abstract stringlengths 40 681 | section_names stringlengths 11 94 | article stringlengths 4.61k 164k |
|---|---|---|
Hàng ngàn người dự lễ tang tướng Iran Soleimani, chỉ huy quân đội Iran, và những người khác thiệt mạng trong một cuộc không kích của Hoa Kỳ hôm thứ Năm. | Hàng ngàn người dự lễ tang tướng Iran Soleimani | Hàng ngàn người Iran đổ xuống đường than khóc cái chết của Tướng Qasem Soleimani Soleimani là cha đẻ của các hoạt động ở Trung Đông của Iran và Tehran thề sẽ "trả thù thích đáng". Đoàn đưa tang ở Iraq đánh dấu sự khởi đầu của những ngày để tang cho tướng Soleimani. Thi thể của ông sẽ được đưa về Iran để tổ chức tang lễ riêng và rồi sẽ chôn cất tại quê nhà. Tổng thống Iran Hassan Rouhani hứa với người nhà của gia đình chỉ huy đã chết rằng người Mỹ sẽ "cảm nhận được tác động" của "hành động tội phạm ... trong nhiều năm tới". Đám đông ở Baghdad cũng có mặt để đưa tang cái chết của Abu Mahdi al-Muhandis, người Iraq chỉ huy nhóm Kataib Hezbollah do Iran hậu thuẫn và lãnh đạo một lực lượng dân quân ở Iraq liên kết với Iran. Tổng thống Donald Trump viết trên Twitter rằng tướng Iran Qasem Soleimani "đáng ra phải bị giết từ lâu rồi". Theo ông Trump, tướng Soleimani "chịu trách nhiệm trong các vụ giết và làm bị thương hàng nghìn người Mỹ". Đây là lời giải thích trực tiếp nhất từ nhà lãnh đạo Hoa Kỳ vì sao ông ra lệnh giết tư lệnh Lực lượng đặc nhiệm Quds của Vệ binh Cách mạng Iran. Ông Soleimani đã bị quân đội Mỹ giết chết ở Iraq trong một cuộc không kích. Chuẩn tướng Esmail Qaani, 63 tuổi được bổ nhiệm thay vào vị trí của ông Soleimani, người mang hàm thiếu tướng (2 sao). Lầu Năm Góc xác nhận ông này "bị giết theo chỉ đạo trực tiếp của Tổng thống" Donald Trump. Qasem Soleimani là ai? Từ năm 1998, Thiếu tướng Qasem Soleimani đã lãnh đạo Lực lượng đặc nhiệm Quds của Iran - một đơn vị tinh nhuệ trong Vệ binh Cách mạng của Iran, chuyên điều hành các hoạt động bí mật ở nước ngoài. Ở vị trí này, Thiếu tướng Soleimani đóng một vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ chính phủ do Iran hậu thuẫn của Bashar al-Assad trong cuộc Nội chiến Syria, và trong cuộc chiến chống lại nhóm Nhà nước Hồi giáo (IS) ở Iraq. Thiếu tướng Soleimani là một nhân vật có vai trò quan trọng trong chế độ Iran. Lực lượng đặc nhiệm Quds của ông nằm dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei. Một số nhà quan sát cho rằng vì thế, ông Soleimani là người có thực quyền số hai trong bộ máy chính trị Iran. Ông Soleimani trở nên nổi tiếng ở Iran nhờ quãng thời gian chiến đấu trong cuộc chiến Iran-Iraq vào những năm 1980-1988.Việc Mỹ không kích tiêu diệt tướng Iran được xem là có nguy cơ đẩy toàn bộ khu vực vào khủng hoảng và xung đột. Cuộc không kích mới? Theo AFP, truyền hình quốc gia Iraq đưa tin có thêm một cuộc không kích nữa vào nước này chỉ 24 giờ sau vụ thứ nhất khiến tướng Qasem Soleimani thiệt mạng. Vụ không kích mới được cho là nhắm vào lực lượng bán quân sự Hashed al-Shaabi ủng hộ Iran ở Iraq, vào đầu giờ sáng thứ Bảy 4/1. Tướng Soleimani 'đi đêm nhiều' đến ngày gặp nạn Iran sẽ báo thù cho 'tướng tử đạo' Soleimani bị Mỹ giết Căng thẳng Iran - Mỹ có vượt quá kiểm soát? Một nguồn tin từ quân đội Iraq cho hãng tin Reuters hay vụ không kích mới xảy ra trên đường Taji, phía bắc thủ đô, làm sáu người chết, ba người bị thương nặng. Nguồn này không nói ai chịu trách nhiệm vụ tấn công nhưng truyền hình nhà nước Iraq đưa tin đó là không kích của Mỹ. Tuy nhiên Washington chưa xác nhận thông tin này. Trump: Giết tướng Iran để "chấm dứt chiến tranh" Tướng Qasem Soleimani của Vệ binh Cách mạng Iran vừa bị không kích Mỹ tiêu diệt hôm 3/1/2020 Tổng thống Donald Trump nói việc Mỹ giết tướng Qasem Soleimani của Iran trong vụ không kích đầu tiên hôm thứ Sáu 3/1 là để "chấm dứt, chứ không phải bắt đầu, chiến tranh." Ông Trump nói rằng "triều đại khủng bố của Soleimani đã kết thúc" sau cuộc không kích tại sân bay Baghdad ở Iraq. Tướng Soleimani từng lãnh đạo các hoạt động của Iran ở Trung Đông với tư cách là chỉ huy Lực lượng đặc nhiệm Quds. 'Nguy cơ khủng hoảng khu vực' Nhưng Tehran thì nhìn nhận việc Mỹ tiêu diệt Tướng Soleimani là một hành động chiến tranh, có nguy cơ gây khủng hoảng trong khu vực, theo Reuters. Bằng cách ra lệnh tấn công tiêu diệt tướng Qasem Soleimani - chỉ huy lực lượng quân đội ở nước ngoài của Vệ binh Cách mạng Iran, Tổng thống Donald Trump đã đưa Hoa Kỳ và các đồng minh vào cuộc đối đầu với Iran và các lực lượng phòng vệ trong khu vực, bài trên Reuters hôm 4/1 viết. Giới lãnh đạo Iran có thể chỉ đang chờ thời điểm. Hầu hết các nhà phân tích tin rằng đây là cú đánh vào uy tín của Iran. Cộng với cam kết cá nhân của Lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamanei với ông Soleimani và chiến dịch của ông này rằng sẽ tạo ra một trục quyền lực bán quân sự trên khắp vùng Levant và Vùng Vịnh, có nghĩa Iran sẽ có những cuộc trả thù chết chóc. Việc này có nguy cơ đẩy Iran vào xung đột trực tiếp với Mỹ, và có thể nhấn chìm toàn bộ khu vực. Iran đã thề "trả thù" kẻ nào chịu trách nhiệm trong vụ tấn công này. Đáp lại, Mỹ cho hay vừa gửi thêm 3.000 quân tới Trung Đông. Phản ứng của Iraq Các địa điểm ở sân bay Iraq trúng không kích Mỹ hôm 3/1 Quốc hội Iraq sẽ nhóm họp khẩn cấp vào Chủ Nhật 5/1, theo Reuters. Thủ tướng Adel Abdul Mahdi coi cuộc tấn công bằng tên lửa của Mỹ là "sự vi phạm trơ trẽn chủ quyền của Iraq và một cuộc tấn công trắng trợn vào nhân phẩm quốc gia". Lãnh đạo dân quân Iraq Abu Mahdi al-Muhandis cũng thiệt mạng trong cuộc không kích của Mỹ. Ông Abu Mahdi al-Muhandis chỉ huy nhóm Kataib Hezbollah do Iran hậu thuẫn, bị Washington đổ lỗi trong vụ tấn công bằng tên lửa giết chết một người Mỹ ở miền bắc Iraq vào thứ Sáu tuần trước. Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã cảnh báo người Mỹ ở Iraq rời nước này "ngay lập tức". Iran sẽ đáp trả thế nào? Iran đã cho ví dụ về việc họ sẽ đáp trả như thế nào, theo Reuters. Sau khi chính quyền Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân mà Iran đã ký với Hoa Kỳ và các cường quốc khác vào năm 2015, Vệ binh Cách mạng Iran và các đồng minh đã nâng cấp từ các cuộc tấn công hạn chế vào các tàu chở dầu ở Vùng Vịnh đến tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào các cơ sở khai thác dầu của Saudi. Các nhà phân tích nay nhìn nhận rằng khả năng Iran đáp trả Mỹ bằng nhiều hình thức là chắc chắn. Việc giết tướng Soleimani đã khiến các nhóm Hồi giáo dòng Shi'ite của Iraq đoàn kết lại trong nỗ lực buộc Mỹ rời khỏi Iraq. Một quan chức cấp cao trong liên minh quân sự khu vực do Iran lãnh đạo nói: "Khi người Mỹ đưa ra quyết định có chủ ý này để tiêu diệt tướng Soleimani, có nghĩa là họ đã quyết định chiến tranh." "Sẽ không có hành động trả thù tức thời," Mohanad Hage Ali, một nhà nghiên cứu tại Trung tâm Carnegie Trung Đông ở Beirut nói với Reuters. "Thậm chí ngay cả trong tình huống như thế này, họ sẽ rất lạnh lùng. Họ sẽ cân nhắc các khả năng và sẽ phản ứng. Sẽ cần thời gian nhưng mọi khả năng đã được đặt lên bàn." Vì sao Mỹ và Iran là 'kẻ thù truyền kiếp'? |
Trong những tuần qua câu hỏi liệu nhà lãnh đạo chuyên chế Kim Jong-un của Bắc Hàn có khiếu khôi hài hay không dường như đã có câu trả lời rõ ràng. Bộ phim hài ‘The Interview’ của hãng Sony Pictures dường như không đem lại một nụ cười nào dù là nhỏ nhất từ nhà lãnh đạo của quốc gia bí ẩn nhất thế giới này. | Tại sao Bắc Hàn sợ ‘The Interview’? | Bộ phim mô tả hài hước về lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-un Trong bộ phim do Evan Goldberg đạo diễn này, James Franco và Seth Rogen vào vai hai nhà báo được CIA tuyển dụng để ám sát Kim Jong-unn do Randall Park, tài tử người Mỹ gốc Hàn, thủ vai. ‘Hành vi chiến tranh’ Chỉ hai tuần sau khi đoạn phim giới thiệu ‘The Interview’ xuất hiện trên mạng, vào ngày 11/6, Bộ Ngoại giao Bắc Hàn đã gửi thư đến Nhà Trắng lên án bộ phim này là ‘sự khủng bố’ và ‘hành vi chiến tranh’. Sau đó, họ tiếp tục phản đối lên Liên Hiệp Quốc. “Nếu Chính phủ Mỹ bỏ qua việc ra mắt phim này thì họ sẽ gánh chịu hậu quả,” phát ngôn nhân của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, đe dọa. “Những kẻ tội phạm chế giễu nhà lãnh đạo của chúng tôi và phạm tội thù địch với Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên sẽ bị trừng trị theo pháp luật dù chúng có trốn ở đâu trên Trái Đất này đi nữa.” The Interview đã rất hút người xem khi ra mắt trên mạng Phim được dự tính ra mắt vào ngày 25/12 nhưng vào cuối tháng 11, các máy chủ của hãng Sony đã bị tấn công và một loạt các thông tin nhạy cảm đã bị rò rỉ trong một hành động trả đũa rõ ràng nhưng không được Bắc Hàn thừa nhận. Tất tần tật mọi thứ từ tiền thù lao mà hai diễn viên James Franco và Seth Rogen nhận được cho đến con số kỷ lục 47.000 nhân viên của Sony đã bị tung ra với lời đe dọa ‘sẽ còn có thêm hậu quả’ nếu phim vẫn được ra mắt. Vấn đề là điều gì đã khiến Bắc Hàn có những lời lẽ nảy lửa và hành động hung hăng như vậy? Đề tài Bắc Hàn ‘The Interview’ không phải là phim đầu tiên mà Hollywood lấy quốc gia cộng sản này làm đề tài. Trong vòng ba năm qua chúng ta đã thấy Bắc Hàn đã chiếm lấy Nhà Trắng trong một âm mưu khủng bố trong phim ‘Olympus Has Fallen’, năm 2013, và lật đổ toàn bộ chính quyền Mỹ trong ‘Red Dawn’, năm 2012. The Interview đã gây sóng gió giữa Bắc Hàn và Mỹ Thậm chí trước đó, hồi năm 1988, hãng Touchstone, một chi nhánh của của hãng Disney, đã có phim ‘The Rescue’ mô tả một nhóm binh lính tìm đường vào Bắc Hàn để giải cứu cho người cha của họ đang bị bắt giữ. Ra mắt vào lúc mà Bắc Hàn còn ít được thế giới biết hơn, bộ phim không gây phản ứng gì từ phía Bình Nhưỡng. Phim hoạt hình: ‘Team America: World Police’ của Trey Parker và Matt Stone từng mô tả ông Kim Jong-il, thân phụ của Kim Jong-un, là một kẻ tính tình cổ quái muốn thống trị thế giới. Tuy nhiên, phản ứng ngoại giao duy nhất mà phim này gây ra là lời yêu cầu hủy chiếu ở Cộng hòa Czech. Parker và Stone phải xem mình rất may mắn vì lúc này Rogen và Franco đang tự hỏi các tay tấn công mạng còn tiếp tục rò rỉ những thông tin gì nữa. Đe dọa từ miền Bắc Tuy nhiên, hơn cả nước Mỹ, người anh em của Bắc Hàn ở phía nam bán đảo Triều Tiên mới là nước bị ám ảnh nhất với người láng giềng phía bắc của họ. Ngay khi Nam Hàn bước vào kỷ nguyên phim ảnh thương mại mới vào cuối những năm 90, những đạo diễn thành công là những người sử sụng mối đe dọa từ miền bắc làm đề tài. Kim Jong un không muốn mất hình ảnh đẹp đã xây dựng trong mắt người dân? Phim Shiri, được sản xuất vào năm 1999, là một phim hành động theo kiểu Hong Kong điều tra về nỗi ám ảnh của người dân Nam Hàn rằng có một bộ phận nằm vùng của Bắc Hàn trong lòng đất nước họ. Với những tin tức về những âm mưu ám sát Tổng thống Chun Doo-hwan vẫh còn như in trong đầu người dân Bắc Hàn, Shiri đã trở thành phim sản xuất trong nước có doanh thu cao nhất mọi thời đại và khiến người dân Nam Hàn lo sợ rằng miền Bắc có thể đang sẵn sàng tấn công họ bất cứ lúc nào. Chủ đề thống nhất bán đảo Triều Tiên đã trở thành một đề tài ăn khách khi mà một năm sau đó đạo diễn Park Chan-wook đã làm phim JSA về căng thẳng giữa hai miền. Lấy bối cảnh hoàn toàn ở khu phi quân sự dọc theo vỹ tuyến 38, bộ phim nói về sự liên hệ khó tin giữa những người lính của hai miền. Lẻn vào vùng không ai kiểm soát, những người lính của hai bên đã chia sẻ thức ăn, hút thuốc và nói chuyện phiếm về nỗi chung của con người. Khó có thể phân biệt những người lính đã bị chia cắt về địa lý như họ. Trong khi Mỹ và Nam Hàn đưa Bắc Hàn vào những bộ phim hài và phim tâm lý của họ thì chúng ta cũng nên xem xét Bắc Hàn nhìn thế giới bên ngoài như thế nào thông qua điện ảnh của họ. Điện ảnh Bắc Hàn Ông Kim Jong-il được cho là người say mê điện ảnh Trước khi qua đời hồi năm 2011, Kim Jong-il đã tích trữ có lẽ là một bộ sưu tập phim tư nhân lớn nhất thế giới. Bản thân ông ta cũng từng viết một cuốn sách về điện ảnh, gửi các kỹ thuật viên đi các nước xã hội chủ nghĩa ‘anh em’ để học nghề và còn đi xa đến mức bắt cóc một đạo diễn danh tiếng ở Nam Hàn và ép buộc ông này đạo diễn các bộ phim cho miền bắc. Khác với Mỹ và Nam Hàn có những diễn viên người Hàn để vào vai các nhân vật Bắc Hàn, Bình Nhưỡng phải dùng đến những sỹ quan Mỹ đào tẩu mà họ bắt được để yêu cầu họ đóng vai người Mỹ trong phim. Với những chiếc mũi giả và những trò quậy quá khi say xỉn, người phương Tây được mô tả một cách tầm thường nhất. Đối với những khán giả Bắc Hàn vốn say mê phim ảnh thì không có sự phân biệt giữa màn ảnh và đời thường. Do đó có lẽ phản ứng dữ dội của Bình Nhưỡng đối với ‘The Interview’ là nỗi sợ của chính quyền nước này vốn tin rằng ngày càng nhiều ảnh hưởng bên ngoài thâm nhập vào Bắc Hàn thông qua phim ảnh, phát thanh và thậm chí là tín hiệu điện thoại di động thì hình ảnh một đất nước hoàn hảo của họ sẽ dần bị xói mòn. Và khi mà ‘The Interview’ khắc họa Kim Jong-un và chế độ của ông ta đầy sai lầm như thế thì nước này càng có lý do để phản ứng quyết liệt nhất có thể. Bản tiếng Anh bài này đã được đăng trên . |
Mùa Giáng sinh ở Ba Lan, nước đa số dân theo Công Giáo La Mã đáng ra phải là thời gian của tình thương và sự tha thứ thì lại rộ lên các vụ cáo buộc làm chỉ điểm của an ninh thời cộng sản. | Giáng sinh không yên tĩnh ở Ba Lan | Nổi bật nhất, và cũng gây tranh cãi nhiều nhất là chuyện vị tân tổng giám mục Warszawa bị tố cáo từng cộng tác với công an của chế độ cũ hàng chục năm liền. Giám mục Stanislaw Wielgus tuy thế vẫn được Tòa Thánh phong làm người lãnh đạo giáo phận thủ đô. Trước đó, phó thủ tướng Zyta Gilowska cũng bị tố cáo tương tự và chỉ gần đây bà mới được xác nhận là trong sạch. Cơn sóng gió trên báo chí về đề tài 'cộng tác với mật vụ cộng sản' có thể làm tiêu tan công danh sự nghiệp của nhiều người. Nó đã và đang tác động đến rất nhiều nhân vật nổi tiếng khác. Cách đáp trả của họ chỉ là trả lời phỏng vấn báo chí hoặc đợi tòa thanh lọc xác nhận thực hư của các cáo buộc. Giám mục Wielgus, rồi triệu phú truyền thông Zygmunt Solorz, chủ đài truyền hình tư Polsat hay nhà văn Henryk Grynberg đều đã trả lời báo chí. Bỏ sang một bên chuyện thực hay giả, từ những cuộc nói chuyện đó có thể hình dung cơ chế vận hành của một bộ máy an ninh khổng lồ thời Cộng hòa Nhân dân Ba Lan. Thứ nhất là mức độ kiểm soát và theo dõi công dân và những người thuộc Giáo hội, phe đối lập, giới văn nghệ sĩ. Nói như chính Giám mục Wielgus thì bất cứ ai có hoạt động xã hội gì thời cộng sản cũng đều đó ngay một 'chủ chăn' của công an theo dõi và giám sát. Bác bỏ các cáo buộc báo chí đưa ra, vị giám mục này nói Giáo hội khi đó phải sống và hành đạo trong bối cảnh thời đó, khi mà các tu sĩ phải gặp và nói chuyện với công an thường xuyên. Vị Giám mục không loại trừ khả năng cơ quan mật vụ SB đã viết thêm vào hồ sơ để bôi nhọ ngài. Theo nhà văn Grynberg thì công an đã bám vào gốc Do Thái của ông để đe dọa. Khi còn là sinh viên ông đã bị cơ quan an ninh hồi đó đến nhà buộc phải viết báo cáo về bạn bè. Họ còn lấy luôn địa chỉ nhà ông là hộp thư mật. Khi ông tìm cách thoái thác thì họ cho biết ví dụ một người bạn "đời đã tàn" vì dám từ chối cộng tác. Trong thập niên 50-60, không ít công dân Ba Lan bị cáo buộc là phản cách mạng và bị đưa đi biệt tăm. Đặc biệt là dưới thời Stalinist, kể cả những đảng viên cộng sản bị nghi có đầu óc tự do hơn một chút hay không tuân theo Moscow có thể bị tiêu diệt hoặc tù đày. Trong không khí khủng bố bao trùm như thế, và trong cả những đợt 'Đánh Do Thái' năm 1968 nhằm vào giới sinh viên, văn nghệ sĩ, trí thức, thì không có gì lạ nếu người ta sợ chết mà chịu làm chỉ điểm. Nhưng điểm thứ nhì cần nói đến là chế độ kiểm soát xuất nhập cảnh. Qua việc xét duyệt hộ chiếu và xuất nhập cảnh, công an cộng sản đã ép buộc nhiều người phải cộng tác. Ông Zygmunt Solorz kể rằng ông bị buộc phải khai báo về bạn bè khi xin xuất ngoại. Và sau khi về nước từ Đức, ông lại bị họ gọi lên, bắt phải khai về những gì ông thấy trong giới kiều dân Balan ở Munich. Theo ông, ông không nói xấu gì ai cả và chỉ kể cho công an thấy những điều ai cũng biết từ báo chí. Trước đó nữa thì thủ tướng Marek Belka (nay đã từ chức) cũng bị tố cáo đã cộng tác với công an cộng sản để có học bổng đi du học ở Phương Tây. Nhưng dư luận Ba Lan không thể hiểu được vì sao có những người như bá tước Dzieduszycki, một nhà quý tộc nổi tiếng, công dân danh dự của thành phố Wroclaw lại có thể cộng tác nhiệt tình, cần mẫn với cơ quan an ninh SB trong nhiều năm liền. Theo báo chí thì ông này chăm viết báo cáo về bạn bè trong giới tới mức làm các sĩ quan an ninh ngạc nhiên. Và ông làm việc đó không vì tiền bạc mà như có một nhu cầu nội tâm. Nay thì trong một thư ngỏ ông xin lỗi những ai đã gặp điều bất hạnh vì hoạt động của ông. Tuy nhiên cũng có ý kiến nói đến vai trò của những người phía bên kia, tức là phía thủ phạm. Người ta đặt câu hỏi có phải là bất công quá không khi mà ngày nay chính các nạn nhân của công an lại bị đem ra bôi xấu vì đã không thắng được nỗi sợ khi rơi vào hoàn cảnh phải viết báo cáo hoặc làm chỉ điểm bất đắc dĩ. Và đi xa hơn nữa, người ta hỏi có phải cũng là bất công cho nhiều cựu sĩ quan an ninh cấp thấp của SB hay UB nay tên tuổi bị nêu ra để cả xã hội lên án? Tại ít nhất ba thành phố ở Ba Lan dịp cuối năm 2006 này có triển lãm về hồ sơ và cách hoạt động của hai cơ quan an ninh khét tiếng nọ với hình và tiểu sử của các công an viên chuyên hành hạ công dân. Họ thường chỉ là những người thừa hành, ở cấp thiếu tá, đại uý là cao nhất. Có lúc vì "nhiệt tình cách mạng" quá mức, có những người đã gây ra các vụ tra tấn, thậm chí làm chết người và nay phải ra sống quãng đời còn lại trong các phòng xử án. Ngày nay, khi đem ra xử các vụ án thời đó, người ta dùng ngay luật hình của thời cộng sản và các nhân viên an ninh bị quy trách nhiệm cá nhân cho mọi hành vi gây thương tích hoặc làm chết người. Vợ con họ phải chịu nỗi nhục có cha mang tiếng "kẻ sát nhân". Trong khi đó chính các cựu lãnh đạo của chính quyền cũ kể cả các ủy viên Bộ Chính trị, chủ tịch nước, thủ tướng, bộ trưởng v.v. thì lại tiếp tục ngồi trong nghị viện sau khi đổi đảng hoặc nắm giữ các vị trí cao trong giới thượng lưu. Các tướng công an, quân đội và tình báo thì hoàn toàn không làm sao cả và vẫn hưởng lương hưu cao. Hóa ra trong cơ chế điều hành ngành an ninh thời đó, họ chẳng bao giờ ra lệnh bằng văn bản để cấp dưới đàn áp đối lập hay bắn vào công nhân biểu tình. Lệnh miệng nếu có thì dễ thành "lời nói gió bay". Vì thế, vụ xử tướng công an Czeslaw Kiszczak với cáo buộc đã ra lệnh cho công an bắn chết chín công nhân mỏ năm 1981 chẳng đi đến đâu cả vì không có bằng chứng gì trên giấy trắng mực đen. Về phía nạn nhân, có lẽ mặt tốt của cơn sóng gió 'thanh lọc' là ở chỗ nó cho nhiều người cơ hội rửa sạch quá khứ. Nhà văn Grynberg nói rằng ông từng thấy xấu hổ về mình nên không nói ra với ai. Nay thì ông tự nói hết ra và đề nghị các bạn bè văn nghệ sĩ, mà theo ông là đa số cũng bị theo dõi, giám sát và rất nhiều người bị buộc phải ký giấy làm việc với công an, hãy nói hết ra cho nhẹ lòng. |
Việt Nam là một trong 60 nước được nhắc đến trong báo cáo thường niên của tổ chức theo dõi nhân quyền Human Rights Watch (HRW) công bố ngày 13-1 vừa qua. | Việt Nam bác bỏ nhận xét về nhân quyền | HRW nói vụ lính Mỹ hành hạ tù nhân ở Iraq là một trong hai sự kiện vi phạm nhân quyền nghiêm trọng nhất năm qua, cùng với diễn biến bạo lực ở Darfur, Sudan. Liên quan Việt Nam, HRW nói cho rằng tình hình nhân quyền ở Việt Nam "trở nên tồi tệ hơn trong năm 2004." "Chính phủ chỉ cho phép hạn chế sự chỉ trích công khai với Đảng Cộng sản, hay các tuyên bố kêu gọi đa nguyên, dân chủ, báo chí tự do. Những người bất đồng chính kiến bị sách nhiễu, cô lập, quản thúc tại gia, và trong nhiều trường hợp, bị kết tội và tống giam." Một ngày sau khi báo cáo công bố, Bộ ngoại giao Việt Nam đã ra tuyên bố phản đối nói đây là "những thông tin sai lệch, không phản ánh đúng tình hình Việt Nam." Tự do ngôn luận Bản báo cáo nhắc đến các vụ xử những người bất đồng chính kiến diễn ra trong năm 2004, như vụ xử bác sĩ Nguyễn Đan Quế sau khi ông này viết bài trên internet chỉ trích về vấn đề kiểm duyệt thông tin và truyền thông. Trong số những người bị kết án liên quan việc “gây tổn hại cho an ninh quốc gia” còn có các ông Phạm Hồng Sơn, Lê Chí Quang, Nguyễn Khắc Toàn, Nguyễn Vũ Bình, Phạm Quế Dương và Trần Khuê. HRW chỉ trích việc kiểm soát chặt chẽ internet tại Việt Nam. “Chính quyền ngăn chặn các website bị xem là chướng tai gai mắt hoặc nhạy cảm về chính trị và cấm việc dùng internet để chống đối chính quyền, xáo trộn an ninh quốc gia, trật tự xã hội, hoặc đi ngược ‘lối sống truyền thống’”. Vấn đề tôn giáo Báo cáo của HRW nói chính quyền cấm các tổ chức tôn giáo độc lập. Các hoạt động tôn giáo chỉ được phép khi được thực hành bởi các giáo hội và tổ chức được công nhận, và ban lãnh đạo là người được nhà nước thông qua. Một Pháp lệnh mới về tôn giáo và tín ngưỡng có hiệu lực từ tháng 11-2004. Văn bản này đề cao tự do tôn giáo, nhưng theo HRW, pháp lệnh thắt chặt sự kiểm soát chính phủ đối với tôn giáo và cấm các hoạt động bị xem là đe dọa an ninh và đoàn kết quốc gia. Hội Thánh Tin Lành Mennonite Việt Nam – một tổ chức bị cấm - là một trong các ví dụ được nhắc tới trong báo cáo. Tháng Sáu năm ngoái, mục sư Nguyễn Hồng Quang, Phó Hội Trưởng Hội Thánh Tin Lành Mennonite, bị bắt với tội danh “chủ mưu chống người thi hành công vụ" và sau đó nhận bản án ba năm tù giam. Theo HRW, tại vùng cao nguyên miền Trung và miền Bắc Việt Nam, nhà chức trách tiếp tục cấm các buổi tụ họp của các giáo dân theo Tin Lành. Các vụ bắt bỏ đạo cũng được nói là đã diễn ra trong năm qua. Sau sự biến hồi tháng Tư 2004, khi có các cuộc biểu tình của người thiểu số tại Tây Nguyên, hàng trăm người thiểu số sau đó đã trốn hoặc tìm cách chạy sang Campuchia. Hiện các nguồn tin nói rằng an ninh vẫn được duy trì chặt chẽ tại khu vực này. Liên quan đến Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất – một tổ chức hoạt động từ trước 1975 nhưng hiện không được nhà nước công nhận – HRW nói các lãnh đạo của tổ chức này vẫn chịu sự theo dõi sát của nhà chức trách. “Chính phủ có vẻ nới lỏng đối với tổ chức năm trong đầu năm 2003 khi hòa thượng Thích Quảng Độ được trả tự do sau hai năm quản chế và thủ tướng đến thăm ông Thích Huyền Quang. Tuy nhiên, tháng 10 năm 2003, hai lãnh đạo này một lần nữa bị quản chế tại gia và 11 lãnh đạo khác của tổ chức chịu sự quản chế tại địa phương.” “Căng thẳng gia tăng trong tháng 11-2004 khi nhà chức trách ngăn không cho ông Thích Quảng Độ đến thăm ông Thích Huyền Quang, người đang nằm viện.” Yếu tố quốc tế Tháng Sáu 2004, Nhật Bản, nước viện trợ lớn nhất cho Việt Nam, thay đổi thái độ truyền thống và tuyên bố việc viện trợ sẽ được gắn một phần với việc chính phủ Việt Nam phải tôn trọng nhân quyền. Trong khi đó, các thành viên trong Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) hầu như không có bình luận về tình hình nhân quyền của Việt Nam. Liên hiệp châu Âu có sự chỉ trích khi Việt Nam quyết định xem các thông tin về án tử hình là bí mật quốc gia. Tháng Chín 2004, Bộ ngoại giao Mỹ đưa Việt Nam vào danh sách các nước đáng quan ngại về tình hình tôn giáo. Tháng 11-2004, trong báo cáo nhân quyền thường niên, Bộ ngoại giao Anh nêu quan ngại về tình trạng của các tổ chức Tin lành và Phật giáo không được nhà nước công nhận tại Việt Nam. HRW cũng ghi nhận vào tháng 7-2004, Việt Nam là một trong 15 nước – và là nước châu Á duy nhất – nhận hỗ trợ tài chính của Mỹ cho hoạt động chống HIV / AIDS trên toàn cầu. Phản ứng của Việt NamMột ngày sau khi báo cáo công bố, Bộ ngoại giao Việt Nam đã ra tuyên bố phản đối nói đây là "những thông tin sai lệch, không phản ánh đúng tình hình Việt Nam." "Những nhận xét liên quan đến Việt Nam trong báo cáo hằng năm của tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) ngày 13-1-2005 đã dựa trên những thông tin sai lệch, không phản ánh đúng tình hình Việt Nam. Chúng tôi hoàn toàn bác bỏ." "Trong những năm qua, Nhà nước Việt Nam tôn trọng và bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và tự do không tín ngưỡng, tôn giáo của các công dân. Mọi tôn giáo mà tổ chức giáo hội có tôn chỉ, mục đích, đường hướng hành đạo, cơ cấu tổ chức phù hợp với pháp luật Việt Nam đều được phép hoạt động." "Bên cạnh đó, ngoài việc được hưởng các quyền, mọi công dân đều phải thực hiện các nghĩa vụ của mình. Mọi hành vi vi phạm pháp luật đều được xử lý theo đúng các quy định của pháp luật. Ở Việt Nam, không ai bị bắt vì lý do chính kiến hoặc vì lý do tôn giáo, chỉ có những người vi phạm pháp luật và bị xử lý theo đúng các quy định của pháp luật Việt Nam." Việt Nam thường ra tuyên bố phản đối các nhận định chỉ trích về tình hình nhân quyền ở Việt Nam. Tuần rồi, Human Rights Watch cũng có một báo cáo nói chính quyền địa phương tại Cao Nguyên ở Việt Nam tiếp tục bắt giữ nhiều người Thượng. Sau đó, một bài báo ngày 11-11 của báo Quân đội nhân dân lên tiếng phản bác Human Rights Watch. Bài báo viết đây là "việc dựng chuyện, là hành động bịa đặt trắng trợn thực tế tình hình Việt Nam của HRW." "Những điều bịa đặt mà HRW đã không ít lần dựng lên với Việt Nam là hành động nguy hiểm bởi nó kích động bạo lực, can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam. Việc làm đó phải bị lên án và ngăn chặn." ................................................................................................................ Quốc Huy, Việt NamNhiều bạn đã nhìn nhận thiếu khách quan khi nhận xét về tình hình Tây Nguyên, các bạn nhìn nhận trên bình diện của số đông người Kinh di cư làm ăn giàu có mà không thấy thiểu số những người Thượng đang ngày một nghèo đi. Đó là một cuộc sống không công bằng mà phần thiệt bao giờ cũng thuộc về những dân tộc thiểu số, nếu nói cuộc sống của họ đang đi lên thì tại sao họ phải ra đi, phải tìm đến sự an ủi nơi tín ngưỡng? Phải chăng họ là những kẻ vô ơn, nếu đúng như vậy thì giữ lại những kẻ vô ơn để làm gì cho thêm mất ổn định? Bởi vậy muốn có được cái nhìn khách quan thì phải đánh giá đúng các nguyên nhân: từ các nguồn lợi về rừng cho đến giá cả nông sản, từ cơ cấu dân số cho đến chính sách vĩ mô của nhà nước... Nguyên nhân đó là sự phát triển mất cân đối! Cho nên anh bạn Huy Thắng ở TCT Sông Đà xây dựng thuỷ điện Sê San chỉ nhìn thấy tiềm năng sẽ cung cấp điện cho các đô thị miền xuôi giàu có, thuỷ lợi cho các cánh đồng miền xuôi màu mỡ mà không thấy ảnh hưởng tác hại của nó đối với miền núi nơi xây dựng thuỷ điện, mà cụ thể là di dân khỏi lòng hồ thuỷ điện nơi vùng đất thấp có nước để canh tác, là mất đất mất nhà, mất rừng, là thay đổi tập quán sinh sống và nghề nghiệp... để đổi lại người dân tộc thiểu số được lợi gì ngoài những lời hứa xa xôi, mà xa quá thì thông thường người ta hay mắc bệnh “quên”? Có bạn còn cực đoan hơn cả đảng CSVN khi đòi giải tán UNHCR một tổ chức cứu trợ của LHQ chuyên trách làm nhiệm vụ cứu trợ nhân đạo, nơi nào trên thế giới có thảm hoạ và xung đột vũ trang mà không có UNHCR để giúp đỡ những người gặp hoạn nạn? Ngày trước thì cũng chính UNHCR đã giúp đỡ hàng vạn người tỵ nạn Campuchia chạy trốn hoạ diệt chủng, người dân CPC chắc không thể quên, nhưng Hun Sen là do CSVN dựng lên và gây khó khăn cho UNHCR. Mới đây thôi thì cũng chính CSVN đã giúp đỡ Hàn Quốc trong việc đưa hơn 400 người Bắc Hàn đi tỵ nạn, việc làm đó không hề mâu thuẫn với UNHCR đang giúp đỡ người tỵ nạn Bắc Hàn. Bắc Hàn đã tố cáo chính quyền CSVN tiếp tay với Mỹ và Hàn Quốc nhằm lật đổ chế độ CS Bắc Hàn, các bạn có thấy sự giống nhau về lời tố cáo với UNHCR không? Gần 800 người Thượng là một con số không nhỏ và thực tế có thể lên hàng nghìn, đã ai trong số các bạn lắng nghe lời kể của những người này? Nhưng chắc các bạn biết chuyện hai phóng viên của đài Phát thanh-Truyền hình tỉnh Đắk Nông và báo Đắk Nông? Không đưa tin, không có tin thì cũng được hiểu đồng nghĩa “ổn định”, đó là cách thức chính quyền CSVN đang sử dụng để đánh lừa dư luận. HRW được sự tín nhiệm của toàn thế giới vì những thông tin trung thực khách quan, chỉ một số nước độc tài không công nhận nó mà thôi. Phát triển nhưng mất cân đối cũng gây nên mất ổn định, đừng vì mình là người Kinh mà cậy thế phủ nhận hết mọi thứ. Việt Đức, Leipzig, ĐứcCũng là bản báo cáo thường niên của HRW. Nhưng khi có phần chỉ trích VN thì VN phản đối mạnh. Còn cũng trong báo cáo này có phần HRW đề cập hành động vi phạm của Mỹ tại Iraq và Afghanistan thì VN công nhận và liên tục đưa tin trên phương tiện truyền thông. Chả biết nói sao về sự trơ trẽn này nữa. Thái Bình, Hà NộiThực sự thì vấn đề tôn giáo tại Việt Nam rất đáng ngại từ lâu rồi. Nhưng chính quyền theo lẽ thường, thường che giấu những thông tin mà họ cho là bất lợi. Nếu ai đó không tham gia vào bất kỳ một tổ chức tôn giáo nào sẽ có cảm nhận rằng dường như Việt Nam rất tự do về vấn đề này nhưng nếu những tổ chức tôn giáo có vẻ độc lập một chút là có vấn đề ngay. Khi chiếu xét đến tự do tôn giáo người ta (những quan điểm được coi là tiến bộ) lại rất quan tâm đến tính "độc lập". Theo tôi HRW đã làm tốt công việc của mình cho dù đâu đó trong bản báo cáo có một chút không thiện cảm (và đương nhiên thiếu một chút khách quan). Tôi có đọc ý kiến của bạn Hùng ở Hà Nội thì thấy hơi thất vọng một chút. Tôi nói chỉ một chút vì nhiều bạn trẻ Việt Nam bây giờ đều có những suy nghĩ tương tự. Nói đúng ra các bạn trẻ này chỉ làm một việc của một con vẹt, nhai đi nhai lại những gì hàng ngày được nghe. Tôi lấy làm đau lòng (vì tôi cũng còn trẻ) khi thấy nhiều bạn trẻ không có chút độc lập trong suy nghĩ. Họ chẳng cần biết HRW là ai, làm gì chi biết là họ "ăn tiền" của ai đó để "nói xấu" Việt Nam. Thú thực dân tộc Việt không biết bao giờ mới mở mặt lên được khi giới trẻ sống vô trách nhiệm như vậy. Nếu họ chịu phá bỏ cái "lô cốt" trong não bộ của mình họ sẽ thấy bản thân mình đã quá lố bịch rồi. Giới hạn hiểu biết đã làm tiêu tan nhân cách. Hùng, Hà NộiTôi thực sự khó hiểu trước vấn đề này. Đây là những lý lẽ không biết có chứng cớ xác thực không, hay chỉ là thông tin của các cá nhân muốn ảnh hưởng đến dân tộc VN. Tôi thường xuyên đọc tin trong ngoài nước và thấy đó hoàn toàn là sự bịa đặt. Những người dám bôi nhọ dân tộc có đáng được tôn trọng không? Vì đồng tiền, họ có thể bán nước, hại dân. Những lời nói không đáng tin không bao giờ được tin, hãy tìm hiểu xem đó có phải là sự thật không. Và nếu đó là sự thật thì sao không cho những người dân như tôi, như bạn, được nhìn, được thấy. |
Ngày 30/10/2016, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng ký ban hành một nghị quyết về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng. | Nghị quyết 'tự diễn biến' của ĐCSVN bế tắc về lý luận? | Quy định về sở hữu đất là nguyên nhân của nhiều vụ va chạm ở Việt Nam Nghị quyết số 04-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII đề cập tới việc ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện được mô tả là "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ. BBC Tiếng Việt phỏng vấn Giáo sư Tương Lai từ TPHCM và Tiến sỹ Lê Đăng Doanh từ Hà Nội. 'Cơ thể chết' Trước hết Giáo sư Tương Lai, nguyên Viện trưởng, Viện Xã hội học Việt Nam nói việc đưa ra các khái niệm "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" là điều mà ông gọi là sự "bế tắc về lý luận". "Là một người nghiên cứu thì tôi nói ngay là khái niệm "tự diễn biến" là cực kỳ mơ hồ. Tôi cho rằng đây là sự hoang tưởng về ngôn từ. "Vì sao? Chúng ta cũng biết là họ có cả một hội đồng lý luận trung ương thì việc cho là "tự diễn biến" hay "tự chuyển hóa" mà sẽ đẩy tới suy sụp sự tồn vong của chế độ và của Đảng Cộng sản thì càng chứng tỏ đây là sự lú lẫn về lý luận. "Làm sao con người ta là không có tự diễn biến được," Giáo sư Tương Lai, thành viên nhóm tư vấn các thủ tướng Việt Nam là Võ Văn Kiệt và Phan Văn Khải từ 1990 đến 2006 nói. "Nếu một cơ thể mà không tự chuyển biến, tự diễn biến, thì đó là một cơ thể chết. Xã hội cũng vậy, một xã hội muốn phát triển phải tự vận động và trong quá trình vận động đương nhiên phải có chuyển biến. "Cái cũ bị cái mới thay thế, cái mới ra đời từ cái cũ, vân vân. Thì đấy là tự chuyển hóa, chuyển biến. Do đó đứng về mặt ngôn từ thì đó thể hiện là sự không chuẩn xác, bế tắc về lý luận. 'Đang kìm hãm' Giáo sư Tương Lai tham gia ký một số thư kiến nghị gửi lãnh đạo Việt Nam Theo Giáo sư Tương Lai, điểm mà ông gọi là "tệ hại nhất trong đường lối lý luận" là ở phần nói các biểu hiện "tự diễn biến" và tự chuyển hóa bao gồm việc "Phản bác, phủ nhận nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; đòi thực hiện thể chế "tam quyền phân lập", phát triển "xã hội dân sự". Phủ nhận nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, chế độ sở hữu toàn dân về đất đai." "Trong thư ngỏ tôi đã gửi cho ông Nguyễn Phú Trọng tôi đã nói rõ rằng khi ông lên án "tam quyền phân lập" là ông đã đi ngược lại lịch sử. "Tam quyền phân lập đâu phải là của tư sản, đó là thành tựu của nền văn minh. Có tam quyền phân lập đó thì mới có thể kiểm soát quyền lực được. Chứ không phải là cái khái niệm mà ông đưa ra là "nhốt quyền lực vào trong cái lồng", cái lồng của pháp luật …. "Ai cũng hiểu rằng ba chân của cái kiềng cho sự phát triển văn minh, phụ trợ cho nhau để đẩy xã hội đi lên là kinh tế thị trường, nhà nước pháp quyền và xã hội dân sự. Ở Việt Nam cả ba thứ đó đều bị phủ định. "Đó là các điểm cơ bản nhất đang kìm hãm xã hội này trong vòng trì trệ và đấy mới chính là ngọn nguồn đẩy tới sự sụp đổ của chế độ này," Giáo sư Tương Lai nói. 'Sở hữu toàn dân' Tiến sỹ Lê Đăng Doanh quan ngại về khái niệm đất đai là sở hữu toàn dân Từ Hà Nội, Tiến sỹ Lê Đăng Doanh bày tỏ quan ngại về qui mô vận dụng nghị quyết này. "Xã hội dân sự là tổ chức hiện nay rất phổ biến trên thế giới và cả ở Việt Nam nữa. Rất nhiều tổ chức có sáng kiến chuyển hàng cứu trợ trong đó có MC Phan Anh quyên góp được rất nhiều tiền và tự mình mang tiền tới giúp vùng bị lũ lụt. Thế thì theo định nghĩa này thì không rõ ông Phan Anh có bị liệt vào diện "suy thoái" và "tự diễn biến" hay không. "Tôi không rõ là 27 điều này [biểu hiện suy thoái và tự diễn biến] vận dụng chỉ cho Đảng viên hay cho toàn xã hội. Nếu vận dụng cho toàn xã hội thì phải có luật. Vì nếu không có luật thì không thể lấy nghị quyết này áp dụng cho những người không phải là Đảng viên. Tiến sỹ Doanh, nguyên là Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương tại Hà Nội bày tỏ quan ngại về việc phủ nhận "chế độ sở hữu toàn dân về đất đai" là một biểu hiện của "suy thoái". "Trong thư ngỏ mà 72 người ký do ông nguyên Bộ trưởng Bộ tư pháp Nguyễn Đình Lộc chuyển giao thì chúng tôi có nêu lên việc xem xét lại mệnh đề đất đai là sở hữu toàn dân. "Toàn dân không phải là một pháp nhân mà muốn quản lý thì cần phải có một pháp nhân cụ thể, chịu trách nhiệm cụ thể. "Chúng ta thấy hiện nay có biết bao nhiêu vụ việc từ ông Đoàn Văn Vươn, cho tới gần đây là Đắk Nông, nếu chúng ta không giải quyết cái này với tinh thần cầu thị và sáng tạo thì chúng ta phải đối mặt với rất nhiều vụ khiếu kiện và không loại trừ khả năng sẽ có đổ máu trong thời gian tới. "Chúng ta phải chấp nhận rằng đất đai có chủ sở hữu và muốn đi lấy đất của người ta vào mục đích gì đó thì phải tôn trọng chủ nhân đó chứ không thể thu hồi hay cưỡng chế với danh nghĩa đất đai là sở hữu toàn dân," Tiến sỹ Doanh nói. Giáo sư Tương Lai cũng chia sẻ quan ngại về việc duy trì "chế độ sở hữu đất đai toàn dân". Ông cho rằng đây là tâm điểm của mâu thuẫn giữa nhà cầm quyền với dân chúng và là điều mà ông gọi là "sự bế tắc không có lối thoát". 'Mẫu số chung' Quyết tâm chống tham nhũng được đề cập tới trong nhiều cuộc họp cao cấp của Đảng Trả lời câu hỏi của BBC rằng đây là nghị quyết do Tổng Bí thư ký nhưng là nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, tức là tiếng nói của đa số ủy viên ban này, Giáo sư Tương Lai giải thích về lý do cân nhắc biểu quyết. "Tất nhiên biểu quyết thông qua là phải có đa số rồi. Tuy nhiên, người ta giơ tay biểu quyết, nhưng trong đầu người ta nghĩ thế nào lại là việc khác. Ngay cả một nhân vật như Võ Văn Kiệt vẫn còn bị khống chế, bị uy hiếp thì phải nói là thế lực bảo thủ, giáo điều nó ghê gớm như thế nào. "Vì vậy nhiều ủy viên trung ương, thậm chí cả ủy viên Bộ Chính trị nữa không phải là họ đều đồng tình với cái nghị quyết này đâu. Nhưng tôi tin rằng đây chưa phải lúc họ bộc lộ đầy đủ ý kiến của họ ra. "Đó là vì người ta có quá nhiều kinh nghiệm là lúc nào thì nói điều đó ra. Đó là chưa nói là ngoài ra thì họ cũng có một mẫu số chung là vấn đề lợi ích. "Khi họ đã leo được vào Ban Chấp hành Trung ương rồi thì họ cũng có lợi ích duy trì bản thân chế độ hiện tồn. Có như vậy thì họ mới duy trì được việc sở hữu tài sản và cái mà họ đang có. Thì đó là sự ràng buộc khiến họ quá cân nhắc khi phải biểu quyết thế nào," Giáo sư Tương Lai nói. Tiến sỹ Doanh cũng đặt câu hỏi về bình luận của Tổng Bí thư về nhu cầu phải "nhốt quyền lực vào trong một cái lồng giám sát". "Cái lồng giám sát đó nó như thế nào, có công khai minh bạch, có sự tham gia của các tổ chức quần chúng hay không. "Tôi nghĩ rằng có một khoảng cách rất xa từ những điều lý luận tới thực tế đang diễn ra. Điều đó có thể thấy trong thí dụ về chống tham nhũng. Chính ông Tổng Bí thư cũng nói rằng đây là vấn đề rất khó khăn, thậm chí ông còn nói đây là "ta đánh ta". "Tham nhũng đã được coi là một nguyên nhân dẫn đến sự tồn vong của chế độ, tồn vong của Đảng thế mà vẫn nói rằng chống tham nhũng là ta đánh ta, tức là ta với nhau cả. "Đấy là điều làm cho rất nhiều người hỏi và chúng tôi cũng không rõ diễn biến và kết quả chống tham nhũng sẽ đi tới đâu," Tiến sỹ Doanh nói. Giáo sư Tương Lai phản đối việc phủ nhận nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là biểu hiện "tự chuyển hóa" hay "tự diễn biến". "Trong nghị quyết cũng có cái gọi là nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội Chủ nghĩa. Cựu Bộ trưởng Bộ KH & ĐT là ông Bùi Quang Vinh cũng từng nói là bảo là định hướng XHCN nhưng làm gì có cái đó mà định hướng. "Ở trong nước nếu nói là kinh tế thị trường thì bảo là "tự diễn biến" và tự chuyển hóa", là "chống Đảng, chống chế độ" trong khi các ông to nhất đi gặp nguyên thủ quốc gia, hay tại các cuộc hội thảo quốc tế thì lại van xin người ta là hãy công nhận chúng tôi có nền kinh tế thị trường toàn vẹn. Thì đó là chuyện đáng xấu hổ. "Trên thực tế thì cái định hướng đó đã đẩy đất nước Việt Nam tụt hậu xa so với các nước cùng xuất phát điểm so với Việt Nam vào năm 1975," Giáo sư Tương Lai nói. |
"Vào ban đêm, có rất nhiều muỗi, chúng tôi không thể ở ngoài được," chàng trai trẻ Madhavi Sharma vốn có gia đình trồng lúa và nuôi gia súc ở làng Samteling về phía nam của Bhutan, mỉm cười nói. | Cuộc chiến chống muỗi ở vương quốc Phật giáo Bhutan | Buổi tối, mọi người thường ở trong nhà bếp, nơi họ nấu nướng trên ngọn lửa mở để khói thuốc xua đuổi côn trùng. Nỗ lực quyết liệt Sharma được đi học đến lớp 10 (đến 16 tuổi), và thông qua những lời truyền miệng và các chiến dịch của chính phủ đã tiếp nhận rất nhiều thông tin về đe dọa bệnh sốt rét và sốt xuất huyết - cả hai đều do muỗi truyền bệnh. Chống dịch bệnh bằng cách nuôi thêm muỗi Ăn trứng có lợi hay có hại cho sức khỏe? Cơ hội cứu nhân loại từ miền đất chết Gia đình Sharma không để nước tù đọng xung quanh. Họ sử dụng những chiếc mùng diệt côn trùng có độ bền lâu dài được chính phủ phát miễn phí: thậm chí còn có một mùng nhỏ cho đứa bé 14 tháng tuổi vốn ngủ trên chiếc võng nôi tự chế ở tầng dưới. Nhà họ cũng được phun thuốc diệt côn trùng hai lần một năm. Tuy nhiên, nhà Sharma đã trát tường nhà bằng bùn và phân bò khô, khiến việc phun thuốc tồn lưu trong nhà (IRS) cho đến nay không hiệu quả. Ngôi nhà có các khoảng trống trên tường thay vì cửa ra vào và cửa sổ, vì vậy mà mùng hết sức quan trọng. Mùng, thuốc xịt và nhận thức cộng đồng đều cho thấy nỗ lực mạnh mẽ của Chính phủ Bhutan nhằm giảm sốt rét, vốn bắt đầu từ thời thập niên 1960. Các ca mắc bệnh đã giảm đột biến, từ mức đỉnh điểm khoảng 40.000 ca (bao gồm 68 trường hợp tử vong) vào năm 1994 xuống còn 54 ca vào năm 2018 (trong đó chỉ có sáu ca là mắc bệnh tại chỗ). Trường hợp tử vong duy nhất trong năm 2017 là một người lính 21 tuổi vốn được triển khai đến biên giới Bhutan-Ấn Độ. Bệnh nhân này đã đến bệnh viện quá trễ nên các bác sĩ không thể điều trị được bệnh sốt rét não. Người đàn ông xịt thuốc diệt côn trùng tại một ngôi nhà, điều vẫn là chủ đề tranh cãi đối với một số người ở Bhutan Sốt rét khiến con người mất đi năng suất lao động, sức khỏe và trong những trường hợp xấu nhất là tính mạng. Vì vậy, các quan chức Bhutan hiện đang chạy nước rút để về đích: không còn sốt rét. Nhưng để đến đích nhanh chóng, trước khi biến đổi khí hậu và kháng thuốc làm nỗ lực của họ bị trật đường ray, điều tối quan trọng đối với Bhutan là nhìn sang người hàng xóm khổng lồ ở phía nam: Ấn Độ. Ăn đậu nành có hại cho sức khoẻ phụ nữ không? Ta nên hay không nên ăn chất béo bão hòa? Nếu quay ngược thời gian, loài người sẽ không còn nữa? Từ Phật giáo đến phòng chống sốt rét Khi một quốc gia đạt đến tình trạng không còn bệnh sốt rét, điều mà một vài quốc gia làm được trong mỗi thập kỷ, đó là lý do chính đáng để ăn mừng. Điều này giải phóng nguồn lực để tập trung vào các căn bệnh khác. Thêm vào đó, thanh toán hoàn toàn ký sinh trùng chết chóc này có nghĩa là chúng sẽ không có cơ hội tiến hóa hoặc phát triển khả năng miễn dịch đối với kho thuốc chống sốt rét giới hạn. Nhưng liệu cột mốc đó có thể đạt được sớm hơn hay không cũng là điều đáng để suy nghĩ. Một thách thức thú vị ở Bhutan là sự ác cảm của Phật giáo ở đất nước hết sức sùng đạo này đối với việc sát sinh, ngay cả khi đó là con muỗi mang mầm bệnh. Do đó, các quan chức phun thuốc diệt côn trùng ở các tòa nhà đã phải định hình lại cách làm này. Rinzin Namgay, nhà côn trùng học đầu tiên của Bhutan, cười khi ông nhớ lại rằng họ đã nói với những chủ hộ đang lo lắng trong đợt phun thuốc rằng: "Chúng tôi phun thuốc cho ngôi nhà thôi. Nếu con muỗi nào muốn bay vào trong để tự sát thì hãy để nó vào." Nhiều thập kỷ trước, một số người phun thuốc phải rất quyết liệt và nhờ thêm cả sự hộ tống của cảnh sát mới vào được nhà dân. Bên một đĩa momos (bánh bao Nam Á) chay và cốc nước ép ổi, Dechen Wangmo phản ứng bằng sự pha trộn vừa buồn cười vừa kinh hoàng khi tôi hỏi cô liệu, chẳng hạn như, giẫm lên một con gián, thì có sao không. "Không," cô khăng khăng, dùng tay che miệng trong lúc cười. Wangmo là quản lý văn phòng của Trung tâm Chẩn đoán Druk, một trong hai phòng khám tư ở Gelephu vốn kiểm tra sức khoẻ tất cả những người không phải người Bhutan nhập cảnh từ Ấn Độ theo hợp đồng làm việc ngắn hạn và thường làm việc cho các dự án thủy điện lớn mọc lên trên khắp đất nước. Mùng chống muỗi và các biện pháp phòng ngừa khác giờ đây không còn quá gây tranh cãi ở Bhutan, quốc gia có đa số dân theo Phật giáo vốn cấm kỵ chuyện sát sinh Bị chẩn đoán mắc bệnh giang mai chẳng hạng, có nghĩa là người lao động bị buộc quay về. Và nếu bị chẩn đoán mắc sốt rét sẽ có nghĩa là, cũng giống như mọi người khác ở Bhutan, những công nhân này sẽ phải ở bệnh viện ba ngày để đảm bảo được điều trị đàng hoàng - một chế độ nghiêm ngặt hơn so với nước láng giềng Ấn Độ. Những nhân công Ấn Độ ban ngày vào Bhutan từ buổi sáng để làm việc và chiều phải ra khỏi trước 18:00, thà rời bệnh viện còn hơn là phải mất ba ngày lương và thời gian dành cho gia đình. Tôi thấy thật khó mà trách họ. Gay cấn hơn cả mâu thuẫn Phật giáo về giết hại ký sinh trùng là cuộc xung đột sắc tộc bùng lên ở bang Assam, Ấn Độ, giáp biên giới với Bhutan, cho đến khoảng năm 2014, khiến các gia đình phải ly toán tìm nơi an toàn. Y tế bị ảnh hưởng tồi tệ khi mà các bác sĩ bị đe dọa hoặc bị đánh đập vì họ đã điều trị cho bệnh nhân nào đó. "Người dân rất ngại đi vào các khu vực này để chẩn đoán," bác sỹ Pradip Narzary, người rất được kính trọng ở Bệnh viện Crofts Memorial ở làng Tukrajhar, Ấn Độ, chiêm nghiệm. Đồng thời, các vụ bắt cóc dân Bhutan do những người Ấn Độ đòi tiền chuộc thực hiện vẫn tiếp diễn cho đến năm 2016. Trong những hoàn cảnh đầy thách thức này, không có di sản mạnh mẽ về sự hợp tác của các quan chức y tế Ấn Độ và Bhutan để chống lại các mối đe dọa sức khỏe chung. Phía Ấn Độ vẫn còn nghi ngờ rằng các nhà máy thủy điện của Bhutan, mà Ấn Độ đang dựa vào để lấy năng lượng, đang dẫn đến xói mòn đất và lũ lụt ở phía Ấn Độ, đẩy các bộ tộc đi nơi khác và mở rộng các khu định cư không chính thức. Đó là một mối quan hệ rối rắm và nhạy cảm giữa những nước láng giềng. Bài học cho các quốc gia khác Bây giờ mọi thứ đã tốt hơn rất nhiều, xét về cả bạo lực ở người và sự tấn công của muỗi. Sốt rét đã là ký ức chứ không còn là sự hiện diện thường trực đối với nhiều người dân ở cả hai bên biên giới. "Một số bệnh nhân tử vong ngay trên tay chúng tôi," Tobgyel, nhà phân tích phụ trách Chương trình kiểm soát dịch bệnh của Bhutan, nhớ lại. Điều đó không còn xảy ra nữa. Nhân viên y tế tại Trạm Y tế Cơ sở Chokhorling ở Bhutan kiểm tra bất kỳ ai bị sốt và được đưa vào đây, nhằm phát hiện bệnh sốt rét Những tiến bộ ở Bhutan đã vượt nhanh hơn bước tiến ở Ấn Độ, nhưng Bhutan vẫn là một nước nhỏ với một số đặc thù vốn đã giúp ích cho nó trong cuộc chiến chống lại bệnh sốt rét. Giảm nghèo nhanh chóng chắc chắn là một nhân tố. Bhutan chính thức được coi là một trong những quốc gia kém phát triển nhất thế giới, nhưng họ hy vọng sẽ được như Ấn Độ với tư cách là quốc gia có thu nhập trung bình thấp cho đến năm 2023. Dorji Tshering, giám sát y tế mới được bổ nhiệm của Bệnh viện Tuyến trên Trung tâm Khu vực Gelephu, nói rằng kinh nghiệm của Bhutan đem đến một số bài học cho các quốc gia khác cũng có dịch sốt rét. Một là tầm quan trọng của các nguồn lực được dành để kiểm soát nguồn lây bệnh. Công việc này nhận được sự hỗ trợ tài chính từ Quỹ Toàn cầu chống Aids, Lao và Sốt rét, mặc dù nước này sẽ không thể dựa vào quỹ tài trợ này nữa một khi Tổ chức Y tế Thế giới tuyên bố Bhutan chính thức thanh toán được sốt rét. Một khía cạnh quan trọng khác là quyết tâm chính trị mạnh mẽ để dứt điểm bệnh sốt rét đi từ cấp chính phủ quốc gia xuống đến các nhóm hành động cộng đồng tình nguyện vốn thiết lập các trại huấn luyện riêng tại khu vực của họ. "Tất cả mọi người đều tham gia và mọi người đều làm chủ nhân," bác sĩ Tshering nói. "Tất cả các mảnh ghép được gom lại. Và giờ đây chúng ta đang ở giai đoạn mà ngay cả một ca sốt rét cũng thành tin tức." Các ca sốt rét ở Ấn Độ nhiều hơn rất nhiều. Hồi năm 2018 cứ một trong 265 người đã bị dính - mặc dù tổng số ca bệnh giảm mạnh gần 50% so với năm trước. Cách làm mạnh tay đối với y tế công cộng có tác dụng trong xã hội Bhutan vốn gắn kết chặt chẽ, có đẳng cấp, gần đây được dân chủ hóa và đa phần tuân thủ luật lệ. Gần như mỗi doanh nghiệp đều treo chân dung Quốc vương được tôn kính và người dân rất háo hức tin vào sự hài hòa môi trường và xã hội và tổng hạnh phúc quốc gia (mặc dù đương nhiên như trong bất kỳ xã hội nào, thi thoảng cũng có những rạn nứt). Thật khó tưởng tượng các quan chức ở Ấn Độ, nền dân chủ phức tạp đồng thời là nền dân chủ lớn nhất thế giới, có thể phun thuốc diệt côn trùng đến từng nhà nếu đa số cộng đồng tôn giáo phản đối sâu sắc. Hợp tác hạn chế Đồng thời, gần như chỉ có một tiêu chuẩn y tế đồng nhất (miễn phí) ở Bhutan, cho cả người dân Bhutan và người nước ngoài, trong khi hệ thống y tế ở Ấn Độ thường được cho là phân tầng hơn. Promod Narzary, nông dân trồng lúa ở Tukrajhar, Ấn Độ, lần cuối bị sốt rét khi ông còn nhỏ. Ông tin rằng các bệnh viện công không phải lúc nào cũng có danh tiếng tốt về chất lượng cao và thừa nhận rằng ông ấy may mắn được sống trong một ngôi làng có bệnh viện và trạm phát thuốc ở gần đó. Nông dân trồng lúa Promod Narzary (phải) rất may mắn sống trong ngôi làng có bệnh viện và trạm cấp phát thuốc gần đó Giống như nhiều người ở Assam, ông thà trả tiền để vào bệnh viện tư hoặc bệnh viện của nhà thờ. Những người khác thì chọn (hoặc không có lựa chọn nào khác) đến Bhutan để điều trị. "Các bệnh viện tư có danh tiếng tốt, tôi không phủ nhận điều đó," ông Pijush Hazarika, bộ trưởng phát triển đô thị, y tế và phúc lợi gia đình của bang Assam, nói. Nhưng ông cũng chỉ ra rằng các bệnh viện công, vốn vẫn đang phải đánh vật với thời gian chờ đợi lâu và bệnh nhân nằm trên sàn vì không đủ giường, đang đối phó với số lượng bệnh nhân lớn hơn nhiều. Khu vực biên giới thường là nơi xảy ra các ca mắc sốt rét cuối cùng. Mặc dù nỗ lực chống sốt rét của người Bhutan được lợi từ diện tích đất nước nhỏ và cam kết mạnh mẽ của chính quyền, nó lại gặp khó khăn bởi sự hạn chế hợp tác xuyên biên giới. Khu vực duy nhất của Bhutan bị ảnh hưởng bởi sốt rét là những chỗ giáp giới với Ấn Độ, trong khi các bang Ấn Độ bị dính sốt rét nhiều nhất thì nằm quanh biên giới với Bhutan. Đường biên giới thì kiểm soát sơ sài và người dân thường xuyên qua lại từ cả hai phía để làm việc, du lịch hoặc mua sắm. Bệnh sốt rét ở biên giới đặc biệt ám ảnh nỗ lực xóa sổ sốt rét của một số quốc gia. Ả Rập Xê-út và Yemen, Haiti và Cộng hòa Dominica, và Trung Quốc và Myanmar đều có chung đường biên giới không chặt chẽ. Tất cả cũng có vấn đề về dịch sốt rét ở khu vực biên giới. Tuy nhiên, không có quốc gia có thể tự mãn. Bệnh sốt rét sẽ trở lại nếu nó không hoàn toàn bị xóa sổ, như đã thấy ở Myanmar, Campuchia và Venezuela. 'Không nói chuyện với nhau' "Không có lý gì một quốc gia áp dụng cách làm mới mà quốc gia láng giềng không làm," bà Cynthia Mwase-Kasanda của Global Fund nói. Muỗi thì đương nhiên là không biết đến biên giới. Và nếu muỗi đốt một người đã bị nhiễm ký sinh trùng sốt rét, thì muỗi đó đến lượt nó cũng bị dính ký sinh trùng đó rồi truyền sang người khác. Ý tưởng Đẩy lùi Sốt rét thậm chí còn kêu gọi các quốc gia láng giềng đừng cố gắng loại trừ sốt rét trừ phi họ cùng nhau làm. Các nhà hoạt động ngồi trong mùng để phản đối việc để bệnh sốt xuất huyết lan rộng tại Kolkata, Ấn Độ Ấy vậy mà, giới chức phòng chống sốt rét Ấn Độ và Bhutan hầu như không nói chuyện với nhau - và khi họ có nói chuyện thì đó là trao đổi không chính thức, dựa trên các liên hệ cá nhân thay vì các mối quan hệ thể chế. Các quan chức y tế Bhutan đang nản chí bởi sự quan liêu trong khi làm việc với chính quyền trung ương Ấn Độ, mặc dù mong muốn xây dựng mối quan hệ ở cấp quận huyện. Ngược lại, các quan chức Ấn Độ không thể hiện nhiều sự tò mò đối với Bhutan. Dường như nguyên nhân một phần là do chính trị và địa lý; Bhutan nhỏ bé đã quen nhìn ra bên ngoài và vẫn nhận thức sâu sắc về vị trí của họ trên thế giới, trong khi Ấn Độ khổng lồ có đủ sức hướng nội. Mozammal Hoque Choudhury, nhà tư vấn về bệnh truyền nhiễm cho Quận Chirang của Ấn Độ, tin rằng công dân Bhutan có thể đến Ấn Độ, bị nhiễm bệnh và quay trở lại bên kia biên giới - thay vì công dân Ấn Độ đưa ký sinh trùng sốt rét qua biên giới. Khó có khả năng đó là cái nhìn toàn cảnh. Trong khi đó, Hazarika, Bộ trưởng Y tế của bang Assam, một mực cho rằng mối quan hệ giữa các quan chức Bhutan và Ấn Độ cần phải thông qua chính quyền trung ương bất kể có sự quan liêu, và mối quan hệ đó nhìn chung là tốt. Tuy nhiên, những người chiến đấu với sốt rét ở các khu vực liền kề không hề thông báo cho nhau khi một loài muỗi mới được tìm thấy trong lãnh thổ của họ. Họ không báo cho nhau về dịch bùng phát đột ngột hoặc các phong trào của người dân. Các nhà khoa học phải nhờ đến việc đọc các tài liệu nghiên cứu được đồng nghiệp của họ công bố ở nước bên kia để tìm hiểu xem chuyện gì đang xảy ra cách 20 km, thay vì nhấc điện thoại lên. Và không có thỏa thuận giữa hai nước về việc bên nào nên chủ động. Có chút hy vọng xa xôi. Đầu tháng 9, một cuộc họp cuối cùng cũng đã diễn ra tại Bhutan để thảo luận về bệnh sốt rét xuyên biên giới ở Ấn Độ và Bhutan. Tuy nhiên, việc không có đại diện tham dự đến từ Tây Bengal, một trong những bang của Ấn Độ bị sốt rét ảnh hưởng nhiều nhất, dường như cũng cho biết điều gì đó. Bhutan đang hy vọng loại bỏ hoàn toàn bệnh sốt rét trong vài năm tới và Ấn Độ đặt mục tiêu trong thập kỷ tới. Đó sẽ là một thành tích tuyệt vời. Tại hai nước, tình trạng đói nghèo, xung đột và sự hạn chế trong phối hợp, hợp tác với nhau đều đang cản trở việc đạt mục tiêu xóa bỏ hoàn toàn bệnh sốt rét. Họ đã gần đến đích. Nhưng cùng nắm tay nhau có thể giúp họ đến đích mau hơn. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future. |
Đến sáng nay (25/1), 52/218 khách du lịch từ TP Vũ Hán (Trung Quốc) đã đến Đà Nẵnghôm 22/1, đã được đưa trở về nước, theo báo Tuổi trẻ. | 2019-nCoV: Người dùng MXH nói việc 218 khách Vũ Hán đến Đà Nẵng là "sơ hở" | Thứ trưởng Bộ Y tế VN, ông Nguyễn Trường Sơn trong trang phục bảo hộ, thăm bệnh nhân người Trung Quốc bị nhiễm virus corona tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Báo Tuổi trẻ dẫn lời ông Nguyễn Minh Xoang, tổng giám đốc Công ty lữ hành quốc tế Hải Vân Cát, cho biết đã trợ giúp đưa 52/218 hành khách từ Vũ Hán đến Đà Nẵng vào ngày 22/1 trở về nước. Đoàn khách này nhập cảnh vào Đà Nẵng theo chuyến bay cuối cùng từ Vũ Hán đến Đà Nẵng vào ngày 22/1, tức là trước thời điểm Vũ Hán bị phong tỏa để ngăn không cho chủng virus corona mới gây viêm phổi cấp lây lan. Số người chết vì viêm phổi cấp tăng nhanh Phụ nữ Vũ Hán uống hạ sốt để 'lừa" máy đo thân nhiệt Viện Pasteur nói nguy cơ hai ca dương tính lây ra cộng đồng thấp Do Trung Quốc đã "phong tỏa" giao thông TP Vũ Hán và Việt Nam cũng hủy các chuyến bay tới thành phố này, nên 52 người này phải quay về nước bằng nhiều chặng khách nhau. "Đến sáng nay (tức mùng 1 Tết) đã có nhóm 52 người quay trở về Trung Quốc. Dự kiến số còn lại sẽ quay về nước từ nay đến hết 27/1" - ông Xoang nói, theo báo Tuổi trẻ. Còn tTờ Thời báo Kinh tế Sài Gòn thì cung cấp thông tin rằng, đoàn khách này sẽ về lại Trung Quốc qua hai chặng bay, đến sân bay Cam Ranh (tỉnh Khánh Hòa) và sau đó đến thành phố Trường Sa (tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc). Người dùng MXH: Sơ hở và nguy hiểm? Trước đó, thông tin về việc 218 người từ Vũ Hán đến Đà Nẵng hôm 22/1 và sẽ còn ở Việt Nam đến 27/1 khiến nhiều người bày tỏ lo lắng trên mạng xã hội. Bà Vũ Kim Hạnh viết trên Facebook cá nhân rằng: "Đúng là những người thoát khỏi Vũ Hán trước 23/1 đây. Ai chơi với dao và ai đùa với lửa khiến dân tình hoang mang đây? "Đã có nhiều vấn đề quan trọng mà những biện pháp lý thuyết vẫn nằm yên trên giấy. Xa thật xa khoảng cách từ hô khẩu hiệu đến thực thi. Nên trận dịch cũng là một thử thách: Hiểu thật sâu rộng, tự lo cho mình cũng là lo cho cộng đồng. Và làm sao mà toàn bộ máy đảm bảo không phải trên nóng dưới lạnh như lệ thường", bà Hạnh viết. Kiểm tra thân nhiệt hành khách tại Sân bay Quốc tế Nội Bài. Facebooker Nguyễn Trường Uy cho rằng, điều này là "quá sơ hở và nguy hiểm!". "Đúng ra phải cách ly số du khách này lại chứ sao Đà Nẵng vẫn để họ tiếp tục đi tham quan những ngày qua và còn sẽ vào Nha Trang? Không có lý gì khi Vũ Hán đã đóng cửa nhằm không để mầm dịch lan ra ngoài, thì những người đến từ ổ dịch lại được tung tăng đi tham quan ở ta. "Lưu ý rằng trước khi Vũ Hán bị phong toả thì đã có rất đông người tìm cách rời ổ dịch đó. Virus Corona ủ bệnh đến hai tuần, 218 du khách đó không có biểu hiện đáng nghi mắc bệnh về hô hấp không có nghĩa là không mang bệnh", ông Uy viết. Nhiều ý kiến khác của người sử dụng mạng xã hội cũng đề nghị nhà chức trách cách ly và theo dõi gấp đoàn người này, bởi nếu có ai đó đang trong thời gian ủ bệnh thì triệu chứng chưa biểu hiện ra ngoài. Báo VnExpress cũng dẫn lời ông Huỳnh Đức Thơ, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, cho rằng, Việt Nam đang ứng phó chậm đối với nguy cơ dịch viêm phổi mới. "Trung Quốc đã chủ động hủy các chuyến bay, tàu hỏa rời thành phố Vũ Hán từ hôm qua [23/1] rồi mà đến trưa nay Việt Nam vẫn cho khách vào là không ổn. Không nên vì muốn thêm một số chuyến bay chở khách đến Đà Nẵng mà đối mặt với nguy cơ dịch bệnh, ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng người dân thành phố", ông Thơ nói, theo tờ VnExpress. Chính quyền: triển khai cao hơn một mức Trước đó, tại cuộc họp giữa Bộ Y tế Việt Nam và đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ông Vũ Đức Đam, Phó Thủ tướng Việt Nam, được truyền thông nước này dẫn lời cho rằng, Việt Nam có đường biên giới với Trung Quốc, lượng người Trung Quốc sang Việt Nam rất đông, nên Việt Nam "đưa ra khuyến cáo ở mức lây nhiễm" chứ không phải là "lây nhiễm hạn chế" như thông thường. Một bài báo trên tờ Tin tức của TTXVN cũng đánh giá, "Bộ Y tế đã chỉ đạo triển khai các hoạt động đáp ứng cao hơn một mức so với thực tế tình hình dịch". Tổng cục Du lịch Việt Nam trước đó đã có văn bản gửi các doanh nghiệp du lịch đề nghị tuân thủ nghiêm các quy định, khuyến cáo của Bộ Y tế và các cơ quan chức năng về việc phòng chống lây nhiễm virus corona mới gây viêm phổi cấp, nhưng không yêu cầu dừng các đoàn khách tới Việt Nam từ các vùng có nguy cơ cao, theo báo Thanh niên. Theo kế hoạch được các cơ quan chức năng của Đà Nẵng cung cấp cho báo chí trong nước, từ ngày 30 Tết đến mùng 5 Tết, sẽ có 93 chuyến bay từ các địa phương của Trung Quốc đến Đà Nẵng. Và vào mùng 2 và mùng 3 Tết, có hai chuyến tàu từ Thẩm Quyến (Trung Quốc) cập cảng Tiên Sa. Nhân viên bảo vệ tuần tra bên ngoài chợ hải sản Huanan ở Vũ Hán - nơi phát xuất chủng virus corona mới Bà Trương Thị Hồng Hạnh khẳng định, theo VnExpress, ngành du lịch Đà Nẵng sẽ phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để kiểm soát, phòng, chống dịch bệnh. Những khách có biểu hiện bệnh phổi sẽ được cách ly ngay để xử lý. Sân bay Đà Nẵng hiện cũng đang nâng cao công tác kiểm soát hành khách nhập cảnh để ứng phó với dịch bệnh. Sở Y tế cùng các Bệnh viện ở Đà Nẵng cũng đã sẵn sàng các công tác để ứng phó với dịch bệnh này. Đà Nẵng cũng công bố đường dây nóng dịch bệnh viêm phổi cấp. Trong khi đó, liên quan đến thông tin 2 trường hợp người Trung Quốc nhiễm virus corona đang điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy, TP HCM, từng có thời gian lưu trú tại Nha Trang, Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa cho biết, đang triển khai giám sát dịch tễ về virus corona theo quy trình chuyên môn. Vụ 2 bệnh nhân ở Chợ Rẫy: Toa 10 chỉ có 3 người Liên quan đến 2 bệnh nhân đã được xác nhận dương tính với chủng virus corona mới, Bộ Y tế Việt Nam đã khuyến cáo hành khách đi trên chuyến bay VJ 738 ngày 16/1 từ Hà Nội đến Nha Trang và trên chuyến tàu SE5 ngày 19/1 từ Nha Trang về TP HCM (các hàng ghế 11, 17, 18 toa 11) cần theo dõi sức khỏe và tự cách ly trong 14 ngày để tránh nguy cơ lây lan ra cộng đồng. Báo Tuổi Trẻ Online cho biết, trên hệ thống vé tàu điện tử thể hiện 3 hành khách người Trung Quốc nêu trên đi tàu SE5 trên toa số 10 và nằm ở các giường số 21, 22, 23. WHO báo động tình trạng lây lan của virus gây viêm phổi từ TQ Virus viêm phổi bí ẩn bùng phát ở Trung Quốc VN kiểm soát chặt cửa khẩu, lo dịch xâm nhập khi nghỉ Tết Báo này dẫn thông tin từ một lãnh đạo Công ty cổ phần Vận tải đường sắt Hà Nội - đơn vị quản lý đoàn tàu SE5 - cho biết trên toa số 10 hôm đó chỉ có 3 hành khách nêu trên. Công ty này đã yêu cầu tiếp viên phục vụ tại toa số 10 ngày hôm đó nghỉ phép và đã giới thiệu đến bệnh viện để kiểm tra sức khỏe, cũng theo tờ Tuổi trẻ online. |
Bất kỳ học giả hay nhà bình luận nào, hoặc blogger nào quí vị hỏi chuyện tại đây đều nói rằng Trung Quốc đang ở ngã ba đường. | Trung Quốc đứng trước ngã ba | John Simpson Biên tập viên Thời sự Quốc tế, BBC News, Bắc Kinh Dân thường tại cửa hàng hoặc văn phòng cũng nói như vậy. Mặc dù có thể tất nhiên là họ nói những gì mà giới bình luận hay bloggers nói. Điều đó có nghĩa gì trên thực tế? Về cơ bản, điều đó có nghĩa rằng không ai biết được những gì sẽ xảy ra - ngoại trừ rằng mọi chuyện nhiều khả năng sẽ không như những gì đã xảy ra tính cho đến nay. Tất cả gì chúng ta biết là một dàn lãnh đạo mới sẽ tiếp quản. Cũng giống như hai thế hệ lãnh đạo trước trong suốt 20 năm qua, chắc chắn là họ sẽ khởi đầu giống như những người tiền nhiệm của họ, nhưng sẽ sớm hình thành phong cách riêng. "Giả sử nền kinh tế bắt đầu thực sự xấu đi, liệu dàn lãnh đạo mới sẽ có thể cưỡng lại sự cám dỗ theo đó đổ lỗi cho thế giới bên ngoài hay không?" Chẳng hạn như sau lần thay lãnh đạo gần nhất vào năm 2002, mô hình thoạt đầu dường như không thay đổi. Trung Quốc được phương Tây xem là thân thiện. Hai nhân vật cao nhất ra đi lúc đó, Chủ tịch Giang Trạch Dân và Thủ tướng Chu Dung Cơ có vẻ thoải mái và dễ chịu. Khi họ ra nước ngoài, họ thể hiện tính hài hước, dễ gần với đám đông và tất cả đều sẵn sàng hát karaoke nếu có dịp. Tuy nhiên kể từ đó, chúng ta chứng chiến 10 năm cứng nhắc và nghiêm trọng hơn khi Hồ Cẩm Đào và Ôn Gia Bảo lên nắm quyền. Nền kinh tế và sức mạnh của Trung Quốc đã gia tăng gấp bội và nhiều người ở phương Tây đã bắt đầu xem Trung Quốc là một mối đe dọa. Người ta thấy có làn sóng giận dữ vào năm 1999 của những người theo chủ nghĩa dân tộc ở Trung Quốc khi NATO ném bom đại sứ quán Trung Quốc ở Belgrade. Đây là một lực lượng mà giới lãnh thạo dưới thời Hồ Cẩm Đào ý thức được và khuyến khích kể từ đó. Và mặc dù vậy nhưng có một nhóm khác, và không kém phần quan trọng, mà triều đại Hồ Cẩm Đào và Ôn Gia Bảo đã bồi đắp một cách gián tiếp. Những năm tháng của giai đoạn đó đã hình thành tiến bộ phi thường về tự do cá nhân ở Trung Quốc. Kết quả là nhiều người trẻ hơn ở các thành phố lớn cảm thấy họ hầu như các nhà lãnh đạo Cộng sản có tuổi và cứng nhắc và họ không trong cùng một nhà. Đối với họ có những cái chẳng hề liên quan gì đến cuộc sống và tương lai của họ. ‘Một thế giới khác’ Đảng Cộng sản Trung Quốc Chúng ta thấy sự tương đồng y hệt với giai đoạn thời Liên Xô cũ và Đông Âu vào cuối những năm 1980, khi các chính sách cải cách và đổi mới của Mikhail Gorbachev có hiệu lực. Trung Quốc ngày nay chắc chắn là không giống như Nga, Hungary, Ba Lan, Tiệp Khắc 23 năm trước, nhưng có một số điểm tương đồng đáng ngạc nhiên. Chẳng hạn như tại quận 798 ở Bắc Kinh, khu vực một thời là nơi có các nhà máy sản xuất vũ khí và được biến thành cơ sở cho các phòng tranh và nơi trưng bày sản phẩm của giới nghệ sĩ, kỷ niệm duy nhất của chủ nghĩa cộng sản là những bức tranh và tác phẩm điêu khắc bất kính chế nhạo Mao Trạch Đông và những người hầu cận cho ông. Những thứ y như vậy từng bắt đầu được bày bán tại chợ Ismailova ở Moscow vào cuối những năm 1980, và cũng những thứ đó xuất hiện tại Prague, Warsaw và Budapest – chỉ để nhạo báng Stalin. Điều quan trọng hơn, những cuộc hội thoại trong các quán cà phê tại quận 798 bây giờ gợi lại cảm giác về những ngày tháng Liên Xô bị sụp đổ. "Tôi không cảm thấy chính phủ có bất cứ điều gì liên hệ với tôi cả", một người phụ nữ trẻ ăn mặc đồ khá chỉnh chu nói với tôi, trên tay nâng một ly cà phê sữa. "Theo tôi thì đó là một thế giới khác Và quả thực, những hàng ghế đại biểu dự Đại hội Đảng mặt mũi cứng nhắc, vụng về và đều vận comple đen, áo sơ mi trắng và cà vạt đỏ, chỉ mặc vào những dịp lễ lớn như thế này, vỗ tay lãnh đạo của họ vào những thời điểm quy định trong bài phát biểu của lãnh đạo của mình, hầu như không có cái gì thuộc cùng một hành tinh với phong thái thư giãn của các nghệ sĩ được phương Tây hóa đang dạo quanh Quận 798. Khả năng là nhóm đảng viên dự đại hội cũng như nhóm nghệ sỹ có thể nghĩ rằng chỉ có nhóm của chính họ đại diện cho một nước Trung Quốc thật sự, và tất nhiên, thực tế là có khoảng một tỷ người hoặc nhiều hơn thế sống ở ngoài Bắc Kinh, những người chẳng liên quan gì đến hai nhóm vừa kể. Thay đổi lịch sử Tượng Lenin bị kéo đổ tại Valmiera ở Cộng hòa Latvia thuộc Liên Xô cũ vào ngày 1/10/1990 khi Latvia tuyên bố độc lập. Nhưng người ta thấy kể như có sự tách biệt, giữa một Đảng bị lão hóa và giới trí thức trẻ tại Moscow và Leningrad (ít lâu sau được trả lại tên St Petersburg) mà thực trạng chia rẽ đó đã gây ra sự sụp đổ của chủ nghĩa Mác-Lênin, lúc đầu xảy ra ở Đông Âu và sau đó ở ngay chính nước Nga. Vậy là chúng ta trở lại với ý tưởng của ngã ba đường. Tân Chủ tịch, Tập Cận Bình, biết về phương Tây một cách không ai trong số những người tiền nhiệm của họ biết. Con gái của ông đang du học tại Hoa Kỳ vào lúc này, và ông đã từng có thời gian ở đó. "Đại hội Đảng này sẽ thay đổi tiến trình lịch sử. Và lần cuối cùng tôi cảm thấy điều này mạnh mẽ đến thế là vào lúc nào? Đó là năm 1988 tại Moscow" Đúng là ông sẽ không thể tự hành động: ông sẽ phải thuyết phục phần còn lại của giới lãnh đạo của Đảng để đi cùng với ông. Tuy nhiên, ông có thể đại diện cho một sự thay đổi để quay lại những năm tháng dường như thân thiện hơn của Giang Trạch Dân và Chu Dung Cơ. Nhưng giả sử nền kinh tế bắt đầu thực sự xấu đi, liệu dàn lãnh đạo mới sẽ có thể cưỡng lại sự cám dỗ theo đó đổ lỗi cho thế giới bên ngoài hay không? Tất cả các công cụ để trang bị cho một chủ nghĩa dân tộc cứng rắn của Trung Quốc đã đâu vào đó. Chúng ta thấy điều đó được tung ra chống lại Nhật gần đây như thế nào. Rốt cùng thì điều này sẽ là một cách dễ dàng qui tụ lại tất cả những người trí thức và nghệ sĩ cảm thấy xa lạ với hệ thống. Hoặc có thể Trung Quốc sẽ tiếp tục phát triển, ngay cả khi có mức tăng trưởng thấp hơn và Đảng Cộng sản sẽ kiểm soát tình hình một cách ôn hòa, duy trì cho cho ai cũng được vui vẻ. Có thể lắm chứ. Dù khả năng nào xảy ra thì người ta cảm thấy Đại hội Đảng này sẽ thay đổi tiến trình lịch sử. Và lần cuối cùng tôi cảm thấy điều này mạnh mẽ đến thế là vào lúc nào? Đó là năm 1988 tại Moscow. Thêm về tin này Chủ đề liên quan |
Chiều 20 tháng Mười Hai năm 2003 tổ chức Cộng đồng Việt Nam Bắc Cali thực hiện phiên họp khoáng đại mà mục đích theo thông cáo là "vạch trần những ý đồ đen tối, những hành động trắng trợn tiếp tay với bạo quyền cộng sản". | San Jose 'tố cáo hoạt động cộng sản' | Ông Phạm Hữu Sơn, chủ tịch Cộng đồng Việt Nam Bắc Cali cho biết với những lời lẽ mạnh bạo như vậy, phiên họp lần này qui tụ được hơn 600 thính giả tham dự. Một trong số những đối tượng bị cáo giác là "hoạt động nằm vùng cho Cộng sản Việt Nam" có Luật sư Nguyễn Hữu Liêm, tác giả của một số bài nhận định gây tranh cãi trong thời gian gần đây. Trong số các tờ báo sớm đăng tải các bài viết của tác giả Henry Liêm có tạp chí toàn cầu Đàn Chim Việt, trụ sở chính ở Ba Lan. Ông Thanh Thanh Hải từ ban biên tập Đàn Chim Việt cho biết ban biên tập đã phải bàn cãi nhiều trước khi đăng bài viết vì những bài chỉ trích thường chịu phản ứng mạnh từ cộng đồng người Việt ở các nơi. Ông Thanh Thanh Hải nhận định việc làm của cộng đồng người Việt ở San Jose là "cổ hủ", còn ông Phạm Hữu Sơn cho các nhận xét của ông Thanh Thanh Hải là "chậm tiến" Trong một phỏng vấn khác dành cho đài BBC, bà Quản Mỹ Lan là thành viên của tổ chức Tập hợp dân chủ Đa Nguyên ở San Jose khẳng định "luật sư Nguyễn Hữu Liêm không phải là cộng sản", và cho rằng "việc qui kết những tên tuổi khác như Nguyễn Xuân Hoàng, Trần Đệ, hay thậm chí Ái Vân là cộng sản là việc rất nguy hiểm". --------------------------------------------------------------------------- Thính giả đài BBC đồng ý hay phản đối quan điểm nào nêu trên, hoặc có câu hỏi tranh luận với các quan điểm đó, xin mời sử dụng Hộp tiện ích (bên góc phải) để chuyển ý kiến về Ban Việt Ngữ, đánh bằng phông chữ Unicode. Ý KIẾN ĐƯỢC TRÌNH BÀY THEO THỨ TỰ TỪ TRÊN XUỐNG Vũ Hoàng, Moscow Cuộc họp " tố cáo hoạt động cộng sản " ở San Jose trông giống như một cuộc đấu tố địa chủ năm 1954 . Việc qui chụp lung tung như vậy rõ ràg có mục đích không tốt . Nếu những người đó có thân CS đi nữa thì cũng nên phân tích nhẹ nhàng cho họ hiểu , chứ không thể chụp mũ hồ đồ như vậy được . Ông Phạm Hữu Sơn có vẻ rất giống CS , thích buộc tội người khác , thử hỏi những việc làm này sẽ đi đến đâu ? có giúp ích gì cho phong trào đấu tranh cho Dân chủ ở VN hay là chỉ chia rẽ thêm cộng đồng vốn đã mong manh? Daniel Nguyen, Hamburg, Germany Đọc bài báo này của quý báo, tôi không hiểu là người ta vẫn nói đến chữ dân chủ và tự do ở nước Mỹ, vậy thì dân chủ tự do ở nước Mỹ là như thế này à? Một người khi nói lên chính kiến của cá nhân mình thì bị quy chụp là cộng sản. Vậy thử hỏi quyền tự do ngôn luận ở đâu? Vietpol, Warsaw, Ba lan Đọc bài của ông Henry Liêm, tôi chẳng tìm thấy ở đây có điều gì sai sự thật. Bản thân tôi trước đây cũng rất mê nhạc “sến”-có lúc tưởng như ngoài “sến” ra chẳng còn thứ nhạc đích thực nào khác. Nhưng giờ đây, tôi không còn ưa nó nữa - quả đúng như nhận xét của ông Henry Liêm - thứ nhạc này quá uỷ mỵ, nó không đem lại cho người ta sức sống. Còn như nghiên cứu về chủ nghĩa cộng sản, đâu phải chỉ khi có cộng đồng người Việt ở Hoa Kỳ người Mỹ mới làm chuyện này. Họ đã nghiên cứu ngay từ khi chủ nghĩa cộng sản mới ra đời. Tôi có cảm tưởng suy nghĩ của các vị Bắc Cali cũng chẳng khác xưa là bao mặc dù đã sinh sống một thời gian không ngắn và đã trở thành công dân của một nước được cho là có nền dân chủ cởi mở nhất thế giới. Các vị muốn đánh bóng mình bằng cách chê bai và chụp mũ người khác và tất cả những gì không hợp khẩu vị các vị đều cho tuốt là “cộng sản”. Cái hội nghị của ông Sơn nó phảng phất không khí “tố cộng” của những năm 60 của thời ông Diệm với bộ luật 10/59 lừng danh. Liệu các vị có thể làm được gì với những suy nghĩ và cách làm cổ hủ như vậy chăng? Ngọc Trần, California, Hoa Kỳ Ở bên này, tôi đã quá quen với những hoạt động kiểu chụp mũ như vậy của một số người trong cộng đồng. Nhiều lúc nghĩ về tương lai nước Việt mà thật buồn. Ngày xưa, Cộng Sản thắng thì Cộng Sản lúc nào cũng tự hào mình là "nhất thiên hạ", không cho ai bài bác, đối lập. Sống với cộng đồng ta ở xứ "tự do" này, càng ngày tôi càng nghiệm ra một điều rằng, nhiều người trong cộng đồng ta ở đây cũng mắc cái bệnh giống hệt Cộng Sản ngày đầu chiếm Miền Nam. Đó là tự cho mình là "văn minh nhất", "đỉnh cao trí tuệ", mình là "nhất thiên hạ", từ đó không chấp nhận những ý kiến chỉ trích, phê phán. Đến nay, Cộng Sản đã có vẻ cởi mở hơn đối với việc chấp nhận ý kiến khác biệt rất nhiều, chịu làm kinh tế thị trường, chịu mở c! ửa với thế giới, dám nhận mình là có sai lầm, dám sửa chữa sai lầm, còn nhiều người trong cộng đồng ta vẫn vậy. Chụp mũ, bôi nhọ. Các phong trào được coi là chống Cộng dù màu vàng hay xanh hay xám, đều có một bệnh chung nhất là luôn coi mình là nhất, không chấp nhận sự chỉ trích, phê phán của người khác!!! Miếng võ để bịt miệng người khác là Chụp mũ Cộng Sản!!! Nhiều lúc tôi nghĩ rằng không biết dân Việt mình có là những người tự kiêu, tự hào hão không? Có lẽ đó là bệnh chung của người Việt chăng. Tuy vậy, tôi vẫn tin rằng, phần đa người Việt ta không như vậy. Luôn có lòng tự hào dân tộc nhưng không phải tự hào hão, mà là biết khiêm tốn, mở cửa với thế giới bên ngoài. Nhưng có một điều làm tôi ngày càng ngộ ra là: Thử hỏi những người trong cộng đồng còn như vậy thì làm sao mà ngày xưa chẳng mất nước!!! Than ôi. Việt Nam của tôi ơi, tại sao Mẹ lại sinh ra những người con như vậy. Nguyễn, Luân đôn, UK Tôi nghĩ những người tổ chức cuộc họp mặt này chẳng qua là một bọn "vô công rồi nghề", trong lòng họ lúc nào cũng có sự thù hằn cộng sản. Trong khi họ không giúp ích gì cho quê hương, đất mẹ thì lại luôn luôn tìm cách phá những người có thiện chí muốn quê hương phát triển. Thiết nghĩ, trong họ bây giờ đã mang dòng máu của chú Sam mất rồi! Nguyễn Quốc Bảo, Anchorage, Alaska, Hoa Kỳ Theo tôi nghĩ, ở cái thế giới tự do này, cũng như ở Hoa Kỳ, ai có thích nhạc nào thì nghe, thích ca sĩ nào hay chê ca sĩ nào cũng được, nhưng ở Việt Nam, người dân Việt Nam không có quyền tự do như những người Việt ở hải ngoại. Chuyện luật sư Nguyễn Hữu Liêm viết bài trên báo là chuyện riêng của ông. Nếu ông thích cái chế độ cộng sản Việt Nam thì tôi hy vọng ông nên trở về Việt Nam, sống và làm việc cho cộng sản. Đừng ở núi này rồi trông về núi nọ. Cộng sản là độc tài, cộng sản là không có tự do. Tôi phải bỏ Việt Nam ra đi năm 1979 tại vì không thể sống chung với cộng sản. Tôi ủng hộ việc làm của cộng đồng người Việt California. Chúng ta phải lên tiếng cho người Việt tự do biết về sự thân cộng của luật sư Nguyễn Hữu Liêm. Nguyễn Ái Dân, San Jose, Hoa Kỳ Sau khi đọc mẩu tin về vụ San Jose “tố cáo hoạt động cộng sản”, tôi xin có ý kiến như sau: Những người VN xưng danh là tị nạn cộng sản hiện đang cư trú ở các nước như ông Phạm Hữu Sơn thường chỉ trích cộng sản VN thiếu dân chủ, người dân không được tự do ngôn luận, tiếng nói người dân bị đàn áp bằng hình thức này hình thức nọ… Thế nhìn lại ông Sơn, ông đang làm gì. Ông đang ở xứ tư bản, tự do ngôn luận, vậy mà có người có ý kiến trái ý ông thế là ông tổ chức này nọ để bêu rếu vắng mặt người ta. Hành động của ông có khác gì kiểu tố khổ của cộng sản. Đáng lý là bậc thức giả, khi có người đưa ý kiến khác biệt, ông phải dùng diễn đàn giống người ta để đáp lại. Tôi có xem Đàn Chim Việt, và thấy luật sư Nguyễn Hữu Liêm có nhiều bài viết và rất nhiều độc giả khác phản ứng lại (tán thành cũng có, phản đối cũng có) cũng trên diễn đàn đó. Tự do ngôn luận phải như thế chứ, lẽ đâu lại cậy thế đông (như lời ông Sơn nói là 600 người đến dự) để lên án một người vắng mặt. Theo tôi chính ông Sơn mới là Việt Cộng nằm vùng, vì thủ đoạn ông dùng chính là thủ đoạn tổ khổ của Việt Cộng. Điều thứ hai, tại sao lực lượng những người chống cộng đã mong manh, lại đang lưu vong, khả năng chống cộng thành công rất thấp (nếu không muốn nói là không có cơ hội), nhưng cứ suốt ngày đấm đá lẫn nhau. Phải chăng các vị đã mắc bẫy cộng sản khi suốt ngày tổ chức phản đối lẫn nhau, như ông Sơn chẳng hạn, làm cho lực lượng đã yếu càng yếu hơn, đã mỏng càng mỏng hơn. Nhìn lại hơn 25 năm lưu vong, bao nhiêu cuộc hội họp, biểu tình theo kiểu của ông Sơn đem lại kết quả. Chẳng có cuộc họp nào cả. Những cuộc họp và biểu tình như thế chỉ là dịp để những người như ông Sơn, kiếm tư lợi và chút danh vọng hão. Nếu thật sự có bản lĩnh và yêu nước, hãy về VN đấu tranh như các Bác Sĩ Nguyễn Hồng Sơn, Bác sĩ Nguyễn Đan Quế, luật gia Lê Chí Quang… Những người đó, dù đang bị giam cầm nhưng rất đáng trân trọng, tiếng nói của họ mới thật sự có giá trị, vì họ thật sự làm và hy sinh, chứ không chỉ ba hoa cái miệng. Những kẻ đứng ở ngoài chửi hóng về nhà chỉ là những tên nhát gan nhưng muốn làm lớn. Điều thứ ba, tôi nghĩ ý kiến của luật sư Nguyễn Hữu Liêm có phần đúng. Chẳng phải, những bài hát uỷ mị đã làm bạc nhược tinh thần chiến đấu của quân đội VNCH hay sao? Trong khi đó, dọc theo dãy Trường Sơn, chẳng những bài hát rừng rực lửa và sự tuyên truyền của cộng sản đã khiến bộ đội Bắc Việt lao đầu vào cuộc chiến như những con trâu điên hay sao? Sự thực đã rành rành ra đó, chẳng lẽ ông Sơn không thấy? Tôi không ưa gì Việt cộng. Tuy nhiên thú thật, hoạt động mạnh như những nhà đấu tranh dân chủ trong nước đang bị giam cầm thì tôi không đủ can đảm. Nhưng nếu chỉ ở bên ngoài chửi hóng, thì tôi không làm vì đó là chuyện vô bổ đó. Quanh đi quẩn lại những vị lãnh đạo các hội đoàn đang ở ngoài chửi hóng về VN, tôi thấy đa phần là hạng xôi thịt, chỉ tụ hội để kiếm danh vọng hão. Giữa một đám xôi thịt tranh ăn, muốn tìm một minh chúa để phò sao khó quá. Van Nhu Can Ðọc bài viết của ông Nguyễn Hữu Liêm “Cái âm điệu tủi thân, bi đát” trên báo “Ðàn Chim Việt” tôi thấy chẳng có điểm nào có thể chứng minh là có " những hành động trắng trợn tiếp tay với bạo quyền cộng sản" như là ông Phạm Hữu Sơn, chủ tịch Cộng đồng Việt Nam Bắc Cali đã nhận xét. Ông Nguyễn Hữa Liêm chỉ đưa ra những ý kiến cá nhân về sở thích âm nhạc của ông ta thôi, và đó là quyền của ông ta, chả có dính líu gì tới Cộng Sản hết. Tuy nhiên nếu ông Nguyễn Hữu Liêm có quyền tự do đưa ra ý kiến của mình một cách dân chủ thì ông Phạm Hữu Sơn cũng có quyền tự do đưa ra ý kiến của mình về bài viết của ông Nguyễn Hữu Liêm. Chẳng có gì vi phạm tự do ngôn luận cả như bạn Danniel Nguyen ở German đã nhận xét. Bạn Danniel Nguyên đã chỉ dùng một ví dụ về ông Phạm Hữa Sơn mà kết luận về dân chủ thì không đủ thuyết phục lắm. Ðó là sai lầm fallacy về specific to general (“Hasty Generalization” Fallacy). Sai lầm này cũng giống như ông Phạm Hữu Sơn và ông Nguyễn Hữu Liêm. Ông Phạm Hữu Sơn chỉ dựa vào một bài viết của ông Nguyễn Hữu Liêm mà kết luận là “cộng sản”, còn ông Nguyễn Hữu Liêm chỉ dựa vào 3 giọng ca để kết luận một vấn đề quá lớn thì càng không đủ sức thuyết phục. Bài viết của ông Nguyễn Hữu Liêm không đủ chiều rộng và chiều sâu để chứng minh một vấn đề lớn như vậy.... Qua đọc những bài này làm tôi nhớ lại câu chuyện cười sau: Trên toa một chuyến tàu lửa đi ngang qua một cánh đồng của Hà Lan có ba người, một nhà toán học, một nhà Vật lý học, và một nhà văn. Nhân thấy một con bò màu đen đốm trắng, nhà văn liền phán “Bò Hà Lan màu đen”. Nhà Vật lý liền nói “Hà Lan có ít nhất một con bò màu đen”. Nhưng nhà toán học kết luận “Hà Lan có ít nhất nửa con bò màu đen”. Bạn Danniel Nguyên à, dân chủ là quyền tự do phát biểu chính kiến của mình mà không bị nhà cầm quyền bắt bớ giam cầm như tại Việt Nam. Khác với bên Mỹ là ông Nguyễn Hữu Liêm có quyền phê bình và ông Phạm Hữu Sơn cũng có quyền phê phán ông Nguyễn Hữu Liêm. Còn bạn cũng có quyền phê bình dân chủ của nước Mỹ và tôi có quyền phê phán bạn. Quan trọng là độc giả trên diễn đàn này đánh giá ai là có lý, thế thôi. Bạn hay tôi đều không sợ ai cả. Lê Tuấn, Boston, Hoa Kỳ Theo tôi, một số từ ngữ và nhận xét trong bài viết của tác giả Hữu Liêm mang tính ‘khiêu khích’ và thiếu kiềm chế. Là một sinh viên du học, tôi yêu thích một số nghệ sĩ và ca khúc trẻ trung trong nước cũng như một số nghệ sĩ và ca khúc hải ngoại từng vang bóng. Mỗi người nghệ sĩ trong và ngoài nước do hoàn cảnh lịch sử, môi trường lớn lên và sinh sống của thế hệ mình có tâm tư tình cảm khác nhau và do đó ít nhiều thể hiện phong cách gắn bó với thời đại của mình. Việc so sánh khập khiễng và rút ra kết luận vội vàng trong bài viết của ông Hữu Liêm không giúp ích tăng thêm cảm thông giữa người Việt với nhau, mà chỉ khơi lại những mất mát, chịu đựng của dân tộc Việt. Theo tôi, bài viết đã không nên có ngay từ đầu. Đôi khi tôi khá thất vọng khi thấy sự khôn ngoan của các dân tộc khác và nhìn lại sự cố chấp, tính đố kỵ còn tồn tại dai dẳng trong nhiều người chúng ta. Catherine Pham, Safrancisco, USA Tôi thành thật cám ơn ông Nguyễn Hữu Liêm cho tôi được theo tư tưởng của ông. Việc ông nhận định rất đúng. Tôi cũng đã nhìn được từ lâu như thế, nhưng vì tôi không có học nên không thể viết được như ông. Người Việt tại Hoa Kỳ họ nghèo nàn lắm, chỉ ôm được những gì từ Việt Nam trước năm 1975 họ mang đi và cứ như thế giữ lấy, họ chẳng biết bên cạnh họ thế giới bây giờ là năm 2003 rồi. Ngay khi nghe chương trình chào bình minh cuả đài Little – Saigon Radio vào buổi sáng, Long hay Phạm Long gì đó, cùng vài ba người nói tin tức cũng đủ thấy sự tự ti mặc cảm cuả họ trong lời nói. Hở ra là chê nước này nước nọ, cái gì Mỹ cũng là nhất, chỉ có cái việc đọc tin tức cũng không xong phải thêm bớt rất không đúng là nghề làm truyền thông. Thật thương hại cho họ quá, cũng chỉ vì không đi theo được sự tiến hoá của nhân loại. Riêng nhóm ca sĩ cũng thế thôi, tôi rất cảm phục ông Nguyễn Hữu Liêm dám nói lên được sự thật, mà chính những người VN ở Hoa Kỳ họ biết họ như thế chứ, nhưng họ không dám can đảm nói về mình. Thế mà có người lôi cái ung nhọt cuả mình ra để lau chùi chữa trị, thì họ lại lớn tiếng hô hào họp hành để che cái ung nhọt của mình đi. Họ có biết rằng nếu không chữa thì bệnh càng phát thôi. Tôi rất thích ông Nguyễn Hữu Liêm viết như sau ‘Hình như là tuần nào cũng có đại nhạc hội, nhạc thính phòng. Mà "đi vô, đi ra cũng thằng cha khi nãy". Tôi sống tại Hoa kỳ mà lòng đau nhói, khi các đài phát thanh là những nơi để họ chửi nhau, mà chửi nhau hạ cấp, thậm chí còn lôi cả bệnh tình cá nhân của nhau ra để bôi nhọ. Như vậy hỏi rằng văn nghệ văn hóa, và nhóm người nói tin tức ở đài Little Saigon Radio làm sao mà khá được. Hở ra là biểu tình và sặc mùi quá khích. Nguyễn Minh, Sydney, Australia Tôi ủng hộ việc làm của Cộng đồng người Việt ở Cali đem việc làm của ông luật sư Nguyễn Hữu Liêm ra công luận cho rõ trắng đen. Chúng ta đang ở xứ tự do dân chủ. Ông Nguyễn Hữu Liêm và những người ủng hộ ông, kể cả tòa Tổng lãnh sự Việt Nam tại LA hay San Jose tham gia, và cả những người chống ông Nguyễn Hữu Liêm cũng có thể góp ý. Cám ơn đài BBC cho cơ hội để tôi góp ý. Jimmy Huỳnh, San Diego, Hoa Kỳ Theo tôi Nguyễn Hữu Liêm có nhận tiền của Cộng sản Việt Nam hay không thì tôi không đặt vấn đề nhưng theo tôi bài viết của Nguyễn Hũu Liêm tôi được đọc thì ông ta có nhiều mục đích để viết ra bài ấy. Thứ nhất là ông ta vì tiền của một nhóm nào đó. Thứ hai là ông ta mắc phải bệnh autism. Thứ ba ông ta có học nhưng không có trình độ nhận thức. Tội thay cho nước Mỹ bỏ tiền đưa ông sang đây và giúp ông ăn học. Tôi không nghĩ ông là người cộng sản, mà tôi nghĩ ông vì tiền bởi ông là luật tại sao không hiểu biết. Theo tôi một xã hội bao giờ cũng đa cực mới có thể tồn tại được, ví dụ có người bệnh mói có bác sỹ, có những kẻ phá hoại mới tạo ra những nhà bác học tài ba, và có những người ngang nguợc thiếu hểu biết mới tạo ra luật sư như ông. Ông không suy nghĩ được hay ông không thấy Bin Ladin kia cũng có tưởng giống như ông cho rằng kinh đạo Hồi là tuyệt đỉnh còn các kinh khác là vô nghĩa sai trái. Từ đó mới tạo ra những tay khủng bố. Cũng như ông ca sỹ trẻ Việt nam bây giờ là tuyệt đỉnh còn những ca sỹ một thời vang tiếng trở về xế chiều thì ông vứt người ta vào hố rác. Trần Kiên, California, Hoa Kỳ Tôi thường nghe các chú, bác nói ở VN không có tự do, nhân quyền.v.v..nhưng không biết các chú, bác có hiểu 4 chữ "tự do nhân quyền" hay không. Các chú, bác sống trên đất Mỹ được gọi là tự do nhất trên thế giới nhưng tôi thấy tư tưởng một số các vị trong cộng đồng VN Hoa Kỳ còn rất là bảo thủ và phong kiến... Những ai làm gì mà không vừa lòng các vị (dù đó là sự thật) thì các vị chụp mũ cho là cộng sản. Có phải đó là tự do, nhân quyền của các vị ? Những ai mà nói lên sự thật tốt cho CSVN thì các vị gọi là tuyên truyền cho cộng sản. Vậy những đài truyền thanh của cộng đồng VN ở Hoa Kỳ khi đọc những tin tức ở trong nước hay thế giới thì hay thêm vào những câu bôi bác, châm trích CSVN ở phần cuối thì đó gọi là gì... Tóm lại nếu các chú, bác thật sự là anh hùng của người Việt ở hải ngoại thì hãy về VN để đấu khẩu, tranh tài với CSVN, đừng ở Mỹ này mà cứ biểu tình, la ó. Nghe thấy nhiều thật là chướng tai, gai mắt lắm. Nguyễn Việt, Hà Nội, Việt Nam Tôi cho rằng, nhóm người của ông Sơn (cũng giống như một số nhóm khác) chắc đang... thất nghiệp nên muốn làm chính trị để "câu cơm". Số phận của những kẻ làm chính trị với tay nghề "nghiệp dư" thường có kết cục chẳng hay ho gì. Hãy nhìn nhận thực tế với con mắt khách quan hơn, hãy suy nghĩ tỉnh táo hơn và trên hết là lựa chọn cho mình mục đích hành động trong sáng, không vì lợi ích cá nhân. Hy vọng mọi người ủng hộ ý kiến này. Nam, tp.HCM Tôi nghĩ 600 con người đó chắc hẳn sẽ vỗ tay reo hò nếu có bom nổ trong Seagame và tên lửa Tomahawk bắn vào quê hương của họ lắm. Huy, Atlanta, Hoa Kỳ Đã 28 năm rồi thế mà người Việt hải ngoại cứ bị ám ảnh bởi bóng ma Cộng Sản. Cũng như bao thanh niên khác, tôi lớn lên sau 1975, không biết Cộng Sản đã làm gì quá tàn ác đến nỗi giờ đây mỗi khi nghe hơi hướng Cộng Sản ở đâu là người Việt hải ngoại lại đứng lên truy kích, thậm chí còn đội nón cốI cho những ai mà họ không thích. Thế mới biết bóng ma CỘNG SẢN đáng sợ tới mức độ nào. Caroline Trần, LA, USA Tại thời điểm tôi đọc diễn đàn này có 3 trên 9 bài chống lại ông Nguyễn Hữu Liêm. Trong đó bài của Lê Tuấn - Boston USA và Nguyễn Minh - Sydney AUS có thể xem như chẳng có nội dung gì rõ ràng, chẳng nêu được lý lẽ gì để khẳng định quan điểm của một người trẻ tuổi du học thiếu hiểu biết và một ông có suy nghĩ hụ hợ ở xứ Kanguru). Còn lại bài của ông Nguyễn Quốc Bảo (ra đi năm 1979 lại sống ở Alaska) thì phần nhiều mang tính quá khích nông cạn của một người không được cập nhật thông tin đầy đủ. Đọc đến đây chắc quí độc giả đây đã nhận ra lý lẽ thuộc về bên nào rồi. Những điều cần đều đã được nêu ra trong các loạt bài, tôi chỉ mạn phép đưa ra một chút thống kê dựa trên các con số. Xin nói thêm quan điểm của tôi về vấn đề này là hoàn toàn trung lập. Võ Đức, Desmoines, USA Một lần nữa tôi rất lấy làm đau xót và xấu hổ cho cộng đồng người Việt Nam ở hải ngoại. Tôi nghĩ rằng ở cộng đồng hải ngoại đang nuôi dưỡng một nhóm cực kỳ phản động và họ có thể là những cán bộ cộng sản ngày xưa bị chế độ cộng sản Việt Nam sa thải nên khi lưu vong tại hải ngoại đang tìm cách bài xích và khơi dậy lòng căm thù để khuấy động. Họ không ngần ngại đem hết những gì tồi tệ và xấu xa của cộng sản trước kia để thực hiện đối với những người Việt Nam nào không theo ý họ, và lợi dụng danh nghĩa chống cộng để cho mình đúng. Đây là một trong những hành động không khác gì cộng sản trước kia, trong khi hiện nay Việt Nam rất cởi mở và từng phút từng giây cố gắng biến đổi Việt Nam sang giai đoạn mới. Amanda Hồ, Cocoa, Florida, USA Theo cháu nghĩ thì nếu các chú, các bác, các cô, các cậu, các dì và các anh chị có thời gian rảnh thì ở nhà ngủ cho khỏe thân, còn nếu muốn giúp cho nước Việt Nam giầu và mạnh thì hãy cởi mở và đừng làm những chuyện ruồi bu nữa. Dù nước Việt Nam có thế nào đi nữa thì cũng là nơi chôn nhau cắt rốn của mình. Cái nào mình nên làm và không cắn rứt lương tâm thì nên làm, còncái nào mà làm phiền những người xung quanh, nói xấu người này người nọ và cắn rứt lương tâm thì đừng nên làm. Chúng ta đã đi sang xứ người ở rồi thì chúng ta phải biết yêu thương và đùm bọc lẫn nhau chứ. Tiffany Vũ, USA Tôi cũng chẳng hiểu ông Phạm Hữu Sơn đang làm cái trò gì nữa. Cứ ai không đồng ý kiến với mình là h hợp nhau lại rồi kết tội thân với cộng sản. Ngay bản thân tôi thích nghe nhạc mà nhiều khi đâu có dám nghe nhạc Việt Nam, sợ lại bị nói là theo cộng sản. Các ông ấy lúc nào cũng hò hét dân chủ, công bằng... nhưng thử hỏi lại chính bản thân các ông ấy đang làm gì. Những gì các ông ấy làm có dân chủ và công bằng không ? Trần Tân, Hà Nội Gửi Ông Sơn và các Quí vị. Tôi đọc tin trên BBC được biết Ông có tổ chức một cuộc "đấu tố Cộng sản" tại Mỹ. Tôi có một vài lời gửi ông và những người có cùng quan điểm như ông. Tôi cũng xin nói là đây chỉ là quan điểm cá nhân của tôi thôi, vì thực ra tôi không phải là đảng viên cộng sản. Trong cuộc chiến tranh huynh đệ tương tàn ở Việt nam vừa qua, tôi và gia đình tôi là những người thấm thía nhất vì cô gì chú bác ruột đều ở hai chiến tuyến. Họ đã phải quay súng vào nhau và vô tình những đau thương mất mát xẩy ra là chuyện tất nhiên. Là người đứng giữa tôi xin có vài lời như sau. Hiện tại các ông là kẻ chiến bại, phải tha phương nơi đất khách quê người cay cú dó cũng là chuyện thường tình thôi. Nhưng mà làm gì mà đến mức độ như vậy. Tôi thấy các ông cứ ca ngợi nào là ở Mỹ tự do, dân chủ. Thế mà một người mới chỉ viết lên chính kiến của mình mà các ông đã quy chụp, đấu tố người ta như thế thì tự do ở chỗ nào vậy. Các ông cứ ra sức chửi cộng sản thế thì các ông đã làm được gì cho đất nước nào ngoài cái việc "cõng rắn cắn gà nhà", "rước voi về dầy mả tổ" có khác gì Lê Chiêu Thống không? Đó là một trong những nguyên nhân mà các ông thất bại đó. Tôi nghĩ các ông đọc sử mà không rút ra được nhũng bài học trong lịch sử của dân tộc. Trong khi họ chỉ nhận vũ khí, khí tài và chuyên gia của nước ngoài thôi. Thế là họ có chính nghĩa rồi đó, "đánh đuổi quân xâm lược mà". Mà có chính nghĩa thì sẽ được lòng dân. "Cũng phải thừa nhận là họ tuyên truyền giỏi hơn các ông nhiều" thì chiến thắng là điều dễ hiểu thôi. Các ông chửi cộng sản thế này, cộng sản thế nọ. Theo tôi mục đích của chủ nghĩa cộng sản cũng như chủ nghĩa tư bản tự do không có gì xấu cả, vấn đề là những người thực hiện nó như thế nào và áp dụng nó trong những thời điểm nào của lịch sử mà thôi. Nay chiến tranh đã qua lâu rồi. Nếu các ông là những người yêu nước, yêu dân tộc Việt nam thì hãy làm gì dó giúp Việt nam mình đỡ khổ. Nếu lực bất tòng tâm thì hãy để yên cho họ chèo lái đi, đừng quậy phá nữa. Nếu để cho các ông cầm quyền thì có làm được như họ hiện nay không? Hay là chỉ chỉ xúm vào tranh giành đấu tố nhau, bỏ mặc cho 80 triệu với 54 sắc dân cấu xé nhau tranh giành đất đai đòi ly khai. Đến lúc đó liệu có còn một nước Việt nam như bây giờ không ? Các ông hãy nhìn các nước Đông Âu thì rõ. Hãy để cho đất nước bớt nghèo, dân trí cao lên đã ! Hà, Hoa Kỳ Thưa Bac Sơn, tôi xin mạnh dạn đưa ra ý kiến của mình. Tôi tự hỏi, không biết hành động của bác co đúng là Dân chủ và văn minh hay không nhưng tôi thấy kiểu đấu tố này chỉ có những năm 50 của thế kỷ trước ở Vn mà thôi. Nếu chính quyền Việt Nam mà rơi vào tay Bác chắc chắn có chuyện đầu rơi máu chảy vì anh Ls. Liêm chỉ mới viết mấy bài báo để đưa ra chính kiến riêng của mình thì bị các bác qui chụp là Cộng sản nằm vùng và đem ra giống như kiểu "đấu tố" trước kia, ngay trên đất nước 'được xem' là tự do dân chủ nhất. Trong khi đó ở Việt Nam hiện nay có đến khoảng 2.5 triệu Đảng viên ĐCS đấy là chưa kể vợ chồng con cái, họ hàng anh em... là những thân của họ. Nếu bác mà nắm chính quyền, tôi không biết số phận của họ ra sao? Xin dành câu hỏi này cho bác Sơn và thính giả của BBC. Trần Hồng Sương, Cần Thơ Tôi nghĩ có thể ông Luật sư Nguyễn Hữu Liêm là người trẻ đang thành công thích "coi" nhạc hơn là "nghe" nên không thích nhạc buồn, không thích Khánh Ly đã có tuổi mà thích Mỹ Linh, Hồng Nhung nhí nhảnh vui tươi đó là tâm trạng và giai đoạn của Ông Liêm ta có thể chấp nhận thông cảm. Như tôi ở Việt Nam khi nhớ Mẹ tôi đang sống ở Mỹ tôi vẫn nghe Elvis Phương hát bài "Giọt mưa trên lá "... Ông Sơn "nghi" ông Liêm là Cộng Sản thì cũng nên "tin" là nhạc tình buồn sẽ còn tồn tại chừng nào con người còn có lúc buồn. Nếu chưa tin thì về VN để xem người Việt Nam vẫn nghe nhạc buồn khi buồn và hào hứng hát hò ra sao khi thắng cuộc tranh tài trong Sea Games vừa qua . Nhạc buồn và nhạc vui là hai mảng khác nhau nhưng sẽ bổ túc cho nhau để cuộc sống phong phú. Quan điểm ông Liêm cũng có phần tích cực của nó nên tôi hoan nghênh Ông Thanh Thanh Hải đã đăng để rộng đường dư luận. Ngọc, Virginia, Hoa Kỳ Ông Liêm viết về văn hóa lại sử dụng văn phong thiếu-văn-hóa là một dấu hỏi về chủ đích của tác giả. Sở thích văn hóa nghệ thuật chẳng ai giống ai. Người thích nhạc thính phòng, kẻ ưa nhạc miền quê, người khoái nhạc rock, kẻ mê nhạc rap. Có nên miệt thị người không đồng sở thích nghệ thuật trong một bài báo mang tính chất tham khảo? Trịnh Công Sơn và Khánh Ly như cặp bài trùng nhiều năm. Nếu Ly không chuyển được hồn nhạc của Sơn thì hà cớ gì tác giả không tìm người khác? Mỗi ca sĩ thành danh không phải một sớm một chiều và họ thường được khán thính giả ái mộ suốt đời. Nước nào cũng cứ thấy những khuôn mặt cũ xuất hiện thường xuyên. Bạn nào cho rằng người Việt hải ngoại đứng ở ngoài chửi hóng thì nên nhớ Hồ Chí Minh khi đứng tên phổ biến Bản án Thực dân Pháp cũng đang lang thang ở Paris nhiều năm. Ẩn danh Tôi không hiểu ý kiến của ông luật sư Nguyễn Hữu Liêm như thế nào trên vấn đề này. Nhưng cứ dựa trên ý kiến của hai phe bênh và chống thì tôi hiểu CS là một cái gì đó thật xấu xa, đáng phỉ nhổ. Không thích ai thì bơi móc và chửi người ta là CS. Bị ai "chụp mũ" mình là CS thì có thể kiện ra tòa tội phỉ báng. Chẳng trách chi chính phủ CS họ phải đổi tên chủ nghĩa của họ ra Chủ Nghĩa Xã Hội. Ba Phải, Hoa Kỳ Theo tôi thì CS hiện diện đầy trong các tòa Đại sứ, Lãnh sự quán của VN tại hải ngoại, xá gì phải vạch mặt chỉ tên một vài người thích CS như... ông Liêm (?), và nếu đúng như vậy thì cũng là quyền của ông ta, miễn là ông ta đừng làm gì tổn hại đến cá nhân hay cộng đồng nào. Càng dìm ông ta xuống thì những điều ông ta nói càng được phổ biến thêm. Thật ra CS bây giờ chỉ còn là một cái tên, cái bảng hiệu chưa thể bỏ xuống được ngay, thực chất của họ bây giờ là những cái mà trước đây họ cho là sai lầm. Thôi thì cho họ có thời gian đổi mới, đừng cay nghiệt quá. Dân mình có ai còn lạ gì CS, đấu tố. Phỉ báng nhau là CS có ích lợi gì ? Quý vị nào bênh vực ông Liêm thì cũng nên tìm đọc thêm những bài viết mà ông Liêm đã phổ biến, bài "Âm điệu buồn tủi, bi đát" không có gì để kết luận. Tuy rằng văn phong của ông ta sỗ sàng, song ông ấy là người xoay trở, phấn đấu giỏi trên con đường học vấn. Quý vị nào hỗ trợ ông Sơn thì cũng nên đọc những bài mà ông Liêm phổ biến, có vài điều nên suy ngẫm chứ không phải là hoàn toàn quá đáng. The Flying Cat, EU Ông Liêm thân cộng là quyền tự do của ông. Ông Sơn họp báo cũng là quyền của ông. Ở những nước dân chủ, sự bất đồng quan điểm về chính trị gây tranh cãi giữa các đảng phái đối lập là chuyện thường tình miễn là không vu khống lẫn nhau, kết tội nhau thiếu bằng chứng, đồng thời không hành hung lẫn nhau vì bất đồng quan điểm. Những quyền tự do này đều được luật pháp bảo vệ tuyệt đối, đó là sự khác biệt giữa nhà nước độc tài và nhà nước dân chủ. Xã hội muôn mặt, mỗi người mỗi ý không thể cưỡng bách mọi người theo ý mình, và cũng không nên vì bất đồng quan điểm mà kết luận là người Việt không đoàn kết (hai ông không đại diện cho đa số người Việt). Mỗi người tự chọn cho mình một lý tưởng khác nhau. Hãy xem những đảng phái đối lập ở Âu Châu ở Bắc Mỹ, họ vẫn thường tranh cãi gay gắt, chơi nhau sát ván mà có sao đâu. Sau cuộc bầu cử, ai thắng ai thua thì họ vẫn công khai chúc mừng nhau (tuy trong bụng hơi ấm ức). Có tranh luận như thế mới nẩy sinh ra những vấn đề mới mẻ. Những ý kiến hữu ích sẽ được đa số công nhận. Những ý kiến vô bổ sẽ bị đào thải. Một xã hội thiếu tư tưởng đối lập mới chính là nguyên nhân của mọi vấn nạn. Vì vậy, tôi "nhiệt liệt chào mừng" và "ủng hộ" hai ông đem vấn đề Quốc-Cộng ra tranh cãi để chúng tôi đuợc dịp bày tỏ quan điểm của nhau và luôn tôn trọng lẫn nhau, và không bị bắt bỏ tù. Tôi xin bỏ phiếu trắng cho cả hai ông. AntiBBC, UK Các cụ ta đã có câu "nhàn cư vi bất thiện" và người gọi là ông Phạm Hữu Sơn theo tôi nghĩ chắc là đang thất nghiệp hoặc đã thât nghiệp rất lâu rồi nên mới nghĩ ra những hành động vô nghĩa như vậy làm tốn thời gian của cộng đồng người Việt tại nước ngoài. Wacky, tp.HCM Vụ này nghe sao giống vụ ông Trường ngày xưa quá ! Ôi tự do dân chủ kiểu Mỹ... lai. Vân, tp.HCM Những người hội họp như vậy mà không nghĩ rằng lúc nào cũng nói giỏi giang, có kiến thức. Hãy nghĩ lại năm 75 chưa chi đã di tản bỏ chạy. Chẳng ra làm sao cả. Hãy tỉnh ngộ lại đi mấy quí vị. Khép lại nỗi đau đi. Quá khứ qua rồi đừng bơi móc lại kẻo người ta nổi khùng đó. Gia Trương, Cali, USA Vì không được đi học nhìêu nên lúc nào cũng phải lăn lộn với cuộc sống, nên tôi chẳng biết mấy vị Đại diện công đồng làm việc gì? Trừ mấy vị luật sư làm hãnh diện người Việt ở nước ngoài, những vị luật sư khác chỉ lo thủ tục hồ sơ bảo lãnh, hoặc tai nạn xe cộ ( tôi biết thế nào cũng bị chủi). Nên tai nạn ít, bảo lãnh cũng cuối mùa, ông Liêm rảnh, ông Liêm viết, ông Sơn rảnh ông Sơn họp, chúng ta rảnh chúng ta có ý kiến, nhưng chỉ nên có ý kiến nhẹ nhàng thôi cho vui vẻ, giết thời giờ, thế rồi mọi chuyện cũng qua thôi. Quang Diệu Phạm Hữu Sơn đang sống trong một đất nước số một thế giới của Tự do và Dân chủ mà chẳng chút hiểu biết chút gì về Tự do và Dân chủ; không một concept về vấn đề ấy. Thật đáng tiếc và phí phạm cho một cuộc sống con người. Tôi đề nghị ông nên về nhà và tìm đọc những cuốn sách của Dương thu Hương (Tiểu thuyết vô đề; Những Thiên đường mù; bên kia bờ ảo vọng---> sách có cả bản dịch tiếng Anh và Việt nam). Tôi nghĩ những cuốn sách giá trị ấy sẽ giúp ông có được những suy nghĩ tốt đẹp hơn trong cách đấu tranh cho Tự do và Dân chủ tại Việt nam. Nguyễn Lâm, Đà Nẵng, Việt Nam Lâu lắm rồi tôi mới vào mục "ý kiến của bạn"... Vẫn không có gì thay đổi cho người viêt nam.....Có thể là dòng máu của người Việt nam là vậy... Tôi có những suy nghĩ như thế này các bạn ạ. Thưa ông LIÊM, thưa ông SƠN, thưa các bạn... thưa quí đài BBC.. cái gì có thì sẽ có..cái gì không có thì sẽ không bao giờ có. Lịch sử của loài người bắt đầu bằng máu, lửa...chết chóc ..đau thương và nước mắt.. Đó là qui luật..mà nói không quá..chúng ta phải cảm ơn qui luật đó...vì đó là cái mà loài người muốn tồn tại đươc trên thế gian nay cần, để tồn tại và phát triển.. cho dù loài người không thích điều đó.. chán ghét điều đó. Theo ông Liêm âm nhạc như thế nào thì quốc gia đó giống y như vậy.. Tôi đồng ý với ông Liêm điều đó...nhưng tôi ..một lần nữa xin thưa với ông Liêm..thưa với nhũng con người tự cho mình mình là một nhà uyên bác, thưa các bạn, thưa quí đài ban Việt ngữ.. xin các vị phải khắc cốt ghi tâm rằng....một dân tộc nô lệ Việt Nam da vàng.. thì lấy quyền gì mà đòi hỏi cho nhiều.. nào là tự do.. nào là âm nhạc.. nào là cuộc sống ..phải như thế này..thế nọ...Tôi xin lỗi nghe..các vị nói nhiều quá, lên án nhiều quá.. bình luận nhiều quá.. uyên bác nhiều quá...nhưng lại quên mất một điều...CHÚNG TA LÀ DÂN TỘC DA VÀNG..MANG SẴN TRONG NGƯƠI CỦA MÌNH DÒNG MÁU NÔ LỆ.. MÀ CHỈ CÓ NÔLỆ,,,MỚI CHÉM GIẾT NHAU..GẦN MỘT TRĂM NĂM QUA!!! Ramcy Trần, San Francisco, USA Tôi không đồng ý việc cộng đồng Việt nam bắc Cali lên án luật sư Nguyễn Hữu Liêm bắt tay với CSVN. Đã có bằng chứng gì ? Thử hỏi những quí vị trong cộng đồng có tiếp tay với cộng sản Việt Nam không ? Bằng những hình thức mua bán với CSVN. Bằng chứng là người Việt ở hải ngoại đã gửi về VN hơn 2.4 tỷ USD trong năm 2004. Nếu tất cả người Việt ở hải ngoại biết đoàn kết và đóng góp một phần nhỏ về tiền bạc thì hay biết mấy. Noname Hoan hô Flying Cat! Không có gì bất bình thưởng nếu có ý kiến trái nhau. Biện và phản biện là chuyện thường. Bất bình thường là khi mọi người đều nhất trí cả tới khi mình không đồng ý. Tôi đã đọc bài của Ô. Liêm. Có cái được. Có cái không. Nhưng không vì quan điểm của Ông mà ghép cho người ta là thân Cộng. Chắc các vị trong nhóm Ông Sơn đi vẽ sơn bậy rồi! Ông Liêm nên truy tố Ông Sơn về cái tội phỉ báng. Tony Hawky, Garden Grove, USA Trong diễn đàn nay tôi đọc hết những ý kiến thì thú thật, tôi chẳng thấy đâu vào với đâu. Hình như thiên hạ chỉ nói cho bõ cái tức, bênh cái mình thích mà chê cái mình không ưa ma thôi. Nói tóm gọn là thiếu khách quan. Xin lỗi quí vị, tôi chỉ hiểu rat đơn giản rằng tôi đang ở một xứ rất tự do và dân chủ, vậy thì ông LS Liêm có quyền bày tỏ tư tưởng của ông, không đại diện cho ai cả. ông Sơn và 600 người Mỹ gốc Việt ở San Jose cũng vay, có quyền bày tỏ quan điểm tư tưởng của họ. Chúng ta không thể, và không co quyền gì mạt sát họ. Nếu làm nbư thế chính chúng ta là những kẻ không hiểu tự do dân chủ là cái gì. Về mặt chính trị, sau gần 30 năm những người CS Việt Nam đã cai trị được toàn bộ nước Việt đã gần 30 năm, nhưng thành quả trên thực tế quả thật không có gì đáng để "hồ hởi phấn khởi" và bênh vực. Về kinh tế, income per capita vẫn chưa vượt khỏi con số 450USD. Về chính trị và xã hội thì tham nhũng vẫn cứ tràn lan, ma túy, mãi dâm, tội ác không giảm. Trách nhiệm của những nhà lãnh đạo là một điều "húy" không bao giờ được giới truyền thông báo chí trong nước dám đụng đến. Chưa bao giờ thấy một nhân vật lãnh đạo thuộc level chính phủ dám nhận trách nhiệm về bất cứ vấn đề gì bằng cách từ chức. Tôi còn nhớ cách đây khoảng 10 năm tôi ghé Malaysia một ngày, đúng vào đêm toàn bộ thủ đô kuala Lumpur mất điện. Buổi trưa hôm sau, trên các hệ thống truyền hình trình chiếu cảnh Thủ tướng Mohammad Mahatir xin lỗi đồng bào thủ đô về sự cố này và cho đó là một sự xấu hổ của quốc gia. Quí vị trên diễn đàn này có thể mạt sát hết lời những người Mỹ gốc Việt ở California về tinh thần và sự biểu dương chống đảng CS Việt Nam của họ. Nhưng quí vị có bao giờ dành một chút thì giờ để tìm hiểu những gì đảng CS Việt Nam đã làm đối với hàng triệu người ở miền nam và gia đình họ, và đặc biệt nhất là cuộc đào vong vĩ đại nhất lịch sử nhân loại trốn khỏi Việt Nam khoảng thời gian từ sau năm 1975, với hàng trăm ngàn đồng bào Việt đã chìm sâu dưới đáy biển. Cái gì cũng phải có nguyên ủy, cái gì cũng phải có lý do. Nguyên ủy và lý do đấy chưa được tháo gỡ thì vấn nạn kia vẫn còn sờ sờ ra đó, không thể nào tránh né, giả vờ quên thực tế này được. Lập luận rằng đã gần 30 năm chúng ta phải quên đi quá khứ chỉ là một cách nói lấy được, không giải quyết được những đối kháng. Cái cách mà các cụ nhà ta nói rằng "lâu cứt trâu hóa bùn" không hữu hiệu trong những vướng mắc lịch sử này. Nếu những nhà lãnh đạo đảng CS Việt Nam không làm được như những nhà lãnh đạo Tiệp Khắc, Ba Lan, Hungary là chấp nhận sai lầm từ thời cải cách ruộng đất, đấu tố ở miền Bắc, đến cuộc cầm tù tập thể và tịch thu tài sản của hàng triệu người miền nam, công khai xin lỗi quốc dân và phục hồi danh dự cho những nạn nhân của mình thì những "sự cố" như vụ ông LS Liêm cùng ông Sơn và 600 người Việt khác ở San Jose vẫn còn dài dài và dài dài, và lá cờ của miền nam cũ càng ngày càng lan rộng trong các cộng đồng người Việt hải ngoại trên toàn thế giới. Ngoài ra chúng tôi cũng mong mỏi rằng đài BBC thực sự "vô tư" trong việc post những ý kiến trái ngược cho "cân bằng" về mặt truyền thông, chứ đừng "vô tư" theo cách của Ðài BBC vào giai đoạn cuối của cuộc chiến tranh Việt Nam năm 1975, vì tôi thấy rằng ý kiến mạt sát ông Sơn và 600 đồng bào Việt Nam ở San Jose có "hơi bị nhiều". Hoàng Lâm, Sài Gòn Kính gửi quý thính giả đài BBC. Tôi ở Việt nam nên không biết rõ lắm chuyện tố cáo CS ở bên Ca Li. Nhưng theo những thông tin mà tôi biết được ở trong nước thì CS hầu như biết trước và biết rõ những kế hoạch hành động của những người tranh đấu cho tự do và dân chủ. Do đâu mà họ biết quá rõ như vậy, từ chuyện Ca sĩ Khánh Ly đến các hoạt động hội đoàn khác họ đều biết rõ như lòng bàn tay ? Chỉ có một câu trả lời là CS có tình báo trong các hội đoàn của người Việt ở hải ngoại. Vì sao có Việt Kiều cộng tác với CS. Thưa quý thính giả. Sau sự kiện 1975 trong làn sóng tỵ nạn sang Mỹ, CS đã cài cắm người của chúng đi theo những đoàn người này giống như 1954 cộng sản cho người cài cắm vào chính quyền Sài Gòn cũ. Những Việt kiều này vẫn sinh sống làm ăn bình thường như quý vị nhưng họ đang và sẽ cộng tác với CS (họ như VC nằm vùng). Nhưng dù thế nào thì thưa kiều bào, chúng ta vẫn là chung một giống nòi. Chúng ta nên dùng giải pháp giải thích, tranh luận công khai với những kiều bào cộng tác với CS để họ hiểu rõ những việc làm sai lầm của họ. Chúng ta không đi theo vết xe đổ của CS. Danh, Hà Nội Em nói thật với các bác, báo chí trong nước mà cho tự do báo chí, họ sẽ đăng những cái kiểu chửi nhau dở ông dở thằng thế này, liệu được bao nhiêu người mua báo. Các ông ở hải ngoại không biết đùm bọc nhau lại còn nói xấu nhau. Các cụ dạy: "Chuột trù chê khỉ rằng hôi. Khỉ mới trả lời cả họ mày thơm". Đấy, các "đồng chí" sống xa tổ quốc nghĩ xem có đúng với trường hợp của các đồng chí không ? Lại còn chuyên nghe nhạc nữa, ở trong nước bây giờ, muốn nghe nhạc gì thì nghe: Trầm Tử Thiêng, Phạm Duy, ... thoải mải, những bài hát như: Bước chân Việt Nam, Hẹn nhau năm 2000, Chút quà cho quê hương, những bài này, quý vị ở hải ngoại có thù hằn với cộng sản chắc là biết. Dân trong nước vẫn nghe, họ nghe không phải vì ủng hộ các ông đâu, mà vì nó có giai điệu, hùng tráng, như nhạc cách mạng ấy mà. Trong nước còn được tự do muốn nghe nhạc gì thì nghe, thế mà hải ngoại lại có chuyện phân biệt thế. Mà em chẳng biết tại sao, ở nước ngoài sao lắm hội thế, dân trong nước goi xếch mé là "cái goi là" một cách miệt thị. Đúng là một vài người ở hải ngoại có cái kiểu chụp mũ người khác đáng lên án: nếu những đảng viên mà trốn tổ quốc thì họ không bao giờ còn là đảng viên nữa, mà những ai chưa vào Đảng thì đừng bao giờ nói họ là CS, họ thuộc giai cấp khác: nông dân, tư sản, trí thức... Một vài ý kiến của em xin gửi đến các bác. Don Nguyễn, Seatle, USA Ở cái nước Mỹ này có nhiều người luôn tỏ ra vẻ mình là văn minh có học, nhưng mở miệng ra, hay viết một bài báo là đủ để nghe mùi quá khích, với mớ văn chương chửi lộn hàng tôm hàng cá, mà vẫn tự cho mình là tự do dân chủ. Xin quí vị làm ơn học hành tử tế rồi xem có việc gì làm được cho ích lợi cho quê hương thì làm, nếu không thì những lời chụp mũ rêu rao của quí vị làm xấu hổ thêm cho dân Việt Nam thôi. Noname Sau khi nghe giọng điệu hồ hởi, láu táu thiếu mạch lạc của ông Sơn trong lúc BBC phỏng vấn, rồi lại đọc những lời phê bình, châm biếm sống sượng của ông Liêm, tôi đề nghị không nên bàn cãi chi nhiều về mấy người đặc biệt này, tất cả chúng ta ai nấy nên trở lại với những công việc thiết thực. Nguyễn Ái Nhân, Hà Nội Thưa ban biên tập, tôi có đọc bài viết của quí Ban trên trang BBC về chuyện những người Việt xa xứ ở San Jose tố cáo hoạt động cộng sản, đọc bài này cùng các ý kiến của mọi người khác xong, tâm trạng của tôi vui có, buồn cũng có, chỉ xin qua đây, Ban biên tập gửi tới những đồng bào xa xứ ý kiến chân thành của tôi như sau: Thưa các anh, chị, cô bác và các bạn, chiến tranh đã qua lâu rồi, ai đúng, ai sai sẽ có lịch sử phán xét, thời gian vẫn trôi, cuộc sống vẫn tiếp diễn, hãy để cho cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn bằng cách sống vui tươi, lấy công việc làm niềm vui, đó là một cách giúp ích cho đời đấy chứ. Về mặt chính trị, tôi dám chắc rằng chế độ một Đảng của Việt Nam hiện nay là tốt hoàn toàn, đã có nhiều bất công, nạn tham nhũng tràn lan nhưng đó chỉ là một khía cạnh nào đó của cuộc sống và ở bất cứ nơi đâu bạn cũng sẽ gặp phải chuyện đó, chỉ khác ở chỗ ít hay nhiều mà thôi. Người xưa đã nói "Nhân sinh tự cổ thuỳ vô tử - Lưu thủ đan tâm chiếu hãn thanh", hãy sống sao cho tâm hồn được thanh thản, nuôi dạy con cái nên người, giúp ích cho xã hội. Những thói hư tật xấu của xã hội sẽ bớt dần đi nếu chúng ta giáo dục thế hệ kế tiếp được tốt hơn, nếu bạn làm được điều đó nghĩa là bạn đang đấu tranh cải tạo xã hội rồi đấy. Ngọc, Virginia, Hoa Kỳ Một số bạn nhân dịp này lại lên án người Việt hải ngoại cũng như chế độ Việt Nam Cộng Hòa. Hình như các bạn quên đối chiếu với các dữ kiện thực tế. Xin đơn cử mấy thí dụ. "Người ở lại lo xây dựng đất nước, kẻ ra đi muốn phá hoại". Thiếu những "món tiền cho không biếu không" lên tới 3 tỉ mỹ kim của người Việt hải ngoại cộng thêm 1.5 tỉ từ những người đi lao động nước ngoài so với 2.5 tỉ từ tiền tài trợ của nước ngoài liệu Việt Nam có thoát khỏi nạn đói hay không ? Lấy gì để xây dựng ? Người ra đi ít ra cũng không làm hại tới đất nước dân tộc mà còn nuôi sống thân nhân tức là gián tiếp cung cấp tiền của để xây dựng đất nước. Người ở lại có cấu véo món tiền đó bằng tham nhũng dưới nhiều hình thức hay không? "nếu phía Việt Nam Cộng Hòa chiến thắng thì sẽ trả thù cộng sản dữ dội". Việc chưa xảy ra nên không thể xác định. Tuy nhiên, khi người không-cộng-sản lật đổ chế độ Cộng sản tại bất cứ nơi nào cũng không hề diễn ra cảnh trả thù tập thể, có chủ trương và kế hoạch từ Trung ương. Ngược lại, khi cộng sản cầm quyền thì mọi tầng lớp dân chúng đều bị trả thù, ngược đãi: nông dân,tư sản, quân nhân, công chức (thuộc chế độ cũ) theo từng chiến dịch do Trung ương phát động. Công Bình, Australia Tôi không đồng ý vớI Vũ Hoàng. Nguyễn Hữu Liêm vẫn còn đó, vẫn được ngườI khác bênh vực, vẫn có quyền vứt bỏ cái mũ Cộng Sản chụp lên đầu mình. Địa chủ thì hoàn toàn bó tay, hoàn toàn thua cuôc. Chỉ biết cúi đầu nhận mọi tội lỗi mà đảng và quần chúng tiến bộ đã vạch rõ. Không biết Phạm Hữu Sơn có thích buộc tội người khác hay không nhưng một điều chắc là ông ta không có quyền lực như CS. Một nhân dân nào đó buộc tội anh là phản động thì anh vẫn an toàn. Còn nếu nhà nước (cộng sản) mà buộc tội anh là phản động thì….. Khó mà nói Phạm Hữu Sơn giống CS. Nguyễn Thái Hà, Houston, Hoa Kỳ Vu khống LS N.H.LIÊM là một hành động vô ý thức, thiếu cẩn trọng. Ông Phạm H Sơn và bộ sậu của ông ta ở Sanjose đã làm trò hề. Người vỗ tay nhiều nhất đó là những đảng viên CS Hà Nội. Chống cộng kiểu này thảo nào chế độ CS VN càng ngày càng thêm vững chắc. Xin đề nghị Ô. P H SƠN và thủ túc nên thay đổi chiến lược khác; để bà con chống CS được nhờ. Tiểu Ót, Seatle, HOa Kỳ Để có sự công bằng. Có một bài báo mà ông Nguyễn Hữu Liêm nói báo chí truyền thông chỉ biết chống cộng còn lúc cảnh sát bắn chết chị Bích Câu thì không lên tiếng. Lúc đó báo chí truyền thông đã làm đầy đủ bổn phận của mình, do đó mới có trên 600 thính giả tham dự phiên họp. Tôi nghĩ ông Phạm Hữu Sơn làm rất đúng còn ông Liêm rất sai. Tôi ở Seatle tôi vẫn thấy phóng sự trên đài truyền hình SBTN mà ông Nguyễn Hữu Liêm ở Cali mà không hay biết gì cả. Cao Tú, Canada Xin đài BBC cho phép tôi mạo muội làm cái công việc không ai bảo làm. Sau khi đọc kỹ 27 ý kiến của quí thính giả, 22 (81%) thính giả phản đối THÁI ĐỘ chống cộng của ông Sơn, 4 (15%) ý kiến KẾT ÁN ông Liêm là Việt Cộng hay thân cộng, 1 ý kiến trung lập. Tôi hèn lắm, lâu nay không bao giờ dám bày tỏ quan điểm chính trị mặt đối mặt với ai, bởi vì giá một cái mũ quá đắt, nay nhờ có nhiều thính giả ý thức được sự TỰ DO bày tỏ chính kiến một cách DÂN CHỦ và nhờ có diễn đàn của đài BBC nên tôi xin "hùa" vào đa số để trút được nỗi niềm. Theo tôi thì ông Liêm chỉ mắc mỗi một khiếm khuyết là lời lẽ thiếu phần thanh cao để phê phán cá nhân ca sĩ và thiếu tế nhị trong trình bày quan điểm, còn quan điễm nghệ thuật, lập trường chính trị là QUYỀN của ông. Có lẽ tôi cũng phải thông cảm cho ông Liêm, vì ông là luật sư nên phải dùng tất cả những dữ kiện nào có thể dùng được như trong nghề nghiệp của ông. Đối với Ông Sơn thì tôi tôn trọng tinh thần bất cộng đái thiên, tuy nhiên rất tiếc là tôi không đồng tình trong cung cách chống cộng của ông. Đa số thính giả đã phê phán và trình bày nhiều về sự Tự do bày tỏ chính kiến, tưỏng có nói thêm cũng thừa. Cái thời đại Chống Cộng sản gần như đi vào dĩ vãng rồi. Tự chính nó cũng nghĩ nó đã bị suy thoái. Nếu chúng ta lúc nào cũng có thái độ chống cộng kiểu này thì "còn chống cộng là còn cộng sản". Cuối cùng, tôi có một thắc mắc nho nhỏ là sao không thấy những người chống cộng nghi vấn là tờ Đàn Chim Việt có phải là tờ báo của cơ quan Tuyên truyền Việt Cộng ? Khi một bài báo thân cộng được đăng thì uy tín chống cộng của tờ báo cũng đáng bị ngờ lắm phải không quí vị ? Hay là quí vị chưa quên vụ Đàn Chim Việt, (nếu tôi nhớ không lầm) cũng đã từng bị Việt cộng hốt vì có những bài báo khác chính kiến với nhà nước cộng sản Việt Nam. |
Bị cáo Hà Văn Thắm xin tòa không tuyên án tù chung thân trong khi bị cáo Nguyễn Xuân Sơn xin tòa không 'kết án oan' tội tham ô tài sản. | Vụ xử OceanBank: Các bị cáo ‘nói lời cuối’ | Ông Nguyễn Xuân Sơn, nguyên Chủ tịch HĐTV Tập đoàn dầu khí quốc gia, nguyên Tổng giám đốc OceanBank bị đề nghị án tử hình về các tội tham ô tài sản, lạm dụng chức vụ quyền hạn để chiếm đoạt tài sản và cố ý làm trái. Theo dự kiến sau bốn tuần xét xử tại Hà Nội, Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội vào tuần này sẽ nghị án và vào ngày 29/09 sẽ tuyên án. Ông Hà Văn Thắm, cựu Chủ tịch HĐQT OceanBank nhận tội đã cố ý làm trái quy định của Nhà nước trong việc "chi lãi ngoài" nhưng cho rằng mình "không phải chủ thể của nhóm tội tham nhũng". Ông được truyền thông trong nước dẫn lời mô tả điều ông gọi là "một phiên tòa dân chủ, công bằng" và xin không bị tuyên mức án tù chung thân. Trong khi đó cựu Tổng Giám đốc OceanBank, cựu Phó Tổng giám đốc PVN Nguyễn Xuân Sơn, người bị đề nghị án tử hình, xin tòa xem xét "không kết án oan bị cáo tội tham ô tài sản và lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản". "Bị cáo chưa bao giờ nghĩ mình lại làm những việc thất đức như chiếm đoạt tiền của PVN, của OceanBank. Bị cáo đã hi sinh để cống hiến. Vì vậy nếu mang tiếng chiếm đoạt tiền của PVN thì đó là bản án nghiêm khắc nhất đối với bị cáo," ông Sơn nói tại tòa. Hàng chục bị cáo còn lại cũng xin tòa "xem xét điều kiện, hoàn cảnh để được hưởng mức án nhẹ nhất". Trong một diễn biến khác, ông Ninh Văn Quỳnh, cựu Kế toán trưởng, Phó Tổng giám đốc PVN, sau khi chối trong các phiên trước, đã khai nhận 20 tỉ đồng từ ông Nguyễn Xuân Sơn và xin nộp lại khoản tiền này "để hưởng khoan hồng". Ông Quỳnh khai từ 2009 đến tháng 12/2013, ông nhận của ông Sơn tổng số 20 tỷ đồng. Số tiền này ông Quỳnh chi 3 tỷ mua nhà, 800 triệu mua ôtô, cho 2 con đi du học hết 4,5 tỷ, 2 tỷ mua cổ phiếu, hơn 1 tỷ cho những lần đi tham quan, nghỉ mát... Số còn lại hơn 9 tỷ trong sổ tiết kiệm đã bị cơ quan điều tra thu giữ. Luật sư nói gì về 'mắt xích' PVN-OceanBank? Bàn tròn thứ Năm về các vụ Đại án, BOT... Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ‘giám sát kém’ Báo Thanh Niên ngày 25/09 mô tả quyết định buộc tất cả các công ty "mẹ con cháu chắt" của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) phải gửi tiền và dùng dịch vụ của OceanBank không chỉ gây thiệt hại hàng nghìn tỉ đồng mà còn để lại hậu quả đau lòng khi hàng chục lãnh đạo, cán bộ của ngành dầu khí và ngân hàng rơi vào vòng lao lý. "Vấn đề là tại sao PVN lại chọn OceanBank và tại sao nguyên Chủ tịch PVN Đinh La Thăng lại ký văn bản buộc toàn ngành dầu khí phải gửi tiền vào nhà băng của Hà Văn Thắm? Tại tòa, Thắm khai chi 246 tỉ đồng lãi ngoài, chăm sóc khách hàng VIP của PVN, song mới chỉ có Ninh Văn Quỳnh đã thừa nhận nhận 20 tỉ chi tiêu cá nhân. Ông Hà Văn Thắm nguyên chủ tịch HĐQT, bị đề nghị án chung thân "Vậy số tiền còn lại đã đi đâu và rơi vào túi ai? Liệu có hay không động cơ và mục đích gửi tiền vào OceanBank để "ăn chia" tiền chênh lệch? Câu hỏi này dư luận đang chờ được làm rõ và công khai ở giai đoạn 2, như lời đại diện Viện KSND Hà Nội công bố tại tòa hôm qua," báo này viết trong bài 'Cái 'kết' cay đắng của liên minh PVN - OceanBank'. Hồi đầu tháng Chín, Thời báo Kinh tế Sài Gòn có bài mô tả điều họ gọi là OceanBank là "ngân hàng sân sau" của Petrovietnam (PVN). "Giả sử không có một chủ trương chỉ đạo thống nhất từ trên xuống, thử hỏi liệu hàng chục công ty con, đơn vị liên doanh liên kết có nhất nhất gửi tiền ở OceanBank không?" nhà báo Hải Lý hỏi. Luật sư Nguyễn Minh Tâm, một trong các luật sư bào chữa cho cựu Tổng Giám đốc OceanBank Nguyễn Xuân Sơn hôm 14/09 lập luận rằng thân chủ của mình "không thể lợi dụng sự phụ thuộc của Ngân hàng TMCP Đại Dương (OceanBank) vào Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) vì không thể làm trái thỏa thuận được lãnh đạo của hai tổ chức này đã ký kết". Luật sư Tâm nói rằng có một văn bản thỏa thuận cam kết giữa PVN và Oceanbank ký ngày 18/9/2008 giữa ông Đinh La Thăng - Chủ tịch HĐQT PVN và ông Hà Văn Thắm - Chủ tịch HĐQT OceanBank. "Quan hệ giữa Oceanbank với PVN đã được hai ông Chủ tịch thống nhất, thỏa thuận và triển khai những cam kết hỗ trợ tối đa từ trước khi Nguyễn Xuân Sơn được PVN giới thiệu sang OceanBank công tác, kể cả sau khi Nguyễn Xuân Sơn đã rời khỏi OceanBank," VOV dẫn lời luật sư Nguyễn Minh Tâm trong bài "Thỏa thuận giữa Oceanbank và PVN có từ thời ông Đinh La Thăng", đăng vào chiều tối 14/09. Thỏa thuận giữa PVN và OceanBank được mô tả là xác định việc "PVN hỗ trợ cho Oceanbank về tài chính đồng thời sử dụng và khuyến khích các đơn vị trực thuộc, đơn vị thành viên của PVN sử dụng các dịch vụ của ngân hàng, các dịch vụ liên quan do OceanBank cung cấp". Đảng CS: 12 đại án của năm 2017 Lãnh đạo Lọc dầu Dung Quất bác việc 'nhận tiền' Khởi tố cựu Phó thống đốc Đặng Thanh Bình Tại các phiên xét hỏi trước, ông Hà Văn Thắm khai đã chuyển cho Nguyễn Xuân Sơn hơn 300 tỉ đồng để nhờ ông Sơn "chăm sóc nhóm khách hàng tại PVN" và tin rằng ông Sơn "chăm sóc khách hàng rất hiệu quả". Ngân hàng Nhà nước Việt Nam mua lại OceanBank với giá 0 đồng sau bê bối tài chính. Viện Kiểm sát đề nghị tuyên mức án tử hình với ông Nguyễn Xuân Sơn và án tù chung thân với ông Hà Văn Thắm, đều là các cựu lãnh đạo OceanBank. Ông Nguyễn Xuân Sơn, nguyên Chủ tịch HĐTV Tập đoàn dầu khí quốc gia, nguyên Tổng giám đốc OceanBank, bị đề nghị án tử hình về các tội tham ô tài sản, lạm dụng chức vụ quyền hạn để chiếm đoạt tài sản và cố ý làm trái. Ông Hà Văn Thắm nguyên Chủ tịch HĐQT, bị đề nghị án chung thân về các tội tham ô, cố ý làm trái, lạm dụng chức vụ và vi phạm quy định về cho vay. Hàng chục bị can còn lại bị đề nghị các mức án tù trong khoảng từ 3 tới 27 năm tù. |
Thời Việt Nam Cộng hòa, Thủ đô Sài Gòn có 9 quận, sau thêm quận 10, rồi 11. Như tôi còn nhớ. | Ngã ba Ông Tạ ở chỗ nào, dân Ông Tạ là ai? | Sau khi giải thể chợ Ông Tạ được dời sang gần đó cũng trên con đường này lấy tên là chợ Phạm Văn Hai. Các khu vực được nhiều người biết, hay nghe nói đến là Bàn Cờ, Xóm Chiếu, Thị Nghè, Tân Định, Vườn Chuối, Ngã ba Ông Tạ. Tôi sinh ra và lớn lên trong một xứ đạo ở khu vực Ngã ba Ông Tạ, mà sau này những lúc khai hồ sơ, đơn từ về nơi sinh tôi vẫn không biết là ghi thế nào vì nhà tôi lúc thì thuộc về Gia Định, có lúc thuộc về Sài Gòn, bây giờ là các phường thuộc TP Hồ Chí Minh. Mới đây có sách "Sài Gòn một thuở - Dân Ông Tạ đó!" [Nxb. Trẻ, 2021] của nhà báo Cù Mai Công ghi lại khá rõ lịch sử và con người của khu vực này. Sách đã được đón nhận nồng nhiệt, được tái bản ngay và là "Best Seller" trong nhiều tuần qua. Sài Gòn, những địa chỉ nổi tiếng trước và sau 1975 Cha tôi, nhà nhiếp ảnh chiến tranh Việt Nam 'Sài Gòn của tôi không còn nữa' Nhà báo họ Cù, hiện đang công tác tại báo Tuổi Trẻ, nổi tiếng từ những ngày còn là "Cỏ Cú", "Lí Lắc" bên "Mực Tím" với sinh viên học sinh và sau đó có nhiều tác phẩm phóng sự xã hội qua 6 tập "Saigon by Night". Bìa sách về dân Ông Tạ của Cù Mai Công [Nxb Trẻ. 2021] Là dân gốc Ông Tạ nên tôi cũng tìm đọc sách của Cù Mai Công để xem nơi thân thương cũ đã có thay đổi trong địa chí, trong nếp sống, trong tâm tình con người ở làng xưa xóm cũ ra sao. Nhất là khi tác phẩm do chính người con của Ông Tạ viết ra, vì tác giả được sinh ra ở xứ đạo Tân Chí Linh và sống ở đó cho đến nay. Anh Cù Mai Công đã trân quý gửi tặng tôi một bản. Cám ơn tác giả và chị Thanh Thu, chủ quán Bánh cuốn Ông Tạ trong khu Vietnam Town ở San Jose, đã tạo cơ hội cho tôi nhận được sách sớm nhất trong hoàn cảnh Covid-19 với nhiều khó khăn. Tập sách mở đầu với bài viết về địa chí khu vực, có bản đồ phác hoạ ranh giới từ hơn 150 năm trước. Trải qua lịch sử, với trận đánh chiếm đại đồn Chí Hoà năm 1861, xem như thủ phủ của khu vực Ông Tạ ngày nay, là trận đánh với quân Pháp và Tây Ban Nha lớn nhất trước năm 1945 của dân quân triều Nguyễn, tuy thất bại, với hàng nghìn người hy sinh và tướng chỉ huy Nguyễn Tri Phương bị thương nặng. "Địa linh nhân kiệt" ngày xưa có ảnh hưởng đến người dân đến sống trên vùng đất này, đó là bản tính: "chấp nhận, kiên cường đối đầu gian khó với máu liều lĩnh trên vùng đất mới vốn toàn đầm lầy, mồ mả…" Theo nhận định của tác giả. Dân Ông Tạ đã thể hiện những cá tính từ đó, qua bao thăng trầm lịch sử, dù là dân gốc Nam sống lâu đời ở đó, hay người Bắc 1954 di cư và cả những người đến đó sau năm 1975. Về địa dư, Ngã ba Ông Tạ là ngã ba đường Phạm Hồng Thái, nối dài Lê Văn Duyệt (nay là Cách mạng Tháng 8) và đường Thoại Ngọc Hầu (nay là Phạm Văn Hai), với tiệm chụp ảnh Á Đông cao sừng sững, một thời là dấu mốc để nhận ra từ xa. Khu vực này trước khi tràn ngập người di cư là những đầm lầy, là vườn cao su, vườn nhài, vườn lay-ơn mà tôi thường nghe thày u, cô chú bác nhắc đến. Hoa nhài tôi không còn nhìn thấy, nhưng vườn cao su thì ngày còn bé hay ra đó bắt dế, nhặt trái quay tung lên trời, xem cải mộ tây. Chẳng hạn như Nghĩa Hoà là tên ghép của xứ Nghĩa Chính ngoài Bắc và vùng đất mới Chí Hoà. Giáo xứ do cha Đinh Huy Năng trông coi hàng nghìn con chiên, được thành lập ngày 1/11/1954 trên đầm lầy và sau đó trở thành một xứ đạo rộng lớn nhất và đông giáo dân nhất vùng. Một cảnh chợ Ông Tạ Qua tác phẩm, tác giả dựng lại hành trình hội nhập của hàng vạn dân Bắc di cư vào Nam, lập nên những xứ đạo Nghĩa Hoà, Nam Thái, Nam Hoà, An Lạc, Sao Mai, Tân Chí Linh, Thái Hoà, Lộc Hưng mang theo nhiều gắn bó trong tình đồng hương và nề nếp sinh hoạt từ quê Bắc. Xứ Nam Thái, nằm ngay trung tâm Ông Tạ, là tên ghép của hai tỉnh Nam Định và Thái Bình. Qua tác phẩm, hình ảnh những con người tiêu biểu của khu vực Ông Tạ hiện lên, từ một phụ nữ buôn gánh bán bún nuôi con rồi trở thành ông bà chủ quán bún chả Ngọc Hà thơm lừng. Từ những xe phở Mần, xe phở Phú Vinh đến các tiệm phở Bình, Hồng Châu, Cường mà khẩu vị chuyển dần từ Bắc sang Nam. Từ nhiều nhà làm giò bán trong vùng và phân phối đến nhiều nơi trong thủ đô. Từ xôi Nam Thái đến phở tái An Lạc. Các tiệm vàng, tiệm bánh các loại phù hợp và cần thiết cho việc cưới hỏi. Khu vực Ngã ba Ông Tạ nằm lọt trong xã Tân Sơn Hoà, tuy không phải là tên một đơn vị hành chánh hay tên đường, nhưng có thể nói đó là trung tâm thương mại của quận Tân Bình. Nhưng dân Ông Tạ cũng không phải toàn những câu chuyện gầy dựng cơ sở thương mại thành công trong tinh thần "phi thương bất phú", hay toàn những người hiền lành tử tế. Kỹ sư Đặng Đình Đáng trong thương vụ nhập cảng và lắp ráp xe máy Puch từ châu Âu, với cơ sở lớn nhất vùng Đông Nam Á vào những năm giữa thập niên 1960, đã gặp thất bại kéo dài. "Trùm Sơn Đảo" gốc Ông Tạ, khét tiếng du côn đã bị một trùm băng đảng khác thanh toán. "Trai Nam Thái" hăng say xuống đường biểu tình chống chính phủ, "gái An Lạc" mang dao răng cưa chặt đá sẵn sàng chém đám thanh niên từ khu khác qua cướp tiền bầu cua vào một dịp Tết. "Dân Ông Tạ ra ngõ không đụng giang hồ thì gặp… văn nghệ sĩ" là tựa một bài viết về giới văn nghệ sĩ có gốc từ đây. Các nhạc sĩ Văn Giảng với "Ai về sông Tương", "Hoa cài mái tóc"; Hoài An với "Tâm sự ngày xuân", "Ngày xuân thăm nhau" là những ca khúc đã đi vào lòng người. Ca sĩ có Giang Tử, Duy Khánh, Đàm Vĩnh Hưng, Minh Thuận, Tóc Tiên. MC Nguyễn Ngọc Ngạn, MC Đại Nghĩa. Nhạc sĩ có Hùng Lân, Ngọc Chánh, Ngọc Trọng, Vũ Xuân Hùng. Các nhà văn Hoàng Hải Thuỷ, Nguyễn Đình Toàn, Võ Hà Anh - Dung Saigon, Nguyễn Ngọc Thuần; thi sĩ Đỗ Trung Quân, hoạ sĩ Bùi Đức Lâm, nhà báo Nguyễn Hồng Lam, Trương Bảo Châu; hoạ sĩ và nhà điêu khắc Lữ Thê (Đinh Văn Rật) cũng là người Ông Tạ. Còn nhiều nữa. Trong bài viết, tác giả ghi nhầm về giải thưởng hội hoạ Việt-Mỹ của Lữ Thê. Nhà ông ngay sau nhà tôi và tôi có học vẽ và làm trong tiệm vẽ quảng cáo của ông vài năm, Lữ Thê được giải khuyến khích điêu khắc Giải Văn học Nghệ thuật Việt Nam Cộng hoà 1971 với bức tượng "Một hướng". Dân gốc Ông Tạ cũng một thời nổi tiếng là những tay vô địch đấm bốc trên võ đài với nhiều giải thưởng. Đọc "Dân Ông Tạ đó!" sẽ thấy lịch sử thành hình của những ngôi trường Nghĩa Hoà, Thánh Tâm, Ngô Sĩ Liên. Hay trường Mai Khôi, Nguyễn Thượng Hiền là nơi tác giả đã mài đũng quần nhiều năm. Nhà bốc thuốc mang tên Trần Thái Đường (nhà thuốc Ông Tạ cũ), hiện giờ do đời thứ ba, tức là cháu nội của Ông đang sống, và nối nghiệp bốc thuốc ngày xưa của gia đình Nghe kể chuyện ma cũng rờn rợn tóc gáy. Khu vực là mồ chôn của hàng vạn người trong chục nghĩa địa, nhưng vẫn có những bộ xương rải rác dưới nền nhà vì thế mới có chuyện ma ám tác giả khi còn bé. Ma trong ao cá trước nhà thờ An Lạc. Lịch sử xa xưa của khu vực gắn liền với tên tuổi của Giám mục Bá Đa Lộc, được chôn trong "Lăng Cha Cả", gần cổng vào phi trường Tân Sơn Nhất, mà sau 1975 đã được cải táng mang về Pháp. Gần hơn là ông Huyện Sĩ Lê Phát Đạt, ông ngoại của Hoàng hậu Nam Phương, đã cống hiến khu đất xây nhà thờ Chí Hoà hơn trăm năm trước. Sau đến Ông Tạ là thày thuốc nam Thủ Tạ, tên thật là Trần Văn Bỉ (1918-1983) hay giúp đỡ người nghèo, làm việc nghĩa nên đã lưu danh trong lòng người. Khởi đi từ vùng đất bùn lầy nước đọng, Ngã ba Ông Tạ sau bao thăng trầm của lịch sử vẫn hừng hực sức sống. Người Ông Tạ cũng đã trải qua bao nhiêu khốn khó thời bao cấp, thời vượt biên, vượt biển mà tác giả chưa nhắc đến trong tập sách này. Ngày nay người Ông Tạ có mặt ở nhiều nơi trên thế giới, tiếp tục vươn lên. Trang "Hội đồng hương vùng Ông Tạ" trên Face Book, do anh Bùi Xuân Thái, gốc giáo xứ Nghĩa Hoà, điều hành là một trang mang tên một khu vực của Sài Gòn có đông thành viên, trên 9 nghìn và có những trao đổi trong tinh thần tương kính nhau. Đó cũng là đặc tính của dân Ông Tạ. Nhiều người đang mong đọc tập sách kế tiếp của Cù Mai Công, vì với 172 trang của "Sài Gòn một thuở - Dân Ông Tạ đó!", đọc xong chỉ như mới cảm nhận là phần giới thiệu về địa phương chí Ông Tạ. --- Tác giả Bùi Văn Phú là một giảng viên đại học cộng đồng và là một nhà báo tự do từ vùng Vịnh San Francisco, California Tháng 4/1975 'rung chuyển trong trời đêm màu cam' |
Một ngày sau khi chính phủ Trung Quốc chính thức phản đối dự án khai thác khí đốt ở bồn trũng Nam Côn Sơn giữa PetroVietnam và tập đoàn Nga Gazprom, tờ China Daily dẫn lời quan chức Trung Quốc nói đã có biện pháp ngăn chặn. | Báo Đảng TQ dọa 'có biện pháp' với VN | Tờ báo của Đảng Cộng sản Trung Quốc, xuất bản bằng tiếng Anh, trong bài đăng hôm thứ Tư 11/4 nói Trung Quốc cực lực phản đối bất cứ quốc gia nào muốn khai thác nguồn lợi dầu khí "trong các vùng biển của Trung Quốc mà không xin phép". Ông Đặng Trọng Hoa, Tổng cục trưởng Tổng cục Biên giới và Hải dương thuộc Bộ Ngoại giao Trung Quốc, nói trong một cuộc phỏng vấn trực tuyến: "Trung Quốc luôn luôn phản đối việc thăm dò và khai thác lãnh hải của Trung Quốc mà không xin phép chúng tôi." "Chúng tôi đã phản đối chính thức và có biện pháp ngăn chặn các hành động phi pháp này." Ông Đặng không nói rõ đó là các biện pháp gì. Hôm thứ Năm 5/4 tập đoàn khí đốt khổng lồ của Nga Gazprom cho hay đã đạt thỏa thuận với Tập đoàn Dầu khí Nhà nước PetroVietnam để cùng khai thác khí đốt tại hai lô 5.2 và 5.3 ngoài khơi Việt Nam. Cùng lúc, Tổng giám đốc Gazprom Alexey Miller đã có mặt tại Hà Nội và hội kiến lãnh đạo Việt Nam. Gazprom cho hay hai lô nói trên trong bồn trũng Nam Côn Sơn ngoài khơi Việt Nam có trữ lượng tới 55,6 tỷ mét khối gas và 25 triệu tấn khí ngưng tụ. Điều đáng chú ý là chính tại hai lô nói trên có các mỏ khí Hải Thạch và Mộc Tinh, mà Trung Quốc đã thành công trong việc tạo áp lực buộc tập đoàn dầu khí Anh BP phải rút khỏi dự án với Việt Nam. Việc công ty Nga đầu tư vào hai lô này được báo Trung Quốc bình luận là bị Việt Nam 'lôi kéo vào cuộc tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc'. 'Các nước bên ngoài' Ông Tô Hạo, chuyên gia về Việt Nam tại Viện Quan hệ Quốc tế Trung Quốc, nói trên China Daily rằng Việt Nam muốn mang Nga, một quốc gia 'nằm ngoài khu vực' vào để đối trọng ảnh hưởng của Trung Quốc. "Việt Nam luôn luôn thi hành chính sách này (lôi kéo các nước bên ngoài vào tranh chấp Biển Đông) trong khi Điện Kremlin đang muốn khôi phục lại ảnh hưởng của Nga ở Đông Á, bởi vậy không có gì lạ khi hai nước ký thỏa thuận khí nói trên." Tổng giám đốc Gazprom Alexey Miller đã có chuyến thăm Việt Nam vào tuần trước Ông Tô nhận xét: "Nước nào cũng làm những gì họ thấy cần". Ông Đặ́ng Trọng Hoa từ Tổng cục Biên giới và Hải dương thì nói: "Trung Quốc luôn chủ trương gạt bỏ bất đồng để cùng khai thác nguồn lợi dầu khí trong các vùng biển còn đang tranh chấp. Chúng tôi muốn thảo luận với các bên liên quan để tìm ra một giải pháp toàn diện và hợp lý". Tuy nhiên, mấu chốt trong tuyên bố 'gác tranh chấp cùng khai thác' của Trung Quốc là nguyên tắc bất di bất dịch về việc Trung Quốc có 'chủ quyền không thể chối cãi' tại các vùng tranh chấp. Đường 'lưỡi bò' mà Trung Quốc đưa ra với tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông chiếm tới 80% diện tích vùng biển này. Theo Tổng cục trưởng Đặng, Trung Quốc càng lớn mạnh thì các có nhiều thách thức trong nước và trên trường quốc tế, do đó các ầm ỹ xung quanh tranh chấp Biển Đông cũng là điều dễ hiểu. Đáp lại tuyên bố rằng Biển Đông 'là của chung và không quốc gia nào được tìm cách độc chiếm' mà Ngoại trưởng Ấn Độ S.M. Krishna đưa ra hôm 6/4, ông Đặng Trọng Hoa nói vấn đề Biển Đông không hề ảnh hưởng tới việc lưu thông hàng hải qua khu vực. "Một số nước ngoài khu vực muốn thổi phồng vấn đề tự do lưu thông và an ninh tại Biển Đông, sử dụng chúng làm cái cớ để can thiệp [vào trong khu vực] và chúng tôi cực lực phản đối hành động này." Ông Tô Hạo kết luận rằng cả Trung Quốc và Ấn Độ đều là các quốc gia đang lên ở Á châu, Ấn Độ coi Trung Quốc là đối thủ chiến lược lớn nhất trong khu vực. Tuyên bố của Ngoại trưởng Krishna, theo ông, là động thái làm căng thẳng thêm tranh chấp nhằm kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc. Thái độ của Nga? Trong lúc giới chức Việt Nam và Nga không đưa ra bình luận gì về thỏa thuận giữa Gazprom và PetroVietnam, dư luận đặt câu hỏi liệu áp lực từ phía Trung Quốc sẽ có tác động thế nào tới dự án khai thác khí ở hai mỏ Hải Thạch và Mộc Tinh. Liệu Gazprom có xử sự giống như BP đã làm mấy năm trước hay không. Thông tin không được công bố ra ngoài, nhưng sau bị rò rỉ qua công điện của giới ngoại giao Hoa Kỳ trên Wikileaks cho thấy vào thời điểm trước khi BP quyết định rút lui, công ty này đã bị 'cả Trung Quốc và Việt Nam gây áp lực'. Một điện tín đánh đi hôm 23/04/2008 từ tòa đại sứ Hoa Kỳ ở London viết: "Chính phủ Trung Quốc đã đe dọa có hành động với tài sản của BP tại Hoa lục nếu như công ty này không ngừng các dự án mới tại các khu vực đang tranh chấp ở Biển Đông". "Theo Bộ Ngoại giao Anh, Trung Quốc đã chỉ ra rất rõ ràng rằng nếu BP tiếp tục các dự án mới thì việc này sẽ ảnh hưởng xấu tới các dự án khác của BP tại Trung Quốc." Về phần mình, chính phủ Việt Nam cũng nói với BP rằng các dự án trên bờ của hãng này ở Việt Nam có thể gặp khó khăn nếu BP thuận theo áp lực của Trung Quốc. Kết quả sau đó là vào tháng 6/2007, BP đã ngừng kế hoạch khảo sát địa chấn tại lô 5.2 "để cho các nước liên quan có cơ hội giải quyết vấn đề". Tháng 3/2009, BP chính thức rút khỏi hai lô 5.2 và 5.3. Hai lô này, tại hai mỏ khí Hải Thạch và Mộc Tinh cách bờ 370 km, được phát hiện từ năm 1996, nằm ở khu vực Nam Côn Sơn, giữa Trường Sa và bờ biển Việt Nam. Trường hợp của BP cho thấy một giải pháp dung hòa trong việc làm ăn của các công ty nước ngoài tại các vùng các bên cùng tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông là rất khó khăn. Nhiều khi, nó vượt ra ngoài phạm trù kinh tế, và phụ thuộc chủ yếu vào ý chí chính trị của các bên liên quan. Nga, đồng minh lâu năm và đối tác chính của Việt Nam trong nhiều lĩnh vực, có khá nhiều quyền lợi trong việc duy trì hậu thuẫn cho Hà Nội. Gazprom, tuy có làm ăn với Trung Quốc, nhưng cũng là tập đoàn nhà nước và bị chi phối bới việc hoạch định chính sách của Điện Kremlin. Bởi vậy, giới bình luận cho rằng tập đoàn này sẽ tỏ thái độ cứng rắn hơn trước áp lực của Trung Quốc. Điều này chắc chắn sẽ đặt các nhà hoạch định chính sách ở Bắc Kinh trước một bài toán nan giải. |
