uniwersytet w Tiranie, poziomy od A1 do C2, Język angielski Preliminary English Test (PET), First Certificate in English (F...
830
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cochise
Cochise
Cochise (czyt. Koczis, w języku Apaczów K’uu-ch’ish „dąb”, ur. ok. 1810–1815, zm. 8 czerwca 1874) – wódz szczepu Chokonen Apaczów Chiricahua. Uważany za jednego z największych indiańskich wodzów Ameryki. Cechowały go wyjątkowe zdolności wojownika i stratega, duża inteligencja, talent negocjatora i mówcy, przenikliwość ...
832
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chester%20Nimitz
Chester Nimitz
Chester William Nimitz (ur. 24 lutego 1885 we Fredericksburgu, zm. 20 lutego 1966 w Yerba Buena Island w stanie Kalifornia) – amerykański admirał, oficer okrętów podwodnych i nawodnych. W latach 1941–1945 dowódca Floty Pacyfiku, zaś po zakończeniu II wojny światowej szef operacji morskich United States Navy. Po japońs...
833
https://pl.wikipedia.org/wiki/Szalony%20Ko%C5%84
Szalony Koń
Szalony Koń, właściwie Tȟašúŋke Witkó w standardowej ortografii Dakotów (lub Tashunka Uitko, co znaczy: jego koń jest nieposkromiony) (ur. 4 grudnia 1849, zm. 5 września 1877) – wódz Indian z plemienia Oglalów, należących do konfederacji Dakotów Tetonów (Siuksów), którzy uważali go za duchowego przywódcę. Jego misją by...
834
https://pl.wikipedia.org/wiki/CD-Audio
CD-Audio
CD-Audio, Audio-CD, CD-DA (ang. Compact Disc Digital Audio) – standard cyfrowego zapisu dźwięku na płycie kompaktowej wykorzystujący kodowanie PCM o częstotliwości próbkowania 44,1 kHz i rozdzielczości 16 bitów na próbkę. Opis Płyta CD pozwala na zapis dwóch kanałów (stereo). Muzyka jest podzielona na ścieżki, po któ...
836
https://pl.wikipedia.org/wiki/Calgacus
Calgacus
Kalgakus (Calgacus) – pierwszy Kaledończyk wspomniany w literaturze rzymskiej. Tacyt opisuje go jako wpływowego przywódcę Kaledończyków, człowieka z wielkim poczuciem godności i znakomitego mówcę. Wobec nasilającej się ofensywy rzymskich wojsk Juliusza Agrykoli, Kalgakus w 84 r. zgromadził przeszło 30-tysięczną armię ...
840
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cypr
Cypr
Cypr, Republika Cypryjska ( Kýpros, ) – państwo położone na wyspie Cypr leżącej we wschodniej części Morza Śródziemnego. Poprzez wody terytorialne graniczy z oddaloną o 70 km na północ Turcją. Jest członkiem Unii Europejskiej, ma wprowadzoną walutę euro. Największymi miastami kraju są: Nikozja (stolica) oraz Limassol. ...
841
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cypr%20%28wyspa%29
Cypr (wyspa)
Cypr (ang. Cyprus, gr. Κύπρος, tur. Kıbrıs) – azjatycka wyspa we wschodniej części Morza Śródziemnego, często traktowana jako część Bliskiego Wschodu. Czasami bywa jednak zaliczana do Europy, gdyż historycznie, kulturowo i politycznie stanowi jej część. Jest trzecią pod względem wielkości wyspą na Morzu Śródziemnym po ...
842
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cenzura
Cenzura
Cenzura (łac. censere ’osądzać’) – kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań. Polega na weryfikacji audycji radiowych, telewizyjnych, widowisk, Internetu itp. przez organy państwowe z punktu widzenia ich zgodności z prawem, polityką państwową, obronnośc...
845
https://pl.wikipedia.org/wiki/Clement%20Attlee
Clement Attlee
Clement Richard Attlee (ur. 3 stycznia 1883 w Londynie, zm. 8 października 1967 tamże) – brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii w latach 1945–1951. Od 1922 był deputowanym Partii Pracy, a od 1935 aż do 1955, kiedy przeszedł na polityczną emeryturę, jej przywódcą. W latach 1940–1945 był członkiem gabinetu wojenne...
847
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cyrkiel%20%28ujednoznacznienie%29
Cyrkiel (ujednoznacznienie)
cyrkiel – przyrząd kreślarski Cyrkiel – gwiazdozbiór nieba południowego cyrkiel (korporacyjny) cyrkiel (cerkiel) – przylegający do polany lub hali obszar lasu nienależący do właścicieli tej polany czy hali
848
https://pl.wikipedia.org/wiki/Centaury%20%28mitologia%29
Centaury (mitologia)
Centaury i centaurydy (także centaurowie; z gr. Kéntauroi, łac. Centauri) – w mitologii greckiej pół ludzie, pół konie. Były to mityczne istoty o mieszanej budowie. Górna część ich ciała (tułów, głowa, ręce) była podobna do ciała człowieka, natomiast dolna miała kształt konia. Uchodziły za potomstwo Kentaurosa i klacz...