Các lãnh đạo đảng Cộng hòa đã bác bỏ đề nghị của Tổng thống Donald Trump rằng cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 11 nên được hoãn vì những lo ngại về gian lận. | Đảng Cộng hòa của Trump: Không thể trì hoãn bầu cử 2020 | Tổng thống Trump cho rằng bỏ phiếu qua đường bưu điện có thể dẫn đến gian lận và kết quả không chính xác Lãnh đạo đa số Thượng viện Mitch McConnell và lãnh đạo thiểu số Hạ viện Kevin McCarthy đều bác bỏ ý tưởng này. Ông Trump không có thẩm quyền hoãn cuộc bầu cử, vì bất kỳ sự trì hoãn nào cũng phải được Quốc hội phê chuẩn. Trước đó, tổng thống cho rằng bỏ phiếu qua đường bưu điện có thể dẫn đến gian lận và kết quả không chính xác. Bầu cử 2020: Quan tâm hàng đầu của cử tri gốc Việt so với cử tri Mỹ Phản ứng người Mỹ gốc Việt trước việc ông Trump muốn hoãn bầu cử Bầu cử 2020: Cử tri ủng hộ đảng Dân chủ cho rằng nước Mỹ đang đi sai hướng Bầu cử 2020:Tuần lễ mọi việc thay đổi cho Donald Trump Ông Trump đã đề xuất trì hoãn bầu cử cho đến khi mọi người có thể bỏ phiếu "đúng cách, đảm bảo, và an toàn". Có rất ít bằng chứng để hỗ trợ cho tuyên bố của ông Trump nhưng ông từ lâu đã phản đối việc bỏ phiếu qua bưu điện, nói rằng điều này dễ dẫn đến gian lận. Các tiểu bang Hoa Kỳ muốn bỏ phiếu qua đường bưu điện trở nên dễ dàng hơn vì những lo ngại về sức khỏe cộng đồng đối với đại dịch virus corona. Ông Trump đưa ra đề xuất hoãn bỏ phiếu khi các số liệu mới cho thấy nền kinh tế Mỹ đã phải chịu sự suy giảm tồi tệ nhất kể từ cuộc Đại khủng hoảng những năm 1930. Đảng Cộng hòa phản ứng thế nào? Thượng nghị sĩ McConnell nói rằng không có cuộc bầu cử tổng thống Mỹ nào từng bị trì hoãn trước đó. "Chưa bao giờ trong lịch sử của đất nước này, qua các cuộc chiến tranh, suy thoái và Nội chiến, chúng ta lại không có một cuộc bầu cử theo lịch trình liên bang diễn ra đúng thời điểm. Chúng ta sẽ tìm cách lặp lại điều đó vào ngày 3/11", ông nói với đài địa phương WNKY tại Kentucky . Ông McCarthy lặp lại: "Chưa bao giờ trong lịch sử các cuộc bầu cử liên bang mà chúng ta không tổ chức một cuộc bầu cử và chúng ta nên tiếp tục tổ chức cuộc bầu cử của mình", ông nói. Trong khi đó, Thượng nghị sĩ đồng minh của Trump, Lindsay Graham, nói rằng sự trì hoãn "không phải là một ý tưởng hay". Tuy nhiên, Ngoại trưởng Mike Pompeo từ chối trả lời về đề xuất của ông Trump. Trước câu hỏi của các phóng viên về việc liệu một tổng thống có thể trì hoãn một cuộc bầu cử hay không, ông Pompeo nói rằng ông sẽ không "đưa ra phán xét một cách tức thì". Người phát ngôn cho chiến dịch tái tranh cử của ông Trump, Hogan Gidley, cho biết ông Trump mới chỉ "đặt câu hỏi" mà thôi. Phân tích của Anthony Zurcher Phóng viên BBC Khu vực Bắc Mỹ Donald Trump không thể trì hoãn cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 11 mà không được Quốc hội - do đảng Dân chủ kiểm soát một phần - phê chuẩn. Nếu ông ấy không biết điều này, chắc chắn có người đã nói với ông ấy rồi. Tổng thống cũng phải biết rằng tweet về việc trì hoãn - thậm chí cho vào ngoặc kép như là "Tôi chỉ đang hỏi thôi!" - chắc chắn sẽ kích thích một cơn bão chính trị, đặc biệt là sau khi ông liên tục từ chối nói liệu ông có chấp nhận một kết quả bất lợi trong cuộc bầu cử tổng thống sắp tới hay không. Ông Trump dường như đang làm mọi thứ trong khả năng của mình để làm giảm uy tín của cuộc bỏ phiếu tháng 11, trong đó một số lượng lớn người Mỹ được dự đoán sẽ bỏ phiếu qua đường bưu điện để tránh nguy cơ tiếp xúc với virus corona. Ông liên tục đưa ra những tuyên bố sai lệch về độ tin cậy của việc bỏ phiếu qua thư và đưa các thuyết âm mưu. Giới chỉ trích cảnh báo rằng ông ta có thể đang đặt nền móng cho các cuộc bàn cãi về kết quả bầu cử - mặc dù mục đích của ông ta cũng có thể chỉ đơn giản là tìm một vật tế thần nếu ông thua cuộc. Tweet của ông ta cũng có thể là một nỗ lực để làm chệch hướng sự chú ý của dư luận khỏi những con số kinh tế ảm đạm quý hai vừa được công bố. Ông ta vẫn dựa vào một bước ngoặt tài chính để thổi thêm sức sống vào chiến dịch tái tranh cử của mình, nhưng thay vì thế, viễn cảnh có vẻ vô cùng ảm đạm. Dù lý do là gì, tweet về việc trì hoãn bầu cử không phải là động thái của một ứng cử viên tự tin sẽ chiến thắng - và có thể là một dấu hiệu của những động thái tuyệt vọng hơn sắp diễn ra. Trump nói gì? Trong một cuộc họp báo vào chiều thứ Năm tại Nhà Trắng, ông Trump phủ nhận ông muốn hoãn cuộc bầu cử, nhưng lập luận rằng bỏ phiếu hàng loạt qua đường bưu điện sẽ khiến kết quả không đáng tin cậy. "Tôi không muốn trì hoãn, tôi muốn có cuộc bầu cử", ông nói. "Nhưng tôi cũng không muốn phải đợi trong ba tháng và sau đó phát hiện ra rằng các lá phiếu bị thiếu và cuộc bầu cử không có ý nghĩa gì cả." "Tôi không muốn thấy một cuộc bầu cử không trung thực", ông Trump nói với các phóng viên. "Cuộc bầu cử này sẽ là cuộc bầu cử nghiêm ngặt nhất trong lịch sử nếu nó diễn ra." Trong một loạt các tweet trước đó, ông Trump đã phản đối việc bỏ phiếu qua đường bưu điện và cảnh báo - mà không cung cấp bằng chứng - rằng nó sẽ dễ bị can thiệp từ nước ngoài. Vào tháng Sáu, New York cho phép cử tri bỏ phiếu qua bưu điện trong cuộc bỏ phiếu sơ bộ của đảng Dân chủ cho ứng cử viên tổng thống của đảng. Nhưng đã có sự chậm trễ khá dài trong việc đếm phiếu bầu và đến nay kết quả vẫn chưa được công bố. Truyền thông Hoa Kỳ đưa tin rằng cũng có những lo ngại rằng nhiều lá phiếu sẽ không được tính vì chúng không được điền chính xác hoặc không có dấu bưu điện cho thấy chúng được gửi trước khi cuộc bỏ phiếu chính thức kết thúc. Theo Washington Post, các nhân viên của Bưu điện Hoa Kỳ nói rằng các công việc tồn đọng có thể ảnh hưởng tới việc giao phiếu bầu kịp thời cho cuộc bầu cử vào tháng 11 do các biện pháp cắt giảm chi phí dưới thời chính quyền Trump. Ai có thể thay đổi ngày bầu cử? Tổng thống Trump không có thẩm quyền để dời ngày bầu cử, theo luật, được tổ chức vào thứ Ba đầu tiên sau ngày thứ Hai đầu tiên của tháng 11. Bất kỳ thay đổi ngày nào cũng cần phải được sự chấp thuận của cả hai viện của Quốc hội - Hạ viện và Thượng viện. Đảng Dân chủ kiểm soát Hạ viện và một số người đã nói rằng họ sẽ không ủng hộ bất kỳ sự trì hoãn nào đối với cuộc bỏ phiếu. Bất kỳ động thái nào của Quốc hội để trì hoãn cuộc bầu cử vào năm 2021 cũng sẽ dẫn tới việc phải sửa đổi hiến pháp, truyền thông Hoa Kỳ dẫn lời các chuyên gia hiến pháp cho biết. Bang nào sẽ bỏ phiếu qua bưu điện? Đầu tháng này, sáu tiểu bang Hoa Kỳ đã lên kế hoạch tổ chức bỏ phiếu "qua thư" vào tháng 11: California, Utah, Hawaii, Colorado, Oregon và Washington. Các tiểu bang khác đang xem xét kế hoạch bỏ phiếu qua bưu điện, theo một nhóm phụ trách chiến dịch bỏ phiếu qua thư. Các tiểu bang này sẽ tự động gửi phiếu bầu cho tất cả các cử tri đã đăng ký, những phiếu này sau đó phải được gửi lại hoặc được bỏ trong ngày bầu cử - mặc dù một số phiếu bầu trực tiếp vẫn có sẵn trong một số trường hợp hạn chế. Khoảng một nửa số tiểu bang Hoa Kỳ cho phép bất kỳ cử tri đã đăng ký bỏ phiếu bầu qua đường bưu điện theo yêu cầu. Đọc thêm về đề tài bầu cử Mỹ 2020 |
Vì sao Nhật Bản, vốn từng tuyên bố tạm ngưng trợ cho Việt Nam vào năm 1991, lại ngày càng xem trọng mối quan hệ song phương với Việt Nam như hiện nay, với các chuyến thăm cao cấp hai bên tăng đều thời gian qua? | Nhật Bản cần Việt Nam và Asean | Nhật Hoàng Akihito tiếp Chủ tịch VN Trương Tấn Sang 19/3/2014 Kinh tế Nhật Bản cần những cơ hội thương mại và đầu tư sau giai đoạn khó khăn và tăng trưởng trì trệ. Trong thập niên đầu của thế kỷ 21, kinh tế Nhật Bản vẫn ở trong tình trạng tăng trưởng trì trệ, thất nghiệp cao, giảm phát kéo dài. Hậu quả của tăng trưởng trì trệ đã làm cho vị trí của Nhật Bản trong nền kinh tế thế giới giảm sút và bị Trung Quốc soán ngôi vị trí nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Hàng hóa Nhật Bản ngày càng khó cạnh tranh với hàng hóa từ các nước trong khu vực, đặc biệt là Trung Quốc. Vì vậy, để kinh tế tăng trưởng trở lại Nhật Bản cần điều chỉnh mạnh dư cung trong công nghiệp nội địa truyền thống, khai thác thị trường ngoài nước, đặc biệt là thị trường châu Á để bổ sung cho những ngành công nghiệp nội địa bị thu hẹp. Trong bối cảnh này, tiến trình hội nhập kinh tế Đông Á với nòng cốt là khối các nước ASEAN mà Việt Nam là một trong những nước đầu tàu, diễn ra theo chiều hướng tích cực: ASEAN+1; ASEAN+3; ASEAN+6; Hội nhập kinh tế ASEAN 2015, hứa hẹn những cơ hội hấp dẫn về thương mại và đầu tư cho Nhật Bản. Vị trí của Việt Nam Việt Nam không chỉ là cầu nối giữa Đông Nam Á và Đông Bắc Á, mà với nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, có lực lượng lao động dồi dào và giá nhân công tương đối rẻ, cùng với việc Nhật Bản có tiềm lực lớn về vốn và công nghệ là những yếu tố hai bên có thể tranh thủ bổ sung cho nhau trong quá trình phát triển trên cơ sở hai bên cùng có lợi. Không phải ngẫu nhiên mà Nhật Bản trở thành quốc gia có vốn đâu tư FDI vào Việt Nam, tính đến tháng 6/2013, cao nhất với 32,6 tỷ USD, vượt xa đối tác thứ hai là Đài Loan, với hơn 26 tỷ USD. Về thương mại, trong nhiều năm qua, Nhật Bản luôn là một trong ba đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, cùng Trung Quốc và Mỹ, với tổng kim ngạch thương mại hai chiều luôn chiếm từ 10 - 15% trong tổng kim ngạch thương mại hai chiều của Việt Nam với tất cả các nước trên thế giới, và luôn vận động theo xu hướng đi lên với tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm khoảng 20%, dường như không có năm nào đi xuống trừ năm 2009 do khủng hoảng tài chính toàn cầu. Thủ tướng Takeo Fukuda (1905-1995) đã nêu ra một số nguyên tắc hợp tác khu vực cho Nhật Bản từ 1977 Năm 2011 tổng kim ngạch buôn bán giữa hai nước đã đạt trên 21 tỷ USD vượt xa so với dự kiến đặt ra. Hiện nay hai nước đang đặt mục tiêu nâng tổng kim ngạch lên gấp 1,5 lần đạt 30 tỷ USD vào năm 2015. Một mặt các nước khối ASEAN, trong đó có Việt Nam có vị trí quan trọng sống còn đối với Nhật Bản. Mặt khác, sự gia tăng về quy mô và sự chuyển biến trong phương thức tham gia hợp tác tại khu vực này của Nhật Bản sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển của cả khu vực nói chung. Sự nổi lên của Trung Quốc và sự gia tăng ảnh hưởng của nước này trong vùng. Ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Trung Quốc trong khu vực đang là một thách thức không nhỏ đối với Nhật Bản, thúc đẩy Nhật tăng cường hơn nữa sự hợp tác với các nước trong khu vực Đông Á, bao gồm cả các nước khối ASEAN. Do Trung Quốc từng bước đẩy mạnh hợp tác Đông Á nên Nhật Bản không còn sự lựa chọn nào khác ngoài việc phải tích cực hơn trong các hoạt động hợp tác vùng và không thể bỏ qua những tuyên bố giành vị thế tối cao của Trung Quốc ở Đông Á. Việt Nam là một nước không có mâu thuẫn về lãnh thổ với Nhật Bản và sẵn sàng chia sẻ quan điểm và ủng hộ Nhật Bản trong nhiều vấn đề gồm cả tranh chấp biển đảo giữa Nhật Bản với Trung Quốc. Nhật Bản mong muốn nhận được sự ủng hộ tích cực của các nước trong khu vực về mặt chính trị, có vai trò chính trị quyết định trong các vấn đề quốc tế. Nhật Bản và Asean Kể từ khi học thuyết Fukuda ra đời năm 1977 đến nay, Nhật Bản luôn theo đuổi mục tiêu chính trị trở thành quốc gia có vai trò chính trị trong các vấn đề quốc tế tương xứng với địa vị kinh tế của mình. Để làm được điều đó, Nhật Bản mong muốn nhận được sự ủng hộ của các nước, đặc biệt là các nước châu Á - những nước đã từng chịu sự thống trị của đế quốc Nhật trong Chiến tranh thế giới thứ 2. Thời điểm 1975, khi chiến tranh Việt Nam kết thúc, được đánh giá là một mốc quan trọng đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ Nhật Bản – ASEAN với nhiều động thái bày tỏ vai trò của họ đối với khu vực Đông Nam Á. Đến năm 1977, Thủ tướng Nhật Bản Takeo Fukuda đã đưa ra một chính sách Đông Nam Á mới trong chuyến viếng thăm đến Hội nghị Thượng đỉnh của ASEAN lần thứ hai, tổ chức tại Manila (Philippine), nhấn mạnh đến ba điểm cốt lõi cả về kinh tế lẫn chính trị: "Thứ nhất, Nhật Bản là một quốc gia luôn tôn trọng hoà bình, không chấp nhận vai trò của một cường quốc quân sự và sẽ làm tất cả mọi thứ để đóng góp vào nền hoà bình và sự thịnh vượng của Đông Nam Á nói riêng và thế giới nói chung. "Thứ hai, Nhật Bản là một người bạn thật sự và tin cậy của các nước Đông Nam Á, sẽ làm hết sức mình để củng cố mối quan hệ này trong nhiều lĩnh vực, không chỉ chính trị và kinh tế mà cả xã hội và văn hoá. Cựu thủ tướng Junichiro Koizumi viếng mộ Cố Thủ tướng Fukuda "Thứ ba, Nhật Bản sẽ là một bạn hàng bình đẳng của ASEAN và sẽ hợp tác tích cực để tăng cường tình đoàn kết và phát đồng thời thúc đẩy mối quan hệ dựa trên sự hiểu biết lẫn nhau với các quốc gia trong khối và do vậy sẽ đóng góp vào việc xây dựng hoà bình và thịnh vượng trên toàn khu vực Đông Nam Á." Chính học thuyết Fukuda đã gia tăng vai trò chính trị của Nhật Bản trong khu vực, đồng thời cải thiện một cách đáng kể mối quan hệ giữa Nhật Bản với các nước ASEAN. Viện trợ, đầu tư và thương mại của Nhật Bản được phần lớn các quốc gia ASEAN hoan nghênh và đón nhận. ASEAN không chỉ nhận viện trợ phát triển chính thức của Nhật Bản mà còn đón nhận dòng đầu tư tư nhân tăng theo cấp số nhân từ Nhật, Kết quả là thương mại giữa các nước ASEAN với Nhật Bản và các vùng khác đã tăng lên nhanh chóng, và trong bối cảnh này, Nhật Bản trở thành nước cấp viện ODA lớn nhất của Việt Nam. Ngay cả khi tổng ngân sách ODA của Nhật Bản bị cắt giảm vì những lý do kinh tế trong nước, thảm họa thiên nhiên…thì ODA dành cho Việt Nam vẫn được giữ nguyên, thậm chí còn tăng lên. Ngày nay, trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, giữa Việt Nam và Nhật Bản đã xuất hiện những điểm chung về lợi ích chính trị là duy trì hòa bình và ổn định ở khu vực Đông Á và coi an ninh quốc gia là một bộ phận không tách rời khỏi an ninh khu vực. Như vậy, cả Việt Nam và Nhật Bản đều có nhu cầu hợp tác về an ninh và đều thấy sự cần thiết phải đổi mới tư duy trong việc nhìn nhận và đánh giá các quan hệ quốc tế, ủng hộ lẫn nhau trong bối cảnh khu vực Đông Á và Biển Đông có nguy cơ bất ổn do các chính sách cứng rắn của Trung Quốc. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả Huy Bùi, thạc sĩ ngành quan hệ quốc tế, Đại học Staffordshire, Anh Quốc. |
Người phụ nữ trẻ trong bức hình giờ hai tay ra sau gáy, trông như đầu hàng. Trán cô nhăn lại, cặp mắt tỏ vẻ mệt mỏi kiệt lực. | Mùa xuân Prague 1968 và cuộc chiếm đóng của Liên Xô | Ivana Dolezalova hồi 1968 và hiện nay "Rất tiếc, đó là tất cả những gì tôi tìm được," Ivana Dolezalova nói, vuốt cho phẳng tấm hình đen trắng trên bàn. Mùa xuân Prague và cuộc đàn áp đẫm máu Bộ ba những nhà lãnh đạo khai tử Liên Xô Cuba muốn trả nợ cho CH Czech bằng rượu rum Bức hình chụp Ivana khi đó 19 tuổi, hồi 1968, khi xe tăng Liên Xô gầm rú tiến vào Tiệp Khắc trong đêm, tôi nghĩ. Tôi băn khoăn tự hỏi không rõ bức ảnh được chụp khi nào. "À, nó không liên quan gì tới cuộc xâm chiếm," bà nói như thể đọc được ý nghĩ của tôi. "Tôi có một số ảnh chụp hồi 8/1968, nhưng có người mượn và chẳng bao giờ đem trả lại cả." Chúng tôi ngồi tại Jungmannovo Namesti, một quảng trường nhỏ của Prague, được đặt tên theo nhà ngôn ngữ học hồi thế kỷ 19, người đã sáng tạo ra ngôn ngữ Czech. Ivana, bản thân là một người phiên dịch, một học giả và là một phóng viên, vẫn nhớ một cách sống động những ký ức về sự kiện này. "Trong ba ngày đầu tiên, tôi và các bạn học từ trường trung học và các giáo viên đã tới chỗ những chiếc xe tăng, nói chuyện với những người lính ngồi trên đó." "Chúng tôi cảm thấy rằng đó hẳn phải là sai sót nào đó, và chúng tôi muốn giải thích với họ như thế. Tất nhiên như thế thật là quá ngây thơ, nhưng anh biết đấy, khi đó chúng tôi mới 19 tuổi, lại hoàn toàn đang bị sốc nữa," bà giải thích. Những người lính ấy là một phần trong số 250 ngàn quân từ năm quốc gia ký Hiệp ước Warsaw tràn vào xâm chiếm Tiệp Khắc từ phía bắc, đông và nam. Khi đó, họ được Moscow điều tới để đàn áp cái gọi là Mùa xuân Prague - phong trào cải cách tự do hóa của nhà lãnh đạo cộng sản Tiệp khi đó, Alexander Dubcek. "Cho nên chúng tôi đi tới từng quảng trường và nói với họ 'hãy về nhà đi, không có phản cách mạng, chúng tôi rất ôn hòa, không ai muốn làm điều gì gây hại cả'," Ivana nói. Xe tăng Liên Xô tiến vào đường phố Prague hôm 21/8/1968 "Họ có vẻ như lắng nghe trong những ngày đầu tiên đó. Cũng không lạ, bởi chúng tôi chỉ có tay không, không vũ khí," bà nói. Mikhail Gorbachev có ân hận vì để mất Liên Xô? Trận Ba Lan thắng Hồng quân năm 1920 Helmut Kohl, người 'thống nhất nước Đức' qua đời Những cuộc trao đổi của họ với binh lính Xô-viết kết thúc bất ngờ khi một trong những người lính tưởng lầm một chiếc máy ảnh là khẩu súng, và bắt đầu bắn chỉ thiên. Đóng cửa biên giới Các sử gia nói 108 dân thường người Czech và Slovakia bị giết chết trong bốn tháng xâm chiếm; nhiều người trong số này bị xe tăng và xe tải Nga cán chết. Đến 1969, khi các đoạn biên giới bị đóng, có chừng 100 ngàn người đã bỏ chạy khỏi đất nước, và nhiều người khác nữa đã ra đi cho tới khi chủ nghĩa cộng sản sụp đổ, hồi 1989. Một số người Czech ném bom xăng, nhưng lực lượng xâm chiếm vẫn áp đảo về sức mạnh Những người ở lại phải có lựa chọn rõ ràng: hoặc là từ bỏ việc chống đối sự chiếm đóng của Liên Xô và chấp nhận "bình thường hóa" xã hội, hoặc sẽ bị mất việc, mất sự nghiệp, mất cơ hội cho con cái vào đại học. Hàng ngàn số phận đã bị hủy hoại do việc ra những quyết định có tính đạo đức là điều khó khăn. Nhiều người chọn cách sống lưu vong ở ngay trong nước, chọn theo đuổi những thứ vô thưởng vô phạt như thể thao, đi bộ hay tìm đến các khu trang trại nông thôn dịp cuối tuần, nơi họ có thể tránh khỏi sự ngột ngạt đàn áp của xã hội sống theo kiểu xã hội chủ nghĩa thời thập niên 1970. Dubcek - người bị còng tay đưa lên máy bay sang Moscow - trở về và trở thành một người 'đàn ông gục ngã'. Ông giữ chức đại sứ tại Thổ Nhĩ Kỳ trong một thời gian ngắn, trước khi được trao vị trí quan chức nhỏ trong ngành lâm nghiệp của Slovakia. Nhà làm phim Filip Remunda thấy ngạc nhiên về một số thái độ ứng xử của Nga ngày nay Nhà làm phim người Czech Filip Remunda đã tới thăm lại những nơi xảy ra chuyện hồi mùa hạ năm đó để làm bộ phim tài liệu mới, Cuộc chiếm đóng 1968, là phim giới thiệu về các phim do năm nhà đạo diễn từ năm quốc gia từng tham gia Hiệp ước Warsaw có can dự vào "Chiến dịch Danube" thực hiện. "Đây là lần đầu tiên từ trước tới nay chúng tôi có thể cho mọi người thấy cuộc chiếm đóng từ góc nhìn của những kẻ đi xâm chiếm," ông nói. "Điều thực sự khiến tôi ngạc nhiên là một trong những người lính Nga, nay là một vị tướng, nói với tôi rằng ông vẫn tin đó là chiến dịch quân sự thành công nhất trong lịch sử," Remiunda nói với BBC. "Ông ấy cũng tin rằng ông tới đó là bởi có phong trào phản cách mạng, rằng chúng tôi có những căn hầm chứa đầy vũ khí, rằng một sư đoàn Mỹ đã xâm nhập vào Tiệp Khắc và một sư đoàn Nga đã đẩy lui được họ. Họ tin rằng đó là khoảnh khắc mà họ đã chặn được sự bùng nổ của Đại chiến Thế giới thứ ba." "Đây là cách nhìn nhận của các vị tướng trong quân đội Nga. Đã 50 năm trôi qua và họ vẫn nghĩ theo lối Xô-viết cũ," ông nói . Quên đi lịch sử Tiến sỹ Josef Skala, một thành viên có nhiều ảnh hưởng trong Đảng Cộng sản Czech thời hiện đại, nói rằng cuộc xâm chiếm cần phải được nhìn nhận trong bối cảnh địa chính trị rộng lớn hơn. "Nó xảy ra trong giai đoạn thế giới lưỡng cực, cả hai siêu cường đều thúc đẩy cho quyền lợi của họ thông qua sức mạnh quân sự," ông nói với BBC. Nhà lãnh đạo Tiệp Khắc Alexander Dubcek muốn có "chủ nghĩa với khuôn mặt con người" "Khi Liên Xô xâm lược, không có bom napalm. Không có Chất Da cam. Phụ nữ Czech không bị buộc phải làm gái mại dâm phục vụ binh lính Liên Xô," ông nói, đưa ra so sánh với cuộc chiến của Hoa Kỳ tại Việt Nam. "Hiển nhiên là không ai vui về việc cuộc khủng hoảng lại được xử lý theo cách đó. Nhưng nếu như quý vị hỏi về bối cảnh địa chính trị - thì nó là như vậy." Quá nhẹ nhàng nếu so với cách diễn giải của người Nga. Một bộ phim tài liệu gần đây được phát trên kênh truyền hình Nga mô tả những cải cách của ông Dubcek như một cuộc đảo chính mang màu sắc phát xít, và nói rằng Nato đang lăm le xâm chiếm. Ivana Dolezalova không quá lo lắng về việc Nga đưa ra thông tin mà quan tâm nhiều hơn tới nguy cơ lãng quên lịch sử của người Czech. Một cuộc khảo sát gần đây cho thấy một nửa số người Séc trẻ tuổi không biết chuyện gì đã xảy ra vào năm 1968. Bà cũng nhìn thấy những điểm tương đồng đáng lo ngại giữa việc "bình thường hóa" của cộng sản thời thập niên 1970 và nền chính trị Séc đương đại, vốn đã nghiêng về cánh hữu kể từ khi xảy ra cuộc khủng hoảng di dân. "Tất nhiên nó có hình dạng khác nhau, nhưng nó có thể trở thành một loại chế độ độc tài. Vấn đề mà tôi thấy ở đồng bào mình là rất nhiều người trong số họ không bận tâm về điều đó", bà nói với tôi. "Nhiều người, đặc biệt là ở nông thôn, sẽ nói với bạn rằng nếu Putin nắm vai trò lãnh đạo thì ít nhất mọi thứ cũng còn diễn ra trong trật tự," Ivana nói. "Biên giới sẽ bị đóng cửa. Và điều tồi tệ nhất là họ sẽ không bận tâm đến việc bị đóng cửa." |
Từ vài ngày trước, trên các blog và Yahoo Messenger đã xuất hiện hàng loạt tin nhắn kêu gọi đi biểu tình để phản đối chính phủ Trung Quốc lập thành phố quản lý Trường Sa và Hoàng Sa. | Lời kể của sinh viên Sài Gòn | Sáng ngày chủ nhật 9/12, các bạn sinh viên đã tụ tập trước lãnh sự quán Trung Quốc . Đáng kể nhất là sinh viên trường Hồng Bàng, một số bạn đến từ các trường đại học gần đó như trường Kiến Trúc, trường Kinh Tế,… người dân và các văn nghệ sỹ tại tpHCM. Đầu tiên, mọi người tụ tập bên Nhà văn hóa Thanh niên, sau đó mới bước sang đối diện với lãnh sự quán Trung Quốc để biểu tình. Cuộc biểu tình đã diễn ra trong bầu không khí đầy nhiệt huyết của tuổi trẻ, của rạo rực lòng căm phẫn trước việc Trung Quốc thành lập huyện Tam Sa. Họ thống thiết kêu gọi chính phủ Việt Nam phải có hành động cụ thể trước mưu toan bành trướng của Bắc Kinh. Ngoại trừ việc công an ngăn cản không cho một số nhóm thanh niên gia nhập đoàn biểu tình, ngăn chặn không cho tiếp tế nước uống, hoàn toàn không hề có hành động đàn áp. Dù vậy, mật vụ, an ninh, công an, dân quân, quản lý đô thị tập trung rất đông. Rất đông các chiến sĩ công an cũng đã giúp giải tỏa giao thông, tránh ùn tắc đường khi đông đảo người dân dừng xe lại coi và cổ vũ. Đoàn người biểu tình hô hào khẩu hiệu “Trường Sa – Hoàng Sa là của Việt Nam”. Họ cũng kêu gọi chính phủ không nên nhu nhược, không để đất nước rơi vào tay Trung Quốc. Tiếng nói thanh niên Sau nhiều lần các cán bộ bên Thành Đoàn mời gọi mọi người qua Nhà văn hóa Thanh niên để nói chuyện với lãnh đạo – ông Nguyễn Thành Tài, phó Chủ tịch UBND tpHCM, các bạn sinh viên kéo qua hội trường A4 của Nhà văn hóa. Ngoài ông Nguyễn Thành Tài, còn có đại diện cho Bộ ngoại giao, đại diện của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Ông Nguyễn Thành Tài đã cố gắng tránh né chữ “biểu tình” nhưng điều này bị phản bác bởi những người tham gia. Họ khẳng định, đó chính là biểu tình, và chính phủ phải có trách nhiệm giáo dục thanh niên trong việc gìn giữ, bảo toàn lãnh thổ, lãnh hải quốc gia. Có rất nhiều câu hỏi được nêu ra như sự không minh bạch thông tin về tình trạng Trường Sa – Hoàng Sa, cơ quan báo chí bị bịt miệng, cơ quan thành đoàn thiếu trách nhiệm và không thể hiện vai trò là người dẫn dắt thanh niên,… nhưng quan trọng nhất, bức xúc nhất vẫn là trách nhiệm của chính phủ trước nguy cơ xâm lăng của Trung Quốc. Hầu hết các câu trả lời từ phía ông Nguyễn Thành Tài và các cán bộ thành đoàn đều đổ lỗi cho nước ta nghèo, còn lạc hậu, yếu kém về quân sự,… nhưng đồng loạt bị bác bỏ bởi các bạn thanh niên trong phòng họp. Các bạn sinh viên cho rằng dù nước ta nghèo, yếu kém, nhưng việc không thông tin cho dân biết chính là trách nhiệm của chính quyền. Các bạn cũng nhắc lại truyền thống 4000 năm dựng nước và giữ nước nhằm nhắc nhở bổn phận của chính quyền. Không khí buổi họp lên đến cao trào khi có một bạn sinh viên nữ lên “Vì sao chúng cháu yêu nước mà bị công an ngăn cản?” Nước mắt bạn đã rơi làm bầu không khí càng thêm nóng bỏng. Để giảm nhiệt, hai cán bộ Thành Đoàn đã lên phát biểu. Tuy nhiên, đại đa số thanh niên phía dưới phản đối những câu lý thuyết sáo rỗng của hai người này. Họ hét to “Xuống đi, chúng tôi nghe đủ rồi”. Có người còn nói lớn: “Chúng tôi vào đây nghe lãnh đạo nói chuyện, không phải nghe quý vị nói chuyện”. Để trả lời cho câu hỏi “trách nhiệm của Thành Đoàn trong việc biểu tình của thanh niên, ông Nguyễn Thành Tài đã ra lệnh cho Thành Đoàn trong tuần sau phải tổ chức ngay một cuộc biểu tình để nói rõ quyết tâm của người Việt Nam bảo vệ đất nước. Ông cũng khẳng định sẽ cho thông tin chính xác, trung thực về sự kiện biểu tình này trên đài truyền hình, đài phát thanh và báo Tuổi Trẻ. Đáng chú ý là ông Nguyễn Thành Tài đã nói ông ghi nhận hành động thể hiện lòng yêu nước của sinh viên Việt Nam. Điều này chứng tỏ ông công nhận hành động biểu tình của các bạn sinh viên là hành động yêu nước, đáng biểu dương. Ở đây, ông Nguyễn Thành Tài đã dành được sự ủng hộ của sinh viên khi ông đã phát biểu nhiều câu thẳng thắn, được đông đảo thanh niên ủng hộ. Ông cũng đã nhận trách nhiệm trong việc công an có một số hành động sai trái khi ngăn cản thanh niên tham gia đoàn biểu tình. Cảm nghĩ Có lẽ đây là sự kiện biểu tình đầu tiên của sinh viên Việt Nam mà không có sự chỉ đạo của Thành Đoàn. Cuộc biểu tình đã thành công khi nó đã tác động được đến những lãnh đạo cao cấp và buộc họ phải xuống gặp thanh niên để cùng trao đổi. Việc ông Nguyễn Thành Tài, một lãnh đạo cao cấp của thành phố xuống tận nơi gặp gỡ sinh viên đã chứng tỏ thái độ tôn trọng sinh viên của chính quyền. Đây là cách hành xử rất đáng biểu dương. Cuộc biểu tình diễn ra trong ôn hòa, trật tự đã thể hiện ý thức chính trị, xã hội, pháp luật tốt của sinh viên Việt Nam. Các bạn đã chứng minh cho cả dân tộc và thế giới thấy bản lĩnh của sinh viên Việt Nam. Dù vậy, việc Bộ ngoại giao cho rằng cuộc biểu tình yêu nước vừa qua là “chưa được phép” có thể sẽ khiến nhiệt huyết trong lòng các bạn giảm đi đôi chút. Và có thể một số bạn sẽ nghi ngờ những lời phát biểu của ông phó chủ tịch UBND Nguyễn Thành Tài, làm chính quyền “mất điểm” trong mắt các bạn sinh viên. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả. Quý vị có ý kiến gì về câu chuyện xin gửi về Diễn đàn BBC ở địa chỉ vietnamese@bbc.co.uk Một bạn đọcHoan hô các bạn Sinh viên tham gia biểu tình. Các bạn là minh chứng rõ ràng nhất cho lòng yêu nước của thanh niên ta dù trong hoàn cảnh nào vẫn cháy bỏng.Tôi biết, các bạn đã bỏ qua những khó khăn, những nỗi lo cơm áo gạo tiền của sinh viên và cả nguy cơ có thể bị cảnh cáo hoặc đuổi học vì đã tham gia cuộc biểu tình không phép này, để thể hiện lòng yêu nước của mình. Từ nhiều năm qua, Nhà trường, chính quyền Việt Nam đã không có sự giáo dục đầy đủ về lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc. Các bài học chủ yếu mà các bạn được học là Chủ nghĩa Mác Lê Nin, lịch sử Đảng... Chính các bạn mới là những người yêu nước chân chính nhất. Patriot Sài GònTôi thực sự xúc động! Những diễn biến gần đây chứng tỏ: 1) Nhân dân và thanh niên có thể chia rẽ trong ý thức hệ, cách nhìn nhận về chế độ CS nhưng luôn đoàn kết-thống nhất việc bảo vệ lãnh thổ đất nước. Đó là điểm chung của dân tộc! 2) Ý thức chính trị của nhân dân và thanh niên ngày càng được nâng cao và có tính độc lập so với chính quyền! 3) Xã hội có thay đổi thế nào,đạo đức xuống cấp,vật chất ăn mòn tinh thần thì lòng yêu nước vẫn trường tồn mãi mãi, vẫn có những nguyên tắc bất di bất dịch. Cho dù vật đổi sao đời thì Hoàng Sa và Trường Sa mãi mãi là của VN và lòng yêu nước của người Việt sẽ không bao giờ hao mòn! Anthony, Seattle, Hoa KỳEm sanh ra ở Mỹ(San Jose) Em muốn các anh chị học trò ở VN stamp chữ HOÀNG SA-TRƯỜNG SA CỦA VIETNAM trên áo, mặc đi học, đi biểu tình thật nhiều. Mai Nam VNĐồng bào hải ngoại đã có phản ứng mạnh mẽ với sự kiện TQ cứ lấn tới, còn ĐCSVN thì chỉ cử Lê Dũng ra tuyên bố vài câu phản đối. TQ mạnh thật, mạnh về mọi mặt so với VN, nhưng xa xưa tổ tiên ta vẫn có cách bảo vệ lãnh thổ của mình, chiến tranh là bần cùng. Hoàng Sa và Trường Sa quá xa đất liền, ta nên đưa ra toà án QT, hoặc Hội Đồng Bảo An, đồng thời tranh thủ sự ủng hộ của khối Asian. Họ cũng lo sự bành trướng của TQ lắm. Mai Phuong, ThailandEm nghe tin biểu tình mà rớt nước mắt. Ôi tự hào thay là người Việt Nam. Từ nơi xa, những lưu học sinh- sinh viên như bọn em luôn hướng về tổ quốc dấu yêu. Giá mà hội sinh viên Việt Nam ở AIT mà tổ chức biểu tình hòa bình ở ĐSQ TQ thì em chắc chắn tham gia. Minh Hà NộiĐảng và Nhà nước nên tập huấn cho công an có hành vi phù hợp với biểu tình của dân. Quyền biểu tình đã được ghi trong hiến pháp VN, nhưng các thế lực thù địch với dân (thân Tàu) đã cấm đoán. Do vậy, công an sẽ lúng túng, có thể đối xử với người biểu tình chống xâm lược như đối với biểu tình do uất ức vì mất đất. Thực tế, biểu tình đã thành hành động "bình thường" của dân rồi, hãy thừa nhận đi. Henry Nguyen oregon, USAI am a Vietnamese living in USA, I am 100% agreed and supported the people and the students of Universities cross the nation during the action in last Sunday in Hanoi and Saigon to let China goverment know that, they were occupied and illigal Vietnam territory,and they must withaw their personel oof Vietnam territories. Dzi PL Hà nộiTrong những thời khắc như thế này, rất mong các bạn trong và ngoài nước bỏ qua những mâu thuẫn về chế độ chính trị. Chúng ta cần sự đoàn kết để đấu tranh cho sự TOÀN VẸN của TỔ QUỐC, bất kể bạn đang sống ở quốc nội hay hải ngoại. Cá nhân tôi ngưỡng mộ những người lính VNCH ngã xuống Hoàng Sa năm 74 cũng như những người lính CS ngã xuống Lạng Sơn năm 79. Mong các bạn cùng nắm chặt tay trên chặng đường khó khăn này! DAVID SAN FRANCISCO, CAVN is deserved what they are getting in today. Vietnamese police has been spending enormous energy, resources, manpowers to suppress the dissent and the military has devoted much of their manpowers to get into a lot of fields where they are not supposed to be, such as business and real estate deal etc..just to name a few. The door to guard their territory in terms of hardware and technology has been wide opened for years. Vietnamese citizens should question their government's accountability and what the regime has done to safeguard the territorial integrity. Shouting and demanding alone is not going to stop the Chinese advance further. 8X Hà NộiMột tấc đất cũng không để mất. Tôi là một người của thế hệ 8X Việt Nam, tôi yêu tổ quốc, yêu đồng bào tôi. Hoàng Sa và Trường Sa là của Việt Nam. |
Tin cho biết hai tín đồ của một Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo không được nhà nước công nhận vừa tự thiêu trong cùng một ngày hôm nay. | Phỏng vấn về việc tín đồ Hòa Hảo tự thiêu | Một người, ông Võ Văn Bửu, được nói đã tự thiêu vào sáng thứ Sáu tại xã Mỹ An, tỉnh An Giang. Hiện chưa rõ ông còn sống hay chết. Một người khác, ông Trần Văn Út, tự thiêu vào buổi chiều ở huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp. Tin ban đầu nói ông đã qua đời. Để xác minh, đài BBC đã tìm cách liên lạc với Ban trị sự Phật giáo Hòa Hảo của tỉnh An Giang, cũng là tổ chức Hòa Hảo chính thức được nhà nước công nhận. Tuy nhiên, văn phòng tại An Giang từ chối trả lời đài BBC với lý do: “Tất cả mọi vấn đề liên hệ với Việt Nam, nếu phóng viên ở nước ngoài, thì gọi sang cho người phát ngôn chính thức của Bộ Ngoại giao Việt Nam. Chứ chúng tôi không trả lời.” Hội Trưởng Ban Trị Sự Trung Ương Giáo Hội Phật Giáo Hòa Hảo, ông Lê Quang Liêm, thì nói với đài BBC rằng cùng trong hôm nay, hai người, tu sĩ Nguyễn Văn Điền ở Đồng Tháp và Võ Văn Thanh Liêm ở An Giang bị công an địa phương bắt. Còn hai người khác, ông Võ Văn Bửu và Trần Văn Út, tự thiêu; trong đó ông Út đã qua đời. Ông Lê Quang Liêm nói rằng những bức bối trong các tín đồ của ông đã đưa đến biến cố ngày hôm nay: Cách đây hai tháng vào ngày lễ tuần của ông Hà Hải tức chánh thư ký của giáo hội do tôi lãnh đạo, anh em các nơi, tới hàng ngàn người quy tụ lại để làm lễ, nhưng mà công an thì họ bủa vây thì anh em bức xúc, cũng có cãi cọ, họ oánh người, tín đồ họ bực tức, họ mới tổ chức tự thiêu. Có lời khuyên thì anh em thôi. Lúc đó có khoảng 500 người đang ở nhà ông Hà Hải thì họ bực tức tuyên bố phản đối nhà nước, công an bủa lưới bao vây họ thì họ tổ chức một cuộc tuyệt thực của 200 cán bộ phật giáo Hòa Hảo thì sau đó tôi được tin, cũng do chính quyền yêu cầu tôi, tôi ra lệnh cho anh em giải tán về. Sau khi giải tán về vào ngày 4/6 chính quyền phân bố ra khoảng 30 gia đình cán bộ cốt cán của tôi, gia đình nào cũng luôn luôn thường được nhiều cán bộ công an canh chừng trong vòng hai tháng rồi, trước tình cảnh đó anh em tôi tuyên bố là nhất định họ sẽ tự vệ. Vào sáng hôm nay (thứ Sáu mùng 5 tháng Tám) tại nhà của Võ Văn Bửu công an mới tràn vô để bắt hai vợ chồng. Hai bên có giành giật và ông Bửu bị đánh sửu. Nhưng khi sửa soạn dẫn ra xe thì ông Bửu tỉnh lại có chuẩn bị một bình xăng để ông thiêu và sau đó ông bị phỏng hết mình mẩy cháy đen hết. Ông này bị xỉu và bên công an khiêng ông đi, họ bỏ ở văn phòng ấp từ sáng cho đến hai giờ chiều không cho thân nhân vào thăm. BBC:Trường hợp ông Võ Văn Bửu, ông được tin tức đến giờ này như thế nào? Ông Võ Văn Bửu bây giờ không biết sống chết như thế nào nhưng mà đến hai giờ chiều ngày nay, (thứ Sáu 5-8) người ta đứng xa nhìn thấy thì tay chân ông bất động. Nhưng mà thấy ông còn đang nhúc nhích thấy ông chưa chết nhưng chắc cũng sắp chết. Bây giờ họ chở đi đâu chính mình cũng không biết nữa. BBC:Những trường hợp như ông miêu tả là đụng độ với công an thì trước đây chính quyền gọi là gây rối mất trật tự, vậy ông có bình luận gì không? Không người dân nào dám gây rối trật tự. Có những đám giỗ thuộc về bên giáo hội "quốc doanh" thì bao nhiêu người cũng được. Còn giáo hội chỗ tôi lãnh đạo tổ chức bữa làm lễ giỗ có hai ba trăm người tham dự thì họ ngăn đường đón ngõ cho nên anh em mới bực tức. Hay một vụ tuyệt thực tại nhà ông Hà Hải, diễn ra trật tự, không ra đường phá rối hay hò hét. Nhưng họ vào quay phim, đòi giải tán, chính hành động như vậy mới là gây rối trật tự. Năm ngoái, chúng tôi có một lá đơn khiếu nại về công an địa phương, có 640 chữ ký, gửi chính quyền trung ương. Không ai giải quyết. BBC:Trước hành động tự thiêu của tín đồ Hòa Hảo với tư cách là lãnh đạo thì ông có chuẩn thuận những hành động đó hay không? Với tư cách người lãnh đạo tinh thần về tôn giáo thì cái đức của đạo phật là từ bi bác ái, hiếu sinh. Còn chuyện họ tự thiêu thì tôi nói thật, mạng sống của con người là quý hơn bất cứ cái gì trên cõi trần ai này. Nhưng mà khi người ta hủy bỏ mạng sống thì tức là họ không còn con đường nào né tránh để người ta sống được. Nên họ chỉ còn cách là hủy bản thân để tránh những nghiệt ngã. Hiện trong tay tôi có cả thảy 80 chục cái thơ tuyệt mạng nhưng mà tôi ráng kiềm hết sức. Bốn hay năm năm trước thì có một mình bà Nguyễn Thị Thu tự thiêu. Và nay mới là hai người khác. Nhưng bản thân tôi, tuy không bị quản chế chính thức, nhưng không đi đâu được, sự liên lạc rất khó khăn, nên sự khuyên nhủ của tôi chỉ được đến một cái giới hạn ảnh hưởng nào đó thôi. Chuyện này đã là chuyện bất khả kháng, không làm cách gì được. Cả ngày hôm nay tôi không ăn uống, tôi cố gắng liên lạc chỗ này chỗ khác để khuyên nhủ. Nhưng những chuyện như vậy xảy ra vì cái sức chịu đựng của con người có cái giới hạn của nó. BBC:Nhưng là người lãnh đạo, thì ít nhất ông cũng có thể làm những hành động. Chẳng hạn, viết một lá thư ngỏ nói ý kiến của ông về vấn đề tự thiêu chứ ạ? Tôi đã đề nghị với nhà cầm quyền cho tôi về gặp tín đồ địa phương, tôi khuyên họ chấm dứt. Nhưng tôi không được chấp thuận, không được đi đâu hết. BBC:Nói một cách khác, ông thừa nhận là ông không đồng ý với hành động của các tín đồ của mình? Thật sự nói đồng ý hay không đồng ý thì chuyện này rất khó. Bởi vì mình không đồng ý với tư cách lãnh đạo là khi mình có giải pháp để giúp cho người ta thoát được cái nghiệt ngã mà người ta đang chịu. Bây giờ nói không đồng ý nhưng cái hoàn cảnh đến với người ta như vậy đó, thì làm sao mình nói đồng ý hay không đồng ý được. Bởi vì người ta đã quá sức chịu đựng rồi, chịu không nổi thì còn làm gì được. BBC:Trong tương lai, ông nghĩ liệu có một giải pháp hay sự đối thoại nào giữa các phía được không? Nếu bây giờ chính quyền Việt Nam thấy những cách làm ở cấp thừa hành địa phương quá đáng, và chính quyền đồng ý cho tôi được đi, được thu xếp những chuyện bức xúc. Tôi có thể có khả năng làm một phần khá lớn để ổn định một phần tình hình trong xứ sở của mình. Tôi đã 86 tuổi, tôi cũng muốn đất nước yên ổn, thái hòa vì Việt Nam đã qua nhiều năm chiến họa, điêu linh. Là người tu hành, tôi cũng muốn tạo phúc lợi cho mọi người. Nhưng làm gì được bây giờ? Đến bản thân tôi còn bị chính quyền kiểm soát, thì làm sao họ cho tôi đứng ra dàn xếp? |
Bạn có thể đã nghe về những câu chuyện về tinh thần dũng cảm và lòng vị tha khi cứu người trong các vụ tấn công như ở Paris. Điều gì khiến có người lấy mạng sống của mình để cứu người khác? | Khi nào người thường dũng cảm phi thường? | Bạn có thể đã nghe về những câu chuyện về tinh thần dũng cảm và lòng vị tha khi cứu người trong các vụ tấn công như ở Paris. Điều gì khiến có người lấy mạng sống của mình để cứu người khác? (Ảnh: Reuters) Đó là buổi tối thứ Sáu mà Ludovico Boumbas tới nhà hàng Belle Equipe ở Paris để thưởng thức bữa ăn sinh nhật yên ả của một người bạn và vụ xả súng đã xảy ra tại chính nhà hàng này. Ông đáng ra đã có thể núp để tránh đạn của khủng bố, nhưng khi ông nhìn thấy một tay súng bắn vào một người phụ nữ gần đó, một bản năng khác đã vượt lên. Bạn bè nói rằng Boumbas lao về phía trước hướng đạn bay, và đã cứu được người phụ nữ trong khi kết thúc cuộc đời của mình. Vào ngày hôm trước, cách Paris 2000 dặm về phía đông, Adel Termos ở Beirut đã thể hiện bản lĩnh vị tha tương tự. Nhìn thấy một người đàn ông mặc một áo vét gài chất nổ tiến gần một đám đông, anh đã vật kẻ đánh bom liều chết này xuống đất và kích hoạt trái bom, một hành động hẳn đã cứu nhiều mạng sống. Hai người đàn ông bình thường đã thể hiện sự dũng cảm phi thường khi có các sự kiện hung tàn xảy ra. Trong khi thế giới còn chưa hết bàng hoàng trước các sự kiện trong vài ngày qua, bạn có thể biết thêm các câu chuyện khác về hành động anh hùng. Tại sao một số người thể hiện sự dũng cảm tuyệt vời tới như vậy? Đối với những người hy sinh mạng sống của mình, chúng ta không bao giờ có thể biết những gì hiện lên tâm trí của họ khi đó, nhưng David Rand tại Đại học Yale đã nghiên cứu nhiều hành động anh dũng tương tự diễn ra thường ngày và cố hiểu xem những suy nghĩ đằng sau hành động vị tha - và những phát hiện của ông có thể làm lóe lên một tia sáng trong trong những giây phút đen tối này. Các nghiên cứu trước đó của Rand đã đánh giá một câu hỏi cơ bản hơn: chúng ta có bản chất cố nhiên ích kỷ hay vị tha? Một cách giải thích là phản ứng tự động của chúng ta trước bất kỳ sự kiện nào là làm những gì chúng ta có thể cho chính mình, và chúng ta sẽ chỉ làm những việc thiện khi chúng ta đã tính toán rằng sẽ có một phần thưởng lớn hơn sau đó. Các nhà tâm lý học nói rằng làm việc tốt cần phải có nỗ lực chủ ý và có ý thức khiến đè bẹp được phản ứng tự phát tồi tệ trong mỗi con người chúng ta. Trong khi tưởng nhớ các nạn nhân, chúng ta có thể học hỏi từ các tấm gương dũng cảm (Ảnh: Getty Images) Tuy nhiên, trong các thử nghiệm của mình trong phòng thí nghiệm, ông Rand phát hiện thấy điều ngược lại: thời gian để suy ngẫm càng ít thì người ta lại có hành động vị tha nhiều nhất. Ví dụ như ông yêu cầu người tham gia thí nghiệm chơi trò chơi đơn giản để thắng tiền. Ông phát hiện ra rằng họ có nhiều khả năng chia sẻ tiền của họ với những người chơi cùng nếu họ vội, và khiến họ phải hành động theo trực giác hơn là hành động có phân tích. Tất nhiên là có một số sự khác biệt giữa những người tham gia thử nghiệm nhưng trung bình, có vẻ như con người là vốn dĩ có thái độ hợp tác và tử tế. Họ không phải suy nghĩ trước khi hành động, họ chỉ hành động bằng trực giác và hành động của họ là công bằng. "Chúng ta vốn dĩ đã có tinh thần hợp tác," ông Rand nói. Nói như vậy không phải là để nói rằng hành vi hợp tác này là không có lợi về lâu dài; Những người có tính cách hợp tác có thể có nhiều khả năng để gặt hái phần thưởng trong tương lai, vì vậy có lẽ tất cả chúng ta đều biết rằng cứ tử tế thì thế nào cũng sẽ được đền đáp. Nhưng ý tưởng rằng con người hào phóng một cách tự nhiên và do trực giác có thể có phần nào lạc quan hơn so với ý tưởng rằng những ham muốn ích kỷ của chúng ta chỉ bị khuynh đảo khi đã tính toán và suy nghĩ kỹ. Tuy nhiên ông Rand không chỉ quan tâm nghiên cứu về chia sẻ tiền bạc. "Tôi rất tò mò không biết liệu hành vi của chúng ta có như vậy khi rủi ro cao hơn hay không," ông nói, vì vậy ông đã tiến hành nghiên cứu "chủ nghĩa vị tha ở mức thái quá", tức là loại sự kiện như chúng ta đã thấy xảy ra ở Paris và Beirut. Ông đã nghiên cứu về những người từng giành được Huân chương Anh hùng Carnegie, là những thường dân đã mạo hiểm tới mạng sống của mình để cứu người khác. Ví dụ như ông tìm hiểu về trường hợp Christine Marty, người đã bơi qua nước lũ sâu ở Pennsylvania để cứu một người hưu trí khỏi bị chết đuối trong chiếc xe của mình. Hoặc Kermit Kubitz, người đã nhìn thấy một vụ đâm dao trong tiệm bánh gần nơi mình ở. "Tôi chỉ có hai ý nghĩ: một, 'Tôi phải tống được hắn ta ra khỏi cửa", và hai,'Trời ơi, gã này cũng có thể giết chết tôi," ông kể lại. “Và kết cục là tôi đã bị đâm dao vào sườn." Sử dụng tin đưa trên truyền thông vào thời điểm có những câu chuyện về những tấm gương anh hùng này, ông Rand thu thập lời kể lại về 50 người giành huân chương anh hùng vì những việc làm tốt của họ. Một nhóm nghiên cứu độc lập sau đó cho điểm các mô tả dựa trên các yếu tố tâm lý khác nhau để xem liệu họ dường như thể hiện quyết định từ trực quan hay liệu việc họ có hành động dũng cảm là kết quả của chủ ý, tức là khi họ phải thuyết phục bản thân rằng đó là điều đúng đắn cần phải làm. Kết quả chung là đa số - khoảng 90%- các hành động dường như được dựa vào bản năng. Quan trọng hơn, họ đã thực hiện các quyết định, ngay cả khi họ đã có thể có đủ thời gian để đắn đo và suy nghĩ, và có lẽ thậm chí còn có thời gian để thuyết phục bản thân là sẽ không giúp. Tuy nhiên, trong hầu hết các trường hợp, những người này không hề nghi ngại: trong vòng chưa tới một giây họ biết rằng cần phải hành động vì lợi ích của người khác, thậm chí nếu điều nó có nghĩa là mạo hiểm mạng sống của mình. "Hầu như trên bảng điểm, đó là phản ứng trực giác và tự động cao," ông nói. Những người sống sót sau vụ tấn công tàu điện ngầm ở London năm 2005 thường nói về lòng tốt của những người không quen biết (Ảnh: Getty Images) Hãy xem xét ví dụ khi Daryl Starnes, người đàn ông 70 tuổi đã nhảy vào một chiếc xe đang cháy để cứu người phụ nữ bên trong. "Tôi chỉ làm những gì tôi cảm thấy tôi cần phải làm. Tôi không nghĩ về một người nào đó sẽ đao to búa lớn về sự kiện này," ông nói sau này. Phản ứng của Marty là tự phát tương tự như cô ấy đã cứu người chết đuối." Tôi rất bằng lòng với việc mình đã có thể làm vậy mà chẳng nghĩ gì khi hành động," cô nói. Ông Rand giải thích như sau. Não bộ chúng ta có hai chế độ hoạt động, có thể tạm gọi là “nghĩ nhanh” và “nghĩ chậm”. Nghĩ chậm là có ý thức, phân tích và logic, trong khi nhanh kể như là lái tự động, được tạo từ thói quen, có thể phản ứng khi được thông báo vào một thời điểm nào đó. Mặc dù những hành động anh hùng có vẻ như xảy ra bất chợt, ông Rand cho rằng những người vị tha nhất đã thai nghén khuynh hướng vị tha của mình trong đời sống hàng ngày của họ, và do đó việc giúp đỡ người khác là một phần trong cơ chế tự động "nghĩ nhanh". Điều này có thể được kết hợp với phản ứng tức thì và sự đồng cảm mạnh. Bằng chứng từ những người có lòng vị tha cao cả là não của họ phản ứng rất mạnh trước xúc cảm của sự sợ hãi và đau khổ. "Tình cảm là lực đẩy cho bạn khi bạn có trực giác kiểu này," ông Rand nói. Kết quả là khi họ phải đối mặt khủng hoảng, cơ chế nghĩ nhanh này đã nổi trội, khiến họ hành động trước khi bị sự nghi ngờ lấn át. Quan trọng hơn, ông Rand cho rằng tất cả chúng ta có thể học hỏi từ những hành động tốt của họ. "Nếu có thói quen hợp tác, điều đó sẽ trở thành mặc định, và có nghĩa là bạn có nhiều khả năng hành động theo cách đó trong các bối cảnh khác," ông nói. "Bạn nuôi dưỡng thói quen về phẩm giá." Khi đối mặt với khủng bố, điều tự nhiên là sẽ có một cái nhìn đen tối của nhân loại – sự sợ hãi và nghi ngại sẽ chi phối suy nghĩ của chúng ta. Nhưng những câu chuyện của Boumbas, Termos và những Người hùng Carnegie nhắc nhở chúng ta rằng lòng vị tha và hành động anh hùng cũng có thể trở thành bản năng thứ hai của chúng ta. Bản năng không thể bị dập tắt ngay cả trong hoàn cảnh khủng khiếp nhất. Bài gốc tiếng Anh đã đăng trên BBC Future |
Với chừng 60 nghìn* người định cư tại Ba Lan, cộng đồng người Việt tại đây không lớn nhưng được dân bản xứ chú ý và có nhiều thiện cảm, theo giới nghiên cứu Ba Lan. | Người Việt ở Ba Lan trong mắt người bản xứ | Tường thành, nhà thờ và tháp chuông Thành Cổ Warsaw nhìn từ bờ sông Vistula Trong luận án tiến sĩ viết năm 2002, bà Aleksandra Grzymala-Kazlowska ghi nhận: "Dân nhập cư Việt Nam được người Ba Lan thừa nhận một cách bất ngờ, điều này khá ngạc nhiên, khi chúng ta xét đến sự ít quen thuộc với, và tính cách rất khác của dân tộc này [với người Ba Lan], cũng như khủng hoảng kinh tế, và thái độ thù ghét đối với người nhập cư nói chung." Ba Lan và bài học cải tổ chính trị hậu cộng sản Ba Lan: Tại sao người Việt lại phải 'rút dần đi'? Bàn tròn: Chuyện cộng đồng và VN - cái nhìn từ Ba Lan Bà Aleksandra Grzymala-Kazlowska kết luận rằng một trong những lý do cho sự đón nhận này là vì người Ba Lan đánh gía cao đóng góp của cộng đồng Việt cho kinh tế của nước họ vào thời điểm đang rất khó khăn ấy. Giờ đây, 16 năm sau, người Ba Lan không chỉ thừa nhận đóng góp kinh tế của cộng đồng người Việt, mà còn chú ý đến sinh hoạt xã hội của họ, điển hình là nghiên cứu của Tiến sĩ xã hội học Grazyna Szymanska, thuộc Đại học Tổng hợp Warsaw. Bên lề một Hội thảo mùa Hè này ở thủ đô Ba Lan vào trung tuần tháng Bảy, BBC Tiếng Việt có dịp chuyện trò với Tiến sĩ Grazyna Szymanska hôm 13 tháng Bảy, 2018, về công trình trình nghiên cứu của bà. Thủ đô Warsaw: có những người Việt Nam từ nước khác sang Ba Lan để làm giấy tờ cư trú có giá trị trong khối Schengen BBC:Bà có thể chia sẻ vài nét khái quát về công trình nghiên cứu về của sinh hoạt của cộng đồng người Việt tại Ba Lan mà bà đang thực hiện? TS Szymanska: Hơn 10 năm qua, tôi đã và đang xây dựng công trình nghiên cứu về cộng đồng người Việt tại Ba Lan. Hiện nay tôi đang làm việc cho một dự án tập trung về vấn đề hoạt động xã hội của Cộng đồng người Việt hải ngoại. Trong nhiều năm làm việc với người Việt, tôi để ý thấy cộng đồng người Việt tại Ba Lan có rất nhiều nhà đấu tranh hoạt động ở nhiều lĩnh vực. Tôi thấy các thành viên của Cộng đồng người Việt hải ngoại luôn sẵn sàng tham gia vào các cuộc thảo luận hay tranh cãi về chính trị. Về các hoạt động từ thiện hướng về Việt Nam, họ cũng rất chủ động. TS Grazyna Szymanska: Người Việt và người Ba Lan có nhiều điểm tương đồng, chẳng hạn 'cùng hướng về gia đình' BBC: Động lực nào khiến bà theo đuổi đề tài này? TS Szymanska: Tôi sinh hoạt với và nghiên cứu cộng đồng người Việt ở đây lâu rồi. Ở những nghiên cứu trước, tôi nghiên cứu về nhiều khía cạnh khác. Trước đó phần lớn là về mô hình di cư của người Việt sang Ba Lan. Tôi để ý thấy lý do nhiều người Việt sang Ba Lan định cư bắt nguồn từ lịch sử mối quan hệ sâu sắc giữa Ba Lan và Việt Nam, đó là kết quả của việc cả hai đất nước cùng theo chung một chủ nghĩa xã hội trước khi cộng sản Liên Xô sụp đổ. Và đó là căn nguyên tại sao việc nghiên cứu cộng đồng Việt được hình thành. Tôi cũng nhận thấy vì có một lịch sử chung nên người Ba Lan chúng tôi và người Việt Nam có nhiều đặc tính chung, và các hoạt động của người Việt ở Ba Lan cũng giống hoạt động người bản xứ ở một số khía cạnh vì cả hai cùng đi lên từ một môi trường xã hội chủ nghĩa. Tôi thấy tương đồng giữa hoạt động xã hội của người Ba Lan và người Việt Nam ở cả lĩnh vực chính trị và phi chính trị cũng rất thú vị. Và mối liên hệ giữa Cộng đồng người Việt ở đây với cộng đồng người Việt hải ngoại toàn cầu cũng là chủ đề đáng để tìm hiểu. BBC:Bà đã bao giờ công bố kết quả nghiên cứu nào liên quan đến người Việt ở Ba Lan chưa? TS Szymanska: Có. Tuy nhiên đề tài này, tuy không phải ở giai đoạn đầu, nhưng vẫn còn đang được thực hiện. Tôi đã từng công bố kết quả hai công trình nghiên cứu về các tổ chức của người Việt tại Ba Lan, về những nhận định của mình về gía trị và đóng góp của họ. Tôi nghĩ đó là những tài liệu ban đầu có ích. BBC:Thườngthì giới nào đặc biệt quan tâm đến kết quả của nghiên cứu đề tài hoạt động xã hội của Cộng đồng người Việt hải ngoại, thưa bà? TS Szymanska: Tôi giữ liên lạc với những học giả và chuyên gia trên toàn thế giới. Trong đó, những học giả ở Mỹ cũng nghiên cứu về hoạt động của giới đấu tranh người Việt ở hải ngoại, và những sự khác biệt giữa cộng đồng người Việt hải ngoại trên nhiều đất nước khác nhau. Những học giả người Đức, ở Đức cũng nghiên cứu về mối liên hệ giữa người Đức trước đây ở Đông Đức và người Việt. Bằng cách này hay cách khác, những nghiên cứu của chúng tôi có liên quan đến nhau. Tôi cũng tin rằng kết quả nghiên cứu về các nhà hoạt động người Việt tại Ba Lan có thể sẽ thu hút sự chú ý của phần đông công chúng. Vì người Ba Lan chúng tôi hay nhiều người ở Đông Âu cảm thấy thú vị khi tìm được những điểm tương đồng cũng như khác biệt giữa những vùng và đất nước của chúng ta, trong bối cảnh cùng chung một di sản lịch sử. Một trung tâm buôn bán tại Warsaw do một tổ hợp người Việt làm chủ Người Việt buôn bán trong những trung tâm thương mại ở Warsaw Một cửa hàng của người Việt trong khu buôn bán Warsaw Thức ăn Việt cũng được nhiều người Ba Lan ưa thích BBC:Bà có thể nêu ra những điểm tương đồng và khác biệt giữa cộng đồng người Việt và người Ba Lan trong sinh hoạtđấu tranh không? TS Szymanska: Để nói về vấn đề này, chúng ta phải nói về sự trùng hợp ngẫu nhiên là hai đất nước có chung di sản lịch sử, cùng thuộc nhóm những nước Cộng sản. Nhưng tất nhiên là tình hình của hai nước khác nhau. Ở Ba Lan, chế độ xã hội chủ nghĩa và Cộng sản được đưa vào Ba Lan hoàn toàn từ bên ngoài. Còn ở Việt Nam, vấn đề phức tạp ở chỗ xã hội chủ nghĩa lại được thiết lập liên quan đến việc đấu tranh giành độc lập dân tộc. Tuy nhiên, có một vài sự tương quan rất thú vị. Chẳng hạn như trong trường hợp Ba Lan, Liên Xô - hay hiện giờ là Nga - luôn luôn đóng vai trò người anh lớn, mà Ba Lan có một quan hệ phức tạp với. Còn đối với Việt Nam, tôi nhận định rằng Trung Quốc luôn là một hàng xóm mạnh mẽ, quyền lực, và luôn đóng một vai trò gây tranh cãi trong mối quan hệ với Việt Nam. Giám mục Ba Lan: 'hãy để yên người quá cố' Tết Mậu Thân: sỹ quan Ba Lan gặp ai ở Sài Gòn? Ba Lan bắt người làm 17 hộ chiếu Việt Nam giả Cực hữu biểu tình ở Ba Lan và Hungary Dõi theo những hoạt động của Cộng đồng người Việt ở Ba Lan và cộng đồng người Việt hải ngoại tôi thấy nhiều điều đáng chú ý. Ảnh hưởng của chính quyền Trung Quốc tới Việt Nam, uy quyền Trung Quốc thể hiện với Việt Nam, và những động thái của chính phủ Việt Nam đáp trả Trung Quốc luôn luôn là đề tài nóng hổi nhất, tôi có thể nói như vậy. Đối với Ba Lan vào những năm 1980 cũng vậy, Liên Xô tất nhiên là có ảnh hưởng đến hệ thống chính trị Ba Lan, vì thế đề tài này cũng là tâm điểm bàn tán. Đó là những điểm tương đồng ở thời điểm hiện tại. Tuy nhiên chúng ta cũng cần phải lưu ý rằng chúng ta đang sống trong kỷ nguyên khác - kỷ nguyên số hoá. Vì vậy, các hình thức hoạt động cũng khá mới mẻ, chẳng hạn qua mạng xã hội. Facebook hiện đóng vai trò quan trọng trong số các hình thức hoạt động. BBC:Bà đã thực hiện nghiên cứu này như thế nào? Bà có học tiếng Việt, hay kết bạn với người Việt không? TS Szymanska: Có chứ. Chuyến đi với mục đích nghiên cứu đầu tiên của tôi xảy ra mười năm trước. Tôi sống ở Hà Nội trong vòng một năm, và đã học tiếng Việt. Lúc đó, tôi nghiên cứu về sự thay đổi xã hội ở Việt Nam. Sau đó, tôi trở lại Ba Lan và giữ liên lạc với hội người Việt tại đây. Ở những bước nghiên cứu tiếp theo, tôi dựa vào công trình nghiên cứu nhân chủng học và phương pháp nghiên cứu định tính, như thực hiện các cuộc phỏng vấn, đối thoại, quan sát hay tham dự vào những sự kiện của cộng đồng. Những hoạt động trên mạng Internet cũng là những mảng tôi nghiên cứu. BBC:Trong lúc thực hiện nghiên cứu, có khám phá gì khiến bà thấy bất ngờ và không tiên đoán trước hay không? TS Szymanska: Có đấy! Việc thanh niên Việt Nam dùng công nghệ số hiện đại làm cho tôi vô cùng bất ngờ. Mười năm trước, tôi đặt chân đến Việt Nam. Cùng lúc đó ở Ba Lan, việc truy cập Internet không nhiều. Còn ở Việt Nam, mặc dù kinh tế chưa phát triển, mà Internet vẫn có mặt khắp nơi. Và đó là yếu tố dẫn đường cho việc sử dụng mạng lưới Internet của các nhà hoạt động xã hội. Hiện nay, chúng tôi ghi nhận hơn 50 triệu người dùng Facebook ở Việt Nam - một con số ấn tượng. Khi quan sát các hoạt động của Cộng đồng người Việt ở Ba Lan và trên toàn thế giới, tôi thấy các hội nhóm kín hay trang cá nhân của những nhà hoạt động chính trị trên Facebook được xem là "trung tâm" của sinh hoạt. Điều này hoàn toàn khác với Ba Lan và Đông Âu khi các nhà hoạt động nơi đây không chọn Facebook làm nơi hoạt động. Điều đó thực sự thú vị. BBC: Bà có nói tiếng Việt và ăn được thức ăn Việt Nam không? TS Szymanska: Tôi chưa nói được tiếng Việt chuẩn. Và vì vậy, nói bằng tiếng Anh thì tốt hơn nhưng mà tôi nghĩ rằng, biết tiếng Việt rất quan trọng để được tìm hiểu về văn hoá Việt Nam. Tôi có ăn thức ăn Việt Nam chứ. Tôi ăn chay, không ăn thịt. Vì vậy đậu phụ là món ăn tôi thích nhất. Tôi thích món đậu hũ sốt cà chua của người Việt. 'Tôi không nhập hàng Trung Quốc vào Ba Lan' Người Việt và những án kinh tế lớn ở Ba Lan Ba Lan: Nhiều người Việt đến làm giấy tờ EU Tự do báo chí ở Ba Lan tụt hạng BBC:Bà nghĩ thế nào về cộng đồng người Việt so với các cộng đồng dân tộc khác tại Ba Lan, nhất là về phương diện hội nhập? TS Szymanska: Ba Lan là một đất nước khá thuần chủng và không được đa dạng lắm về các giống dân. Cộng đồng người Việt có mấy chục ngàn người, cũng không phải là một cộng đồng lớn. Tuy nhiên, cũng là một trong số cộng đồng thiểu số đến từ bên ngoài châu Âu thuộc hàng đông đảo nhất ở Ba Lan. Một số cộng đồng lớn khác như Ukraine hay Belarus đều có xuất phát điểm là những nước từng theo hệ thống xã hội chủ nghĩa. Cộng đồng Việt Nam tuy nhỏ bé nhưng là một cộng đồng không mờ nhạt chút nào. Đặc biệt là họ sống tập trung ở Warsaw và những vùng phụ cận, nên hợp được thành một khối rất rõ nét. Về hội nhập, với thế hệ đầu tiên, chúng ta thường thấy là họ giữ sinh hoạt riêng biệt, cách sống riêng biệt. Họ có những quầy hàng nhỏ, trong những khu chợ lớn, buôn bán những món hàng nhập từ những nước Á Châu, và kinh doanh ngành ẩm thực, nhà hàng... Người Việt đã có mặt ở Ba Lan từ thập niên 1950 về sau này và nay đã đến thế hệ hai, ba. Thế hệ thứ ba bây giờ cũng đã trưởng thành, họ hội nhập tốt và thích nghi rất nhanh với xã hội Ba Lan. Họ cũng có trình độ giáo dục tốt hơn hẳn so với người dân trung bình trong xã hội Ba Lan và tìm được việc làm trong nhiều lĩnh vực. Có nhiều sinh viên Việt Nam đến Ba Lan vào những năm 60, 70 cưới vợ hay chồng Ba Lan, vì họ có dự định ở lại đây. Giờ thì tôi thấy có những đám cưới giữa những người trẻ liên dân tộc. Điều đó cũng khá bình thường đối với sinh viên của tôi. Một vài trong số họ là con cái của những gia đình đa chủng tộc, trong đó bố hoặc mẹ là người Việt. Người Việt tham dự Hội thảo đi tìm hương vị quê nhà ở Warsaw Tô bún ốc Việt ở Thủ Đô Ba Lan Bún chả Đồng Xuân ở Ba Lan cũng có BBC:Theo bà, liệu sự khác biệt văn hóa có tạo ra sự khó khăn trong việc hoà nhập xã hội của cộng đồng Việt hay không? TS Szymanska: Đây là một câu hỏi hay. Một mặt, người Ba Lan coi cộng đồng người Việt là 'di dân gương mẫu', nói theo cách nói của người Mỹ. Người Việt được đánh giá là rất chăm chỉ, quan tâm đến giáo dục và có tham vọng. Nói chung người Ba Lan không thấy phiền phức gì với sự có mặt của cộng đồng người Việt ở đây. Mặt khác, người Việt bị "gắn mác" không hoà nhập tốt lắm, có nghĩa là hơi tách biệt khỏi xã hội dòng chính. Tuy nhiên, trước những vấn đề di dân tại châu Âu gần đây, đối với xã hội Ba Lan thì người Việt được xem là một ví dụ tốt của người nhập cư chăm chỉ và đôn đốc chuyện giáo dục con cái. Vì vậy cái nhìn của người Ba Lan về cộng đồng người VIệt ở đây nói chung rất tốt. Sự khác biệt văn hoá, đặc biệt là vấn đề giao tiếp, dẫn đến việc người Ba Lan nghĩ người Việt không được cởi mở cho lắm. Nhưng nhìn rộng ra thì tôi nghĩ chúng ta có nhiều điểm tương đồng. Chẳng hạn như sự ưu tiên dành cho giá trị gia đình. Việc hướng về gia đình cũng là đặc trưng của xã hội Ba Lan. Điều này lại rất khác biệt với các nước Tây Âu. Chúng tôi và người Việt đều rất coi trọng giá trị gia đình trong việc kết nối các thế hệ. BBC: Cộng đồng người Việt có thể làm gì để mối quan hệ cũng như cái nhìn của người bản xứ về cộng đồng tốt hơn nữa, theo bà? TS Szymanska: Tôi nghĩ rằng hiện nay cộng đồng người Việt có rất nhiều chuyển biến tích cực. Có rất nhiều sự kiện - đặc biệt là liên quan đến văn hoá - được tổ chức. Mới tuần trước có chuỗi sự kiện được Quỹ hỗ trợ người Việt hội nhập tại Ba Lan liên kết với thành phố Warsaw tổ chức. Đây là tín hiệu đáng mừng. Tôi nghĩ người Việt nên đặc biệt chú ý đến yếu tố địa phương. Ví dụ như tích cực tham gia các sự kiện của địa phương. Việc tham gia hòa mình như vậy sẽ giúp cải thiện nhận thức của người Ba Lan về người Việt. Họ sẽ không nghĩ rằng người Việt khép kín, tự tách mình ra khỏi xã hội Ba Lan nữa. BBC: Bà nhận xét thế nào về ngày đầu của Hội thảoMùa hè (do nhóm Viet-Studies tổ chức) diễn ra ở đây năm nay ? TS Szymanska: Tôi rất vui khi năm nay được tham dự Hội thảo Mùa Hè được tổ chức tại thành phố Warsaw? Warsaw là nơi đặc biệt với những thành viên của cộng đồng người Việt hải ngoại. Và họ hy vọng tất cả các khách mời tham dự sự kiện sẽ không chỉ tận hưởng không gian hội thảo, mà còn yêu thích thành phố Warsaw này, một thành phố rất đa dạng và có nhiều thứ để khám phá. Tôi ấn tượng nhất là việc Cộng đồng người Việt hải ngoại ở đây đã tích cực hướng về và hành động nhiều hơn cho những diễn biến đang xảy ra ở Việt Nam. Điều này phản chiếu chính hình ảnh của Ba Lan. Trong những năm 70, 80 thì cộng đồng người Ba Lan hải ngoại cũng đóng góp đáng kể cho sự phát triển về những ý tưởng đổi mới tại Ba Lan. Vì thế tôi thấy có nhiều nét giống nhau. Chẳng hạn như quan tâm đến Trung Quốc là điều chung luôn được mang ra mổ xẻ. * Hiện không có một con số chính xác về số người Việt định cư tại Ba Lan, các ước lượng nằm trong khoảng từ 35 ngàn đến 70 ngàn người. --- Cuộc phỏng vấn với bà Grazyna Szymanska nằm trong loạt bài Global Vietnamese - Người Việt Nam Toàn Cầu của BBC Tiếng Việt. Độc giả muốn chia sẻ những nét đặc thù của cộng đồng mình, xin liên lạc với BBC, email: vietnamese@bbc.co.uk hoặc với tác giả, email: tina.thanhha.vu@bbc.co.uk --- Cùng một tác giả: Will Nguyễn: ‘Mẹ là thần tượng trong mọi ý nghĩa của thần tượng’ Carina Hoàng: Diễn viên Việt trên vòm trời Úc Jenny Đỗ: 'Ung thư khiến tôi rõ hơn sứ mệnh của mình' Người Việt ở Ba Lan trong mắt người bản xứ Cựu thiếu tá Thái Lan: 'Tôi chỉ là người lính đánh thuê' Điệp viên Phạm Xuân Ẩn: Ông là ai? Thăm trung tâm thiền Làng Mai ở Thái Lan Việt Khang-Trúc Hồ, hai nhạc sĩ, một mối tình thâm |
Quảng Trị là một trong những mảnh đất chứng kiến giao tranh ác liệt nhất trong cuộc chiến của Việt Nam xưa kia, với những địa danh chỉ nhắc đến tên thôi cũng đủ gợi lại những ký ức máu lửa của một thời. | Quảng Trị 30 năm sau cuộc chiến | Điểm đầu tiên tôi đến là Khe Sanh, nơi lực lượng thủy quân lục chiến của Mỹ đã đóng tại đây từ năm 1966. Trong trận đánh ác liệt diễn ra đầu năm 1968, theo một số báo cáo, lực lượng Mỹ mất khoảng 200 binh sĩ, trong khi lực lượng cộng sản mất tới hàng ngàn. Những trận địa ngày trước tại Khe Sanh giờ đây đã bị màu xanh cây cỏ phủ kín, ngay đến những cựu binh từng chiến đấu ngày trước cũng khó lòng nhận ra. Một chiếc xe tăng đứng nghễu nghện đứng ở nga ba đường vào làng Vei, nơi lực lượng cộng sản xuất phát tấn công trong trận đánh năm 68. Sân bay Tà Cơn ngày trước giờ được chuyển thành bảo tàng lưu giữ những chứng tích của chiến tranh cho khách du lịch tới thăm. Theo nhiều người, cuộc sống của người dân địa phương tại Khe Sanh, huyện Hướng Hoá, Quảng Trị đã khá hơn rất nhiều so với trước đây. Nông dân dọc theo đường 9, Khe Sanh giờ đây đa phần trồng chuối, sắn, cà phê, hồ tiêu và cả cây ăn quả. Thế nhưng, dọc đường, tôi có thể thấy sự chênh lệch khá rõ về đời sống kinh tế giữa người Kinh và người dân tộc: nhà cửa của đa phần bà con dân tộc - chủ yếu là Vân Kiều, Paco - đều còn rất nghèo. Anh Hồ Xuân Hương, một người dân tộc Vân Kiều ngay tại làng Vei nói đời sống của bà con đã khá hơn ngày trước, thế nhưng cũng chỉ ở mức đủ ăn, các điều kiện sinh hoạt vật chất khác còn thiếu thốn. Thành cổ Ngày 30/3/1972, lực lượng cộng sản miền bắc Việt Nam bắt đầu chiến dịch Nguyễn Huệ, mở đầu một loạt các cuộc tấn công vào các căn cứ của quân đội VN Cộng hoà tại Quảng Trị, tạo nên cái gọi là Mùa hè đỏ lửa 72. Các khu căn cứ của VN Cộng hoà lần lượt rơi vào tay cộng sản trong những ngày sau đó. Sau đó, khi Cộng sản kiểm soát Cổ thành, các lực lượng Mỹ và VN Cộng hoà đã liên tục đánh bom và pháo kích, mà theo số liệu của chính quyền Quảng Trị, trong thời gian 81 ngày, họ đã phải hứng chịu tới hơn 300 ngàn tấn bom đạn của Mỹ và phe VN Cộng hoà. Đến ngày 25/7/72, lực lượng dù VN Cộng hoà cắm được cờ tại Cổ thành Quảng Trị, nhưng phải đến tận ngày 16/9 họ mới giành lại được quyền kiểm soát, đẩy phe Cộng sản Bắc Việt rút sang bờ bắc sông Thạch Hãn. Ngày nay, thành cổ Quảng Trị được chuyển thành công viên tưởng niệm những người đã ngã xuống để cho nhân dân vào tham quan. Khu vực dân cư xung quanh thành cổ phát triển giống như nhiều khu vực thị tứ khác ở Việt Nam, không có nét gì đặc sắc, nếu không muốn nói là còn nghèo so với các thành phố lớn. Và cũng như tại nhiều nơi khác ở VN, những người dân mà tôi gặp̣ thường ít nói về chính trị; họ cho biết quan tâm chính của họ lâu nay đa phần chỉ tập trung vào miếng cơm manh áo, làm sao lo phát triển đời sống kinh tế, có đủ tiền đóng góp cho con em học hành. Không hiểu có phải vì họ đã từng trải qua một quá khứ quá đau thương và gian khổ, nên đa phần những người dân mà tôi có dịp trò chuyện chỉ hay so sánh cuộc sống ngày nay với thời điểm trước đây, và cho rằng thế là tốt lắm rồi; mà họ ít so theo chiều ngang, chẳng hạn so với mức sống của các nước láng giềng ngay cạnh như Thái Lan, Lào, hay đâu đó... Hậu quả bom mìn Chiến tranh đã qua đi 30 năm, nhưng dấu ấn chiến tranh cho đến ngày nay vẫn còn đó. Chính quyền VN cho biết trong thời gian từ năm 1975-2000 có hơn 100 ngàn ca thương vong vì trúng phải bom mìn để lại từ thời chiến tranh, trong đó có gần 40 ngàn ca tử vong. Tại tỉnh Quảng Trị nơi tôi đến thăm, được biết chỉ có 33% các khu vực huyện lỵ có biển chỉ dấu về các nơi còn bom mìn để lại, trong khi theo một báo cáo của tổ chức chống bom mìn quốc tế, 92% những người trúng bom mìn mà còn sống cho biết họ gặp nạn tại những nơi không có ghi biển thông báo. MAG (Mines Advisory Group) là tổ chức phi chính phủ của Anh, có trụ sở tại thành phố Manchester, đã giúp rà phá bom mìn tại Quảng Trị và một số nơi ở VN trong một số năm lại đây. Ông Stephen Bradley, người phụ trách chương trình tại Quảng Trị, cho biết MAG bắt đầu hoạt động tại Quảng Trị năm 1999. Cho tới nay, họ đã giải phóng được 500ha đất tại hai tỉnh Quảng Trị và Quảng Bình, tháo gỡ được 50 ngàn các loại bom mìn vũ khí lớn nhỏ mà chiến tranh để lại, kể cả các loại bom lớn nhất mà máy bay Mỹ từng thả xuống. Anh Trần Hồng Chi, cán bộ chương trình hỗ trợ nạn nhân bom mìn CPI (Clear Path International) cho biết tần suất thương vong vì bom mìn tại Quảng Trị giờ đây tuy có giảm so với trước, nhưng vẫn tiếp tục là một mối đe doạ gây ra những tai hoạ khó ngờ cho dân thường. Theo anh Chi, cứ hai ngày, tổ chức CPI của anh lại được thông báo về một tai nạn liên quan đến bom mìn còn sót lại trong chiến tranh. Tôi được dẫn đến thăm một số nạn nhân bom mìn tại thị xã Đông Hà. Năm 92, anh thanh niên 20 tuổi Lê Văn Phúc tại thị xã Đông Hà bị vướng phải quả mìn cóc khi đang làm vườn. Anh bị thương rất nặng, phải mổ nhiều lần và bệnh viện đã từng tuyên bố bó tay, thế nhưng anh vẫn gắng gượng, và với sự giúp đỡ của tổ chức hỗ trợ nạn nhân bom mìn CPI, giờ đây anh đã khá hơn. Tuy nhiên, gia cảnh của anh, cũng như đa phần các nạn nhân, lại rất nghèo, nên việc điều trị và phục hồi cũng khó khăn. Anh buồn buồn nói với tôi mong muốn duy nhất của anh là có thể mở một cửa hàng nhỏ bán đồ để phụ giúp gia đình, vì anh là con trai cả, cha mẹ đã già, mà giờ đây anh cũng không còn sức khoẻ để làm những công việc khác. Phát triển kinh tế 30 năm sau khi chiến tranh kết thúc, Quảng Trị vẫn là một tỉnh nghèo, với hơn 600 ngàn dân đa phần sống dựa vào nông nghiệp. Thực ra, từ lâu nay, giới chức Quảng Trị đã nhận thấy mục tiêu phát triển kinh tế phải được đặt lên hàng đầu. Gần đây, giới chức Quảng Trị đặt nhiều kỳ vọng vào việc phát triển khu thương mại tự do Lao Bảo, là khu vực ngay cạnh Khe Sanh, giáp với Lào, nằm trên tuyến hành lang kinh tế Đông Tây. Ông Nguyễn Văn Cường, trưởng Ban Quản Lý Khu Thương mại Lao Bảo, nói giới chức hiện đầu tư rất nhiều vào phát triển cơ sở hạ tầng cũng như các chính sách đầu tư thông thoáng để mời gọi các nhà đầu tư tới Lao Bảo. Ông hi vọng khi tuyến hành lang kinh tế Đông Tây đi vào hoạt động, khu thương mại tự do Lao Bảo sẽ phát triển thêm nhiều. Khác với những tỉnh thu hút nhiều đầu tư nước ngoài mà giờ đây tỏ ra khắt khe trong việc lựa chọn các dự án đầu tư, Quảng Trị hiện mới chỉ ở giai đoạn đầu, và còn đang ra sức mời chào, kêu gọi, lôi kéo các nhà đầu tư tới đây. Đi tới đâu, tôi cũng được nghe giới lãnh đạo địa phương quảng bá rằng chính sách khuyến khích đầu tư tại Quảng Trị là ưu đãi và thông thoáng nhất so với cả nước. Không hiểu điều đó đúng đến đâu. Được biết một trong những trọng tâm của tỉnh còn là tập trung phát triển các khu công nghiệp, để làm sao chuyển dân lao động nông nghiệp thu nhập thấp sang làm việc trong lĩnh vực công nghiệp. Ông Nguyễn Cư, trưởng ban quản lý các khu công nghiệp tại Quảng Trị, cho biết Quảng Trị hiện có bốn khu công nghiệp đang được xây dựng, và giới chức đang kêu gọi nhà nước đầu tư xây dựng sân bay, cảng biển để giúp Quảng Trị phát triển. Tuy nhiên, tại nhiều nơi khác trong tỉnh, sự phát triển vẫn còn khá chậm chạp. Chẳng hạn khu vực "Đại lộ Kinh hoàng" - là trục Quốc lộ I nối giữa huyện Hải Lăng tới cầu Mỹ Chánh, nơi vào ngày 1/5/72, sau khi tướng Vũ Văn Giai của Việt Nam Cộng hoà thất trận và được di tản, đã để lại một dòng người bỏ chạy hỗn loạn gồm cả lính thất trận lẫn thường dân, và bị cộng sản tiêu diệt, mà theo các báo cáo, là tới hàng ngàn - giờ đây chỉ có một nhà máy tinh bột sắn mới đi vào hoạt động và một khu nuôi tôm không thu được lời lãi gì nhiều. 30 năm sau cuộc chiến, mảnh đất Quảng Trị ngày nay vẫn còn nghèo, có vẻ vẫn còn in đậm những dấu ấn hữu hình và vô hình của cuộc chiến. Và vấn đề phát triển có vẻ vẫn còn là cả một cuộc vật lộn tốn nhiều thời gian và công sức tại đây. ---------------------------------------------------------Trung, Sài GònBạn HA,mình cũng là một học sinh lớp 12 ở TPHCM.Đọc ý kiến của bạn,mình có nhiều băn khoăn. Thứ nhất,những nhận xét trên của đồng bào Việt Kiều,dù khách quan hay chủ quan thì đều không phải là không có cơ sở. Việt Nam vẫn là nước NGHÈO,nhìn đi nhìn lại xung quanh thì nước ta vẫn là nước dân trí còn kém,nhất là ở nông thôn,hạ tầng cơ sở,dịch vụ đều thiếu thốn. Bạn thử bước ra ngoài đường xem:đường xá thì lồi lõm lung tung,nhà cửa lộn xộn,dây nhợ chằng chịt...bộ mặt thành phố như thế cũng đã đủ để tạo ấn tượng xấu rồi... Đôi khi nhìn lại chúng ta hay hài lòng với những thứ như di động đẹp,xe máy xịn mà không nghĩ rằng ra đường thấy ngay thành phố xập xệ,nông thôn nghèo nàn,lạc hậu cả về vật chất hay tinh thần...nếu bạn nói cuộc sống tốt đẹp thì không nên nhìn nhận một cách tương đối,nếu không thì sẽ chỉ là chủ nghĩa sô-vanh thôi. Thứ hai,xã hội chúng ta còn nhiều bất công,mà đành rằng xã hội nào cũng có, nhưng mục đích của mọi sự phát triển chẳng phải là thu hẹp những bất bình đẳng đó hay sao.Dường như chính phủ chúng ta chưa tạo được một hình ảnh đẹp về đất nước...nói theo ý bạn là dù cho các thầy bói có mù loà đi chăng nữa,thì người nài voi phải làm mọi cách để nói với họ rằng con voi nó như thế này,như thế kia,chỉ cho họ đâu là cái vòi,cái tai...tới khi họ không thể cãi lại được nữa. Ta chưa làm được điều đó. Trẻ VNChính Bác Hồ đã nói " con người ta sinh ra là bình đẳng" , trên diễn đàn, nơi hội họp ai có kiến thức, nhận xét phân minh thì cứ mạnh dạn tham gia góp ý, dù sinh sau đẻ muộn nhưng biết tìm tòi sách sử, biết phân tách phải quấy thì đừng câu nệ trẻ hay già để biện bạch sự vô tư hay thiên vị . Đọc giả HA còn trong tuổi học trò, nhưng văn phong khá già dặn , biết rào đón trước sau, đúng là hậu sinh khả uý, tuy nhiên có những điều đã nhận mình không biết, không trải qua thì tại sao lại phê bình, thế không phải là khiêm tốn. HACháu chỉ là một HS lớp 12, cháu đã đọc di đọc lại bài này rất nhiều lần bài này, và cháu có cảm tưởng một số tác giả trong bài này viết ra cảm tưởng của họ như trong cay cú, và các đánh giá, nhận xét của họi nói như bọn cháu bảo là các thầy bói mù trong truyện ngụ ngôn Việt nam "Thầy bói xem voi". các thầy bói này đều bị mù, và cố gắng tỏ ra minh là người hiểu biết, sáng suốt đưa ra những nhận xét, đánh giá... rất chi là chân thực, nhưng hỡi ôi, các thầy ơi hãy để con voi là con voi vỗn có của nó. Cháu là người sinh ra sau cuộc chiến, không được cảm nhận được sự ác liệt của chiến tranh. Nhưng cuộc chiến đã đi xa rồi, có cần thiết các bác cứ phải "trỉ chích" mọi người không nhỉ như bác "Trần Việt Nhân, Alexanria, VA, USA : nhà! cầm quyền Hà Nội còn làm được gì? Sau 30 năm nhìn lại,.." hoặc bác "Hoàng Hà, Huế, VN: Vì tôi đang sống tại Huế và thường ra ngoài Quảng Trị nên thấy những gì anh Hoàng Dương mô tả là đúng", và anh Hoàn Dương nữa, em cũng chẳng hiểu anh Hoàng Dương, anh đã miêu tả rất chân thực nhưng giọng văn lại hướng người đọc nghĩ rằng VN ko quan tâm dến những nơi từng sảy ra chiến tranh hoặc đến những người dân.. em cảm tưởng anh so sánh rất khập khiễng như kiểu mấy thằng cháu em học lớp 1 hay nói: " nhà tao giàu hơn nhà mày, tao với mày đánh nhau, tao thua mày đấy, nhưng sao nhà mày vẫn không giàu hơn nhà tao?, mày có dám trả lời tao không?". Cháu không được sống những năm 60-80 của thế kỷ trước, không được chịu đựng cuộc sống khổ cực, nhưng cháu lại may mắn được sống trong xã hội hiện tại ở Việt nam, các tác giả có đồng ý với cháu rằng, cuộc sống của người dân VN hiện tại đã được cải thiện rất nhiều, cuộc sống đã không còn phải cố gắng ăn no, mặc ấm mà đang tiến tới ăn ngon mặc mode. hơn hẳn rất nhiều cuộc sống của cả hai miền thời chiến. Còn về an ninh, trật tự xã hội, chẳng phải những năm qua VN được đánh giá là nước có độ an toàn cao về an ninh và kinh tế sao. Nhưng cháu biết vẫn còn nhiều bất công, ngay cả nước Mỹ còn đầy đấy, tại sao các độc giả không thấy được điều đấy, cứ trỉ chích VN như kiểu " thắng tao sao lại không bằgn tao" của học sinh lớp 1. C! ác bác ơi, sao các bác không cố gắng làm ăn thật tốt, nuôi dạy các con bác thật tốt, đấy cũng là một điều làm tốt cho cái Xã hội bác đang tham gia sống rồi đó. Như thế là các bác đang giúp ích rồi đó. Cám ơn các bác đã đọc, xin lỗi bác nào, nếu cháu có hơi phạm úy nhé. Còn giờ cháu đi bơi đây. Chúc bác vui. Phong, Houston, USACám ơn Hoàng Dương đã có bài viết này. Quảng Trị là quê vợ của tôi, những nghèo nàn của vùng đất chiến tranh một thời này vẫn còn đè nặng lên vai người dân ở đây, anh Hoàng Dương phải thông cảm cho họ khi hỏi tại sao họ không biết so sánh gì hơn ngoài so sánh cái hiện có và cái đã có trước đây (từ 1975 trở về sau). Cũng xin chia buồn với anh về nhiều người phê phán bài viết của anh khi nó đụng chạm đến sự thật về Đại lộ Kinh Hoàng khi xưa. Không biết ở trong những người phê phán này có mấy người "cao niên" đã từng tham chiến tại vùng này? Có mấy người có tuổi vào thời gian này? Tôi chỉ biết lúc đó tôi cũng còn chưa lớn khôn đầy đủ nhưng những hình ảnh trên báo chí và các kênh truyền hình lúc đó vẫn còn trong tâm khảm của tôi. Những ai không tin điều này thì vẫn còn có rất nhiều hình ảnh tài liệu về nó trên thế giới. Những ai phê phán xin đừng quên: chiến tranh là đi đôi với giết chóc! Cho dù người Cộng Sản Việt Nam đặt cho nó là cuộc chiến tranh thần thánh, nó vẫn không có nghĩa là binh sĩ Bắc Việt chỉ bắn vào binh sĩ đối phương mà những người dân thường! chết chỉ là do binh sĩ đối phương lạm sát. Nếu suy nghĩ như vậy thì quả thật là những người lính cộng sản đều là thần thánh cả rồi! Tôi cũng xin trả lời Lux là tại sao quân Cộng Sản lại tấn công khi quân VNCH đã bỏ chạy như bạn viết ra thắc mắc: bởi vì họ không biết họ có thắng trong cuộc chiến này không? (ngay cả khi tấn công vào Buôn Mê Thuột vào 1975 cũng không có ông tướng nào dám mơ có thể vào tới Sài Gòn vào ngày 30/4/1975). Khi không biết mình có thắng hay không thì tiêu diệt đối phương vẫn là kế hoạch hàng đầu được ưu tiên. Và ai đó phê phán khi không đồng ý dùng cụm từ "cộng sản" hay "cộng sản bắc việt" cho là có hiềm khích hay ý xấu thì thật là khôi hài. Xin các vị hỏi lại các lãnh đạo Đảng Cộng Sản VN xem họ có thấy bị xúc phạm không? Đã nói là tự hào là người Cộng Sản thì tại sao người ta gọi mình là Cộng Sản thì nổi giận? Nếu không gọi là Cộng Sản thì phải gọi là gì? Không lẽ một đài trung lập như BBC phải gọi là "bộ đội Cụ Hồ" hay sao? Chiến tranh là cái gì đó xấu xa, nếu chúng ta cứ mãi chỉ biết hãnh diện về chiến tranh mà không biết làm sao để hãnh diện là một nước giàu thì ... thật đáng tiếc. Có người cho rằng quá khứ nên khép lại để cùng chung tay xây dựng quê hương nhưng như ông Võ Văn Kiệt đã nói là chúng ta nên hành động chớ đừng nói suông nữa. Khi luôn miệng chửi bới và nhục mạ những người thất trận và luôn kỷ niệm rình rang những gì mà ai đó nói muốn khép lại thì làm sao khép lại được? Muốn cây lặng thì gió phải ngừng thổi trước. Và điều cuối cùng là Đảng CSVN luôn nói cái quan trọng là biết nhận lỗi và sửa sai, vậy xin các bạn hãy làm điều này bằng hành động. Đừng nói rằng Đảng CSVN của chúng ta chưa bao giờ sai lầm, rằng Đảng ta là thần thánh chỉ có một số ít đảng viên thoái hoá và không được xem đó là Đảng sai. Một lần nữa xin cám ơn Hoàng Dương và Ban Việt Ngữ đài BBC. Trần Ba, Madison, USAnh Tuấn ơi, chắc anh sẽ không bao giờ tin những vụ tắm máu ở Quảng Trị như vậy, hay chuyện chôn sống hàng ngàn người trận Mậu Thân 68, hoặc những cảnh giết người bị trói trong trại cải tạo, hoặc những người vượt biên bị chết, đàn bà bị hải tặc hãm hiếp,v.v... Tôi nghĩ anh chỉ biết những chuyện ngừời miền Nam bị đế quốc Mỹ kiềm kẹp ăn không đủ no, sống không có tự do,v.v.. Tại vì những gì anh biết đã được Đảng ta lọc hết rồi. Đâu phải ai muốn viết sự thật là viết ở dưới chế độ cộng sản!!! CGO, Sài Gòn, Việt NamAnh Tuấn nói sai rồi... Saigon sau khi bị CSVN chiếm thì đâu có khá gì hơn bị tắm máu. Từ bao chiến dịch đánh tư sản, chiếm nhà, cướp của, bắt cải tạo, đẩy đi kinh tế mới bao nhiêu thành phần trí thức cũng như binh lính VNCH ra vùng rừng sâu nước độc. Đã bao nhiêu người ngã xuống cho hả dạ kẻ chiến thắng. Bao gia đình tan tác, rồi bao nhiêu sinh linh phải bỏ trên đường lánh nạn tìm tự do. Ngay cả ngày hôm nay, nhà nước vẫn còn phân biệt đối xử với con em VNCH. Người Mỹ Nam Bắc tương tàn, mà sau khi hòa bình cũng đâu có làm như vậy, cải tạo hay phân biệt đối xử. Làm như vậy thì làm sao lại trách người dân ta là không chịu "hòa hợp, hòa giải dân tộc". Không tênTôi không hiểu việc anh Hoàng Dương sinh sau năm 75 thì liên quan gì đến sự thật về Đại Lộ Kinh Hoàng? Sự thật là sự thật, bất luận có anh HD ở trên đời hay không! Sách L.sử & báo chí ở VN chắc tóm gọn "sự thật" trong vài dòng ngắn ngủi, kiểu như "Địch rút chạy, quân ta chặn đánh, tiêu diệt và bắt sống toàn bộ". Sạch sẽ và êm đẹp quá phải không? Nếu ai thấy không vừa ý thì có thể đọc Nhân dân, QDND, An ninh thế giới,... mà say sưa men chiến thắng, hoặc có tài thì tống trang BBC này vào sau firewall cho dân VN khỏi đọc tin bậy, OK? Tuấn, Tp Hồ Chí Minh, Việt NamNếu nói rằng CS tiêu diệt hàng ngàn Ngụy quân và dân thường năm 1972, vậy tại sao sau ngày 30-04-1975, Sài gòn không bị "tắm máu", và không có một người lính VNCH nào bị CS xử bắn ? Có lẽ Hoàng Dương cũng chỉ là kẻ sinh sau chiến tranh, đừng nên hồ đồ như thế. Gary, MỹTôi có vào internet và nghe đi nghe lại, nhiều lần bài tường thuật và phỏng vấn của anh về chiến trường ở Quảng Trị, gợi nhớ biết bao kỷ niệm thời chinh chiến, nhất là Đaị Lộ Kinh Hoàng, đây là danh từ của các nhà báo ờ miền nam đặt tên cho khỏang đường kinh hoàng và kinh dị nầy, không sai lầm chút nào cả…những người lính chiến chúng tôi còn thấy “kinh hoàng” huống chi những người dân thường. Sau nầy qua Mỹ, sưu tầm những tài liệu, cũng như những phim ảnh documentary, chúng tôi đươc biết nguyên nhân xảy ra “đại lộ kinh hoàng” :CS Bắc Việt tiến chiếm những mục tiêu chiến lược như Cửa Việt, Gio Linh, Đông Hà… Tiểu Đoàn 3 TQLC được lệnh giựt xập cầu sông Mỹ Chánh để chặn bước tiến quân của chiến xa địch, các đơn vị Viễn Thám, Trinh Sát ! TQLC nhào qua sông đánh “cận chiến”, với trang bị hỏa tiển “TOW” chúng tôi “nướng” rất nhiều T54 và PT 76 của CS Bắc Việt, các chiến sĩ TQLC rượt theo các chiến xa, leo lên nấp và quăng lựu đạn vào các pháo tháp chiến xa…Ổn định được chiến trường xong, thì chúng tôi TQLC được lệnh bàng giao chiến tuyến lại cho Sư Đoàn 1 Bộ Binh, và TQLC rút về phòng thủ Sông Mỹ Chánh… Đa số dân chúng ở thị xã Đông Hà, Quảng Tri là thân nhân hoặc liên hệ với gia đình binh sĩ của VNCH (SĐ 1 BB hoặc Tiểu Khu Quảng Trị), không biết do tin đồn sai, hoặc vì hốt hoảng; “tại sao TQLC đang quần thảo với CS BV, rồi đột ngột lại rút quân? Đưa Bộ Binh ra thay thế…” thế rồi những người già, đàn bà con nít, gồng gánh theo nhau, với gia súc như gà, heo, chó… TQLC chúng tôi di! quân đến đâu họ bám sát theo đến đó, rồi v! i áp l ực của CSBV, các BB ở tuyến Sông Thạch Hãn cũng bỏ tuyến theo đoàn quân của chúng tôi, và họ đồn rằng Lê Đức Thọ và Kissinger đi đêm với nhau “nhường” Quảng Trị cho Hà Nội, anh tưởng tượng hằng trăm ngàn người đi bộ dọc theo QL1, hỗn độn và náo loạn, cản trở các đoàn quân sa, pháo binh… kẹt cứng chỉ nhút nhít mà thôi. Lợi dụng cơn hỗn loạn nầy các đơn vị CSBV pháo kích dữ dội vào đám đông, người chết la liệt đủ kiểu chết, chết nằm chết ngồi, những hình ảnh tang thương chịu không nổi, dù chúng tôi là những người chứng kiến cảnh chết chóc hằng ngày cũng không kềm được nước mắt khi thấy cảnh đứa bé khát sữa, khóc khan tiếng nằm bên xác mẹ chết xình cứng. Heo, bò, chó... chết banh thây, sình thúi nằm cạnh hằng ngàn xác người, mùi hôi! thối từ xác người, xác thú, dân có lính có, vô cùng kinh hoàng, dù những phim kinh hoàng nhất của Hollywood cũng không thể so sánh cảnh thảm sát vì đạn pháo ở đoạn đường kinh hoàng nầy… dù hơn 33 năm qua tuởng tương đến cảnh nầy tôi còn lợm giọng, buồn nôn… Những chuyện thời chinh chiến, thường chúng tôi chi kể nhau nghe những khi bạn bè, chiến hữu gặp lại. Thường thì chúng tôi khép kín cho chính mình, không kể lại cho vợ, con chúng tôi nghe, chúng tôi muốn vùi chôn quá khứ đau thương không muốn người thân mình biết những kinh khủng của đời mình. Tuy nhiên khi các anh làm phóng sự, tìm hiểu về chiều sâu, về sự thật của cuộc chiến, của con người Cộng Sản thì cũng nên cũng cấp những dữ kiện chính xác, và công bằng, để cho lịch sử phê phán, đễ cho thế hệ sau họ nhìn thẳng vào sự kiện lịch sử vô tư hơn… Tôi có những nhận xét như sau: 1) Những trận chiến mà chúng tôi tham dự ở chiến trường hoả tuyến, thường là các đơn vị chính qui CS BV, họ là người miền Bắc; các người anh phóng vấn họ nói giọng Quảng Trị, nhiều lần anh hỏi họ đơn vị của họ thì họ trả lời lắp vắp, dài dòng, theo tôi nghĩ thời gian đó họ chỉ là du kích nằm vùng…theo tôi được biết một trong những đơn vị chỉ huy của CSBV là Tướng Hoàng Đan 2) Tôi đề nghị anh cũng nên phỏng vấn những vị chỉ huy trận tái chiếm cổ thành Đinh Công Tráng; Đại Tá Chung, ĐT Trí, ĐT Bão, Thiếu Tướng Lân v.v. , và đặc biệt nhất là những anh em TQLC(chứ không phải Nhảy Dù) dựng cờ tại cổ thành, Đại Úy Thạch, Đại Đội Trưởng/TĐ 6 Không tênĐọc phê bình Hoàng Dương của LUX ở Nhật, tôi có cảm nghĩ ai mà nói ông ta là Cộng Sản, thì chắc là phải lãnh đủ mấy đòn nhu đạo . Nói lại diễn tiến lịch sử thì ai cũng phải lập lại danh nghĩa lúc đương thời của cả hai phe là điều căn bản . Học trò dốt Trần Việt Nhân, Alexanria, VA, USANgày 30/4/1975, ngoài việc thống nhất nước Việt Nam, nhà cầm quyền Hà Nội còn làm được gì? Sau 30 năm nhìn lại, người dân của cả hai miền có bớt thống khổ hơn trong thời kỳ đất nước bị chia đôi và mịt mù khói lửa đạn bom, hay cái khốn cùng vẫn đè nặng trên vai người dân lành, để rồi đa số những thanh niên chỉ muốn đi lao động hợp tác với nước ngoài để kiếm tiền sinh sống hoặc những cô gái chỉ chờ đợi 1 người chồng nước ngoài với hy vọng mình và gia đình sẽ có 1 cuộc sống tốt đẹp hơn? Trước đây lớp tuổi chúng tôi được học địa lý nước Việt Nam trải dài từ ải Nam Quan đến mũi Cà Mau nhưng nay nhà cầm quyền Hà Nội lại nói là từ Móng Cái đến mũi Cà Mau, vậy cái ải Nam Quan đâu rồi? Các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa thềm lục địa của tổ quốc còn chỗ nào, mất chỗ nào??? 30 năm rồi sau ngày thống nhất, quê hương Việt Nam đã được những gì và mất những gì? Là những người cầm vận mệnh đất nước, nhà cầm quyền Hà Nội chỉ nói giỏi thôi chưa đủ, mà còn phải biết làm tốt nữa, nếu không sẽ là tội đồ của dân tộc Việt Nam. Hoàng Hà, Huế, VNKính gửi bác Lux. Tôi thấy anh Hoàng Dương mô tả như vây là khách quan. Vì tôi đang sống tại Huế và thường ra ngoài Quảng Trị nên thấy những gì anh Hoàng Dương mô tả là đúng. Tại sao báo chí VN lại gọi quân VNCH là "Ngụy" hay "tay sai"? Cuộc chiến đã qua đi nhưng những người cộng sản không thực lòng xoá bỏ những hình ảnh tang thương đó mà họ còn say mê men chiến thắng "đậm đà" hơn. Những ngày này tại VN nhà nào cũng bắt phải treo cờ - lòng yêu nước bắt buộc đấy (!), và báo đài cứ ra rả ca ngợi thấy chán ghê. Nếu hàng năm nhà nước VN giảm bớt những cuộc hội nghị "kỷ niệm" như vậy thì sẽ giúp được nhiều người nghèo lắm đấy. Tiền chi phí cho những tỉnh được "giải phóng" quá xá cao. Trong khi những chuyện thiết thực hơn giúp cho người dân thì bị bỏ quên hơi nhiều. Chúc quý đài luôn vững mạnh. Không tênNhững ngày như thế này tôi nghĩ chính phủ hay mọi người hãy nghĩ đến phải làm gì để cho dân bớt khổ, có một chút chiến thắng nhưng đem lại bao tổn thất nhất là người vậy mà mọi người vẫn có thể cười nói và ham mê chiến thắng, hãy gột cái tâm mình cho sạch, còn bao gia đình đói ăn bao em bé không đến trường bao người già không nơi nương tựa....hãy quan tâm đến cái đó đi. Lão Tử cũng từng nói: vũ khí tốt là vật dụng chẳng lành vậy mà những người làm lãnh đạo vẫn còn khoe khoang, thay bằng đến cái tuổi già nên biết tịnh tâm. Lux, Kyoto, Nhật BảnChiến tranh như vậy là đủ rồi, các ông hãy để cho người dân được yên ổn làm ăn. Khi nào dân giàu lên, ắt xã hội sẽ văn minh, sẽ dân chủ hơn và tiến bộ hơn. Đừng tìm cách đào bới quá khứ và chà xát nỗi đau của dân tộc mình. Ông Hoàng Dương, dù đã rất cố gắng thể hiện sự nhìn nhận khách quan tối thiểu của một phóng viên, nhưng qua những câu chữ của mình, vẫn hằn lên một sự thù hận đen tối. Vì sao lại cứ phải dùng từ "phe cộng sản Bắc Việt" một cách đầy hiềm khích như vậy? Rồi khi VNCH sụp đổ, tướng chạy, quân chạy, để làm gì (hay để cho tốn đạn)lực lượng cộng sản lại tiêu diệt đến hàng ngàn người dân thường. (sau khi tướng Vũ Văn Giai của Việt Nam Cộng hoà thất trận và được di tản, đã để lại một dòng người bỏ chạy hỗn loạn gồm cả lính thất trận lẫn thường dân và bị cộng sản tiêu diệt tới hàng ngàn). Làm phóng viên, nếu không có tấm lòng với cái nòi giống Việt trong máu cùa mình, thì chí ít cũng phải công minh trong câu chữ, vậy mới đúng là kẻ được gọi là có tý chữ mà kiếm ăn. |
Một đảng viên là phụ huynh học sinh, người mới đây đã bắt một 'cô giáo phải quỳ' để xin lỗi ở một trường tiểu học thuộc huyện Bến Lức, tỉnh Long An, miền Nam Việt Nam, đã bị 'biểu quyết khai trừ đảng', theo báo chính thống trong nước. | VN: 'Khai trừ' đảng viên là phụ huynh 'bắt cô giáo quỳ' | Sự việc xảy ra hôm 28/2/2018 ở Tiểu học Bình Chánh thu hút sự chú ý của công luận ngay khi vừa được phản ảnh trên báo chí và cộng đồng mạng Báo Tuổi trẻ hôm thứ Bảy 10/3/2018 dẫn lời một quan chức ở huyện này cho hay: "Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân huyện Bến Lức, Long An, cho biết Đảng ủy xã Nhựt Chánh vừa có báo cáo kết quả họp kỷ luật đối với ông Võ Hòa Thuận, phụ huynh liên quan đến việc cô giáo phải quỳ xin lỗi," ông Trần Văn Tươi, chủ tịch UBND huyện Bến Lức được tờ báo này trích dẫn nói. Từ 'bắt cô giáo quỳ' tới phong Giáo sư ở VN Đắk Lắk: 'tạm dừng' cho thôi việc 200 giáo viên 'dôi dư' 'Nhiều người không phục về cách phong GS ở VN' "Theo báo cáo, Đảng ủy xã Nhựt Chánh đã dựa vào những kết quả xác minh việc ông Võ Hòa Thuận hành xử tại Trường tiểu học Bình Chánh, xã Nhựt Chánh vào ngày 28-2 cho thấy ông Thuận có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc Đảng viên. "Đảng ủy xã Nhựt Chánh đã họp bỏ phiếu biểu quyết hình thức kỷ luật. Kết quả, có 11/11 phiếu thống nhất áp dụng hình thức kỷ luật khai trừ đối với Đảng viên Võ Hòa Thuận. Ông Tươi cho biết kết quả này sẽ được Huyện ủy tiếp tục xem xét." Bộ Giáo dục và Đào tạo, công đoàn giáo dục Việt Nam và dư luận xã hội đã lên tiếng bảo vệ nhà giáo, theo Báo Giáo Dục & Thời Đại Báo Giáo Dục & Thời Đại, thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam hôm Chủ Nhật 11/3, trong một bài điểm tin tức giáo dục trong nước, nhấn mạnh việc "Lên tiếng bảo vệ danh dự nhà giáo" trong vụ việc ở trường Tiểu học Bình Chánh hôm 28/2/2018, và cho hay: "Sự việc đáng tiếc xảy ra tại Trường tiểu học Bình Chánh (Long An): Một cô giáo bị phụ huynh học sinh ép phải quỳ xin lỗi tại trường. Ngay sau đó, Bộ GD&ĐT, Công đoàn giáo dục Việt Nam và dư luận xã hội đã lên tiếng bảo vệ nhà giáo. "Công văn gửi Chủ tịch UBND tỉnh Long An do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ký một ngày sau khi diễn ra sự việc đề nghị UBND tỉnh Long An chỉ đạo rà soát, hoàn thiện và thực hiện nghiêm túc quy tắc ứng xử văn hóa, xây dựng môi trường an toàn, thân thiện, lành mạnh trong các cơ sở giáo dục; có các giải pháp bảo vệ danh dự, uy tín của nhà giáo, góp phần thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo của địa phương nói riêng, cả nước nói chung. "Cùng ngày, Công đoàn giáo dục Việt Nam gửi văn bản tới Liên đoàn Lao động tỉnh Long An, Sở GD&ĐT Long An, Công đoàn giáo dục tỉnh Long An và Liên đoàn Lao động huyện Bến Lức đề nghị phối hợp với các cơ quan chức năng của địa phương làm rõ vụ việc và có giải pháp kịp thời để xử lý cá nhân đã có hành vi vi phạm nhân phẩm nhà giáo theo đúng quy định của pháp luật. Đồng thời, phối hợp với các cơ quan truyền thông lên án những hành vi trên." 'Xem xét kỹ lưỡng, xử lý phù hợp' GS Dũng vẫn chờ hồi âm vụ Bộ trưởng Nhạ Bình luận về vụ giáo viên phải đi 'tiếp rượu' Báo Tuổi trẻ hôm Chủ Nhật cho biết thêm về xử lý vụ việc ở địa phương, trong đó có cả việc liên quan tới vị hiệu trưởng trường tiểu học và nữ giáo viên. "UBND huyện Bến Lức cũng vừa nhận được kết quả làm việc của tổ xác minh đối với vụ việc cô giáo phải quỳ xin lỗi phụ huynh tại Trường tiểu học Bình Chánh," báo này dẫn lời Chủ tịch huyện, ông Trần Văn Tươi, cho hay. Hiệu trưởng trường Tiểu học đã 'mắc sai lầm' trong xử lý sự việc, theo PGS. TS. Nguyễn Phương Mai, khách mời Bàn tròn thứ Năm của BBC "Kết luận từ tổ xác minh cho thấy ông Thuận đã có dấu hiệu ép cô giáo quỳ. Huyện sẽ tiếp tục xem xét kỹ lưỡng vụ việc để báo cáo về UBND tỉnh, trước khi có các bước xử lý phù hợp đối với thầy hiệu trưởng, cô giáo." "Theo các báo của Việt Nam, hôm 28/2, vợ chồng của ông Võ Hòa Thuận, người vừa bị biểu quyết khai trừ đảng, đã cùng hai phụ huynh khác đến Trường tiểu học Bình Chánh để 'phản ảnh' về việc cô giáo N. bị cáo buộc đã bắt con của họ 'quỳ gối' và 'đánh vào tay' các học trò này. "Tại đây, cô giáo N. và hiệu trưởng nhà trường đã xin lỗi, tuy nhiên ông Thuận có những lời nói và hành vi được xác định là ép cô giáo N. phải quỳ xin lỗi mới bỏ qua," báo Tuổi trẻ tường thuật. Báo Giáo dục & Thời Đại hôm Chủ Nhật cho biết thêm: "Công đoàn giáo dục Việt Nam cũng đề nghị Liên đoàn Lao động huyện Bến Lức có hình thức phê bình, kiểm điểm Ban Chấp hành Công đoàn cơ sở Trường tiểu học Bình Chánh; đề nghị Công đoàn Giáo dục tỉnh Long An phối hợp với Sở GD&ĐT chỉ đạo Phòng GD&ĐT huyện Bến Lức, Ban Giám hiệu, Công đoàn cơ sở Trường tiểu học Bình Chánh làm rõ vụ việc, nghiêm túc xử lý tập thể và cá nhân có liên quan theo thẩm quyền; có biện pháp động viên, hỗ trợ, ổn định tâm lý để cô giáo giảng dạy, công tác bình thường. "Trên các phương tiện truyền thông cũng ghi nhận nhiều ý kiến liên quan đến vụ việc, trong đó hầu hết thể hiện thái độ bất bình trước cách hành xử của phụ huynh khi ép cô giáo phải quỳ xin lỗi. "PGS.TS Đỗ Ngọc Thống - nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học (Bộ GD&ĐT) - bày tỏ quan điểm, cho rằng, điều này là không thể chấp nhận trong một dân tộc có truyền thống tôn sư trọng đạo; khiến các giáo viên trẻ mất lòng tin, không đủ can cảm theo nghề," vẫn theo Giáo Dục và Thời Đại. 'Cả nhà trường và phụ huynh đều sai' Hôm 08/3, tại Bàn tròn thứ Năm của BBC Tiếng Việt, PGS. TS. Nguyễn Phương Mai, khách mời chương trình từ Sydney, Úc, nêu quan điểm về sự việc 'cô giáo bị bắt quỳ': 'Trong trường hợp này, cả cô giáo cũng như phụ huynh đều rất sai', GS. Nguyễn Tiến Dũng nói với Bàn tròn thứ Năm từ Seoul, Hàn Quốc "Trong vụ này, thầy hiệu trưởng không nắm bắt được vấn đề, thầy hiệu trưởng có thể có sai lầm. "Trong một căng thẳng giữa phụ huynh học sinh và giáo viên như thế mà lại bỏ đi dự giờ, theo tôi nghĩ trong chuyện này ông hiệu trưởng đã chọn sai sự ưu tiên của mình. "Ưu tiên của ông phải là ở lại để giải quyết vấn đề chứ không phải là đi dự giờ." Còn Giáo sư Nguyễn Tiến Dũng, nhà toán học, người tham gia Bàn tròn từ Seoul, Hàn Quốc bình luận: "Trong trường hợp này, cả cô giáo cũng như phụ huynh đều rất là sai. "Tất nhiên người đứng lớp phải có những biện pháp để giữ kỷ luật, tuy nhiên biện pháp dùng nhục hình không phải là một biện pháp được [chấp nhận], tôi nghĩ đấy là ảnh hưởng từ xã hội ngày xưa. "Ngay như ngày xưa, người Pháp cũng có quyền đánh học sinh, nhưng bây giờ mà như thế là thành phạm tội rồi. "Ở Việt Nam, theo tôi hiểu, sự bạo hành đối với trẻ em ngay trong gia đình cũng rất là nhiều, trên thực tế, nó khá là hay xảy ra. "Và người ta chưa có được ý thức là bố mẹ đánh con cái, hay bố mẹ đánh học sinh, dùng nhục hình với học sinh, có thể là không tốt, hoặc thậm chí là phạm luật," Giáo sư Tiến Dũng nói với Bàn tròn thứ Năm của BBC. Mời quí vị bấm vào đường dẫn này để theo dõi nội dung bình luận tại Bàn tròn thứ Năm về chủ đề liên quan. |
Nhiều người Việt sau 1975 còn giữ thói quen dùng từ “giải phóng” trong các cụm từ “giải phóng Sài Gòn”, “ngày giải phóng”, “trước giải phóng”, “sau giải phóng”, “quân giải phóng”, v.v…, đó cũng là cách gọi có chủ đích tuyên truyền của chế độ này sau khi Bắc Việt thôn tính toàn bộ miền Nam. | 30/4/1975 - Ngày Giải phóng? | Các lực lượng vũ trang và chính quyền Việt Nam đang ráo riết chuẩn bị và thực tập diễu binh 'kỷ niệm 40 năm Đại thắng Mùa Xuân, Giải phóng Miền Nam, Thống nhất đát nước.' Từ trước đến nay, chính quyền cộng sản vẫn luôn lập luận rằng nước Việt Nam là một dải thống nhất từ Bắc chí Nam, tạm thời bị chia cắt tại vĩ tuyến 17 do kết quả hội nghị Geneva 1954, đồng bào miền Nam gánh chịu ách nô lệ và áp bức của “Đế quốc Mỹ xâm lược” và “ngụy quyền tay sai”; do vậy, quân dân miền Bắc có nhiệm vụ “giải phóng” miền Nam, thống nhất đất nước. Tuy nhiên, lập luận nêu trên tự mâu thuẫn và hiển nhiên bị bác bỏ bởi các sự kiện lịch sử hiện đại mà chúng ta đều đã biết. Dưới đây là một số nhận định xung quanh cái gọi là “giải phóng” nhân dịp chính quyền đang khơi gợi quá khứ, mà chính họ luôn hô hào gác lại, bằng các buổi lễ kỷ niệm và diễu binh chướng mắt trên các đường phố Sài Gòn. Sau khi đánh bại quân Pháp tại Điện Biên Phủ, chính ông Hồ Chí Minh và đại diện Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, dưới áp lực của Trung Quốc, đã đồng ý ký kết Hiệp định Geneva 1954 chia lãnh thổ Việt Nam thành hai miền, trong lúc đại diện của chính phủ quốc gia Việt Nam do ông Ngô Đình Diệm làm thủ tướng hoàn toàn bác bỏ sự phân cắt đó. Nói cách khác, những người cộng sản đã góp tay vào việc chia đôi đất nước, nên việc tự trao cho mình nhiệm vụ thống nhất đất nước chỉ là hành động đạo đức giả, che đậy ý đồ chính trị và quân sự riêng. Gắp lửa bỏ tay người Thoạt đầu, sau năm 1954, Hoa Kỳ chỉ viện trợ kinh tế và giúp huấn luyện các đơn vị vũ trang của chính quyền Sài Gòn với mục đích tái lập trật tự xã hội sau chiến tranh với Pháp. Đến khi chiến sự leo thang do Bắc Việt lén lút chuyển quân vào Nam, Hoa Kỳ mới chính thức can dự quân sự từ năm 1965. Tuy nhiên, sự tuyên truyền về “Đế quốc Mỹ xâm lược” đã được những người cộng sản tung ra ngay từ lúc Hiệp định Geneva còn chưa ráo mực, tức có sự hoạch định cố ý từ trước nhằm chuẩn bị nguyên cớ phát động chiến tranh. Một hành động “gắp lửa bỏ tay người” không hơn không kém của giới lãnh đạo Bắc Việt lúc ấy. Cần lưu ý, gần mười năm trước khi Hoa Kỳ gửi quân sang chiến đấu chống cộng sản tại miền Nam, quân đội Trung Quốc đã hiện diện ở miền Bắc. Sau đó lần lượt Liên Sô và Bắc Triều Tiên cũng cử quân nhân sang trực chiến. Vậy nếu sự kiện Mỹ đưa quân tham chiến, dù được sự chấp thuận của chính quyền Sài Gòn, bị xem là “xâm lược”, thì hành động của Trung Quốc, Liên Sô và Bắc Triều Tiên nên gọi là gì? Phải chăng giới lãnh đạo Bắc Việt đã thiếu sáng suốt trong nhận định về "địch ta" hay vì lý do nào khác? Hòa đàm Paris 1973 mở đường cho 'hòa bình' và Hoa Kỳ rút khỏi cuộc chiến ở Việt Nam, nhưng chỉ hai năm sau, miền Bắc đã 'giải phóng' miền Nam bằng biện pháp chiến tranh. Trong giai đoạn từ 1955 đến 1974, Trung Quốc đã liên tiếp xác lập chủ quyền và chiếm đóng các hải đảo thuộc Trường Sa và Hoàng Sa của Việt Nam, nhưng vì lý do nào hành động của Trung Quốc lại không được bộ máy tuyên truyền Bắc Việt đương thời gọi là “xâm lược”? Cuộc chiến tranh “giải phóng dân tộc” vì sao chỉ tập trung vào miền Nam mà bỏ qua mục tiêu giải phóng các hải đảo, vốn cũng là một phần lãnh thổ thiêng liêng và quan trọng của tổ quốc? Chiến thắng đang được ca ngợi thiết nghĩ hãy còn dang dở, và liệu có thể hãnh diện với một chiến thắng như vậy? Đặt ngược vấn đề Việt Nam Cộng hòa là một thực thể chính trị và hành chính hợp pháp trên phương diện công pháp quốc tế, tương tự Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Mọi hành động chính trị và quân sự của bất kỳ nhà nước nào đều phải đặt trong khuôn khổ luật pháp quốc tế, nên việc tự trao nhiệm vụ “giải phóng miền Nam” không đương nhiên biện minh quyền sử dụng vũ lực xâm chiếm lãnh thổ của quốc gia có chủ quyền khác. Đặt ngược lại vấn đề, nếu cách hành xử của Bắc Việt là đúng, thì đương nhiên quân đội Sài Gòn cũng có quyền tương tự là mang quân xâm chiếm miền Bắc? Tuy nhiên, chính quyền Sài Gòn đã không hành xử như vậy, không phải vì thiếu khả năng, mà do họ tôn trọng luật pháp quốc tế. Ngay trong nội bộ lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam đương thời đã có nhiều tiếng nói phản đối chiến tranh và đề xuất giải pháp hòa bình hợp tác giữa hai miền Nam Bắc. Lịch sử thế giới hiện đại cũng cho thấy sự thống nhất nước Đức bằng con đường thương lượng ôn hòa đã mang lại kết quả tốt đẹp cho dân tộc Đức. Tuy vậy, chủ trương hòa bình trong Đảng Cộng sản bị dập tắt, phe chủ chiến thắng thế và muốn tiến hành chiến tranh bằng mọi giá. Và cái giá phải trả để thống nhất đất nước bằng giải pháp chiến tranh là sinh mạng của hàng triệu người Việt ngã xuống vô nghĩa, nỗi đau ấy vẫn còn đến tận ngày nay. Tuy chiến tranh diễn ra khốc liệt, song những đô thị miền Nam vẫn luôn duy trì sự phát triển phồn thịnh. Điều đó một mặt nói lên rằng chính quyền Sài Gòn đã duy trì bộ máy quản lý quốc gia rất tốt về phương diện dân sự, bất chấp hoàn cảnh khó khăn. Mặt khác, liệu có thể tin rằng đoàn quân đói rách đến từ vùng đất nghèo nàn hơn về kinh tế lại mang sứ mệnh “giải phóng” xứ sở phồn thịnh hơn? Tình huống đó lẽ ra nên gọi là “cướp” hoặc “chiếm đoạt”, thì thích hợp hơn. Tất nhiên, chẳng ai tin, trừ phi bị lừa dối, và chính các chiến sĩ Bắc Việt đã ngây thơ nghĩ rằng đồng bào miền Nam đang rên xiết ngày đêm trong cảnh nghèo đói và nô lệ (!). Sự lố bịch của giải phóng Kẻ “được giải phóng” lẽ ra phải hàm ơn người "giải phóng", nhưng ngoại trừ những gia đình sống bám hoặc kiếm tiền nhờ vào chế độ cộng sản, khó tìm thấy thường dân nào ở miền Nam đang chật vật mấy bữa cơm hàng ngày cảm thấy mang ơn đoàn quân “giải phóng” mỗi khi có dịp nhắc lại biến cố bi thảm đó. Đấy là chưa nói, nhiều năm sau 1975 hàng triệu kẻ “được giải phóng” đã phải tự giải phóng mình một lần nữa bằng cách vượt biên, gây nên thảm cảnh thuyền nhân nhức nhối trong lòng dân tộc. Vậy sự ly tán của các gia đình Việt Nam tưởng đã chấm dứt khi chiến tranh kết thúc, nhưng lại vẫn tiếp diễn một cách đáng buồn vì "giải phóng". Nhiều khẩu hiệu, áp phích chào mừng 'Đại thắng Mùa Xuân' 1975 và 'Giải phóng Miền Nam' lại được chính quyền trưng ra trong dịp này. Giải phóng bao hàm sự bao dung đối với bên thua cuộc, nhưng thay cho chính sách hòa giải dân tộc là các trại cải tạo mọc lên như nấm sau cơn mưa để giam cầm không qua xét xử hợp pháp các quân nhân và công chức của chế độ Sài Gòn. Mang hận thù và chia rẽ đến giữa lòng dân tộc thì giải phóng ai và vì cái gì? 40 năm sau biến cố "giải phóng", xã hội ngày càng trở nên vô đạo đức nghiêm trọng, vậy phải chăng con người đã bị giải phóng khỏi đức hạnh và văn minh để quay trở về thời kỳ hoang dã? Thời trung học, tôi cũng quen dùng từ "giải phóng" một cách vô thức như bao người. Song từ lúc vào đại học, do ngán ngẩm lối giáo dục đầy dối trá, tôi bắt đầu tự tìm hiểu sự thật lịch sử để trang bị lại kiến thức cho mình và nhờ đó nhận ra sự lố bịch của hai chữ "giải phóng". Tất nhiên, lịch sử không có chữ nếu, nhưng giá mà không có cái gọi là "giải phóng" ấy từ năm 1954, rồi 1975, hẳn đất nước không trì trệ và lạc hậu như ngày nay, mà thay vào đó người Việt ở các giai tầng xã hội khác nhau đã cùng nắm tay đưa con thuyền tổ quốc đến bến bờ mới của nền thịnh trị và xã hội thịnh vượng từ lâu. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả, một luật sư, cựu tù nhân lương tâm, đang chịu quản chế ở Sài Gòn. Bài viết được gửi đến cho BBC sau khi BBC mời độc giả, nhà nghiên cứu, nhân chứng chia sẻ bài viết, thông tin, hình ảnh, cảm tưởng nhân tròn bốn mươi năm sự kiện 30/4. |
Câu hỏi đầu tiên cần xem xét là vì sao các nguyên đơn Việt Nam đã thua vụ kiện chất Da Cam trước Tòa án Mỹ? | Vụ kiện dioxin: Có thắng được không? | Ta chỉ việc phân tích bản án 233 trang (vụ số 04-CV-400) ngày 10 tháng 3, 2005 của Chánh án Weinstein của Tòa án Liên Bang ở New York thì thấy lý do các nguyên đơn Việt Nam thất kiện: Các luật sư Mỹ của họ đã làm hại các nguyên đơn, vì đã làm trật lất trong việc viện dẫn các căn bản pháp lý của việc kiện và trong việc đưa ra bằng chứng quá sơ sài, mặc dù Chánh Án đã cho nguyên đơn 6 tháng từ ngày 9 tháng 2,2004 để đệ nạp bằng chứng. A. Luật sư nguyên đơn đã dựa vào nhiều căn bản pháp lý không có cơ hội thành công, vì trái luật quốc nội và luật quốc tế, và không có sức thuyết phục. 1) Trái luật quốc nội Mỹ, vì các bản án tiền lệ về các vụ kiện của cựu chiến binh Mỹ, trước vụ Việt Nam, kiện các hãng sản xuất chất da cam, như Dow Chemical , Monsanto v.v. đã thua khi đưa ra luận cứ là theo luật quốc nội, các hãng này phải chịu trách nhiệm về các sự tác hại của các chất hoá học rải trên chiến trường, mà họ sản xuất, theo luật product liability (trách nhiệm về sản phẩm gây tai hại), vì Tòa án Liên bang trong các vụ tiền lệ đó đã nói là theo nguyên tắc vô trách nhiệm của nhà thầu chính phủ (‘chính phủ biểu chúng tôi làm gì thì chúng tôi làm thế, giao hàng hóa như thế ‘) cho nên họ được miễn trách. Luật sư Mỹ trong vụ Việt Nam lại dùng lại lý luận trên của các cựu chiến binh Mỹ đã thua trên căn bản này. 2) Trái luật quốc tế, hay đúng hơn là trái một phần luật quốc tế. Trước hết, phải nói là Chánh Án Weinstein của Tòa Án Liên Bang NY đã mở ra một chân trời hy vọng cho các nguyên đơn Việt Nam bằng cách nói rõ là Tòa Án Liên Bang Mỹ làm việc trong vụ kiện quốc tế này như một Tòa Án quốc tế (International Court) để xét xử về nhân quyền của các nạn nhân; và do đó không bị ràng buộc bởi nguyên tắc luật quốc nội Mỹ về sự vô trách nhiệm của nhà thầu, mà có thể xét trách nhiệm trực tiếp của các nhà sản xuất các hóa chất, kể cả chất Da Cam, chiếu theo luật Alien Tort Act của Mỹ đã có từ những năm đầu lập quốc Hoa Kỳ cuối thế kỷ 18, công nhận cho người ngọai quốc được kiện các bị đơn ở Mỹ đã vi phạm dân quyền ở ngọai quốc. (mở dấu ngoặc nói về việc khác: Hiện nay, Bộ Ngọai Giao Mỹ có phỏng vấn một số nạn nhân Việt Nam hiện ở Mỹ đã bị hành hạ trong các trại tù học tập cải tạo bởi một số bạn đồng tù được cất nhắc làm cán bộ hay làm tình báo cho cán bộ trong trại cải tạo mà hiện nay có mặt ở Mỹ. Tôi có bạn là Giáo sư HXH bị hành hạ ở trại Hà Nam Ninh được phỏng vấn, nhưng yêu cầu Bộ Ngọai Giao Mỹ bỏ qua không kiện, vì ông ấy đã tu theo Đạo Phật nên muốn hỉ xả, tha thứ hết). Trở lại vấn đề các nhà sản xuất hóa chất khai quang bị coi là vi phạm nhân quyền khi sản xuất các chất khai quang đem rải ở Việt nam, làm hại cho dân Việt Nam - Nếu có đủ bằng chứng là có liên hệ nhân quả giữa sản phẩm thuốc khai quang rải hay phun và các bệnh tật của người dân trong các khu vực rải thuốc đó (sẽ bàn ở phần sau về điều kiện dẫn chứng liên hệ nhân quả phải có này, thì mới thắng kiện, điều kiện mà các luật sư Mỹ trong vụ kiện của người Việt Nam đã không làm tròn bổn phận). Luật sư Mỹ đưa ra một lọat các tội danh khác, dựa trên những luật quốc tế khác, để quy trách nhiệm cho các hãng hóa chất Mỹ, tất cả đều đã bị Tòa Án New York bác bỏ. Đó là các tội danh như: Tội ác chiến tranh, diệt chủng, chống nhân lọai, tra tấn, hành hung, cố ý hay bất cẩn gây thống khổ tinh thần, bất cẩn gây tử vong, làm giầu bất chính và làm tổn hại môi trường. Một phái đòan nguyên đơn Việt nam có đến Harvard thuyết trình, gồm có giáo sư Đại học Hà Nội Phan Thị Phi Phi, cựu chiến binh Nguyễn Văn Quý và một vài luật sư của họ. Tôi có hỏi và góp ý kiện là không nên đưa ra lời cáo buộc về tội ác chiến tranh. Tòa án đã bác luận cứ các tội danh này, quá rộng lớn, chẳng khác gì lấy súng săn có đạn bắn tỏa ra nhiều viên đạn để bắn một con ruồi, thật là vô ích. Tòa án cũng nói là một số các luật lệ dao to búa lớn nói trên chỉ áp dụng cho các quốc gia, chứ không áp dụnh cho các công ty tư nhân. B.- Luật sư Mỹ của nguyên đơn Việt Nam đã không dẫn chứng liên hệ nhân quả dùng để thuyết phục Tòa án. Chánh án Weinstein có nói như vậy, vì ông cho là bằng chứng về sự liên hệ nhân quả phải có từ một số lớn các dữ kiện nghiên cứu khoa học về bệnh lý và dịch tễ, vì việc khai quang diễn tiến trên một số diện tích rất lớn và động chạm đến số dân cư rất đông mà nguyên đơn nói là 4 triệu người. Ông nói là nồng độ của chất độc dioxin trong chất khai quang agent orange quá nhỏ, vì thế thuốc khai quang là thuốc diệt cỏ, chứ không phải là thuốc độc. Và Ông Chánh Án nói là nguyên đơn nói quá ngắn gọn, không đủ chứng minh liên hệ nhân quả là: thuốc nào của hãng Dow Chemical đã tác hại đến mấy người nguyên đơn, tức là 25 người gồm các trẻ em và cha mẹ, giám hộ của họ ở Miền Bắc Việt Nam. Lẽ ra luật sư của các nguyên đơn phải đưa ra hàng lọat các dữ kiện nghiên cứu khoa học của nhiều vùng trên lãnh thổ Miền Nam Việt nam có rải chất khai quang, tức là có các đường bay của phi cơ đi qua, và các con số bệnh nhân có thể gán ghép cho chất Da Cam trong các vùng đất đó ở Miền Nam Việt Nam. Tức là phải theo phương pháp sinh học mới, là thống kê hàng lọat các dữ kiện A (các đường bay khai quang) đi liền với các dữ kiện B ( số bệnh tật) và chứng minh là có liên hệ thống kê giữa các dữ kiện ấy thì mới chứng minh được liên hệ nhân quả giữa chất khai quang và bệnh tật. Đằng này các luật sư nguyên đơn chỉ tập trung vào một vài người ở Miền Bắc Việt nam, có đi Nam đánh trận, và chỉ có bác sĩ Dương Quỳnh Hoa là người ở trong Miền Nam. Tôi có hỏi phái đòan thuyết trình ở Havard tại sao không đem cả những người Miền Nam Việt Nam vào vụ kiện, kể cả những người hiện đang định cư ở Mỹ và có thể đang là công dân Mỹ, họ cũng sống ở những vùng khai quang và họ có thể to mồm trong dư luận Mỹ để giúp vụ kiện tập thể nhân danh toàn thể số dân chúng nạn nhân này , thì phái đòan không trả lời được. Việc ích kỷ chỉ nghĩ đến các nguyên đơn gốc từ Bắc Việt nam mà quên đại đa số các nạn nhân ở Miền Nam Việt Nam, nơi rải chất khai quang, là một lầm lẫn, nhưng Chánh án Weinstein cũng còn rộng lượng nói rằng ông không bác bỏ Hội Nạn Nhân Chất Độc Da Cam /Dioxin Viet Nam—lập tại Miền Bắc, và Hội chỉ để ý đến các nạn nhân đi đánh trận ở Miền Nam rồi về Bắc-- ra ngọai vụ, mặc dầu các hãng bị đơn đòi như vậy. Tôi cũng hỏi có muốn giúp ý kiến thì tôi sẵn sàng, nhưng luật sư Mỹ không nói gì. Bởi vì tôi có biết một chuyện có thể khiến cho luật sư của nguyên đơn Việt Nam không thể đưa ra bằng chứng hàng lọat (massive evidence) về các đường bay khai quang ở các vùng lãnh thổ ở Miền Nam Việt Nam và các số bệnh nhân trong các vùng đó : đó là họ không biết đến các bản đồ các đường bay (flight paths) của các máy bay khai quang và tổng số các bệnh nhân tại các vùng khai quang mà tôi đã đựợc đọc thấy tại nhà bác sĩ Hòang Đình Cầu, nguyên thứ trưởng Y tế và Khoa Trưởng Đại Hoc Y Khoa, mấy năm trước khi ông qua đời.. Vì Ông là anh rể họ, Ông tâm sự với tôi và cho tôi xem những cuốn sách rất dầy như những cuốn tự vị về các đường bay, và nói rằng đây là bản sao ông còn giữ, còn bản chính thì đã trao cho người kế quyền của ông trong chức vụ Chủ tịch Ủy Ban 1080 của Việt Nam chuyên về chất Da Cam, là bác sĩ Lê Cao Đại, cựu sinh viên của ông. Tôi nhớ là có mời bác sĩ Lê Cao Đại đến nhà tôi ở gần trường Harvard dùng cơm trưa khi ông có việc qua thăm Mỹ, nhưng hồi đó tôi chưa được bác sĩ Cầu kể chuyện về sổ sách đường bay nên dịp đó đã không hỏi bác sĩ Đại. Viện trợ nhân đạo? Tôi nghĩ việc kiện tụng ở Tòa án chống các công ty tư nhân thì đã đâm lao phải theo lao, vì nếu để cho thua luôn thì sẽ có ảnh hưởng xấu khi xin viện trợ nhân đạo, vì cái lý lẽ để mặc cả yếu hẳn đi. Còn liệu có cơ may có thể thắng hay không thì tùy thuộc ở việc tranh đấu kiên trì ở tòa Kháng Cáo, Tòa ấy có thể bắt Tòa Liên Bang ở dưới xử lại. Như chính ông Chánh Án Weinstein có nói là, nếu xử lại khi Tòa Kháng án bác phán quyết của Ông, thì Ông sẽ chú tâm xét kỹ đến các dữ kiện khoa học nêu ra liên hệ nhân quả giữa khai quang và bệnh tật, và ông chưa bác bỏ những liên hệ nhân quả đó, vì còn quá sớm. Các luật sư nguyên đơn phải ráng tìm lại các bản đồ các đường bay và các dữ kiện thống kê bệnh tật ở các vùng rộng lớn ở Miền Nam Việt nam, chứ không thể nói sơ sài như trong phiên Tòa trước đây và chỉ nói đến các người Việt ở Miền Bắc. Do đó, việc xin viện trợ nhân đạo, tức là xin chính quyền Mỹ và nhân dân Mỹ, thì nên tiến hành song song với việc kiện công ty tư nhân, vì nhỡ ra các công ty tư nhân tuyên bố phá sản thì việc kiện là công “dã tràng se cát Biển Đông”. Việc chính phủ Bush đã giúp Việt Nam về việc đối phó với bệnh SARS, bệnh AIDS, là một bằng chứng cho thấy viện trợ nhân đạo vẫn có thể có. Việc vận động xin viện trợ nhân đạo cũng là ý kiến của bác sĩ Hòang Đình Cầu khi trả lời câu hỏi của nguyên Thủ Tướng Võ Văn Kiệt hồi đó hỏi ý kiến có nên kiện hay không, khi có một phái đòan Mỹ có luật sư đi kèm con ông Đô Đốc Zumwalt sang Việt Nam xúi kiên tụng, thì bác sĩ Cầu nói nên dùng đường lối thương lượng xin viện trợ nhân đạo. Viện trợ này có thể giúp vào việc ủng hộ tài chánh và cộng tác trong các cuộc nghiên cứu khoa học về nhân quả trong nhiều vùng rộng lớn của đất nước Việt Nam có rải chất khai quang và có bệnh tật nhiều; và cũng có thể tiến tới vấn đề chữa trị dài hạn cho các nạn nhân ở Miền Nam Việt Nam là những người bạn cũ của Mỹ, ở Miền Bắc là những người bạn mới của Mỹ. Không nên kỳ thị người Miền Nam trong vấn đề viện trợ nhân đạo này, như đã xẩy ra trong một vài việc làm khó khi thương phế binh Việt Nam Cộng Hòa cũ nhận viện trợ xe lăn phải đóng thuế, mà báo Nhật Bản đã nêu ra cách nay vài năm. Nạn nhân Da Cam, với những hiện tượng bệnh tật có thật và rõ rệt tận mắt, mà ai trông thấy cũng phải mủi lòng, chắc chắn sẽ làm cho lòng nhân đạo của nhân dân Mỹ trổi dậy và họ sẽ viện trợ nhân đạo nhưng với điều kiện đừng nói đến “Tội ác chiến tranh”, chỉ làm cho dân Mỹ quay nhìn đi chỗ khác. Luật sư Tạ Văn Tài là Tiến sĩ chính trị học, Đại học Virginia; Thạc sĩ luật học, Đại học Harvard; nguyên Giáo sư các trường Đại học Luật khoa Sài Gòn, Huế, Cần Thơ, Quốc gia Hành chánh, Vạn Hạnh, Chiến tranh Chính trị và Cao đẳng Quốc phòng, Việt Nam; nguyên Giảng sư và Phụ khảo nghiên cứu, Đại học luật khoa Harvard. Bài thể hiện quan điểm và đánh giá của tác giả, đề cập đến những diễn biến xảy ra trước tháng 6.2007 xung quanh việc Việt Nam theo đuổi vụ kiện chất da cam. Quý vị có ý kiến gì xin chia sẻ với Diễn đàn BBC ở địa chỉ vietnamese@bbc.co.uk Ẩn danhHình như BBC chỉ là một công cụ truyền tin nhảm nhí, nhằm chỉ để tuyên truyền cái chiêu bài gọi là nhân chủ củ rích ấy để chống lại Đảng và nhà nước việt nam, nhằm chỉ để vận động nhân dân lật đổ chế độ. Hình như BBC đã quá nhầm khi chưa xét đến nhân dân VIỆT NAM như thế nào với Đảng và nhà nước VIỆT NAM khi mà hàng triệu người thanh niên VIỆT NAM cùng ĐẢNG và nhà nước đã hi sinh tất cả máu xương của mình vì một lý tưởng chung là độc lập dân tộc và hoà bình, khi mà thế hệ trẻ như chúng tôi có cha chú đã góp một phần máu xương cùng ĐCSVN để giải phóng dân tộc, tự nhiên chúng tôi phản bội đất nước đã cho chúng tôi cơm ăn và có được cuộc sống ấm no như ngày hôm nay và tự chà đạp lên bản thân danh dự và phẩm chất của Cha Chú mình chắc. BBC đã nhầm. Có người nói ĐCSVN đã mắc sai lầm và khuyết điểm dẫn đến để nền kinh tế VN yếu kém như ngày nay hay những người sống ở nước ngoài so sánh VN với các nước như mỹ hay cânda ..để rồi kết tội ĐCSVN mà ko nhận thấy trước đó khi chưa có ĐẢNG thì đất nước VN tồi tệ đến mức nào ,có người sống ở nước ngoài rồi nhận định nhân dân VN lạc hậu và trình độ thấp kém để DẢNG lừa mà không nhận thấy rằng mình cũng chẳng hơn chi hay chỉ là một vật thể sống ở một nước được cho là văn minh chứ bản thân và đầu óc thì cũng có vậy chứ chẳng hề thay đôi mà thậm chí còn thấp kém hơn về mặt nhận thức quangnhat, Long An, Việt namLại một lần nữa những người tàn tật bị mang ra như lá bài chính trị. Tại sao cứ đem những người tật nguyền đi kiện tụng để tố cáo tội ác của đế quốc Mỹ. Nên để vấn đề mang tính nhân đạo cho mọi người giúp đỡ thì hơn. Còn nếu nhà nước thật sự công bằng nhân đạo thì cũng nên để thành lập những hội nạn nhận của chiến tranh khác như hội thương phế binh, con những tử sĩ chết trong chiến tranh... để vận động sự giúp đỡ nhân đạo trong xã hội. Le Anh Tuan, HCMTôi đồng ý với Luật sư Tài nêu ra một số điểm có giá trị trong vấn đề liên quan đến luật pháp, kiện tụng ở Mỹ. Nhưng tôi cảm thấy phần sau luật sư nói hơi lạc đề. Ở đây là những nạn nhân chất độc da cam ở VN đi kiện đòi lại công lý cho mình, chứ không phải đi xin viện trợ nhân đạo. Không thể vì khó khăn hay thiếu những điều kiện pháp lý nhất định mà lại chuyển hướng bản chất vụ kiện thành kiểu xin viện trợ nhân đạo dưới bất kỳ hình thức nào. Ai cũng biết những vấn đề kiện tụng ở Mỹ thì vô vàn phức tạp và kéo dài, hòan tòan có khả năng những nạn nhân này không đòi được quyền lợi chính đáng gì cho mình nhưng chúng ta cần kiên trì, bổ sung những luận cứ chắc chắn để đòi được công lý cho họ. Thính giả giấu tênTôi cũng rất bất bình trước việc kiện cáo này vì nó không đủ chứng cớ để buộc tội người ta. Mà người đi kiện là Chinh Quyền Việt Nam thì lý lẽ đưa ra còn yếu, những luận cứ không chặt chẽ, chủ yếu việc kiện này là động thái chính trị nhiều hơn là nhân đạo. Một phần nữa là muốn nhận được tiền viện trợ của Mỹ chứ thật tâm không muốn giúp những nạn nhân chất độc da cam được đền bù. vì sao nạn nhân chất độc toàn là người miền Bắc. trong kho chất khai quang lại rải ở miền Nam Việt Nam. có sụ khuất tất nào đó ở đây. Chính quyền Cộng sản hay dung thủ đoạn chính trị ngày cả ở vấn đề nhân đạo. Tuan, Việt namKhông hiểu Ông Tạ Văn Tài viết bài này trên phương diện nào? Một Nhà luật sư tài ba, một Chính trị gia thất thế hay là một kẻ quay lưng lại với nỗi đau của đồng bào bị ảnh hưởng bởi chất độc mau da cam. Những hậu quả mà chất độ màu da cam để lại cho hàng triệu người dân Việt Nam vô tội có liên qua gì đến chuyện "giáo sư" HXH bị "hành hạ" ở trại giam Hà Nam Ninh mà ông phải đưa vào bài viết này? Am, Hà nội, Việt namSau khi đọc bài của TS Tạ Văn Tài (TVT), tôi có một số câu hỏi sau: 1/ Tại sao TS TVT dù biết về các bằng chứng lại không trao hay thông báo cho những người đi kiện? Vẫn biết "ăn có mời, làm có khiến", nhưng đây là vụ kiện của những nạn nhân chất độc màu da cam, những người cần và phải nhận được sự cảm thông và giúp đỡ cao nhất từ tất cả mọi người. Ngoài ra, đài truyền hình Việt Nam ngày 14/6/07 đưa tin: các mẫu phẩm sinh học của các cựu chiến binh Mỹ về tác hại của chất độc màu da cam có thể bị tiêu huỷ vì lý do "không có đủ kinh phí" để bảo quản (dù đã được bảo quản gần 30 năm). Cảm giác đầu tiên: ô nhục cho nước Mỹ. 2/ Tại sao các nạn nhân miền Nam cư trú tại Mỹ không khởi kiện trong suốt thời gian đã qua cho dù họ (theo cách nói của TS TVT) có vẻ có đủ kiến thức pháp luật, tiền bạc và vô số thuận lợi khác? Mà từ trước đến nay, các vụ kiện tập thể thường chỉ bắt đầu bởi một nhóm người mang tính đại diện. Có một cảm giác là những người miền Nam tại Mỹ vẫn có tâm lý phụ thuộc vào nước Mỹ. Họ là đồng minh của Mỹ nhưng không bao giờ cảm thấy bình đẳng và độc lập với nước Mỹ; và người ta không gọi quan hệ đó là “đồng minh” mà gọi nó là “phụ thuộc”. Rõ ràng là kẻ phụ thuộc thì khó có thể tự thấy mình có đủ tư cách để kiện cáo người bảo trợ. Dễ hiểu vì sao người ta có thể gọi họ là bù nhìn, dễ hiểu vì sao nước Mỹ bỏ rơi "đồn! g minh" kiểu này: một người bạn yếu còn nguy hiểm hơn cả một kẻ thù mạnh. Hãy thử nhìn lên phía Bắc xem họ xử lý quan hệ đồng minh chiến lược như thế nào. 3/ Tại sao không gọi tên sự việc theo đúng như bản chất của sự việc? Nếu nó là "Tội ác chiến tranh" thì gọi nó là "Tội ác chiến tranh". Tôi không hiểu Harvard hay cái gì gì đó đã dạy TS TVT những gì về truyền thống công lý và pháp luật Hoa Kỳ? Nếu người dân Mỹ, chính phủ Mỹ “quay nhìn đi chỗ khác” mà không muốn nhìn thẳng vào sự thật (được chứng minh) thì cũng đừng xuất khẩu những giá trị của mình nữa. 4/ TS TVT có lúc nào nghĩ xa hơn số tiền nhận được? Ở khía cạnh này người ta nói đúng về kiện tụng tại Mỹ!!! Có phải vụ kiện này chỉ nhằm kiếm về những đồng đô-la bồi thường hay nó còn có ý nghĩa cao hơn thế: người ta phải trả giá cho tội ác/sai lầm của mình theo đúng bản chất của tội ác/sai lầm đó? Chính phủ, tổ chức nhân đạo Mỹ muốn viện trợ nhân đạo thì cứ việc -- nạn nhân chất độc màu da cam cần tiền hơn bao giờ hết và hơn bất kỳ ai -- tại sao lại cứ phải gắn viện trợ với vụ kiện mà lại là kiện công ty tư nhân? Thật dễ để đánh giá và phán xét công việc của người khác sau khi kết quả không được như mong muốn. Giờ không phải lúc lên mạng viết bài chê bai, nếu có ý kiến đóng góp TS TVT nên liên hệ thẳng với các luật sư. Còn nếu TS TVT cảm thấy mình đủ năng lực thì nên đề xuất tiếp nhận vụ việc (thách kẹo). Cuối cùng, không biết đến bao giờ những người ra đi từ miền nam Việt Nam mới hết rắc muối vào sự chia cắt, điều chỉ chứng minh một điều duy nhất: các vị là kẻ thất bại. Các vị làm cho những người sinh sau muốn có sự đoàn kết phải có ý nghĩ mà họ tự cảm thấy rất xấu hổ là “Thôi, đợi cho đến khi các cụ ra đi”. Joyce, Sài gòn, Việt namBài viết rất hay. Xin cám ơn tác giả. Ở VN, chúng tôi chỉ nghe nhà nước tuyên truyền một chiều, nên hiểu biết vấn đề "chất độc da cam" rất nông cạn. Chỉ biết những gì Chính Phủ cho mình biết, theo kiểu "Mỹ sai, ta đúng". Rất cám ơn tác giả. Bài viết cũng đã chỉ ra cái ngu của nhà nước VN. Jimmy TranViệc phân chia Nam Bắc trong vụ kiện thật là khôi hài. Ai cũng rõ miền Bắc xâm lăng miền Nam, dùng đường mòn HCM lợi dụng cây cối um tùm ẩn nấp. Người chịu đựng thuốc khai quang là dân miền Nam, khi không phải gánh nợ do vụ xâm lăng. Có kiện thì nên kiện miền Bắc là kẽ gây hấn. Sau đó là nhờ Mỹ viện trợ nhân đạo cho dân miền Nam. Còn các kẻ gây hấn bị như thế là quả báo đấy thôi. Alex Tran, Hoa kỳPhân tích của LS Tạ Văn Tài rất xác đáng. Qua vụ kiện tụng này, dễ dàng nhận thấy sự kém hiều biết, ích kỷ và chính sách kỳ thị người miền Nam của nhà cầm quyền VN hiện nay. Nếu mục đích tối hậu là lợi ích cho những nạn nhân chất da cam người VN, thì chỉ cần những hoạt động kêu gọi trợ giúp nhân đạo là đủ. Các tổ chức từ thiện phi chính phủ ở Mỹ rất mạnh, có khi họ còn làm được nhiều hơn cả chính phủ Mỹ. Những hình thức "cay cú ăn thua", kiện cáo với những từ đao to búa lớn như "tội ác chiến tranh", chỉ làm vấn đề thêm phức tạp, đẩy lui sự ủng hộ của đa số nhân dân Mỹ và cộng đồng người Việt hải ngoại. Chuyện này không làm tổn hại đến các quan chức chính phủ VN chút nào, nhưng những nạn nhân thật sự đang ch! u đựng khổ đau sẽ hứng chịu mọi thiệt thòi. Họ sẽ phải chờ đợi lâu hơn mà chưa chắc đã nhận được trợ giúp như mong muốn, thậm chí có thể mất cả chì lẫn chài. Ngoài ra, như LS Tài đã đề cập, nếu phía VN mở rộng danh sách các nạn nhân cần được giúp đỡ, bao gồm luôn các cựu binh VNCH, thì chẳng những cơ hội thành công chắc chắn cao hơn mà còn là một hành động thiết thực cho "hòa giải dân tộc", một việc luôn được lãnh đạo CSVN hô hào, nhưng chưa bao giờ thành tâm tiến hành. Tại sao đã hơn 30 năm sau chiến tranh, những người đã từng khoác áo lính VNCH và gia đình vẫn còn bị phân biệt đối xử trong nhiều trường hợp? |
Hiện vẫn còn chưa muộn để Hội sử học Việt Nam đánh dấu, tưởng niệm cuộc chiến tranh Biên giới Việt - Trung năm 1979, theo sử gia, Phó Chủ tịch Hội, Giáo sư Vũ Minh Giang. | 'Vẫn còn kịp kỷ niệm chiến tranh 1979' | Cuộc chiến biên giới 1979 để lại hậu quả nặng nề trong quan hệ Trung - Việt. Trao đổi với BBC hôm 16/2/2014, một ngày trước khi tròn 35 năm cuộc chiến tranh do Trung Quốc tấn công toàn tuyến biên giới phía Bắc của Việt Nam, sử gia cho rằng Hội sử học và giới sử có thể tổ chức sự kiện này nhân ngày "kết thúc" cuộc chiến tranh (18/3/1979). Giáo sư Giang giải thích: "Đúng lúc, hay đúng thời điểm, quan điểm riêng cá nhân của tôi thì tôi rất không muốn lấy ngày 17/2 để làm kỷ niệm, hay làm cái gì cả, là bởi vì tôi đã nghiên cứu lịch sử, thì trong tâm thức của người Việt, chưa bao giờ nhớ cái ngày quân thù tấn công ở Việt Nam cả, chưa bao giờ, cái việc ấy là chúng ta buộc phải đứng dậy, "Thế còn thường là kỷ niệm sự kiện chiến thắng oanh liệt nào đó, hoặc là cái ngày sạch bóng quân thù, vị vậy cho nên trong thời gian này, cố gắng tổ chức một hoạt động học thuật nào thì vẫn còn là kịp thời." Hôm Chủ nhật, nguyên thành viên Hội đồng Lý luận trung ương của Đảng Cộng sản nhận định rằng cuộc chiến tranh Biên giới phía Bắc 1979 là một chủ đề "phức tạp" trong quan hệ của hai quốc gia láng giềng cộng sản và ông cũng công nhận cuộc chiến để lại một "hậu quả rất nặng nề" như một di sản trong quan hệ song phương. Ông nói: "Hậu quả rất nặng nề. Tôi nói rằng khi đã có một cuộc chiến tranh, thì nó sẽ thành một vết hằn, thành một cái hố ngăn cách giữa hai dân tộc, nhất là hai dân tộc gần nhau, chữa vết hằn đó thì khó vô cùng." 'Không chuẩn bị chu đáo' Sử gia cũng thừa nhận Hội khoa học Lịch sử vừa qua đã không tổ chức đánh dấu tròn 40 năm trận hải chiến Hoàng Sa mà Trung Quốc phát động trên Biển Đông vào ngày 17/01/1974 nhằm cưỡng chiếm phần lãnh hải biển, đảo khi đó do chính quyền và quân đội Việt Nam Cộng Hòa quản lý và thực thi các quyền chủ quyền. Khi được hỏi về lý do không tổ chức đánh dấu, ông Giang nói: "Khó nói lý do là gì, bởi câu chuyện Hoàng Sa có một chút tế nhị trong mối quan hệ, khó nói hết được, Người dân tưởng niệm chiến tranh biên giới 1979 ở Hà Nội hôm 16/2/2014. "Thế nhưng mà quả thực trước hết không có sự chuẩn bị thật là chu đáo cho sự kiện ấy, thế vì vậy cuối cùng cũng không tổ chức được một sự kiện nào. Lúc đầu, chưa có chủ trương lớn đâu, nhưng mà có một số ý kiến nêu ra, và cũng có kiến nghị lên những cơ quan có chức năng, đấy là cơ quan Hội sử học có thể đứng ra tổ chức một Hội thảo, Một lần nữa, sử gia cho rằng các cuộc xung đột, chiến tranh vài thập niên trở lại đây giữa Trung Quốc và Việt Nam là một chủ đề "nhạy cảm", đặc biệt các sự kiện xung đột ở Hoàng Sa cũng như Trường Sa vẫn còn liên quan tới các vòng thảo luận và quan hệ bang giao hiện nay giữa hai nước. Ông cho biết: "Bởi vì ở đây câu chuyện không chỉ là kỷ niệm sự kiện ấy mà vấn đề Hoàng Sa và Trường Sa còn là những vấn đề đang tiếp tục phải giải quyết và nó rất là khó khăn trong vấn đề của hai nước ở tương lai nữa, chứ không phải như là cuộc chiến tranh đã kết thúc rồi là xong." 'Không hề tráo trở, vô ơn' Nguyên Chủ nhiệm Khoa Lịch sử, cựu Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, cũng bác bỏ quan điểm cho rằng Việt Nam đã "quay mặt", "tráo trở" hay "vô ơn" với Trung Quốc ngay sau cuộc chiến 1975 kết thúc, tỏ ra 'kém khéo léo' trong xử lý quan hệ đối ngoại, dẫn đến việc Trung Quốc đã thay đổi lập trường và 'chuyển sang thù địch' với VN, một phần của nguyên nhân cuộc chiến tranh đã làm hàng chục nghìn bộ đội, cán bộ và thường dân Việt Nam bị chết hoặc thương tật đầu năm 1979. Ông Giang nói: "Nếu như nói rằng là đã có một xử lý không đúng, rồi quay mặt, rồi tráo trở, rồi đi về phía Liên Xô, thì cái đánh giá như thế là hoàn toàn sai." Nhân dịp này, Giáo sư Giang cũng nhắc lại vấn đề chính quyền Việt Nam đã xử lý ra sao với "Hoa kiều" ở Việt Nam và quan điểm của Đảng và Nhà nước VN với kiều dân Trung Quốc khi đó. Ông nói: "Người Hoa là cả một chiến dịch sử dụng người Hoa như một công cụ, hồi đó, chính Trung Quốc nói là đạo quân thứ 5, Hoa Kiều là đội quân thứ năm, thì rất tội nghiệp cho những đồng bào gốc Hoa, nhưng mà rõ ràng đây là có những ý đồ chính trị đằng sau đó." Mở đầu cuộc trao đổi với BBC hôm 16/2, sử gia bình luận về lời kêu gọi và một số điểm khuyến nghị mà một nhóm nhân sỹ, trí thức và quần chúng vừa loan bố trên mạng xã hội từ trong Việt Nam hôm 12/2, kêu gọi tổ chức và cho phép tổ chức đánh dấu kỷ niệm chính thức 35 năm cuộc chiến. Ông Giang nói: "Tôi nghĩ rằng những lời khuyến nghị đó rất đông đảo mọi người cho là hợp lý thôi và cần phải đồng tình, bởi vì sao, bởi vì cuộc chiến tranh này là con em chúng ta với tinh thần vì nước quên thân, hy sinh vì độc lập của đất nước, ngã xuống, thì chúng ta phải trân trọng, phải biết ơn." "Đương nhiên đấy là những người đã hy sinh vì Tổ quốc, mà nếu tôi không nhầm thì có gì đâu mà phải trả (lại vị trí xứng đáng), những người hy sinh ở đó khi làm nhiệm vụ đều là liệt sỹ cả đấy chứ", có phải là không đâu, có lẽ ý của những người đề xuất là như vậy chăng?" "Thế còn cái thứ hai, tôi nghĩ rằng việc kỷ niệm chính thức nhà nước thì cũng là một đề nghị theo tôi là chính đáng. Thế nhưng mà còn bất cứ một quốc gia nào, trước những vấn đề lịch sử nhạy cảm, như chúng ta thấy câu chuyện liên quan Nhật Bản - Hàn Quốc, Nhật Bản - Trung Quốc, thì đôi khi những người gánh trọng trách quốc gia hoặc phải có trách nhiệm về mặt chính trị, thì lại có những cân nhắc." 'Bài học bao trùm với VN' Tuy nhiên, theo sử gia, điều công bằng mà Việt Nam phải lưu ý là "những người hy sinh ấy" cũng phải được trân trọng, về theo ông, về phương diện thể hiện ra thực tế, thì những người đã hy sinh trong cuộc chiến Biên giới 1979 cũng phải luôn được coi như "những người hy sinh khác", ở trong các lần chiến tranh khác "bảo vệ độc lập của Tổ quốc." Bình luận về ý kiến của một sử gia đồng nghiệp, Giáo sư Trần Đức Cường, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử VN, mới đây nói với BBC về bài học "cảnh giác" cần được rút ra sau tròn 35 năm cuộc chiến, Giáo sư Giang nói: "Bài học cảnh giác tôi hoàn toàn nhất trí thôi, bởi vì nhất là đối với những quốc gia mà cứ xểnh ra là họ tấn công, và kinh nghiệm cho thấy cứ khi nào mình gặp khó khăn, thì họ lại tấn công, thì đó là bài học, "Nhưng bài học ấy là bài học mang tính sách lược, mặc dù rất lâu dài, bài học chiến lược là bài học "lòng dân", Việt Nam muốn đứng vững thì phải yên dân." Theo ông Giang, chính quyền phải tạo được lòng tin với dân và theo ông đây mới là "bài học lớn." Ông nói: "Chứ còn bài học đối sách với phiên bang, với ngoại bang v.v..., thì là những bài học rất quan trọng, cực kỳ quan trọng, nhưng mà cái cốt lõi để có được tất cả đấy, là bài học yên lòng dân. "Vì vậy sự kiện này nếu được nói ở đâu thì tôi cũng sẽ nói rằng hãy lắng nghe tâm tư của nhân dân và làm theo ý nguyện của đại đa số nhân dân, khi đã có nhân dân, thì có tất cả. Bài học ấy là bài học lớn, là bài học bao trùm đối với Việt Nam" sử gia nói với BBC. |
Không hẳn thiết bị nào được theo tàu vũ trụ lên Mặt Trăng cũng là công nghệ hiện đại đắt tiền, mà còn có cả những món đồ kỳ quặc thú vị. | 50 năm chinh phục Mặt Trăng qua 50 con số: Dùng băng dính sửa tàu vũ trụ | 18: Là số lượng các tên gọi được đặt cho tàu vũ trụ Apollo Người Mỹ thứ hai bay vào không gian, Gus Grissom, đặt tên cho khoang tàu Mercury của ông là Liberty Bell 7 - biểu tượng cho lòng ái quốc, nền độc lập của Hoa Kỳ, và tượng trưng cho bảy phi hành gia đầu tiên của Nasa. Chinh phục Mặt Trăng: Những người hy sinh vì Apollo Chinh phục Mặt Trăng: Mỹ vung tiền để thắng Liên Xô Chinh phục Mặt Trăng: Những hình ảnh đẹp nhất Apollo 11 chụp được Chuyến bay dưới quỹ đạo kéo dài 15 phút của Grissom vào tháng 7/1961 diễn ra tốt lành, nhưng không lâu sau khi trở lại Trái Đất, ngòi kích nổ bật mở cửa tàu nổ trước dự kiến. Khi tàu vũ trụ bị nước tràn vào, nhà phi hành vũ trụ bò ra, gần như chết đuối trước khi trực thăng cứu hộ tìm thấy ông. Khi Grissom nhận chỉ huy sứ mệnh Gemini đầu tiên, hành trình gồm hai phi hành gia vào năm 1965, ông chọn cái tên Molly Brown, được đặt theo tên của Molly Brown Không Thể Chìm (Unsinkable Molly Brown), một vở nhạc kịch nổi tiếng ở Broadway. Nasa thích đặt tên cho tàu này là Gemini 3 nhưng sau khi Grissom đề xuất gọi nó là tàu là Titanic, họ cảm thấy mềm lòng. Chúng ta sẽ không bao giờ biết Grissom định gọi tàu vũ trụ đầu tiên Apollo của ông, Apollo 1 là gì. Ông thiệt mạng trong trận hoả hoạn thảm khốc ở bệ phóng tàu vào tháng 1/1967, cùng với hai phi hành gia khác là Roger Chaffee và Ed White. Với hai chuyến bay Apollo đầu tiên có người lái - Apollo 7 và 8 - có vẻ như kỷ nguyên đặt tên cho tàu vũ trụ đã kết thúc. "Chúng tôi được gọi là tàu Apollo 7, tên nghe có vẻ hay," phi hành gia Walt Cunningham nói. "Số bảy là con số đẹp." "Tôi cố gắng thiết kế miếng dán trên trang phục giống như hình ảnh phượng hoàng hồi sinh từ ngọn lửa nhưng họ không thích thế," ông nói. "Họ thậm chí thực sự chẳng muốn chúng tôi đặt tên cho tàu vũ trụ, vì vậy chúng tôi đã không có một con tàu mang danh tính riêng." Nhưng với tàu Apollo 9, Houston gặp phải vấn đề. Từ nay trở đi, các sứ mệnh sẽ có hai tàu vũ trụ - một khoang điều khiển và một tàu đáp - và bộ phận điều khiển bay cần phải có tên hiệu để phân biệt giữa hai tàu. Chuyện đặt tên lại quay trở lại. Một số cái tên về sau trở nên nổi tiếng không thua gì các phi hành gia. Nhiều chiếc trong số 18 tàu vũ trụ được gọi bằng những cái tên có vẻ mờ nhạt và nặng tính ái quốc. Tàu Apollo 11 có tàu đáp mang tên Đại Bàng (Eagle) và tàu mẹ được gọi là Columbia, đặt theo tên chiếc tàu vũ trụ Columbiad trong tiểu thuyết viễn tưởng của Jules Verne. Khoang điều khiển của tàu Apollo 14 có tên là Kitty Hawk, là nơi diễn ra chuyến bay đầu tiên của anh em nhà Wright. Những người cuối cùng đáp xuống Mặt Trăng bằng tàu đáp Challenger [Người Thách Thức] - ý chỉ sự thách thức trong tương lai. Gus Grissom gần như bị chết đuối do khoang tàu Liberty Bell 7 không tách ra đúng cách khi rơi xuống Tuy nhiên, một số tên hiệu đã bắt nhịp ngay với văn hóa đại chúng thời thập niên 1960. Tàu Apollo 10 có Snoopy và Charlie Brown, lấy tên từ bộ phim hoạt hình về chú chó Peanuts. Và tàu Apollo 16 có khoang điều khiển tên là Casper, được đặt tên theo con ma thân thiện trong phim hoạt hình. 5,50: Là giá của các lá cờ tung bay trên Mặt Trăng, tính bằng đô la Mỹ Hình ảnh các phi hành gia cắm cờ Mỹ trên Mặt Trăng là một trong những hình ảnh trường tồn nhất của chương trình Apollo. Nhưng việc này suýt nữa đã không xảy ra. Thay vào đó các giám đốc ở Nasa đã bàn tới ý tưởng cắm cờ Liên Hiệp Quốc vì quan ngại rằng cờ Mỹ mang hàm ý Hoa Kỳ chiếm được Mặt Trăng. Vận tốc, khoảng cách khi chinh phục Mặt Trăng Chuyện sức khoẻ, thuốc men, chữa trị trong hành trình đến Mặt Trăng Chinh phục Mặt Trăng và sự ra đời của lò vi sóng Cuối cùng, sau rất nhiều thảo luận và chỉ ba tháng trước khi chuyến đáp tàu xuống Mặt Trăng lần đầu tiên, các kỹ sư bắt đầu làm việc với nhóm làm cờ Mặt Trăng. Họ đặt mua một lá cờ nilon có kích cỡ 91cm x 152cm với giá 5,50 đô la Mỹ từ catalog chính phủ (tính theo thời giá hiện nay thì tương đương với 38 đô la Mỹ), và cột cờ bằng kim loại giá 75 đô la Mỹ (tương đương 523 đô la Mỹ bây giờ). Cột cờ được thiết kế để có thể cắm sâu vào đất Mặt Trăng và có một khung ngang phía trên kéo ra để lá cờ được dăng ra như tấm mành. Câu hỏi sau đó được nêu lên là phải xếp lá cờ thế nào để bỏ vào tàu đáp mặt trăng. Khu vực chứa đồ bên trong đã được nghĩ tới, vì vậy các kỹ sư thiết kế một hộp gắn vào chiếc thang trên tàu đáp. Nó phải là vật liệu không bắt lửa để chống lại nhiệt độ từ động cơ. Mãi sau này lá cờ mới được đưa vào tàu đáp mặt trăng cùng với bảng kỷ niệm chương trong buổi sáng chuẩn bị phóng tàu, khi tàu đáp đã được đưa lên đỉnh tên lửa. Dù Neil Armstrong và Buzz Aldrin đã thực hành gắn lá cờ trong môi trường giả lập, nhưng đến lúc trong thực tế, họ phải vất vả mới cắm được nó xuống bề mặt Mặt Trăng. Họ cũng gặp khó khăn, không mở được hết thanh ngang phía trên, khiến cho lá cờ hơi bị nhăn - đây là một trong những yếu tố dẫn đến đủ loại thuyết âm mưu về Mặt Trăng. Khi họ cất cánh rời khỏi bề mặt Mặt Trăng, Aldrin nói ông thấy cột cờ ngả xuống vì bị động cơ thổi mạnh. Một trong những lá cờ mà phi hành đoàn tàu Apollo 11 cắm đã bị đổ ngã khi tàu đáp mặt trăng cất cánh Nhờ những bức ảnh do vệ tinh Quỹ đạo Do thám Mặt Trăng (LRO) của Nasa chụp lại, chúng ta mới biết những lá cờ của tàu Apollo tồn tại ra sao trong suốt 50 năm qua. Chinh phục Mặt Trăng và sự ra đời của lò vi sóng Máy tính khổng lồ chinh phục Mặt Trăng TQ, châu Âu và tham vọng lên Mặt Trăng định cư Đưa người lên Mặt Trăng: canh bạc đầy rủi ro của Mỹ Hình ảnh từ vệ tinh LRO có vẻ khẳng định rằng lá cờ tàu Apollo 11 cắm đã ngả nhưng những lá cờ từ các sứ mệnh Apollo khác vẫn đứng vững. Tuy nhiên, sau nhiều thập niên dưới ánh mặt trời khắc nghiệt, có vẻ như tất cả chúng đã bạc màu trắng xóa. 25: Là chiều dài của cuộn băng keo được đưa lên Mặt Trăng, tính bằng bộ Anh (feet) Nếu có một vị cứu tinh hết lần này đến lần khác cứu các sứ mệnh không gian của Hoa Kỳ trong 50 năm vừa qua, thì đó chính là cuộn băng keo. Trong các sứ mệnh Apollo, băng keo được sử dụng vào đủ mọi việc, từ dán chặt các công tắc, gắn các thiết bị bên trong tàu vũ trụ, cho đến việc vá một chỗ rách trên trang phục phi hành gia, và trong sứ mệnh Apollo 17, băng keo được dùng làm chắn bùn cho chiếc xe địa hình Mặt Trăng. Trong sứ mệnh Apollo 13, băng keo đã giúp cứu mạng phi hành gia Jim Lovell, Jack Swigert và Fred Haise. Sau khi họ thực hiện sứ mệnh được 56 giờ, một vụ nổ đã phá hỏng các pin nhiên liệu trên khoang điều khiển và phi hành đoàn phải chui vào khoang tàu đáp mặt trăng để lánh nạn. Nhưng có một lỗi trong thiết kế: những chiếc thùng kim loại được thiết kế để thu khí CO2 trong khí quyển trong tàu đáp mặt trăng có hình tròn, và các thùng kim loại ở khoang điều khiển là hình vuông. Và không có đủ lượng thùng hình tròn để giúp các phi hành gia sống sót. Để sống sót, các phi hành gia sẽ phải lắp sao cho những thùng kim loại hình vuông trong khoang điều khiển vừa vào các lỗ hình tròn trên khoang tàu đáp. Các kỹ sư ở phòng điều khiển bay đã phải làm việc liên tục để nghĩ ra cách sửa chữa, chỉ với những vật liệu mà phi hành gia có trên tàu vũ trụ. Và băng keo được dùng để dán mọi thứ lại với nhau. "Vì vậy, chúng tôi nghĩ cách sử dụng các rãnh trên khoang điều khiển, bằng cách dán một chiếc vòi vào để nó có thể đi qua rãnh đó vào khoang tàu đáp mặt trăng và sau đó hút khí CO2 ra," John Whalen, kỹ sư làm việc ở hệ thống môi trường tàu vũ trụ nói. "Họ mất một lúc mới dán được vào nhưng ơn Chúa, nó hoạt động - và đó là cách chúng tôi cứu tất cả mọi người." 398: Là số lượng các phong bì có dán tem thư được đưa lên Mặt Trăng (Apollo 15) Mỗi phi hành gia đều đem theo các vật lưu niệm vào không gian - một ít thứ là lý do cá nhân hay tình cảm, và một ít là về gia đình, bạn bè, và một ít là vì lợi nhuận. Đến thời điểm của tàu Apollo 15, việc đem theo bì thư có dán tem và dấu bưu chính lên Mặt Trăng đã được chấp nhận. Trong suốt chương trình không gian, Nasa làm ngơ để cho các phi hành gia tự sắp xếp việc này. Họ không bao giờ hỏi phi hành đoàn mang theo gì trong phần tư trang được cho phép trong Bộ Dụng cụ Cá nhân. Đó là chính sách không chính thức mà sau này cơ quan không gian đã phải hối hận. GIống như các phi hành gia đi trước, phi hành đoàn của Apollo 15, gồm có Dave Scott, Al Worden, và Jim Irwin - đồng ý mang theo một số bì thư lên Mặt Trăng, qua một người trung gian, thay mặt cho một công ty kinh doanh tem. Theo như các phi hành gia hiểu, hợp đồng là số lượng tem đó sẽ không được bán cho đến khi họ rời chương trình không gian. Tiền thu được sẽ được gửi vào tài khoản tiết kiệm của gia đình họ. Trong cuốn hồi ký của mình, Worden sau đó mô tả vụ việc là "không nghi ngờ gì, đó là lỗi lầm tồi tệ nhất tôi từng phạm phải." Scott mang theo đám phong bì lên Mặt Trăng trong một gói hành lý dán kín trong bộ trang phục phi hành gia của ông. Nhưng trong vài tuần sau khi họ bay trở về Trái Đất, tuy không được sự cho phép của các phi hành gia nhưng một số chiếc đã được chào báo. Phi hành đoàn trả lại phần lợi nhuận và đề nghị công ty đó giữ các con tem lại. Nhưng đã quá trễ. Nasa muốn đem họ ra để nêu gương. Hệ lụy từ vụ việc đã dẫn đến những khiển trách, một cuộc điều tra của Thượng viện và kết thúc sự nghiệp của các phi hành gia. Trong một thời gian, vụ việc gây tranh cãi đã che mờ cả sứ mệnh không gian quan trọng về khoa học này. Khi những con tem đã bay tới Mặt Trăng được tung ra bán, chúng đã gây ra một cuộc khủng hoảng cực kỳ lớn và kết thúc sự nghiệp của cả ba phi hành gia Những đồ vật khác mà phi hành đoàn đã đem tới Mặt Trăng có cờ, kỷ niệm chương, và, cũng trong sứ mệnh Apollo 15, họ mang theo một bức tượng nhỏ tượng trưng cho những phi hành gia đã hy sinh. Phi hành gia Charlie Duke từ tàu Apollo 16 đã để lại bức ảnh gia đình ông tại Mặt Trăng. Ngày nay, những vật thể đã được đưa tới Mặt Trăng có thể trị giá hàng chục ngàn bảng Anh khi đưa ra đấu giá. 500: Là số lượng hạt giống được đưa đến Mặt Trăng Trước khi trở thành phi hành gia, Stuart Roosa làm nghề còn nguy hiểm hơn. Ông là là lính cứu hỏa nhảy dù - là lực lượng cứu hỏa được huấn luyện cao cấp nhảy dù xuống những khu rừng xa xôi để chữa cháy. Khi được chỉ định là phi công tàu vũ trụ trên khoang điều khiển tàu Apollo 14 vào tháng 1/1971, Lực lượng Bảo vệ Rừng Hoa Kỳ một lần nữa kêu gọi sự giúp đỡ của ông. Các nhà khoa học muốn biết liệu hạt giống có bị ảnh hưởng bởi tình trạng không trọng lực không. Roosa đồng ý mang 500 hạt giống, gồm hạt cây gỗ gõ đỏ Mỹ, cây thông, gỗ sung dâu, linh sam và bạch đàn. Ông đã mang các hạt giống này trong hành lý cá nhân qua 238.855 dặm đường đến Mặt Trăng, bay quanh quỹ đạo Mặt Trăng 34 lần trước khi trở về Trái Đất. Các hạt giống sống sót qua hành trình nhưng trong quá trình tẩy trùng (là một quy trình bảo vệ Trái Đất khỏi bệnh dịch có thể đem về từ Mặt Trăng), hộp đựng hạt giống bị bật nắp. Các nhà khoa học lo lắng rất nhiều hạt có thể bị mất hoặc bị hỏng. Tuy nhiên, khi được trồng, hầu hết các hạt giống đưa vào không gian đều lớn thành cây non khỏe mạnh, không khác biệt gì nhiều giữa những hạt bay lên Mặt Trăng và những hạt bình thường ở Trái Đất. Hậu duệ của "Cây Mặt Trăng" vẫn tiếp tục được trồng Cây mọc từ những hạt giống này được gọi là "Cây Mặt Trăng". Chúng được trồng khắp nơi trên thế giới, trong đó có Trung tâm Không gian Kennedy ở Florida và trong vườn Nhà Trắng. Một cây sung dâu nằm gần mộ Roosa ở Nghĩa trang Quốc gia Arlington ở bang Virginia. Những cây này và thế hệ thứ hai của Cây Mặt Trăng, sinh trưởng từ các nhánh chiết mà phi hành gia mang theo, sẽ tiếp tục là di sản sống từ những sứ mệnh Apollo rất lâu sau khi các phi hành gia qua đời. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future. |
Hôm nay là ngày cuối cùng trong nhiệm kỳ của phóng viên Nguyễn Hùng ở Bangkok. | Từ đảo chính, nghĩ về dân chủ Thái Lan | Anh ghi lại cảm nhận về thời gian hai tháng tại đây, trong đó có cuộc đảo chính trong tháng Chín vừa qua. Khi tôi từ Luân Đôn sang Bangkok tôi không hề mảy may nghĩ rằng tôi sẽ chứng kiến cuộc đảo chính thứ 19 trong hơn 70 năm qua ở Thái Lan. Và nó diễn ra đúng vào ngày 19 tháng Chín. Khi tôi đến Thái Lan còn được coi là ngọn hải đăng của dân chủ ở Đông Nam Á, lúc tôi về lệnh cấm tụ họp quá năm người vì mục đích chính trị vẫn còn có hiệu lực. Khi tôi đến ông Thaksin còn là thủ tướng đầu tiên thắng cử trong ba lần liên tiếp và còn có khả năng dẫn đảng Thai Rak Thai của ông thắng cử thêm một lần nữa. Khi tôi về đảng Thai Rak Thai đang có nguy cơ tan rã và ông Thaksin đã trở thành người tị nạn ở Luân Đôn. Nhưng người ta nói ở trong chăn mới biết chăn có rận. Chỉ có người Thái mới có thể giải thích được tại sao họ chào đón những người lính thực hiện cuộc đảo chính lần thứ 19 này trong khi đó chính họ đã từng ném chai lọ vào những quân nhân thực hiện cuộc đảo chính hồi năm 1991. Có lẽ tôi phải nói thêm là chỉ có người Thái trung lưu mới giải thích được. Tiếng nói của người nông dân vẫn luôn khó tới được truyền thông đại chúng ngoại trừ trường hợp họ tới biểu tình ở thủ đô. Mà trong những ngày qua, biểu tình là thứ xa xỉ mà các vị tướng chỉ dành cho những người ủng hộ họ. Lũng đoạn chính trường Theo cách giải thích của giới trung lưu Thái Lan, ông Thaksin đã lũng đoạn chính trường, bổ nhiệm những người thân thích, họ hàng cũng như bạn bè vào các cơ quan công quyền. Ngoài ra chuyện ông bán công ty viễn thông Shin Corp của gia đình ông cho công ty nhà nước Temasek của Singapore mà không trả một đồng tiền thuế là giọt nước làm tràn ly. Người ta nói rằng giá ông Thaksin bỏ ra một ít tiền từ khoản bán công ty để làm từ thiện, giá ông tạm thời xa rời chính trị trong một thời gian, giá như ông đừng đẩy các mâu thuẫn giữa ông và các đối thủ lên đỉnh điểm có lẽ ông đã không phải chịu số phận như vừa qua. Và trong cái nhìn của tầng lớp trung lưu của Thái Lan, cách xử sự của ông Thaksin đã vượt quá các ranh giới mà người Thái trung lưu có thể chấp nhận được. Khi tôi về quê ông Thaksin tại Sankaempaeng ở Chiang Mai, phải vất vả lắm tôi mới tìm được một người ủng hộ ông. Và dĩ nhiên đó là một người nông dân. Người ta nói ông Thaksin đã có nhiều chính sách mị dân và điều này có lẽ không sai. Dưới thời ông, người dân có thể tới các bệnh viện khám chữa bệnh chỉ với giá 30 baht, tức chưa đầy một đô la Mỹ. Ông cũng có các chương trình tín dụng cho nông dân, những chương trình mà người ta nói rằng chỉ làm cho nông dân thêm nặng nợ. Người ta cũng nói chương trình y tế 30 baht của ông đã gây ra những vấn đề trầm trọng cho ngân sách. Vấn đề dân chủ Và những gì xảy ra tại Thái Lan làm cho người ta phải suy nghĩ về dân chủ. Với các chính sách ủng hộ người nông dân mà trên thực tế là giới trung lưu và thượng lưu phải đóng thuế để đài thọ, ông Thaksin có thể phớt lờ các đòi hỏi của giới trung lưu và thượng lưu vốn chiếm một phần nhỏ nếu đem so với đa số dân nghèo ở Thái Lan. Đây là điều chưa từng có trong lịch sử của đất nước này. Cho tới trước khi ông Thaksin lên cầm quyền, đòi hỏi của giới thượng lưu và trung lưu luôn được chú ý tới trước và đặt lên trên đòi hỏi của những người nông dân. Nhưng với sự ủng hộ của đa số dân nghèo mà ông Thaksin bị cáo buộc là đã mua chuộc họ, vị cựu thủ tướng đã có thể hành xử theo cách của riêng ông vì ông luôn có thể chiến thắng trong bầu cử. Nhưng tại Thái Lan còn có một nhân vật có ảnh hưởng rộng lớn và có uy tín với người dân hơn tất cả các chính trị gia, đó là Vua Bhumipol Adulyadej. Người ta nói rằng nếu không có ông, cuộc đảo chính vừa rồi có lẽ đã không thể xảy ra và không xảy ra với sự yên ổn tới lạ thường. Chính Vua Bhumipol đã tỏ rõ ông không hài lòng với ông Thaksin và uy tín cũng như sự tôn sùng như thánh sống của người dân Thái Lan đối với ông đã khiến cho xã hội Thái ổn định trong những ngày khó khăn vừa qua. Cái nhìn so sánh Nếu so với nước Anh, một nước cũng có hoàng gia và cũng là một nền dân chủ, Thái Lan có nhiều khác biệt. Thứ nhất, hoàng gia Anh không phải là đề tài cấm kỵ đối với báo chí. Báo giới có thể đặt ra câu hỏi liệu có nên bỏ ra mỗi năm hơn ba tỷ bảng Anh để duy trì hoàng gia hay không? Các câu chuyện về đời tư của các thành viên hoàng gia thường xuyên xuất hiện trên các trang báo. Thứ hai nền dân chủ của Anh đã ở mức độ phát triển cao và người dân sẵn sàng đóng thuế để phát triển các dịch vụ xã hội trong đó có dịch vụ y tế hoàn toàn miễn phí. Tại Thái Lan dường như giới trung lưu còn chưa sẵn sàng để làm điều này. Và đây sẽ là một thách thức cho nền dân chủ ở Thái Lan trong tương lai khi mà một bộ phận thiểu số có ảnh hưởng lớn hơn tới chính sách chỉ vì họ đóng góp nhiều hơn vào ngân sách và dễ tiếp cận các chính trị gia hơn. Ngoài ra giới trung lưu Thái Lan cũng đang lo ngại rằng tầng lớp dân nghèo ở nông thôn chỉ quan tâm tới những vấn đề sát sườn và bỏ phiếu theo những vấn đề nhỏ nhặt, không nghĩ tới lợi ích quốc gia. Chính quyền dân sự được lập ra trong một năm tới đây theo lời hứa của giới quân đội sẽ có nhiệm vụ không nhỏ khi phải cân bằng quyền lợi của hai tầng lớp này. Một điều khác không thể không nói tới ở Thái Lan chính là vai trò của đạo Phật. Phật giáo và tư tưởng của nó chi phối cuộc sống hàng ngày của người dân. Một trong những việc làm đầu tiên của tân Thủ tướng Thái Lan, tướng về hưu Surayud là tới thăm một đại lão hòa thượng. Khi tôi tới thăm Chiang Mai, tôi cũng chứng kiến cảnh tướng lĩnh tới nhận lời ban phước và phẩm vật của một sư trụ trì một ngôi chùa địa phương. Có vẻ như Phật giáo, hoàng gia và chính quyền là thế chân vạc khá vững vàng ở Thái Lan. Thói quen dân chủ Bất chấp những xáo trộn gần đây trong chính trường Thái Lan, tôi chưa bao giờ có cảm giác bị gò bó trong xã hội này. Ngay cả trong những ngày đảo chính, tôi có thể đi khắp nơi, phỏng vấn bất kỳ ai. Có những anh lính tốt bụng còn gọi cả di động cho thủ trưởng để xin cho tôi được phỏng vấn. Có những vị tướng gọi cho người phiên dịch của tôi để báo rằng ông sẽ có mặt ở đâu trong nửa tiếng tới để tôi có thể tới phỏng vấn. Đó là cách làm việc và suy nghĩ của những người đã có nhiều năm sống trong nền dân chủ. Nếu người ta sẵn sàng xuống đường biểu tình với số đông chống ông Thaksin như thời gian vừa qua, có lẽ họ cũng sẽ không ngần ngại xuống đường nếu giới quân đội không giữ lời hứa khôi phục dân chủ hoàn toàn sau một năm. Có vẻ như dân chủ là thứ trái cấm mà người Thái đã được nếm thử và không ai có thể bắt họ nhịn ăn trái cấm đó lâu được. Tôi tin rằng Thái Lan sẽ lại trở thành ngọn hải đăng của dân chủ ở Đông Nam Á trong thời gian tới đây. Một số chuyên gia chính trị Thái Lan nói cuộc đảo chính vừa rồi là bước lùi để tiến hai bước. Hy vọng nhận định của họ sẽ được thực tế chứng minh. |
Năm 2005 sẽ là thời gian các xu hướng toàn cầu đã xuất hiện trong giai đoạn chuyển từ thế kỷ 20 sang thế kỷ 21 bộc lộ rõ hơn và gây tác động sâu rộng đến toàn thế giới. | Thế giới năm 2005 có gì mới? | Vai trò của Liên Hiệp Quốc hay các chính sách nội bộ của Liên Hiệp Châu Âu sẽ là đề tài lớn nếu ta nhìn vào động lực bên trong các tổ chức quốc tế. Nhưng châu Phi, Đông và Nam Á cùng Nam Mỹ cũng không kém phần quan trọng bên cạnh Bắc Mỹ và Trung Đông. Tác động của khoa học kỹ thuật như điện thoại di động, Internet, truyền thông kỹ thuật số lên kinh tế và chính trị cũng là những yếu tố rất quan trọng. Cải tổ Liên Hiệp Quốc? Ai cũng biết cán cân quyền lực trong tổ chức mang tên Liên Hiệp Quốc nằm trong tay chỉ có năm quốc gia thành viên thường trực Hội Đồng Bảo An. Đây là kết quả của ‘thế trận’ quốc tế hình thành sau Thế Chiến Hai với chỉ một thay đổi lớn là CHND Trung Hoa thay Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) ở giai đoạn sau của Chiến Tranh Lạnh. Từ đó đến nay, các nước Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Nga và Trung Quốc có tiếng nói quyết định trong mọi vấn đề chính của LHQ liên quan đến chiến tranh và hòa bình trên thế giới. Nhưng cán cân dân số, thu nhập quốc dân, sức phát triển công nghệ của các quốc gia đã thay đổi nhiều trong những năm qua, đòi hỏi Hội Đồng Bảo An phải mang tính đại diện cao hơn nữa. Nếu nói về kinh tế thì Nhật Bản và Đức rõ ràng là muốn có tiếng nói tương xứng hơn với tầm vóc của họ. Đức cũng đông dân hơn Pháp ở châu Âu, Brazil có số dân đông hơn của cả Anh và Pháp cộng lại. Ấn Độ có dân số chỉ sau Trung Quốc và lớn hơn nhiều so với Mỹ. Hiện cũng chưa có một nước châu Phi nào trong Hội Đồng Bảo An và ứng viên có tham vọng có thể là Nigeria hay Nam Phi. Tại vùng Trung Đông thì Ai Cập cũng là một ứng viên mạnh, đại diện cho các nước Hồi Giáo. Mà nếu đã nói đến nước Hồi Giáo thì tại sao không phải là Indonesia, nước có số tín đồ theo tôn giáo này lớn nhất thế giới, đồng thời có thể đại diện cho vùng Đông Nam Á? Nhưng vấn đề cải tổ LHQ sẽ không phải là nước nào muốn vào mà là chuyện nước này ngăn không muốn cho nước kia vào. Ví dụ Trung Quốc không muốn Nhật Bản ngồi ngang hàng với mình trong HĐBA, các nước nói tiếng Tây Ban Nha ở Nam Mỹ cũng không muốn Brazil vốn dùng tiếng Bồ Đào Nha làm đại diện cho mình. Ấn Độ vào được thì sao Pakistan không được vào và nếu cho Đức vào nữa thì có phải châu Âu lại được đại diện quá mức? Cho EU vào với một ghế riêng thì Anh với Pháp làm gì đây với tư cách là thành viên EU? Cũng có ý kiến muốn chia lại cách bỏ phiếu trong HĐBA, tăng số nước không thường trực lên hay kéo dài nhiệm kỳ của họ v.v. Tóm lại, ai cũng thấy LHQ cần phải được cải tổ để phản ánh tốt hơn cục diện toàn cầu hiện nay nhưng cải tổ như thế nào còn là cả một vấn đề. Hoa Kỳ-châu Âu và Trung Đông Tổng thống Mỹ cũng rảnh tay hơn vì không còn bị ràng buộc bởi nhu cầu tái đắc cử nữa. Vì thế nhiều người hy vọng TT Bush sẽ tích cực đưa Hoa Kỳ vào giải quyết một loạt vấn đề nóng bỏng ở Trung Đông, từ Iraq, Iran đến Israel-Palestine. Cuộc bầu cử ở Iraq tháng Giêng 2005 sẽ là cú thử thách đầu tiên. Chuyến công du đầu xuân của ông Bush sẽ là châu Âu vì tòa Bạch Ốc quá hiểu tầm quan trọng của các đồng minh châu Âu mà đầu tiên là Anh trong việc giải quyết mọi vấn đề của Trung Đông. Tuyến quan hệ Hoa Kỳ-châu Âu và Trung Đông như vậy sẽ vấn là tuyến chủ đạo trong quan hệ quốc tế năm 2005. Chuyện Trung Đông nằm trong một mạch dài hơn là chủ nghĩa khủng bố của những nhóm cực đoan mang danh Hồi Giáo. Đây là vấn đề còn thu hút Hoa Kỳ và Phương Tây trong nhiều năm tới, và năm 2005 cũng sẽ chỉ là một trang trong cả cuốn sách. Bởi ít nhà bình luận nào dám lạc quan rằng Hoa Kỳ có thể tiêu diệt được chủ nghĩa khủng bố trong thời gian vài ba năm. Các ý kiến cho rằng cuộc xung đột không chỉ mang tính quân sự mà chủ yếu có lý do xung khắc về hệ giá trị tuy không phải là 'xung đột văn minh' như Samuel Huntington đánh giá. Châu Âu và vấn đề di dân Nhưng một nước khác tuy nhỏ cũng quan trọng trong bức tranh châu Âu năm tới. Đó là Hà Lan với các căng thẳng gia tăng vì xung khắc văn hóa quanh đề tài di dân. Những gì sắp xảy ra với cuộc trưng cầu dân ý ở Hà Lan, vốn là một hình mẫu của xã hội đa văn hóa, có thể sẽ là phản ánh vấn đề rộng hơn tại EU. Sự lo ngại về khác biệt tôn giáo không phải là tuyến Thiên Chúa Giáo-Hồi Giáo mà là quan hệ giữa văn hóa thế tục của tất cả các nước EU với sinh hoạt có khi ‘ngoài luồng’ của một số nhân vật đạo Hồi. Các đảng chính trị lớn nếu không khéo xử lý vấn đề này sẽ dễ bị các nhóm cực đoan bài ngoại chiếm diễn đàn. Có thể cách giải quyết là như ý của chính trị gia Pháp Nicolas Sarkozy, người có cơ hội thành tổng thống trong tương lai. Ông Sarkozy, bản thân là người gốc di dân, cho rằng cần giúp tạo dựng ra một dòng Hồi Giáo kiểu Pháp, chấp nhận các giá trị của nền cộng hòa. Kiểm soát thị trường lao động, chế độ hưu trí, an sinh xã hội là vấn đề khiến cả Hoa Kỳ và EU phải đối mặt trong năm 2005. Các nước trong EU cũng bắt đầu nhìn nhận một sự thực là dân số bản địa ngày một già đi và sinh suất thấp cần được giải quyết bằng những cách khác nữa chứ không đơn giản là ‘nhập người’, dù hợp pháp. Còn tại Hoa Kỳ cán cân dân số và sắc tộc đã chuyển biến rõ trong kỳ bầu cử năm 2004 với nhóm cử tri gốc Hispanic ngày một lớn mạnh và đang dần dần chuyển lên sinh sống ở các bang miền Đông Bắc, chứ không còn tập trung ở vùng miền Tây Nam truyền thống. Quan hệ Trung Quốc và Ấn Độ Trung Quốc có cơ sở hạ tầng rất tốt ở các đặc khu duyên hải để sản xuất hàng xuất khẩu số lượng ồ ạt. Trung Quốc cũng có vốn tư bản rất lớn tích lũy qua hơn 20 năm mở cửa, cộng với nguồn tiền nước ngoài đổ vào. Trung Quốc cũng có mặt mạnh là con người -lao động nội địa giá thành thấp, cộng đồng người Hoa ở khắp thế giới-và khả năng dùng kỹ thuật cao trực tiếp hoặc gián tiếp qua Hong Kong, Đài Loan và Singapore. Ấn Độ thì có thế mạnh về dịch vụ như công nghệ thông tin ở Bangalore, nhân lực nói tiếng Anh thành thạo, kinh nghiệm kinh doanh quốc tế nhờ luật Anh để lại. Hai nước đã xích lại gần nhau trong thời gian qua để cùng tìm giải pháp cho vấn đề Pakistan-Ấn Độ. Nhưng nội dung chính của quan hệ Hoa Ấn trước mắt vẫn là kinh tế và thương mại. Thậm chí nay mai sẽ không ai ngạc nhiên nếu thấy điện ảnh hai nước hợp tác với nhau. Bởi cũng như kinh tế, điện ảnh hai bên đều có những thế mạnh bổ trợ tốt cho nhau. Về chính trị thì sự sát gần lại nhau của hai cường quốc khu vực đông dân nhất nhì thế giới chắc chắn sẽ tạo thay đổi trong vùng. Các nước Đông Á và Đông Nam Á sẽ theo dõi rất sát những phát triển trong quan hệ Hoa Ấn để lựa bước mà tiến. Công nghệ thông tin toàn cầu Các dịch vụ thông tin từ truyền hình, truyền thanh, trang tin online đến phim ảnh, trò chơi, thể thao v.v. sẽ tiếp tục thay đổi, cho phép người dùng thu nhận những gì họ muốn nhanh hơn, rẻ hơn. Công nghệ thông tin đã và đang tác động đến thể thao và giáo dục. Công nghệ thông tin cũng tác động đến chính trị ngày một trực tiếp. Vấn đề thường trực nhất là an ninh mạng, hệ thống quản lý dữ liệu và căn cước công dân. Quốc gia nào cũng cần hiện đại hóa các hệ thống này để giải quyết một loạt vấn đề, từ chống khủng bố đến an sinh xã hội, bảo hiển y tế. Các băng hình của Osama Bin Laden hay các nhóm khủng bố đến với người xem toàn thế giới chỉ trong giây lát sau khi công bố, lập tức chiếm lĩnh nghị trình tin tức toàn cầu, tác động mạnh lên dư luận và đặt các các chính trị gia vào tình trạng gần như trở tay không kịp. Ai theo dõi chiến tranh Iraq đều thấy các trang blogs công bố những thư của lính Mỹ tham chiến, của người Iraq, các nhà bình luận cùng dân chúng những nơi khác đã ảnh hưởng ghê gớm đến ý kiến về cuộc chiến này. Cuộc Cách Mạnh Cam ở Ukraina thời gian qua cũng không thể xảy ra nếu thiếu điện thoại di động. Nhưng nay không có một chiều nào nhất định cho thông tin mà sự bùng nổ các dịch vụ truyền thông đa hệ khiến thông tin chạy theo vô số chiều khác nhau. Một sự kiện ở xứ xa xôi nhất cũng có thể bất ngờ gây tác động đến vùng trung tâm và ngược lại. Tính liên đới, liên kết toàn cầu đi kèm với xu hướng địa phương hóa, cá nhân hóa tin tức cũng là một thách thức cho các cơ quan truyền thông. Tốc độ của thông tin và tính đa chiều của thông tin khiến giới chính trị phải xem lại chiến lược thông tin của mình. Có thể nói không sợ sai rằng ở một quốc gia dù mạnh đến đâu đi nữa, nếu không được chuẩn bị kỹ về truyền thông thì chính sách dù hay đến mấy cũng có nguy cơ bị thất bại. Ngoài các nét lớn kể trên, những đề tài sẽ tập trung sự chú ý của báo chí quốc tế năm 2005 còn có châu Phi (năm thứ năm thực hiện các Mục Tiêu Thiên Niên Kỷ tức Millennium Development Goals), kinh tế Mỹ với đồng đôla, giá dầu hỏa, các cuộc trưng cầu dân ý ở châu Âu về hiến pháp EU, các ngày kỷ niệm như 60 năm Thế Chiến II và 30 năm cuộc chiến Việt Nam. (Các ý chính của bài dựa trên ghi chép tại seminar của các biên tập viên BBC với tác giả Daniel Franklin thuộc Economist Intelligence Unit ngày 15.12.2004 tại Bush House, Luân Đôn. Ông Franklin chịu trách nhiệm biên tập cuốn 'The World in 2005') |
Hôm 6/6, kỹ sư nuôi tôm, nhà hoạt động môi trường Nguyễn Ngọc Ánh, 39 tuổi, bị kết án 6 năm tù giam 5 năm quản chế vì làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền, thông tin tài liệu chống phá Nhà nước theo Điều 117, BLHS, theo báo Thanh Niên. | Nhà hoạt động Nguyễn Ngọc Ánh bị 6 năm tù giam, nhưng vợ tự hào về anh | Nguyễn Ngọc Ánh được biết đến là một doanh nhân, kỹ sư nuôi tôm, hay quan tâm đến vấn đề chính trị xã hội Trong khi báo trong nước nói rằng ông Ánh thừa nhận đã bịa đặt, vu khống thông tin chống phá nhà nước và "ăn năn hối cải", gia đình ông Ánh phản bác toàn bộ thông tin này. 'Ăn năn hối cải'? Theo Thanh Niên, ông Ánh đã dùng "mạng xã hội Facebook để tuyên truyền những nội dung sai sự thật, chống phá Nhà nước". Cũng theo báo này, từ tháng 3 đến tháng 8/2018, ông Ánh đã "sử dụng nhiều email, mạng xã hội phát trực tiếp (livestream), trao đổi thông tin, cung cấp hình ảnh, tư liệu kết nối với 14 tài khoản Facebook khác để phát tán, chia sẻ các nội dung tuyên truyền, lôi kéo, kích động, tổ chức biểu tình, xuyên tạc chính sách pháp luật, vu khống, bịa đặt gây tâm lý hoang mang, chống phá chế độ XHCN…" Và các thông tin nội dung này "đã phát tán đến hơn 2,4 triệu lượt người xem, hơn 45.000 lượt người thích và 133.000 bình luận". Tháng 8/2018, ông Ánh bị công an tỉnh Bến Tre khởi tố, bắt giữ. Thầy giáo dạy trò bài hát 'Trả lại cho dân' bị khởi tố Thiên An Môn: Bài học gì cho giới đấu tranh VN? Giới đấu tranh VN tuyệt thực đòi tin tức về Nguyễn Văn Hóa VN: 100 người tuyên bố bị vi phạm quyền tự do đi lại Đáng chú ý, cũng theo báo này, ông Ánh đã thừa nhận những thông tin "chống phá Nhà nước" là "tự bịa đặt, vu khống, vi phạm pháp luật và tỏ ra ăn năn hối cải". Ngẩng cao đầu tại phiên tòa 'công khai' Chị Nguyễn Thị Châu, vợ ông Nguyễn Ngọc Ánh cho biết, phiên tòa sáng 6/6 ngạc nhiên là 'khá công khai'. Có mặt tại phiên tòa ngoài chị, còn có anh trai, chị dâu ông Ánh và năm người vợ của một số tù nhân lương tâm. Nguyễn Ngọc Ánh xuất hiện tại tòa hôm 6/6 "Phiên tòa công khai nhưng nó rất nhàm chán, áp đặt. Thẩm phán, Viện Kiểm Sát chỉ có đọc văn bản và đọc rất lủng củng, giống như bị bắt đọc." Chị Châu cho rằng có sự dàn xếp trong phiên tòa, khi viện kiểm sát mời một người giúp việc trong nhà lên làm chứng. "Ông xã tôi có làm một cái cây 60 phân và đục lỗ, để làm hàng rào bảo vệ khu nuôi tôm. Anh người làm đó biết rõ vậy mà lại nói theo lời công an dặn là anh Ánh làm cây đó để đi biểu tình. Khi anh Ánh đi biểu tình anh cũng đâu có cầm theo cái cây đó theo." Tại phiên tòa, ông Ánh thừa nhận có đăng 74 video live stream, nhưng là để nói lên tiếng nói của mình. Một trong những video livestream mà được làm bằng chứng tại tòa là video, trong đó ông Ánh nói Miền nam Việt nam là của Việt Nam Cộng hòa và kêu gọi người dân trong và ngoài nước liên kết lại nếu muốn lấy lại Việt Nam Cộng Hòa, theo chị Châu. "Và hình như cứ nói đụng tới Trung Quốc là họ không thích. Họ bảo mình là chia rẽ tình đoàn kết Việt Nam - Trung Quốc. Anh Ánh mới nói [tại tòa] rằng 'Vì sao tàu Việt Nam bị Trung Quốc đâm như vậy mà nói là tàu lạ đâm? Tại sao biển đảo mình bị mất mà nói là chưa lấy chứ không phải là không lấy lại? Có phải hèn với giặc ác với dân không?'," chị Châu kể lại. "Những gì [tòa] thấy có lợi cho anh Ánh là họ không nhắc tới, nhưng cái gì bất lợi là họ cứ hay nhắc đi nhắc lại," chị Châu nói khi ông Ánh có thừa nhận rằng một số livestream nói về học đường y tế, nhiều cái ông nói "hơi quá, chưa xác thực và xin sửa sai". Nguyễn Ngọc Ánh Trước thông tin ông Ánh thừa nhận "bịa đặt, vu khống, vi phạm pháp luật và tỏ ra ăn năn hối cải", chị Châu bật cười và nói rằng nếu nhìn vào tấm hình thì sẽ thấy chồng đã rất "kiên cường, bất khuất" như thế nào. Chị Châu nói, trước khi bị bắt ông Ánh khỏe mạnh nhưng sau khi vào tù, thì chân ông bị đau nhưng chưa tiện nói lý do vì sao. Tại phiên tòa, khi chủ tọa đề nghị đưa ghế cho ngồi thì ông Ánh nhất quyết đứng và xin vịn vào thành bục khai báo. "Anh ấy ngẩng cao đầu. Anh ấy ráng đứng từ sáng tới 1 giờ trưa. Người ta cho ghế nhưng ảnh nói 'Tôi Cảm ơn. Tôi không ngồi mà tôi đứng được'". "Tôi mua một bộ đồ Tây cho anh mặc nhưng anh lại mặc một bộ đồ hết sức bình thường. Chắc anh ấy muốn tỏ ra anh ấy xem thường cái phiên tòa này." Nói về chồng, chị Châu khẳng định: "Chồng tôi dám đứng thẳng làm người. Tôi tự hào về anh ấy. Tôi chẳng có gì phải sợ." Ông Ánh ban đầu tính mời thuê luật sư nhưng sau đó, gia đình gặp khó khăn về tài chính. Khi một số tổ chức nhân quyền quyết định giúp đỡ ông thuê luật sư, thì ông từ chối, nói nên giữ lời hứa với chính quyền. Tuy nhiên, gia đình có thể sẽ cân nhắc mời luật sư cho phiên tòa phúc thẩm. Nguyễn Ngọc Ánh là ai? Nguyễn Ngọc Ánh, 39 tuổi, là một doanh nhân và kỹ sư nuôi tôm ở Bình Đại, tỉnh Bến Tre. Theo chị Châu, ông Ánh bắt đầu quan tâm đến vấn đề môi trường từ năm 2014-2015, khi đó anh chỉ nghiên cứu làm sao để làm sách bãi rác thải quanh khu gia đình ở. Từ lúc xảy ra sự cố Formosa, ông bắt đầu đi biểu tình, tìm hiểu thêm về môi trường, học đường, y tế và về dân oan về bất tuân dân sự. Một bài đăng của Nguyễn Ngọc Ánh trên Facebook: "Lúc đầu tôi bị áp lực từ phía gia đình bên chồng, làm gì thì làm đừng có bỏ con cái ở lại. Lúc đó tôi cũng quan tâm đến chính trị rồi. Thì anh Ánh nói 'Hai vợ chồng mình thì một mình anh làm thôi, còn em ở lại, chứ hai đứa nhảy vô thì con cái không ai nuôi, bố mẹ già không ai chăm' nên tôi chỉ theo dõi thôi. Một mình ông xã tôi chiến đấu." Kể từ khi ông Ánh, trụ cột của gia đình bị bắt, chị Châu và con cũng gặp nhiều khó khăn. "Vợ chồng tôi trước đây là một doanh nhân thành đạt, cuộc sống mơ ước của nhiều người. Có nhà cửa, xe cộ, có người làm trong nhà. Giờ thì chỉ có hai mẹ con, tôi phải làm đủ nghề. Cái gì cũng làm nhưng tôi mệt mỏi vì tôi tự hào về chồng. Dù có khổ mấy tôi cũng không thấy mệt." "Ông xã tôi dám xả thân ra đứng thẳng làm người. Anh ở trong tù thì tôi sẽ tiếp tục đứng thẳng làm người và con tôi cũng vậy. "Tiền bạc chỉ là vật ngoài thân thôi. Quan trọng mình sống làm sao để người thân của người mình được hưởng phúc lợi xã hội, đất nước được đa nguyên đa đảng." 'Công an bảo con mở điện thoại' Chị Châu kể, trưa 30/8/2018, ông Ánh đi làm về và hai vợ chồng tính nấu cơm ăn trưa thì nhận được được một cuộc điện thoại nói phải xuống phường làm giấy tờ tạm trú tạm vắng. Ông Ánh vừa rời khỏi nhà 5 phút thì công an ập vào nhà đọc lệnh bắt và lệnh khám xét. Ông Ánh bị bắt khi đang đi trên đường. "[Công an] nói lần này [ông Ánh] đi công tác xa nên cho hai bố con gặp nhau. Tôi không thể đưa con đi được vì đang theo sát vụ khám nhà nên nhờ người thân quen đưa con xuống gặp anh Ánh." "Lúc con về, tôi hỏi con có gặp bố không, có nói bố yên tâm không, thì nó bảo là 'Con có gặp bố đâu. Năm chú công an bắt con mở điện thoại của bố'." Chị Châu cho biết khi đó bé trai mới có 3 tuổi rưỡi. Cha của ông Ánh qua đời hồi tháng 3/2019, nhưng công an vẫn từ chối cho phép ông về chịu tang cha. Nguyễn Ngọc Ánh trong một lần đi biểu tình phản đối Formosa ở TP HCM Trước đó Tổ chức Theo dõi Nhân Quyền (HRW) và Ân xá Quốc tế (AI) đều đã ra thông cáo báo chí một ngày trước khí diễn ra phiên xét xử kêu gọi chính quyền Việt Nam thả tự do cho ông Ánh ngay lập tức. "Tội duy nhất của Nguyễn Ngọc Ánh là anh đã dám nói lên quan điểm của mình chống lại sự bất công và đàn áp," Phil Robertson, phó giám đốc châu Á của HRW nói. "Các nhà tài trợ quốc tế và các đối tác thương mại của Việt Nam nên xem xét lại các thỏa thuận với Việt Nam cho đến khi họ ngừng lạm dụng quyền và trừng phạt những người bất đồng chính kiến." |
“Không có khủng hoảng nào mà không chứa đựng cơ hội” có thể là câu cửa miệng của tập đoàn Cummins. | Lối thoát cho khủng hoảng năng lượng TQ | Tình trạng cắt điện triền miên ở Trung Quốc khiến máy phát điện của hãng này được tiêu thụ hết, đưa hãng trở thành một trong số ít các công ty thắng thế từ sự bùng nổ khủng hoảng năng lượng ở nước này. Khi điện bị cắt khắp nơi ở Trung Quốc, các máy phát điện khẩn cấp của Cummins nhập cuộc. Các nhà máy sử dụng chúng để đối phó tình trạng mất điện thường xuyên do quá tải điện áp. Đa số các máy phát điện của Cummins được tiêu thụ trên thế giới đều được sản xuất tại thành phố biển thơ mộng Ramsgate ở miền Nam nước Anh. Kể từ giữa năm 2003, Cummins đã tuyển thêm 60 công nhân cho 2 nhà máy, đưa tổng số nhân viên của tập đoàn lên 410 người, 2/3 số này là công nhân sản xuất. Tập đoàn đa quốc gia của Mỹ này dự kiến trong năm nay xuất khẩu ít nhất 1,500 máy phát điện từ Ramsgate sang Trung Quốc, 400 máy từ Minneapolis và 400 máy khác từ Singapore. Đa dạng công việc Đối với anh chàng đam mê ô tô Luke Warbuton, đây coi như là thời gian thực tập cơ khí đồng thời là cơ hội để anh thoát khỏi công việc bàn giấy như một nhân viên bất động sản. “Tôi không thích môi trường văn phòng”, chàng trai 19 tuổi nói. Hiện tại anh đang bận rộn lắp đặt các máy phát điện cầm tay, chủ yếu dùng tại các công trường xây dựng. Hiện nay dòng sản phẩm đặc thù này mỗi ngày xuất xưởng 18 máy, trong khi vào tháng 12 năm 2003, con số này là 2 máy. Tony Mockett đang ở cái tuổi sắp nghỉ hưu. Người đàn ông 60 tuổi này nói công việc tại Cummins cho phép ông làm việc ngay tại địa phương mình. Sau bốn lần mất việc do dư thừa nhân công, chỗ làm ở Cummins là một phần thưởng bất ngờ. “Với mức lương kiếm được ở vùng này, nếu bạn phải đi làm xa, bạn sẽ chẳng còn đồng nào cả”, Tony, người được đào tạo như một thợ công cụ, nói với BBC. Tony đang đứng dựa vào chiếc máy 10,5 tấn mà ông vừa phải mất một ngày để hoàn thành, đích đến của nó là công ty cơ khí Diesel Yip Shing, nhà phân phối từ xa của Cummins tại Trung Quốc. Nắm bắt cơ hội Cummins đã nắm bắt được nhu cầu tiêu thụ mạnh của Trung Quốc, nước này năm trước đã không thể cung cấp điện cho 24 tỉnh do tiêu thụ quá nhiều điện. Các công ty nước ngoài đang tìm cách có phần trong sự bùng nổ nền kinh tế Trung Quốc đột nhiên nhận ra việc sản xuất của họ bị tạm ngừng. “Công ty của chúng tôi được thông báo sẽ bị cắt điện 2 ngày một tuần” trong thời gian khủng hoảng, Tony Satterthwaite, phó giám đốc nhà máy phát điện của Cummins nói. Tình trạng này vẫn tiếp diễn và dường như không có mấy dấu hiệu khả quan mặc dù chính phủ Trung Quốc đã hứa hẹn. Sự bùng phát dịch Sar giữa năm 2003 là một trong những lý do khiến các công ty sản xuất máy phát điện nghi ngờ những gì đang diễn ra. “Các nhân viên của chúng tôi ở Trung Quốc không thể di chuyển và buộc phải ở yên tại chỗ” vì thế cuộc khủng hoảng này “chẳng biết sẽ diễn biến tới đâu”, ông Satterthwaite nói. “Chúng tôi theo đuổi nhu cầu trong nhiều năm, ngay cả hiện nay… Bạn không thể biết năm tới sản phẩm nào sẽ được tiêu thụ đầu bảng”, Bob Sonntag, phó chủ tịch phụ trách hoạt động sản xuất năng lượng toàn cầu của Cummins nói. Hai mặt thị trường Đây là ngành công nghiệp sống nhờ sự phát triển quá độ của nền kinh tế, bao gồm cả trật tự và sự lộn xộn. Chuyến đi của ông Sonntag tới nhà máy sản xuất của Cummins giống như một chuyến công du tới những điểm nóng của nền kinh tế thế giới hay một bài học về sự phát triển mất cân đối. Tại Bắc Mỹ và Châu Âu, khách hàng thường mua máy phát điện khẩn cấp chỉ để dự phòng và hy vọng không bao giờ phải dùng chúng, giống như trường hợp máy phát điện của Cummins được trang bị cho tượng nữ thần tự do. Năm ngoái, sản lượng tiêu thụ cả bốn nhóm hàng công nghiệp của tập đoàn là 8 tỷ đô la. Việc kinh doanh năng lượng mang về cho hãng 1,9 tỷ đô la một quí, một nửa là từ các khách hàng mua máy chỉ để dự phòng. Tại Mỹ và Châu Âu, các máy công suất lớn được dùng cho các trung tâm lưu trữ dữ liệu cũng được tiêu thụ mạnh, bởi vì mất điện đột ngột có thể làm gián đoạn công việc kinh doanh do hàng trong kho không thể xuất xưởng. Khủng hoảng hàng bán Và phương cách cuối cùng mà khách hàng ở các quốc gia có cơ sở hạ tầng quá tải do phát triển quá nhanh hoặc hư hỏng do bạo động dựa vào là các máy phát điện. “Hai năm trước, điều này xảy ra ở Brazil, năm nay ở Trung Đông và Trung Quốc, và là hàng năm đối với Ấn Độ”, Tom Linebarger, chủ tịch công ty kinh doanh năng lượng của tập đoàn nói qua điện thoại từ trụ sở chính của tập đoàn ở trung tâm Tây Mỹ. Cummins đã bán máy phát điện cho các sân bay Baghdad, nhà máy lọc dầu của Nga và các nhà máy của Ấn Độ. Cạnh tranh tại thị trường cung cấp điện rất quyết liệt, với các đối thủ chính như Caterpillar's FW Wilson hoặc công ty SDMO của Pháp. “Hệt như một cuộc đuổi bắt, chúng tôi ở trong thì họ ở ngoài và ngược lại”, ông Sonntag nói. Trò chơi dự đoán Việc tính toán xem nơi nào sẽ mang đến cơ hội lớn tiếp theo chứa đựng rủi ro hơn sự chắc thắng. Cũng giống như nhiều các công ty xây dựng, các tập đoàn dịch vụ dầu khí và cơ khí, Cummins trông đợi việc tái thiết ở Iraq sẽ đem đến sự bùng phát nhu cầu. Tập đoàn đã dự trữ hàng ở Dubai, và chờ đợi. “Nỗ lực tái thiết đang bị ngáng trở, nó diễn ra chậm hơn nhiều so với dự tính”, Ông Linebarger nói. May mắn thay, giá dầu cao kỷ lục mang lại sự giàu có- động lực đem lại sự bùng nổ ngành xây dựng ở những quốc gia khác ở Trung Đông, và máy phát điện mà Cummins dự trữ ở Dubai đã tìm được những thị trường khác. Theo ông Satterthwaite thì từ năm 2003 đến năm 2004, sản lượng tiêu thụ của nhà máy tại Ramsgate dường như tăng gấp đôi. Mặc dù sự bùng nổ của Trung Quốc là động lực lớn nhất thúc đẩy sản lượng tiêu thụ nhưng nó cũng đẩy giá các nguyên liệu thô như thép, đồng và dầu lên cao khiến lợi nhuận của hãng bị giảm bớt. “Nguyên liệu chính của chúng tôi là thép”, ông Sonntag nói. Từ tháng 1 năm 2003 giá thép tăng gần gấp đôi- giá thép cuộn từ 300 đô la/ 1 tấn tăng lên 650 đô la/ 1 tấn vào tháng 1 năm 2005. Nhưng ông Sonntag đang nhìn vào mặt tích cực của sự việc. Ngành công nghiệp khai thác mỏ đang chạy đua để bắt kịp nhu cầu - và nó cũng cần đến máy phát điện. |
Trong những năm gần đây, Việt Nam đạt tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, đặc biệt sau khi ký hiệp định thương mại song phương với Hoa Kỳ và Mỹ trao quy chế thương mại bình thường vĩnh viễn (PNTR). | Giới hạn của chiến lược cải tổ ở Việt Nam | Mặc dù kinh tế nở rộ, nhưng tiến trình phát triển kinh tế không đồng đều. Tất cả người dân đều được hưởng ít nhiều từ tỉ lệ tăng trưởng, nhưng ngày càng có khoảng cách giữa đô thị và nông thôn, người giàu và người nghèo, người có quyền và người không quyền. Đảng Cộng sản có thể chỉ ra vài thành công hạn chế của chống tham nhũng, nhưng để chống tham nhũng thì cần những thay đổi sâu rộng về trách nhiệm giải trình của viên chức, sự minh bạch trong quyết định của chính phủ - đều là những điều mà Đảng không thể hoặc không muốn làm. Xã hội Việt Nam hiện đại nổi bật bởi sự đối lập giữa cởi mở kinh tế và đàn áp chính trị, hiện đại và truyền thống, chủ nghĩa tư bản và cộng sản. Một hệ thống tinh hoa cứng nhắc, quyết tâm duy trì quyền lực, đã thành công đến giờ trong việc bảo đảm vị trí bằng những quyết định kinh tế khá tốt. Đảng có vẻ đã đưa ra một thỏa thuận ngầm với dân – quý vị có cơ hội làm giàu, và hãy để chúng tôi giữ sự kiểm soát chính trị tuyệt đối. Từ phép thần đến ảo ảnh Năm nay, một trong những câu chuyện kinh tế thành công nhất khu vực đang có nguy cơ trở thành một trong những thất bại lớn nhất. Vì giá thực phẩm, nhà cửa, xăng dầu tăng cao, tỉ lệ lạm phát của Việt Nam lên tới 27% tháng Bảy, cao nhất từ 17 năm qua. Mới đây chính phủ tăng giá xăng dầu, quay ngoắt lại lời hứa là giữ nguyên giá cả cho đến hết năm. Quyết định mất lòng dân này sẽ đưa giá dầu trong nước gần hơn với giá thế giới, nhưng nó cũng sẽ tiếp tục đẩy lạm phát lên cao. Một số kinh tế gia nay dự đoán lạm phát cả năm có thể vượt mức 30%. Đồng thời, lại đang có thâm hụt mậu dịch khổng lồ vì tình trạng nhập siêu. Bong bóng bất động sản nay đe dọa sắp vỡ, mà nếu xảy ra, sẽ đem tới hậu quả khôn lường cho các ngân hàng nội địa. Bổ sung thêm tỉ lệ đầu tư nước ngoài giảm đáng kể và giá chứng khoán trong nước giảm, và ta thấy một cơn bão kinh tế gần hoàn hảo. Các nhà quan sát cho rằng nguyên nhân thất bát là sự thiếu quản lý, và những chính sách nhấn mạnh thành tích ngắn hạn thay vì ổn định kinh tế vĩ mô trung hạn. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nằm trong trung tâm trận bão. Lên chức năm 2006, ông là thủ tướng trẻ nhất trong lịch sử Việt Nam. Khi đó gốc rễ miền Nam của ông, một khu vực thấm đậm chất tư bản hơn, đã được nhiều người xem là thể hiện việc Đảng chấp thuận cải tổ kinh tế, tài chính nhanh và rộng hơn. Về mặt chính sách, ông Dũng đã hành động như trông chờ, xem cải tổ kinh tế và chống tham nhũng là ưu tiên. Nhưng trong quá trình làm thủ tướng, phong cách quản lý đậm tính cá nhân và không cần đồng thuận của ông đã làm mất lòng ban lãnh đạo lớn tuổi trong Đảng và ở các tỉnh. Các nhóm bảo thủ đã chặn nỗ lực của ông Dũng muốn bổ nhiệm các đồ đệ trẻ hơn, phóng khoáng hơn vào các vị trí có ảnh hưởng. Được Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh dẫn dắt, phe bảo thủ chiếm ưu thế trong Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương. Canh bạc chính trị Vật giá leo thang, cùng giá xăng dầu tăng mới đây, dẫn tới sự bất bình trong dân chúng. Những người nghèo, thua thiệt khốn đốn nhất bởi lương bổng, thu nhập bị trôi đi trong cơn lũ lạm phát. Một thập niên trước, suy giảm kinh tế đã tạo nên bất ổn kinh tế xã hội trên toàn quốc. Nhận thức rõ lịch sử, chính phủ và Đảng rất lo ngại sự bức bối trong dân chúng có thể lại đưa tới bất ổn. Cách phản ứng của ông Dũng là kêu gọi thắt lưng buộc bụng, và đưa ra chính sách tiền tệ nghiêm khắc hơn. Đây có thể là liều thuốc kinh tế đúng, nhưng với nhiều người Việt, thuốc đắng có khi còn tệ hơn căn bệnh. Trong khi tương lai Thủ tướng Dũng không chắc chắn, khủng hoảng hiện nay chắc chắn củng cố thêm ảnh hưởng vốn đã đáng kể của lực lượng bảo thủ trong Đảng. Điều đó sẽ làm chậm lại cải cách kinh tế, và làm cải tổ chính trị càng khó xảy ra. Bất ổn xã hội gia tăng từ giảm sút kinh tế có thể dẫn tới một số cải thiện bề ngoài về nhân quyền và chính trị. Nhưng viễn cảnh có thay đổi thực sự có ý nghĩa và lâu bền thì không rõ. Về phía mình, mục tiêu tối hậu của chính quyền ít ra là trong tương lai gần vẫn là kiểm soát quyền lực và phục hồi ổn định kinh tế và chính trị. Ronald Bruce St John từng làm tư vấn và nghiên cứu ở Việt Nam từ thập niên 70. Cuốn sách mới nhất của ông về Đông Nam Á là "Revolution, Reform, and Regionalism in Southeast Asia: Cambodia, Laos, and Vietnam", xuất bản ở Singapore năm nay. Minh Ngọc, BrisbaneĐã qua thế kỷ 21 mà vẫn còn kiểu hô hào "xa rời thực tế" như Đăng Truyền. Bao nhiêu thế hệ bị đầu độc, nhồi sọ bởi "Đảng và CNXH" khiến đất nước lầm than vẫn chưa đủ sao? Kinh tế VN đang được cứu sống và nuôi sống bởi KT thị trường chứ không phải KT quốc doanh! Không từ bỏ độc quyền KT và không lệ thuộc vào viện trợ NN, đcs còn làm được gì ngoài làm đất nước tụt hậu, đói nghèo, bất công, tham nhũng tràn lan? Để có "ổn định chính trị" như hiện nay, đảng đã phải dùng thủ đoạn gì? Từ truyền thông độc quyền để gây nhiễu thông tin, vu khống tới dùng luật rừng, CA, nhà tù để sách nhiễu, đánh đập và khủng bố những người dân tay không đòi công bằng, dân chủ, dân quyền hay đàn áp dân oan đòi đất bị cưỡng chiếm vô lối, bất công? Một CP sợ phải thực thi các quyền tự do căn bản cho người dân thì rõ ràng là có v/đ rất lớn về tầm nhìn và khả năng lãnh đạo. Không những thế, nó còn bộc lộ rõ sự thiếu tự tin vào chính mình hay dân chúng của mình. Hải ThiệnLà quốc gia cứ tự cho mình là dân chủ như Hoa kỳ, nhưng lại suốt ngày phải lo chống khủng bố, vậy còn thời gian đâu mà lo cho dân. Những nước chẳng bao giờ phải lo chống khủng bố, mới là quốc gia tập trung xây dựng và phát triển về mọi mặt. Đề nghị những ai có những quan điểm mang tính thù địch, chống đối thì phải mở to nhãn quan ra để nhìn rồi mới được phép đưa ra ý kiến. Nguyên, ÚcTôi thấy có nhiều quan chức Việt Nam cũng có suy nghĩ giống bạn Ngọc Minh. Có nghĩa là cho đến giờ chính phủ và đảng Cộng Sản Việt Nam vẫn đúng. Nếu thật sự tin như vậy sao không cho báo chí và người dân tự do nêu ý kiến. Hay là tại mình đúng, nhưng do dân trí thấp nên hiểu lầm? TitanBạn Ngọc Minh có phải là Đảng viên ĐCSVN không. Tôi là đảng viên ĐCSVN, tôi luôn ao ước (và tôi nghỉ tất cả mọi người ao ước như tôi) được lãnh đạo một đảng phái, một thể chế, một lãnh thổ mà không có ai kiểm soát, muốn điều hành như thế nào cũng được, khi có sai thì chỉ xử lý nội bộ hoặc về hưu sớm thôi. Một Đảng lãnh đạo, khi tham nhũng ai dám lên tiếng, lãnh đạo đảng tiêu cực ai xử. Thủ tướng Thái lên tivi dạy nấu ăn phải từ chức, cầu sập Bộ trưởng từ chức, ở Việt Nam bạn nghe tin này lần nào chưa. Việt Nam phát triển đến đâu, hãy nhìn các quốc gia láng giềng mà so sánh. Ngọc MinhNếu ai đó nói nội bộ Đảng có mâu thuẫn, thậm chí cạnh tranh căng thẳng. Tôi xin khẳng định rằng đó là điều cần có. Thử hỏi nếu không có mâu thuẫn sao có phát triển, không có sự cạnh tranh sao tìm ra cái đúng cái phù hợp. Chính vì thế Đảng ta mâu thuẫn để phát triển, cạnh tranh để hoàn thiện thì chẳng phải là điều tốt hơn hay sao? Còn theo một số người cho rằng Đảng mất đoàn kết là sai lầm, theo tôi chế độ đa đảng mới đem dến sự mất đoàn kết, mới đem đến những xung đột. Rõ ràng quá trình phát triển của mỗi quốc gia đều có các con đường khác nhau, và tôi dám khẳng định con đường ta đang đi là đúng chí ít là cho đến phút này. Giấu tênSự chuyển hướng qua kinh tế thị trường là đúng nhưng phướng pháp thực hiện thì không đúng. Một số lớn công ty vào tay cán bộ hoặc gia đình càn bộ không tài cán, làm ăn chỉ lo hối lộ và tham nhũng. Còn công ty quốc doanh thì chả có luật lệ gì, tha hồ làm ăn không giám sát. Tất cả đưa gánh nặng cho ngân sách quốc gia và làm những thương gia có tài kể cả từ nước ngoài không giám về VN làm ăn. HNVấn đề lạm phát năm nay là mối bức xúc nhất đối với người dân, tuy nhiên sau chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng Dũng tình hình đã có vẻ được kiểm soát. Tương lai của ông Dũng sẽ càng uy tín hơn nếu tình hình kinh tế được cải thiện sau lạm phát, khi khủng hoảng kinh tế Châu Á diễn ra tại các nước láng giềng thì TT Dũng lúc đó cũng đang kiêm nhiệm Thống đốc Ngân hàng NN, chắc ông sẽ có nhiều kinh nghiệm để đối phó với vấn đề khủng hoảng dù nay VN đã vào WTO. Có được đổi mới của hơn 20 năm qua ở VN, nguyên nhân bắt đầu từ sự tan vỡ của khối Công sản trên TG, nhưng từ nội lực mỗi quốc gia cũng rất cần những cá nhân có tư tưởng tiến bộ để nắm bắt cơ hội nhằm thay đổi hướng đi. Nay nếu phe bảo thủ Mạnh, tình hình chính trị VN càng khó có được sự bứt phá để thoát ra khỏi sự độc đoán của Đảng. Minh NamLạm phát và suy thoái kinh tế không chỉ xảy ra ở Việt nam mà là toàn cầu, trong đó có Mỹ và Anh. Ai cũng có bệnh. VN bị ung thư thì ít nhất "bọn tư bản" cũng bị ghẻ. Có gì đâu mà các bạn làm ầm ỹ lên. Nếu ai nói nữa, tôi sẽ phát biểu nguyên lý của đảng cho mà nghe: "Ở đâu mà chả có tham nhũng, đâu riêng gì VN?" Cường NguyễnĐổi mới chính trị là tất yếu, không thể khác được. Chính trị là những người đại diện cho quốc gia, thay mặt cho nhân dân để làm những việc lớn lao của đất nước. Một đất nước phát triển mạnh lên rồi thì người ta sẽ không còn chấp nhận sự ép buộc, hay chuyên chế nữa. Bản thân tôi tin rằng cơ chế Đảng Cộng Sản như hiện thời chỉ có thể duy trì trong thời gian ngắn để tránh sự biến động lớn mang tính khủng hoảng, về lâu dài cần có giải pháp mở rộng dân chủ, tiến tới đa nguyên đa đảng, xóa bỏ chủ nghĩa cộng sản. Cá nhân tôi nhìn nhận rằng lớp người trẻ kế cận theo cái gọi là "Đảng cộng sản và Chủ nghĩa xã hội" như bạn Đăng Tuyền nói hầu hết đều mang tính lợi dụng để tiến thân, không phải vì lý tưởng. VânÔng Ronald Bruce St John viết không sai nhưng còn ít thực tế. Từ khi đổi mới đến nay vầ nhất là Mỹ thôi cấm vận phát triển như vậy là đã quá tốt, các kênh thông tin phong phú. VN không thể so sánh với nền kinh tế các nước được Mỹ hỗ trợ từ xưa. Đại đa số người dân VN không mấy quan tâm đến chính trị, ai nắm quyền cũng được, chỉ cần được tự do làm ăn không bị kìm chế. Họ đã chán chiến tranh nên rất gét sự bất ổn, sợ khủng bố (Thái, Philippin, indo...). Kinh tế VN nhỏ xăng dầu còn nhập nên chắc chăn phải chịu giông tố. Nếu giá năng lượng ổn định là kinh tế ổn định. SaNói chung, Việt Nam khó có mong chờ thay đổi chính trị sớm được, sự ổn định chính trị rất quan trọng với Việt Nam hiện nay. Nhưng năng lực lãnh đạo của chính phủ cũng là một điều cần phải sốt ruột. Nói thực là cả cái gọi là phe cải cách của chính phủ tôi cũng thấy chưa đủ thuyết phục. NoNameGửi bạn Đăng Tuyền. Tôi xin bỏ cho bạn một lá phiếu để bầu bạn làm thủ tướng. Bởi vì bạn có câu trả lời giống ông thủ tướng quá. "Tham nhũng là một vấn đề của thế giới chứ không chỉ riêng ở VN..." "Suy thoái kinh tế là vấn đề của toàn cầu...". Tư bản có là vấn đề của toàn cầu không? Bạn cho rằng thế hệ tương lai ở VN cũng sẽ tiếp bước mạnh dạn theo con đường XHCN. Tôi hoàn toàn đồng ý. Với một cỗ máy nợ nần chồng chất như thế, con em của chúng ta sẽ tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc tới đó là cái chắc. Lê QuangThủ tướng điều hành Chính phủ mà bị những người bảo thủ trong Đảng cản đường mãi. Cơ chế chính trị ở Việt Nam cần phải cải tổ nhiều hơn nữa, chứ như cái cơ chế hiện nay thì tôi nghĩ biết bao giờ đất nước Việt Nam mới “sánh vai được với các cường quốc năm châu” ? HồngTán thành ý kiến của ban Thanh Hà Nội, cái ấu trĩ nhìn nhận của tác giả bài viết còn mơ hồ công cuộc đổi mới chính kinh tế vĩ mô và thể chế chính trị ở Việt Nam. Chắc chắn rằng không có 1 nước nào mà chính trị ổn định như VN. Phải nhớ lại rằng con người VN phải đổi xương máu qua các cuộc dựng nước và giữ nước đấy mới có sự thực nền kinh tế ổn định trong khi thế giới chao đảo khủng hoảng không. Tiềm lực Mỹ, Nhật,Anh, Pháp... còn mất cân đối giá trị dự trữ ngoại hối & cân băng thu chi, ấy vậy mà tác giả càng phỏng đoán viết lên những điều thiếu căn cứ biên luận. NT QuanBảo thủ hay cấp tiến gì thì cũng chỉ là 1 Đảng cộng sản mà ra. Chêch lệch không đáng kể. Có lẽ VN là nước có lạm phát cao nhất thế giới & cách xa rất nhiều so với các nước có lạm phát khác hơn 10 lần. Thanh, Hà NộiNội dung thể hiện trong bài này viết có vẻ hơi lạc hậu. Gần đây Chính phủ đã giám giá xăng, bất động sản đã nóng dần, chứng khoán đang phục hồi trở lại, vai trò của Chính phủ cũng đã được phát huy, phe cấp tiến cũng đã lấy lại được vai trò trong Đảng. Tôi thấy hiện nay với sự phối hợp nhịp nhàng giữa giới trẻ cấp tiếp và giới già bảo thủ song hành phản biện lẫn nhau một cách khôn khéo sẽ đưa Việt Nam phát triển ổn định tốt về mọi mặt, mà thực tế đã chứng minh được điều đó. Nheo, TP.HCMBạn Đăng Tuyền viết "thế hệ sau này vẫn bước tiếp theo con đường của tiền bối:Đảng Cộng sản và chủ nghĩa xã hội".Căn cứ vào đâu mà bạn tuyên bố chắc nịch như vậy? Nếu thế hệ sau này được một tổ chức phi chính phủ tổ chức thăm dò nghiêm túc và minh bạch, tôi nghĩ bạn sẽ rút lại tuyên bố của mình. Đăng TuyềnLạm phát và suy thoái kinh tế không chỉ xảy ra ở Việt nam mà là toàn cầu, trong đó có Mỹ và Anh. Giữ vững chế độ chính trị không phải chỉ có các vị lão thành mà còn có cả lực lượng trẻ, đoàn thanh niên được giáo dục trong tổ chức cộng sản. Vì vậy hiện nay và thế hệ sau này vẫn tiếp bước theo con đường của tiền bối : Đảng cộng sản và Chủ nghĩa xã hội. Quang ThiệnThế mới biết sự cạnh tranh quyền lực trong nội bộ Đảng khốc liệt chừng nào. Sự cạnh tranh đó làm cản bước tiến tới của VN. Những người CS già nua vẫn được coi là khai quốc công thần và tiếng nói của họ rất nặng ký trong Đảng, không việc gì mà không phải hỏi ý kiến của các vị này, và nhiều khi ý kiến của các vị này là ý kiến chỉ đạo mà các nhân vật trẻ phải theo. Nếu không thì tương lai chính trị có thể mất. Thế thì ai là người có thực quyền? Các cụ lãnh đạo già hay Bộ Chính Trị? Nói cách khác các quyết định của BCT không ra khỏi cái bóng của các vị lão thành. |
Trong phần hai cuộc bút đàm với BBC News Tiếng Việt hôm 29/6/2020, năm nhà hoạt động chia sẻ viễn kiến, kỳ vọng của mình về tương lai của đất nước, và bình luận về khía cạnh mưu sinh như một điều kiện sống và hoạt động mà giới này đang phải đối diện. | Bất đồng chính kiến Việt Nam: Mưu sinh và viễn kiến | Nhà báo tự do Cát Linh (từ Hà Nội): Khó khăn thì vô vàn. Một người bình thường cũng đã rất khó khăn để có đủ chi tiêu qua ngày. Còn với những người tham gia các hoạt động xã hội thì họ phải hy sinh rất lớn, bỏ nhiều thời gian, ít thời gian cho gia đình, công việc có thể nhẹ thì nhắc nhở, nặng thì đuổi việc, ... rất nhiều yếu tố cấu thành những khó khăn này. Bản thân là một nhà báo tự do thì tôi thấy rằng rất khó để có một chỗ ở ổn định vì luôn bị quấy nhiễu, ép chuyển nhà, công việc tự do thì thu nhập cũng thất thường... và xã hội thì nhiều người vẫn nghĩ rằng mình là một người nguy hiểm, đây là điều đáng đau lòng nhất. Bất đồng chính kiến VN: Góc nhìn qua các thế hệ Hoàng Hưng: 'XH dân sự lớn mạnh nhờ mạng' Bên trong khóa huấn luyện ‘xã hội dân sự vì Việt Nam’ Điều trần 'Năm tồi tệ của nhân quyền VN' trước QH Mỹ Nhà hoạt động Sương Quỳnh (nhà báo độc lập từ Sài Gòn): Đúng là vấn đề mưu sinh là vấn đề khó khăn nhất cho các nhà tranh đấu. Chính vì thế nhà cầm quyền quyết triệt công việc hay làm ăn của họ. Hầu hết những người tranh đấu ở Việt Nam đều vướng mắc về vấn đề này, sự tương trợ cũng chỉ mang tính cách chia sẻ. Không như đấu tranh ở Hong Kong có đủ các tầng lớp tham gia trong đó có cả tầng lớp trung lưu và doanh nhân, tỷ phú nên họ vững vàng về vật chất. Do đó ở Việt Nam nhiều người đấu tranh tâm huyết đành lùi một bước để mưu sinh. Đó là điều khó khăn tôi cho là bậc nhất trong phong trào đấu tranh hiện giờ. Thạc sỹ Nguyễn Tiến Trung (cựu tù nhân chính trị): Cô lập kinh tế, chặt đứt nguồn mưu sinh của các nhà hoạt động luôn là một trong những biện pháp đầu tiên mà nhà cầm quyền áp dụng. Bản thân tôi khi đang thử việc trong một công ty du lịch thì cũng bị an ninh làm khó dễ nên công ty đó đã buộc phải từ chối nhận tôi vào làm. Một số công ty khác cũng phỏng vấn tôi để tuyển dụng nhưng đã từ chối khi biết tôi từng là tù nhân chính trị. Nhà hoạt động Nguyễn Vũ Bình (cựu Biên tập viên Tạp chí Cộng sản): Câu hỏi nêu đúng vấn đề nan giải của giới bất đồng chính kiến hiện nay. Đối với chế độ toàn trị, đấu tranh tức là tránh vào đâu? Việc đầu tiên họ làm là phong tỏa vấn đề công ăn việc làm, thu nhập. Vấn đề mưu sinh thường nhật là vấn đề nan giải với không ít người đấu tranh. Nhiều bạn trẻ đấu tranh đã phải dừng bước, hạn chế tham gia vì còn phải lo sự tồn tại, duy trì cuộc sống. Đây là điều rất đáng tiếc. Vì sự phức tạp của môi trường đấu tranh, và sự hạn chế nhiều mặt, chưa có tổ chức nào, hội nhóm cộng đồng nào giúp được vấn đề căn bản, thiết thân này một cách bài bản, hệ thống. Bản thân tôi có lẽ vì đấu tranh lâu năm nên có được công việc đủ duy trì sự tồn tại, nhưng muốn làm việc gì nhiều hơn cho việc đấu tranh cũng rất khó khăn về nguồn lực, rất khó. TSKH Nguyễn Quang A: Cộng sản ở mọi nơi luôn đánh vào cái dạ dày của các nhà hoạt động và tạo cho họ nhiều khó khăn về mưu sinh, nhưng thời nay có ngàn vạn cách để né cú đòn đó của nhà cầm quyền. Người Việt Nam chí ít cũng đã đòi lại được một số quyền kinh tế và về phương diện này các nhà hoạt động thời nay có thuận lợi hơn các vị tiền bối rất rất nhiều. Chuyển động trước Đại hội 13? BBC: Đã đang có sự chuyển động nào đáng nói, đáng ghi nhận nhất trong lòng các giới này và tương lai, viễn kiến sẽ ra sao, so với các thế hệ cũ, bối cảnh cũ, sẽ có xu hướng, tính mới nào, đặc biệt trước thềm Đại hội ĐCSVN lần thứ 13 thì ra sao? Nhà báo tự do Cát Linh: Việt Nam đã thay đổi . Trong quá trình hội nhập với thế giới và để được bắt tay với thế giới thì dù muốn hay không, Việt Nam phải thay đổi. Điều đáng ghi nhận là nhiều người dân cũng đã hiểu được các mặt trái, phải của xã hội. Còn tinh thần xã hội, tinh thần để lên tiếng lên án những cái xấu thì cần thêm nhiều sự dũng cảm. Bên cạnh đó một số những chính trị gia không ngại phản biện trước các diễn đàn. Đối với Việt Nam, chúng ta cần thời gian và mọi thứ sẽ thay đổi để Việt Nam có một Việt Nam rất riêng. Và nhắc lại là chúng ta không thể vội vàng. Đưa một quốc gia trở nên hùng mạnh thì cần trách nhiệm, nhận thức của tất cả mọi công dân. Đại hội sắp tới sẽ có những sự thay đổi, trật tự mới trong hàng ngũ chính trường sẽ được sắp xếp lại. Nhưng để ảnh hưởng đến những vấn đề của xã hội thì cần phải quan sát thêm vì hiện tại chúng ta chưa biết ai sẽ lên và ai sẽ xuống. Bà Sương Quỳnh: Những chuyển động đáng nói là càng ngày càng nhiều người dân đã thức tỉnh và nhìn nhận ra rõ nét hiện trạng đất nước bây giờ. Đó là nhờ mạng xã hội đã nỗ lực trong hàng chục năm qua dù những người đóng góp nhiều người phải trả giá bằng tù tội hay bị quản thúc, theo dõi gắt gao tại nhà. Th.S Nguyễn Tiến Trung: Theo tôi, trước thềm Đại hội ĐCSVN lần thứ 13 thì phong trào dân chủ - xã hội dân sự sẽ đi xuống vì cuộc đàn áp đang khốc liệt. Rất nhiều nhà hoạt động đã bị bắt thời gian gần đây, kể cả những người thuộc diện sức khỏe yếu, độ tuổi “thất thập cổ lai hy”. Tuy nhiên, trước sự hung hăng bành trướng của cộng sản Trung Quốc trên biển Đông và trên toàn thế giới, các quốc gia dân chủ, văn minh và các quốc gia bị dính “bẫy nợ” đã nhận thức rõ ràng mối nguy hiểm của chế độ cộng sản Trung Quốc, sự tranh đấu, cạnh tranh khốc liệt giữa các cường quốc này sẽ tác động rất lớn đến cục diện chính trường Việt Nam với thuận lợi thuộc về những người dân chủ. Tác động của hậu Thế chiến II giữa hai phe Đồng minh và phát xít đã định hình nên Việt Nam hiện tại và bây giờ lịch sử sẽ lặp lại. Cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa các quốc gia dân chủ và Trung Cộng độc tài sẽ định hình chính trị Việt Nam trong hiện tại và tương lai. Chuyển động đáng nói, đáng ghi nhận nhất trong lòng các giới này, đó là họ nhận thức được cuộc đấu tranh rất khó khăn, gian khổ và nan giải sau một thời gian đàn áp khắc nghiệt của nhà cầm quyền. Khi họ nhận thức được thực tế, đúng và sát thì sẽ đưa ra những chương trình, kế hoạch và công việc phù hợp hơn, dẫn tới hiệu quả hơn và giảm bớt các tổn thất. TSKH Nguyễn Quang A: Cuộc đấu tranh cho nhân quyền và dân chủ không bao giờ chấm dứt, ngay cả ở các nền dân chủ tiên tiến. Lơi là một chút là thấy hậu quả ngay. Chính vì thế nó là một quá trình liên tục phải được duy trì nuôi dưỡng, nhắc lại (vì chứng quên là bản chất của con người). Tôi không thích kiểu so với các thế hệ trước, nó là quá trình liên tục nên phải dựa vào quá khứ (cả hay để phát huy và tránh cái dở) nhưng phải tỉnh táo vì thế giới luôn thay đổi, chỉ dựa vào kinh nghiệm cũ không ổn, phải học từ các nơi khác nhưng không nên sao chép (copy) mà phải làm cho hợp với hôm nay. Đại hội 13 của ĐCSVN chỉ là một chặng, tìm mọi cách (kể cả gây sức ép cho đến thuyết phục với các giải pháp đề xuất đa dạng). Cuộc đấu tranh này diễn ra trên nhiều mặt trận, cần nhiều đội quân khác nhau với các phương pháp và đối sách khác nhau. Đủ năng lực và sẵn sàng? BBC: Nếu ngay ngày mai có sự thay đổi điều kiện chính trị, thể chế ở đất nước, liệu các giới trên (bất đồng chính kiến, các nhà hoạt động) đã sẵn sàng và có đủ khả năng, năng lực để bước ra tham chính, chấp chính, lãnh đạo, quản trị đất nước hay chưa, vì sao và thế nào? Nhà báo tự do Cát Linh: Tôi nghĩ rằng việc tham chính, quản trị đất nước là vị trí của những người được người dân lựa chọn. Những người bất đồng chính kiến chỉ bày tỏ ý kiến của họ trước một ý kiến khác. Bất đồng chính kiến, thúc đẩy xã hội minh bạch, phát triển... không có nghĩa là họ muốn tham chính, muốn làm chính trị. Bà Sương Quỳnh: Nếu có sự biến đổi và chính quyền thuộc về nhân dân thì tôi tin có nhiều người thực tài sẵn sàng nhận lãnh trách nhiệm lãnh đạo đất nước từ nước ngoài lẫn trong nước. Thực ra ngay trong bộ máy nhà nước hiện giờ tôi cũng tin có những người tài giỏi nhưng họ bị khống chế vì cơ chế nên họ không thể dùng tổng lực làm việc hữu hiệu. Nhưng nếu cơ chế thay đổi có thể họ sẽ phát huy được năng lực của mình, những người này nếu chứng tỏ uy tín sẽ được bầu vào bộ máy lãnh đạo. Tuy nhiên, để chế độ dân chủ thực thi như các nước văn minh thì Việt Nam còn phải trải qua nhiều năm để chọn được một lãnh đạo hoàn chỉnh đủ tài đức, khi đã có một bộ hiến pháp và pháp luật hoàn chỉnh để tuân thủ. Để chọn được lãnh đạo tài đức thì trình độ nhận thức, hiểu biết và ý thức của người dân phải gần được như người dân Hong Kong hiện giờ. Th.S Nguyễn Tiến Trung: Nếu ngày mai có sự thay đổi ngay lập tức thể chế chính trị tại Việt Nam, tôi tin rằng các tổ chức, cá nhân dân chủ đã sẵn sàng bước ra tranh cử vào các vị trí dân cử. Nên nhớ rằng phong trào dân chủ đã có quá trình phát triển rất lâu dài tại Việt Nam chứ không phải mới đây. Có rất nhiều chính đảng, cá nhân trong và ngoài nước đã và đang âm thầm chuẩn bị cho vấn đề Hiến pháp mới, bầu cử hậu cộng sản. Nhờ vào mạng xã hội, Internet, cộng đồng người Việt ở nước ngoài, trình độ dân trí ở Việt Nam đã cao hơn trước rất nhiều. Đảng Cộng sản Việt Nam thành lập năm 1930, chỉ sau 15 năm, nhờ vào thời cơ Nhật đảo chính Pháp vào tháng 3/1945 đã có thể lên nắm quyền vào tháng 8/1945. Đảng này chỉ có vỏn vẹn 5 tháng được hoạt động công khai nhưng đã lật đổ chính phủ hợp pháp Trần Trọng Kim để “cướp chính quyền”. Hiện tại, thời cơ chắc chắn sẽ đến, nhưng tôi vẫn luôn mong mỏi tiến trình dân chủ hóa này sẽ diễn ra ôn hòa, trong tình tự dân tộc, vì sự phát triển tốt nhất của đất nước để xây dựng một nền dân chủ thực sự. TSKH Nguyễn Quang A: Đừng mong đợi sự thay đổi hay điều kiện, hãy góp phần tạo ra sự thay đổi và các điều kiện đó! Vì cuộc đấu tranh là lâu dài gian khổ nên chưa thể mong có thay đổi “lớn lao” trong thời gian ngắn nếu chúng ta không hành động mà chỉ mong ước hay than phiền, nhưng có thể xây dựng một số yếu tố của xã hội dân chủ, tự do ngay trong lòng chế độ độc tài (đó là cách tích cực, không có nó thì cả ngàn năm nữa cũng không có dân chủ và tự do). Hãy thực thi quyền của mình được nêu long trọng trong công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (tức là luật quốc tế mà Việt Nam đã tham gia từ đầu các năm 1980), trong hiến pháp chưa được tốt lắm hiện nay (và như thế chính quyền Việt Nam phải có nghĩa vụ pháp lý để tạo điều kiện pháp lý cho nhân dân Việt Nam thực thi các quyền ấy). Mọi người dân hãy thực thi các quyền đó mà không đợi ai cho phép và phải đòi chính quyền tạo điều kiện pháp lý thuận lợi cho nhân dân thực thi các quyền vốn có đó của mình (đó là nghĩa vụ chính của chính quyền vì nhân dân nuôi họ để họ làm việc đó mà họ không làm được thì phải đuổi họ xuống) với phương châm “biến quyền trên giấy thành quyền thực tế”, theo tinh thần “quyền ta ta cứ làm” (chưa có luật là lỗi của quý vị; luật cản trở là vi hiến và vi phạm luật quốc tế). Từng bước một chúng ta có thể giành lại các quyền vốn có và được luật quốc tế cũng như hiến pháp quy định và đến khi giành được các quyền chính trị cơ bản (quyền lập các đảng chính trị, bầu cử tự do trong sạch và công bằng) thì dân chủ hoá thành công và quan trọng nhất với một xã hội dân sự sôi động như vậy tạo cơ sở vững chắc cho sự củng cố nền dân chủ mới một cách bền vững! Ông Nguyễn Vũ Bình: Câu trả lời là vừa có, vừa không. Có ở khía cạnh, khi chế độ sụp đổ, việc xây dựng thể chế dân chủ là việc sẽ xảy ra và chắc chắn xảy ra. Quá trình xây dựng thể chế dân chủ và việc người dân bầu chọn ra đội ngũ lãnh đạo đất nước chắc chắn sẽ được thực hiện. Như vậy, những người trong giới bất đồng chính kiến sẽ là những người được lựa chọn và có vị trí lãnh đạo trong tương lai. Điều đó có nghĩa là giới bất đồng chính kiến lúc nào cũng sẵn sàng tham gia vào việc điều hành, lãnh đạo đất nước. Nhưng nói là đủ khả năng, năng lực cũng rất khó nói (nói không đủ khả năng, năng lực cũng không được) vì để quản trị quốc gia, lãnh đạo đất nước nhất là trong giai đoạn chuyển đổi là việc không hề dễ dàng. Tuy nhiên, một thể chế dân chủ được xây dựng hữu hiệu sẽ sàng lọc tốt những người có đủ khả năng để lãnh đạo đất nước. Có thể giai đoạn đầu gặp khó khăn, song Việt Nam sẽ không bao giờ thiếu những người có đủ năng lực để quản trị, lãnh đạo đất nước. Trên đây là quan điểm riêng của những người trả lời phỏng vấn, mời quý vị bấm vào đây để theo dõi bài một là phần đầu của cuộc trao đổi giữa BBC News Tiếng Việt và các nhà hoạt động từ Việt Nam. |
Thế giới đang chờ đợi cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ, giữa đương kim tổng thống Barack Obama và ứng viên đảng Cộng hòa Mitt Romney, sẽ tiến hành ngày 6/11. | Cử tri Mỹ gốc Việt chờ ngày bỏ phiếu | Lê Quỳnh BBCVietnamese.com, Washington DC Barack Obama hay Mitt Romney sẽ trở thành Tổng thống Mỹ? Cộng đồng người Mỹ gốc Việt, đến Mỹ sau 1975, có truyền thống thường ủng hộ các ứng cử viên đảng Cộng hòa. Nhưng xu hướng này những năm gần đây dường như bắt đầu thay đổi. Hồi tháng Sáu, một báo cáo của Bấm Trung tâm Nghiên cứu Pew cho hay 35% người Mỹ gốc Việt bỏ phiếu hoặc có xu hướng bầu cho đảng Cộng hòa, trong khi 36% theo Dân chủ. Theo một nghiên cứu khác, National Asian American Survey công bố cuối tháng Chín, người gốc Việt đã chuyển từ nhóm thân Cộng hòa nhất trong các cộng đồng gốc Á sang xu hướng xem mình là cử tri độc lập. Cũng khảo sát này cho hay trong kỳ bầu cử 2012, đa số người Việt nói vẫn chưa quyết định. Trong khi ở những người đã quyết định thì đa số ủng hộ ông Obama. Nhận xét về thay đổi trong xu hướng bầu cử của người Việt tại Mỹ, nhà báo Lý Kiến Trúc, Chủ nhiệm tạp chí Văn Hóa xuất bản tại quận Cam, California, nói: Tư duy bầu cử của cộng đồng người Việt tị nạn tại Hoa Kỳ đã thay đổi rất nhiều theo thời gian. Cộng đồng người Việt tị nạn đã sống tại Mỹ gần bốn thập niên, trải qua nhiều cuộc bầu cử, tiếp cận khá nhiều ứng cử viên từ cấp dân biểu đến nghị viên. Vì thế tư duy bỏ phiếu của họ thay đổi theo trải nghiệm. ông nói. Nhân chuyến công tác sang Washington DC, tôi đã hỏi một số nhân vật có tên tuổi trong cộng đồng người Mỹ gốc Việt về việc bỏ phiếu ngày 6/11. Đỗ Hồng Anh, Chủ tịch Cộng đồng người Mỹ gốc Việt vùng Washington, DC Cá nhân tôi sẽ bầu cho ông Obama. Mặc dù ông Romney chỉ trích chính sách kinh tế của Obama, nhưng ông không đưa ra được đường hướng nào khả dĩ hơn ông Obama. Suốt bốn năm qua, kinh tế Mỹ không khá như chúng ta mong muốn vì ông Obama thừa hưởng nền kinh tế tệ hại từ chính phủ Bush. Tổng thống làm được như vậy cũng khá lắm rồi. Tôi sẽ bỏ phiếu cho ông Obama để bốn năm tới, ông tiếp tục đường hướng đó để bắt đầu đưa kinh tế Mỹ đi lên. Còn với tư cách chủ tịch cộng đồng vùng Washington DC, tôi chủ trương bỏ phiếu cho bất cứ ứng cử viên nào bênh vực quyền lợi của người dân Hoa Kỳ nói chung và dân tị nạn Việt Nam ta nói riêng, đặc biệt là yểm trợ cho công cuộc đấu tranh vì tự do dân chủ ở Việt Nam. Nguyễn Ngọc Bích, cựu trưởng ban Việt ngữ đài RFA, bang Virginia Ông Nguyễn Ngọc Bích sẽ bầu cho ứng cử viên Mitt Romney Tôi là người đảng Cộng hòa, nên chắc chắn tôi sẽ bầu cho ông Mitt Romney. Nhưng cũng còn lý do lý trí chứ không thuần tình cảm. Trong quá khứ cũng có lần tôi bầu cho người đảng Dân chủ. Nhưng kỳ này, tôi nghĩ ông Romney sẽ kỷ luật về ngân sách hơn ông Obama, người khiến công nợ lên cao quá đã trên 16,000 tỷ. Thêm một nhiệm kỳ nữa, lên hai mấy nghìn tỷ thì nước Mỹ chịu không thấu. Về công ăn việc làm, ông Romney nói khu vực tiểu thương tạo ra công ăn việc làm nhiều nhất. nên phải có chính sách đứng về người tiểu thương. Cứ đi với những công ty lớn, có khi họ lại đẩy việc làm sang các quốc gia khác. Chính sách y tế (Obamacare) có khuynh hướng đi theo y tế xã hội kiểu Âu châu. Trong lúc nợ chồng chất, ngân sách phải cắt cả quốc phòng, Obamacare là sự phung phí. Chính sách quay sang Á Đông của ông Obama tương đối nhận được ủng hộ của người Mỹ gốc Việt. Nhưng đấy chỉ là vì tình thế khách quan, trước sự tăng cường lực lượng của Trung Cộng. Dù là ông Obama hay Romney, chiến lược đổi từ Đại Tây Dương sang Thái Bình Dương vẫn phải duy trì. Mỹ không thể để Biển Đông trở thành vùng biển của Trung Quốc. Tôi cho là chính sách an ninh của hai ông cũng sẽ không khác nhau bao nhiêu. BS. Đỗ Văn Hội, Chủ tịch Hội đồng Chấp hành, Cộng đồng người Việt Quốc gia Liên bang Hoa Kỳ, bang Florida Cộng đồng người Việt Quốc gia Liên bang Hoa Kỳ là tổ chức bất vụ lợi, chúng tôi không được quyền nói rằng sẽ bầu cho ai. Ông Đỗ Văn Hội muốn cử tri bỏ phiếu cho những ứng cử viên nào đáp ứng được đời sống người dân Nhưng ở góc độ quyền lợi của người Mỹ gốc Việt, nhất là chúng ta là người tị nạn, chúng tôi có ý kiến chính thức thế này. Chúng ta bỏ phiếu cho những ứng cử viên nào đáp ứng được đời sống người dân, như công ăn việc làm, y tế, giáo dục, bảo tồn văn hóa của chúng ta, giúp ích cho lợi ích cá nhân, cộng đồng của người Việt tị nạn. Chúng tôi có hoài bão làm sao để đất nước Việt Nam có tự do, dân chủ. Lại còn Biển Đông, Trung Quốc đã lấy hầu hết Biển Đông, biết chừng nào mới lấy lại. Như vậy, chúng tôi sẽ bầu cho chính phủ nào giúp Việt Nam sớm vãn hồi tự do, dân chủ, nhân quyền. Một chính phủ mạnh để ngăn cản sự bành trướng của Bắc Kinh ở Biển Đông. Andrew Lam, nhà văn, San Francisco Mặc dù lần này tôi không còn bị Obama cuốn hút như lần trước, tôi vẫn sẽ bầu cho ông ấy. Romney chưa bao giờ là lựa chọn của tôi vì các giá trị của ông ấy đi ngược lại với tôi. Ông ta chống phá thai, chống quyền của người đồng tính, chống việc làm bố mẹ đơn thân. Nhưng đáng nói nhất, tính cách ông ta không đáng tin. Một người trốn quân dịch Việt Nam lại lên lớp giảng đạo. Một người tích trữ tiền với tài khoản Thụy Sĩ. Người đã đẩy việc làm sang Trung Quốc bây giờ lại lên án Trung Quốc là tháo túng tiền tệ, chỉ để lấy phiếu. Một người đánh thuế tầng lớp trung lưu và bảo vệ giới giàu có. Chính sách ngoại giao cũng dễ dàng thay đổi, tỏ ra hiếu chiến, dành tiền cho Lầu Năm Góc và quân đội trong lúc Hoa Kỳ có nguy cơ phá sản vì các cuộc chiến hải ngoại. Và cuối cùng, một người xa lạ với tầng lớp lao động, tự cho mình cao quý hơn để răn dạy họ. Bác sĩ Nguyễn Quốc Quân, chủ tịch Tổ chức Quốc tế Yểm trợ Cao trào Nhân bản, bang Virginia Tôi là một cử tri độc lập. Bốn năm trước tôi đã bầu cho ông Obama. Nhưng kỳ này, tôi nghiêng về việc bầu cho ông Romney. "Bốn năm qua, những gì Tổng thống Obama hứa và thực hiện quá xa cách, thành quả không đạt được bao nhiêu. Lúc tranh cử 2008, ông Obama nói Tổng thống Bush vô trách nhiệm để nợ đầm đìa, nhưng nay chính ông Obam nợ còn nhiều hơn." Bác sĩ Nguyễn Quốc Quân Bốn năm qua, những gì Tổng thống Obama hứa và thực hiện quá xa cách, thành quả không đạt được bao nhiêu. Lúc tranh cử 2008, ông Obama nói Tổng thống Bush vô trách nhiệm để nợ đầm đìa, nhưng nay chính ông Obam nợ còn nhiều hơn. Ngay cả trong thể thao, rớt banh đến lần thứ ba rồi thì mình phải chuyền cho người khác chứ. Lý do chót, tôi là người Mỹ gốc Việt. Ngoài những ưu tư chung như thất nghiệp, thâm thủng ngân sách, sức khỏe, tôi còn ưu tư về tự do dân chủ ở châu Á và Việt Nam. Tôi có dịp gặp ông Romney và nêu rằng ông sẽ lấy được nhiều phiếu của người gốc Á nếu ông tuyên bố rõ ràng dưới chính quyền Romney, ông sẽ ủng hộ tự do, dân chủ, bảo vệ nhân quyền khắp thế giới. Ông ấy nói tôi muốn làm những việc đó. Muốn làm thì trong nước kinh tế phải mạnh, quân đội phải số một thế giới. Khi tranh luận với ông Obama, ông Romney cũng nói rõ sẽ ủng hộ dân chủ, nhân quyền. Trong khi đó, ông Obama, tranh cử năm nay, không hề nói đến dân chủ, nhân quyền. Đấy cũng là yếu tố tôi sẽ bầu cho ông Romney. Luật sư Đỗ Phủ, phó giám đốc truyền hình SBTN, California Cá nhân tôi sẽ bầu cho ông Barack Obam. Ông đã có một số chính sách tăng được xuất cảng của Hoa Kỳ đối với Trung Cộng. Sự hiện diện quân sự của Hoa Kỳ đã được Tổng thống Obama khẳng định qua các diễn văn mới nhất, là sự hiện diện của Hoa Kỳ cần thiết ở Biển Đông để ngăn chặn sự bành trướng của Trung Cộng. Tổng thống Obama cũng thương lượng với các nước Đông Nam Á như Philippines, Singapore, Thái Lan, Việt Nam. Chính sách đó sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến Việt Nam vì nó sẽ mang Việt Nam ra khỏi ảnh hưởng của Trung Cộng. Và như vậy nhân quyền ở Việt Nam sẽ khá hơn nếu ông Obama tái đắc cử. Về đối nội, kinh tế Hoa Kỳ đang trên đà phục hồi, để đưa Hoa Kỳ tiếp tục vị trí siêu cường, có thể lãnh đạo các nước trong khối tự do. Luật sư Tạ Văn Tài, Boston "Ông Obama đang cố gắng giải tỏa vấn đề thất thu ngân sách do chiến tranh Afghanistan và Iraq của ông Bush. Hồi đó ông Bush tự tin làm hai cuộc chiến tranh để rồi làm tan nát hệ thống tài chính, thuế khóa của Mỹ. Ông Obama đang làm lại, chưa xong, phải dành thêm thời gian nữa." Luật sư Tạ Văn Tài Lần này ông Romney khá hơn ông John McCain. Nhưng tôi vẫn bầu cho ông Obama. Đảng Cộng hòa không thương dân nghèo và giai cấp trung lưu. Chính ông Romney từng lỡ lời rằng ông coi 47% dân Mỹ là thành phần đồ bỏ vì phụ thuộc ngân sách chính phủ. Tư tưởng ông ấy cũng không rõ rệt. Báo Economist của Anh từng gọi ông là con kỳ nhông vô lá cây xanh thì đổi màu xanh, vô lá đỏ thì đổi màu đỏ. Ông cứ vuốt đuôi theo dư luận. Bây giờ ông bỏ hết lập trường cũ về xã hội để nịnh phe cực đoan trong đảng Cộng hòa như ngừa thai, hôn nhân đồng tính. Ông Obama đang cố gắng giải tỏa vấn đề thất thu ngân sách do chiến tranh Afghanistan và Iraq của ông Bush. Hồi đó ông Bush tự tin làm hai cuộc chiến tranh để rồi làm tan nát hệ thống tài chính, thuế khóa của Mỹ. Ông Obama đang làm lại, chưa xong, phải dành thêm thời gian nữa. Đối ngoại thì hai ông giống nhau. Nhưng ông Romney lại tỏ ra không đủ kiến thức, ví dụ gọi Nga là kẻ thù số một trong khi chiến tranh Lạnh đã kết thúc hai chục năm. Ông dọa sẽ gọi Trung Quốc là kẻ thao túng tiền tệ. Nhưng nếu ngày đầu tiên làm tổng thống ông làm việc đó, sẽ lại có chiến tranh thương mại, không có lợi gì cho Mỹ. Ông này nói bất tử, trong khi Obama nói rất chín chắn về đối ngoại. Thêm về tin này Chủ đề liên quan |
Việt Nam lại tiếp tục lên tiếng về chủ quyền và quyền khai thác dầu tại khu vực biển Đông. | Việt Nam lại bày tỏ quan ngại | Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Dũng nói với các nhà báo hôm thứ Năm 27/11 rằng Việt Nam "quan tâm và theo dõi chặt chẽ thông tin" nói rằng Tập đoàn Dầu khí Trung Quốc (Cnooc) sẽ thăm dò dầu khí nước sâu tại đây. Hôm 22/11, Cnooc vừa công bố dự án trị giá gần 200 tỷ nhân dân tệ, tương đương 29 tỷ đôla để thăm dò khai thác tại “biển Nam Trung Hoa, nơi nguồn nguyên liệu chưa được khai thác”, trong có khu vực Hoàng Sa và Trường Sa mà Hà Nội cũng tuyên bố chủ quyền. Ông Lê Dũng khẳng định: "Việt Nam có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền, quyền chủ quyền và các quyền hợp pháp của mình đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa và các vùng biển và thềm lục địa của Việt Nam". "Mọi hoạt động tiến hành trên vùng biển và thềm lục địa của Việt Nam mà không được sự chấp thuận của Việt Nam đều là vi phạm quyền chủ quyền và lợi ích quốc gia của Việt Nam và hoàn toàn không có giá trị." Thương lượng hòa bình Tuy nhiên, người phát ngôn VN kêu gọi các bên kiềm chế để duy trì ổn định và giải quyết bất đồng thông qua thương lượng một cách hòa bình "trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật biển năm 1982, Tuyên bố Ma-ni-la về Biển Đông năm 1992 và Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) ký giữa các nước ASEAN và Trung Quốc ngày 4/11/2002". "Chúng tôi cho rằng trong khi nỗ lực thúc đẩy đàm phán để tìm giải pháp cơ bản và lâu dài, các bên liên quan cần duy trì ổn định, không có hành động làm phức tạp thêm tình hình." Theo định nghĩa của Trung Quốc, biển Nam Trung Hoa có diện tích 3,5 triệu km vuông, bằng một phần ba diện tích đất liền của nước này. Trung Quốc đang kêu gọi hợp tác nước ngoài từ các công ty Mỹ cho dự án khổng lồ này của họ. Mặt khác, Bắc Kinh cũng liên tục gây áp lực buộc Việt Nam và các đối tác ngừng hoạt động thăm dò trong vùng biển tranh chấp. Mới nhất, một chiếc tàu quốc tịch Na Uy do công ty Nga thuê để tiến hành thăm dò dầu khí ngoài khơi cho Việt Nam đã bị tàu hải quân Trung Quốc chặn lại và dọa bắn, bắt rời khỏi khu vực hồi tháng 10. Lemon Leo hpChúng ta cần nhìn nhận lại vấn đề,nước ta rõ ràng là 1 nước yếu, vì vậy cần dựa vào 1 thế lực mạnh hơn để giúp giữ được Hoàng sa và Trường sa chứ không thể lấy trứng chọi đá, yếu thì phải dùng mưu. Các bác chính phủ nhà mình phải làm điều này chứ sao. Mất Hoàng Sa Việt Nam đâu có được quốc gia nào lên tiếng bảo vệ đâu, vì thế ngoại giao của ta cần xem xét lại. Chơi với "người khổng lồ" vẫn tốt hơn chơi với những chàng "tí hon" ThomasNếu có ngọai xâm tôi sẵn sàng chiến đấu nhưng làm sao tôi có thể ở chung chiến tuyến với người CS mà trước đó sau khi cướp được chính quyền họ đã trở mặt tiêu diệt những thành phần yêu nước khác? Làm sao tôi có thể tiếp tục chịu đựng thêm được những người cầm quyền hiện nay. Họ sẽ dành giật chiến thắng (nếu có), ca tụng Đảng họ và rồi bổn cũ tiếp tục soạn lại? Quang Hà nộiTiềm lực kinh tế và quân sự của Trung Quốc giờ thì ngay cả Mĩ cũng phải e dè nữa là, còn chủ nghĩa dân tộc ở nước nó thì em xin thưa cứ gọi là cao ngất ngưởng. Chẳng may có mệnh hệ gì thì dù có ông Mỹ ,Ấn...giúp đỡ chung quy kẻ chịu thiệt vẫn sẽ là Việt Nam nhiều hơn thôi. Lúc đấy e dầu khí cũng chẳng còn hơi mà vác về được nữa.Về khoản này thì em thấy mấy bác chính phủ xem ra cũng đang gặp phải một nước cờ đối ngoại nan giải rồi. Phận em dân đen có gào thét mãi thì cũng chẳng được khỉ gì. Có chăng chỉ còn biết hi vọng VN sẽ sớm xuất hiện một nhà lãnh đạo hùng tài thao lược, liệu việc như thần để đưa Việt Nam lên một tầm cao mới thôi. Các bác cứ chờ xem khi kinh tế phát triển thì tình hình thế này sẽ không thể kéo dài thêm được nữa. Nhưng dù sao thì trong thời điểm hiện tại chính phủ VN vẫn cần phải có 1 chính sách cứng rắn hơn một chút đừng để Tàu kia thấy thế được thể mà làm quá. Quang Hà NộiQuân tử trả thù mười năm chưa muộn, mới có mười mấy năm trước thôi dân ta ăn còn ko no nữa là dầu với cả khí. Các bác cứ chờ xem 'con jun xéo mãi cũng quằn thôi'. HL Hà NộiThật buồn cười với ý kiến tẩy chay hàng Trung Quốc (TQ). Xin mời tất cả mọi người lật từng thứ 1 trong nhà mình lên xem có bao nhiêu cái vẫn là của TQ? Tôi đặt mua 1 số thiết bị điện tử ở công ty mẹ ở Mỹ. Sau khi nhận được hàng, tôi kiểm tra trên mác của hàng thì thấy chữ "made in china". Bây giờ đố ai tẩy chay nổi hàng TQ đấy. Nghĩ cái gì thực tế hơn đi. TLAi là người Việt dù ở đâu cũng không muốn thấy một cuộc xâm lăng của TQ xảy ra, dân ta đã đổ máu quá nhiều rồi. Nhưng nếu chuyện đó xảy đến, ai là người lãnh đạo kháng chiến? ĐCSVN? Chúng ta yêu nước nhưng nếu không có lãnh đạo trong tình thế ấy khác nào bầy nhặng vo ve bên tai trâu, chẳng ích lợi gì. Dân tin tưởng gì vào Đảng khi mà phần lớn các hành vi xấu xa hiện nay như suy thoái đạo đức, tham nhũng, bôi nhọ dân tộc đều xuất phát từ đảng viên cao cấp? Hơn ai hết, đồng bào ta ở miền Bắc trong một phần tư thế kỷ mới nếm trải và thấm thía điều này. Người ta đã sẵn sàng hy sinh đến người dân cuối cùng để giải phóng phương Nam mà kỳ thực là bành trướng Cộng sản chủ nghĩa. Người Dân VNMột măt cho huy hiếp biển, một mặt cho quân đội giả làm gấu buôn lậu tràn ngập hàng hóa tẩm "thuốc độc" phá hại kinh tế VN và gieo rắc bịnh hoạn cho dân ta, hàng giả hàng nháy Trung Quốc nay đã tràn ngập VN. Ai cứu chúng ta? Nay biển Đông lại bị đe dọa bởi Việt Nam không tôn trọng tự do tôn giáo và báo chí nên bang giao vơi Tây phương đã thất bại do đâu? Đàn áp Tôn giáo và báo chí, VN sẽ về đâu? Hoàng Đức Trung Vũng TàuHoàng sa đã mất, Trường sa cũng sẽ mất luôn. Các bậc lãnh đạo Đảng đang bận chăm lo lợi ích riêng, không có thời gian để bảo vệ sự " toàn vẹn lãnh thổ". Sau này nhờ "hậu bối" lấy lại chủ quyền cho đất nước. Chúng ta hãy nhìn lại chiến sự Gruzia để thấy rõ được bộ mặt của Nga. Còn Mỹ cũng vậy lúc nào cũng chính sách " cây gậy và củ cà rốt". Và Trung quốc cũng không ngoại lệ và bất kỳ một quốc gia nào cũng có dã tâm đó. Chỉ điều kiện chưa chín muồi. Còn việc phờ các nước khác "bảo kệ" cho VN. Nó cũng giống như là việc thuê công an hay thuê xã hội đen về bảo vệ cho mình thì nó cũng giống nhau à. Tất cả cũng vì "lợi ích" thôi, chứ làm gì có chữ trắng đen, chính tà. Cái tốt nhất là hãy tự bảo vệ mình, hãy cũng tự bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của quốc gia mình. Chúng ta hãy học theo Nhật bản và Triều tiên. HB Minh HNLúc này ta đương đầu giao tranh TQ là hoàn bất lợi toàn diện. Nhưng lịch sử không nằm trong tay ai, thế chiến thứ 3 ở Thái Bình Dương cũng có thể đến "Thái Bình - Thái Hòa". Ta phải phát huy nội lực thì mới nói gì thì nói. Chính phủ nên sát sao hơn, đối mới sản xuất trong nước, đến cái kim sợi chỉ cũng đi nhập TQ là thua rồi. Khi và chỉ khi sản xuất hàng hóa của ta đủ mạnh đủ đương đầu với hàng hóa TQ thì lúc đó lợi ích kinh tế sẽ là động lực toàn diện. Chiến tranh ư, mua nợ vũ khí được không ? Chiến tranh bây giờ khác rồi thực ra những gì đã qua đủ thấy TQ đã tuyên chiến với VN. Nhưng chiến tranh bằng quyền lực mềm, cán bộ ta lại thích tiền, đôi khi tiền lại làm mất lợi ích nòi giống. Có lẽ lịch sử VN chưa bao giờ nhiều cán bộ tha hóa như hiện nay. Tham nhũng từ chỗ nhạy cảm lén lút, bước lên công khai chia chác chính phủ làm sao có thể kiểm soát nổi khi mà cán bộ ta luôn nghĩ "lấy độc trị độc" lấy tham nhũng trị tham nhũng sinh ra thặng dư. Minh HB Hà NộiLịch sử Trung Quốc họ cũng phải trả giá cho Phát xít Nhật trong thế chiến thứ hai. Và họ cũng đã hành động thế nào để chống Nhật ta hãy áp dụng để đối phó với TQ. Nên bình tĩnh lục lại sử ông cha ta kháng chiến. Có lẽ vườn không nhà trống, Không là không đối thoại kiểu chính khách Salon, mà bằng những bộ não được kích họat, ví dụ: Sẵn sàng thương lượng ăn chia nếu hợp lý, kêu gọi FDI trên đất liền thì sẵn sàng chào bán kiêu gọi đầu tư trên biển. Quy hoạch khai thác cho hợp lý, đồng thời nên giáo dục dân chài khai thác kiểu bom mìn thì vác đá ném chân rồi đến lúc con cá cơm cũng không có mà làm nước mắm chứ đừng nói cá thu cá song. Không nữa là đóng cửa thị trường Biên Mậu với TQ, xem xét chính sách với Hoa Kiều, không thể để Ông nội cầm dao đâm sau lưng mà ta còng lưng nuôi cháu. Trong nước chính phủ nên hỗ trợ vốn sản xuất một cách thiết thực cụ thể đi,đừng quá trông mong ở Biên Mậu Trung Quốc. Doanh nghiệp ta chí thú làm ăn nhưng ông Ngân hàng là gã cầm đồ có giấy phép mở mồn ra là cầm cố, liệu đến lúc quốc gia không còn thì ông lấy gì mà cầm. Dân trí Đà nẵngHọc và học. Tự lực cách sinh. Xây dựng Việt Nam giàu mạnh thì nói nói chuyện được với Trung Quốc. Lê Minh TríHãy hành động như chủ tịch Hồ chí Minh ta dậy. Hỡi toàn thể đồng bào...chúng ta càng nhân nhượng bọn chúng càng lấn tới theo tôi ai có súng dùng súng ai có gì dùng nấy tiến lên. Thật ra dân Tàu cũng sợ chết như các bạn nghĩ vậy, nếu chúng ta hành động đúng và thiết thực thì dân chúng Trung Hoa sẽ phẫn nộ và không thể hy sinh mạng sống vì hành động bá chủ của ĐCS Trung Quốc được! Gh Sài GònTội rất mừng ngày càng nhiều nguời dám nói thẳng, nói thật để xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam Dân ViệtCó thể rồi sẽ có ngày TQ tuyên bố rằng: Việt Nam là một tỉnh của họ vì rằng ngày xưa họ xâm lược vùng này rồi đặt tên là quận Giao Chỉ. Chỉ có một cách duy nhất là VN không cùng hệ thống chính trị với họ nữa thì lãnh thổ và lãnh hải sẽ rõ ràng minh bạch. TQ có thể nổi giận đánh VN nhưng thế giới ngày nay khác rồi. Lịch sử VN sẽ được hiểu như sau:gần 2000 năm đau khổ với TQ để lập nên nước Việt; hơn 100 năm hoà nhập vào nền văn minh chung của thế giới và từ nay phải dũng cảm bảo vệ chủ quyền có sự công nhận của Quốc tế. Cá nhân nào, tập đoàn nào thoả hiệp với TQ để mất lãnh thổ, lãnh hải sẽ bị nguyền rủa muôn đời. VN phải bình đẳng với Trung Quốc trước quốc tế. Việt Nam'sCó một chiêm tinh người Ấn Độ từng cho rằng trong tương lai gần ngôi vị Cường quốc số 1 Thế giới sẽ về tay Trung Quốc. Các bạn có tin điều này khôn ? Riêng tôi thì không hẵn là tin mà tôi tin điều đó có thể sẽ xảy ra. Gần 4000 năm dựng nước và giữ nước, ông cha ta quá hiểu về Trung Quốc, không thể nào lấy trứng để chọi với đá được. Và chính trong thời điểm này, kinh nghiệm đấu tranh giữ nước của ông cha ta là kim chỉ nam cho những bước đi sắp tới của ta về vấn đề Hoàng Sa và Trường Sa. Chúng ta sẵn sàng lùi 1 bước để tiến 3 bước. Nhân dân ta đã từng chịu đựng "nằm gai nếm mật" mới có được độc lập như ngày nay thế nên mọi việc cần phải được tính toán cẩn thận, không vội vàng hấp tấp. Một câu hỏi đặt ra thế này: Trung Quốc dám làm như vậy với Hàn Quốc không? (Năm 1928 Hàn Quốc là một trong 10 nước nghèo nhất Thế giới, Thế còn bây giờ?) Câu trả lời tôi dành cho các bạn trong diễn đàn BBC và đặc biệt là thế hệ trẻ Việt Nam. Manh Quan, TP HCMTôi thật sự mất ngủ , đau đáu khi đọc được thông tin này. Sau khi TQ chiếm toàn bộ Hoàng Sa , giờ còn lại Trường Sa chúng cũng muốn nuốt nốt. Ta tuyên bố chủ quyền mạnh mẽ nhưng không có hành động nào "đáng kể". Khi ta mời các tập đoàn quốc tế về thăm dò khai thác thì chúng đàn áp, đe dọa. Nay để chúng công khai "những dự án lớn, nhỏ" ngay trên lãnh thổ quốc gia. Thật đau đớn, chua xót. Ta cần đoàn kết và quyết không thể để chúng thực hiện ý đồ này. Cong, HNThật tuyệt vời nếu chúng ta tẩy chay hàng hoá TQ, vì toàn hàng độc hại và làm cho TQ ngày một lớn mạnh hơn. Mỗi người VN hãy bớt đi 1 món đồ TQ! VV, SaigonLời nói đi với việc làm. Tôi đề nghị mọi người tẩy chay hàng TQ. Chính bản thân tôi đã tẩy chay hàng TQ từ 2-3 năm nay rồi. Nic, SGÐiểm yếu của Trung quốc là không muốn một láng giềng anh em nào lớn mạnh cả, ví dụ Bắc hàn, Mông cổ, Miến điện, Việt nam v.v. Trung quốc cũng không muốn Việt nam cải cách hơn Trung quốc về chính trị và tôn giáo. Mỹ thì chỉ giúp Việt nam về kinh tế nếu Việt nam thật sự cải cách chính trị và tôn giáo. Câu hỏi là liệu Việt nam đủ can đảm và quyết tâm chính trị để khai thác điểm yếu của Trung quốc khi Trung quốc khai thác Trường sa và Hoàng sa? Leonid, Nga"Việt Nam có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền, quyền chủ quyền và các quyền hợp pháp của mình đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa và các vùng biển và thềm lục địa của Việt Nam". Chỉ cần thực lực nữa thôi! Hãy lấy gương Nhật và Nga giải quyết tranh chấp mấy đảo Kuril Islands! Hanh VX, SaigonKhông biết từ bao giờ, người Việt Nam chúng ta lại chịu cảnh nhục như thế này. Hãy dẹp thể diện của Đảng xuống để nâng cao thể diện Quốc Gia lên. Chúng ta cứ nhún nhường mãi sao. Đến lúc nào đó Việt Nam ta thành 1 tỉnh thứ 40 của Trung Quốc thì mới tỉnh thức và đấu tranh hay sao? Mất bò mới lo làm chuồng hay sao? Chúng ta chỉ nói thôi sao? Còn nói theo kiểu của ông Lê Dũng thì tôi nói cũng được. Chúng ta phải hành động ngay đi thôi kẻo trễ các bạn ơi! James Ng., Hà NộiNên nhìn nhận thông tin này như sau: 1- Đây chỉ là thông báo kiểu "có thể sẽ" của 1 công ty, không phải là phát ngôn chính thức của TQ, càng không có chính trị. Nên coi nó như xóm chài Việt bàn thảo kết hợp đánh cá biển Đông vậy, không có giá trị quốc gia, chính trị. Vì vậy Việt Nam không việc gì phải phát ngôn, có hành động chính trị gì. Nên nhớ, Việt Nam thậm chí còn đã đi xa hơn nhiều, đó là đã "hành động thăm dò" dầu ở khu tranh chấp. 2- Vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế khiến cho không quốc gia nào muốn Việt Nam yếu cả. Việt Nam như cô gái trẻ 20 tuổi xinh đẹp vậy, chưa yêu anh nào còn cân đong đếm, ở hưởng lợi, bằng mà yêu anh nào không khá khẩm thì thiệt đủ đường. Vẫn sẽ phải lấy chồng, nhưng chọn kỹ càng, hoặc trưởng thành hơn rồi lấy là thượng sách. An NamMọi người đều trút tức giận vào ông Lê Dũng về những gì ông ta phát biểu. Nhưng giận làm chi cái "máy nói"? Kẻ viết giấy cho ông đọc, những bàn tay giựt cần phía sau ông, những người đang cai trị đất nước chính là người phát biểu điều mà ông Dũng nói chớ có phải của ông ta đâu mà trách ông, đòi thay ông? Thay ông Dũng nầy thì ông "Dũng" khác cũng nói câu nầy thôi, chỉ thay cái ông nằm phía sau ông Dũng thì sẽ thay được câu phát biểu đó thôi. Có ai dám thay không? ND, TPHCMTôi có một đề nghị nhỏ, nếu bạn nào thực hiện được thì chúng ta cùng làm. Đó là nên lập một diễn đàn chúng ta cùng thảo luận, ai quá sợ hãi TQ thì nên nhập quốc tịch TQ đi. Còn lại chúng ta sẽ cùng nhau thảo luận tìm phương án. Nếu các bác lãnh đạo muốn nhập quốc tịch TQ thì tự chúng ta làm, không cớ gì phải theo họ. Đã đến lúc những người yêu nước thật sự cần nói lên tiếng nói của mình, cùng nhau bảo vệ giang sơn ông cha để lại. Pertriot VN, HCMCTôi đang làm việc cho 1 cty của TQ, việc TQ có ý đồ thôn tính VN là khỏi phải bàn cãi, dã tâm này là luôn tồn tại chẳng qua thời điểm này hoàn toàn không thích hợp để đổ máu, người TQ khi tới VN họ coi thường đất nước mình vị họ nghĩ họ giàu có và phát triển hơn nhưng họ rất thèm muốn nguồn tài nguyên cũng như vị trí địa lí của chúng ta. Là người VN tôi mong chính phủ nên có những hành động cụ thể trong giới hạn để đáp trả TQ. Khi đứng trước ngoại xâm và đặc biệt là giặc Tàu người VN chúng ta yêu nước và đoàn kết hơn bất cứ dân tộc nào trên thế giới. Cá nhân tôi với sức mọn của mình vẫn luôn tìm mọi cách xỏ kim chúng nó trong cv, lừa được tôi lừa hết sức mình kể cả có thể bị đuổi việc. Và tôi vẫn đang ngày ngày làm như vậy. Việt nam muôn năm! Patriot, VNSorry bạn Long nào đó, tôi thật sự mơ hồ về ý kiến của bạn về vấn đề này. Bạn ko muốn VN dựa vào phương Tây gây áp lực với TQ, bạn lại cũng ko muốn VN có thái độ cứng rắn hơn về vấn đề chủ quyền biển của mình. Vậy thì tôi rất thắc mắc và cũng xin lắng nghe hướng giải quyết nào mà bạn cho là khả thi nhất với VN chúng ta thời điểm này. Tiếp tục xem như ko có chuyện gì, để mặc TQ vẽ lại bản đồ chủ quyền "dùm" chúng ta? Sau biển đông sẽ là gì? Có phải bạn nên tìm hiểu lại lịch sử ngàn năm phong kiến giữa VN ta và TQ ko? HTN, Hà NộiCác bạn bảo liên minh với Mỹ, Nhật, Philipines á? Cứ chờ đấy. Mặc dù "tay bắt mặt mừng" thế thôi chứ chẳng nước nào dại đối đầu với Trung Quốc. Ngay từ thời chiến tranh lạnh thì Mỹ và Nga đã biết được mưu đồ bá chủ thế giới của Trung Quốc rồi. Thà tạo thế "chân vạc" còn hơn là tạo xung đột trực tiếp với TQ. Với lại khi liên minh với các nước tư bản những nước mà các bạn cho là thế lực thù địch thì liệu có "cõng rắn cắn gà nhà" không? Hãy nhớ Nguyễn Ánh đã nhờ AI để chống vua Quang Trung? Khi đã bị lệ thuộc rồi thì Việt Nam còn sống được nữa không? Phải trông chờ vào nội lực thôi, dân ta có thừa quyết tâm nhưng ĐCS có nghe đâu. Họ mải tham nhũng, "kiếm" đủ rồi thì đưa họ hàng sang nước nào đó sống, dân thì mặc. NK CamĐánh nhau là hạ sách, là chẳng đặng đừng. Tìm phương cách tốt nhất để ứng phó với quốc nạn "bành trướng" của Bắc Kinh mới là điều nên nghĩ suy thấu đáo. Nhưng bước đầu tiên hơn hết mà người VN nên làm đó là thông tin đầy đủ, công khai, tỏ tường cho dân chúng biết để có cùng một tiếng nói, cùng một quyết tâm, cùng một ý chí, sẵn sàng ứng phó theo một phương cách được chọn lựa để giải quyết vấn nạn này thì mới có chút hy vọng. Thế nhưng chưa thấy Chính Phủ VN có một động thái nào thể hiện đúng tình hình "nguy biến sơn hà" như thế cả. Quả thật, Chính Phủ CSVN đang vô thế kẹt: cương với TQ thì coi chừng sứt đầu, mẻ trán, bất ổn chính trị, kinh tế..., mất ghế như chơi. Thỏa hiệp với TQ thì bị xem là bán nước cầu vinh. Ngàn đời sau vết nhơ khó rửa sạch. Đằng nào cũng không ổn. Phải chăng, vận nước đang hồi suy tàn? Dân tộc VN không xứng đáng để được hưởng yên bình trong sự tòan vẹn lãnh thổ được nữa? Đã mất đất, biển nhiều rồi, nay sắp mất thêm nữa... Luong Thanh De, HNChán quá, đất nước Việt luôn bị đàn áp, hết Tàu hàng ngàn năm lại đến Pháp, Mỹ phải chăng mỗi một người Việt mình phải xem lại. Tại sao vì mình bị xâm chiếm, đàn áp vì ta yếu quá, nghèo quá, ko đủ mạnh trong khi vị trí địa lý lại chiến lược. Người Việt ta mắc căn bệnh nói nhiều, ai nói cũng hay nhưng làm thì qua tồi. Muốn cho nước mạnh thì mỗi một con người phải xem lại mình, hành động chứ đừng lắm lời. Hàn Quốc, Nhật Bản ở bên cạnh thì chẳng sao, vì người Nhật, Hàn họ có ý chí tuyệt vời, nói nhiều hơn làm còn ta thì... chính vì thế nước ta mới nghèo và yếu!!! Dinh Tran, Nam ĐịnhNếu Nhà nước ta quyết tâm bảo vệ chủ quyền thì đã chẳng có những hành động đàn áp sinh viên biểu tình phản đối TQ trong thời gian vừa qua. Nếu bây giờ Bộ Ngoại Giao có lên tiếng thì cũng chỉ là tiếng nói yếu ớt hoặc cố gắng nói thật to để muốn nói với nhân dân rằng "Nhà nước ta có đầy đủ bằng chứng" muốn giữ đất đai bờ cõi cho tổ tiên lắm nhưng không được vì TQ lớn hơn ta rất nhiều, đành phải chịu thôi" Lời nói có đi đôi với hành động đâu mà dân tin được chứ. Hai Nguyen, HCMCVN nên học bài học từ Cambodia và Thái Lan (tranh chấp đền gì đó), mặc dù Thái thua kiện nhưng Miên cũng đâu có khai thác được lợi ích gì từ đó đâu (khai thác du lịch hay tối thiểu là đưa quân đến đó giữ). Mới nhúc nhích là quân Thái áp sát biên giới đưa quân lên đó ngay, cho nên dù VN có đưa vụ tranh chấp Hoàng Sa Trường Sa ra tòa án quốc tế thì cũng chả giải quyết được gì. Tôi nghĩ chính sách giải quyết vấn đề TSHS hiện nay của VN đang làm là đi đúng hướng. Không làm căng thẳng thêm tình hình, bình tĩnh giữ hòa khí nhưng tuyệt đối không bắt tay với TQ cùng khai thác mấy mỏ dầu gần HS vì nếu làm vậy chẳng khác gì mình công nhận chủ quyền của TQ tại khu vực này, cho dù lợi ích có chia 5-5 chứ đừng nói gì đến chia 6-4. Thật ra đề nghị của TQ thật thâm hiểm khi xúi chính phủ VN cùng khai thác mấy mỏ dầu nói riêng và lợi ích trên biển Đông nói chung, như đã nói :”Ta chấp nhận nghĩa là vô hình chung khẳng định lợi ích, chủ quyền của TQ tại khu vực này mà đúng ra theo lịch sử phải là của VN”. Cỏ dại, Hà NộiCả ngàn năm qua chưa bao giờ bọn Tàu từ bỏ dã tâm đối với Việt Nam. Bây giờ và cả ngàn năm sau nữa chắc chắn bọn chúng cũng vẫn vậy. Nhưng người Việt sẽ chỉ cho chúng một kết cục thôi. Là người Việt Nam thì phải luôn luôn cảnh giác với bọn Tàu Nam, ÚcNếu không hành động phù hợp trong lúc này sẽ có tội với Lịch sử. Lịch sử sẽ phán xét !!! Thanh Hoa, HCMĐợi đến khi nào quân TQ tiến quân vào Hà Nội thì khi ấy ta vẫn nghe ông Lê Dũng nói "Việt Nam có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lí để khẳng định Hà Nội là chủ quyền của VN" Để đối phó với TQ chúng ta nên đi trước một bước là cho Mỹ thuê toàn bộ Trường sa và Hoàng sa chứ nếu chậm trễ thì chỉ vài năm nữa thôi chúng ta sẽ chẳng còn cái đảo nào, lại giống như Palestine với Israel bây giờ. Ngư dân chỉ dám quanh quẩn ở bờ biển bắt cá con vì ngoài khơi TQ chiếm hết. TTT, miền ĐôngHình như Chính phủ chúng ta không cần thềm lục địa đen ở biển Đông nữa rồi. Chúng ta mới ký hợp tác khai thác dầu với Venezuela béo bở lắm đấy. Người bạn cùng chung kẻ thù (là Đế quốc Mỹ) sẽ cho VN nhiều hơn những mỏ dầu mà lâu nay chúng ta phải thuê ngoại bang khai thác. Thôi thì kệ họ, miễn là dân mình không đói, còn đời sau ắt có Trời lo. Jackie HoangEm đồng ý với ý kiến của anh Long. Nhưng theo em rằng người Trung Quốc họ không nghĩ thế đâu. Anh Long chắc thuộc lịch sử ta mà, Tàu muôn đời thèm khát nước ta, muốn chà đạp dân ta, nhằm bá chủ đường ra biển Đông, kiểm soát Đông Nam Á. Tàn bạo lắm, tội ác Tàu gây ra nhiều lắm. Bây giờ anh ra miền bắc xem, dân lao động ta bị bọn Tàu hành hạ tàn ác lắm, kinh hãi! Dân Tàu & Tàu còn không thương nhau mà (sự kiện 1989 đó). Em hiện học lớp 10, em nhớ chú thích trong Ngữ văn 10 có nói, thời vua Nghiêu vua Thuấn ở China, là đời hạnh phúc ko có chiến tranh nhân dân ấm no, tiếng đàn Nghiêu Thuấn “Ngu Cầm” cất lên nơi đâu thì nơi đó sẽ giàu có, điều này thì tốt quá rồi. Nhưng sách có chú thích câu hát tương truyền: “Nam phong chi thì hề khả dĩ phụ ngô dân chi tài hề” tức “Gió Nam thuận thì có thể làm cho dân ta thêm nhiều của”. Vậy câu này hàm ý gì? Chốt lại, em muốn nói, mình vẫn yêu hòa bình, nhưng hễ đã có chuyện là phải đánh! LangthangBlog Điếu cầy cùng sinh viên biểu tình phản đối TQ chiếm Hoàng Sa và Trường Sa, kết cuộc thì ông ấy lãnh án 2 năm 6 tháng với tội danh trốn thuế. Yêu nước cái giá phải trả là thế đó, bó tay.com Tuấn, Hải PhòngTôi thật sự rất buồn với chính phủ Việt Nam. Lần nào cũng chỉ có một giọng điệu như vậy. Hiện đang làm việc cho một dự án với nhà thầu EPC Trung Quốc. Cần phải hành động, không thể chỉ nói mồm. Tuy nhiên tôi nghĩ chính phủ Việt Nam đang bị Trung Quốc hòa. Vậy thì làm cách nào đây? Long, Hà NộiNhững ai trông chờ vào Mỹ thì nhìn gương Gruzia và VNCH năm 74. Những ai mong muốn CP có những hành động quyết liệt hơn, vậy chúng ta được gì khi tình hình trở nên căng thẳng, một cuộc chiến đẫm máu với TQ liệu có giành lại 2 quần đảo hay ném xương máu đồng vào và kéo lùi tổ quốc 20 năm? Không biết các vị bao nhiêu tuổi để nghĩ như vậy, còn tôi chỉ mới 22 thôi Người dânTại sao tới giờ này không giao tất cả đề LHQ chủ trì phân xử. Như vậy, tránh áp lực đổ máu với Tàu? Mountain, Tp HCMCách đương đầu với những anh chàng to lớn thì dân tộc Việt đã có nhiều kinh nghiệm, nếu không muốn nói là quá nhiều kinh nghiệm. Tôi không chủ quan khinh địch nhưng khẳng định rằng TQ có điểm yếu, không phải mạnh hoàn hảo. Hãy hình dung TQ đang phải đối mặt với những khó khăn gì! Vậy, hà cớ gì phải sợ họ. Đề nghị có chủ trương nghiên cứu đánh giá Hội nghị Diên hồng lịch sử và tuyên truyền rộng rãi. NSN, GermanyTôi đọc comments của quý vị lòng căm thù TQ dâng lên, ức chế quá! Có lẽ chờ cho các cụ đảng, nhà nước ta về hưu rồi chúng ta lên thay thế và đánh cho thằng Tàu như kiểu Nguyễn Huệ đánh Thanh ngày xưa! DungTôi đồng ý quan điểm với anh Công Chính Hà Nội, chúng ta phải ngăn chặn kịp thời trước hành động của Trung Quốc có thể bằng vũ lực. Chúng ta phải tăng cường quan hệ với Mỹ và nhanh chóng trở thành đồng minh của Mỹ. Có như vậy mới cản trở sự bành trướng của TQ. Nguyen Phuc, HanoiXét về tiềm lực quân sự, liên minh tất cả các nước ở Đông nam Á cũng không thể đánh bại được Trung quốc. Xét về ý chí chiến đấu, liệu ĐCS có kêu gọi được toàn dân đứng lên bảo vệ Trường sa không, khi mà người dân ngày càng mất niềm tin vào các vị lãnh đạo? Ẩn Danh 2Không ai hiểu TQ bằng VN. Hãy bình tĩnh; TQ không thể làm gì hơn nữa đâu. VN cũng không mất thêm lãnh hải đâu. Vấn đề TQ khai thác dầu tại khu vực biển Đông chỉ là động tác giả nhằm khiêu khích và thách thức sự kiên nhẫn của VN thôi. VN đã quá hiểu cái giá của chiến tranh. Trong thời điểm hiện nay cái mà chúng ta cần là phục hồi kinh tế, làm cho dân giàu nước mạnh, cuộc sống người dân ấm no, chung xây đất nước. Hãy đợi đấy! KhaBây giờ thì "mấy ông" không thể mở miệng mà nói điều gì vì "há miệng mắc quai". Mấy ông nhồi sọ cho dân chúng biết Mỹ là kẻ thù tồi tệ như thế nào thì làm sao bây giờ mấy ông nương nhờ Mỹ đuợc. Mấy ông trước đây đã tuyên bố tàu và VN nào là thắm đượm tình hữu nghị nào là 16 chữ vàng v.v...thì bây giờ làm sao mà chửi tàu được. Tiến thối lưỡng nan không dựa vào Mỹ thì đừng có nói chuyện chống lại thằng Tàu Không nêu tênRất hoan nghênh anh Chân Lý đã bày tỏ những suy nghĩ rất anh hùng đó. Nhưng có 1 chỗ tôi thấy mâu thuẫn:"VN sẵn sàng đánh đổi máu và nước mắt để gìn giữ .." Chúng ta sẽ ăn vạ chăng? Van xin họ chăng? Chúng ta chẳng có quyền gì để dọa TQ cả. Philippines làm như vậy cũng chẳng đem lại lợi lộc gì. Còn chế độ Cộng sản thì đừng ai hi vọng chính quyền CS của VN sẽ chống lại chính quyền TQ. Nên nhớ lấy điều đó và đừng có hô hào thị uy nữa thưa anh Chân lý. Tôi - một học sinh lớp 12 THPT của đất nước này - sẽ biết phải làm gì để bảo vệ Tổ quốc mình, ko cần đến những lời dạy bảo sáo rỗng của những người như anh Chân lý! VV, SaigonÔng Phạm Lợi à! Việc ông góp ý là rất chân thành. Nhưng xin ông nhìn lại tiềm lực của Việt Nam đi. Liệu VN có đủ kinh tế để xây dựng hệ thống phòng thủ "hòanh tráng" như ông nói không? Tôi nghĩ đến nước này thì ĐCS cũng lại lờ đi như bao vụ khác thôi. Joe, HNTrung Quốc dù có che đậy với thế giới bằng các giọng điệu mềm mỏng thân thiện, rằng sự phát triển của TQ không đe dọa tới các nước khác, nhưng dã tâm bá chủ của Trung Quốc không thể che dấu nổi được. Trung Quốc nói một đằng làm một nẻo, "đồng chí tốt bạn bè tốt láng giềng tốt đối tác tốt" là thế à, thật là những khẩu hiệu mị dân. Tôi mong muốn toàn dân Việt Nam đoàn kết lại và có tiếng nói cũng như biện pháp đối phó thích đáng, không thể để Trung Quốc muốn làm gì thì làm được, hãy làm sao để xứng đáng với truyền thống chống giặc phương Bắc của cha ông, không bao giờ chịu khuất phục. Chân LýPhát biểu, nói và bày tỏ quan điểm, những việc muôn thưở của kẻ hèn mạt trong khi chính nó lại tự hào là đã từng hay lần đánh đổ Đế Quốc. Thử hỏi tại sao một đất nước như Việt Nam lại không dám lên tiếng công khai, chỉ kêu gọi đối thoại trong khi Philippines lại dám phát biểu sẽ dùng đến vũ lực dù biết rằng hải quân của họ không thể ngăn chặn Trung Quốc trong vòng một ngày? Tại sao Exxon lại bị Trung Quốc hăm doạ mà Việt Nam vẫn im lặng? Nếu nói, VN sẵn sàng đánh đổi máu và nước mắt để gìn giữ hai quần đảo thiêng liêng của người Việt thì liệu Trung Quốc dám giương oai như vậy không? Và Đảng khi ấy có được sự đồng thuận của nhân dân không? Nên nhớ thanh niên Việt Nam dù là thế hệ sau nhưng sẽ nguyện đem xương máu ra để bảo vệ từng tấc đất của Tổ Quốc Kha, Sài GònTôi đề nghị, thứ nhất về mặt hình thức, Bộ ngoại giao Việt Nam nên thay người phát ngôn, có khả năng phát ngôn độc lập, cứng rắn với những mưu đồ xấu xa. Thứ hai, lập tức cho dân chúng tổ chức biểu tình một cách hợp pháp, hoặc chính quyền tổ chức cho dân chúng tham gia. Cuộc biểu tình đó phải thể hiện rõ quan điểm chủ quyền của Viêt Nam trên các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Thứ ba, chính quyền Việt Nam lập tức phản đối kịch liệt ĐSQ Trung Quốc thay vì ngồi ở xa tại nước ta mà nói bâng quơ. Thứ tư, dựa vào các mối bang giao với các cường quốc trong thời gian vừa qua, cho phép họ đưa tàu chiến vào vùng lãnh hải Việt Nam để làm nản lòng anh Trung Quốc tham lam. Nếu làm được điều đó, dân Việt sẽ tuyệt đối ủng hộ chế độ Cộng Sản biết bảo vệ đất đai của ông cha ngàn đời gây dựng nên. Ẩn DanhLà anh em tốt một nhà, Việt Nam ta hay Trung Quốc cũng thế thôi. Vì chủ nghĩa quốc tế vô sản, 16 chữ vàng óng láng giềng hữu nghị cùng hướng đến tương lai, có gì mà ầm ĩ. Gói TrọngCSVN lãnh đạo không hay - vì bưng bít,khinh thường nhân dân thì làm sao còn có chính nghĩa để chống Tàu, kẻ mà tổ tiên ta không khuất phục. Công Chính Hà NộiTôi hoàn toàn nhất trí với ý kiến của bạn Phạm Lợi TP HCM, Việt Nam hãy hành động khẩn cấp, không thể lập lờ giữa Mỹ và TQ phải trở thành đồng minh của Mỹ và chỉ có Mỹ mới giúp Việt Nam đối đầu với Trung Quốc Cộng Sản được, hãy đặt lợi ích dân tộc lên trên hết, không đẻ kẻ thù bắt nạt. Nguyễn Quân, HNĐối với Bắc Kinh thì các nhà lãnh đạo Việt Nam phải luôn cảnh giác, sẵn sàng đối phó với những tình huống xấu nhất. Chúng ta phải biết không chỉ nói phản đối mà phải có hành động cứng rắn đáp lại Bắc Kinh. Hãy làm sống lại tinh thần dân tộc trong mỗi nguời con dân Việt Nam và phải giữ đất cha ông để lại. VN patriotMỗi khi ông phát ngôn Lê Dũng tuyên bố, mới đọc chữ đầu là tôi đã biết ông nói gì rồi- cứ lải nhải mãi câu "VN có đầy đủ chứng cứ..." nghe phát chán! Sao ông không ráng tìm được câu phát ngôn nào hay hơn hả ông? Muốn cứu nước, nhưng làm gì được "bá quyền TQ" nào? Họ có lực lượng hải quân mạnh hơn ta gấp nhiều lần (và đang sửa soạn đóng hàng không mẫu hạm nữa!), trong khi ta "lèo tèo" chỉ vài ba chiếc hạm "cổ lổ" từ thời đệ nhất/nhị thế chiến thì thử hỏi chiến đấu cái nỗi gì? Đó là chưa kể chúng còn có vũ khí hạt nhân- điều đó mới đáng nói! Thời nay đã khác xưa rồi, đừng mong đem lòng "ái quốc thuần túy" để thay đổi một sự việc nếu ta không có hoặc không đủ thực lực về quân sự. Tất cả những bài đóng góp của quý vị vì lòng yêu nước rất đáng trân trọng, nhưng nghĩ rằng chỉ khi nào Việt Nam có "bom nguyên tử" và có một hạm đội mạnh chừng bằng 1/2 hạm đội 7 của Mỹ thì họa may lòng ái quốc của chúng ta mới được đền đáp! Biết đến bao giờ? Tuy Phong Hà NộiTôi tin là người Trung Quốc dám làm. Nhưng tôi tin hơn rằng người Việt Nam chúng ta dám làm tất cả để giữ lại chủ quyền của mình. Người Việt chúng ta coi Trung Quốc là một người bạn, song từ xưa tới nay chúng ta cũng luôn nhận thức rằng người bạn đó sẵn lòng quay lưng lại với chúng ta. Ro732002Chúng ta không nên nhân nhượng Trung Quốc nữa, theo tôi hiện nay thế và lực của VN rất yếu so với các nước đặc biệt với TQ, để giải quyết vấn đề này chúng ta nên cho Mỹ thuê các hòn đảo còn lại ở Trường Sa và Hoàng Sa có vậy mới có kế tính tiếp theo, nếu không chúng ta luôn bị ở thế bị động khó có kế hoach hay được. BitomatoDù hy sinh tới người cuối cùng của hơn 81 triệu dân. Người việt mình cũng không bao giờ chiu sống dưới quyền thông trị của ngoại bang. Vô DanhCó gì đâu, cứ để Trung Quốc đầu tư 29 tỷ đô xong rồi "xịt" cho lỗ vốn luôn, lần sau thì chừa ngay, đố dám bén mảng xuống phương Nam. Ẩn danhMặc dù là nước XHCN nhưng trong tư tưởng của người Trung Quốc từ ngàn đời nay vẫn vậy, coi mình là trung tâm muốn thôn tính các nước khác. Nhưng lịch sử luôn đứng về chúng ta và nay cũng vậy nếu chúng ta một lòng đoàn kết chống lại ngoại xâm như cha ông ta đã làm thì nhất đinh Trung Quốc sẽ phải nhìn lại hành động của mình. Tran Tran, Hà Nội"16 chữ vàng và 4 tốt" là như vậy sao. Không hiểu lãnh đạo VN có dùng đường dây nóng mới thiết lập để nói chuyện với Đồng chí Trung Quốc không. Bên cạnh việc phản đối chung chung chúng ta phải có nhưng bước đi cụ thể như nói thẳng và mạnh mẽ với lãnh đạo Trung Quốc, chúng ta phải xây dựng lại Hải quân đủ mạnh để chiến đấu chống lại kẻ cướp đất đai và biển trời của chúng ta. Nam SaigonĐất nước Việt Nam anh hùng chưa từng khuất phục các thế lực ngoại xâm, nhân dân ta dũng cảm kiên cường đánh thắng mọi kẻ thù hùng mạnh nhất. Hãy để sự kiện hôm nay như lời thúc giục toàn dân đứng lên để giữ nước. Mỗi tấc đất, tấc đảo là thiêng liêng, bất khả xâm phạm, quyết không thể để mất. Cam Ranh, SaigonTrung quốc chỉ thăm dò phản ứng của Việt nam, chứ nếu có thể làm được thì họ đã làm từ lâu rồi. Chẳng ai dại gì bỏ ra hàng tỉ đô la đầu tư để rồi có thể bị phá huỷ trong vòng vài giây. Xin nhắc lại nhân dân Việt nam, quân đội Việt nam không bao giờ sợ hãi Trung quốc, có điều chẳng cần phải làm ầm ỹ lên làm gì. Chuyện gì tới sẽ tới, chuyện gì phải làm thì sẽ phải làm, vậy thôi. Pham Loi, TP HCMTheo tôi thì vấn đề không phải đấu tranh bằng miệng. Việt Nam đang đi nước cờ quá tồi... Tại sao trong lúc này lại đi kết đối tác chiến lược với Nga và Venezuela? Thật vớ vẩn, chẳng giúp ích được gì mà còn gây bất bình ở phương Tây. Nước Nga chẳng bao giờ giúp chúng ta nữa như họ đã từng giúp đâu. Nga liệu có đứng về VN để đối đầu với TQ ư?? Thật ảo tưởng... Theo tôi để cản bước TQ chúng ta cần xây dựng nền kinh tế mạnh và phát triển nền CN quốc phòng mạnh... 1) Với sự trợ giúp Mỹ, Phương Tây kể cả Nga, Ấn Độ, Nhật bản về kỹ thuật. 2) Phát triển mạnh hảu quân và vũ khí nhằm bảo vệ bờ biển. 3) Xây dựng hệ thống phòng thủ bờ biển chạy dài từ bắc vào nam... cứ khoảng 100KM lại có một trạm tên lửa chống chiến hạm, chống tàu ngầm,, và các lọai thủy lôi có thể phóng ra từ đất liền. 4) Chúng ta cần có hệ thống định vị tốt có thể theo dõi và biết các vị trí của chiến hạm hay tàu ngầm của đối phương và dùng các lọai vũ khí chính xác để tiêu diệt. Đối phương dùng máy bay hay tàu đổ bộ vào đất liền sẽ khó hơn là chúng ta xây dựng các căn cứ kiên cố trong đất liền phòng thủ. 5) Nghiên cứu việc sử dụng cảng Cam Ranh trở lại và chuẩn bị để xây dựng ở đây căn cứ Hải Quân và tên lửa chiến lược... có thể cho thuê lại nếu thấy cần thiết... 6) Làm bạn với tất cả các nước, cùng chia sẻ sự quan ngại với các nước có cùng lợi ích như Hàn Quốc, Nhật, Ấn, ASEAN. Hà NộiChỉ để khai thác dầu khí thì không cần đến số tiền khổng lồ 26 tỷ USD. Dã tâm của bọn bành trướng là xây dựng căn cứ quốc phòng trấn ngay cửa ra biển của Việt nam. Các nước ASEAN nên thành lập lại khối quân sự để cùng bảo vệ chủ quyền trong nhóm trước mưu đồ bá quyền của Trung quốc. Việt nam và Indonesia, Philippines cần lập mặt trận chung để cùng bảo vệ chủ quyền lãnh hải của hai nước, đằng sau có sự hỗ trợ của Ấn độ, Mỹ, Nhật. Nhân dân các nước ASEAN cần biểu thị thái độ bằng cách tẩy chay hàng hoá Trung quốc, tổ chức biểu tình rầm rộ chống Trung quốc . Ẩn danhHán Quốc đang có ý định viết lại cuốn sách "thế giới phẳng" theo cách hiểu của họ mà không xin phép quyền tác giả. Họ thật sáng tạo nhưng rất khó thực hiện. Việt Nam đã có 1 bài học đắt giá từ việc để mất Hoàng sa, quyền tác giả của mình. Và nếu nội bộ Đảng đoàn kết hơn thì cục diện sẽ khác. Thang, HNĐã đến nước này thì chẳng còn đồng chí anh em chi cả hãy đưa vụ việc tranh chấp này ra toà án quốc tế nhờ phân xử. Còn kẻ nào đến giờ này mà còn vẫn còn mỵ dân với khẩu hiệu "vừa là đồng chí là anh em" thì theo như ngôn ngữ tuyên truyền của Đảng là "Cõng rắn cắn gà nhà". Tommy, Sài GònLê Dũng vẫn cứ ra ra cái bài ấy và Trung Quốc vẫn cứ lấn tới. Nếu như đảng CS là "tập hợp ý chí và nguyện vọng nhân dân" thì tại sao không tổ chức Hội Nghị Diên Hồng 2008 thử xem nên đánh đuổi TQ hay nên "gặp nhau làm ngơ". Tôi tin chắc rằng dân tộc Việt sẽ không để cho ngoại bang xâm phạm lợi ích quốc gia và chủ quyền Tổ quốc. Trừ khi nhà cầm quyền không lưu tâm đến vấn đề đó! Tuan, VNChính phủ VN không đưa vấn đề này ra bàn công khai là tại sao? Thiết nghĩ đây không phải vấn đề chính trị nữa, nó là vấn đề của cả nước, cả dân tôc, tổ quốc vậy mà nhà nước VN, báo chí VN lại tránh bàn về vấn đề quan trọng này. Tuan, HNMọi người nói hay quá. Nhưng xin nhớ TQ và VN là 2 đất nước có sức mạnh quân sự và chính trị khác hẳn nhau. Đánh đi, đứng lên đi, rồi thì cái bi kịch năm 1979 lại tái diễn lần nữa. Lúc đó người chịu khổ là ai? Boong"Bày tỏ quan ngại" là cách lên tiếng yếu ớt của ĐCSVN, chấp nhận sự đã rồi. Mục tiêu của "đảng ta" là tồn tại và thống trị trong lòng dân tộc Việt, chủ quyền lãnh hải chỉ là thứ yếu thôi. Đau xót vô cùng khi đại diện cho dân tộc này lại là anh em với kẻ thù truyền kiếp. Trong, HanoiMọi người nói rất hay, rất đúng. Nhưng tôi xin có 2 câu hỏi : 1. Bản thân người Việt Nam con coi nhau như chó với mèo, các bạn hy vọng gì ở người nước ngoài? 2. Giả sử hàng xóm của bạn có một nhà toàn bọn đầu gấu, bạn sẽ làm gì? Đừng kết tội, cũng đừng trông chờ vào ai đó. Trung, NKNhìn lại quá khứ, không có lúc nào TQ từ bỏ dã tâm với Việt Nam. Đối với vấn đề này, theo tôi VN nên có quan điểm cứng rắn, phát ngôn thôi không đủ. Tears, SaigonNăm 1974 chúng ta mất Hòang Sa vào tay TQ vì chúng ta mải mê cuộc chiến giữa 2 hệ tư tưởng, bây giờ Việt kiều và thành phần ủng hộ đảng CSVN nếu tiếp tục lại đấu đá nhau thì chắc chắn TQ sẽ lấy mất vùng biển của VN. Do vậy tôi đề nghị mọi người trong nước hay ngoài nước bỏ qua vấn đề quá khứ và chính trị cùng nhau có những hành động cụ thể chống họat động xâm lược của TQ, chỉ cần 1/10 số bà con ở Mỹ hay ở bất kỳ quốc gia nào đều đồng loạt biểu tình trước sứ quán TQ thì TQ cũng phải chùn tay dơ bẩn tham lam. Bên cạnh đó bà con trong nước liên tục có các bài viết trên blog hay các trang tin ủng hộ và tìm cách có thể biểu tình ở VN một cách hợp pháp. Với hoạt động biểu tình này chúng ta có thể giữ được lãnh thổ có thể làm người Việt trong nước và hải ngoại hiểu và đoàn kết với nhau hơn. LQQ, SaigonCứ mỗi lần đề tài Hoàng Sa-Trường sa được nhắc tới, là lại một lần nhớ đến bác Điều Cày và buồn! Không hiểu việc bày tỏ quan ngại và khẳng định của ông Lê Dũng và của bác Điếu khác nhau chỗ nào, mà sao họ lại đi bỏ tù bác Điếu, không bỏ tù ông Lê Dũng này. Có lẽ khác nhau ở chỗ là ông Lê Dũng bảy tỏ quan điểm qua một tờ giấy người ta viết sẵn, chỉ việc đọc mà ko cần biết trong đó có gì. Còn sự bày tỏ của bác Điếu là xuất phát từ lòng yêu nước thực sự. Không phải là nói suông, đạo đức giả. Thanh Phong, PhápÔng Lê Dũng khẳng định: "Việt Nam có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền, quyền chủ quyền và các quyền hợp pháp của mình đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa và các vùng biển và thềm lục địa của Việt Nam". Câu này chúng ta sẽ còn nghe mãi cho đến khi Tàu lấy hết biển Đông của ta! Tien Len, HNTQ đang đi những bước theo kế hoạch mà chúng hoạch định sẵn, đảng cộng sản Việt Nam cũng biết thế, nhưng không làm gì được bởi TQ vừa có thế vừa có lực. Hãy tìm cách phân thế và lực của TQ hướng đến những nước khác bằng cách thành lập liên minh, tăng cường quyền lợi như của Mỹ, Nhật, Ấn, Asian và Nga..trên đất nước chúng ta. Mỹ đang lo sợ sự thống trị của TQ trên châu Á thái bình dương, còn Ấn là đối thủ của TQ cả trong hiện tại và tương lai, Nhật là đồng minh của Mỹ và đang có nhiều lợi ích cũng như sự hài hoà văn hoá với Việt Nam, Nga lo sự tràn ngập dân TQ qua lãnh thổ và sự uy hiếp của hàng tỷ dân TQ đối với họ trong tương lai... Đừng chậm chễ trong lúc này, tăng cường liên minh và lợi ích với các nước để trở thành lợi ích của họ trước khi bị biến thành con tốt trên bàn đàm phán. TQ đang lớn mạnh nhưng Việt Nam cũng đang có những lợi thế tương ứng. Điều đó trả lời việc tại sao TQ với dã tâm ngàn đời là xoá sổ các đất nước trên con đường bành trướng nhưng chưa dám nuốt hết Việt Nam dù hiện tại, với sức mạnh đó thì chỉ cần búng tay là họ làm được. (Đừng ngây thơ tin là họ đã thay đổi dã tâm) Van Ha, TP HCMChúng ta biết Trung quốc là 1 nước XHCN, tức là ờ đó chế độ xã hội tốt đẹp (theo lý thuyết trong thời chiến thì nó đẹp hơn Tư bản chủ nghĩa), lẽ ra phải ủng hộ cho sự phát triển của quốc gia XHCN láng giềng anh em, cùng nhau đoàn kết, cùng nhau xây dựng. Nhưng họ lại có nhiều hành động gây ra mâu thuẫn với các nước XHCN khác, điều này để gây chia rẽ trong hệ thống các nước XHCN (đi ngược lại lý thuyết CNXH), dẫn đến sự suy yếu của chế độ XHCN trên toàn cấu. Nhưng đây là vấn đề vĩ mô . Chúng ta chỉ đề cập đến việc Trung quốc cho tàu thăm dò dầu khí tại vùng biển đang tranh chấp với Việt nam. Lịch sử hàng ngàn năm đã minh chứng Việt nam không bao giờ thua trước bất kỳ kẻ thù nào xâm hại đến lãnh thổ của mình. Vì vậy ngay bây giờ các bạn thanh niên trên khắp nơi trên thế giới hãy cùng nhau đoàn kết lại để chống lại kẻ thù chung. Trung quốc tuy là nước lớn, nhưng yếu điểm hiện tại là rất sợ điều tiếng, rất sợ báo chí nước ngoài lên tiếng phản đối những tiêu cực của họ và đặc biệt là sự biểu tình của người dân. Chính vì thế các bạn hãy tấn công họ trên mọi phương tiện thông tin đại chúng. Thì việc thăm dò dầu khí tại vùng biển Việt nam sẽ ngưng lại ngay tức khắc. VV, SaigonCấm Việt Nam thăm dò dầu khí mà bây giờ lại cho Cnooc thăm dò thì TQ đã gửi một thông điệp rất rõ ràng đó là vùng biển của TQ rồi. Bây giờ ĐCS vẫn không lên tiếng cứng rắn thì nước cờ thăm dò của TQ coi như đã thành công. Nếu VN không lên tiếng thì coi như VN ngầm đã chấp nhận nhường HS và TS cho TQ. Vậy mong các bác lãnh đạo hãy sáng suốt và cân nhắc tới công lao hy sinh máu thịt của bao người lính xưa (cả VNCH và VN XHCN). Mong ĐCS hãy nghĩ tới tự hào dân tộc VN mà có tiếng nói thỏa đáng đối với dân tộc. Mr CViệc đầu tiên chúng ta phải xác định rằng không bao giờ TQ từ bỏ việc thôn tính chúng ta. Không nên ngồi một cho hô hào mà hãy cùng nghĩ làm thế nào để có bước đi chuẩn nhất. Cần khôn khéo, kiên quyết và chắc chắn. Saigon - HanoiThật hết biết, càng ngày TQ càng lấn lướt Việt Nam và xem thường chúng ta quá! Liệu đây có phải là người bạn tốt, đồng chí tốt của Việt Nam không? Chính phủ Việt Nam nên tìm một người bạn khác như Nhật Bản, Ấn Độ, Nga, Mỹ để làm bạn thì hay hơn. Hãy gìn giữ đất nước, tài nguyên của chúng ta khỏi tay kẻ xấu... Ngoc Phuc, HNViệc Công ty Dầu khí TQ công bố dự án khai thác Dầu khí tại vùng biển tranh chấp với Việt Nam là hành động khiêu khích có tính toán của nhà cầm quyền Bắc Kinh. Với tiềm lực kinh tế, quân sự vượt trội, chắc chắn họ sẽ không dừng bước. Việt Nam một mình không thể đương đầu với họ được, tốt nhất lên liên kết với các nước ASEAN có chung quan điểm lập một mặt trận mới về Chính trị, ngoại giao để tiến hành đấu tranh với Trung Quốc. Quân sự là biện pháp không khả thi và dễ để lại hậu quả lâu dài. TT, Phú YênLần trước tôi có nói khi tàu Trịnh Hoà đến Đà Nẵng là một nước cờ táo bạo, khẳng định rằng chỉ có hải quân Trung quốc mà thôi chứ không phải là hải quân Hoa kỳ, Anh quốc hay là Úc. Một cuộc phô trương lực lượng nhằm gây ảnh hưởng để các tập đoàn dầu khí của người tàu khai thác nhằm đem lại lợi ích quốc gia cho họ. Qua đó một lần nữa thấy rằng ý đồ bành trướng của Trung quốc đã lộ nguyên hình, họ không cần ngoại giao kiểu tế nhị nữa mà đánh thẳng, phủ đầu các nước nhỏ của khu vực Đông Nam Á. Hơn lúc nào hết, rất mong ĐCSVN hãy sáng suốt, cương lĩnh, lập trường để lấy lại từng mét vuông lãnh hải của mình, thuộc chủ quyền của mình mà Ông Cha ta đã xây dựng nên. Có như thế thì Lãnh đạo ĐCSVN mới không hổ thẹn với con dân VN. Đã đến lúc chúng ta phải đi một nước cờ dứt khoát, lạnh lùng là thúc đẩy quan hệ sau với Hoa Kỳ để làm đối trọng với Trung quốc. Hoang Mai, VNChẳng lạ gì anh hàng xóm này mà dân tộc VN ta không luôn đề cao cảnh giác. Lúc đầu là cấm ta khai thác ở vùng biển tranh chấp, còn bây giờ lấn tới là khai thác tài nguyên trên các vùng biển này; tăng cường lực lượng hải quân trên các vùng biển đó rồi tiến tới tuyên bố chủ quyền. Các hiệp định và công pháp quốc tế cũng ra rìa trước một sự đã rồi. VN không có chuyện đàm phán với TQ để nhân nhượng nhau được vì lòng tham không đáy của họ; cũng không có chuyện đưa ra tòa án QT vì TQ vẫn là nước lớn to miệng hơn. Hãy tính chuyện bảo vệ miếng cơm của mình bằng sức của chính mình trước đã. Dân VN hãy dũng cảm và đoàn kết, đồng thời chính phủ phải kiên quyết hy sinh một số quyền lợi về phát triển kinh tế để có thể bảo vệ lãnh thổ và chủ quyền. Hãy hợp lực với các nước trong khu vực cùng có chung sự tranh chấp với TQ đừng để TQ bẻ đũa từng chiếc một. Trước tuyên bố này của TQ hãy tổ chức một hội nghị của các nước ngoài TQ và Đài Loan (vì ĐL cũng sẽ cùng quan điểm với TQ trong những vấn đề không đối kháng) có tranh chấp vùng biển này để thống nhất sự kiên định trong lập trường chống bá quyền nước lớn. Tiếp đến thống nhất giữ nguyên hiện trạng tình hình tranh chấp như hiện nay; không xâm phạm và khai thác kinh tế trên vùng biển lẫn nhau hay tiếp tay cho TQ. Sau cùng ra tuyên bố chung nếu TQ cứ tiến hành khai thác; các nước sẽ lập liên minh về quân sự để chống lại TQ trên vùng biển Đông. Lam Vien, SaigonAnh "bạn" láng giềng này quả là có quá nhiều dã tâm với Việt Nam. Nhưng phát ngôn viên Bộ Ngoại giao chỉ lên tiếng chung chung như mọi lần, không thể hiện quyết tâm bảo vệ lãnh thổ của quốc gia. Le Duong, HNChúng tôi sẵn sàng hi sinh tính mạng để bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của tổ quốc. Chính phủ tại sao không có hành động cứng rắn đáp trả? Nhìn lại lịch sử, chúng ta đã mất Quảng Đông, bị chiếm mất Hoàng sa, một phần Trường sa. Nếu chúng ta nhân nhượng nữa chắc rằng Việt nam sẽ chẳng còn đảo nào trên biển cả. Nguyen Anh, HNNếu cần cầm súng để dạy cho TQ một bài học về lòng yêu nước của người Việt thì tôi luôn sẵn sàng. Tran Tran, Hanoi"16 chữ vàng và 4 tốt" là như vậy sao? Không hiểu lãnh đạo VN có dùng đường dây nóng mới thiết lập để nói chuyện với Đồng chí Trung Quốc không. Bên cạnh việc phản đối chung chung chúng ta phải có nhưng bước đi cụ thể như nói thẳng và mạnh mẽ với lãnh đạo Trung Quốc, chúng ta phải xây dựng lại Hải quân đủ mạnh để chiến đấu chống lại kẻ cướp đất đai và biển trời của chúng ta. Nam Sài GònĐất nước chúng ta không rộng lớn nhưng dân tộc chúng ta vẫn có thể là một dân tộc lớn. Chúng ta không thể xem mình là nước nhỏ chư hầu mà nhún nhường mãi được. PN Giap, TP HCMChúng tôi xin khẳng định chắc chắn rằng: chúng tôi quyết sẽ hy sinh tất cả để bảo vệ chủ quyền lãnh hải của Việt Nam về Hoàng Sa và Trường Sa, nơi mà Trung Quốc đã ỷ nước lớn dần chiếm lãnh hải của đất nước chúng tôi. Đừng tưởng chúng tôi sợ TQ. Đề nghị tất cả công dân Việt Nam, người Việt đang sinh sống, làm việc ở nước ngoài, những công dân có nguồn gốc Việt và công dân yêu chuộng và tôn trọng công lý trên thế giới hãy đoàn kết lại và ủng hộ thanh niên Việt Nam cùng nhau dạy lại cho Trung Quốc bài học. Ẩn danhCàng ngày ông bạn láng giềng xấu bụng của chúng ta càng tỏ rõ dã tâm của mình. |
Các trường hợp nhiễm virus corona gia tăng ở Trung Quốc và trên toàn thế giới, người ta mở cuộc săn lùng để xác định 'bệnh nhân số 0'. | Ai là bệnh nhân đầu tiên của dịch cúm Covid-19 | Nhưng việc có thể chỉ đích danh người khởi phát ra dịch bệnh liệu có lợi bất cập hại? Loại thuốc biến con người thành kẻ sát nhân Nhân loại sẽ không tránh khỏi đại dịch cúm chết chóc? Cúm Tây Ban Nha 1918 giết hàng triệu người bất kể giàu nghèo Giới chức Trung Quốc và các chuyên gia đang tranh cãi về nguồn gốc của sự bùng phát dịch virus corona đang diễn ra. Cụ thể hơn, người ta tranh cãi xem ai là "bệnh nhân số 0" của trận dịch này. Còn được gọi là trường hợp đầu hệ (index case), bệnh nhân số 0 là thuật ngữ dùng để mô tả người đầu tiên bị nhiễm bệnh do virus hoặc vi khuẩn gây ra trong một trận dịch. Những tiến bộ trong phân tích di truyền hiện nay có thể truy tìm lại dòng giống chủng loại của virus gây bệnh thông qua những người bị nhiễm. Kết hợp với các nghiên cứu dịch tễ, các nhà khoa học có thể chỉ ra được đích danh các cá nhân có thể là những người đầu tiên bắt đầu làm lây lan và từ đó khởi phát lây nhiễm dịch bệnh từ người sang người. Xác định bệnh nhân đầu tiên Việc xác định bệnh nhân đầu tiên là ai có thể giúp trả lời các câu hỏi quan trọng về cách thức, thời điểm và nguyên nhân gây ra dịch bệnh. Những điều này có thể giúp ngăn chặn lây nhiễm cho nhiều người tiếp theo tại thời điểm đang xảy ra dịch hoặc các đợt bùng phát dịch trong tương lai. Rốt cuộc chúng ta có biết ai là "bệnh nhân số 0" trong dịch cúm virus corona Covid-19 bắt đầu ở Trung Quốc không? Câu trả lời ngắn gọn là "không". Chính quyền Trung Quốc ban đầu báo cáo rằng trường hợp nhiễm virus corona đầu tiên là vào ngày 31/12/2019 và nhiều ca bệnh đầu tiên có triệu chứng giống viêm phổi nhiễm trùng đã ngay lập tức được quy về đầu mối xuất phát từ chợ chuyên bán hải sản và động vật hoang dã ở thành phố Vũ Hán, thuộc tỉnh Hồ Bắc. Khu vực này được xác định là tâm dịch, với gần 82% trong số hơn 75.000 ca nhiễm được ghi nhận cho đến ngày 23/2/2020 tại Trung Quốc và trên toàn cầu được cho là xuất phát từ đây, theo số liệu thống kê của trường Đại học nổi tiếng của Mỹ mang tên Johns Hopkins. Chợ bán buôn hải sản Hoa Nam được cho là có liên quan đến các ca nhiễm virus corona sớm nhất và đã nhanh chóng bị đình chỉ hoạt động bởi chính quyền Tuy nhiên, một công trình của các nhà nghiên cứu Trung Quốc được công bố trên tạp chí y khoa Lancet nói rằng người đầu tiên được chẩn đoán mắc Covid-19 là vào ngày 1/12/2019 (sớm hơn nhiều so với công bố chính thức) và người này "không dính dáng" đến chợ bán buôn hải sản Hoa Nam. Virus corona và tác động khủng hoảng toàn cầu Cuộc chiến chống muỗi ở vương quốc Phật giáo Chất độc chết người trong thức ăn hàng ngày Bà Ngô Văn Quyên (Wu Wenjuan), bác sĩ cao cấp của Bệnh viện Kim Ngân Đàm (Jinyintan) ở Vũ Hán và là một trong những tác giả của nghiên cứu, nói với Ban BBC Tiếng Trung rằng bệnh nhân đó là một người đàn ông lớn tuổi mắc bệnh Alzheimer. "Ông ấy (bệnh nhân đó) sống cách chợ hải sản đến bốn hoặc năm trạm xe buýt, và vì đang bị bệnh nên hầu như ông ấy chỉ loanh quanh trong nhà, không đi ra ngoài," bác sỹ Ngô Văn Quyên nói. Bà cũng nói rằng sau đó vài ngày, ba người khác có các triệu chứng bệnh - hai trong số đó cũng không hề đến chợ hải sản Hoa Nam. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng tìm ra rằng 27 trong số 41 bệnh nhân nhập viện trong giai đoạn đầu của dịch bệnh "có đến chợ Hoa Nam". Giả thuyết cho rằng dịch bệnh bắt đầu phát sinh ở chợ này và có thể đã bị lây truyền từ một con vật hoang dã còn sống sang vật chủ là người trước khi lây lan từ người sang người vẫn được coi là có khả năng thuyết phục nhất, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Các 'bệnh nhân số 0' nổi tiếng trong lịch sử Liệu rằng chỉ một người thôi có thể thực sự làm bùng phát cả một ổ dịch lớn hay không. Trận dịch Ebola bùng phát từ 2014 đến 2016 ở Tây Phi là vụ lớn nhất kể từ khi virus gây bệnh được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1976. Virus này đã giết chết hơn 11.000 người và trên 28.000 người bị lây nhiễm, theo WHO. Đợt dịch đó kéo dài hơn hai năm và xuất hiện ở 10 quốc gia, chủ yếu ở Châu Phi nhưng cũng có những ca bệnh được báo cáo ở Mỹ, Tây Ban Nha, Anh Quốc và Ý. Dịch Ebola bùng phát khắp Tây Phi đã truy về bệnh nhân đầu tiên là một cậu bé ở Guinea, được cho là bị nhiễm virus từ dơ Các nhà khoa học đã kết luận rằng sự bùng phát của một biến thể Ebola mới khởi nguồn từ chỉ một bệnh nhân - là cậu bé Guinea 2 tuổi - người có thể đã bị nhiễm bệnh khi chơi trong một hốc cây nơi có đàn dơi sinh sống. Họ đã tìm ra mối liên hệ từ một đợt nghiên cứu thực địa tại nơi cậu bé được nuôi nấng, làng Meliandou, thu thập mẫu bệnh phẩm và trò chuyện với người dân địa phương để tìm hiểu thêm về nguồn gốc của dịch Ebola trước khi công bố kết quả tìm kiếm. Nhưng có lẽ "bệnh nhân số 0" nổi tiếng nhất phải là cô Mary Mallon, người có biệt danh 'Mary thương hàn' vì đã gây ra dịch sốt thương hàn ở New York vào năm 1906. Xuất thân từ Ireland, Mallon di cư sang Mỹ và khởi đầu bằng công việc đầu bếp ở các gia đình giàu có. Sau khi phát hiện một số nhóm các ca bệnh thương hàn trong các gia đình giàu có ở New York, các bác sĩ truy tìm nguồn gốc dịch tới cô Mallon. Bất cứ nơi nào cô làm việc, các thành viên trong gia đình đều có người bị sốt thương hàn. Các bác sĩ gọi cô là người khoẻ mạnh mang mầm bệnh - một người bị nhiễm bệnh nhưng ít biểu hiện hoặc không có biểu hiện triệu chứng của bệnh, điều đó có nghĩa là họ dễ dàng vô tình tiếp tục lây nhiễm cho nhiều người khác mà không ai biết. Hiện nay ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy một số người có khả năng gây lây nhiễm virus cao hơn so với những người khá, và Mallon là một trong những trường hợp được ghi nhận sớm nhất về một người có khả năng "siêu phát tán". Vào thời điểm đó, có đến vài ngàn người New York hàng năm mắc bệnh thương hàn với tỷ lệ tử vong là 10%. Mary Mallon có biệt danh là 'Mary thương hàn' sau khi cô bị phát hiện gây dịch thương hàn cho một số gia đình giàu có ở New York Song thuật ngữ "bệnh nhân số 0" thường được gắn với ám chỉ tội lỗi và sự kỳ thị. Nhiều chuyên gia y tế phản đối việc chỉ đích danh người bệnh đầu tiên của một trận dịch, vì sợ rằng điều đó có thể dẫn đến những thông tin sai lệch về căn bệnh hoặc thậm chí lên án kết tội người bệnh đầu tiên. Một ví dụ đầy tai tiếng là vụ người đàn ông bị xác định nhầm thành "bệnh nhân số 0" của bệnh Aids. Gaetan Dugas, tiếp viên hàng không đồng tính người Canada, là một trong những bệnh nhân bị coi là xấu xa tội lỗi nhất trong lịch sử. Anh bị đổ lỗi vì đã lây truyền HIV sang Mỹ trong thập niên 1980. Nhưng sau đó ba thập kỷ, các nhà khoa học tiết lộ rằng anh không thể là ca bệnh đầu tiên - một nghiên cứu năm 2016 cho thấy virus đã lây lan từ vùng Caribbean sang Mỹ từ đầu thập niên 1970. Điều kỳ lạ là thuật ngữ bệnh nhân số 0 đã tình cờ được tạo ra trong thời điểm có nạn dịch HIV. Trong quá trình điều tra sự lây lan của căn bệnh Aids ở Los Angeles và San Francisco vào đầu thập niên 1980, các nhà nghiên cứu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (Centers for Disease Control and Prevention - CDC) đã sử dụng chữ cái "O" để chỉ trường hợp bệnh nhân là người "ở bên ngoài tiểu bang California". Các nhà nghiên cứu khác thì lại hiểu sai chữ cái "O" thành chữ số 0 - và thế là khái niệm "bệnh nhân số 0" ra đời. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future. |
Bộ sưu tập truyện gợi tình thời thế kỷ 15, Vườn Thơm (The Perfumed Garden), thách thức các quan niệm phương Tây về tình dục và thế giới Ả-rập, theo Joobin Bekhrad. | Khám phá 'Kama Sutra' của thế giới Ả-rập | Một hình minh họa cho cuốn Arabian Nights, được vẽ khoảng thời gian 1880 Khi nói về văn học và niềm đam mê, người ta thường nghĩ tới một số hình ảnh cụ thể: những sắc thái của chàng Grey, cô gái mới lớn có tên là Lolita, hay có thể là quý cô quằn quại đau khổ Lady Chatterley, và những chú chim nhỏ ríu ran. Tuy nhiên, từ rất lâu trước khi có những thứ như thế, và trước khi có Niềm hoan lạc ái ân (The Joy of Sex), cuốn sách hướng dẫn những kỹ năng giường chiếu của tác giả người Anh Alex Comfort, thì đã có Kama Sutra, cuốn sách cổ viết bằng tiếng Phạn được cho là của tác giả Vãtsyãyana, vốn được coi như sách dạy tuyệt kỹ tình dục. Kinh hoàng cảnh những người đẹp bị mổ phanh Vì sao nghệ thuật khỏa thân vẫn gây sốc? 'Yêu' robot có đồng nghĩa với việc ngoại tình? Ngay cả với những ai đoan trang thẹn thùng và còn vụng dại trong ars amatoria (nghệ thuật ái ân), thì Kama Sutra vẫn là một từ rất quen thuộc; cũng nổi tiếng không kém là tập sách mỏng của Vãtsyãyana, vốn gần như được cho là đồng nghĩa với chuyện gợi tình. Ngoài bản dịch trứ danh Kama Sutra, nhà thám hiểm đồng thời là nhà Đông phương học Sir Richard Francis Burton còn đem đến cho độc giả Anh một cuốn sách có từ Thế kỷ thứ 15, mà người ta cho rằng tác giả là Sheikh Nefzaoui vùng Tunisia. Được viết dựa trên bản dịch tiếng Pháp của tác phẩm nguyên gốc viết trên tiếng Ả-rập, Vườn Thơm gồm một loạt các câu chuyện, mà tất cả đều liên quan (một cách rất sinh động) tới chuyện chăn gối yêu đương. Hay như cách diễn giải đầy phấn chấn của Burton, là "sự giao cấu!" Khác với Kama Sutra, cuốn sách ít nhiều được coi là có tính giáo dục, Vườn Thơm trong lúc khai trí cho người đọc ở nhiều chủ đề khác nhau, chẳng hạn như các cách để làm cho bộ phận sinh dục nam được to hơn, và "mọi thứ ưa thích" liên quan đến tình dục, thì nó cũng đề cao tới tính giải trí. Nhá thám hiểm người Anh đồng thời là nhà Đông phương học Sir Richard Burton là người đã đem Kama Sutra và Vườn Thơm đến cho độc giả sử dụng tiếng Anh Các câu chuyện được dẫn dắt một cách sống động, giống như Ngàn lẻ một đêm, và người ta có thể nói rằng những mô tả rõ về các tư thế "yêu" trong đó thậm chí khiến cho cuốn sách của Vãtsyãyana trở nên xoàng xĩnh. Trong bản thảo tiếng Pháp mà Burton tham khảo có chương 21 nói về tình dục đồng giới và chủ đề đồng dâm nam thì không có trong bản in hiện còn. Theo một số nguồn thì Burton định đưa nó vào bản hiệu chỉnh, được đặt tên là Vườn Hương (Scented Garden); tuy nhiên ông đã qua đời trước khi làm được điều đó, và bản hoàn toàn chưa sửa đổi này - cùng với nhiều tác phẩm khác của Burton - sau đó đã bị vợ ông là Isabel đốt bỏ. 'Những quan niệm sai lầm' Ngày nay, trong một thế giới Ả-rập nơi thường được phác họa như một khu vực không có tình dục và nơi mọi chủ đề liên quan tới tình dục đều bị coi là cấm kị, thì những tác phẩm như Vườn Thơm có vẻ như là điều kỳ quái, đặc biệt. Tấm hộ chiếu của một quốc gia không tồn tại Từ tường thành La Mã tới bức tường ông Trump Bí mật lăng mộ Tần Thủy Hoàng Những cuốn sách như thế - "chứa đầy những lời mô tả chi tiết đam mê đầy nhục dục - thậm chí còn được coi như sự ban phước từ nơi thiên đường, theo lời học giả Sarah Irving. "Khác xa so với một số kiểu khiêu dâm ngầm tồn tại trong thế giới Ả-rập thời Trung Cổ," bà viết trong blog ArabLit, "những cuốn sách gợi tình đó được chấp thuận về mặt tôn giáo, những lời khuyên trong đó được coi như một phần quà tặng mà Thượng đế ban cho con người." Nhưng với cách nhìn ngược lại thì cuốn sách bị coi là gồm lời miêu tả của những nhà Đông phương học về một sân chơi tình dục trong đó trí tưởng tượng phương Tây được đưa ra một cách bản năng, hoang dại. Bộ truyện Nghìn lẻ một đêm gồm các câu chuyện có nguồn gốc từ Ba Tư, Ấn Độ, Ả-rập, Hy Lạp, và các nguồn khác Trong thế giới Ả-rập siêu phân định giới tính, Flaubert khoác lác về việc ăn nằm với vũ nữ Ai Cập Kuchuk Hanem, và bộ phận sinh dục của "gã người Thổ dâm dục" (thật ra là người Algeria) đã bị cắt phăng đi rồi được những kẻ bị hắn giam cầm cất giữ cẩn thận theo cách mà cả đến Sada Abe (một kỹ nữ Nhật Bản nổi tiếng hồi đầu thế kỷ 20 vì đã cắt bộ phận sinh dục của người tình rồi luôn mang theo người, trong chiếc kimono) cũng sẽ tán thưởng. Cả hai ý tưởng về thế giới Ả-rập - tiết giảm và tình dục vô độ - tất nhiên đều bị bóp méo ghê gớm, thế nhưng việc tiết giảm có lẽ nghe tức cười hơn, nhất là khi đặt trong cách mà thế giới Ả-rập nhìn nhận vấn đề tình dục qua các thời kỳ. Ngôi đền Hồi giáo rực rỡ nhất thế giới Thuật ứng xử của người Ba-tư Vườn Thơm có thể được đặt bên cạnh các tác phẩm văn học kinh điển của Ả-rập như Ngàn lẻ một đêm (Alf Layla wa Layla), là tác phẩm mà Burton đã dịch rất tuyệt. Nội dung căn bản của nó là về chủ đề tình dục. Tuy nhiên, Burton đặt tên bản dịch là Những đêm Ả-rập (The Arabian Nights) gây hiểu nhầm, bởi các truyện trong đó thật ra là từ cuốn sách Ba Tư có tên là Hezar Afsaneh, tức là Một ngàn câu chuyện, tập hợp từ các truyện gốc của Ba Tư, Ấn Độ, Ả-rập, và Hy Lạp, chưa kể từ cả các nguồn khác nữa. Trong câu chuyện nổi tiếng, vị vua Ba Tư Shahryar giết chết vợ sau khi biết hoàng hậu ngoại tình. Trở nên căm thù hôn nhân, nhà vua mỗi đêm ngủ với một trinh nữ rồi sáng ra hạ lệnh đem giết chết để không người đàn bà nào còn có thể phụ tình vua. Cuối cùng, con gái của vị tể tướng là Shahrzad (hay với độc giả phương Tây thì tên nàng là Scheherazade) trở thành trinh nữ trong đêm. Trong long sàng, người con gái Ba Tư khôn khéo, thông minh đã kể các câu chuyện hấp dẫn, đêm này qua đêm khác, khiến nhà vua không dứt ra được và rồi bị cảm hóa, cuối cùng xóa lệnh giết người mỗi sáng, và cưới nàng làm vợ. Tuy một số truyện nổi tiếng nhất trong Ngàn lẻ một đêm đã được chuyển thể thành phim và phim hoạt hình dành cho thiếu nhi (như Aladdin, Thủy thủ Sinbad, Alibaba và 40 tên cướp thành Baghdad), nhưng bản gốc các truyện thì không hề ngây thơ. Những câu chuyện qua lời thầm thì dẫn dắt của nàng Shahrzad đầy mô tả chi tiết về những người tình quằn quại trong cơn đam mê. Pier Paolo Pasolini có lẽ là một trong số ít những người nhận ra và trân trọng sự gợi tình trong các truyện đó. Cho tới nay, cảnh nổi tiếng nhất trong bộ phim ra năm 1974 của ông, Bông hoa trong Ngàn lẻ một đêm (The Flower of the Thousand and One Nights - được quay một phần tại Iran và Yemen) là cảnh chàng trai trẻ Ninetto Davoli khỏa thân giương mũi tên có hình dương vật nhắm vào nơi góc xương chậu của người tình. "Rõ ràng là những nội dung mạnh mẽ, đầy đam mê nhục dục thậm chí khiêu dâm trong Đêm Ả-rập có thể song hành trong văn học Ả-rập," học giả Robert Irwin viết nằm 2010 khi bình luận về Ngàn lẻ một đêm. Thực sự, vượt lên trên khu vườn và những đêm thâu của nàng Shahrzad, người ta có thể nhắc tới các tác phẩm khác mang đậm chất gợi tình, như các bài viết của nhà thơ, nhà văn Al-Jahiz (sống thời thế kỷ 8-9) về nam nữ, Bách khoa Toàn thư về Khoái lạc của Al-Katib hồi thế kỷ 10, hay thậm chí Assemblies of al-Hariri, bản sách có từ thời đế chế Seljuk với những đoạn viết về tình dục đồng giới. Một hình minh họa cho cuốn Arabian Nights, được vẽ khoảng thời gian 1880 Thêm nữa, những nội dung do nhà thông thái hồi thế kỷ 13 Nasireddin Tusi viết ra về các cách kích thích và những tư thế làm tình khác nhau gần đây đã được dịch ra cho các độc giả tiếng Anh trong cuốn The Sultan's Sex Positions (tạm dịch là Những tư thế làm tình khác nhau của vua Sultan). Tình yêu hiện đại Sự gợi tình trong văn học Ả-rập không hề chỉ gói gọn trong thời Trung Cổ. Các thế hệ tác giả Ả-rập mới tiếp tục viết về vấn đề này. Chẳng hạn như cuốn The Sexual Life of an Islamist in Paris (tạm dịch, Đời sống tình dục của một người Hồi giáo tại Paris, phát hành năm 2010) của Leïla Marouane kể về những rủi ro bất ngờ hài hước của một chàng thanh niên Algeria còn trinh và những lần định làm tình nhưng rồi đều bị gián đoạn. Hay các truyện Menstruation (2001) của tác giả Ammar Abdulhamid, Season of Migration to the North (1966) của Tayeb Salih, và nhiều cuốn khác. Liệu độc giả không phải là người Ả-rập có ngạc nhiên về sự tồn tại của những đầu sách như thế không, cả sách có từ ngày xưa lẫn các tác phẩm đương đại? Theo học giả đồng thời là nhà văn người Syria, Salwa Al Neimi, thì không hề. "Tiếng Ả-rập là thứ ngôn ngữ đậm chất tình dục," bà viết trong cuốn tiểu thuyết The Proof of the Honey (2009). Quả thật, tương phản với sự hiểu nhầm rằng tình dục là điều cấm kỵ trong đạo Hồi và trong các xã hội Hồi giáo Ả-rập, Al Neimi, cũng giống như những người khác từng nghĩ trước bà, cho thấy rằng nó không hề, và còn được tán dương nữa là khác. Cho dù các hiện tượng xã hội và tôn giáo có thể khiến người ta phải tuân theo những nguyên tắc nhất định trước xã hội, nhưng đằng sau những cánh cửa đóng kín ở thế giới Ả-rập (và trên những trang giấy), thì con trai vẫn là con trai, và con gái vẫn là con gái, giống như ở bất kỳ nơi nào khác trên thế giới. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Culture. |