849
https://pl.wikipedia.org/wiki/Chiricahua
Chiricahua
Apacze Chiricahua – plemię Indian Ameryki Północnej należące, obok Apaczów Mescalero, do zachodniego odłamu Apaczów. Biorące swoją nazwę od pasma górskiego – o tej samej nazwie – w południowo-wschodniej Arizonie. Samo słowo „Apacze” pochodzi z języka Indian Zuni, gdzie Apachu jest określeniem wroga. Sami Apacze nazywal...
850
https://pl.wikipedia.org/wiki/Che%C5%82msko%20%C5%9Al%C4%85skie
Chełmsko Śląskie
Chełmsko Śląskie (przed 1945 niem. Schömberg) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kamiennogórskim, w gminie Lubawka. Wieś leży u zbiegu Zadrny i potoku Meta na wysokości 500 - 550 m n.p.m., w południowym krańcu Kotliny Krzeszowskiej, pomiędzy Górami Kruczymi a Zaworami. Dawniej miasto; u...
851
https://pl.wikipedia.org/wiki/Charles%20Francis%20Richter
Charles Francis Richter
Charles Francis Richter (ur. 26 kwietnia 1900 w Hamilton, Ohio, zm. 20 kwietnia 1985 w Pasadenie, Kalifornia) – amerykański geofizyk, profesor Kalifornijskiego Instytutu Technologicznego w Pasadenie. Życiorys Zajmował się głównie problematyką trzęsień ziemi i rozchodzenia się fal sejsmicznych. Stworzył, nazwaną jego ...
853
https://pl.wikipedia.org/wiki/Czas
Czas
Czas – wielkość fizyczna określająca kolejność zdarzeń oraz odstępy między zdarzeniami zachodzącymi w tym samym miejscu. Pojęcie to jest również przedmiotem rozważań filozoficznych; może być rozumiana jako: chwila, punkt na osi czasu, odcinek czasu, trwanie, zbiór wszystkich punktów i okresów czasowych, czwarta ws...
855
https://pl.wikipedia.org/wiki/Czas%20uniwersalny
Czas uniwersalny
Czas uniwersalny (średni czas słoneczny Greenwich, ang. universal time, UT; Greenwich Mean Time, GMT, także zachodnioeuropejski) – czas słoneczny średni na południku zerowym, za który przyjęto południk przechodzący przez obserwatorium astronomiczne w miejscowości Greenwich (obecnie jest to dzielnica Londynu) w Wielkiej...
856
https://pl.wikipedia.org/wiki/Czas%20urz%C4%99dowy
Czas urzędowy
Czas urzędowy - umowny czas obowiązujący na danym obszarze, najczęściej państwa lub mniejszej jednostki podziału terytorialnego. Opis Czas urzędowy najczęściej ustalany jest w taki sposób, by cała jednostka administracyjna znajdowała się w jednej strefie. W państwach o dużej rozciągłości równoleżnikowej na różnych ob...
857
https://pl.wikipedia.org/wiki/Czas%20%C5%9Brodkowoeuropejski
Czas środkowoeuropejski
Czas środkowoeuropejski (, CET) – strefa czasowa odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 15°E, który różni się o 1 godzinę od uniwersalnego czasu koordynowanego (UTC+1:00). Czas środkowoeuropejski jest najszerzej stosowanym w krajach Unii Europejskiej, między innymi w środkowej i zachodniej Europie. Historia Prz...
858
https://pl.wikipedia.org/wiki/Czerwiec
Czerwiec
Nazwa Nazwa miesiąca (według Brücknera) pochodzi od słowa czerw. Inne źródła wywodzą nazwę miesiąca i nazwę koloru czerwonego od owada czerwca polskiego, z którego wyrabiano czerwony barwnik (koszenilę) do tkanin i zbierano w czerwcu na korzeniach rośliny czerwiec trwały. Nazwa występuje też w innych językach półn...
859
https://pl.wikipedia.org/wiki/Cygwin
Cygwin
Cygwin – kolekcja narzędzi wolnego i otwartego oprogramowania, które udostępniają programom działającym pod systemem Windows funkcjonalność przypominającą system Linux, a także biblioteka dla systemu Windows standardu POSIX. Aplikacje używają głównie interfejsu tekstowego, ale dostępny jest również podsystem grafiki X....