Vài năm trước, Anna Katharina Schaffner trở thành một trong những bệnh nhân mới nhất của căn bệnh kiệt sức. | Vì sao ta dễ mắc chứng mệt mỏi, kiệt sức? | Đầu tiên là trạng thái trì trệ về tinh thần và thể chất - như bà miêu tả, "cảm giác nặng nề" khi làm bất cứ việc gì. Thậm chí những công việc bình thường nhất cũng vắt kiệt toàn bộ năng lượng của bà, và bà thấy cực kỳ khó khăn tập trung làm việc. Nhưng khi cố gắng thư giãn, bà lại rơi vào cảm giác liên tục muốn kiểm tra email trong hàng tiếng đồng hồ, cứ như thể vị cứu tinh chống buồn chán sắp bất thình lình hiện ra trong hộp thư vậy. Cùng với lo lắng là cảm giác chán nản: "Tôi thất vọng, vỡ mộng và vô vọng." Cảm giác của bà khá giống với vô số người khác, từ Giáo hoàng Benedict XVI đến ca sĩ Mariah Carey, những người cũng đã được chẩn đoán kiệt sức. Nếu đúng như người ta tin vào truyền thông, đó là một căn bệnh thuần tuý của thời hiện đại. Hầu như lần nào bật ti-vi lên, Schaffner đều thấy có một cuộc thảo luận về những nỗi khổ con người phải đối mặt trong nền văn hoá vận hành liên tục 24/7. "Tất cả những người tham gia bình luận đều đại diện cho những điều tệ hại nhất trong thời đại của chúng ta - điều đó huỷ hoại toàn bộ năng lượng dữ trữ của chúng ta," bà nói. Thế nhưng điều này có thật không? Hay thời đại của sự đờ đẫn và lãnh đạm là phần không thể tránh khỏi của con người, không khác gì chuyện ta có thể bị cảm cúm hay bị gãy chân, tay? Kiệt sức hay trầm cảm? Là người chuyên nghiên cứu lịch sử y khoa và và phê bình văn học ở Đại học Kent ở Anh, Schaffner quyết định tìm hiểu sâu xa hơn vấn đề. Kết quả là bà đã cho ra quyển sách mới, “Lịch sử căn bệnh kiệt sức” (Exhaustion: A History), một nghiên cứu hấp dẫn mà qua đó bác sĩ và các nhà tâm lý học có thể hiểu được giới hạn của tâm trí, thể chất con người - và cả năng lượng. Rõ ràng sự kiệt sức ngày nay đang là mối quan ngại ngày càng tăng, được chứng minh bằng những số liệu trong ngành y tế, đặc biệt là trong các mảng chuyên nghiên cứu về tình trạng kiệt quệ cảm xúc. Một nghiên cứu của các bác sĩ tại Đức phát hiện ra 50% bác sĩ có vẻ như đang trải qua tình trạng "kiệt sức". Những người này cảm thấy mỏi mệt trong từng giờ làm việc trong ngày và chỉ một ý nghĩ về công việc buổi sáng cũng khiến họ cảm thấy kiệt quệ. Liệu sự kiệt sức có phải là biểu hiện của căn bệnh thời hiện đại? Đáng chú ý là có vẻ như nam giới và phụ nữ đối phó với sự kiệt sức theo các cách khác nhau. Một khảo sát gần đây ở Phần Lan cho thấy nam nhân viên khi cảm thấy kiệt sức thì thường xin nghỉ phép dài hơn so với các nữ nhân viên trong tình trạng tương tự. Bởi bệnh trầm cảm cũng liên quan đến trạng thái đờ đẫn và lãnh đạm, một số người nói rằng kiệt sức chỉ là một khái niệm ít tạo định kiến hơn của trầm cảm. Trong quyển sách của mình, Schaffner trích dẫn một bài báo tiếng Đức nói kiệt sức là một "phiên bản xa xỉ" của bệnh trầm cảm xuất hiện ở những người nổi danh. "Chỉ có những kẻ thất bại mới bị trầm cảm," bài báo nói. "Kiệt sức là chẩn đoán dành cho những người thành công, hay, chính xác hơn, là những người từng thành công." Tuy nhiên, nói chung, hai tình trạng này được coi là hoàn toàn riêng biệt. "Các lý thuyết gia hoàn toàn đồng ý rằng trầm cảm bao gồm sự mất tự tin, thậm chí tự khinh bỉ hay căm ghét bản thân, và không liên quan đến kiệt sức. Trong khi với kiệt sức, hình ảnh về bản thân vẫn nguyên vẹn," Schaffner nói. "Sự giận dữ khi kiệt sức thường không biến thành chuyện quay sang tự tấn công bản thân mà là chống lại tổ chức nơi họ làm việc, chống lại khách hàng mà họ đang cộng tác, hoặc rộng hơn là chống lại hệ thống xã hội chính trị hay kinh tế." Kiệt sức cũng không thể bị nhầm lẫn với hội chứng mệt mỏi mãn tính (chronic fatigue syndrome - CFS), liên quan tới tình trạng kiệt quệ dữ dội cả thể xác và tinh thần trong ít nhất sáu tháng, trong đó nhiều bệnh nhân có tình trạng đau đớn thể xác khi tham gia những hoạt động dù nhẹ nhàng nhất. Mệt thể xác hay mệt tinh thần? Theo một tranh luận, não chúng ta đơn giản là bị bệnh khi cố gắng phát triển để thích nghi với môi trường làm việc hiện đại. Sự đòi hỏi ngày càng gia tăng với năng suất làm việc và và nhu cầu cảm xúc để chứng minh giá trị của bản thân qua công việc khiến nhân viên luôn ở trong tình trạng "căng như dây đàn". Trạng thái này ban đầu là sự tiến hoá để thích nghi với tình trạng nguy hiểm dữ dội. Nhưng nếu ta đối mặt với kiểu áp lực đó từ ngày này qua ngày khác, cơ thể liên tục hứng chịu các đợt dâng trào hormone gây căng thẳng, buộc cơ thể con người phải chiến đấu không ngừng. Hơn nữa, với nhiều người, áp lực không kết thúc cùng công việc. trong xã hội hiện đại, người ta thường tranh luận về tình trạng cơ thể luôn "căng như dây đàn" để theo đuổi công việc Các thành phố (và thiết bị công nghệ) luôn luôn vậy hành trong đời sống, và thứ văn hoá không ngừng "24/7" này có thể khiến ta rất khó nghỉ ngơi bất cứ giờ nào dù là ngày hay đêm. Không có cơ hội để nạp năng lượng cho não bộ và cơ thể, nguồn năng lượng dự trữ của ta lập tức rơi vào tình trạng thấp đến mức nguy hiểm. Ít nhất, đó cũng là về mặt lý thuyết. Mệt mỏi từ hàng trăm năm trước Tuy nhiên, khi tìm hiểu lịch sử văn học, Schaffner phát hiện con người đã phải trải qua tình trạng cực kỳ mệt mỏi từ rất lâu trước khi những không gian làm việc như xã hội hiện đại xuất hiện. Một trong những nghiên cứu sớm nhất về tình trạng kiệt sức do bác sĩ Galen người La Mã viết. Giống Hippocrates, ông tin rằng tất cả những cơn đau bệnh tâm thần và thể xác đều có thể truy nguyên về sự cân bằng hài hoà của bốn khí chất - máu, mật vàng, mật đen và đờm. Ông nói, sự gia tăng mật đen làm giảm khả năng lưu thông của cơ thể và làm tắc nghẽn đường lên não, dẫn đến sự đờ đẫn, mê mệt, mệt mỏi, uể oải và u sầu. Mặc dù giờ đây ta đã biết những điều này không có cơ sở khoa học, nhưng ý tưởng cho rằng não chúng ta bị lấp đầy bởi một chất lỏng như dầu hắc ín dĩ nhiên là dẫn đến việc khiến suy nghĩ mờ mịt, lờ mờ mà nhiều người bị kiệt sức như mô tả thời hiện đại. “Con quỷ giữa trưa” Thời Thiên Chúa Giáo kiểm soát nền văn hoá phương Tây, kiệt sức từng được coi như một dấu hiệu cho thấy sự yếu đuối của linh hồn. Schaffner chỉ ra tác phẩm của Evagrius Ponticus vào thế kỷ thứ Tư, chẳng hạn như mô tả "con quỷ giữa trưa" khiến các thầy tui đưa ánh mắt bơ phờ nhìn ra ngoài cửa sổ. "Nó được coi như một sự thiếu đức tin và thiếu ý chí - sự đối lập giữa linh hồn và thể xác," Schaffner nói. Bà chỉ ra một thầy tu từng không thể cưỡng lại việc liên tục tìm cách tán gẫu với những vị tu sỹ khác thay vì tham gia vào các công việc có ích - rất giống với những người kiệt sức trong thế kỷ 21, không thể cưỡng lại và phải luôn kiểm tra xem trên mạng xã hội có gì. Những lời giải thích tôn giáo và chiêm tinh tiếp tục tăng lên cho đến khi nền y học hiện đại ra đời, khi bác sĩ bắt đầu chẩn đoán các hội chứng mệt mỏi là "suy nhược thần kinh". Giờ đây, bác sĩ đã biết dây thần kinh truyền những tín hiệu điện, và họ tin rằng nếu ai đó có thần kinh yếu sẽ có thể bị tiêu hao năng lượng vì các sợi thần kinh bị cô lập nặng nề. Y học hiện đại gọi những cơn kiệt sức này là "suy nhược thần kinh" Các nhà trí thức từ Oscar Wilde cho đến Charles Darwin, Thomas Mann và Virginia Woolf đều bị chẩn đoán suy nhược thần kinh. Bác sĩ đổ lỗi căn bệnh là do sự thay đổi xã hội trong thời cách mạng công nghiệp, mặc dù những sợi thần kinh mỏng manh cũng được xem như biểu tượng tri thức và tinh hoa; thậm chí một số bệnh nhân thấy thích thú tự hào về tình trạng bệnh của mình. Mặc dù ít quốc gia có xu hướng chẩn đoán bệnh suy nhược thần kinh ngày nay, các bác sĩ Trung Quốc và Nhật Bản thường xuyên sử dụng cụm từ này - và một lần nữa, với cáo buộc quen thuộc rằng đây là một triệu chứng tương tự như sự trầm cảm nhưng được gọi bằng cái tên không mang tính kỳ thị. Rõ ràng, rất nhiều người trong lịch sử cũng cảm thấy mỏi mệt hệt như chúng ta, cho thấy tình trạng mệt mỏi và kiệt sức có thể chỉ là một phần của tình trạng con người. Quay lại thời Trung Cổ, đó là "con quỷ giữa trưa", vào thế kỷ 19 đó là việc được đào tạo, học hành dành cho phụ nữ, và vào thập niên 1970 đó là sự trỗi dậy của chủ nghĩa tư bản hung hãn đã bóc lột không thương tiếc người lao động. Bí ẩn năng lượng? Trong thực tế, chúng ta vẫn chưa thực sự hiểu điều gì đem lại cho mình cảm giác về "năng lượng" và vì sao nó có thể tiêu tan nhanh chóng mà chẳng cần phải làm việc đến kiệt sức về thể chất. Ta vẫn không biết liệu hội chứng này bắt nguồn từ cơ thể hay tâm trí, liệu chúng có phải là hệ quả của xã hội hay nó xuất hiện dựa trên hành vi của mỗi chúng ta. Có lẽ sự thật là hỗn hợp của tất cả những thứ trên, mỗi thứ một chút: một sự hiểu biết ngày càng gia tăng về sự gắn bó giữa tâm trí và cơ thể cho thấy cảm xúc và niềm tin của ta có tác động sâu sắc lên thể chất. Ta biết rằng sự mỏi mệt về mặt cảm xúc có thể cơn đau bốc hoả và trầm trọng hơn chẳng hạn - và trong vài trường hợp nó thậm chí gây ra sự mù loà và co giật. "Rất khó để nói một căn bệnh là thuần tuý thể chất hay thuần tuý do tinh thần, vì thường là do cả hai bệnh cùng lúc," Schaffner nói. Rõ ràng, không hề ngạc nhiên chút nào khi có những hoàn cảnh nhất định có thể khiên tâm trí ta trở nên mờ mịt, và làm tê liệt cơ thể gây ra lãnh đạm. Thông tin này không cho thấy hội chứng này là tưởng tượng hay bày đặt - có lẽ các triệu chứng đó "thật" và rõ ràng như cơn sốt đi kèm khi bị cúm. Mệt vì quá tự chủ? Schaffner không bác bỏ áp lực của đời sống hiện đại. Bà nghĩ chuyện này xảy ra một phần, vì sự tự chủ của ta ngày càng lớn, vì ngày càng có nhiều nghề nghiệp cho ta cơ hội có thể tự do kiểm soát hoạt động của mình. Ranh giới không rõ ràng giữa nghỉ ngơi và công việc khiến ta dễ rơi vào kiệt sức hơn Khi không xác định được ranh giới rõ ràng, nhiều người tự gây cảm giác căng thẳng cho bản thân. "Nó thường thể hiện dưới dạng lo lắng, sợ rằng mình không làm tốt công việc, sợ rằng mình chưa đạt, mình chưa đáp ứng được kỳ vọng," bà nói. Bà cũng đồng ý rằng email và mạng xã hội có thể làm năng lượng dự trữ của ta hao mòn. "Bằng rất nhiều cách, công nghệ có nghĩa là tiết kiệm năng lượng nhưng chính chúng đã trở thành nhân tố gây căng thẳng," bà nói. Ngày nay, mọi người càng khó khăn hơn nếu muốn chỉ làm việc khi có mặt ở sở làm. Nếu lịch sử dạy được chúng ta điều gì, thì đó chính là không có cách chữa trị dễ dàng cho triệu chứng này. Trong quá khứ, bệnh nhân suy nhược thần kinh thường được yêu cầu nghỉ ngơi một thời gian dài trên giường - nhưng sự chán ngán thường làm trầm trọng thêm cơn phiền muộn. Ngày nay, người bị kiệt sức có thể tham gia liệu pháp hành vi nhận thức để giúp họ quản lý sự kiệt quệ về cảm xúc và xác định các phương pháp nạp năng lượng mới. "Cách chữa trị kiệt sức thường đòi hỏi rất cụ thể. Bạn phải biết chính bản thân mình, biết điều gì khiến bạn mất năng lượng và thứ gì giúp bạn hồi phục," Schaffner nói. Một số người cần sự kích thích từ thể thao mạo hiểm, trong khi người khác lại thích đọc sách hơn. "Quan trọng là vẽ ra lằn ranh rõ ràng giữa công việc và nghỉ ngơi," bà nói. "Những thứ đó đang bị đe doạ." Bản thận Schaffner nhận thấy sự hiểu biết rộng hơn đã giúp bà qua được những cơn thăng trầm về sức khoẻ tâm lý của mình. "Nghiên cứu và viết về sự kiệt sức, nghịch lý thay, hoàn toàn giúp sinh ra năng lượng," bà nói. "Tôi thấy rất đam mê chủ đề này, và tôi cảm thấy nhẹ nhàng hẳn khi đọc thấy rất nhiều người trong những giai đoạn lịch sử khác nhau đã trải qua kinh nghiệm tương tự trong đời sống của họ." "Điều đó khiến tôi được trấn an khi biết mọi người không cô đơn trong cảm xúc của họ, bởi cũng có những người khác cảm thấy giống như vậy - dù trong những hoàn cảnh khác nhau." Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future. |
Hai phụ nữ bị buộc tội sát hại người anh trai cùng cha khác mẹ của nhà lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-un sẽ bị xét xử vào đầu tháng 10, luật sư cho biết. | Vụ Kim Jong-nam: Sẽ xét xử vào tháng 10 | Đoàn Thị Hương (trái) và Siti Aisyah (phải) nói họ tưởng mình tham gia vào trò chơi khăm trên truyền hình Trao đổi với BBC hôm 28/7, luật sư Hisyam Teh Poh Teik một trong ba luật sư bào chữa cho Đoàn Thị Hương nói Hương và người phụ nữ Indonesia sẽ được xét xử chung trong một phiên tòa sẽ diễn ra vào 2/10. Theo AFP, thẩm phám cũng "hi vọng" sẽ kết thúc phiên xét xử vào cuối tháng 11. Ông Teh Poh Teik cho biết phiên tòa hôm 28/7 lại là một phiên tòa mang tính thủ tục khác, chỉ kéo dài trong 30 phút sau khi bên công tố cung cấp thêm bằng chứng cho bên bào chữa và thẩm phán công bố ngày xét xử. Ông Teh Poh Teik cho biết ông đã nhận được video CCTV ở sân bay và một số tài liệu khác. Ông cũng cho biết bên bào chữa sẽ được mời 30-40 nhân chứng cho phiên tòa. Đoàn Thị Hương xuất hiện cùng Siti Aisyah, nghi phạm người Indonesia sáng 28/7 trong bộ váy dài truyền thống của Malaysia. Hương được trông thấy mỉm cười với các luật sư và nhân viên đại sứ quán Việt Nam."Tinh thần của Hương rất tốt," ông Teh Poh Teik nói. "Chúng tôi vẫn rất tự tin và tin Hương vô tội." Tuy nhiên, người phụ nữ Indonesia thì bật khóc khi phiên tòa kết thúc. Luật sư Teh Poh Teik (áo đen) nói ông tin Hương vô tội Tóm tắt vụ án Siti Aisyah, 25 tuổi, quốc tịch Indonesia và Đoàn Thị Hương, 29 tuổi, công dân Việt Nam, bị buộc tội sát hại ông Kim Jong-nam bằng độc tố tại sân bay ở Kuala Lumpur vào ngày 13/02. Hai phụ nữ, hiện phải đối mặt với án tử hình nếu bị tội, nói rằng họ đã bị lừa là mình đang tham gia vào một chương trình truyền hình giải trí vô hại được sử dụng camera quay lén. Họ là những nghi phạm duy nhất bị giam giữ trong vụ giết người mà cơ quan tình báo Nam Hàn nói là một phần của một âm mưu được chuẩn bị 5 năm bởi lãnh đạoBắc Hàn Kim Jong-un. Bốn nghi phạm Bắc Hàn đã bỏ trốn và rời Malaysia, cảnh sát cho biết. Bắc Hàn không chấp nhận người đàn ông bị sát hại là anh trai cùng cha khác mẹ của ông Kim Jong-un và cho rằng nạn nhân chết vì động tim. Bắc Hàn đã cáo buộc Malaysia làm việc với Nam Hàn và "thế lực thù địch" khác. Luật sư của Hương đòi thêm bằng chứng Đoàn Thị Hương ra tòa tại Malaysia Kim Jong-nam xin trợ giúp ở sân bay sau khi bị bôi chất độc thần kinh VX lên mặt Điểm lại diễn biến vụ án Hình ảnh CCTV ở sảnh ra máy bay tại Sân bay Quốc tế Kuala Lumpur cho thấy một người đàn ông trung niên bị hai người phụ nữ tiếp cận và có hành động hết sức khác thường, lau mặt ông rất mạnh. Chính quyền Malaysia nói đó là khoảnh khắc chất độc thần kinh VX gây chết người, bị Liên Hiệp Quốc cấm sử dụng, được dùng để ám sát ông Kim Jong-nam. Thêm chi tiết về nghi phạm vụ Kim Jong-nam Giải mã chất độc giết hại Kim Jong-nam Có tin hai người phụ nữ này bị một số người đàn ông Bắc Hàn, được cho là những người "giật dây", quan sát. Sau đó những người này lên các chuyến bay tới các địa điểm khác nhau. Siti Aisyah và Đoàn Thị Hương nhanh chóng bị bắt giữ, bị buộc tội giết người mặc dù không bị buộc tội lên kế hoạch ám sát. Khi ra tòa, cả hai cô đều nói họ nghĩ đây chỉ là trò chơi khăm trên một chương trình truyền hình thực tế và không đưa ra lời biện hộ nào. Nhưng tội giết người có thể khiến họ chịu án tử hình. Đoàn Thị Hương (trái) and Siti Aisyah (right) said they thought they were taking part in a TV prank Trong những tháng trước khi xảy ra vụ ám sát, cả hai cô đều được cho là có dính vào con đường không trong sáng ở Kuala Lumpur. Cảnh sát Malaysia nói Đoàn Thị Hương đã làm việc tại một "điểm giải trí" còn Siti Aisyah làm việc tại khách sạn Flamingo, một khách sạn nhỏ có phòng mát xa. Các tin đưa trên truyền thông về thời gian hai cô sống ở Malaysia đều ám chỉ hai cô có lẽ đã dính líu đến nghề mại dâm, nhưng chưa có bằng chứng nào khẳng định điều này. Vụ án này đã được truyền thông đưa tin tới tấp Đoàn Thị Hương xuất hiện trên Facebook với nhiều tên khác nhau như Ruby Ruby và Bella Tron Tron Bella. Các trang này đều cho thấy đây là một cô gái tự tin và vô tư. Hồ sơ về xuất nhập cảnh của hai cô đều cho thấy họ ra vào Malaysia, cũng như các địa điểm khác như Phnom Penh và Nam Hàn nhiều lần. Có nhiều cơ hội việc làm cho các phụ nữ trẻ muốn kiếm tiền nhanh, như làm việc ở các quán karaoke hay điểm mát xa hoặc làm gái gọi. Không rõ hai cô gái có quen nhau trước khi họ bị bắt giữ không. Cảnh sát nói họ từng tập các động tác này vài lần ở các khu mua sắm, và cho rằng đây là hành động đã được tính toán trước mà hai cô thừa biết hậu quả. Xuất thân nông thôn Con đường dẫn dắt cả hai nữ nghi phạm đến Kuala Lumpur không có gì đặc biệt. Cả hai đều xuất thân từ làng quê và lớn lên trong hoàn cảnh bán nông thôn bán thành thị. Cô Siti Aisyah lớn lên ở Serang, Tangerang, cách trung tâm phồn hoa của thủ đô Jakarta hai tiếng chạy xe, nhưng là một thế giới hoàn toàn khác. Trong một gia đình có ba con, Siti là con út. Bố mẹ cô là nông dân chủ yếu trồng khoai tây và nghệ. Thầy cô giáo cũ của cô nói khi còn đi học, cô là một học sinh "ít nói" và "ngoan". Bố mẹ cô không đủ tiền cho cô học lên trung học. Siti Aisyah lớn lên ở Serang, cách Jakarta hai giờ xe chạy Đoàn Thị Hương có tuổi thơ không khác mấy so với Siti. Cô lớn lên ở làng Nghĩa Bình, Nam Định, trong ngôi nhà gạch một tầng tiêu biểu ở làng quê Việt Nam, cách Hà Nội 90km. Ông Thạnh cha cô là thương binh, bị thương ở Quảng Trị năm 1972. Mẹ của Hương mất năm 2015 và ông Thịnh đi bước nữa. Hai vợ chồng ông Thịnh và bà Vỵ giờ làm nghề trông xe ở chợ. "Cháu Hương chưa bao giờ gần gũi với tôi," ông Thạnh nói với BBC. "Cháu rời nhà từ lúc 18 tuổi và chúng tôi ít khi thấy cháu về chơi." Gia đình Hương sống ở một làng Nghĩa Bình, huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định. Lên thành phố để đổi đời Bố mẹ cô Siti Aisyah cho truyền thông hay cô là người "chăm chỉ và quyết tâm", và cô muốn rời khỏi làng Serang lên thành phố từ khi cô còn nhỏ. Cô kết hôn với ông Gunawan Hasyim và hai vợ chồng sống ở một căn nhà nhỏ sơn đỏ cũ kỹ trong một ngõ nhỏ ở khu Tambora có mật độ dân cư cao ở phía Tây Jakarta. Họ chuyển đến Malaysia năm 2011 để tìm một cuộc sống tốt hơn sau khi xưởng dệt may mà họ từng làm việc bị sập tiệm. Hai vợ chồng để lại cậu con trai hai tuổi ở Jakarta cho ông bà nội nuôi. Đến năm 2012 thì hai người ly dị. Bố chồng cũ của Sit, ông Lian Kiong cho truyền thông hay lần cuối cùng cô về thăm nhà là ngày 28/1, chưa đầy hai tuần trước khi xảy ra vụ án. "Cháu về nhà một đêm. Cháu ở chơi với con trai có một đêm rồi đi ngày hôm sau," ông nói. Ông Asria. cha của cô Siti Aisyah Đoàn Thị Hương học trung cấp dược ở Hà Nội. Sau đó cô làm việc tại "các điểm giải trí" nhưng cô không cho gia đình biết rõ là điểm nào. "Hương là người ít nói, và rất ngoan," ông Đoàn Văn Bình, anh trai Hương cho biết. "Hương chẳng có nhiều tiền nhưng nó không bao giờ lấy cắp của ai, dù chỉ là một cái tăm." Nhưng khi lên thành phố, Hương là một cô gái hoàn toàn khác. Cô tham dự cuộc thi Vietnam Idol và được dư luận chú ý vì chiếc váy cổ sâu mà cô mặc khi dự thi. Cô đã có thời làm việc ở một quán bar có tiếng ở Hà Nội, quán Seventeen. Ông Kenny Bui, người từng quản lý quán bar này, nói Hương là một nhân viên tốt, ngây thơ và tốt bụng. Siti Aisyah từng làm tại khách sạn Flamingo ở Kuala Lumpur Mối liên hệ với Bắc Hàn? Có rất nhiều đồn đoán về mối quan hệ giữa hai nghi phạm và những người đàn ông Bắc Hàn họ có liên quan tới, những người được cho là gián điệp đã dàn dựng vụ ám sát Kim Jong-nam. Gia đình cô Siti Aisyah khẳng định cô không biết nói tiếng Hàn và cũng không có liên hệ gì với Bắc Hàn hay Nam Hàn. Người nhà Đoàn Thị Hương nói về "cô gái quê" Malaysia 'thẩm vấn nghi phạm' vụ Kim Jong-nam Bà Benah mẹ Siti nói con gái bà kể là cô được nhận làm người mẫu ở Malaysia. "Cháu nói nó muốn đi Malaysia để quay phim cho một chương trình truyền hình làm mọi người ngạc nhiên khi xịt nước hoa vào người khác," bà nói. "Cháu được một người tuyển làm người mẫu quảng cáo nước hoa. Cháu nó ngây thơ và nó nhận việc này vì lương cao." "Tôi cầu xin mọi người giúp đỡ để con gái tôi không bị trừng phạt, vì tôi tin là cháu vô tội," ông Asria bố cô nói khi ông biết tin. Nhiều bức ảnh của Hương được chia sẻ trên mạng xã hội sau khi cô bị bắt. Về phần Đoàn Thị Hương, sau khi quán The Seventeen đóng cửa năm 2014, có tin Hương làm khuyến mại sản phẩm và gái gọi. Các bức ảnh cô mặc bikini đứng cạnh xe máy và ở bể bơi xuất hiện trên các mạng xã hội và diễn đàn ở Việt Nam. Cô nhuộm tóc và có nhiều chuyến đi nước ngoài với khách hàng. Cô được cho là từng cặp bồ với đàn ông ngoại quốc, chủ yếu là người Hàn Quốc. Một tài khoản Facebook của Hương cho thấy cô từng đến đảo Jeju, một điểm du lịch nổi tiếng của Hàn Quốc. Siti Aisyah và đồng phạm được canh giữ chặt tại tòa Các tổ chức bảo vệ người nhập cư của Indonesia lên tiếng khẳng định Siti Aisyah, nếu được chứng minh là phạm tội, cũng chỉ là nạn nhân bị các thế lực tinh vi và có quyền lực thao túng. "Chuyện của cô Siti rất giống với những gì xảy ra với những người nhập cư bị các băng đảng buôn lậu ma túy bẫy. Họ bị bắt và cho là tội phạm nhưng thực ra họ là nạn nhân." "Hương đã bị lợi dụng" 'Đoàn Thị Hương: Cái tên Việt mang nhiều nhức nhối' Một nửa số người Indonesia hiện chịu án tử hình ở Malaysia là nạn nhân, những người bị các tổ chức buôn ma túy dùng làm người chuyên chở ma túy tại các sân bay," ông Anis Hisayat của tổ chức Migrant Care (Chăm sóc người nhập cư) nói. Nhưng cảnh sát Malaysia khẳng định rằng hai phụ nữ này nhiều khả năng không ngây thơ như họ nói. Cảnh sát cho rằng họ đã biết rõ họ đang làm gì và được khuyên phải đi rửa tay sau khi hành động. Hiện giờ, số phận cả hai cô gái đều phụ thuộc vào tòa án Malaysia. |
Đảng Cộng sản Việt Nam tỏ ra 'thông minh' và 'tinh tế' hơn đảng bạn ở Pháp và nhờ khả năng 'linh hoạt, thích nghi' được xem là cao hơn sẽ có khả năng tồn tại tốt hơn, theo chia sẻ của một chủ biên tạp chí điện tử chuyên về chính trị và thời sự từ Paris với BBC trong dịp quốc tế đánh dấu 200 năm sinh Karl Marx. | Đảng Cộng sản VN 'thông minh, tinh tế' hơn ĐCS Pháp? | Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tiếp Tổng Bí thư ĐCSVN ông Nguyễn Phú Trọng tại Điện Elysee, Paris hôm 27/03/2018 Trong khi đó, theo một nhà nghiên cứu Phật học và tôn giáo từ Vitry-sur-Sein, nếu Đảng Cộng sản Pháp chủ trương 'chiếm chính quyền bằng bạo lực', thì những gì đã xảy ra với các quốc gia cộng sản ở khối Liên Xô và Đông Âu xã hội chủ nghĩa cũ cũng đã xảy ra tại Pháp. Về tương lai của Chủ nghĩa Cộng sản, một nhà nghiên cứu và nhà báo từ Marne-la-Valée trong dịp này cho rằng chừng nào con người còn có 'ước mơ' về 'bình đẳng', thì lý tưởng này rất khó 'trút bỏ' trong đầu óc nhiều người, tuy chủ nghĩa cộng sản 'có nhiều điểm dở hơn là điểm hay'. Ai đang muốn đưa Chủ nghĩa Toàn trị trở lại? Về giàu nghèo ở VN và giới tư bản mới Hậu Cộng sản - cuộc chuyển đổi 'chưa có điểm kết' Nhà văn Vũ Thư Hiên nói về 'Đèn Cù' và Hồ Chí Minh Tư tưởng Marx 'không phải là già cỗi' Công lý và phán tòa VN qua hai vụ xử án trong tháng Năm Trước hết, nhà báo Võ Trung Dung, Tổng biên tập Tạp chí điện tử Châu Á - Thái Bình Dương (Asie - Pacifique Media France) từ Paris đưa ra so sánh giữa hai đảng cộng sản Việt Nam và Pháp: Nhà báo Võ Trung Dung (phải) từ Paris so sánh Đảng Cộng sản ở Pháp với Đảng Cộng sản ở Việt Nam ngày nay. "Tôi đã sống hai quốc gia là ở Việt Nam và ở Pháp, tôi thấy Đảng Cộng sản Việt Nam rất thông minh và tinh tế hơn là Đảng Cộng sản Pháp, bởi Đảng Cộng sản Việt Nam lúc nào cũng tự chuyển mình, tự điều chỉnh, tự thay đổi, để đáp ứng với tình thế, với những gì tác động ở bên ngoài, để mà tồn tại. Vì vậy Đảng Cộng sản Việt Nam tồn tại đến ngày hôm nay. "Ngược lại Đảng Cộng sản Pháp vẫn còn bị 'nhốt' ở trong ý thức hệ của mình, cứng nhắc cho tới ngày hôm nay, họ không biết thay đổi, vẫn dùng những tranh đấu như cách đây vài chục năm, những năm 1940, 1950, 1960, vì vậy Đảng Cộng sản Pháp ngày nay không còn một cán cân nào, không còn một trọng lượng gì ở trong chính trường của Pháp và ngay cả ở châu Âu." 'Cách mạng và sử dụng bạo lực' 5 điều đáng nhớ về Karl Marx Khi chết Marx vẫn là người 'vô tổ quốc' Những điều có lẽ chúng ta phải biết ơn Marx 'Stalin trung thành với chủ nghĩa Marx' Từ Vitry sur Sein, nam Paris, ông Thành Đỗ, Trưởng ban Nghiên cứu Phật học thuộc Học viện Phật giáo Linh Sơn, bình luận về Chủ nghĩa Marx và Đảng Cộng sản tại Pháp nhân dịp này: "Chủ nghĩa Marx đã có những cái rất hay, rất đúng nhưng cho cái nhìn của một xã hội phương Tây cách đây ít nhất phải là 150 năm... Năm nay là 200 năm sinh của Karl Marx, tôi xin nói là 150 trước, học thuyết của Karl Marx hay lắm, có thể đem đến một số thay đổi vào thời đó, từ chính trị, kinh tế cho đến vấn đề sắp xếp [tổ chức] xã hội. "Ở châu Âu, bất cứ thời buổi nào, ngay ngày hôm nay cũng vậy, cái lực mà kéo xã hội đi về một hướng nào đó như một tam giác có ba cái đỉnh, một bên là chủ, một bên là thợ và một bên kia là chính quyền. "Chủ mà mạnh quá - là vào thời của Karl Marx - những người chủ bóc lột thợ rất nhiều, ba lực đó cùng kéo về phía trung tâm ở chính giữa, khi chủ được sự giúp đỡ của chính quyền kéo mạnh quá quyền lợi về hướng của họ, thì ta biết sự việc xảy ra là sẽ có một cuộc cách mạng... Ông Đỗ Thành (phải), nhà nghiên cứu Phật học từ Học viện Phật giáo Linh Sơn tại Paris bình luận về Chủ nghĩa Marx và Đảng Cộng sản tại Pháp. "Chính quyền và chủ kéo quyền lợi về một hướng, kết quả là những người thợ làm cách mạng, mà lúc đó họ có thêm một vũ khí cực kỳ quan trọng là sự đi theo lý thuyết cộng sản của Karl Marx, tuy vậy tiếc có một điểm là họ sử dụng bạo lực, chính vì vậy có thuyết Marx - Lenin với chiếm chính quyền, ở Pháp chuyện đó không xảy ra, không đáng tiếc lắm. "Bởi vì tại Pháp, Đảng Cộng sản Pháp không có chủ trương chiếm chính quyền bằng bạo lực, nhưng nếu họ đã chiếm chính quyền bằng bạo lực, thì tất cả những gì đã thấy xảy ra ở những nước cộng sản [Liên Xô, Đông Âu XHCN cũ] cũng sẽ xảy ra tại nước Pháp mà thôi tại vì Đảng Cộng sản Pháp đã có lúc rất mạnh... Cánh tả 'gặp khó khăn' VN: ngôn từ XHCN ngày càng giảm? Tham khảo thêm về chủ nghĩa cộng sản Ông tổ của CHXH yêu hai chị em một nhà Từ Marne-la-Valée, nhà nghiên cứu, nhà báo Nguyễn Văn Huy, cũng trong dịp này chia sẻ về cánh tả tại Pháp ngày nay và tương lai của Chủ nghĩa Cộng sản: "Cánh tả bên Pháp phải phân biệt là có ba phe, phe cực tả ngày nay lúc nào cũng tồn tại, họ đang chuyển sang một khuynh hướng là vô chính phủ, một phe thiên tả, hoàn toàn tả mà không quá cực, cũng không quá dung hòa, bên pháp gọi là 'La France Insoumise' ngày nay họ có khuynh hướng hơi cực đoan chút xíu, nhưng dù sao cũng đại diện cánh tả. "Mà cánh tả ngày nay ôn hòa là Đảng Xã hội, bây giờ nhìn lại tình hình nước Pháp, thấy Đảng Xã hội gần như tan rã, tại vì lập trường phúc lợi cho mọi người mà không phải đóng góp gì hết, bắt người giàu phải nuôi mình, thì cái đó không còn ăn khách nữa." Theo nhà nghiên cứu, nhà báo này, 'phe xã hội' của Pháp hiện đang gặp một số vấn đề, ông giải thích: TS Nguyễn Văn Huy nói về Chủ nghĩa Toàn trị "Tức là không thể nào thuyết phục người dân để hy sinh khả năng của mình để nuôi những người mà thấy rằng người đó không đóng góp gì hết. Người ta không chịu nữa, người ta muốn có làm thì mới có ăn, chứ không phải là một người không làm mà vẫn có ăn thì người ta không đồng ý, cũng như nói về vấn đề nhập cư, di dân cũng vậy. "Còn cánh tả, thiên tả không quá cực đoan, gọi là La France Insoumise, ngày nay là một sự kết hợp tất cả các khuynh hướng cực tả cũ mà bây giờ hơi ôn hòa và những người cực tả bên cánh xã hội, thì tất cả đi vào nhóm này. Nhóm này mục đích thực chất của họ để tạo ra một thế lực để làm đối lập với chính quyền ngày nay và gây tiếng vang, vì nói thẳng là tại nước Pháp này, phong trào khuynh tả vẫn còn mạnh, người ta vẫn còn khuynh hướng xã hội. "Tức là người ta vẫn còn khuynh hướng xã hội, nhưng xã hội tốt chứ không phải xã hội xấu, nhưng những người làm chính trị lợi dụng danh từ 'công bằng, bác ái', người ta khuyến khích những người khác đòi hỏi những gì quá đáng mà vượt khả năng của một quốc gia thì không được, từ đó mới tìm cách đả kích chính quyền để giành phiếu, tôi nghĩ cái này gần như là Chủ nghĩa dân túy, tôi thấy cái đó không được." 'Tương lai và ước mơ' Về tương lai của Chủ nghĩa Cộng sản, nhà nghiên cứu, nhà báo này nói tiếp: "Chủ nghĩa Cộng sản ngày nay là một thực tế mà người ta đã trải qua, có những điểm tốt và cũng có những điểm xấu, nhưng mà tôi thấy điểm xấu thì nhiều hơn, nhưng tôi nghĩ không thể nào mà trút bỏ được Chủ nghĩa Cộng sản trong đầu óc nhiều người được. Đảng Xã hội Pháp hiện đang suy yếu tới mức gần như 'tan rã', theo giới quan sát chính trị Pháp. 'Pháp cần chất vấn TBT Trọng về tự do báo chí' Tờ L'Humanite: 'Pháp muốn mở cửa cho VN' "Tại vì lý tưởng ban đầu đưa ra là con người đều bình đẳng với nhau hết, không có người bóc lột người, thành ra đó là lý tưởng mà ai cũng ước mơ hết, vì trong xã hội nào cũng có bóc lột hết, không phải là bóc lột bắt làm nô lệ, nhưng người này có khả năng cao hơn thì bắt làm nhiều hơn, nhưng không trả công xứng đáng, cái đó có thể hiểu là bóc lột... "Trong tương lai, tâm lý chống lại việc lạm dụng quá đáng quyền của người lao động, hoặc trục lợi quá đáng tại những quốc gia để làm giàu cho mình, thì những tư tưởng của Karl Marx lúc đầu vẫn còn, tức là làm sao tạo ra một xã hội bình đẳng giữa con người với con người, không có giai cấp, đó mới là quan trọng. "Và tôi nghĩ đó chỉ là một ước mơ rất khó thực hiện, nhưng người ta vẫn có quyền ước mơ," TS. Nguyễn Văn Huy nói với BBC từ Marne-la-Valée, miền nam Paris. Mời quý vị bấm vào các đường dẫn sau đây để theo dõi một số bài vở mà chúng tôi giới thiệu trong dịp này về Chủ nghĩa Cộng sản và Chủ nghĩa Toàn trị nhân 200 năm sinh của Karl Marx. |
Ở Việt Nam gần đây nói nhiều về nhóm lợi ích với dụng ý phê phán vì những nhóm đó lũng đoạn chính sách để trục lợi cho phe nhóm, ảnh hưởng đến quyền lợi chung, tôi chia sẻ quan điểm như sau: | Bài toán khó về các nhóm lợi ích | Luật sư Ngô Ngọc Trai gửi trực tiếp cho BBCVietnamese.com Các nhóm lợi ích bị cho là đang lũng đoạn chính sách kinh tế Đứng ở phương diện chính quyền và xét một cách tổng quát thì thấy rằng: Trong điều kiện nguồn lực quốc gia là hữu hạn thì tại mọi thời điểm sẽ luôn phải lựa chọn để giải quyết trước những vấn đề được đánh giá là đáng quan tâm hơn các vấn đề khác. Khi nguồn lực quốc gia được tập trung dành giải quyết cho vấn đề được đánh giá là quan trọng hơn, khi đó sẽ có nhóm người hưởng lợi từ vấn đề được giải quyết. Đồng thời với đó, các vấn đề khác bị cho là ít quan trọng hơn sẽ bị bỏ lại và có nhóm bị thiệt thòi. Do vậy mà ở mọi thời điểm, trong xã hội luôn luôn tồn tại những nhóm người có quyền lợi không đồng nhất hoặc đối lập nhau. Ở phạm vi nhỏ hơn như ở một huyện, một xã, hoặc một gia đình cũng vậy. Khi nguồn lực là giới hạn thì luôn phải lựa chọn xem cần ưu tiên làm gì. Ví dụ trong gia đình người vợ muốn mua một căn nhà mới trong khi con lại muốn đi du học, còn ông bố thì muốn có chiếc xe ô tô. Khi đó người vợ, người con và người chồng có quyền lợi không đồng nhất. Tồn tại khách quan "Khi có càng nhiều chính sách phát triển kinh tế, sẽ càng hình thành nên những nhóm lợi ích có quyền lợi không đồng nhất." Chính quyền giải quyết các vấn đề đất nước dưới dạng cho ra đời các chính sách kinh tế xã hội, các văn bản pháp luật. Khi một chính sách kinh tế mới ban hành sẽ phá vỡ hiện trạng vốn có, sẽ tạo ra tình thế mới phân làn gianh giới bên trong bên ngoài, được và không được, cấm và không cấm, sẽ có nhóm người được hưởng lợi từ quy định mới và có nhóm người chịu vướng mắc thiệt thòi. Nhóm quyền lợi hình thành khi chính quyền cho ra đời những văn bản chính sách như thế. Khi có càng nhiều chính sách phát triển kinh tế, sẽ càng hình thành nên những nhóm lợi ích có quyền lợi không đồng nhất. Trong xã hội sẽ có rất nhiều nhóm người có quyền lợi khác nhau, một người cũng có thể thấy mình có quyền lợi chung với nhiều nhóm khác nhau về các vấn đề kinh tế xã hội khác nhau. Các nhóm lợi ích luôn tìm cách chi phối tác động dưới hình thức này hình thức khác tới việc hình thành các chính sách để có lợi cho mình. Những người chưa tập hợp với nhau thành nhóm trong khi quan tâm tìm cách bảo vệ quyền lợi cho mình họ có những hoạt động, trong quá trình đó họ gặp gỡ nhau và liên kết hình thành nên nhóm mới. Những nhóm người có quyền lợi giống nhau luôn có xu hướng tập hợp lại với nhau để nhân lên sức mạnh tranh đấu cho nhóm quyền lợi của mình, ban đầu là các hội đoàn nhỏ, đến đỉnh cao là các chính đảng, những tổ chức được thành lập khoa học có mục đích chiếm lĩnh quyền lãnh đạo quốc gia để phục vụ tốt nhất cho nhóm lợi ích của mình. Trong xã hội có những nhóm lợi ích là một sự tất yếu khách quan giống như nước chảy chỗ trũng, phải thừa nhận là có và vấn đề không phải là tốt hay xấu mà quan trọng là ứng xử giải quyết với hiện tượng đó. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói cần phân biệt các nhóm lợi ích Bài toán khó Không thừa nhận sự tồn tại tất yếu của nhóm lợi ích là quay lưng với thực tại khách quan, sẽ làm méo mó đi quá trình soạn thảo ban hành các chính sách. Mỗi một chính sách thực chất cũng chỉ nhắm đến một số nhóm lợi ích nhất định, không có một chính sách nào có thể hướng đến toàn dân, trong mỗi chính sách dù có lớn rộng đến mấy sẽ vẫn có người thấy mình thiệt thòi. Ví dụ: Việc dành mấy trăm nghìn tỷ để thu mua nợ xấu trong nền kinh tế, có nhóm cho việc đó là đúng, họ sẽ chỉ ra hàng loạt lý do hợp lý. Nhưng có người thì cho rằng nên dành tiền đó cho phát triển kinh tế vùng núi để các em bé được ăn bữa cơm có thịt. Hoặc đề án sử dụng đến 70 nghìn tỷ đồng đổi mới chương trình sách giáo khoa phổ thông, có người cho điều đó là rất cần thiết, có người thì cho rằng tiền đó nên dành để xây trường lớp cho học sinh vùng còn khó khăn. Có rất nhiều nhóm người đòi hỏi chính quyền dành sự quan tâm hơn nữa đến họ, dành nguồn lực đầu tư giải quyết vấn đề của họ ví dụ đời sống khó khăn của hàng triệu lao động xa quê, ví dụ hàng triệu người già ở quê không có lương hưu, hay thu nhập quá thấp của người cán bộ công chức..v.v Thực chất, nhóm lợi ích chính là đối tượng hướng đến của các chính sách, nếu không phải vậy thì việc ban hành chính sách không có mục tiêu phương hướng. "Nếu thừa nhận nhóm lợi ích thì phải thừa nhận quyền tự do lập hội, nhóm lợi ích chính là nền tảng của các tổ chức hội, khi đã đa dạng về lợi ích thì sẽ có đa dạng về xu hướng, đa dạng về chính kiến, đa dạng về ý kiến hoạch định đường lối phát triển quốc gia… cuối cùng là đa đảng." Nếu thẳng thắn nhìn nhận thực tế đó, quá trình làm soạn thảo sẽ cho ra đời các chính sách đã tính lường đến mọi góc độ lợi ích, hạn chế thấp nhất sự bất công, ngoài ra cũng sẽ thâu nhận được nhiều nguồn lực trí tuệ bộc lộ qua những luận thuyết xu hướng khác nhau. Nhóm nào tiếp cận được với cơ sở đầu não ban hành chính sách hoặc có được cơ quan ngôn luận phản ánh tiên lục các vấn đề khó khăn của họ, thì cơ hội thành công hưởng lợi trong các chính sách là lớn hơn. Qua đó có thể thấy sự quan trọng của tự do báo chí trong vai trò là cơ quan ngôn luận của các nhóm lợi ích. Những người thiệt thòi là những người kém hiểu biết, không có phương tiện để gửi gắm những tâm tư nguyện vọng nhu cầu bức thiết tới cơ quan ban hành chính sách. Nếu thừa nhận nhóm lợi ích thì phải thừa nhận quyền tự do lập hội, nhóm lợi ích chính là nền tảng của các tổ chức hội, khi đã đa dạng về lợi ích thì sẽ có đa dạng về xu hướng, đa dạng về chính kiến, đa dạng về ý kiến hoạch định đường lối phát triển quốc gia… cuối cùng là đa đảng. Như vậy chính quyền Việt Nam hiện nay đang ở vào tình thế tiến thoái lưỡng nan trong việc thừa nhận hay không sự tồn tại khách quan của nhóm lợi ích. Bài phản ánh quan điểm và văn phong của tác giả, một luật sư đang sống và làm việc ở trong nước. Thêm về tin này Chủ đề liên quan |
Tổng thống Donald Trump đã bảo vệ những điều ông viết trên Twitter trong đó dường như tán thành các cuộc biểu tình chống lại các biện pháp phong tỏa nghiêm ngặt ở một số bang của Mỹ. | Virus corona: Trump kêu gọi 'Giải phóng' các tiểu bang Mỹ trên Twitter | Trong cuộc báo hôm thứ Sáu 17/4, ông nói rằng một số biện pháp phong tỏa được áp đặt tại các bang Minnesota, Michigan và Virginia là "quá hà khắc". Virus corona: Trump tiết lộ kế hoạch ba giai đoạn mở cửa trở lại nước Mỹ Quyên góp 17,9 triệu bảng, đại úy Tom Moore, 99 tuổi, làm thế giới kính phục Virus corona: Vũ Hán điều chỉnh số ca tử vong, tăng lên gần gấp đôi Trước đó, ông đã viết trong một loạt các tweet: "Giải phóng MINNESOTA", "Giải phóng MICHIGAN" và "Giải phóng VIRGINIA". Các biện pháp phong tỏa, bao gồm yêu cầu ở nhà, là cần thiết để ngăn chặn sự lây lan của virus corona, giới chức y tế nói. Nhưng những người biểu tình nói rằng họ đang làm tổn thương công dân, bằng cách hạn chế di chuyển một cách vô lý và kìm hãm hoạt động kinh tế. Hoa Kỳ chứng kiến số người chết trong ngày cao nhất vào thứ Năm 16/4, với 4.591 ca tử vong trong vòng 24 giờ. Sự tăng đột biến này có thể là do Đại học Johns Hopkins, nơi ghi lại dữ liệu, bắt đầu tính cả các trường hợp tử vong có thể do Covid-19. Hoa Kỳ có số ca mắc và tử vong do Covid-19 cao nhất trên toàn thế giới, gần 700.000 ca nhiễm và hơn 36.000 ca tử vong, theo Johns Hopkins. Biểu tình kêu gọi chính quyền chấm dứt việc phong tỏa đã xảy ra ở Michigan, Ohio, Bắc Carolina, Minnesota, Utah, Virginia và Kentucky. Các tiểu bang mà ông Trump nhắc đến trong các dòng tweet hôm thứ Sáu đều do các thành viên đảng Dân chủ lãnh đạo. Ohio và Utah, mà ông không đề cập, có các thống đốc là thành viên đảng Cộng hòa. Nhiều cuộc biểu tình được lên kế hoạch, bao gồm ở Wisconsin, Oregon, Maryland, Idaho và Texas. Các cuộc biểu tình có quy mô khác nhau, từ vài chục người ở Virginia đến hàng ngàn người ở Michigan. Sự ủng hộ rõ ràng của tổng thống được đưa ra một ngày sau khi chính quyền của ông tiết lộ hướng dẫn mới cho việc mở lại nền kinh tế của Hoa Kỳ. Người biểu tình ở bang Michigan phản đối 'cách ly quá mức' Tweets hôm thứ Sáu của ông Trump trái ngược với lập trường của ông hôm thứ Năm, khi ông nói rằng ông thông cảm cho những người biểu tình, nhưng "họ dường như là những người biểu tình có thiện cảm với tôi… ý kiến của tôi cũng chỉ giống như của tất cả các thống đốc". Thống đốc bang Minnesota Tim Walz đã phản ứng về các tweet này, nói rằng ông đã gọi cho Nhà Trắng để hỏi "họ nghĩ chúng ta đã có thể làm gì khác", nhưng không nghe hồi đáp. "Tổng thống đã tiết lộ một kế hoạch ba bước phản ánh chính xác những gì chúng tôi đang cố gắng thực hiện", ông Walz nói với các phóng viên. "Tôi gọi để hỏi, chúng tôi đang làm gì khác với việc tiến tới đưa nhiều người lao động trở lại công việc trong khi không thỏa hiệp với vấn đề sức khỏe của người dân Minnesota hay các nhà cung cấp? "Và điều đó có thể sẽ mất nhiều thời gian hơn là viết một dòng tweet có vài từ, nhưng tôi nghĩ có lẽ họ có trách nhiệm phải nói với chúng tôi điều đó." Hướng dẫn liên bang nói gì? Tài liệu hướng dẫn dài 18 trang của chính quyền Trump nêu chi tiết ba giai đoạn để mở cửa lại nền kinh tế, với mỗi giai đoạn kéo dài tối thiểu14 ngày. Chúng bao gồm một số khuyến nghị trên cả ba giai đoạn bao gồm đảm bảo vệ sinh cá nhân và chủ lao động xây dựng các chính sách để thực thi giãn cách xã hội, xét nghiệm và truy vết các đối tượng nghi nhiễm. Ông Anthony Fauci, thuộc lực lượng đặc nhiệm đối phó với dịch virus corona của Nhà Trắng, cảnh báo rằng ngay cả khi các biện pháp hạn chế đã được nới lỏng thì đó vẫn không phải là lúc"cuộc chơi kết thúc". Ông cảnh báo rằng virus có thể quay lại và có thể có những thất bại trong cuộc chiến chống virus. Tăng áp lực - và rủi ro chính trị Phân tích của Anthony Zurcher, phóng viên BBC Bắc Mỹ Vào sáng thứ Sáu, Donald Trump đã khai hỏa một loạt tweet kêu gọi "giải phóng" ba bang có thống đốc là thành viên đảng Dân chủ, như thể chúng là lãnh thổ do kẻ thù kiểm soát. Thông điệp dường như rất rõ ràng. Thống đốc bang Michigan, Gretchen Whitme, gần đây là mục tiêu của một cuộc biểu tình rầm rộ tại thủ phủ của bang chống lại các lệnh phong tỏa nghiêm ngặt của bà. Một đám đông gồm những người bảo thủ, những người theo chủ nghĩa dân tộc da trắng và dân quân chống chính phủ vẫy cờ Liên minh và ủng hộ Trump, và những tấm biển cáo buộc Whitmer hành động quá mức một cách độc tài. Một tiểu bang khác, Virginia, đã có các cuộc biểu tình hồi đầu năm từ các nhà hoạt động vì quyền súng. Cuộc khai hỏa trên mạng xã hội của tổng thống cho thấy mục tiêu của ông là tưởng thưởng - hoặc khuyến khích - những cuộc phô trương lực lượng như vậy từ các nhóm bỏ phiếu của mình, vì các cuộc thăm dò ý kiến cho thấy chỉ số tín nhiệm của Trump đang chùng xuống sau khi tăng mạnh trong những tuần đầu của vụ dịch. Trump đã tiếp tục những tweet gây bão đó bằng cách chỉ trích thông đốc Andrew Cuomo của New York, một thành viên Dân chủ khác, vì đã không xử lý được đại dịch và dành quá nhiều thời gian để "phàn nàn". Chỉ một ngày sau khi Trump được cho là đã nói với các thống đốc trong một cuộc họp qua điện đàm, rằng họ sẽ "chịu trách nhiệm" khi nào bắt đầu nới lỏng các lệnh phong tỏa, có vẻ như tổng thống muốn tăng áp lực - và rủi ro chính trị - cho các đảng viên Dân chủ. Trump đã được hưởng lợi trong quá khứ từ các xúc cảm - và cả sự phẫn nộ - của những người ủng hộ ông. Sáng thứ Sáu có thể là một dấu hiệu cho thấy ông ta đang định vị bản thân để lại được họ ủng hộ lần nữa. Tại sao người dân phản đối? Người biểu tình nói rằng những hạn chế nghiêm ngặt đối với việc di chuyển và với các doanh nghiệp là một phản ứng thái quá đối với vụ dịch. Những người tổ chức cuộc biểu tình Giải phóng Minnesota đã viết trên Facebook: "Đây không phải là nơi thống đốc hạn chế sự di chuyển tự do của công dân Minnesota!" "Tổng thống Trump đã rất rõ ràng rằng chúng ta phải đưa nước Mỹ hoạt động trở lại nhanh chóng hoặc 'cách chữa trị' cho căn bệnh khủng khiếp này có thể là lựa chọn tồi tệ hơn!" Nhóm này nói thêm rằng nền kinh tế của nhà nước "sẽ bị giáng một đòn chí tử" nếu những biện pháp phong tỏa này được tiếp tục. Sự kiện này hiện thu hút hơn 600 người tham dự theo đăng ký trên Facebook và khoảng 2.800 người dùng Facebook quan tâm theo dõi. Đầu tuần này, tại Michigan, hàng ngàn người lao động biểu tình đã chặn đường, yêu cầu nhà nước mở cửa trở lại sau khi Thống đốc Gretchen Whitmer gia hạn lệnh ở nhà. Thống đốc Whitmer cũng đang phải đối mặt với các vụ kiện liên bang chống lại các lệnh của bà nhằm đóng cửa các doanh nghiệp được cho là không thiết yếu và hạn chế đi lại. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế công cộng, và một số thống đốc bang, bao gồm cả các thống đốc thuộc đảng Cộng hòa, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của giãn cách xã hội. Vào thứ Sáu, Thống đốc bang Texas Greg Abbott tuyên bố ông đang thành lập một "lực lượng" để "mở cửa một cách an toàn và chiến lược" tiểu bang lớn thứ hai của Mỹ. Một nhóm các lãnh đạo y tế và lĩnh vực công và tư sẽ xem xét những dịch vụ và hoạt động nào có thể hoạt động trở lại theo các hướng dẫn hiện có. Thống đốc sẽ đưa ra một kế hoạch mở lại dựa trên những kết quả đánh giá vào ngày 27/4. Ngoài ra, ông Abbott cho biết các cửa hàng bán lẻ có thể giao hàng đến xe hơi, nhà hoặc các địa điểm khác với tiếp xúc tối thiểu, có thể bắt đầu hoạt động vào ngày 24/4. Tại Florida, thị trưởng thành phố Jacksonville cho biết ông sẽ mở lại các bãi biển với số giờ hạn chế bắt đầu từ thứ Sáu. Thị trưởng Lenny Curry cho biết cư dân vẫn phải thực hành giãn cách xã hội, nhưng có thể đến các bãi biển để tập thể dục và giải trí. Các công viên trong thành phố cũng sẽ được mở, mặc dù các cuộc tụ họp hơn 50 người bị cấm. Các diễn biến khác: |
Na Uy được Liên Hiệp Quốc xếp là nước thịnh vượng nhất trên thế giới trong suốt năm năm qua. Tuy nhiên như Lars Bevangers gợi ý, ngay cả thiên đường cũng có những mặt trái. | Công thức sống hạnh phúc | Quan chức bầu cử của đảng bảo thủ đương quyền trông có vẻ hoang mang. Tôi vừa hỏi ông rằng tại sao đảng của ông lại đứng sau trong các cuộc thăm dò ý kiến chỉ vài ngày trước khi diễn ra bầu cử tại đây khi mà mọi thứ ở Na Uy đều tốt đẹp cả. Đôi mắt xanh của ông ngước nhìn bầu trời trong veo để tìm câu trả lời. "Số người thất nghiệp ít," tôi nhắc ông, "lạm phát đang thấp ở mức kỷ lục, Liên Hiệp Quốc nói với chúng ta rằng chúng ta đang sống ở một đất nước tuyệt vời nhất trên thế giới. Thế mà người dân nói rằng họ muốn đảng Lao Động trở lại cầm quyền?" Khi thiên đàng không có vẻ giúp ông có câu trả lời xác đáng, ông nhìn xuống, nhún vai và nói: "Có thể là người ta chỉ muốn có sự thay đổi thôi." Tôi không tin là người ta có thể hiểu được cuộc bầu cử toàn quốc ở nước tuyệt vời nhất trên thế giới buồn tẻ tới mức nào. Giá xăng Điều đơn giản là ở đất nước này chẳng có gì nhiều để người ta thay đổi, cải cách cả. Và một trong những ví dụ của sự buồn tẻ trong tranh luận chính trị giữa cánh tả và cánh hữu trước bầu cử là đầu tuần này giá xăng, vốn cao hơn mức bình thường tại Na Uy. Dĩ nhiên là người ta sẽ cảm thấy kỳ quặc khi người dân ở đây kêu rằng giá xăng đắt. Rốt cuộc thì chính giá xăng cao bất thường trên thế giới đã giúp Na Uy trở thành nước thịnh vượng. Chúng tôi đứng hàng thứ ba trên thế giới về xuất khẩu dầu, chỉ sau Ả rập Saudi và Nga. Thế nhưng khoản tiền thu được từ nguồn dầu ở Biển Bắc không được tiêu xài vào mục đích trợ giá xăng dầu. Hầu hết số tiền này được dành dụm và đầu tư cho một ngày kia khi nguồn dầu cạn kiệt.Khoản tiền phòng khi thất bát này nay trị giá gần 190 tỷ đô la Mỹ. Nếu đem số tiền này chia đều cho tất cả người dân như tôi, mỗi người sẽ được gần 40 ngàn đô la Mỹ. Và tiền bạc cũng chỉ là một yếu tố giúp Na Uy là quốc gia được Liên Hiệp Quốc chọn là nước có mức sống cao nhất thế giới. Bình đẳng Suy cho cùng thì Ả rập Saudi, một nước xuất khẩu dầu còn nhiều hơn cả Na Uy cũng chỉ xếp thứ 72 trong bảng xếp hạng của Liên Hiệp Quốc, chỉ hơn có Ukraina. Chế độ an sinh xã hội của Na Uy, một lý do khác khiến chúng tôi đứng đầu thế giới, đã được phát triển trong vài thập niên, trước khi chúng tôi tìm được dầu ở Biển Bắc rất lâu. Chế độ an sinh xã hội này được phát triển ngay sau Thế Chiến Thứ Hai. Sau năm năm chịu sự chiếm đóng của Đức, người dân Na Uy muốn tránh sự chia rẽ. Mọi người muốn xây dựng một xã hội lịch thiệp. Theo tôi, sự bình đẳng trong xã hội là điều mà đa số áp đảo người dân ở đây cảm thấy thoải mái. Rất ít người Na Uy giàu nứt đố đổ vách. Trên thực tế, nếu có ai giàu sụ, người ta sẽ nhận được những cái nhíu mày. Sự khác biệt về đồng lương của một công nhân nhà máy, một ngưòi lái xe buýt hay một bác sĩ là không đáng kể. Họ đều nhận được chừng hơn 3.500 đô la mỗi tháng. Giá cả sinh hoạt Nhưng đôi khi tôi cảm thấy khó giải thích làm sao chúng tôi có thể có tiền tiêu cho tới ngày lĩnh lương. "Làm thế quái nào mà anh có tiền mà sống ở đây? " một đồng nghiệp Anh tới thăm tôi đã có lần thốt lên. Cô ấy vừa phải trả gần 10 đô la cho một vại bia và đang không biết cô có nên gọi pizza không.Tôi kiên nhẫn giải thích rằng người bồi bàn trong quán có lẽ cũng chỉ kiếm nhiều tiền bằng cô và giá sản xuất bia ở đây cao hơn ở bất kỳ nước Châu Âu nào. Nhưng sự giải thích của tôi cũng không làm cho cô bớt bực tức. Đáng ra tôi phải nói rằng ở đây người dân cũng không có nhiều lý do phải dành dụm và họ có thể tiêu hết tiền tại quán bia nếu họ muốn. Nói chúng, người dân không phải góp tiền vào các quỹ hưu trí tư, không phải mua bảo hiểm y tế tư và cũng không phải chi tiền cho con đi học trường tư. Đối với hầu hết người Na Uy, khoản tiền hưu trí nhà nước trả cho đã là quá đủ. Các trường công phổ biến nhất ở Na Uy và hầu hết các trường công đều tốt ngang với một vài trường tư tồn tại ở đây. Dịch vụ y tế Dĩ nhiên cũng có lĩnh vực mà Na Uy có thể cải thiện. Đó chính là hệ thống y tế khi mà người ta vẫn phải xếp hàng và đôi khi các bệnh viện cũng thiếu nhân viên. Nhưng tình hình có lẽ còn tồi tệ hơn nếu chúng tôi không khoẻ mạnh như người Na Uy vẫn thường có thể trạng tốt. Sức khoẻ đó có lẽ là nhờ món cá hồi mà chúng tôi ăn, một loại cá rẻ nhất tại thủ đô cá hồi này của thế giới. Cũng có thể đó là chế độ làm việc 38 giờ một tuần và ước muốn tách rời hẳn công việc và giải trí của người dân. Một người bạn Anh mới tới đây làm bác sỹ cách đây vài năm đã bị sốc vì số người rất già nhưng lại hoàn toàn khoẻ mạnh đến khám bệnh. Cô phàn nàn "Họ đến chỉ để kiểm tra sức khoẻ và kê đơn thuốc và tôi hiếm khi thấy họ ốm đau gì cả." Trượt tuyết xuyên Na Uy Cô bạn bác sỹ của tôi không thường gặp những người ngoài 80 tuổi tới phòng khám, nhất là khi họ hoàn toàn khoẻ mạnh. "Rồi sau đó," cô thở dài nói tiếp, "những ông bà già này nói với tôi rằng họ bận lắm vì họ đang chuẩn bị đi trượt tuyết xuyên Na Uy." Nhưng cho dù ở Na Uy có mọi thứ tốt đẹp như vậy, tôi cũng đã một lần rời khỏi Oslo để tới Luân Đôn sống. Tôi vẫn tự hỏi mình là tại sao tôi lại đến Luân Đôn, nhất là những lúc bị kẹt xe trên đường cao tốc và những khi tôi nghe các chuyên gia tài chính nói trên đài rằng những người như tôi phải trả tiền vào các quỹ hưu trí tư. Cho đến nay tôi đã trở lại Na Uy được ba năm. Liệu tôi có rời khỏi nơi đây một lần nữa không? Có thể là khi tôi thấy chán ngấy khi phải nghe các chính trị gia tranh luận về giá xăng dầu hay vì cảnh xếp hàng dài sau những chiếc xe đẩy trẻ em của những bà mẹ được nghỉ 10 tháng nguyên lương khi sinh nở. Nhưng hiện tại thì tôi đang nhâm nhi ly bia đắt tiền và giống như mọi nhà báo, tôi hy vọng một ai đó sẽ kịp bóc trần một vụ xcăng-đan chính trị cho kịp kỳ bầu cử nghị viện vào Thứ Hai tới. |
Vào năm 2002, Tim Barnes được sếp của ông đề nghị chuyển công tác sang Singapore. Khi đó Barnes, một người Úc tuổi đôi mươi đang sống ở Sydney và từng ghé thăm Singapore vài lần, đã ngay lập tức tóm lấy cơ hội. | Năm điều kỳ quặc ở Singapore | Ban đầu ông chỉ định dành ra vài năm ngắn ngủi ở đây, nhưng cuối cùng đã ở lại đến 8 năm. Tại đây, ông đã gặp vợ mình, kết bạn với rất nhiều người và cảm thấy yêu mến một đất nước sạch đẹp. "Tôi đã đến nhiều nơi tại châu Á và Singapore là nơi rất thân thiện với lao động nước ngoài," ông nói. "Đây là một quốc gia rất phát triển và rất giống với phương Tây." Một báo cáo của HSBC đã một lần nữa bình chọn Đảo quốc Sư tử là nơi tốt nhất để sống đối với lao động ngoại quốc, sau khi khảo sát 27 nghìn người và yêu cầu họ đánh giá 45 quốc gia ở các hạng mục như mức lương, trải nghiệm và môi trường cho gia đình. Hơn 60% cho biết Singapore đã giúp họ thăng tiến trên con đường sự nghiệp và tăng thu nhập. Khảo sát cũng cho thấy thu nhập bình quân của lao động nước ngoài tại Singapore là 139 nghìn đôla, so với mức trung bình 97 nghìn đôla trên toàn cầu. Và 66% người được hỏi cho biết Singapore mang lại chất lượng sống tốt hơn so với quê hương họ. Thế nhưng trước khi bạn chuyển đến đây, BBC Capital tổng hợp vài điều kỳ lạ, một số khá nghiêm trọng, mà các lao động nước ngoài cần nghĩ đến trước khi di chuyển. Đắt đỏ Những lao động nước ngoài muốn mua xe tại Singapore nên chuẩn bị tinh thần là sẽ phải trả rất nhiều tiền. Một chiếc Toyota Camry chỉ tốn 25.000 đô tại Mỹ nhưng có giá đến 145.888 đô la Singapore (khoảng 107.125 đô la Mỹ). Vì sao lại đắt đến vậy? Do những khoản thuế xe rất cao. Trước hết là khoản khoản phí đăng ký dựa trên giá trị thực tế của xem trên thị trường (open market value). Theo trang tài chính Dollars and Sense tại Singapore, bạn có thể phải trả thêm 60.578 đô la Singapore cho một chiếc Mercedes E200 với giá trị OMV khoảng 49.113 đô la Singapore. Đó là chưa tính đến thuế tiêu thụ đặc biệt, bằng khoảng 20% giá trị OMV, và 7% thuế hàng hoá và dịch vụ. Khoản thuế nổi tiếng nhất vẫn là COE - giấy phép sử dụng. Chi phí COE của bạn dựa trên loại xe - xe càng lớn và có động cơ càng mạnh thì COE càng cao - và dựa trên nhu cầu thị trường tại thời điểm bạn muốn có COE - tức có nhiều hay ít người cũng muốn xin COE cùng lúc với bạn. Trong một số trường hợp, khoản chi phí này có thể còn cao hơn cả giá xe. Đơn giản là bởi Singapore không muốn có quá nhiều xe chạy trên đường, Priscilla Ng Yi Xian, một người sinh ra và lớn lên tại Singapore, cho biết. Đây là một quốc gia nhà và "họ muốn mọi người sử dụng phương tiện công cộng," bà nói. Bà không có xe nhưng có thể sẽ mua một chiếc khi có con. Hiện nay, bà chỉ sử dụng ứng dụng Uber. "Tôi chỉ cần gọi taxi," bà nói, "rất đơn giản." Thường xuyên bị theo dõi Các lao động nước ngoài cũng sẽ phải làm quen với việc bị camera theo dõi từng bước chân. Flora Chao Lutz, một người sinh ra tại Washington DC và chuyển đến Singapore cùng gia đình vào tháng Năm để làm việc, phát hiện ra camera được lắp ở khắp nơi. Kể từ năm 2012, đã có hơn 52 nghìn camera cảnh sát ở 8.600 khu phố, theo Straits Times, một tờ báo Singapore. Cảnh sát cho biết chúng được lắp để ngăn ngừa nạn trộm cắp, nạn cho vay nặng lãi hay đỗ xe trái phép. Chao Lutz không cảm thấy khó chịu với các camera, và cho rằng chúng giúp đảm bảo an toàn - thế nhưng hai đứa con của bà thì không nghĩ vậy. "Bọn trẻ thường đưa tay lên ngăn camera quay mặt mình," bà nói. "Chúng không thích điều đó, nhưng tôi thích được an toàn hơn." Chật chội Singapore là nơi đắt đỏ nhất trên thế giới, thế nhưng bất cứ ai cũng có thể tìm những món ăn ngon với giá rẻ. Đảo quốc này đầy rẫy các khu phố ẩm thực, nơi mà những người dân địa phương lẫn nước ngoài tìm đến ăn trưa và ăn tối. Không khó để hiểu vì sao người ta thích những nơi này: Có rất nhiều món ăn từ khắp nơi trên thế giới với giá rẻ, chỉ từ 3 cho tới 7 đô la Singapore (khoảng từ 2 đến 5 đô la Mỹ). Tuy nhiên những người đến sau cần để ý các gói đựng khăn giấy đặt trên những ghế trống. Chúng được gọi là 'chope-ing', cách mà người Singapore giữ chỗ khi họ đi xếp hàng gọi thức ăn. "Nếu bạn di chuyển chúng, một ai đó sẽ đến và nói rằng đó là ghế của họ," Barnes nói. Luôn muốn dẫn trước Người Singapore rất sợ bị tụt hậu, Shally Venugopal, một doanh nhân đóng tại Washington DC nhưng sinh ra tại Singapore, nói. Nỗi sợ này thậm chí còn có tên riêng, 'kiasu', tức là 'sợ bỏ lỡ'. Khi một nhà hàng nào đó mới khai trương, người ta sẽ sẵn sàng đợi hàng tiếng liền để thử. Người Singapore luôn cố gắng để dẫn trước, Venugopal nói. Nhiều người muốn mua các bất động sản mới nhất, đi xem những buổi hoà nhạc lớn hay ăn tại nhà hàng mới mở cửa. Nhiều người Singapore rất sợ bị tụt hậu so với những người khác và luôn tìm cách 'vượt lên trên bạn bè mình', Ng nói. Điều đó đồng nghĩa với việc luôn cố gắng cho con cái vào trường tốt nhất, hoặc mua nhà ở những khu tốt nhất. Đối với các lao động nước ngoài, điều này có nghĩa là họ phải tránh xa những nơi nổi tiếng. Ngay cả các khu phố ẩm thực nổi tiếng nhất cũng có thể trở thành địa ngục trần gian. Hồi tháng Bảy, người dân đã đứng thành những hàng dài trước hai tiệm đồ ăn sau khi những nơi này nhận giải sao vàng Michelin. Không thân thiện với người đồng tính Dù hầu hết lao động nước ngoài được hưởng quyền tự do như ở quê hương, nhưng những người đồng tính thì lại không. Luật pháp không cấm đoán người đồng tính, nhưng lại quy định các hoạt động đồng tính là phạm pháp và có thể phải lãnh án tù 2 năm. Tuy nhiên điều này không được thực thi trên thực tế, Yangfa Leow, một nhân viên xã hội và là giám đốc tại Oogachaga, một dịch vụ tư vấn cho người đồng tính tại Singapore, cho biết. Người đồng tính không được phép làm đám cưới và hôn nhân đồng tính của các lao động nước ngoài không được công nhận. Đây có thể là một trở ngại đối với những cặp lao động đồng tính muốn chuyển đến Singapore, Leow nói. Nếu một trong hai người trong một cặp đồng tính không có công việc tại Singapore thì sẽ không được cấp thị thực phụ thuộc và không được sống tại đây. Cách duy nhất để cả hai người có thể sống tại Singapore là cả hai đều phải có công việc tại đây, Leow cho biết thêm. Tuy nhiên những người đồng tính, dù là công dân Singapore hay là người nước ngoài, đều có thể sống theo cách mình muốn. Có các quán bar, vũ trường cho người đồng tính và thậm chí có cả một sự kiện cho người đồng tính gọi là Pink Dot, nơi mà cộng đồng đồng tính mặc đồ màu hồng tụ tập ở một công viên để yêu cầu bình đẳng. Tuy nhiên người nước ngoài không được phép tham gia biểu tình tại Singapore và sẽ không được phép tham gia Pink Dot. Leow cho biết những người đồng tính hay chuyển giới thường ít lộ diện và 'thường chỉ giao tiếp với nhau một cách kín đáo để đảm bảo cho sự an toàn của mình'. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital. |
Để cung cấp thêm một góc nhìn vào các diễn biến dẫn tới bình thường hóa quan hệ Việt - Trung và hội nghị Thành Đô 3-4/09/1990, BBC xin giới thiệu phần tư liệu từ cuốn Hồi ký của nhà ngoại giao Trần Quang Cơ (1927-2015): Những biến động lớn trong tình hình thế giới bên ngoài lúc này đã tác động mạnh mẽ tới suy nghĩ của lãnh đạo ta về phương hướng chiến lược đối ngoại. | Tư liệu: 'Việt - Trung và Giải pháp Đỏ' | TBT Nguyễn Văn Linh dẫn đầu phái đoàn VN sang Thành Đô 3-4/09/1990 Cuộc khủng hoảng chính trị tại nhiều nước theo chế độ XHCN đã bùng nổ từ năm 1989 và đang có chiều hướng lan rộng ra. Tháng 6.89 xảy ra vụ Thiên An Môn ở Trung Quốc. Cũng trong năm 1989, chế độ XHCN ở các nước Đông Âu như CHDC Đức, Ba Lan, Rumani, Hung, Tiệp, Ba Lan đều đã sụp đổ. Đầu tháng 10.89, TBT Nguyễn Văn Linh đi dự kỷ niệm 40 năm Quốc khánh CHDC Đức, khi về đến Hà Nội thì bức tường Berlin đổ, Honecker bị lật... Trước tình hình ấy, trong nội bộ lãnh đạo ta đã nảy sinh những ý kiến khác biệt trong nhận định về sự kiện Thiên An Môn cũng như về những biến đổi dồn dập tại các nước XHCN Đông Âu và Liên Xô. Nổi lên là ý kiến nhấn mạnh mặt XHCN của Trung Quốc, phải bằng mọi giá bắt tay ngay với Trung Quốc để bảo vệ chủ nghĩa xã hội, để chống Mỹ và các thế lực đế quốc khác. Chính điều đó đã tạo nên bước ngoặt khá đột ngột trong thái độ của ta đối với Trung Quốc...Lào cũng đã thoả thuận trao đổi đại sứ trở lại với Trung Quốc và bình thường hoá quan hệ giữa hai nước, đánh dấu bằng cuộc đi thăm chính thức Trung Quốc của Kayson Phomvihan, TBT Đảng NDCM Lào, tháng 10.89. Chính là thông qua cuộc nói chuyện với Kayson ngày 7.10.89 ở Bắc Kinh mà Đặng Tiểu Bình đã bộc lộ rõ phần nào những tính toán sâu xa của mình đối với Việt Nam: "Phân hoá Việt -Lào, Việt - Campuchia, Việt – Xô và phân hoá cả nội bộ Việt Nam. Đặng nói với Kayson rằng: Việt Nam đã có biểu hiện chống Trung Quốc từ khi Hồ Chí Minh còn sống; rằng sau khi thắng Mỹ, Lê Duẩn trở mặt chống Trung Quốc, xâm lược Campuchia, Việt Nam đi theo Liên Xô, đưa quân vào Campuchia, nên mới có chuyện Trung Quốc đánh Việt Nam. Lúc đầu Trung Quốc cho là vì Brezhnev xúi giục nên Việt Nam xâm lược Campuchia, nhưng chính là do Việt Nam có ý đồ lập Liên bang Đông Dương, không muốn Lào, Campuchia độc lập. Việt Nam chống Trung Quốc vì Trung Quốc là trở ngại cho việc lập Liên bang Đông Dương..." Trong khi không tiếc lời phê phán Lê Duẩn, Đặng đã hết lời ca ngợi Nguyễn Văn Linh. Đặng kể lại khi làm TBT Đảng Cộng sản Trung Quốc, năm 1963, đã tổ chức đưa Nguyễn Văn Linh từ miền Nam sang Hồng Kông để đi Bắc Kinh gặp nhau, khen anh Linh là “người tốt, sáng suốt và có tài”; nhờ Kayson chuyển lời hỏi thăm anh Linh; khuyên Nguyễn Văn Linh nên giải quyết dứt khoát vấn đề Campuchia, nếu làm được việc này thì sẽ khôi phục được uy tín của Việt Nam. Cho đây là việc Việt Nam phải làm, vì những gì Việt Nam đang làm là sai lầm; mong muốn bình thường hoá quan hệ với Việt Nam trước khi ông ta nghỉ hưu… Về điều kiện bình thường hoá quan hệ Trung – Việt, Đặng nhấn mạnh Việt Nam phải rút hết quân, rút triệt để, rút thật sự khỏi Campuchia thì sẽ có bình thường hoá quan hệ (tuy lúc đó ta đã kết thúc đợt rút quân cuối cùng khỏi Campuchia từ ngày 26.9.89). Theo thông báo của đại sứ Lào tại Trung Quốc, trong 70 phút nói chuyện với Kayson, Đặng nói về Việt Nam và quan hệ Trung – Việt tới 60 phút. Ngày 21.10.89 Bộ Chính trị ta đã họp để nhận định về phát biểu của Đặng Tiểu Bình khi tiếp Kayson cuộc họp đã đi đến kết luận là: "Trong lúc Trung Quốc đang còn găng với ta, ta cần có thái độ kiên trì và thoả đáng, không cay cú, không chọc tức nhưng cũng không tỏ ra nhún quá. Cần tiếp tục thực hiện đường lối Đại hội VI và Nghị quyết 13 của BCT, cần thấy cả mặt XHCN và mặt bá quyền nước của Trung Quốc. Trong khi cố kéo Trung Quốc, ta cần đồng thời hoạt động trên nhiều hướng; củng cố kết chặt chẽ với Lào; phân hoá Mỹ, phương Tây, ASEAN với Trung Quốc." Vụ Thiên An Môn tác động mạnh đến tư duy của Hà Nội Theo phương hướng đó, ngày 6.11.89, anh Thạch đã chuyển qua đại sứ Trung Quốc thông điệp miệng của TBT Nguyễn Văn Linh gửi Đặng Tiểu Bình, ngỏ ý mong sớm có bình thường hoá quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc. Ba tuần sau, anh Thạch lại gửi thư cho Tiền Kỳ Tham nhắc lại thông điệp ngày 6/11 và đề nghị phía Việt Nam sẵn sàng gặp lại phía Trung Quốc ở cấp bộ trưởng hoặc thứ trưởng ngoại giao tại Hà Nội hoặc Bắc Kinh trong tháng 12.89. Nhưng Trung Quốc không trả lời thông điệp của TBT ta lẫn thư của anh Thạch. Vấn đề Campuchia Mãi đến ngày 12.12.89, Đại sứ Trung Quốc mới gặp anh Thạch chuyển thông điệp miệng của Trung Quốc trả lời TBT Nguyễn Văn Linh, vẫn đặt điều kiện cho việc nối lại đàm phán với ta: "Đồng chí Đặng Tiểu Bình và các lãnh đạo khác của Trung Quốc chân thành mong muốn sớm bình thường hoá quan hệ Trung – Việt. Vấn đề Campuchia là nguyên nhân chủ yếu làm cho quan hệ hai nước xấu đi đến nay chưa được cải thiện. Việc khôi phục quan hệ hữu nghị giữa hai nước chưa có thể cải thiện nếu bỏ qua vấn đề Campuchia. Đồng chí Đặng Tiểu Bình có nêu ra là việc Việt Nam rút quân sạch sẽ, triệt để và việc Campuchia lập Chính phủ Liên hiệp Lâm thời 4 bên do Sihanouk đứng đầu là hai vấn đề hạt nhân thiết thực cần đồng thời giải quyết. Phía Trung Quốc sẵn sàng suy xét đề nghị của Việt Nam về việc mở vòng thương lượng mới ở cấp thứ trưởng nếu Việt Nam chấp nhậnmột cơ chế giám sát quốc tế do LHQ chủ trì có 4 bên Campuchia tham gia để kiểm chứng việc rút quân Việt Nam và lập chính phủ bốn bên do Sihanouk đứng đầu trong thời kỳ quá độ." Ngày 11.11.89, BCT họp bàn và thông qua đề án đấu tranh ngoại giao về vấn đề Campuchia. Trên cơ sở đánh giá tình hình quân sự, chính trị trên chiến trường và xu thế chung trên thế giới, ta chủ trương cần phấn đấu đạt một giải pháp chính trị về vấn đề Campuchia. Để ra 4 phương án về cơ quan quyền lực ở Campuchia trước tổng tuyển cử. Phương án thấp nhất là giữ nguyên bộ máy của hai chính phủ đang tồn tại, lập chính phủ liên hiệp hai bên ở trung ương để tổ chức tổng tuyển cử và thực hiện những điều thoả thuận. Ngày 2.12.89, anh Thạch sang bàn với BCT Campuchia, phân tích chiến tranh ở Campuchia là một cuộc nội chiến, Việt Nam không thể đưa quân trở lại (4 ngày sau khi Việt Nam rút quân đợt cuối, lực lượng Son San đã đánh chiếm Thmar Ponk; ngày 22.10.89, Khmer Đỏ đánh chiếm Pailin và uy hiếp thị xã Battambang, theo yêu cầu của Bạn, ta phải đưa lực lượng đặc biệt lên giúp), nói kỹ về tính chất quốc tế của vấn đề Campuchia và xu thế trên thế giới. Bàn với Bạn cần đấu tranh để đạt một giải pháp chính trị để giành giật thắng lợi từng bước. BCT Bạn hoàn toàn nhất trí và thấy cần sử dụng vai trò LHQ như sáng kiến của Ngoại trưởng Úc G. Evans ngày 24.11.89. Cuộc họp BCT ta ngày 6.12.89 đã bàn về sáng kiến của Úc và nhất trí về việcsử dụng vai trò LHQ. Sau khi trao đổi, BCT Campuchia hoàn toàn đồng ý với ý kiến của BCT ta. Từ ngày 10-25.1.90, Bạn triệu tập Hội nghị TƯ 10 để bàn đi vào giải pháp chính trị. Ngày 18.1.90, quốc hội Campuchia đã thông qua việc để LHQ tổ chức tổng tuyển cử, uỷ quyền cho Hunxen đàm phán về vấn đề này. Việc ta và Bạn Campuchia chấp nhận sử dụng vai trò LHQ và xem xét sáng kiến của Úc để giải quyết vấn đề phân chia quyền lực bị bế tắc ở Hội nghị quốc tế Paris đã thúc đẩy mạnh mẽ các diễn đàn bàn về vấn đề Campuchia: cuộc họp IMC ở Jakarta ngày 26.3.90, các cuộc họp P5, cuộc họp Hun Sen-Sihanouk vòng 6 ở Bangkok ngày 22.2.90 Từ 26.2 đến 1.3.90 tại thủ đô Indonesia đã họp Hội nghị không chính thức về Campuchia (IMC). Dự họp ngoài các bên Campuchia, Việt Nam, Lào và 6 nước ASEAN (như họp JIM), còn có thêm đại diện Tổng Thư ký LHQ, Pháp và Úc. Hội nghị không ra được tuyên bố chung vì Khmer Đỏ dùng quyền phủ quyết. Thất bại của Mặt trận Giải phóng Sandino trong cuộc tổng tuyển cử ở Nicaragua ngày 25.2.90 và thất bại của cuộc họp IMC về vấn đề Campuchia ở Jakarta ngày 28.2.90 đã tác động mạnh vào lãnh đạo ta về phương hướng giải quyết vấn đề Campuchia. Ngày 8.3.90, cố vấn Lê Đức Thọ cho gọi tôi và anh Đinh Nho Liêm đến nhà riêng ở số 4 Nguyễn Cảnh Chân nói mấy ý kiến về vấn đề Campuchia: "Cần có chuyển hướng chiến lược trong đấu tranh về vấn đề Campuchia. Phải giải quyết với Trung Quốc, nếu không thì không giải quyết được vấn đề Campuchia. Không thể gạt Khmer Đỏ. Cần mềm dẻo về vấn đề diệt chủng, có thể nói “không để trở lại chính sách sai lầm trong quá khứ”. Không chấp nhận LHQ tổ chức tổng tuyển cử. Cần nêu phương án lập chính phủ liên hiệp lâm thời hai bên bốn phái để tổ chức tổng tuyển cử ở Campuchia. Phải giải quyết một bước cơ bản vấn đề Campuchia trước Đại hội VII để khai thông những vấn đề khác." Hai hôm sau anh lại nói với Nguyễn Cơ Thạch những ý đó. Sự việc này khiến tôi suy nghĩ: tại sao lại thay đổi phương hướng đối sách trước khi đại hội Đảng họp ? Tại sao lại chỉ nói với anh Thạch sau khi đã nói với chúng tôi? Từ ngày 8-20.3.90, Heng Somrin nghỉ ở Hà Nội, có dịp gặp gỡ TBT Nguyễn Văn Linh, Cố vấn Lê Đức Thọ, Cố vấn Phạm Văn Đồng, Lê Đức Anh trao đổi về tình hình Liên Xô Đông Âu, Nicaragua và tất nhiên về tình hình Campuchia. TBT Nguyễn Văn Linh và Lê Đức Anh nói cần phải cảnh giác với LHQ, không thể để LHQ tổ chức tổng tuyển cử ở Campuchia. Từ đấy Bạn Campuchia chuyển sang phương án SNC tổ chức tổng tuyển cử, không tán thành để LHQ tổ chức tổng tuyển cử nữa. Sau này, ngày 11.8.90, khi nhắc lại vấn đề này, Hun Sen than phiền với anh Ngô Điền, Đại sứ ta ở Phnom Penh: "Khi anh Heng Somrin đi nghỉ ở Hà nội, đồng chí Nguyễn Văn Linh và đồng chí Lê Đức Anh gặp anh Heng Somrin tỏ lo ngại về việc sử dụng vai trò LHQ. Anh Heng Somrin về nói lại cái này. Tôi có nói là giao cho LHQ có mặt phức tạp nhưng giao cho SNC phức tạp hơn vì nó có hệ thống, người nhiều mà ta còn phải lo đối phó với cả LHQ nữa. Cái này làm tôi rất khó. Quyết định của hai đồng chí TBT làm tôi rất khó. Không nên để có ý kiến khác nhau giữa TBT và Thủ tướng. Tôi phải làm theo ý kiến nhất trí… Việc sử dụng vai trò LHQ hay SNC là bộ phận quan trọng của quyết định chiến lược có đi vào giải pháp chính trị hay không. Dùng SNC rất phức tạp. Campuchia không đủ người và khả năng tham gia các uỷ ban của SNC để đối phó với bọn kia.” Hun Sen còn cho biết ngày 20-21.5.90, khi 3 TBT Việt Nam, Lào, Campuchia gặp nhau tại Hà nội nhân dịp 100 năm ngày sinh Hồ Chủ tịch, bàn việc không để LHQ tổ chức tổng tuyển cử ở Campuchia, TBT Đảng Lào Kayson băn khoăn điều này và nói: “ Ta nhận rồi ta lại thôi. Ta trèo cao rồi, nếu tuột xuống dễ ngã đau”. Đến ngày 3.4.90, Trung Quốc đột nhiên lại biểu thị hoan nghênh việc thứ trưởng Đinh Nho Liêm đến Bắc Kinh “kiểm tra sứ quán” và công bố tin Trung Quốc sẽ đàm phán với thứ trưởng ngoại giao Việt Nam về vấn đề Campuchia. Lúc này CP 87 đã giải thể. Các thành viên thường trực của CP 87 đều đã được bổ nhiệm đi nhận các trọng trách ở nước ngoài. Anh Đặng Nghiêm Hoành đã nhận quyết định đi Đại sứ ở Trung Quốc. Anh Trần Xuân Mận nhận chức Đại sứ ở Angiêri. Anh Nguyễn Phượng Vũ trên đường đi nhận chức Đại sứ ở Philipinnes, đã chết trong tai nạn máy bay trên bầu trời Thái Lan. Thay vào đó, Bộ Ngoại Giao đã lập Nhóm ad-hoc về giải pháp Campuchia với nhiệm vụ cụ thể hơn vì vấn đề Campuchia đã đến lúc giải quyết. Nhóm vẫn do tôi phụ trách, có các anh Trần Huy Chương, Lê Công Phụng, Huỳnh Anh Dũng, Nguyễn Can tham gia. Nhóm nghiên cứu giải pháp Campuchia chúng tôi nhận định có mấy lý do đã khiến Trung Quốc mềm mỏng hơn trong thái độ đối với Việt Nam về vấn đề Campuchia: Ngày 10.4.90, BCT họp bàn phương hướng thúc đẩy giải pháp chính trị vấn đề Campuchia. Đề án đấu tranh sách lược về vấn đề Campuchia do Bộ Ngoại Giao dự thảo: dùng công thức LHQ nói về vấn đề diệt chủng và cho Khmer Đỏ vào chính phủ liên hiệp Campuchia, nhận vai trò Sihanouk. BCT thấy không nên giao cho LHQ tổ chức tổng tuyển cử mà nên trở lại phương án 4 mà BCT thông qua ngày 6.12.89 (lập chính phủ liên hiệp để tổ chức tổng tuyển cử.) Đại đa số BCT đồng ý. Các đồng chí Nguyễn Văn Linh, Lê Đức Anh, Đào Duy Tùng, Đồng Sĩ Nguyên còn nhấn vào âm mưu của đế quốc Mỹ sau cuộc khủng hoảng chính trị ở Đông Âu. Bảo vệ chủ nghĩa xã hội TBT Nguyễn Văn Linh có ý kiến: “Việt Nam và Trung Quốc là hai nước XHCN cùng chống âm mưu đế quốc xoá bỏ CNXH, phải cùng chống đế quốc. Trước hết phải phát triển quan hệ giữa 2 nước. Các vấn đề khác giải quyết sau… một Campuchia thân thiện với Trung quốc, thân thiện với Việt Nam là tốt nhất. Trên cơ sở điểm đồng này mà giải quyết vấn đề Campuchia có lợi cho Campuchia… Phương án 4 là tốt. Không để LHQ nhúng tay vào vì LHQ là Mỹ, Thái Lan là Mỹ”. Riêng Nguyễn Cơ Thạch nói rõ quan điểm của Bộ Ngoại giao là cần tranh thủ Trung Quốc, song đồng thời phải chuẩn bị có 3 khả năng về thái độ của Trung Quốc. khả năng 1: Trung Quốc cùng ta bảo vệ chủ nghĩa xã hội; khả năng 2: Trung Quốc cấu kết với Mỹ chống ta như trước; Đặng Tiểu Bình 'bình thường hóa quan hệ' với VN để tranh thủ Mỹ là chính khả năng 3: Trung Quốc vừa bình thường hoá quan hệ với ta, vừa tranh thủ Mỹ, Phương Tây là chính. Lúc đó tôi có cảm giác nhiều uỷ viên BCT không tán thành quan điểm này vì đã có định hướng “cùng Trung Quốc bảo vệ chủ nghĩa xã hội chống đế quốc”. Ngày 16.4.90, thực hiện quyết định của Bộ Chính trị theo hướng sớm làm lành với Bắc Kinh, anh Nguyễn Cơ Thạch đi PhnomPenh gặp bốn người chủ chốt trong BCT Campuchia: Heng Somrin, Chea Sim, Hun Sen và Sor Kheng để cố thuyết phục bạn nên tính tới bước sách lược về vấn đề diệt chủng và không gạt Khmer Đỏ. Nhưng Bạn Campuchia không đồng ý và tỏ ra muốn giữ đường lối độc lập trong việc giải quyết vấn đề Campuchia, không muốn ta đàm phán với Trung Quốc về các vấn đề nội bộ của Campuchia. Bạn tỏ ra rất găng về vấn đề diệt chủng, nói nếu bỏ ta sẽ không còn vũ khí gì chống lại các luận điệu của đối phương vu cáo “Việt Nam xâm lược Campuchia”, “chính quyền PhnomPenh do Việt Nam dựng lên”. Hơn nữa chính lúc này phương Tây lại đang khơi lên vấn đề lên án diệt chủng. Phải nhận rằng ta khuyên bạn Campuchia đi vào “Giải pháp Đỏ” (từ năm 1987), việc ta thuyết phục Bạn chấp nhận vai trò của LHQ (tháng 12.89) rồi lại bảo Bạn bác vai trò của LHQ (tháng 3.90), khuyên Campuchia đi vào phương án 4 (lập chính phủ liên hiệp 2 bên) (tháng 4.90) đã gây nghi ngờ trong lãnh đạo Campuchia đối với Việt Nam. Việc lãnh đạo Campuchia không chấp nhận gợi ý của BCT ta trong cuộc hội đàm ngày 17.4.90 đánh dấu bước ngoặt mới trong quan hệ Việt Nam-Campuchia sau khi Việt Nam rút hết quân khỏi Campuchia. Ngày 2.5.90 dưới danh nghĩa “đi kiểm tra sứ quán”, anh Đinh Nho Liêm đến Bắc Kinh để có cuộc “trao đổi ý kiến không chính thức” với Trung Quốc. Lần này đối tác không phải thứ trưởng Lưu Thuật Khanh mà là trợ lý bộ trưởng Từ Đôn Tín. Phụ tá cho anh Liêm là anh Đặng Ngiêm Hoành, lúc này đã là đại sứ Việt Nam ở Trung Quốc từ tháng 2.90. Cuộc đàm phán có vài tiến triển nho nhỏ. Campuchia ngày nay đã có tổng tuyển cử đa đảng Nội dung cuộc trao đổi ý kiến chủ yếu về vấn đề Campuchia. Ta tỏ ra mềm dẻo hơn, nói có thể trao đổi ý kiến về một giải pháp toàn bộ, nhưng không thể quyết định về các vấn đề nội bộ Campuchia. Từ nhắc lại lời Đặng: Để giải quyết vấn đề Campuchia cần phải thực hiện 3 điểm: một là, Việt Nam thực sự rút quân, rút “sach sẽ, triệt để”, đó là tiền đề cho việc giải quyết vấn đề Campuchia; hai là, sau khi Việt nam rút quân, 4 bên Campuchia cần thực hiện liên hiệp; ba là, chính phủ liên hiệp phải do hoàng thân Sihanouk đứng đầu, Polpot không được mà Hun Sen cũng không được. Nếu những vấn đề trên được giải quyết thì có thể nói là chúng ta đã kết thúc quá khứ, tiếp đó sẽ mở ra tương lai. Lần này phía Trung Quốc đi vào những vấn đề thuần tuý nội bộ của Campuchia, đòi ta đàm phán về phạm vi quyền lực của SNC và về việc xử lý quân đội “4 bên” Campuchia. Về vấn đề chính quyền Campuchia trong thời kỳ quá độ (từ khi Việt Nam rút hết quân đến khi tổng tuyển cử), Từ nói Trung Quốc thấy tốt nhất là thành lập một chính phủ liên hiệp 4 bên – gọi là Hội đồng Dân tộc Tối cao cũng được – băng không thì phải chọn phương án giao quyền cho LHQ. Chính quyền thời kỳ quá độ này phải bao gồm cả 4 bên Campuchia (với hàm ý Khmer Đỏ được chính thức coi là một bên tham chính) mới thể hiện được tinh thần hoà giải dân tộc. Nếu các đồng chí thấy nói 4 bên có khó khăn thì nói là các bên Campuchia cũng được. Không gạt một bên nào, không bên nào nắm độc quyền. Trong buổi làm việc với anh Đặng Ngiêm Hoành sáng 4.5.90, Vụ phó Trương Thanh cũng nhắc lại ý này: "Hội đồng này bao gồm đại diện của 2 chính phủ, 4 bên hay các bên Campuchia đều được." Từ nói: “Nếu so sánh giữa phương án chính phủ liên hiệp lâm thời do Trung Quốc đề ra và phương án LHQ quản lý thì chúng tôi vẫn thấy phương án Trung Quốc là tốt hơn”. Về vấn đề diệt chủng, Từ nói có ý đe doạ là nếu cứ khẳng định Khmer Đỏ phạm tội thì phía bên kia sẽ nói Việt Nam là xâm lược và Phnom Penh là nguỵ quyền, cho nên, không nên nói đến vấn đề đó nữa. Trong đàm phán, phía Trung Quốc để lộ rõ ý đồ muốn SNC thực tế sẽ thay thế chính phủ Phnom Penh; còn quân đội của Bốn bên Campuchia phải tập kết vào những địa điểm được chỉ định rồi giải giáp toàn bộ; ít nhất là lúc đầu giảm quân số tới mức tối đa. Mục đích là tước bỏ thế mạnh cả về chính quyền lẫn về lực lượng vũ trang của Nhà nước Campuchia. Cách làm của Trung Quốc đúng là “một mũi tên bắn hai đích”, vừa xoá sạch thành quả cách mạng Campuchia, vừa phân hoá quan hệ Việt Nam-Campuchia. ...Đáng chú ý là Từ Đôn Tín đã gợi ý là sau khi Việt Nam và Trung Quốc nhất trí được về giải pháp Campuchia thì ba nước Trung Quốc, Việt Nam và Thái Lan sẽ họp lại. Điều này chứng tỏ là Thái Lan giữ một vai trò không nhỏ trong việc cùng Trung Quốc nuôi dưỡng Khmer Đỏ và làm chảy máu Việt Nam bằng vấn đề Campuchia. Về bình thường hoá quan hệ hai nước, phía Trung Quốc không mặn mà gì với gợi ý của ta về việc xích lại gần hơn giữa hai nước XHCN để cứu vãn sự nghiệp XHCN chung trên thế giới đang lâm nguy. Trung Quốc chỉ đặt quan hệ với Việt Nam trong khuôn khổ chung sống hoà bình như với các nước láng giềng khác. Phần vì tình thế thúc bách đẩy nhanh giải pháp Campuchia, phần vì hài lòng với cuộc gặp ấy, Tiền Kỳ Tham đồng ý đầu tháng 6 sẽ cử Từ Đôn Tín sang Hà nội với danh nghĩa “khách của đại sứ Trung Quốc ở Hà Nội” để tiếp tục trao đổi ý kiến với ta. Đây là lần đầu tiên trong 10 năm qua phía Trung Quốc nhận sang Hà Nội đàm phán với ta, trong khi tuyệt đại đa số các đợt đàm phán Việt – Trung đều tiến hành ở Bắc Kinh. Đồng thời thái độ này đã được lãnh đạo ta hiểu như một cử chỉ thiện chí đặc biệt của Trung Quốc đối với Việt Nam... Tựa của bài tư liệu do BBC đặt, từ Chương 9 'ĐẶNG TIỂU BÌNH TIẾP KAYSONE PHOMVIHAN ĐỂ NÓI VỚI VIỆT NAM' trong cuốn hồi ký của cựu Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam, ông Trần Quang Cơ, người vừa qua đời hôm 25/06/2015 ở Hà Nội. Đọc thêm bài của TS Đinh Hoàng Thắng 'Khí phách Trần Quang Cơ'. |
Bình luận của chuyên gia Biển Đông quanh các ý kiến quốc tế về phản ứng của Việt Nam khi USS McCampbell neo đậu gần quần đảo Hoàng Sa đang tranh chấp, và tương lai của Bộ Quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC). | Quanh việc USS McCampbell tới Hoàng Sa và phản ứng của VN | Tàu khu trục USS McCampbell của Hải quân Hoa Kỳ Việc Việt Nam lên tiếng về chủ quyền tại Hoàng Sa sau khi Mỹ đưa tàu khu trục USS McCampbell áp sát khu vực này hôm 7/1 đã thu hút nhiều bình luận quốc tế. Theo đó, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng hôm 9/1 một lần nữa khẳng định Việt Nam có đầy đủ cơ sở pháp lý và bằng chứng lịch sử để khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa phù hợp với luật pháp quốc tế. Trả lời BBC hôm 15/1, chuyên gia Biển Đông Hoàng Việt cho rằng Việt Nam hiện trở thành nước duy nhất cứng rắn trong vấn đề Biển Đông, nhưng không phải chỉ chờ tới khi USS McCampbell tới Hoàng Sa như nhận định của một số nhà quan sát quốc tế. Việt Nam 'cứng rắn hơn trong vấn đề Biển Đông'? Tranh chấp Biển Đông: Bản đồ ‘có giá trị giới hạn’ Hoạt động hải quân chung đem lại gì cho VN? Đông Nam Á 'mất niềm tin vào Mỹ và cảnh giác với TQ' VN ở thế 'tiến thoái lưỡng nan' sau Cá Rồng Đỏ? Việt Nam 'tranh thủ cơ hội' để ủng hộ Mỹ? Tờ SCMP viết rằng Việt Nam thường cố tỏ ra cân bằng trong quan hệ với cả Bắc Kinh và Washington, nhưng cơ hội mà USS McCampbell mang tới lại quá tốt để bỏ lỡ. Ông Hoàng Việt là giảng viên Đại học Luật TPHCM, thành viên Ban nghiên cứu luật biển và Hải đảo của Liên đoàn Luật sư Việt Nam Hà Nội đã viện đến hoạt động tự do hàng hải mới nhất của Hoa Kỳ trên Biển Đông để không chỉ thể hiện sự ủng hộ đối với đồng minh phương Tây mà còn khẳng định các yêu sách về lãnh thổ của mình ở khu vực đang tranh chấp này, bài báo trên SCMP cho hay. Derek Grossman, nhà phân tích quốc phòng cao cấp của Rand Corporation, nói rằng trong khi tuyên bố này khá điển hình cho xu hướng ủng hộ Mỹ của Việt Nam trong các vấn đề như tự do hàng hải, thì việc nó được đưa ra thời điểm này rất đáng ngạc nhiên - khi mà mối quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc đang trở nên căng thẳng hơn. Ông Carl Thayer, giáo sư danh dự tại Đại học New South Wales Việt Nam, thì bình luận trên SCMP rằng trong khi Hà Nội sử dụng sự cố USS McCampbell để lại lên tiếng về các yêu sách của mình ở Biển Đông, họ không muốn đối kháng hay chọc giận Trung Quốc, đối tác thương mại lớn nhất của mình. 'Việt Nam ý thức vai trò của Mỹ trong tranh chấp Biển Đông' Nhà nghiên cứu Hoàng Việt nói với BBC rằng nếu chỉ dựa vào phát biểu của bà Lê Thị Thu Hằng thì khó có thể nhìn thấy Việt Nam có ủng hộ Mỹ trong việc mang tàu khu trục đến khu vực tranh chấp trên Biển Đông hay không. Tuy nhiên, nếu dựa trên tình hình thực tế, Việt Nam luôn ý thức mình "sẽ ở vào thế vô cùng bất lợi nếu không có các cường quốc như Hoa Kỳ tham dự vào tranh chấp trên Biển Đông". "Như Hoa Kỳ tuyên bố, nước này không can thiệp vào chủ quyền của quốc gia nào mà chỉ quan tâm tới tự do hàng hải và hàng không trên khu vực Biển Đông. Việt Nam dường như ủng hộ quan điểm đó từ Hoa Kỳ chứ không ủng hộ hoạt động của tàu tuần tra đó," ông Hoàng Việt nói. "Nếu nhận định rằng Việt Nam nhân cơ hội McCampbell để tái khẳng định chủ quyền trên Biển Đông thì tôi cho rằng có thể họ đã không theo sát các phát biểu của Việt Nam. Cá nhân tôi cho rằng trong các vấn đề liên quan đến Biển Đông, đặc biệt khi có tầu tuần tra tới khu vực này, Việt Nam luôn lên tiếng khẳng định chủ quyền của mình." "Việt Nam cũng luôn nhắc đến bằng chứng pháp lý về chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Điều này đã được lặp đi lặp lại nhiều lần và không có gì đáng ngạc nhiên. Việt Nam không có đủ tiềm lực để so sánh ngang bằng với Trung Quốc nên luôn phải vận dụng tới luật quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển 1982. Trong đó quy định tất cả quyền tài phán và quyền chủ quyền của mỗi quốc gia trên biển như thế nào." Ảnh chụp vệ tinh cho thây một đảo nhân tạo Trung Quốc đang xây dựng tại quần đảo Trường Sa trên Biển Đông Nhà nghiên cứu Hoàng Việt cũng cho rằng việc Việt Nam đưa ra tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông vào thời điểm quan hệ Mỹ-Trung đang căng thẳng không có ý nghĩa gì đặc biệt như một số nhà quan sát quốc tế nhận định. "Tôi cho rằng việc đưa ra tuyên bố này chỉ để đáp lại việc Mỹ đưa tàu tuần tra vào khu vực Biển Đông và căng thẳng trong phát ngôn giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc liên quan đến việc này. Lúc đó Việt Nam phải có tiếng nói." "Ông Carl Thayer nói rằng Việt Nam luôn nằm trong thế phải cân bằng quan hệ giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ. Tuy nhiên, tôi cho rằng trong quan hệ với hai nước này, Việt Nam luôn phải đặt mối quan hệ với Trung Quốc lên hàng thứ nhất, bởi vì Việt Nam quan niệm muốn có phát triển thì phải có hòa bình. Muốn có hòa bình thì phải có quan hệ tốt đẹp với hàng xóm khổng lồ Trung Quốc." 'Việt Nam luôn cứng rắn đối với vấn đề Biển Đông' Về nhận định Việt Nam lần đầu tiên tỏ ra cứng rắn hơn trong vấn đề Biển Đông, thể hiện qua các yêu sách đối với Trung Quốc trong dự thảo COC, ông Hoàng Việt cho rằng các nhà phân tích nước ngoài có thể "chưa hiểu hết nội tình của Việt Nam, cũng như không theo sát được tiến trình của Việt Nam trong tranh chấp Biển Đông". "Với tư cách là một học giả Việt Nam theo sát các quá trình ra chính sách của Việt Nam trong vấn đề Biển Đông, tôi cho rằng đây không phải là 'lần đầu cứng rắn' mà có thể chỉ là lần đầu tiên thế giới được biết thôi. Đây là quá trình của cả 10 nước ASEAN cùng Trung Quốc tham gia vào bản dự thảo COC. Theo quan sát của tôi từ năm 2009 tới nay Việt Nam vẫn luôn cứng rắn như vậy trong vấn đề Biển Đông. Việt Nam luôn hòa hoãn với Trung Quốc nhưng không nhượng bộ trước các lợi ích của mình trên Biển Đông và lợi ích này phải tuân thủ luật quốc tế." "Như chúng ta biết, trước đây chỉ có hai quốc gia có quyền lợi trực tiếp trên Biển Đông đưa ra tiếng nói mạnh mẽ nhất đó là Việt Nam và Philippines. Tuy nhiên đến thời Tổng thống Rodrigo Duterte thì gió đã đổi chiều, khi nước này nhượng bộ nhiều trước Trung Quóc. Do đó hiện chỉ còn Việt Nam còn thể hiện quan điểm cứng rắn." 'Tương lai xa vời cho COC, nhưng 'còn hi vọng' Bàn về tương lai của COC trong bối cảnh Việt Nam hiện là nước duy nhất trong khối ASEAN lên tiếng mạnh mẽ về vấn đề Biển Đông, ông Hoàng Việt nói 'xa vời nhưng còn hi vọng'. "Theo phát biểu của Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường thì hi vọng trong ba năm tới có thể ra được bản COC, nhưng theo tôi điều này rất xa vời. Chúng ta không thể trông chờ trong vòng 5 - 10 năm tới có thể có được một cái COC. Do phía ASEAN hiện có sự khác biệt nhất định. Chúng ta trở lại trước, khoảng năm 2010, các học giả cho rằng 10 nước ASEAN phải chấp thuận bản COC sau đó mời Trung Quốc tham gia thì sẽ dễ hơn. Lúc đó có một bản dự thảo COC do Indonesia khởi thảo, đã được 10 nước ASEAN chấp thuận. Nhưng khi đưa ra Trung Quốc thì nước này không chịu. Do đó toàn bộ quá trình đàm phán COC được làm lại từ đầu. Vì vậy, mặc dù có sự phản đối từ một số quốc gia ASEAN có quan điểm khác biệt trong vấn đề COC, nhưng cản trở lớn nhất chính là từ phía Trung Quốc." "Với những yêu cầu cứng rắn của Việt Nam trong bản dự thảo COC thì tôi cho rằng Trung Quốc càng khó có thể chấp thuận trong thời gian này. Theo đó, Việt Nam đòi hỏi COC phải có ràng buộc mang tính pháp lý. Vì nếu không, nó chẳng khác gì Tuyên bố về ứng xử của các bên trên Biển Đông (DOC) trước đây và nó không thể ngăn chặn được những xung đột tiềm tàng trong khu vực này." "Việt Nam cũng yêu cầu COC phải cấm các hoạt động mà Trung Quốc hiện đang tiến hành, như bồi lấp đảo nhân tạo, quân sự hóa, và nhận diện khu vực phòng không trên Biển Đông. Những yêu cầu này đụng tới quyền lợi, tham vọng của Trung Quốc. Vì vậy họ không dễ chấp nhận. Có lẽ phải đợi đến khi nào Trung Quốc bị cộng đồng quốc tế buộc vào cái thế phải chấp nhận thì họ mới chấp nhận còn hiện tại thì không, khi thế và lực của họ còn rất mạnh." "Chúng ta vẫn cứ nên lạc quan. Hãy nhìn lại 2017 là năm rất bi quan khi Hoa Kỳ có những vấn đề nội bộ, khi Tổng thống Trump lên nằm quyền và rút khỏi trật tự đa phương và để ngỏ cơ hội cho Trung Quốc trỗi dậy, vấn đề Biển Đông lúc đó còn u tối hơn bây giờ. Sau đó, cuộc chiến thương mại Mỹ Trung cho thấy Trung Quốc đã có những suy giảm phần nào, và điều đó tác động phần nào đến thái độ của Trung Quốc. Có lẽ nhờ vậy, Trung Quốc dịu giọng hơn trong vấn đề Biển Đông và đã xúc tiến việc ngồi lại với ASEAN để tìm kiếm các giải pháp cho COC." "Nhưng tôi nghĩ rằng cũng sẽ đến lúc Trung Quốc phải chấp nhận COC. Dù vì lý do kinh tế mà nhiều quốc gia phải ngả theo Trung Quốc, thế giới giờ đã cảnh giác hơn rất nhiều với cường quốc này. Thái độ của họ cũng thay đổi nhiều. Cứ theo đà thế này thì sẽ đến lúc cộng đồng quốc tế gây sức ép để Trung Quốc phải tuân thủ luật chơi. Chỉ có điều nó sẽ không đến dễ dàng và nhanh chóng." "Người ta cũng cho rằng bản thân Trung Quốc cũng muốn ra COC bởi họ muốn ngăn chặn các quốc gia khác cũng xây đảo nhân tạo và trang bị quân sự trên Biển Đông giống mình." |
Sau bầu cử dân chủ đầu tiên vào tháng 6/1989, Ba Lan có chính phủ chia sẻ quyền lực giữa Công đoàn Đoàn kết và Đảng Cộng sản (PZPR). | Ba Lan: 30 năm dân chủ và câu hỏi 'muôn thuở về quan hệ với Nga | Lễ khai trương một cửa khẩu biên giới Ba Lan và CH Czech. Hai nước này đều thành công trong hội nhập toàn bộ với EU sau 1990 Suốt 30 năm sau cách mạng dân chủ 1989, ngoại giao Ba Lan nghiêng hẳn về phía Tây, hội nhập toàn bộ với Liên hiệp châu Âu, gia nhập Khối quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) nhưng vấn đề lớn vẫn là quan hệ với Nga, và Đức. Và các quan hệ này đang một lần nữa khiến Ba Lan có thể xung khắc với cả hai cường quốc ở phía Tây và phía Đông. Cộng hòa Ba Lan, sau khi bỏ cụm từ 'nhân dân' khỏi quốc hiệu đã chuyển biến toàn bộ định hướng quan hệ quốc tế, với các cột mốc: Các thay đổi đi theo, như gia nhập khối lưu thông tự do, Schengen Area vào năm 2007, chỉ là bước kế tiếp logic. Trong quan hệ với Đức, Ba Lan không chỉ giải quyết các vấn đề tồn đọng về biên giới, mà còn trở thành bạn hàng tốt, cơ sở sản xuất cho nhiều tập đoàn kinh tế Đức. Đức hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất cho hàng hóa Ba Lan (55 tỷ USD năm 2017), cao hơn nhiều so với Anh (13,8 tỷ), Czech (12,7 tỷ) và Pháp (11,7 tỷ). Mỹ luân chuyển thêm 1000 quân sang Ba Lan Chỉ Ba Lan bênh Anh mạnh sau vụ Skripal? Ba Lan biểu tình phản đối cải cách tư pháp Đức 'nợ Ba Lan' 850 tỷ USD vì tàn phá thời chiến? Nhưng quan hệ với các láng giềng phía Đông mới là thách thức lớn. Năm 2004, Ba Lan hoàn toàn ủng hộ Cách mạng Cam và phong trào Maidan ở Ukraine, gây phản ứng mạnh từ Nga. Cùng năm 2004, ba nước vùng Baltic từng thuộc Liên Xô là Lithuania, Estonia và Latvia gia nhập NATO, khiến Ba Lan không còn "một mình" bảo vệ biên giới phía Đông của khối NATO do Hoa Kỳ lãnh đạo. Nhưng việc NATO bành trướng sang phía Đông gặp phản ứng mạnh từ Moscow và Kremlin bắt đầu cản trở các hoạt động ủng hộ dân chủ hóa trong vùng. Trong quan hệ với Belarus, hệ thống chính trị do ông Alexandr Lukashenko lãnh đạo vẫn vững mạnh trong mô hình Xô-Viết và khiến xu hướng thân Phương Tây của Ba Lan trở thành một vấn đề. Dù Ba Lan là một trong những nước đầu tiên công nhận Cộng hòa Belarus độc lập năm 1992, ngay sau đó, vào năm 1994 quan hệ hai bên đã rạn nứt. Năm 2001, Ba Lan coi kết quả bầu cử tổng thống ở Belarus là "giả tạo". Vị thế của chừng 50 nghìn người Belarus gốc Ba Lan không giúp hai bên thông hiểu ngay hơn, mà còn trở thành "cái gai" trong cách nhìn của chính quyền Lukashenko. Nỗ lực của Ba Lan ủng hộ cho các đảng phái dân chủ Belarus không thành và quan hệ Warsaw-Minsk lạnh nhạt trong nhiều năm. Tổng thống Andrzej Duda (phải) đón nữ tổng thống Georgia Salome Zourabichvili (áo váy đỏ) thăm Warsaw hồi tháng 5/2019. Ba Lan kiên trì ủng hộ Georgia gia nhập khối quân sự NATO, điều mà Nga cực lực phản đối Đến năm 2008, khi Nga xâm lăng và trừng phạt Georgia, Ba Lan lên án việc Moscow công nhận hai vùng thuộc Georgie là Nam Ossetia và Abkhazia. Cho đến nay, Ba Lan tiếp tục ủng hộ Georgia gia nhập NATO, điều Moscow cực lực phản đối. Tuy thế, vị thế mới của Ba Lan trong EU và NATO cũng tạo ra sự vị nể từ Moscow. Đầu 2008, Nga đón thủ tướng Donald Tusk của Ba Lan sang thăm chính thức. Sang tháng 9/2009, ông Vladimir Putin sang Gdansk, Ba Lan dự lễ 70 năm ngày mở màn Thế Chiến 2. Sau đó, ngày 7 tháng 4/2010, ông Putin cùng thủ tướng Tusk dự lễ tưởng niệm vụ thảm sát Katyn gần Smolenski, Liên bang Nga. Cùng năm, Viện Duma ra nghị quyết về "Thảm kịch Katyn và các nạn nhân", lên án tội ác thời Stalin gây ra với các tù binh, sĩ quan Ba Lan năm 1940. Nhưng một lễ tưởng niệm khác vào tháng 4/2010 ở Katyn đã tạo bước ngoặt cho quan hệ với Nga. Tổng thống Lech Kaczynski, cùng nhiều quan chức chính phủ, quốc hội, quân đội Ba Lan và toàn thể phi hành đoàn chiếc TU-154 đã đâm xuống rừng Katyn ngày 10/04. Tất cả tử nạn tại chỗ, tạo ra nhiều câu hỏi về cuộc điều tra sau đó. Vụ tai nạn Katyn này khiến phe hữu Ba Lan từ đó đến nay nêu ra nhiều thuyết âm mưu, cho rằng Moscow đã gây tai nạn "giết người hàng loạt". Quan hệ Nga- Ba Lan xuống dốc nhanh chóng. Từ năm 2009, Ba Lan đi đầu trong việc lập ra Đối tác phía Đông (Eastern Partnership) mà mục tiêu chính là lập ra cơ chế để EU hỗ trợ các nước tân thành viên EU từng thuộc Đông Âu gốc cộng sản (Ba Lan, Lithuania, Latvia, Slovenia, Slovakia, Hungary, Bulgaria...) tăng cường hợp tác với các nước thuộc Liên Xô cũ, gồm Armenia, Azerbaijan, Belarus, Georgia, Moldova, và Ukraine. Tuy nhiên, thành tựu của Đối tác phía Đông đến nay không rõ ràng, sau khi Ba Lan lại đứng vào vị trí chủ chốt trong nhóm Visegrad. Nhân kỷ niệm 10 năm thành lập Đối tác, ngoại trưởng Ba Lan, Jacek Czaputowicz vẫn nói rằng Đối tác phía Đông tiếp tục hoạt động, là ví dụ tốt cho liên kết vùng Balkan. Tác động của thảo luận ở hải ngoại Trên thực tế, việc định hình chính sách ngoại giao phía Đông của Ba Lan sau 1989 không đến từ các đảng phái Ba Lan ngày nay, mà có từ học thuyết UBL (nhấn mạnh vào quan hệ của Ba Lan với Ukraine, Belarus và Lithuania) của nhóm trí thức quanh tạp chí Kultura (Văn hóa), xuất bản ở Paris từ 1947 đến 2000. Do một cựu quân nhân quý tộc Ba Lan, Jerzy Giedroyc phụ trách, tờ Kultura ngay từ thập niên 1950 đã đề xuất định hình lại chính sách của Ba Lan với hai cựu thù trong Thế Chiến 2 là Đức và Liên Xô (sau là Nga). Giáo sư Đại học Lodz, Stanislaw Konopacki, trong một bài hồi tháng 5/2010 ca ngợi 'viễn kiến châu Âu' của báo Kultura đã viết: "Tính thời sự (với Ba Lan hiện nay) của tư tưởng nhóm sáng lập tờ Kultura chính là ở chỗ họ nhìn vào ngoại giao Ba Lan một cách toàn diện. Giedroyc ngay trong năm đầu tiên ra báo Kultura đã viết cho Andrzej Bobkowski, rằng cần ra khỏi ghetto dân tộc và bắt đầu tư duy trên bình diện toàn châu Âu. Không phải nhìn vào Vilnius, Minsk, Kiev, Warsaw riêng lẻ, mà nhìn vào cả châu Âu." Quả vậy, nữ giáo sư Agnieszka Bienczyk-Missala (ĐH Tổng hợp Warsaw) trong nghiên cứu cho EU năm 2016 đã tổng kết giai đoạn chuyển hướng ngoại giao sau 1989 của Ba Lan như sau: "Khi đã là thành viên NATO và EU, Ba Lan vẫn là quốc gia nằm bên rìa của hai khối này, và đây là yếu tố quyết định cho chính sách ngoại giao của Warsaw. Với các nước láng giềng (phía Đông), Ukraine và Belarus, ngoại giao Ba Lan đặt mục tiêu thúc đẩy, nuôi dưỡng dân chủ hóa, ủng hộ cho quan hệ tốt hơn của hai nước này với các định chế Phương Tây." Về việc định hình chính sách ngoại giao đó của Ba Lan trong thập niên 1990, GS Agnieszka Bienczyk-Missala nhận xét: "Các mục tiêu ngoại giao của Ba Lan trong thập niên 1990 là kết quả của đồng thuận do tất cả mọi đảng chính trị Ba Lan soạn ra, với mục tiêu hội nhập vào cơ chế Phương Tây và bình thường hóa quan hệ với các láng giềng phía Đông." Đây chính là việc thực hiện ý tưởng dùng liên kết châu Âu làm thế mạnh, hòa hoãn với Đức, ủng hộ các nước láng giềng phía Đông để tạo cầu nối nhằm "Âu hóa" nước Nga mà tờ Kultura đề xuất hàng chục năm trước. Nhà trí thức lớn của Ba Lan ở Paris, ông Jerzy Giedroyc cùng các cộng sự đã nêu ra viễn kiến Chính sách Phía Đông cho Ba Lan sau Chiến tranh Lạnh Nhưng quan hệ với Nga vẫn là thách thức lớn nhất, vì hai lý do. "Một là trước 1989, Ba Lan thuộc về khối Đông Âu do Liên Xô kiểm soát. Hai là các nước hậu Xô-Viết đã chọn các con đường khác nhau về tương lai," theo bà Bienczyk-Missala. "Trên thực tế, Nga theo đuổi chính sách giữ các nước thuộc Liên Xô cũ trong vòng ảnh hưởng của mình, còn Ba Lan nỗ lực kéo họ càng gần càng tốt với Phương Tây." Ngày nay, Ba Lan đã vào NATO và EU, nhưng khác biệt trong cách nhìn quan hệ với Nga và Đức tiếp tục chi phối các đảng phái của Ba Lan. Vẫn bà Bienczyk-Missala đánh giá: "Sau khi Ba Lan đã vào EU, sự khác biệt mới dần dần xuất hiện giữa các đảng chính trị có ảnh hưởng nhất: Cương lĩnh Công dân (Civic Platform - Platforma Obywatelska, PO) và Pháp luật & Công lý (Law and Justice - Prawo i Sprawiedliwość, PiS). "Tuy cả hai đồng ý về cơ bản là Ba Lan phải ở trong NATO và EU, nhưng cách thực hiện chính sách ngoại giao thì khác. PiS trong giai đoạn cầm quyền (2007-2008) và từ 2015 đến nay có vẻ nghi ngờ dự án EU, và không tin vào Đức, nhưng cũng không có sáng kiến gì về quan hệ với Nga." Viết cho tờ Kultura, ông Juliusz Mieroszewski ngay từ năm 1974 đã đúng khi tiên đoán về bước đi cần phải có trong quan hệ Đức - Ba Lan, nhưng ý tưởng "Âu hóa" nước Nga và vai trò cầu nối của Ba Lan giúp Nga làm điều đó của ông đã không thành sự thật. Các nhiệm kỳ liên tiếp của ông Putin khiến Kremlin ngày càng trở thành một trung tâm quyền lực thù địch với Phương Tây, và sau cuộc sáp nhập Crimea, cuộc chiến miền Đông Ukraine (2014), nước Nga ngày càng thất vọng với Phương Tây và đang nghiêng về Trung Á, Trung Quốc hơn là hướng tới EU. Gần đây nhất, bên lề G20 ở Osaka, Nhật Bản, Tổng thống Putin công khai bác bỏ "trật tự và giá trị của chủ nghĩa tự do" ở Phương Tây, coi nó "đã hết thời". Điều này ngay lập tức khiến ông Donald Tusk, nay giữ chức Chủ tịch Hội đồng châu Âu, phản ứng rằng "chỉ chế độ độc đoán và tôn thờ cá nhân mới hết thời", ám chỉ chính trị Nga và ông Putin. Về quan hệ với Đức, không phải mọi việc đều thuận buồm xuôi gió. Hiện ở Ba Lan đã xuất hiện thêm xu hướng xây dựng tuyến liên minh bốn nước Visegrad (V4): Ba Lan, Hungary, Czech và Slovakia. Về mặt nào đó, đây cũng là biến thể của chính sách liên kết các nước nhỏ ở phía Đông để tạo vị thế mạnh hơn sức lực đơn lẻ của Ba Lan. Trang Kultura Paryska hiện chỉ còn lưu lại dạng tư liệu trên Internet Nhưng sáng kiến V4 này có động lực từ thái độ e ngại Đức và EU của đảng PiS ở Ba Lan và của Fidesh ở Hungary dưới quyền ông Victor Orban. Tháng 4/2019, một chủ tịch ủy ban trong Hạ viện Ba Lan, Arkadiusz Mularczyk, bỗng nhiên nêu ra con số khổng lồ 850 tỷ USD mà ông ta cho rằng "Đức phải bồi thường cho Ba Lan" vì tàn phá quốc gia này hồi Thế Chiến 2. Tại Ba Lan đang có xu thế liên kết vùng để thủ thế với EU và Đức chứ không để tăng tốc tiến trình hội nhập EU cả về văn hóa như tờ Kultura đề xuất nhiều năm trước. Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda và thủ tướng Hungary Victor Orban đều tỏ ra mặn mà hơn cả với Tổng thống Donald Trump của Hoa Kỳ mà không quá thân thiết với các lãnh đạo EU. Ông Duda khi sang thăm Washington gần đây để đặt mua phi cơ F-35 của Hoa Kỳ đã tuyên bố Ba Lan sẵn sàng xây một căn cứ đặt tên là Fort Trump để quân Mỹ triển khai thêm sang Ba Lan. Điều này phản ánh một thay đổi 'đảo ngược' ngày càng mang màu sắc dân tộc chủ nghĩa, tin vào sức mạnh ở Ba Lan và Hungary ngày nay, 30 năm sau khi hai quốc gia này, cùng Tiệp Khắc, dẫn đầu Đông Âu trên con đường hướng tới các giá trị châu Âu. Các nhân vật chủ chốt của tờ Kultura Xem thêm: Đọc báo 'bí mật' ở Ba Lan thời dân chủ So sánh hai nguyên soái Zhukov và Rokossovsky Người Việt ở Ba Lan thưởng thức 'Song Lang' |
Sau khi hai bên ký kết Hiệp định ngừng bắn ở Paris năm 1973, Tổng thống Mỹ Richard Nixon đã viết một lá thư mật gửi Thủ tướng Bắc Việt Phạm Văn Đồng, hứa với Hà Nội 3.25 tỉ đôla viện trợ tái thiết sau khi chiến tranh kết thúc. | Lá thư mật Nixon và quan hệ Việt - Mỹ | Lá thư này sau đó đã trở thành một trong các trở ngại chính, bên cạnh vấn đề người Mỹ mất tích, khi hai nước có một số động thái tìm cách phục hồi quan hệ sau 1975. Sự ra đời của lá thư Tổng thống Johnson là người đầu tiên đề cập khả năng viện trợ sau chiến tranh cho Việt Nam vào tháng Tư 1965, nhưng Hà Nội không trả lời. Năm 1969, trong một diễn văn tại Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc, Nixon cũng nhắc tới vấn đề này. Nhưng vấn đề chỉ trở thành chính thức vào ngày ký Hiệp định Paris tháng Giêng 1973, khi Lê Đức Thọ đòi có cam kết từ phía Mỹ. Sau ba tiếng tranh cãi, Henry Kissinger đề nghị dùng viện trợ để đổi lấy giải trình của Hà Nội về tù binh Mỹ tại Lào. Kissinger cũng đề xuất dùng cuộc họp sắp diễn ra tại Hà Nội trong tháng Hai để bàn về chi tiết cam kết. Ngày 1 tháng Hai, Nixon viết lá thư gửi cho Thủ tướng Phạm Văn Đồng. Phía Việt Nam đã đòi là không dùng sự thông qua của Quốc hội làm điều kiện cho cam kết viện trợ. Mẹo của Kissinger là không đưa chi tiết này vào phần chính lá thư, nhưng lại đặt nó vào phần phụ lục, theo đó, cam kết “sẽ được thực hiện bởi mỗi bên theo các điều khoản hiến pháp của mỗi nước.” Trong hồi ký của mình, Kissinger kể lại: “Chúng tôi ‘thỏa hiệp’ bằng cách nêu sự cần thiết có sự thông qua của Quốc hội ở một trang riêng, được gửi đồng thời và có cùng sức nặng.” Khi đến Hà Nội từ 10 đến 13 tháng Hai, Kissinger đã trao cho Phạm Văn Đồng lá thư của Nixon. Mặc dù Kissinger nhấn mạnh đến yếu tố Quốc hội, nhưng như những sự kiện về sau cho thấy, Hà Nội tin rằng Quốc hội chỉ là cái cớ để Mỹ từ chối chi tiền. Những người Cộng sản, hoạt động trong một văn hóa chính trị khác, không thể hiểu nổi làm sao Quốc hội Mỹ lại có thể từ chối cấp vài tỉ đôla trong khi Washington dễ dàng đổ hàng trăm tỉ đôla vào miền Nam Việt Nam trong thời chiến. Nỗ lực ngoại giao thời hậu chiến Tháng 12 năm 1975, lần đầu tiên từ khi chiến tranh kết thúc, một phái đoàn dân biểu Mỹ đến Hà Nội, do Dân biểu Gillespie “Sonny” Montgomery dẫn đầu. Khi phía Mỹ đặt câu hỏi về sự tồn tại của những cam kết viện trợ mật từ phía Mỹ, họ đã ngạc nhiên khi Việt Nam tiết lộ lá thư của Nixon gửi Phạm Văn Đồng ngày 1-2-1973, chưa đầy hai tuần sau lễ ký Hiệp định Paris. Trong thư, Nixon hứa sẽ có 4.75 tỉ đôla viện trợ tái thiết, gồm 3.25 tỉ viện trợ kinh tế và 1.5 tỉ viện trợ thực phẩm và hàng hóa. Hoàn toàn bất ngờ, Montgomery, sau khi quay về Mỹ, có cuộc điện đàm với Nixon ngày 2-2-1976. Sau đó ông báo cáo là “chương trình tái thiết, vốn đã được xem xét từ nhiều năm, phụ thuộc vào phía Việt Nam tuân thủ Hiệp định Hòa bình Paris và vào sự thông qua của quốc hội.” Vì lý do nào đó, chính phủ của Tổng thống Ford không công bố nội dung lá thư cho quốc hội. Một chuyến thăm Hà Nội của Thượng Nghị sĩ George McGovern, nhằm đánh giá khả năng phục hồi quan hệ, diễn ra từ 15 đến 17 tháng Giêng 1976. Phái đoàn Mỹ một lần nữa được cho biết về lá thư của Nixon. Thủ tướng Đồng nhấn mạnh “khoản tiền cụ thể không được nhắc trong Hiệp định Paris, nhưng đây là vấn đề danh dự, trách nhiệm và lương tâm.” Trong báo cáo gửi quốc hội sau khi trở về từ Hà Nội, McGovern khuyến nghị dỡ bỏ cấm vận, cho Việt Nam vào Liên Hiệp Quốc và bình thường hóa quan hệ. Mặc dù McGovern không đòi làm rõ câu hỏi về khoản tiền 4.75 tỉ đôla, nhưng ông nói “ban đầu chúng ta nên thể hiện là chúng ta sẵn sàng gia nhập cùng các nước ít nhất là bằng một chương trình viện trợ khiêm tốn.” Tổng thống Ford vẫn không chịu công bố nội dung lá thư của Nixon cho quốc hội. Ngày 17-4 năm 1976, báo Nhân Dân ở Hà Nội đăng trích đoạn lá thư Nixon trong một phần chiến dịch công kích sự lạnh nhạt của chính quyền Ford. Có điều, truyền thông nước ngoài khi ấy không tường thuật gì về chi tiết này, khiến nó không có chút tiếng vang tại Washington. Tháng Bảy năm đó, trong phiên điều trần trước Ủy ban Montgomery (tên tắt của Ủy ban Quốc hội về người Mất tích ở Đông Nam Á), trợ lý ngoại trưởng về Đông Á – Thái Bình Dương Philip Habib giải thích việc giữ kín lá thư Nixon không phải là để nhánh hành pháp thọc gậy sau lưng Quốc hội mà là điều cần thiết để đạt được nỗ lực hòa bình tại Đông Dương. Sự giải thích này có vẻ làm hài lòng Ủy ban, và phải gần một năm sau, lá thư Nixon mới trở thành tài liệu lớn tác động tiêu cực đến quan hệ tương lai giữa hai nước. Cuộc tranh cử tổng thống Mỹ cuối năm 1976 mang lại chiến thắng cho Jimmy Carter của đảng Dân chủ, trước Gerald Ford. Trong những tháng đầu sau khi nhậm chức tổng thống, Carter có vẻ sẵn sàng làm hòa với Việt Nam. Tháng Ba năm 1977, một phái bộ Mỹ sang Việt Nam, với trưởng đoàn là Leonard Woodcock, chủ tịch nghiệp đoàn công nhân các hãng xe hơi. Báo cáo của Woodcock sau khi về từ Hà Nội tạo cho Tổng thống Carter cảm giác (sai lệch) rằng Hà Nội đã bỏ lập trường xem viện trợ kinh tế là điều kiện tiên quyết trước khi nối lại quan hệ. Cuộc đàm phán về bình thường hóa quan hệ được tổ chức tại Paris trong hai ngày 3 và 4 tháng Năm 1977. Dẫn đầu phái đoàn Mỹ là Richard Holbrooke, người bắt đầu sự nghiệp ngoại giao bằng bốn năm ở Việt Nam (1962-66). Đoàn Việt Nam do Thứ trưởng Ngoại giao Phan Hiền dẫn đầu. Washington tỏ ra lạc quan về triển vọng cuộc họp tại Paris. Bình luận về cuộc họp sắp diễn ra, Tổng thống Carter, nói vào tháng Tư, rằng ông sẽ “hăng hái” vận động cho Việt Nam gia nhập Liên Hiệp Quốc và bình thường hóa quan hệ nếu Việt Nam “hành động có thiện chí.” Trong ngày đầu cuộc họp tại Paris, Holbrooke hồ hởi nói với Phan Hiền: “Ngài thứ trưởng, ta hãy bỏ qua những vấn đề gây chia rẽ. Ta hãy ra ngoài và cùng tuyên bố với báo giới là chúng ta đã quyết định bình thường hóa quan hệ.” Nhưng ông Hiền từ chối, khẳng định Mỹ trước hết phải cam kết giúp tái thiết Việt Nam như nội dung lá thư của Nixon và hiệp định Paris. Như cựu Thứ trưởng Ngoại giao Trần Quang Cơ, có mặt trong cuộc họp với tư cách vụ trưởng Vụ Bắc Mỹ, tiết lộ trong hồi ký, Bộ Chính trị ở Hà Nội đã chỉ thị phải đòi giải quyết cả ba vấn đề: “ta và Mỹ bình thường hoá quan hệ (bao gồm cả việc bỏ cấm vận và lập quan hệ ngoại giao đầy đủ), ta giúp Mỹ giải quyết vấn đề MIA và Mỹ viện trợ 3.2 tỷ đô-la cho Việt Nam như đã hứa hẹn trước đây.” Nhưng Holbrooke, trước đó đã nhận chỉ thị tìm kiếm sự khôi phục ngoại giao vô điều kiện, bác bỏ yêu cầu của Việt Nam, nói rằng cả Quốc hội và chính phủ Mỹ sẽ không đồng ý vấn đề viện trợ. Công bố lá thư Hai bên đồng ý tạm hoãn cuộc họp để Holbrooke quay về xin chỉ thị từ Washington. Nhưng khi phát biểu với báo chí, Phan Hiền lần đầu tiên khẳng định công khai là Hà Nội vẫn kiên quyết đòi hỏi có viện trợ, ngược hẳn tuyên bố của Carter sau chuyến đi của Woodcock rằng Hà Nội đã bỏ vấn đề này. Tiết lộ của Phan Hiền đưa ra đúng lúc đang có cuộc tranh luận ở Quốc hội Mỹ về dự luật cấp 1.7 tỉ đôla cho viện trợ hải ngoại. Trong cuộc họp của Hạ viện ngày 4 tháng Năm, dân biểu Cộng hòa John Ashbrook đòi có biện pháp cấm Bộ Ngoại giao có thêm nhượng bộ với Việt Nam. Chỉ sau 10 phút tranh luận, Hạ viện Mỹ bỏ phiếu cấm có bất kỳ viện trợ nào cho Việt Nam. Dự luật do Ashbrook bảo trợ (HR 6689) cấm cả việc thương lượng về “bồi thường, viện trợ hay mọi hình thức chi trả khác”. Hai hôm sau, ngày 6 tháng Năm, báo Nhân Dân cho đăng trích đoạn thư của Nixon và lá thư trả lời của Phạm Văn Đồng. Cũng trong số báo này là bài viết lên án rằng sự từ chối thực hiện lời hứa của Nixon đã “chà đạp” luật pháp quốc tế. Lần này, việc Hà Nội công bố trích đoạn lá thư gây ra sóng gió ở Đồi Capitol. Lester L. Wolff, tân chủ tịch Phân ban Hạ viện về châu Á – Thái Bình Dương, dọa đưa Nixon ra tòa nếu cựu tổng thống không xuất trình lá thư. Nixon gửi cho Wolff một lá thư đề ngày 14 tháng Năm, nhấn mạnh: “Không có bất kỳ cam kết nào, dù là đạo đức hay pháp lý, để cung cấp bất kỳ viện trợ nào cho chính phủ Hà Nội.” Ngày 19 tháng Năm, trước sức ép của Wolff, Bộ Ngoại giao Mỹ công bố toàn văn lá thư mật năm 1973 của Nixon. Đây cũng là ngày phát đi cuộc trò chuyện thứ ba trong loạt phỏng vấn truyền hình giữa nhà báo David Frost và Richard Nixon. Cựu tổng thống đã dùng cơ hội này để biện bạch ông đã cảnh báo Hà Nội vào ngày 12 tháng Hai 1973 là việc cấp viện trợ kinh tế phụ thuộc vào việc Bắc Việt nghiêm túc thực thi hiệp định hòa bình và vào sự thông qua của Quốc hội Mỹ. Hai ngày sau, Bộ Ngoại giao Việt Nam chính thức công bố trọn vẹn nội dung thư của Nixon, cùng trả lời của Phạm Văn Đồng. Trong cái nhìn của Hà Nội, việc công bố toàn văn, cũng như những lần hé lộ văn bản lá thư trước đó, là cách buộc Hoa Kỳ thực thi trách nhiệm. Tuy nhiên, nó cũng chứng tỏ Hà Nội không hiểu được những đổi thay trong dư luận cũng như chính trường Mỹ sau 1975. Trong những năm chiến tranh, Hà Nội có thể tận dụng cảm tình của phong trào phản chiến quốc tế - trong khi giờ đây, Việt Nam chỉ là một trong vô vàn các nước Thế giới thứ Ba có tiếng nói yếu ớt. Trong những năm chiến tranh, Quốc hội Mỹ là một định chế phóng khoáng đối lập với nhánh hành pháp bảo thủ; nhưng sau cuộc chiến Việt Nam, cán cân giữa hai nhánh lập pháp và hành pháp quay ngược hẳn. Cam kết của một tổng thống đã mất hết uy tín lại càng bị xem như một sai lầm, một cam kết không giá trị. Ảnh hưởng của Brzezinski Vòng hai hội đàm Mỹ - Việt diễn ra trong hai ngày 2 và 3 tháng Sáu tại sứ quán Mỹ ở Paris. Không khí giờ đây hoàn toàn đổi khác: Việt Nam bị Mỹ nhìn với con mắt nghi kỵ. Sau vòng hai, Phan Hiền bay về Hà Nội xin cấp trên mềm dẻo hơn, nhưng không được chấp thuận. Zbigniew Brzezinski, ngày càng gây ảnh hưởng lên Carter ở cương vị cố vấn an ninh quốc gia, lấy ưu tiên là việc làm thân với Bắc Kinh, và xem Việt Nam là lá bài để khuấy động mâu thuẫn Trung – Xô. Cùng lúc đó, căng thẳng biên giới với Campuchia và sự bất mãn gia tăng của Hà Nội đối với Bắc Kinh đẩy Hà Nội ngả về phía Moscow. Trong tháng Năm và tháng Sáu 1977, Phạm Văn Đồng thăm Liên Xô. Đàm phán thất bại với Mỹ và dấu hiệu làm thân giữa Washington và Bắc Kinh, tiêu biểu là chuyến thăm của Ngoại trưởng Vance đến Bắc Kinh trong tháng Tám, đưa Liên Xô trở thành giải pháp để đối chọi với đe dọa từ Trung Quốc. Dù bị quốc hội phê phán vì cuộc hội đàm với Việt Nam ở Paris, Tổng thống Carter giữ lời hứa không ngăn chặn tấm vé gia nhập Liên Hiệp Quốc của Hà Nội vào tháng Chín năm 1977. Và chỉ vài ngày sau khi vào LHQ, Việt Nam giao cho phía Mỹ 22 bộ hài cốt quân nhân Mỹ. Tình hình vẫn nhùng nhằng giữa sự thù nghịch và động thái ve vuốt. Vòng ba hội đàm Mỹ - Việt tại Paris tháng 12-1977 cũng không khá hơn. Holbrooke đề xuất khả năng lập Phòng quyền lợi tại thủ đô hai nước. Điều này tương tự việc Trung Quốc đồng ý cho mở Phòng quyền lợi của Mỹ tại Bắc Kinh năm 1973. Và vào tháng Sáu 1978, Cuba cũng đồng ý với ý tưởng này của Mỹ. Nhưng đoàn Việt Nam bác bỏ, khẳng định Hà Nội “sẽ không bao giờ làm cái việc mà Trung Quốc đã làm.” Ở đây để lộ ra tâm trạng say men chiến thắng của ban lãnh đạo Hà Nội thời hậu chiến. Đề nghị của Mỹ chứng tỏ Washington đặt Việt Nam cùng hàng ngũ với Cuba, tức những quốc gia vệ tinh cộng sản khá quan trọng với Mỹ về chiến lược. Nhưng Việt Nam lại so sánh mình với Trung Quốc, tin rằng cả hai cùng đáng kể như nhau trong mắt người Mỹ. Chuyến thăm Trung Quốc tháng Năm 1978 của Brzezinski đánh dấu việc Mỹ chọn con đường bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc. Nó cũng chứng tỏ cán cân quyền lực về đối ngoại đã chuyển từ Bộ Ngoại giao sang Hội đồng An ninh Quốc gia – dẫn tới sự từ chức của Ngoại trưởng Cyrus Vance tháng Tư năm 1980. Brzezinski đặt xung đột Việt Nam – Campuchia trong xung đột lớn hơn giữa Liên Xô và Trung Quốc. Vì thế, quanh câu hỏi làm thân với Hà Nội, Brzezinski thừa nhận “tôi…liên tục nói với tổng thống là một hành động như thế sẽ bị Trung Quốc diễn giải là động thái ‘thân Xô, chống Trung.” Quân cờ giữa Mỹ - Xô – Trung Việt Nam đề nghị có thêm vòng đàm phán khác trong tháng Tám 1978 tại Paris, nhưng giữa lúc đang căng thẳng giữa Hà Nội và Bắc Kinh, Mỹ từ chối đề nghị này và muốn có hình thức họp kín đáo hơn. Đến tháng Chín 1978, các cuộc gặp bí mật giữa Mỹ và Việt Nam diễn ra tại New York bên lề phiên họp của Liên Hiệp Quốc. Trưởng đoàn Việt Nam, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch, lần này chính thức rút bỏ đòi hỏi Mỹ bồi thường – viện trợ 3.25 tỷ đôla. Đoàn Việt Nam hy vọng có thể ký kết thỏa thuận trong tuần đầu của tháng Mười khi Ngoại trưởng Nguyễn Duy Trinh đang ở New York. Nhưng Holbrooke từ chối đưa ra ngày cụ thể, nói rằng có thể sẽ họp thêm sau bầu cử quốc hội ngày 7-11. Nguyễn Cơ Thạch ở lại Mỹ cho đến ngày 20-10, nhưng cũng ra về mà không nhận được tin từ phía Mỹ. Trần Quang Cơ, người tiếp tục ở lại New York, cho biết vào ngày 30-11, Robert Oakley, trợ lý ngoại trưởng Mỹ, trả lời ông: “Mỹ không thay đổi lập trường bình thường hoá quan hệ với Việt Nam, nhưng phải chậm lại vì cần làm rõ 3 vấn đề Campuchia, Hiệp ước Việt-Xô và vấn đề người di tản Việt Nam.” Mỹ và Trung Quốc chính thức phục hồi quan hệ ngoại giao vào ngày đầu tiên của năm 1979. Ngày 7-1, quân đội Việt Nam tiến vào thủ đô Phnom Penh. Một tháng sau đó, nổ ra cuộc chiến biên giới Việt – Trung. Cũng từ đây, khả năng bình thường hóa quan hệ giữa Mỹ và Việt Nam phụ thuộc vào vấn đề Campuchia, một vấn đề còn tồn đọng cho tới đầu thập niên 1990. ................................................................................... Tài liệu tham khảo: Zbigniew Brzezinski, Power and Principle: Memoirs of the National Security Advisor 1977-1981 (1983) Nayan Chanda, Brother Enemy: The War After the War (1988) Trần Quang Cơ, Hồi ức và Suy nghĩ (2003) Henry Kissinger, Years of Upheaval (1982) |
Website của đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) có bài nói bắt đầu từ ngày 03/02 trang web của ĐCSVN sẽ đăng toàn văn Dự thảo Báo cáo Chính trị và coi điều họ gọi là "đợt sinh hoạt chính trị quan trọng để toàn dân góp ý, hiến kế với Đảng". | Đảng CSVN kêu gọi dân góp ý | Được biết thời gian lấy ý kiến của dân vào dự thảo Báo cáo chính trị được tiến hành trong vòng một tháng, bắt đầu từ ngày 03/02/2006. Vào hôm 02/02 cũng đã diện ra lễ kỷ niệm 76 năm ngày thành lập ĐCSVN với sự tham dự của các vị lãnh đạo đương chức và những người đã từ chức. Bài báo từ trang web của ĐCSVN trích lời ông Nguyễn Phú Trọng, Uỷ viên Bộ Chính trị, nói tại buổi lễ rằng "sự lớn lao của Đảng ta không chỉ thể hiện ở những cống hiến có tính lịch sử trong suốt 76 năm qua mà còn ở chỗ Đảng ta dám nhìn thẳng vào sự thật, trân trọng, lắng nghe sự phê bình, góp ý của nhân dân, kiên quyết sửa chữa các sai lầm..." Bài báo cũng nhắc lại điều họ gọi là lời dạy của cố Chủ tịch Hồ Chí Minh rằng “Nhiệm vụ của Đảng là một lòng, một dạ phục vụ Tổ quốc và nhân dân. Ngoài lợi ích của nhân dân, Đảng ta không có lợi ích gì khác”. Ông Hồ Chí Minh được trích lời đã nói là "Đảng phải hết lòng chăm lo đời sống của nhân dân, liên hệ mật thiết với nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, Đảng phải đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, thực dụng". Sẵn sàng đối thoại Dự thảo này nói "Sẵn sàng đối thoại với các nước, các tổ chức quốc tế và khu vực có liên quan về vấn đề nhân quyền". Nhắc đến cộng đồng người Việt ở nước ngoài, dự thảo báo cáo nói sẽ lấy những điểm tương đồng để gắn bó: "Lấy mục tiêu giữ vững độc lập, thống nhất của Tổ quốc, vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh làm điểm tương đồng để gắn bó đồng bào các dân tộc, các tôn giáo, các tầng lớp nhân dân ở trong nước và người Việt Nam định cư ở nước ngoài; xóa bỏ mọi mặc cảm, định kiến, phân biệt đối xử về quá khứ, thành phần giai cấp." "Tôn trọng những ý kiến khác nhau không trái với lợi ích của dân tộc. Đề cao truyền thống nhân nghĩa, khoan dung, xây dựng tinh thần cởi mở, tin cậy lẫn nhau vì sự ổn định chính trị và đồng thuận xã hội." "Có chính sách để người Việt Nam ở nước ngoài hướng về quê hương, góp phần xây dựng đất nước; thu hút, phát huy trí tuệ của trí thức Việt kiều." Quí vị có quan tâm tới báo cáo chính trị của đại hội ĐCSVN lần thứ X hay không?Nếu không thì tại sao không? Và quí vị có điều gì để góp ý cho ĐCSVN nhân 76 năm ngày thành lập, xin mời gửi thư về vietnamese@bbc.co.uk hoặc hộp tiện ích kế bên. ============================== Cuộc thảo luận quanh chủ đề này đã khép lại. Quý vị có thể xem lại các thư đã gửi về dưới đây. Vô danhTôi thấy các vị thật rỗi hơi để bàn chuyện, góp ý phải đa nguyên, tiến hành dân chủ. Các vị thật ngây thơ, tội nghiệp vô cùng. ĐCSVN đang mâm cao cỗ đầy, đang quyền cao chức trọng, đang đặc quyền đặc lợi, đang là cha là mẹ của dân tộc Việt Nam, đang là gia cấp thống trị toàn xã hội. Chả ai lại muốn có đa nguyên làm chi. Hơi ôi các vị đáng thương ơi các vị học nhiều, trải nhiều mà không biết câu nói bất hủ là "giai cấp thống trị không bao giờ từ bỏ quyền lợi thống trị của mình" nó chỉ bị tước bỏ khi "dân nổi can qua" thì chúng tớ mới thất thế ra quét chùa. AA, Tuy HòaNhững nhà chính trị mẫu mực của Phương Đông, đặc biệt của Việt Nam thời phong kiến, đều là những Người Quân Tử, luôn vận dụng cuộc đời để phục vụ Đất Nước, Dân tộc. Khi nhuệ khí đã hao mòn, khi tài năng bị giới hạn, khi xã hội không cảm thấy cần thiết sự hiện diện của mình, hay khi dấn thân chỉ mang theo trì trệ, thì cũng can đảm “Xử”, nghĩa là rút lui “ở lại nhà”, về vườn, ở ẩn. Nhà Chính Trị gương mẫu Nguyễn Công Trứ đã từng trăn trở : “Xưa nay xuất xử thường hai lối, Mãi thế rồi ta sẽ tính đây”. Trong bối cảnh chính trị hiện nay của Việt Nam, đề nghị những nhà chính trị Đảng Cộng Sản Việt Nam can đảm rút lui, nhường sân khấu chính trị cho sự lự chọn dân chủ một cách quân tử và mã thượng. Tại sao phải như thế ? Đảng đã áp đặt quá lâu một chủ thuyết toàn trị ngoại lai làm tê liệt óc sáng tạo của cả dân tộc và làm phân hóa lòng dân. Nếu Đảng Cọng Sản có những công lao to tát nào đáng ghi trong sử sách của Dân tộc, thì Đảng Cọng Sản không được né tránh bao tội ác và sai lầm trong quá khứ. Người quân tử dám làm dám chịu, không đổ thừa, không dối trá. Cho tới hôm nay, hầu hết nhân dân tiến bộ trên thế giới đã vứt bỏ chủ nghĩa Mác-Lê và nền chính trị toàn trị dựa trên ý thức hệ nầy vào sọt rác của lịch sử, để xây dựng đất nước trên một xã hội đa nguyên, dân chủ, văn minh, thì không có lý do gì Việt nam lại cứ khư khư ôm lấy nó. Những năm tháng qua và nhất là những ngày nầy, chắc chắn Đảng Cộng Sản đã không ít thì nhiều đã nhận ra những điều ấy từ nơi chính các Đảng viên của mình như Cố Tướng quân Trần Độ, Cố Ủy viên BCT Trần Xuân Bách ; và rồi bao nhà trí thức, khoa học như Hà Sĩ Phu, Hoàng Minh Chính, Phan Đình Diệu, Lê Đăng Doanh, Võ Văn Kiệt, bao người trẻ đầy tâm huyết và tiến bộ như Phạm Hồng Sơn, Lê Chí Quang, Nguyễn Khắc Toàn... Nên tập họp các nhà trí thức trong và ngoài nước, các nhà bất đồng chính kiến, các đại diện chính thức của các tôn giáo lớn và uy tín để họp bàn rộng rãi và dân chủ tìm một hướng đi thích hợp để điều hành Đất Nước. Một cách nào đó, đây chính là một “Hội nghị Diên Hồng” của thời đại hôm nay. Tony Nguyễn, Hoa KỳĐã có không biết bao nhiêu đảng viên kỳ cựu, trung kiên, có tâm huyết với dân, với nước góp ý với Đảng mà Đảng có bao giờ thèm nghe tới đâu, chẳng những thế các đảng viên này còn bị trù dập, tù tội đủ thứ. Đến nay vẫn còn những đảng viên còn trong tù vì góp ý với Đảng thì nói chi đến những người dân quèn. Ở Việt nam ai dám giơ tay góp ý? Thôi đừng dàn dựng cái màn kịch cũ rích đó lại làm gì, chẳng ai tin đâu. T.ALúc nào các vị cũng ra rả chống đối. Chẳng làm được gì cả. ĐCS đã mang lại tự do độc lập cho VN thì hiển nhiên làm lãnh đạo. Nguyễn Tâm, Việt NamVới tình hình nhũng nhiễu hiện nay thì Đảng CS khó có thể thuyết phục nhân dân tin vào khẩu hiệu "Tôn trọng mọi ý kiến khác nhau không trái với lợi ích dân tộc". Hay đó là "Tôn trọng mọi ý kiến khác nhau không trái với lợi ích và đặc quyền đặc lợi của nhóm thiểu số có quyền chức trong tay." Thay vì quá "chăm lo" cho nhân dân như hiện nay, mong Đảng hãy cố gắng để nhân dân/dân tộc tự quyết định số phận của mình. Đảng đâu phải là cha mẹ của nhân dân đâu mà phát ngôn trịch thượng như vậy? Vậy Nhà Nước - đại diện chính đáng của nhân dân - đứng ở đâu? Lê Viết Thanh, Việt NamMục "Ý đảng lòng dân trước kỳ Đại Hội " nên sửa lại là " ý dân lòng đảng " Vì ý đảng thì người dân phải chấp hành thì đâu cũng hòan đấy mà thôi, ý dân là mọi người dân được quyền nói lên những suy nghĩ của mình, được quyền ứng cử vào Hôi Đồng Thành Phố cũng như tự do ứng cử vào Quốc Hội, chớ không phải do Đảng lựa chọn nhân dân chỉ có nhiệm vụ đi bầu. Trai Vùng Mỏ, Quảng NinhCám ơn ý kiến của các quý vị! Tôi thấy rằng hầu như các vị đều muốn ĐCSVN chấp nhận từ bỏ vị thế độc tôn của mình. Xin thưa với các quý vị rằng là : Các vị chỉ thấy điều đó trong mơ mà thôi. Tôi dám khẳng định chắc chắn rằng điều quý vị mong muốn sẽ không bao giờ có ở Kỳ Đại hội Đảng sắp tới. Vì sao ư? Vì rằng thể chế chính trị hay bất cứ một vật thể nào cũng có hệ thống hoạt động kèm theo một hệ thống bảo vệ chắc chắn và tin cậy. Hơn nữa, trong lịch sử Việt Nam vào những năm 40 chúng ta đã có một chính phủ Liên hiệp gồm nhiều đảng phái, nhưng kết cục là gì thì quý vị đã rõ : Cuối cùng thì ĐCS lần lượt đánh bật các Đảng khác khỏi chính trường trong vòng chưa nổi 5 năm là gì. Một ý kiếnQuí vị có quan tâm tới báo cáo chính trị của đại hội ĐCSVN lần thứ X .. Tôi sinh ra va lớn lên tại SG... gia đình tôi là nạn nhân của Cs và dĩ nhiên (Cha Anh tôi di cư năm 54, anh tôi vượt biên năm 80: lần thứ 2 trốn CS, tôi vượt biên không được). Thử hỏi nếu Qúy vị nào trong hòan cảnh của tôi mà chấp nhận Đảng CS để đến nỗi góp ý...họa chăng Việt gian thì có. Đào Mộng Vạn XuânQua phản ánh của một nhà sử học kiêm đại biểu quốc hội về cách treo cờ trong các đại hội lớn ở VN từ mấy chục năm nay . Tôi thấy VN chúng ta chưa có quốc kỳ, vậy đề nghị toàn dân VN nên mau chóng chọn lựa một lá quốc kỳ với màu sắc thật tươi sáng hiền hoà cho dân tộc. Để kỳ đại hội của đảng cầm quyền sắp tới, đảng CS sẽ được vinh dự treo quốc kỳ VN Thống Nhất trên vị trí cao nhất, và bên dưới là cờ CS quốc tế (búa liềm vàng trên nền đỏ) treo ngang hàng với cờ CSVN (sao vàng trên nền đỏ ). Chẳng lẽ sau 30 năm thống nhất đất nước, tiến mau tiến mạnh, tiến vững chắc, tiến vượt chỉ tiêu về mọi mặt mà chúng ta cứ chấp nhận hình thức đơn giản cờ CS quốc tế và CSVN treo bên nhau mà không có cờ dân tộc thì mất thể diện VN quá. Độc giả ẩn danhChúng ta cần thực hiện chế độ đa đảng vì có như thế thì chúng ta mới có thể quay lại lắm quyền sau khi bị thua năm 75 và phải chạy lưu vong. Có đa đảng thì chúng ta mới có thể dựa vào đó mà chúng ta phá hoại đảng CS, và cũng dựa vào đó mà chúng ta có thể nhờ các nước tư bản biến Việt Nam thành sân sau của họ , trở thành con dao kề vào cổ của nước Trung Quốc. Đấy là ý kiến của cá nhân tôi . tôi không biết các bạn nghĩ như thế nào nhưng với tôi , tôi thấy hạnh phúc khi sống ở VN khi được đảng CS lãnh đạo, vì tôi được sống trong an toàn , tôi được sống trong môi trường mà tôi có thể an tâm làm việc , tôi không ph! ải lo lắng gì cho sự an toàn của gia đình và ng! ời th ân của tôi. Tuy đảng CS còn có sai lầm nhưng hãy nhìn sự cố gắng của đảng khi vẫn còn phải chống lại sự chống phá của thù trong giặc ngoài. Tôi là người Việt Nam nên tôi tự hào là không phải nghe theo bất kì sự sai khiến nào của các nước khác, vì Việt Nam có những điều mà các nước khác không bao giờ có ! Minh Khố Chuối, Chicago, Hoa KỳTheo Bankok Post (http://www.bangkokpost.com/breaking_news/breakingnews.php?id=71827) thì công an Việt Nam đã bắt giữ 100 công nhân đình công. Đây là giai cấp công nhân và đáng lẽ phải được đảng CSVN bảo vệ thế mà họ bị bắt. Khi mà một đảng của giai cấp công nhân lại dùng gậy ông đập lưng ông như vậy huống hồ gì những tên dân hèn không có liên hệ gì đến đảng cộng sản VN? Câu hỏi đặt ra là số phận 100 công nhân thấp cổ bé hèn đó hiện giờ ra sao? họ đang bị giam ở đâu? Nếu mà dân hèn mở miệng đối thoại thì trò mị dân này sẽ làm bao nhiêu kẻ khác biến mất giữa đêm khuya như số phận 100 công nhân đó? Rồi đây ai sẽ đảm bảo không có thêm một Phạm Hồng Sơn, Nguyễn Khắc Toàn, v.v... bị tống giam vì đưa ra ý kiến xây dựng của họ. Oleg Tran, C.H.CzechLà người nhiều lần hội họp để góp ý cho báo cáo đại hội đảng các cấp, tôi hiểu rõ bản chất đây là một đợt học tập „nghị quyết đang dự thảo“ trong đó nhiều mỹ từ, mà thú thật họ có năng khiếu viết nghị quyết với nhiều „ý đảng“ nghe rất hợp „lòng dân“, nhưng không bao giờ hứa sẽ chịu trách nhiệm gì nếu không thực hiện được! (chẳng hạn như: quyết đẩy lùi tệ nạn tham nhũng, tệ tham ô lãng phí, …). Thực ra đảng CSVN rất hiểu „ý đảng“ thế nào và „lòng dân“ ra làm sao. Tuy đảng luôn đưa ra „ hằng đẳng thức: ý đảng = lòng dân“ nhưng họ hiểu là nếu hỏi ý kiến toàn dân thì bao nhiêu % sẽ nói “đúng”. Nếu đảng thực sự muốn được hiến kế, thì hãy hỏi các nhà khoa học, các chuyên gia giỏi trong và ngoài nước, hãy nghiên cứu kinh nghiệm các nước trong khu vực, các nước dân chủ đã từng kinh qua giai đoạn phát triển XHCN, là quá đủ, không thể nghe toàn dân góp ý được, vì nghe toàn dân tức là sẽ không nghe ai. Tôi là dân thường, mặc dù rất quan tâm đến đại hội X nhưng BBC biết vì sao tôi không thể góp ý cho báo cáo chính trị được. DVM, Hà NộiChúng ta tự hào chuẩn bị kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội và chúng ta hy vọng dịp này dân tộc chúng ta có cơ hội vàng để văn minh sông Hồng cất cánh. Liệu người Vệt chúng ta có còn hy vọng đột phá để được ‘cởi trói’ hoàn toàn bởi những người cộng sản cầm quyền trên 60 năm hay không? Dân tộc Việt Nam đang đứng trước vận hội ngàn năm mới có một lần. Có vận hội mà không biết nắm bắt thì vận hội cũng vuột mất khỏi tầm tay. Nhân dịp lần này, sau 76 năm tồn tại và cần quyền của Đảng Cộng Sản Việt Nam. Người dân Việt Nam vui có, buồn có; lạc quan có, thất vọng có; hạnh phúc có, đau khổ có; tin tưởng có, bẽ bàng có... Đất Nước Việt Nam đã thống nhất giang sơn đã trên 30 năm, nhưng lòng người ngày một chia rẽ. Phải chăng dân tộc ta không còn hào kiệt xứng đáng để lòng người hướng về một mối, chung tay xây dựng cơ đồ Việt Nam. Phải chăng con đường đi của chúng ta trong mấy mươi năm nay không ‘xuôi chèo mát mái’ như đảng CS tô vẽ. Phải chăng dân tộc được ‘cởi trói’ thì hồ hởi, hạnh phúc. Đảng Cộng Sản Việt Nam có nghe tâm sự của những người Việt, nỗi hân hoan của dân tộc khi càng ngày đảng nới lỏng ‘dây trói’ hay không? Vậy thì ý dân là không muốn, hay không khi nào muốn mình ‘bị trói, bị giam’ mà Đảng Cộng Sản Việt Nam đã trót lỡ trói dân tộc thì, lỡ bịt mắt, bịt tai dân tộc thì cũng là vận hội để tự cởi trói cho dân tộc. Dân tộc ta vẫn còn chút tin tưởng ở lương tri những người CS Việt Nam, nay đã giàu có hơn nhiều mức sống trung bình của người Việt Nam rồi thì buông tha cho họ, cởi trói nhiều hơn. Một ý kiếnCác bạn lúc nào cũng đòi đa nguyen đa đảng cả, thú thật dân việt nam sợ nhiều đảng cùng nắm chính quyền sẽ gây nên nhiều xáo trộn cho xã hội người dân sẽ khổ vì thế việc CS như thế vẫn tốt hơn, viết thương chiến tranh vẫn còn đó... Thanh, TPHCMĐây gọi là dân chủ chứ sao gọi là mị dân. Việt Nam và Trung Quốc có nền giá trị khác với Phương Tây, có lý luận về nhà nước và pháp luật khác với phương tây nhưng cái khác đó không làm cho các nước XHCN mất đi tính dân chủ. Một bằng chứng của dân chủ là mời dân góp ý đường lối lãnh đạo như BBC đăng đây. Còn nếu dân góp ý mà không nghe thì sao ?. Thì lần bầu cử lần sau, dân không bầu đảng viên vào quốc hội nữa. Mà ý đảng (nghị quyết Đảng) nếu không được quốc hội thông qua thì không có giá trị pháp lý.Bao giờ cũng vậy, mỗi lần đại hội đảng xong thì quốc hội lại họp để xem xét đường lối của đảng. Nguyễn Nam, Hà NộiTrong diễn đàn này có bạn đưa ra đề xuất thuê cựu tổng thống Mỹ Bil Clinton làm tổng bí thư Đảng ta, tôi thấy rất tâm đắc. Nhưng theo tôi ở giai đoạn hiện nay Đảng ta nên mời hai ông: Mikhain Gorbachop và ông Borit Enxin sang tư vấn cho quá trình chuyển đổi chính trị. Còn giai đoạn sau, khi ta đã đi vào ổn định thì có thể mời ông Bil Clinton, hay ông Putin sang làm tư vấn cho chính phủ cũng được. Chúng ta đã từng mời cựu thủ tướng Sinhgapo Lý Quang Diệu làm cố vấn kinh tế cho ta, thì bây giờ tại sao chúng ta lại không mời cố vấn về chính trị. Đình LangMột quốc gia đã có đại biểu do dân bầu vào quốc hội để soạn hiến pháp, và sát hạch đường lối hoạt động của đảng phái cầm quyền (hành pháp), có tư pháp để thi hành luật pháp nghiêm minh, thì dựa vào lý do gì đảng CS đang cầm quyền lại phải hỏi ý dân nên cai trị đất nước thế nào. Nếu các vị đại biểu của dân trong quốc hội, không dám nói mà lại đùn đẩy xuống người dân thì dân nào dám nói, mà dân không ai nói gì thì chắc là đảng sẽ kết luận là cách cai trị của đảng không có vấn đề chăng? Nếu người dân nói rằng họ muốn lập đảng chính trị đối lập, tổ chức đoàn thể để bảo vệ nhân quyền, muốn cùng tranh cử với đảng CS điều hành nền dân chủ, thì có bị áp lực gì không? Có bị lên án là phản động, muốn cướp địa vị độc tôn của CS hay không? Một ý kiếnRõ ràng đây là trò mỵ dân có đẳng cấp của Đảng cộng sản, bởi nếu thực sự tôn trọng ý dân thì tại sao không tổ chức cuộc trưng cầu ý dân với nội dung ngắn gọn như: có nên tồn tại chế độ 1 đảng hay nhiều đảng? Lấy ý kiến dân để sửa đổi báo cáo chính trị đường lối ư? thật ngây thơ cho những người có ý định góp ý, bởi cộng sản vẫn sử dụng công thức: cứ góp ý, cứ phê bình... nhưng thực hiện là chuyện khác! Bùi HảiĐiểm qua phản ứng của mọi người trên diễn đàn hải ngoại, cũng như trong chỗ thân tình,về sách lược chính quyền CS cho phép người dân VN đóng góp ý kiến củng cố cho đại hội đảng CSVN sắp tới, tôi thấy người dân VN mọi giới đều ý thức là sự độc quyền cai trị của CS là không có lợi cho nước mình, không có hợp tác điều hành chính quyền trong đa nguyên, đa đảng thì không giải quyết thoả đáng được những bế tắc về chính trị, và xã hội, là kìm hãm VN tiến theo thời đại ganh đua của nhân loại. Nhưng chính quyền CS từ mấy chục năm nay vẫn chưa hề "sẵn sàng đối thoại" với dân về những phản ứng trên, vẫn tìm mọi cách lấp liếm, hoặc vùi dập, bằng mọi cách để duy trì quyền lực tối thượng, điều này chứng tỏ xã hội CS là xã hội người dân không được tôn trọng, cho dù CS đang chiêu dụ với những "đợt sinh hoạt chính trị quan trọng để toàn dân góp ý, hiến kế với Đảng". Ai là người dân còn tin tưởng họ và dám nói lên sự thật, hơn nữa lại là hiến kế cho sự trường tồn của CS. Loi, Huế, Việt NamĐCSVN nên làm cuộc cách mạng thật sự với sự dũng cảm và lòng chân thành với nhân dân , để toàn dân ghi nhớ và thấ được sự hy sinh là niềm kiêu hãnh của đảng CS như đả hy sinh để giải phóng dân tộc cách đay hàng thế kỷ, Vì lợi ích của toàn dân tộc , không vì lợi ích của ai khác và đả đến lúc người dân VIỆT NAM tôn vinh đảng CS bằng sự tôn vinh của thế kỷ mới chứ không phải tôn vinh ĐCS với súng và gươm, chính vì vậy tôi mong mỏi ĐCSVN hãy lắng tai nghe tiếng nói của toàn dân và hãy thấy được vận mệnh của cả dân tộc sau này. Hãy nói với nhau và sinh hoạt với nhau bằng nhiều hình thức khác nhau , nếu được như vậy thì chúng ta sẽ đi xa hơn nữa và đảng CSVN LÀ ĐẢNG CỦA LÒNG DÂN nếu đảng có trở về với quá khứ.. TÔI YÊU ĐCSVN nhưng tôi không thể yêu cái cách nói và cách làm việc của đảng CS hàng chục năm qua và nhất là đáng tủi nhục khi phải cúi đầu làm những điều không đáng làm. Ai cũng muốn nói hay và làm giỏi nhưng nói và làm phải đi đôi với nhau không nên tự nói, tự làm, tự sửa, tự bào chữa, tự cai quản, tự ra lệnh, tự độc trị. Tôi mong sao tiếng nói của đảng phải thực sự là tiếng nói của toàn dân và không phải chịu sự lừa bịt và ngu dân trong thế kỷ này .....RẤT MONG MỎI.... Một ý kiếnKhông trưng cầu ý dân thì cho là độc tài. Trưng cầu ý dân thì cho là giả dối. VẠCH LÁ TÌM SÂU! AgnesQ, Virginia, Hoa KỳĐọc BBC thấy dân Việt còn nhiều người yêu nước ghê! Tôi có một số bạn thân làm trong nghành an ninh, và được biết là ĐCS có đọc BBC các anh ạ. Nhưng là đọc để biết "tụi Việt kiều" nó nghĩ gì, nói gì; rồi để kiếm thêm từ ngữ bổ sung vào danh mục những thủ đoạn chống đối trong diễn tiến hòa bình, đặng làm tài liệu tuyên truyền cho bài giảng môn CNXH Khoa hoc thêm phong phú, nhằm nhồi nhét sinh viên năm nhất trong hai năm đại cương. Vâng, ĐCS có đọc BBC chứ, đọc để biết mình, biết ta, nhưng đã lỡ "đạo đức giả" rồi, đã diễn, phải diễn cho trót. Chuyện ĐCS không còn gì để nói, tấn tuồng chính trị yếu kém này dài và dở như soap opera! Tôi nghĩ, nhiều đảng viên cũng hiểu "lấy ý dân" cũng chỉ là hành vi dân chủ cho có thôi, song không th! không làm. Nói thật, nội bộ Đảng cũng đã mục ruỗng lắm rồi... Bác Hồ mà còn sống, chắc buồn lắm, vì Bác từng nói rằng, chỉ có một Đảng duy nhất là Đảng Việt Nam! Bác Hồ thực sự là một vĩ nhân của chủ nghĩa dân tộc. Trở lại với hành vi lấy ý dân cho ĐH lần thứ 10, đây chỉ là một trong nhiều "động tác giả", giả dân chủ, giả văn minh. ĐCS khôn lắm! Họ biết họ đang ở đâu trong lòng dân, họ còn tính được 50 năm sau họ sẽ ở đâu nữa kìa. Con ông cháu cha thì không hiểu sao khối đứa không tài cán gì cũng kiếm được chỗ du học nước ngoài (?!) Bao nhiêu nỗ lực của các NGOs giáo dục rơi rớt vào túi khôn của các bác đảng viên đương quyền cao chức trọng, thay vì khai sáng và bồi dưỡng dân trí. Người dân trí thức trong nước không ai không biết tình hình, nhưng cũng đành bỏ mặc vậy thôi. Dù sao ĐCS vẫn đang còn đủ mạnh để bịt mắt bịt tai đại đa số dân chúng. Biết làm thế nào, e chờ vào vận nước mà thôi! Và trong thời gian đó, bà con yêu nước cứ tiếp tục thể hiện tấm lòng của mình trên BBC Việt Ngữ. Tuy ở xa, nhưng tất cả đều đang hướng về đất nước, về dân tộc. Lewis, Los AngelesNgoài lợi ích của nhân dân, Đảng ta không có lợi ích gì khác, trích lời ông Hồ Chí Minh. Có những ý kiến có lợi cho Đảng nhưng không có lợi cho đất nước, và ngược lại có những ý kiến có lợi cho đất nước nhưng lại không có lợi cho Đảng. Tôi đề nghị Đảng nên lắng nghe những ý kiến có lợi cho đất nước lên trên Đảng. Vì Đảng chỉ là một thiểu số của nhân dân mà thôi. Giống như ông Hồ Chí Minh đã nói. Vô DanhNăm 1946, nước ta có chưa tới 5% dân số biết chữ nhưng cũng đã đủ sức bầu lên quốc hội khoá I gồm nhiều người tài năng từ các đảng phái khác nhau và đã soạn thảo được hiến pháp đầu tiên rất dân chủ. Ngày nay dân trí đã cao, hơn 95% số người dân biết chữ thì lại không có được cái quyền như ngày trước, nói là bầu cử có dân chủ nhưng chế độ đảng cử dân bầu như vậy thì cũng bằng không, trò hề. Tôi nghĩ đảng nên bỏ độc quyền đi cho nước Việt Nam tiến lên mạnh hơn. DH Long, Hải PhòngThật hay khi số này không có ý kiến bảo thủ nào. Tôi cũng đồng ý với tất cả các ý kiến của các bạn . Và đây cũng chính là ý kiến của đa số mọi người mà tôi quen biết : hay đa nguyên đa đảng đi . Còn cụ thể như thế nào nên bàn tiếp sau khi có ý kiến của ĐCS . Chẳng nhẽ ĐCS không bao giờ nghe và đọc BBC? Tran Minh, tp HCMÔng Hồ Chí Minh nói: "Ngoài lợi ích của nhân dân đảng ta không có lợi ích gì khác". Là một người dân bình thường tôi tự hỏi mình sẽ hiểu được, tin được bao nhiêu những gì đọc được, nghe được từ đảng cộng sản VN?. Cái mà tôi biết được đa phần nhờ vào sự trải nghiệm thực tế khi sống trong thể chế cộng sản. Thước đo của nền dân chủ không phải chỉ dựa vào những lời nói mị dân của đảng cầm quyền mà là mức tự do người dân thấp cổ bé họng được hưởng. Lược lại toàn bộ lịch sử của Đảng Cộng Sản VN tôi thấy đảng chỉ vì lợi ích của đảng chứ không vì lợi ích của dân. Đảng CSVN lợi dụng khát vọng độc lập tự do của dân tộc để mưu cầu lợi ích riêng cho đảng. Vì nêu cao ngọn cờ độc lập thống nhất mà đã thu hút được biết bao nhân tài theo giúp. Ngày 11-11-45 đảng Cộng Sản đông Dương tuyên bố giải tán để che giấu khuynh hướng cộng sản của mình biến thành cái gọi là Việt Minh để dễ bề thu phục quần chúng. Sau đó tại Đại Hôị Toàn Quốc II đổi thành Đảng Lao Động VN. Vào năm 76 khi cuộc chiến kết thúc đã chính thức lộ diện trở thành Đảng Cộng Sản VN. Đảng Cộng sản núp sau quần chúng vay mượn cái chính danh độc lập thống nhất nước nhà để qua đó củng cố quyền lợi của đảng nhiều hơn là vì quyền lợi đất nước, nếu không nói là tước đoạt đi những cơ hội quý báu của dân tộc để được tiến đến một chặng đường phát triển vững bền phồn vinh. Điều này thể hiện rất rõ ở Hiệp định Pa-ri ngày 27-1-1973. Vì không có chính danh người Mỹ phải rút lui toàn bộ lực lượng ra khỏi VN. Oái ăm thay khi người Mỹ rút lui Đảng CSVN đã lộ rõ sự không chính nghĩa của mình. Bây giờ nhân Đại Hội X sắp tới để chứng minh sự khoan dung cởi mở của mình, tôi mong đảng Cộng Sản VN hãy trả lại những quyền lợi mà lẽ ra người dân Việt được hưởng hơn ba mươi năm về trước tức là thực hiện một phần điều khoản 11 của Hiệp định Pa-ri đó là:"... Quyền tự do cá nhân, tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do hội họp lập hội, tự do hoạt động chính trị, tự do tín ngưỡng..." "Article 11:...ensure democratic liberties of the people: Personal freedom,freedom of speech, freedom of the press, freedom of meeting, freedom of organization, freedom of political activities, freedom of belief..." . Tu Huy, Virginia, Hoa KỳĐây là một điểm thụt lùi của phe cứng rắn, dàn xếp nội bộ không xong , thì giả bộ nghe ý kiến của dân. Nhưng có thực lòng nghe và làm không là một chuyện khác , hay là một chiến dịch “Trăm Hoa Đua nở “ mới đây!!! Những ý kiến từ ngoài nước lẽ dĩ nhiên dám nói thực lòng, vì không sợ trả thù. Cam đoan lời góp ý này không được Đảng CSVN chú ý đến. Còn người trong nước nhất là hạng thanh niên hay trung niên, nếu công khai đưa ra ý kiến cởi mở thì sẽ bị “ghi sổ” , sau này nếu phe giáo điều thắng thế thì đi ở tù (bằng cách này hay bằng cách khác ). May ra chỉ còn những bậc cao niên (tuổi gần đất xa trời) hoặc những công thần về hưu thấy công lao hàn mả theo dòng nuớc trôi sông , thì họ sẽ dám nói. Ấy là chưa kể xem góp ý kiến bằng cách nào ? Gửi thư, hay e-mail , hay góp ý trên báo chí ( mà báo nào) v..v.. Dân chúng là con chim đã bị đạn “trăm hoa đua nở” rồi, những ý kiến chắc chắn không thành thật lắm đâu !!! Đây là một tấn tuồng bài bản khá hay, nhưng đoạn kết thì chưa biết thế nào! Còn tùy vào vận nước. Thính giả không nêu tênQuan điểm của tôi: chính trị và kinh tế luôn là hai mặt của một sự phát triển xã hội nên chúng có quan hệ khăng khít với nhau. Nếu Việt Nam thực sự chấp nhận một sự cạnh tranh lành mạnh và bình dẳng giữa các thành phần kinh tế trong nột sân chơi mới, hoàn cảnh mới thì họ cũng buộc phải chấp nhận một sân chơi bình đẳng về chính trị bằng cách chấp nhận sự tồn tại của các đảng phái chính trị đối lập vì lợi ích thực sự của nhân dân, chứ không phải là một sự chụp mũ về chính trị, cũng như khăng khăng vận cái lý "hoàn cảnh lịch sử" để duy trì sự thống trị độc đoán và thấp kém của mình. Nguyễn Hữu HoàngQua chủ trương này, cho thấy chính quyền CSVN rất nhân đạo,tôn trọng nhân quyền,giống như cách quan toà hỏi tử tội "Anh muốn uống thuốc độc hay treo cổ", ý kiến thế nào thì cũng vẫn phải chấp nhận CS thôi. Thính giả nặc danhChính phủ Việt Nam cứ giải quyết tốt các bức xúc của người dân trên báo chí là đã qúa sức rồi còn phải lấy thêm ý kiến làm gì cho rối ra. Hoang Duong, Hà NộiTôi sinh ra và lớn lên tại Việt Nam tới nay đã được 23 năm. Từ khi tôi còn học lớp 1 tới nay tôi đã là một kỹ sư. Trong 17 năm qua tôi được học, được nghe rất nhiều về Đảng trong đó có rất nhiều các chiến công, thành tích mà Đảng vẫn gọi đó là sự đóng góp to lớn đối với Nhân Dân. Cũng tự giác nhìn nhận những khuyết điểm, nhưng theo tôi thấy rằng nếu Đảng nhận khuết điểm là một thì phạm khuyết điểm tới 10. Phê bình và tự phê bình, chống quan liêu, bè phái, ô dù. Đảng nói hay lắm, không biết bao nhiêu lần tôi đã nghe những từ ngữ, khẩu hiệu như thế. Lúc trước tôi thật sự hy vọng vào những điều đó, nhưng rồi tôi chẳng thấy những điều đó mang lại thay đổi gì trong cách tổ chức và hoạt động của Đảng cả. Hết mắc lỗi ! này rồi tới lỗi khác, hết cán bộ này tới cán bộ khác, lam cho nhân dân cảm thấy các thành phần làm ô uế Đảng dường như chẳng bao giờ giảm cả. Những vụ việc báo chí, truyền hình của Đảng đưa lên nào là xử ông nọ bà kia để thể hiện sự cương quyết làm cho Đảng ta trong sạch thực ra toàn là những vụ mà Nhân Dân đều biết và không thể giấu được nữa thì mới đưa ra. Tôi thừa nhận đã có những lúc Đảng đã nghiêm túc tự xem xét và nhìn nhận bộ máy của mình. Nhưng cái quan trọng là làm như thế nào và hiệu quả ra sao thì phải nói Đảng ta rất yếu. Đảng ta đã dần đánh mất đi sự tín nhiệm của Nhân Dân. Đừng hỏi ý kiến của Dân nữa vì các ngài thừa biết Dân cần gì điều quan trọng là các ngài có thật sự vì Dân hay không? Nguyễn Nam, tp HCMTheo tôi, Đảng nên cởi trói cho xã hội nhanh hơn nữa; bên cạnh đó phải tích cực xây dựng ngay một thiết chế Nhà nước vững chắc, ngõ hầu khi chuyển đổi sang một chế độ dân chủ tự do sẽ không bị sốc hay xáo trộn, tránh làm đảo lộn đời sống xã hội. Kinh nghiệm trước đây, có quá nhiều đảng phái, có quá nhiều chiều hướng; nhưng nói thì nhiều, thực lực không bao nhiêu, làm thì không mấy, rốt cuộc lại bị lệ thuộc vào ngoại bang. Thử hỏi, điều ấy là hay, hay là dở? Chúng ta nên hành động và phát ngôn chín chắn, ngõ hầu góp được lời hay việc đẹp cho đất nước. Phái bảo thủ trong Đảng cộng sản hiện thời, cũng như phái cực đoan ở Hải ngoại suy cho cùng đều là giặc nội xâm cả, gây hại cho đất nước nhiều hơn là làm lợi. Mong rằng, kỳ Đại hội tới của Đảng cộng sản sẽ thực sự tạo ra những chuyển biến lớn, cơ bản, và tích cực cho xã hội; hài hòa các quan điểm, xu hướng xây dựng đất nước; mà tốt nhất là nên chấp nhận các xu hướng đối lập, cạng tranh lành mạnh và có khuôn khổ. Chúng ta hãy từ bỏ lối cạnh tranh tranh chính trị triệt hạ lẫn nhau. Đó là một nền chính trị kém văn minh, mà hiện nay chẳng còn mấy ai theo đuổi. Vu Nguyen, Anaheim, Hoa KỳViệt Nam luôn tuyên bố đang là (hoặc đang tiến dần đến) nền “kinh tế thị trường,” và yêu cầu các nước, đặc biệt là Mỹ, phải công nhận như thế để đựơc hưởng lợi khi giao dịch thương mại với các nước (vì các nước không thích làm ăn với các nền kinh tế độc quyền- vốn chỉ còn vài nước trên hành tinh này- trong đó có Việt Nam.) Tuy muộn màng, nhưng cũng đáng mừng vì, sau cùng cực chẳng đã, thì Đảng Công Sản Việt Nam cũng phải thừa nhận rằng bãi bỏ độc quyền, có sự cạnh tranh thì giá cả hàng hoá, dịch vụ sẽ xuống thấp hơn; ngưòi tiêu dùng được hưởng lợi nhiều hơn. Kinh tế quốc gia sẽ phát triển, phồn thịnh, tốt đẹp hơn. Thế còn nền “chính trị thi trường” thì sao? Tại sao “Đảng Ta” vẫn chưa nhận ra, vẫn còn giữ thế độc quyền, độc tôn. Cũng giống như kinh tế, nếu có cạnh tranh về chính trị, thì đời sống dân chúng sẽ thoải mái, tự do hơn. Chính quyền sẽ phục vụ dân hiệu quả; bớt cửa quyền, tham nhũng. Đảng nào điều hành đất nước dở tự nhiên sẽ bị loại bỏ vì dân chúng không bầu cho họ nữa. Cho nên mọi đảng sẽ phải cố gắng hết sức để phục vụ tốt cho Dân, cho Nước. Bây giờ thì ngược lại. “Đảng Ta” chả cần làm gì, thậm chí làm quá nhiều sai lầm, làm tụt hậu đất nước. Lâu lâu sửa sai lại thì lại gọi là “Đổi Mới” và bắt toàn dân phải nhớ ơn “Đảng Ta..” Kỳ cục quá! Nếu đúng “Đảng Ta” là ưu việt, là của toàn dân thì sợ gì đa đảng, sợ gì cạnh tranh. Hãy cho trưng cầu dân ý ngay đi. Thu Phong, Silver Spring, MỹSau Sáu mươi năm nhìn rõ những gì đảng CSVN làm, nhân dân VN không còn dám tin những gì đảng nói nữa. Lời kêu gọi của đảng để lấy ý dân lần này cũng chỉ là những cái bẫy để trù dập hay tiêu diệt những ai còn dám lên tiếng nói ra sự thật. Bằng chứng là ý kiến của Lê Chí Quang, Nguyễn Khắc Toàn, Nguyễn Vũ Bình, Phạm Hồng Sơn, Nam Hải… đều không được tôn trọng; ngược lại, những người này đã phải vào tù với những cái mũ to tướng của đảng như gián điệp, phản quốc. Tình trạng bi đát hiện tại của đất nước ta đã đến tai những ngài chóp bu của đảng. Các ngài cũng thừa hiểu là nếu không đổi mới thì sẽ mất tất cả. Nếu lời kêu gọi lần này là sự thật phản tỉnh của đảng thì chắc chắn cũng sẽ không đưa đến một kết quả nào vì đảng đã đánh mất niềm tin của nhân dân. Với đường lối công an trị, không cho dân nói hay dân viết ra mà lại kêu gọi ý dân là một điều mâu thuẫn, không thành thật. Với chủ trương đảng cử dân bầu hay độc đảng mà gọi là dân chủ thì ngôn ngữ không còn có ý nghĩa gì nữa. Một điều mà đảng cần phải biết là đảng không thể nào che mắt dân được. Lê Yêu Việt NamTôi hoàn toàn đồng ý với bạn Mai, Hoa Kỳ. Vấn đề là nhân dân Việt Nam có muốn chịu sự lãnh đạo của Đảng CS VN hay không? Vô DanhThế hóa ra từ trước tới nay đảng không nghe dân à? Chang, Hà NộiĐây là điều hết sức nhạy cảm, tôi không muốn và cũng không dám nói nhiều. Hôm trước, nghe TV thấy nói nhiều tới: "tôn trọng các ý kiến khác nhau" Tôi đã thấy mừng và trộm nghĩ: ồ, có vẻ như là bắt đầu có sự thay đổi! Nhưng hôm nay thấy Ban Việt Ngữ trích dẫn "đoạn nói về Việt Kiều" thì tôi lại bột phát thốt lên: "Ra là thế!...". Nếu để góp ý cho Đảng, tôi sẽ chẳng có gì to tát ngoài việc: Xin trong các giờ họp chi bộ định kì hàng tháng của Đảng người ta đừng nên tốn thời gian nhận xét hay bình luận một chiều về nhân cách hay gì gì đó sau lưng về những "quần chúng" khác không phải là thành viên của Đảng, mà hãy dành thời gian để nghĩ ra cách làm trong sạch hơn nhân cách hay lối làm việc của những thành viên của mình. Ý tưởng của Đảng rất là tốt đẹp, nhưng người ta có thực hiện được nó hay không lại là chuyện khác. Còn tôi, tôi chỉ nhìn nhận Đảng qua những đảng viên bằng xương bằng thịt xung quanh tôi. Nếu tất cả các thành viên đều tốt hơn tôi cả thì có lẽ đó là điều đáng mừng cho nước Việt Nam. Đầu xuân năm mới, tôi chân thành chúc cho đất nước tôi/ta an bình hơn, yên ả hơn, hòa hợp hơn. Tôi cũng mong muốn trên forum này sẽ có nhiều ý kiến thực sự positive hơn về đất nước của mình. Chúc tất cả mọi người khoẻ mạnh, may mắn, an tịnh. Một ý kiếnĐể Đảng hoạt động có hiệu quả thì phải có một tổng bí thư tài giỏi. Theo tôi Đảng nên đề cử cựu tổng thống Mỹ Bill Clintơn làm tổng bí thư. Cứ trả lương cao là ổng làm liền. Khi đó chắc chắn dưới sự lãnh đạo của ông Bill đời sống nhân dân sẽ được cải thiện, đất nước sẽ phát triển vì ông bill không có tham ô, lạm dụng quyền lực như mấy bố Việt nam. Mai, Hoa KỳLấy ý dân thì tốt nhất là trưng cầu dân ý về tính cách lãnh đạo của đảng CSVN truớc đã! Đâu phải 80 triệu dân Việt đều là đảng viên mà kêu gọi đóng góp ý kiến cho Đảng? MPhạm, TexasNói nhiều, viết nhiều rồi.....còn gì để nói. Tốt hơn hết Đảng CSVN nên giao quyền lại cho DÂN, vì DÂN là ý trời. DVM, Hà Nội Một bản báo cáo như mọi bản báo cáo mà Đảng Cộng Sản Việt Nam đã từng đọc trước đây. Có thêm bớt một số tình tiết nho nhỏ để ‘làm khác’ đi chứ thực tế vẫn là các mô típ tuần tự hàng mấy chục năm nay: Khẳng định sự đúng đắn của Đảng Cộng Sản Việt Nam thông qua các ‘thành tích’ phát triển mọi mặt của dân tộc trong thời kỳ giữa hai kỳ Đại hội; tiếp theo nêu sơ qua các mặt ‘yếu kém’ tồn tại của sự lãnh đạo của Đảng; tiếp đến là phương hướng, nhiệm vụ của Đảng ở nhiệm kỳ tiếp theo và cuối cùng là khẳng định Đảng Cộng Sản Việt Nam vẫn là lực lượng duy nhất có quyền lãnh đạo dân tộc Việt Nam và dĩ nhiên khẳng định hướng đi lên Chủ nghĩa Xã hội. Người viết bài này năm nào cũng có đọc qua các bản báo cáo chính trị của Đảng Cộng Sản Việt Nam và thở dài. Phần đầu bản Báo cáo có nói đến ‘thành tích’ rực rỡ thì người viết bài này có thể đưa ra các con số nói gần hết ‘thành tích’ mà Đảng Cộng Sản Việt Nam tổng kết: gần 8tỷ (USD) là nguồn thu từ dầu mỏ, gần 4tỷ là nguồn thu từ ngoại hối, gần 4tỷ là đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), gần 4 tỷ là đầu tư phát triển ODA, 2.5 tỷ từ thủy hải sản của nông dân và nghư nghiệp, cho đến than đá, khoáng sản dưới lòng đất, vân vân cho đến các ngành may mặc, dày da, xuất khẩu đồ gỗ, gạo, nông sản của các tầng lớp lao động Việt Nam ta thì phần nào còn lại là của Đảng Cộng Sản Việt Nam đây? Hay Đảng khẳng định nhờ sự lãnh đạo đúng đắn của mình mà dầu mỏ tự nhiên có, thanh đá tự sinh sôi, cây rừng mọc nhanh hơn chặt phá, lúa gao đạt năng ! suất 100tấn/ha, cá và tài nguyên biển là vô tận? Đã khi nào Đảng Cộng Sản Việt Nam tự so sánh mức độ phát triển của một nước khác có cùng điều kiện thiên nhiên ưu đãi và con người cũng như vị trí địa lý tương tự Việt Nam ta để khẳng định thành tích to lớn của mình chưa? Đảng còn khẳng định ‘nước ta phải nhìn nhận một thực tế là xuất phát điểm của nước ta là rất thấp. Nhưng thực tế là các nước xuất phát thấp và muộn thường có lợi thế tăng trưởng với nhịp độ cao chứ rất hiếm có nước nào đã phát triển (G7) lại có được tỷ lệ đó. Anh có 1 đồng mà phát triển 300% thì năm sau cũng chỉ có 3 đồng, trong khi người khác có 1000 đồng mà chỉ cần phát triển 10% thì họ đã có 1100 đồng, vậy thì mức tăng trưởng của Việt Nam hiện nay là ! áng để tự hào chưa? Vậy xuất phát điểm thấp! thì t ng trưởng chậm là có lý hay vô lý. Cũng cần nói thêm chút nữa về những sản phẩm THÔ của Việt Nam, nó bao gồm rất ít phần tri thức và giá trị gia tăng khác. Chỉ bấy nhiêu thôi, người viết bài này mong Đảng Cộng Sản Việt Nam hãy tự nhìn nhận vào đúng sự thật để đánh giá đúng hơn ‘thành tích’ đổi mới 20 năm quan của Việt Nam. Cả bài Báo cáo của Đảng, còn nhiều điều đáng bàn, nhưng bản thân tôi chỉ DÁM bàn một vế nhỏ của bản Báo cáo trên thôi. Nhớ Bác Hồ có nói “Hãy giứ gìn sự trong sạch của Đảng ta như giữ gìn con ngươi của mắt mình”. Nguyễn Danh, Reseda, Hoa KỳNhiều người tâm huyết trong nước như ông Võ Văn Kiệt, Lê Đăng Doanh, Phan Đình Diệu, Nguyễn Trung... đã đóng góp nhiều ý kiến quý giá mà Đảng CSVN có chịu tiếp thu đâu! Nay bày chuyện hỏi ý kiến dân chỉ là một chuyện "mị dân" nữa thôi. Dân VN mình đã được Đảng CS cho ăn bánh vẽ nhiều rồi. Chắc chắn chẳng ai buồn quan tâm đến lời kêu gọi này chi cho mệt, trừ một số người đang phấn đấu vô Đảng, hay là bị phát động viết góp ý theo phong trào. Nếu Đảng CS có đủ dũng cảm nghe lời nói thẳng, thì họ chỉ cần lên diễn đàn BBC tiếng Việt cũng học được khối điều. Tuấn Khoa, HoustonNgày 25-1-2006, tại Strasbourg, Pháp quốc, Quốc hội Âu Châu, với đa số áp đảo, 99 phiếu thuận, 42 phiếu chống, đã đưa ra nghị quyết số 1481, lên án chủ nghĩa cộng sản là tội ác chống nhân loại, và các chế độ toàn trị cộng sản đã vi phạm nhân quyền tập thể. Điều 2 của nghị quyết viết: "Những chế độ toàn trị cộng sản từng cai trị ở Trung và Đông Âu trong thế kỷ qua, và hiện vẫn còn cầm quyền ở vài nước trên thế giới, tất cả biểu thị chân tướng của sự vi phạm nhân quyền tập thể. Những vi phạm nầy khác nhau tùy theo nền văn hóa, quốc gia và giai đoạn lịch sử, bao gồm cả những cuộc ám sát và xử tử cá nhân hay tập thể, gây chết chóc trong các trại tập trung, cho chết đói, đày ải, tra tấn, nô lệ lao động, và những hình thức khác về khủng bố thể xác tập thể, ngược đãi vì chủng tộc hay tôn giáo, vi phạm các quyền tự do lương tâm, tư tưởng và phát biểu, tự do báo chí và cả không đa nguyên chính trị." Điều 9 của nghị quyết nhấn mạnh thêm một lần nữa: "Các chế độ toàn trị cộng sản vẫn còn hoạt động tại một số quốc gia trên thế giới và vẫn tiếp tục gây tội ác. Quan điểm về quyền lợi quốc gia không thể được dùng để ngăn chặn sự chỉ trích thích đáng đối với các chế độ toàn trị cộng sản hiện nay. Quốc Hội mạnh mẽ lên án tất cả các vi phạm nhân quyền của họ". ĐCSVN chắc chắn đã có bản nghị quyết này trong tay và nếu thật lòng muốn lắng nghe ý kiến của toàn dân thì hãy nên phổ biến cho toàn dân Việt đọc để nghiên cứu trước khi đưa ý kiến. Đức Khổng Phu Tử có nói: “một bức hình có giá trị bằng một ngàn chữ viết”. Đảng không cần quảng cáo hay tuyên truyền “chịu lắng nghe ý kiến toàn dân”, mà chỉ cần làm một vài hành động nho nhỏ như để tự do báo chí hay tự do vào internet thì sẽ có giá trị bằng một vạn lời nói. Lewi, Los Angeles,Nếu đảng muốn nghe ý kiến của mọi người dân thì đây là một ý kiến nhưng đảng phải thực sự lắng nghe. Đảng hãy để cho người dân Việt thành lập những đảng khác. Có như vậy mới có được sự cạnh tranh. Và lúc đó sẽ thấy đảng nào được sự tín nhiểmcua quần chúng hơn. |
Việc nhà lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam yêu cầu khẩn trương đưa vụ án Trịnh Xuân Thanh ra xét xử cho thấy ban lãnh đạo Việt Nam đã chấp nhận hy sinh đối ngoại để xử lý đối nội, một ý kiến nhà phân tích thời sự nói với BBC hôm thứ Bảy. | VN: Chấp nhận trả giá đối ngoại vì đối nội? | Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam ông Nguyễn Phú Trọng đang có những chỉ đạo 'quyết liệt' chống tham nhũng và làm sạch các tổ chức Đảng, theo truyền thông Việt Nam Hôm 25/11/2017, truyền thông chính thức từ Việt Nam đưa tin Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đã yêu cầu các cơ quan chức năng của Việt Nam 'tập trung' và 'khẩn trương' đưa vụ án này cùng vụ việc tại Tập đoàn dầu khi Việt Nam (PVN) liên quan Ngân hàng Đại dương (Ocean Bank) ra xét xử lần lượt trong năm 2017 và đầu quí một năm 2018. Cải cách 'tiếng Việt' thành 'tiếq Việt' và bình luận từ London Hội luận: ông Trịnh Xuân Thanh 'sắp ra tòa' và Tuần Tin Tức Chuyên đề: toàn cảnh vụ Trịnh Xuân Thanh Các mức án nặng trong vụ Ocean Bank Đảng CS 'cần kỷ luật thép' để không tan rã? "Tổng Bí thư yêu cầu các cơ quan chức năng phải tập trung, khẩn trương để đưa các vụ án, đặc biệt là vụ án Trịnh Xuân Thanh và vụ góp vốn 800 tỷ đồng của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN) vào Ngân hàng Thương mại cổ phần Đại dương (Oceanbank) ra xét xử lần lượt trong năm 2017 tháng 1/2018 và đầu tháng 2/2018 theo đúng quy định của pháp luật," báo Tiền Phong cho hay. "Theo đó, vụ án Trịnh Xuân Thanh gồm hai vụ có liên quan gồm: Thứ nhất là vụ Trịnh Xuân Thanh và đồng phạm phạm tội "Tham ô tài sản", "Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng" xảy ra tại Tổng Công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí (PVC). "Thứ hai là vụ án "Tham ô tài sản" xảy ra tại Công ty cổ phần Bất động sản Điện lực Dầu khí Việt Nam (PVP Land) liên quan đến Trịnh Xuân Thanh và một số đối tượng khác." Bình luận về động thái này, từ Sài Gòn, Tiến sỹ kinh tế Phạm Chí Dũng, Chủ tịch Hội nhà báo Độc lập Việt Nam, nói: "Với việc công khai công bố việc xử án Trịnh Xuân Thanh, nói theo một số đánh giá trước đây trong nội bộ, dường như ông Nguyễn Phú Trọng chấp nhận trả giá đối ngoại để giải quyết đối nội. "Và như vậy không biết mối quan hệ đối với nhà nước Đức của Việt Nam trong thời gian tới sẽ như thế nào? Bởi vì chúng ta biết cho tới nay, thứ nhất vào tháng 10/2017, Đức đã tạm thời đình chỉ đối tác chiến lược với Việt Nam, vào tháng 11, Đức hủy bỏ quyền miễn trừ cán bộ ngoại giao Việt Nam trong việc đi công tác ở Đức. "Có nghĩa là tất cả cán bộ ngoại giao Việt Nam đều phải xin visa nếu muốn đến Đức, thay vì trước đó không cần phải xin visa. Và cũng có một động thái là châu Âu trong tháng 11 đã rút thẻ vàng đối với hàng hải sản của Việt Nam xuất khẩu sang châu Âu và còn có thể còn các vụ việc khác nữa. "Tôi tự hỏi là với việc công bố vụ án Trịnh Xuân Thanh thì ông Nguyễn Phú Trọng đang suy nghĩ gì? Và ông có tiếp tục chấp nhận những hậu quả rất có thể xảy ra trong thời gian tới hay không? "Và theo những thông tin mà tôi biết được trong thời gian gần đây, thì cho tới nay Việt Nam hoàn toàn vẫn chưa có một động thái nào để thỏa mãn và đáp ứng những điều kiện, những yêu cầu và những đòi hỏi của phía Đức liên quan vụ Trịnh Xuân Thanh," ông Phạm Chí Dũng nói với Bàn tròn điểm tin tức cuối tuần của BBC Tiếng Việt. Chạy đua với Đức và châu Âu? Tổng bí thư ĐCSVN Nguyễn Phú Trọng vừa yêu cầu và chỉ đạo các cơ quan chức năng của Việt Nam 'tập trung' và 'khẩn trương' đưa vụ án Trịnh Xuân Thanh ra xét xử. Vụ Trầm Bê: Thêm 24 người bị khởi tố Từ Trịnh Xuân Thanh đến Trầm Bê, Hồ Thị Kim Thoa Từ Berlin, Cộng hòa Liên bang Đức, nhà báo Lê Trung Khoa, Chủ biên báo mạng ThờiBáo.de đưa ra bình luận với BBC: "Thực ra việc ông Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tuyên bố ngày hôm nay về việc phải đưa vụ án Trịnh Xuân Thanh ra xét xử vào năm 2018, tức là khoảng tháng 2, tôi thấy có lẽ đây là việc mà ông ấy đang cố chạy đua với phía Đức và châu Âu. "Phía Đức họ đang truy nã đối tượng, người chủ mưu để đưa vụ việc này ra ánh sáng và càng ngày phía Đức càng có những bằng chứng cụ thể và điều này đã ảnh hưởng rất lớn đến cộng đồng Việt Nam tại Đức cũng như các doanh nghiệp. "Ví dụ vừa rồi một số lịch làm việc của các thống đốc của các bang của Đức đã được định trước sẽ về Việt Nam để làm việc về kết nối đầu tư, về hỗ trợ hợp tác phát triển, nhưng tất cả đều bị đình chỉ lại. Tức là họ đã phải từ chối những lịch đó, bởi vì họ phải đợi những quyết định của chính phủ liên bang trong thời gian tới. "Điểm nữa là những hoạt động của cơ quan đại diện là Đại sứ quán Việt Nam hiện nay ở Đức là rất khó khăn và gần như là bị đóng băng đối với phía Đức vì gần như không một cơ quan nào ở Đức tiếp vị Đại sứ ở đây nữa. Bởi vì họ biết trong quá trình điều tra họ cũng phải tuân thủ pháp luật, tuân thủ cơ quan tổng công tố liên bang của Đức." Và ông Lê Trung Khoa nói thêm: "Hiện nay quả thực Việt Nam trong hoàn cảnh này đang gặp những khó khăn rất lớn về công tác đối ngoại với châu Âu và đặc biệt với Đức thông qua việc Viện công tố Liên bang Đức đã nói rằng đây là vụ bắt cóc và họ có đầy đủ bằng chứng, điều này sẽ dẫn đến những hậu quả rất nặng nề đối với kinh tế Việt Nam đặc biệt là hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đang rất mong đợi sau khi hiệp định TPP đã bị Mỹ rút ra. "Ông Nguyễn Phú Trọng trong phần nhiệm kỳ này đã cố gắng làm việc là đưa ông Trịnh Xuân Thanh ra xét xử, nhưng phía Đức vẫn luôn luôn yêu cầu và đòi hỏi là ông Trịnh Xuân Thanh phải được xét xử dưới một định chế pháp luật luật là nhà nước pháp quyền và có sự giám sát, tham dự của các phóng viên cũng như của quan sát quốc tế. Quan hệ Việt - Đức từng ở mức được cho là 'nồng ấm' trước khi xảy ra vụ việc tranh cãi liên quan ông Trịnh Xuân Thanh mà nhà nước Đức giữ quan điểm cho rằng đã xảy ra vụ 'bắt cóc' vi phạm nghiêm trọng chủ quyền CHLB Đức cũng như luật pháp Đức và EU. "Điều này thực ra là khó hơn việc trao trả ông Trịnh Xuân Thanh," vị khách mời Bàn tròn điểm tin cuối tuần từ Berlin phát biểu, trên quan điểm riêng. Vụ bắt ông Trầm Bê: Sẽ còn ai nữa? Ông Nguyễn Phú Trọng có chỉnh đốn nổi Đảng? Hôm 15/11, báo mạng VietnamNet từ Việt Nam cũng tường trình về động thái mới của nhà lãnh đạo đảng của Việt Nam, tờ báo viết: "Hôm nay, tại Hà Nội, Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng đã họp dưới sự chủ trì của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, Trưởng ban Chỉ đạo để thảo luận, cho ý kiến về tiến độ, kết quả đạt được và những khó khăn, vướng mắc trong điều tra, truy tố, xét xử một số vụ án, xác minh một số vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo." Về 'phương hướng sắp tới', tờ báo mạng này cho biết thêm một số chi tiết: "Thường trực Ban Chỉ đạo thống nhất kế hoạch để kết thúc điều tra, truy tố, xét xử 15 vụ án, 8 vụ việc tham nhũng, kinh tế nghiêm trọng, phức tạp, dư luận xã hội quan tâm trong năm 2017 và quý I/2018. "Trong đó yêu cầu các cơ quan chức năng phải tập trung, khẩn trương để đưa ra xét xử đúng quy định của pháp luật, các vụ án: Trịnh Xuân Thanh và đồng phạm phạm tội "Tham ô tài sản", "Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng" xảy ra tại Tổng công ty cổ phần Xây lắp dầu khí Việt Nam (PVC); vụ án "Tham ô tài sản" xảy ra tại Công ty cổ phần Bất động sản điện lực dầu khí Việt Nam (PVP Land) liên quan đến Trịnh Xuân Thanh và một số đối tượng khác; "Vụ án "Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng", "Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản" liên quan đến việc góp vốn 800 tỷ đồng của Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (PVN) vào Ngân hàng Thương mai cổ phần Đại dương (Oceanbank) (vụ án thuộc giai đoạn II vụ án Hà Văn Thắm và đồng phạm); vụ án Phạm Công Danh và đồng phạm phạm tội "Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng" xảy ra tại 4 Ngân hàng," vẫn theo tường thuật của tờ báo mạng từ Việt Nam. |
Khi tôi còn đi học, quảng cáo chống ma túy thường xuyên xuất hiện trên truyền hình. | Về thuyết 'Chúa là một loại ma túy' | Có vài phiên bản khác nhau nhưng nội dung chính thường là một quả trứng hiện ra trên màn ảnh cùng với giọng nói vang lên, "Đây là bộ não của bạn." Sau đó, quả trứng bị đập vỡ vào một cái chảo và giọng nói sẽ bảo, "Đây là bộ não của bạn khi có tác động của ma túy." Thế là tất cả chúng ta đều nhận thức được vấn đề: ma túy đã tác động lên não của bạn. Thuyết 'Chúa là một loại ma tuý' của Giáo hội Ngũ Tuần Tại Giáo hội Ngũ Tuần (Pentecostal Church) của tôi, ma túy lại được đề cập tới theo cách khác. Tôn giáo liệu có ngày diệt vong? Sức nóng Hỏa giáo thổi vào Phương Tây Lịch sử nhân loại dưới tán cây bồ đề Chúng tôi luôn được dạy rằng không cần đến ma túy, bởi vì Chúa đem đến cho chúng ta niềm hưng phấn. Giống như ma túy, Chúa có thể tác động tương tự - khiến ta rạo rực, phấn khích - nhưng bộ não của ta sau đó sẽ không bị xáo trộn. Chúa ban tặng cho chúng ta tất cả các "hiệu ứng tốt đẹp" của heroin mà không kèm theo tác dụng phụ tai hại. (Tất nhiên, khi xét mức độ bạo lực tôn giáo trong suốt chiều dài lịch sử thì không thể nói là có một số đức tin đối với Chúa không hề gây ra bất kỳ ảnh hưởng tai hại nào. Tôi sẽ nói thêm về điều này sau.) Tôi đã thôi đến nhà thờ thời thơ ấu của mình từ lâu, song vẫn thường cảm thấy xấu hổ về thuyết "Chúa là một loại ma túy" này. Nhưng càng nghĩ về tôn giáo như một hiện tượng mới nổi, tôi càng băn khoăn tự hỏi liệu có phải bằng những từ vựng Ngũ Tuần vụng về của họ, những người dẫn dắt trẻ của giáo phái này khi đó đã nhận ra một điều: Chúa đã tác động lên bộ não của chúng ta. "Đây là não của bạn. Đây là bộ não của bạn trong tay Chúa." Từ khi còn rất nhỏ, tâm trí của chúng ta có thể đã được ươm mầm sẵn cho đức tin tôn giáo Andrew Newberg, nhà thần kinh học chuyên nghiên cứu não bộ con người với những trải nghiệm tôn giáo, đã dành cả sự nghiệp để theo đuổi thế giới tâm linh của con người. Những chuyến đi làm con người bỗng dưng phát điên Quy tắc đơn giản để đoán trước tương lai Nghệ thuật giả điên để chạy tội "Nếu bạn chiêm ngưỡng Chúa đủ lâu," ông viết trong cuốn How God Changes Your Brain (Chúa Thay Đổi Não Bộ Của Bạn Như Thế Nào), "điều kỳ diệu sẽ xảy ra trong não." "Chức năng thần kinh bắt đầu thay đổi. Nhiều mạch thần kinh được kích hoạt, trong khi một số khác ngừng hoạt động." "Các nhánh thần kinh mới được hình thành, các mối nối thần kinh mới được tạo ra, và bộ não trở nên nhạy cảm hơn với những tầng tinh tế của trải nghiệm tôn giáo." "Nhận thức đổi thay, niềm tin bắt đầu thay đổi, và nếu Chúa có ý nghĩa với bạn, thì Chúa trở thành hiện thực dưới quan điểm thần kinh học." Tâm linh và nhu cầu tự tại ở con người Ngồi trong phòng làm việc của mình ở Pennsylvania, ông nói với tôi rằng trải nghiệm tôn giáo cần đáp ứng hai chức năng cơ bản của não bộ: tự duy trì sự sống ("Làm thế nào để sinh tồn với tư cách cá thể và tư cách loài?"), và tự vượt lên ("Làm thế nào để tiếp tục tiến bộ và thay đổi bản thân như mọi người?"). Newberg và nhóm của ông scan não những người tham gia các nghi lễ tôn giáo, chẳng hạn như cầu nguyện hoặc thiền. Ông nói rằng không phải là chỉ có một phần nào đó của não bộ đóng vai trò trong những trải nghiệm này - "Nếu có một phần não riêng cho thế giới tâm linh, thì đó chính là toàn bộ bộ não" - và ông chủ yếu tập trung vào hai phần: thùy đỉnh và thùy trán. Phần đầu tiên, thùy đỉnh, nằm ở phần trên phía sau của vỏ não, là khu vực xử lý thông tin cảm giác, giúp chúng ta cảm nhận được sự hiện hữu của chính chúng ta và giúp thiết lập mối quan hệ giữa bản thân với phần còn lại của thế giới, Newberg nói. Thật thú vị, ông phát hiện ra rằng thùy đỉnh rơi vào trạng thái tĩnh khi chúng ta thực hiện một số các nghi thức tôn giáo nhất định. Niềm tin tôn giáo là một trong số ít những thứ "tâm lý phổ quát chung ở con người", tồn tại trong mọi nền văn hóa "Khi bạn bắt đầu thực hành một số loại nghi lễ, dần dần vùng não đó dường như ngừng hoạt động," ông nói. "Bởi đây là vùng não mà khi ở trạng thái bình thường nó sẽ giúp ta nhận thức về bản thân, cho nên khi nó bắt đầu dần rơi vào trạng thái tĩnh thì bạn cảm thấy sự hiện hữu của bản thân bắt đầu nhạt nhoà dần." "Ranh giới giữa cái tôi bên trong với những thứ bên ngoài - như là một người khác, một nhóm người khác, Chúa, vũ trụ, hoặc bất cứ điều gì bạn cảm thấy có liên kết - bắt đầu tan biến. Rồi bạn cảm thấy hòa làm một với vạn vật." Phần thứ hai của bộ não liên quan nhiều đến trải nghiệm tôn giáo là thùy trán, nơi thường giúp chúng ta tập trung chú ý và tập trung tâm trí vào các thứ chúng ta làm, Newberg nói. "Khi vùng đó ngừng hoạt động, về mặt lý thuyết thì nó giống như là chúng ta không còn suy nghĩ về hành động có chủ đích nữa. Cụ thể là chúng ta không làm gì để khiến cho một điều gì đó xảy ra, thế nhưng điều đó vì lý do nào khác vẫn xảy ra với chúng ta." Newberg cho rằng tất cả các kết quả scan não mà ông thu thập được giúp lý giải cho câu hỏi tại sao bộ não lại được thiết kế để sẵn sàng đáp ứng các nghi lễ tâm linh. "Nếu là người duy tâm hay có niềm tin tôn giáo, bạn sẽ thấy điều đó hoàn toàn là đương nhiên," ông nói. Nhưng ngay cả khi không đề cập đến Chúa, chúng ta vẫn phải tự hỏi tại sao bộ não phát triển theo hướng không chỉ đáp ứng mà còn có vẻ ưu ái thúc đẩy các loại trải nghiệm mà Newberg nghiên cứu. Chúng dường như là một phần không thể thiếu trong sự sống của loài người. Mối liên hệ giữa tôn giáo và tâm lý con người "Ta có thể lý giải được niềm tin và hành vi tôn giáo thông qua cách mà tâm trí của loài người vận hành," nhà nhân loại học người Pháp Pascal Boyer viết trong cuốn Religion Explained (Lý Giải Về Tôn Giáo). Ông nói rằng ông thực sự đề cập tới toàn bộ các niềm tin và hành vi tôn giáo, bởi "các thuộc tính của tâm trí con người được tìm thấy trong tất cả những ai có não bộ bình thường". Hãy xem xét một số thuộc tính này, bắt đầu với một thứ gọi là Cơ Chế Nhận Biết Yếu Tố Siêu Nhạy Cảm (Hypersensitive Agency Detection Device - HADD). Giả sử đang đứng giữa thảo nguyên Bắc Mỹ thì bạn nghe thấy tiếng bụi cây xào xạc. Bạn nghĩ sao? "À, chỉ là gió thổi thôi. Mình cứ đứng nguyên tại chỗ là ổn." Hoặc, "Trời, có thú dữ, phải chạy ngay!" Theo quan điểm tiến hóa thì tình huống thứ hai sẽ là hợp lý. Nếu bạn cảnh giác, chạy trốn và rốt cuộc tiếng xào xạc chẳng qua chỉ là tiếng gió thổi thì bạn thực sự cũng chả mất gì. Nhưng nếu bạn quyết định phớt lờ âm thanh báo động và một con mãnh thú sắp vồ lấy bạn, thì bạn tất sẽ bị ăn thịt. Những lời cầu nguyện và nghi thức tôn giáo thường gợi lên những phản ứng cảm xúc sâu sắc Nhà khoa học nhận thức Justin Barrett đã theo đuổi sự nghiệp nghiên cứu cấu trúc nhận thức, thấy nó gần như phù hợp một cách tự nhiên với niềm tin tôn giáo. Một trong những năng lực nhận thức mà Barrett quan tâm là HADD. Ông viết trong cuốn sách The Believing Primate (Loài Linh Trưởng Có Đức Tin) rằng đó chính là thuộc tính khiến chúng ta gán mác siêu nhiên cho các vật thể và tiếng ồn mà chúng ta bắt gặp nhưng không lý giải được đó là gì. Đó là lý do khiến tất thảy chúng ta đều nín thở khi nghe thấy tiếng sàn nhà cọt kẹt ở phòng bên cạnh, căn phòng mà chúng ta tin là bỏ trống, không có ai ở. Barrett nói rằng cơ chế phát hiện này khiến chúng ta gán mác siêu nhiên cho các sự kiện không có nguyên nhân vật lý rõ ràng (ví dụ, tôi thấy hết đau đầu sau khi cầu nguyện) và các họa tiết khó hiểu mà ta không thể giải thích một cách đơn giản vì sao chúng lại xuất hiện (phải có ai đó làm nên cái họa tiết vòng tròn bí ẩn này chứ). Điều này đặc biệt đúng trong trường hợp khi có yếu tố khẩn cấp. "Một người đi săn để kiếm sống sẽ cảm nhận HADD rõ nét hơn một người đi săn chỉ để tiêu khiển," Barrett viết. Brandon Ambrosino viết bài cho New York Times, Boston Globe, The Atlantic, Politico, Economist và các báo khác. Ông sống tại Delaware. Đây là phần một của loạt bài đặc biệt, tìm hiểu về nhu cầu bản năng về tâm linh và tôn giáo ở con người. Mời quý vị đón xem các phần tiếp theo trong những ngày tới. Phần 1: Về thuyết 'Chúa là một loại ma túy' Phần 2: Niềm tin và đức tin tôn giáo của con người Phần 3: Nghi thức tôn giáo thuở sơ khai và thách thức Thời Trục Xem thêm bài viết của cùng tác giả: Tôn giáo đã tiến hoá như thế nào, và vì sao Tôn giáo và nhu cầu sống thành nhóm ở loài người Nghi lễ và tôn giáo thuở sơ khai Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future. |
Ít nhất trong tám năm qua, việc chống tham nhũng ở Việt Nam vẫn hầu như chưa giải quyết được gì nhiều, theo bình luận của kinh tế gia Bùi Kiến Thành từ Việt Nam. | Rồng Việt Nam đang bị ‘tham nhũng đè cổ’ | Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng Một chuyên gia kinh tế, tài chính, đồng thời là người từng cung cấp lời khuyên tư vấn cho chính phủ Việt Nam thời kỳ tiền đổi mới, nói với BBC ông tin rằng đảng và nhà nước vẫn chưa làm được gì nhiều trong vấn đề chống tham nhũng. Ý kiến này còn nói rằng nếu không giải quyết được tham nhũng của chế độ thì các tổn phí do tham nhũng gây ra sẽ 'đè cổ' khiến Con Rồng Việt Nam không thể nào cất cánh 'bay lên'. Ông Nguyễn Phú Trọng: 'Thống nhất quan điểm xử lý về 'Nhật Cường, Sagri, Sabeco' Khám xét các cán bộ gần cận Chủ tịch Hà Nội Khởi tố Phó chủ tịch Trần Vĩnh Tuyến, TP.HCM náo động Trao đổi với BBC News Tiếng Việt từ Hội An hôm 23/7/2020 trong một chương trình hội luận vào thứ Năm, ông Bùi Kiến Thành nói: "Vấn đề hệ trọng của Việt Nam hiện nay là gì là vấn đề tham nhũng, ăn cắp ở trong các cơ quan của nhà nước. "Nếu không giải quyết được thì nó ảnh hưởng đến sự tồn vong của chế độ và tồn vong của đảng Cộng sản, đấy là Nghị quyết Trung ương IV (khóa 8) đã đề ra mà chúng ta đã giải quyết được đâu… Từ 2012 đến bây giờ, chúng ta đã làm được những gì để giải quyết vấn đề này? "Hiện bây giờ đảng Cộng sản do Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đưa ra những giải pháp làm cái lò này, lò kia, nhưng mà nó có giải quyết được vấn đề gì đâu? Nó vẫn chưa đốt được bao nhiêu sự tham nhũng của chế độ…" Tham nhũng 'ảnh hưởng đến tiền đồ của tổ quốc' Rồng bị đè cổ thế nào? Liên hệ vấn đề này với lĩnh vực đầu tư công, kinh tế gia Bùi Kiến Thành nói tiếp: "Đây không phải là vấn đề riêng của đầu tư công, mà đầu tư công cho ta thấy ảnh hưởng của vấn đề tham nhũng trong chế độ đưa đến những kết quả kinh tế như thế nào. "Vì vậy cho nên ngoài vấn đề đầu tư công ra, thì kinh tế Việt Nam bị bao nhiêu là ảnh hưởng, theo báo chí Việt Nam, theo Ngân hàng Thế giới (World Bank), những chi phí không chính thức của Việt Nam trong hoạt động kinh tế chiếm từ 5%-10% của giá thành sản phẩm. "Thì làm sao mà có thể cạnh tranh với thế giới, trong khi chúng ta bị 5-10% phí không chính thức đè cổ lên con rồng Việt Nam, thì làm sao mà nó bay được lên nổi. "Vì vậy vấn đề đó là vấn đề then chốt của Việt Nam để phát triển kinh tế, phải nhất quyết, quyết liệt giải quyết vấn đề tham nhũng từ trên xuống dưới, từ các cấp ngành trung ương cho tới làng xã đều phải lo mà giải quyết. "Hiện nay từ các xã tới trung ương, nhân dân phản đối vấn đề cán bộ của đảng và nhà nước áp bức nhân dân trong vấn đề chống tham nhũng, chúng ta không thể nào để tồn tại vấn đề như thế được. "Đây là phận sự của nhà nước phải lo giải quyết, đấy là những vấn đề nó nằm ở trong cái lõi nhân, nó không phải là vấn đề mà chúng ta coi là đơn giản đâu," ông Bùi Kiến Thành nói với cuộc hội luận trực tuyến hôm thứ Năm trên kênh Facebook của BBC News Tiếng Việt. Một số ủy viên Bộ Chính trị hiện thời: Trần Quốc Vượng, Nguyễn Xuân Phúc, Phạm Minh Chính Đưa dân vào giám sát? Bình luận về vấn đề này cũng tại thảo luận trên, nhà phân tích chính sách công từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Phạm Quý Thọ nói: "Nói chung, chống tham nhũng thì là đúng rồi, nhưng mà đằng sau nó phải có một cải cách triệt để và có những cái theo tôi là phải đưa nhân dân vào không chỉ giám sát mà phải có tiếng nói một cách có trọng lượng, thì nó mới giám sát được quyền lực. "Không chỉ giám sát quyền lực theo cách tự mình giám sát, như đảng Cộng sản nói, gần đây chúng ta thấy rằng Thanh tra Chính phủ thấy cần đưa ra một nghị định hay một văn bản có tính chất quy phạm pháp luật về giám sát tài sản của cán bộ. "Tuy nhiên rất là lâu, từ 2019 cho đến bây giờ vẫn chưa ra được văn bản đó, một Vụ trưởng của cơ quan này đưa ra giải thích rằng sự chậm chễ này là do phải 'xin ý kiến Đảng' rất nhiều lần, vì các cơ quan Đảng, rồi của Chính phủ rất khác nhau về quản lý cán bộ. "Người thì thuộc diện đảng quản lý, người thì thuộc chính phủ v.v…, rất nhiều cơ quan chồng chéo khác nhau, xin ý kiến rất nhiều lần mà không được và cuối cùng người ta có một phương án trung gian, tức là một văn bản phối hợp giữa các cơ quan với nhau, một bản quy ước, hay là cam kết để thỏa thuận với nhau rằng khi có tham nhũng thì các cơ quan này phải làm gì, như thế nào để cho việc chống tham nhũng, giám sát tài sản làm được. "Còn nếu không giám sát được tài sản, thì việc nói là chống tham nhũng thì cũng bằng thừa, tức là không thể chống được tham nhũng mà người dân thì người ta lại nhìn thấy rất là rõ. "Bởi vì tại sao ông này lúc chưa khi làm lãnh đạo thì ông nghèo thế, hoặc là bình thường thôi, thế mà tự nhiên ông làm lãnh đạo một cái thì là đủ mọi thứ có thể có từ biệt thự v.v… và những vụ kỷ luật thì cũng chưa thực sự làm thuyết phục người dân. "Thí dụ như vụ ở Yên Bái chẳng hạn, một ông Giám đốc Sở Tài nguyên& Môi trường có một biệt thự rất lộng lẫy như thế mà được giải thích rằng đi buôn chổi đót, rồi đi làm cái này, cái kia, thì tôi nghĩ rằng chẳng người dân nào người ta ý kiến đó cho rằng là thuyết phục cả. "Thế thì điều đó rất là quan trọng, tôi nghĩ rằng ở đây phải cải cách thể chế, thứ nhất phải rất rõ ràng là giữa đảng và chính phủ và những cơ quan chính phủ là phải thống nhất với nhau trong giải quyết vấn đề này. "Thứ hai nữa là nhân dân phải là một trong những đối trọng rất là cần thiết, không chỉ giám sát mà còn có những ý kiến phản biện và nhà nước, đảng phải có những cơ chế để tiếp thu ý kiến của người dân một cách hết sức là chân tình, xây dựng, thì may ra mới có thể hạn chế được tham nhũng, chứ tôi chưa nói rằng là có thể triệt tiêu được tham nhũng ở đất nước này trong quá trình chuyển đổi kinh tế sang thị trường," nguyên Chủ nhiệm Khoa Chính sách công, Học viện Chính sách và Phát triển, Bộ Kế hoạch & Đầu tư nói với BBC. Một đầm sen ở Hà Nội Đánh thuế tham nhũng là sao? Bình luận thêm về vấn đề này, để giải quyết hiệu quả, bản chất và cụ thể việc chống tham nhũng được cho là lâu này vẫn 'lòng vòng, không đi đến đâu', kinh tế gia Bùi Kiến Thành nêu ý kiến: "Chúng ta phải xem những nước tiên tiến người ta giải quyết vấn đề tham nhũng như thế nào. Ví dụ như bên Pháp, tất cả các công chức mỗi năm đều khai lợi tức của mình trong năm. "Những lợi tức nào đều có nguồn gốc mà anh nộp thuế thì không có vấn đề, nhưng mà nếu lợi tức nào mà không có nguồn gốc, thì anh phải chứng minh nguồn gốc, anh không chứng minh được nguồn gốc, nhà nước có quyền phạt anh và tịch thu tất cả những nguồn lợi tức mà không chứng minh được nguồn gốc. "Chẳng những phạt anh mà thôi, mà còn đưa ra hình sự, phàm anh chứng minh được những việc làm của anh là hợp pháp, còn không nếu mà không hợp pháp thì xử lý hình sự anh luôn, thì nó mới rõ ràng. "Chứ còn như những gì đưa ra Quốc hội Việt Nam, những tài sản nào không chứng minh được, những nguồn tư lợi nào không chứng minh được, thì đánh thuế. Đánh thuế như thế là cái gì? "Đánh thuế trên tham nhũng là sao? Những tư lợi đánh cắp, tham nhũng của người ta thì làm sao gọi là đánh thuế được? "Cho nên vấn đề đó, chính sách chưa có rõ ràng và nhà nước chưa có quyết liệt để giải quyết tham nhũng nói riêng…, từ trên xuống dưới… anh vẫn chưa có quyết tâm, quyết liệt để làm việc này. "Đây là một việc mà Đại hội tới đây phải giải quyết sao cho quyết liệt, chứ không thể nào để như thế này cứ tiếp diễn được, mà giải pháp có chứ không phải là không có. Anh phải cố gắng nghiên cứu để áp dụng. "Chứ còn cứ nể nang với nhau, rồi đưa ra những giải pháp cảnh cáo, rồi này nọ kia khác, nhưng chưa đi đến đâu, anh phải giải quyết thẳng thắn cả đảng viên, cũng như với nhân dân, mọi sự phải bình đẳng luật pháp, cái gì mà tham nhũng thì phải rõ ràng giải quyết theo luật tham nhũng, là phải tịch thu và nếu anh làm những việc đó bất hợp pháp, thì phải áp dụng hình sự cho rõ ràng. "Còn như bây giờ thì không ai sợ cả, có ai sợ đâu? Anh vẫn là làm bí thư này, em vẫn là làm chức kia, vẫn tham nhũng, chẳng ai động đến anh cả, vậy ai còn sợ nữa? "Gần đây nhiều việc rất nghiêm trọng có ảnh hưởng đến tiền đồ của Tổ quốc, của quốc gia, chứ không phải là vấn đề đơn giản đâu, nên phải khuyến cáo việc đó là phải cực kíp, quyết liệt quan tâm vấn đề này," ông Bùi Kiến Thành nhấn mạnh. Mời quý vị bấm vào đường dẫn này để theo dõi thảo luận của BBC News Tiếng Việt có nội dung liên quan chủ đề trên. |
Trên khắp Đông Nam Á, tại các thành phố cảng và các trung tâm thương mại, sự ảnh hưởng của đồng tiền Trung Quốc ngày càng trở nên rõ nét. | Sri Lanka: Viên ngọc sắp vào tay Trung Quốc | Công nhân Trung Quốc xây tuyến xe lửa Matara-Kataragama ở phía Nam Sri Lanka. Ảnh của Tân Hoa Xã chụp hồi tháng 1/2018 Một khi sáng kiến "Một vành đai, một con đường" khổng lồ của Trung Quốc rót đầu tư vào các dự án, mạng lưới giao thông và thương mại cho hàng hóa nước này sẽ được nâng cao. Trung Quốc phô trương hải quân TBT Trọng thăm Trung Quốc ngày 12-15/1 Lotte của Hàn Quốc đành rút khỏi Trung Quốc Zimbabwe 'luôn là bạn của Trung Quốc' Các dự án này tập trung đặc biệt vào Ấn Độ Dương, nơi mà Bắc Kinh tiếp cận bằng cách mua cổ phần kiểm soát tại các cảng dọc theo các tuyến vận chuyển tốt nhất. Chiến lược này được gọi là "Chuỗi ngọc trai". Một trong những viên ngọc trai đó là Sri Lanka, nơi mà gần đây Tim Luard đã trở lại và ghi nhận những biến đổi tại đây: Sau gần 50 năm trở lại Sri Lanka, tôi thở phào nhẹ nhõm khi thấy các đoàn tàu vẫn chạy dọc theo bờ biển của Colombo. Bây giờ hành khách có thể ngồi thoải mái ở các toa, chứ không phải ngồi ở trên nóc tàu như trước kia nữa. Những chiếc áo sơ mi trắng và những chiếc sarong như được cuộn mình trong gió ấm. Tôi bị đánh thức bởi tiếng nhạc phát ra từ xe bán bánh mì, ở đây gọi là nhạc "paan". Bữa ăn sáng bao gồm một bát sữa bò với đường thô (jaggery), ít chuối xanh, đu đủ và bưởi. Trên đường, một cặp vợ chồng đi xe máy chở hai con nhỏ chạy băng băng qua một loạt xe tuk-tuk, và chỉ có mỗi người bố đội mũ bảo hiểm. Tôi đến thăm Bảo tàng Quốc gia để tìm hiểu thêm về văn hóa Sinhalese hai nghìn năm tuổi của hòn đảo xinh đẹp này - một nền văn hóa hấp thụ những tinh hoa nối tiếp từ các nước Ả Rập, Tamil, Malay, Bồ Đào Nha, Hà Lan và Vương quốc Anh. Bảo tàng nằm trong một toà nhà màu trắng trang nhã, dưới những tán cây bồ đề hùng vĩ. Bên trong bảo tàng khá thoáng mát và tối. Tượng phật và các bức tranh đá cổ được trưng bày ở phía trước. Đập ngay vào mắt tôi là một căn phòng với ánh sáng rực rỡ. Đây là phòng triển lãm đặc biệt về "Con đường tơ lụa trên biển" do Bắc Kinh tài trợ. Trung Quốc nay đề cao các chuyến viễn du của Trịnh Hòa thời nhà Minh để thúc đẩy dự án 'Con đường Tơ lụa trên biển' trong thế kỷ 21. Triển lãm về đoàn thuyền của Đô đốc Trịnh Hòa ở Malaysia. Những chuyến đi của Trịnh Hòa đưa người Trung Hoa sang Ấn Độ Dương bằng đường biển Triển lãm tái hiện lại con thuyền mà đô đốc Trịnh Hòa thời nhà Minh của Trung Quốc đã dùng để đến thăm Sri Lanka vào thế kỷ 15 và trưng bày đồ gốm sứ có niên đại lâu đời. Có mấy cô gái Trung Quốc đứng chụm lại chụp ảnh selfie trong căn phòng rồi cười khúc khích. Sau vài ngày ở Colombo tôi nhận ra rằng những suy nghĩ của tôi về ảnh hưởng của nước ngoài đối với văn hoá Sri Lanka nay đã lỗi thời. Hầu hết các du khách đến đây là người Trung Quốc. Tôi còn nhìn thấy một số công nhân tay cầm bát đũa đứng bên cạnh một người phụ nữ bán hàng rong bên đường. Ở đây còn có sân vận động Tổ chim, tháp Hoa sen, các quán bar karaoke, khách sạn và khu căn hộ chung cư. Tất cả đều là của người Trung Quốc. Galle Face Green là địa điểm lịch sử nổi bật của Colombo. Các gia đình và các cặp đôi đang hẹn hò thường đến đây để thả diều hay đi bộ dọc theo bờ sông. Phía bên này là khách sạn Galle Face nổi tiếng, nơi mà Công tước xứ Ellington và Công tước xứ Cambridge đã từng ở khi đến thăm Sri Lanka. Ở đây, bạn có thể dễ dàng nhìn thấy các chú sóc chạy nhảy quanh các ghế sofa khi đang nhâm nhi ly cocktail lúc chiều tà. Phía bên kia, ngay trên biển, là các cần cẩu và tàu hút bùn phun cát. Đô thị tô giới của Trung Quốc? Dường như Thành phố tài chính quốc tế Colombo đã bắt đầu được hình thành trên chính vùng đất hoang sơ rộng lớn này. Công trường xây dựng khổng lồ này được bao quanh bởi các bảng quảng cáo, tương tự như những gì tôi đã nhìn thấy ở Trung Quốc, cùng với những khẩu hiệu thúc đẩy người dân tiến đến tương lai huy hoàng. Cảng Colombo do Trung Quốc xây dựng ở Sri Lanka Ví dụ như: "Xây dựng một thành phố đẳng cấp thế giới cho Nam Á", "15 tỷ đô đầu tư" hay "83.000 việc làm". Phụ trách tài chính và xây dựng của dự án là công ty con của một doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc. Doanh nghiệp này đã bị Ngân hàng Thế giới niêm yết sau khi có các cáo buộc tham nhũng. Doanh nghiệp được thuê đất 99 năm, giống như cách người Anh từng dùng để chiếm hữu ở Hong Kong vậy. Sau đó, một khu tự trị mới trong thành phố sẽ được thành lập với hệ thống tài chính và tư pháp riêng, giống như các khu vực ngoài lãnh thổ mà các nước phương Tây từng có ở Thượng Hải và các cảng biển khác của Trung Quốc. Sri Lanka đã rơi vào bẫy nợ và để thoát ra khỏi cái bẫy này, họ buộc phải bán đi tài sản của mình. Là một phần của đặc khu kinh tế ở phía Nam, làng chài Hambantota vốn yên bình nay đã trở thành một bến cảng container sầm uất. Đường Tơ lụa, gián điệp trứng tằm và Trịnh Hòa Ấn Độ - TQ giành ảnh hưởng ở Ấn Độ Dương Sri Lanka cho TQ kiểm soát cảng biển quan trọng Đặc khu kinh tế: 'Chỉ chỉnh thời gian thuê đất, chưa đủ' Tôi đến khu vực này cùng với một người bạn Sri Lanka sau chuyến đi dài băng qua những bãi biển và đầm có mọc cây dừa nước. Trên đường đi chúng tôi đã rất thích thú khi nhìn thấy cả voi, khỉ, rùa và thằn lằn. Tuy nhiên, con đường xinh đẹp này không kéo dài mãi mà sau đó là đoạn nối là đường cao tốc bốn làn nhàm chán. Hàng trăm nhà hoạt động và các nhà sư Phật giáo phản đối các đầu tư của Trung Quốc tại Hambantota hồi đầu năm 2017 Nó dẫn chúng tôi đến một trung tâm hội nghị và một sân bay quốc tế mới. Một người phụ nữ mặc sari cho chúng tôi biết sau nhiều năm mở cửa thì sân bay này mỗi tuần vẫn chỉ có một chuyến. Cô ấy không phản đối dự án này nhưng dường như người dân địa phương không được hưởng lợi gì cả. Khi chúng tôi đến sân bay, một bảo vệ tiến đến và nói: "Hai người không được qua đây. Sân bay này đã được bán cho Trung Quốc rồi." Bạn tôi nói rằng cô ấy cũng từng bị từ chối như vậy khi đến một nhà hàng Trung Quốc ở Colombo với lý do "nhà hàng không phục vụ khách địa phương." Bên cạnh những lo ngại về vấn đề môi trường và những vấn đề khác, hai thoả thuận cảng biển lớn cũng đặt ra câu hỏi nghiêm túc về tính chủ quyền. Vị trí chiến lược của Sri Lanka trên các tuyến thương mại Đông Tây đã làm cho nó trở thành mắc xích quan trọng trong mạng lưới cảng biển - một phần trong sáng kiến "Một vành đai, một con đường" cũng như kế hoạch vươn ra toàn cầu đầy tham vọng của Trung Quốc. Trong khi đó, Delhi lo ngại rằng, hòn đảo được gọi là "giọt nước mắt" ngay ngoài khơi Ấn Độ này có thể sẽ trở thành một căn cứ quân sự thù địch trong tương lai. Một số người Sri Lanka gọi Trung Quốc là thực dân và so sánh họ với người Âu trong quá khứ. Một người đàn ông cho biết đây là 'cuộc xâm lăng khôn khéo' và trong 50 năm nữa có khi đây sẽ là đất nước của người Trung Quốc. Tim Luard là phóng viên kỳ cựu của BBC World Service, từng sống ở Hong Kong và Trung Quốc. Bài phóng sự'Sri Lanka: Expanding Chinese influence is palpable - locals even barred from some places' của ông đã phát trên kênh BBC Radio 4 ở Anh trong tháng 5/2018. |
Tôi là một thanh niên đang sống và làm việc trong nước. Theo dõi cuộc tranh luận giữa Nguyễn Tiến Trung và Lê Hoàn xung quanh vấn đề dân chủ cho Việt Nam trên BBC tôi cảm thấy rất thú vị. | Cơ chế cạnh tranh | Bạn bè tôi trong nước cũng rất quan tâm theo dõi cuộc tranh luận này, bởi vì nó giúp các bạn trẻ hiểu rõ hơn về những vấn đề chính trị mà thanh niên Việt Nam vì nhiều lý do lâu nay ít quan tâm suy nghĩ. Tôi rất hoan nghênh cuộc tranh luận giữa hai bạn và cũng xin được góp thêm một tiếng nói vào cuộc tranh luận này xung quanh vấn đề: cơ chế cạnh tranh trong kinh tế và chính trị giúp ích gì cho sự phát triển của đất nước. Trong kinh tế Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa sang nền kinh tế thị trường, hoạt động chủ yếu dựa vào những quy luật của thị trường trong đó kinh tế tư nhân chiếm một tỉ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế và giữ vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế. Trong nền kinh tế đó, nhà nước chỉ giữ vai trò điều tiết bằng các chính sách kinh tế vĩ mô chứ không phải can thiệp bằng những mệnh lệnh hành chính. Tư nhân hóa, ở Việt Nam còn gọi là cổ phần hóa, là một giai đoạn quan trọng trong quá trình này, đó cũng là giai đoạn mà Liên Xô cũ và các nước Đông Âu đã trải qua trong quá trình chuyển đổi từ hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa sang hệ thống tư bản chủ nghĩa. Đó cũng là giai đoạn mà Việt Nam bắt buộc phải trải qua để hội nhập hoàn toàn vào sân chơi chung của kinh tế thế giới. Bản chất của tư nhân hóa là việc chuyển đổi sở hữu công sang sở hữu tư, bán tài sản nhà nước cho tư nhân. Tư nhân hóa đúng cách sẽ giúp nhà nước thu được tiền để bổ sung vào ngân sách đang trong tình trạng thiếu hụt, các công ty nhà nước chuyển đổi thành công ty cổ phần hóa và quan trọng nhất là làm cho nền kinh tế trở nên cạnh tranh hơn, không còn xảy ra tình trạng độc quyền như trước. Với cơ chế cạnh tranh, các công ty được cổ phần hóa sẽ hoạt động tốt và hiệu quả hơn, đóng góp rất nhiều vào quá trình phát triển kinh tế. Liệu pháp tư nhân hóa mà Việt Nam đang sử dụng mặc dù theo các chuyên gia kinh tế diễn ra khá chậm chạp nhưng vẫn chứng tỏ rằng chính phủ Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản khẳng định đi theo con đường phát triển nền kinh tế thị trường. Như vậy, cụm từ “định hướng xã hội chủ nghĩa” mà các văn kiện Đảng hay dùng nhằm chỉ đến yếu tố chính trị đó là Đảng Cộng sản vẫn giữ vai trò lãnh đạo toàn diện, nói cách khác đó là Đảng Cộng sản không muốn chia sẻ quyền lực cho các đảng phái khác hơn là nói về yếu tố kinh tế trong đó thành phần kinh tế nhà nước chiếm một tỉ trọng áp đảo. “Định hướng xã hội chủ nghĩa” có tốt cho sự phát triển của đất nước hay không? Đó là một vấn đề cần được thảo luận một cách nghiêm túc. Ở đây người viết chỉ muốn đưa ra một ví dụ rất nhỏ trong kinh tế đó là dịch vụ di động. Khi vừa mới ra đời, dịch vụ di động của Việt Nam chỉ do hai công ty Mobifone và Vinafone, cùng thuộc một đơn vị chủ quản là Tổng công ty Bưu chính - Viễn thông Việt Nam quản lý. Do đó hai công ty này thiếu tính cạnh tranh từ đó dẫn đến một dạng độc quyền trong kinh doanh. Hậu quả là những người sử dụng dịch vụ di động thời kỳ đầu luôn phải chịu thiệt thòi khi gọi một giây nhưng phải tính tiền tới một phút, cước phí hòa mạng rất cao, chất lượng dịch vụ thấp, thường xuyên bị nghẽn mạng… Thế nhưng kể từ khi xuất hiện một công ty tư nhân mang tính cạnh tranh cao là S-fone đe dọa sự thống trị trong lĩnh vực dịch vụ di động của hai công ty trên thì tình hình trở nên khác hẳn. Những chương trình quảng cáo, khuyến mãi, phục vụ khách hàng chu đáo liên tục được tung ra nhằm mục đích lôi kéo và giữ chân khách hàng. Và cho đến nay, dịch vụ di động đã trở nên hoàn thiện hơn, khách hàng ít phàn nàn hơn trước rất nhiều. Điều đó cho thấy trong nền kinh tế, sự cạnh tranh luôn là một động lực giúp cho các công ty luôn tự mình thay đổi để tồn tại và phát triển. Thiếu đi sự cạnh tranh, động lực phát triển sẽ biến mất và các công ty sẽ trở nên sống lây lất, vất vưởng. Cạnh tranh là một yếu tố cần thiết để phát triển một nền kinh tế thị trường. Vậy yếu tố cạnh tranh có vai trò gì trong lĩnh vực chính trị? Trong chính trị Bây giờ chúng ta hãy tưởng tượng rằng Nhật Bản là một quốc gia do một Đảng LPD lãnh đạo một cách thống nhất và toàn diện, điều gì sẽ xảy ra? Chắc chắn là Nhật Bản sẽ không xảy ra những bất ổn về chính trị như trong thời gian vừa qua. Những vụ bê bối trong vấn đề làm ăn của các bộ trưởng Nông nghiệp sẽ được giữ kín, nếu có bị báo chí phanh phui thì với sự nắm giữ quyền lực của mình Đảng LPD sẽ tiếp tục nắm giữ vai trò lãnh đạo và chủ tịch Đảng LPD sẽ vẫn là thủ tướng Nhật Bản bất chấp ông không có khả năng lựa chọn một nội các tốt. Bù lại Nhật Bản không thể có được một cơ chế “tự điều chỉnh” trong hoạt động chính trị như chúng ta đã thấy trong thực tế, một thủ tướng mới của Nhật Bản đã lên nắm quyền thay thế cho vị thủ tướng không đạt được lòng tin của dân chúng. Khi quyền lực nhà nước được tập trung vào trong tay một đảng phái duy nhất cạnh tranh được thay thế bằng độc quyền. Như vậy, Đảng LPD sẽ mất đi động lực để tự thay đổi mình một cách tốt hơn để có thể phát triển. Các vụ tham nhũng, bê bối về tài chính sẽ được các Đảng viên che đậy, người dân mất niềm tin vào chính phủ. Không có được các Đảng khác đóng vai trò phản biện các chính sách kinh tế, những chính sách kinh tế sai lầm sẽ được áp dụng, kinh tế Nhật Bản sẽ nhanh chóng xuống dốc. Với tình trạng như thế tôi nghĩ rằng sự bất ổn kinh khủng về chính trị, kinh tế, xã hội… của Nhật Bản sẽ xảy ra với một tốc độ nhanh hơn chúng ta tưởng tượng. Với một tưởng tượng nhỏ trên, chúng ta có thể nhìn ra được một xã hội từ đa đảng chuyển sang một đảng sẽ như thế nào? Bản thân tôi nghĩ rằng đa đảng thì tốt hơn một đảng bởi vì nó tạo ra một cơ chế cạnh tranh trong chính trị. Những khiếm khuyết trong các chính sách vĩ mô của đảng này sẽ được đảng kia phản biện, từ đó buộc các nhà lãnh đạo đất nước phải sửa đổi đường lối của họ. Hơn thế nữa cơ chế cạnh tranh trong chính trị sẽ giúp người dân chọn lựa một cách tự do những người đại diện cho mình trong hệ thống chính trị, các vị đại biểu quốc hội buộc phải quan tâm hơn đến những nguyện vọng của người dân hơn là nguyện vọng của đảng. Lord Acton, một sử gia người Anh sống vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20 đã từng nói: "Quyền lực có xu hướng tha hóa; quyền lực tuyệt đối dẫn đến tha hóa tuyệt đối", việc sử dụng cơ chế cạnh tranh trong chính trị sẽ giúp hạn chế xu hướng lạm quyền và qua đó hạn chế việc tha hóa của các quan chức nhà nước. Nói về Việt Nam, Đảng Cộng sản thừa nhận rằng tham nhũng đang là quốc nạn, tôi nghĩ rằng điều đó hoàn toàn chính xác. Nhưng nếu đi sâu hơn thì chính cơ chế tập trung quyền lực vào trong tay một số người đã dẫn đến tình trạng tha hóa. Tại sao các quan chức nhà nước dám tham nhũng? Đơn giản bởi vì họ nghĩ rằng với cơ chế hiện nay họ có thể ém nhẹm tất cả mọi thông tin, nếu có bị phanh phui thì chính Đảng cũng sẽ bảo vệ cho họ. Nếu làm lớn chuyện hơn thì sẽ ảnh hưởng đến uy tín của Đảng, khiến cho người dân không còn tin vào Đảng. Từ cấp địa phương cho đến trung ương, chuyện tham nhũng từ nhỏ đến lớn ở Việt Nam xảy ra hàng ngày mà cho đến nay dù đã thành lập ban chỉ đạo chống tham nhũng cấp chính phủ nhưng vẫn không thể nào giải quyết được vấn đề bởi vì thiếu tính cạnh tranh giữa những người đang nắm giữ quyền lực với nhau. Việt Nam có nên đa đảng? Với những phân tích trên tôi nghĩ rằng nên bởi vì nó sẽ giúp cho Việt Nam có một nền chính trị tốt hơn nhưng không phải là trong tương lai gần bởi vì tôi chưa thấy được một lộ trình cụ thể và khả thi để hiện thực hóa điều đó. Và tôi cũng nghĩ rằng đa đảng chỉ là một yếu tố cần nhưng chưa đủ để xây dựng một nền dân chủ thật sự vững chắc. Có thể lấy rất nhiều ví dụ khác nhau của các nước trên thế giới để chứng minh rằng rất nhiều quốc gia có thể chế chính trị đa đảng nhưng không dân chủ. Như vậy vấn đề mà tôi nghĩ những người đấu tranh dân chủ như bạn Nguyễn Tiến Trung cần phải làm sáng tỏ đó là dân chủ là gì và và không là gì? Để đạt được mục tiêu dân chủ thì cần phải vận động các bạn thanh niên để họ hiểu rõ dân chủ từ đó ủng hộ tập hợp thanh niên dân chủ hơn là những bài viết chỉ trích và phê phán thể chế chính trị hiện tại của Việt Nam nhưng không đưa ra những giải pháp cụ thể để giải quyết vấn đề. Không có được sự ủng hộ của đông đảo các bạn trẻ ở VN thì dù cho bạn viết hàng ngàn lá thư kiến nghị gởi Đảng Cộng sản thì họ cũng sẽ bỏ ngoài tai bởi vì không có sức ép từ bên dưới thì bên trên sẽ không bao giờ muốn chia sẻ quyền lực. Còn với bạn Lê Hoàn nếu bạn vẫn cho rằng một đảng lãnh đạo sẽ tốt cho Việt Nam ở cả hiện tại lẫn trong tương lai vài chục năm sau và nhất là hạn chế được nạn tham nhũng thì tôi đề nghị bạn có thể chứng minh rõ hơn luận điểm của mình. Trong tinh thần tôn trọng sự khác biệt, tôi, bạn và Nguyễn Tiến Trung sẽ trao đổi với nhau thật rõ ràng hơn mọi vấn đề. Là một thanh niên được giáo dục và trưởng thành tại Việt Nam nhưng tôi mong muốn được góp phần vào sự phát triển của đất nước thông qua những cuộc tranh luận nghiêm túc và bổ ích trên các phương tiện thông tin đại chúng với các bạn trẻ Việt Nam khắp nơi trên thế giới. Bài thể hiện quan điểm riêng của người viết. Không nêu tênTôi rất vui khi thấy ở diễn đàn này có ba bạn trẻ à chắc sẽ còn nhiều nữa trao đổi ý kiến cùng mục đích xây dựng nước VN no ấm, dân chủ, hòa bình, hạnh phúc. Xin các bạn tiếp tục nghiên cứu, trao đổi để mọi người cùng học hỏi, nhìn nhận tổ chức hành động của các bạn. Chúc ý tưởng tương lai của các bạn sớm về với quê hương dân tộc. Không nêu tênĐộc đảng như hiện nay thì có khác gì thời phong kiến? Chỉ là khác tên "nhà vua" sau vài lần đại hội đảng, ngoài ra dân có chọn được các quan đại thần, tể tướng, nguyên soái, v.v... gì đâu? "Quan tể tướng" hiện đi chu du xin vào cơ quan quan trọng nhất của LHQ, là HĐBA, với quá nhiều nguy hiểm tiềm tàng, lợi ích mù mờ, mà dân có ý kiến gì đâu? Nói xui, vì VN vào và theo áp lực cường quốc phải bỏ phiếu chống Iran làm bom nguyên tử, rồi hàng chục ngàn lao động VN tại Trung Đông bị đuổi về, một số bị giết, máy bay VN bị khủng bố, v.v... thì ai chịu trách nhiệm? Nếu dân được tham gia đóng góp ý kiến, được bầu "quan tể tướng", thì nếu mang họa họ chịu chung. Nhưng nay các việc làm động trời thế này, mà các quốc gia ĐNÁ khác không dám, không thèm, không muốn, thực hiện mà VN lại "làm tài lanh" tranh giành, rủi xui xảy ra các thảm họa kể trên, thì có phải dân chịu oan ức hay không? Ngoài ra, còn các vụ xây casino 5 tỉ tại Vũng tàu, 6 tỉ tại Thanh đa nhưng dân hoàn toàn không thể có ý kiến. Các casino tại Úc làm hại biết bao gia đình VN, hàng năm có nhiều VK Úc vì thua bài phải về VN buôn ma túy, trong đó có vụ từng bị treo cổ bên Singapore. Tránh không kịp, nay lại mở còn quy mô hơn tại Úc (các casino ở đó không đáng 5 tỉ USD), lại chỉ trong 130 km đường bộ, thì sẽ gây biết bao tội ác xì ke, ma túy, mua bán dâm, SIDA, bệnh xã hội, v.v... trong khi lợi ích, nếu có, đâu có về tay dân chúng? Thiệt hại do việc độc đảng rất thực, rất nhiều, và không cần phải đi xa mới hiểu. |
Tin ông William Hague rời chức Bộ trưởng Ngoại giao Anh không làm tôi ngạc nhiên. | William Hague và ngoại giao Anh với VN | Ông William Hague là Ngoại trưởng Anh đầu tiên thăm Việt Nam sau 17 năm Chính phủ của Thủ tướng David Cameron rất cần một cuộc cải tổ nội các rõ nét hơn lần ‘cải tổ mini’ lần trước, nhằm làm mới nghị trình chính trị một năm trước bầu cử. Nhưng tạm để sang một bên chuyện chính trường Anh thì tin ông Hague sang nắm vị trí lãnh đạo Hạ viện (Leader of the Commons) cũng là dịp ghi nhận các nỗ lực của ông cho nước Anh ở mảng ngoại giao. Ông Hague không chỉ là một chính khách mà còn là một học giả. Tốt nghiệp Magdalen College, Oxford, ông viết cuốn sách được đánh giá cao về William Pitt (1759 -1806), người lên làm thủ tướng năm 24 tuổi. Điều đó cũng cho thấy tham vọng chính trị của ông Hague, người cũng lên làm lãnh đạo đảng Bảo Thủ năm 34 tuổi. Nếu như William Pitt là nhân vật chính trị góp phần tạo ra nước Anh mới giữa thời kỳ biến động (Cách mạng Pháp, nước Mỹ giành độc lập), hẳn ông Hague cũng muốn tạo ra một chính sách mới cho Anh Quốc thời Toàn cầu hóa. Và điều thú vị là một trong những ý tưởng lớn của ông về ngoại giao Anh được bộc lộ trong chuyến thăm Việt Nam hai năm trước. Luôn rất thiện chí Tôi cũng theo dõi quan hệ hai nước từ góc độ một người làm báo và có thể chia sẻ một vài nhận xét riêng. Điều đầu tiên là ông William Hague rất ‘ngoại giao’ vì luôn giữ được nụ cười thân thiện nhưng phát ngôn cũng rất kín kẽ, không nói gì ‘phá rào’. Tôi chứng kiến điều đó khi dự lễ ông thay mặt chính phủ Anh ký với Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam, ông Phạm Gia Khiêm, tại Whitehall, văn bản Đối tác Chiến lược Anh – Việt hồi tháng 9/2010. Trả lời câu hỏi của tôi về ý nghĩa của lễ ký kết trong lúc ống kính camera do đồng nghiệp Chris Marshall đang quay, ông mỉm cười rất rộng: “Đây là sự kiện quan trọng cho cả hai nước và hai bên sẽ từ đây thúc đẩy việc thực hiện thỏa thuận này". Thật khó nói đấy là cách ông William Hague hy vọng hay nhắn nhủ phía Việt Nam thực hiện mọi chi tiết của thỏa thuận này, gồm cả rất nhiều mục chính giới Việt Nam coi là ‘tế nhị’ như nhân quyền, cải tổ tư pháp, tự do báo chí? Nhưng cảm giác của tôi là ông William Hague tỏ ra rất ‘ngoại giao’ với cả BBC và phái đoàn Việt Nam có mặt. Ông Hague thể hiện tư duy chính trị qua cuốn sách về William Pitt Trẻ Tuổi, người làm thủ tướng Anh năm 24 tuổi hồi thế kỷ 18 Ở Anh, dù là nhân vật có uy tín lớn trong Đảng Bảo Thủ và gần như là nhân vật số ba trong cả hệ thống chính trị, sau Thủ tướng David Cameron, Bộ trưởng Tài Chính George Osborne, ông cũng không ồn ào mà có vẻ thiên về suy tư, định hướng chiến lược cho ngoại giao Anh. Thậm chí để biết được ông nghĩ gì về vai trò của Anh Quốc trên thế giới, báo Anh phải tìm đến phát biểu của ông ở Hà Nội trong chuyến thăm hồi tháng 5/2012. The Economist viết rằng khi trả lời các bạn sinh viên Việt Nam, ông Hague đã bộc lộ rõ viễn kiến ngoại giao của mình. Sức mạnh của Anh Quốc, theo ông, không còn đến từ nỗi niềm lưu luyến một thời đế quốc, mà từ sự ý thức được vai trò thực tế của Anh. Những gì Anh Quốc có thể ‘trình làng’ ra quốc tế thời nay là các trường đại học, là hệ thống hành chính công, và các ngành dịch vụ, từ pháp luật đến tài chính, ngân hàng. Sức mạnh quân sự của Anh cũng được ông nhắc đến nhưng hai nhóm giá trị bao trùm cho đường lối ngoại giao mang phong cách William Hague là tình bạn (friendliness), cộng với quyền lợi riêng (self-interest), theo The Economist. Từ đó là suy ra, chắc các bạn cũng thấy chính sách của London với Hà Nội là tập trung vào ‘quyền lực mềm’, thậm chí có thể có người cho là ‘mềm ơi là mềm’. Nhưng đây cũng không phải vì Anh Quốc ‘sợ làm phiền’ các chính trị gia ở Hà Nội, mà ‘quyền lực mềm’ thuyết phục nhiều hơn can thiệp là cách làm chung của châu Âu ngày nay với thế giới bên ngoài. Điều này là khó hiểu cho nhiều bộ phận dân cư châu Á, nơi các cường quốc đang lên đều muốn ‘diễu võ dương oai’, khoe ra nào tàu ngầm, chiến hạm, nào tên lửa đạn đạo, nào vũ khí tấn công mạng. Vì ở Anh, đến hợp tác của ngành an ninh chống khủng bố cũng chỉ được coi là một thứ dịch vụ, hay ‘công nghệ’, gọi là ‘counter-terrorism know-how’, nghe hệt như các thứ ‘know-how’ để sản xuất ô-tô hay chế biến điện thoại di động. Sau hai cuộc chiến hủy diệt và cuộc đối đầu tàn hại thời Chiến tranh Lạnh, người châu Âu ý thức rất cao về cái giá của chiến tranh. Năm nay BBC chúng tôi cũng liên tục có chương trình kỷ niệm 100 năm Đại chiến Thế giới lần thứ nhất, khi cũng là lần thứ nhất vũ khí hóa học được sử dụng tràn lan, dội xuống hàng vạn binh lính ở các chiến hào châu Âu 1914 -1918. Cũng từ sau cuộc can thiệp vào Iraq, rồi vào Afghanistan, tâm lý chủ hòa luôn thắng thế trong mọi cuộc thảo luận ở London, Paris hay Berlin. Ngôn ngữ và sự hiểu lầm William Hague đã thúc đẩy mạnh 'xuất khẩu giáo dục' của Anh sang Việt Nam Nhưng cũng cần hỏi mối bang giao Anh – Việt mà ông Hague có công khởi động – ông là Ngoại trưởng Anh đầu tiên quay trở lại thăm Việt Nam sau 17 năm – có tương lai ra sao? Vẫn trang The Economist bình luận về chuyến thăm đầy thiện chí của ông Hague sang Hà Nội năm 2012 cũng trích lời một chuyên gia ngân hàng Singapore bình luận rằng “một số sinh viên Việt Nam từ Anh trở về với tấm bằng tốt, nhưng trình độ tiếng Anh rất thô sơ” (rudimentary). Tôi hoàn toàn đồng ý với ý kiến này. Nền giáo dục Anh nổi tiếng là có chất lượng ở cấp đại học, chứ không phải tiểu học và trung học, trừ các trường công dạng grammar school mà ông William Hague là một sản phẩm. Nhưng khi vào đại học ở Anh, sinh viên Việt Nam phần nhiều đã định hình cách nghĩ, các thói quen cả tốt lẫn xấu qua thời kỳ học tại Việt Nam. Dùng thói quen ‘tốt’ như chịu học gạo, chịu luyện thi để chạy nhanh qua một năm học MA hay ba năm Bachelor, họ quả là có tấm bằng giá trị. Nhưng trong một thời gian ngắn như thế chỉ cắm đầu vào học và thi, khả năng mở rộng giao tiếp, giao lưu và tiếp thu văn hóa, lối sống, nhất là lối nghĩ Ăng Lê không còn bao nhiêu. Người Anh thành công toàn cầu chính là nhờ tiếng Anh, một công cụ hữu hiệu cho họ làm dịch vụ ở mọi quốc gia dùng tiếng Anh trên thế giới. Nhưng nếu người Việt học ở Anh về mà chỉ có khả năng dùng tiếng Anh rất hạn chế thì còn nói gì đến việc áp dụng các kiến thức luật pháp, tài chính học được. Ngoài ra, cũng dễ thấy là đa số các bạn sinh viên sang đây du học thuộc tầng lớp trên, có tiền của, quyền lực trong xã hội Việt Nam hiện nay. Quyền lợi của họ vì thế gắn liền với mô hình chính trị – kinh tế hiện nay. Nên sẽ là phi thực tế nếu mong chờ rằng ai về cũng sẽ áp dụng các giá trị pháp quyền và tự do tư tưởng ở Anh vào xã hội Việt Nam để thay đổi chính hệ thống nuôi dưỡng họ ở vị trí đầy ưu thế. Bài toán hội nhập cho Việt Nam thông qua sự thăng tiến về giáo dục bằng tiếng Anh, nhờ vào sự đầu tư vào gần một vạn sinh viên sang Anh, phải chăng vẫn đang chờ lời giải? Bộ ba quyền lực: George Osborne, David Cameron và William Hague Về lĩnh vực giáo dục và xã hội là thế. Tương kính và 'fair play' Còn về mặt chính quyền, tôi tiếp xúc nhiều với giới ngoại giao Anh Quốc phụ trách châu Á và chưa hề nghe mọi ai nói một điều gì không thiện chí về Việt Nam. Nhìn chung họ đều cảm thông với quá khứ chiến tranh của người Việt Nam từ cả hai miền, thuyền nhân Việt cũng như những người miền Bắc có thời đói khổ hậu chiến. Họ cũng đều vui mừng về số sinh viên sang Anh học nhiều, và quan tâm đến đề tài như biến đổi khí hậu, cải tổ tư pháp mà họ thực lòng muốn giúp Việt Nam thực hiện. Chuyện nhân quyền với Việt Nam mà ông William Hague chủ trương cũng là một đề tài không nặng nề. Vì không dính líu vào Cuộc chiến Việt Nam bên cạnh Hoa Kỳ, Anh Quốc chẳng có món nợ hay mặc cảm có lỗi gì với Hà Nội cả. Nhưng London cũng là nơi các làn sóng tỵ nạn châu Âu chạy khỏi hai chế độ phát xít và cộng sản cập bến, là nơi Ân xá Quốc tế đóng trụ sở nên nhân quyền - quyền sống có nhân phẩm, không bị kìm kẹp - là điều hiển nhiên người Anh ủng hộ. Họ vận động cho nhân quyền, cho tự do biểu đạt qua báo chí còn vì trọng sự ‘công bằng’ (fairness), một đặc tính khá Ăng Lê, có lẽ đến từ các cuộc chơi thể thao, từ cricket, rugby hay bóng đá, vốn đều từ Anh mà ra hoặc do Anh đặt luật chơi. Họ sẽ chê cuộc chơi xấu do tỷ số bị áp đặt từ trước, hay có cầu thủ bị thẻ đỏ vô cớ, chứ không phải vì ý thức hệ gì cả. Cũng chính vì tinh thần trọng ‘fair play’, sẽ không bao giờ có chuyện Anh Quốc áp đặt gì lên Việt Nam. Nhưng nhìn từ phía Việt Nam thì có lẽ cuộc đối thoại nhân quyền với Anh hay các vấn đề liên quan đến tự do báo chí không nên bị diễn giải cứng nhắc, hoặc để mặc cả gì đó về chính trị, điều mà Anh không muốn, và cũng không có gì để đánh đổi. Quan hệ hai nước còn rất mới, và rất nhiều tiềm năng nhưng cũng còn tuỳ thuộc rất nhiều vào hai chính phủ và những con người cụ thể trong hai chính quyền và ngoài xã hội. Với những người Việt có duyên đến với nước Anh, các cơ hội vẫn còn rất lớn, chưa khai thác hết. Để giao lưu Anh - Việt có ý nghĩa hơn, người Việt Nam cần cảm và hiểu thấu đáo hơn một xứ sở tuy là châu Âu nhưng luôn hướng ra Đại Tây Dương, và một nền văn hóa đủ ý nhị để biến làn gió lạnh Biển Bắc thành tính 'coolness' đặc trưng. Giới chính khách đến rồi đi nhưng trong cuộc hành trình Anh - Việt hơn 10 năm qua, ông William Hague và tinh thần làm mới, trẻ hóa của ông đã luôn có mặt đâu đó. |
Ở Argentina, thông thường các ứng viên tìm việc sẽ phải gặp chuyên gia tâm lý trong quá trình thi tuyển, theo Sam Harrison. | Thủ pháp tâm lý đặc biệt để tuyển lao động tốt | Một nhà tâm lý học thảo luận cách giải thích của một bệnh nhân về hình vết mực, một phương pháp phân tích tâm lý được gọi là thử nghiệm Rorschach Khi tôi bước vào văn phòng nhà tâm lý vào một buổi sáng thứ hai của tháng 9 năm ngoái, tôi rất lo lắng đến mức toát mồ hôi bàn tay. Tôi vừa mới trải qua một cuộc phỏng vấn và kiểm tra viết cho việc làm về bản quyền cho một công ty quảng cáo ở Buenos Aires, nhưng còn phải qua kỳ kiểm tra cuối cùng: phòng nhân sự muốn tôi được đánh giá toàn diện về thể chất và tâm lý. Ở trường hợp tôi thì thủ tục y tế bao gồm xét nghiệm máu (kiểm tra lượng đường trong máu và hemoglobin), nước tiểu, điện tâm đồ (kiểm tra dấu hiệu bệnh tim), chụp X-quang ngực và xét nghiệm thị giác. Việc khám sức khoẻ là yêu cầu pháp lý cho các ứng viên tại Argentina để bảo vệ nhân viên khỏi bị tai nạn và mắc bệnh ở nơi làm việc. Sau đó là tới văn phòng nhà tâm lý học, mà hóa ra đây chỉ là phòng khách của căn hộ nhỏ của ông, để thử nghiệm về "psicotécnico", nghĩa là một sự đánh giá riêng biệt cho mục đích của công việc, để được tuyển dụng hoặc đề bạt. Bắt nguồn từ phân tích tâm lý, "psicotécnico" bao gồm một bài 'kiểm tra vết mực Rorschach' và cái được gọi là "persona bajo la lluvia" nghĩa là một bài kiểm tra mà ta phải vẽ một người đứng dưới mưa. Mỗi khía cạnh của hình vẽ đều được xem xét để tạo ra một hồ sơ tâm lý: kích cỡ, vị trí trên trang, áp lực của bút, nét vẽ, thậm chí là thời gian để hoàn thành. Một hình vẽ quá nhỏ được cho rằng có tính nhút nhát và hướng nội; một hình vẽ lớn có thể là có tính phô trương ; một hình vẽ quá khổ, đôi khi lấn sang tờ giấy thứ hai, có thể cho thấy tính vĩ cuồng và hoang tưởng tự đại. Nếu nước mưa trông giống nước mắt, nghĩa là có sự lo lắng. Các bạn bè đã cảnh báo tôi rằng điều quan trọng là nên vẽ ô, khuôn mặt nhân vật phải được vẽ rõ ràng, và đặc biệt là phải vẽ mặt đất. Với tài năng vẽ của tôi, tôi đã cố gắng hết sức để làm cho nhân vật của mình trông thật hấp dẫn, nhưng cuối cùng nó vẫn trông như một miếng bánh spaghetti mỉm cười. Các bài kiểm tra tiếp tục trong 45 phút. Tôi được yêu cầu nói về mình bằng những câu ngắn, vẽ các hình dạng trừu tượng và mô tả chúng là cái gì, và làm bài kiểm tra toán học đơn giản. Nhà tâm lý học hỏi một số câu hỏi rất cá nhân về cuộc sống và gia đình tôi. Tôi cố gắng không thể hiện sự hoài nghi của mình, nhưng tôi không rõ việc nói về sự ly dị của bố mẹ tôi sẽ được hiểu thế nào và việc giải thích một vài vết mực sẽ ảnh hưởng thế nào đối với sự thành công trong tương lai của tôi với tư cách là nhà sao chép cho hãng. Tôi rời tòa nhà và rất tò mò muốn biết rằng những hình nguệch ngoạc mình vẽ sẽ thể hiện cái gì về mình. Nhưng theo luật thì công ty không được phép cho tôi biết kết quả. vì vậy sự lo lắng này sẽ mãi mãi là một bí mật. Chọn người tốt dưới mưa Do tôi là người nước ngoài nên việc này là hoàn toàn lạ lẫm. Nhưng những bài kiểm tra toàn diện về thể chất và tâm lý là thông lệ tiêu chuẩn trong quá trình tuyển dụng ở Argentina và ở phần lớn các nước Châu Mỹ La Tinh, ngay cả đối với những công việc không đòi hỏi về thể lực hoặc những vị trí cấp trên về quản lý chỉ đạo. Ứng viên vẽ 'người đứng trong mưa’ như thế nào được hiểu là sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về tính cách của ứng viên đó, nhưng không có nghiên cứu nào chứng minh nó là đúng Mặc dù có ít thống kê nói chính xác có bao nhiêu công ty sử dụng cách này, một nghiên cứu năm 2011 về các thử nghiệm tuyển chọn phổ biến nhất ở Argentina cho thấy thử nghiệm 'người dưới mưa' được sử dụng 24,6% số lần, và bài kiểm tra vết mực Rorschach 13,8%. Quá trình này đánh giá liệu bạn có làm tốt công việc trong tương lai và có phù hợp với công ty hay không, nhà tâm lý học người Argentina và nhà tư vấn nhân sự Carla Bafico nói. "Thử nghiệm 'người dưới mưa' đánh giá cách thức một người đối phó với một điều bất ngờ. Bafico nói. "Hoặc họ đối phó thế nào với áp lực của môi trường xung quanh." Mưa là đại diện cho áp lực từ bên ngoài, và cách mà nhân vật được vẽ giúp nhà tâm lý học biết những dấu hiệu phản ứng của ứng viên khi phải đối diện với nghịch cảnh. Bafico nói những đánh giá tâm lý như vậy cung cấp cho công ty những thấu hiểu hữu ích về tính cách của ứng viên, nhưng không phải tất cả các chuyên gia đều đồng ý như vậy. "Vấn đề là chưa bao giờ có những nghiên cứu chứng minh rằng người vẽ mặt đất sẽ thực sự là một người có cơ sở (vững trãi)," Sophia Stockinger, nhà tâm lý học nghề nghiệp Đức, người đã làm việc trong lĩnh vực tuyển dụng ở khắp châu Âu và châu Mỹ Latinh, nói. Stockinger cũng bác bỏ các bài kiểm tra của Rorschach và hầu hết các bài kiểm tra khác mà nhà tâm lý học đã bắt tôi làm. "Thử nghiệm Rorschach không được thiết kế để đánh giá con người trong bối cảnh công việc," bà nói. Bà nói hầu hết các bài kiểm tra mà Argentina sử dụng vẫn chưa được chứng minh là có hiệu quả cho việc tuyển dụng và vẫn không được dừng lại ở Argentina. Mặc dù không có bằng chứng nào cho thấy nét chữ viết đánh giá chính xác tính cách của một người, nhưng nó vẫn còn được sử dụng ở Pháp "Chúng rất hữu ích," Regina Moirano, đồng sáng lập của công ty tuyển dụng COUL, nói. Moirano nói tất cả khách hàng đều yêu cầu việc đánh giá tâm lý, và 'psicotécnico' được sử dụng như một công cụ bổ sung vào lúc kết thúc quá trình tuyển dụng để hoàn tất hồ sơ của ứng viên. "Đó là một công cụ mà khách hàng của chúng tôi đánh giá cao." Sự ưa chuộng này là do người Argentina đề cao việc phân tích tâm lý mà người châu Âu hay Mỹ không còn dùng nhiều nữa. Stockinger cho biết các quốc gia khác nhau coi trọng các kiểu thử nghiệm khác nhau đối với nhân viên của họ. Đức, Mỹ và một số nước Bắc Âu và nhiều nước khác có khuynh hướng thích các bài kiểm tra khả năng và tiến hành các nghiên cứu xem việc thử nghiệm của họ có hiệu quả hay không, trong khi nhiều công ty ở châu Mỹ Latinh, Tây Ban Nha, Ý, Hy Lạp và Pháp vẫn dựa vào các thử nghiệm tính cách con người và những đánh giá của "khoa học mềm'. Tuy nhiên Argentina hoàn toàn không phải là quốc gia duy nhất có các xét nghiệm tuyển dụng bất thường. Chữ viết trên tường Ở Pháp, các chuyên gia nét chữ gọi là 'thày tướng chữ' đôi khi phân tích nét chữ viết tay của ứng viên. Sylvie Chermet-Carroy, một thày tướng chữ đã hơn 35 năm, nói rằng "một nghiên cứu nét chữ sẽ xác định được các khía cạnh khác nhau của tính cách, cho dù đó là tính xã giao, cách thức giao thiệp hay trí thông minh". Để xác định điều này, họ xét mọi thứ trong nét viết, từ áp lực lên ngòi bút và tốc độ cho đến độ nghiêng chữ và mức đều đặn. Khó để xác định chính xác có bao nhiêu công ty ngày nay sử dụng xét nét chữ viết; nghiên cứu độc lập gần đây nhất là vào năm 1991, và cho thấy 91% các tổ chức công cộng và tư nhân ở Pháp đã sử dụng phân tích nét chữ viết. Ngày nay, các thày tướng chữ cho rằng 50 đến 60% các công ty Pháp đã sử dụng phương pháp xét nét chữ để đánh giá ứng viên. Như vậy có vẻ là rất nhiều, nhưng Bertram Durand, giám đốc công ty tuyển dụng CNPG Conseil, cho biết tỷ lệ này có thể còn cao hơn, ông ước tính 70% đến 80% các công ty vẫn sử dụng xét nét chữ để đánh giá ứng viên. Ông nói rằng môn tướng chữ ngày nay ít phổ biến hơn vì người ta có thường đệ đơn xin việc theo email hơn là thư viết tay, Do vậy ít có mẫu chữ viết. "Nhưng nó vẫn là một công cụ quan trọng trong quá trình ra quyết định." Chermet-Carroy kiên quyết cho rằng môn tướng chữ là có tác dụng, nhưng thừa nhận rằng không có nghiên cứu nào chứng minh được tính hiệu quả của nó. Thực tế, nhiều nghiên cứu từ những năm 90 trở đi đã nhận thấy rằng môn tưỡng chữ không phải là một công cụ đáng tin cậy để dự đoán sự thành công trong công việc hoặc có trực cảm đúng về tính cách của ứng viên. Bộ Lao động Pháp thậm chí còn so sánh môn tướng chữ với chiêm tinh học, và tuyên bố trên trang web của mình rằng mặc dù việc tuyển dụng người theo 2 cách này là bất hợp pháp, nhưng "hiệu lực khoa học của chúng đang được tranh luận rộng rãi." Một trong số hàng ngàn Trong khi không dựa nhiều vào việc phân tích tâm lý, thị trường tuyển dụng ở Trung Quốc phụ thuộc rất nhiều vào các kiểm tra duy nhất về năng lực và trí thông minh, theo Vincent Van de Belt, giám đốc các kênh của bên thứ ba của công ty tuyển mộ toàn cầu Cubiks ở Hồng Kông. Trung Quốc nổi tiếng vì việc tuyển dụng với số lượng lớn. Hàng ngàn người có thể đăng ký cho một công việc, vì vậy các bài kiểm tra này (được thiết kế để loại bỏ ra tất cả trừ những ứng viên mạnh nhất) cũng cần phải phức tạp hơn nhiều so với các nước khác, Van de Belt nói. Các công ty có thể kiểm tra hàng ngàn ứng viên trong vòng tuyển dụng đầu tiên, thường là trực tuyến, cho phép họ loại bỏ những người không phù hợp mà không mất quá nhiều thời gian hoặc công sức. Với công nghệ ngày càng phức tạp hơn, nó bắt đầu đóng một vai trò lớn hơn trong quá trình loại bỏ này. Một số công ty đang tìm kiếm các giải pháp thay thế để lựa chọn ứng viên: năm 2015 công ty L'Oreal China đã chọn loại bỏra những sơ yếu lý lịch trong vòng sơ tuyển, và vì vậy họ yêu cầu các ứng viên trả lời ba câu hỏi theo video trên trang web của họ. Họ đã sử dụng một chương trình máy tính để phân tích kết quả và chọn ra 500 ứng viên hàng đầu cho cuộc phỏng vấn qua Skype. Thời gian thử nghiệm Do nghiên cứu về tâm lý học nghề nghiệp ngày càng phức tạp hơn, và việc cạnh tranh cho những tài năng giỏi nhất trở nên khốc liệt hơn, nên các công ty quốc tế đang có xu hướng dựa vào các bài kiểm tra được hỗ trợ bởi dữ liệu và tách khỏi các bài kiểm tra mang tính cách "khoa học mềm". Nhưng thực tiễn tuyển dụng vẫn còn bị ảnh hưởng rất nhiều bởi các sở thích văn hoá, mà chúng có thể chậm thay đổi. Vì vậy, nếu bạn đang tìm kiếm một công việc ở Argentina, bất kể là việc gì, hãy đừng quên vẽ mặt đất. Bài tiếng Anh trên BBC Capital |
Blog là một dạng nhật ký trực tuyến và người sử dụng đưa lên mạng mọi chủ đề họ quan tâm từ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, nghệ thuật, giải trí...cho đến việc mô tả đời sống riêng tư của mình để mọi người khác có thể xem. | Về trào lưu blog ở Việt Nam | Blog cũng được xem như một dạng phương tiện truyền thông của cá nhân nhưng có tác động không nhỏ đến đời sống xã hội. Một blog nổi tiếng có thể định hướng được dư luận xã hội. Đáp ứng nhu cầu xã hội Cũng cần phải nhắc lại rằng truyền thông Việt Nam do nhà nước quản lý và kiểm soát chặt chẽ nên thông tin đều mang tính định hướng rõ rệt. Từ đó xuất hiện một nhu cầu tất yếu là người đọc ở Việt Nam buộc phải tìm kiếm những luồng thông tin phi chính thống khác để có thể cập nhật được những diễn biến xã hội mang tính chất nhạy cảm ở Việt Nam. Các blog "nổi tiếng" ở Việt Nam thường đáp ứng được nhu cầu tìm kiếm "thông tin ngoài luồng" như sự việc xảy ra ở vũ trường New Century hay đồng bào khiếu kiện ở trước Văn Phòng Quốc Hội II. Một nhu cầu khác đó là sự bức xúc trước các vấn nạn của một xã hội đang trên con đường phát triển đầy rẫy những bất cập ở Việt Nam. Blogger thường là những người nhạy cảm với những vấn đề xã hội vàluôn mong muốn được thể hiện sự quan tâm của mình đối với những chuyển biến của đất nước. Trong khi đó, do những hạn chế về vấn đề quản lý nên báo chí trong nước thường không thể phản ánh một cách đầy đủ và kịp thời những bức xúc của họ. Vì thế, blog trở nên một "sân chơi" phù hợp để họ thực hiện "khát vọng" cải biến xã hội. Blog và chủ nghĩa cá nhân Blog ra đời xuất phát từ ý tưởng muốn đề cao chủ nghĩa cá nhân và chính bản thân nó cũng phản ảnh chủ nghĩa cá nhân rất rõ. Mỗi một blogger là một cá nhân có những quan điểm và sở thích riêng hoàn toàn khác biệt với những cá nhân khác. Thực tế cũng cho thấy rằng blog có được sự thu hút mạnh mẽ giới trẻ Việt Nam chính là nhờ vào "luồng gió mới mát lành" của chủ nghĩa cá nhân. Những blog nổi tiếng ở Việt Nam như blog của Joe, một anh chàng người Canada nhưng nói tiếng Việt rất sành thu hút được đông đảo bạn trẻ Việt Nam chính là nhờ cá tính không thể nhầm lẫn với bất cứ người nào khác cộng với sự dí dỏm, châm biếm trong từng bài viết. Mỗi một quan điểm, một sở thích riêng của Joe cũng đều rất "khác người" và chính điều đó đã thu hút một lượng fan hâm mộ Joe đông đảo. Mỗi người đều theo đuổi một giá trị khác nhau nên có cách biểu lộ không ai giống ai, cần tôn trọng giá trị đó của họ. Friedrich von Hayek, một kinh tế gia nổi tiếng từng đoạt giải Nobel cũng cho rằng: "Chủ nghĩa cá nhân là sự tôn trọng cá nhân với tư cách là một CON NGƯỜI, tức là sự thừa nhận các quan điểm và sở thích riêng của anh ta là tối thượng trong phạm vi riêng của anh ta, bất chấp những quan điểm đó thiển cận thế nào; và lòng tin rằng xã hội sẽ phát triển và tốt đẹp hơn nếu mỗi người được tự do phát triển tài năng và khuynh hướng cá nhân của mình. Chủ nghĩa cá nhân có nguồn gốc lâu đời từ đạo Thiên Chúa Giáo (Christianity) và triết học cổ đại Hy Lạp và La Mã, được hoàn thiện thời kỳ Phục Hưng (Renaissance) để trở thành cái mà người ta vẫn gọi là Văn minh Âu Châu". Tôn trọng quan điểm của từng cá nhân chính là góp phần xây dựng một nền văn minh mà Việt Nam muốn xây dựng trong tương lai. Albert Einstein, nhà vật lý vĩ đại của thế kỷ 20 cũng từng khẳng định rằng: "Tất cả những gì thực sự vĩ đại và truyền cảm đều được tạo bởi những cá nhân sáng tạo trong tự do". Blog mang lại một giá trị tự do thật sự, nơi đó mọi người có thể trình bày quan điểm riêng, có thể sáng tạo những tác phẩm và truyền cảm hứng sáng tạo đấy cho người khác. Sự hưởng ứng của giới trẻ đối với văn chương trên mạng là một ví dụ điển hình. Còn trong tác phẩm nổi tiếng Bàn về tự do John Stuart Mill, triết gia người Anh khẳng định rằng: "con người phải được tự do hình thành ý kiến và tự do bày tỏ ý kiến không chút giấu giếm". Bởi vì, "bản chất con người không phải là cái máy được chế tạo ra theo một khuôn mẫu và nhằm làm đúng một công việc định trước, mà nó giống như cái cây cần được lớn lên và phát triển ra mọi phía tùy theo khuynh hướng của sức mạnh bên trong nó, cái sức mạnh làm cho nó là một sinh vật" Các blogger Việt Nam chắc chắn không phải là những cái máy để các nhà quản lý uốn nắn theo một khuôn mẫu được định dạng sẵn. Cần phải để nó được tự do phát triển thì mới phát huy được sức mạnh của cộng đồng blogger Việt Nam. Những hoạt động thiện nguyện của cộng đồng blogger Việt Nam như "Nhật ký ung thư" của Trần Tuyên, tâm sự một người mẹ trên blog Hoahuongduong đều xuất phát từ những nhu cầu tự phát, do chính bản thân các blogger phát động và nhận được sự hưởng ứng của rất nhiều blogger cả trong và ngoài nước. Cái xấu mà những nhà quản lý lo lắng nếu xảy ra trên blog thì sẽ bị cộng đồng blog tẩy chay, đó là điều chắc chắn. Hoạt động quản lý Tuy thế, bộ Thông tin và Truyền thông đang muốn tìm cách quản lý blog bởi vì họ nhìn nhận được ảnh hưởng sâu rộng của blog đối với đời sống xã hội ở Việt Nam. Trong buổi hội thảo "Blog trong thế giới thật" hôm 21.08 vừa qua ở TPHCM, ông Trần Thế Tuyển - Phó Cục trưởng Cục Báo chí - Bộ Thông tin và Truyền thông mong muốn: "Các vị đại diện cho người cung cấp và sử dụng Internet, các cơ quan báo chí có những ý kiến xác đáng góp phần giúp cơ quan quản lý nhà nước về báo chí truyền thông, các cấp có thẩm quyền tạo hành lang thông thoáng cho báo chí nói chung và dịch vụ Internet phát triển, phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế, đóng góp tích cực vào sự nghiệp đổi mới...". Tuy nhiên quản lý và kiểm soát blog là một vấn đề rất phức tạp. Thứ nhất về mặt kỹ thuật không cho phép các cơ quan chức năng thực hiện được điều đó bởi vì các dịch vụ blog được cộng đồng blogger Việt Nam sử dụng hiện nay như Yahoo 360 hay Blogger đều có máy chủ đặt ở nước ngoài và do các "đại gia" như Yahoo, Google quản lý. Việt Nam sẽ rất khó khăn trong việc gây áp lực với các tập đoàn đó để họ cho phép việc nhà nước kiểm duyệt blog. Trung Quốc có thể gây áp lực được bởi vì họ có một thị trường rất lớn nên dễ dàng gây sức ép cho các "đại gia". Nếu như áp dụng biện pháp "bức tường lửa" như lâu nay chính phủ Việt Nam vẫn thực hiện đối với các trang web được xem là "nhạy cảm" thì sẽ gây ra một phản ứng không thể lường trước được hậu quả từ một cộng đồng blogger Việt Nam đang ngày một lớn mạnh. Thứ hai, đa số các nước có trình độ phát triển công nghệ thông tin cao trên thế giới đều không đề cập đến vấn đề quản lý blog. Bởi vì các nước ấy cho rằng blog là một nơi riêng tư để mọi người bày tỏ chính kiến, cảm xúc và đời sống riêng tư của mình. Việc quản lý blog là một việc làm lợi bất cập hại. Quan điểm của blogger Công Lý và Sự Thật, một blogger có nhiều bài viết thu hút trong giới viết blog, bàn về vấn đề quản lý blog của các cơ quan chức năng nhà nước phần nào nói lên được tâm tư của những người viết blog: "viết blog là viết sự thật, chính xác, khách quan, trung thực. Không vu khống, không đổi trắng thay đen (nói xấu), không mạo danh, nhân danh cá nhân mình phát biểu, đó là quyền tự do ngôn luận của công dân được Hiến pháp Việt Nam cho phép mà không ai có quyền xâm phạm đến quyền cá nhân này". Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả. Quý vị có đóng góp hay bình luận, xin gửi thư về vietnamese@bbc.co.uk hoặc sử dụng hộp tiện ích bên tay phải. Catmoon, Hà NộiĐọc bài viết mà thấy bệnh trong người, nguời ta bói chấy ra rận giỏi thật. Ko quản lý mà dược à? để mấy vị tự cho mình là người tân tiến, quan điểm dân chủ dùng blog để nói xấu chế độ hay làm bẩn con mắt người vô tình lạc bước à? Cũng như mấy người tự cho đất nước mấy người đang sống, đang phục vụ dân chủ hơn VN chúng tôi, đòi hỏi bản thân được bảo vệ khỏi chủ nghĩa khủng bố, chúng tôi cũng cần được bảo vệ bởi những âm mưu xấu xa bẩn thỉu của mấy người. Quản lý blog là cần thiết đấy, tôi thể hiện được quan điểm cá nhân của mình và không bôi nhọ, vu khống sự thật thì tôi việc quái gì phải sợ bị quản lý nhỉ. Thuý ViBạn Giang Nam, UK ơi bạn sâu sắc quá, bạn chỉ viết "qlý" thôi là tôi đã suy ra là "quản lý" rồi. Bởi vì quản lý là điều rất thông thường tự nhiên trong xã hội Việt Nam mà dân Việt chúng ta đã quen thuộc từ khi có chế độ CS, từ khi điều gì cũng được đảng quản lý. Trần kim TuyếnViệt Nam ta vừa trải qua cuộc tranh chấp dài hơn 20 năm, đất nước tan hoang, tài nguyên kiệt quệ, lòng người còn phân tán,dân trí còn chao đảo, nhưng từ ngày đổi mới chế độ đến giờ, thì đã khá trông thấy về mọi mặt trừ giáo dục và chính trị. Các Blogger nên góp phần cho dân trí, cho văn hóa dân tộc, không nên dùng để giải trí nhảm nhí, đồi trụy. Theo tôi mặt yếu duy nhất trên đất nước mình hôm nay, chỉ còn có một điểm nhỏ là hiến pháp VN dung dưỡng cho một đảng chỉ đạo, cai quản, ai là người Việt máu đỏ da vàng nên tận dụng lợi ích của blog để giúp dân trí ý thức việc này. Giang Nam, UKCó những người khi không hài lòng không thích một điều gì đó thì họ tìm mọi cách chống đối lên án nó, bằng chứng là những vấn đề mà tôi nghĩ là rất bình thường như vấn đề blog chẳng hạn chưa có một thông tin một quyết định chính thức nào về việc quản lý của nhà nước mà người ta cũng gán ghép, cũng suy diễn đủ điều. Mai, Ngân, Việt Tiến, Nghi Nguyên, Teddy, Tô Ngân các bạn cũng nên tỉnh táo một chút hãy đọc lại bài báo, tôi thề với các bạn CSVN sẽ không qlý và cũng chẳng thể qlý được như những điều mà các bạn từng gán ghép cho nó. Danngu, Việt namCó gì đâu mà nóng hoảng vậy anh hai WinXP hay xung phong gì đó ơi? anh không lo sợ thông tin hiện đại có thể gây nguy hại cho chính quyền hiện thời , chứ nhà nước lo lắm đấy, anh không nghe các vị cao cấp mà anh yêu mếm bao đời luôn mồm kêu gọi hãy cảnh giác mọi "thế lực thù địch" hay "diễn biến hòa bình à,mà nếu có tăng trưởng 7, 8% thì không biết số tiền tăng trưởng đó đi đâu, hơn nữa Việt Kiều khắp nơi trên thế giới đang trực tiếp hoặc gián tiếp nuôi phần nào của VN đó anh ạ ( hằng năm VK gởi về đều đem tính vào tiền tăng trưởng ) có khi nào ảo không anh, chúc anh may mắn . Ẩn danhViệt Nam thì cái gì không phân, không quản. Chúng tôi còn nhớ là ngay cả đi học ở nước ngoài cũng có một bộ phận chuyên theo dõi tư tưởng của sinh viên. Vậy thì quản blog chỉ là chuyện nhỏ. Gửi XP: Chuyện blog là chuyện tự do dân chủ về lâu dài đấy, và chuyện đó thì sẽ động tới điều 4 của Hiến Pháp, có hiểu không? Thôi đừng làm bộ nai nữa! Mai Ninh, Việt NamĐiều lý tưởng của các đồng chí công an văn hoá là sức quản lý của họ đến đâu thì cho phép internet và blog phát triển đến đó. Nói khác, mọi điều không thể vượt khỏi khả năng quản lý. Người ta muốn có khả năng quản lý cả Trời. Trên thực tế, sức quản lý có hạn, quy luật tự do tư tưởng nó cứ phát triển theo quy luật. Bởi vậy các đồng chí ta đành áo dụng "internet và blog phát triển đến đâu thì cố mà theo đuôi để quản lý tới đó". Có thể dự kiến đảng ta sẽ chi rất nhiều tiền cho quản lý blog, nhưng blog cứ phát triển và tự điều chỉnh. Những trang blog nào không có bạn đọc sẽ tự đào thải. Cái gì bạn đọc thích thì nó cứ tự "mọc" ra, đáp ứng nhu cầu như một hàng hoá. Chớ nên bẻ nạng chống Trời. XP, TPHCMTôi thật sự không hiểu nhà nước VN quản lí blog thì có liên quan gì tới tự do dân chủ đâu mà cũng có vài vị ở đây lại vô tình hay hữy ý kéo sang chính trị đa đảng. Bài của người tên Tô Ngân giống y chang bài trên một website của mấy "nhà dân chủ" và của mấy tay hải ngoại mà tôi đã đọc" như CNCS sẽ bị tiêu diệt, các nhà lãnh đạo VN muốn thể hiện tình yêu dân tôc thì phải giống như Govbachov hay Yeltsin vân vân và vân vân". Luận điệu đó xưa rồi chả có gì mới mẻ.Nếu kinh tế VN cứ phát triển đều đều 8%-9%, đời sống nhân dân cứ ngày một nâng lên thì cái mớ lí thuyết của mấy "ngài dân chủ " chỉ còn nước đem bỏ sọt rác. Tô NgânÝ kiến của bạn Mai-Florida thật chí lý. Nói cho cùng hôm trước nhân loại có computer sau đó con người nhờ computer nên có internet từ internet con người có đủ thứ khác trong đó có Blog và các nước có chính quyền “độc tài” ắt hẳn vì muốn kìm kẹp nhân dân để tồn tại sẽ tìm đủ mọi cách, mánh khóe để cấm cản nhân dân. Thiết nghĩ tư tưởng thì làm sao mà kiểm soát? bởi lẽ kỹ thuật hôm nay là computer và Blog ngày mai con người sẽ phát minh gì nữa đây? Nói cho cùng chính quyền dù có muộn hãy quay lại với tình yêu dân tộc đích thực vì theo luật “tiến hóa” những gì không phù hợp với tự nhiên, với khát vọng của con người sẽ bị đào thải và nó áp dụng cho mọi chế độ. Ngày nay tại Việt Nam đang bị cai trị bởi đảng cộng sản và chủ thuyết cộng sản nay đã bị thoái hóa đã và đang tự diệt. Những nước cộng sản còn lại như Việt Nam, Trung Quốc, Cuba, Bắc Hàn theo thời gian và hoàn cảnh của từng nước rồi cũng sẽ đi đến tự diệt. Riêng Việt Nam tôi mong muốn nếu có người trong hàng ngũ lãnh đạo hiện nay nếu có lòng yêu nước và vì biết trước chế độ rồi sẽ phải cáo chung thì hãy sửa soạn cho cuộc ra đi nhẹ nhàng của chế độ mà vẫn dữ đục phát triển và không đem lại đau khổ cho dân tộc đó là chuyện phải làm, đừng khinh thường nhân dân và cho rằng dân trí chưa đủ tôi không biết dân trí ngoài bắc ở cấp độ nào nhưng dân miền nam thì họ có đủ kiến thức để hiểu thế nào là tự do dân chủ vì chính họ đã có hơn hai mươi năm sống trong dân chủ dù rằng không phải là loại dân chủ trưởng thành. Teddy, HNNgoài blog còn wikipedia (từ điển mở) nữa, liệu mấy ông CS có định quản lý nốt không nhỉ. Hay các ông ấy nghe thiên hạ đồn có blog thì nghĩ ra cái đề tài quản lý blog. Tôi đọc trên wikipedia thấy có nói cả về bức tường beclin,cải cách ruộng đất... và rất nhiều điều cấm kỵ ở VN. Ý kiến tôi về quản lý blog: đối xử với blog như hoạt động dân sự. Nếu có hành vi như bôi nhọ, giả danh... thì người bị hại có thể khởi kiện. Những blog mang tính chính trị cũng có thể bị xét sử bởi luật "một còng" và luật "hai còng" để thoả mãn ham vọng kiểm soát của nhà nước. Nghi Nguyen, Hoa KỳỞ một nước mà tất cả báo chí đều nằm trong sự kiểm soát của nhà nước, thông tin và bình luận thì bưng bít, một chiều, thì trào lưu blog có phát triển mạnh mẽ cũng là một điều đương nhiên. Người dân trong thời đại internet này đang cần một "đời sống" thông tin mới, mang nhiều tính cách cá nhân và độc lập. Cái nhu cầu này, hồi xưa thì eo hẹp như rỉ tai, truyền miệng, bây giờ thì rộng lớn như text message, viết blog. Ở Mĩ, những blogs đã ảnh hưởng rất nhiều tới đời sống con người - từ những chuyện nhỏ (vật giá leo thang, y tế xập xệ, môi trường ô nhiễm...) cho tới chuyện lớn (vấn đề di dân, chiến tranh Iraq, cứu trợ bão lụt...). Tác dụng của blog rất mạnh trên chính trường, một ứng cử viên tổng thống phải bỏ cuộc vì đã lỡ lời nói một câu không đẹp với một sắc dân, và vài dân biểu, nghị sĩ phải từ chức, vào tù vì những hành động mờ ám. Tất cả đều khởi đầu, bị khui ra bởi những bài blog trên mạng. Nhà nước VN hiện đang để yên cho người ta viết blog, nhưng họ đã thấy cái nguy cơ của sự tự do "ngầm" này rồi. Một khi người viết blog không còn viết linh tinh, "xe cán chó, chó cán xe", và bắt đầu đi "quá trớn", rồi còn mang sắc thái chính trị nữa thì CSVN phải có biện pháp đối phó mà thôi. Chắc rồi cũng bắt chước Trung quốc lập tường lửa, áp lực Yahoo, Google, và đặt cảnh sát ảo trên mạng. Sự tự do của con người, nhất là tự do ngôn luận, không căn cứ trên nhân quyền quốc tế mà lại dựa vào chính sách nhà nước cầm quyền. Đó là điều đi ngược lại trào lưu tiến hóa của thế giới bây giờ. Nam, Quảng NinhBlog cũng là một dạng báo, việc quản lý blog hay có những quy định nào đó cho blog cũng là điều dễ hiểu. Có người viết blog để nói lên sự thật thì sẽ có người viết blog để sai sự thật. Cũng rất có thể đây là một kênh để tuyên truyền chủ nghĩa khủng bố, dân tộc cực đoan, ly khai, phỉ báng tôn giáo... Viet Tien, Sài GònCái hay nhất của Blog là quá trình tự đào thải, tự điều chỉnh. Những Blog viết hoặc đưa lên những ngôn từ, hình ảnh bậy bạ sẽ bị cộng đồng xa lánh hoặc phỉ nhổ. Những Blog hay mọi người sẽ tung hô, sẽ tìm đến. Cho nên, các ông các bà làm ơn đừng bao giờ tìm cách quản lý hay đưa Blog "đi đúng lề đường bên phải". Cả thế giới người ta có đặt vấn đề quản lý Blog không, hay chỉ có "đồng minh" Trung Quốc? Mai, Florida, Hoa KỳCái gì thì nhà nước CSVN cũng muốn quản lý tất tần tật! Nhưng nghĩ kỹ thì làm sao quản lý được suy nghĩ của con người? Các quan ngài lãnh đạo liệu có quản lý được vợ, con mình chưa? Cấm ko cho người ta nói thì chí ít cũng phải để người ta viết chứ! Và điều quan trọng là người ta viết cho chính mình chứ đâu phải viết cho người khác. Ai thích thì vào đọc, góp ý, còn ko thích thì ai bắt buộc mình phải vào đọc đâu? Cho nên quản chế blog là quản chế tư duy của con người, một việc làm bất khả kháng và chỉ phô bày thú tính hơn là nhân tính. Thiển nghĩ, nhà nước nên vào đọc các blog được nhiều fan ủng hộ để tìm hiểu suy nghĩ của xã hội. |
Hãng hàng không Việt Nam có thể phải đền bù cho một luật sư Ý khoảng 5 triệu euro trong một vụ kiện tại tòa án tại Ý mà hãng này đã không cử đại diện tới dự. | Hàng không Việt Nam bị phạt 5 triệu euro? | Vụ việc này kéo dài từ năm 1991 liên quan tới việc HK Việt Nam ký hợp đồng chỉ định công ty Falcomar của Ý làm đại diện tại thị trường Ý và người đưa đơn kiện là một luật sư Ý,người nói rằng có làm một số công việc cho công ty Falcomar trên cương vị đại diện cho HK Việt Nam. Theo báo Tiền phong đưa tin và được nhiều báo điện tử tại Việt Nam đăng lại thì khoảng tháng 11/1992, HK Việt Nam có chỉ định công ty Falcomar của Ý làm đại diện cho họ. Và theo luật sư Maurizio Liberati, nguyên đơn, thì ông này có làm một số công việc cho HK Việt Nam trong khoảng thời gian từ 9/1991 đến 12/1992. Hết hạn kháng án Tới năm 1994, ông Liberati đã đưa đơn kiện lên toà án Rome yêu cầu công ty Falcomar và HK Việt Nam thanh toán khoản tiền lên tới khoảng nửa triệu Euro. Năm 1994, thông qua đại sứ quán Ý tại Hà Nội, tòa án Rome đã gửi giấy triệu tập HK Việt Nam để dự phiên xử nhưng đại diện HK Việt Nam đã không có mặt và phiên xử vẫn diễn ra theo luật pháp Ý. Tới tháng 3/2000 Tòa án Roma phán quyết Việt Nam phải bồi thường cho luật sư Ý 4.3 triệu euro. Mãi cho tới tháng 5/ 2002, cũng là thời điểm hết hạn kháng án, HK Việt Nam mới nhận được thư của luật sư Liberati gửi trích bản án và yêu cầu phải trả tiền. Tháng 2/2004 HK Việt Nam nhận được thông báo của Uỷ ban đòi nợ và tịch biên của Pháp báo phong toả số tiền 1.3 triệu euro tại tài khoản ngân hàng BSP Pháp để thanh toán phán quyết của toà án Rome, kèm theo quyết định của tòa phúc thẩm Paris xác nhận số tiền HK Việt Nam phải trả tính cả lãi xuất phát sinh là gần 5.2 triệu euro. Đề nghị trợ giúp Đài BBC đã hỏi phát ngôn viên HK Việt Nam về chuyện này thì được biết hiện đang nghiên cứu xem xét vụ việc nên chưa thể trả lời phỏng vấn. Tuy nhiên Báo điện tử VnExperss trích thuật ông Nguyễn Xuân Hiển, Tổng giám đốc HK Việt Nam nói hãng sẽ đề nghị chính phủ cho tiếp tục vụ kiện và thuê hai hãng luật danh tiếng của Pháp và Ý để theo kiện. Hồi đầu tháng Ba năm nay, Bộ Tư Pháp đã được chính phủ Việt Nam chỉ định giúp hãng HK Việt Nam trong vụ kiện này. Vẫn theo Vnexpress trích thuật lời ông Hoàng Phước Hiệp, Vụ trưởng vụ Pháp luật quốc tế, Bộ Tư pháp, thì hiện các luật sư không thể đưa ra nhận định nào về vụ việc này vì không có bản án của tòa Rome trong tay. Cho tới khi biết tin về vụ kiện và khoản tiền phải bồi thường, HK Việt Nam vẫn không có hồ sơ trong tay ngoại trừ một tờ giấy triệu tập của toà án Rome hồi năm 1995. Một số luật sư tại Việt Nam cho biết tuy không thể nói cụ thể về vụ việc này nhưng đều nói cần phải rút kinh nghiệm và xem lại cách ứng xử vì việc không tham dự toà là một sai lầm lớn, không chỉ thiệt hại về vật chất mà còn tới uy tín của doanh nghiệp và của Việt Nam trên trường quốc tế. ---------------------------------------------------------- Trần MinhÔi đau xót quá. Các quan chức Việt Nam cứ lấy tiền của dân mà vứt ra cửa sổ hoài, hết vụ VFF rồi lại đến VNAirlines sau đây sẽ là ngành nào nữa đây. Trong lúc đất nước còn nghèo, nhân dân còn đói khổ phải chắt chiu đóng từng đồng thuế cho nhà nước vậy mà nhà nước coi tiền của dân là miếng bánh "muốn ăn thì ăn, muốn vứt thì vứt" hết tham nhũng, tiêu cực trong nước bây giờ lại phải trả những khoản thua kiện nước ngoài thì hỏi rằng đất nước đến bao giờ mới khá lên được. Như ở nước ngoài nhà nước rất ít khi tham gia vào hoạt động doanh nghiệp mà chỉ sử dụng các công cụ quản lý nhà nước để điều tiết sản xuất của doanh nghiệp. Còn các doanh nghiệp phần lớn là cổ phần hoặc vốn tư nhân nên người ta bỏ đồng tiền ra kinh doanh người ta tính rất kỹ và người ta bỏ đồng tiền ra người ta phải xem hiệu quả mang lại của nhưng đồng tiền ấy. Nhưng đường này đối với Việt Nam thì không thể nói được Doanh nghiệp là tài sản của dân nhưng người quản lý vốn là nhà nước, cho nên vô hình chung đã giao quyền cho một số người chỉ biết lo cho bản thân mà bất chấp hậu quả (vơ vét) miễn làm sao cho "cá nhân giàu" còn ai sống ai chết thì mặc kệ. Các bạn cứ thử nhìn vào phân cấp xã hội Việt Nam xem những ai là người chiếm nhiều tài sản của xã hội nhất? không phải là doanh nhân, không phải là công nhân, không phải là nông dân. Còn chuyện chủ trương của Nhà Nước là cổ phần hóa doanh nghiệp Việt Nam mà thực hiện nhà nước giữ 51% cổ phì chi phối theo các bạn là có phù hợp không. nhà nước là người quản lý và hoạch định chính sách chứ có phải là thương nhân đâu mà còn phải đi đầu tư kiếm lời, còn giữ 51% làm gì ư. Nếu mà buông ra hết thì có nhiều Sở, Bộ, Ngành bị mất đi nguồn thu nhập vậy thì ngu gì buông doanh nghiệp ra để "cổ phần hóa toàn bộ" ngu gì phải mở túi riêng bỏ vốn vào mà chỉ cần giữ lấy vốn nhà nước vẫn có quyền sinh sát đối với doanh nghiệp đó. Vậy thì thử hỏi rằng bây giờ có cổ phần hóa hết đố các bạn rằng "tài sản của nhà nước" có bị thất thoát không, các công ty cổ phần có bị trả những khoản tiền trời ơi đất hỡi như VN Airlines hay không? (nhà nước giữ 51% cổ phần chi phối). Huy, Hà NộiAnh bạn Yêu Việt nói đây là chuyện nhỏ? Với cách yêu nước Việt và tự hào dân tộc theo kiểu của anh thì cũng không khó khi trả lời câu hỏi vì sao Việt Nam vẫn nghèo đến vậy. Dân đenQua những sự việc Liên Đoàn Bóng Đá VN phải bồi thường cả tỷ đồng cho HLV ngoại quốc, ngành hàng hải VN bị ngoại quốc cầm giữ một tàu hàng và thủy thủ đoàn cả năm nay, rồi bây giờ đến ngành hàng không lại bị kiện đòi cả trăm tỷ đồng. Là người VN tôi thật lấy làm buồn, chỉ mong sao sự kháng cáo sẽ đem lại kết quả tốt thì người dân VN mới có hy vọng xoá đói giảm nghèo. Tôi quá ngạc nhiên các chức quyền cũ và mới trong HK Việt Nam cứ biện bạch là tưởng thế này, tưởng thế kia, rồi "..anh em tham mưu cho là không liên quan", chẳng lẽ sự việc này sẽ viện lý do ". Hợp đồng đó một phó tổng giám đốc đứng tên nhưng nay anh ấy đã mất ". Tôi khẳng định đây là hậu quả của quy luật "Hồng hơn chuyên", vì tôi đọc trên báo thì một ông tổng giám đốc hàng không phàn nàn là báo chí cứ bịa đặt là ông ấy đã theo học về luật pháp, rồi xác nhận thực ra ông theo học và nghiên cứu về các loại cây trồng (!) . Chim CuƯớc gì đây chỉ là chuyện Cá Tháng Tư để không cảm thấy đau về cái sự dốt của dân Việt mình trong quá trình hội nhập! Võ Thanh, Hà NộiNgười dân thường thì có lẽ đã bị tù tội. Trong trường hợp tốn cả trăm tỷ của xã hội như vậy, chẳng thấy truy tố hình sự đến ông cán bộ nào cả. Luật ta là chỉ về tắm ao ta thôi, không chơi với ai được đâu. BillThương lắm Việt nam ơi! Tham ô, lãng phí hàng tỷ, ngàn tỷ...thờ ơ để mất hàng trăm tỷ. Thế thì bao giờ Việt nam mới sánh vai cường quốc năm châu? Hay chỉ rút kinh nghiệm thôi? kinh nghiệm là cái gì mà dài thế? rút mãi hàng chục năm rồi không hết, chỉ thấy máu chảy, tiền chảy...? Minh Khuê, BangkokRõ ràng sự thờ ơ vô trách nhiệm đang là một quốc nạn không thua gì tham nhũng. Đó là hậu quả của cái gọi là kinh tế thị trường định hướng XHCN. Vì cái nền kinh tế thị trường nó không có chỗ cho định hướng XHCN được. Thanh Long, Los AngelesSau vụ Letard với việc liên đòan bóng đá phải trả hơn 1 tỷ tiền ngu, giờ đến vụ này nữa. Còn bao nhiêu vụ chưa bị khui ra? Nghĩ cũng thấy phục dân mình thật, chịu các lãnh đạo như thế suốt mấy chục năm mà vẫn sống vui vẻ Thông TùngKhi người nắm quyền quyết định không để tâm vào việc phải làm thì hậu hoạ khôn lường. Thời nay chịu gánh nặng của thời xưa, không biết đời con cháu về sau còn chịu khổ đến đâu Đào CườngĐây là bài học để các bác rút kinh nghiêm, đây là luật quốc tế chứ không phải như ở VN để các bác muốn làm gì thì làm. Than ôi, 5 triệu đô là đâu phải ít, rồi ai phải chịu khoản tiền này đây? TS...NT, Nha TrangChỉ trong một thời gian ngắn mà đất nước nhỏ bé này nhận quá nhiều bản án của nước ngoài. Không nên để cho "Mấy ngài" cứ làm tầm bậy để rồi "hè" nhau xử lý nội bộ, rồi rút kinh nghiệm. H. Nguyễn, TP. HCMVừa mới phải trả nợ cho sự việc của ngành thể thao xong, bây giờ lại phải gánh thêm cái vụ việc của HK VN... đây là một bài học tất yếu cho sự yếu kém lãnh đạo một bộ máy. Phải chăng ta đã quá quen rồi việc ra chỉ thị (cho dù chỉ thị đó có nghịch lý đi chăng nữa) thì cũng chẳng ai dám lên tiếng phản bác hoặc đã quá quen rồi cái cảm giác chẳng ai dám kiện tụng. Bởi thế, mới có cái "cảm giác" là dù có nhận trát tòa triệu tập, mình cứ làm lơ là xong vì trước giờ đã từng làm như thế với hơn 70 triệu người dân rồi. Họ cho rằng họ là độc tôn nên những gì họ làm dù sai đi nữa thì mọi người đều phải chấp nhận. Đó là nội bộ, dân mình không dám kiện tụng vì nếu mở miệng ra là bị ngay cái mác "chống đối nhà nước"... còn bây giờ hội nhập, vẫn mang cái tư tưởng độc tôn đó đối xử với nước khác, do vậy khi bị người ta kiện và phạt bồi thường thì mới ngã ra thì đã quá muộn. Tú Minh, OttawaHọ quen bắt nạt người trong nước và muốn làm gì thì làm, luật pháp ở dưới họ. Ngoài ra, các vị lãnh đạo VN không bao giờ chịu lỗi và nhận trách nhiệm bằng cách từ chức, chỉ hay đổ lỗi cho hoàn cảnh xung quanh. Vũ HiềnKhi bước ra ngoài thế giới mới biết ta thế nào. Ta cứ khen ta, nhưng hình như đâu ai tin. Ta tốt vậy đó, giỏi vậy đó, sao vẫn nghèo? Có ai trả lời được không? Tui thì đành chịu. Bùi H., TP. HCMÔng Minh Nam, VN thì nói: "Số tiền 5 triệu Euro rất không nhỏ đối với một nước nghèo như VN", trong khi đó ông Yêu Việt thì lại bảo: "Đây là việc nhỏ đối với một đất nước...". Tôi nghĩ hai người này cùng ở Việt Nam cả, vì ông Minh Nam ghi rõ là VN còn ông Yêu Việt thì dù không cho biết ở đâu, nhưng vì "yêu" Việt dĩ nhiên ông không chọn ở đâu ngoài VN. Nhưng tại sao cùng ở VN mà 2 ông lại có 2 ý nghĩ khác nhau? Theo tôi thì, một người thấy nước mình nghèo, dân khổ quá nên nếu phải chi ra 5 triệu Euro (và còn nhiều nữa để mướn luật sư nếu phải kháng án) thì đau lòng quá! Người kia thì liệu có phải "dân chết mặc dân" nên không cần bận tâm, "sợ" ai mà không trả được? Chứ những chuyện như thế này mà còn phải tốn kém chừng ấy "để học hỏi kinh nghiệm" thì bao giờ nước mình mới thoát khỏi nghèo đói? Phải chi tôi được vài ngàn trong số tiền đó thôi thì nhà tôi không phải bị dột mỗi khi trời mưa. Mong lắm thay. Yêu ViệtĐây là việc nhỏ đối với một đất nước để học hỏi kinh nghiệm để tiến đến tương lai. Với lòng tự hào dân tộc VN chúng tôi sẽ vượt qua những sự cố này một cách dễ dàng. Các bác thù ghét đất nước đừng nhân cơ hội này tha hồ nước đục thả câu, tha hồ mà chê bai. Giấu tênNghe muốn té ngửa. Lãnh đạo kiểu này mà dân cứ phải chịu mấy chục năm qua, rồi chắc còn dài dài nữa. Nathan Lê, WestminsterKhi chơi với thế giới, phải biết luật chơi. Cũng như luật nhân quyền và tự do dân chủ, không làm theo thì bị mất tiền viện trợ. Không thể nói là "tại sao chơi ác vậy?". Vì đó là luật, đồng ý thì chơi, không thì đâu ai ép. Anh Tâm, CanadaViệt Nam sẽ rút kinh nghiệm ở chuyện này. Đã coi thường luật các nước, không xem là quan trọng. Để không xảy ra tình trạng này nữa, đề nghị người có trách nhiệm nên từ chức, giao cho người khác tốt hơn. Kevin Nguyễn, WestminsterTôi không thể hiểu nổi sao lại có các lãnh đạo ấu trĩ thế. Rồi sẽ còn bao vụ khác trong tương lai? Hy vọng sau những việc như thế, lãnh đạo ở VN cần khôn hơn để đừng đem tiền công quỹ nộp cho người khác. Tam V, Đan MạchSự việc đã lỡ rồi! Bây giờ đùng thuê mướn luật sư Pháp Ý cho phí công và tốn thêm một số tiền thuế của nhân dân. Cách tốt nhất là xử lý giống như các nước văn minh: thi hành bản án và sa thải những ai có trách nhiệm trong vụ kiện. Huy, USAVN không thượng tôn luật pháp, toà án kêu hầu toà muốn đến thì đến, không đến thì thôi chẳng ai làm gì được mình; trừ những trường hợp bị còng dẫn giải ra toà. Ở những nước tiên tiến khi có lệnh toà là bắt buôc phải tới; ở VN những người liên quan không có mặt theo lệnh toà là thường, luc đó toà sẽ đình phiên xử vì một số người vắng mặt. Chuỵên này cũng là hậu quả của sự coi thương luật pháp; rồi nếu có đền thì lại lấy tiền công quĩ ; tiền dân đóng thuế sẽ bị dùng để làm những chuyện lãng xẹt. Minh, LondonCâu chuyện xảy ra gần giống với vụ Letard của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam. Nếu Vietnam Airlines được cổ phần hoá sớm thì sự thể sẽ khác. Minh Nam, Việt NamPhải dùng mọi lý lẽ để khỏi thua kiện. Số tiền 5 triệu Euro rất không nhỏ đối với một nước nghèo như VN. Nếu thua kiện vì thiếu lý lẽ thì phải bồi thường và phải trừng trị nội bộ và rút ra bài học khôn, kể cả việc không thèm tham dự phiên toà. Người ta luôn luôn nói hoà nhập. Vậy phải hoà nhập cả pháp luật quốc tế chớ. Buồn thiệt. |
Có thể làm một sự so sánh về tiến trình lịch sử của Anh và Việt Nam hay không? | Lịch sử Anh - Việt: Một chút so sánh | Thoạt nhìn qua, người ta dễ thấy choáng ngợp vì những khác biệt to lớn giữa hai quốc gia ở hai châu lục, nhưng có vẻ cũng có những tương đồng đặc biệt giữa lịch sử hai nước: những tương đồng mà khiến cho các khác biệt trở nên thú vị và đáng tìm hiểu hơn. Đó là ý kiến của cố giáo sư Ralph B. Smith (1939-2000), trường nghiên cứu phương Đông và châu Phi (SOAS), London, trong một bài viết năm 1976. Bài nhan đề “England and Vietnam in the 15th and 16th centuries: An essay in Historical Comparison” (Anh và Việt Nam trong thế kỷ 15 và 16: Một tiểu luận so sánh lịch sử). Giai đoạn được chọn khảo sát kéo dài từ 1460 và 1560 – một giai đoạn quan trọng cho tiến trình phát triển chính trị của cả Anh và Việt Nam. Đó là một thế kỷ mà các định chế và mô thức xung đột bắt đầu có hình thù mà sẽ định rõ đặc điểm của giai đoạn này cho tới thế kỷ 19. Đây cũng là giai đoạn cuối cùng trước khi Anh bắt đầu quá trình bành trướng để rồi lịch sử hiện đại của hai nước sẽ vô cùng khác biệt: việc đi vòng quanh thế giới bằng đường biển của Sir Francis Drake, việc hình thành các thuộc địa Mỹ đầu tiên và chuyến thăm đầu tiên của một người Anh đến Đông Nam Á tất thảy diễn ra từ 1577 đến 1587. Thời kì 1460 - 1560 vì thế cung cấp một dịp để so sánh Anh và Việt Nam. Ấu quânCó một sự trùng hợp kỳ lạ là tại cả Anh và Việt Nam trong thời kì 1459-1461 đã có một cuộc xung đột chính trị mà sau đó một vị vua trẻ được đưa lên ngôi. Càng trùng hợp khi hai vị vua này, Edward IV và Lê Thánh Tôn (cháu nội của Lê Lợi) sinh cùng một năm 1442. Vì cả hai lên ngôi khi chưa đầy 20 tuổi, nên thời kì đầu, quyền bính nằm trong tay các đại thần lớn tuổi. Tại Anh, đó là các bá tước vùng Salisbury và Warwick, còn ở Việt Nam là Nguyễn Xí và liên minh các tướng lĩnh quân đội cùng nho sĩ. Nhưng khi hai vua lớn lên, quyền lực của họ cũng tăng để đến năm 1471, cả hai đã kiểm soát chặt chẽ vương quốc và đề ra các chính sách mang tính thay đổi bước ngoặt. Các chính sách của Edward IV bắt đầu sự phục hồi quyền lực của chế độ quân chủ mà sẽ tiếp tục suốt từ 1460 đến 1560 (dù có đôi lúc bị ngắt quãng ngắn). Lê Thánh Tôn và các đại thần bắt đầu những thay đổi còn lớn hơn – có thể gọi là ‘sự Nho giáo hóa’ Việt Nam. Năm 1483, Edward IV qua đời, để lại một ấu quân và một ông chú nhiều tham vọng. Tiếp theo là hai năm đánh nhau, để rồi Henry Tudor giành quyền lực. Nhưng dưới triều đại mới, chế độ quân chủ Anh càng trở nên mạnh hơn. Trong thế kỷ 16, sức mạnh mới của ngôi vua sẽ đóng vai trò quan trọng giữa lúc tranh chấp về tôn giáo và chính trị gia tăng – tại Pháp và Đức, những tranh chấp này sẽ tạo ra thời kì dài nội chiến. Tại Anh, chế độ quân chủ không chỉ sống sót mà còn có khả năng ngăn chặn sự tan rã lãnh thổ của vương quốc. Khi Henry VIII quyết định tách Giáo hội Anh ra khỏi sự chỉ huy của Rome năm 1532, nó bắt đầu sự thay đổi chính trị và tôn giáo cùng cải cách định chế (một cải cách mà về nhiều mặt có thể so sánh với việc ‘Nho giáo hóa’ của Lê Thánh Tôn sau năm 1460). Những thay đổi này đã không thể thành công nếu không có một chế độ quân chủ mạnh. Khi một bước cải cách mới bắt đầu năm 1548, dù vua Edward VI khi đó còn bé và quyền lực nằm trong tay hai nhiếp chính, nhưng ngôi vua vẫn đủ mạnh để áp đặt ý chí lên người dân. Khi Edward VI qua đời sau sáu năm làm vua, hai chị em Mary và Elizabeth sẽ lần lượt nối ngôi trong năm 1553 và rồi 1558, nhưng sự thay đổi ngôi vua vẫn đủ ổn định để đưa nước Anh qua thời kì bất ổn này. Đến năm 1560, Anh đã có một chế độ quân chủ mạnh và đã được ‘cải cách’ mà không có nội chiến. Ổn định sang bất ổnỞ Việt Nam, có một chiều hướng ngược lại từ ổn định sang bất ổn trong những thập niên đầu của thế kỷ 16. Trong thời gian Lê Thánh Tôn trị vì (1460-1497), mọi xung đột chính trị nghiêm trọng đều được triều đình kiềm chế. Khó khăn bắt đầu với cái chết sớm của người nối ngôi, Lê Hiến Tôn, năm 1505. Kết quả là một ấu quân được đặt lên ngôi bởi một phe nhóm mà trước đó không thật sự mạnh: phe này gồm người thân và cận thần của một người thiếp của Hiến Tôn. Tại Việt Nam không có chế độ con trai trưởng thừa kế (quyền trưởng nam) giống như ở Anh. Trong hoàn cảnh đó, thường không có một ứng viên duy nhất có đầy đủ tư cách đòi quyền nối ngôi, và điều này thường dẫn đến các xung đột giữa các ứng viên thuộc các phe khác nhau. Phe lên nắm quyền vào năm 1505 có xuất xứ từ khu vực Đông Kinh (đồng bằng sông Hồng). Việc họ thăng tiến đồng nghĩa sự sa sút của thế lực từ Thanh Hóa (những người trước đó hưởng lộc vua do đã ủng hộ Lê Lợi – người vùng Thanh Hóa – trong việc sáng lập triều Lê). Dĩ nhiên nhóm Thanh Hóa sẽ phản kích. Năm 1509 (năm mà Henry VIII lên ngôi vua trong thanh bình), phe xứ Thanh ủng hộ cuộc nổi loạn của hoàng tử, Lê Oanh, và đưa quân từ Thanh Hóa về Hà Nội để đặt người này vào ngôi vua. Phe Đông Kinh bị đánh dạt ra ngoài thủ đô. Vị vua mới, Lê Tương Dực, cai trị từ 1510 đến 1516. Tài liệu ghi nhận giai đoạn này có một nỗ lực cải cách và phục hồi học thuật Nho giáo. Nhưng tiến trình chấm dứt do cuộc nổi loạn của Trần Cảo năm 1516 sau các cuộc nổi dậy lẻ tẻ khác. Tuy khởi nghĩa của Trần Cảo – người gốc Hải Dương – thất bại, nhưng nó thể hiện rõ sự tồn tại của triều Lê phụ thuộc vào quyền lực của nhóm Thanh Hóa. Lãnh đạo của hai gia tộc mạnh nhất, Trịnh Duy Sản và Nguyễn Hoằng Dụ, đều có mộng làm vua. Trong diễn biến năm 1516, nhà Trịnh giết Lê Tương Dực và đặt ứng viên do ông ta chọn lên ngôi – đó là bước thường thấy ban đầu trước khi lập triều đại mới. Nhưng Trịnh Duy Sản bị chặn bước bởi sự can thiệp của phe nhà Nguyễn. Một hoàng tử khác trở thành vua, Lê Chiêu Tôn (1516-1522). Nhưng quyền lực thật giờ đây thuộc về các tướng lĩnh với vị trí tương tự các quý tộc nước Anh thế kỷ 15 (được Sir John Fortescue gọi là ‘các thần dân quá hùng mạnh’) Các năm 1517-1519 chứng kiến nội chiến giữa các phe nhóm trong triều. Xung đột giữa hai thị tộc chính của Thanh Hóa (Trịnh và Nguyễn) cuối cùng tạo cơ hội cho sự tái trỗi dậy của phe đồng bằng Đông Kinh. Cờ đến tay Mạc Đăng Dung, cư dân đồng bằng Bắc Bộ, con cháu gia đình học sĩ nhưng bản thân thì là võ tướng. Sự can thiệp của Đăng Dung đã ‘cứu’ nhà Lê năm 1519, và các đối thủ của ông phải lui về Thanh Hóa. Dưới triều Lê Chiêu Tôn, Mạc Đăng Dung ngày càng lớn mạnh đến mức năm 1522, nhà vua trốn khỏi thủ đô để khuyến khích cuộc nổi dậy của người Thanh Hóa. Nhưng nhà Mạc không chỉ sống qua nguy biến này mà còn kiểm soát được Thanh Hóa năm 1525, và năm 1527, họ lập ra triều Mạc. Phân tranhKhác với Henry VII, Mạc Đăng Dung không thể phục hồi toàn bộ quyền uy của chế độ quân chủ. Sự kiểm soát của ông tại Thanh Hóa chỉ mong manh. Năm 1533, Nguyễn Kim đưa Lê Trang Tôn làm vua của một nhà Lê lưu vong và rồi xin Trung Quốc thừa nhận. Nhà Mạc tránh một sự xâm chiếm của Trung Quốc năm 1540 bằng cách khuất thân trước quân Minh – một bước đi đủ bảo đảm cho họ sự khinh thị của các sử gia đời sau. Ấy thế nhưng Trung Quốc cũng chả ngăn những người ủng hộ nhà Lê – tức họ Trịnh và Nguyễn – kiểm soát trở lại Thanh Hóa và Nghệ An năm 1542-1543. Kể từ đó, trong 50 năm tiếp theo, Việt Nam bị phân chia thành hai nhà nước thù nghịch. Tình huống này chỉ chấm dứt khi nhà Lê ‘phục hưng’ năm 1592, sau khi họ Trịnh tái chiếm Hà Nội. Sau cái chết của Nguyễn Kim, sự tranh chấp giữa hai họ Nguyễn và Trịnh ngày càng rõ. Họ Nguyễn tránh một cuộc thanh trừng bằng việc ra trấn thủ Thuận Hóa năm 1558. Ở đó họ lập nền tảng cho cái mà gần như là một vương quốc riêng biệt trong thế kỷ 17 và 18. Như vậy, lịch sử của Việt Nam trong thế kỷ 16 còn khốn đốn vì xung đột nội bộ hơn là tình trạng của Anh trong thời ‘Chiến tranh giữa các Hoa hồng’ (một sêri các nội chiến tại Anh từ 1455 đến 1487). Đến năm 1558, năm mà Elizabeth lên ngôi ở Anh, Việt Nam đã tiến vào một giai đoạn chia rẽ chính trị chỉ chấm dứt vào năm 1802. .............................................................................................................. |
Một hội nghị quan trọng bậc nhất trước Đại hội 13 của Đảng Cộng sản Việt Nam đang được nhóm họp tại Hà Nội để trình phương hướng công tác nhân sự Trung ương đảng khóa tới, theo báo chí chính thống nhà nước. | VN và nhân sự Đại hội 13: ‘Khó nhất vẫn là chức Tổng Bí thư’ | Các lãnh đạo Việt Nam họp Quốc hội ngày 20/5 Sáng 11/5/2020, Hội nghị Trung ương 12 (khóa XII) của BCH Trung ương ĐCSVN (dự kiến nhóm từ ngày 11 đến ngày 14/5) chính thức khai mạc với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, chủ trì, phát biểu khai mạc, và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, thay mặt Bộ Chính trị điều hành phiên khai mạc, báo Nhân dân đưa tin. Tổng Bí thư Trọng không muốn 'chọn nhầm người' VN: Hoãn đại hội Đảng từ cấp cơ sở, chống tham nhũng tiếp thế nào? Đại hội 13 Đảng CSVN và đường lên đỉnh cao quyền lực “Tại Hội nghị lần này, Ban Chấp hành Trung ương sẽ bàn và quyết định các vấn đề: phương hướng công tác nhân sự Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII; phương hướng bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021 – 2026; Tiêu chuẩn, tiêu chí, số lượng và việc phân bổ đại biểu dự Đại hội XIII của Đảng. “Cũng tại Hội nghị, Ban Chấp hành Trung ương sẽ cho ý kiến về Báo cáo kiểm điểm sự lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư năm 2019; Báo cáo những công việc quan trọng mà Bộ Chính trị đã giải quyết từ sau Hội nghị Trung ương 11 (tháng 10-2019) đến nay; Báo cáo công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật trong Đảng năm 2019; bàn và quyết định một số vấn đề quan trọng khác,” vẫn theo tờ báo là cơ quan ngôn luận của ĐCSVN. Cũng hôm 11/05, Báo điện tử của ĐCSVN trích dẫn phát biểu khai mạc và chỉ đạo hội nghị của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, theo đó nói: “Tôi đề nghị mỗi đồng chí Uỷ viên Trung ương cần nhận thức đầy đủ vị trí, ý nghĩa to lớn của công việc hệ trọng này, tập trung thảo luận, phân tích, làm sâu sắc các nội dung trên. Cần lưu ý, nhấn mạnh thêm vấn đề gì, những khâu nào? Phải chăng, về tiêu chuẩn Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư trong thời điểm hiện nay cần nhấn mạnh phải có bản lĩnh chính trị thật vững vàng, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, tuyệt đối trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Cương lĩnh, đường lối của Đảng, Hiến pháp của Nhà nước và lợi ích của quốc gia - dân tộc; có phẩm chất đạo đức và lối sống trong sáng, thật sự gương mẫu, không tham nhũng, cơ hội, tham vọng quyền lực, có ý thức giữ gìn và bảo vệ sự đoàn kết thống nhất trong Đảng, được quần chúng tin cậy, tín nhiệm? “Trong công tác chuẩn bị nhân sự, phải chăng cần nhấn mạnh phải có tinh thần trách nhiệm rất cao, thật sự khách quan, thật sự công tâm, trong sáng, gương mẫu chấp hành nghiêm các nguyên tắc tổ chức, quy chế, quy định của Đảng, đặt sự nghiệp chung của Đảng, của đất nước, của dân tộc lên trên hết, trước hết? Kiên quyết chống mọi biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, cục bộ, bè phái, "lợi ích nhóm", chạy chức, chạy quyền...” Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là người có bài diễn văn khai mạc Hội nghị 12 Phương án tứ trụ? Mô hình bộ máy quyền lực và các phương án nhân sự lãnh đạo cao cấp ngay trước và trong dịp Hội nghị Trung ương 12 diễn ra là một chủ đề được quan tâm trong giới quan sát và phân tích chính trị Việt Nam. Hôm 08/5, trên trang Nghiên cứu Quốc tế, Tiến sỹ Lê Hồng Hiệp, nhà nghiên cứu thuộc Viện nghiên cứu Đông Nam Á Iseas Yusof Ishak của Singapore đưa ra một số nhận định: “Việc quay lại mô hình 'tứ trụ' cũng có khả năng được Bộ Chính trị và Ủy ban Trung ương Đảng nhiệm kỳ mới ủng hộ… “Số lượng ủy viên Bộ Chính trị tiếp theo vẫn chưa được xác định. Tuy nhiên, con số này nhiều khả năng nằm trong khoảng từ 15 đến 19 như tại các kỳ đại hội gần đây… “Nếu xét việc Đảng nhấn mạnh việc quy hoạch nhân sự cấp chiến lược trong thời gian gần đây, Đảng có thể sẽ muốn bầu tối đa 19 ủy viên Bộ Chính trị để có được một lực lượng nhân sự cấp chiến lược lớn hơn, qua đó có nhiều lựa chọn hơn cho các vị trí lãnh đạo trong tương lai…” Về các ứng viên cho bốn vị trí lãnh đạo cao cấp nhất của đảng, nhà nước và chính quyền, Tiến sỹ Lê Hồng Hiệp nhận định: “Như đã nói, theo truyền thống, ứng viên cho vị trí tổng bí thư thường được chọn trong số bốn chính trị gia hàng đầu của nhiệm kỳ trước. Tuy nhiên, Thường trực Ban Bí thư cũng có thể là một ứng viên đủ điều kiện… “Do giới hạn nhiệm kỳ cũng như tuổi cao và sức khỏe yếu, ông Nguyễn Phú Trọng sẽ nghỉ hưu tại đại hội tiếp theo. Do đó, ba ứng viên thay thế cho ông sẽ là ông Nguyễn Xuân Phúc, bà Nguyễn Thị Kim Ngân và ông Trần Quốc Vượng. Vì cả ba đã quá 65 tuổi vào tháng 9/2020, người được chọn nắm ghế tổng bí thư sẽ được miễn giới hạn tuổi tác, còn hai người còn lại sẽ phải nghỉ hưu…” Ông Nguyễn Xuân Phúc được cho là ứng cử viên sáng giá nếu vẫn duy trì mô hình Tổng bí thư kiêm Chủ tịch nước. Về các phương án được phân tích, dự đoán như một tham khảo cho các “ghế” còn lại là thủ tướng chính phủ, chủ tịch nước, chủ tịch Quốc hội, nhà nghiên cứu từ Viện Iseas của Singapore nêu tiếp nhận định của mình: “Trong số sáu ủy viên Bộ Chính trị còn lại hiện nay, chỉ có ông Vương Đình Huệ và ông Phạm Bình Minh là phó thủ tướng. Tuy nhiên, do ông Minh chủ yếu phụ trách các vấn đề đối ngoại, ông Huệ, người giám sát các vấn đề kinh tế và tài chính và từng giữ chức Bộ trưởng Tài chính nhiệm kỳ 2011-2016, trở thành ứng viên mạnh nhất cho vị trí [thủ tướng] này… “Đối với vị trí chủ tịch nước, các ứng cử viên chính bao gồm ông Phạm Bình Minh, ông Tô Lâm và ông Phạm Minh Chính. Tuy nhiên, ông Phạm Bình Minh, một nhà ngoại giao kỳ cựu có trình độ tiếng Anh tốt, dường như là ứng viên nổi bật nhất. Vì chủ tịch nước sẽ phải tham gia vào nhiều hoạt động đối ngoại, bao gồm các chuyến thăm song phương và tham dự các sự kiện đa phương, ông Minh sẽ có lợi thế đáng kể so với hai ứng cử viên còn lại… Ông Phạm Bình Minh được một số nhà quan sát đánh giá là ứng viên sáng giá cho vị trí chủ tịch nước “Đối với vị trí chủ tịch quốc hội, ngoại trừ ông Võ Văn Thưởng, người có tuổi đời còn khá trẻ có thể là một bất lợi đối với ông, các ủy viên Bộ Chính trị còn lại (Phạm Bình Minh, Tô Lâm, Phạm Minh Chính, Trương Thị Mai, Nguyễn Văn Bình) đều có cơ hội khá cân bằng để được xem xét cho vị trí này.” Khó khăn, chưa rõ? Hôm 11/5 từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Phó Giáo sư Phạm Quý Thọ nêu bình luận nhanh với BBC về quan điểm trên của nhà nghiên cứu từ Singapore: “Quan sát này dựa trên tiêu chuẩn và độ tuổi... với các danh sách dài đưa ra. “Nhưng theo tôi, vẫn còn một khoảng cách xa với thực tế, Đại hội 13 này khá thực sự khó khăn và khó đoán.” Từ Hà Nội, Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp, thành viên Nghiên cứu của Viện IISS, think tank về Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế và nhà quan sát chính trị Việt Nam, bình luận với BBC về Hội nghị Trung ương 12 đang nhóm họp: “Đây là Hội nghị quan trọng nhất khóa về nhân sự, nó làm cụ thể số lượng Ủy viên Ban chấp hành Trung ương đảng, số lượng Ủy viên Bộ Chính trị, lên danh sách cụ thể các bí thư tỉnh ủy, các trưởng ban đảng, quốc hội, nhà nước, nó cũng làm luôn khung nhân sự cho Quốc hội, cho hội đồng nhân dân cấp tỉnh và các quy định bầu cử Đại hội 13, bầu cử Quốc hội... “Ngoài ra, sẽ không có hội nghị trung ương nào khác cho chủ đề nhân sự nữa, tất nhiên, nếu lần này chưa xong, sẽ có Hội nghị 12B, tức là để tiếp tục "làm nhân sự"." Bà Nguyễn Thị Kim Ngân là đương kim Chủ tịch Quốc hội Về vấn đề nhân sự cho Đại hội đảng tới đây, ông Hà Hoàng Hợp, người cũng đồng thời làm việc tại Viện nghiên cứu Đông Nam Á, Iseas, Singapore với tư cách nhà nghiên cứu cao cấp khách mời, nói: “Theo tôi, không có gì mới vì nhiều người nói rồi và tứ trụ chứ không phải tam trụ, như tôi cũng đã nói với BBC từ khi ông Nguyễn Phú Trọng tạm nhận chức chủ tịch nước. “Về bốn ứng viên cho tứ trụ, nhiều người nói với cơ sở quyết định 90 và 214, bà Trương Thị Mai khó làm Chủ tịch Quốc hội. “Cách đây nhiều tháng tôi cũng đã nói với BBC là ghế chủ tịch nước chưa có dự kiến ứng viên, ngay bây giờ cũng chưa có. “Ông Phạm Bình Minh đủ tiêu chuẩn theo Quyết định 214 để ứng cử các chức vụ chủ tịch nước, thủ tướng, và chủ tịch quốc hội, ông ấy chỉ chưa đủ tiêu chuẩn ứng cử Tổng bí thư thôi. Tuy nhiên, có vẻ chức chủ tịch nước khá thích hợp với ông này. “Bởi vì ông Minh đã làm hai khóa bộ trưởng rồi, thì không thể tiếp tục làm Bộ trưởng Ngoại giao nữa. Nhưng ứng cử chức chủ tịch, với ông Minh theo các mối quan hệ nội bộ, có thể lại không thuận lợi. “Ở trên tôi nói là theo Quyết định 214 (và 90), ở đây về quan hệ nội bộ tức là về hành vi, nhiều người có thể không muốn như vậy và muốn khác đi, nhưng vì thế vẫn có chức phó thủ tướng phụ trách đối ngoại cho ông ấy, giống như bên Trung Quốc, người ta có chức vụ của ông Dương Khiết Trì, đó là một khả năng sắp xếp. “Theo tôi, khó nhất là chức tổng bí thư, ông Trọng giới thiệu ông Vượng hai lần đều chưa thành công, Bộ Chính trị chưa tán thành. Bây giờ sẽ phải họp để giới thiệu lại, tức là bỏ phiếu cho vài ứng viên. “Đúng ra lúc này có các ứng viên sơ bộ là các ông, bà: Nguyễn Xuân Phúc, Nguyễn Thị Kim Ngân, Trần Quốc Vượng và Phạm Minh Chính. Có một số đông, chưa rõ bao nhiêu phần trăm ủng hộ ông Phúc. “Bây giờ ông Trọng không thể phát biểu như trước đây rằng ứng viên vị trí này phải là người miền Bắc. Cũng có một tỷ lệ cao được cảm nhận, chưa rõ bao nhiêu, muốn ủng hộ bà Ngân. “Nhưng tóm lại, dự đoán thì cứ dự đoán, song cuối cùng do thủ tục đề cử chưa xảy ra, nên chưa rõ cụ thể,” nhà phân tích chính trị này nói với BBC News Tiếng Việt trên quan điểm cá nhân. |
Ổn định chính trị, giá nhân công rẻ và tranh chấp Biển Đông là ba yếu tố góp phần thắt chặt quan hệ Việt - Mỹ, theo một người làm cho một tổ chức có quan hệ với Việt Nam. | Sợi dây liên kết quan hệ Việt - Mỹ | Lê Quỳnh BBCVietnamese.com Ông Andrew Billo cho rằng về nhân quyền, hợp tác vẫn tốt hơn là gây sức ép từ ngoài Ông Andrew Billo trả lời phỏng vấn của BBC vào thời điểm trước cuộc bầu cử tổng thống ở Mỹ. Từng làm việc ở Việt Nam bốn năm cho Tổ chức Di dân Quốc tế (2004-2008), ông hiện là trợ lý giám đốc về các chương trình chính sách của Asia Society đặt trụ sở ở New York. Asia Society, tổ chức giáo dục thành lập năm 1956 nhằm thúc đẩy hợp tác giữa Mỹ và châu Á, vẫn thường tổ chức các sự kiện liên quan Việt Nam. Mở đầu cuộc phỏng vấn, ông Andrew Billo cho biết nhận định về mối quan hệ mà theo ông "đang phát triển mạnh hơn nữa". Andrew Billo: Quan hệ Việt – Mỹ, vốn đã vững chắc, đang phát triển mạnh hơn nữa không chỉ nhờ hợp tác đầu tư và thương mại, mà còn là kết quả của các tranh chấp trên vùng biển Nam Trung Hoa (mà Việt Nam gọi là Biển Đông). Bộ trưởng Quốc phòng Leon Panetta thăm Việt Nam tháng Sáu năm nay và đã thảo luận việc sử dụng cảng ở Vịnh Cam Ranh để tàu Mỹ vào. Phía Việt Nam đồng ý cho phép các tàu phi vũ trang sử dụng cảng thương mại gần bên, nhưng họ hy vọng Mỹ trợ giúp bằng hình thức bán vũ khí sát thương – việc này Mỹ đã từ chối. Dẫu vậy, nếu quan hệ của Việt Nam với Trung Quốc trong vấn đề biển Nam Trung Hoa tiếp tục xấu đi, cửa có thể mở ra cho sự hợp tác tăng cường với Mỹ. Hoa Kỳ cũng là đối tác xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, và nhân dân Việt Nam vẫn tiếp tục đánh giá cao nhân dân và văn hóa Mỹ. Cộng đồng người Việt sống ở Mỹ cũng lớn và đương nhiên là mối dây kết nối giữa các thành viên ở Mỹ và ở Việt Nam. Theo tôi, khu vực Đông Nam Á hứa hẹn nhiều cơ hội cho đầu tư và hợp tác của Mỹ. Nhưng Việt Nam, nhờ một chính phủ tương đối ổn định và cơ sở hạ tầng khá tốt, có lợi thế so với một số nước khác trong Asean. Cả khu vực này, thường bị đe dọa vì nguy cơ thiên tai và thỉnh thoảng lại có bạo lực chính trị, có một số rủi ro và Việt Nam dĩ nhiên không phải ngoại lệ. Nhưng nói chung, Việt Nam đẹm lại lực lượng lao động biết đọc biết viết, tương đối có học thức, giá rẻ so với các nước Đông Nam Á khác. Hoa Kỳ vì lịch sử chiến tranh với Việt Nam, không có được sự hợp tác bằng với những nước như Philippines, một đồng minh lâu năm. Có những nhóm trong chính phủ Việt Nam vẫn nghi ngờ ý định của Mỹ nói riêng và cộng đồng quốc tế nói chung. Điều này có cản trở mối quan hệ một chút, nhưng rốt cuộc, hợp tác kinh tế vẫn thắng và giúp tạo ra động lực to lớn hơn cho sự hợp tác. BBC: Liệu quan hệ hai nước sẽ thay đổi thế nào sau cuộc bầu cử năm nay tại Mỹ? Chủ tịch Nguyễn Minh Triết nói chuyện ở Asia Society khi thăm Mỹ năm 2007 Chưa rõ một chính phủ của ông Mitt Romney làm thế nào có thể phát triển quan hệ đáng tin cậy với châu Á. Nhìn chung, có nhiều nỗ lực hơn trong đảng Dân chủ Mỹ. Barack Obama, và Ngoại trưởng Hillary Clinton, đang thừa hưởng di sản hợp tác của đảng Dân chủ với Việt Nam, phát triển từ sau chuyến thăm lịch sử của Tổng thống Clinton năm 2000. Nếu John Kerry, một cựu binh Việt Nam, tiếp quản chức ngoại trưởng, đó sẽ có thể là cú hích hợp tác nhờ sự tôn trọng ông dành cho Việt Nam và nỗ lực của ông nhằm dỡ bỏ lệnh cấm vận năm 1994. Việt Nam không ủng hộ sự can thiệp quân đội nước ngoài, như ở Iraq và Afghanistan, do di sản thực dân và chiến tranh. Chính phủ Việt Nam gần như chắc chắn sẽ chống việc dùng vũ lực ở Syria hay Iran. Nếu một chính phủ mới ở Mỹ lại đi theo hướng đó, nó có thể ảnh hưởng tiêu cực đến quan hệ song phương. BBC:Người ta không thể tránh né nhân quyền trong mối quan hệ song phương. Ông có thấy chính phủ hay các tổ chức phi chính phủ của Mỹ đã có ảnh hưởng nào không để cải thiện nhân quyền ở Việt Nam? Như người ta đang thấy trong mùa tranh cử này, chính trị Mỹ có thể mạnh mẽ trong ngôn từ nhưng hạn chế trong hành động. Nó cũng như vậy trong các đòi hỏi bảo vệ nhân quyền của Mỹ ở Việt Nam, diễn ra đồng thời khi cửa rộng mở cho thương mại. Tuy là nói vậy, nhưng Bộ trưởng Quốc phòng Panetta, hồi tháng Sáu khi thăm Việt Nam, đã nói khả năng tăng cường hợp tác quân sự có phụ thuộc một chút vào hợp tác về các vấn đề nhân quyền. Nhưng đôi khi có thể khó để các chính trị gia Việt Nam hiểu được lập trường của Mỹ về nhân quyền, khi mà cách quản lý từ trên xuống – không cho phép có bất đồng – nói chung được họ xem là giúp đất nước phát triển nhanh. Điều chính phủ Việt Nam cần làm là loại bỏ tham nhũng nhà nước và bảo đảm làm sao cho tăng trưởng tương lai có lợi cho nhiều lớp người hơn. "Quan hệ với Việt Nam quá quan trọng khiến Mỹ không thể có hành động có ý nghĩa để ngăn vi phạm nhân quyền. Tuy nhiên, các tổ chức phi chính phủ và hệ thống Liên Hiệp Quốc, thông qua các dự án nhằm giúp chính phủ Việt Nam giải quyết lo ngại nhân quyền hiệu quả hơn, có thể có tác động quan trọng. Dẫu sao hợp tác vẫn hiệu quả hơn là tạo áp lực từ bên ngoài." Quan hệ với Việt Nam quá quan trọng khiến Mỹ không thể có hành động có ý nghĩa để ngăn vi phạm nhân quyền. Tuy nhiên, các tổ chức phi chính phủ và hệ thống Liên Hiệp Quốc, thông qua các dự án nhằm giúp chính phủ Việt Nam giải quyết lo ngại nhân quyền hiệu quả hơn, có thể có tác động quan trọng. Dẫu sao hợp tác vẫn hiệu quả hơn là tạo áp lực từ bên ngoài. BBC:Ông có quan tâm đến tin tức quanh cuộc đấu đá nội bộ trong đảng Cộng sản, như báo chí quốc tế tường thuật thời gian qua? Nó có ảnh hưởng gì không đến quan hệ Việt – Mỹ? Cuộc đấu đá nội bộ gần đây đem lại bức tranh quan trọng về những thách thức mà Việt Nam đối diện. Nó cũng phản ánh tư tưởng tư bản tiến bộ hơn và tư tưởng Cộng sản truyền thống va chạm nhau. Nhưng Việt Nam đã kiểm soát cuộc xung đột nội bộ này khá tốt. Thủ tướng vẫn tại vị bất chấp những chỉ trích gay gắt – đây là bằng chứng Đảng Cộng sản vẫn có thể hàn gắn, hạn chế bất đồng và thể hiện bức tranh đoàn kết tương đối. Đây không phải là lần đầu tiên cộng đồng quốc tế nêu lo ngại về chính trị nội bộ Việt Nam. Ông Nguyễn Tấn Dũng, khi còn là Phó Thủ tướng, đã cố gắng hết mình để trấn an các nhà tài trợ quốc tế về tính minh bạch của Đảng sau bê bối PMU-18 năm 2006. Nay ta lại thấy Thủ tướng Dũng dính líu bê bối Vinashin, công ty đã mắc nợ hơn 4 tỷ đôla. Đảng có nói mình sẽ cải cách thì cũng chỉ được một số lần nhất định thôi trước khi người dân mất quan tâm và niềm tin, đặc biệt nếu cứ mỗi bê bối lại kéo theo việc tranh chấp quyền bính và có người bị đem ra làm vật tế thần như đã xảy ra hồi tháng Mười năm nay. Có nhiều cơ hội tốt ở Việt Nam nhưng chắc chắn cách hành xử này ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư Mỹ cũng như việc các chính phủ có cung cấp hỗ trợ phát triển song phương hay không. BBC:Một số độc giả của chúng tôi muốn đặt câu hỏi này. Giới làm chính sách Hoa Kỳ nghĩ gì về kịch bản khi Đảng Cộng sản không còn là đảng cầm quyền ở Việt Nam? Hoa Kỳ có lo ngại tương tự như với Mùa xuân Ả Rập không, mà một số người cho rằng chỉ đem đến bất ổn? "Sức sống của Đảng Cộng sản sẽ bị thử thách qua khả năng cải tổ trong một môi trường mà ở đó, hành động ngày càng dễ nhận diện nhờ truyền thông xã hội và thông tin nhanh chóng. Họ cũng sẽ bị thử thách qua việc bảo đảm tăng trưởng phải giúp ích cho nhiều tầng lớp dân chúng, chứ không chỉ cho tầng lớp trên có quan hệ chặt chẽ với Đảng." Rõ ràng Đảng Cộng sản một ngày nào đó có thể mất khả năng đứng vững và mất quyền lực, đặc biệt nếu kinh tế đình trệ hay thậm chí suy thoái. Nhưng châu Á cũng không phải là Trung Đông. Chính phủ Việt Nam cung cấp nhiều dịch vụ hơn, được tổ chức hiệu quả hơn, và đem lại nhiều cơ hội kinh tế hơn là Ai Cập dưới thời Mubarak chẳng hạn. Giống như đảng Hành động Nhân dân đang bị thử thách ở Singapore, sức sống của Đảng Cộng sản sẽ bị thử thách qua khả năng cải tổ trong một môi trường mà ở đó, hành động ngày càng dễ nhận diện nhờ truyền thông xã hội và thông tin nhanh chóng. Họ cũng sẽ bị thử thách qua việc bảo đảm tăng trưởng phải giúp ích cho nhiều tầng lớp dân chúng, chứ không chỉ cho tầng lớp trên có quan hệ chặt chẽ với Đảng. Thêm về tin này Chủ đề liên quan |
Phái đoàn của Việt Nam tại Liên Hợp Quốc (LHQ) vừa gửi Công hàm tới Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc, bác bỏ các yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông, theo truyền thông chính thống của nhà nước Việt Nam hôm 07/4/2020. | Việt Nam gửi công hàm lên LHQ: Mạnh mẽ, đúng thời điểm? | Phó Thủ tướng Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh Tòa quốc tế và Biển Đông: Việt Nam ‘tiến gần hơn lựa chọn pháp lý’ Mỹ ‘bênh Việt Nam, lên án Trung Quốc’ vụ chìm tàu ở Hoàng Sa Hoàng Sa 1974: Chính phủ Mỹ nói gì? Ngư dân VN bị chìm tàu ở Hoàng Sa: ‘Chỉ mong sống sót trở về’ Hôm 07/4, nhiều báo của Việt Nam đã đưa tin về động thái mới của Việt Nam, trong đó trang mạng của kênh truyền hình VTC của Việt Nam cho hay: “Việt Nam phản đối các yêu sách của Trung Quốc tại các Công hàm trên. Các yêu sách này vi phạm nghiêm trọng chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam tại Biển Đông.” Hôm 30/3, Phái đoàn thường trực của Việt Nam tại Liên Hợp Quốc đã gửi công hàm bày tỏ lập trường trước Công hàm ngày 12/12/2019 phản hồi đệ trình ngày 12/12/2019 của Malaysia và Công hàm ngày 23/3/2020 gửi Tổng Thư ký Liên hợp quốc cũng của Phái đoàn thường trực nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. “Phái đoàn của Việt Nam tại LHQ một lần nữa khẳng định lập trường nhất quán của Việt Nam về các vấn đề nêu trên đã được khẳng định trong nhiều văn bản lưu hành tại Liên hợp quốc và các đệ trình, tuyên bố gửi các cơ quan quốc tế liên quan. “Phái đoàn đồng thời đề nghị Tổng Thư ký Liên hợp quốc lưu hành Công hàm này đến tất cả các quốc gia thành viên Công ước, cũng như tất cả các thành viên của Liên hợp quốc,” VTC viết. Nhân dịp này, các nhà nghiên cứu pháp luật, chính trị và bang giao quốc tế đã trả lời phỏng vấn của BBC News Tiếng Việt và nêu quan điểm của mình. BBC: Quý vị có thể bình luận gì về động thái gửi Công hàm lên Liên Hợp Quốc này của Việt Nam? Tiến sỹ Trần Công Trục (nguyên Trưởng Ban Biên giới Chính phủ Việt Nam): Với tư cách một người nghiên cứu về luật pháp và đặc biệt những vấn đề xảy ra trên Biển Đông, thì tôi đánh giá rất cao Công hàm của phía Việt Nam đã gửi cho Liên Hợp Quốc, phản đối Trung Quốc có những công hàm có những nội dung phi lý vi phạm đến các quyền và lợi ích hợp pháp của Việt Nam trên Biển Đông, đấy là một nội dung hết sức rõ ràng, thể hiện lập trường rất rõ, rất chi tiết, rất chuẩn xác của phía Việt Nam. Tiến sỹ Đinh Hoàng Thắng (nguyên Đại sứ Việt Nam tại Hà Lan): Động thái này không gây ngạc nhiên đối với giới nghiên cứu và chuyên gia. Trong hội thảo ngày 6/10/2019 chúng tôi đã có kiến nghị theo hướng này. Chỉ một ngày sau, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng có ngay một tuyên bố đề nghị trung ương phân tích về tình hình Biển Đông, với quan điểm kiên quyết nhưng khôn khéo và dứt khoát không nhân nhượng. Trung Quốc không sợ lắm súng to tàu lớn của Việt Nam, vì chắc Trung Quốc có đủ lực để đối phó. Nhưng Trung Quốc không bao giờ có chính nghĩa, có được tính chính danh đối với các hành động khủng bố ngư dân VN và ngư dân các nước ASEAN. Bởi vì dùng tàu hải cảnh hay là các tàu chiến trá hình để đâm chìm các ngư dân tay không, hành nghề trên ngư trường truyền thống của mình, thì những hành động mạn rợ ấy có thể gọi là gì, nếu như không phải là tội ác man rợ, xa lạ với nhân loại văn minh. Tố cáo những hành động ấy lên LHQ, dựa vào UNCLOS 1982, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam trong một lần hiếm hoi như vừa rồi, dám đích danh quy trách nhiệm cho Trung Quốc, chứ không còn là “nước lạ” nữa. Với động thái vừa rồi của chính quyền Việt Nam, thì tuy chưa phản ánh hết lòng dân, nhưng hy vọng nó sẽ không còn cái cảnh chính quyền phải xua lực lượng đi đàn áp các cuộc biểu tình hoà bình, tố cáo các tội ác của Trung Quốc trong các cuộc chiến tranh trước đây cũng như các hành động trên Biển Đông. Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp (nhà nghiên cứu cao cấp Viện Iseas, Singapore): Công hàm phản đối Việt Nam gửi LHQ mang tính chất pháp lý đa phương cao. Trước đây, các phản đối và lên án thường dừng ở mức song phương, thông qua các mối quan hệ song phương, ví dụ qua phát ngôn ngoại giao. Lần này, công hàm cho thấy chính phủ Việt Nam đánh giá tình hình Biển Đông toàn diện, công hàm phản đối gửi tổng thư ký LHQ thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của chính phủ Việt Nam trong việc xử lý vấn đề Biển Đông trước hết với Trung Quốc. Đây có thể là dấu hiệu Việt Nam chuẩn bị cụ thể biện pháp pháp lý để xử lý vấn đề biển Đông. Phó Giáo sư Hoàng Ngọc Giao (Viện trưởng Viện Chính sách, Pháp luật và Phát triển): Theo tôi, việc Việt Nam chính thức gửi Công hàm tới LHQ về hành động vi phạm chủ quyền của Việt Nam ở Biển Đông lần này thể hiện rõ lập trường vững chắc và không khoan nhượng của Việt Nam đối với những hành vi xâm phạm chủ quyền của Việt Nam ở vùng đảo Hoàng Sa. Có thể nói đây là một bước đi tiếp nối vững chắc và đúng thời điểm. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tháng 11/2017 ở Hà Nội Bất thường và tính toán? BBC: Động thái này có gì bất thường không và ban lãnh đạo Việt Nam cân nhắc, tính toán gì khi có quyết định như vậy? Tiến sỹ Trần Công Trục: Nếu goi là bất thường theo tôi nghĩ không phải là bất thường, bởi vì điều này Việt Nam cũng đã từng làm, chỉ có điều là công khai hay không công khai thôi. Và đây là một hình thức đấu tranh theo tôi nghĩ về phía ngoại giao là có thể được gọi là nâng lên một bước mới, không những chỉ là Công hàm trao đổi song phương, mà đưa lên các tổ chức quốc tế, trong đó Liên Hợp Quốc là tổ chức quốc tế cao nhất của thế giới. Thì đấy là một hình thức đấu tranh rất mạnh mẽ. Tiến sỹ Đinh Hoàng Thắng: Thời điểm chính quyền có động thái nói trên rõ ràng xuất phát từ những cân nhắc nhất định. Tôi không còn làm việc cho Bộ Ngoại giao nên không thể nói chính xác, thậm chí nếu còn làm việc thì chưa chắc đã được phát ngôn. Nhưng với tư cách là người nghiên cứu, tôi thấy quyết định ấy là một quyết định đúng thời điểm. Thứ nhất, Việt Nam đang chuẩn bị Đại hội Đảng, Trung Quốc muốn đánh tiếng, muốn gây sức ép, nhất là quá trình cơ cấu nhân sự mới. Thì đây, Việt Nam trả lời ngay như vậy để nói cho Trung Quốc biết, ai có vào khung cơ cấu này cũng không thể quỳ gối trước Trung Quốc. Quỳ gối trước Trung Quốc là mất phiếu, và điều quan trọng hơn, đầu hàng Trung Quốc thì bia miệng từ người dân hàng ngàn năm vẫn còn đó. Thứ hai, giữa mùa Virus Vũ Hán này thế giới hiểu về Trung Quốc hơn, có dịp xác nhận những hành động chống lại thường dân mà ngay trong chiến tranh luật pháp quốc tế cũng cấm các bên tham chiến. Sau những ầm ĩ giữa Trung Quốc với nhiều nước về quốc tịch của con viruscorona, nhất là sau các vụ đầu cơ khẩu trang và các thiết bị y tế của Trung Quốc, thì Việt Nam và thế giới có dịp hiểu thêm về bản chất lật lọng, đổi trắng thay đen của nhà cầm quyền Trung Quốc. Thứ ba, Trung Quốc cho rằng, hiện nay là lúc Mỹ, Việt Nam và thế giới đang tập trung chống dịch nên họ tha hố “múa gậy vườn hoang”. Nếu Việt Nam không hành động về mặt pháp lý lúc này thì còn nuôi dưỡng những hành động thảo khấu trên Biển Đông đến khi nào nữa? Thứ tư, đây có thể là một “bước đệm” trên con đường dùng luật pháp quốc tế để nói chuyện phải quấy với Trung Quốc. Với Trung Quốc bao giờ cũng “mềm nắn, rắn buông”. Cố Chủ tịch Việt Nam Hồ Chí Minh từng đúc kết: ta càng nhân nhượng thì kẻ thù càng lấn tới! Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp: Động thái này là phản ứng tích cực và kiên quyết của chính phủ Việt Nam đối với quá trình Trung Quốc vừa qua đẩy mạnh các hoạt động nhằm thực thi tuyên bố chủ quyền phi pháp của họ về đường Lưỡi Bò. Tuần trước, Bộ ngoại giao Việt Nam đã tuyên bố mạnh mẽ rằng Việt Nam không chấp nhận bất cứ hành động nào của phía Trung Quốc trên cơ sở đường Lưỡi Bò, tái khẳng định quyền chủ quyền và các quyền khác của Việt Nam ở biển Đông. Việc gửi công hàm ghi ngày 30/3 là hành động tiếp theo, nhằm mong muốn thúc đẩy việc đảm bảo hòa bình, ổn định và xử lý rối ráo vấn đề biển Đông, sau một tháng - tháng 3/2020, khi mà Trung Quốc đã có nhiều hành động vi phạm Công ước luật Biển LHQ năm 1982 và các nền luật khác,, trong đó, Trung Quốc đã tiếp tục đảy mạnh quân sự hóa ở biển Đông, đe dọa sử dụng vũ lực. Ngư dân Việt Nam – hình minh họa Phó Giáo sư Hoàng Ngọc Giao: Theo tôi, động thái này không có gì là bất thường, mặc dù động thái mà tỏ thái độ rõ ràng và kiên quyết như vậy diễn ra có thể nói là không được nhanh lắm, tức là đáng nhẽ động tác này và lập trường này cần phải bày tỏ rõ ràng hơn từ lâu cách đây một hai năm trước. Tuy nhiên đến bây giờ, thì bước đi tiếp theo có lẽ là nó phù hợp với đường lối đối ngoại của Việt Nam trong quan hệ với Trung Quốc, tức là cố gắng làm sao đó để tránh xung đột, đối đầu với Trung Quốc, kể cả trên mặt trận ngoại giao và từng bước vẫn đảm bảo được chủ quyền của mình. Do đó cho nên ở thời điểm này khi Trung Quốc càng lấn tới như vậy, thì được hiểu là phía Việt Nam đã không thể tiếp tục im lặng được nữa và đây có thể nói là một bước đi đánh dấu một giai đoạn mới trong quan hệ giữa Việt Nam với Trung Quốc liên quan vấn đề chủ quyền biển đảo của Việt Nam và thái độ của Việt Nam với hành vi vi phạm chủ quyền và quyền chủ quyền của Việt Nam ở Biển Đông. Phản ứng sẽ ra sao? BBC: Phản ứng của LHQ, Trung Quốc và các bên quan tâm hoặc có liên quan sẽ có thể thế nào? Tiến sỹ Trần Công Trục: Tôi cho rằng với quan điểm, lập trường Việt Nam rất rõ ràng và chuẩn xác đó, thì sẽ nhận được tiếng nói ủng hộ của các tổ chức quốc tế, trong đó có cả LHQ và đặc biệt các nước lớn có uy tín quốc tế như là Hoa Kỳ, các nước phương Tây. Tôi cho rằng người ta sẽ rất ủng hộ và hoan nghênh lập trường đó và tôi nghĩ lập trường đó không có gì quá đáng và nó hoàn toàn xuất phát từ các nguyên tắc luật pháp và đặc biệt Công ước Luật biển 1982. Còn Trung Quốc, đương nhiên thì họ luôn luôn phản đối lại tất cả những lập trường của các nước. Chúng ta không nên thấy lạ lùng với những chuyện đó và cần luôn luôn sẵn sàng đáp trả lại trên tất cả các mặt trận như là về mặt pháp lý, về mặt tuyên truyền, về mặt đấu tranh ngoại giao, chính trị, cũng như cả trên vấn đề thực địa. Tiến sỹ Đinh Hoàng Thắng: Phản ứng của Hoa Kỳ thì như mọi người đã biết. Ở đây phải nói thêm là HK ngày càng có thái độ quyết đoán với hành động bắt nạt các nước nhỏ của Trung Quốc, ngôn ngữ của tuyên bố khá mạnh mẽ: Ủng hộ chủ quyền của VN (đây không phải là lần đầu), bác bỏ đường lưỡi bò của Trung Quốc (cái này thì lặp lại phán quyết của CPA). Hoa Kỳ cũng đánh giá hành động đơn lẻ này của Trung Quốc xuyên suốt trong cả một chính sách, trong một ý đồ nhất quán xưa nay, một chiến lược ăn “cướp trên giàn mướp” của Trung Quốc ở Biển Đông. Tuy nhiên, không nên cho rằng, Hoa Kỳ bênh Việt Nam. Vấn đề ở đây là Hoa Kỳ, dưới triều Trump, mặc dầu đang phải đau đầu với nhiều vấn đề đối nội/đối ngoại, nhưng Hoa Kỳ thấy được tính chất nghiêm trọng của Vành đai, Con đường, của ý đồ muốn làm bá chủ không chỉ trên Biển Đông. Không phải ngẫu nhiên, các nhà nghiên cứu đã cảnh báo là Hoa Kỳ đang đối mặt với “khủng hoảng kênh Suez” trên Biển Đông và trong vấn đề Covid-19. Nếu Hoa Kỳ không vượt qua được cái cửa ải này thì rõ ràng Hoa Kỳ sẽ phải thoái lui, ngay cả khẩu hiệu “Nước Mỹ trước hết” cũng sẽ “cuốn theo chiều gió” nếu Hoa Kỳ thua Trung Quốc trong chiến lược dùng FOIP của Bộ tứ để đối trọng với BRI. Nhật Bản, Ấn Độ, Australia và châu Âu từng có tiếng nói thống nhất về vấn đề Biển Đông. Lần này chắc cũng không thể khác. Đây là cơ hội “kim cương” (chứ không chỉ là vàng) đối với Việt Nam. FOIP là cơ hội có một không hai trong lịch sử của Việt Nam và khu vực, khi cùng một lúc ASEAN phải xử lý mối quan hệ giữa các nước lớn trong khu vực. Ngoại trừ những “Judas phản Chúa” trong ASEAN, các nhà lãnh đạo còn lại trong ASEAN cũng sẽ phải “đường xa nghĩ nỗi sau này”. Trung Quốc bóp được Việt Nam thì Trung Quốc cũng sẽ không tha bất cứ nước nào khác trong khối. Hình chụp ngày 19/1/2017, khi diễn ra một cuộc tuần hành kỷ niệm sự kiện 1974 của người dân ở Hà Nội Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp: LHQ đang xem xét công hàm này, có thể sẽ có một cuộc họp để nêu vấn đề biển Đông liên quan đến nội dung được nêu trong công hàm, trong đó có vấn đề hành xử của phía TQ, các vấn đề pháp lý chủ quyền, và các khuyến nghị. Nếu có 1 nước là ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an đề nghị mở một cuộc họp Hội đồng Bảo an, thì LHQ sẽ thu xếp. Từ phía Trung Quốc, phản ứng bằng hành động ở biển Đông" tàu hải cảnh Trung Quốc đâm chìm 2 tàu cá của ngư dân Việt Nam và bắt giữ ngư dân Việt Nam. Sau đó phía Trung Quốc có thái độ chối cái, đổ lỗi cho ngư dân Việt Nam "đâm tàu cá vào tàu hải cảnh" Việc ngư dân Việt Nam bị tàu hải cảnh Trung Quốc đâm chìm trong vùng biển Việt Nam, cho thấy phía Trung Quốc đã hành xử vô pháp. Người Việt Nam đang chờ Trung Quốc có thái độ chân thành hơn. Phó Giáo sư Hoàng Ngọc Giao: Vào thời điểm này, Việt Nam ra Công hàm này là theo tôi rất đúng thời điểm. Công luận quốc tế cho tới thời điểm này rất quan tâm đến tình hình Biển Đông và cũng đã thấy rõ những hành vi vi phạm, chà đạp lên luật pháp quốc tế, luật biển quốc tế của Trung Quốc. Do đó cho nên hiệu ứng tôi cho là sẽ là tốt, ngay tại LHQ, hơn nữa bây giờ Việt Nam bây giờ lại chủ trì cương vị Chủ tịch Hội đồng Bảo an LHQ hiện nay. Thứ hai là trong quan hệ đối với Trung Quốc, mặc dù, bất chấp đại dịch Covid-19, Trung Quốc vẫn tiếp tục có những hành vi có thể nói là lợi dụng tình hình khó khăn của đại dịch toàn cầu và Trung Quốc đang làm những hành động mang tính chất, có thể nói là lén lút và lợi dụng tình huống bất ổn về bệnh dịch để tranh thủ có những hành động mạnh mẽ hơn xuống Biển Đông. Song song với hành động đó, Trung Quốc còn thể hiện sức mạnh của mình để mà đe dọa đến chủ quyền của Đài Loan. Còn đối với Mỹ, tôi tin rằng đây là một động thái chắc chắn là sẽ nhận được sự ủng hộ của Mỹ, bởi vì chính Hoa Kỳ cũng đã có một tuyên bố rất rõ ràng cảnh báo Trung Quốc đừng có lợi dụng đại dịch Covid-19 để thực hiện những hành vi xâm lấn, vi phạm chủ quyền và quyền chủ quyền ở Biển Đông, thì đấy chính là thái độ của Mỹ mà tôi tin rằng cũng phù hợp với quan điểm của Việt Nam. Hiện Trung Quốc đang nắm giữ toàn bộ quần đảo Hoàng Sa |
Phát biểu dịp Việt Nam kỷ niệm 125 năm Ngày sinh Hồ Chủ tịch cách đây hơn ba tháng, ông Nguyễn Phú Trọng cho rằng ‘thời đại Hồ Chí Minh là một thời đại rực rỡ nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam, là kỷ nguyên độc lập tự do và chủ nghĩa xã hội’. | Việt Nam dưới ‘thời đại Hồ Chí Minh’ | Tác giả không chắc chắn liệu điều mà ông Nguyễn Phú Trọng, Tổng bí thư ĐCSVN nói rằng thời đại Hồ Chí Minh 'rực rỡ nhất trong lịch sử VN' có đúng không. Dù Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam không nêu cụ thể, có thể nói ‘thời đại’ ấy được bắt đầu từ ‘cách mạng tháng Tám và việc thành lập Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà’ cách đây 70 năm. Vì theo ông, dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCS), ‘cách mạng’ Việt Nam đã ‘đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác’ và ‘thắng lợi’ đầu tiên được ông nhắc đến là thắng lợi của hai sự kiện này. ‘Rực rỡ, sáng ngời’? Trong số những hoạt động ‘kỷ niệm 70 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh’ ở Việt Nam năm nay cũng có một chương nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Việt Nam - Thời đại Hồ Chí Minh”, diễn ra vào tối 2/9 tại Trung tâm hội nghị quốc gia Mỹ Đình. Chương trình nghệ thuật ấy cũng như diễn văn của lãnh đạo Việt Nam tại lễ kỷ niệm hai biến cố đó vào ngày 2/9 tới hay các bài viết, phát biểu khác của quan chức Việt Nam vào dịp này chắc chắn cũng nhắc lại những ‘mốc son chói lọi’, ‘thắng lợi vĩ đại’, ‘chiến thắng lừng lẫy’, ‘kỳ tích vẻ vang’ hay những ‘thành tựu to lớn’ của Việt Nam dưới ‘thời đại Hồ Chí Minh’ trong 70 năm qua. Trong những ‘thắng lợi’, ‘thành tựu’ ấy – như ông Nguyễn Phú Trọng nêu trong diễn văn của mình vào ngày 19/05/2015 – còn có ‘thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp’, ‘thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước’ và ‘thắng lợi bước đầu với những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của công cuộc đổi mới’. Theo ông Trọng, ‘với những thắng lợi đó, Việt Nam từ một nước thuộc địa nửa phong kiến đã trở thành một quốc gia độc lập, tự do’; ‘nhân dân Việt Nam từ thân phận nô lệ đã trở thành người làm chủ đất nước, làm chủ xã hội; đất nước Việt Nam từ nghèo nàn, lạc hậu […] trở thành một nước đang phát triển có thu nhập trung bình, có vị thế ngày càng quan trọng trên thế giới’. Đó cũng là lý do ông cho rằng ‘dân tộc Việt Nam chưa bao giờ có được cơ đồ như ngày nay, triển vọng phát triển rất tươi sáng’ và coi ‘thời đại Hồ Chí Minh là thời đại rực rỡ nhất trong lịch sử Việt Nam’. Thực sự rất khó dựa vào những tiêu chí, sự kiện, ‘thắng lợi’ trên để nói rằng Việt Nam ‘thời đại Hồ Chí Minh rực rỡ’ hơn những thời đại trước của Việt Nam vì các giai đoạn, thời đại lịch sử rất khác nhau. Hơn nữa, với xu hướng phát triển chung của nhân loại, một thời đại sau phát triển hơn một thời đại trước cũng không có gì là quá lạ, đáng khen. Nhưng nếu nhìn lại Việt Nam trong 70 năm qua và đặc biệt khi so sánh Việt Nam với các nước khu vực khác cùng thời gian ấy, có thể thấy rằng mọi chuyện ở Việt Nam kể từ ‘Cách mạng tháng Tám’ năm 1945 – khi Việt Minh hay những người Cộng sản lên nắm quyền – không phải lúc nào cũng ‘tươi sáng’, ‘rực rỡ’ hay ‘kỷ nguyên độc lập tự do và chủ nghĩa xã hội’ mà Việt Nam đã và đang trải qua không hoàn toàn tốt đẹp như lãnh đạo, quan chức Việt Nam ca ngợi, tuyên truyền. Chiến tranh, xung đột? Tượng đài tưởng niệm cố chủ tịch Hồ Chí Minh ở một tỉnh phía Bắc Việt Nam. Không lâu sau khi ‘Cách mạng tháng Tám thành công’ và ‘nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời’, Việt Nam đã phải đương đầu với ‘cuộc chiến chống Pháp’, rồi cảnh Bắc-Nam chia cắt và sau đó là ‘cuộc chiến chống Mỹ’. Riêng ‘cuộc chiến chống Mỹ cứu nước’ cũng là cuộc chiến huynh đệ tương tàn, cướp đi mấy triệu người Việt và đến giờ những chia rẽ, hận thù, vết thương cuộc chiến đó gây nên vẫn chưa được hoàn toàn hàn gắn, hòa giải, chữa lành. Là người Việt Nam, không ai lại muốn hay chấp nhận bất cứ sự can thiệp, xâm chiếm, đô hộ của bất cứ một ngoại bang nào, dù với bất cứ lý do hay trên danh nghĩa gì. Là người Việt, chắc ai cũng tự hào về truyền thống chống ngoại xâm, dựng và giữ nước của dân tộc mình. Nhưng khi có cơ hội tiếp cận với nhiều sử liệu mới, xác đáng hay có một cái nhìn tổng quan, đa chiều hơn về lịch sử của đất nước, của các nước khu vực và của thế giới, chắc cũng có không ít người tự hỏi tại sao cùng bị thực dân phương Tây đô hộ và Nhật chiếm đóng, không một quốc gia nào ở Đông Nam Á lại rơi vào một giai đoạn xung đột, chia cắt, tang thương như Việt Nam sau năm 1945? Vẫn biết rằng bối cảnh của Việt Nam ít hay nhiều khác bối cảnh của các nước Đông Nam Á như Indonesia hay Malaysia trước và sau năm 1945, chắc cũng có người thắc mắc tại sao những quốc gia phi cộng sản này có thể giành và giữ độc lập của mình mà không phải trải qua những xung đột, cuộc chiến đẫm máu như Việt Nam? Ngoài hai cuộc chiến trên, Việt Nam cũng có chiến tranh biên giới 1979 và hải chiến Trường sa 1988 với Trung Quốc. Có điều, khác với cuộc chiến chống Pháp và chống Mỹ, hiện tại hai cuộc chiến với quốc gia Cộng sản này không được giới lãnh đạo Việt Nam nhắc đến hay chính thức cho tưởng nhớ. Trước đó, vào năm 1958 – khi Hà Nội có quan hệ mật thiết ‘môi hở răng lạnh’ với Bắc Kinh – ông Phạm Văn Đồng, Thủ tướng của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa lúc đó, đã ký một công hàm ngoại giao ‘ghi nhận và tán thành’ bản tuyên bố của Trung Quốc về hải phận 12 hải lý của quốc gia này. Dù mục đích, nội dung, giá trị của nó là gì, công hàm ấy đang được Trung Quốc tận dụng triệt để trong tranh chấp biển đảo hiện tại với Việt Nam. Cũng chính quốc gia Cộng sản này đã tiến hành hải chiến Hoàng sa năm 1974 và từ đó đến giờ có vô số hành động khiêu khích, hung hăng, mạnh bạo nhằm lấn chiếm vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam. Nhắc lại những sự kiện trên để thấy, dù nguyên nhân sâu xa là gì, kể từ Cách mạng tháng Tám năm 1945, Việt Nam đã phải đối diện với nhiều cuộc chiến, xung đột và độc lập, chủ quyền của mình không phải lúc nào cũng được tôn trọng, toàn vẹn. Đáng nói và trớ trêu hơn, quốc gia đe dọa, xâm hại độc lập, chủ quyền của Việt Nam trong hơn 40 năm qua và hiện tại không ai khác là Trung Quốc – quốc gia cùng chung ý thức hệ ‘cộng sản’ và là ‘láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt’ của Việt Nam. Khủng hoảng, sai lầm? Khi nhìn lại lịch sử Việt Nam kể từ 1945, giới lãnh đạo ĐCS Việt Nam thường chỉ nhắc đến hay nhấn mạnh hoặc ca ngợi ‘thắng lợi’ của ‘Cách mạng tháng Tám’, của cuộc chiến chống Pháp, chống Mỹ và ‘công cuộc đổi mới’ từ năm 1986. Nhưng họ thường né tránh, phủ nhận những khó khăn, khủng hoảng, thất bại do những đường lối sai lầm của họ gây nên. Chủ trương, chương trình cải tạo và xây dựng ‘xã hội chủ nghĩa’ mà Đảng Cộng sản tiến hành ở miền Bắc sau 1954 và trên cả nước sau 1975 đã thất bại, dẫn đến những hậu quả vô cùng tệ hại cho đất nước và người dân, không chỉ về mặt kinh tế mà còn về mặt xã hội, đạo đức. Gần đây một số nhân vật từng bị trừng phạt trong vụ án Nhân văn - Giai phẩm đã được báo chí Việt Nam nhắc lại danh tính, sự nghiệp. Chẳng hạn chương trình ‘Cải cách ruộng đất’ ở miền Bắc hay chủ trương ‘đấu tranh giai cấp’ đã gây nên chia rẽ, hận thù, phân biệt đối xử, làm đảo lộn trật tự gia đình, xã hội. Cũng vì học thuyết, chủ trương sai lầm đó, giớ trí thức, nhân sĩ yêu nước bị khinh rẻ, đàn áp – như trong vụ ‘Nhân văn Giai phẩm’ hay vụ án ‘Xét lại chống Đảng’. Rồi khi - và nhiều năm sau khi - ‘miền Nam được hoàn toàn giải phóng’ và đất nước được thống nhất cũng là thời điểm mấy triệu người Việt lần lượt liệu mạng bỏ nước ra đi. Họ chấp nhận đánh đổi tất cả – ngay cả mạng sống của mình, người thân của mình – vì trong những năm tháng ấy họ cảm thấy không được tự do, không đủ ăn, đủ mặc, không có tương lai, không có hy vọng khi sống trên quê hương, đất nước của mình. Trong lịch sử Việt Nam – và thậm chí hiếm khi trong lịch sử thế giới – lại có làn sóng người vượt biển, vượt biên để tị nạn nước ngoài đông và thê thảm như vậy. Vì những sai lầm về đường lối làm đất nước rơi vào khủng hoảng, cô lập, kinh tế kiệt quệ, người dân cơ cực, năm 1986, Đảng Cộng sản buộc phải đổi mới về kinh tế và đối ngoại. Chính sự đổi mới đó đã làm thay đổi hình ảnh của Việt Nam và cải thiện đời sống của người dân. Việt Nam đã thoát cảnh đói nghèo; từ một trong những nước nghèo nhất trên thế giới, Việt Nam đã trở thành một quốc gia có thu nhập trung bình (thấp). Vì thế, không có gì là ngạc nhiên khi nói về những ‘thành tựu to lớn’ dưới ‘thời đại Hồ Chí Minh’ hay những ‘thắng lợi’ trong ‘kỷ nguyên’ mới ở Việt Nam, giới lãnh đạo, quan chức của Việt Nam luôn nhấn mạnh, ca ngợi ‘công cuộc đổi mới’ này. Không ai phủ nhận rằng nhờ chương trình đổi mới đó, vị thế, kinh tế của Việt Nam, đời sống của người dân Việt Nam đã tốt hơn rất nhiều so với trước năm 1986. Nhưng những gì mà ĐCS gọi là ‘đổi mới’ thực ra chẳng có gì mới đối với nhiều nước trong khu vực khác. Chẳng hạn, mô hình kinh tế thị trường đã được Singapore, Malaysia hay Hàn Quốc tiến hành từ 20 hay thậm chí 30 năm trước. Vì vậy, những quốc gia này đã vượt xa Việt Nam. Đất nước tụt hậu? Hơn nữa, dù thoát cảnh đói nghèo, Việt Nam hiện giờ cũng chỉ là một nước có thu nhập trung bình thấp và sau 30 năm ‘đổi mới’, Việt Nam vẫn không thể bắt kịp nhiều nước trong khối ASEAN. Điều đáng nói là nếu so sánh với nhiều nước trong khối ASEAN, mức độ phát triển về kinh tế của Việt Nam trong giai đoạn ‘đổi mới’ không ấn tượng như giới lãnh đạo, quan chức Việt Nam thường ca ngợi. Chẳng hạn, theo số liệu của Quỹ tiền tệ quốc tế, trong giai đoạn từ năm 1986 đến năm 2015, thu nhập bình quân đầu người ở Việt Nam chỉ tăng khoảng bốn lần (từ 556 USD lên 2,234 USD). Năm nay Việt Nam đánh dấu tròn 70 năm cuộc cách mạng tháng 8 giành độc lập và tuyên ngôn độc lập 2/9/1945. Trong khi đó, cùng khoảng thời gian ấy, con số đó ở Singapore tăng hơn tám lần (từ 6,864 USD lên 57,442 USD), Malaysia tăng hơn bảy lần (từ 1,711 USD lên 12,418 USD), Thái Lan tăng bảy lần (từ 813 USD lên 5,704 USD), Indonesia tăng gần sáu lần (từ 611 USD lên 3,529 USD) và Philippines tăng hơn năm lần (từ 590 USD lên 3,279 USD). Việt Nam tụt hậu so với những quốc gia trong vùng phần lớn vì trong giai đoạn được coi là ‘đổi mới’, giới lãnh đạo Việt Nam đã không có những cải cách thích hợp, thiết thực, toàn diện. Thực ra, Việt Nam chỉ cải cách nửa vời – theo ‘kinh tế thị trường’ nhưng lại ‘định hướng xã hội chủ nghĩa’. Vì cải cách kinh tế không triệt để và đặc biệt không có những thay đổi đáng kể về chính trị, thể chế Việt Nam hiện đang thua nhiều nước ASEAN về nhiều mặt khác. Các chỉ số quốc tế – như chỉ số cạnh tranh quốc gia, dân chủ, minh bạch – đều xếp Việt Nam sau Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan. Cách đây mấy tháng, chính Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng phải thừa nhận rằng Việt Nam đứng chót trong nhóm ASEAN-6 (Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Singapore), ‘thậm chí có lĩnh vực còn thấp hơn Lào, Campuchia, Myanmar’ – ba nước được coi là kém phát triển nhất trong khối. Một trong những lĩnh vực mà Việt Nam xếp sau ba quốc gia đó là tự do báo chí. Nói thế để thấy so với các nước khu vực khác, Việt Nam ‘dưới thời đại Hồ Chí Minh’ hay trong ‘kỷ nguyên độc lập tự do và xã hội chủ nghĩa’, không thực sự giàu mạnh, minh bạch, dân chủ và tự do. Chẳng hạn, những quyền bình đẳng, quyền tự do được nhấn mạnh trong Tuyên ngôn độc lập Hồ Chủ tịch đọc ngày 2/9/1945 hay những quyền căn bản khác như quyền tự do ngôn luận, tự do lập hội được nêu tại ‘Quốc dân Đại hội’ diễn ra tại Tân Trào trong hai ngày 16-17/8/1945 nay vẫn chưa được hoàn toàn biến thành hiện thực. Đến giờ người dân vẫn bị bỏ ngoài cuộc, không có tiếng nói gì trong các vấn đề hệ trọng của đất nước – như bầu chọn lãnh đạo hay hoạch định, thực hiện đường lối, chính sách. Tất cả mọi chuyện đều do ĐCS – hay nói đúng hơn những nhân vật cao cấp, Bộ Chính trị hay Ban chấp hành Trung ương của ĐCS – quyết định. Nói cách khác, nhân dân Việt Nam chưa thực sự ‘trở thành người làm chủ đất nước, làm chủ xã hội’ như ông Nguyễn Phú Trọng và các lãnh đạo, quan chức khác của Việt Nam biện bạch. Sự tụt hậu, thua kém của Việt Nam so với các nước trong vùng càng ngày càng khiến nhiều người cho rằng Việt Nam cần phải có một ‘đổi mới’ khác – hay ‘đổi mới lần hai’ – và thời điểm thuận lợi cho một thay đổi như vậy là Đại hội XII của ĐCS Việt Nam vào năm tới. Nhưng một cuộc đổi mới như thế chỉ có thể xẩy ra nếu giới lãnh đạo Việt Nam dám can đảm thừa nhận những yếu kém, trì trệ của đất nước mình cũng như những nguyên nhân sâu xa dẫn đến sự trì trệ đó và có quyết tâm đưa Việt Nam theo kịp các nước phát triển trong khu vực. Còn nếu cứ đinh ninh rằng – hay tệ hơn, huênh hoang cho rằng – Việt Nam đang sống dưới ‘một thời đại rực rỡ nhất’ – hoặc cứ mãi ‘gặm nhấm quá khứ’, ru ngủ chính mình bằng những ‘thắng lợi’, ‘kỳ tích’, ‘thành tựu’ trong quá khứ – 10, 20 hay 30 năm nữa đất nước vẫn cứ tụt hậu, thua kém so với các nước trong vùng. Bài viết thể hiện văn phong và phản ánh quan điểm riêng của tác giả đang sống tại Anh. Bài được gửi cho chuyên mục Diễn đàn của BBC Việt ngữ trong dịp đánh dấu tròn 70 năm cuộc Cách mạng Tháng 8 của Việt Nam và chấm dứt Thế chiến II. |
Đảng Cộng sản VN từ một nhóm nhỏ ít người, đã phát triển trở thành một Đảng lớn mạnh, giành độc lập tự do cho tổ quốc, đem lại nền hoà bình và thống nhất cho đất nước. Cách mạng VN đã có những bước tiến dài, đạt được nhiều thành tựu nhất định, vượt qua vững vàng trong giai đoạn các nước Đông Âu sụp đổ, và cả giai đoạn khủng hoảng kinh tế Châu Á cuối thập niên 1990. | Hãy bay lên đi, con rồng châu Á của tôi! | Nhân kỳ Đại hội Đảng diễn ra tuần này, chúng tôi cũng mong muốn được đóng góp một số ý kiến, nguyện vọng của bà con Nhân dân đối với công cuộc xây dựng và phát triển đất nước hướng tới mục tiêu: “Dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng văn minh và Dân chủ.”. Một hội nghị Diên Hồng cho cả nước Hiện nay, “tham nhũng”, “cán bộ thoái hoá”, và “cải cách hành chính” xem ra vẫn còn dậm chân tại chỗ, trong khi chúng lại là vấn đề mà dư luận trong và ngoài nước rất quan tâm. Thuật trị nước cũng như trị hoả. Cai trị tức là tiên liệu. Ta không thể biết cháy ở đâu là đủ. Chúng ta không thể cứ mãi để mình phải bị động trong công tác, hễ “sai đâu sửa đó, cháy đâu chữa đó”. Cách mạng VN không thể bị động trước những diễn biến của tiêu cực xã hội, sự yếu kém năng lực của guồng máy chính quyền, việc cải cách hành chánh vẫn trì trệ khó khăn, các công trình thi công bị rút ruột, một bộ phận cán bộ ngày càng thoái hoá thiếu trách nhiệm thừa thủ đoạn, và tham nhũng tràn lan. Vì sao chúng ta đã tổ chức guồng máy Nhà nước khoa học như thế, có tiền, có các giáo sư tiến sĩ phụ tá, có xe hơi đời mới, có trụ sở lộng lẫy như thế, mà hoạt động lại kém hiệu quả. Nếu nhìn vào cơ cấu tổ chức chính quyền quốc gia, chúng ta quả đã có thật đầy đủ hệ thống Tam quyền: Lập pháp, Hành pháp, Tư pháp: (Quốc hội, Chính phủ, Hội đồng Nhân dân các cấp, Toà án, Viện Kiểm sát, Ban Thanh tra,..). Thế nhưng vì sao các cơ quan này hầu như bị vô hiệu, không phát huy được năng lực, không phát hiện được những bê bối yếu kém tiêu cực của các cấp chính quyền, không phát hiện được những hạt sạn khổng lồ trong con mắt, guồng máy kinh tế hành chánh quốc gia? Theo chúng tôi có lẽ là do chúng ta quá chủ quan và cảm tính, ta cứ tưởng “Chính quyền” với “Nhân dân” là một, hễ Chính quyền “sướng “ thì Nhân dân cũng “phấn khởi” theo. Trên thực tế, Nhân dân và Chính quyền hoàn toàn là hai thực thể khác nhau, và ngày càng xa cách như khoảng cách giàu nghèo của người dân lao động và giới cán bộ thương gia giàu có. Về lý thuyết, các tổ chức quyền lực này sẽ được tổ chức theo nguyên tắc”thống nhất”, nhưng có sự “phân công” và “phối hợp chặc chẽ” giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện quyến lập pháp, hành pháp và tư pháp, theo nguyên tắc “Tập trung dân chủ”. Mọi quyền lực mà Nhà nước có được đều do Nhân dân ủy quyền, Mọi chủ trương chính sách của Nhà nước đều vì lợi ích của Nhân dân. Thế nhưng trên thực tế, do đặc điểm chức năng, ngành hành pháp và tư pháp hầu như hoạt động độc lập và đôi khi vượt qua sự kiểm soát của Quốc hội, Hội đồng Nhân dân. Các nhà khoa học pháp lý và chính quyền thì hay đỗ lỗi cho tại “cơ chế”, “cơ cấu”. Nhiều người hãy lại đổ lỗi do Đảng ủy, do tổ chức cán bộ, do “con người”. Không ai chịu ai cả. Nhưng theo tôi, đó là do cả hai, do CƠ CHẾ và do CON NGƯỜI. Mấy chục năm qua, chúng ta vẫn làm theo cung cách “bầu cử xưa cũ”, đó là “Dân bầu, Đảng cử”. Các cơ quan dân cử (Quốc hội, Hội đồng Nhân dân) đều là người do Đảng chọn mặt và cho ra ứng cử. Tỷ lệ Nhân dân trong Hội đồng Nhân dân chỉ chiếm khoảng 20 %. Rốt cuộc, hầu như Chính quyền, Hội đồng Nhân dân, và Quốc hội cũng là một, không có chức năng kiểm soát đối trọng kiềm chế nhau. Do vậy, cả hệ thống ba cơ quan quyền lực này vô hình chung lại trở thành một thể “thống nhất”, không thu nạp người ngoài (người dân) vào bộ máy của nó, và không có điều kiện lắng nghe tiếng nói phản hồi của người dân trong quá trình hoạt động chính quyền. Ngoài ra, các kỳ họp tai cơ quan dân cử (Quốc hội, Hội đồng Nhân dân) với thời gian giới hạn “xuân thu nhị kỳ”, các thành viên lại kiêm nhiệm quá nhiều chức vụ, thời gian đi họp nghĩ ngơi công tác còn không có, thời gian đâu mà nghiên cứu suy nghĩ “chuyện rắc rối, mất lòng nhau”, họp Hội đồng Nhân dân thì cũng giống như họp Ủy ban Nhân dân, cũng là “người nhà với nhau” cả. Các chất vấn tại Nghị trường tuy có gay gắt, nhưng kết quả hoạt động chính quyền sau chất vấn, thì cũng chẳng có thay đổi gì, thậm chí, năm nay lại muốn đặt lại câu chất vấn hồi năm ngoái. Cũng có một vài đại biểu rất nhiệt tình xông xáo, đã không ngại gian khổ khó khăn để làm trọn trọng trách của mình, gìn giữ kỷ cương phép nước và chống phá tham nhũng, được sự tín nhiệm của người dân, nhưng số này ít quá. Tóm lại, chất lượng của cơ quan dân cử vừa qua (Quốc hội, Hội đồng Nhân dân), quả thật chưa đủ để có thể hoạt động hữu hiệu trước các lĩnh vực thực thi pháp luật của chính phủ, không làm trọn nhiệm vụ: “hợp tác, tham mưu và kiểm soát” các hoạt động chính quyền. Do vậy, việc MỞ RỘNG DÂN CHỦ HƠN NỮA là một yêu cầu cấp bách hiện nay, để có thể tận dụng trí tuệ và đóng góp của Nhân dân trong việc xây dựng Chính quyền và Đất nước. Tôi đề nghị Đảng thay vì “TẬP TRUNG DÂN CHỦ”(Tập trung Quyền lực không chia sẽ) thì hãy “MỞ RỘNG DÂN CHỦ” (mở rộng Quyền Làm Chủ của Nhân dân) cho thực hiện việc bầu và ứng cử, theo đúng Hiến pháp và Pháp luật quy định. Hãy mạnh dạn giao quyền Dân chủ cho Nhân dân, hãy cho Nhân dân (người dân) được quyền tự do bầu cử và quyền tự do ứng cử, quyền được ngồi cùng với Đảng để bàn việc nước, theo khí thế của Hội nghị Diên Hồng mấy ngàn năm về trước. Nếu không dám trải thảm đỏ mời gọi những trí thức thân hào nhân sĩ những người có trình độ và tâm huyết vào nghị trường để bàn việc nước, thì cái nguy cơ những thiếu xót của chính quyền trong hoạt động, nó vẫn còn nằm nguyên đó, và ngày càng tồi tệ, như bệnh ruột thừa thời kỳ cuối, mà không chịu đi bác sĩ, không lên bàn phẩu thuật. Có lẽ do ta quy định những thành viên Hội đồng Nhân dân sẽ chọn và bầu các chủ tịch quận huyện tỉnh thành phố. Ta sợ rủi ro có ông trí thức nào ngoài Đảng, trở thành chủ tịch bất tử thì gay go. Vậy thì ta hãy mạnh dạn “chính danh định phận”, mạnh dạn bãi bỏ cái định chế “Hội đồng Nhân dân” tại địa phương, mà thay vào đó là cơ quan “Hội đồng Tư vấn”, để cho Nhân dân (người dân) được góp ý với Chính quyền về việc phát triển kinh tế, xây dựng chính quyền, và thực thi pháp luật của địa phương. Mỗi nhà báo là Lục Vân Tiên Xem ra việc chống tham nhũng bằng biện pháp “kê biên tài sản cán bộ” đã bị “phá sản”và trở thành “bệnh hình thức”. Vì rằng qua đợt kiểm kê, hình như ta không có phát hiện ra được tên tham nhũng nào. Chúng tôi xin đề xuất một số phương cách để bài trừ tham nhũng: 1. Chọn cán bộ có trình độ và đạo đức để giao phó công tác. (cách cổ điển nhất) 2. Áp dụng biện pháp ngăn chặn: dùng báo chí, và các cơ quan cảnh sát điều tra, tay mắt của Nhân dân như thiên la địa võng để phát hiện kịp thời bọn tham nhũng. 3. Kiểm tra lại việc sử dụng các nguồn vay của Quốc gia từ đầu tư nước ngoài, viện trợ không hoàn lại, vay vốn phát triển hạ tầng cơ sở đường xá thuỷ điện quốc gia, (ODA, BL, FDI, FPI ), thu hồi chặn đứng sự thất thoát và bảo đảm chúng không thất thoát. Tôi cho rằng Quốc hội sẽ làm không đủ sức để có thể kiểm soát sử dụng vốn của các cơ quan chính phủ và các địa phương. Còn nói rằng giao quyền kiểm sát cho Nhân dân thì lại càng “không tưởng”. Trên thực tế, việc giám sát của Nhân dân chỉ là hình thức. Bởi người dân sẽ giám sát bằng cách nào? Biết cái gì mà giám sát? Người dân là ai, cấp cỡ nào mà được quyền xem xét đọc tài liệu của cơ quan Nhà nước? Đó lại là một vấn đề lớn mà Quốc hội phải bàn cho ra nhẽ. 4. Phương cách chống tham nhũng hữu hiệu nhất là phải tiêu diệt cái cơ chế phát sinh tham nhũng (sự sơ hở pháp luật, quyền bưng bít sự thật, sự thiếu minh bạch, không công khai, không dân chủ, đặc quyền đặc lợi, xử bậy cũng không sao, ăn bậy cũng chẳng nhằm nhò gì, làm bậy chẳng ai dám nói) Phần lớn, những bê bối của xã hội hiện nay đều do báo chí phát hiện. Báo chí Việt Nam đã trở thành điểm tựa là tai mắt của Nhân dân, đi đầu trong mặt trận chống tham nhũng và tệ quan liêu sách nhiểu của các viên chức chính quyền thoái hoá. Thực tế đã chứng minh tại các nước có truyền thống dân chủ tiên tiến, quyền tự do báo chí được tôn trọng và phát huy, sẽ là một lực lượng Dân chủ ghê gớm, phát hiện và chặn đứng kịp thời những bê bối của quan chức chính quyền và xã hội, một cách kịp thời năng động. Do vậy, ta cần phát triển nhân điển hình “nền dân chủ báo chí”, để nó trở thành phương tiện nghìn mắt nghìn tay của Nhân dân và của Đảng, theo dõi và phát hiện những bọn tham nhũng và quan liêu, sách nhiễu Nhân dân. Lịch sử nhân loại cũng chưa có một bài học nào về việc quyền tự do báo chí cho người dân, sẽ làm phá hoại đất nước, mà nó chỉ góp phần triệt tiêu những chính quyền thối nát, tham nhũng, mất lòng dân và không có khả năng lãnh đạo đất nước. Việc bàn cho đảng viên được tự do làm kinh tế, thì chỉ giải quyết được quyền lợi cho một bộ phận nhỏ của quốc gia. Thế nhưng, nếu ta mạnh dạn bàn bạc giao cho tư nhân quyền tự do báo chí là ta đã thể hiện sự quyết tâm phòng chống tham nhũng, trong sạch hoá guồng máy chính quyền, huy động toàn lực quốc gia trong công tác phòng chống tham nhũng, cải cách hành chánh, kiên quyết tuyên chiến với các tệ nạn xã hội, các hiện tượng vi phạm pháp luật, và kiên quyết chống nạn sách nhiểu Nhân dân trên mọi lĩnh vực đất nước. Tóm lại, QUYỀN TỰ DO KINH DOANH, QUYỀN TỰ DO BẦU CỬ VÀ ỨNG CỬ và QUYỀN TỰ DO BÁO CHÍ sẽ là một cơ chế PHÁT HUY DÂN CHỦ HẾT SỨC HỮU HIỆU VÀ RỘNG LỚN, là phương tiện tay mắt của Nhân dân ở khắp mọi nơi, giúp cho Đảng và Chính quyền trong mặt trận chống tham nhũng, phát hiện kịp thời và ngăn chặn hữu hiệu những hiện tượng tham nhũng lãng phí, bê bối nhũng nhiểu Nhân dân, và có thêm nhiều Lục Vân Tiên trên mặt trận tư tưởng: “giữa đường thấy chuyện bất bình chẳng tha.” (Nguyễn Đình Chiểu). Thực sự tôn trọng pháp luật Các nước trên thế giới có trình độ cao, đều có một đặc điểm chung, đó là có một nền pháp luật tiến bộ dân chủ, và “ý thức pháp luật” của người dân nước ấy rất cao. Chính phủ và công chức thì tôn trọng pháp luật một cách tuyệt đối nghiêm túc, còn người dân thì tôn trọng pháp luật một cách tự giác tự hào. Đó là lý do khiến nước họ phát triển được nhanh chóng, vững vàng. Đảng cần tạo điều kiện để Thẩm phán được thanh liêm, và Luật sư được hành nghề trên con đường Chánh đạo. Luật pháp có nghiêm minh, thì mới trấn áp được tội phạm, mới làm bọn thủ ác phải chùng tay không dám hành động, mới đem lại giấc ngủ an lành cho dân chúng, các em cháu an tâm học hành, không nghỉ chuyện làm giàu trên sự gian manh lừa lọc, không đau lòng trước áp bức bất công, vững tin vào Công lý và Chính phủ, vào tiền đồ tươi sáng của Dân tộc. Đoàn Luật sư cần có một tờ báo để các luật sư có điều kiện đóng góp xây dựng quá trình xây dựng luật, đóng góp ý kiến vào việc cải cách thủ tục hành chánh, phản ánh những tiêu cực của bản án, những khó khăn trong việc hành nghề hiến định của Luật sư, góp phần giúp đỡ người dân, bảo vệ Pháp luật và Công lý. Ở các nước tiên tiến, quyền công dân hết sức được tôn trọng, sướng lắm. Tôi đã có dịp đi Pháp, các luật sư Pháp rất ngạc nhiên khi thấy VN ta có luật Khiếu nại Tố cáo, bên Pháp cứ hễ bất cứ ai vi phạm quyền công dân, thì họ đưa ra Toà kiện tuốt, khỏi phải nộp đơn chầu chực, chờ đợi mõi mòn xin xỏ tới lui. Khi tôi qua tới Mỹ, không hề thấy cảnh công chức hành hạ Nhân dân, không một anh công an hay cán bộ nào héo lánh đến nhà dân hoặc các công ty để gây sách nhiễu. Rồi khi qua tới Nhật, tôi thấy đất nước họ văn minh và sạch đẹp, người dân họ nghiêm túc lịch sự và đạo đức như thế nào. Tội phạm hình sự bên Nhật rất ít, người Nhật có tinh thần tự trọng siêng năng cật lực và kỷ luật, bước vào nhà vệ sinh hay các phương tiện công cộng (xe lửa xe điện xe buýt), đâu đâu cũng sạch sẽ bóng loáng, thấy mà ham. Rõ ràng, chính nhân cách của công dân và tư cách của công chức, đã tạo nên uy tín và tự hào cho đất nước, đã khiến đất nước họ trở nên giàu đẹp đáng tự hào. Việt Nam ta, tại sao không? Chẳng lẽ ta không có “tự ái dân tộc”? Chẳng lẽ ta không muốn đất nước mình “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn”? “Quốc gia hưng vong, thất phu hữu trách”. Chúng tôi xin mạo muội nêu một vài suy nghĩ của mình trong Thời cơ Vàng của Việt Nam khi bước vào Thế kỷ thứ 21, và xin chân thành cám ơn Quý bạn đọc theo dõi và góp ý xây dựng. Hãy bay lên đi, con Rồng châu Á của tôi. Hãy vượt qua lũy tre làng nhỏ bé, bay đến vùng biển rộng trời cao, bay cùng Thế giới vào Thế kỷ 21. |
Trong khi tại Anh thời gian cầm quyền của thủ tướng Tony Blair có thể tính đến từng ngày, thì tại Việt Nam tân thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đang hưởng những ngày đẹp trong những tháng trăng mật đầu tiên. | 100 ngày của TT Nguyễn Tấn Dũng | Tuần này đánh dấu 100 ngày cầm quyền của thủ tướng họ Nguyễn, được coi là thủ tướng trẻ nhất trong nhiều thập kỷ tại Việt Nam. Cái nết đánh chết cái đẹp, liệu các yếu tố trẻ đẹp có che dấu được bản chất và thực tế về chính sách của con người này hay không? Ông Nguyễn Tấn Dũng khác với các thủ tướng đời trước như thế nào, và đây có đúng là con người mà Việt Nam đang cần trong giai đoạn cạnh tranh cao và hội nhập tăng tốc hay không? Ông Bùi Kiến Thành, một chuyên gia về tài chính, từng là cố vấn cho chính phủ Việt Nam giai đoạn sau 1975 nói người dân cần lãnh đạo bây giờ có những phẩm chất khác trước Người dân cảm thấy phấn khởi trước hành động quyết đoán và nhanh chóng nhằm giải quyết các vụ tham nhũng nổi cộm của người đứng đầu chính phủ, ông Nguyễn Tấn Dũng. Tuy 100 ngày còn là quá mới và quá ngắn để đánh giá xem hiệu quả của hành động này ra sao. Nhiều nhiều lãnh đạo VN nói rằng nguyên nhân tham nhũng ở VN một phần là do sơ hở từ hệ thống, tôi không biết nếu không giải quyết cái lỗi này thì liệu có đánh tham nhũng hiệu quả được hay không? Thái độ của người Mỹ Quan hệ giữa Việt Nam và các nước lớn ra sao dưới triều của tân thủ tướng họ Nguyễn? Chuyến xuất ngoại đầu tiên của ông Nguyễn Tấn Dũng không phải sang Bắc Kinh hay Washington, mà đến Helsinki – Phần Lan tham dự hội nghị Thượng đỉnh Á Âu. Còn báo Straits Time của Singapore đưa tin nói rằng thủ tướng họ Nguyễn sẽ bỏ chuyến thăm xã giao sang khối Asean, việc làm thường thấy đối với những người mới nhậm chức. Và đã từ lâu báo giới Hoa Kỳ nghiêng về nhận định cho rằng một lãnh đạo trẻ quyết đoán theo kiểu như ông Nguyễn Tấn Dũng là người có thể nói chuyện được với Hoa Kỳ. Đúng hay sai? Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng từ đại học George Mason bên Washington cho biết điều này sẽ tạo thêm thuận lợi, và người Mỹ biết đến ông Dũng qua vụ can thiệp vào phút cuối, như trong trường hợp Thương ước Việt Mỹ, để hai bên có thể ký được. Thế còn những cá tính khác thể hiện qua 100 ngày nắm quyền của ông Dũng? Ai cũng ghi nhận ông Nguyễn Tấn Dũng, người được chuẩn bị cho chức vụ này trong 10 năm trời trong tư cách phó thủ tướng là đã đưa ngay ra một số hành động khá mạnh tay để chống tham nhũng. Như đưa ra chỉ thị là phải giải quyết dứt điểm vụ PMU 18, hay là chuyện cách chức tướng Cao Ngọc Oánh. Hay là chuyện kỷ luật bảy giáo viên trong vụ gian lận thi cử. Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh kết quả đánh tham nhũng đến đâu người ta còn phải chờ. "Vì đánh được tham nhũng ở Việt Nam khó lắm" "Tướng Lê Khả Phiêu năm 1999 cũng đã ra một cái kế hoạch hai năm để chống tham nhũng. Rồi ngay từ thời của cựu thủ tướng Võ Văn Kiệt từ năm 1992 cũng đã đề cập đến chuyện chống tham nhũng. Như vậy tham nhũng đã lưu cữu ở Việt Nam quá nhiều rồi, không biết ông Dũng có làm được vấn đề này không" Nhạc trưởng kinh tế Giá xăng dầu thế giới tăng cao, vật giá trong nước leo thang, tỷ lệ lạm phát tại Việt Nam trên mức quy định, thị trường nhà đất đóng băng, giày VN với khả năng bị đánh thuế phá giá tại EU, đó chỉ là một vài thách thức về kinh tế mà chính phủ ông Nguyễn Tấn Dũng phải giải quyết. Ông Hoàng Sơn là phó TGĐ công ty Placo, một doanh nghiệp nghành nhựa từ tp Hải Phòng cho biết tình hình kinh doanh tại xí nghiệp ông trong mấy tháng qua Sản xuất và xuất khẩu tôi thấy có tăng nhưng hiệu quả không cao lắm do giá nguyên liệu đầu vào như xăng dầu sắt thép tăng cao, rồi tiền trượt giá. Còn tình hình đầu tư của nước ngoài vào đây, Hải Phòng, thì năm nay tốt hơn năm ngoái. Họ tập trung vào các dự án như sắt thép. BBC Thế trước giá xăng dầu tăng như vậy thì chính phủ có hành động gì giúp đỡ doanh nghiệp, trong đó có doanh nghiệp của ông hay không? Hiện nay thì chính phủ đang bỏ dần chuyện hỗ trợ cho doanh nghiệp. Trước kia nhà nước bù lỗ chuyện ấy, còn bây giờ nhà nước dần dần tính tới giá kinh doanh, chứ không bù lỗ nữa. Vì nếu bù lỗ thì hàng năm phải mất mấy nghìn tỷ đấy BBC Thế ông có quan tâm đến chuyện Việt Nam có chính phủ mới và tuần này là kỷ niệm 100 ngày nhậm chức của tân thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng hay không? Nhìn chung từ ngày có chính phủ mới thì lề lối làm việc cũng như các lĩnh vực kinh tế xã hội có tương đối chuyển biến Hai Lúa là một nông dân từ tỉnh Kiên Giang, nơi ông Nguyễn Tấn Dũng tôi luyện kỹ năng lãnh đạo, khi còn trẻ, để rồi sau đó lọt vào mắt xanh của Chính trị bộ và ra Hà Nội làm quan lớn Tôi không biết các hành động chống tham nhũng trong thời gian đầu của ông Nguyễn Tấn Dũng có giữ được lâu hay không. Bà con thấy ông này thẳng tay với các vụ tồn đọng như thế là tốt, nhưng thời gian sau liệu tay có còn thẳng hay không? Liệu đây là thực chất hay là hành động tạo thanh thế trong thời gian đầu? Vì tôi thấy thường thường những người mới lên hay làm mạnh tay lắm để ra bộ ta đây nhưng về sau thì yếu dần. Phải đợi thêm thời gian mới biết được. Cái nhìn từ Asean Trong các nước Asean láng giềng thì Singapore có mối quan hệ gần gũi với Việt Nam hơn cả. Lý do chính là lượng tiền của các nhà đầu tư Singapore tại các dự án công nghiệp và bất động sản tại VN quá lớn. Tới nhiều tỷ đô la. Và đồng tiền thường đi liền khúc ruột. Báo chí Singapore có vẻ quan tâm đến Việt Nam hơn thường lệ, nhất là thành phần của ban lãnh đạo mới tại Việt Nam, vậy đánh giá của họ về tân thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là như thế nào? Thạc sĩ ngành quan hệ công chúng ông Lê Hữu Huy từ công ty tư vấn Việt Nam Global Network ở Singapore Báo chí Singapore nhìn chung khá hồ hởi đón nhận ban lãnh đạo mới tại Việt Nam với đại diện là một vị thủ tướng trẻ. Anh biết đấy trong thời gian qua, ở bên này cứ hai ba ngày là có một bài về Việt Nam. Và có một sự trùng hợp không biết ngẫu nhiên hay cố ý đó là ngày 2/9, quốc khánh Việt Nam, tờ Straits Time có đăng bài của phóng viên Roger Mitton về ông Nguyễn Tấn Dũng. Và sau nhiều năm vắng mặt thì tờ báo Straits Times đã cử lại phóng viên thường trú tại Hà Nội. Tờ Straits Time tỏ ý tiếc khi biết tin ông Nguyễn Tấn Dũng sẽ không có chuyến du hành Asean như những người tiền nhiệm của ông. Đây là truyền thống của các thủ tướng trong khối này, tờ báo cho rằng tân thủ tướng Việt Nam có lẽ là người có xu hướng thực dụng hơn, muốn dồn sức vào các quan hệ lớn hơn như giữa VN và Mỹ, hay Việt Nam và Trung Quốc. Ông Lê Hữu Huy tin rằng lãnh đạo Việt Nam có thể học mô hình vừa cởi mở và vừa kiểm soát chặt như Singapore. Tức là vừa tăng cường vai trò nhà nước, nhưng đồng thời thúc đẩy tính sáng tạo của khối tư nhân. |
Tuần này, dư luận rộng rãi hết sức chú ý theo dõi Hội nghị lần thứ 11 của Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (Ban chấp hành TƯ), khoá XI, nhóm họp từ ngày 4-7/4/2015. | Đảng 'mâu thuẫn' trong tiêu chí nhân sự? | Hội nghị Trung ương 11 có trọng tâm bàn bạc, thống nhất tiêu chí bầu chọn nhân sự lãnh đạo Đảng cho Đại hội lần thứ 12. Đây là hội nghị bàn phương hướng công tác nhân sự cho Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII số lượng và phân bổ đại biểu dự Đại hội XII của Đảng. Đồng thời, nó cho ý kiến về một số vấn đề “quan trọng khác” mà qua ý kiến phát biểu bế mạc của ông Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, tôi thấy nổi lên mấy vấn đề đáng lưu ý sau đây. Chốt lứa tuổi Đảng đã định hướng việc giới thiệu ứng viên và “chốt” lứa tuổi của các uỷ viên TW, Bộ Chính trị, Ban Bí thư sẽ được bầu trong nhiệm kỳ thứ XII mà cụ thể như sau. Trước hết, ‘định hướng giới thiệu’ người ra ứng cử các chức danh Uỷ viên Ban chấp hành TƯ, uỷ viên Ban Bí thư, uỷ viên Bộ chính trị mà ngoài một số tiêu chuẩn mang tính chất định tính, có hai tiêu chuẩn định lượng được Đảng đưa ra. Đầu tiên, đó là tuổi tác của các ứng viên như báo cáo của ông Nguyễn Phú Trọng nêu: “Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư phải là những đồng chí thật tiêu biểu của Ban chấp hành TƯ còn trong độ tuổi theo quy định và đủ sức khỏe để đảm đương nhiệm vụ…”; và “Việc giới thiệu nhân sự, nói chung phải trên cơ sở quy hoạch Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước nhiệm kỳ 2016-2021 và các nhiệm kỳ tiếp theo…” Như thế, sự quy hoạch này đã mặc định thêm các tiêu chí để trên cơ sở ‘bảo đảm tiêu chuẩn’, với việc nhấn mạnh Ban Chấp hành TƯ ‘cần có số lượng và cơ cấu hợp lý’ bảo đảm sự lãnh đạo ‘toàn diện, có tính kế thừa và phát triển’ như Đảng nói và Đảng muốn. Tiếp theo là tăng số lượng Ủy viên Trung ương mà theo Đảng nói là ở ‘các vị trí, địa bàn chiến lược’, các ‘lĩnh vực công tác quan trọng’ với chú ý ‘tăng thêm tỉ lệ’ cán bộ trẻ, cán bộ nữ, cán bộ người dân tộc thiểu số. Mà như Ban Chấp hành Trung ương khóa 12 của Đảng được đề nghị cần có ba độ tuổi là dưới 50, 50-60 và từ 61 tuổi trở lên. Mốc 61 tuổi Mốc 61 tuổi là một đề tài có thể gây tranh cãi, bàn luận nhiều khi Trung ương Đảng ra tiêu chí để 'chốt tuổi' nhân sự được bầu chọn sắp tới. Ở đây đã lộ rõ một định hướng mở mà theo đó đại biểu từ 61 tuổi trở lên không được quy định rõ “lên” tới tuổi bao nhiêu thì dừng. Cái “mốc giới tuổi” trên 61 ấy đối với vị nào sẽ được đề cử và sẽ được bầu sẽ vào diện “đặc biệt” này. Báo cáo của ông Nguyễn Phú Trọng nói: “Trường hợp đặc biệt nào cần phải cơ cấu vào Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư ngoài độ tuổi theo quy định thì Bộ Chính trị cân nhắc, trình Ban Chấp hành Trung ương xem xét, quyết định việc đề cử với Đại hội Đảng”… Như thế, báo cáo không chốt ở mốc tuổi 61 sẽ là độ tuổi cao nhất được giới thiệu ra ứng cử các chức danh lãnh đạo Ban chấp hành TƯ. Nhưng qua cách trình bày, công luận có thể hiểu được số vị đại biểu trên 61 tuổi, muốn được giới thiệu ra ứng cử tiếp vào các chức danh quan trọng trong bộ máy lãnh đạo Đảng nhiệm kỳ XII sẽ phải được Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban chấp hành TƯ khoá XI ‘cân nhắc, sắp xếp, quy hoạch’ thì mới được ra giới thiệu ra ứng cử. Hiện nay số uỷ viên Bộ Chính trị có độ tuổi 61 tuổi trở lên nếu lấy mốc đại hội năm 2016 thì đó là những vị sinh trước năm 1955. Số này chiếm số đông trong các uỷ viên Bộ Chính trị và Ban Bí thư của nhiệm kỳ khoá XI. Riêng trong Bộ Chính trị khóa XI, số uỷ viên nằm trong diện phải được quy hoạch mới được giới thiệu ứng cử tiếp là số đông, chỉ có một vài vị sinh sau năm 1955, ở tuổi 61. Và qua thông tin này có thể thấy cho tới khi khai mạc đại hội Đảng lần thứ XII vào đầu năm 2016, mà thời gian còn hơn 7 tháng, trong nội bộ bộ máy lãnh đạo cao cấp của Đảng có thể sẽ xảy ra “cuộc chiến” quy hoạch "ai ở - ai về" được căn cứ vào mốc giới “tuổi 61” đã được công bố, tức là người sinh sau năm 1955. Mở màn số lượng? Vấn đề thứ hai, như trên đã sơ bộ đề cập, là Đảng muốn tăng số lượng Ủy viên Trung ương ở các vị trí, địa bàn ‘chiến lược’, lĩnh vực công tác ‘quan trọng’. Các tiêu chí về độ tuổi có thể gây ra những thay đổi quan trọng giữa các thế hệ lãnh đạo của Đảng tới đây. Điều này, theo một số nguồn tin là một màn “mở” cho việc sẽ bầu tăng số lượng uỷ viên Bộ chính trị và uỷ viên Trung ương cho nhiệm kỳ khoá XII so với khoá XI. Xin lưu ý, đây là việc mà ông Nguyễn Phú Trọng được cho là cần nên cân nhắc kỹ. Bởi mới cách đây chưa đầy tháng, Báo Điện tử Chính phủ đưa tin rằng hôm 22/4/2015, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 39-NQ/TW về tinh giản biên chế và tái cơ cấu đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Trong đó, người ta đề ra 4 nhiệm vụ và giải pháp thế này: “Về tổ chức bộ máy, Bộ Chính trị chỉ đạo, trước mắt, giữ ổn định tổ chức như hiện nay. Không thành lập các tổ chức trung gian; chỉ thành lập tổ chức mới trong trường hợp cá biệt thật sự cần thiết do yêu cầu của thực tiễn. “Về tinh giản biên chế, Bộ Chính trị chỉ đạo kiên trì thực hiện chủ trương tinh giản biên chế cán bộ, công chức, viên chức, bảo đảm không tăng tổng biên chế của cả hệ thống chính trị. “Bộ Chính trị yêu cầu, từng cơ quan, tổ chức, đơn vị của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị- xã hội, đơn vị sự nghiệp công lập phải xây dựng kế hoạch tinh giản biên chế trong 7 năm (2015-2021) và từng năm trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt để tổ chức thực hiện,” vẫn theo nguồn của Báo điện tử Chính phủ. Mâu thuẫn chính sách Như thế, hiểu theo tinh thần của Nghị quyết 39 của Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam vừa ký chưa ráo mực thì các cơ quan, đầu mối của đảng sẽ phải tinh giảm, kể cả cơ quan đầu não là Bộ chính trị và Ban Bí thư và Ban chấp hành Trung ương. Thế nhưng theo phát biểu của ông Nguyễn Phú Trọng trong phiên bế mạc hội nghị trung ương lần thứ 11 vừa kết thúc chiều hôm 7/5 thì bộ máy của Ban chấp hành Trung ương khoá XII có khả năng sẽ “tăng biên chế “ chứ không giảm. Mà như thế sẽ là trái với nghị quyết số 39 vừa ban hành cuối tháng 4/2015. Điều ấy dẫn đến sự bất lợi là nếu không được giải thích làm sáng tỏ, thì sẽ dễ làm cho người dân, quần chúng hiểu nhầm rằng Trung ương Đảng đã ban hành một thứ “luật trừ tôi”. Và rằng người ta cũng có thể hiểu nhầm rằng các nghị quyết của Bộ chính trị chỉ để áp dụng cho cấp cơ sở và cho các cơ quan nhà nước, đặc biệt là các cấp dưới, mà thôi. Bài viết thể hiện quan điểm riêng và lối hành văn của tác giả, blogger, nhà báo tự do đang sinh sống ở Hà Nội. |
Phóng viên nước ngoài không được phép vào dự phiên tòa xử chính trị gia thất thế Bạc Hy Lai. Tuy nhiên, Tòa Trung cấp Tế Nam, tỉnh Sơn Đông, đã liên tục cập nhật các diễn biến năm ngày xét xử bằng tiếng Trung trên tài khoản của tòa tại trang tiểu blog Weibo, điều chưa từng xảy ra trong các phiên tòa trước đây ở Trung Quốc. Phần chuyển ngữ và tóm tắt dưới đây do BBC thực hiện. | Nội dung năm ngày xét xử Bạc Hy Lai | Ngày 1, thứ Năm 22/8 Ông Bạc Hy Lai mở đầu buổi sáng với việc nói ông hy vọng thẩm phán sẽ xét xử vụ việc công bằng và thỏa đáng theo đúng luật pháp. "Nguyện vọng của ông được ghi nhận. Tòa án sẽ làm việc độc lập, tuân theo trình tự pháp lý và xét xử theo đúng pháp luật," thẩm phán trả lời. Khi bị thẩm vấn về một cáo buộc hối lộ, ông Bạc phản ứng quyết liệt: "Việc Đường Tiêu Lâm nói đã hối lộ tôi ba lần không hề xảy ra. Ông ta nhờ tôi giúp đỡ một số vấn đề và mọi việc đã được thực hiện theo đúng nguyên tắc." "Tôi, trong hoàn cảnh bị ép buộc, đã phải nhận là mình nhận hối lộ của Đường Tiêu Lâm ba lần," ông nói. Vào buổi chiều phiên tòa trở nên nóng hơn khi ông Bạc tức giận trước những lời khai của ông Đường. Bạc đã gọi Đường là ‘chó điên cắn càn để được thưởng’ và cho rằng chứng cứ của ông này không đáng tin vì ông ta chỉ ‘tìm cách giảm nhẹ tội cho bản thân’. “Tôi vừa xem video lời khai của Đường Tiêu Lâm. Đó là màn trình diễn tệ hại của kẻ bán rẻ linh hồn.” “Lời khai của Đường Tiêu Lâm chỉ là một chiều. Ông ta đã thừa nhận làm ăn gian dối hơn 10 năm trước ở Đại Liên. Ông ta chỉ là một kẻ bất lương và biến chất nên tôi không nghĩ những gì ông ta nói là đáng tin." Chủ tọa phiên tòa sau đó đã phải yêu cầu ông Bạc không được dùng lời lẽ miệt thị. Tuy nhiên, lời lẽ gay gắt nhất của ông Bạc lại nhằm vào bà Cốc Khai Lai, vợ của ông. Theo lời khai của bà Cốc được công bố trước Tòa, bà thừa nhận đã rút hàng trăm nghìn nhân dân tệ và vài chục nghìn đôla từ két sắt của gia đình ở Đại Liên, Bắc Kinh, Thẩm Dương và Trùng Khánh để qua Anh lo cho chi phí ăn học của con trai Bạc Qua Qua. Những két sắt này chỉ có vợ chồng bà mới có thể mở được. Ông Bạc nói điều này là ‘nhảm nhí’, và cho rằng bà Cốc không thể chứng minh số tiền bà lấy là từ những két sắt đó đồng thời đặt vấn đề thậm chí bà Cốc có nhớ nổi số tiền mà bà đã lấy hay không. Luật sư của ông Bạc cũng bình luận rằng bà Cốc có dấu hiệu "không ổn về thần kinh" nên những lời bà đưa ra là không đáng tin. Tuy nhiên tòa án đã không chấp nhận lập luận này. Thẩm phán phiên tòa nói nhiều nhân chứng đã chứng thực lời khai của bà Cốc. Một trong những bất ngờ lớn nhất của ngày đầu tiên là ông Bạc được đối chất trực tiếp với nhân chứng chính Từ Minh về tội danh nhận hối lộ. Ông Bạc bác bỏ cáo buộc nói ông đã nhận 20 triệu tệ tiền hối lộ từ doanh nhân ở Đại Liên này. Ông nói cáo buộc này "hoàn toàn sai sự thật" và rằng ông "không biết gì" về căn biệt thự ở miền Nam nước Pháp do Cốc Khai Lai sở hữu của mà Từ Minh khai là đã bỏ tiền ra mua. "Cốc Khai Lai, Từ Minh và Bạc Qua Qua chưa bao giờ cho tôi biết về những thỏa thuận của họ," trang blog của tòa án công bố lời khai của ông Bạc. Ông Bạc cũng đặt ra hàng loạt câu hỏi cho ông Từ Minh trong phần đối chất: Bạc Hy Lai: Ông nói ông đã chu cấp cho Bạc Qua Qua và ông trả tiền vé máy bay, thẻ tín dụng và những chi phí khác của nó. Ông đã bao giờ nói cho tôi nghe chưa? Từ Minh: Chưa Bạc Hy Lai: Ông có bao giờ kể tôi nghe về châu Phi (chuyến đi chơi của Bạc Qua Qua và bạn bè) rằng ông đã bỏ tiền ra cho chuyến đi đó chưa? Từ Minh: Chưa Bạc Hy Lai: Cảm ơn ông đã thành thật. Ông đã mua cho Cốc Khai Lai những thứ đắt tiền. Ông đã mua cho Bạc Qua Qua những đồng hồ xa xỉ. Ông đã bao giờ nói cho tôi nghe chưa? Từ Minh:Chưa. Bạc Hy Lai: Ông nói Bạc Qua Qua và Cốc Khai Lai tiêu hàng triệu nhân dân tệ mỗi năm trong thời gian sống ở nước ngoài. Ông đã bao giờ nói với tôi điều đó hay chưa? Từ Minh: Chưa. Bạc Hy Lai:Ông đã bao giờ nói với tôi về căn biệt thự ở Nice chưa? Từ Minh: Tôi có nhắc đến [trong lời khai] rằng tôi có nói về căn biệt thự này tại bàn ăn ở nhà của ông, và một lần nữa ở bộ thương mại (Bạc Hy Lai từng là Bộ trưởng Thương mại). Bạc Hy Lai: Ngoài hai lần đó ra? Từ Minh: Chưa. Trước đó, trong lời khai của mình, Từ Minh đã trình bày về ngôi biệt thự Fontaine Saint Georges mà bà Cốc Khai Lai sở hữu ở Nice, miền Nam nước Pháp và do Neil Heywood quản lý. Từ Minh: Hồi năm 2000, Cốc nói với tôi rằng muốn mua một biệt thự ở Pháp. Tôi đưa cho bà ấy 3,23 triệu đô la. Tôi cũng đưa tiền cho bà ấy trang trải chi phí đi lại và ăn ở. Khi Bạc Qua Qua và bạn bè muốn đi Châu Phi chơi, tôi đưa cho cậu ấy 100.000 tệ. Bà Cốc cũng tìm đến tôi vào tháng 10 năm 2001 để đưa cho tôi hóa đơn thẻ tín dụng của Bạc Qua Qua nợ 300.000 tệ. Tôi đã trả hóa đơn này. Tháng Tư năm 2011, Cốc Khai Lai nói với tôi tại tư gia của bà ở Trùng Khánh rằng người nước ngoài không đáng tin cậy, vì thế bà cần tìm một người khác để quản lý biệt thự Fontaine Saint Georges. Cốc Khai Lai cũng gọi cho ông Vương Lập Quân và yêu cầu ông ta theo dõi sát sao ông Devillers, người bạn Pháp của bà và không cho phép ông này rời Trung Quốc. Tôi nói tôi có một người bạn tốt, đáng tin cậy và có quốc tịch Anh, [Jiang Feng Dolby], chúng ta có thể nhờ cô ấy lo liệu mọi việc. Công tố viên: Bà ta có ý gì khi nói người nước ngoài không đáng tin cậy? Phải chăng bà ta ám chỉ sự đe dọa tới tài sản của bà ấy? Từ Minh: Tôi không rõ. Chúng tôi lúc đó đang nói chuyện qua điện thoại nên không có nói cụ thể. Những chi tiết hiếm hoi về đời tư của ông Bạc và việc ông sống như thế nào kể từ khi biến mất khỏi tầm mắt công chúng 18 tháng trước cũng được tiết lộ tại Tòa. Khi công tố viên cáo buộc Bạc đã rút lại một lời khai trước đó, Bạc phản bác rằng thật ra ông chưa bao giờ nhận tội. “Trong suốt các phiên thẩm vấn của Đảng, hầu hết các thành viên của ban thẩm vấn (của Ban Kiểm tra Trung ương Đảng) đều cư xử đàng hoàng và có tình có lý. Điều kiện sinh hoạt cũng tốt. Chăm sóc sức khỏe tốt." "Đa số các đồng chí ấy đều lịch thiệp và cư xử văn minh. Tuy nhiên điều đó cũng không giải tỏa được những gì tôi đã nói về sức ép tâm lý. Sức ép là có thật.” Sau đó dường như Bạc ngụ ý ông bị ép phải nhận tội nhận hối lộ. “Tôi không phải là người hoàn hảo. Tôi không phải là người có ý chí mạnh mẽ. Tôi cũng cần nhận trách nhiệm về điều đó, nhưng điều đó khác với việc tôi có tội hay không.” Về cáo buộc nhận 20 triệu tệ tiền hối lộ của Từ Minh, Bạc Hy Lai bác bỏ hoàn toàn. “Cáo buộc này hoàn toàn không đúng sự thật. Cáo buộc này có hai phần." "Thứ nhất Từ Minh chu cấp cho con trai tôi Bạc Qua Qua. Tôi biết họ có quan hệ rất tốt." "Khai Lai, Từ Minh và Qua Qua chẳng bao giờ nói gì với tôi về những vụ làm ăn của họ cả." "Tôi không biết gì về căn biệt thự ở Nice. Toàn bộ cáo buộc về tôi trong vụ này là bịa đặt." "Tôi chưa bao giờ nhận là đã nhận hối lội tổng cộng 20 triệu tệ cả. Tôi cũng không biết gì về việc Từ Minh tài trợ cho việc học hành của Qua Qua. Khai Lai chỉ nói với tôi rằng Từ Minh rất tốt với Qua Qua, thế thôi." "Qua Qua cũng chẳng bao giờ nói gì với tôi. Từ Minh cũng vậy." Khi công tố viên yêu cầu Bạc Hy Lai kể tóm lược về gia đình và thời gian mà các thành viên gia đình dành cho nhau sau khi Bạc khai trước tòa rằng ông không hề biết gì về những việc giữa vợ và con trai ông với Từ Minh vì ba người trong gia đình ông ít có thời gian gặp nhau." "Tôi tin Cốc Khai Lai là một người có giáo dục và tinh tế, một phụ nữ trí thức hiện đại. Mỗi lần gặp nhau, chúng tôi đều nói về những thứ mà chúng tôi chia sẻ." "Tuy nhiên tôi và vợ có liên hệ rất ít với nhau. Trước năm 2007, bà ấy sống ở nước ngoài. Trong những lần về thăm nhà ít ỏi, bà ta cũng có rất ít thời gian dành cho tôi." "Khi chúng tôi có ít thời gian bên nhau như vậy chúng tôi không thể nào nói về việc Từ Minh trang trải chi phí cho họ. Cốc Khai Lai cũng không bao giờ nói với tôi về những chuyện tầm phào như vậy." "Sau năm 2008, tôi nhậm chức ở Trùng Khánh và chúng tôi không có đủ thời gian dành cho nhau." "Bà ấy không thể nào nói với tôi về những chuyện chi tiêu như thế trong khoản thời gian ít ỏi mà chúng tôi gặp nhau. Từ Minh là bạn của Cốc Khai Lai, không phải của tôi." Vào chiều tối thứ Năm ngày 22/8, Tòa công bố thêm chi tiết mà luật sư bào chữa đã đọc lại từ lời khai của Từ Minh. Trong đó ông này khai rằng Vương Lập Quân đã đến gặp ông hôm 27/1/2012 để nhờ ông nói với Bạc Hy Lai kiềm chế bà Cốc cũng như nói với bà Cốc bớt hung hăng. Ngụ ý của việc này là hành vi của bà Cốc đã đi quá xa. Từ Minh khai rằng ông ta đã không đến gặp Bạc Hy Lai. Luật sư bào chữa dẫn lại lời ông nói với Từ Minh: “Lúc đó Vương Lập Quân đã nói với ông rằng nếu ông đã nói chuyện với Bạc Hy Lai thì ông đã làm được một việc rất tốt cho Đảng và Nhà nước. Còn không, một điều khủng khiếp và kinh hoàng sẽ xảy ra và không thể kiểm soát nổi." Luật sư sau đó đọc lại lời khai của Từ Minh trong đó có đoạn dường như là lần đầu tiên đề cập đến việc ám sát Neil Heywood: "Vào tối ngày 28/1/2012, Vương Lập Quân trở về văn phòng sau khi nói chuyện với Bạc Hy Lai. Tôi [Từ Minh] đến văn phòng của Vương Lập Quân." "Tôi cảm giác Vương có vẻ như rất phấn chấn. Ông ấy cho biết ông đã nói với Bạc Hy Lai về bốn tội mà Cốc Khai Lai đã thực hiện, trong đó có việc đầu độc Neil Heywood." "Ông ấy còn cho biết tất cả những người tham gia điều tra vụ Neil Heywood sẽ từ chức. Ông ta cảm thấy đã có một cuộc nói chuyện hữu ích với Bạc Hy Lai, còn tôi cảm giác Vương Lập Quân đang đe dọa Bạc Hy Lai." Ngày 2, thứ Sáu 23/8 Hầu hết ngày thứ hai của phiên tòa tập trung vào lời khai do bà Cốc Khai Lai đưa ra trước đó. Một đoạn video lời khai dài 11 phút của bà Cốc được chiếu trước tòa trong phiên buổi sáng và được công bố trên trang blog của tòa án. Đoạn video này được quay vào ngày 10/8/2013, tòa án cho biết. Trong đoạn video, bà Cốc Khai Lai ngồi trong một căn phòng bao quanh bởi những bức tường màu tối. Bà tỏ ra thoải mái và minh mẫn. Cuối cùng, khi được yêu cầu xác nhận liệu bà có cảm thấy bị sức ép hay bị dẫn dắt hay không, bà cười và nói ‘không’. Buổi nói chuyện kết thúc và bà Cốc cảm ơn công tố viên. Phiên tòa buổi sáng chủ yêu tập trung vào căn biệt thự hàng trị giá hàng triệu đôla, Fontain Saint-Georges ở Pháp. Patrick Devillers, kiến trúc sư người Pháp và là bạn bà Cốc khai rằng hai người thành lập một công ty quản lý tài sản để mua căn biệt thự trên và mỗi người nắm 50% cổ phần nhằm trốn thuế nhà đất ở Pháp và cũng để đảm bảo rằng không có ai ở Trung Quốc biết vợ chồng ông Bạc có bất động sản ở nước ngoài. Tuy nhiên sau đó bà Cốc Khai Lai đã chuyển nhượng toàn bộ cổ phần của mình sang cho Neil Heywood mà nguyên nhân được cho là do bà Cốc đã lo rằng căn biệt thự cũng như ai sở hữu nó có thể bị điều tra. Cuối cùng việc này đã dẫn đến mối quan hệ giữa hai người bị rạn nứt. Từ lời khai của Vương Lập Quân, có vẻ như Cốc Khai Lai đã nghĩ rằng Heywood và ông Devillers đang tận dụng căn biệt thự để kiếm tiền sau lưng bà. Ông này cũng khai hai người này đã đòi tiền từ bà Cốc. Vương Lập Quân đã nói chuyện với Bạc Hy Lai về việc này và ông kể lại phản ứng của Bạc: "Hai người từng là bạn chí cốt của nhau. Sau mới đó mà mọi việc đã thay đổi? Tôi không hiểu. Khai Lai luôn nói tốt về Neil và Devillers, giờ thì bà ấy lại luôn miệng nói xấu họ. Tôi đã từng giải quyết nhiều chuyện giúp họ. Sao bây giờ lại thành ra thế này?" Lời khai của Devillers làm sáng tỏ sự rạn nứt này sau khi bà Cốc rút lại cổ phần của Heywood trong công ty. Devillers kể rằng Cốc Khai Lai báo cho ông vào năm 2007 rằng tên của ông đã trở thành ‘thông tin nhạy cảm’ và do đó đề xuất để cho Neil Heywood thay ông làm quản lý công ty. Sau đó Cốc đã chuyển 50% cổ phần sang cho Heywood. Đến tháng Tư năm 2011, Devillers gặp lại Cốc ở Trùng Khánh và đã bất ngờ với sự thay đổi của bà ta. Sau đó không lâu, Devillers cho biết ông nhận được một cuộc gọi của Neil Heywood khi đó đang ở London. “Khi bị tôi dồn ép thì cuối cùng ông ấy cũng nói ra số tiền mà ông ấy muốn được bồi thường: 1,4 triệu bảng. Tôi sửng sốt và chết điếng." "Neil vừa đi vừa chửi thề hết sức giận dữ và trút cơn giận lên Cốc Khai Lai. Ông ấy nói bị bà ta lường gạt và đe dọa nếu yêu cầu của ông ta không được đáp ứng, ông ta sẽ 'tiết lộ' tất cả. Tôi cảm nhận sắp có chuyện chẳng lành." “Tôi chưa bao giờ thấy Neil tức giận đến vậy. Tôi cố gắng trấn tĩnh ông ấy và để ông ấy giải tỏa hết bực tức. Tôi yêu cầu ông ta gửi cho tôi một văn bản về yêu cầu của ông ấy." "Sau khi tôi nhận được văn bản này, tôi đã đưa cho Bạc Qua Qua và nhờ chuyển lại cho Cốc Khai Lai." Các luật sư bào chữa cho ông Bạc nói lời khai của Devillers là không thể chấp nhận được vì chỉ dựa trên các bản sao. Trong lời khai viết bằng tay mà Cốc Khai Lai đưa ra với công tố viên, bà cho biết bà đã cho rằng Neil Heywood là mối đe dọa đối với con trai bà. Bà đã diễn tả tâm trạng của mình trong khoảng thời gian dẫn đến vụ việc mà bà gọi là ‘Tội ác ngày 15/11’, tức là ngày xảy ra vụ ám sát Neil Heywood: Công tố viên: Bạc Hy Lai có biết Neil Heywood không? Cốc Khai Lai: Có một lần Qua Qua dẫn Neil Heywood về nhà chúng tôi ở Trùng Khánh. Bạc Hy Lai đã gặp qua nhưng chưa bao giờ nói chuyện với ông ta. Neil Heywood chỉ liên lạc với tôi và Qua Qua là chính. Công tố viên: Bạc Hy Lai có biết về mâu thuẫn giữa bà và Bạc Qua Qua với Neil Heywood, hay có biết về việc Neil Heywood đe dọa Bạc Qua Qua hay không? Cốc Khai Lai:Vào năm 2011, sự an toàn của Qua Qua đã bị đe dọa. Bạc Hy Lai biết điều đó. Chúng tôi đã liệt kê một danh sách những kẻ đáng nghi và Neil Heywood dĩ nhiên nằm trong số đó. Tôi đã nói với Bạc Hy Lai rằng Neil Heywood sẽ qua Mỹ để ám hại Qua Qua. Vương Lập Quân cũng biết chuyện vì ông ấy chịu trách nhiệm bảo đảm an toàn cho Qua Qua ở Mỹ. Vào nửa cuối năm 2011, Qua Qua gọi điện thoại truyền hình cho cho tôi bằng iPad của nó. Nó nói với tôi rằng Neil Heywood đang đe dọa nó. Màn hình bỗng dưng lóe sáng và cuộc gọi bị gián đoạn. Tôi rất lo lắng cho sự an toàn của Qua Qua. Vương Lập Quân cũng có mặt ở đó. Cả hai chúng tôi đều lo sợ Qua Qua đã bị làm hại. Tôi cũng thấy những email qua lại giữa Neil Heywood và Qua Qua và những email này càng làm tôi lo lắng hơn nữa và cuối cùng dẫn tới "tội ác ngày 15/11". Tuy nhiên, phản ứng trước những lời khai này, Bạc Hy Lai gọi bà là ‘điên rồ’ và ‘luôn luôn nói dối’. "Về lời khai của Cốc Khai Lai và những điều mà bà ấy đã thú nhận, có bao nhiêu phần đáng tin? Cốc Khai Lai đã thay đổi. Bà ấy điên rồi. Bà ấy nói dối luôn luôn. Thần kinh của bà ấy không ổn định.” Ông này cũng nói điều tra viên đã gây nhiều áp lực lên bà nên khiến bà phải chống lại ông. Bạc cũng dẫn ra dẫn chứng chứng minh về tâm thần bất ổn của vợ. "Cốc Khai Lai từng nói rằng sau khi giết Neil Heywood bà ta cảm thấy như mình Kinh Kha (tráng sỹ đời Chiến quốc hy sinh tính mạng để ám sát Tần Thủy Hoàng). Riêng điều đó cũng đủ cho thấy thần kinh bà ấy không bình thường." Trong bản ghi cuối cùng được Tòa công bố trong ngày, luật sư bào chữa của Bạc nói với tòa rằng lời khai của Vương Lập Quân khiến mọi người lầm tưởng rằng lý do Cốc Khai Lai giết Neil Heywood là vì tranh chấp xung quanh căn biệt thự ở Pháp và những lời đe dọa của ông ta. "Luật sư bào chữa cho rằng điều này sai sự thật. Khoản 1,4 triệu bảng mà Neil Heywood yêu cầu trong email gửi cho Bạc Qua Qua là tiền hoa hồng của một thương vụ làm ăn khác chứ không liên quan gì đến căn biệt thự ở Nice.” Ngày 3, thứ Bảy 24/8 Để bác tội tham nhũng, lần đầu tiên Bạc Hy Lai đã thừa nhận trước tòa rằng ông đã ngoại tình. Trong lời phát biểu trước Tòa, ông Bạc mô tả vợ, người mà mới hôm qua ông còn gọi là ‘điên và nói dối’, là một người ‘có cá tính mạnh mẽ’. Ông Bạc kể Cốc Khai Lai một tay lo cho Bạc Qua Qua qua Anh học ở trường Harrow. Ông cũng cho biết Cốc làm như thế sau khi phát hiện việc ông ngoại tình. Từ bản ghi mà Tòa công bố không thể xác định ý ông Bạc nói việc ngoại tình này là một hay nhiều vụ. Sau đó, ông nói tiếp: “Về lời khai của Cốc Khai Lai, tôi hết sức nghi ngờ về tính chân thật của nó. Tôi vẫn còn nghi ngờ như thế giống như tôi đã nói trong buổi thẩm tra chứng cứ hôm qua. Lý do vì sao tôi nghi ngờ tôi đã nói hôm qua." "Tôi vẫn còn tình cảm đối với Cốc Khai Lai. Bà ấy là một phụ nữ yếu ớt. Nếu bà ấy buộc thêm tội kinh tế thì bà ấy có thể bị tử hình." "Tuy nhiên nếu bà ấy chịu khai về ai đó thì bà ấy sẽ được tha nhanh. Còn ai mà bà ấy có thể chọn để tố cáo? Tất cả mọi cáo buộc chống lại tôi đều là từ Cốc Khai Lai.” Thẩm phán: “Để tôi tóm tắt lại nhé, ông nghĩ là Cốc Khai Lai đưa ra những lời khai này là để được nhẹ tội?” Bạc: “Tôi không phỏng đoán về động cơ của bà ấy. Nhưng khả năng đó cũng không thể loại trừ.” Hôm trước, thẩm phán nói rằng Cốc Khai Lai không chịu ra tòa làm chứng mà thay vào đó đưa ra lời khai viết tay và quay hình. Tòa cho biết phiên xử sáng thứ Bảy kéo dài khoảng ba tiếng, với nội dung chính là điều tra cáo buộc nói ông Bạc biển thủ năm triệu nhân dân tệ, tương đương 820 ngàn đôla Mỹ, từ một dự án xây dựng của chính quyền địa phương. Ông Bạc phản bác rằng cáo buộc của cựu giám đốc Sở Quy hoạch đô thị của Đại Liên, Vương Chính Cương, là phi lý. Ông Vương khai rằng ông nhìn thấy ông Bạc gọi điện cho vợ và nói hoạch toẹt rằng ông sẽ chuyển tiền về nhà. Ông Bạc phản bác: “Điều này có phải là cách làm của một kẻ tham ô không?... Ngay cả kẻ tham ô ngu ngốc nhất cũng không làm như vậy.” "Những người quen biết tôi đều biết rằng tôi luôn yêu cầu họ tắt điện thoại di động trước khi tôi nói, bởi tôi khá cảnh giác," ông Bạc nói thêm. Về cáo buộc lộng quyền, Bạc Hy Lai nói: “Về tội lạm dụng quyền hành, tôi đã phạm sai lầm. Điều này ảnh hưởng xấu đến Đảng và Nhà nước. Tôi rất hối hận về việc đó." "Tôi cũng có thiếu sót. Tôi đã không xử sự một cách bình tĩnh và đã có những phán đoán sai nghiêm trọng. Về việc Vương Lập Quân đào tẩu, tôi nhận trách nhiệm phần nào. Tôi cảm thấy ân hận về chuyện đó." "Tuy nhiên tôi cho rằng các cáo buộc nhằm vào tôi đã thổi phồng vai trò của tôi trong vụ việc." "Trước hết, tôi làm sai, tôi có lỗi. Tôi xin lỗi và sẵn sàng nhận phần trách nhiệm tương ứng. Nhưng điều này hoàn toàn khác với việc tôi có tội hay không." "Thứ hai, có một số điểm căn bản tôi muốn làm rõ về chuyện này. Một là, tôi không tìm cách bao che cho Cốc Khai Lai." "Hai là, tôi không ngụy tạo giấy tờ chẩn đoán về tình trạng tâm thần của Vương Lập Quân và cũng không ra lệnh đăng trên Weibo rằng Vương nghỉ dưỡng bệnh." "Ba là, tôi không buộc Vương phải bỏ chạy, phải đào tẩu vào Lãnh sự quán Hoa Kỳ." Dưới đây là phần thẩm vấn ông Bạc về cáo buộc lạm quyền: Công tố viên: Vương Lập Quân đã nói gì với bị cáo hôm 28/1/2012? Bạc Hy Lai: 28/1 là ngày mùng 6 Tết. Tôi cũng mới vừa về đến Trùng Khánh. Buổi trưa hôm đó, Vương nói với tôi Neil Heywood đã chết và ông ấy cũng nói rằng có người nói Cốc Khai Lai có liên quan. Chiều hôm đó, ông ấy lại đến nói với tôi một lần nữa và có nói về Cốc Khai Lai. Công tố viên: Vương có nói là có người nói cho ông ta về mối quan hệ giữa Cốc Khai Lai và Neil Heywood hay không? Bạc Hy Lai:Tôi không nhớ rõ. Công tố viên: Có nói hay không nói? Bị cáo không nhớ à? Bạc Hy Lai: Chúng tôi có nói về chuyện đó. Tôi không có nói là tôi không nhớ ông ấy có nói với tôi về chuyện đó. Ông ấy nói với tôi về nhiều chuyện nhưng tôi không nhớ chính xác nội dung. Công tố viên: Ông ta có nói là Cốc Khai Lai bị tình nghi giết Neil Heywood? Bạc Hy Lai:Ông ấy có nói như thế. Ông ấy nói có người nói với ông ta rằng Cốc Khai Lai có dính líu đến cái chết của Neil Heywood. Công tố viên: Sau khi nói chuyện với Vương Lập Quân, ông có xác nhận mọi thứ với Cốc Khai Lai? Bạc Hy Lai:Tôi có nói. Công tố viên: Hãy kể cho Tòa nghe ông đã nói gì với Cốc Khai Lai. Bạc Hy Lai: Tôi hỏi Cốc Khai Lai quan hệ giữa bà ấy với Neil Heywood là như thế nào. Tôi nói rằng có người tố bà ấy có dính líu đến cái chết của ông ta. Khai Lai rất tức giận. Bà ấy nói đó là sự bôi nhọ bà ấy do Vương Lập Quân chủ mưu. Tôi nói với bà ấy rằng có người nói với tôi nhiều người đã ra mặt tố cáo bà ấy. Khai Lai nói rằng chính Vương Lập Quân đã ra lệnh cho họ làm như vậy. Vương Lập Quân đã chỉ cho họ viết đơn tố cáo. Sau đó Khai Lai cho tôi xem bản chứng tử do Sở Công an Trùng Khánh cấp. Trong đó nói rằng Neil Heywood chết do đau tim vì uống rượu quá nhiều. Nó có chữ ký và dấu vân tay của vợ Heywood. Bà ấy cho tôi xem ngay lúc đó. Công tố viên: Bà ấy cho bị cáo xem giấy chứng tử. Ai đưa cái đó cho bà ấy? Bạc Hy Lai: Tôi không hỏi. Công tố viên: Làm sao mà bà ấy có được cái giấy đó? Bạc Hy Lai:Tôi không biết. Công tố viên: Sau khi bị cáo xác nhận mọi thứ với Cốc Khai Lai, sau khi bị cáo nhìn thấy giấy chứng tử, bị cáo có kết luận thế nào? Bạc Hy Lai: Tôi tin vào những gì Cốc Khai Lai nói. Tôi tin rằng Vương Lập Quân đang gài bẫy bà ấy. Tôi thấy rằng Khai Lai luôn nói tốt về Vương, vậy tại sao bà ấy lại trở mặt và tức giận như vậy. Cốc Khai Lai cũng mô tả rất chi tiết. Bà ấy kể Vương Lập Quân đọc một câu thì ba thuộc hạ của ông ta sẽ viết một câu và kết quả là có các đơn tố cáo đó. Ông Bạc Hy Lai đối chất với ông Vương Lập Quân trong chiều thứ Bảy Hơn nữa bà ấy cũng đưa ra giấy chứng tử. Tôi nghĩ nó có giá trị pháp lý. Với hai lý do đó, cộng với việc tôi và Khai Lai đã sống với nhau được 27 năm nên tôi tin những gì bà ấy nói. Công tố viên: Điều gì đã xảy ra vào buổi sáng ngày 29/1? Bạc Hy Lai: Tôi đến văn phòng làm việc vào hôm đó. Tôi đã suy nghĩ suốt đêm. Đó là một cú sốc rất lớn đối với tôi. Tôi luôn nghĩ Cốc Khai Lai là một phụ nữ mềm yếu, bà ấy không thể giết người. Hơn nữa quan hệ giữa bà ấy và Vương Lập Quân rất tốt đẹp. Tôi chưa bao giờ cảm nhận giữa hai người đang có mâu thuẫn nghiêm trọng. Tôi nghĩ rằng bà ấy tin tưởng Vương Lập Quân. Giờ đây mọi việc lại đột nhiên thành ra như vậy. Tôi cũng hồ nghi rằng có lẽ Vương đang có những ý nghĩ khác. Tôi thậm chí còn nghĩ rằng Vương còn có động cơ kín đáo gì đó. Do đó tôi cảm thấy rất bực bội. Khi đến văn phòng, tôi đã đối đầu với Vương Lập Quân. Tôi cho gọi phó giám đốc công an Quách Vĩ Quốc, Chánh văn phòng Thành ủy Ngô và một số người khác nữa mà bây giờ tôi không nhớ. Khi tôi đến nơi, tôi thấy Vương Lập Quân. Điều mà tôi nhớ rõ nhất là tôi đã hỏi ông ta: “Anh nói với tôi hôm qua rằng có người nói Cốc Khai Lai giết người. Đó là do họ tự nói thế hay là họ làm theo lệnh của anh?” Vương Lập Quân tỏ vẻ bối rối và không nói được gì. Tôi đã mất bình tĩnh vào lúc đó. Tôi cảm thấy ông ta là một kẻ hai mặt. Ông ta luôn tỏ vẻ là ủng hộ tôi và sẵn lòng giúp đỡ tôi. Cuộc đối đầu giữa tôi và ông ta có thể tóm gọn trong một câu: cả ba người bọn họ viết đơn tố cáo là ý của họ hay là anh bảo bọn họ làm thế? Công tố viên: Vương Lập Quân đã nói gì? Bạc Hy Lai: Sau khi tôi chất vấn, ông ta không thể nói gì. Tôi cảm thấy ông ta là kẻ hai mặt, và tôi không thể chấp nhận nổi. Ông ta hành động như thể luôn nghe từng lời của tôi, thế nhưng tại sao ông ta lại đi bảo người khác làm chuyện này? Ông ta nói với tôi trong hôm trước Cốc Khai Lai có liên quan tới cái chết của Neil Heywood. Ông ta nói biết được tin đó từ người khác. Ngày hôm sau khi tôi hỏi ông ta là việc đó (tức việc thông báo tin chống lại Cốc Khai Lai) là do ông ta dàn xếp hay những người đó tự làm, thì ông ta lại không thể nói gì được. Tôi phát hiện thấy sự không nhất quán ở đây. Tôi nhận định rằng ông ta đã yêu cầu những người đó làm, cho nên tôi tát ông ấy. Công tố viên: Ông đã tát ông ấy. Ông có nói gì không? Bạc Hy Lai: Tôi chỉ nói... Tôi rất tức giận. Tôi chủ yếu chất vấn ông ta. Tôi cũng nói gì đó trong cơn giận dữ. Nhưng là tôi nói gì thì tòa có thể xem xét dựa trên những lời khai này. Công tố viên: Sau khi ông tát ông Vương Lập Quân, tại sao ông lại ném cái ly? Bạc Hy Lai:Tôi khi đó đã không kiềm chế được cơn nóng giận. Lúc đó tôi chỉ nghĩ Vương Lập Quân đã không thẳng thắn đối với tôi. Tôi biết Cốc Khai Lai và Vương Lập Quân thân thiết với nhau. Bà ấy tin cậy Vương nhất, luôn nói với tôi những điều tốt đẹp về ông ấy. Tôi cảm thấy Cốc Khai Lai đã đối xử tốt với Vương Lập Quân, và Vương đã lấy oán báo ân. Tôi nghĩ ông ta không phải là người có đạo đức đàng hoàng. Chúng tôi thậm chí không nói về những tiêu chuẩn cao hơn. Tôi nghĩ ông ta đã không có những đạo đức con người tối thiểu. Tôi luôn nghĩ rằng Vương Lập Quân là bạn tốt của Cốc Khai Lai. Thế mà đột nhiên Vương nói với tôi hôm 28/1 rằng Cốc giết người. Tôi nghĩ nếu là bạn tốt của Cốc, lẽ ra ông ta phải nói chuyện với bà ấy. Nếu biết là Cốc Khai Lai giết người, tại sao không tự tới nói với bà ấy? Tại sao lại để cho thuộc cấp của mình báo tin cho bà ấy? Tôi không thể chấp nhận được chuyện đó, nên tôi đã ném cái ly. Đó là thói quen xấu của tôi. Công tố viên: Tại sao ông cho gọi Quách Vĩ Quốc và Ngô? Bạc Hy Lai: Quách Vĩ Quốc là phó giám đốc công an còn Ngô là Chánh văn phòng Thành ủy. Khi giải quyết những vấn đề quan trọng, tôi không bao giờ nói chuyện với chỉ một người. Đó là cách làm việc của tôi. Công tố viên: Ngoài việc là phó giám đốc công an Quách Vĩ Quốc còn tham gia vào tổ điều tra cái chết của Neil Heywood. Ông có biết không? Bạc Hy Lai: Không. Công tố viên: Ông có cho gọi ba người này đến phòng làm việc để họp vào sáng ngày 29/1 không? Bạc Hy Lai: không phải họp hành gì to tát cả. Tôi chỉ muốn làm rõ với Vương Lập Quân chuyện là như thế nào. Công tố viên: Ông có ý gì khi gọi cả Quách Vĩ Quốc và Ngô? Bạc Hy Lai:Chỉ để họ chứng kiến thôi chứ không có gì khác cả. Công tố viên: Ông có nhớ là yêu cầu Vương Lập Quân đưa đơn từ chức của những người này không? Bạc Hy Lai:Có. Tôi có nhớ. Công tố viên: Tại sao ông lại muốn có những đơn từ chức này? Bạc Hy Lai: Trong lúc nói chuyện, Vương Lập Quân có nói với tôi, tôi không nhớ rõ, là bọn họ đã báo cho Cốc Khai Lai về việc từ chức. Thật ra tôi chưa bao giờ đọc những đơn từ chức này. Tôi không có sức. Công tố viên: Sau đó Ngô đã chuyển mấy lá đơn này đến nhà ông. Khi đó, Cốc Khai Lai cũng có mặt. Ông nhớ chứ? Bạc Hy Lai: Tôi không nhớ. Tôi tin theo báo cáo điều tra vậy. Công tố viên: Khi những tờ đơn này được đưa tới nhà bị cáo, Cốc Khai Lai đã yêu cầu mở cuộc điều tra về Vương Trực và Vương Bằng Phi. Ông có nhớ không? Bạc Hy Lai:Tôi không nhớ rõ. Tôi tin theo báo cáo điều tra vậy. Công tố viên: Sau đó, Ngô đã mở cuộc điều tra với Vương Trực và Vương Bằng Phi theo yêu cầu của Cốc Khai Lai và có sự đồng ý của ông. Vương Trực đã bày tỏ sự ăn năn hối hận nhưng Vương Bằng Phi thì không. Ông có biết không? Bạc Hy Lai: Không. Công tố viên: Hồi tháng Hai, Cốc Khai Lai viết một lá thư yêu cầu điều tra Vương Bằng Phi với cáo buộc rằng ông ấy gài bẫy bà ta. Ông nhớ chứ? Bạc Hy Lai: Cái này tôi có nhớ. Quản lên thay Vương Lập Quân làm giám đốc công an Trùng Khánh. Một ngày ông ta đến gặp tôi đưa cho tôi xem lá thư này và nói với tôi rằng Cốc Khai Lai muốn ông ấy làm như thế. Tôi hỏi ông ấy chuyện gì đang xảy ra. Quản nói với tôi về yêu cầu của Cốc Khai Lai. Tôi bảo ông ta đừng có làm. Đừng có để ý đến bà ấy. Công tố viên: Hãy kể cho tòa nghe về lần làm việc thứ hai của ông với Quản. Bạc Hy Lai: Tôi nói với ông ấy rằng tôi đã nói với ông rất rõ về lập trường của tôi về vụ của Vương Bằng Phi nhưng với tư cách là giám đốc công an, tôi yêu cầu ông ấy hãy điều tra về sự đào tẩu của Vương Lập Quân và cáo buộc giết người của Cốc Khai Lai. Công tố viên: Ông biết được Vương Lập Quân đào tẩu vào Sứ quán Mỹ là khi nào? Bạc Hy Lai:Vương Lập Quân rời khỏi Trùng Khánh hôm 6/2. Tôi được báo cáo vào nửa đêm hôm ấy, tức là rạng ngày 7. Công tố viên: Vương Lập Quân bị cách chức giám đốc công an khi nào? Bạc Hy Lai: hôm 2/2. Việc này còn ghi trong hồ sơ. Công tố viên: Ông có thể kể lại quá trình cách chức Vương Lập Quân? Bạc Hy Lai: Tôi tát Vương Lập Quân vào hôm 29/1, cuộc họp hoãn lại 10 phút sau chuyện đó. Vương Lập Quân sau đó xin nói chuyện với tôi. Tôi dần dần cảm thấy bớt giận dữ hơn, nên đã đồng ý. Tôi đi ra sân cùng ông ấy. Vương nói tôi đừng nên tức giận và nói ông ấy chỉ muốn thông báo cho tôi biết chuyện. Ông nói tôi không cần phải tự mình cảm thấy căng thẳng làm gì, Neil Heywood không phải là người tốt. Vẫn chưa kết luận rõ ràng là chuyện gì đã xảy ra. Cảnh sát cũng đã ra kết luận điều tra về cái chết của ông ấy, và ông ấy muốn tôi nói chuyện lại với Cốc Khai Lai về vấn đề này. Tôi không nói gì cả, chuyện là vậy. Tôi nhớ là đã về nhà và nói với Cốc Khai Lai rằng Vương Lập Quân có cảm giác không hay về bà ấy. Cốc Khai Lai ngay lập tức nói những lời chống lại Vương Lập Quân. Tôi khi đó hơi căng thẳng quá và không nhớ rõ mọi chuyện. Sau đó tôi nhớ là Vương Lập Quân nói với tôi khi trước rằng ông ấy đã làm cảnh sát hơn 20 năm, và về cuộc chiến của ông ấy chống tội phạm có tổ chức. Ông ấy nói với tôi rằng ông ấy bị rất nhiều áp lực và đã tạo ra rất nhiều kẻ thù. Tôi cảm thấy ông ấy đang gây chuyện rắc rối cho Cốc Khai Lai. Ông ấy trước đó có nói với tôi rằng cả thể lực và khả năng chịu đựng của ông ấy đều đi xuống. Tôi cũng nhớ là ông ấy đã buộc phải tiêm thuốc hay gì đó. Cốc Khai Lai cũng nói với tôi những chuyện này. Tôi nghĩ mọi chuyện đang vượt ra ngoài tầm kiểm soát và quả là không hay. Sau đó tôi cân nhắc việc chuyển ông ấy sang các vị trí khác. Đó là ý định của tôi. Công tố viên: Đêm mùng 6/2 khi bị cáo nghe về vụ đào tẩu của Vương Lập Quân, Cốc Khai Lai có mặt ở đó không? Bạc Hy Lai:Đó không phải là cuộc họp. Bọn họ nghe tin về vụ đào tẩu của Vương Lập Quân nên vội chạy đến báo tin cho tôi. Lúc đó cũng khuya rồi. Tôi đang ở trên lầu với Cốc Khai Lai. Tôi nghe bọn họ nói là có chuyện muốn nói với tôi nên tôi vội vã xuống lầu. Cốc Khai Lai cũng đi theo tôi. Tòa gọi đó là cuộc họp là không chính xác. Công tố viên: Cốc Khai Lai có nói gì vào lúc đó không? Bạc Hy Lai:Chúng tôi bàn bạc làm sao để xử lý vụ việc và ổn định tình hình. Tôi không rõ ai đã nói gì. Công tố viên: Theo kết quả điều tra thì Cốc Khai Lai gợi ý đến bệnh viện để lấy biên bản chẩn đoán rằng Vương Lập Quân bị tâm thần. Bị cáo có nhớ không? Bạc Hy Lai:Cốc Khai Lai có nói Vương Lập Quân có vấn đề tâm thần. Còn về việc bản chẩn đoán, có lẽ bà ấy cũng có nói đến. Tôi không loại trừ khả năng đó. Tôi không nhớ. Sau đó bệnh viện và bác sỹ trưởng khoa thần kinh có làm một bản chẩn đoán. Đó không phải là giả. Công tố viên: Ông có biên bản chẩn đoán đó là vào lúc nào? Bạc Hy Lai: Tôi không nhớ. Công tố viên: Sau khi biên bản chẩn đoán được đưa ra, vào sang ngày 8/2, Trùng Khánh thông báo trên Weibo rằng Vương Lập Quân đang nghỉ để dưỡng bệnh. Ông phê chuẩn việc này phải không? Bạc Hy Lai:Ý tưởng nghỉ dưỡng bệnh không phải của tôi. Tôi không nhớ là có phê chuẩn việc đó hay không. Luật sư bào chữa chất vấn Bạc Hy Lai về cáo buộc lạm quyền. Luật sư: Trong khoảng thời gian từ ngày 15/11 (ngày Heywood bị sát hại) cho đến ngày 28/1 khi Vương Lập Quân nói rằng Cốc Khai Lai bị tình nghi, có ai nói với ông rằng sự dính líu của Cốc Khai Lai trong vụ án này không? Bạc Hy Lai: Không. Luật sư: Hôm 28/1, khi Vương Lập Quân báo với ông rằng Cốc Khai Lai là nghi phạm trong vụ sát hại Neil Heywood, ông ta có nói gì về việc truy tố vụ án không? Bạc Hy Lai: Không. Nói cho chính xác thì không phải là báo cáo gì cả. Ông ta chỉ đẩy cửa phòng tôi và nói với tôi rằng có một vụ án giết người có liên quan đến Cốc Khai Lai. Tôi cho rằng đó chỉ là cuộc trò chuyện của hai người thân thiết với nhau thôi. Luật sư: Có hai việc tôi muốn ông làm rõ. Sáng ngày 29/1 ông tát Vương Lập Quân ở văn phòng của bị cáo. Theo lời của nhân chứng Quách Vĩ Quốc, chiều cùng ngày ông cho gọi Vương Lập Quân trở lại để hỏi có thật là Cốc Khai Lai đã giết người, có phải không? Bạc Hy Lai: Quách Vĩ Quốc nói rằng xét nghiệm độc tố đã loại trừ khả năng giết người. Quách Vĩ Quốc đã nói rõ rằng Cốc Khai Lai không giết người. Bằng chứng cho thấy như vậy. Luật sư: Nhân chứng Trương Tiểu Quân (bộ hạ thân tín của Cốc và là đồng bị cáo với bà trong vụ ám sát Neil Heywood) khai rằng vào khoảng ngày 29 hay 30/1, ông cho gọi ông ấy khi đang đi dạo. Ông hỏi ông ta rằng có phải ông ta giết người cùng với Cốc Khai Lai hay không. Trương Tiểu Quân đã phủ nhận. Chuyện đó có không? Bạc Hy Lai: Có, Trương Tiểu Quân là thuộc hạ thân tín nhất của Cốc Khai Lai. Đó là lý do vì sao tôi hỏi anh ta. Luật sư: Ông có biết về quy trình để có được biên bản chẩn đoán cho Vương Lập Quân không? Bạc Hy Lai:Không biết cụ thể. Sau khi tạm nghỉ, phiên tòa buổi chiều tiếp tục với phần trình bày của cựu cảnh sát trưởng Trùng Khánh, ông Vương Lập Quân. Ông Vương ngay lập tức nói với thẩm phán rằng ông không chỉ là nhân chứng trong phiên tòa xử ông Bạc, mà còn là một nạn nhân. Ông trả lời các câu hỏi của công tố viên về việc ông tới nhà báo tin cho ông Bạc Hy Lai tối 28/1/2012: Vương Lập Quân: Tôi tới văn phòng ông Bạc Hy Lai sau lúc 5 giờ chiều 28/1. Chính xác là khi đó tôi nói với ông ấy rằng Neil Heywood đã bị Cốc Khai Lai giết. Tôi cũng nói với ông ấy chi tiết sự việc. Tôi nói ông có thể hỏi viên trợ lý của gia đình ông ấy là Trương Tiểu Quân, người có mặt tại chỗ. Rồi ông ấy hỏi tôi liệu có đúng là luật sư, tức là vợ ông ấy, làm chuyện đó không. Tôi nói bà ấy đã làm. Bà ấy đã thú nhận. Tôi nói ông ấy hãy hỏi Trương Tiểu Quân nếu cần. Tôi không nghĩ là Trương Tiểu Quân sẽ nói dối ông ấy. Khi đó ông ấy đi ra ngoài. Ông ấy đi bộ chừng 40 phút rồi về nhà. Đó là tối hôm 28/1, buổi tối mà ông ấy trở về đến Trùng Khánh từ Bắc Kinh. Công tố viên: Chuyện gì xảy ra vào sáng 29/1? Vương Lập Quân: Sau cuộc nói chuyện hôm 28/1, khi chia tay, ông ấy cảm ơn tôi. 29/1 là ngày làm việc trở lại đầu tiên sau dịp nghỉ Tết. Buổi sáng, lúc 9:30, tôi nhận được cuộc gọi từ Văn phòng Thành ủy, bảo hãy đến văn phòng ông Bạc. Tôi biết là sẽ không có kết cục tốt đẹp gì. Khi tới nơi, tôi thấy Quách Vĩ Quốc và Ngô (tên đầy đủ không được tiết lộ) cũng có mặt. Lúc tôi tới thì họ đang trốn trong một phòng họp nhỏ. Ngay khi vừa bước ra, ông ấy (tức Bạc Hy Lai) bắt đầu chửi mắng. Khá là tục. Tôi nhớ là sau khoảng ba phút (chửi mắng), ông ấy đi vòng qua phía bên trái bàn làm việc của ông ấy, tới chỗ tôi. Ông đột nhiên đánh tôi bằng nắm đấm, trúng vào tai trái. Đó không đơn thuần là một cú tát. Tôi dịch người một chút. Đến lúc đó ông ấy xử tôi xong và trở lại ghế ngồi. Tôi thấy khóe miệng mình chảy máu, trong tai thì có cái gì đó cứ ong ong. Tôi lấy một ít giấy ăn trên bàn lau máu. Ông ấy nhìn tôi trừng trừng, nhưng tôi giữ bình tĩnh, nói với ông ấy rằng ông cần đối diện với nó. Ông ấy cầm cái ly lên và ném xuống sàn nhà. Ông ấy nói: Tôi sẽ không bao giờ chấp nhận (chuyện đó). Sau đó, ông ấy lại định dùng vũ lực với tôi, nhưng Ngô ngăn ông ấy lại. Đó là những gì đã diễn ra hôm 29/1. Công tố viên: Những ai có mặt khi đó? Vương Lập Quân:Ngô và Quách Vĩ Quốc. Công tố viên: Quách Vĩ Quốc là ai? Vương Lập Quân:Ông ấy là phó cảnh sát trưởng và là người phụ trách vụ điều tra cái chết của Neil Heywood. Ngô là Chánh Văn phòng Thành ủy. Ông ấy cũng từng là thư ký của Bạc Hy Lai. Công tố viên: Tại sao ông Bạc Hy Lai lại nói những lời lẽ đó và hành động như vậy trước mặt hai người này? Vương Lập Quân: Tôi nghĩ bởi ông ấy muốn tỏ rõ rằng ông ấy không chấp nhận sự việc và buộc chúng tôi phải rút lại câu chuyện, khép nó lại. Tôi cũng nghĩ rằng ông ấy muốn làm vậy để hăm dọa Quách Vĩ Quốc. Tôi đã nói với Quách Vĩ Quốc rằng đó chính là bà ấy. Công tố viên: Sau khi ông ấy đánh ông và ném cái ly, ông đã nói gì lúc ông ấy bình tĩnh lại? Vương Lập Quân:Ông ấy tiếp tục chửi mắng tôi thêm vài phút nữa. Khi đó là được quãng nửa tiếng rồi, và tôi thấy ông ấy đã bình tĩnh lại rất nhiều. Tôi nói ông cần giữ bình tĩnh. Ông ấy nói ông ấy ổn, và rằng chúng tôi nên đi dạo cùng nhau để nói chuyện. Công tố viên: Có điều tra viên nào nộp đơn xin từ chức quanh vụ điều tra này không? Vương Lập Quân: Có. Công tố viên: Ông báo với ông Bạc Hy Lai về chuyện này như thế nào? Vương Lập Quân: Tôi nói mọi chuyện vượt quá tầm kiểm soát. Cốc Khai Lai đã tiếp cận nhiều người và họ đều cảm thấy như vậy là sai, nhiều người đã nộp đơn từ chức. Ông ấy nói tốt, họ nên từ chức. Công tố viên: Ông ấy có hỏi ông là ai đã từ chức không? Vương Lập Quân: Không. Công tố viên: Ông ấy có đòi các đơn từ chức không? Vương Lập Quân: Có. Sau 5 giờ chiều. Công tố viên: Vậy những người nào đã viết đơn từ chức? Vương Lập Quân:Quách Vĩ Quốc viết một đơn trước khi tôi nói chuyện với Bạc Hy Lai. Ông ấy nói là sức khỏe không tốt. Sau khi tôi gặp ông Bạc, Quách Vĩ Quốc nộp lá đơn từ chức thứ hai. Sau khi ông ấy làm thế, Vương Trực, Vương Bằng Phi và Lý Dương cũng đều viết đơn từ chức. Phần thẩm vấn tiếp tục và ông Vương Lập Quân trình bày việc các nhân viên cảnh sát được gợi ý là hãy nói bà Cốc Khai Lai không giết ông Neil Heywood. Sau đó, bên công tố hỏi ông Vương câu hỏi cuối cùng về bối cảnh khiến ông chạy vào Tòa Lãnh sự Hoa Kỳ ở Thành Đô. Ông trả lời: "Rất nguy hiểm. Trước tiên, bạo lực đã được dùng để chống lại tôi. Các trợ lý của tôi và các điều tra viên trong vụ điều tra tội phạm (tức cái chết của ông Neil Heywood) đều biến mất." Vẫn trong phiên xử chiều thứ Bảy, sau phần bên công tố thẩm vấn ông Vương Lập Quân với tư cách nhân chứng, ông Bạc Hy Lai được đối chất với ông Vương. Bạc Hy Lai:Chúng ta nói chuyện với nhau bao nhiêu lần hôm 28/1? Vương Lập Quân:Trước hôm 6/2, từ 29/1 đến 5/2, ông đã gọi tôi lên mỗi ngày hai lần. Ông cũng nói với tôi cụ thể rằng: “Đừng có đi đâu, tôi sẽ thu xếp nhiệm vụ cho anh.” Bạc Hy Lai:Hôm 28/1, chúng ta nói chuyện với nhau bao nhiêu lần? Vương Lập Quân:Hai. Bạc Hy Lai:Cuộc trao đổi đầu tiên kéo dài 50 phút. Ông nói với tôi cụ thể những gì? Vương Lập Quân: Tôi sẽ nhắc lại... Bạc Hy Lai:Không cần nhắc lại. Ông biết chuyện Cốc Khai Lai giết Neil Heywood khi nào? Vương Lập Quân:Cốc Khai Lai nói với tôi hôm 14/11. Bạc Hy Lai:Cốc Khai Lai nói với ông những gì sau hôm 15/11? Bà ấy giết Heywood, bà ấy nói với ông chuyện đó vào lúc nào? Vương Lập Quân: Hôm 14/11, giờ ăn trưa. (lưu ý: thi thể của Neil Heywood được phát hiện vào hôm 15/11, cho nên vụ án được gọi trước tòa là Tội ác 15/11, nhưng hành vi giết người đã diễn ra vào hôm 14/11) Bạc Hy Lai:Sau hôm 15/11 thì có giấy (chứng tử) (về Neil Heywood) do cảnh sát thành phố cấp, trong đó có chữ ký và dấu vân tay của Vương Lộ (vợ ông Heywood). Ai đưa nó cho Khai Lai? Có phải là ông không? Vương Lập Quân:Không, không phải tôi. Bạc Hy Lai: Việc bàn giao công việc ở Sở Cảnh sát diễn ra hôm nào? Vương Lập Quân: Bàn giao gì? Bạc Hy Lai: Bàn giao nhiệm vụ từ ông sang ông Quản (tên đầy đủ được giữ kín – người lên làm cảnh sát trưởng Trùng Khánh sau khi ông Vương bị cách chức). Vương Lập Quân: Trong buổi sáng, sau khi tôi bị cách chức. Bạc Hy Lai: Đó là hôm nào? Vương Lập Quân: Tôi không nhớ. Bạc Hy Lai:Ông có biết nhiệm vụ mới của mình là gì không? Vương Lập Quân:Có. Bạc Hy Lai: Ông có từng nói cuộc chiến chống tội phạm có tổ chức khiến ông căng thẳng, và sức khỏe của ông đi xuống sau khi phục vụ trong ngành hơn 20 năm không? Ông muốn có cơ hội để điều chỉnh. Ông có từng nói vậy? Vương Lập Quân:Không. Bạc Hy Lai: Ngoài ông, những ai trong chính quyền thành phố thường tới nhà tôi? Vương Lập Quân: Tôi không rõ. Tôi thường đến. Bạc Hy Lai: Ý ông nói ông là người duy nhất? Vương Lập Quân:Đó là ông nói. Tôi không nói thế. Bạc Hy Lai: Ai nói với ông rằng ông không còn được chào đón ở nhà tôi nữa? Ông có biết không? Vương Lập Quân:Không. Bạc Hy Lai: Ông cho là tôi có những lý do gì khiến ông buộc phải đào tẩu? Để che đậy vụ 15/11 à? Vương Lập Quân: Đúng. Bạc Hy Lai:Ông biết là tôi đã trực tiếp yêu cầu ông bàn giao ổ cứng? Vương Lập Quân:Không. Bạc Hy Lai: Trong bản viết nhận tội của mình, ông nói rằng tôi đã yêu cầu hai lần về cái ổ cứng. Vương Lập Quân:Ông đã hỏi tôi hai lần về cái ổ cứng có các thông tin điều tra về vụ việc (Neil Heywood). Bạc Hy Lai: Tại sao ông lại đề nghị nói chuyện lại với tôi? Vương Lập Quân:Tôi cảm thấy ông cần phải đối diện với sự việc. Nhất là với những người như ông, ông cần làm vậy. Tôi nói ông đã đúng khi cảm thấy tức giận đến vậy. Tại sao ư? Nếu như tôi không báo cho ông biết tức là tôi đã không làm tròn bổn phận của mình, và cũng đã không làm tròn vai trò là người bạn của ông. Bạc Hy Lai:Ông nói ông trông chờ là tôi sẽ giận dữ vào hôm 29/1. Ông có sẵn sàng đón nhận? Vương Lập Quân: Không. Ngày 4, Chủ Nhật, 25/8 Ngày xét xử mở đầu với việc Bạc Hy Lai bác bỏ mọi lời khai ngày hôm trước của Vương Lập Quân. Ông nói: Rõ ràng Vương Lập Quân đã nói dối trong lời khai của ông ta. Lời khai này không thể nào tin được. Lời khai của ông ấy đầy sự dối trá và ông ấy chỉ nói lan man. Ví dụ là chuyện về đĩa CD mà ông ta nhắc tới. Rõ ràng không nhất quán với những gì ông ấy nói trong bản khai viết tay. Ông ấy nói tôi không chỉ tát vào mặt ông ấy mà là dùng nắm đấm. Tôi chưa bao giờ tập quyền Trung Quốc cả, làm sao tôi có thể đánh mạnh như thế được. Vương Lập Quân đã bị kết tội lạm dụng quyền lực vào đào tẩu. Vụ đào tẩu này đã gây ra rất nhiều tai hại. Vậy mà hôm qua ông ta còn nói rằng đó không phải là đào tẩu và rằng ông ta có giấy tờ hợp lệ và đó chỉ là một hành động ngoại giao bình thường. Tôi nghĩ ông ta là người có tư cách xấu xa. Ông ấy bịa chuyện ở ngay tại Tòa và tung hỏa mù tại tòa. Đưa ông ta ra làm nhân chứng chủ chốt là làm tổn hại đến chuẩn mực pháp lý của phiên tòa. Theo lời khai của Ngô (tên đầy đủ không được tiết lộ), Chánh văn phòng Thành ủy Trùng Khánh, buổi trưa ngày 29/1/2012, Bạc Hy Lai kể với Cốc Khai Lai rằng ông đã tát vào mặt Vương Lập Quân và ông nói rằng đó là lần đầu tiên trong đời ông từng đánh người. Sau đó, ông Ngô (giấu tên) cũng kể lại cho Cốc nghe về vụ việc. Ngô nói Bạc Hy Lai yêu cầu ông và Quách Vỹ Quốc ở lại trong phòng và không ngớt lời nguyền rủa Vương Lập Quân. Theo lời kể của Ngô thì Bạc nói với Vương: “Đi thưa đi! Cứ đi thưa đi! Sao anh không mách với mọi người về tôi luôn thể?” Bạc tát vào mặt Vương một lần. Khóe miệng Vương chảy máu. Bạc cũng ném chiếc cốc trong cơn giận dữ. Ngày 2/1/2012, Ngô nói cho Bạc và Cốc biết rằng các lá đơn từ chức của Vương Bằng Phi và Vương Trực cũng là những lá đơn tố cáo tội của bà Cốc. Cốc Khai Lai ngay lập tức yêu cầu Ngô ‘kiểm tra Vương Bằng Phi và Vương Trực'. Hôm 2/2 và 12/2, bà Cốc hai lần viết thư cho ông Quản (người thay Vương làm giám đốc công an Trùng Khánh) yêu cầu ông này phải điều tra Vương Bằng Phi. Sau lần bà trực tiếp đến gặp Quản hôm 15/2, Vương Bằng Phi bị điều tra. Vào rạng sáng ngày 7/2, bà Cốc ngồi nghe khi Bạc Hy Lai được báo cáo về việc Vương Lập Quân bỏ chạy. Bà đề nghị nên thông báo rằng đó là do Vương có vấn đề về sức khỏe tâm thần và nói thêm rằng có thể nhờ Bệnh viện Đại Bình cho giấy chẩn đoán. Bạc Hy Lai không yêu cầu vợ đi ra ngoài và ông ấy cũng đồng ý với những gì vợ nói. Vào giờ trưa hôm đó, Bạc ra lệnh cho thuộc cấp đi lấy giấy chẩn đoán từ bệnh viện trong đó nói rằng Vương Lập Quân bị trầm cảm nặng. Vào cuối phiên xử ngày thứ Tư, Bạc Hy Lai nói việc đào tẩu của Vương Lập Quân là trò hề do Cốc Khai Lai và Vương Lập Quân phối hợp dàn dựng: Cốc Khai Lai nói trong lời khai rằng tôi phải chịu trách nhiệm về vụ đào tẩu của Vương Lập Quân. Cốc Khai Lai nói bà ấy không muốn Vương có mặt tại nhà chúng tôi, nhưng tôi đã nói Vương đến chơi mỗi ngày. Sau khi tôi bất hòa với Vương, tôi không cho xe ông ta vào nhà nữa. Khi Vương Lập Quân muốn đến thăm mẹ Cốc Khai Lai, tôi cũng không cho. Cốc Khai Lai cũng khai rằng tôi ra lệnh cho Ngô và Quản điều tra thuộc hạ của Vương Lập Quân. Bà ấy cũng nói Vương Lập Quân đã khóc và tự vả vào mặt hôm 2/2 vì những thuộc hạ này bị Bạc Hy Lai đưa đi và Vương thấy sợ hãi. Tôi không biết những chuyện này. Cốc Khai Lai làm tất cả mọi chuyện với Quản và Ngô mà bà ấy cho là bạn. Về việc Vương Lập Quân và các thuộc cấp của ông ta nghĩ gì, Vương đã đặt toàn bộ hồ sơ vụ án Neil Heywood lên bàn của Cốc Khai Lai chỉ để chứng tỏ là ông ta trung thành với bà ấy. Vương Lập Quân vẫn liên lạc với Cốc Khai Lai cho đến hai ngày trước khi ông ta đào tẩu. Tôi cũng muốn nói thêm là những thuộc hạ của Vương Lập Quân không phải là người đàng hoàng quân tử như là cáo trạng mô tả. Cốc Khai Lai đã từng mời Vương Trực, Vương Bằng Phi và Lý Dương đến nhà ăn tối để cùng bàn với nhau là dàn xếp vụ việc như thế nào. Tôi nghĩ đây là trò hề do Cốc Khai Lai và Vương Lập Quân cùng dàn dựng. Ngô đang làm việc cho Cốc Khai Lai, giờ đây ông ta đổ mọi thứ lên đầu tôi. Những người mà Vương Lập Quân nói rằng đã biến mất trước khi ông ta đào tẩu thực ra do chính ông ta bắt giữ theo lệnh của Cốc Khai Lai. Tôi không có liên quan gì cả. Vương Lập Quân bắt giữ người của ông ta. Cốc Khai Lai nói: “Tôi nói với Vương Lập Quân tôi sẽ thẩm vấn họ một lúc.” Bà ấy cũng nói Ngô sẽ đi cùng với bà ta để thẩm vấn. Không liên quan gì đến tôi cả. Ngày 5, thứ Hai 26/8 Trong bản kết luận trước tòa, bên công tố có nhắc tới việc ông Bạc khai ông chịu sự chỉ đạo của cấp cao hơn trong Đảng đối với vụ án mạng Neil Heywood. Đây là đầu mối vẫn được giới quan sát chờ đợi ngay từ đầu phiên tòa xem liệu có sếp lớn nào trong Đảng cộng sản được nêu danh. Không lâu sau khi được đưa lên mạng, mọi thông tin liên quan tới chi tiết này đã bị gỡ bỏ. Cựu bí thư Trùng Khánh cũng nói rằng, lời khai trước đây ông viết do chịu sức ép, và 'vì vẫn giữ niềm hy vọng trong tim được là một đảng viên' và tiếp tục sự nghiệp chính trị. Ông cũng bác bỏ lập luận của Vương Lập Quân, cựu trưởng công an Trùng Khánh về lý do cuộc đào tẩu, và nhấn mạnh Vương và vợ ông, bà Cốc Khai Lai có quan hệ tình cảm. |
Thời gian trước, trên diễn đàn của người Việt ở Ukraine, có tin chính quyền một thành phố ở xứ này quyết định hạ tất cả tượng đài Lenin ở địa phương để tránh những vụ phá phách của những kẻ không ưa vị lãnh tụ vô sản. | Chuyện Đông Âu kéo tượng Lenin | Và sau mẩu tin, có nhiều ý kiến thương khóc, trách móc của độc giả Việt, cho rằng hành động trên là 'phản bội quá khứ', 'tráo trở', 'ăn cháo đá bát'... Đọc những bình luận đó, có thể liên tưởng tới những vần thơ “bất hủ” của Tố Hữu thời 1953, khi ông ta cùng các đồng chí khóc Stalin trong thi phẩm 'Đời đời nhớ Ông'. Đối với một kẻ xa lạ, ở một đất nước mà khi đó có lẽ đại đa số dân Việt chưa biết là ở đâu, chưa thấy có mối liên hệ hay công trạng gì với Việt Nam, nhưng nhà thơ lại rưng rưng: “Yêu biết mấy khi con học nói - Tiếng đầu lòng con gọi Xít-ta-lin”. Để rồi trong cả 'bài thơ', thi sĩ nhiều khi òa lên một cách hết sức vô duyên: “Ông Stalin ơi, Ông Stalin ơi! - Hỡi ơi, Ông mất! đất trời có không? - Thương cha, thương mẹ, thương chồng - Thương mình thương một, thương Ông thương mười...”. Và đặt vào miệng con trẻ những lời hết sức “chối”: “Con còn bé dại con ơi - Mai sau con nhé trọn đời nhớ Ông!”. 'Sùng bái lãnh tụ' Tệ sùng bái cá nhân lãnh tụ một cách mù quáng, vô độ, phổ biến trong thế giới cộng sản xưa, đã bị chính các đảng cộng sản bài trừ từ vài chục năm nay, coi đó là cội nguồn của những thảm họa dân tộc. Chỉ cần đọc lại bản báo cáo mật của lãnh đạo Liên Xô Nikita Khrushchev đọc tại Đại hội Đảng Cộng sản Liên Xô lần thứ 20 vào cuối tháng 2-1956, là đủ thấy những hậu quả khôn lường của nó. Dầu sao đi nữa, không thể không đặt câu hỏi: Stalin trên cương vị một trong những đao phủ lớn nhất của lịch sử loài người tất nhiên là đáng lên án, nhưng phải chăng chỉ ông ta mới 'đáng trách'? Phải chăng ông là cội nguồn của tất cả những tội ác, mà sau này, một sử gia của Pháp đã nhận định rằng, đau đớn thay, đó là tội ác của một nhà nước nhằm vào và chống lại nhân dân của chính mình? Câu trả lời là Không. Bởi lẽ, Stalin đã tiếp thu và tất nhiên, có nâng cao tất cả những tệ hại nhất của người thầy Lenin - như chuyên chính vô sản, đấu tranh giai cấp, thanh trừng và khủng bố, đàn áp tôn giáo... Lenin rất mạnh tay với giới trí thức và hóa truyền thống Nga Tất cả những tội ác đó đã được thực hiện rất triệt để trong thời gian 1917-1922, tức là khi Lenin còn khỏe và mọi hành động của ông đều là rất có ý thức, chứ không phải sự nhầm lẫn đáng tiếc lúc già yếu. Trên cương vị người sáng lập nhà nước vô sản đầu tiên trên hoàn cầu, suốt đời hoạt động của mình, Lenin trước sau như một ủng hộ sự áp dụng bạo lực cách mạng như một phương tiện cần thiết và tiên quyết để giải quyết những mâu thuẫn trong xã hội và chính trị. Sự độc đoán và phi dân chủ đó của ông đã khiến cả những gương mặt lớn, cùng lý tưởng - như Rosa Luxemburg, hay văn hào Maxim Gorky - phải 'kêu trời'. Cũng trong thời gian đó, những phần tử ưu tú, tinh hoa nhất của giới trí thức Nga truyền thống đã bị cưỡng bức rời quê hương - mở đầu cho một thông lệ tệ hại ở Liên Xô là chính quyền có thể trục xuất chính công dân mình nếu cảm thấy ai đó có thể không hợp hoặc không có lợi cho họ. Đấy cũng là tội của Lenin - người rất thấu hiểu sức mạnh của tri thức nên đã rất mạnh tay với giới trí thức, với nền văn hóa truyền thống Nga. Thế nên, rất có thể đối với Đảng Cộng sản Liên Xô, hoặc với cá nhân ai đó thì Lenin (từng) là thần tượng, là người hiền, nhưng chỉ cần đọc lại một chút những nghiên cứu lịch sử đứng đắn là biết được di sản của Lenin nguy hại như thế nào đối với một phần đáng kể nhân loại. Vậy có nên tiếp tục nhắm mắt nhắm mũi mà sùng bái ông hay không, nhất là nhiều khi chỉ là theo quán tính, theo thói quen mà không hề có óc suy xét? Hơn thế nữa, liên quan tới quyết định của thành phố nọ, có thể nghĩ xem Lenin đã làm được gì cho Ukraine, mà Ukraine cần giữ tượng đài Lenin ở mọi nơi? Những pho tượng ấy đã được dựng lên - và có thể phù hợp với ý thức hệ bị cưỡng bức của một thời kỳ nào đó, khi dân tộc Ukraine chưa được độc lập - thì bây giờ, sau hai mươi ba năm, nếu thấy nó ko còn phù hợp nữa, người ta hạ xuống. Có gì đáng thương khóc? Những tượng đài Lenin, hồi xưa vốn hiện diện nhan nhản, đa phần do bị bắt buộc ở các nước xã hội chủ nghĩa cũ tại Đông Âu, thì nay dường như đã bị loại sạch. Có những nơi như tại Hungary, những pho tượng ấy được tập trung lại một nơi để ai có nhu cầu tìm hiểu quá khứ có thể tới thăm viếng. Thêm một pho tượng Lenin bị kéo đổ ở Ukraine Như thế là văn minh: vị trí của chúng là ở đó, chứ không phải tại các quảng trường, nơi công cộng... bởi công tội phải phân minh. Cũng như, lịch sử phải được tôn trọng, quá khứ phải được nhìn nhận sòng phẳng. Người dân Đông Âu biết đánh giá hơn ai hết giá trị to lớn của nền văn hóa Nga, vẻ đẹp của đất nước Nga, họ cũng không có vấn đề gì với dân tộc Nga vốn được mô tả như những con người hiền hậu, tốt bụng và mến khách. Tuy nhiên với những trải nghiệm lịch sử đau đớn, họ quá hiểu cần gìn giữ cái gì, và loại bỏ cái gì. Việt Nam ta ở xa, chớ nên 'dạy khôn' cho họ. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả ký bút danh Người Dân đã đăng trên trang Nhịp cầu Thế giới hôm 20/8/2014 ở Hungary. Ghi chú: Rosa Luxemburg (1871-1919) là nhà cách mạng, triết gia, tác giả cuốn “Về cuộc cách mạng Nga” (Die Revolution in Russland) viết trong tù ngục để phê phán chủ trương của Lenin - tiêu diệt các đảng phái đối lập và bóp nghẹt dân chủ trong chính nội bộ Đảng. Rosa Luxemburg để lại câu nói nổi tiếng, đến giờ vẫn hay được trích dẫn: “Tự do dành riêng cho những ai ủng hộ chính phủ, dành riêng cho thành viên một đảng – cho dù đông đảo đến mấy – cũng không phải là tự do. Tự do, luôn phải là tự do của những người khác chính kiến”. Maxim Gorky (1868-1936), tác giả “Những suy tưởng không hợp thời” về cách mạng cộng sản Nga, bị cấm tại Liên Xô trong bảy thập niên trong khi chính quyền vẫn tung hô Gorky như là nhà văn lớn nhất của trường phái Hiện thực Xã hội chủ nghĩa. Nguyên tác Nga ngữ thì kiếm: М. ҐОРЬКИЙ: Несвоеврменные мысли (đăng lần đầu trên tạp chí Литературное обозрение, số 9, 10, 12 năm 1988). |
Trong hơn hai thập niên, phần lớn thời gian của Aung San Suu Kyi, nhà đối kháng Miến Điện và chủ nhân giải Nobel hòa bình, là bị giam lỏng tại nhà riêng ở Rangoon – cách xa chồng và các con ở nước Anh hàng ngàn dặm. | Gạt bỏ tình riêng | Bà Suu Kyi là biểu tượng dân chủ được thế giới kính trọng Bà hiếm khi nào nói về nỗi đau của sự chia cách này. Tôi nghĩ bà thật sự mạnh mẽ. Ngay cả khi buồn phiền về chuyện gì thì bà luôn ý thức rằng bà phải đương đầu với nó. Bà sẽ không phí hoài thời gian để ngồi than khóc, Kim Aris, con trai Aung San Suu Kyi, nói về mẹ. Ngày qua ngày trong gần 20 năm, Aung San Suu Kyi luôn đối diện một lựa chọn: hoặc tiếp tục sống trong cảnh giam cầm ở Rangoon hoặc đoàn tụ với chồng con ở Oxford. Bà biết rằng nếu rời khỏi đất nước thì bà không còn có thể quay lại để lãnh đạo người dân của mình. Lựa chọn khó khăn Đương nhiên tôi tiếc là mình đã không thể dành thời gian cho gia đình, bà từng thừa nhận. Ai cũng muốn ở bên cạnh gia đình. Đó là lý do tại sao mọi người cần gia đình. Lẽ tất nhiên tôi cũng ân hận về điều đó. Đó là sự nuối tiếc của riêng tôi. Tôi đã muốn ở cùng với gia đình. Tôi muốn nhìn thấy các con mình khôn lớn. Nhưng tôi không hối tiếc việc tôi chọn ở lại cùng với đồng bào của tôi trên mảnh đất này, bà nói. Aung San Suu Kyi là con gái của Tướng Aung San, vị anh hùng giải phóng dân tộc của Miến Điện – người đã bị ám sát khi bà chỉ mới hai tuổi. Bà luôn tin rằng số mệnh của bà là phụng sự người dân Miến Điện. Bà thậm chí đã nói điều này với chú rể Michael Aris vào đêm trước lễ thành hôn. "Tôi đã muốn ở cùng với gia đình. Tôi muốn nhìn thấy các con mình khôn lớn. Nhưng tôi không hối tiếc việc tôi chọn ở lại cùng với đồng bào của tôi trên mảnh đất này." Aung San Suu Kyi Tôi muốn đoan chắc ngay từ đầu rằng anh ấy cần biết Tổ quốc có ý nghĩa như thế nào đối với tôi và nếu như điều kiện cần tôi trở về sống ở Miến Điện thì anh ấy sẽ không bao giờ ngăn trở tôi, bà kể lại. Sau một thời gian làm việc ở hải ngoại, Suu Kyi và Michael trở về Oxford, Anh quốc, để ổn định với đời sống nghiên cứu và nuôi dạy hai con trai là Alexander và Kim. Mọi việc cứ thế cho đến khi mẹ của Suu Kyi trở bệnh nặng ở Rangoon vào năm 1988. Về lại quê nhà để săn sóc mẹ, Suu Kyi đã trở thành lãnh đạo của phong trào đấu tranh dân chủ. Bà đã lập nên đảng chính trị Liên đoàn quốc gia vì dân chủ (NLD). Phe quân sự tiếm quyền đã giam cầm bà ngay tại nhà và cuộc sống gia đình của bà cũng chấm dứt từ đó. Lúc đó dĩ nhiên tôi biết rằng mối quan hệ của tôi với gia đình sẽ thay đổi rất nhiều bởi vì chúng tôi không thể nào giữ liên lạc với nhau nữa, bà thuật lại. Nhà cầm quyền quân phiệt Miến Điện lúc đó nghĩ rằng họ có thể sử dụng chiến thuật này để buộc Suu Kyi rời khỏi đất nước. Giáng sinh đầu tiên sau khi tôi bị quản chế, Michael được phép đến thăm tôi nhưng họ không cho phép các con đi cùng, bà nói. Bà Suu Kyi đã không được ở bên cạnh chồng khi ông qua đời Nhưng Aung San Suu Kyi đã chọn ở lại Miến Điện để dấn thân vào cuộc đấu tranh đòi cải cách chính trị mặc dù nỗi buồn riêng của bà không bao giờ vơi. Có những điều mà ta chỉ có thể làm cùng với gia đình mà không làm với người khác. Điều đó rất đặc biệt. Gia đình là rất đặc biệt. Cho nên khi một gia đình phân ly thì không có gì tốt đẹp cả. Không bao giờ tốt đẹp, bà cho biết. Nối lại tình mẫu tử Bà chỉ gặp lại người con trai út của mình sau 12 năm xa cách. Khi Kim cuối cùng cũng được chính quyền Miến Điện cho phép vào thăm mẹ, tình mẫu tử đã được nối lại qua tình yêu âm nhạc. Nó đem theo các đĩa nhạc mà nó thích. Nó lấy ra các đĩa nhạc đó và hỏi tôi: ‘Mẹ có biết ai đây không? Cái nào tôi cũng đoán sai, nhưng sau đó tôi cũng bắt đầu biết được ai là ai. Nó đã cho tôi nghe rất nhiều bài của Bob Marley do đó tôi cũng bắt đầu thích Bob Marley. Áp lực càng đè nặng trong lòng Suu Kyi khi chồng bà – lúc đó vẫn đang ở nước Anh – được chẩn đoán ung thư vào năm 1997. Chính quyền quân sự khi đó nói rằng bà có thể ra đi để đoàn tụ với chồng – nhưng bà tin rằng bà sẽ không bao giờ được phép quay lại. Cả Suu Kyi và Michael đều không hề tính đến chuyện bà sẽ rời Miến Điện. "Chúng ta biết rằng điều kỳ diệu đang diễn ra. Tất cả chúng ta đều ý thức được rằng đây là một thời khắc rất đặc biệt đối với Miến Điện. Đây là một khoảnh khắc tuyệt vời cho đất nước chúng tôi." Aung San Suu Kyi Chưa có lúc nào mà tôi nghĩ rằng tôi sẽ ra đi. Tôi biết rằng tôi sẽ không đi và anh ấy cũng biết điều đó, bà nói. Michael qua đời vào năm 1999. Mười năm sau, khi Miến Điện đang chật vật với nền kinh tế của mình, các lãnh đạo quân sự của nước này bắt đầu nhận thấy rằng họ cần sự giúp đỡ từ phương Tây. Tuy nhiên điều này có nghĩa là họ phải thực hiện cải cách và cuối cùng là phải chấm dứt quản thúc Aung San Suu Kyi vào năm 2010. Giờ đây, bản thân Suu Kyi và nhiều đảng viên NLD đã được bầu vào Quốc hội do các tướng lĩnh lãnh đạo mặc dù tiến đến dân chủ hoàn toàn vẫn là một viễn cảnh xa vời ở đất nước này. Mặc dù quá khứ đau thương về những mất mát cá nhân vẫ́n đè nặng trong lòng, Suu Kyi vẫn lạc quan về tương lai. Chúng ta biết rằng điều kỳ diệu đang diễn ra. Tất cả chúng ta đều ý thức được rằng đây là một thời khắc rất đặc biệt đối với Miến Điện. Đây là một khoảnh khắc tuyệt vời cho đất nước chúng tôi." Thêm về tin này Chủ đề liên quan |
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa quyết định thành lập Tổ tư vấn kinh tế cho Thủ tướng, gồm các chuyên gia kinh tế được hy vọng sẽ giúp Thủ tướng đưa ra các quyết sách phát triển kinh tế đúng đắn cho đất nước. | Bàn về thúc đẩy kinh tế VN: Bài học từ Donald Trump? | Đây là điều đáng mừng và tôi với tư cách là một luật sư cũng đưa ra khuyến nghị chính sách cho Thủ tướng như sau. Bài học của Tổng thống Trump Trong cuốn sách 'Đã đến lúc phải cứng rắn để khôi phục lại sự vĩ đại của nước Mỹ' được phát hành trong thời gian vận động tranh cử, Tổng thống Donald Trump đã trình bày một ý đó là: 'Cốt yếu của mọi sự đều xoay quanh khả năng nhìn thấy những điều ẩn tàng. Đó là kiểu tư duy mà chúng ta cần để xoay chuyển tình thế đất nước - thật nhanh'. Ông Trump nêu bí quyết này với hy vọng sẽ trở thành Tổng thống và khôi phục lại sự vĩ đại của nước Mỹ. Đây có lẽ cũng là lời khuyên thích hợp dành cho Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hiện nay, trong bối cảnh mà Thủ tướng Phúc cũng đang tìm cách phát triển nền kinh tế đất nước qua việc tìm kiếm lời tư vấn từ các chuyên gia. Luật đất đai trong đời sống nông dân 'Đất đai là thiêng liêng đối với nông dân' Nông dân 'đang ở đáy xã hội Việt Nam' Đồng Tâm: Đất quốc phòng hay đất nông nghiệp? Vậy thì ở Việt Nam hiện nay có vấn đề gì 'ẩn tàng' cần được nhìn ra, để có thể giúp thúc đẩy phát triển kinh tế? Tôi xin gợi ý như sau. Một hộ gia đình ở tỉnh Nam Định nhờ tôi tư vấn một việc, đó là gia đình ông từ vài năm trước xây dựng một khu chuồng trại chăn nuôi gia cầm và xưởng ép nhựa trên đất nông nghiệp. Nhưng mới đây chính quyền xã, huyện đã cưỡng chế phá dỡ với lý do xây dựng trái phép, mà không chỉ nhà ông còn có sáu hộ gia đình khác cũng bị phá dỡ vì lý do tương tự. Một dịp khác làm việc tại xã Hòa Hậu, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam, một địa phương thuần nông nghiệp, trong lúc làm việc, tài liệu của ông chủ tịch xã cho tôi biết danh sách của mấy chục hộ dân nằm trong diện thanh tra xử lý về việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất trái phép. Một lần về làm việc tại huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên, tôi được người dân cho biết, khắp vùng xung quanh đó trước kia là đất lúa hoặc hoang hóa, nay được người dân chuyển đổi sang trồng cây ăn quả và xây dựng chuồng trại chăn nuôi. Song mới đây chính quyền huyện Phù Cừ cũng lại tiến hành xử lý cưỡng chế phá dỡ những công trình xây dựng trái phép, từng đàn lợn gà mất đi nơi nuôi nhốt, hoặc phải bán tống bán tháo với giá rẻ. Tàn dư của kinh tế kế hoạch Tôi thấy thật vô lý, vì đất của nhà người ta, họ sử dụng vào sản xuất chăn nuôi không ảnh hưởng đến ai, không ảnh hưởng đến hàng xóm, không ảnh hưởng đến cộng đồng, vậy tại sao lại cấm? Lý do cấm thường cho rằng vì không xin phép hoặc vì việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất trái với quy hoạch, đây là vấn đề rất sai trái bất cập. Ý kiến: Nông dân Việt Nam mãi mãi nhọc nhằn Thu hồi đất Việt Nam phải đảm bảo hài hòa Chúng ta biết rằng đất đai là phương tiện sản xuất quan trọng, đặc biệt là ở Việt Nam khoảng 60% đến 70% dân số sống ở nông thôn dựa vào nông nghiệp. Việc giải phóng sức lao động sản xuất để tăng hiệu quả canh tác, qua việc cho phép người dân được tự lựa chọn hình thức mục đích sử dụng đất theo cách hiệu quả nhất, là rất quan trọng. Cấm đoán người dân chuyển mục đích sử dụng đất, hạn chế quyền của người dân với các lý do quy hoạch, kế hoạch trong khi chất lượng và tính khoa học của các vấn đề quy hoạch kế hoạch sử dụng đất thì thế nào? Có thể hình dung là sự lười nhác quan liêu xa rời thực tiễn khiến cho các chính sách quy hoạch và kế hoạch kém chất lượng khoa học, thay vì tạo động lực thì lại là rào cản trói buộc người dân. Không đặt ra những tiêu chí khoa học nghiêm ngặt cho việc lập quy hoạch, kế hoạch nhưng Luật đất đai phản ánh ý chí của các ban ngành lại rất coi trọng hoạt động lập quy hoạch, kế hoạch, thể hiện uy quyền của nhà nước đối với đất đai. Bằng chứng là luật đất đai năm 2013 tuy chỉ có 212 điều luật nhưng đã sử dụng đến 208 lần từ 'kế hoạch sử dụng đất' và 71 lần từ 'quy hoạch sử dụng đất'. Đây là hệ quả còn rơi rớt lại từ quan niệm nhận thức về nền kinh tế kế hoạch hóa và công hữu hóa tư liệu sản xuất theo kiểu nhà nước phân vùng và chỉ đạo ai sản xuất cái gì, gò ép các nguồn lực kinh tế trong đó có đất đai là phương tiện sản xuất chủ yếu, vào khuôn khổ theo kế hoạch chung. Mặc dù kiểu làm kinh tế theo kế hoạch hóa đã được thực tế chứng minh là thất bại trong việc tạo ra hiệu quả nhưng tàn dư của nó vẫn còn, nhất là trong vấn đề sử dụng đất. Điều này thể hiện ở việc nhà nước đã cho phép tiến hành tư nhân hóa mọi thứ, trừ đất đai vẫn thuộc sở hữu toàn dân do nhà nước đại diện chủ sở hữu. Do nhà nước vẫn nắm quyền sở hữu nên về nguyên tắc việc sử dụng vẫn theo những kế hoạch. Những vấn đề quy hoạch, kế hoạch được thiết lập bởi nhiều cơ quan từ trung ương xuống địa phương mỗi năm, được thực hiện với tư duy dễ dãi giản đơn, coi thường tính phức tạp của thực tiễn, nên đang là rào cản trói buộc người dân. Đây là vấn đề đang nổi cộm rộng khắp hiện nay khi người dân do những thôi thúc về kinh tế gia đình đã vượt rào, tự gỡ mình thoát ra khỏi trói buộc của pháp luật bất cập, để rồi lại bị quy cho là làm sai và bị cưỡng chế phá bỏ. Nỗi chán chường Việt Nam Việc quản trị quốc gia chẳng hề đơn giản như Tổng thống Trump đã phát biểu rằng vấn đề chỉ đơn giản là nhìn ra được những điều ẩn tàng. Ở Việt Nam nhiều vấn đề bất cập đã lộ rõ tác hại nhưng lại không được nắm bắt giải quyết. Trước đây tôi đã viết bài "Việt Nam: Chính sách đất đai khiến dân phải sống nghèo?" để phản ánh những bất cập trong quản lý sử dụng đất, và mới đây báo chí lại đưa tin sự việc xảy ra ở Quảng Nam, quê nhà của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, chính quyền thành phố Tam Kỳ đã cưỡng chế phá dỡ khu chuồng trại xây dựng trái phép của một gia đình và tạm giữ 10 con heo. Không biết khi báo chí đưa tin những sự việc này có giúp Thủ tướng và bộ tham mưu của ông nhận ra được vấn đề 'ẩn tàng' trong chính sách phát triển quốc gia hay không. Vấn đề tự chủ trong lựa chọn mục đích sử dụng đất hiện nay nếu được tháo gỡ sẽ là điểm khởi phát cho phát triển kinh tế nông thôn và phát triển kinh tế đất nước. Việc thực hiện sẽ được thuận lợi vì hiện tại cả nước đã thực hiện chính sách dồn điền đổi thửa, tạo lập cơ cấu đồng đất lớn tập trung, giúp thuận lợi cho việc gia tăng hiệu quả canh tác. Cho nên để xoay chuyển tình thế đất nước - thật nhanh theo lời khuyên của Tổng thống Trump - chính phủ của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nên nhìn ra và tháo gỡ vấn đề đã không còn gì là 'ẩn tàng' này. Bài viết thể hiện ý kiến và lối hành văn riêng của Luật sư Ngô Ngọc Trai, gửi cho BBC Tiếng Việt từ Hà Nội. |
Một dự án về chăm sóc sức khỏe tâm thần không chính thức đầu tiên tại Việt Nam với sự tham gia của cộng đồng, đặc biệt là phụ nữ, vừa được nhận tài trợ hơn 100 ngàn đôla từ chính phủ Canada. | VN thiếu bác sĩ và dịch vụ tâm lý trị liệu | Hà Mi BBC Việt Ngữ Thông qua Hội Phụ nữ việc đào tạo trợ giúp chăm sóc sức khỏe tâm trí sẽ được thí điểm tại Việt Nam "Trong bối cảnh các chính sách sức khỏe tâm thần thiếu rõ ràng và hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần của nhà nước còn yếu kém," dự án mang tên "Phụ nữ áp dụng phương pháp học tập điển hình tích cực trong chăm sóc sức khỏe tâm trí"đã được ra đời. Dự án do Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Phát triển Cộng đồng đề xuất đã được tổ chức Grand Challenges Canada lựa chọn tài trợ. Đây là một trong số 51 sáng kiến từ 18 quốc gia có thu nhập thấp và trung bình vì những ý tưởng độc đáo để giải quyết bệnh tật và cứu mạng sống con người ở các nước đang phát triển. Có tất cả 68 dự án với tổng ngân sách hơn 7 triệu đôla nằm trong chương trình Stars in Global Health (Những Ngôi sao về Sức khỏe Toàn cầu) do chính phủ Canada tài trợ. Trong số này có 38 dự án tại châu Phi, 23 tại châu Á (trong đó có Việt Nam, Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Malaysia, Afghanistan, Bangladesh, Mông Cổ, Nepal và Pakistan), 5 tại châu Mỹ Latinh và vùng Caribe và 2 tại Trung Đông. Phương pháp tiếp cận mới Bà Nguyễn Thị Thu Trang, tác giả và người đề xuất dự án của Việt Nam, đã đưa ra ý tưởng sử dụng phương pháp học tập điển hình tích cực để quảng bá cho việc chăm sóc sức khỏe tâm trí không qua con đường do nhà nước tài trợ. Dự án này đặt trọng tâm vào việc phát hiện sớm những rối loạn tâm trí và bệnh tâm thần để ngăn chặn sự phát triển của bệnh và trợ giúp quá trình tái phục hồi. "Ngân sách cho chăm sóc sức khỏe tâm trí chủ yếu tập trung vào việc điều trị hơn là vào phòng bệnh ... và tại vùng sâu vùng xakhông có bác sĩ tâm thần cũng như không có dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm trí." Nguyễn Thị Thu Trang, Nghiên cứu viên chính, Dự án chăm sóc sức khỏe tâm trí "Ngân sách nhà nước cho chăm sóc sức khỏe tâm trí chủ yếu tập trung vào việc điều trị hơn là vào phòng bệnh," bà Trang nói. "Trong khi đó hầu hết những người rối nhiễu tâm trí hoặc mắc bệnh tâm thần tại Việt Nam là những người nghèo hoặc sống tại vùng sâu vùng xa, nơi không có bác sĩ tâm thần cũng như không có dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm trí," Trong bối cảnh đó thay vì chờ đợi nhà nước hay chính phủ đẩy mạnh và hoàn thiện hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm trí của nhà nước tới vùng sâu vùng xa, Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Phát triển Cộng đồng đã tìm kiếm một phương pháp tiếp cận mới. Đó là thông qua Hội phụ nữ, với những trợ giúp và đào tạo để có thể xác định và phát hiện sớm những rỗi nhiễu tâm trí. Nhờ việc phát hiện sớm có thể điều trị những rối nhiễu tâm trí rất cơ bản, thông thường, giúp bệnh nhân có thể sống ổn định tại cộng đồng. Điều này giúp giảm bớt chi phí điều trị tại các cơ sở y tế điều trị nội trú khi phát triển thành trạng thái nặng và giảm bớt việc phải đưa lên tuyến trên nhờ vậy giảm bớt chi phí ở các tuyến trên. Một trong những vấn đề mà thân nhân và những người bệnh tâm thần đang gặp phải tại Việt Nam hiện nay, bà Trang cho biết, là gia đình và cộng đồng không thể nhận người bệnh về sau khi được điều trị tại các cơ sở y tế nội trú (như bệnh viện tâm thần tỉnh, trung ương hay các trung tâm công tác xã hội dành cho người tâm thần). Lý do là vì "họ không thể tái hòa nhập vào cộng đồng được và như vậy gần như sẽ phải sống suốt đời tại các trung tâm điều trị nội trú," bà Trang cho biết. Dựa trên các nghiên cứu và khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới, Trung tâm mong muốn đưa ra các công cụ sàng lọc tại cộng đồng để phát hiện sớm những rối nhiễu tâm trí thường gặp. Chăm sóc sức khỏe tâm thần tại VN Dự án Phụ nữ và phương pháp học tập điển hình tích cực trong chăm sóc sức khỏe tâm thần tại VN được nhận tài trợ. Xemmp4 Bạn cần mở JavaScript lên và cài phần mềm Flash Player mới nhất để nghe/xem. Bấm vào đây để tải Flash Player mới nhất Mở bằng chương trình nghe nhìn khác Những điều này bao gồm trầm cảm, lo âu tại cộng đồng để người dân có thể phòng tránh và trong trường hợp có mắc bệnh thì được hỗ trợ các điều trị cơ bản tại cộng đồng, đặc biệt là hỗ trợ điều trị không dùng thuốc để bệnh nhân và gia đình cùng tham gia điều trị và bệnh nhân có thể tái hòa nhập vào cộng đồng mà không phải lên các cơ sở điều trị ở tuyến trên. Khó khăn Điều trị các bệnh rối nhiễu tâm trí và tâm thần không dùng thuốc, tức tâm lý trị liệu, tại Việt Nam hiện này hầu như không có ở các bệnh viện nhà nước mà chỉ rất ít cơ sở tư nhân có dịch vụ này. Bác sĩ Thân Thái Phong, Bệnh viện tâm thần Trung ương 1, cho biết mặc dù chăm sóc sức khỏe tâm thần tại Việt Nam đã được cải thiện rất nhiều trong những năm gần đây nhưng "vẫn còn một số vấn đề như phục hồi chức năng, trị liệu tâm lý, hay hỗ trợ người bệnh qua công việc của cán sự xã hội" và tuy "đã được bàn thảo nhiều nhưng cho đến nay vẫn gặp rất nhiều khó khăn thực hiện những việc này". Bác sĩ Phong cho biết hiện đang có nhiều cố gắng đẩy mạnh việc cung cấp dịch vụ trị liệu tâm lý cho bệnh nhân thế nhưng tình trạng thiếu nhân lực, thiếu kinh phí và chuyên môn còn yếu, thiếu đào tạo và cập nhật thông tin ở tuyến địa phương đó còn nhiều khó khăn trong việc chăm sóc sức khỏe tâm thần cho người bệnh ở cộng đồng. Nguyên nhân của việc chưa có dịch vụ tâm lý trị liệu tại các cơ sở y tế, bệnh viện của nhà nước là do "bác sĩ còn thiếu, và bác sĩ trong chuyên ngành tâm thần vốn đã ít rồi và đặc biệt tại tuyến tỉnh gặp rất nhiều khó khăn vì bác sĩ không muốn vào chuyên ngành tâm thần", bác sĩ Phong cho biết. Ngoài ra một khó khăn khác nữa trong việc chăm sóc sức khỏe tâm thần phải nói tới tình trạng kỳ thị đối với người bệnh. "...Bản thân những người làm công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần cũng phải giảm bớt sự kỳ thị và cũng phải tuyên truyền để có nhận thức giảm bớt kỳ thị trong chính chuyên ngành y tế với nhau." Bs Thái Phong, Bệnh viện tâm thần TW 1 Bà Trang cho biết lý do của tình trạng kỳ thị vì cộng đồng còn thiếu hiểu biết cơ bản về rối nhiễu tâm trí hoặc hiểu biết sai lạc về bệnh tâm thần cũng như những hậu quả của bệnh. "Chính vì do thiếu hiểu biết kéo dài dẫn tới định kiến và người ta gắn mác cho người bệnh tâm thần là người có hành vi có thể gây hại cho người khác và gây nguy hiểm cho cộng đồng. Và từ định kiến kéo dài dẫn tới phân biệt đối xử với người bệnh tâm thần. "Để giải quyết vấn đề này Trung tâm của chúng tôi cố gắng viết nhiều bài báo để tuyên truyền và mong muốn sử dụng cụm từ 'sức khỏe tâm trí' thay vì 'sức khỏe tâm thần' vẫn đang được Bộ Y tế sử dụng, với hai nghĩa." "Một nghĩa tích cực và một nghĩa tiêu cực. Nghĩa tiêu cực là bệnh tâm thần, còn nghĩa tích cực là sức khỏe tâm thần, tức là phân biệt với sức khỏe thực thể." Tuy nhiên do một quá trình lâu dài từ 'tâm thần' luôn gắn với nghĩa tiêu cực nên khi nói tới sức khỏe tâm thần người ta nghĩ ngay tới những vấn đề liên quan đến bệnh tâm thần vì vậy bà Trang cho biết hy vọng rằng việc sử dụng "sức khỏe tâm trí" thay vì 'sức khỏe tâm thần' sẽ làm cho nó mang tính tích cực hơn và như vậy phần nào giúp giảm kỳ thị. Bác sĩ Thân Thái Phong cũng có chung quan điểm về việc chống kỳ thị, đó là cần tuyên truyền và giáo dục cũng như nâng cao hiểu biết của người dân và thậm chí "bản thân những người làm công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần cũng phải giảm bớt sự kỳ thị và cũng phải tuyên truyền để có nhận thức giảm bớt kỳ thị trong chính chuyên ngành y tế với nhau." Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Phát triển Cộng đồng cho biết dự án "Phụ nữ áp dụng phương pháp học tập điển hình tích cực trong chăm sóc sức khỏe tâm trí" được dự kiến triển khai tại tỉnh Bắc Giang, một tỉnh miền núi phía Bắc, Việt Nam. Chủ đề liên quan |
Việc sát hại hơn 100 người biểu tình chống đảo chính ở Myanmar đã gây ra phẫn nộ trên toàn cầu, với việc các bộ trưởng quốc phòng của 12 nước cùng lên án quân đội Myanmar. | Đảo chính Myanmar: Tướng lĩnh tiệc tùng sau phản ứng về loạt thảm sát | Những người đưa tiễn người biểu tình Kyaw Win Maung ở Mandalay hôm Chủ nhật Mỹ cáo buộc lực lượng an ninh "trị vì bằng khủng bố" vào thứ Bảy, ngày đẫm máu nhất kể từ cuộc đảo chính hồi đầu tháng trước. Lãnh đạo cuộc đảo chính Min Aung Hlaing và các tướng lĩnh của ông ta vẫn tổ chức bữa tiệc xa hoa vào đêm hôm đó để mừng Ngày Lực lượng Vũ trang. Quân đội Myanmar 'mơ được như Đảng CS Việt Nam' Mỹ lên án Myanmar 'trị vì bằng khủng bố' Đảo chính Myanmar: Bé gái 7 tuổi bị lực lượng an ninh bắn chết Vào Chủ nhật, nhiều lễ tang được tổ chức và một số nguồn cho biết quân đội đã tìm cách can thiệp vào các đám tang. Hơn 400 người hiện đã thiệt mạng trong các cuộc trấn áp biểu tình ở Myanmar kể từ cuộc đảo chính ngày 1/2 Quân đội đã nắm quyền kiểm soát quốc gia Đông Nam Á này sau cuộc bầu cử mà đảng Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ (NLD) của bà Aung San Suu Kyi giành chiến thắng long trời lở đất. Phản ứng quốc tế là gì? Lãnh đạo quốc phòng của hàng chục quốc gia, bao gồm cả Vương quốc Anh, vào hôm Chủ nhật đã đưa ra một tuyên bố chung hiếm hoi lên án các hành động bạo lực của quân đội Myanmar. Mỹ, Nhật Bản và Australia cũng nằm trong số các bên tham gia vào tuyên bố có nội dung: "Quân đội chuyên nghiệp tuân theo các tiêu chuẩn quốc tế về ứng xử và có trách nhiệm bảo vệ - không phải làm tổn hại - người dân mà quân đội đó phục vụ." Chính phủ Anh cũng đã kêu gọi tất cả công dân Anh tại Myanmar "rời khỏi nước này càng sớm càng tốt". Văn phòng Đối ngoại, Khối thịnh vượng chung và Phát triển (FCDO, tức Bộ Ngoại giao) cho biết khuyến cáo trên "theo sau sự gia tăng đáng kể bạo lực vào ngày 27 tháng 3". "Trước đây chúng tôi đã khuyên công dân Anh nên rời đi trừ khi họ cần thiết phải ở lại." Lực lượng an ninh đã nổ súng tại hơn 40 địa điểm vào thứ Bảy. Trung tâm thương mại của đất nước, tức Yangon, chứng kiến hàng chục người chết, nhưng các vụ giết người cũng được ghi nhận từ Kachin ở miền bắc đến Taninthartharyi ở cực nam. Những người biểu tình với hình ảnh nhà lãnh đạo Aung San Suu Kyi bị giam giữ ở Mandalay Mỹ nói họ "kinh khiếp" trước các vụ tàn sát. Ngoại trưởng Antony Blinken cáo buộc quân đội "hy sinh mạng sống của người dân để phục vụ cho số ít." Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nói biết ông "sốc vô cùng" trước tình trạng bạo lực, còn Ngoại trưởng Anh Dominic Raab gọi đây là "mức tồi tệ mới". Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc, Tom Andrews, đã kêu gọi tổ chức một hội nghị thượng đỉnh quốc tế khẩn cấp. Trung Quốc và Nga đã không tham gia vào việc lên án, đồng nghĩa với việc thông qua các hành động tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc - nơi họ có quyền phủ quyết - có thể khó khăn. Vì sao các tướng lĩnh lại tham dự dạ tiệc? Bữa tiệc xa hoa của quân đội vào thứ Bảy được tổ chức để đánh dấu Ngày Lực lượng Vũ trang hàng năm, kỷ niệm ngày bắt đầu tiến hành cuộc kháng chiến của quân đội Myanmar chống lại sự chiếm đóng của Nhật Bản vào năm 1945. Hình ảnh từ truyền hình nhà nước được chia sẻ trên mạng xã hội cho thấy các quan chức quân đội, bao gồm cả tướng Min Aung Hlaing, mặc quân phục trắng và thắt nơ, tươi cười bước trên thảm đỏ và ngồi quanh bàn lớn để ăn tối. Sự kiện này đã gây ra phản ứng giận dữ từ một số người trên mạng xã hội, bao gồm nhà hoạt động người Miến Điện Maung Zarni. Một số bài đăng trên Twitter đã ghép hình ảnh của bữa tiệc bên cạnh hình ảnh các nạn nhân. Trước đó, trong ngày thứ Bảy, quân đội đã tổ chức một cuộc duyệt binh và nghe bài phát biểu từ Min Aung Hlaing, người nói rằng ông muốn "bảo vệ nền dân chủ" nhưng cũng cảnh báo phản đối "các hành động bạo lực". Quân đội đã tổ chức một cuộc duyệt binh để đánh dấu Ngày Lực lượng Vũ trang Đại diện các nước Nga, Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh, Việt Nam, Lào và Thái Lan đã tham dự. Diễn biến mới nhất trên đường phố? Vào Chủ nhật, các gia đình đã tổ chức đám tang cho một số người thiệt mạng vào ngày hôm trước. Trong số đó có đám tang cho Kyaw Win Maung, người bị bắn chết ở Mandalay. Một lễ tang khác trong thành phố được tổ chức cho Aye Ko, một ông bố có 4 con. "Hàng xóm kể với chúng tôi rằng Aye Ko đã bị bắn và bị ném vào lửa", một người thân nói với hãng tin AFP. "Ông ấy là người duy nhất nuôi sống gia đình, mất đi ông ấy là một mất mát lớn cả nhà." Các nhân chứng nói với hãng tin Reuters rằng lực lượng an ninh đã xả súng tại đám tang của một sinh viên 20 tuổi ở thành phố Bago. "Trong khi chúng tôi hát bài hát cách mạng cho anh ấy, lực lượng an ninh mới vừa đến đã xả súng vào chúng tôi", một phụ nữ có mặt tại đám tang cho biết. "Mọi người, bao gồm cả chúng tôi, bỏ chạy khi họ nổ súng." Không có báo cáo về thương vong. Không có ghi nhận nào về các cuộc biểu tình quy mô lớn ở Yangon hoặc Mandalay, những nơi có nhiều thương vong nhất trong các cuộc đàn áp hôm thứ Bảy. Nhưng có thông tin nổ ra biểu tình ở các thị trấn như Katha và Hsipaw. Nhóm vận động của Hiệp hội Hỗ trợ Tù nhân Chính trị (AAPP) đã ghi nhận 12 người thiệt mạng vào Chủ nhật. Trẻ em trong số những người chết và bị thương Moe Myint, BBC Miến Điện Trên khắp cả nước, trẻ em nằm trong số những người bị thương và thiệt mạng trong ngày đẫm máu nhất kể từ cuộc đảo chính 1/2. Mẹ của Pan Ei Phyu, một cô bé 14 tuổi, nói rằng bà đã vội đóng tất cả các cửa trong nhà khi nghe tin quân đội xuống đường. Nhưng bà đã không đủ nhanh. Một lúc sau, bà ôm thi thể đẫm máu của con gái trong lòng. "Tôi thấy con mình ngã quỵ và ban đầu nghĩ rằng nó chỉ trượt chân. Nhưng sau đó máu tràn ra từ ngực", bà nói với BBC Miến Điện từ Meiktila ở miền trung Myanmar. Màn giết chóc ngẫu nhiên ấy trong các vụ bắt giết hôm nay đặc biệt gây sốc. Được trang bị vũ khí chiến đấu, lực lượng an ninh sẵn sàng bắn bất cứ ai họ nhìn thấy trên đường phố. Sự tàn bạo mà họ đang phô bày về khả năng của họ đang tiến tới một cấp độ khác so với những gì chúng ta đã thấy kể từ cuộc đảo chính. Không bên nào - phía quân đội hay phong trào ủng hộ dân chủ - sẵn sàng lùi bước. Quân đội cho rằng họ có thể khủng bố người dân để đạt được "sự ổn định và an ninh". Nhưng phong trào xuống đường, do những người trẻ tuổi lãnh đạo, quyết tâm một lần và mãi mãi đem đất nước thoát khỏi chế độ độc tài quân sự. Thật đau đớn khi phải đếm số người chết, đặc biệt là trẻ em. Sơ lược về Myanmar |
Từ 1993, truyền thống đốt pháo tại Trung Quốc bị cấm vì nhiều người chết vì pháo, nhất là vì quá trình chế pháo bất cẩn, sai nguyên tắc. | Trung Quốc nới lỏng lệnh cấm pháo | Nhưng lệnh cấm cũng bị lén lút phá bỏ ở nhiều nơi, nên năm nay, đón xuân Bính Tuất 2006, chính quyền địa phương ở nhiều vùng của Trung Quốc đã nới lỏng lệnh. Người ta tin rằng nước Trung Hoa sẽ đón Tết Con Chó ồn ào hơn bao giờ hết. Và ngành làm pháo lại đang hồi sức trở lại với thị trường năm nay có nhu cầu số pháo nhiều ngày càng lớn. Nhưng việc nới lỏng lệnh cấm làm và đốt pháo có mặt trái của nó. Người ta dễ dùng các nhân công không có tay nghề để sản xuất lậu. Hiện nay, theo một ước tính thì Trung Quốc có 6600 nhà máy làm pháo nhưng chưa đến 1/3 là có giấy phép. Năm ngoái, chừng 80 điểm làm pháo ở Trung Quốc có tai nạn cháy nổ, giết chết 190 người. Việt Nam cũng có lệnh cấm pháo từ nhiều năm nay, và cũng chưa có tin tức gì về việc lệnh cấm toàn quốc này có được nới lỏng hay không. Cũng từ khi cấm pháo, chính quyền ở nhiều tỉnh, thành phố tại Việt Nam cho tổ chức bắn pháo hoa (pháo bông) vào các dịp lễ tết để tạo hình ảnh rực rỡ cho không gian lễ hội. Bạn nghĩ sao về chuyện Trung Quốc nới lỏng lệnh cấm pháo? Theo bạn, Việt Nam có cần theo chân nước láng giềng trong việc này hay không? =============================================Minh, HCMNgày xưa các cụ không đóng được thuyền bè đi đâu, không có điện thọai, TV, internet ... học hành thì chỉ biết chữ Hán, như ếch ngồi đáy giếng, nên hở ra cái gì cũng cho TQ là hay. Bây giờ đầu óc mở mang ra nhiều rồi, mà cứ u mê thấy Tàu làm gì mình làm nấy thì quả là nằm mơ giữa ban ngày. Tất nhiên Trung Hoa là một dân tộc vĩ đại. Song có nhiều dân tộc khác vĩ đại không kém, thậm chí hơn như dân tộc Anglo-Saxon, dân Germany, dân Gô-loa, dân Slave ... Họ không đáng cho mình học sao, mà cứ phải đi học TQ mãi? Tôi nghĩ mình không những học Tàu cách đốt pháo, mà còn học thói mê tín dị đoan, treo bùa xanh đỏ trước nhà, múa lân múa ông địa, Tết Trung Thu, Tết Đoan ngọ, treo cờ xí, lì xì Tết v.v. Tiếng là giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, mà thực là giữ gìn bản sắc văn hóa ... Trung Hoa. Không biết quí vị có biết chuyện này không? Một dân tộc đã từng khắc được Trống Đồng, việc gì phải làm như vậy? Quang Thanh, tp HCMTôi nghĩ cấm đốt pháo là đúng vì nó có nhiều lợi ích hơn. Tôi chẳng thấy không khí tết bị mất đi. Thật là kinh khủng khi thở không nổi với khói và mùi pháo trong đêm giao thừa. Theo, TP. HCMTheo tôi,việc cấm đốt pháo ở nước ta là hoàn toàn đúng đắn bởi vì do nhận thức người dân mình chưa thật cao và hơn nữa nhân dân chúng ta còn nghèo. Mặc dù việc cấm đốt pháo cũng phần nào cản trở kích cầu kinh tế, nhưng xét thấy việc cấm hoàn toàn có lợi hơn cho phép thì chính phủ vẫn giữ nguyên chủ trương đó.Và hơn nữa việc cấm đốt pháo còn có lợi đến nhiều mặt như an ninh, trật tự và chính trị cho xã hội. Linh Đào, Hà NộiTôi rất lấy làm lạ khi đọc những dòng viết của bạn Minh Khố Chuối. Tết ở ViệtNam vẫn rộn rịp, vẫn là ngày hội của dân tộc như hàng ngàn năm nay. Trẻ nhỏ vẫn nô nức bên mâm ngũ quả và diện quầnáo mới, nguời già vẫn hạnh phúc vui vầy bên con cháu. Còn đối với người lớn thì vẫn là dịp để thăm hỏi, nóivới nhau những lời chúcyêu thương sau một năm làm việc bận rộn... Hẳn là bạn Minh đã về Việt Nam sai dịp tết rồi, làm gì có chuyện đêm giao thừa mà người dân Việt có thể lên giường đi ngủ vào lúc 9h đêm cơ chứ? Còn về vấn đề pháo tết tôi nhất trí với bạn Anh Tuấn, Trung Quốc là Trung Quốc còn Việt Nam là Việt Nam, bvì đường lối chính trị của hai nước khá giống nhau thêm vào đó là những tương dồng văn hoá từ ngàn xưa nên nhiều người hiểu lầm rằng Việt Nam luôn bắt chước Trung Hoa. Nhưng trong thực tế, chúng ta thừa nhận mình là một nướcđi sau, hoà nhập với thế giới từ một cái móng là một nền kinh tế thuần nông lạc hậu, để tiến lên phía trước, thoát khỏi tụt hậu, đói nghèo thì bản thân chúng ta tự nỗ lực tìm tòi nhưng cũng còn phải biết tiếp thu những thành tựu của văn minh nhân loại, ko chỉ của riêng Trung Hoa mà còn của Anh, Pháp, Mỹ, Nhật...và ngay cả Lào, Campuchia nếu những học hỏi đó có lợi cho quốc gia, cho dân tộc. Việc cấm đốt pháo là một việc nên làm nó không phải là hành động chủ quan của chính phủ Việt Nam mà từ đòi hỏi cấp bách của thực tế khi mà việc đốt pháo ko chỉ gây nên lãng phí về tiền của mà còn tổn hại đến môi truờng và sức khoẻ cộng đồng. Nét đẹp văn hoá chỉ thực sự đẹp khi nó mang lại niềm vui cho người dân chứ ko phải đem lại những tổn thất về sức khoẻ con người. Giờ đây khi mà người dân Việt trong nước đã ý thức được sự nguy hiểm của việc đốt pháo thì mọi người đều ko còn chơi pháo nữa một cách tự giác. Nó chứng tỏ người dân Việt đã sống ngày càng có ý thức cộng dồng hơn. Việt Nam có đủ bản lĩnh "vẫn sẽ là chính mình" chứ không cóchuyện nhìn theo Trung quốc mà nới lỏng việc đốt pháo. Còn việc cấm ăn giò chả như một bạn nào viết trong diễn đàn thì là chuyện không tưởng! Chính phủ Việt Nam khuyến cáo người dân không được cho hàn the vào thực phẩm chính là chăm lo sức khoẻ cho người dân thôi. Ăn giò chả hay bánh phở không có hàn the là đúng rồi sao lại động chạm đến vấn đề dân chủ ở đây . Nguyễn Chu Dân, Hà NộiTrung Quốc nới lỏng lệnh cấm pháo. Một bước tiến tới Dân Chủ. Đất nước Dân Chủ thì phải thế thôi. Đây không phải là vấn đề lợi-hại, đương nhiên là có. Nhưng một xã hội dân chủ thì những việc như cấm đốt pháo phải do Quốc Hội (Dân Biểu) quyết, chứ không phải Chính Phủ thích làm thì làm, hay theo TQ, v.v...Tôi ủng hộ việc đốt pháo, đó là một phong tục đẹp trong Tết cổ truyền. Cứ cái đà này vài năm nữa Chính Phủ thích lên thì cấm bánh chưng, vì chặt nhiều cây xanh làm lá dong. Cấm rượu, vì uống nhiều say xỉn. Cấm làm giò chả, vì có nhiều hàn the, hại cho sức khỏe. Đã là xã hội Dân Chủ thì mọi chuyện phải Dân quyết mới được. Tôi cam đoan, nếu đưa ra trưng cầu dân ý, thì tỉ lệ ủng hộ pháo rất cao. Nguyễn Nam Long, SaigonCó lẽ bạn Minh Khố Chuối viết hơi quá thôi, vì tôi vẫn nghe những câu chúc Tết, vẫn thấy bông hoa đấy chứ. Có điều giờ đây tôi khá mừng là người Việt đã tiết kiệm hơn và coi cái Tết như là dịp nghỉ ngơi. Tôi hay nói đùa với các bạn mình là VN làm gì có Tết, vì rằng Tết Tây thì của người Tây, còn Tết Ta thì của người Tàu mà thôi (vì lịch Âm là của Tàu mà). Càng ngày, người Việt sẽ đơn giản cái Tết đi, tôi cho rằng là đúng. Chỉ nên có cành mai, cành đào, cặp bánh chưng, tét, câu đối là đủ là đủ. Nên dành thời gian để nghỉ ngơi, đi chơi Xuân hơn là bận rộn hơn cả những ngày bình thường. Riêng về khoản đốt pháo thì đúng là nên hạn chế, chỉ nên dùng pháo bông thôi vì nó nghệ thuật hơn. Vài thiển ý góp vui đầu năm. Chúc anh chị thành công trong năm mới Bính Tuất nhé. Minh Khố Chuối, Chicago, Hoa KỳKhi về lại VN thì tôi cùng gia đình hoàn toàn không biết Tết đến gì cả. Mỗi ngày như mọi ngày, tôi thấy người dân vẫn đi làm bình thường. Không ai nói cái gì về Tết cả. Không có tất niên. Không giao thừa. Đêm 30, sau 9 giờ tối, như ngày hôm trước, tất cả mọi người trong thành phố đều lên giường ngủ. Gia đình tôi ai nấy cũng đi ngủ như mọi gia đình khác. Sau đó tôi đón xe lửa đi từ Nam ra Bắc ghé lại miền Trung thăm bà con bạn bè và điều kỳ lạ là không ai nhắc gì đến Tết cả. Không một câu "chúc mừng năm mới" hay "cung chúc tân xuân", ... hay là thấy bất kỳ cái băng rôn chúc Tết đỏ mà nhà nước thường dáng đầy đường như những năm xưa khi tôi còn ở VN. Oleg Trần, CH CzechTôi ở C.H. Czech đã trên 10 năm và năm nào cũng tham giao đốt pháo vào dịp tết (tây). Thời kỳ đầu, chủ yếu là người Việt và người Hoa đốt, còn „tây“ thì xem và hò hét nhảy múa. Nhưng mấy năm gần đây, tây cũng đã „khoái“ món pháo, và đã trở thành thứ không thể thiếu lúc giao thừa. Vào dịp cuối năm, không chỉ các chợ VN mà các siêu thị tây cũng bán đầy pháo: pháo chuột, pháo hoa, pháo thăng thiên, pháo "tên lửa", ... đủ các kiểu. Cái không khí pháo giao thừa phải thưởng thức trực tiếp như xem bóng đá vậy, nó xốn xang, rạo rực không thể tả được. Đó là một nét văn hóa phương đông độc đáo, đang hòa nhập vào phương tây. Tôi không bình luận thêm chuyện cấm hay cho phép đốt pháo ở VN, nhưng tôi khẳng định rằng đã là văn hóa thì trước sau sẽ đưọc phục hồi. Tuy vậy tôi muốn nói thêm chuyện đốt pháo ở bên tây có khác với ta một tý, mà theo tôi chúng ta nên học tập. 1-Chỉ cho phép đốt pháo trong đêm giao thừa. 2-Chỉ một số địa điểm được đốt pháo, thông thường là quảng trường trung tâm thành phố hay các điểm vui chơi công cộng lớn. 3-Pháo phải được kiểm duyệt, các loại pháo nguy hiểm bị cấm bán và pháo phải có hướng dẫn sử dụng rõ ràng. 4-Trong lúc đốt pháo, cảnh sát, cứu thương, cứu hỏa thường trực tại chỗ để xử lý sự cố nếu xảy ra. Tuy nhiên trong thực tế báo chí, TV cũng cảnh báo nhiều tai nạn do pháo và các bán lậu hay tàng trữ các loại pháo nguy hiểm, nhưng họ sẽ quản lý chặt hơn chứ không và sẽ không cấm đốt pháo lúc giao thừa. Hy Anh, Hồ Chí Minh, VNTrong dịp Tết, người ta cần có THỜI TIẾT (ánh nắng, vắng mưa...), MÀU SẮC (hoa mai, đào, màu sơn nhà mới, màu aó mới...), MÙI VỊ (thực phẩm Tết, mùi nấu nướng...) nhưng tôi thấy vẫn thiếu ÂM THANH ĐẶC TRƯNG, nhất là vào lúc Giao Thừa. Thời khắc giao mùa, vốn đã vô hình và dựa vào cảm nhận của từng người, thiếu một "âm thanh" để thông báo nên Tết thấy thiếu thiếu thế nào ấy... Đã hơn 10 năm vắng pháo nhưng khi đi qua nơi đâu nồng lên mùi lưu huỳnh cháy, tôi thấy trong tôi những cảm xúc xưa như trở về... Trước đây khi cấm pháo, người ta nêu ra lý do chính: 1. Tiết kiệm (khoảng 5 tỷ cho cả nước thời 1994) 2. Sức khỏe 3. An toàn hỏa hoạn Theo tôi, hiện nay chỉ còn lý do thứ 3 là còn phải phân vân trong quản lý mà thôi. Bên cạnh đó, nếu Trung Quốc cho đốt pháo thì tôi e rằng sẽ có hiệu ứng domino, pháo lậu sẽ được chuyển qua biên giới và đốt ở những nơi lỏng lẻo quản lý, chua nói gì đến việc ảnh hưởng nhận thức từ những cư dân vùng ven biên giới (họ cho đốt pháo rồi sao mình chưa cho!). Ngăn chặn làn sóng này, theo tôi, còn "căng" hơn tổ chức tốt việc sản xuất pháo, nơi được phép đốt pháo và thời điểm được đốt pháo... Tại khu vực tôi ở, người ta vẫn bật tape có tiếng pháo thật to cho lũ trẻ con vào ngày Tết, chỉ thiếu ánh chớp lòe của lửa và mùi hăng hăng của lưu huỳnh như ngày nào tôi còn bé... Phải chi... Nguyễn Hùng Minh, Hồ Chí Minh, Việt NamTheo tôi Việt Nam là Việt Nam còn TQ là TQ. Cái gì họ hay thì ta học hỏi bắt chước còn cái gì dở thì ta nhìn vào để rút kinh nghiệm. Bởi lẽ VN và TQ quốc có rất nhiều điểm tương đồng về Văn Hóa về Chính Trị cho đến cả vấn đề dân tộc, rất nhiều người TQ sống ở VN và cũng có rất nhiều người VN sống ở TQ. Thậm chí nói theo lịch sử thì dân tộc Kinh tại VN là 01 dân tộc đã tách ra từ Trung Hoa lục địa sau 01 thời kỳ tranh đấu lâu dài mà ta gọi là thời kỳ đấu tranh giành độc lập. Thời kỳ này đương nhiên người TQ sẽ gọi là thời kỳ người Kinh ly khai khỏi TQ hay nói cay độc hơn là tạo phản nổi lọan ly khai!! Nói sao đi nữa thì TQ cấm đốt pháo là hay VN phải học, nhưng nay thì TQ cho phép đốt pháo trở lại theo tôi là dở vì TQ không cấm được triệt để trò chơi nguy hiểm này nên họ buộc phải cho phép. Còn người VN ta thì sao? Cả Sài Gòn không một tiếng pháo trong đêm giao thừa. Người VN tự giác không đốt pháo! Vì pháo TQ tràn ngập nhưng người dân đã tự động (said no) với pháo như vậy thì hà cớ gì VN lại phải cho phép (hay nói chính xác hơn là khuyến khích dân đốt pháo) khi mà toàn dân đã tự giác nói không! Người VN văn minh và tôn trọng pháp luật hơn người TQ rất nhiều chính là qua sự việc này. Tuy nhiên chúng ta cũng phải chờ xem năm tới ra sao thì mới có thể biết được kết quả phải không quí vị. Biết đâu chừng tiền thuế thu được từ việc kinh doanh pháo sẽ khiến cho hủ tục lạc hậu này hồi sinh lại thì sao? Chúc quí vị một năm mới Bính Tuất an khang thịnh vượng vạn sự như ý nhé! Phan Anh Tuấn, Hải Dương, VNCó mà điên thì mới bắt chước TQ cho đốt pháo trở lại! TQ là TQ còn VN là VN. Việc cấm pháo bao nhiêu năm qua đã bảo vệ được tính mạng cũng như tai nạn cho bao người. Nếu cho đốt pháo trở lại thì dân VN lại làm giàu cho dân TQ mà thôi, một bên là làm giàu một bên là đốt tiền HS, Đà NẵngNới lỏng lệnh cấm pháo là đi lùi vào thế giới lạc hậu. Trung Quốc thừa biết những tai hại của việc đốt pháo nên đã cấm nhưng vì không quản lý được nên họ mới buông lỏng. Việt Nam không nên theo gót chân này, bởi nó sẽ làm tổn hại quốc gia trên nhiều bình diện và hoàn toàn không có lợi ích gì. Là người Việt Nam tôi nghĩ rằng ai cũng có ý thức như tôi kể cả những người đã từng làm pháo trước đây. Đỗ Minh Nam, Việt NamTôi xin cá cược "một ăn 10" rằng VN sẽ cho đốt pháo trong dịp tết. Đây là trường hợp cụ thể của một quy luật chung là chúng ta đã và sẽ nhất nhất học theo TQ. Bạn nào dám cược ngược lại với tôi xin lên tiếng (sau 3 năm sẽ quan sát kết quả). Nguyen Thien, San Diego, USANếu nói về lãng phí thì ở VN còn quá nhiều cái lãng phí: Lãng phí xây dựng, lãng phí dự án, lãng phí tri thức, vv và vv. Chúng ta nên tự hỏi tại sao TQ lại nới lỏng ? Tôi hoàn toàn ủng hộ lệnnh nới lỏng này, vì nó đem lại nhiều điều lợi hơn là điều hại ...Và nếu VN quản lý tốt thì điều đó còn tuyệt vời hơn .... Vũ Tùng, Hà NộiTết âm lịch (tết cổ truyền) là cái tết đã ăn sâu vào tiềm thức của mỗi con người Việt Nam. Tôi còn nhớ như in những cái Tết vẫn còn đốt pháo sao nó gần gũi thiêng liêng. Quả thực có về vấn đề lãng phí và gây một số tai nạn đáng tiếc nhưng thực ra con số đó không lớn lắm; so với ý nghĩa của tết thì không đáng là bao. Khi không còn đốt pháo tôi thấy đêm 30 tết nó cứ nhàm chán và đơn điệu. Có một nỗi buồn man mác khó thể nói. Khi thấy TQ gỡ bỏ lệnh cấm đốt pháo tôi thấy nước mình cũng nên như vậy. Và để hạn chế việc tai nạn thì nên cho một cơ quan nào đó có đủ điều kiện về an toàn sản xuất như bộ quốc phòng chẳng hạn HichicVN ngày xưa thấy TQ cấm pháo thì cũng noi gương cấm pháo . Bây giờ TQ nởi lỏng thì 1-2 năm sau VN cũng học tập theo mà thôi. Tôi nói thật nhiều khi thấy VN cứ như là 1 tỉnh của TQ. |
Dự luật An ninh mạng mà Quốc hội Việt Nam dự định thông qua vào ngày 12/6/2018 tới đây là 'không cần thiết', 'quá chặt' và có thể 'ảnh hưởng tới các quyền tự do, nhân quyền' của người dân, trong đó có tự do thông tin, tự do về Internet, theo một chuyên gia về luật từ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta). | Luật An ninh mạng 'thừa mà ảnh hưởng dân quyền' | Sử dụng mạng Internet và các phương tiện truyền thông mạng xã hội rất phổ biến ở Việt Nam Hôm 07/6, PGS. TS. Phạm Đức Bảo nói với BBC Việt ngữ, ông tin rằng dự luật này làm không khéo sẽ ảnh hưởng tới các quyền của người dân và vì đã có một luật ban hành từ tháng 11/2015 về An toàn thông tin mạng, thì chỉ việc bổ sung thêm vào luật có sẵn những nội dung thỏa đáng, mà không cần thông qua luật mới. VN: 'Quốc hội cần đổi cách lập pháp' HRW: ‘Hãy phủ quyết dự Luật An ninh mạng' Bàn tròn thứ Năm: Luật ba đặc khu và An ninh mạng VN Điều trần 'Năm tồi tệ của nhân quyền VN' trước QH Mỹ Luật An ninh mạng không tốt cho kinh tế VN Trước hết, nhà nghiên cứu hiện là Phó Viện trưởng Viện Chính sách, Pháp luật và Phát triển (PLD) giải thích vì sao không cần thông qua dự luật An ninh mạng, và cần lưu ý ra sao tới việc không cản trở hội nhập và phát triển của Việt Nam, ông nói: "Tôi đã được đọc cả hai luật là Luật An toàn thông tin mạng đã được ban hành và có hiệu lực và dự thảo Luật An ninh mạng, cũng như một số chuyên gia và cũng như Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết đã nói, bản thân tôi thấy Luật An ninh mạng có một số nội dung trùng lặp với Luật An toàn thông tin mạng. "Việc nhà nước quan tâm đến an ninh mạng là rất cần thiết, bởi vì nhà nước nào cũng phải quan tâm đến vấn đề an ninh mạng, nhưng ở đây an ninh mạng phải hiểu đó về mặt công nghệ, đó là về việc tấn công mạng, rồi chiến tranh mạng, tức là nó thuộc về vấn đề công nghệ. "Nhưng ở trong nội dung dự luật lại chú ý đến nhiều về vấn đề nội dung, thì cái này đã có điều chỉnh trong luật an toàn thông tin, thế thì nếu thiếu, tôi nghĩ chỉ cần bổ sung về nội dung đối với Luật An toàn thông tin mạng và có thể đưa cả vấn đề an ninh mạng vào đó. "Chúng ta [Việt Nam] chỉ cần một đạo luật, nó có thể điều chỉnh được vấn đề an toàn thông tin mạng, cũng như là an ninh mạng vào một luật. Bây giờ chúng ta làm một luật nữa là Luật An ninh mạng nhưng phạm vi, đối tượng điều chỉnh lại có những điểm trùng lặp với Luật An toàn thông tin mạng, tôi thấy không cần thiết. PGS. TS Phạm Đức Bảo bình luận dự Luật An ninh mạng mà Quốc hội VN dự định thông qua. "Hơn nữa, trong bối cảnh của hội nhập quốc tế và trong thời đại công nghiệp 4.0 mà những quy định về Luật An ninh mạng thấy rằng có nhiều cản trở cho quá trình hội nhập, cũng như quá trình phát triển kinh tế, về khởi nghiệp." "Tôi cho rằng những kiến nghị ấy rất xác đáng mà nhà nước, Quốc hội cần phải tiếp thu để có được sửa đổi cần thiết. Tôi cho rằng Quốc hội cần tiếp thu ý kiến của các chuyên gia, các nhà khoa học để làm sao đưa ra một đạo luật phù hợp, điều chỉnh được những vấn đề cần thiết để đảm bảo vấn đề an toàn thông tin cũng như an ninh mạng, nhưng cũng tạo điều kiện cho việc phát triển kinh tế, xã hội." Ảnh hưởng nhân quyền? Trước câu hỏi liệu dự Luật An ninh mạng sắp thông qua có gây ra cản trở gì, hay vi phạm nào không đối với nhân quyền, các quyền tự do như biểu đạt, tư tưởng, thông tin, báo chí của người dân trong cộng đồng, xã hội, ông Phạm Đức Bảo nói: Đừng để VN trở thành kẻ thù của các giá trị tiến bộ Bàn tròn BBC: về hai vụ xử án 'chạy thận chết người' và 'dâm ô với trẻ em' VN muốn kiểm soát chặt hơn nữa Facebook và Google? "Những cái mà người ta đưa ra trong Luật An ninh mạng, nếu không cẩn thận sẽ ảnh hưởng đến những quyền của công dân và chúng ta thấy rằng trong những hoạt động của công dân, rõ ràng là quyền tự do thông tin, quyền tự do Internet, cũng như việc Liên Hợp Quốc đã công khai thừa nhận, thì nhà nước nào cũng phải đảm bảo tôn trọng. "Còn nếu công dân nào mà lợi dụng quyền đó để đi ngược lại lợi ích của nhà nước thì nó lại vi phạm vào những luật khác, thậm chí Luật Hành chính, rồi Luật Hình sự, Luật Báo chí, rất nhiều luật điều chỉnh, thì tôi nghĩ không nhất thiết những quy định đó lại đưa trong Luật An ninh mạng, bởi vì nếu một hoạt động, một việc làm nào đó của một công dân, một tổ chức vi phạm, chúng ta đã có Luật Hành chính, Luật Hình sự để xử lý rồi, thế thì lại đưa vào đấy thì rất là khó. "Hoặc tôi nói những quy định mà trước đây người ta đưa vào, nhưng bây giờ người ta cũng nhìn thấy là vì phản ứng cho nên phải đưa ra - đòi đặt máy chủ ở Việt Nam chẳng hạn - thì quy định ấy không hiện thực... "Vẫn có những quy định hạn chế quyền tự do chính đáng được Hiến Pháp quy định. "Tôi có bình luận thế này lần này Quốc hội làm hai đạo luật, một đạo luật quá là mở, một đạo luật lại quá là chặt... "Đạo luật về Đặc khu thì mở quá, thoáng quá, thì người dân lo ngại, lo ngại luật đó tạo điều kiện cho những quốc gia mà có mưu đồ nào đó thì họ dễ có thể lợi dụng luật đó. Còn Luật An ninh mạng này lại chặt quá. Việt Nam có số lượng tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng các dịch vụ trên mạng Internet vào loại khá cao ở khu vực. "Cho nên chặt quá thì ảnh hưởng tới quyền tự do thông tin của công dân. Tôi nghĩ Luật về Đặc khu cần quy định rất chặt chẽ là bởi vì nó liên quan đến chủ quyền quốc gia, liên quan đến phát triển lâu dài về kinh tế - xã hội của đất nước. "Còn Luật về An ninh mạng, theo tôi nên nhập với Luật về An toàn thông tin mạng và chúng ta phải có những quy định để nó phù hợp, tránh sự chồng chéo với các luật khác mà không cần thiết phải ban hành một luật riêng." Phản ứng quốc tế Tin cho hay, nhiều tổ chức chính phủ, phi chính phủ quốc tế trong dịp này đã bày tỏ quan ngại về việc dự Luật An ninh mạng có thể gây thiệt hại kinh tế, hội nhập cho Việt Nam và bóp nghẹt tư do trên mạng Internet và giới bất đồng, hoặc phản biện và mong muốn Việt Nam hoãn việc thông qua. ‘VN sao chép cách kiểm soát thông tin của TQ’ Chủ tịch Quang kêu gọi quản lý chặt internet Việt Nam lập Bộ Tư lệnh Tác chiến không gian mạng Hôm 7/6/2018, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) kêu gọi chính quyền Việt Nam 'phủ quyết bộ Luật An ninh mạng' đang gây quan ngại trong cộng đồng và xã hội ở Việt Nam, với Giám đốc khu vực châu Á Brad Adams coi đây là một dự luật "đầy vấn đề." "Dự thảo luật An ninh mạng của Việt Nam có vẻ đặt mục đích bảo vệ quyền lực độc tôn của đảng ngang với bảo đảm an ninh mạng," HRW viết trong một tuyên bố hôm thứ Năm. "Luật này đặt tự do ngôn luận và tự do tiếp cận thông tin vào tầm kiểm soát trực tiếp của chính quyền, và cung cấp cho chính quyền thêm một vũ khí nữa để đối phó với những tiếng nói bất đồng. Không phải ngẫu nhiên mà tác giả của dự thảo này chính là Bộ Công an, vốn đã đầy tai tiếng về vi phạm nhân quyền." Tin tức cũng cho hay hôm 08/06, cả Hoa Kỳ và Canada đều kêu gọi Việt Nam hoãn lại việc thông qua dự Luật An ninh mạng, với Tòa Đại sứ Mỹ ở Việt Nam cho rằng hai quốc gia Bắc Mỹ tin rằng nếu được thông qua, Luật mới sẽ gây ra các trở ngại cho tương lai của Việt Nam và không phù hợp với cam kết của Việt Nam với quốc tế. "Chúng tôi thấy rằng dự Luật An ninh mạng có thể tạo ra những trở ngại lớn lao cho an ninh trên không gian mạng, cho những sáng tạo về kỹ thuật số của Việt Nam trong tương lai, và có thể không tương thích với các cam kết quốc tế về thương mại của Việt Nam. Hoa Kỳ và Canada kêu gọi Việt Nam hoãn lại việc bỏ phiếu dự luật, nhằm bảo đảm phù hợp với các tiêu chuẩn thế giới," thông cáo trên trang mạng của đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam viết. Quốc tế cảnh báo dự Luật được thông qua có thể ảnh hưởng tới kinh tế, hội nhập, phát triển của Việt Nam và đi ngược các cam kết về bảo vệ nhân quyền quốc tế mà VN đã ký kết, thừa nhận. Theo chương trình làm việc Quốc Hội Việt Nam dự kiến biểu quyết thông qua dự Luật An ninh mạng vào ngày 12/6/2018, với đạo Luật được truyền thông quốc tế và giới quan sát cho là "nhằm áp đặt các yêu cầu pháp lý mới đối với các hãng Internet, và tăng cường kiểm soát các nhà hoạt động trên mạng." Dự luật cũng yêu cầu các hãng Facebook, Google và các công ty Internet toàn cầu phải "lưu trữ các dữ liệu cá nhân của người sử dụng trong nước, và mở văn phòng đại diện tại Việt Nam," hợp tác cung cấp thông tin của người sử dụng bị coi là 'nghi phạm' về an ninh mạng cho nhà chức trách v.v..., đồng thời các tổ chức, cơ quan truyền thông xã hội trong nước sẽ phải xóa các nội dung được coi là "vi phạm" trên trang mạng của họ trong vòng 24 tiếng đồng hồ, sau khi cơ quan chủ quản là Bộ Thông tin & Truyền thông và Bộ Công an ra yêu cầu. Nhiều nhà quan sát, hoạt động, giới những người sử dụng mạng xã hội và khai thác thông tin trên Internet, trong đó có cả giới bất đồng trong và ngoài Việt Nam, đã lên tiếng quan ngại, thậm chí chỉ trích. "Với Luật An ninh mạng, người ta muốn bịt miệng dân," Giáo sư Tương Lai, nguyên Viện trưởng Viện Xã hội học, nói với BBC Tiếng Việt hôm 06/6 từ Sài Gòn. Trong khi đó, theo các nhà làm luật ủng hộ dự luật được dẫn lời trên truyền thông chính thống ở Việt Nam, dự Luật này có mục đích chính nhằm tăng cường quản lý nhà nước về An ninh mạng, bổ sung phối hợp với Luật an toàn thông tin mạng đã ban hành và đã có hiệu lực, giúp cho phát triển và hội nhập lành mạnh của Việt Nam, bảo vệ tốt an ninh quốc gia, kinh tế, chính trị và xã hội, bảo vệ chế độ trước các thế lực thù địch và chống phá v.v... "Việc ban hành Luật An ninh mạng để bảo đảm quyền con người, quyền công dân theo quy định của Hiến pháp là cần thiết," báo đài nhà nước Việt Nam tường thuật thảo luận tại Quốc hội Việt Nam cũng cho biết thêm. Quý vị có thể bấm vào đường dẫn này để theo dõi thảo luận tại Bàn tròn của BBC hôm 07/6/2018 về hai dự luật ba Đặc khu kinh tế và An ninh mạng, trong đó có ý kiến của PGS. TS Phạm Đức Bảo ở phần sau chương trình. |
Ý kiến rằng, thú tội trên truyền hình, như trong vụ Đồng Tâm mới đây, là một hình thức ép cung, và người ép cung có thể bị phạt tù. | Đồng Tâm: 'Thú tội trên truyền hình' là 'ép cung', 'vi phạm pháp luật' | Ông Lê Đình Công xuất hiện thú tội trên truyền hình Việt Nam sau vụ cảnh sát vào Đồng Tâm rạng sáng 9/1. Vụ việc khiến 3 cảnh sát và ông Lê Đình Kình, bố ông Công, thiệt mạng Ông Vũ Quốc Ngữ, Giám đốc Tổ chức Người Bảo vệ Nhân quyền (Defend the Defenders) nói với BBC News Tiếng Việt hôm 15/1 rằng, chính quyền Việt Nam có thể đã học từ Trung Quốc hình thức thú tội trên truyền hình, và thời gian gần đây đã sử dụng chiêu thức này ngày càng nhiều hơn. Tranh chấp đất Đồng Tâm: Máu đổ, người chết Ông Lê Đình Kình ‘chết sau khi công an vào Đồng Tâm’ Đồng Tâm: Mảnh đất tranh chấp gây ra bốn cái chết Ân xá Quốc tế: 'VN đàn áp người bàn về vụ Đồng Tâm trên Facebook' Hiện Tổ chức Defend the Defenders (DTD) đang hợp tác với Tổ chức Safeguard (SD) để thực hiện một nghiên cứu về việc 'thú tội trên truyền hình' tại Việt Nam. Ông Vũ Quốc Ngữ nói với BBC News Tiếng Việt: "Báo cáo này là sự hợp tác giữa DTD và SD, bắt nguồn từ ý tưởng của SD, vì tổ chức này từng làm một báo cáo tương tự về 'thú tội trên truyền hình' ở Trung Quốc. SD muốn DTD cộng tác và chúng tôi thấy có lợi cho phong trào dân chủ và nhân quyền nên nhận lời ngay." Theo ông Vũ Quốc Ngữ, "hiện tượng buộc thú tội rồi quay video để đưa lên truyền hình" đã được chính quyền Việt Nam thực hiện "từ những năm đầu thế kỷ 21". "Hai trường hợp đầu tiên mà chúng tôi ghi nhận được là luật sư Nguyễn Văn Đài và Lê Thị Công Nhân (năm 2007)." "Chúng tôi không có dữ liệu về những trường hợp khác sớm hơn nếu có. Trong thời gian gần đây, có vẻ chế độ cộng sản áp dụng chiêu trò này thường xuyên hơn. Và như chúng ta đã thấy, vụ mới nhất là vào ngày 13/1/2020, bốn công dân làng Hoành (xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, Hà Nội) đã bị đưa lên truyền hình để thú tội." "Việc áp dụng hình thức này nhằm mục đích tuyên truyền với dân trong nước và cộng đồng quốc tế, mục đích là để nói với cộng đồng quốc tế cũng như trong nước rằng, nhân quyền Việt Nam rất tốt, Việt Nam không giam giữ tù nhân lương tâm mà chỉ có những kẻ vi phạm pháp luật.'' "Chúng tôi không có dữ liệu về Bắc Hàn và Cuba, nhưng báo cáo trước đây của SD thì nói khá rõ tình trạng này ở Trung Quốc, với quy mô lớn hơn và chiêu thức tinh vi hơn nhiều so với Việt Nam. Có lẽ, lực lượng an ninh ở Việt Nam đã học được những chiêu trò này từ Bắc Kinh," 'Bị cấm bởi luật pháp VN' Ông Trịnh Xuân Thanh đã 'ra đầu thú' và có đơn 'tự thú' trước chính quyền Việt Nam, theo truyền thông nhà nước. Theo phân tích của ông Vũ Quốc Ngữ, việc buộc thú tội trên truyền hình là một hình thức ép cung và bị cấm bởi luật pháp Việt Nam. Ông Ngữ trích dẫn Điều 374 của Bộ luật Hình sự (2015): Tội bức cung. Theo đó, người phạm tội ép cung trong hoạt động tố tụng có thể bị phạt tù từ 6 tháng đến 7 năm. "Ngoài ra, Bộ luật Tố tụng Hình sự (năm 2015) cũng có một số điều khoản bảo vệ nghi phạm. Như Điều 13 nói về suy đoán vô tội. "Người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự, thủ tục do Bộ luật này quy định và có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, "Hoặc Điều 60: Bị can có quyền "Trình bày lời khai, trình bày ý kiến, không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội," ông Ngữ cho hay. 'Vi phạm công ước nhân quyền' Cũng theo ông Ngữ, ép 'thú tội trên truyền hình' vi phạm các công ước về nhân quyền mà Việt Nam đã tham gia, ký kết. "Thứ nhất, việc này vi phạm quyền được xét xử công bằng. Điều 11 của Tuyên ngôn Nhân quyền phổ quát viết rằng: "Bị cáo về một tội hình sự được suy đoán là vô tội cho đến khi có đủ bằng chứng phạm pháp trong một phiên xử công khai với đầy đủ bảo đảm cần thiết cho quyền biện hộ." "Việc ép buộc này thường đi kèm với việc bắt giữ độc đoán, tra tấn và biệt giam. Và đây những điều này vi phạm các công ước quốc tế về nhân quyền. Nhiều người đã bị buộc phải thú nhận những điều mà mình không làm để giữ mạng sống của mình, như trong nhiều vụ án nghiêm trọng, ví dụ như vụ ông Nguyễn Thanh Chấn ở Bắc Giang," ông Ngữ dẫn chứng. 'Quốc tế cần biết đến sự vi phạm này' Theo ông Vũ Quốc Ngữ, hình thức "thú tội trên truyền hình" có lợi ích trong ngắn hạn đối với chế độ cộng sản và là lá bài phục vụ mục đích tuyên truyền. Tuy nhiên, việc này "có hại cho nạn nhân vì nó chính là một bản án không chính thức, ảnh hưởng đến quyết định của toà án sau này, thường là mang tính tiêu cực cho nạn nhân. Tiếp đến, nó sẽ đi theo suốt cuộc đời của họ." Chính vì vậy, ông Ngữ cho rằng cần chấm dứt hình thức 'thú tội trên truyền hình'. Toàn dân và cộng đồng quốc tế cần biết rõ về bản chất vi phạm pháp luật của hình thức này. "Báo cáo sắp công bố của chúng tôi về tình trạng 'thú tội trên truyền hình' ở Việt Nam sẽ cung cấp cho cộng đồng quốc tế tình trạng cụ thể hiện nay," ông Ngữ nói với BBC News Tiếng Việt qua email. Các ý kiến khác Trong khi đó, tác giả Phạm Toàn viết trên Facebook cá nhân rằng, không được sử dụng các lời nhận tội trên truyền hình làm chứng cứ duy nhất để kết tội. Ngoài Bộ Luật Hình sự, ông Toàn cũng viết rằng, Hiến pháp Việt Nam năm 2013 đã quy định rõ "Người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự luật định và có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật". "Điều này nói lên rằng: nếu "chưa được đưa ra xét xử tại tìa án và bị tòa tuyên là có tội" thì việc "nhận tội" của các công dân nói trên không có giá trị pháp lý. Vì rất có thể lời, nhận tội của công dân, bị can, bị cáo "không tương thích" với những chứng cứ khác của vụ án", ông Toàn phân tích. Luật sư Luân Lê cũng có ý kiến trên Facebook cá nhân rằng, việc thú tội trên truyền hình là không đúng nguyên tắc chứng minh và kết tội. "Nó không đảm bảo là chứng cứ để sử dụng trong vụ án, thậm chí nó còn là chứng cứ chứng minh sự vi phạm của cơ quan tố tụng tại một giai đoạn tố tụng tiếp theo nào đó. Việc thú nhận tội trên truyền hình cũng làm cho bản chất vụ án bị hiểu sai đi, việc chứng minh bị làm cho thay đổi và việc kết tội trở nên là hiển nhiên (vi phạm nguyên tắc suy đoán vô tội). "Mọi chứng cứ và việc chứng minh phải qua một quá trình tố tụng và chỉ được xem xét thẩm tra trực tiếp tại phiên toà chứ không phải là cảnh sát," ông Luân Lê viết. Một số vụ 'thú tội trên truyền hình' Việt Nam Mới đây nhất, hôm 13/1/2020, ba người dân thôn Hoành, trong đó con và cháu ông Lê Đình Kình, người thiệt mạng trong vụ đụng độ với lực lượng cảnh sát tại Đồng Tâm đã bị đưa lên truyền hình 'thú tội' sau biến cố cảnh sát đem quân vào làng Hoành hôm 9/1. Năm 2019, ông Nguyễn Văn Đông - hung thủ vụ giết gia đình người em do tranh chất đất đai ở Đan Phượng, Hà Nội - cũng xuất hiện trên truyền hình, khai báo hành vi phạm tội với công an. Vụ việc này khi đó đã gây bất bình trong dư luận. Nhiều người cho rằng do công chúng phẫn nộ vì công an đã không làm gì để ngăn chặn vụ thảm sát nên tung ra video này như một cách hóa giải hình ảnh của họ trong mắt công chúng. Năm 2018, Will Nguyễn - người Mỹ gốc Việt - cũng 'thú tội trên truyền hình' sau khi bị bắt trong thời điểm nổ ra cuộc biểu tình phản đối Formosa ở TP Hồ Chí Minh. Năm 2017, ông Trịnh Xuân Thanh bỗng xuất hiện 'thú tội' trên truyền hình, liên quan tới vụ tham nhũng trong ngành dầu khí, sau khi có tin ông đang trốn ở Đức. Năm 2007, luật sư Nguyễn Văn Đài, nhà bất đồng chính kiến Lê Thị Công Nhân thú tội trên truyền hình. |
Đại hội đảng chính trị ở Hoa Kỳ trong năm bầu cử, cho dù ở Denver, Chicago hay Minneapolis-St Paul, thường rất giống một buổi biểu diễn xiếc. | Vai trò của các bà vợ trong tranh cử | Phần hấp dẫn người xem nhất là những con thú biểu diễn trên sân khấu, những màn nhảy múa, nhào lộn. Tại đại hội đảng Dân chủ mới đây, Thượng Nghị sĩ Edward Kennedy, như một con sư tử bờm trắng, đã làm hàng ngàn người suýt rớt nước mắt khi chứng tỏ mình vẫn còn đủ sức để gầm lên sau một thời gian chữa trị bệnh ung thư não. Năm 2008, chương trình xiếc còn có màn mới - hay chí ít là một màn phụ ngày trước giờ được biến thành màn chính trong nghệ thuật trình diễn chính trị. Bà Michelle Obama và Cindy McCain, phu nhân của hai ứng viên Tổng thống, là hai người rất khác nhau nhưng lần này cùng có một điểm chung: cả hai đều phải chuẩn bị để đương đầu với những xét nét khắt khe khi có bài diễn văn tại đại hội. Bài diễn văn của bà Michelle Obama được khen ngợi nhiệt liệt, và bài diễn văn của bà Cindy McCain thì còn phải đợi đến thứ Tư hay thứ Năm này mới biết được. Tham gia lần này, cả bà Obama và bà McCain đều biết họ phải “gia công” để tạo cho các đức ông chồng mình hình ảnh gần gũi và là người của gia đình. Hai bà sẽ bị các cử tri, người xem truyền hình và các tổ chức chính trị theo dõi kỹ, không chỉ những gì họ phát biểu tại đại hội, mà còn là những gì họ ăn mặc, và tất nhiên cả khâu đầu tóc nữa. Nếu họ có thể tạo thêm chút cảm xúc và đọc các bài diễn văn qua màn hình một cách suôn sẻ thì còn tốt hơn nữa. Chỉ cười và vẫy tay thôi vẫn là chưa đủ. Mong đợi mới Cho dù phu quân của họ theo đảng Dân chủ hay Cộng hoà, hai người sẽ phải có bài nói chuyện với cử tọa trong 15 phút. (Bà Laura khi đồng ý cưới ông Bush ngày trước đã bắt chồng mình phải hứa là bà sẽ không bao giờ phải đọc diễn văn, nhưng sau đó đệ nhất phu nhân cũng phải nhường bước). Tuy nhiên, điều này vốn không phải luôn có từ trước. Kể từ khi bà Hillary Clinton nổi lên như một đệ nhất phu nhân có tài ăn nói và mạnh mẽ tham gia các hoạt động chính trị trong tám năm chồng bà cầm quyền - và sau này tự trở thành ứng viên chính trị khi ra ứng cử vào Thượng viện năm 2000 - làn sóng này đã trở nên mạnh mẽ. Elizabeth Dove, phu nhân của cựu lãnh đạo đa số trong Thượng viện Robert Dole, người thua cuộc trong bầu cử Tổng thống năm 1996, đã thể hiện tài nói chuyện xuất sắc trong đại hội đảng khi đó. Như bà Clinton, bà Dole giờ cũng là Thượng Nghị sĩ. Bà Cindy McCain thì không có tham vọng chính trị. Hết sức tận tụy với chồng, bà thích cuộc sống lặng lẽ làm vợ một chính trị gia. Tuy nhiên, giờ đây, bà được nhiều người mong đợi là sẽ trở thành một “nhà thuyết giáo” mới. Không giống như bà Michelle Obama, bà McCain không phải lo kiếm nửa số phiếu còn lại trong đảng cho chồng. Tuy nhiên, bà McCain sẽ phải xử lý với một chuyện đã trở thành vấn đề trong chiến dịch tranh cử: đó là tài sản của hai vợ chồng và số nhà mà họ sở hữu. Tạo hình ảnh Thái độ khiêm nhường và hài hước luôn có tác dụng. Bà Cindy chắc sẽ nhấn mạnh tới hình ảnh ông John McCain là một anh hùng thời chiến, một người đàn ông của gia đình và một đầu bếp làm các món nướng rất giỏi. Nếu bà làm tốt công việc, bà sẽ tạo thêm thuận lợi cho chồng mình. Như vợ của ứng viên đảng Dân chủ, bà McCain sẽ thành công nếu bà đưa ra một hình ảnh “nhân bản” về đức ông chồng tới các cử tri. Một thực tế đáng buồn là người Mỹ thường hay bỏ phiếu cho người mà họ thấy thích hơn. Bài diễn văn của bà Michelle Obama rất hấp dẫn, cả về những gì bà nói lẫn những gì bà không nhắc tới. Khi trình bày diễn văn được coi là một trong những bài chuẩn bị công phu nhất đối với vợ một ứng cử viên, bà Obama đã xuất hiện rất ấn tượng trong màu xanh nền nã và chỉ nói về mình với tư cách một người chị, một người con, một người mẹ và một người vợ. Đó là những mô tả khiêm tốn của một phụ nữ vốn lớn lên tại phía nam Chicago rồi lên học đại học Princeton và sau đó học tiếp ở trường Luật Harvard. Những thành tích ấn tượng cả về học thuật cũng như nghề nghiệp của bà đều không được nhắc tới trong đêm mở màn hôm đó. Màn diễn chính trị Vào đầu thời gian chiến dịch tranh cử, bà Obama tỏ ra lớn tiếng hơn. Bà từng nhận xét là lần đầu tiên trong đời, bà thấy tự hào về đất nước mình. Nhận xét đó bị chỉ trích mạnh mẽ, và kể từ đó, bà không nói mạnh như thế nữa. Câu chuyện chính của bà trong bài diễn văn là bà cũng giống như mọi phụ nữ khác. Bà kể về chuyện đưa cô con gái đầu lòng từ bệnh viện về nhà. Bà còn tìm cách trấn an mọi người rằng tiểu sử của chồng bà ở Kansas cũng giống với hoàn cảnh của rất nhiều người Mỹ bình thường khác ở trung tây Hoa Kỳ như nhà bà, cho dù ông có cái “tên buồn cười” (lời của chính ông Obama). Lối ứng xử của bà, theo cách nào đó, rất trái ngược với bà Clinton, vì nhà Clinton thường đưa ra hình ảnh họ thành công theo lối dám nghĩ dám làm. Bà Obama đã đưa ra hình ảnh ông chồng mình một cách bình dân mà không ai có thể cáo buộc là thuộc ‘tầng lớp trên’ hay cao ngạo. H L Mencken, phóng viên kì cựu của tờ Baltimore, từng nhận xét rằng bầu cử Tổng thống Mỹ là màn trình diễn chính trị lớn nhất hành tinh. Lúc này chính là thời điểm đó. |
Mỗi đêm trong thập niên 1960, nếu anh đứng gần nhà thờ Đức Bà ở trung tâm Sài Gòn, anh có thể thấy những quả pháo sáng của Mỹ nổ giữa không trung và những chiếc dù của pháo sáng rơi xuống đất. | Thay đổi lớn ở Việt Nam thời hậu chiến | Ánh sáng chết chóc làm sáng rực khu đầm lầy bên kia sông Sài Gòn. Các biện pháp phòng vệ này bị ngắt quãng vì những tiếng nổ của pháo, bắn hú họa vào đêm tối quanh các đồn bót của quân Mỹ. Sau 30 năm, anh sẽ phải tự đấm vào mình để tin vào sự chuyển mình ở đây. Những đầm lầy đang nhanh chóng biến mất, thay bằng rừng cần cẩu và thiết bị kỹ thuật của các công ty phát triển Nam Hàn, Đài Loan và Hồng Kông. Khu vực nơi Việt Cộng nã pháo 122 ly đang chuyển thành khu nhà biệt thự với các gam màu tùng lam được các khu nghỉ mát nơi bãi biển Florida vẫn ưa chuộng. Trước các khu nhà là những thảm cỏ, hồ nước nhân tạo với các bức tường trường phái tân cổ điển. Tàu bè tấp nập trên đường ra đồng bằng Mêkông, và cách đó một dặm, một cây cầu mới bắc qua sông Sài Gòn đang sắp hoàn thành. Dập dờn cạnh chân cầu là lá cờ đỏ sao vàng. Gần đó là bảng hiệu bất động sản và một tiệm pizza. Khu này gọi là Nam Sài Gòn, dành cho tầng lớp trung lưu như các đảng viên có thu nhập cao, hoặc các nhà quản lý ở khu vực tư nhân ngày càng phát triển, cùng những doanh nhân nước ngoài quay lại Việt Nam sau thời khủng hoảng Á châu. Sự phồn vinh mới Tôi từng thấy những nỗ lực cải cách kinh tế ban đầu ở Việt Nam đi đến thất bại, thường do sự kháng cự của thế hệ cách mạng. Nhưng lần này, tầm mức thay đổi lớn đến nỗi sẽ rất khó để ngăn chặn những đổi thay. Có lẽ tiêu chuẩn đo lường tốt nhất sự phát triển kinh tế ở đất nước bị chậm lại lâu như thế chính là ở con số xe máy ở TP. HCM và Hà Nội. Có lẽ có đến cả bảy triệu xe. Đó là dấu hiệu chứng tỏ tiền đang chảy trong xã hội, ngay cả ở miền Bắc vốn thường cần kiệm - và có thể là chỉ dấu về cách mà đảng Cộng sản đang cố gắng vượt lên trên mong chờ của công chúng. Hôm nay, Bộ chính trị đã thông qua con đường hướng tới cải tổ kinh tế tương tự như Trung Quốc. Nhưng Việt Nam vẫn duy trì sự kiểm soát chính trị tuyệt đối - vì thế còn có lăng cố chủ tịch Hồ Chủ tịch, nhà cách mạng đã dẫn dắt đất nước chống Pháp và chống Mỹ. Thay đổi dần dần Một đảng viên bảo đảm với tôi rằng hiện không có tù nhân chính trị. Nhưng thực tế, các nhà ngoại giao ở các sứ quán của EU tại Hà Nội cố gắng cập nhật thông tin về 21 nhà phản kháng, mà họ gọi là 'những người được quan tâm'. Có thể còn có nhiều người hơn nữa. Họ hoặc đang trong tù, hoặc bị quản thúc vì phản đối chính phủ. Tôi yêu cầu được gặp một nhà chỉ trích nổi tiếng, người đã vào rồi lại ra tù. Tôi được bảo không ai biết địa chỉ của ông này. Một sự thoái thác. Nhưng mấy năm gần đây, Việt Nam tỏ ra bao dung hơn với tôn giáo, trong đó có Tin Lành. Trong thời gian tôi đến Việt Nam, có thiền sư Thích Nhất Hạnh, người lưu vong 40 năm, được mời về cố quốc. Bộ Chính trị giờ đây có một thái độ thực tiễn với Mỹ, từng là kẻ thù nhưng nay là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Tại Bến Tre, nơi Graham Greene có lẽ đã thai nghén một phần tuyệt tác Người Mỹ trầm lặng, tôi tình cờ gặp một nhóm các cố vấn phi chính phủ người Mỹ đang nghiên cứu vấn đề xuất khẩu gạo Cũng tại thị trấn này 35 năm trước, tôi nhớ về một đêm lạnh thấu xương ở một nơi đóng quân của Mỹ. Khi đó bên cạnh các chai bia lạnh, tôi lắng nghe các nhân viên CIA và quân đội thảo luận các biện pháp chống khủng bố ghê rợn. Giờ đây vùng đồng bằng đã bình yên, và người Mỹ cũng quay lại, dù còn ở số lượng nhỏ. Tự thân điều này đã là tuyệt diệu sau những bi thương của cuộc chiến. ................................................................................. CGOBạn Tadiman893 nói cũng có lý. Nhưng theo tôi, VN có thể tiến nhanh,tiến xa nếu không phải là do bàn tay níu kéo của Đảng CS. Sau '75, thay vì tìm cách phục hồi đất nước, an cư lạc nghiệp sau chiến tranh, Đảng lại đánh tư sản, đánh trí thức... và thay vào hệ thống lảnh đạo là những anh nông dân, công nhân không có một chút ý thức quản lý mà còn tham ô, hách dịch. Cho nên đã làm hao đi bao thời gian và của cải nhân dân và tài nguyên đất nước. Ngày hôm nay, tuy đã có nhiều thay đổi trong guồng máy cai trị, nhưng ý tưởng cầm quyền chuyên chính thì vẫn còn đấy và đã độc tài thì lúc nào cũng sợ bất cứ thay đổi nào dù lớn hay nhỏ dù nó có mang lại lợi ích cho dân. Mong là trí thức trẻ VN sẽ có ý thức hơn vì số phận dân tộc một cách thực tiễn thay vì tô hồng CS, Đảng là VN và VN là Đảng. Tadiman893Ý kiến của Chuối chiên không phải là không có chỗ đúng, tuy nhiên bạn nên nhìn vấn đề này từ nhiều phía chứ không nên quan liêu như thế. Kinh tế đất nước còn chưa mạnh, bộ máy quản lý vĩ mô đang trong thời kỳ hoàn thiện. Nếu so sánh với nhiều nước thì ta sẽ thấy thời gian để họ phát triển kinh tế là một thời kỳ hàng vài chục năm thậm chí vài trăm năm ... Xe máy cũng là hậu quả của cơ sở hạ tầng còn chưa hoàn thiện (nhưng đây là một trong những mục tiêu hàng đầu của chính phủ trong việc cải thiện môi trường đầu tư). Vấn đề mà bạn đặt chữ "tiền" lên đầu thì chúng ta đang làm mọi cách để hạn chế khác phục mà nỗ lực lớn nhất là cổ phần hoá. Hãy nhìn bằng con mắt lạc quan một chút, bạn sẽ thấy mình cần làm nhiều cái cho đất nước đấy. Lê Tuấn, TP. HCMBài tường thuật của của phóng viên Brian Barron đúng là chân thực và không thiên vị. Ông đã khái quát rất cơ bản sự thay đổi của Việtnam. Còn nhận xét của Chuối chiên thì đúng là chiên chuối. Tôi không bao giờ hi vọng những nguời như Chuối chiên có nhận xét tốt về Việtnam dù cho chính phủ có cải cách tốt đến đâu. ABCThay đổi lớn ở VN thời hậu chiến là nhận định đúng nhưng hơi muộn. Điều này chứng tỏ những gì chúng tôi đã học trong nhà truờng là: mỗi thời đại đều có các mâu thuẫn cơ bản nắm vai trò chủ đạo và mâu thuẫn không cơ bản mang tính thứ yếu. Trước năm 1975 thì mâu thuẫn cơ bản là "Độc lập dân tộc". Bây giờ khi mâu thuẫn này đã được giải quyết thì mâu thuẫn về phát triển kinh kế là chủ đạo. Vì thế nên đừng ngạc nhiên khi xã hội thay đổi, kể cả các chuẩn mực tưởng như chân lý. VN bây giờ chân lý là làm giàu, làm giàu và làm giàu hơn nữa. Vậy thôi. Chuối chiênhân đọc bài báo của ông Brian Barron viết về "thay đổi lớn ở Việt Nam thời hậu chiến", em xin có vài ý kiến như sau: Nếu lấy tiêu chuẩn đo lường cho sự phát triển kinh tế của Việt Nam là số lượng xe gắn máy chỉ ở 2 thành phố lớn nhất VN thì cõ lẽ cũng cần phải nói thêm rằng ngày càng nhiều các xe gắn máy được nhập tràn lan, vô tội vạ từ Trung Quốc sang với giá chỉ vài triệu đồng mỗi chiếc với chất lượng "trời ơi đất hỡi". Điều này đã góp một phần không nhỏ vào vấn đề ô nhiễm môi trường và việc gia tăng tai nạn giao thông vốn đã rất cao (hơn 3,000 vụ tai nạn giao thông đã xảy ra trong 2 tháng đầu năm nay ở VN, bình quân mỗi ngày xảy ra 50 vụ làm chết 39 người). Có lẽ đây không phải là dấu chỉ tốt cho sự phát triển bền vững của một nền kinh tế. Không biết ông Brian Barron khi quay lại VN có cảm nhận được không khí phát triển "ngộp" và "loạn" của xã hội VN ngày nay không? Tiền, trái với những mong muốn trong học thuyết kinh tế chính trị của Marx, lúc nào cũng chảy trong xã hội, kể cả trong thời bao cấp, bằng cách này hay cách khác. Điều mong muốn của người dân VN ngày nay chính là sự trong sạch của các viên chức nhà nước để tiền của họ được kiếm ra một cách khó nhọc không bị chảy một cách vô tội vạ vì sự tham nhũng và biến chất nặng nề của bộ máy cai trị vốn đã có nhiều "sự cố" ngay từ những ngày đầu được thành lập. Thái độ hợp tác của Bộ Chính trị với người Mỹ không xuất phát từ quyền lợi quốc gia mà xuất phát từ quyền lợi của các phe cánh trong nội bộ đảng. Điều này được nhận diện rất rõ trong các Hiệp ước mà chính quyền đã ký kết với Trung Quốc về vấn đề biện giới biển và đất liền, về khai thác vùng đánh cá chung trên Vịnh Bắc bộ. Hơn nữa, người Mỹ, hay rộng hơn, sự đầu tư nước ngoài không phải là tất cả cho sự phát triển của một quốc gia, mà sự phát triển đó phải được đánh giá bằng sự "tự thân vận động" của các nguồn nội lực trong quốc gia đó. Nếu xét trên tiêu chí này thì Việt Nam có thật sự đang phát triển hay không ? Có lẽ, thay đổi lớn nhất mà Việt Nam đạt được sau 30 năm thống nhất đất nước, là từ một bãi chiến trường chém giết nhau, ngày nay Việt Nam trở thành một bãi rác kinh tế - xã hội cho các nước đem rác đổ vào! Có bi quan quá không ? Còn về chính trị thì ... miễn bàn. Có điều, nếu thực tâm muốn tiếp xúc với các nhà phản kháng còn đang trong nước, chắc ông đã không chọn cách ngây thơ nhất là đi hỏi địa chỉ của họ ở chỗ chính quyền. |
Hàng nghìn người yêu chuộng Tổng thống Donald Trump đã đến Washington DC ủng hộ những tuyên bố không có cơ sở của ông về gian lận cử tri trong cuộc bầu cử Mỹ. | Người ủng hộ ông Trump biểu tình rầm rộ ở Washington DC | Người biểu tình reo hò khi đoàn xe chở Tổng thống Trump đi ngang qua khi rời Nhà Trắng Trong nhóm người biểu tình mang đầy cờ quạt, có sự tham gia của các thành viên của các nhóm cực hữu gồm Proud Boys, một số đội mũ bảo hiểm và áo khoác chống đạn. Họ trước đó đã tràn đến đoàn xe của ông Trump khi ông lái xe ngang qua, trên đường đến sân gôn. Ông Biden thắng cuộc bầu cử ngày 3/11. Hôm thứ Sáu, ông Biden củng cố tỷ lệ đắc cử bằng một chiến thắng dự kiến ở tiểu bang Georgia - khiến ông trở thành ứng cử viên Đảng Dân chủ đầu tiên giành được tiểu bang này kể từ năm 1992. Hiện ông Biden có 306 phiếu đại cử tri - vượt xa ngưỡng 270 để giành chiến thắng. Bầu cử Mỹ 2020: Biden giành Georgia, củng cố chiến thắng với 306 phiếu đại cử tri Quan chức bầu cử Mỹ bác bỏ cáo buộc của Trump về gian lận Bầu cử Mỹ 2020: So sánh với cuộc kiểm phiếu lại năm 2000 ở Florida Tại sao thành viên đảng Cộng hòa im tiếng về kết quả bầu cử? Tuy nhiên, ông Trump cho đến nay vẫn không chấp nhận kết quả. Ông đã đưa ra hàng loạt thách thức pháp lý ở các tiểu bang quan trọng và đưa ra những cáo buộc không có cơ sở về gian lận bầu cử diện rộng - nhưng những nỗ lực của ông cho đến nay không thành công. Điều gì xảy ra tại cuộc biểu tình ủng hộ Trump? Những người ủng hộ ông Trump đã bắt đầu các cuộc biểu tình vào khoảng trưa giờ địa phương gần Freedom Plaza, ngay phía đông Nhà Trắng, và sẽ diễn hành đến Tối cao Pháp viện. Họ sử dụng các tên khác nhau cho sự kiện này, gồm Million MAGA March - từ viết tắt của khẩu hiệu Make America Great Again của ông Trump - cũng như Diễn hành dành cho Trump và Chấm dứt Đánh cắp DC. Cùng với những người ủng hộ Trump chính thống hơn, các thành viên của nhóm Proud Boys cực hữu và nhóm dân quân Người giữ Lời thề cũng tham gia tuần hành. Nhà lý thuyết về âm mưu Alex Jones phát biểu trước đám đông. Bị chỉ trích, Trump giờ đây bảo nhóm Proud Boys 'rút lui' Thành viên của nhóm cực hữu, chống người nhập cư Proud Boys tuần hành qua trung tâm thành phố Washington Ông Trump nói hôm thứ Sáu rằng ông có thể "cố gắng ghé qua chào". Đoàn mô tô của ông vượt qua đoàn người biểu tình đang tụ tập sáng thứ Bảy và đi một vòng qua Freedom Plaza, nhưng tiếp tục đến câu lạc bộ golf của ông ở Sterling, Virginia. Sau đó, ông tweet lại video về người biểu tình, được quan chức Nhà Trắng Dan Scavino đăng tweet lại video về người biểu tình, được quan chức Nhà Trắng Dan Scavino đăng, thề "Chúng ta sẽ CHIẾN THẮNG!" Tuy nhiên, không rõ liệu ông có dự định xuất hiện thêm trước công chúng hay không. Một số nhóm cánh tả đã lên kế hoạch biểu tình phản đối nhưng không có vụ đối đầu nghiêm trọng nào được báo cáo. Hàng nghìn người ủng hộ Trump dơ cao biểu ngữ Trump 2020 Đầu tuần này, trang web của Airbnb hủy đơn đặt phòng của một người bị cáo buộc là thành viên của Proud Boys, nói "bất kỳ ai liên kết với các nhóm cổ động thù nghịch này sẽ không có chỗ trên Airbnb". Trong khi đó, người hâm mộ nhạc pop Hàn Quốc (K-pop) dùng hashtag #MillionMAGAMarch trực tuyến để đăng hình ảnh bánh kếp để phản đối cuộc biểu tình ủng hộ Trump. Trong ví dụ mới nhất về việc người hâm mộ K-pop dùng những hình ảnh vô thưởng vô phạt để áp đảo người ủng hộ Trump, nữ diễn viên Shea Depmore kêu gọi mọi người điền vào hashtag "mật ngọt lòng tốt ". Dấu hiệu của cuộc chiến đang mất dần năng lượng Quan sát của Will Grant, BBC News, tại Washington DC Một dòng người ủng hộ Trump từ từ tiến tới Freedom Plaza, họ mặc áo thun, và mang theo các biểu ngữ có nội dung "Stop the Steal" và "Trump 2020". Người biểu tình cũng có thể được nhận dạng bởi họ không đeo khẩu trang vì nhiều người từ chối tuân theo các biện pháp ngăn chặn sự lây lan của virus corona. Chỉ xét về khía cạnh đó thôi, cuộc biểu tình ủng hộ Trump này đã bị các nhà phê bình cho là liều lĩnh và vô trách nhiệm. Nó xảy ra khi Hoa Kỳ đang vật lộn với số người bị nhiễm Covid-19 tồi tệ nhất kể từ khi đại dịch bắt đầu, với hơn 180.000 trường hợp ca nhiễm mới và 1.400 tử vong được ghi nhận trên toàn quốc trong 24 giờ qua. Nhưng những con số này dường như không có ý nghĩa với những người tham gia biểu tình đã hào hứng chào đón khi đoàn xe của Tổng thống Trump ngẫu hứng đi vòng quanh quảng trường. Họ đang tuyệt vọng khi thấy kết quả bầu cử bất lợi cho ông Trump và hoàn toàn ủng hộ những tuyên bố không có cơ sở của ông về gian lận bầu cử và việc ông không chịu thừa nhận thua cuộc. Tuy nhiên, mặc dù họ có thể phủ nhận điều đó, nhưng ngày càng có nhiều có cảm nhận về một cuộc chiến đang mất dần năng lượng và dù muốn hay không - những người ủng hộ này sẽ phải chứng kiến Tổng thống đắc cử Joe Biden tiến vào Nhà Trắng ngày 20 tháng Giêng. Ông Trump nói gì? Tổng thống tiếp tục tranh chấp kết quả bầu cử. Trong một loạt các tweet gửi đi hôm thứ Bảy, ông nói việc kiểm tra các lá phiếu ở Georgia là một "lãng phí thời gian", cáo buộc có các vấn đề về chữ ký nhưng không đưa ra bằng chứng. Một cuộc kiểm phiếu bằng tay sẽ được thực hiện ở Georgia vì khoảng cách giữa hai ứng cử viên rất nhỏ, nhưng điều này được cho là sẽ không thay đổi kết quả ở đó. Hôm thứ Sáu, giới chức chịu trách nhiệm bầu cử nói rằng cuộc bỏ phiếu vừa qua "an toàn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ", một bác bỏ trực tiếp nhất của các cơ quan liên bang và tiểu bang với các tuyên bố không chứng cớ của tổng thống. Những nỗ lực nhằm lật ngược kết quả của ông Trump đã phải chịu ba thất bại hôm thứ Sáu: Tại Arizona, nhóm của ông hủy bỏ một vụ kiện đòi xem xét lại các lá phiếu được bầu vào Ngày Bầu cử sau khi thấy rõ ràng là số phiếu đối thủ của ông dẫn đầu khó có thể suy suyển. Vụ kiện này dựa trên tuyên bố là một số phiếu bầu hợp pháp đã bị từ chối Tại Michigan, một thẩm phán đã bác bỏ yêu cầu của hai người theo dõi cuộc thăm dò của Đảng Cộng hòa - những người đã cáo buộc gian lận ở Quận Wayne - trong việc chặn chặn đứng chứng nhận kết quả bầu cử ở Detroit Tại Philadelphia, Pennsylvania, yêu cầu không đếm một số phiếu gửi qua thư của ông Trump đã bị bác bỏ Quá trình chuyển đổi đang diễn tiến ra sao? Áp lực đang gia tăng lên ông Trump trong việc phải thừa nhận chiến thắng của đối thủ và giúp chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi từ chính quyền này sang chính quyền khác. Quản lý Dịch vụ Tổng hợp (GSA), cơ quan chính phủ được giao nhiệm vụ bắt đầu quá trình, vẫn chưa công nhận ông Biden và phó tổng thống đắc cử Kamala Harris là người chiến thắng. Nhóm Biden chưa được cấp quyền truy cập vào các cuộc họp giao ban an ninh, cũng như được cho vào các cơ quan liên bang và nguồn kinh phí cần thiết để đảm bảo quá trình chuyển giao quyền lực được diễn ra suôn sẻ. Người phát ngôn của Biden, Jen Psaki nói việc thiếu quyền tiếp cận này có thể ảnh hưởng đến khả năng điều hành của ông Biden. Bà nói: "Bạn cần thông tin trực tiếp để đối phó với các cuộc khủng hoảng trong thời điểm hiện tại, nhấn mạnh tác động của đại dịch. "Nhóm của chúng tôi và các chuyên gia của chúng tôi bắt buộc phải có quyền truy cập đó." Thêm tiếng nói của mình vào những kêu gọi này, cựu chánh văn phòng của Tổng thống Trump, John Kelly, nói rằng sự chậm trễ trong việc bắt đầu quá trình chuyển đổi đang làm tổn hại đến an ninh quốc gia. "Nó không phải là một quá trình mà bạn đi từ zero đến 1.000 dặm một giờ," ông nói với Politico. Một số ít, nhưng ngày càng tăng, thành viên đảng Cộng hòa cũng đang ủng hộ các lời kêu gọi phải trao cho tổng thống đắc cử quyền truy cập vào các cuộc họp tình báo hàng ngày. |
Một điều khiến tôi yêu thích đi du lịch vòng quanh Mexico đó là hiếm khi nào bạn cách xa nhà vệ sinh. | Ăn cá biển ngày càng dễ bị ngộ độc hơn | Đúng là đi vệ sinh tốn khoảng 5 peso (tương đương 0,2 bảng Anh), nhưng giá đó là rẻ cho vài lớp giấy vệ sinh, bệ ngồi sạch sẽ và sự yên tâm. Nhưng điều mà tôi không biết khi khám phá Oaxaca tháng Năm vừa rồi, trong khi trả vài đồng peso để đổ mồ hôi trải nghiệm từ nhà vệ sinh của nhà thờ thành phố, đi qua vài tiệm đồ sứ và đến khu chợ Abasto sầm uất, đó là tôi không biết mình sẽ bị một cú ngộ độc thực phẩm tào tháo rượt điển hình. Loài cây cực độc cứu sống cả hòn đảo ở Nhật Cá ngừ vằn nướng tái, món ăn ngon nhất Nhật Bản Axolotl, 'con cá đi bộ' ở Mexico City Tôi gọi đó là "tình trạng ngộ độc cá kỳ dị" của tôi. Khoảng 12 giờ sau một đợt buồn nôn, khi đang ngồi một mình trong phòng khách sạn thì tôi thấy ngón tay và ngón chân bắt đầu tê dại, và cơn tê dại dần lan lên khuỷu tay và mắt cá chân. Cảm giác đau như kim châm lạ lùng khiến tôi cảm thấy như thể mình tỉnh giấc ở tư thế nằm ngủ kỳ quặc, đầu thì tỉnh nhưng tay chân mình vẫn còn như đang ngủ - chỉ khác là trong trường hợp này, tay chân tôi không từ từ trở về trạng thái bình thường mà cơn tê dại vẫn tiếp diễn. Tôi đột nhiên nghĩ rằng nếu cơn tê dại đó vẫn tiếp tục, có thể tôi sẽ khó gọi người hỗ trợ khi tôi cần được cứu chữa. Vì vậy tôi hành động, theo suy nghĩ đúng đắn duy nhất mà lúc đó tôi nghĩ ra được: đó là tôi đi bộ xuống phố ăn kem. Lần đầu tác giả bài viết phát bệnh cực kỳ khó chịu sau khi khám phá khu chợ sầm uất Mercado de Abasto Cuối cùng sau đó tôi cũng phát hiện ra thủ phạm gây ra tình trạng trên là ngộ độc cá biển: một kiểu ngộ độc thực phẩm lạ lùng và đặc thù vì chất độc có trong một số loài cá. Ngộ độc dai dẳng Nó khiến nạn nhân cực kỳ khổ sở trong 12 giờ và hiệu ứng sau đó thường kéo dài nhiều tháng, có khi nhiều năm. Món hạt tiêu ngon nhất thế giới ở Campuchia Matcha thượng hạng chỉ có duy nhất ở Nhật Bản Không có cách nào để kiểm tra xem cá có chất độc hay không và không có cách gì chữa trị, và có vẻ như tình trạng gây ngộ độc này ngày càng trở nên phổ biến khi biến đổi khí hậu làm đại dương ấm dần lên, gây ra nhiều cơn bão hơn, và tình trạng ngộ độc ngày càng lan rộng vì cá được xuất khẩu đi khắp thế giới. Bởi tôi không chén cả tấn hải sản khi ăn uống ở thành phố Oaxaca nằm trong đất liền mà chủ yếu là ăn những món đặc sản làm từ ngô - như món bánh mì ngô mỏng tlayudas, bánh tetelas và món tamales - nên tôi có thể đoán ra và nghĩ rằng cơn đau của mình là do món gỏi hải sản ceviche mà tôi ăn ở một nhà hàng cao cấp trong trung tâm thành phố. Nhưng cũng như tất cả những ca ngộ độc thực phẩm khác, nếu không có xét nghiệm từ chính món ăn đó, không cách nào tôi biết chắc chắn được mình bị ngộ độc do đâu. Và, như sau này tôi sớm nhận ra, việc biết rõ về mối nguy hiểm không hẳn sẽ giúp tôi tránh được nó. Là người coi ẩm thực là con đường bước vào văn hóa bản địa, tôi xem việc ăn bất cứ gì và mọi thứ tôi tìm được là cách tìm hiểu một điểm đến và con người địa phương thật vui vẻ và đầy thông tin. Tôi chưa từng tỏ ra nghi ngại với những thứ tôi ăn trong suốt hành trình du lịch - ngoại trừ có lần tôi đã khôn ngoan không ăn món bánh mì hamburger màu xám kỳ quặc trên máy bay của một hãng hàng không Đông Nam Á, thứ đã khiến chồng tôi phát bệnh mấy ngày. Tất nhiên, điều này cũng khiến tôi gặp nạn vài lần, thường là tôi sẽ bị một đêm khó chịu, chứ chưa có gì nghiêm trọng. Nhưng khi đứng trong công viên El Llano chiều hôm đó và ăn cây kem vị zapote negro (một loại quả màu đen giống quả hồng), tôi không hề biết nhiều tháng sau đó tôi vẫn còn lãnh chịu hậu quả: vẫn nằm quặn đau trên giường nhà ở Seattle, không ngủ được vì cơn tê liệt và đau như kim châm ở đầu các ngón tay. Thức ăn có thể là cánh cửa tuyệt vời mở ra thế giới văn hóa bản địa khi ta đi du lịch Theo Tiến sĩ Mindy Richlen, chuyên viên nghiên cứu tại Viện Hải Dương học Woods Hole, người nghiên cứu các đợt tảo nở hoa độc hại, giải thích rằng ngộ độc cá có thể đến từ việc ăn các loại cá có nhiễm chất độc ciguatoxin, là thứ có trong loại trùng roi xoắn nhiệt đới (là cá thể đơn bào nhỏ xíu) sống dựa vào các vi tảo chủ yếu mọc ở các rạn san hô chết. Nói đơn giản là: rạn san hô chết là nơi cung cấp thức ăn nhiễm độc cho cá, và đến lượt con người sẽ phát bệnh nếu ăn phải loài cá đã ăn trúng chất độc này. Lúc ban đầu, ngộ độc cá biển được coi là ngộ độc thực phẩm thông thường, nhưng rốt cuộc nó chuyển thành cơn tê dại trên đầu ngón tay và ngón chân, và có thể xảy ra lặp lại trong nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm. Thỉnh thoảng nó gây ra cảm giác kích thích chuyển đổi cảm giác nóng lạnh (một tác dụng phụ may mắn là tôi không bị, nhưng với nhiều người, họ cảm thấy như thể ly nước ngọt ướp lạnh đang làm bỏng họ hoặc khiến họ không lường được là đang uống phải cà phê quá nóng). Mặc dù nhiệt độ nước biển tăng và những hiện tượng thời tiết liên quan đã khiến tình trạng ngộ độc cá biển được báo chí chú ý giật tít, nhưng chất độc này đã cực kỳ phổ biến trong suốt một thời gian dài. Từ Thế kỷ 4 trước Công nguyên, Alexander Đại đế được cho là đã cấm binh lính của ông ăn cá vì một căn bệnh được cho là ngộ độc cá biển. Thật thú vị khi đọc lại mô tả từ Thế kỷ 18 của một trong những thuyền viên trên tàu của Thuyền trưởng James Cook, viết về thứ có vẻ như là ngộ độc cá biển khi họ khám phá vùng Nam Thái Bình Dương trên con tàu HMS Revolution, và so sánh triệu chứng được mô tả với tình cảnh của tôi. "Các ngón tay, cẳng chân và ngón chân cảm thấy như thể bị tê, nói đúng hơn là tê liệt ở mức nào đó." Thập niên sau đó, Phó Đô đốc William Bligh có thể đã bị nhiễm độc cá biển sau khi ăn cá nục heo (còn gọi là cá mahi mahi), lúc ông và những người trung thành với ông bị mắc kẹt trên một hòn đảo sau Cuộc nổi loạn trên tàu Bounty, một sự kiện đã được ghi vào sách vở. Căn bệnh ngày càng phổ biến vì biến đổi khí hậu đã hủy hoại những rặng san hô Trung tâm Kiểm soát và Phòng tránh Bệnh tật (CDC) cho biết có đến khoảng 50.000 ca ngộ độc cá biển được ghi nhận mỗi năm trên khắp thế giới, nhưng không ai thực sự biết kiểu ngộ độc này phổ biến đến mức nào, bởi vì cũng như tôi, nhiều người không thực sự nhận ra họ bị ngộ độc cho đến thời gian rất lâu sau khi họ ăn cá. Thêm vào đó, cách duy nhất để xác minh xem thực ra con cá đó có bị nhiễm độc không là phải xét nghiệm trong phòng thí nghiệm. Ngộ độc cá biển được cho là nguyên nhân gây ra một số ít vụ chết người trong nhiều năm qua - hầu hết là vì biến chứng do hiệu ứng chất độc tác động lên hệ thần kinh và hệ tiêu hóa - nhưng kiểu ngộ độc này hiếm khi gây chết người. "Ngộ độc cá biển thường bị coi nhẹ," Richlen cho biết. "Nếu bạn xem trong văn bản, sẽ có ước tính sơ sài từ khoảng '50 đến 500 ngàn người ngộ độc mỗi năm'", bởi vì rất khó biết được thực sự là ai bị ngộ độc. Cá có chất độc từ trùng roi xoắn có vẻ ngoài không khác biệt gì, nên không có cách nào khả thi để xét nghiệm cá; và dù nấu chín hay đông lạnh cá đều không tiêu hủy chất độc này. Cũng chưa có phương thức nào giúp chữa hay giải độc được ngộ độc cá từ trùng roi xoắn. Một ngày sau khi bị ngộ độc, cơn tê tê vẫn còn đâu đó trên bàn tay và bàn chân khi tôi lên máy bay đi Mexico City. Nhưng cơn tê nhanh chóng giảm dần và tôi quên hẳn nó đi cho đến vài tuần sau đó. Nằm trên giường sau một bữa ăn sushi ở bán đảo Baja, tôi cảm thấy hệt như đêm đó tại Oaxaca, nhưng không có vấn đề gì với tiêu hóa. Vì vậy, giống như các bạn đồng trang lứa trong thế hệ thiên niên kỷ, tôi 'tham vấn' bác sĩ Google để xem mình có thể đang bị gì, và cuối cùng tìm thấy thông tin về một chứng bệnh có triệu chứng giống như tôi đang bị. Thời gian của triệu chứng tiêu hóa ban đầu của tôi ở Oaxaca và cảm giác tê dại liên quan cực kỳ khớp với nhau, nhưng yếu tố giúp tôi xác nhận lại về sự tự chẩn đoán của mình đó là khi tôi đọc đến phần hệ quả lâu dài của việc bị ngộ độc. Cá có trùng roi xoắn độc không có vẻ ngoài gì khác biệt, chẳng có cách nào dễ dàng để xét nghiệm ra chất độc, và dù ta có nấu chín hay đông lạnh cá, độc tố vẫn không bị tiêu diệt Thông tin trên mạng ghi chú rằng ngộ độc cá gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh và việc lặp lại nhiều lần - như tình trạng tê dại - được cho là có liên quan đến việc ăn một số thức ăn, trong đó có cả món sushi yêu thích của tôi từ thịt cá hồng. Một thông tin hài hước đó là không ai thực sự biết đó là những món ăn nào, mặc dù có vẻ như cá là nguyên nhân gây ngộ độc, đặc biệt là cá sống ở rặng san hô. Nhiều nguồn khác như đậu phộng, gà, thịt heo, rượu cồn, caffeine và thậm chí như tập thể dục cũng có thể kích thích gây cơn bệnh. Lạ lùng là, nhiều tháng sau khi lần đầu bị ngộ độc cá biển, tôi phát hiện ra thức ăn vùng Tứ Xuyên có thể là yếu tố kích thích đặc thù với tôi, mặc dù tôi không biết thứ nguyên liệu hay gia vị nào gây ra điều đó. Hầu hết các chẩn đoán ngộ độc cá biển dựa vào loại cá mà người đó ăn và vùng đánh bắt cá. Việc ngộ độc xảy ra cực kỳ phổ biến ở các vùng biển nhiệt đới Caribbe, Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương - những nơi đầy bãi biển ngập nắng và sôi động vốn luôn khiến dân du lịch mơ đến - và ngộ độc thường từ các loại cá sống ở rặng san hô như cá mú và cá hồng. Nhưng khi xem qua ảnh chụp trong thực đơn ở nhà hàng tại Oaxaca mà tôi nghĩ mình đã bị ngộ độc cá, bức ảnh chỉ cho thấy tôi đã gọi món "cá trong ngày", được chế biến thành gỏi cá, được ướp trong sốt ớt đen, ăn với dưa leo, hành củ đỏ và ớt habanero. Dù vĩ độ của Oaxaca nằm trong vùng khuyến cáo của CDC nơi có hầu hết các ca ngộ độc cá (là vùng vĩ độ từ 35 độ Nam đến 35 độ Bắc), nhưng vùng này vẫn chưa ghi nhận có ca ngộ độc chính thức nào. Vì không biết nguồn gốc cá mà tôi từng ăn cùng với triệu chứng rõ ràng như vậy, Richlen đồng ý rằng có vẻ như tôi bị ngộ độc cá biển. Nhưng vì tôi chẳng thể làm gì một khi đã bị ngộ độc, cho nên chẩn đoán chính thức (có cách để xét nghiệm ra ngộ độc) cũng chẳng có ý nghĩa gì lắm. Với Richlen, thiếu thông tin về loại cá khiến tôi ngộ độc chính là yếu tố làm nổi bật một trong những vấn đề nghiêm trọng với tình trạng ngộ độc cá biển. "Với tình hình xuất khẩu cá ngày càng gia tăng trên thế giới, sẽ ngày càng nhiều người [bị nhiễm độc] trong những vùng [hoàn toàn trong đất liền] như [người Mỹ] ở miền Trung Tây [nước Mỹ]," bà nói. Richlen nhắc tới đợt bùng phát hồi 2014 ở một chợ cá ở Hong Kong, bắt nguồn từ việc đem cá từ vùng Nam Thái Bình Dương về. Ngộ độc cá biển xảy ra với những người ăn phải cá loài cá ăn các loại tảo sống ở vùng san hô bị hủy hoại Theo Liên Hiệp Quốc, từ năm 1976 đến năm 2016, lượng hải sản xuất khẩu khắp thế giới vì mục đích làm thực phẩm cho con người đã tăng khoảng 514%, và con số này được dự đoán sẽ tiếp tục tăng thêm 24% nữa vào năm 2030. Một nhà nghiên cứu khác về ngộ độc cá biển tại Đại học Florida Gulf Coast, Tiến sĩ Mike Parsons, kể lại ông từng phải xử lý cuộc gọi từ một luật sư có khách hàng bị ngộ độc cá vì ăn cá nhồng ở Thành phố New York. Tác động của tình trạng biến đổi khí hậu toàn cầu Parsons cũng tin rằng những khu vực có người bị ngộ độc cá biển giờ đây cũng đang thay đổi vì một lý do khác: đó là biến đổi khí hậu. "Tôi nghĩ người ta sẽ bắt phải cá có độc ở những khu vực mà trước đây tình trạng ngộ độc chưa phổ biến." Richlen và Parsons giải thích rằng nhiệt độ nước biển ấm dần lên đã thay đổi phạm vi mà chất độc cá biển phát triển: vùng nước trở nên quá nóng khiến trùng roi xoắn độc hại không thể phát triển ở những nơi nó từng sinh sôi, và nay nó sinh sôi rất mạnh ở những vùng xa hơn về phía bắc nơi trước đây từng quá lạnh. Những nơi như Vịnh Mexico, Parson giải thích, trùng roi xoắn nhiệt đới và cận nhiệt đới thường chết đi trong mùa đông, nhưng giờ đây chúng vẫn sống và phát triển quanh năm. Một yếu tố khác gây ra tình trạng ngộ độc cá biển gia tăng đồng thời cũng là lĩnh vực chuyên môn mà Parson theo đuổi: đó là mối quan hệ giữa tình trạng nhiễm độc cá biển (mà sinh vật biển mang trong mình) và các rặng san hô bị hủy hoại. Dù là tình trạng tẩy trắng san hô, bão nhiệt đới ngày càng tăng, hay suy thoái san hô do hoạt động của con người, ông nói, "Tôi ước đoán tình trạng nhiễm độc cá biển sẽ tăng lên khi sức khỏe của rạn san hô suy tàn." Hiện thời, ông đang so sánh sự phân bố của loài trùng roi xoắn có độc tố ở nhiều khu vực tại Bahamas bị bão Dorian tấn công hồi tháng Tám và các khu vực không bị ảnh hưởng bão. Dù vẫn đang có nghiên cứu về tình trạng ngộ độc cá biển, nhưng vẫn chưa có nhiều thông tin đáng tin cậy giải thích vì sao các rặng san hô chết gây ra tình trạng này. Theo Richlen, trùng roi xoắn sống dựa vào một loại tảo phổ biến ở rặng san hô chết, và loại tảo này là thức ăn ưa thích của rất nhiều loài cá san hô. Cá nghĩ rằng chúng bơi qua một cửa hàng kẹo dưới biển, ăn ngấu nghiến bọn tảo có tẩm độc và gia tăng khả năng khiến con người bị nhiễm độc cá biển. Trong 30 năm qua, 50% trong số các rặng san hô trên khắp thế giới đã chết, phần lớn là vì biến đổi khí hậu, và một số dự báo cho biết có thể 90% sẽ chết vào thế kỷ tới. Các chuyên gia cảnh báo nên tránh ăn cá từ rặng san hô, như cá hồng, để giảm nguy cơ ngộ độc cá biển Là người du lịch đến rất nhiều vùng có xảy ra tình trạng dịch ngộ độc cá biển, tôi hỏi Richlen và Parsons liệu có cách nào giúp tránh bị ngộ độc khi đi chơi không. Cả hai lập tức đề cập đến cá nhồng, một thủ phạm chính gây ngộ độc cá biển vì loài cá này ăn những con cá san hô nhỏ hơn đã bị nhiễm độc. Nhưng nói chung Richlen khuyên ta không nên ăn cá ở rặng san hô, như cá hồng hay cá mú. "Các rặng san hô đang chịu quá nhiều áp lực từ nhiều nguồn, trong đó có tình trạng đánh bắt cá quá mức. Có lẽ tôi sẽ bỏ không ăn vì nhiều lý do," bà cho biết. Parsons nói ông biết nhiều khu nghỉ dưỡng ở St Thomas và St Croix, cũng như ở nhiều đảo khác, đã phòng xa tới mức nhập khẩu cá. "Họ không sử dụng cá ở địa phương nữa vì họ không tin tưởng chúng, họ không muốn khách hàng phát bệnh." Ông cũng lưu ý rằng các loài cá kích cỡ lớn hơn có nguy cơ tích tụ chất độc gây bệnh nhiều hơn, vì vậy có vẻ như ăn các loài cá nhỏ sẽ an toàn hơn. "Quan trọng là phải biết bạn đang ăn cá gì và nó được đánh bắt từ đâu" và biết rằng loài cá nào trong khu vực đó có nguy cơ có chất độc, ông giải thích. Richlen gửi tôi một vài áp phích ở nhiều nơi trên thế giới, cảnh báo mọi người về những loại cá có nguy cơ, như cá hề chấm đỏ ở Fiji hay cá khế vây vàng ở Guadeloupe, và Parsons đề nghị bạn nên nói chuyện với ngư dân địa phương xem ăn cá gì thì an toàn vì họ sẽ biết rõ nhất. Gần tám tháng sau đó, tôi vẫn bị ngộ độc tái phát. Tôi không còn lo lắng tay mình sẽ bị liệt vĩnh viễn hay lo rằng sẽ bị nguy hiểm chết người như ngày đầu tiên bị nhiễm độc nữa. Thay vào đó, tôi cười về tình trạng nhiễm độc cá kỳ quặc của mình và vẫn còn kinh ngạc về chuyện chúng ta, những người ăn cá, lại hầu như không hiểu biết gì về thứ thức ăn mà mình ăn vào, đặc biệt là khi đi du lịch. Giờ đây, ngay cả khi đã được trang bị kiến thức về ngộ độc cá biển, tôi vẫn nhận ra rằng chẳng kiến thức nào có thể giúp tôi. Tôi không biết loài cá mình đã ăn. Tôi không biết cá đó đến từ nơi nào. Tất cả những gì tôi biết là cá đó ngon, và tôi biết có lẽ tôi sẽ lại ăn chúng lần nữa. Tất nhiên, bị ngộ độc cá biển một lần khiến bạn mẫn cảm hơn với chất độc, vì vậy có thể tôi sẽ lại bị ngộ độc lần nữa. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel. |
Bỉ trở thành đội bóng châu Âu tiếp theo sau Hà Lan, Đức, Pháp lọt vào vòng tứ kết sau khi hạ sát nút tuyển Mỹ với tỷ số 2-1 trên sân Fonte Nova, Salvador. | Bỉ thắng Mỹ sát nút 2-1 để vào tứ kết | Tuyển Bỉ ăn mừng sau khi vượt qua Mỹ và vào vòng tứ kết. Bỉ đã tấn công mạnh mẽ và sắc sảo trong suốt trận đấu, nhưng phải đợi tới các phút 93 và 105 ở các hiệp phụ mới có các bàn thắng quyết định nhờ công của De Bruyne và Lukaku. Tuyển Mỹ đã thể hiện quyết tâm cao với bàn thắng ở phút 107 của Greeen. Sau bàn rút ngắn tỷ số này, Mỹ bùng lên tấn công và đã có liên tục vài cơ hội san bằng tỷ số bất thành. Tuyển Bỉ sẽ gặp Argentina trong trận cầu ở vòng tứ kết sau một màn trình diễn đầy mạnh mẽ. Mỹ đã chứng tỏ mình là một đội bóng đáng gờm sau khi đã liên tục xông tới tìm cơ hội gỡ bàn dù bị dẫn tới hai bàn ở hiệp phụ. Thủ thành Tim Howard của tuyển Mỹ là một hiện tượng của trận đấu sau khi đã có cả chục pha cứu bóng thành công, trong khi bên phía Bỉ, siêu dự bị Lukaku đã xuất hiện đúng lúc và châm ngòi cho cả hai bàn thắng quan trọng giúp Quỷ Đỏ đi tiếp ở World Cup. Phần tường thuật trực tiếp Green ghi bàn rút ngắn tỷ số 1-2 cho tuyển Mỹ vào phút 107 của trận đấu. Phút 28, Lukaku có bóng ở cánh phải của Mỹ. Nhưng tiền đạo Mirallas, người vào thay Hazard đã không vượt qua sự truy cản của hậu vệ Mỹ. Tuyển Mỹ được hưởng pha đá phạt trực tiếp ở cự ly 30 mét, tuy nhiên hàng thủ Bỉ phá ra. Bỉ trả lời bằng pha phản công cánh phải. Tiền đạo Mirallas chơi lăn xả. Phút 30, Yedlin không thể lật cánh thành công từ cánh phải. Hiệp phụ thứ hai của trận đấu được cộng thêm một phút. Ông bầu Klinsmann phản ứng với ban tổ chức vì ông không nghĩ một phút là đủ thời gian bù giờ mà có lẽ phải cộng thêm. Tuy nhiên, sáu mười giây quá ngắn ngủi, và trọng tài đã thổi hiệu còi chấm dứt trận cầu sôi nổi hào hứng. Tuyển Mỹ cầm tới 46% bóng, nhưng họ đã bị tuyển Bỉ loại khỏi World Cup với tỷ số chung cuộc 2-1. Trận đấu sôi nổi và hào hứng với ba bàn thắng tới cuối gần hết hiệp phụ thứ hai. Phút 107, tuyển Mỹ có bàn rút ngắn tỷ số nhờ công của trung vệ Julian Green. Sau bàn thắng đưa tỷ số trận đấu còn 1-2 này, tuyển Mỹ dâng lên tấn công. Phút 24 của hiệp phụ thứ hai, Mỹ suýt nữa có bàn gỡ hòa, sau khi Dempsey sút bóng đối diện thủ thành Bỉ trong vòng cấm địa. Nhưng thủ thành Courtois đã cản phả thành công. Trước đó, Howard cũng đẩy được một pha phản công của Lukaku sau khi anh này dùng thể lực vượt qua hai cầu thủ phòng ngự của Mỹ. Phút 26, ông bầu Klinsmann bước ra gần đường biên ngang, tuyển Mỹ đang nỗ lực lớn để gỡ hòa. Tuy nhiên, hiệp phụ thứ hai chỉ còn dưới bốn phút. Bàn thắng của De Bruyne là kết quả của hàng loạt pha công thành mạnh mẽ của Bỉ. Sự hiện diện của lão tướng Lukaku thực sự tạo ra chuyển biến của trận đấu. Tiền đạo này không chỉ kiến tạo rất hay các pha tấn công của Bỉ với chất lượng mới mà còn trực tiếp có các pha dứt điểm uy hiếp Howard rất nguy hiểm. Phút 15, Lukaku băng xuống rất kịp thời và sút bóng tung lưới Howard từ phía cánh trái sau khi nhận đường chuyền của Howard. Bàn thắng một lần nữa khẳng định ưu thế của tuyển Bỉ. Họ đã vượt trội tuyển Mỹ. Nay đã có thể xác định rõ hơn gương mặt của đối thủ của Argentina trong trận cầu tứ kết sắp tới. Bàn thắng ở phút 105 Lukaku cho thấy Bỉ đã tạo được dấu chấm phá đúng lúc. Bàn 1-0 trước đó ở phút 93 cũng cho thấy Lukaku đã đua sức thành công với hàng thủ Mỹ khá kiệt quệ về thể lực, trong khi De Bruyne đã khéo léo hạ hai trung vệ Mỹ ra sao nhờ sức trẻ của mình. Tỷ số là 2-0 sau khi hiệp phụ thứ nhất kết thúc. Hazard, Origi, De Bruyne và Vertonghen liên tục đe dọa hàng thủ Mỹ. Các tuyển thủ Bỉ đã có một trận đấu tấn công mạnh mẽ, sắc sảo và phong phú. Điều duy nhất mà họ thiếu là một bàn thắng để thể hiện đúng thực lực của trận đấu. Tuyển Mỹ cũng đã nỗ lực, nhưng có thể do lý do thể lực, đội hình phòng thủ của Mỹ có quá nhiều kẽ hở. Nếu Mỹ không đá chặt chẽ hơn, 30 phút bù giờ rất dễ đề Bỉ ghi bàn và ghi nhiều bàn vào lưới của Howard. Vào hiệp phụ đầu tiên, hai bên đã có mỗi bên hai sự thay đổi nhân sự. Tuyển Bỉ tung Lukaku vào sân với hy vọng tiền vệ này sẽ tạo ra đột biến cho đội nhà. Phút thứ hai của hiệp phụ đầu tiên, Jemaine Jones bật cao đánh đầu từ pha phạt góc của đồng đội, nhưng bóng đi bổng và thiếu chính xác. Phút thứ ba, Bỉ có bàn thắng vớ pha lập công của De Bruyne, sau pha dốc bóng rất đẹp mắt và đột phá bên cánh phải của Lukaku, anh vượt qua sự truy cản của Beasley. Bàn thắng làm cầu trường như vỡ tung, đây là bàn thắng đầu tiên của hậu vệ Bỉ sau ba trận đấu tại World Cup. Tỷ số là 1-0 nghiêng về Quỷ Đỏ. Howard là cứu tinh của tuyển Mỹ khi có tới cả chục pha bóng cứu nguy từ đầu trận đấu. Phút 88, Hazard nhận bóng của De Bruyne và sút căng từ cánh phải, bóng bay sạt cột dọc và dội vào phía bên ngoài mành lưới của thủ thành Howard. Các bình luận viên nói với BBC ông bầu Klinsmann phải làm một điều gì đó để giúp cho Mỹ thay đổi tình thế. Tuyển Mỹ bị Bỉ đè bẹp hầu như trong suốt hiệp hai. Phút 90, Kompany nhận đường căng ngang của De Bruyne, nhưng pha đệm bóng của anh lại bị Howard đẩy ra ngoài đường biên ngang, chịu phạt góc. Vài giây sau, Bỉ được hưởng pha phạt góc thứ 16, sau khi Hazard lật bóng vào và bị hàng thủ áo trắng phá ra. Không thể so sánh phòng ngự của tuyển Mỹ với khả năng phòng ngự của Thụy Sỹ trong trận gặp Argentina trước đó. Tuyển Mỹ có quá nhiều sơ hở, họ để Bỉ di chuyển, chuyền ban, phối hợp dễ dàng, đặc biệt là ở hai cánh và nhiều lúc cả trước vòng cấm địa. Sự bọc lót của các cầu thủ Mỹ cho nhau là không chặt chẽ, nếu so với Thụy Sỹ. Phút thứ 92, Wondolowski của tuyển Mỹ có pha đặt lòng ở thế đối diện với thủ thành Courtois, nhưng bóng đi bổng chệch ra ngoài. Và đây cũng là tình huống cuối cùng của hai hiệp đấu chính thức, hai đội hòa 0-0 và sẽ bước vào hai hiệp phụ. Tuyển Mỹ rất hiếm khi có cơ hội tấn công sau khi bị Bỉ 'đè bẹp ở phần sân nhà. Còn non mười phút là hết hiệp đầu thứ nhì. Tuyển Mỹ đang có bóng ở phần sân của Bỷ. Yedlin của Mỹ lật bóng vào khung thành, nhưng hàng thủ Bỉ phả ra. Tuyển Bỉ mở nhanh đợt tấn công ở cánh trái, nhưng chính hậu vệ phải của Mỹ đã kịp thời rút về xoạc bóng phá ra. Tuyển Bỉ có vô số cơ hội ghi bàn ở các phút cuối này. Trước đó, phút 79, thủ thành Howard đã đổ người hết cỡ mới bắt được pha dứt điểm căng mạnh của tiền đạo đang chơi cho Chelsea, Hazard, sau khi anh nhận được pha chuyền bóng rất thuận lợi của đồng đội. Phút 84, tuyển Bỉ lại có cơ hội nữa khi Origi sút bóng trực diện ngay sát vòng 16m50 buộc Howard phải đấm bóng chịu phạt góc. Nhưng pha bật cao đánh đầu của Fellaini ở phút 85 đi chệch khung thành trong sự tiếc nuối của tiền đạo đang chơi cho Man Utd. Tuyển Mỹ không thể cầm bóng và tổ chức tấn công mạch lạc. Tuy thế, pha phản công ở phút 86 của Mỹ khá tốt và hàng thủ Bỉ buộc phải phá pha căng ngang chịu phạt góc. Hazard hoạt động tích cực bên cánh phải của tuyển Bỉ. Hiệp hai còn dưới 15 phút. Bỉ liên tục hãm thành, phút 72, thủ thành Howard cản phá thành công một pha công thành cự ly gần của các cầu thủ áo đỏ. Phút 74, Dempsey trả lời bằng pha phút từ ngoài vòng 16m50, nhưng thủ thành Courtois đổ người bắt gọn. Phút 76, Hazard về phần sân nhà hộ công, Bỉ có pha phản công nhanh, Origi chọc khe cho đồng đội băng xuống dứt điểm. Song lần thứ ba liên tiếp, Howard tinh tế chạm bóng cứu thua cho đội nhà. Bỉ được hưởng trái phạt đền thứ 10 so với chỉ có ba ở phía Mỹ. Tuyển Mỹ chống trọi gần như tuyệt vọng trước làn sóng tấn công của Bỉ. Dù chỉ còn chừng mười phút kết thúc, bàn thắng có thể sẽ đến bất cứ lúc nào cho các cầu thủ áo đỏ. Tuyển Bỉ tăng tốc rất mạnh từ đầu hiệp hai khiến đội Mỹ gần như hoàn toàn bị co về nhà. Tuyển Bỉ đã kiểm soát gần như toàn bộ diễn biến từ đầu hiệp hai. Họ đá pressing liên tục trên phần sân của Mỹ, không cho các cầu thủ áo trắng một khoảng trống. Họ cũng chia cắt tốt các tiền đạo Mỹ với hàng tiền vệ. Bỉ thử nghiệm hàng loạt các pha phối hợp nhỏ và trung bình bên phần sân Mỹ, câu bổng khi có thể và sẵn sàng dứt điểm từ xa khi có cơ hội. Hazard di chuyển nhiều sang cánh trái và phối hợp cùng Vertonhen, De Bruyne gây nhiều khó khăn cho tuyển Mỹ. Fallaini cũng hoạt động rất tích cực. Phút 69, Witsel lên tham gia tấn công, anh dứt điểm rất căng, nhưng vẫn chưa mở được tỷ số. Thủ thành Courtois của Bỉ chơi khá nhàn ở hiệp một. Phút 55, tuyển Bỉ có pha tấn công sắc sảo ở cánh trái, nhưng pha căng vào rất đẹp của hậu vệ biên Vertonghen đi chìm đã không được hàng công của Bỉ chạm bóng. Phút 56, Origis bật cao đánh đầu từ pha lật cánh của đồng đội ở cánh phải. Bóng bật xà ngang của Howard bật ra. Bỉ suýt nữa ghi bàn thắng cho trận đấu. Phút 58, sức ép của các cầu thủ châu Âu tăng cao và Vertonghen có pha bắt vô lê từ cánh trái rất nguy hiểm, song Bỉ vẫn chưa ghi được bàn thắng. Có cảm tưởng rằng một bàn thắng sẽ tới cho tuyển Bỉ. Tuyển Mỹ hoàn toàn để trận đấu rơi vào vòng kiểm soát của Quỷ Đỏ, hàng công của Bỉ chơi rất sáng tạo. Phút 60, Bỉ rút Mertens ra sân và thay bằng tiền đạo Mirallas. Trước đó, pha cài bóng của hàng công tuyển Bỉ đi chệch khung thành Howard trong gang tấc. Tuyển Bỉ và Mỹ tranh đấu quyết liệt trên sân Fonte Nova ở Salvador. Bỉ là đội bóng có pha hãm thành nguy hiểm ở ngay đầu hiệp hai làm thủ thành Howard phải tung người đẩy bóng chịu phạt góc ở ngay phút 47. Tuyển Mỹ triển khai đội hình 5-4-1 ở các phút đầu hiệp hai, trong khi Bỉ tăng nhịp độ trận đấu. Sức ép của Bỉ vẫn rất lớn, giống như ở hiệp một, có những lúc Mỹ chỉ để lại đúng một cầu thủ bên phần sân của Bỉ. Phút 52, Fellaini cướp được bóng của đối phương và dứt điểm từ xa, nhưng pha dứt điểm của tiền vệ đang chơi cho Man United ở giải ngoại hạng Anh Premier League đi không chính xác. Phút 53, hàng công của Bỉ dâng cao, Bỉ chỉ đặt hai hậu vệ bên phần sân nhà và tiền vệ phòng ngự Witsel cũng dâng cao để phối hợp với tiền vệ tổ chức Fellaini trong các pha tấn công. Cổ động viên tuyển Mỹ hào hứng theo dõi trận đấu từ khán đài. Sắp hết ba phút bù giờ, tuyển Mỹ có pha tổ chức tấn công ở trung tuyến. Bên ngoài đường biên, ông bầu Klinsmann theo dõi sát sao. Tuy nhiên, kết thúc hiệp một trong trận cầu khá hấp dẫn trên sân Fonte Nova ở Salvador, tỷ số vẫn là 0-0. Tuyển Mỹ cầm được 51% lượng bóng. Nhưng tuyển Bỉ dứt điểm nhiều hơn. Cựu tuyển thủ Anh Rio Ferdinand nói với BBC cho rằng Bỉ có thể có nhiều cơ hội nếu họ đá sắc sảo hơn ở hiệp hai. Ông nhấn mạnh tuyển Thụy Sỹ đã phòng thủ rất kỷ luật từ đầu đến cuối trận và cho rằng Mỹ cũng cần có kỷ luật tương tự, nhất là sau pha họ để Quỷ Đỏ phản công với thế 5 đấu 3 và để tới năm cầu thủ tấn công còn mắc lại bên phần sân tuyển Bỉ. Ông nhấn mạnh tuyển Thụy Sỹ đã phòng thủ rất kỷ luật từ đầu đến cuối trận và cho rằng Mỹ cũng cần có kỷ luật tương tự. Hiệp một đã diễn ra khá hào hứng, tuyển Bỉ đã xuất phát tốt từ đầu và đã có nhiều pha bóng đe dọa khung thành của thủ thành Howard. Jemaine Jones tuyển Mỹ và tiền vệ De Bruyne của Bỉ tranh bóng, hai đội vẫn chưa mở được tỷ số.. Phút 40, tuyển Bỉ hưởng pha đá trực tiếp từ cánh phải, nhưng pha câu bóng vào của tiền đạo Mertens bị hàng thủ áo trắng đẩy ra. Mertens sau đó có liền hai pha lăn xả ở cánh phải, nhưng đều bị tuyển Mỹ cản phá thành công. Phút 41, Mỹ phản công nhanh, nhưng pha dứt điểm của các cầu thủ áo trắng lại bất thành ở quả dứt điểm. Phút 42, Vincent Kompany của Quỷ đỏ bị trọng tài rút thẻ đỏ sau khi anh vào bóng khá thô bạo với đội trưởng Dempsey của tuyển Mỹ. Còn non hai phút hết hiệp một, thủ thành Howard bật cao đấm bóng từ pha phạt góc của tuyển Bỉ. Trước đó, Besler đã bay người cản phá pha lật cánh của Vertonghen sau khi hậu vệ trái của Bỉ dâng cao tham gia tấn công. Phút 45, Mỹ được hưởng pha phạt góc thứ ba, Bỉ đã có bảy trái phạt góc. Nhưng pha lật vào của anh bị hàng thủ của Bỉ phá ra. Bỉ trả lời bằng pha phản công nhanh, De Bruyne dứt điểm từ xa, pha sút bóng rất đẹp, nhưng thủ thành Howard đã bắt gọn. Thủ thành Courtois đổ người cản phá pha sút nguy hiểm của Dempsey của tuyển Mỹ. Phút 30, tuyển Mỹ có sự thay đổi người với hậu vệ Johnson phải ra sân do chấn thương. Người vào thay là hậu vệ Yedlin, người đã ngay lập tức có pha cản phá thành công không lâu sau đó trước Hazard của Bỉ. Bên ngoài đường biên, cả hai ông bầu Wilmots của Bỉ và Klinsmann của Đức đều nóng ruột bước ra chỉ đạo các học trò. Hiệp một còn chừng mười phút và hai đội vẫn chưa mở được tỷ số. Nhịp độ trận đấu là vừa phải và có lẽ nếu muốn có bàn thắng, Bỉ sẽ phải đã khẩn trương hơn nữa. Phút 36, Bỉ phản công ở cánh phải, bóng được chuyền cho Hazard, nhưng pha dứt điểm của trung phong này bật chân hàng thủ Mỹ bật ra. Trước đó, ông bầu tuyển Mỹ, Klinsmann chạy ra sát đường biên ngang phản ứng với trọng tài đã không rút thẻ khi De Bruyne cản phá Beasley rất quyết liệt. Cổ động viên Bỉ hy vọng đội nhà thành công trong trận cầu gặp Mỹ. Tuyển Bỉ bắt đầu có nhiều tình huống gây áp lực lên phần sân Mỹ. Phút 25, Fellaini không thể đón được pha phạt góc của đồng đội. Trước đó, phút 23, tuyển Mỹ đã có cơ hội ghi bàn khi Dempsey dứt điểm trong vòng cấm địa của Bỉ. Phút 26, hậu vệ Vertonghen lên tham gia tấn công, nhưng pha sút bóng của anh bật vào hàng thủ của Mỹ bật ra. Bỉ đang ép Mỹ khá mạnh những phút này. Phút 27, Hazard có bóng ở ngoài vòng cấm địa nhưng không thể đột phá qua hàng rào phòng ngự của Mỹ. Các đợt tấn công của Bỉ có sự hộ công khá tích cực của tiền vệ trẻ De Bruyne, tuy nhiên gần 30 phút trôi qua, chưa có bàn thắng nào được mở cho hai đội. Bỉ là đội bóng có cơ hội nguy hiểm đầu tiên ở trận cầu knock out gặp Mỹ. Hiệp một đã diễn ra được non 15 phút, tỷ số đang là 0-0 và đội thắng trong trận đấu này sẽ đối diện với Argentina ở vòng tứ kết. Phút 14, tuyển Mỹ phát động tấn công bên cánh trái, nhưng tiền vệ Jones của Mỹ gặp sự cản phá quyết liệt của Kompany và Fellaini. Một diễn biến đặc biệt xảy ra ở phút thứ 17 khi có một người được cho là cổ động viên đã chạy vào sân cỏ. Nhưng trận đấu đã tiếp diễn rất nhanh. Tiền vệ phòng ngự Witsel của Bỉ hoạt động rất tích cực, phía trên là Feillaini, tạo thành hai tầng phòng ngự và hộ công cho Quỷ đỏ. Phút 19, hậu vệ Besler của Mỹ cản phá pha lật cánh của tiền vệ Bỉ. Nhịp độ trận đấu ở mức vừa phải những phút này, sau khi hai đội đã vào cuộc khá nhanh ngay từ các phút đầu tiên. Cổ động viên tuyển Mỹ hào hứng đón chào trận knock out gặp Bỉ Bỉ và Mỹ so tài trong trận knockout vòng 16 đội hôm 01/7 trên sân Fonte Nova để tranh vé vào tứ kết. Ngay phút thứ nhất, Bỉ đã đã có cơ hội mở tỷ số sau pha đối diện với thủ thành Howard, tuy nhiên pha dứt điểm của Origi không thẳng được thủ thành này. Phút thứ bảy, Beasley dốc bóng ở cánh trái, trước sự truy cản mạnh mẽ của Fellaini, tiền vệ Mỹ lật bóng không thành công, bóng đi ra sau nóc lưới của Courtois. Phút thứ 7, tuyển Mỹ lại khai thác cánh trái, nhưng các cầu thủ áo đỏ đã phá bóng ra. |
Trong bản báo cáo hàng năm về tự do tôn giáo toàn cầu Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã nêu tên ba nước cộng sản Việt Nam, Trung Quốc, Bắc Hàn và chính quyền quân nhân Miến Điện vi phạm nặng nề tự do tôn giáo. | Mỹ 'quan tâm đặc biệt' tôn giáo Việt Nam | Bộ Ngoại giao Việt Nam, qua lời phát ngôn viên Lê Dũng được các hãng thông tấn loan tải ngày 9.11.2005 đã bác bỏ quyết định của Hoa Kỳ. Nguyên văn lời ông Lê Dũng được đăng trên trang của Bộ Ngoại giao Việt Nam là như sau: 'Chúng tôi phản đối quyết định của Hoa Kỳ tiếp tục đưa Việt Nam vào danh sách "các nước đặc biệt quan tâm" về tự do tôn giáo. Đây là một quyết định sai trái, không phản ánh đúng tình hình tự do tôn giáo ở Việt Nam'. Giáo sư Nguyễn Ngọc Lan, một nhân vật từng lên tiếng phê phán công khai tình hình tự do tôn giáo tại Việt Nam, trong một cuộc phỏng vấn với đài BBC, nói rằng không có tiến triển gì trong lãnh vực này. Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ nói Việt Nam, Trung Quốc, Bắc Hàn cùng Iran, Saudi Arabia, Sudan, và Eritrea được đưa vào danh sách "quốc gia cần quan tâm đặc biệt'. Nguyên văn trong tiếng Anh là 'countries of particular concern' hay viết tắt là CPC. Công bố bản báo cáo thường niên mới nhất miêu tả tình hình tại 197 quốc gia, Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Condoleezza Rice cho các phóng viên hay "tại các nước này trong năm qua chính phủ đã dính tay vào hoặc làm ngơ việc vi phạm trầm trọng tự do tôn giáo". Theo các phóng viên bà Rice có nhắc đến Việt Nam, dù nước này vẫn còn nằm trong danh sách CPC, là một ví dụ cho thấy quốc gia này đã có tiến bộ trong năm 2005, bao gồm cả việc ký một thỏa thuận với Washington về việc cải thiện tự do tôn giáo. Bà Rice nói "nếu Việt Nam tiếp tục cải thiện thành tích về tự do tôn giáo, khả năng là cuối cùng nước này sẽ được đưa ra ngoài danh sách quốc gia cần quan tâm đặc biệt". Đặc sứ lưu động về tự do tôn giáo của Hoa Kỳ John Hanford nói Hà Nội đã "thực thi một vài tiến bộ quan trọng để cải thiện tự do tôn giáo, bao gồm việc thông qua một số chỉ thị, phóng thích 14 tù nhân, và cho một số giáo hội bị cấm hoạt động trở lại". Quý vị có ý kiến gì về đề tài này xin chia sẻ với chúng tôi ở địa chỉ vietnamese@bbc.co.uk hoặc dùng hộp tiện ích bên tay phải. ========================================== Khuất Nguyên, Hoa KỳBản tường trình tôn giáo 2005 của từng nước trên thế giới này hoàn toàn là chuyện báo cáo nội bộ hằng năm của Hoa kỳ. Nếu đọc website của US State Department thì sẽ thấy cả trăm quốc gia khác cũng bị báo cáo vi phạm với từng chi tiết một và ngay cả 8 nước trong danh sách CPC thì nào có ai cần thiết phản kháng đâu Mặc dù VN vẩn còn trong danh sách CPC thì đó là quyền của Hoa Kỳ. Hiện tại, Hoa kỳ đang vi phạm nhân quyền rất trầm trọng, tại sao VN không bỏ vào CPC của VN? Vả lại, cả John Hanford và Condi Rice trong cuộc họp báo đều đặc biệt nhấn mạnh đến trường hợp VN đang tiến triển tốt đẹp và sẽ bỏ tên ra khỏi danh sách nếu tiếp tục, thế thì tại sao lại nhảy ra phản đối? Phải nhớ cho rằng VN là một nước độc lập và hoàn toàn tự quyết. VN chỉ trách nhiệm với những quy ước quốc tế đã ký kết chứ không phải điều hành quốc gia theo chỉ định của bộ ngoại giao HK. Sự phản kháng không đúng lúc, đúng chổ này trên phương diện ngoại giao đã chứng tỏ thiếu hiểu biết về tổ chức chính trị tại HK, thiếu điều nghiên thông suốt về những văn bản của đối tác. Tệ hơn nữa, ai cũng biết nhân quyền chỉ là một hư chiêu củ rích của Hoa Kỳ luôn dùng làm áp lực chính trị. Phản ứng lại cái hư chiêu của ngoại bang là vô hình chung công nhận cái hư chiếu đó như một thực th! và cũng vô tình công nhận quyền xâm phạm nội bộ của Hoa kỳ vào nền độc lập và quyền tự quyết của Việt Nam.? Những điều chứng minh trên đã không khỏi làm cho một người Việt hải ngoại yêu quê hương thấy ái ngại cho đất nước và phải tự đặt câu hỏi, " Mới một hư chiêu chả vào đâu mà đã bị lung lay đến thế sao?" BBC, SacramentoTôi đã sống đủ 25 năm XHCN ở VN trước khi định cư tạI Mỹ và trên một phương diện nào đó, đã từng là nạn nhân của chính sách tôn giáo tại VN. Nói thế để hy vọng các bạn trong cũng như ngoài nước không vộI kết án tôi là không biết gì chuyện trong nước và "nhàn cư vi bất thiện" rồI ngồI phá quấy chuyện quê nhà. Theo văn bản của Hiến pháp và các pháp lệnh hiện có thì VN là nước có TDTG và qúy trọng tôn giáo nhất thế giới. Còn trong thực tế thì sao ? Chúng ta cũng chẳng cần phân tích triết học v! vấn đề "ý thức hệ duy tâm duy vật " làm gì, vì bây giờ cả các lý thuyết gia cọng sản và ngườI dân thường, chẳng ai thèm quan tâm nữa. Nhưng về mặt thực tiễn thì rất quan trọng. Trong hoàn cảnh VN hiện nay, không có một tổ chức xã hộI độc lập nào có khả năng quy tụ quần chúng làm lực lượng đối trọng vớI công quyền độc trị ngoài các tôn giáo. Chính vì thế mà đảng CS phảI "sợ" tôn giáo (bài học của Đông âu không bao giờ hết ám ảnh người CS), nhưng họ phảI "chầp nhận miễn cưỡng" các tôn giáo. Đảng CS không hề "đàn áp" tôn giáo vì đã lỗI thời, nhưng "kiềm chế trấn áp" tôn giáo. Các bạn đừng ngây thơ nghĩ rằng ngườI dân được thoải mái đi lễ nhà thờ nhà chùa và các nơi thờ phượng đưọc xây cất ào ạt là có TDTG. Đảng khôn ngoan kiểm soát tôn giáo ở tầm "vĩ mô" thôi , còn người dân thì chỉ cần quản lý bằng mặt sau của tờ chứng minh nhân dân là đủ. Sự việc Mỹ xếp VN vào danh sách CPC, tôi nghĩ không có gì làm các bạn phảI tức giận hoăc phảI "gỉa điếc làm ngơ" như ông Lê Dũng. Cũng như khi tôi nhân xét gia đình bạn bất hoà, cha me và con cái lục đục nhau và tôi không muốn chơi thân lắm vớI bạn. Nếu Mỹ muốn được lợI khi quan hệ vớI VN thì có lẽ nên "khen bừa" thì hơn. Một số bạn có thành kiến vớI tôn giáo và "bất cần" tôn giáo thì quả thật là bạn cũng chẳng cần TDTG làm gì và bạn cũng chẳng thấy "ngột ngạt" gì cả. Trong khi TDTG là quyền căn bản nhất của con người để dẫn tớI các quyền khác. Tôi đồng ý vớI quyết định của Bộ ngoại giao Mỹ nhưng tôi cũng không vui vì những thiệt thòi cho VN về mặt ngoạI giao,kinh tế hoặc nhân đạo, và thiết nghĩ chúng ta có thể hy sinh những điều đó để đòi cho được những điều cao quý hơn nhiều, đó là tự do, dân chủ, công bình. Trong tình hình hiện nay của xã hộI VN đáng lẽ các tôn giáo cần đựợc chia sẻ trọng trách và lý tưởng phục vụ dân tộc trong các lãnh vực như giáo dục, y tế, nhân đạo v.v. thì trái lạI đảng vẫn giữ độc quyền và "sợ" tôn giáo. Tôn giáo nào cũng dạy điều tốt và ngườI phán quyết đầu tiên là các tín đồ của họ chứ chưa cần tớI đảng. Chúng ta không nên dừng lạI ở những tiêu cực do con ngườI gây ra trong lịch sử của các tôn giáo để đánh mất giá trị tích cực của tôn giáo trong mặt trận chống lại cái Ác đang hoành hành hiện nay trong xã hội. Ta Đi Tới, Sài GònCó một câu chuyện còn "nóng hổi" về tự do tôn giáo tại Việt Nam mà tôi tin chắc rằng nếu bà ngoại trưởng Mỹ mà biết được thì có lẽ bà ấy phải xem xét lại bản CPC khi nói về Việt Nam. Vào một ngày trời đẹp, rất đẹp, khi từng đoàn người hối hả đi mưu sinh khi ngang qua nhà thờ Đức Bà tại Q1, Sài Gòn, họ bỗng nhìn lên thấy tượng Đức Mẹ Maria...khóc lóc thảm thiết, đến nỗi nước mắt chảy dài xuống má thành một vệt rất lớn. Tin lan nhanh tới từng con chiên ngoan đạo từ thành phố đến nông thôn, thôi thì đủ cả từ tóc bạc phơ đến trẻ con còn ẵm ngửa lập tức bằng mọi phương tiện, xích lô, xe máy, ô tô, tàu hoả,...đến ngay xem thực hư ra sao. Đối với chế độ CSVN nhìn thấy đâu cũng thấy mê tín thì lập tức sự kiện đó sẽ bị cấm đoán, ngăn cản. Công an, thanh niên xung phong mang barie chắn đường, họ lại cấm à? không, họ chặn xe cộ lại để cho các con chiên dễ dàng được ngắm nhìn Mẹ Maria khóc, đoàn người càng ngày càng đông, họ quì lạy và hỏi Mẹ rằng tại sao Mẹ khóc? Mẹ khóc vì buồn phiền điều gì? Có phải Mẹ khóc vì Thiên chúa và Tin lành đang giết nhau tại bắc AIlen không? hay Mẹ khóc vì ba nữ sinh thiên chúa giáo tại Idonesia bị Hồi giáo cực đoan cắt mất thủ cấp? vì Tin lành Mỹ và Hồi giáo Binladen đang chém giết nhau tại Trung đông? Hồi giáo và Phật giáo tại miền nam Thái lan? hay vì điều gì khác.? không các con ơi Mẹ khóc vì ...lâu ngày không ai quan tâm tắm rửa cho Mẹ, đến nỗi mưa, nắng khiến lâu ngày thành vết lên khuôn mặt xinh đẹp của Mẹ. Không, không phải thế, chúng con tin rằng Mẹ khóc vì lẽ khác cơ và họ tiếp tục quì lạy ... Thế đấy tôn giáo khiến con người ta luôn luôn hoang tưởng, lú lẫn. Liệu rằng một đứa trẻ lên ba có tin được rằng một bức tượng " vô tri, vô giác" lại khóc được. Vậy mà có ai ngăn cản những con chiên ngoan đạo đến coi Mẹ Maria khóc đâu. ? Qua sự kiện đó cho thấy rằng ...chỉ có những người bán hình là giầu lên nhanh chóng. HKHBViệt Nam có tự do tôn giáo hay không, khi chưa tiếp xúc với tin tức "ngược chiều" thì tôi không hiểu rõ vấn đề lắm. Mỗi năm Hoa Kỳ cho ra một bản nghị quyết HR chi đó, lên án VN không có tự do tôn giáo, thì Phát ngôn viên VN cãi lại, trình bày VN có tự do tôn giáo, nhân dân được tự do đi chùa chiền, đi lễ nhà thờ... Sự việc cứ đến hẹn lại lên, một bên lên án, một bên bào chữa, năm nào cũng có. Quả thực những lời của phía VN cũng có lý, tôi cũng thấy việc đi nhà thờ bình thường, không có CA cấm đoán, nên nếu chỉ đọc báo VN người dân sẽ cho là Hoa Kỳ sai trái, can thiệp, đặt điều vô cớ. Sự việc có vẻ khó hiểu, nhưng hóa ra để giải thích cho sự khó hiểu trên là VN và Hoa Kỳ "đồng sàn dị mộng". Câu trên tuy không thích hợp lắm vì VN và Hoa Kỳ không là đồng minh, nhưng tiêu biểu cho cùng một vấn đề tôn giáo, nhưng hai bên hiểu hai hướng khác nhau, thậm chí trái ngược nhau. Lý luận của bên nào cũng có lý, nên nhân dân VN nếu chỉ đọc báo một chiều sẽ mãi mãi không hiểu vấn đề là gì: Phía VN thì khoe về số lượng chùa chiền, nhà thờ, số lượng tín đồ, kinh kệ, và kết luận VN hoàn toàn có tự do tôn giáo. Điều đó không sai, nhưng không phải là điều Hoa Kỳ - và cả liên minh EU - muốn đề cập đến. Vấn đề VN bị lên án là Giáo hội PGVN Thống nhất, là những linh mục Lý, linh mục Quang, là những Nhà sư hoạt động trong GHPGVN TN tuy đã cao tuổi nhưng vẫn bị quản thúc kìm kẹp vì không theo GHPGVN của Mặt trận Tổ quốc... Nhân dân trong nước không hề biết về những chuyện "éo le" này, khi nhắc đến vấn đề trên thì Nhà nước VN một mực gắn cho họ cái tội hoạt động chính trị, không hề xem đó là vấn đề tôn giáo! Bởi vậy mỗi năm đến hẹn, VN bị lên án và tự bào chữa, trong khi dân trong nước không hiểu thực chất nghị quyết HR nói về cái gì. Tuy gán cho những vị linh mục, nhà sư là những người đội lốt tôn giáo, hoạt động chính trị, thì chính GHPG VN (của nhà nước) nêu cao tôn chỉ hành động "Đạo pháp, dân tộc và CNXH", đó là tôn chỉ của cả GH chứ không phải biểu ngữ của nhà sư yêu nước nào hứng chí treo lên. Vậy ai dùng tôn giáo cho chính trị? Ẩn danhTôi là một người Việt Nam sinh ra và lớn lên trong chiến tranh Việt Nam chống Mỹ. Tôi hiểu thấu đáo ý nghĩa của cuộc chiến và cũng hoàn toàn tán thành những gì mà thế hệ cha ông chúng tôi đã làm để chống Mỹ cho dù cái giá phải trả của dân tộc Việt Nam chúng tôi là vô cùng lớn lao. Dân tộc chúng tôi đã quên đi hận thù chấp nhận sự ép buộc của Mỹ, làm việc nhân đạo là hợp tác với Mỹ tìm hài cốt Mỹ. Trong khi bản thân dân tộc chúng tôi cũng không biết những người con ưu tú của mình đã hy sinh và nằm xuống nơi đâu để bảo vệ đất nước chúng tôi khỏi ách xâm lược Mỹ. Và thêm vào đó dân tộc chúng tôi vẫn còn đó nỗi đau da cam do My gây nên. Cha ông chúng tôi, thế hệ chống Mỹ vẫn còn đó, vẫn lãnh đạo đất nước. Họ có những sai lầm. Chúng tôi hoàn toàn thông cảm và vẫn tôn trọng họ. Nay Mỹ không những phớt lờ việc giải quyết hậu quả chiến tranh Mỹ họ gây nên ở Việt Nam mà còn luôn là rào cản sự phát triển của dân tộc chúng tôi. Không ngừng can thiệp vào nội bộ Việt Nam. Trong khi chúng tôi nhận thức được rằng Việt Nam đang có một chính phủ tốt nhất cho dân tộc mình. Tôi thực sự phẫn nộ với việc làm sai trái của Mỹ. Và yêu cầu Mỹ hãy chấm dứt việc làm sai trái này. Tôi đã khóc vì uất hận vì việc làm sai trái của Mỹ hiện tại với dân tộc Việt Nam chúng tôi và nếu có phải kháng chiến chống Mỹ, bản thân tôi sẽ đánh Mỹ đến cùng. Mạnh, TPHCMVN có tự do tôn giáo hay không? Trả lời câu hỏi này trước hết bạn phải xác định ý nghĩa và nội dung các từ/cụm từ: Để dễ hiểu, chúng ta hãy lấy giáo dục làm ví dụ. Trước đây (khoảng 1975-1996) việc du học hầu như là không có. Nếu có chỉ là do Nhà nước chu cấp và theo diện xét lý lịch. Đa số người dân VN hài lòng với chất lượng giảng dạy ở VN. Nhưng kể từ sau 1996, sự bùng nổ du học tự túc, chúng ta mới ngỡ ngàng nhận ra hệ thống GD đã lỗi thời và không có chất lượng. Nhưng dựa vào đâu ta cho là lỗi thời và kém? Phải chăng dựa vào nền tảng GD kiểu Âu-Mỹ? Nếu ta so sánh với hệ GD XHCN, tôi e rằng nền GD của VN thuộc lọai tốt nhất. Vì hệ thống GDXHCN lấy cơ bản là xóa mù chữ, phổ cập GD, bình dân học vụ, tuyên truyền CNXH, ca ngợi đảng CS... thì rõ ràng VN đang đứng số một. Nhưng nếu ta lấy sự sáng tạo, tính tự chủ, tính độc lập trong suy nghĩ, tầm quốc tế... thì không cần nói nhiều cũng biết kết quả của VN thế nào. Nói thế để nói rằng việc Mỹ cho là VN không có tự do tôn giáo theo thang giá trị của Mỹ là không có gì sai trái cả. Vì ngoài hệ thống chính trị và tôn giáo ra, VN đang gần như theo hệ thống đánh giá kiểu Mỹ 100%. Bạn sẽ nói không đúng vì VN theo đuổi Kinh tế TT định hướng XHCN? Điều này là sai vì đã là KTTT thì phải là CNTB chứ không thể là CNXH được. Cũng như Tháilan, Anh hay Nhật hẳn họ đã là CNTB chứ không thể thể chế phong kiến được. Do đó, hoàng gia ở các nước này không còn nắm quyền trong hệ thống chính trị nữa. Tân Sang, Biên HòaGóp ý cùng Lux,Tokyo và Ta Đi Tới, Sài gòn. Nhân tiện, việc các bạn nói đến Tôn Giáo, như cách bạn nói, tôi không đồng ý và cho rằng bạn cần xem lại lịch sử cua Tôn Giáo và những ảnh hưởng của nó, bạn nói rằng Tôn Giáo Thiên Chúa là sản phẩm của thực dân, vậy Cộng Sản là chủ nghĩa Dân Tộc Viêt nam sao? chẳng phải nó là chủ nghĩa ngoại lai của Max-Lênin, một của Đức, một của Nga, vậy mà bạn nhận đó là thứ " tôn giáo" của dân tộc bạn? Bạn nói rằng Chúa không làm cho bạn giàu thêm, câu này quả là ngu dốt. Nhà tôi có nuôi một con chó và một con trâu, cả hai chúng đều không có tôn giáo nào cả, chẳng đặt niềm tin vào đâu cả thưa bạn, và chúng chỉ hành động theo bản năng thú vật của chúng. Bản tính chân thật của Tôn Giáo nào cũng hướng thiện, Giáo lý của Công Giáo và Phật Giáo đều hướng con người đến điều thiện, sự chiến tranh và xung đột tôn giáo đều là do con người tạo ra, Chúa và Phật không dạy những điều đó. Cái lý do mà Cộng Sản đàn áp Tôn Giáo chẳng qua là họ lo sợ Tôn Giáo lớn mạnh, lấn át chính trị mà do cái chủ nghĩa thô bạo lại muốn độc trị của Cộng Sản mà ra sức tàn phá và tiêu diệt Tôn giáo. Tôi còn nhớ một câu nói của Lenin rằng "Tôn giáo là một thứ thuốc phiện..." cần phải hạ bệ tôn giáo, đó là chính sách cốt yếu và sống còn của chủ nghĩa Cộng Sản. Chính vì điểm này mà bạn phải đặt câu hỏi là tại sao những nước bị liệt vào danh sách CPC đều thuộc khối Cộng Sản? Quốc HuyCác vị lại lôi chính trị vào tôn giáo rồi, CNXH là chính trị! Đảng và Chính phủ không cho phép ai lợi dụng tôn giáo để hoạt động chính trị! Sư nào to gan treo khẩu hiệu phản động ở chùa Quán Sứ thế nhỉ? Nam, Sài GònCùng quý vị có nhận xét là nuớc Mỹ thế này, nước Mỹ thế nọ... Xin thưa, nếu quý vị có quyền nhận xét người ta, nào là Mỹ thế này thế nọ, thì tại sao người ta (Mỹ) không có quyền nhận xét quý vị chứ?" Xin thưa anh Hoàng Ngô ở Canada gì gì ơi, đúng là cá nhân mỗi chúng ta có quyền nhận xét, thậm chí chê bai nước này nước nọ nhưng về phía các Chính phủ, Bộ Ngoại giao thì không được phép có những nhận xét tào lao vô căn cứ, hồ đồ như thế! Tôi là người Công giáo, tôi chả thấy ai đàn áp, cản trở gì việc tín ngưỡng của chúng tôi cả. Đừng có lấy một vài người (không biết có thật hay không) Công giáo rồi dựng lên chuyện bị áp bức, đàn áp này nọ. Tóm lại quí vị ở nước ngoài không hiểu tình hình ở VN đâu. Tony, CanadaHằng năm trên thế giới không có hội này cũng có hội kia làm một số thống kê đánh giá về nhân quyền, tự do tôn giáo hay tự do báo chí v.v...VN luôn ở trong nhóm đội sổ, và chính phủ VN thì vẫn là cái điệp khúc phủ nhận. Tuy thực tế rất rõ ràng là chính quyền VN cho xây chùa và nhà thờ nhưng tìm mọi cách hạn chế một cách tinh vi việc đào tạo các chủng sinh các sư các thày, như vậy dù có nhà thờ nhiều mà không có cha thày phục vụ thì cũng bằng không, bên cạnh đó là chiêu bài lập ra thành phần tôn giáo bù nhìn thân cộng, vừa nằm vùng phá hoại gây chia rẽ vừa giả danh tự do tôn giáo. Tuan Nguyen, Nha TrangGởi bạn Lux, Kyoto. Theo như bạn nghĩ thì con người ta sống trên đời này chủ yếu chỉ là để kiếm tiền thôi sao? Tôi thấy như vậy thật sự là không chính xác. Người ta sống còn phải cần nhiều thứ khác nữa như tình cảm, các giá trị tinh thần, các quan hệ xã hội... Vì thế cần phải có tôn giáo. Nguyễn Sinh Coong, Hà NộiTôi là một thanh niên đang sống ở Việt Nam và từ khi tôi bắt đầu hiểu về cái xã hội này thì tôi thấy Nhà Nước mình chỉ toàn là nói xạo không hà. Họ nói với thế giới ma giống như nói với đứa con nít vậy .Họ không hề co trách nhiệm gì với lời nói của mình cả. Làm gì có chuyện tự do tôn giáo ở một nước cộng sản bởi vì cái học thuyết của họ đã là kẻ thù của tôn giáo rồi.Họ âm thầm tiêu diệt các tôn giáo hoặc làm suy thoái một cách có hệ thống. Theo tôi biết ở Nghệ An có một xã theo công giáo và chính quyền tìm mọi cách dụ người dân vào đảng để bắt họ thề từ bỏ Chúa để có việc làm Nguyễn Thiện Thuật, ParisTôi chẳng hiểu ông Nguyễn Ngọc Lan là ông nào, bao nhiêu tuổi, nhưng chắc là đã già nua lắm rồi nếu căn cứ vào giọng nói run run qua phát thanh của BBC. Tôi cũng không biết ông có bị mất tấc đất (hay một vài xu của cải) nào ở Việt Nam hay không mà bất mãn đến vậy. Nói năng gì cũng nên khách quan, như thế mới chứng tỏ được sự "giáo sư" của mình, chứ cứ ăn nói theo kiểu hận thù cá nhân như vậy nghe chừng không ổn. Tôi nghĩ bà C. Rice nói như vậy là đúng sự thực và hoàn toàn mang tính xây dựng. Hoa Kỳ cần có các quan chức như vậy thì các nước mới tâm phục khẩu phục. Hiền Lương, Việt NamNgày nay bức màn sắt của thế giới CS đã hé mở, việc quản lý tôn giáo đã nới rộng nhưng sự kiểm soát của CS trên phương diện tôn giáo vẫn rất tinh vi, bề ngoài các tín đồ hôm nay vẫn tự do tín ngưỡng, lễ bái, nhưng bề trong quản chế các nhà tu, hạn chế tu viện, chủng viện, và tiến hành kế hoạch tạo ảnh hưởng các thế hệ ngày mai thấm "giáo lý" của đảng nhiều hơn là tôn giáo. Vì thế với tư cách một người hiền lương, nhưng bất khuất tinh thần Việt Nam, tôi cực lực phản đối lời phát biểu thiếu chính xác của bà ngoại trưởng Hoa Kỳ . Tôi yêu cầu bà phải lập lại rằng " nếu ĐẢNG CS VIỆT NAM tiếp tục cải thiện thành tích về tôn giáo, khả năng là CHẾ ĐỘ này sẽ được đưa ra ngoài các CHẾ ĐỘ cần quan tâm đặc biệt " , xin bà và CSVN đừng đánh đồng dân VN, đất nước VN với đảng CSVN là một . Rocker, Sài GònQua các bài của những quý vị "chống" Mỹ, tôi nhận thấy các vị đã rất "nỗ lực" làm ngơ một thực tế là các nước mà Mỹ cho là đã vi phạm nặng nề về tự do tôn giáo đều là những nước theo thể chế chính trị phải nói là độc tài. Thứ hai các vị cũng chưa hiểu hoặc cố tình không hiểu nhiều rằng tôn giáo đem lại gì cho con người cũng như những mặt tích cực mà một đạo giáo có thể đem lại cho một cộng đồng, khi người ta có cùng chung một đức tin, cùng chia sẻ với nhau một thế giới quan trong đó có cuộc đời của mỗi người theo đạo. Tôi khẳng định rằng khi nào chưa có một thể chế chính trị thực sự dân chủ, khi mà người dân không thể tham gia vào sinh hoạt chính trị của đất nước một cách tự do thì đương nhiên không có tự do ngôn luận (vì phát biểu ý kiến của mình là một cách tham gia tối thiểu nhất rồi). Và một khi không thể tự do phát biểu thì tự nhiên vai trò của tôn giáo đã bị cắt xẻ quá ư thô bạo. DVM, Hà NộiTôi là người sống ở Hà Nội đã được 35 năm nay rồi, thăng trầm lịch sử không bằng những bậc trưởng lão, cao niên nhưng tôi cũng kịp nhận ra rằng: cái ngày mà người Mỹ rải bom xuống Hà Nội bằng B52, suốt 12 ngày đêm, một trận oanh kích tàn bạo có một không hai vào thủ đô của một nước thì tôi thấy chẳng có ai đòi "tự do tôn giáo" cả và cái chùa Quán Sứ cũng vẫn được người Hà Nội giữ gìn và mọi người vẫn có quyền vào đó cầu nguyện cho hoà bình. Vinh, Alpharetta, Hoa KỳGửi ông Nguyễn Xuân, HaNội. Xin ca ca chờ tiểu đệ tìm trong tự điển "Phật Pháp" xem sao. Theo chỗ tiểu đệ biết thì tự điển Phật Pháp trước khi có XHCN ở VN thì chắc là không hề có cụm từ này. Theo hiểu biết của tiểu đệ thì khẩu hiệu đó chứng tỏ cho nhân dân biết rằng Phât Pháp và CNXH phải là một, chân lý đó không hề thay đổi. Phật Pháp mà không theo đường lối XHCH thì không phải phật pháp nữa mà là "phản động". Đó là Tự Do Tôn Giáo theo đường lối XHCN. Nguyễn Xuân, Hà NộiCó nhà thức giả nào trên cái diễn đàn BBC này giải thích hộ kẻ học trò dốt này cái khẩu hiệu to đùng tại chùa quán Sứ (Hà nội):"Phật Pháp, Dân Tộc, và CHỦ NGHĨA XÃ HỘI"! Kẻ học trò dốt này băn khoăn không hiểu thờ Phật không CNXH thì có được phép không? Ta Đi Tới, Sài GònChuyện nước Mỹ luôn "chõ mũi' vào nhiều vấn đề nhất là tôn giáo thì không có gì là khó hiểu bởi vì đó là chính sách của họ. Đằng sau tôn giáo là "máu". Tôi thật sự không thể hiểu nổi khi các linh mục tôn giáo Mỹ "lặn lội" đến các bản làng xa xôi, khu dân cư dân cư ít học nhận thức kém để truyền Đạo. Đằng sau cái đó là âm mưu gì ? Thời xa xưa ở Việt Nam nào có Thiên chúa, tin lành,...những cái đó do thực dân mang tới với mục đích duy nhất là làm cho dân bản địa nghe theo để dễ bề sai khiến, nô dịch. Đó chính là SẢN PHẨM của Thực dân (ở Việt Nam là Pháp). Các cuộc chiến tranh nhỏ, khủng bố ... trên thế giới ngày nay đều do tôn giáo mà ra cả, vì tôn giáo nào cũng cho mình là " vĩ đại, thiên đường...". Mỗi năm Chính phủ Mỹ đều có CPC để chỉ trích các nước khác và đương nhiên nó sẽ chỉ có tác dụng khi nước nào đó bị phụ thuộc kinh tế vào Mỹ, còn nếu không thì coi như lời nói của một thằng điên đang đứng giữa chợ nói lảm nhảm, bình luận làm gì. Cái mà chính phủ Việt Nam cần quan tâm hiện nay là mang dân chủ đến cho người dân, chống tham nhũng, đói nghèo... LMD, Hà NộiTôi thấy nhiều người nói VN có tự do tôn giáo vì họ nhìn thấy các chùa chiền, nhà thờ hoạt động? Có lẽ họ không hiểu biết gì về tôn giáo cả. Đó chỉ là cái vỏ bề ngoài, thực ra Nhà nước rất hạn chế tôn giáo nên tôn giáo thực sự không được phổ biến trong dân chúng, rất nhiều người dân hiểu sai về tôn giáo. Bản thân tôi là người theo đạo Phật nhưng trước đây tôi hoàn toàn mù thông tin và có những quan niệm hoàn toàn sai lầm về đạo này. Nhà nước đến giờ đối xử có tốt hơn với tôn giáo nhưng thực ra cũng không khuyến khích hoặc hạn chế thông tin. Vấn đề này bắt nguồn từ việc độc quyền tư tưởng của CN Marx, không trao đổi, không tranh luận trong cả chính trị và báo chí. Bản thân vấn đề tôn giáo cũng rất phức tạp, dễ dẫn đến hành động cực đoan, và nhà nước thường lấy cớ này để ủng hộ cho hoạt động của mình. Nhưng tôi cho rằng đó cũng chỉ là hậu quả của chính sách thông tin một chiều, đó là vì họ được học từ trong nhà trường, thông tin sai lạc... Đó chính là hậu quả từ của cấm đoán lâu dài từ trong quá khứ. Tôi nghĩ nên mở rộng tự do tôn giáo thì người dân mới tránh được mê tín di đoan vì thông tin từ nhiều nguồn sẽ đảm bảo hơn, và người dân cũng không ngu dốt l! m đâu. Nhà nước đâu có quan tâm lắm về tôn giáo, họ chỉ quan tâm về khía cạnh chính trị của nó. Tự do tôn giáo là tự do đi nhà thờ, đi chùa,..? Họ hạ thấp các giá trị tôn giáo bằng cách phổ biến lễ hội, hoạt động nhà thờ, chùa chiền, nhưng đó chỉ là để ngu dân và kiếm tiền, che mờ sự thật đàn áp tôn giáo mà cái chính là đàn áp tư tưởng. Có bạn cho rằng tôn giáo không có ích gì? Theo bạn thì tiền là công cụ hay là mục đích. Theo tôi tiền chỉ là công cụ, và dù sống nghèo nhưng hạnh phúc còn hơn là giàu có nhưng đau khổ. Chắc các bạn hiểu điều này. Bạn nói chưa có thực đừng vực đạo, nhưng bạn đâu có biết nhiều người sống đơn sơ đạm bạc nhưng cuộc sống vẫn ngập tràn niềm vui? Theo các bạn đến bao giờ đủ thực để vực đạo? Tôi cũng không ủng hộ việc sử dụng chiêu bài tôn giáo làm sức ép chính trị nhưng sự thật nhờ có sức ép đó mà hoạt động tôn giáo mới dễ thở hơn. Thứ nữa có bạn theo đạo Phật nói Mĩ nên lo tình hình tôn giáo của mình trước khi lo cho người. Tôi nghĩ bạn theo đạo Phật một cách mù quáng vì những điều cao đẹp của nó nhưng không áp dụng được vào suy nghĩ của bạn hoặc bạn giả danh theo đạo Phật. Vì con người không nên quá thờ ơ đóng cửa lại bỏ mặc người khác, bên cạnh lý phải có tình. Bỏ mặc một người đau khổ lo cho mình là đạo lý của Phật giáo sao? Nên cảm ơn nước Mĩ vì đã quan tâm đến Việt Nam, họ khuyên mình đó là hành động thiện chí của họ còn việc họ làm ở nước khác hay trong nước họ thì đó là việc của họ. Nếu Việt Nam quan tâm! thì cũng nên gửi tới họ những lời khuyên chấn thành. Tất nhiên tôi nhắc lại không ủng hộ chiêu bài tôn giáo để làm việc khác nhưng một cách tổng quát thì sức ép của Mĩ đã giúp cải thiện tình hình tôn giáo nhiều, nếu bạn thực sự là người theo đạo. Việt Nam có quyền nhận xét nước khác và thì cũng nên có điều ngược lại. Minh, Hà NộiTôi không nghĩ đây là điều gì hoàn toàn mới mẻ. Đưa Việt Nam vào CPC hay không không có nghĩa là chính quyền Mỹ muốn giúp thực sự giúp đỡ Việt Nam. Còn tôi, là người Việt Nam, hay bất kỳ nước nào cũng vậy, đều phải có lòng yêu nước. Nói thì dễ nhưng thực hiện lại là một chuyện khác. Không phủ nhận rằng, ở Việt Nam vẫn có những tệ nạn, tham nhũng; nhưng tôi vẫn thoải mái trong công việc của mình, tôi hoàn toàn đồng ý với bạn Lux. Và tôi cũng muốn nói thêm điều này: mọi người hãy làm gì thiết thực cho Việt Nam đi, đừng lang thang nay ở diễn đàn chính trị này, mai lại xem diễn đàn chính trị nọ Lam, Hà NộiNước Mỹ, hay một bộ phận nhỏ của chính quyền Mỹ có sự thành kiến một cách mù quáng đối với Việt Nam. Đó là sự ghen ghét, đố kỵ với một nước XHCN vẫn vững sau bao năm bị kẻ thù tìm cách phá hoại, bôi nhọ. Thật tiếc là những hành động, những báo cáo vớ vẩn nọ kia chỉ trở thành trò cười trong con mắt của nhân dân Việt Nam và nhân dân tiến bộ trên toàn thế giới. Việc đưa Việt Nam vào danh sách CPC hay không thực ra không phải vấn đề gì quan trọng, việc đó chỉ cho thấy người dân Việt Nam và các nước XHCN cần luôn giữ vững tinh thần, tin tưởng vào chế độ XHCN tiến bộ, cảnh giác trước những âm mưu phá hoại không lúc nào ngưng nghỉ của kẻ thù. Cũng cần phải nói thêm, thật đáng hổ thẹn cho những kẻ là người Việt Nam mà lại đi theo kẻ thù, những kẻ đã gây bao tội ác với nhân dân Việt Nam, để nói xấu, bôi nhọ tổ quốc Việt Nam. Câu trả lời thích hợp nhất của chính phủ và người dân Việt Nam lúc này là phải góp toàn tâm toàn sức vào xây dựng đất nước Việt Nam trở thành đất nước giàu mạnh về cả kinh tế và chính trị, đi lên con đường XHCN, đó mới là mục tiêu lớn thực sự. Vô Kỵ, TP. HCMTôi không hiểu thế nào là tự do tôn giáo kiểu Mỹ, chứ tôi thấy hoạt động Tôn giáo nước ta hiện nay như vậy là tốt lắm rồi và đừng tự do hơn nữa dễ gây ra mất đoàn kết nội bộ do giữa các tôn giáo với nhau, do những kẻ lợi dụng tôn giáo để nắm quyền hành trong tay. Bạn muốn theo tôn giáo nào ư ? có ai cấm bạn đâu, bạn muốn tu hành ? muốn đi chùa hay đi lễ nhà thờ ? có ai cấm bạn đâu. Nói chung nếu vì một mục đích tốt đẹp cho chính bạn và cho cộng đồng thì chẳng ai cấm bạn cả Còn nếu bạn muốn thành lập ra một tôn giáo gì đó do bạn phát minh ra thì tốt nhất bạn nên tu một mình bạn tại gia chứ đừng lôi kéo mọi người bởi mục đích trời ơi của bạn. Phong, Sydney, AustraliaLà người VN, tôi cũng yêu đất nước mình như biết bao nhiêu độc giả khác trong diễn đàn này, nhưng phản ứng của tôi trước thông tin VN bị liệt vào danh sách CPC khác với 1 số độc giả trong đây đã phản bác cay cú. Tôi tin rằng dư luân thế giới là yếu tố để nhà cầm quyền tiếp tục cải tiến. Người dân luôn đứng về phía đắc lợi bởi tác động của nó. Cũng vì dư luận thế giới và có người chịu nới rộng tầm nhìn ra thế giới bên ngoài mới có được chính sách 'đổi mới', chùa và nhà thờ vẫn được hoạt động - đương nhiên chỉ trong 'phạm vi cho phép'. Cái mà dư luận thế giới đang muốn tác động tới là ở chỗ 'phạm vi cho phép'. Người VN chúng ta đã quen với khái niệm tốt khoe xấu che, nhưng tôi nghĩ tốt nên khoe và xấu cũng nên sửa lại thì sẽ hoàn hảo hơn, khỏi cần che nữa. Tôi mong VN của chúng ta sẽ 'đổi mới' hơn nữa và bắt kịp nhịp sống của thế giới hiện nay để khỏi nằm trong danh sách 'countries of particular concern', ngược lại được liệt vào danh sách 'countries of particular interest'. Kính chào đoàn kết. Nam, Sài GònGửi Lux: anh Lux ơi, xin lỗi anh nha , những lời anh góp ý làm tôi cảm thấy mình đang bị ai đó rao giảng, tôn giáo không giúp người ta làm giàu, nhưng tôn giáo giúp người ta có bản tính người hơn đó anh. Anh đừng thấy những kẻ khủng bố kia mà cho rằng chính vì tôn giáo mà ra, mà thực chất họ bị chính những kẻ lợi dụng tôn giáo tuyên truyền. Tôi hoan nghênh Ủy ban tôn giáo của Mỹ, chính nhờ họ mà ở Việt Nam này, chùa chiền còn có thể được hoạt động đễn như ngày hôm nay, chứ không thôi thì đã thành nhà cho Cán bộ hết rồi. Và anh ơi, ở Việt Nam này, không ít trường học được xây dựng nên từ đất nhà thờ. Tôi là người theo Phật Giáo, nếu không có tôn giáo ,tôi không biết tôi có sống được đến ngày hôm nay. Những lời anh rao giảng ở trên, tốt hơn là về nhà dạy con cái mình đi, còn trên diễn đàn này, thiết nghĩ, những lời đó không phù hợp. DPhung, Newark, USAChào mọi người. Bây giờ chúng ta bàn đến cuộc sống của người dân giữa các đạo giáo ở Việtnam đi. Mọi người nói là VN đàn áp tôn giáo. Tôi không nghĩ thế, mà Việtnam đang rất cố gắng để tạo cuộc sống tốt hơn cho người dân. Không tin thì hỏi ai đó đã từng vào nhà thờ công giáo to nhất ở trong thành phố Hải Phòng đấy. Tôi khẳng định là hơn 80% là những người nghèo, khó. Tôi có cảm giác là TP Hải Phòng duy trì nhà thờ để từ thiện cho gia đình khó khăn. Như vậy cái gì làm cho họ nghèo? Vậy nhà thờ có giúp họ có cuộc sống đầy đủ ấm no không? hay là làm cho nhà nước "ấm lo"? Chưa có nghiên cứu nào để khẳng định, nhưng tôi nghĩ là những người mà hành đạo một cách không lành mạnh thì sẽ giảm đi về trí tuệ, lao động, tinh thần. Nhiều nhóm đạo nhỏ sẽ làm cho người trong xã hội định hướng khác nhau. Do vậy khó vận động được sức mạnh toàn dân, và lợi ích cho một cộng đồng đông đảo. Tôi chưa kể đến những phần tử mà dùng đạo cho mục đích xấu. Ví dụ như là họ kích động người dân bạo loạn, làm khó khăn và huỷ hoại kinh tế cả một vùng. Mà hiện nay những đạo mới ở VN mọc ra nham nhảm, và mang tính chất "tự nghĩ ra đạo". Có những đạo lập ra để quyên thu tiền của nhân dân, theo cách mê tín. Thậm chí còn có phần tử hoặc một nhóm người đi lừa đảo. VD, Lê Quốc Hồ dưới danh đạo Phật để lừa đảo mua đất rẻ của người dân. Đi tù rồi. Nói như vậy chắc mọi người đã hiểu về tình hình đạo giáo ở VN. Người Việt Nam, HCMĐọc tất cả các ý kiến của các bạn tôi thấy ĐCS tài tình quá và dân Việtnam không dám nhìn thẳng vào sự thật nên nghèo là phải rồi. Quang Huy, Hà Nội, VNThưa quý vị: lại một lần nữa chúng ta lại nghe những luận điệu xuyên tạc, nhằm can thiệp vào VN không những thế còn làm xấu đi hình ảnh nước Mỹ trong lòng người VN. Chúng tôi những người VN và những người nước ngoài đang sống và đã đến VN đều hiểu rõ hơn ai hết tình hình sinh hoạt tôn giáo ở VN. Các cơ sở thờ tự như đình chùa, nhà thờ thánh thất được xây mới tu sửa khang trang, ngày lễ người dân đi lễ rất đông mà ko có sự cản trở nào mà cũng ko lo khủng bố do xung đột tôn giáo. Nếu ai chưa tin thì cứ về VN một lần cho rõ, người VN có câu trăm nghe ko bằng một thấy mà. Người VN có tín ngưỡng đa thần và dung hòa trong tôn giáo, bất kể một vị thần nào là nhân thần( như các anh hùng dân tộc, tổ tiên) hay những vị thần thiên nhiên như Chúa trời, Thánh Tản viên đều được người VN thờ phụng miễn là các vị thần đó che chở và phù hộ cho người dân. Chính vì thế mà ở VN rất nhiều tôn giáo khác nhau cùng phát triển và chung sống hòa bình: như Phật giáo, Cơ đốc giáo, Tin Lành, Hồi giáo, Hinđu, Cao đài, Hòa Hỏa.. Tôi có may mắn được đi công tác nhiều nơi ở Vn, ngay cả Tây nguyên theo phương Tây nói là trọng điểm về đàn áp tôn giáo, nhưng tôi thấy có những chuyện đàn áp tôn giáo ở đây. Tôi nghĩ nếu như chỉ sinh hoạt tôn giáo thuần túy thì nhà nước luôn bảo vệ cho họ được thực hiện đức tin, nhưng nếu như tổ chức tôn giáo nào hoặc giáo dân nào lợi dụng chính sách tự do tôn giáo của nhà nước để thực hiện ý đồ chính trị hoặc là tiếp tay cho nước ngoài, kích động gây chia rẽ đồng bào, nổi loạn thì cần phải dẹp bỏ. Hoặc có những tổ chức tà giáo lợi dụng đức tin của người dân tuyên truyền về ngày tận thế để tổ chức tự tử tập thể, hoặc là chữa bệnh bằng bằng phép ko cho bệnh nhân đi chữa ở bệnh viện thì những thứ tà đạo đó phải cấm hoạt động( chuyện sảy ra ở Đồng Nai năm 2004). Tôi ko tán thành với một số phương tiện truyền thông nước ngoài đưa tin mỗi khi có một người dân bị bắt thì họ nói rằng một tín hữu của tôn giáo nào đó đã bị nhà nước giam giữ cầm tù, mỗi người VN hoặc là ko theo tôn giáo nào hoặc là theo một tôn giáo nào, nhưng nhà nước ko phân biệt theo tôn giáo, nếu công dân nào vi phạm pháp luật thì phải xét xử, còn cứ nói theo tôn giáo của họ thì nước Mỹ giam giữ những người theo tôn giáo nhiều nhất vì đa phần người dân Mỹ đều có đạo. Người VN chúng ta trước khi là tín đồ của một tôn giáo nào đó thì chúng ta là người VN, đạo đức tôn giáo lớn nhất của người Vn là yêu nước thương nòi. Tôi là người theo Phật giáo, phật giáo có câu: Phật tại tâm có nghĩa là Phật ở trong lòng người, không phải cứ ngày rằm mùng một đi lễ chùa là đã theo Phật, mà con người ta sống tốt đẹp yêu thương mọi người là đã có tính Phật trong lòng, suy từ điếu đó ra không phải như nước Mỹ cứ rêu giảng tự do tôn giáo là người Mỹ đã làm theo điều răn dạy đạo đức của tôn giáo, cứ nhìn vào việc nước Mỹ đem quân đánh Iraq, Apganistan rồi sẽ thấy có bao nhiêu dân thường bị chết, sau 2 nước đó sẽ tiếp theo là nước nào? Iran, Syria hay Triều tiên??? Ngô Thu, HCM, VNThật ra việc tự do tôn giáo hay dân chủ nếu thật sự có được ở Việt Nam thì nhân dân Việt Nam mình hưởng thôi, chứ người Mỹ cũng đâu có lợi lộc gì. Còn nhiều ý kiến cho rằng nếu tự do tôn giáo thì sẽ dẫn đến tình trạng xáo trộn, khủng bố….thì điều này cũng không hẳn đã đúng vì chính phủ biết tôn trọng các tôn giáo, các ý kiến khác nhau thì đâu có gì phải mâu thuẩn mà chống đối nhau. Khủng bố và tôn giáo là hai phạm trù khác nhau. Tôi rất mong chính phủ và đảng ta nên rút kinh nghiệm lần này và còn cơ hội để được rút ra khỏi "câu lạc bộ CPC" đó. Một khi VN mình còn nằm trong câu lạc bộ CPC thì chắc chắn sẽ ảnh hưởng xấu đến tiến trình hội nhập thế giới cũng như tiến trình phát triển kinh tế. No-Name, Tp HuếTự do tôn giáo tại Việt Nam là một kiểu tự do theo kiểu " xin-cho" khi nhà nước đẻ ra cái gọi là Mặt Trận Tỗ Quốc để quản lý tất cả các tôn giáo. Giáo hội Phật giáo Việt Nam hiện nay là một ví dụ. Dân đen chúng tôi nôm na gọi đây là giáo hội phật giáo quốc doanh. Giáo hội phật giáo thống nhất đã xuất hiện trước đó rất lâu thì bị quãn chế rất chặt chẽ. Không riêng gì Giáo hội phật giáo thống nhất luôn bị chính quyền quản chế bức hiếp gây khó dễ, các tôn giáo khác cũng cùng chung số phận. Từ sau giải phóng không biết bao nhiêu đất đai cơ sở xây dựng cũa các tôn giáo đã bị nhà nước tịch thu không thương tiếc mà vụ tranh đấu của linh mục Lưu Minh Hòang ở Nha Trang là một ví dụ. Đất đai của dòng thánh Guise Võ Thị Sáu Nha Trang còn lưu giấy tờ bằng khóang hẳn hoi từ trước giải phóng song khi nhà nước mượn thì coi như tịch thu luôn. Chuyện này chắc chỉ có tại Việt Nam. Còn chuyện ông mục sư Tin lành Memmonite tên Quang vì tổ chức truyền giáo tại gia đã bị chính quyền ghép vào tội chống người thi hành công vụ, còn nhà của ông sau đó bị nhà nước ra lệnh đập phá. Đó không phải là đàn áp tôn giáo thì nên dùng từ gì cho thích hợp đây? Nên nhớ là nhà nước Việt Nam chịu sức ép công luận quốc tế rất mạnh nên gần đây mới thả ông mục sư Quang này ra, cũng như linh mục Nguyễn Văn Lý ở Huế và một số người khác. Nếu nhà nước Việt Nam không quan tâm về vấn đề Việt Nam nằm trong danh sách CPC thì tại sao ông Phan Văn Khải, Thủ tướng nhà nước Việt Nam, khi qua Mỹ đã ký kết cam kết về vấn đề cải thiện tôn giáo với Tổng thống Bush? Thế hệ trẻ Việt Nam ngày nay ai cũng biết 1 câu nói "ai cũng hiểu chỉ mỗi mình chưa hiểu". Vâng thưa quý đọc giả BBC "có ở trong chăn mới biết chăn có rận". Vấn để đàn áp tôn giáo tại Việt Nam, ít nhiều lộ liễu hay tinh vi, là hoàn toàn có thực. Vì vậy Việt Nam còn trong danh sách CPC là hoàn toàn đúng đắn. Lê Thoa, TpHCM, Việt NamNếu tôi hiểu không lầm thì cái danh sách CPC này là do Bộ Ngoại Giao Mỹ trình cho Quốc Hội Mỹ để làm tài liệu tham khảo trước khi các ông nghị muốn biểu quyết một việc gì. Vậy thì đó hoàn toàn là chuyện tham khảo trong nội bộ của nước Mỹ. Tôi không hiểu tại sao nhiều người nước ta vẫn cứ hay nhảy đong đỏng lên la lối rằng nào là Mỹ can thiệp vào nội bộ nước ta, hay là Mỹ cứ lên mặt trịch thượng dạy dỗ thiên hạ? Tôi nhớ các nhà doanh nghiệp quốc tế, các tổ chức tài chính quốc tế cũng thường hay phê bình, chỉ trích nước ta là nhiều tham nhũng, thiếu minh bạch, v.v... Họ làm thế cũng vì quyền lợi đầu tư của họ chứ có phải vì yêu thương gì dân ta đâu? Vậy mà tôi chẳng bao giờ thấy ai ở nước ta nhảy đong đỏng phản đối họ bao giờ. Chẳng những thế, ta còn mời họ sang nước ta diễn thuyết, nói chuyện nữa cơ chứ. Nếu các nhà doanh nghiệp lo cho chuyện đầu tư của họ, thì cũng có các nhà báo muốn đòi hỏi tự do báo chí, các nhà hoạt động muốn tự do chính trị, các nhà tôn giáo muốn tự do hoằng pháp theo đường lối của giáo hội họ. Hoàn cảnh trong nước chưa được như ý thì họ phải lên tiếng đấu tranh, phê bình, chỉ trích này nọ. Đó cần được xem là chuyện bình thường trong xã hội. Đâu phải hễ họ là thiểu số là họ không có quyền nêu ý kiến? Không có quyền đấu tranh? Bên cạnh đó, nếu ta cứ chờ đợi cho chừng nào "dân giàu nước mạnh" mới lo tính tới những chuyện tự do, dân chủ khác thì sẽ chẳng bao giờ đi đến đích hết. Chuyện no ấm sẽ không bao giờ đến đích cả. Được voi người ta sẽ đòi tiên. Ăn no rồi người ta sẽ đòi bảo hiểm y tế. Tự do, dân chủ là những công cụ phải đi song song với kinh tế để giúp kinh tế và xã hội phát triển hài hòa. Cứ nhìn các nước giàu ở Âu Mỹ sẽ thấy. Người dân ở đó vẫn không bao giờ cảm thấy đầy đủ cả và vẫn phải luôn thay đổi, cải tổ, sửa sai nền kinh tế cũng như sự tự do, dân chủ của họ. Lux, KyotoKhông có tôn giáo nào giúp dân ta thoát đói nghèo, Chúa chẳng qua là đức tin ngụy tạo để con người lấy lại cân bằng tình cảm. Vô thần cũng không tốt đẹp gì hơn, nhưng hữu thần cũng cần phải có một cái tâm trong sáng. Hãy thờ phụng tổ tiên mình, đạo lý đùm bọc dân tộc là cái "đạo" tốt nhất rồi! Mọi người vẫn chưa mệt mỏi với bạo động tôn giáo ngày nào cũng xảy ra trên thế giới này ư? Chưa tỉnh ngộ trước chiêu bài "tự do tôn giáo" - mà thực chất là việc lũng đoạn thế giới của Mỹ ư? Chúng tôi, những người Việt bình thường, thấy chẳng có gì đáng bàn hơn giờ này là đẩy mạnh phát triển kinh tế, chống tham nhũng, đấu tranh chống thói đạo đức giả trong đại bộ phận cán bộ ở Việt Nam, nâng cao dân trí, giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc. Còn ba cái chuyện tôn giáo, xin lỗi mọi người, chưa có "thực" đừng "vực" những thứ đó dậy làm gì (vẫn còn quá sớm mà). Minh Nguyễn, Đà NẵngTôn Giáo, Tự Do Dân chủ! Những đề tài không hề mới đối với chính phủ Hoa Kỳ và kể cả những người dân Việt Nam. Vì sao tôi lại nói như vậy? Xin thưa, cứ mỗi lần đài báo đưa thông tin về việc CP Mỹ có những bản báo cáo Sai sự thật là chúng tôi lại thấy rất nực cười. Chẳng có lý do gì để CP Mỹ tự cho mình cái quyền đi phán xét các quốc gia khác. Tại sao Việt Nam và các Quốc gia khác muốn xây dựng 1 mối quan hệ tốt đẹp với Mỹ, thì Chính phủ Mỹ lại tỏ thái độ thù địch... Chẳng lẽ Mỹ muốn mình làm ANH CẢ của cả Thế giới này, muốn các nước khác làm theo ý mình? Chúng ta lên án Chính Phủ Mỹ chứ không phải lên án Người dân Mỹ. Người dân Mỹ cũng giống như những dân tộc khác, người dân Mỹ cũng rất thân thiện, muốn có 1 cuộc sống ấm no hạnh phúc. Còn Chính Phủ Mỹ thì lại đi ngược lại với lợi ích của dân tộc khác... CP Mỹ trợ cấp, rót tiền cho những Quốc gia nào ủng hộ, nghe lời họ. CP Mỹ tỏ thái độ thù địch, tấn công những Quốc gia nào họ cảm thấy không thích và có nguy cơ đe doạ họ... Hoàng Ngô, CanadaCùng quý vị có nhận xét là nuớc Mỹ thế này, nước Mỹ thế nọ... Xin thưa, nếu quý vị có quyền nhận xét người ta, nào là Mỹ thế này thế nọ, thì tại sao người ta (Mỹ) không có quyền nhận xét quý vị chứ? Cứ để người ta nhận xét, còn mình thì nên xem lại họ nói có đúng không, nếu đúng thì nên ghi nhận để sửa chữa. Nếu không thì nên chứng tỏ bằng những hình ảnh, lý lẽ ... cụ thể, chính xác, đùng lấp liếm, che đậy.. Có thể Mỹ nhận xét sai, nhưng theo tôi nghĩ, ở cương vị một Đặc Sứ về Tự Do Tôn Giáo Quốc tế, hẳn ông John Hanford (đã nhiều lần đến VN) không thể báo cáo láo lếu được. Nếu quý vị ở trong nước, thì tôi thật tình " phục sát đất" hệ thống báo chí, đài của Đảng và Nhà Nước ta đã làm rất tốt việc che tai, bịt mắt quý vị đến mức nào. Xin hãy vì SỰ THẬT mà lên tiếng, đó là một trong những cách Yêu Nước thiết thực. Sinh viên Việt NamViệc Mỹ đưa Việt Nam vào danh sách các nước cần quan tâm đặc biệt chưa chắc là đã không có lợi cho chúng ta, tôi cho rằng VN càng được quan tâm càng tốt vì đó là một cơ hội để chúng ta biết được các nước nhìn nhận về VN như thế nào, chúng ta sẽ không phải nghe những lời khen vô nghĩa,xã giao nữa, chúng ta sẽ có cơ hội nhìn lại mình. Các bạn đừng phản ứng quá gay gắt và cay cú khi việt nam bị liệt vào CPC và cũng chẳng cần phải lo ngại về điều đó ,việc quái gì phải sợ khi người ta đánh giá về mình nhỉ ! Nếu đánh giá đúng những mặt chưa tốt thì chúng ta sửa còn đành giá sai thì chúng ta chẳng cần quan tâm vì thực tế là câu trả lời trung thực nhất mà , cần gì phải lo lắng và phản ứng một cách thái quá để rồi đối đáp một cách nông cạn chứ. Tôi nghĩ chúng ta nên khôn ngoan tận dụng họ thì hơn. Việt CộngTự do tôn giáo không ai cấm , nhưng đừng mang tôn giáo làm bình phong cho thói sân si cá nhân. Bất đồng chính trị cứ việc nói, nhưng kêu gọi các nước áp bức, cấm vận dân tộc là một điều sỉ nhục vì chế độ CS đúng nghĩa đâu có gì xấu đâu, chỉ có số ít những người chưa xứng với lý tưởng CS thôi. Chúng ta cần nhìn vào cái chung của dân tộc chứ biểu tình chống đối cả dân tộc của mình để lấy tiền thì nhục lắm. Du học sinh, PhiladelphiaNếu người Mỹ họ lập ra danh sách các nước cần quan tâm đặc biệt thì chính phủ CS Việt Nam cũng có thể lập ra danh sách tương tự như vậy, đâu ai cấm. Vấn đề là bản danh sách nào có tiếng nói, có người nghe ??? Việt Nam và Trung Quốc là 2 nước xuất siêu hàng đầu qua Mỹ. Chính nhờ thị trường Mỹ khổng lồ mà VN và TQ có tầng lớp tư bản đỏ quý tộc mới. Đây chính là chính sách "cây gậy và củ cà rốt" của Mỹ. Họ tập cho CSVN ăn quen những món ăn ngon mới để dễ bề đặt trong vòng kiềm tỏa của họ. "Ăn thì quen, nhịn không quen", nếu muốn tiếp tục làm giàu nhờ thị trường Mỹ thì phải theo lụât chơi của họ, còn không thì nghỉ chơi, chịu khó khai phá thị trường mới ở châu Phi, hoặc các nước XHCN anh em như Cuba, Bắc Hàn. Cầu xin Ơn Trên cho VN mau có dân chủ thật sự để có chỗ đứng nhất định trên trường quốc tế. Lúc đó tiếng nói chính phủ VN 'có gang có thép" khiến các nước run sợ khi VN lập ra danh sách CPC!!! Ẩn danhVấn đề " danh sách quốc gia cần được quan tâm " đây là một báo cáo nhằm xây dựng các chính sách đối ngọai của Hoa Kỳ hàng năm , và thực tế không thể cho đây là vấn đề " can thiệp nội bộ " VN. Đây là luận điệu cũ rích,hễ người ta có nhắc đến mình thì cho là can thiệp. Thưa các bạn ai cũng có quyền có chính kiến riêng và việc chính quyền Hoa Kỳ lập danh sách này cũng là một trong những chính kiến của họ, V N vẫn có chính kiến của mình , nhưng nếu VN đã kích lại bản danh sách này thì chính VN mới là người can thiệp vô vấn đề nội bô của nước Hoa Kỳ. Công bằng mà nói nhờ những danh sách này theo tôi một bộ phận con người đã sống tốt hơn! Nhờ những chính sách ngoại giao tương tự từ Châu Âu hay Hoa Kỳ biết đâu VN sẽ có chuyển biến, con cái người VN sẽ sống khá hơn cha ông hiện tại, mọi lẽ sống trong XH sẽ công bằng hơn! Phan Lạc Đông Quân, SeattleTrong sách lịch sử Hoa Kỳ cũng đã nói: Tôn giáo và chính trị không liên quan gì với nhau. Tôi nghĩ rằng Hoa Kỳ cũng sẽ dần dần hiểu và sẽ nhìn Việt Nam với một nhãn quan mới để hai nước sẽ phát triển mối quan hệ hữu nghị tốt hơn trong thế kỷ 21 này. Trong nước nhà thờ, chùa chiền đã được tu sửa khang trang, tín đồ các tôn giáo đã được tự do đi lễ. Vậy thì tại sao có chuyện rằng: tại Việt Nam vẫn còn vấn đề về tôn giáo? Tôi tin rằng bà Rice cũng như chính phủ Hoa Kỳ cũng sẽ nhận ra điều này vì tương lai của hai nước và hai dân tộc. Lưu Quang Minh, TPHCMĐó là một bản báo cáo hết sức vớ vẩn của bọn diều hâu cánh hữu và được sự ủng hộ của những kẻ lưu vong chống lại chế độ, tôi là một người VN đang sống ở tổ quốc của mình, tôi biết rõ hơn ai hết, không hề có đàn áp hay bắt bớ, chỉ có những người vi pham luật giao thông mới bị giam xe mà thôi!!!. Hy vọng rằng cái bản báo cáo nhảm đó sẽ không còn tồn tại, hy vọng cộng đồng quốc tế sẽ thấy rõ bộ mặt thật của cái gọi là bản báo cáo và của những kẻ viết nên nó và những kẻ ủng hộ nó. Bill Việt, ĐứcHoa Kỳ tiếp tục đưa Việt Nam vào danh sách "các nước đặc biệt quan tâm" về tự do tôn giáo.Đây là một quyết định đúng đắng, phản ánh đúng tình hình tự do tôn giáo ở Việt Nam và đây cũng là sự thành công lớn của người Việt Tỵ nạn hải ngoại và người Việt trong nước đấu tranh đòi tự do,dân chủ,tự do tôn giáo. Thật vậy chính sách đàn áp tôn giáo của Đảng và Nhà nước Việt Nam là không tôn trọng và không bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo. Hiến pháp và các văn bản pháp luật khác, đặc biệt là Pháp lệnh Tín ngưỡng, Tôn giáo, đã đưa ra một cách hệ thống nhằm áp chế điều kiện thuận lợi cho sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo mà chính các tôn giáo ở VN luôn luôn dấn thân trong đời sống xã hội của đất nước. CSVN thất bại nặng nề trong ngoại giao quốc tế kể cả người Việt hải ngoại cũng mất lòng tin,mặc dù có nhiều phái đoàn nhà nước VN sang Mỹ yêu cầu lấy tên VN ra khỏi danh sách CPC cũng như chuyến viếng thăm của Thủ tướng Phan Văn Khải sang Mỹ hay đưa đoàn dân vận nghệ thuật "Duyên dáng Việt Nam" sang Úc châu trình diễn bị hàng ngàn người Việt hải ngoại phản đối kịch liệt. Giờ đây nhà cầm quyền VN nên suy nghĩ lại thái độ đối xử khắc nghiệt, bắt bớ và cấm đoán hoạt động truyền giáo của các tôn giáo, các cơ sở văn hóa, giáo dục các chùa, các thánh đường bị cưỡng chiếm ,các nhà lãnh đạo tôn giáo bị tù đày,quản chế ,kiểm soát ,phong tỏa như Phật Giáo VN Thống Nhất, Hội Thánh Tin Lành, Phật Giáo Hòa Hảo, Cao Đài là vi phạm tự do tôn giáo trong công ước quốc tế tại Việt Nam. Hy vọng Đảng CSVN và nhà nước qua bản phúc trình của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ công bố ngày 08.11.2005 là nền tảng lắng nghe và thay đổi tư duy cho một dân tộc Việt Nam, là tiếng nói, khát vọng Tự do của người Việt trong và ngoài nước. Người ở lại, Hà NộiKhi đọc những dòng chữ nước Mỹ tiếp tục đưa Việt Nam vào danh sách các nước cần đặc biệt quan tâm, tôi không biết mừng hay lo, vì rằng nếu đưa VN vào các nước quan tâm thì Việt nam mình tiếp tục nghèo khổ, nhưng nếu không đưa vào các nước quan tâm thì dân bị hà hiếp sợ sệt dưới cái roi sắt của chế độ đang cầm quyền. Khi nghĩ về VN tôi thật thương mình sao sinh nhằm thơi không gặp những bậc mình quan, sống trong một chế dộ mà người dân lúc nào cũng chỉ biết cặm cụi không dám nói một tiếng thật của lòng mình. Vì nói ra thì sợ sẽ bị "thủ tiêu" không bao giờ trở lại. Nhìn sang các nước láng giềng đời sống của người dân giàu mà mình cảm thấy càng thương cho dân mình đã hơn 4000 năm vẫn sống trong lam lũ, dân tình đói khổ còn các quan chức thì lo làm sao cho địa vị của mình được đứng vững mà bất chấp dân mình sống ra sao, đau khổ ra sao? Thử hỏi người VN nào khi gặp công an hay một ông chính quyền nào không sợ hãi thì tôi xin cúi đầu bái phục! Ôi cái cảnh hà hiếp của thời xưa sao vẫn còn trên mảnh đất này nhỉ, con cháu Rồng tiên vẫn chịu mình làm lũ và an phận cho số kiếp của mình sống trong sự tủi nhục của những con người này mà thôi. Thượng đế ơi! Hãy ban cho con cái gì đề con chấp cánh cho đất nước VN được khỏi khổ được không? Nước Mỹ ơi! Hãy làm sao cho dân tình VN thoát khỏi cảnh bị hà hiếp đàn áp và các cấp chính quyền biết thương dân tình đen tối được không? Cầu ơn trên hãy cho dân việt nam thoát ra khỏi cảnh nô lệ này. Thân chào và kính chúc các ngài luôn mạnh khỏe, mong sao những người đang làm việc hãy lo cho dân cho nước một tí, đừng vì cái lợi riêng tư mà đánh mất đi 4000 năm văn hiến của nước mình. DVM, Hà NộiTheo quan điểm của tôi, mọi xung đột trên thế giới phần nhiều đều bắt nguồn từ tôn giáo. Ở VN cũng không ngoại lệ, kể từ ngàn xưa, trên đất nước VN cũng có những mâu thuẫn về tôn giáo và hậu quả là các cuộc can thiệp ngoại bang vào VN. Ở trên thế giới hiện nay, nếu không chịu nhìn nhận khách quan vấn đề "nhạy cảm" và sâu xa của các cuộc xung đột mang màu sắc với cái gọi là "khủng bố" của Mỹ và "tự do hành đạo" của những người đạo Hồi "cực đoan" mong bảo vệ tự do tôn giáo của họ và tự do định đoạt số phận của chính họ trên mảnh đất và tài nguyên của cha ông họ từ ngàn năm nay. Vậy cho tôi hỏi, liệu người Mỹ đã nhìn nhận chính mình xem, có khi nào người đạo Hồi lại "cay cú" và căm ghét họ như vậy không? Có lẽ cũng không đủ thời gian để đi quá xa trong đề tài này, ở bài viết này. Tôi trộm nghĩ, người Mỹ thích nói gì họ muốn nói, và thái độ "trịch thượng" của một vài người thích ban phát cái con bài "tự do tôn giáo" theo ý họ mà họ không nghĩ rằng, chính họ cũng đang khốn khổ với vấn đề tôn giáo toàn cầu. Bốn năm nay (kể từ ngày 11/9/2001, họ mất rất nhiều tiền và máu để trả giá cho cái gọi là tự do tôn giáo trên phạm vi toàn cầu. Với tôi, một người VN đang sống trên đất nước Việt Nam, còn nhiều khó khăn, đồng bào tôi còn thiếu ăn, còn thiếu học, còn chưa được những quyền con người đầy đủ, còn chịu nhiều bất công trong một xã hội bị xáo trộn khi những người CSVN đang ngày một xa rời lý tưởng tốt đẹp và tha hoá với tốc độ "rơi tự do" thì tôi cũng không đồng tình với những người lợi dụng tôn giáo để trả thù cá nhân, trả thù lịch sử,... mà làm cho tình hình càng thêm "rắm rối". Tôi không muốn VN có một "Bali tự do" hay một Philipine đầy bạo lực, cũng như một miền Nam Thailand máu chảy đầu rơi. Lịch sử Việt Nam có quá nhiều đau thương vì những xung đột và các tôn giáo "ngoại lai". Tóm lại, người Mỹ hãy tự lo cho mình khi đang sa lầy về vấn đề "tôn giáo tự do" ở Trung Đông và ngay trong lòng nước Mỹ, còn chuyên tôn giáo Việt Nam, cũng chẳng phải là cái gì to tát lắm, vài người đếm trên đầu ngón tay, cãi cọ vài mét đất, dăm ba cái quyền "quá sang" mà không hiểu rằng người Việt Nam chiếm đa số (80-85%) đang cần hỗ trợ việc làm và thoát nghèo, mà chẳng có tôn giáo nào giúp họ tốt hơn là chính họ tự vươn lên và ổn định xã hội, theo đạo nào là do người dân chứ không phải một vài người số ít kêu gào. Một vài suy nghĩ thiển cận của người dân muốn dân chủ. Nam, Nghệ AnHoa Kỳ đang vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế khi can thiệp quá thô bạo vào tình hình nước khác. Không hiểu các ông lấy quyền gì, ai cho các ông những cái quyền "quan tâm đặc biệt" đến chúng tôi. Chính các ông bà khi đang hô hào Chính phủ nước chúng tôi cải thiện về dân chủ, nhân quyền... thì các ông bà lại đang vi phạm các quyền đó. Cho dù Chính phủ của đất nước chúng tôi có xấu xa thế nào chúng tôi cũng không bao giờ muốn Mỹ, một đất nước đã đem bom, đạn và chất độc rải trên đất nước chúng tôi "cao giọng" đạo đức, cái thứ đạo đức giả dối, loè bịp. Dan ThuongKính gửi BBC, Báo cáo của Bộ Ngoại giao Mỹ quả thật là một báo cáo vớ vẫn! Đó là chỉ là một trong những lý do mà nước Mỹ dùng để can thiệp vào công việc của các nước khác! Xưa còn hơn cả trái đất nữa BBC ạ! Kính chào BBC. Dinh Hoa, MelbourneĐừng xóa tên Việt Nam khỏi danh sách CPC vì họ rất ngoan cố. Phan Huy, San Jose, Hoa KỳTheo tôi, nhà nước ta và nhân dân ta quyết tâm quay lưng lại với các thế lực đế quốc trong đó có đế quốc Mỹ, thế là xong. Không có Mỹ, ta vẫn sống phây phây, vẫn xây dựng thành công XHCN. Đảng Cộng Sản VN càng ngày càng vinh quang, vững mạnh. Ngay cả Nước CH ND Trung hoa vẫn nễ vì và phải đích thân đến thăm viếng và học hỏi ở ta.Trung Quốc đã giao thương buôn bán với ta càng ngày càng lớn, liên hiệp Âu Châu và Mỹ đâu có thấm thám vào đâu. Để yên tâm xây dựng một nước Cộng Sản ưu tú làm gương cho các nước CS anh em đề nghị nhà nước VN dứt điểm như vậy các thế lực phản động trong và ngoài nước sẽ không còn cơ hội thực hiện "diễn biến hoà bình" nữa. |
Thương mại, kinh tế, Biển Đông và nhân quyền là những chủ đề nóng kỳ vọng được đặt lên bàn họp của Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc với Thủ tướng Úc Scott Morrison hôm 23/8. | Thủ tướng Úc sẽ bàn nhân quyền và Biển Đông khi tới Việt Nam? | Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc (phải) tham dự cuộc họp với Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull nhiệm kỳ trước tại Canberra 15/3/2018 Thủ tướng Úc Scott Morrison dự kiến đặt chân tới Hà Nội hôm thứ Năm, bắt đầu chuyến thăm hai ngày từ 22 đến 24/8. Ông Scott Morrison sẽ là Thủ tướng đầu tiên của Úc tới thăm Việt Nam trong vòng 25 năm qua, kể từ chuyến thăm của ông Paul Keating năm 1994. Sẽ bàn về Biển Đông? "Biển Đông rõ ràng sẽ là vấn đề nổi bật trong các cuộc thảo luận. Nhiều khả năng các nhà lãnh đạo sẽ tìm thấy tiếng nói chung trong việc tuân thủ luật pháp quốc tế, tuân thủ Công ước Quốc tế về Luật Biển, và chỉ trích các đe dọa dùng vũ lực. Nhưng hai lãnh đạo có thể sẽ không đưa ra tuyên bố chung đề cập tới Trung Quốc," Giáo sư Carl Thayer, Đại học New South Wales, viết trên trang bình luận. "Úc rất muốn thúc đẩy hợp tác an ninh hàng hải với Việt Nam và hai nhà lãnh đạo có thể sẽ chấp thuận thảo luận về các vấn đề thực tế hiện nay. Ngoài ra, Úc sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam tham gia Lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc và hợp tác an ninh mạng," Giáo sư Carl Thayer phân tích. Bennet Murray: Việt Nam có 'đồng minh' mới trên Biển Đông? Tuyên bố chung ASEAN nhắc đến 'sự cố nghiêm trọng' ở Biển Đông Biển Đông: Việt Nam có đang chạy đua vũ trang? Giám đốc dự án Đông Nam Á của Viện nghiên cứu Lowy, ông Ben Bland, được trích lời trên The Sydney Morning Herald, thì cho rằng Trung Quốc sẽ không phải làm trọng tâm các cuộc thảo luận giữa hai nhà lãnh đạo, nhưng "làm sâu sắc thêm mối quan hệ [Việt Úc] có nghĩa là làm cân bằng sự trỗi dậy của Trung Quốc và lập trường ngày càng quyết đoán của nước này [trên Biển Đông]". Bình luận này được đưa ra trong bối cảnh Úc là một quốc gia thương mại, phụ thuộc nhiều vào thương mại với các nước Đông Bắc Á (Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan). Đó, Úc có chung mối quan tâm như Việt Nam trong việc duy trì hòa bình, an ninh và ổn định ở Biển Đông. Còn theo TS Lê Thu Hương từ Viện Chính sách Chiến lược Úc, Hà Nội chào đón ông Morrion trong khi đang căng thẳng với Bắc Kinh ở Bãi Tư Chính. Trong sự việc này, "Úc vẫn chưa lên án rõ ràng hành động của Bắc Kinh. Gần đây Úc đã ký các tuyên bố chung với Hoa Kỳ và Nhật Bản," và mới 'ám chỉ' sự kiện Trung Quốc mang tàu khảo sát vào Bãi Tư Chính "là các hoạt động gây rối liên quan đến các dự án dầu khí và thủy sản ở Biển Đông." "Ông Morrison nhậm chức vào thời điểm quan hệ của Úc với Trung Quốc ngày càng khó kiểm soát trên nhiều mặt. Khi ông Morrison ngồi lại đàm phán với các lãnh đạo Việt Nam tại Hà Nội trong tuần này, ông có thể đối mặt với các câu hỏi về tính nhất quán của chính sách Biển Đông của Úc. Lý tưởng nhất, người Việt Nam muốn có thêm sự hỗ trợ ngoại giao và hỗ trợ thực tế từ Úc, được củng cố bởi các hợp tác thương mại của công ty khai thác dầu khí của Úc với công ty dầu khí Việt Nam trong vùng biển tranh chấp. Hai nước sẽ phát triển quan hệ chiến lược như thế nào nếu họ không thể trông cậy lẫn nhau trong nghị trình quan trọng như vậy?" TS Lê Thu Hương bình luận trên The Strategist. Kêu gọi cải thiện nhân quyền Giới nhân quyền Úc kêu gọi ông Scott Morrison nêu ra các quan ngại về tình hình nhân quyền tại Việt Nam, bao gồm việc giam giữ công dân Úc Châu Văn Khảm từ tháng Giêng, trong chuyến công du tới đất nước Đông Nam Á này, theo trang The Guardian. Hôm thứ Tư 21/8, ông Morrison phát biểu rằng Việt Nam là một trong số các quốc gia có chủ quyền, độc lập, tự do ở khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương, là các vấn đề mà Úc đang ưu tiên. "Một trong những lý do mà tôi nhấn mạnh rất nhiều vào các mối quan hệ của Úc ở Ấn Độ-Thái Bình Dương, và một trong những lý do tôi sẽ đến Việt Nam vào ngày mai... là để thúc đẩy, tăng cường, mở rộng và xây dựng thêm các liên minh, các mối quan hệ đã tồn tại với các quốc gia có chủ quyền, độc lập trên khắp Ấn Độ-Thái Bình Dương," ông Morrison được trích lời trên The Guardian. Nhưng bà Elaine Pearson, Giám đốc Tổ chức Theo dõi Nhân quyền tại Úc, cho rằng hầu hết người Việt Nam không được thực sự tự do, và kêu gọi ông Morrison tận dụng chuyến thăm Việt Nam để kêu gọi cải thiện nhân quyền ở đây. "Họ là một quốc gia có chủ quyền độc lập, nhưng họ không được tự do lắm," bà Elaine Pearson nói với The Guardian Australia. "Việt Nam không có bầu cử tự do. Đảng Cộng sản kiểm soát đất nước và những người chỉ trích chính phủ thường bị bỏ tù. Không có tự do báo chí và tự do tôn giáo." Ông Châu Văn Khảm, người Úc gốc Việt, đã bị bắt giữ và giam không xét xử sau tháng nay sau khi ông gặp một thành viên Hội Anh Em Dân Chủ, theo The Guardian. Sẽ bàn về thương mại, kinh tế Trước chuyến thăm Việt Nam, Thủ tướng Úc Scott Morrison nói với Thông tấn xã Việt Nam rằng ông sẽ thúc đẩy quan hệ kinh tế và an ninh với Việt Nam trong chuyến công du quan trọng này. "Trọng tâm của chúng tôi sẽ là tăng cường hợp tác kinh tế, an ninh và mối quan hệ giữa nhân dân giữa hai nước," ông Morrison nói. "Chúng tôi cũng sẽ thảo luận về tầm quan trọng của việc bảo vệ đại dương, bao gồm chống ô nhiễm nhựa và đánh bắt cá bất hợp pháp." Ông Morrison sẽ tham dự các sự kiện kinh doanh tại Hà Nội vào tối 22/8 và sáng 23/8. Thương mại hai chiều giữa hai nước đạt mức cao kỷ lục 14,5 tỷ đô la vào năm 2018, cùng năm Úc và Việt Nam nâng cấp thành đối tác chiến lược. Đại học Úc RMIT, có cơ sở tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, ngân hàng ANZ và Linfox sẽ có đại diện tham dự tiệc tối với Thủ tướng Úc vào thứ Năm 22/8. Ngày 23/8, Hà Nội sẽ tổ chức một buổi lễ chào đón ông Morrison. Sau đó ông sẽ có cuộc gặp với Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc. "Nhiều khả năng hai lãnh đạo sẽ thỏa thuận gặp thường niên, bao gồm các cuộc gặp bên lề các sự kiện đa phương chính, ví dụ như APEC," Giáo sư Carl Thayer, trường Đại học New South Wales, bình luận trên trang phân tích đã công bố. "Chuyến đi của ông Morrison là nhằm đáp lại chuyến thăm của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc năm ngoái và mục đích chính là thúc đẩy quan hệ Đối tác Chiến lược được thông qua vào thời điểm đó. Thỏa thuận này bao gồm năm lĩnh vực hợp tác chính: chính trị; hợp tác và phát triển kinh tế; quốc phòng và luật pháp, tình báo và an ninh; giáo dục, khoa học và công nghệ, lao động, xã hội và văn hóa; và hợp tác khu vực và quốc tế. Để thúc đẩy các mục tiêu này, hai bên sẽ cần phải thông qua Kế hoạch hành động nhiều năm." Cũng theo Giáo sư Carl Thayer, Úc từ lâu đã quan tâm tới vấn đề an ninh tại khu vực Đông Nam Á và trở thành đối tác đầu tiên của ASEAN năm 1974. Cũng năm này, Úc và Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao, và từ đó tới nay đã phát triển các quan điểm chung về chính trị và an ninh toàn cầu. Quan hệ đối tác Việt Úc được tăng cường khi Việt Nam trở thành thành viên ASEAN năm 1995. Năm 2005, Việt Nam - Úc ký thỏa thuận Đối tác Toàn diện, sau đó phát triển thành Đối tác Chiến lược năm 2018. |
Ngày 7/11 tới, tòa phúc thẩm ở TP Hồ Chí Minh sẽ có phiên xử phúc thẩm nhà hoạt động Nguyễn Ngọc Ánh, một người đã lên tiếng phê phán chính quyền trên Facebook. | Tổ chức HRW kêu gọi trả tự do cho nhà hoạt động Nguyễn Ngọc Ánh | Phiên sơ thẩm xét xử nhà hoạt động Nguyễn Ngọc Ánh. Vợ Nguyễn Ngọc Ánh nói 'tự hào về chồng' Thầy giáo dạy trò bài hát 'Trả lại cho dân' bị khởi tố Ông Ánh là một kỹ sư nuôi tôm, ở thị trấn Bình Đại, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre, năm nay 39 tuổi. Truyền thông Việt Nam đưa tin rằng, ông Ánh đã chia sẻ các tin bài "phản động" nhằm "nói xấu" đảng và nhà nước, và kích động người dân biểu tình trong dịp quốc khánh. Các bài viết của ông Ánh được ông đưa lên Facebook tập trung vào các chủ đề như nạn môi trường bị tàn phá do công ty Formosa thải độc gây ra vào tháng 4/2016, tình trạng thiếu tự do lựa chọn trong cuộc bầu cử năm 2016, hay các quan ngại về điều kiện sống của tù nhân chính trị... Các bài viết này luôn thu hút sự quan tâm của công luận. Cụ thể, báo thanh niên trong bài viết đăng khi ông Ánh bị xét xử lần đầu cho biết rằng, các nội dung này "đã phát tán đến hơn 2,4 triệu lượt người xem, hơn 45.000 lượt người thích và 133.000 bình luận." Ông Ánh bị công an tỉnh Bến Tre khởi tố, bắt giữ hồi tháng 8/2018 với cáo buộc tội "làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam," chiếu theo điều 117 của Bộ luật Hình sự nước này. Tháng 6/2019, sau một phiên xử diễn ra trong vài giờ đồng hồ, một tòa án ở tỉnh Bến Tre kết án ông 6 năm tù giam, cộng với 5 năm quản chế. Luật sư của ông Ánh, ông Đặng Đình Mạnh cho BBC News Tiếng Việt biết hôm 6/11 qua điện thoại rằng, cả ông và ông Ánh đều bác bỏ hoàn toàn cáo buộc. Luật sư Mạnh nói rằng tuy ông Ánh đã thừa nhận hành vi đăng tải những thông tin đó, nhưng điều đó chỉ là thực hiện quyền công dân của mình. "Những cáo buộc đó hoàn toàn không công bằng. Anh Ánh không vi phạm như những gì anh đã bị truy tố. Anh Ánh có những trao đổi thông tin, hay những cuộc nói chuyện hay trao đổi quan điểm của anh về những vấn đề của đất nước như Forrmosa chẳng hạn thì thực ra anh đang thực hiện quyền tự do ngôn luận của mình mà thôi.'' ''Với quyền tự do ngôn luận của mình, anh có quyền đề cập đến những vấn đề của nhà nước, có thể là khen ngợi hay chỉ trích chính quyền, phê phán những chính sách chính quyền đang thực hiện không đáp ứng nguyện vọng người dân, thì đó là hết điều hết sức bình thường. Việc truy tố những hành vi như vậy thể hiện sự khắt khe với các quyền tự do dân chủ của người dân," ông Mạnh nói. Vi phạm quyền tự do ngôn luận Tổ chức Theo dõi nhân quyền (HRW), trong thông cáo phát đi hôm 6/11 cũng cho rằng, việc truy tố và giam giữ ông Ánh rõ ràng đã vi phạm quyền tự do ngôn luận của ông. Tổ chức này kêu gọi chính quyền Việt Nam hủy bỏ bản án và ngay lập tức trả tự do cho ông. Ông John Sifton, Giám đốc vận động Châu Á thuộc tổ chức trên, nói rằng: "Ông Nguyễn Ngọc Ánh là một trường hợp trong số ngày càng nhiều các nhà bất đồng chính kiến bị giam giữ vì bày tỏ ý kiến trên Facebook. "Chính quyền Việt Nam dường như đang cho rằng việc sử dụng nền tảng mạng xã hội theo đúng mục đích thiết kế là một tội hình sự," ông nói. Ông Ánh bị bắt khi con trai ông mới ba tuổi rưỡi Ông Sifton, trong thông cáo trên, phân tích rằng, thoạt tiên nhà cầm quyền Việt Nam bỏ tù người dân để ngăn cản họ thực thi quyền tự do ngôn luận. Sau đó, nỗ lực dập tắt tiếng nói của những người trong gia đình họ muốn vận động đòi trả lại tự do cho họ. Còn luật sư Mạnh thì cho biết, trong phiên phúc thẩm sẽ diễn ra ngày mai, ông sẽ bào chữa theo hướng ông Ánh vô tội. Việc ông Ánh bị truy tố và bỏ tù giam là hoàn toàn bị oan. Bị đánh trong tù? Vợ ông Ánh, bà Nguyễn Thị Châu, viết trên Facebook rằng, khi bà tới thăm chồng vào tháng 10/2019, ông "lết chân đi rất khó khăn." Bà Châu cho biết là ông Ánh kể ông vừa bị một người tù khác đánh đến bất tỉnh. Ông có báo về vụ việc đánh đập với quản giáo nhưng không ai có động thái gì. Luật sư Đặng Đình Mạnh cũng xác nhận có chuyện xô xát trong tù với ông Ánh nhưng là giữa những người bị tạm giam với nhau chứ không phải do quản giáo đánh người. Và tất nhiên, theo ông Mạnh, để xảy ra vấn đề như vậy cũng có trách nhiệm quản lý của trại giam. Vậy nhưng, ngày 23/10, Công an thị trấn Bình Đại, tỉnh Bến Tre triệu tập bà Châu đến để chất vấn. Theo Tổ chức Theo dõi nhân quyền, bà Châu đã bị truy vấn quan hệ của bà với các gia đình tù nhân chính trị khác, về việc mặc áo phông phản đối Trung Quốc tuyên bố chủ quyền với vùng lãnh thổ trên biển đang tranh chấp, về việc đi đón tù nhân chính trị Nguyễn Đặng Minh Mẫn và về việc bà đã trả lời phỏng vấn Đài Á châu tự do. Theo Tổ chức Theo dõi nhân quyền, việc bỏ tù ông Ánh là một phần của đợt đàn áp đang tiếp diễn, nhắm vào những người phê phán đảng và chính phủ Việt Nam. Theo tổ chức này, trong mười tháng đầu năm 2019, chính quyền Việt Nam đã kết tội ít nhất là 20 người và xử họ với các mức án từ 6 tháng đến 10 năm tù vì phê phán chính quyền, vận động cho tự do tôn giáo cũng như các quyền cơ bản về chính trị và dân sự, hoặc chống tham nhũng. "Việc chính quyền khắt khe với những hành vi chỉ trích hay nói xấu chính quyền thực ra không mới. Thậm chí sau những sự kiện nóng như Formosa, thì những tiếng nói của như vậy của người dân tăng lên. Tức là những chỉ trích tương ứng với sự kiện diễn ra trong nước," ông Mạnh nhận xét. Tổ chức Theo dõi nhân quyền đã kêu gọi các công ty internet công khai bày tỏ quan ngại về những trường hợp bị giam giữ bất công do bày tỏ chính kiến trên mạng. Đồng thời, kêu gọi các đối tác thương mại và các nhà tài trợ quốc tế của Việt Nam công khai phê phán những sự đàn áp này và lên tiếng ủng hộ các nhà hoạt động. Tổ chức này cũng kêu gọi Việt Nam sửa đổi các quy định pháp luật hà khắc về an ninh mạng và ngôn luận trên mạng. Bà Châu, vợ ông Ánh, từng trả lời phỏng vấn BBC News Tiếng Việt và cho biết rằng, ông Ánh bắt đầu quan tâm đến vấn đề môi trường từ năm 2014-2015. Khi đó, ông chỉ nghiên cứu làm sao để làm sạch bãi rác thải quanh khu gia đình ở. Từ lúc xảy ra sự cố Formosa, ông bắt đầu đi biểu tình, tìm hiểu thêm về môi trường, học đường, y tế và về dân oan về bất tuân dân sự. Kể từ khi ông Ánh, trụ cột của gia đình bị bắt, bà Châu và con cũng gặp nhiều khó khăn. Bà Châu cho biết khi ông Ánh bị bắt, con trai ông mới có 3 tuổi rưỡi. Cha ông Ánh qua đời hồi tháng 3/2019, nhưng công an từ chối cho phép ông về chịu tang cha. |
Lâm Trịnh Nguyệt Nga (Carrie Lam) nghĩ bà ấy sẽ được lên thiên đường. "Vì tôi làm điều tốt," bà nói. | Lâm Trịnh Nguyệt Nga: 'Tôi không phải bù nhìn của Bắc Kinh' | Bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga nói "một quốc gia, hai chế độ" đang "giàu mạnh chưa từng thấy". Bà ấy nói với tôi bằng một vẻ mặt rất nghiêm túc. Thực ra người có cả đời làm công chức 60 tuổi này rất nghiêm túc trong buổi phỏng vấn tại văn phòng trưởng đặc khu đắc cử, ngoài những điệu cười có phần gượng gạo, và cả cái liếc về phía cánh cửa và lời phàn nàn rằng những câu hỏi của tôi quá bất công. Công bằng mà nói trong trường hợp bà Lâm, ít ra bà ấy vẫn lựa chọn đối mặt với những câu hỏi này, và thậm chí còn ngay cả trước khi nhậm chức. Người tiền nhiệm của bà, Lương Chấn Anh, đã từ chối mọi cuộc phỏng vấn với BBC trong suốt 5 năm tại vị. Bà Lâm là một tín đồ Công giáo La Mã. Có thể tinh thần trách nhiệm đã thôi thúc bà tranh cử vào vị lãnh đạo của Hồng Kông. Chắc chắn không phải là vì mong muốn được yêu mến. Bà luôn kém hơn các đối thủ của mình trong các cuộc thăm dò ý kiến trong quá trình tranh cử, tránh né các cáo buộc rằng bà thiếu tiếp cận dân chúng. Tân lãnh đạo Hong Kong muốn 'hàn gắn chia rẽ' Báo Trung Quốc nhắc Việt Nam 'chọn bạn mà chơi' Tướng Phạm Trường Long: 'Đảo ở Nam Hải là của TQ' Quân đội Cuba làm cách mạng hay làm ăn? Bà cuối cùng giành chiến thắng với chỉ 777 phiếu từ một ủy ban bầu cử toàn nhân vật thích kinh doanh và ủng hộ Bắc Kinh. Với chỉ 0.1% người dân thực sự bầu cho bà, tôi hỏi làm sao bà có thể lấy được sự tín nhiệm để lãnh đạo Hồng Kông. "Tôi không nghĩ đó là chuyện về những con số. Vấn đề là về tính chính danh," bà Lâm nói. "Và cô cũng biết đấy, ủy ban bầu cử được thành lập từ các ủy ban cử tri đại diện cho mọi thành phần của xã hội Hồng Kông." Nhưng các ủy ban cử tri là một cái gai. Năm 2014, Hồng Kông xuất hiện hàng loạt các cuộc biểu tình dân chủ quy mô lớn vì người biểu tình muốn đòi quyền bầu cử cho lãnh đạo mà không cần ủy ban xét duyệt các ứng viên. Phong trào Ô dù gần như làm Hồng Kông tê liệt trong gần ba tháng, nhưng vẫn không thể lay động Bắc Kinh. Bà Lâm, như những người tiền nhiệm trong 20 năm qua, cũng đang xoay xở với cáo buộc làm con rối cho Bắc Kinh. "Để nói rằng tôi là một con rối, rằng tôi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử này nhờ những thế lực ủng hộ Bắc Kinh, là phủ nhận những gì tôi đã cống hiến cho Hồng Kông hơn 36 năm qua cho người dân Hồng Kông." Phong trào Ô dù năm 2014 đã khiến trái tim Hồng Kông gần như ngừng đập. Nhưng sau hơn nửa tiếng đồng hồ với đặc khu trưởng đắc cử, tôi vẫn không thể không kết luận rằng mục đích của bà Lâm vẫn là làm sao để không làm Bắc Kinh phật lòng. Vào 1/7, bà sẽ được tuyên thệ bởi Chủ tịch Tập Cận Bình và bắt đầu công cuộc phục vụ hai người chủ: người dân Hồng Kông và người dân Bắc Kinh. Một số cho rằng việc hòa nhập hai người chủ trên không khả thi. Nhưng sau khi làm phó cho ông Lương Chấn Anh, bà Lâm ít nhất có kinh nghiệm trong chuyện nỗ lực. Còn về buổi phỏng vấn này, tôi rút ra rằng một trong những kỹ năng của bà là tránh né. Thí dụ về những lời kêu gọi cho một nền độc lập, bà Lâm không cho rằng những lời kêu gọi đó được bảo hộ dưới quyền tự do ngôn luận của Hồng Kông. "Chúng tôi sẽ thừa hành theo thượng tôn pháp luật." Joshua và phim 'Thiếu niên chống lại Siêu cường' Tương lai bất định của dân chủ Còn hơn thế thì bà chưa chuẩn bị để cho biết thêm. Thảo nào. Đây là một vấn đề gây bực mình. Kể từ sự thất bại của Phong trào Ô dù, một số người trẻ tuổi theo chủ nghĩa "địa phương" cho rằng nếu Trung Quốc không cho phép sự dân chủ, cách duy nhất để Hồng Kông đạt được nó là thông qua sự tự trị, tự quyết hoặc thậm chí độc lập. Bắc Kinh không chấp nhận những điều này. Ở một số nơi tại Trung Quốc, điều này thậm chí có thể dẫn đến lao tù. Và dù Hồng Kông được đảm bảo về sự tự trị và tự do ngôn luận, các quan chức cấp cao của Trung Quốc cho rằng lời kêu gọi độc lập là mối đe dọa đến an ninh quốc gia. Bà Lâm không muốn bị lôi kéo vào vấn đề này, chỉ nói rằng: "Tôi nghĩ Hồng Kông là một phần không thể tách rời của Cộng hòa Nhân Dân Trung Hoa." "Bạn phải nhìn vào 'một quốc gia, hai chế độ' như một thực thể thống nhất. Tại sao phải có hai chế độ nếu không đặt vào bối cảnh của một quốc gia?" Có nhiều cáo buộc bà Lâm giành chiến thắng nhờ hậu thuẫn của phe ủng hộ Trung Quốc Bà Lâm đơn thuần đang thận trọng với một vấn đề nhạy cảm khác, về cáo buộc về việc bắt giữ các nhà xuất bản sách Hồng Kông tại đại lục vào cuối 2015. Về các mối quan tâm chung, bà Lâm nói rằng nhiệm vụ của bà là tạo cầu nối cho Hồng Kông và Bắc Kinh. Nếu có những lo ngại về những bất ổn vượt tầm kiểm soát liên quan đến Hồng Kông, vốn có thể xảy ra dưới nền tự trị, khi đó người đứng đầu phải phản ánh được những quan điểm này và đại diện cho người dân. Chính phủ Anh mô tả vụ việc nhà xuất bản sách là "một sự vi phạm nghiêm trọng" trong thỏa thuận hoàn trả Hồng Kông lại cho Trung Quốc năm 1997. Nhưng bà đã không muốn nói về việc này. Liệu chúng ta có thể có được những thông tin và bằng chứng để khẳng định một cách không nghi ngờ rằng đã có một sự can thiệp, một động thái áp đặt luật pháp đại lục lên Hồng Kông? Bà Lâm rất mất kiên nhẫn với những bức xúc về những mối đe dọa đến cuộc sống của Hồng Kông. Theo như thống đốc Anh cuối cùng của Hồng Kông, Lord Patten, Bắc Kinh đang thắt chặt Hồng Kông, nhưng trưởng đặc khu đắc cử nói rằng "một quốc gia, hai chế độ" đang "giàu mạnh chưa từng thấy", và pháp quyền "tốt hơn trước 1997". Hai mươi năm sau khi tái thống nhất, hệ thống tư pháp vẫn đang vận hành độc lập. Tuy có một vấn đề mà bà Lâm cho rằng vẫn chưa hoàn thiện. "Tôi là một người rất trung thực và thẳng thắn, cho nên tôi sẽ thừa nhận là trong những năm gần đây, có tồn tại một khoảng cách. Một số người, nhất là những người trẻ, đang cảm thấy rằng họ không thể kết nối với chính quyền và với chính quốc gia của chúng tôi. Chúng tôi cần phải gắn bó hơn với những người trẻ tuổi." Chỉ còn 10 ngày trước khi chủ tịch Trung Quốc tuyên thệ bà Lâm vào chức trưởng đặc khu Hồng Kông, với các cuộc biểu tình dự kiến sẽ diễn ra, bà ấy rồi sẽ nhận ra khoảng cách đó lớn đến đâu. |
Một thống kê mới cho biết lượng xe ôtô bán ra tại Việt Nam trong tháng Giêng 2005 là 2370 chiếc, tăng 71% so với cùng kỳ năm ngoái. | Lượng mua ôtô ở VN tăng trong đầu năm | Báo Sài Gòn Giải Phóng dẫn nguồn Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) cho hay Toyota là liên doanh dẫn đầu với 711 xe bán ra. Trong số 11 liên doanh sản xuất, lắp ráp ôtô tại Việt Nam, Vidamco đứng thứ hai với 451 chiếc, theo sau là Vinastar, bán ra 337 chiếc. Đứng số bốn là liên doanh Ford Việt Nam với 303 xe bán được trong tháng Giêng. Bộ Công nghiệp Việt Nam đã từng dự báo trong năm 2005, tổng số xe con của Việt Nam sẽ vào khoảng 200.000 xe; và đến năm 2010 là 400.000 chiếc. Năm ngoái, chính phủ Việt Nam nói sẽ có một quy hoạch xây dựng đến năm 2010 một ngành công nghiệp sản xuất ôtô của riêng Việt Nam. Theo quy hoạch, sẽ có ba tổng công ty làm nòng cốt. Trong đó bao gồm Tổng công ty Công nghiệp ôtô Việt Nam chuyên sản xuất, lắp ráp xe khách, xe tải, xe con, động cơ, hộp số; Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp tập trung sản xuất, lắp ráp xe khách, xe tải nhẹ phục vụ sản xuất nông nghiệp; Tổng công ty Than Việt Nam lắp ráp, sản xuất xe tải nặng, xe chuyên dùng. Quý vị độc giả đang đi loại xe gì? Theo quý vị, ai là những người sở hữu ôtô tại Việt Nam? Loại xe nào đang được ưa chuộng hiện nay? Ý kiến xin gửi về vietnamese@bbc.co.uk hoặc dùng hộp tiện ích bên tay phải ......................................................................................... Trân My, WestminsterNếu được như một số ban nói về khả năng mua xe hơi dễ dàng của người Việt trong nước thì đó là một điều rất vui mừng. Vì như thế thì người thân cùa tất cả chúng ta đều sở hữu được một phương tiện giao thông tiện nghi, sang trọng đâu thua gì dân Mỹ. Ngày nay với hệ thống viễn thông liên lạc hiện đại thì khó mà dấu giếm một điều gì. Trước đây khi còn ỡ Việt Nam, tôi có nghe một câu chuyện vui như thế này: TT Mỹ trả lời là của ông chủ. Một thời gian sau, TT Mỹ lai qua thăm Liên xô, đến một nhà máy thì thấy chỉ có vài chiếc ô tô. TT MỸ cũng hỏi những câu tương tự thì được trả lời là ô tô của cán bộ còn nhà máy thì do công nhân làm chủ. Câu chuyện trên là câu chuyện vui nhưng phản ánh đúng sự việc ở Liên xô lúc bấy giờ. Liệu có còn đúng với hoàn cảnh thực tế Việt Nam bây giờ không. Hỏi cũng là trà lời rồi đó. Có bạn nói là hiện nay bạn đang ở Mỹ đã mấy năm nay chưa mua được ô tô. Nếu như thế thì bạn đi làm bằng phương tiện gì? Trên 18 tuổi thì bạn phải có xe để đi làm, đi học hay cho các hoạt động khác chỉ trừ các thành phố hẹp không có chỗ đậu xe thì có các phương tiện khác như xe buýt hay xe tàu điện. Ở VN, tất cả bà con thân sơ của tôi chưa ai có ô tô cả, còn gia đình tôi ở Mỹ có tất cả 5 người mà đã có 4 chiếc xe vì con gái út của vợ chồng tôi mới 16 tuổi nên chưa có bằng lái xe. Nói như thế không phải là khoe khoang vì ở Mỹ chuyện này rất bình thường và gia đình tôi thu nhập dưới mức trung bình của Mỹ. Nhân, TP. HCMTôi đang sở hữu chiế Toyota Altis 2002 dùng để kinh doanh cho thuê xe chứ không phải để đi chơi. Tôi nghĩ đa số xe ôtô ở Vn được dùng vào mục đích kinh doanh, hay chí ít là được dùng làm phương tiện đi lại của các công ty sản xuất kinh doanh dịch vụ. Đa số người sở hữu ôtô đều có nhu cầu bức thiết chứ không phải để khoe giàu có. Giá xe ở VN thuộc loại cao nhất thế giới, thật phi lý và bất công. Đây là nguyên nhân kiềm hãm sự phát triển của ngành công nghiệp xe hơi tại VN. Nếu nhà nước cho rằng hạn chế dùng ôtô là để giảm kẹt đường thì không hợp lý, áp đặt. Chính người dân sẽ tự quyết định có mua xe hay không. Thí dụ, nếu việc mua ôtô thành bức thiết, chính người dân sẽ tìm biện pháp khắc phục chuyện kẹt xe. Họ sẽ chuyển nhà ra ngoại thành để dễ đi bằng ôtô, và rồi chọn phương tiện khác như xe buýt để đi vào các khu thường kẹt xe. Nhà nước nên tập trung vào việc quy hoạch cơ sở hạ tầng, quy hoạch thành phố, quy hoạch đường xá cho thật tốt thì mới thật sự là một nhà nước của dân, do dân, vì dân. Theo tôi, nhà nước cần điều chỉnh thuế nhập khẩu và thuế tiêu thụ đặc biệt ngang mức thế giới. Mộng DzuỞ một số nước tiên tiến, vấn đề mua sắm xe hơi vẫn là bức xúc cho người dân, chứ không riêng gì VN. Chẳng hạn như tôi đây, qua Mỹ vài năm đi làm không nghỉ, nhưng vẫn không mua nổi xe hơi. Tôi rất cảm kích Quốc Huy, một người am hiểu tường tận. Nếu có dịp gặp, nhất định sẽ hầu chuyện bác. Thợ Cơ Khí, TPHCMNhà nước đánh thuế cao để ép các nhà đầu tư phải chuyểm giao công nghệ và xây các xưởng chế tạo ở VN (tăng tỉ lệ nội địa hoá). Còn nói xe hơi cũ thì ở VN không cho nhập xe cũ (giá xe máy hai bánh Honda Nhật gần bẳng giá xe hơi cũ nếu tôi không lầm). Không tin hãy coi các nước có GDP bình quân bằng hoặc thấp hơn VN xem (như Pakistan, Ấn Độ, Campuchia...) xe hơi chạy đầy đường nhưng toàn xe của thập kỷ 70-80. Xe hơi 4 chỗ ở VN chỉ được lưu thông không quá 25 tuổi, còn xe tải, xe khách hình như là 20 tuổi. Phúc, Mỹ ThoTôi nhờ Ban Việt ngữ nhắn với các bạn đang tranh luận về thu nhập của người VN thì hãy vào mấy khu chế xuất hay công nghiệp hay nhà trọ cho công nhân thì biết thu nhâp của người VN và ai là người mua đươc xe hơi-loại phương tiện phông thông trên thế giới? Họ cày suốt năm, ăn uống đạm bạc nhưng chỉ đủ tiền về quê ăn tết thôi chứ xe hơi thì chờ "kiếp sau". Quốc HuyThời kỳ trước chiến tranh thì ở Irắc người ta có thể dùng nước để hối lộ, vùng sa mạc giá mỗi chai nước lên tới vài chục đôla, khi một nhu cầu trở nên thiết yếu thì người ta sẵn sàng trả giá đắt gấp nhiều lần nơi khác và ôtô cũng không ngoại lệ. Nhìn các xe hơi ngoại đời mới chạy ngược xuôi trên đường, tôi mơ có ngày mình cũng được đi những chiếc xe như thế. Vẻ đẹp sang trọng từ chiếc xe mang lại cho chủ nhân thứ quyền lực vô hình của sự giàu có và địa vị xã hội ở đẳng cấp cao hơn. Kinh tế tư nhân VN được thừa nhận thì ôtô trở thành nhu cầu đi lại thiết yếu chứ không chỉ đơn thuần “tư liệu sản xuất”, thực ra ranh giới giữa 2 mục đích sử dụng này không rõ ràng và cùng ý nghĩa là 1 giá trị trong quyền mưu sinh của người dân. Giá ôtô tại VN đắt không phải do hiếm (các liên doanh ôtô chỉ hoạt động cầm chừng 30% công suất), không phải do quá nhiều như các nước phát triển để mà gây thảm hoạ ô nhiễm, cũng không phải do hãng nào đó độc quyền. Mà do chính sách thuế với 3 nguyên nhân cơ bản xếp theo thứ tự sau: Cơ sở hạ tầng không đáp ứng nổi nhu cầu sử dụng ôtô nên thuế cao để hạn chế; Thuế ôtô cao sẽ tăng ngân sách và từ đó có nguồn để phân bổ cho lĩnh vực khác dễ tham nhũng rút tiền ra hơn (như sửa chữa hoặc làm mới các công trình giao thông chẳng hạn); Thuế cao sẽ tạo điều kiện cho con ông cháu cha buôn lậu với sự hỗ trợ pháp lý của lãnh đạo Đảng (Đảng cao hơn luật pháp). Vậy có nên tăng thuế để hạn chế sử dụng ôtô tránh ùn tắc hay giảm thu để đáp ứng nhu cầu thiết yếu? Với cơ sở hạ tầng quá kém như hiện nay thì công cụ thuế không giải quyết được vấn đề đi lại của người dân, thực tế 2 biện pháp trên đều là ngăn chặn nhu cầu thiết yếu của con người dù chủ động hay bị động. Nhưng dù sao biện pháp tăng thuế và hạn chế sử dụng cũng đem lại 1 hệ quả giá trị cho Đảng: đó là tuyên truyền hình ảnh một xã hội ổn định. Tất nhiên với một điều kiện phải chấp nhận các hệ quả khác là xã hội chỉ toàn xe kém chất lượng gây ô nhiễm môi trường, thiếu an toàn gây nên những tai nạn chết người, công nghiệp ôtô không thể phát triển, phân hoá giàu nghèo... Cái giá phải trả cho “tuyên truyền” là quá đắt! Xét trong phạm vi lĩnh vực “ôtô” sẽ là hài hước nếu biết Đảng đã ký nghị định thư Kyoto theo kiểu “vui đâu chầu đấy” và việc này mâu thuẫn với một chính sách thuế cao chỉ khuyến khích sử dụng những chiếc xe kém chất lượng, gây ô nhiễm môi trường ngược hẳn với tiêu chuẩn Mỹ. Đến đây có thể rút ra được kết luận về sự “ổn định” của một chế độ độc tài là nhờ vào: tuyên truyền lấp liếm các sai lầm và yếu kém, hạn chế, tước bỏ các nhu cầu thiết yếu của con người bằng chính sách và bạo lực. Thế nhưng bất chấp sự hạn chế thì tiêu thụ xe ôtô vẫn tăng vì đã trở thành nhu cầu thiết yếu do chính sách phát triển mất cân đối của Đảng, giống như trong cơn khát, không có nước sạch thì người ta vẫn sẵn sàng trả giá cao để mua nước bẩn bất kể thu nhập tăng lên hay giảm đi. Người Miền Trung, Đà NẵngXin ban Việt ngữ sửa giùm một chi tiết: chiếc xe tôi làm chủ hiệu Hongda (thêm chữ G) do Trung Quốc sản xuất và ăn cắp kiểu dáng Honda Nhật. Chiếc này chỉ bằng giá 1/3 xe super dream của Nhật. Sẵn đây cũng xin giải thích với bạn MNQ rằng, bạn nói đúng. Ở Đà Nẵng chỉ có quận chứ không có xã. Thực ra tôi ở Điện Bàn, nằm kế bên thành phố Đà Nẵng, cách Đà Nẵng chừng 30 phút xe ôm. Vì địa danh này ít người biết tới, nên tôi để Đà Nẵng. Một lần nữa cám ơn quý vị. Cường, TP. HCMGửi bạn Trân, Moscow. Nếu bạn bình tĩnh, bạn sẽ nhận ra ý của tôi không vô lý lắm đâu. Bạn nói tôi "hãy về VN mà đi làm rồi gửi tiền qua nuôi thân nhân bên Mỹ." Quả thật tôi cũng muốn về lắm, nhưng ngặt nỗi vài lý do sau: Tôi e ngại sẽ không kiếm ra công việc phù hợp với chuyên ngành. Trước đây tôi thất nghiệp, sau bốn năm đại học, ra trường rồi mà không xin nổi chỗ làm. Cuối cùng nhờ người thân, tôi sang Mỹ định cư. Bênh cạnh đó, vài người bạn khuyên tôi đừng trở về, vì họ đã và đang là nạn nhân của việc dư thừa lao động. Họ tốt nghiệp cao học nhưng công việc của họ hoàn toàn không dính ngành họ đã học. Thế nên tôi muốn nhấn mạnh với bạn vài lý do vì sao tôi không về. Bạn đừng nóng nảy khi đọc ý kiến mà tôi gửi đến bạn nha. Thân ái. Da đen, Los AngelesTôi ở Mỹ mà cứ lo ngay ngáy, cứ sợ mấy ông bạn ở VN mua được xe hơi nhà lầu. Nên ngày nào cũng phải vào đây vài lượt, lo quá, người ta mua được nhà lầu xe hơi, tôi buồn lắm đó. MNQThân gửi bạn Người Miền Trung, Đà Nẵng : Tôi có sinh sống tại Đà Nẵng một thời gian không ngắn. Theo chỗ tôi được biết thì thành phố Đà Nẵng được chia theo các quận chứ không có huyện. Cũng không có quận nào ở Đà Nẵng có trâu bò hàng trăm con cả. T.B. Minh, HungarySẵn tiền, thích nữa thì cứ việc mua xe mà đi thôi chứ chuyện gì to tát đâu. Vài trăm triệu đồng đối với nhiều gia đình ở VN không phải là món tiền quá to tát. Người Miền Trung, Đà NẵngTôi đang đi chiếc xe máy hiệu Honda làm ở Trung Quốc. Cả huyện tôi ở, tư nhân không ai làm chủ một chiếc xe hơi cả, ngoài trừ những cơ quan nhà nước như Hội phụ nữ, UBND, công an. Có một chuyện vui xảy ra trước Tết rồi. Hôm đó, do có vài vị cán bộ cao cấp ở Tỉnh về xã thị sát, phương tiện quý vị này dùng là chiếc SUV sang trọng, hiệu Toyota Landcruiser. Nghe nói trị giá trên 100.000 đôla. Như vậy, bán hết cả đàn trâu bò trong xã tôi mới mua được. Con nít ở trần, chân đất, đứa cõng em trên lưng, đứng vòng quanh xe để xem. Vị cán bộ móc trong túi mobile phone gắn camera quay một đoạn phim về cảnh này. Như vậy, ở nơi tôi ở, chỉ có cơ quan nhà nước và cán bộ cao cấp mới có xe hơi. Còn người dân nằm mơ cũng không thấy nổi. Phong, San JoseTheo như Anh Cường TP HCM: Thu nhập người dân trong nước ở mức bình quân " thu nhập trung bình của người dân là trên 1500 đôla một tháng. Đây là tôi đề cập đến mức thu nhập trung bình thôi. Chứ còn có những giới trí thức thu nhập 3000 - 4000 đôla mỗi tháng với lao động chân chính là bình thường." Quả là ấn tượng. Tôi xin chân thành chúc mường người dân trong nước. Nhân đây tôi muốn hỏi các vị độc giả: Mua xe ôtô ở VN giờ quá dễ, thế mua xong lấy đường đâu chạy? Vĩnh Trà, Georgia, Hoa KỳTôi thích xe Mỹ, vì khi dùng, đến đúng hạn nhà sản xuất quy định là phải mang đi sửa. Tôi cũng thích xe Toyota. Còn ai sở hữu xe ở VN? Còn phải hỏi. Đại đa số nhân dân làm gì có tiền mua, ngoài một số cán bộ có chức quyền. Nếu nhà nước không dung túng thì hãy cho kiểm kê tài sản sẽ lòi ra ngay. Ba Phi, Cà MauMua xe hơi là chuyện nhỏ, xếp của tôi lương 400USD/tháng, có 2 biệt thự, 2 con du học nước ngoài, đi xe Mer Kompressor mói tinh. HG, PhápNói về chuyện mua ô tô chạy rong ngoài đường để kheo mình giàu sang, trong khi đường xá lại chật hẹp, bảo hiểm y tế lại chưa được áp dụng được thì tôi thấy hơi quá đáng, chỉ tạo thêm vấn đề phức tạp cho xã hội và môi sinh mà thôi. Nói cho cùng nhưng không thể cấm, ta thử áp dụng chính sách hai tốc độ: đóng bảo hiểm cao,phạt vi cảnh nặng cho các trường hợp uống rượu khi lái xe, thường xuyên khám xe, kiểm soát kỹ thuật về phanh hay đèn ...Còn những người đi xe chuyên chở công cộng với giá rẻ, đi xe đạp có những đường tuyến ưu tiên. Tiện đây tôi xin trích một chút ý thơ của cụ Trần Tế Xương để ta suy gẫm về cái sự kiện giàu quá nhanh trong tiến trình hội nhập vào kinh tế thị trường quốc tế: Lẳng lặng mà nghe nó chúc sang Kẻ thì buôn Tước đứa mua Quan. Phen nầy ông quyết đi buôn lọng. Vừa bán vừa la cũng đắc hàng. T. H, Los AngelesTôi đồng ý với ý kiến của bạn Phương Phi. Lượng xe bán ra ở VN tăng một phần cũng là từ các dịch vụ vận chuyển đi lại. Đợt về VN vừa rồi, tôi thấy một số người bạn của tôi cũng dành dụm để đầu tư vào lĩnh vực này. Còn ý kiến bạn Cường thì nghe hơi có phần "quá đáng". Bạn tôi sang Mỹ du học, lấy bằng Thạc sĩ nghành quảng cáo, về Sài Gòn kiến được cái job lương 5 triệu/tháng là thấy mừng rồi, không hiểu bạn lấy thông tin từ đâu mà nói rằng thu nhập của 1 "lao động chân chính" khỏang $1500 đến $4000 !? Việt kiều, Hoa KỳLợi tức bình quân ở VN mình thì khó nói lắm, chẳng hạn vợ chồng cháu trai tôi, cả hai đều có bằng bác sĩ từ 8, 9 năm nay. Nhưng học xong thì chồng chỉ ở nhà giữ kho và ngoại giao bên ngoài thôi, một ngày uống từ sáng đến chiều hơn một chục lon bia, vừa hút vừa mời hơn hai gói thuốc. Còn vợ nó đi buôn hàng bên Trung Quốc về cho vùng Chợ Lớn, đủ thứ từ thượng vàng hạ cám, tùy theo khách đặt hàng, nó khoe " Buôn bán vất vả lắm chú ơi, nhưng tụi cháu trải đường xong, chi các thứ rồi thì mỗi tháng cũng còn để ra được 8, 9 ngàn " (đô !). Dân có học bây giờ vất bằng, vất kiến thức để thành dân mối lái theo kinh tế thị trường khá nhiều. Trong khi hai cô giúp việc nhà thì nó trả mỗi cô 50 đô một tháng, vậy lợi tức bình quân mấy ngườ! i trong nhà nó ít nhất có thể nói là 2000 đô mỗi người được không các bạn? Vợ chồng, con cái nó thì mỗi đứa một cái xe gắn máy, tôi quê mùa nên chẳng biết xe gì, nghênh ngang đi ăn, đi mua sắm mỗi lần vợ nó về, trong khi hai cô giúp việc thì than "Tụi con làm ở đây cổ trả lương cũng hậu, nhưng ngặt nỗi còn phải lo ba má với mấy đứa em dưới quê". Cho nên trong một xã hội còn nhiều bất cập, chênh lệch mà dựa vào những con số bình quân rồi kết luận ai cũng của dư của để, tội gì không sắm xe hơi là nói quá. Du học sinhGửi bạn Cường, TP. HCM. Tôi vừa về thăm nhà cuối năm ngoái, nên cũng có thông tin. Có những người bạn làm việc ở công ty, ngân hàng nước ngoài với mức lương chưa trừ thuế là 1500 đôla cho đến 2500 đôla một tháng. Đó là cho vị trí Sales Manager, Marketing/Brand Manager, Chief Financial Officer hoặc Chief Accountant. Tuy vậy, người có lương như vậy không phổ biến ở VN. Ngoài ra, những vị trí cao như vậy thường là không bền. Khi công ty kinh doanh không đạt chỉ tiêu là mấy người này đi đầu tiên. Hiếm ai ở mức lương như vậy trụ trên 5 năm. Như vậy, bạn không thể nói đó là lương bình quân ở VN. Ẩn danhỞ VN có rất nhiều yếu tố khiến cho việc sử dụng ô-tô riêng trở thành một chuyện "không bình thường". Thu nhập của tuyệt đại đa số người dân thấp hơn chỗ thấp nhất của xe ô-tô, thuế suất cao hơn chỗ cao nhất của xe ô-tô. Nếu có sự lương thiện thật sự thì công chức bất kể ở cấp nào cũng không thể có xe riêng được. Thực tế thì ngược lại, như vậy hoặc là không có gì gọi là lương thiện hoặc tiền mua xe không phải là tiền lương mà ở đâu đó có được. Một mặt khác xe ô-tô không phải chỉ là một phương tiện di chuyển mà còn là một phương tiện để khoe sự thành đạt, dư thừa. Các nhà sản xuất hay lắp ráp cũng chưa có chiến lược cung cấp xe trả góp cho quảng đại quần chúng căn cứ trên thu nhập bình quân thì sự hiện diện của một lượng xe như hiện nay quả thực là khó hiểu và đầy nghịch lý. Không biết vì sao nhà nước lại khuyến khích dùng xe ô-tô khi mà thuế suất vẫn cao ngất ngưởng. Không hiểu vì sao mà công chức cấp cao lương thiện đến thế mà vẫn mua xe bằng tiền mặt. Và không hiểu vì sao dù người dân vẫn thích xe ô-tô như bất kỳ người dân nước nào khác vẫn sống để nhìn thiên hạ đi ô-tô chứ không phải sống để một ngày nào đó có thể mua được ô-tô riêng. Lê ThoaÝ kiến như bạn Đông Quân ở Seattle thì chỉ để thỏa mãn cái mặc cảm tự ti chứ có khi còn hại về lâu dài cho xã hội nước ta. Nếu số lượng ô-tô con mà tăng, thì tình hình ô nhiễm, ùn tắc giao thông sẽ càng tệ hại. Xã hội VN sẽ càng lệ thuộc vào xăng dầu nhiều hơn. VN sẽ tiến lên đóng góp phần của mình vào trào lưu phung phí, hủy hoại tài nguyên trái đất của nhân loại hiện nay. Đó là chưa kể đã có quá nhiều hãng sản xuất xe trên thế giới, cạnh tranh nhau khốc liệt. Tại sao chúng ta không chú tâm vào việc đầu tư cho các phương tiện vận chuyển công cộng hiện đại, các phương tiện dùng năng lượng sạch, dùng vật liệu tái sinh, v.v? Tran Tam, San Diego, USA Số luợng ô tô tại Việt Nam tăng càng nhiều thì càng tốt. Sẽ có thêm công ăn việc làm cho những nguời cung cấp những dịch vụ bảo hành và làm đẹp ô tô. Ô tô càng nhiều thì đuờng xá sẽ phải mở rộng hơn cho xe ô tô chạy. Thành phố sẽ phải nới rộng ra hoặc là chồng lên nhau cao ngút để có đủ chỗ cho xe đâu và nguời chạy. Vấn đề ai có tiền mua, những ai xử dụng, và lọai xe nào bán chạy thì theo tôi chẳng thành vấn đề vì thị truờng sẽ tự điều chỉnh giống như thị truờng xe đạp, áo len cổ lọ, quạt trần bát điếu, đồng hồ không nguời lái, vv.. tại Việt Nam vào những năm 1975-1980.. Về vấn đề thu nhập của nguời dân Việt Nam hiện nay như bạn Cường, TPHCM nêu lên thì qủa thật bạn “tếu” tài thật. Tran, Moscow Các bạn ở nước ngoài nghe chưa? Lương trung bình ở VN là 1500 USD/tháng. Hãy về VN ma đi làm đi rồi gởi tiền qua nuôi thân nhân bên Mỹ. Nghe không thể ngửi được... Cường, TP. HCMCác bạn đừng ngạc nhiên khi mà mức xe hơi bán ra tăng lên. Vì đơn giản bây giờ thu nhập trung bình của người dân là trên 1500 đôla một tháng. Đây là tôi đề cập đến mức thu nhập trung bình thôi. Chứ còn có những giới trí thức thu nhập 3000 - 4000 đôla mỗi tháng với lao động chân chính là bình thường. Phương Phi, TP. HCMTheo tôi lượng xe bán ra trong năm tăng là đúng, vì phần lớn lượng tiêu thụ là các hãng cho thuê mướn xe hơi. Với mức lương của một kỹ sư như tôi ở VN, thì không dám nghĩ việc mua xe hơi. Nhưng vào những dịp lễ tết, tôi cũng có thể thuê xe hơi, vì giá cho thuê giờ không có cao. Hơn nữa sự cạnh tranh giữa các nơi cho thuê khiến ho yêu cầu tiền đặt cọc cũng không còn cao. Bình, TP. HCMTôi không đồng ý với bạn Lương, lấy đâu ra bình quân đầu người đi làm mỗi tháng 10 triệu. Ngoài quan chức và viên chức tham nhũng, còn những người làm ngoài nhà nước thì chỉ những người đi làm cho công ty nước ngoài và có vị trí khá cao trong cơ quan thì lương mới 600 - 700 đôla. Với tôi, tuy làm kỹ sư lâu năm, nhưng lương chỉ khoảng bốn triệu. Chứ nếu lương 10 triệu là tôi kêu bà xã ở nhà cho khỏe. ABCÔng chú ruột tôi ở Sài Gòn, buôn bán ( chưa bao giờ làm công chức Nhà nước ). 5 năm trước đã có xe hơi đi, vừa điện về hỏi thì bảo bây giờ đổi xe mới rồi. Tôi ít quan tâm đến xe cộ nên cũng không hỏi hiệu gì. Nhưng ý tôi muốn nói là có rất nhiều người VN thừa sức mua ôtô bằng chính sức lao động của họ. Dũng, MontrealVề thăm VN, tôi được biết dân đi làm với đồng lương chẳng khá gì. Tỉ dụ kỹ sư thì khoảng 200 đôla mỗi tháng. Vậy thì làm sao mua được xe 36.000 đôla như một độc giả BBC vừa cho hay. Như vậy là xã hội VN không bình thường. Hơn nữa, đường xá đông xe máy, mọi người chạy bất cần luật lệ, thế thì chỗ đâu cho xe hơi? Cái quan trọng là có xe bus, điện ngầm...giúp đồng bào đi làm, buôn bán, học trò đi học, cũng như giảm bớt ô nhiễm. Cứ tưởng phải có xe hơi nhiều thì đất nước mới tiến bộ sao? Nguyên Chung, Hà NộiTôi không đồng ý với ý kiến của bạn Ẩn danh khi bạn cho rằng, "ở Vietnam, nhà nước cần có chính sách nhằm giảm lượng xe gắn máy để cải thiện tình trạng giao thông lộn xộn hiện nay..." Nếu chính sách chỉ nhằm vào việc giảm thiểu xe gắn máy thì chúng ta sẽ phải đối mặt với một thực tế khác: giao thông ùn cứng bởi dòng xe hơi ứ đọng. Điều này khủng khiếp hơn nhiều so với thực tế "bơi giữa một biển xe gắn máy" mà bạn đang đối mặt hàng ngày. Vấn đề là trong khi nhà nước chưa có các giải pháp hữu hiệu để mở rộng không gian giao thông cũng như phát triển các phương tiện vận tải công cộng thì chúng ta cũng không nên cổ xuý cho việc sử dụng xe hơi cá nhân. Đó là chưa kể tới các lý do xã hội khác như nhà nước cần tiền thuế để đầu tư cho giáo dục, y tế, xoá đói giảm nghèo.v.v... Tất nhiên, ai có tiền thì người đó có quyền mua xe hơi để dùng. Nhưng không có nghĩa là bắt buộc giá xe hơi ở VN phải rẻ như ở các nước phát triển khác. Trần Hải, CanadaTỉ lệ xe hơi so với xe máy ở Sài Gòn hiện thời có lẽ bằng tỉ lệ xe hơi với xe máy năm 1974. Tôi so sánh được là vì nhà tôi ngày xưa ở mặt tiền góc đường Trần Hưng Đạo và Nguyễn Văn Cừ. Tôi vẫn thường đứng trên lầu cao nhìn xe cộ chạy giờ cao điểm. Ba tôi lúc đó có chiếc ôtô Fiat 125, mặc dù chỉ buôn bán nhỏ. Lúc đó, dãy nhà trên đường T.H.Đạo từ đường Cộng hòa cho đến Nguyễn Biểu, hầu như mọi nhà đều có xe hơi đậu trên vỉa hè trước cửa nhà vào ban ngày. Sao 30 năm rồi mà tỉ lệ xe hơi vẫn chưa nhiều hơn? Minh Vũ, TP. HCMTôi chạy chiêc matiz> được trả góp trong vong 5 năm. Còn sếp tui chạy e200 tri giá 99 ngàn đôla cũng trả góp. Ông sếp tui chẳng phải tư bản đỏ gì cả, từ nông dân di lên. Mãi Vẫn GiàuKiến trúc nhà ở VN chật hẹp không có chỗ đậu xe, đường thì đông. Tôi tin là không phù hợp với lượng xe bán ra như thống kê này đâu. Thực tế mà nói, tôi ở Canada sau khi tốt nghiệp đại học, công việc khá, mà dành dụm mãi mới có xe hơi đó. Không hiểu mức thu nhập ở VN bao nhiêu mà mua, đúng là không thể tưởng nổi. The Truth, TP. HCMTheo quan sát của tôi, những người tư hữu xe hơi gồm những quan chức nhà nước, doanh nhân thành đạt, một số rất ít các ca sỹ tên tuổi... Còn đối với phần lớn giới trí thức thì… nằm mơ cũng không dám nghĩ tới! Cứ thử làm một fép tính đơn giản: giả sử lương tháng bình quân là 300 USD (không quá thấp ở VN), chi tiêu các thứ mất tối thiểu 100 USD, còn lại 200 USD tích lũy. Dẫn tới mỗi năm dành dụm được 2400 USD. Vậy thì phải mất tới ích nhất 10 năm mới có được 24 k USD để chỉ có thể sờ nỗi những chiếc của Korea mà thôi. Việc làm toán cộng ở trên là chưa kể đến những chi tiêu khác như: học phí (trao dồi kiến thức), viện phí (thuốc men khi có bệnh), ... và vô vàn những chi phí khác. Riêng bản thân tôi là một kỹ sư độc thân, chi tiêu trung bình hàng tháng của tôi cho việc: ăn uống, điện nước, giao thiệp, … khoảng 200 USD. Doanh nhân làm giàu chân chính và có tiền mua xe: ta không bàn cãi. Quan chức NN, lương + phụ cấp (chính thức) thấp lè tè, thế mà USD ở đâu ra nhiều thế? Chẳng những vấn đề xe cộ không thôi, khi bàn tới vấn đề nhà đất thì mới thấy thật sự khiếp đảm. Nạn rửa tiền đã đẩy giá đất lên tận mây xanh, khiến “dân đen” (để phân biệt với “tư bản đỏ”?) chỉ biết ngước mắt nhìn trong sự bất lực. Lương, TP. HCMTheo tôi, thì chuyện mua xe hơi ở VN là bình thường, chứ có gì đâu. Thu nhập bình quân của dân ở thành phố lớn bây giờ là 10 - 12 triệu mỗi tháng. Chuyện mua xe làm gì mà không thể. Bên cạnh đó cũng có nhiều công ty cho thuê mướn xe hơi, nếu thích cũng có thể thuê một chiếc dễ dàng. Lam Phương, TP. HCMĐường xá thì chật hẹp, xe máy còn chả có chỗ chạy, có đâu cho xe hơi lưu thông chứ? Dân đen thì xe máy Made in Japan mua còn chả nổi, hỏi tiền đâu mà sắm xe hơi, thưa quý vị? Có chăng chỉ là mấy ông cán bộ, hoặc mấy ông làm ăn thương mại. Nên tôi không tin dân thường VN mua được xe hơi ở thời điểm hiện nay. Mấy ông lãnh đạo hãy lo chú trọng vấn đề xây dựng cầu đường, cơ sở hạ tầng trước, rồi hãy tính chuyện xây nhà máy làm xe hơi. Minh Vân, Hà NộiGửi ông GH, Pháp: Khuyên những người có tiền mua ôtô thì thay vì mua xe hơi, nên cho con đi du học đào tạo nhân tài. Khuyên thế thì có lẽ mới thiết thực hơn. Chứ bảo họ mang tiền đi xóa đói giảm nghèo, thì họ sợ bị xà xẻo lắm. Tử Hà, Hà NộiTôi đang sở hữu chiếc xe Mazda 3. Những người sở hữu ôtô hiện tại, ngoài tầng lớp thượng lưu, còn có đông đảo giới trí thức, nhân tài biết kiếm tiền dưới nền kinh tế thị trường năng động này. Loại xe đang được ưa chuộng hiện thời là dòng xe ''trung lưu''. Giá mà chính phủ bỏ thuế nhập khẩu xe ôtô là 0% thì HN và Sài Gòn chỉ có xe hơi mà thôi. Là thế thế hệ sau 1975, chúng ta hãy cố gắng học hỏi những công nghệ tiên tiến của các nước và áp dụng để kinh tế đi lên, ngẩng cao đầu để các nước nhìn thấy VN đã có những gì từ sau đổi mới. Huy QuyềnThu nhập ở VN còn quá thấp, trong khi giá ôtô thuộc hàng cao nhất Đông Nam Á, cao gấp đôi so với Hồng Kông. Ví dụ, giá xe Mazda 3 ở Hồng Kông chỉ 16000 đôla, ở VN thì trên 31000 đôla. Trong khi thu nhập ở Hồng Kông, ở Mỹ thì chắc chắn hơn xa VN. Ở VN, một người mà đi làm công bình thường thì cả đời cũng không mua nổi xe hơi. HG, PhápNước Việt Nam vẫn còn nghèo tại Đông Nam Á với tổng sản lượng GDP năm 2004 chỉ bằng 6 % cũa Đại Hàn (theo tiến sỹ Trần Văn Thọ). Tiền chúng ta cần cho những việc phát triển nông nghiệp: mua máy cày,đào tạo giáo dục, miễn phí cho các học sinh nghèo, nâng cao đời sống xã hội, xoá đói giảm nghèo với chương trình y tế miễn phí, diệt trừ tệ nạn mãi dâm & việc buôn bán trẻ vị thanh niên mới chính là mục tiêu cần được chú trọng nhiều hơn. Chớ mua xe ô tô để chạy rong khoe mình sang giàu thì hơi phí phạm và không cần thiết. Theo tôi ai muốn xài phí thì cứ việc làm nhưng nhà nước phải đánh thuế thật nặng trên các hàng xa xí đó, để có ngân sách dành cho các chương trình xã hội giúp dân nghèo. Thu MinhÍt ai ở VN hiện nay đủ khả năng mua xe ôtô. Đa số có khi mua xe máy còn khó, khi mà lương chính thức trung bình khoảng 100 đôla mỗi tháng. Nên tôi không thể hình dung ai đó lại có thể có xe ôtô. Kiên Quyết, TP. HCMGiá xe hơi ở VN cao hơn các nước, nhưng vẫn rất nhiều người đã và sẽ mua xe. Điều này chứng tỏ thu nhập của người dân cao. Ẩn danhỞ Vietnam xét về tài chánh khoản 50% các gia đình sống ở thành phố có khả năng mua xe hơi mặc dù giá cao gấp 2 lần giá bán quốc tế, vd: Hummer H2 giá tại Mỹ khoản US$ 80,000 qua đến Sài Gòn người mua phải trả US$ 180,000. Tuy người dùng tại Vietnam không có nhiều lựa chọn nhưng lượng xe sản xuất trong nước Cung không đủ Cầu. thông thường bạn phải chờ từ 3 - 6 tháng mới có xe. Chuyện mua xe cũng lắm điều thú vị, hiếm có ở đâu xe mua sau 1 năm bán lại lời khoản 5 - 10,000 US$ tùy chủng loại, mổi năm giá xe tăng đều khoản 15 - 20 %. VD: giá Toyota Camry V6 3.0 tăng từ US$ 36,000 năm 2002 lên đến US$ 56,000 tại thời điểm hiện tại, BMW 325 tăng từ US$ 46,000 lên US$ 62,000, rõ ràng xe mua sau 1 - 2 năm cho dù có bán với gia bèo so với giá thị trường cũng lời. Nguyên nhân chính khiến phần lớn gia đình tại Vietnam chưa sắm xe hơi vì vấn đề Parking, ai cung biết nhà ở Vietnam rất nhỏ và thường không có garage, tiền thuê bãi đậu khiến người có nhu cầu đi xe hơi đôi khi hơi nản chí, vả lại chẳng ai muốn mua xe xong, vô đủ thứ đồ chơi đắt tiền rồi mổi ngày nhìn chiếc xe cưng (in another word: Xe Nái) phải dầm mưa dãi nắng. Tôi đi một chiếc SUV 7 chỗ thấy cũng không đến nỗi bất tiện như nhiều người nghĩ, loay hoay một hồi thấy cũng quen với tình trạng đường xá và giao thông ở Vietnam, bây giờ ra đường đi xe máy lại thấy bất tiện hơn và nguy hiểm hơn nhiều, đặc biệt khi gia đình có con nhỏ đi cùng. Tôi tính rằng trong khoản 3 năm nữa xe hơi sẽ chiếm đa số trong các phương tiện giao thông ở Vietnam, nhà nước cần có chính sách nhằm giảm lượng xe gắn máy để cải thiện tình trạng giao thông lộn xộn hiện nay gây ra bởi số lượng xe máy vượt quá khả năng của hầu hết các con đường trong cũng như ngoài thành phố. Đôi khi tôi có cảm giác như đang bơi giữa một biển xe gắn máy chứ không phải đang đi trên đường. Giang ĐôngKhông có gì mong mỏi hơn là đời sống dân Việt mình mỗi ngày mỗi sung túc, có phương tiện chuyển vận, và giao thông phát triển. Dân thành thị thì sắm được xe hơi, dân thôn quê thì mua được ghe máy, máy cày ,máy ủi, để nông dân giảm bớt chân lấm tay bùn, dãi dầu mưa nắng. Riêng tại Sài Gòn và Hà Nội tôi nghĩ khi số lượng xe hơi của cư dân nhiều hơn sẽ gây nhiều trở ngại, vì trước đây hơn chục năm nhà nước chỉ biết nêm thêm những cao ốc, trung tâm thương mại ....vào trong thành phố cũ, mà không toả rộng ra những vùng đất chưa khai thác. Có thể là lúc đó các quan chức lớn đã thảo kế hoạch sao cho có lợi cho thu hoạch địa ốc sẵn có của mình nhiều hơn là tính tới những khó khăn về sau. Cho nên bây giờ cầu, đường thì bị kẹt, cống rãnh thì bị nghẹt, những kế hoạch giao thông ngầm cũng rất khó thực hiện. Chỉ còn cách duy nhất mà cư dân ai nghe đến cũng sợ là giải toả chỗ này, cắt bớt chỗ kia. Từ đó lại đẻ ra biết bao nhiêu là tiêu cực làm khổ dân lành. Ông bạn Đông Quân ơi tôi không biết ông đi xe gì, chứ riêng tôi mỗi lần về Sài Gòn thấy gia đình mấy ông tư bản đỏ đi xe là tôi đã nể từ lâu rồi, toàn Mercedess, Volvo, Toyota ...ngoại không hà, mặc dù mấy hãng xe này có xưởng lắp ráp ngay vòng đai phi trường Tân Sơn Nhứt. Hơn nữa bên VN mình thuế nhập đánh gấp ba, mà ai thì cũng trả cái một, chứ làm gì có chuyện mua xe đi chơi mà trả góp. Đông Quân, SeattleChúng ta phải tiến lên mua ôtô thôi. Ở Mỹ đi xe gì, ở Việt Nam cũng đi xe đó. Mong sao đời sống mọi người dân trong nước ngày một khấm khá hơn để cho người Việt ở nước ngoài nể mặt. |
Sự trỗi dậy của Trung Quốc, tình trạng Tân Cương, Biển Đông và Hong Kong là các lý do khiến nhiều người Mỹ gốc Việt dành nhiều năm vận động chống lại chính phủ do ĐCSVN kiểm soát. | Tại sao nhiều người Việt ở Mỹ ủng hộ Tổng thống Donald Trump và chống Trung Quốc? | David Tran đã dành phần lớn cuộc đời mình để vận động cho sự sụp đổ của chính phủ do đảng cộng sản kiểm soát ở Việt Nam, theo SCMP. Giống như nhiều thành viên của cộng đồng người Việt hải ngoại tại Hoa Kỳ, Tran, nhập cư từ khi còn là một thiếu niên cách đây hơn ba thập kỷ, từ lâu đã mơ về một ngày quê hương của mình chấp nhận nền dân chủ tự do. Chống Trung Quốc Tuy nhiên, hiện nay, David Tran, người điều hành Trung tâm Dân chủ Việt Nam có trụ sở tại Texas, lại đang nhắm vào một nhà nước độc đảng khác: Trung Quốc. "Chúng tôi nhìn vào tầm nhìn của tương lai, một tương lai do Đảng Cộng sản Trung Quốc lãnh đạo thông qua hình ảnh của Tây Tạng, Tân Cương, Biển Đông và thậm chí cả Hong Kong… và chúng tôi không chấp nhận tương lai đó cho con cháu chúng tôi," Trần, một bác sỹ y khoa, nói. Một số người cho rằng Trung Quốc muốn Joe Biden đắc cử, người khác tin rằng họ muốn Donald Trump thêm một nhiệm kỳ nữa Đối với nhiều người Mỹ gốc Việt đã dành nhiều năm hoặc thậm chí nhiều thập kỷ tham gia vận động chống lại chính quyền Việt Nam, sự trỗi dậy của Trung Quốc khiến họ chuyển sự tập trung sang nâng cao nhận thức về dân chủ, nhân quyền và sự nguy hiểm của chủ nghĩa cộng sản. Trong khi chia sẻ nhiều mối quan tâm chung với giới hoạt động ở những nơi khác, chẳng hạn như cách đối xử với người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương, sự phản đối của họ đối với Bắc Kinh thường tập trung vào những xung đột ảnh hưởng đến quê hương, bao gồm tranh chấp lãnh thổ giữa Trung Quốc và Việt Nam trên Biển Đông. Đầu năm nay, vẫn theo SCMP, hơn 80 nhóm người Việt Nam ở nước ngoài, nhiều người trong số họ sống tại Hoa Kỳ, đã thực hiện một cuộc "trưng cầu dân ý" không chính thức qua mạng xã hội để công chúng Việt Nam có cơ hội thể hiện quan điểm về các tuyên bố bành trướng và việc xây dựng quân đội của Bắc Kinh tại Biển Đông. Tâm tư một nữ cử tri Mỹ gốc Việt ủng hộ Trump Sự ủng hộ khác nhau giữa các vùng và sức nặng cử tri gốc Việt TT Trump vẫn có khả năng thắng cử ra sao? Hai tuần nữa là bầu cử, Trump và Biden ai có triển vọng thắng? Chín lăm phần trăm số người được hỏi cho biết họ ủng hộ việc khởi kiện Bắc Kinh tại các tòa án quốc tế, theo cuộc thăm dò ý kiến 1,2 triệu người Việt Nam trong nước, theo ban tổ chức. Hà Nội đã ám chỉ sẽ kiện nhưng cho tới nay vẫn chưa thực sự theo đuổi việc này. Tran, người giúp tổ chức cuộc thăm dò, nói rằng Hà Nội sẽ không bao giờ bảo vệ chủ quyền của đất nước trước sự hiện diện ngày càng lấn lướt của Trung Quốc. Ông nói: "Việt Nam và Trung Quốc có cùng hệ tư tưởng cộng sản. Giữ lập trường vững chắc hơn có nghĩa là tách khỏi hệ tư tưởng đó... Việt Nam và Trung Quốc là quốc gia công an trị, có sự hợp tác chặt chẽ giữa hai bộ máy an ninh nội bộ." Trọng tâm vận động của các nhóm như Trung tâm Dân chủ Việt Nam là xác quyết rằng Bắc Kinh gây ra mối đe dọa không chỉ đối với Việt Nam, mà cả thế giới nói chung. Một số nhà hoạt động hải ngoại từng tham gia các chiến dịch về Biển Đông đã bắt đầu vận động hành lang để Đảng Cộng sản Trung Quốc được xác định là một tổ chức tội phạm xuyên quốc gia, một vấn đề được đưa ra bởi Nghị sĩ Đảng Cộng hòa Scott Perry, người vào ngày 1/10 đã giới thiệu một dự luật liên quan tại Hạ viện Hoa Kỳ. Quan hệ của Việt Nam với Trung Quốc vốn đã căng thẳng trong lịch sử, với việc các bên phải đối mặt với một loạt xung đột biên giới trước khi bình thường hóa quan hệ vào năm 1991. Trong một cuộc khảo sát của Pew năm 2017, chỉ 10% người Việt Nam cho biết họ có cái nhìn tích cực về nước láng giềng Trung Quốc. Những mâu thuẫn lịch sử đó trở nên trầm trọng hơn trong những năm gần đây do các cuộc đối đầu liên tiếp ở Biển Đông, bao gồm cả cuộc biểu tình kéo dài một tuần vào năm 2014 sau khi một công ty Trung Quốc triển khai giàn khoan dầu ở vùng biển này, làm dấy lên phản đối ở khắp Việt Nam. Will Nguyen, một nhà hoạt động dân chủ người Mỹ gốc Việt tại Hoa Kỳ, cho biết chủ nghĩa bành trướng chống Trung Quốc đã "ăn sâu vào tâm trí của hầu hết mọi người Việt Nam". Ông Nguyễn nói: "Nhiều nhà hoạt động ở nước ngoài tỏ ra hiếu chiến với Trung Quốc vì họ không thích Đảng Cộng sản Việt Nam. Về mặt lịch sử, điều này có ý nghĩa vì cả hai đảng đều có chung nguồn gốc và rõ ràng các đảng này đang điều hành các quốc gia độc tài độc giống nhau." Ủng hộ Trump Trước cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ vào ngày 3/11, nhiều người Mỹ gốc Việt hy vọng Donald Trump tái đắc cử, ủng hộ lập trường diều hâu của ông và Đảng Cộng hòa đối với Trung Quốc. Trong một cuộc khảo sát được thực hiện vào tháng trước bởi APIAVote, AAPI Data và Người Mỹ gốc Á ủng hộ Công lý, 48% người Mỹ gốc Việt cho biết họ ủng hộ Trump, so với 36% thích Joe Biden. Nguyen-vo Thu-huong, phó giáo sư về Nghiên cứu người Mỹ gốc Á tại Đại học California, Los Angeles, cho biết sự phản đối truyền thống đối với Trung Quốc và chủ nghĩa cộng sản trong cộng đồng hải ngoại hiện đang được một số nhà hoạt động ủng hộ Trump đồng tình. Bà nói: "Các cuộc biểu tình có thể vẫn chống Trung Quốc, nhưng đã trở thành một phần của thông điệp về lý do tại sao người Việt Nam ở hải ngoại nên ủng hộ Trump và chống lại bất kỳ kẻ thù nào của Trump và chống lại tầm nhìn của ông về Mỹ. Kể từ sau đại dịch và George Floyd, tình cảm chống Trung Quốc đã được huy động cho Trump, chống lại các lệnh phong tỏa do đại dịch, chống lại các chính trị gia Dân chủ khác." Trần, người đứng đầu Trung tâm Dân chủ Việt Nam, cho biết ông không tập trung vào kết quả của cuộc bầu cử, mà tiếp tục truyền bá thông điệp của mình ra thế giới. Ông nói: "Công việc của chúng tôi không liên quan đến dự đoán ai thắng ai thua. Dù ai thắng hay thua thì công việc của chúng tôi vẫn vậy: Thông báo cho công chúng và các đại diện dân cử của chúng tôi từ tất cả các cấp chính quyền và từ tất cả các chính phủ, rằng chủ nghĩa cộng sản là xấu xa. " Bầu cử 2020: Vì sao chúng tôi ủng hộ TT Trump và Đảng Cộng hoà? Cử tri ủng hộ đảng Dân chủ nói nước Mỹ đang đi sai hướng Jonathan London: '2020 là bầu cử quan trọng nhất lịch sử Hoa Kỳ' Carl Thayer: 'TQ sẵn sàng đối phó với bất kỳ ai đắc cử TT Mỹ' Cử tri Mỹ ở Thái Lan: 'đi bầu để bảo vệ nền dân chủ' Cử tri Lý Văn Quý: ‘Nếu tái đắc cử, TT Trump sẽ làm nước Mỹ hùng cường’ Bấm vào để đọc thêm về bầu cử Mỹ 2020 |
Việt Nam là nước có dầu thô xuất khẩu nhưng đồng thời cũng nhập khẩu nhiên liệu. | Bài toán kinh tế trong tình hình giá dầu tăng | Như vậy nếu giá cao có lợi cho thu nhập từ ngành xuất dầu nhưng lại có hại cho các ngành cần dùng nhiều đến xăng dầu nhập khẩu. Chênh lệch giữa xuất và nhập Ông Hồ Sĩ Thoảng là chuyên gia ngành dầu khí Việt Nam nhận định: "Chỗ này nói chung khó nói là lợi hay hại, bởi vì trước đây khi ít sử dụng dầu - xuất nhiều, nhập ít - thì lời nhiều hơn." "Còn bây giờ xuất với giá cao, nhưng nhập cũng với giá cao, mà nhập ngày càng nhiều, thì sự chênh lệch giữa lợi về xuất và hại về nhập ngày càng rút ngắn." "Vì vậy cũng có những khó khăn nhất định, mà theo tôi cùng với việc mở rộng sử dụng các sản phẩm dầu trong nước thì khó khăn càng tăng lên.Đó là điều đương nhiên." "Do vậy cho nên thời gian vừa qua chính phủ Việt Nam cũng có nhiều biện pháp để giảm bớt căng thẳng ở các doanh nghiệp và người tiêu dùng trong nước." - Ông Hồ Sĩ Thoảng cho biết. Trong số các biện pháp giảm bớt căng thẳng có vấn đề trợ giá xăng dầu. Trợ giá Theo báo chí Việt Nam thì do trợ giá mà không ít người đã có dịp kiếm lời nhờ đem xăng bán tái xuất sang Campuchia. Tuy vậy, vẫn có những ngành bị ảnh hưởng từ giá xăng cao, như hãng Hàng không Việt Nam, như ông Phạm Ngọc Minh là phó tổng giám đốc phụ trách thương mại cho biết: "Nhà nước không kiểm soát giá xăng dầu với các chuyến bay quốc tế." "Cùng thời điểm cùng kỳ năm ngoái giá xăng dầu hàng không đã tăng trên 40 %." "Vì vậy chúng tôi cũng xin phép nhà nước điều chỉnh phụ thu xăng dầu trên các tuyến bay quốc tế." "Cụ thể Vietnam Airlines đã áp dụng phụ thu 5USD cho mỗi chặng bay quốc tế." "Riêng đường bay trong nước chúng tôi chưa áp dụng phụ thu xăng dầu vì giá vé cho đường bay trong nước chính phủ có yêu cầu hết sức hạn chế điều chỉnh, cho dù giá xăng dầu tăng rất cao." - Ông Phạm Ngọc Minh giải thích. Việc tăng thêm chi phí giao thông sẽ ảnh hưởng ít nhiều đến tâm lý của khách du lịch vào Việt Nam. Giải pháp khai thác dầu Tuy nhiên ông Phạm Ngọc Minh cho biết giá xăng dầu ở các sân bay trên thế giới đều hầu như bằng nhau. Ở Anh này các hãng hàng không như British Airway và Virgin Atlantic cũng có những thông báo về việc thu phụ phí xăng dầu từ vài bảng trở lên cho các chuyến bay xa. Ở những nước như Na-uy, theo như chuyên gia Nguyễn Quang Minh từ tập đoàn dầu Statoil, thì chính phủ đang xét đến việc khai thác các mỏ dầu mà khi trước bỏ qua do giá dầu thấp không đủ bù chi phí. "Cái mới nhất bây giờ là các công ty dầu khí và bộ năng lượng duyệt xét lại tính khả thi của một số mỏ dầu nhỏ." "Trước đây không có giá trị thương mại nhưng hiện với giá dầu cao như hiện nay, trong tương lai sẽ xuống nhưng vẫn cao thì tính khả thi sẽ phát triển những mỏ này, tức là rất nhiều mỏ dầu mà bao nhiêu năm qua không thể nào phát triển được." - Ông Nguyễn Quang Minh giải thích. Tuy nhiên, ông Minh cho biết quá trình thực hiện ý tưởng đó phải mất vài năm, mà theo ông với điều kiện Việt Nam thì còn phải mất nhiều thời gian hơn nữa. Chuyên gia Hồ Sĩ Thoảng cho rằng việc tăng sản lượng dầu không phải là giải pháp dễ dàng và an toàn. Dự báo giá dầu "Giá dầu chắc nó cũng dừng lại ở đấy, chứ không lên nữa, mặc dầu muốn xuống cũng rất khó." "Kinh nghiệm cho thấy những cuộc chiến tranh xảy ra ở những nước nhiều dầu khi nào cũng tạo ra khủng hoảng lớn." "Chiến tranh lần này diễn ra ở Iraq là nước trữ lượng nhiều thứ hai trên thế giới, sau Ả-rập Saudi, là vấn đề rất nan giải." "Còn những nước khác cũng có thể tăng sản lượng dầu lên, nhưng mà việc đó cũng phải tính toán, vì rất mạo hiểm." "Nếu giá xuống đột ngột thì đầu tư sẽ bị lỗ." "Người ta phải tính toán, do đó vận động của thị trường dầu cũng không thể nhanh được." - Ông Hồ Sĩ Thoảng phân tích Như vậy, trước mắt vẫn chỉ là tiết kiệm mức tiêu thụ. Ảnh hưởng phát triển Ở Anh Quốc năm 1974 người ta từng giới hạn tốc độ xe trên đường để giảm lượng tiêu thụ nhiên liệu. Ở Việt Nam hiện có ý kiến cho rằng nên phát triển hệ thống giao thông công cộng để giới hạn mức sử dụng xăng dầu. Nhưng theo chuyên viên Nguyễn Quang Minh thì nếu giới hạn mức tiêu thụ xăng dầu thì lại có thể làm cho nền kinh tế chậm phát triển: "Tại vì Việt Nam hiện tại đang lo xuất khẩu. Mặc dù Việt Nam tiêu thụ rất ít nhiên liệu nhưng mà tỷ lệ tăng trưởng của Việt nam rất nhạy cảm." "Với đồng lương công nhân, sự tăng giá dầu bên Tây Âu không ảnh hưởng lớn, nhưng với Việt Nam mọi sự tăng giá đều nhạy cảm. Khi xuất hàng đi phải trả phí chuyên chở theo thông lệ quốc tế, sẽ làm giá thành cao lên." Việt Nam hiện đang đứng bên cạnh một nước lớn như Trung Quốc, cũng đang có nhu cầu phát triển nền kinh tế với đòi hỏi không chỉ là nhiên liệu mà cả các sản phẩm hóa dầu. Nếu đúng như nhận định của một số chuyên gia là các biến động trên thị trường dầu khí thường chậm hạ giá, thì sắp tới hoặc là dân chúng Việt Nam sẽ phải chịu sức ép của việc tăng giá hàng hóa, hoặc là chính phủ sẽ phải chịu áp lực phải tìm nguồn ngân sách bù vào khoản trợ giá xăng dầu nhập khẩu. |
Lãnh đạo ly khai xứ Catalonia, ông Carles Puldgemont tuyên bố Chính phủ Tây Ban Nha đã thất bại trong cuộc bầu cử sớm ở khu vực. | Cựu lãnh đạo Catalonia đòi Tây Ban Nha phải đối thoại | "Nay là lúc cần đối thoại," cựu lãnh đạo Catalonia ông Carles Puigdemont hiện đang lưu vong ở Bỉ, nói Phát biểu tại Brussels, nơi ông đang sống lưu vong, ông Puigdemont ca ngợi kết quả này như là một chiến thắng cho "cộng hoà Catalan". Tây Ban Nha giải thể Nghị viện Catalonia Catalonia 'muốn đối thoại để giành độc lập' Catalonia giành 'quyền có quốc gia riêng' Các đảng ủng hộ việc Catalonia ly khai sẽ giữ nhiều ghế trong nghị viện mới. Tuy nhiên, đảng Công dân (Citizens - Cs) theo đường lối duy trì Catalonia như một khu vực bán tự trị của Tây Ban Nha, vẫn là đảng chiếm nhiều ghế nhất. Do đó, hiện vẫn chưa rõ đảng nào sẽ nắm quyền đứng ra thành lập chính phủ. Bầu cử Catalonia: Phong trào độc lập giành chiến thắng Chính phủ Tây Ban Nha đã áp quyền kiểm soát trực tiếp lên Catalonia và kêu gọi tổ chức bầu cử sau khi tuyên bố cuộc trưng cầu dân ý độc lập hồi tháng 10 là bất hợp pháp. Thủ tướng Mariano Rajoy hy vọng kỳ bỏ phiếu sẽ khôi phục sự ổn định. Tuy nhiên, cuộc khủng khoảng chính trị ở Tây Ban Nha vẫn tiếp diễn. Đảng Nhân dân Trung hữu theo đường lối bảo thủ của ông Rajoy đạt kết quả tồi tệ nhất trong kỳ bỏ phiếu hôm thứ Năm. "Đây là kết quả mà không ai có thể tranh cãi," ông Puigdemont phát biểu trên truyền hình từ Bỉ. "Cộng hoà Catalonia đã chiến thắng… Nhà nước Tây Ban Nha đã thất bại. Rajoy và các cộng sự của ông ta đã thua," ông nói trong tiếng hò reo của những người ủng hộ. Kết quả bầu cử thế nào? Với gần như tất cả các phiếu đã được kiểm xong, ba đảng ủng hộ việc Catalonia độc lập, gồm JxCat, ERC và CUP giành được tổng cộng 70 ghế, chiếm đại đa số trong tân nghị viện. Đảng Cs giành được 25,3% phiếu bầu, chiếm 37 ghế trong tổng số 135 ghế. Lãnh đạo đảng này, Inés Arrimadas nói với BBC rằng đảng của bà đã "chiến thắng". Bà cho biết việc thành lập một liên minh sẽ "rất khó khăn - nhưng chúng tôi sẽ cố gắng." Đảng Nhân dân Trung hữu (PP), trong khi đó, chỉ giành được ba ghế, giảm đáng kể từ 11 ghế so với trước. Catalonia và lá cờ vàng bốn sọc đỏ Catalonia tuyên bố độc lập 'vào thứ Hai tới' Lãnh đạo Catalonia chịu áp lực trước khi tuyên bố ly khai Tỷ lệ cử tri tham gia đi bầu là hơn 80%, cao kỷ lục trong các cuộc bầu cử vùng Catalan. Tại sao tổ chức bầu cử? Những người muốn ly khai vốn chiếm thế áp đảo trong nghị viện trước của Catalonia hôm 27/10 đã tuyên bố độc lập sau một cuộc trưng cầu dân ý bị chính quyền Tây Ban Nha cho là bất hợp pháp. Để chấm dứt việc tổ chức trưng cầu dân ý, cảnh sát Tây Ban Nha đã tấn công một số khu vực bỏ phiếu. Mặc dù vậy, nhiều cử tri đã bất chấp các trở ngại từ phía tòa án Tây Ban Nha và cảnh sát chống bạo động để đi bỏ phiếu. Động thái này dẫn đến một cuộc đụng độ dữ, khiến hàng trăm người bị thương. Theo số liệu của những nhà tổ chức kỳ trưng cầu dân ý, 90% số cử tri ủng hộ độc lập, nhưng số người đi bỏ phiếu chỉ chiếm chưa tới một nửa cử tri trong khu vực. Tuy nhiên, ông Puigdemont quyết định như thế là đã đủ để tuyên bố Catalonia độc lập khỏi Tây Ban Nha. Inés Arrimadas, lãnh đạo đảng muốn Catalonia ở lại với Tây Ban Nha, nói bà sẽ nỗ lực thành lập chính phủ liên minh Ông Rajoy sau đó đã giải tán chính phủ Catalonia, áp quyền kiểm soát trực tiếp và kêu gọi tổ chức bầu cử vào ngày 21/12. Cơ quan công tố cáo buộc 13 chính trị gia ly khai Catalonia là "nổi loạn", trong đó có ông Puigdemont và bốn người khác đã chạy sang Bỉ. Trong số những người bị cáo buộc, có hai chính trị gia ủng hộ độc lập đang bị giam tại nhà tù Tây Ban Nha, và sáu người đang bị giám sát trong điều kiện cho tại ngoại hầu tra. Catalonia qua những con số 16% dân số Tây Ban Nha hiện đang sinh sống tại Catalonia, đóng góp vào: Phản ứng Ủy hội châu Âu cho biết lập trường của họ đối với Catalonia không thay đổi, bất chấp kết quả bầu cử hôm thứ Năm. Cơ quan điều hành khối EU trước đây tuyên bố rằng các sự kiện diễn ra ở Catalonia là vấn đề nội bộ riêng của Tây Ban Nha. "Quan điểm của chúng tôi về các câu hỏi liên quan đến Catalonia là rất rõ ràng và thường xuyên được nhắc lại, ở tất cả các cấp độ. Nó sẽ không thay đổi," phát ngôn viên Ủy hội, Alexander Winterstein tuyên bố với hãng tin AFP. Ông nói thêm: "Liên quan đến cuộc bầu cử khu vực, chúng tôi không có bình luận gì." Chính phủ Tây Ban Nha vẫn chưa đưa ra bất cứ bình luận nào về kết quả bầu cử. Điều gì sẽ diễn ra? Các nhà phân tích cho rằng chiến thắng của các đảng ly khai có nghĩa "trái bóng bây giờ được đẩy lại cho toà án chính phủ Tây Ban Nha". Antonio Barroso, từ hãng nghiên cứu Teneo Intelligence ở London, nói rằng vấn đề của Madrid vẫn còn nguyên "và phong trào ly khai sẽ không thể biến mất". Các phóng viên nói hiện vẫn chưa rõ liệu ông Puigdemont sẽ được gọi là tổng thống hay không, và nếu điều đó xảy ra thì liệu ông có trở về từ Bỉ hay không. Trong hoàn cảnh hiện tại, ông có thể sẽ phải đối mặt với sự bắt giữ nếu về Tây Ban Nha. Những người ủng hộ việc Catalonia tuyên bố độc lập ăn mừng tại Barcelona Tại sao nhiều người Catalan muốn độc lập? Catalonia là một trong những khu vực thịnh vượng và màu mỡ nhất Tây Ban Nha, và có một lịch sử riêng biệt gần 1.000 năm. Trước cuộc nội chiến ở Tây Ban Nha, Catalonia được hưởng quyền tự trị khá rộng, nhưng sau đó bị tước mất nhiều quyền dưới chế độ độc tài của Tổng Francisco Franco từ năm 1939-1975. Sau khi Franco chết, khu vực này được trao quyền tự trị trở lại theo Hiến pháp 1978, và đã phát triển thịnh vượng cùng với phần còn lại của một Tây Ban Nha mới và dân chủ. Đạo luật năm 2006 trao cho vùng này nhiều quyền lực hơn, giúp Catalonia phát triển về kinh tế và nơi này tụ coi mình như một "quốc gia", nhưng Toà án Hiến pháp của Tây Ban Nha đã đảo ngược lại hầu hết các quyền này năm 2010. Suy thoái kinh tế và việc phải cắt giảm chi tiêu công làm dấy lên sự căm phẫn của những người Catalan, từ đó thúc đẩy phong trào ly khai mạnh mẽ. Sau cuộc trưng cầu dân ý được tổ chức vào tháng 11/2014 nhưng bị Tây Ban Nha bác bỏ, phe ly khai đã thắng trong cuộc bầu cử khu vực hồi 2015 và sau đó tiếp tục thắng trong kỳ trưng cầu dân ý hôm 1/10/2017, sự kiện cũng bị cấm và bị những người không muốn ly khai tẩy chay. |
Ý kiến nói đạo luật về "Người Cày Có Ruộng" và kết quả cải cách điền địa là một điểm sáng chói trong sự nghiệp lãnh đạo của cố tổng thống Nguyễn Văn Thiệu. | 'Người Cày Có Ruộng' - Niềm yên ủi của Tổng thống Thiệu | Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu (trái) công bố luật Người Cày Có Ruộng Ngày Tổng thống Thiệu ra đi (29/9/2001), ông đã mang xuống tuyền đài bao nhiêu cay đắng, bao nhiêu nỗi buồn. Tuy nhiên, chúng tôi cho rằng ông cũng đã mang theo một sự yên ủi vô biên, một niềm vui cuối cùng của cuộc đời. Đó là sự thành công trong lãnh vưc kinh tế, xã hội. Đạo luật về "Người Cày Có Ruộng" và kết quả (tương đối là tốt đẹp) về cải cách điền địa là một điểm sáng chói trong sự nghiệp lãnh đạo của ông. Ảnh hưởng của nó vào đời sống người nông dân là một thành quả lớn lao của nền Đệ Nhị Cộng Hòa. Truyền thông Mỹ không bao giờ bình luận về khía cạnh tích cực này cũng như thành tích "5 Năm Vàng Son, 1955-1960" của Đệ Nhất Cộng Hòa (xem Khi Đồng Minh Nhảy Vào, chương 13). Mỗi khi đề cập tới Việt Nam thì chỉ là "Vietnam War," như ta đang xem phim tài liệu dài 18 giờ do Ken Burns thực hiện. Đài PBS bắt đầu chiếu phim này từ ngày 19/9/2017. Thật là một sự trùng hợp: chi khoảng hai tuần sau, New York Historical Society lại có một triển lãm lớn tại bảo tàng ở số 170 Central Park West, NYC từ ngày 4/10/2017 tới 22/4/2018, với cùng chủ đề "Vietnam War." Tổng thống Thiệu ra lệnh khai hỏa ở Hoàng Sa Lệnh rút khỏi Huế của Tổng thống Thiệu Cải cách điền địa ở VNCH ra sao? Hội chứng Việt Nam đã trở thành một phần của lịch sử Hoa Kỳ, được giảng dạy ở các đại học, nhưng cũng chỉ nhắm vào Vietnam War, với cái nhìn của người Mỹ, dù luôn nói rằng "với góc độ từ mọi phía tham gia cuộc chiến." Chắc chắn rằng cuốn phim do PBS trình chiếu cũng như hình ảnh tại triển lãm ở New York sẽ không bao gồm - dù chỉ một ít - hình ảnh nói lên những xây dựng của VNCH ngay giữa một cuộc chiến hoang tàn. Cho nên, nhân dịp ngày giỗ TT Thiệu (29/9/2017), chúng tôi nhắc lại kỷ niệm người cày có ruộng để phần nào vinh danh người quá cố (xem Tâm Tư Tổng thống Thiệu, chương 22). Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu trong lễ khai trương một bệnh viện ở Sài Gòn Tấc đất tấc vàng Người khôn của khó. Lo lắng chính của người dân ta là làm sao có được một mảnh đất để sinh sống. Nếu như mảnh đất ấy lại nằm gần nước thì là vàng. 'Đất Nước tôi': đất và nước. Chỉ có người Việt Nam ta mới dùng hai chữ này để chỉ quê hương, tổ quốc mình. Một lý do là vì đại đa số nhân dân chỉ sinh sống loanh quanh ở những vùng đất ven sông. Lúc đầu con cháu Văn Lang, Âu Lạc đã kéo nhau tới vùng đồng bằng sông Hồng Hà. Tới thời Nam tiến thì vào vùng đồng bằng sông Cửu Long. Tính ra thì tới 75% dân số Miền Bắc sinh sống ở đồng bằng sông Hồng và 75% nhân dân Miền Nam, ở đồng bằng Cửu Long. Cải cách điền địa Từ ngày lập quốc, tổ tiên ta đã để ý tới việc phân chia ruộng đất, làm sao cho đa số người dân được chia sẽ đất đai. Tới năm 207 trước Tây nguyên, theo phép tỉnh điền của Tầu, Triệu Đà đã phân chia đất đai: mỗi mảnh đất được chia làm 9 lô: lô ở giữa thuộc công điền, còn lại thì phân chia cho 8 gia đình, họp lại là một "tỉnh" (tsing). Dần dần, vua chia cho mỗi thanh niên 100 mẫu ('meou') tương đương 3,600 mét vuông để canh tác. Khi tới 60 tuổi thì phải trả lại để chia cho người khác. Nhờ không có tích lũy đất đai nên sự cách biệt giầu nghèo không quá lớn, công bình xã hội thời ấy đã tiến bộ xa hơn ở nhiều quốc gia khác. Đến đời vua Trần Thuận Tôn (năm 1388) thì có chiếu ấn định không người dân nào được sở hữu quá 10 mẫu. Dưới triều Nguyễn, các vua Gia Long, Minh Mạng đều làm luật cải cách điền địa. Nổi tiếng là Sứ thần đặc trách Phát triển Nông thôn tên là Nguyễn Công Trứ, ông có công lớn biến đổi vùng đất hoang vu miền duyên hải gồm Ninh Bình, Nam định, Hải Dương thành đất canh tác và phân chia cho nông dân (trong đó có gia đình của tác giả). Thời Đệ Nhất Cộng Hòa Tổng thống Ngô Đình Diệm cố gắng cải cách ruộng đất trong điều kiện chính trị, kinh tế thật khó khăn vào lúc mới thành lập nền Cộng Hòa. Ông đã mạnh dạn ký Dụ số 57 (tháng 10, 1956) nhằm khởi sự một cuộc cách mạng ruộng đất, nhắm vào nhiều lãnh vực: cải tổ quy chế tá điền, khai khẩn ruộng đất bỏ hoang, dinh điền, để cho dân khai thác; khuyến khích chủ điền tự ý phân chia điền sản để bán cho tá điền rồi chính phủ giúp nông dân tín dụng để mua đất. Thành quả của bước đầu đang được gặt hái trong "Năm Năm Vàng Son" (Xem Chương 13, Khi Đồng Minh Nhảy Vào) thì ông bị sát hại năm 1963. Trong hai năm tiếp theo, tình hình chính trị Miền Nam thật nhiễu nhương, làm mất đi cái đà của những tiến bộ kinh tế và xã hội, trong đó có sự dán đoạn của công cuộc cải cách điền địa. Thời Đệ Nhị Cộng Hòa Vừa lên chức Chủ Tịch Ủy Ban Lãnh Đạo Quốc Gia, Tướng Thiệu ký ngay Sắc Luật 020/65 ngày 8 tháng 10, 1965 để sửa đổi Dụ 57, "cấp quyền sở hữu thiệt thọ cho nông dân mua ruộng truất hữu." Cùng một ngày vào năm sau, ông ký Sắc Luật số 021/66 "cấp quyền thực trưng vô thường trên những sở đất thuộc công sản Quốc gia tại các Dinh điền và Trại định cư cho những người đang thực sự khai khẩn." (Chúng tôi may mắn sưu tầm được bản gốc của cả hai sắc luật này và in trong cuốn Tâm Tư TT Thiệu, trang 472-473). Trong một chuyến đi Miền Tây vào tháng 2, 1966, ông tuyên bố ở Ba Tri (tỉnh Bến Tre) là ông không đồng ý với việc chính phủ cứ khư khư giữ đất lại. Ông tuyên bố: "Đất đai phải thuộc về người trồng cấy." Chương trình được đại sứ Mỹ Bunker hết sức ủng hộ. Chiến tranh đã tàn phá miền Nam Việt Nam Hai trở ngại lớn và biện pháp giải quyết Ngay từ ban đầu, nỗ lực cải cách điền địa đã gặp phải hai trở ngại lớn từ hai phía Mỹ, Việt. Về phía Mỹ, cơ quan viện trợ USAID là nguồn hỗ trợ một phần tài chính và kỹ thuật cho chương trình này thì lại thiếu nhất quán về vấn đề 'quyền tư hữu đất đai.' Có hai trường phái: một trường phái cho rằng người nông dân Việt Nam đã quen với truyền thống tá điền, không hiểu nhiều và cũng không đặt vấn đề sở hữu đất, miễn sao chính phủ giúp cho họ ổn định, giữ được khế ước cho lâu dài, không tăng tô (tiền thuê đất) là được rồi, việc phân chia đất làm sở hữu sẽ đưa lại nhiều vấn đề rắc rối. Trường phái thứ hai thì có ý kiến ngược lại: sở hữu đất là quan trọng nhất và có ý nghĩa sâu xa đối với nông dân. Theo quan điểm này, ý niệm về công bình xã hội phải gắn chặt với việc người nông dân được sở hữu một miếng đất. Chế độ tá điền dù được hoàn thiện tới bao nhiêu cũng không thể thay thế được mục tiêu này. Để đi tới một kết luận cho vững chắc, Viện Nghiên Cứu Stanford (Stanford Research Institute gọi tắt là SRI) của Đại học Stanford được USAID thuê để nghiên cứu thật sâu vấn đề này trong hai năm 1966-1968, dùng những kỹ thuật tân tiến để trắc nghiệm thái độ và quan niệm của nông dân. Kết quả trắc nghiệm cho thấy thật rõ ràng: người dân ước mong làm sở hữu mãi mãi một miếng đất. Đối với một nông dân sống trong mái nhà tranh, trên một mảnh đất khoảng 1/3 mẫu, làm sao có được một vài sào ruộng để canh tác là giấc mơ. Miếng đất ấy sẽ nối kết quá vãng, hiện tại và tương lai. Nó nối kết tổ tiên với con, với cháu. Rồi lúc người nông dân về già, không còn canh tác được nữa thì lấy gì mà sống? Vì hết còn làm tá điền, phải trả đất lại cho ông phú nông thì chỉ còn trông mong vào con cái. Chúng nó mà lờ đi thì hết đường vì đâu có 'savings' (tiền tiết kiệm) hay "social security". Về phía Việt, trở ngại lớn nhất là sự chống đối của các đại điền chủ. Ruộng đất miền Đồng Bằng Cửu Long có một đặc tính hãn hữu: đó là nó tập trung quá nhiều vào vài nghàn điền chủ lớn. Ngay từ cuối Thế kỷ 19, dân gian ta đã có câu nói về tứ đại phú: "Nhất Sỹ, nhì Phương, ba Xường tứ Định." Người thứ tư là Định thì sau này có thay đổi thành "tứ Hỏa" (hay Chú Hỏa), rồi "tứ Bưởi" (Bạch Thái Bưởi). Nhưng người thứ nhất là Sỹ, tức Huyện Sỹ (người xây nhà thờ Huyện Sỹ, bà con với Nam Phương Hoàng hậu) thì không bao giờ thay đổi. Đây là bốn đại đại gia sở hữu nhiều ruộng đất nhất, nằm sát nhau, trải ra thành những cánh đồng xanh tươi "thẳng cánh cò bay" ở Miền Tây, trông thật ngoạn mục. Trong bối cảnh ấy, cải cách điền địa nhằm giới hạn quyền sở hữu đất đai là một việc hết sức khó khăn. Tuy nhiên, chính phủ đã thuyết phục được các địa chủ bằng ba cách: thứ nhất là tranh đấu được sự ủng hộ của đại đa số nông dân (qua đài phát thanh, truyền đơn, hội thảo) và dùng kết quả để thuyết phục chủ đất; thứ hai, bồi thường khá xòng phẳng bằng cách mua lại đất để phân chia cho nông dân. Tài trợ việc mua đất bằng một sáng kiến: bán công khố phiếu (hay trái phiếu chính phủ) với lãi xuất hấp dẫn 10% một năm cho địa chủ, phần còn lại thì trả bằng tiền mặt. Thứ ba, có một yếu tố thuận lợi khác nữa: trong cái rủi cũng có cái may: đó là vì tình hình thiếu an ninh ở một số khu vực nông thôn, điền chủ cũng dễ dàng hơn trong việc chấp nhận nhường ruộng lại cho chính phủ. Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đón đoàn Quốc hội Mỹ, mùa hè 1974. Tác giả Nguyễn Tiến Hưng ngồi ở bìa trái hình Chọn An Giang làm thí điểm Sau khi vượt được cả hai trở ngại, công cuộc cải cách điền địa tiến tới những bước đi thật dài. Tháng 1, năm 1967: TT Thiệu đề nghị chọn An Giang làm nơi thí điểm. Ở vùng đồng bằng Cửu Long (rộng trên 37 ngàn cây số vuông, với dân số gần 7 triệu người - 34% dân số Miền Nam), An Giang là tỉnh đông dân thứ nhì (1.4 triệu người với mật độ rất cao: 341 người một cây số vuông), chỉ sau Hậu Giang (1.9 triệu người, mật độ 372 người). Kinh nghiệm An Giang được áp dụng ngay vào hai tỉnh Chương Thiện, và Kiến Tường rồi lan ra những tỉnh khác. Tháng 7, 1969 TT Thiệu đệ nộp Quốc Hội đạo luật 'Người Cày Có Ruộng'. Thoạt đầu, Hạ Viện thông qua (vào tháng 9), nhưng dự thảo luật vẫn được tranh luận rộng rãi. Ủy Ban Canh Nông Thượng Viện xem xét và tu sửa lại. Sau cùng cả lưỡng viện đều thống nhất theo đúng tinh thần dân chủ. 'Người cày có ruộng' Ngày 26/3/1970 là ngày quan trọng, được chỉ định là 'ngày lễ nghỉ toàn quốc'. Hôm đó, trong một nghi lễ long trọng ở vùng Đồng bằng Cửu Long, Tổng thống Thiệu ký thành Luật 'Người Cày Có Ruộng.' Luật có những quy định chính như sau: Điều quan trọng nhất của chương trình là đã hủy bỏ được quy chế tá điền từ bao nhiêu thế kỷ, giải phóng được tâm lý người nông dân luôn phải làm thuê cấy mướn. Cải tiến kỹ thuật và tín dụng để hỗ trợ nông dân Tuy là có ruộng, nhưng diện tích phân chia cho nông dân rất nhỏ nên đòi hỏi phải làm thể nào để giúp tăng năng xuất. Từ thời Tổng thống Diệm nhiều loại giống lúa mới đã được nhập vào. Nhưng từ 1967 thì có sự cải tiến kỹ thuật vượt mức với nỗ lực gọi là , 'Cuộc cách mạng xanh' - nhập loại giống lúa mới IR-8 vừa được Viện Nghiên Cứu Lúa Gạo Quốc Tế (International Rice Research Institute - IRRI) ở Phi Luật Tân phát minh. TT Thiệu cho thử nghiệm loại này ở Võ Đạt (còn gọi là Xã Võ Đất), tỉnh Phan Thiết (bây giờ là Bình Thuận), vì nông dân ở đây vừa bị mất cả một vụ lúa do trận lụt lớn. Thử nghiệm thành công ở Võ Đạt chẳng mấy lúc đã được lặp lại ở Long Định (Mỹ Tho) và Bến Lức (Long An), rồi lán ra thật nhanh tới khắp Đồng bằng Cửu Long. Nông dân nơi nơi phấn khởi áp dụng giống lúa mới, gọi nó là 'lúa thần nông'. Bây giờ, có ruộng, có lúa thần nông rồi, nhưng nông dân lấy tiền đâu mà mua lúa giống, máy cày, xăng nhớt, phân bón, thuốc sát trùng. Vấn đề này được giải quyết một phần qua chương trình tăng tín dụng nông thôn. Năm 1967 Ngân hàng Phát triển Nông Nghiệp được thành lập (Agricultural Development Bank of Vietnam - ADBV) thay Quốc Gia Nông Tín Cuộc. Năm 1969 cũng là năm thành lập các Ngân hàng Nông thôn (Rural Banks). Tới 1972 thì ngân hàng này đã có mặt tại tất cả 44 tỉnh. Tới cuối 1973 đã có tới 64 ngân hàng và kế hoạch là tới 1980, sẽ mở chi nhánh hoạt động ở tất cả 250 quận của 44 tỉnh. Với số tín dụng, nông dân có thể mua phân bón, đồ ăn gia súc, thuốc sát trùng, máy bơm nước đáp ứng đòi hỏi của lúa thần nông, 'gia súc thần nông.' Sản ngạch tăng, ở nhiều nơi nông dân còn thặng dư gạo bán ra, mua được xe máy, gọi là "Honda Rice". Ngày vui vô biên của TT Thiệu Cuộc cải cách điền địa đã thành một 'cuộc cách mạng ruộng đất,' hỗ trợ mục tiêu xây dựng công bình xã hội. Ảnh hưởng của nó đã làm cho chương trình Phát Triển Nông Thôn có nhiều tiến bộ. Lúa Thần Nông tăng năng xuất; tín dụng nông thôn giúp mua phân bón, máy cày. Hạn chót phải thúc đẩy động lực sản xuất qua chương trình 'Người Cày Có Ruộng' là ngày 26 tháng 3, 1973. Vào ngày này, TT Thiệu nhận được báo cáo như sau. Báo cáo này được thẩm định kỹ càng bởi cả hai bên Việt-Mỹ: Mục tiêu của "Người Cày Có Ruộng" là phân phát khoảng trên một triệu mẫu cho gần một triệu nông dân. Kết quả là gần 1.2 triệu mẫu được cấp phát cho gần một triệu nông dân. Tính theo mỗi gia đình trung bình là 4 người, số người được hưởng là gần 4 triệu, tức là 20% tổng dân số: Như vậy, ngày 26/3/1973 phải là ngày vui nhất của TT Thiệu. Sau này, khi có dịp nhắc lại những kỷ niệm về người cày có ruộng, về lúa thần nông, Ba Tri, Võ Đạt, chúng tôi thấy ánh mắt ông vui hẳn lên. Rồi ông vui cười, kể lại nhiều chuyện của ông về nông thôn và về nghề đánh cá ở Phan Rang, khác hẳn với khuôn mặt u sầu khi ông hồi tưởng về những chuyện chiến sự. Bài học cho các nước khác Cải cách điền địa là một vấn đề hết sức nhạy cảm. Tuy nó đóng góp lớn lao vào công cuộc xây dựng công bình xã hội, nhưng nó cũng có thể biến thành một ngòi nổ nguyên tử, làm đảo lộn sự phát triển của một quốc gia. Kinh nghiệm của VNCH trong thời gian 1965-1975 mang lại một số bài học hữu ích cho các quốc gia khác. Chúng tôi tóm gọn vào 4 chữ "Đ": Nước láng giềng của Việt Nam là Thái Lan đã tiếp nhận được một số kinh nghiệm này và tiến tới Agricultural Land Reform Act 1975 (Luật đất đai 1975). Cùng năm ấy, bên Phi Châu còn có những nước như Ethiopia tuyên dương Land Reform Program 1975; Uganda với sắc luật Land Reform Decree 1975. Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả, tiến sỹ Nguyễn Tiến Hưng, Cựu Tổng trưởng Kế hoạch VNCH từ năm 1973 đến 1975, phụ tá về tái thiết của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu. Hiện định cư tại Hoa Kỳ, ông đã xuất bản các cuốn sách Khi Đồng minh tháo chạy (2005) và Khi Đồng minh nhảy vào (2016). Thăm quê cố tổng thống Nguyễn Văn Thiệu Nguyễn Thị Thụy Vũ và tâm tình ngày trở lại Sách của Trần Trọng Kim bị thu hồi |
"Iceland đã phát điên vì bóng đá," Arturo Santoni, một người Argentina đến đất nước nhỏ bé châu Âu này cách đây 8 năm, nói khi đang xem World Cup đầu tiên của Iceland, đặc biệt là trận đấu giữa Iceland và Argentina, quê nhà của Arturo trước đây. | Cuộc sống ở Iceland, nơi thân thiện với dân nhập cư nhất | Lần đầu tiên trong lịch sử, Iceland tham gia vào World Cup - và có một làn sóng của niềm tự hào dân tộc ở quốc gia nhỏ bé, cô lập này "Có một niềm tự hào quốc gia rất mạnh mẽ khi người Iceland đấu với chúng tôi, vì Argentina là một trong 'những đội bóng vĩ đại,' nhưng họ chưa bao giờ xử tệ với tôi. Họ không bao giờ giờ xử tệ với người nước ngoài," ông Arturo nói thêm. Nhận thức của Santoni không có gì đáng ngạc nhiên: Iceland đứng đầu danh sách Chỉ số Chấp nhận Di cư, một bảng xếp hạng các quốc gia thân thiện nhất để người nước ngoài có thể đến định cư. Danh sách này do Gallup thực hiện sau khi khảo sát ý kiến ở 139 quốc gia trong giai đoạn 2016-2017. Khách du lịch đổ xô đến Iceland với số lượng lớn kể từ năm 2010 Từng là một quốc gia bị cô lập ở Bắc Đại Tây Dương, Iceland nổi tiếng với phong cảnh kỳ lạ cũng như những thành tựu của nước này trong việc cung cấp phúc lợi xã hội cho dân số chỉ 350.000. Chỉ 10,6% trong số dân này là những người nhập cư, theo thống kê năm 2017 của cơ quan Thống kê Iceland. Tức 36.000 người - ít hơn số lượng khán giả cần thiết để lấp đầy sân vận động Spartak giữa Iceland và Argentina, thứ Bảy tuần trước. Hai thập niên trước, người nước ngoài chỉ chiếm 2% dân số Iceland, mức tăng trưởng 430%. Iceland, đất nước thân thiện nhất với di dân Xu hướng mới "Năm ngoái nhiều người đến Iceland định cư hơn bao giờ hết" là tựa đề một bài viết trên tạp chí địa phương Iceland tháng trước. Fernando Bazán Peru là một trong những người mới đến đất nước này . Ông có công việc hấp dẫn của một bác sĩ quang tuyến tại bệnh viện Reykjavik. "Tôi đã bị thu hút bởi Iceland được biết đến như là một trong những xã hội bình đẳng nhất trên thế giới, một đất nước có hình ảnh bình dị," ông Bazán, 36 tuổi, muốn tìm hiểu xem những điều ông được nghe về Iceland đúng được bao nhiêu. Dân số ở Iceland đã tăng vọt trong hai thập niên qua (ngoại trừ khỏan thời gian khủng hoảng kinh tế 2008) Số người di cư đến Iceland đã tăng đều đặn kể từ năm 2012, phần lớn được thúc đẩy bởi một nền kinh tế đang bùng nổ. "Trong nửa thế kỷ qua, Iceland đã có mức tăng trưởng kinh tế đáng kể, thúc đẩy đất nước này từ vị trí một trong những quốc gia nghèo nhất ở châu Âu đến giàu nhất," Viện Chính sách Di cư cho biết. "Iceland đạt được điều này nhờ một loạt các cải cách thị trường tự do, kết hợp sự can thiệp cao của chính phủ." Kết quả là, đất nước này đang phải đối mặt với tình trạng thiếu lao động - một tình trạng cấp thiết. Kinh doanh Iceland, một liên minh của các doanh nghiệp Iceland, ước tính rằng nền kinh tế đòi hỏi ít nhất 3.000 công nhân mới mỗi năm cho mức tăng trưởng GDP hàng năm dự trù là 2,5-3%. Đường phố trong thị trấn Reykjavik đã thay đổi đáng kể trong thập kỷ qua, với sự bùng nổ du lịch và nền kinh tế thịnh vượng Nếu tăng trưởng mạnh mẽ hơn, nhu cầu sẽ còn lớn hơn nữa. Và với tỷ lệ thất nghiệp quốc gia chỉ là 2,2%, nhiều nhân công mới cần phải đến từ nước ngoài. Mostric Lluent, một người Tây Ban Nha đã di cư đến đây để thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế ở quê nhà, và là tác gỉa hai cuốn sách về lịch sử Iceland, nói: "Hầu hết những người đến là những người di cư kinh tế". "Sự ổn định mà đất nước này cung cấp và cơ hội để tạo ra tiết kiệm và kiều hối là hai ưu đãi lớn". Fernando Bazán, đến từ Peru, đến với một công việc hấp dẫn tại bệnh viện địa phương. Các lớp bóng đá và khiêu vũ salsa giúp anh hòa mình với người dân địa phương Tomasz Chrapek, 36 tuổi, người đã đến Iceland 11 năm trước và có dự án có tên ''Project:Polska'' nhằm giúp đồng nghiệp hòa nhập, cho biết: "Khi chúng tôi đến đây, tất cả chúng tôi đều tìm được việc làm trong vòng vài ngày, đó là thời gian trước khi Iceland bị khủng hoảng kinh tế". Cuộc khủng hoảng xảy ra vào năm 2008, khi ba ngân hàng thương mại lớn nhất của Iceland bị vỡ nợ, dẫn đến sự suy giảm kinh tế. Tuy nhiên, đất nước Iceland đã được phục hồi nhanh chóng và đến năm 2011 GDP đã tăng lên. Cộng đồng Ba Lan lớn nhất: chiếm 38,3% tổng dân số nhập cư Sau khủng hoảng, người di dân lại kéo đến, đạt con số lịch sử từ năm 2012 trở đi, và khách du lịch cũng vậy. Ngành du lịch tại Iceland gần đây bùng nổ chưa từng thấy, với số khách du lịch ở qua đêm gia tăng gấp ba lần giữa năm 2010 và 2017, vì thế thu hút thêm nhiều lao động nước ngoài. "Bạn có thể thấy một loạt khách sạn mọc lên ở Reykjavik, thành phố đang thay đổi đáng kể," Sussette Terrazas, người làm nghề hướng dẫn viên du lịch và dịch giả tiếng Tây Ban Nha-Ai-len nói. "Và thật là tuyệt vời, khi điều này mang lại tính đa dạng cho một xã hội bị cô lập, mặc dù không phải mọi người dân địa phương đều hài lòng với việc số lượng khách du lịch gia tăng." Sussette Terrazas, hướng dẫn viên du lịch và dịch giả. "Công nhân nước ngoài là chìa khóa cho nền kinh tế này một lần bị cô lập" Nơi lý tưởng cho những người mẹ Đến Iceland định cư với nhiều người di cư không đơn thuần chỉ là việc tìm kiếm một công việc tốt hơn. Đa số họ cho rằng đây là nơi tốt để xây dựng một gia đình. "Là một người mẹ, tôi cảm thấy rằng tôi đang được chăm sóc," Izabela Sobczak, 35 tuổi và là mẹ của một bé gái 3 tuổi nói. "Có rất nhiều cơ hội cho trẻ em, nếu bạn là một người mẹ đơn thân, chính phủ sẽ giúp bạn, và trường học thì hàng đầu." Giáo dục tiểu học, được nhà nước tài trợ, và được minh chứng là Iceland được xếp thứ ba trong số các quốc gia có nền giáo dục tốt nhất nhất thế giới (WMLN, 2016), chỉ sau Phần Lan và Na Uy. Nelia Eva Tomasz và Izabela, từ Ba Lan, chọn Iceland để nuôi dạy con gái Nelia Eva Và Iceland cũng cực kỳ an toàn, khiến bạn có thể yên tâm khi muốn nuôi dạy con trong một môi trường tốt," Azahara Bejarano, 29 tuổi, từ Tây Ban Nha, nói. Thực thế, Iceland an toàn đến nỗi đã liên tục được đánh giá là quốc gia hòa bình nhất thế giới trong chỉ số hòa bình toàn cầu. Nước này có một trong những tỷ lệ phạm tội giết người thấp nhất thế giới, và trong năm 2017, thủ đô của Iceland "ít trộm cắp hơn bất cứ lúc nào kể từ năm 1999" , theo Tạp chí Iceland. Người nước ngoài thường nhận những việc có tay nghề thấp trong ngành ngư nghiệp Ég skil ekki- Tôi không hiểu Tuy nhiên, hội nhập không phải lúc nào cũng suôn sẻ, những người nhập cư vạch ra. Ở đây nói được tiếng Iceland là chìa khóa để cảm nhận mình là một phần của xã hội địa phương - và học tiếng Iceland là một điều khó khăn đối với hầu hết người nước ngoài. Tomasz Chrapek nói: "Người Iceland trong thâm tâm có một lo sợ tiềm ẩn là mất đi văn hóa của họ, phần lớn vì họ có một ngôn ngữ thiểu số và toàn bộ nền văn hóa của họ được cấu trúc xung quanh ngôn ngữ". "Người [Iceland] sẽ hoảng loạn khi họ nghe bạn nói một ngôn ngữ khác". Iceland là một trong những ngoại ngữ khó khăn nhất để học cho người nói tiếng Anh "Và ngôn ngữ của họ thì quá phức tạp!" Herianty Novita Seiler, người Indonesia đến đây 18 năm trước sau khi lập gia đình với một người Iceland. Ngôn ngữ Bắc Âu này luôn được xếp hạng là một trong những ngôn ngữ khó khăn nhất để học, với ngữ pháp phức tạp, âm tiết khó nghe và bảng chữ cái với mười chữ cái "độc nhất vô nhị". "Rất khó để mà học thêm sau khi đã nắm được những điều cơ bản," Wiola Ujazdowska, một nghệ sĩ người Ba Lan làm việc tại Reykjavik nói. Nhiều người mới đến đây định cư phàn nàn về việc chỉ được mướn làm những việc có tay nghề thấp, lương thấp, như xảy ra ở các nước phương Tây khác - chẳng hạn trong ngành ngư nghiệp, trụ cột của nền kinh tế Iceland. Và ngay cả những người nhận được công việc phù hợp với kỹ năng của họ cũng có khó khăn trong việc hội nhập. "Đó là một xã hội gắn bó chặt chẽ đến mức khó có được lọt vào trung tâm," Macieg Chmielewsky, một người Mỹ gốc Ba Lan rời bỏ nước Mỹ sau khi Donald Trump trở thành Tổng thống. Trường học ở Iceland, đa số là công lập, thường đứng đầu bảng xếp hạng giáo dục toàn cầu "Ngay cả khi tôi đã nắm bắt được các sắc thái văn hóa, tôi sẽ không có trong sách Người Iceland," ông Macieg ta nói đùa. Cuốn sách này, Íslendingabók ̣(Người Iceland), thực chất là một cơ sở dữ liệu chứa toàn bộ phả hệ của 95% người Iceland. "Người Iceland không hề phân biệt chủng tộc," bà Terrazas nói, "nhưng họ rất kín đáo và dè dặt "điều này không giúp chúng tôi cảm thấy được chào đón". "Và các nguồn lực để giúp chúng tôi hòa nhập rất khan hiếm," Fernando Bazán phàn nàn. "Ở một đất nước với sự bùng nổ di cư như thế này, tình trạng này chỉ có thể dẫn đến việc tạo ra các khu tệ nạn." Đất nước một thời đồng nhất đang thay đổi và thích ứng với dòng người ngoại quốc Thời thế đang thay đổi Khi có nhiều người nước ngoài chuyển đến, chính phủ bắt đầu chỉnh sửa một số chính sách để thích nghi. Từ năm 2010, một Hội đồng Đa văn hóa được bổ nhiệm tại Reykjavik, với sáu thành viên nước ngoài được bầu cử một cách dân chủ. Những người này đóng vai trò cố vấn cho chính quyền thành phố trong các vấn đề ảnh hưởng đến người nhập cư. "Chúng tôi là cầu nối giữa người di cư và chính phủ," Tamila Gámez, người gốc Cuba hiện đang làm việc tại cơ quan tư vấn cho biết. Tình trạng thiếu nhà ở, chi phí sinh hoạt và hội nhập cao là một trong những mối quan tâm thông thường nhất đối với sự an cư của người di dân. Thị trường nhà đất đang chịu áp lực và giá cả đang tăng vọt "Giới chức trách nhận ra rằng họ cần phải thích nghi và đáp ứng, vì đất nước này, xưa kia bị cô lập và khá đồng nhất, bây giờ đang thay đổi," Gámez nói. Dự báo gần đây của Business Iceland ước lượng rằng đến năm 2040 khoảng 20% dân số Iceland sẽ bao gồm những người nhập cư. "Đây có phải là đất nước thân thiện nhất đối với chúng tôi không? Tôi không biết, nhưng ở đây chúng tôi sống rất hạnh phúc", bà Novita Seiler nói. Gámez - và nhiều người khác - đồng ý: "Chúng ta có nhiều cơ hội." Chúng ta còn cần gì khác nữa để biến Iceland thành quê nhà của chúng ta? " |
"Ngày càng có nhiều người đi du lịch - thật tuyệt! - nhưng không còn viên ngọc tàng ẩn nào nữa." | Bạn đã biết đi du lịch đúng cách để không bị ghét bỏ? | Đó là một bình luận mà tôi tình cờ nghe được trong lúc đang xếp hàng làm thủ tục nhập cảnh ở Dublin hồi tháng 5/2019. Các du khách đang nói về Dubrovnik, và về việc gần đây tất cả các điểm du lịch đều đông đúc tới mức nào. Thật kỳ quặc, ý tưởng này ăn ngay vào đầu tôi. Những chuyến đi làm con người bỗng dưng phát điên Đi du lịch bao nhiêu thì đủ? Những khung cảnh làm việc đẹp như mơ Danh sách 'thành phố đắt đỏ nhất' là 'dành cho người nước ngoài' Chắc chắn rồi, ngày càng có nhiều người đi du lịch hơn bao giờ hết - và đó thực sự là điều tốt. Mọi người đang mở rộng tầm nhìn của họ. Thế nhưng việc giảm danh sách các điểm đến xuống mức chỉ còn gói gọn trong bộ sưu tập "những viên ngọc tàng ẩn", nơi đáp ứng được mọi yêu cầu của du khách, là điều gây ra tình trạng quá tải. Quá đông du khách là một vấn đề đang xảy ra trên toàn cầu: Machu Picchu của Peru. Tiểu đảo Isle of Skye của Scotland. Gion, khu quận geisha ở Kyoto. Phố Đèn đỏ Amsterdam. Các kênh đào Venice. Những cánh đồng anh túc nở hoa tưng bừng tại California. Bảo tàng Louvre mới mở trở lại vào cuối tháng 5/2019 sau khi đóng cửa một thời gian ngắn do các nhân viên bãi công nhằm phản đối tình trạng quá tải. Vịnh Maya của Thái Lan thì hiện đóng cửa vô thời hạn đối với du khách. Tất cả những nơi này đã bị tràn ngập khách du lịch, nhiều hơn nhiều so với số lượng họ có thể tiếp nhận, cả khách quốc tế lẫn khách quốc nội. Du khách dồn đến quá đông, xả rác bừa bãi, say xỉn và có những hành động tục tĩu, gây tổn hại cho môi trường, không tôn trọng văn hóa địa phương, sờ mó hoặc thậm chí lấy đi những thứ không được phép đụng vào, và khiến cho giá thuê chỗ ở tăng vọt. Thế nhưng cùng lúc thì không ai lại không được khuyến khích đi du lịch. Vậy làm thế nào để bạn có thể cư xử như một du khách dễ chịu? Một du khách chụp ảnh hình vẽ graffiti tại Barcelona, Tây Ban Nha hồi năm ngoái, theo đó đuổi các du khách đi "Tại sao tôi muốn đến đây?" Năm 2013, nhà báo Elizabeth Becker đã xem xét vấn đề quá đông du khách trong cuốn 'Đặt chỗ quá tải: Sự bùng nổ trong kinh doanh du lịch lữ hành'. "Không ai hiểu tôi đang nói về điều gì," bà nói. Đến Munich thưởng thức cà phê và bánh ngọt kiểu Đức Nơi duy nhất trên Trái Đất không có chuột Nước Mỹ sẽ thế nào nếu California ly khai? Nhưng bây giờ, nó là một thực tế mà các thành phố trên khắp thế giới đang vật lộn đối phó. Theo bản phúc trình ra hồi tháng Giêng của Tổ chức Du lịch Thế giới thuộc Liên Hiệp Quốc, lượng du khách quốc tế đạt 1,4 tỷ vào năm 2018. Để so sánh, thì con số này chỉ là 25 triệu vào năm 1950, 602 triệu vào năm 1998 và 936 triệu vào năm 2008. Đến năm 2030, dự kiến lượng du khách sẽ đạt 1,8 tỷ. Có nhiều yếu tố dẫn đến tình trạng bùng nổ này: tầng lớp trung lưu toàn cầu đang đông hơn, giá vé máy bay rẻ hơn, và các chính phủ và phương tiện truyền thông xã hội đang đặt ra thêm ngày càng nhiều các mục tiêu du lịch đầy tham vọng. Để thực hiện phần của bạn, có lẽ nó rất đáng để xem xét trước tiên lý do tại sao bạn muốn đi du lịch. Vào tháng Năm, tôi đi dọc theo phía đông của Bức tường Berlin - là phần Cộng sản của hàng rào bê tông cao 12 bộ (3,6 mét) đã chia cắt thành phố trong nhiều thập kỷ. Trước khi bức tường bị hạ xuống, các hình vẽ graffiti có nội dung chính trị hoặc văn hóa dưới bất kỳ hình thức nào đều cũng đều bị cấm vẽ lên đó. Giờ đây, nó là một phòng trưng bày nghệ thuật đường phố kéo dài 1,3km với đầy các bức tranh cổ động, nơi thể hiện các quyền tự do vốn đã thăng hoa kể từ khi thành phố thống nhất. Nhưng việc tìm được điểm gì đó để đánh giá cao nơi này cùng tính biểu tượng của nó thì quả là là khó khăn. Ở ba địa điểm, các du khách trẻ tuổi đã dàn dựng những buổi chụp hình nghiệp dư kéo dài, đứng tạo dáng một cách ấn tượng và độc quyền các không gian. (Những bức tường vẽ đầy hình ảnh, chẳng hạn như hình đôi cánh thiên thần "đáng để đăng trên Instagram" tại Nashville luôn chật cứng du khách, tác phẩm do Taylor Swift đặt hàng, thu hút du khách xếp hàng rồng rắn chờ đến lượt chụp ảnh.) Cả dân địa phương lẫn khách du lịch đều muốn tới nơi, ghi lại hình ảnh bản thân từng có mặt tại chỗ. Công bằng mà nói, phong cách chụp hình gây ảnh hưởng mạnh mẽ này rõ ràng là có tác động to lớn. Nhưng mà quan trọng hơn vẫn là tâm lý có được bằng chứng chứng minh là bạn đã có chuyến đi tới tận nơi, bạn trông thật tuyệt vời ở nơi đó, và đăng lên mạng để thiên hạ ai ai cũng biết, chính là nguyên nhân gây ra tình trạng quá tải du khách. "Câu hỏi là bạn muốn tới một chỗ, hay là bạn muốn khoe cho mọi người biết là bạn đã từng tới chỗ đó?" Eduardo Santander, giám đốc điều hành của Ủy hội Du lịch châu u, nói. "Một nửa lý do khiến mọi người có những trải nghiệm du lịch rất nông cạn, đó là bởi họ có những kế hoạch rất hời hợt," phóng viên Becker nói. Bà khuyến khích mọi người hãy làm gì đó hơn nữa, thay vì chỉ đọc một đoạn trong sách hướng dẫn du lịch, hay bắt chước theo bạn bè trên Facebook rồi nhảy đại vào một thành phố để có được tấm hình selfie giống như người khác từng chụp. Nếu không, bạn sẽ phạm phải điều mà Becker gọi là "du lịch theo phong trào", điều dẫn đến các hiện tượng quá tải du khách và gây khó chịu cho người dân địa phương. Một người bán lẻ ở Maeklong, Thái Lan, bị du khách vây quanh Một chiến lược khác là hãy tự hỏi mình xem bạn thực sự muốn làm gì, muốn xem những gì, thay vì xem chỉ để xem. Becker khuyên chớ làm những gì mà bạn sẽ không làm khi ở nhà. Nếu như bạn không thích đi xem bảo tàng chẳng hạn, thì đừng chen chân tới Louvre xem loáng thoáng trong lúc không hiểu là mình đang đi xem cái gì, bà nói. Santander từ Ủy hội Du lịch châu Âu đồng ý rằng việc cứ nhắm mắt đi bừa mà không nghiên cứu kỹ càng sẽ dẫn tới một chuyến đi có thể đoán trước được kết cục: "Bạn tới các địa điểm khác nhau, nhưng trải nghiệm thì lại giống hệt: đến một sân bay, nơi có cùng các cửa hàng, tuy có một số chuyến tàu, một số đài tưởng niệm trông có khác." Thêm nữa, điều đó sẽ khiến cho hầu hết các địa điểm nổi tiếng trở nên quá đông đúc, chen lấn. "Nếu bạn tới Prague, thay vì ở hai ngày thì hãy ở một tuần. Và đừng tới các địa điểm du lịch. Hãy đi xung quanh những chỗ đó," Becker nói. "Có thể bạn thực sự đọc một cuốn tiểu thuyết - một cuốn của tác giả người Czech chẳng hạn. Có thể là một cuốn sách lịch sử, sách về chính trị hiện đại - nếu vậy bạn sẽ biết [nhiều hơn] về nơi bạn đang đến. Hãy hưởng thụ một nơi đó thôi, và tôi cam đoan là bạn sẽ tránh được nạn chen chúc." Đi xa hơn Nếu bạn tới Paris, sẽ là điều dễ hiểu nếu như bạn muốn ngắm Tháp Eiffel. Nhưng một tour đi cuống cuồng tới các điểm tham quan chính sẽ chỉ làm trầm trọng thêm tình trạng quá tải du lịch. Thay vì tới xem các địa điểm đã quá đông, hãy nghĩ tới chuyện đi tới những nơi xa hơn. Tại Iceland, các du khách được khuyến khích tới thăm những nơi hẻo lánh, vắng vẻ, nằm ngoài các điể nóng như Reykjavik hay Blue Lagoon. Đây là sáng kiến nhằm bơm tiền vào nền kinh tế theo cách có thể hỗ trợ được người dân địa phương nhiều hơn. Điều này rất then chốt cho các nơi như Iceland, vốn chỉ có 340 ngàn dân nhưng đón tới 2,3 triệu du khách nước ngoài tới trong năm 2018. "Việc đó giúp ích cho cơ sở hạ tầng du lịch, bởi du khách chính là khách hàng, những người duy trì hoạt động cho các công ty ở vùng nông thôn của Iceland," Sigríður Dögg Guðmundsdóttir, giám đốc phụ trách quan hệ công chúng của Promote Iceland, nói. "Điều này cũng rất quan trọng cho người dân địa phương, bởi những công ty như chúng tôi thì không có nhiều." Bạn cũng có thể dùng các app để đảm bảo là bạn sẽ không khiến cho những nơi vốn đã rất đông du khách lại càng trở nên đông đúc hơn. Martha Honey, giám đốc điều hành của Trung tâm Du lịch Có Trách nhiệm, đóng tại Washington DC, gợi ý một app tại Amsterdam, là app có chức năng gửi thông báo tới điện thoại của bạn mỗi khi có khu vực nào đó trong thành phố trở nên náo nhiệt hơn bình thường. Với các chuyến đi như đi chơi trên du thuyền, Honey nói việc chọn các tàu nhỏ, hoặc đi tới các nơi nằm ngoài tuyến đi đã trở nên quá quen thuộc sẽ giúp giảm bớt tình trạng tắc nghẽn, và cũng khiến cho bạn có một kỳ nghỉ thú vị hơn - mà thậm chí nó có thể còn giúp bạn tìm ra một "viên ngọc tàng ẩn" thực sự. "Thay vì đi trên một du thuyền lớn tới những nơi như Venice, Barcelona, Dubrovnik, hãy thử đi trên các thuyền cỡ nhỏ hơn. Bạn sẽ có thể tới những nơi có ít du khách hơn, bởi các tàu nhỏ có thể đi vào các cảng nhỏ," bà nói. Một tấm biển lớn không sử dụng tới ngôn ngữ được dựng tại Kyoto, Nhật Bản, với nội dung chỉ dẫn du khách hạn chế những hành vi ứng xử không nên có Hãy tôn trọng Tình trạng quá tải du lịch không chỉ nằm ở chỗ có quá nhiều người đổ dồn về một chỗ, cao hơn mức nơi đó có thể tiếp nhận. Nó còn là tình trạng nhiều người đổ dồn về một chỗ mà họ không hiểu gì về văn hoá địa phương. "Mọi người thực sự muốn làm điều đúng đắn, nhưng họ cần phải biết điều đúng đắn là gì cái đã," Guðmundsdóttir nói. Đó là lý do tại sao các điểm nhiều người đến, trong đó có Iceland và Nhật Bản, đã đưa ra những chiến dịch vận động nhằm hướng dẫn du khách cách ứng xử phải phép. Trong trường hợp Iceland, đó là tránh lái xe vào những nơi không có đường sá, chụp hình selfie nguy hiểm tại địa hình hiểm trở, hoặc giẫm chân trên các đám rêu. Hồi đầu tháng Sáu, thành phố Kyoto của Nhật bắt đầu phân phát các tờ rơi đa ngôn ngữ và các đèn lồng giấy cho du khách với thông điệp hãy cư xử một cách đúng mực: chẳng hạn như, chớ chạm vào các geisha học việc. Rất nhiều những thông tin như thế này có thể được tìm thấy ở các trung tâm thông tin du lịch hoặc trên mạng. Khách lữ hành cần phải lưu ý trong đầu rằng "họ chỉ là mượn các địa điểm của cư dân địa phương", Tadashi Kaneko, giám đốc điều hành bộ phận chiến lược toàn cầu của Tổ chức Du lịch Quốc gia Nhật Bản, nói. Tiếp đến là chọn nơi trú chân một cách có trách nhiệm. Tuy các quảng cáo của Aibnb hứa hẹn rừng bạn sẽ "sống như dân địa phương", nhưng nhiều trường hợp dịch vụ cho thuê chỗ ở này sẽ để bạn lấy tự chìa khoá nhà từ một hộp chứa an toàn và không bao giờ gặp đến chủ nhà chứ đừng nói là kết bạn được với người địa phương nào. Và tuy có thể sẽ tiết kiệm được một ít tiền, nhưng bạn có thể rơi vào những tình huống không hay. Honey từ Trung tâm Du lịch Có trách nhiệm lưu ý rằng du khách nên kiểm tra cẩn thận xem căn nhà mà họ định dùng có phải là địa chỉ hợp pháp để cho thuê như vậy không, bởi có đôi khi câu trả lời là không. "Hãy sử dụng dịch vụ tìm kiếm của Google để xem liệu có vấn đề gì không. Nếu như bạn đến Barcelona hay Charleston, Nam Carolina hay Savannah [ở tiểu bang Georgia của Mỹ], thì đó là những thành phố đã cảm nhận rõ về tác động của việc có quá nhiều nhà ở được chuyển sang cho thuê ngắn hạn," Honey nói. Du khách xếp hàng trước bảo tàng Louvre, Paris hồi 2017. Bảo tàng này đã phải đóng cửa một ngày hồi đầu năm nay, sau khi các nhân viên bãi công trước tình trạng quá tải khách tham quan Chuẩn bị tốt hơn để có chuyến đi tốt hơn Với việc có quá nhiều người từ các nước đang phát triển nhanh chóng bước chân vào tầng lớp trung lưu toàn cầu, thì toàn bộ những lời khuyên trên liệu có áp dụng được không? Sẽ không thành vấn đề khi ta tìm chọn những địa điểm ít người tới thăm, nếu như bạn có tiền để quay trở lại đất nước đó vào những dịp khác. Nhưng nếu đó là chuyến xuất ngoại đầu tiên của bạn, bạn rất hào hứng, và không gì đảm bảo rằng bạn sẽ có cơ hội quay trở lại nơi đó một lần nữa, thì sao? Ai mà có thể phàn nàn bạn cho được nếu như bạn muốn ưu tiên đến những địa điểm nổi danh nhất? Tất nhiên là bạn sẽ muốn chụp hình selfie ở phía trước Tháp nghiêng Pisa rồi. Becker nói rằng những lời khuyên trên thực sự vẫn hữu dụng. Trong thực tế, việc nhận thức rõ ngân sách hạn hẹp của mình hoặc coi việc du lịch như một cơ hội quý giá là điều sẽ không chỉ giúp bạn có cái nhìn theo kiểu du khách thực thụ hơn, mà còn giúp bạn tiết kiệm được chi phí hơn. "Nếu như bạn không phải là có rất nhiều tiền, thì bạn sẽ lên kế hoạch để có được chuyến đi tốt đẹp hơn," bà nói. "Bạn sẽ đặt lịch trước để tới thăm Tháp Eiffel [thay vì cứ đến nơi rồi xếp hàng chờ đến lượt]. Bạn sẽ tìm hiểu trên internet để tìm chỗ ở đáng đồng tiền bát gạo nhất. Bạn sẽ đọc trước thông tin về nơi bạn sẽ tới thăm. Bạn sẽ thấy rằng có thể chuyến bay thẳng sẽ có giá rẻ hơn. Tất cả những thứ đó đều không cần phải tốn tiền mới biết được." Bà nói có rất nhiều tour trọn gói, dạng dịch vụ "nhồi nhét mọi thứ" mà ngành công nghiệp du lịch đang thúc đẩy, thì không chỉ chứa đầy các chi phí ẩn mà còn phóng đại kiểu du lịch "cưỡi ngựa xem hoa", khiến bạn gần như chả nhớ gì. Cho nên dù bạn là người lần đầu đi du lịch hay là một tay đi lại sành sỏi thì bạn vẫn có thể là một du khách tốt. Hơn nữa, việc chạy theo tình trang du lịch quá tải không những chỉ tai hại cho văn hóa địa phương mà còn làm hỏng những trải nghiệm của chính bạn. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Capital. |
Những ngày này, truyền thông hoàn toàn tập trung vào một sự kiện hy hữu, đó là việc lần đầu tiên Tổng bí thư của đảng cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng, người không hề có một chức danh nhà nước nào, được chính phủ Hoa Kỳ tiếp đón. | VN nên học tập Thomas Jefferson | Chiều 6/7 tại Washington, nghĩa là sáng 7/7 theo giờ Việt Nam, ông Nguyễn Phú Trọng đã đi thăm Nhà tưởng niệm Tổng thống Hoa Kỳ Thomas Jefferson. Cần nhắc lại sơ qua sự nghiệp của con người vĩ đại Jefferson, ông là một trong những người cha sáng lập ra nước Mỹ, là vị Tổng thống thứ ba của Hoa Kỳ, là tác giả chính của Tuyên ngôn độc lập lừng danh đã ảnh hưởng đến cả nhân loại, trong đó có cả Tuyên ngôn độc lập 2/9/1945 của Việt Nam. Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng trong buổi họp báo với Tổng thống Obama cũng công nhận “Hoa Kỳ là một đất nước tươi đẹp”. Như vậy, hẳn ông cũng có ý muốn học hỏi từ Thomas Jefferson cách thức xây dựng nước Mỹ trở thành một siêu cường số 1 thế giới và là một quốc gia tươi đẹp, đáng sống, điểm đến định cư, học tập mơ ước của các công dân từ nghèo đến giàu ở mọi quốc gia, trong đó có cả các nước cộng sản như Trung Quốc, Việt Nam. Bình đẳng Hãy bắt đầu từ những câu văn bất hủ của Jefferson trong Tuyên ngôn độc lập Mỹ 1776 đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh trích lại trong Tuyên ngôn độc lập 1945: “Người ta sinh ra có quyền bình đẳng; Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền đó, có quyền được sống, quyền tự do, và quyền mưu cầu hạnh phúc.” Quyền “bình đẳng” này cũng đã được cụ thể ở điều 16 hiến pháp Việt Nam 2013: “1. Mọi người đều bình đẳng trước pháp luật. 2. Không ai bị phân biệt đối xử trong đời sống chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội.” Thế nhưng, với tuyên bố “không chấp nhận đa nguyên đa đảng” bấy lâu nay của các lãnh đạo cộng sản, đạo lý “bình đẳng” hiển nhiên này đã bị chà đạp. Lãnh đạo đảng cộng sản đã tự đặt mình lên trên tất cả, kể cả đứng trên Hiến pháp để dập tắt, đàn áp những người có chính kiến khác, niềm tin tâm linh khác, thuộc các chính đảng khác. Chính Jefferson đã khẳng định: “Sự đa dạng ý kiến [đa nguyên] dẫn đến những câu hỏi. Những câu hỏi dẫn đến Chân lý.” Các lãnh đạo đảng cộng sản không chấp nhận đa nguyên là đang từ chối Chân lý. Nhân dân làm chủ Đảng Cộng sản Việt Nam không chấp nhận có đa đảng Trong thư gửi John Cartwright năm 1824, Jefferson đã khẳng định “…tất cả quyền lực thuộc về nhân dân, rằng họ có thể tự mình thực hiện quyền lực đó trong tất cả các trường hợp mà họ tin rằng họ có đủ năng lực (chẳng hạn như trong việc bầu ra các viên chức hành pháp và lập pháp, và quyết định bởi một bồi thẩm đoàn của chính họ trong tất cả các trường hợp tố tụng liên quan đến bất kì việc gì), hoặc họ có thể hành động thông qua các đại diện, được lựa chọn một cách tự do và công bằng;… và rằng họ có quyền tự do cá nhân, tự do tín ngưỡng, tự do sở hữu tài sản, và tự do báo chí”. Bằng việc tự cho mình đương nhiên có quyền lãnh đạo quốc gia, bằng việc tự bổ nhiệm các viên chức hành pháp, lập pháp, và tư pháp qua “cơ cấu”, “quy hoạch” cán bộ, các lãnh đạo đảng cộng sản đã tiếm quyền làm chủ được bầu cử, ứng cử của dân, đưa người dân trở lại thân phận nô lệ, bội ước với những điều đã cam kết với dân trong Tuyên ngôn độc lập 1945. Hãy nhìn vào quyền sở hữu tài sản để thấy Jefferson sáng suốt như thế nào. Ở Việt Nam, người dân có thể bị tước đoạt đất đai, nhà cửa, thành quả lao động mồ hôi nước mắt của mình bất cứ lúc nào bởi các “đại gia”, quan chức có tiền và thế lực. Tầng lớp dân oan bị cướp đất liên tục đông lên và biểu tình trên cả nước đang dẫn đến bất ổn chính trị sâu sắc. Jefferson đã nói về hiện tượng này như sau: “Nền dân chủ chấm dứt tồn tại khi bạn lấy [của cải] từ những người sẵn sàng làm việc để đưa cho những ai không làm việc.” Lấy thêm ví dụ về quyền tự do báo chí, Jefferson cho rằng: “Chỉ có sai lầm mới cần đến sự bảo trợ của chính quyền. Chân lý tự nó có thể đứng một mình.” Thế thì việc chủ nghĩa Mác Lênin cần đến một hệ thống báo chí của đảng cộng sản, nhà nước để “bảo trợ”, ngăn cấm báo chí tư nhân, đàn áp các tiếng nói khác biệt có phải tự bản thân nó đã cho thấy chủ nghĩa Mác là một sai lầm hay không? Và cũng cho thấy người dân Việt Nam không hề có quyền tự do báo chí hay không? Rõ ràng rằng quyền làm chủ đất nước của dân còn chưa có thì những quyền khác chỉ là ảo tưởng. Pháp luật chuẩn mực Từ nhận xét các lãnh đạo đảng cộng sản đang đứng trên hiến pháp ở trên, bản thân chức danh Tổng bí thư cũng không hề được quy định trong hiến pháp, ta thấy rằng luật pháp chuẩn mực không tồn tại ở Việt Nam, mà luật pháp đã bị biến thành công cụ của giai cấp thống trị để áp bức cả dân tộc. Điều này cũng phù hợp với quan điểm của chủ nghĩa Mác về luật pháp. Thế nhưng Jefferson nghĩ khác hẳn: “Luật trở thành luật pháp bởi vì đó là ý chí của quốc gia”, cụ thể hơn là luật phải do một quốc hội dân cử soạn thảo chứ không phải do quốc hội thao túng bởi một đảng. Jefferson cũng cho rằng: “Nguy hiểm lớn nhất cho nền tự do của Hoa Kỳ là một chính phủ xem thường hiến pháp.” Và Việt Nam trở thành một ví dụ tuyệt vời cho nhận định này, vì hiến pháp chỉ quan trọng thứ hai sau cương lĩnh của đảng cộng sản như tuyên bố của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng thì quyền tự do của công dân bị xâm phạm là điều tất yếu. Ông cũng lý luận: “Tự do đúng đắn là những hành động không bị cản trở theo như ý chí của chúng ta nằm trong giới hạn đặt ra bởi quyền bình đẳng của những người khác. Tôi không thêm vào “trong giới hạn của luật pháp” bởi vì luật thường chỉ là ý chí của bạo chúa, và luôn là như vậy khi nó xâm phạm các quyền của cá nhân.” Các quyền tự do của người dân Việt Nam được công nhận trong Hiến pháp đều bị thòng thêm câu “do pháp luật quy định”, pháp luật này lại được làm ra bởi quốc hội độc đảng toàn trị, điều đó có phải dẫn đến việc xâm phạm các quyền của người dân hay không? Jefferson đã sớm có câu trả lời. Bí quyết hóa rồng Sau một vài khảo sát nhanh tư tưởng của Jefferson, ta có thể thấy bí quyết để nước Mỹ trở thành một siêu cường không có gì là bí hiểm. Đó là hãy đảm bảo tám chữ vàng “Nhân dân làm chủ, Pháp luật chuẩn mực” và để đạo lý “bình đẳng” thấm đẫm tám chữ này. Không thể có chuyện “Nhân dân làm chủ” mà pháp luật không chuẩn mực, và ngược lại, không thể có chuyện “Pháp luật chuẩn mực” mà nhân dân bị tước quyền làm chủ. Đó là hai mặt của một đồng xu. “Nhân dân làm chủ” chính là cái nền của nước Mỹ, và “pháp luật chuẩn mực” chính là cái khung của xã hội Mỹ. Từ cái nền và cái khung vững chắc do Jefferson đặt ra đấy, nhân dân Mỹ đã xây dựng quốc gia của họ trở thành một tòa nhà vĩ đại và lộng lẫy hào quang, cũng như tượng Nữ thần tự do giương cao ngọn đuốc ở New York. Có được cái nền “nhân dân làm chủ” và cái khung “pháp luật chuẩn mực” vững chắc đấy, ai làm tổng thống hay đảng nào chiếm đa số trong quốc hội đã không còn quá quan trọng, quốc gia cứ thế vận hành, mọi người cùng nhau xây dựng đất nước tiến lên phía trước. Trời còn để có hôm nay Biết đâu sau chuyến đi này, trở về nước Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng sẽ hoan hỉ kêu lên như cụ Hồ năm xưa: “Eureka, tìm ra con đường cứu nước rồi.” Về thiên thời, như phó tổng thống Joe Biden đã lẩy Kiều, các cường quốc dân chủ sẵn sàng chìa tay ra với đảng cộng sản Việt Nam. “Sương đầu ngõ” đã tan, “mây giữa trời” đã được “vén”. Về địa lợi, Trung Cộng gây xáo trộn ở biển Đông, chiếm biển đảo của Việt Nam, xâm phạm đến an toàn hàng hải vốn là lợi ích của nước Mỹ, Nhật, Hàn… Việt - Mỹ có cùng lợi ích địa chính trị. Về nhân hòa, theo khảo sát mới đây của Viện khoa học xã hội, gần 90% người Việt được hỏi có cái nhìn lạc quan về Mỹ. Nghĩa là lòng dân đa số đều hướng về Mỹ. Để tận dụng được thiên thời - địa lợi - nhân hòa, tôi nghĩ lời khuyên này của Jefferson rất phù hợp cho các lãnh đạo của đảng cộng sản: “Chính trực là chương đầu tiên của quyển sách khôn ngoan”. Nghĩa là đã có Hiến pháp thì phải làm cho thực chất chứ đừng vặn vẹo nó theo ý đồ của đảng cộng sản. Trong Hiến pháp có gì thì cứ thực chất mà làm: Nhân dân làm chủ thì phải để cho dân chọn đại biểu quốc hội chứ không thể do đảng cộng sản chọn được. Chỉ từ xuất phát điểm đó, dân sẽ bầu ra một Quốc hội lập hiến soạn thảo hiến pháp mới theo ý dân. Chính chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng muốn đi cùng với Hoa Kỳ nhưng Tổng thống Truman đã bỏ lỡ cơ hội đó, nhưng nay Tổng thống Obama đã chìa tay ra. Vậy thì các lãnh đạo đảng cộng sản hãy làm tiếp điều dang dở đó: học tập Hoa Kỳ, bắt tay với Hoa Kỳ để trở thành cường quốc như Nhật Bản, Hàn Quốc. Từ đó Việt Nam mới đủ sức bảo vệ quốc gia trước hiểm họa xâm lược từ Trung Cộng. “Trải qua một cuộc bể dâu” từ năm 1945 đến nay, liệu các lãnh đạo của đảng cộng sản Việt Nam có còn muốn lặp lại “những điều trông thấy mà đau đớn lòng” hay không? Hãy làm theo tư tưởng… Jefferson Nếu Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tuyên bố “vượt qua khác biệt” để bắt tay với cựu thù Mỹ, tổ chức đối thoại nhân quyền hằng năm với Mỹ thì càng cần thiết và cấp bách hơn nữa là tổ chức đối thoại với các nhân sĩ, trí thức độc lập, những người dân chủ ở trong nước. Dù có chính kiến khác biệt nhưng lãnh đạo đảng cộng sản và những người dân chủ đều là người Việt Nam máu đỏ da vàng. Tại sao lại không thể trở thành bạn của nhau được như đảng cộng sản đối với chính phủ Mỹ? Vì như Jefferson đã nói: “Tôi không bao giờ cho rằng sự khác biệt ý kiến trong chính trị, tôn giáo, triết học, là lý do để không còn là bạn bè.” Với mọi người dân Việt Nam, tôi lại nghĩ lời khuyên này của Jefferson là phù hợp. Đó là “Nếu bạn muốn điều gì mà bạn chưa bao giờ có, bạn phải dám làm những điều bạn chưa bao giờ làm.” Nếu chúng ta muốn nhân dân làm chủ qua nhà nước cộng hòa chính danh, nếu chúng ta muốn tạo dựng một xã hội công bằng qua luật pháp chuẩn mực, nếu chúng ta tin vào đạo lý bình đẳng giữa người với người, chúng ta cần sẵn sàng vượt thắng sợ hãi để cùng nhau lên tiếng để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, của dân tộc mình. Hoạt động cho những giá trị phổ quát về quyền con người, cụ thể thông qua pháp luật chuẩn mực là những hoạt động cho nền tảng chính trị của quốc gia, không phải cạnh tranh chính trị, không phải đối lập với ai, mà giúp tạo lập cho Việt Nam đích thực là nhà nước cộng hòa, nhân dân làm chủ, và ai cũng có nghĩa vụ tham gia làm hậu thuẫn. Bởi vì “Tất cả những gì mà nền chuyên chính cần để thắng thế là sự im lặng của những người có lương tâm tốt” (Thomas Jefferson). Bài viết thể hiện văn phong và quan điểm riêng của tác giả. |
Các tin tức từ Việt Nam cho hay cuộc cầu nguyện đòi đất của giáo dân Việt Nam ở thủ đô Hà Nội đang chuyển sang một giai đoạn mới. | Tranh chấp tôn giáo không chỉ về đất | Buổi dâng hoa trước tượng Đức Mẹ trong khuôn viên tòa nhà của quận Hoàn Kiếm vốn là trụ sở Tòa Khâm Sứ cũ trưa hôm nay, thứ Sáu 25.01 đã diễn ra với một vụ xô xát. Nhưng nhìn tổng hợp từ giữa tháng 12 đến nay thì nhà báo Ben Stocking (AP) cho rằng "một cách lặng lẽ, từng bước, Giáo hội Công giáo tại Việt Nam đang thách thức chính phủ một cách dũng mãnh nhất kể từ khi những người cộng sản nắm quyền lực hơn năm thập niên về trước". Trong bài gửi đi từ Hà Nội hôm 24.01, nhà báo này đã nhìn cả vào góc độ ý thức hệ và giá trị bất động sản của khu đất và toà nhà, một trong "những tài sản của Giáo hội bị nhà nước lấy đi sau năm 1954". Theo bài có tựa đề "Catholic-Communist Land Fight in Vietnam" (Cuộc chiến Công giáo-Cộng sản về Đất), Giáo hội muốn Chính phủ hoàn trả khu đất rộng khoảng 2,5 acre ở trung tâm Hà Nội, nơi một mảnh đất như thế có giá tới hàng triệu đô la. Cha Nguyễn Khắc Quế, một trong những linh mục thuộc giáo phận Hà Nội tham gia tổ chức các buổi lễ dâng nến cầu nguyện, nói với AP: "Thật là một thảm hoạ đối với chúng tôi khi thánh địa của mình bị người ta lấy mất". Mặc dù có thể làm tăng thêm các mối căng thẳng giữa Giáo hội và Chính quyền, cuộc tranh chấp cũng đưa lại một bằng chứng mạnh mẽ về mức độ cải thiện trong các quan hệ giữa hai bên ở Việt Nam gần đây. Nếu như những người lãnh đạo các nhà thờ dám có những thách thức công khai như vậy chỉ cách đây 5 năm, thì chắc chắn cảnh sát đã bỏ tù họ. AP trích lời ông Peter Hansen thuộc Đại học Thần học Công giáo Melbourne , Úc nói: "Cả hai bên cũng đều cảm thấy đủ thoải mái, giáo hội thì cảm thấy có thể bày tỏ sự phàn nàn của mình, còn nhà nước thì cảm thấy có thể chấp nhận mức độ đó". Các quan chức của chính quyền thành phố kiểm soát khu đất có Toà Khâm sứ cũ đã không trả lời các đề nghị phỏng vấn của AP. Trong khi đó, các vị chức sắc Giáo hội cho biết họ có trong tay các giấy tờ, tài liệu chỉ rõ khu đất đó thuộc sở hữu của giáo phận Hà Nội. Song theo ông Dương Ngọc Tấn, Ban Tôn giáo Chính phủ, các quan chức Hà Nội khẳng định là một vị cựu linh mục trước đây đã tự nguyện trao quyền sở hữu khu đất cho nhà nước vào năm 1960. Được biết vị khâm sứ tức đại sứ của Tòa Tháng cuối cùng rời Việt Nam năm 1959. Hãng AP trích lời ông Tấn nói: "Chuyện trả lại đất đai là rất phức tạp". Sau cuộc Cách mạng Tháng Tám, các tài sản bị sung công không chỉ của giáo hội mà còn của những địa chủ và các nhà tư sản giàu có. Tài sản liền sau đó được chính phủ sử dụng hoặc được trao cho người khác nắm giữ trong nhiều thập niên. Cầu nguyện hay biểu tình? Các nhà lãnh đạo Giáo hội đã thận trọng gọi các cuộc tụ họp là "cầu nguyện chứ không phải biểu tình - một từ mang một ý nghĩa nặng nề ở một đất nước mà các vụ phản đối công khai nhìn chung đều bị cấm đoán". Các cuộc thắp nến cầu nguyện được tổ chức ở tòa giáo đường tại Việt Nam, nhưng Nhà thờ thánh Giu-se, hay còn gọi là Nhà thờ Lớn, to nhất Hà Nội, là tâm điểm. Nhà thờ này thông thường vẫn thu hút 2.000 người đến dự các buổi lễ trong khuôn viên và sân của nó. Trong các buổi cầu nguyện tập thể, hàng trăm giáo dân đồng thời tụ tập ở ngay phía trước Toà Khâm sứ của Vatican trước đây. Ngôi nhà có kiến trúc kiểu biệt thự Pháp này hiện đang được sử dụng làm một trung tâm thể thao thanh niên. Trong buổi cầu nguyện đầu tiên, ngay trước Giáng sinh 2007, các giáo dân đã đẩy bằng xe xích lô một bức tượng Đức mẹ Đồng Trinh vào khu biệt thự. Trước đây, tượng từng được đặt bên cạnh Toà nhà Khâm sứ cũ nhưng sau đó được đặt trở lại một nơi kế bên Nhà thờ lớn. Các giới chức địa phương đã khoá cổng khu vực kể từ lúc đó. Trước đó, khu đất đã được các giáo dân dùng hoa hồng trắng trang trí, điểm tô. Vào một Chủ nhật gần đây, một linh mục mang mang theo thánh giá, đã dẫn khoảng 500 người đến khu đất, cầu nguyện, hát thánh ca. Người ta không nhìn thấy cảnh sát mặc quân phục. Bà Phạm Vũ Thục, 51 tuổi, một giáo dân của Nhà thờ lớn nói: "Tôi chưa từng bao giờ có thể tưởng tượng một điều gì đó như thế xảy ra trước đây". Bà nói tiếp: "Mọi thứ đã thay đổi rất nhiều kể từ khi chúng tôi được nối kết với thế giới bên ngoài". "Chúng tôi có mạng Internet, gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới. Bây giờ Việt Nam phải tuân theo các quy tắc của cộng đồng quốc tế." Trong khi các quan hệ giữa Giáo hội với Chính quyền trung ương được cải thiện, Cha Quế cho biết, các cuộc xung đột vẫn xảy ra với các cấp chính quyền địa phương. Cha Quế nói tiếp: "Họ đã có lần đặt một sàn nhảy disco ngay cạnh các trụ sở của giáo phận". Vẫn theo nhà báo Ben Stocking, Giáo hội Công giáo Việt Nam, với 6 triệu dân, được thành lập bởi các nhà truyền giáo và phát triển trong suốt thời kỳ thực dân Pháp thống trị ở Việt Nam. Đây là tôn giáo lớn thứ hai, sau Phật giáo - một tôn giáo phổ biến đông đảo ở Việt Nam. Giáo hội Công giáo Việt Nam đã luôn luôn được nhìn với con mắt nghi ngờ do các quan hệ gần gũi của nó với chính phủ Pháp và với chính phủ miền Nam Việt Nam trước đây. Chính phủ Sài Gòn đã từng tiến hành một cuộc chiến tranh do Hoa Kỳ hậu thuẫn chống lại những người cộng sản. Trong thời gian nhiều năm, các giáo dân Công giáo đã phải đối diện với các vụ ngược đãi, gặp khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm và vào học đại học. Hàng trăm ngàn người đã bỏ chạy vào miền Nam Việt Nam. Nhiều người khác ở lại phía sau, và các nhà thờ của họ vẫn được mở. Tuy vậy, chính phủ đã hạn chế các hoạt động của các nhà thờ, chiếm dụng các tài sản, đất đai bên cạnh các nhà thờ, bao gồm các trường dòng, trường học và các bệnh viện. Bài của AP cũng ghi nhận rằng trả qua nhiều thời gian, quan hệ giáo hội - chính quyền đã bắt đầu ấm hơn. Năm ngoái, thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đi thăm Vatican và được Giáo Hoàng Benedict XVI tiếp. Hai bên đã xem xét việc khôi phục các quan hệ ngoại giao. Chính phủ Việt Nam cũng thông qua một pháp lệnh tôn giáo mới, vài năm trước đây, tạo điều kiện dễ dàng hơn cho những giáo dân đạo Tin Lành không được thừa nhận có thể đăng ký chính thức với chính quyền. Tất cả các điều này đã khuyến khích các nhà lãnh đạo Công giáo. Hãng AP trích lời cha Quế nói: "Bây giờ chúng tôi đã có thể nói ra miệng. Giờ mọi thứ đã dân chủ hơn". Ngoài ra, cuộc tranh chấp ở Hà Nội không phải là về hệ tư tưởng. Cha Quế nói thêm: "Đây là cuộc tranh chấp về một miếng đất có giá trị cao". |
Ngày 7/5/1954, tập đoàn cứ điểm Pháp đầu hàng chấm dứt cuộc chiến Việt Nam lần thứ nhất. Trong số quân phục vụ dưới lá cờ Pháp và bỏ mạng, con số không nhỏ đến từ quân đội Đức. | Việt Minh giết bao nhiêu lính Đức ở Điện Biên? | Bộ đội Việt Minh chuẩn bị nã pháo vào lòng chảo Điện Biên Có một bí ẩn vừa được các sử gia phát hiện. Họ từng là lính dù của Đế chế Đức thứ III (Drittes Reich) hoặc lính thuộc các đơn vị đặc nhiệm chống chiến tranh du kích tại các khu vực chiếm đóng của Đức tại mặt trận phía Đông. Tới Điện Biên, đây là những tay súng chiến đấu tại tuyến đầu. Bàn tròn thứ Năm: Sức khỏe nền kinh tế và vụ bắt ông Đinh La Thăng Cuộc chiến ít biết của quân Anh ở Việt Nam Voi VN lên tàu Ba Lan ra Bắc rồi đi đâu? Ngoại giao Pháp và những cơ hội bị bỏ lỡ của VN Trong 11.000 lính lê dương (legionnaire) bị giết trên toàn bộ chiến trường Đông Dương có 3000 là lính Đức. "Ước tính 80% là lính Đức trong các tiểu đoàn lê dương phục vụ tại chiến trường Việt Nam", theo nhận định của Pierre Thoumelin, người nghiên cứu về hồ sơ này. Tham chiến tại Điện Biên phía Pháp có 16.544 binh sĩ, hạ sĩ quan và sĩ quan. Đến sáng sớm ngày 7/5, về phía Pháp ước tính có 2000 tử trận trên trận địa, cộng thêm 5400 binh sĩ bị thương, mất tích. Trong đó con số 2000 bị giết tại trận có 1200-1300 lính Đức. "Thật là một con số khủng khiếp", Pierre Thoumelin đánh giá. Phía Việt Minh hy sinh bao nhiêu? Phía Việt Minh, theo sử gia Peter Macdonald trong cuốn sách 'Giáp' viết có 7900 bộ đội hy sinh. Riêng trận tấn công cứ điểm Gabrielle trên bản đồ quân sự Việt Nam có tên Độc lập chiếm giữ bởi 877 lính lê dương, bộ đội Việt minh mất 2000 chiến sĩ. Phía lính lê dương 501 bị giết, 41 mất tích, 221 bị thương và bắt làm tù binh. 'The Vietnam War' và khi Hoa Kỳ vào VN ''The Vietnam War’ và khi Đồng Minh tháo chạy Phi công Việt-Mỹ: 'Kẻ thù xưa, anh em nay' Cháu gái Tổng thống Diệm kể lại năm 1963 Đợt tấn công ngày cuối cùng 7/5/1954, 1000 bộ đội Việt Minh nữa hy sinh. Kết thúc chiến dịch 11.720 binh lính, sĩ quan của quân đội Pháp bị bắt làm tù binh. Lính Pháp bị áp giải về hậu cứ của Việt Minh cách xa 600 km. Mỗi ngày dưới thời tiết khắc nghiệt, họ xuyên rừng, lội suối, đi bộ hơn ba chục cây, qua những con đường mới phát. Việt Minh đưa tù binh Pháp ra khỏi Điện Biên Phủ Đúng 120 ngày sau khi đầu hàng tại Điện Biên, Pháp ký với Việt Nam Hiệp định đình chiến lập lại hòa bình, họ nhận lại 1/3 con số tù binh, chính xác 3290 người. Bệnh tật và điều kiện giam cầm đã cướp đi sinh mạng 7573 binh lính viễn chinh. Điện Biên Phủ cũng là Stalingrad của lính SS? Tuy số lính tham chiến viễn chinh tại Điện Biên chỉ chiếm 5% trong tổng số quân đồn trú tại Đông Dương. Song trong đó có tám tiểu đoàn tinh nhuệ nhất, xương sống của đạo quân chủ lực Pháp. Điều an ủi mỏng manh cho nước Pháp là họ không phải là kẻ chiến bại cô đơn. Đằng sau sắc phục lính lê dương Đức là những binh sĩ SS, tinh hoa của những đạo quân Đức. Heinrich Himmler và Adolf Hitler duyệt một đơn vị Vệ binh SS năm 1938 Lính SS vốn nổi tiếng thiện chiến. Các sư đoàn SS đáng sợ, bị nguyền rủa và căm ghét nhất trong Thế Chiến II. Đơn vị Schutzstaffel gọi tắt là SS, gọi theo tiếng Đức là 'Đội Cận vệ" được thành lập ngay từ tháng 4/1925, rất lâu trước khi Hitler lên cầm quyền. SS vốn được coi là 'thành phần trung thành cốt cán' của Đảng Quốc xã, được coi là sự hợp nhất của các Hiệp sĩ Teuton, các tu sĩ Dòng tên và Samurai Nhật Bản. Tướng Francois De Linares (1897 - 1956), Tư lệnh quân Pháp tại Đông Dương thanh tra hàng quân trước trận Hòa Bình, tháng 3/1953 Các cơ quan an ninh chính trị, tình báo, cảnh sát bảo an, cảnh sát trật tự, các trại tập trung đều nằm trong SS. Với mệnh lệnh ban trực tiếp từ Adolf Hitler, thống chế Heinrich Himmler đảm nhận chức vụ Reichsfuhrer tháng 1/1929 và biến lực lượng SS tiền thân bảo vệ các lãnh tụ của Đảng thành những sư đoàn chiến đấu Waffen-SS. Tòa án Nuremberg xét xử tội ác chiến tranh1945, đặt sắc lính SS ra ngoài ứng xử thông thường với hải, lục, không quân Đức vì sự cuồng tín và tôi ác chống nhân loại của các binh đoàn vũ trang Waffen-SS. Lính lê-dương của quân đội Pháp uống rượu cả chai khi đi nghỉ phép ở Sài Gòn trong cuộc chiến Đông Dương Eckard Michels trong công trình nghiên cứu 'Deutsche in der Fremdenlegion 1870 bis1965' (Người Đức trong đạo quân lê dương từ 1870 đến 1965) có viết: "Lính lê dương bị kiểm tra xem có vết xăm hay không trên khủy tai trái nhằm hạn chế việc đăng nhập của những cựu binh sĩ Waffen-SS, song việc này không được nói ra công khai." Tuy nhiên con số 45% binh sĩ là người Đức trong những năm 1950 nói ra một sự thật khác. Hai phần ba trong đội quân viễn chinh Pháp đánh nhau tại Điện Biên Phủ là binh sĩ của lực lượng đặc biệt tinh nhuệ Đức Quốc xã. Sau khi nước Đức đầu hàng, sĩ quan tuyển mộ Pháp đã đến các trại tù binh trên đất Đức để lôi kéo một số lượng lớn binh sĩ của binh chủng thiện chiến áo đen, mang huy hiệu đầu lâu với hai gióng xương chéo. Họ được hứa hẹn sẽ có lý lịch trong sạch sau khi tại ngũ dưới lá cờ Pháp, tránh sự trừng phạt vì quá khứ đẫm máu. Erich von dem Bach-Zelewski, kẻ có tên trong danh sách tội phạm chiến tranh khẳng định rằng, đồng sự Oskar Dirlewanger, trước đó từng phục vụ trong đơn vị đặc nhiệm SS đã gây nhiều tội ác, thảm sát tại mặt trận phía Đông, đã chiến đấu tại Điện Biên. Không kiếm chứng được về Oskar Dirlewanger. Cũng như phần lớn binh sĩ Đức phục vụ trong mầu áo lính lê dương Pháp đều lẩn tránh nói đến vấn đề nhạy cảm này Ở Điện Biên, có khoảng 1200-1300 lính Đức bị giết tại trận - Ảnh từ cuốn La Guerre Mortelle Tờ 'Le Monde' cho con số chi tiết, 3500 lính dù nhảy xuống Điện Biên Phủ có 1600 lính gốc Đức. Lính dù thuộc biên chế các đơn vị phản ứng nhanh là lực lượng tinh nhuệ nhất của Pháp. Vậy có thể bỏ qua những chiến binh SS vốn cũng là từ các đơn vị thiện chiến dù, các tiểu đoàn sơn cước khét tiếng của nước Đức phát xít? Tiểu đoàn 3 nhảy dù lê dương tiếp cứu cho Điện Biên với biên chế 390 lính, sĩ quan, hạ sĩ quan chiếm 55% là lính Đức, 10% lính Italy, 7% lính Thụy Sĩ và Bỉ, ngoài ra còn có lính người Áo, Ba Lan, Tây Ban Nha... Cựu lính lê dương người Anh Colin John, sau 5 năm tại ngũ trong binh chủng Lê Dương trở về năm 1954 cũng đề cập đến sắc lính này vốn là nơi quần tụ của các cựu quân nhân SS. Thời điểm đó ít ai lưu ý đến hồi ức của Colin. Không phải chỉ có người Đức mới là lính SS. Rất nhiều binh lính Pháp tình nguyện trong sư đoàn SS Charlemagne còn bám trụ điên cuồng đến ngày cuối cùng của Đế chế phát xít phòng thủ Berlin. Một sỹ quan trong quân phục Waffen-SS của Đức dẫn đầu đoàn tù binh bị Đồng Minh bắt ở Brest tháng 9/1944 USS Hue City: Chiến hạm Mỹ mang tên TP Huế Thăm Bảo tàng Chiến tranh Triều Tiên ở Seoul 'Hòa giải phải trên cơ sở của sự thật' Chiến tranh biên giới 1979 qua các con số Sử gia Michels cũng viết, ngay trong tháng 8/1944, 650 lính gốc Ukraine thuộc sư đoàn 30 Waffen-SS đào ngũ, đã được chuyển giao cho tiểu đoàn 13 lê dương. Bài hát truyền thống của tiểu đoàn 'Dưới ánh mặt trời nóng bỏng Châu Phi', nhắc về chiến công Bir Hakem đã được cử hành ở Việt Nam từ năm 1946 đến ngày cuối cùng của chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất năm 1954. Dưới hầm Điện Biên trước giờ thua trận: từ trái sang: André Botella thuộc tiểu đoàn nhảy dù Việt Nam số 5; Marcel Bigeard (1916 - 2010), tiểu đoàn dù 6; Pierre Tourret (1919 - 1991), tiểu đoàn dù số 8; Chỉ huy trưởng Pierre Langlais (1909 - 1986); và Tham mưu trưởng Hubert de Séguin-Pazzis. Lính Pháp đóng tại Lào công bố bức hình về một lễ tưởng niệm đồng đội bị giết trong trận Điện Biên Vậy bộ đội Việt Nam đã tặng cho binh chủng tinh nhuệ Waffen-SS một Stalingrad, mà quân sử của sắc lính thiện chiến này không muốn nhắc tới? Bài viết thể hiện quan điểm riêng của nhà báo tự do Phạm Cao Phong từ Paris, Pháp. |
Myanmar đóng cửa các khu trại của người Rohingya nhưng xây dựng những khu nhà mới cho họ ngay cạnh đó và kiểm soát việc đi lại, theo Reuters. | Người Rohingya 'không biết đi về đâu' | Trại tỵ nạn người Rohingya ở bang Rakhine Reuters cho hay, trong khi thế giới đang tập trung vào nỗ lực để bắt đầu đưa hàng trăm ngàn người tỵ nạn Rohingya từ Bangladesh hồi hương vào tháng trước, hàng trăm thiểu số Hồi giáo vẫn ở Myanmar đang lên thuyền vượt biên. ICC mở cuộc điều tra vụ Rohingya Facebook khóa tài khoản tướng Myanmar 128.000 người Rohingya và những người Hồi giáo bị di dời vẫn đang sống trong các trại đông đúc ở bang Rakhine, sáu năm sau khi bị đám đông Phật tử giật sập nhà. Chính phủ của bà Aung San Suu Kyi, chịu áp lực quốc tế phải giải quyết vụ khủng hoảng, bây giờ tuyên bố rằng việc đóng cửa các lán trại vì làm như vậy sẽ giúp phát triển và tận dụng được nguồn lao động. Nhưng các cuộc phỏng vấn của Reuters với hơn một chục người trú ngụ tại 5 trại và các tài liệu Liên Hiệp Quốc cho thấy động thái này chỉ là xây dựng những khu nhà mới, kiên cố hơn bên cạnh lán trại - chứ không phải là cho phép họ trở lại nơi mà họ ra đi. Tình trạng của những người này vì vậy chỉ thay đổi chút ít. Những người đã chuyển vào chỗ ở mới vẫn bị hạn chế đi lại nghiêm ngặt như trước, cư dân và nhân viên làm việc trong các trại nói. Một mạng lưới trạm kiểm soát được thiết lập trong lúc vẫn còn đó nguy cơ đe dọa bạo lực từ phía các Phật tử địa phương. Các nguồn tin nói hậu quả là người thiểu số Hồi giáo bị mất đi nguồn sinh kế và hầu hết các dịch vụ, nên chỉ có thể sống dựa vào các vật phẩm cứu trợ nhân đạo. "Vâng, chúng tôi chuyển đến những ngôi nhà mới - đúng là các trại đã đóng cửa," Kyaw Aye, người ãnh đạo cộng đồng tại trại Nidin, ở trung tâm Rakhine, nói. "Nhưng chúng tôi sẽ không bao giờ có thể đứng trên đôi chân của mình vì chúng ta không thể đi đâu cả." Reuters nói chuyện với những người Hồi giáo bị di dời ở Rakhine qua điện thoại vì phóng viên của họ bị ngăn tiếp cận các khu trại. Ngày càng có thêm cáo buộc về vi phạm nhân quyền nhắm vào người Hồi giáo Rohingya ở Myanmar Hồi tháng 9/2018, Tòa án Hình sự Quốc tế mở một cuộc thẩm tra sơ bộ về tội ác nhắm vào người thiểu số Hồi giáo Rohingya mà chính quyền Myanmar bị cáo buộc. Động thái này có thể mở đường cho một cuộc điều tra đầy đủ về cuộc đàn áp quân sự của Myanmar khiến hàng ngàn người thiệt mạng và hơn 700.000 người phải di tản. Trước đó, Myanmar bác bỏ một báo cáo của Liên Hiệp Quốc kêu gọi điều tra về tội diệt chủng đối với các tướng lĩnh quân đội nước này. Nghị sĩ ASEAN đòi ICC 'điều tra Myanmar' '6.700 người Rohingya bị giết trong một tháng' LHQ: Khủng hoảng Rohingya là 'thảm họa nhân đạo' Myanmar: Quân nổi dậy tuyên bố tạm ngừng bắn Quân đội Myanmar trước đây tuyên bố họ không làm gì sai trái trong cuộc khủng hoảng Rohingya. Tuy nhiên, báo cáo của họ đã bị các nhóm nhân quyền chỉ trích như là toan tính "thanh lọc sắc tộc". Quân đội đã phát động một cuộc đàn áp tại bang Rakhine năm ngoái sau khi các chiến binh Rohingya tiến hành các vụ tấn công chết người tại đồn cảnh sát. Hàng trăm ngàn người đã chạy trốn sang Bangladesh. Ngày càng có thêm những cáo buộc lạm dụng nhân quyền, gồm giết người tùy tiện, hãm hiếp và đốt làng. 'Hành vi cưỡng bách' Hôm 18/9, công tố viên ICC Fatou Bensouda cho biết bà quyết định "thực hiện cuộc thẩm tra sơ bộ về tình hình Rohingya". Bà Bensouda cho biết cuộc điều tra chính thức của ICC có thể tập trung vào một số "hành vi cưỡng bách" dẫn đến việc "ép buộc di tản" nhắm vào người Hồi giáo Rohingya. Bà nói thêm rằng tòa án đặt tại The Hague sẽ xem xét liệu cuộc bức hại hay "những hành vi vô nhân đạo khác" đóng vai trò thế nào trong vụ khủng hoảng Rohingya. Trong khi Myanmar không phải là một thành viên của ICC, các thẩm phán phán quyết rằng tòa án vẫn có thẩm quyền xét xử bất kỳ tội danh nào bị cáo buộc nhắm vào người Rohingya, vì Bangladesh là thành viên ICC. Thông báo của ICC được phát đi trong bối cảnh Ngoại trưởng Anh Jeremy Hunt dự kiến đến Myanmar hôm 19/9 để họp với các nhà lãnh đạo nước này. Ông Hunt, người sẽ tới thăm bang Rakhine và cũng sẽ gặp bà Aung San Suu Kyi, người gần đây nói rằng lẽ ra chính phủ của bà có thể đã xử lý vụ Rohingya khác đi. Bên ngoài Tòa án Hình sự Quốc tế tại The Hague, Hà Lan Trước đó, 132 nghị sĩ của 5 quốc gia thành viên thuộc Tổ chức các nghị sĩ Đông Nam Á về nhân quyền (APHR) ra tuyên bố chung kêu gọi Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) điều tra "hoạt động giết người ở Bang Rakhine" của quân đội Myanmar cách đây một năm. Mặc dù chỉ có nghị sĩ của 5 quốc gia là Indonesia, Malaysia, Phillipines, Đông Timor và Singapore đứng ra kêu gọi, đây được xem là sự lên án thống nhất nhất trong khu vực Đông Nam Á về vấn đề bạo lực ở bang Rakhine của Myanmar. "Tôi cùng với 131 nghị sĩ được bầu chọn kêu gọi các thành viên của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc (UNSC) ngay lập tức đưa vụ việc ở Myanamar ra Tòa án Hình sự Quốc tế. Những người ở Myanmar chịu trách nhiệm về tội ác khủng khiếp này phải bị quy trách nhiệm; họ không thể được tự do để có thể tái phạm trong tương lai", ông Charles Santiago, chính trị gia Malaysia và là thành viên của APHR được báo chí khu vực trích lời. Một nghị sĩ khác, bà Eva Kusuma Sundari, thành viên Hạ viện Indonesia cho rằng đã đến lúc các quốc gia Asean cần "gạt bỏ chính sách 'không can dự' và thực thi hành động chính đáng", cũng theo trang Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng 23/8. "Công lý cho Rohingya là một vấn đề vượt tầm chính trị khu vực - nó liên quan đến cả nhân loại", bà nói thêm. "Chúng tôi không thể cho phép những hành động tàn bạo này diễn ra ở một trong các quốc gia thành viên của chúng tôi mà không bị trừng phạt gì." Trong một động thái được coi là nỗ lực để xoa dịu cộng đồng quốc tế, chính phủ Miến Điện đã công bố hồi tháng Bảy rằng họ đang mở một ủy ban điều tra khác để điều tra các cáo buộc về vi phạm nhân quyền ở bang Rakhine. Kể từ khi hoạt động bạo lực nhắm vào người Rohingya của quân đội Myanmar bùng phát hồi cuối tháng 8/2017, đã có hơn 700.000 người di cư sang Bangladesh và 25.000 người bị giết, cùng với nhiều làng mạc bị phá hủy và phụ nữ bị cưỡng hiếp. Bà Aung San Suu Kyi đối mặt với chỉ trích quốc tế Người Rohingya là nhóm người thiểu số Hồi giáo không có tổ quốc sống ở bang Rakhine, nơi đa số dân là người Phật giáo. Từ lâu họ không được thừa nhận ở Myanmar, nơi chính quyền cấm sử dụng cái tên 'Rohingya' mà chỉ cho phép báo chí coi đây là người 'tỵ nạn trái phép từ Bangladesh'. Quân đội Miến Điện nói họ chỉ đáp trả những cuộc tấn công của nhóm vũ trang Rohingya và phủ nhận tin rằng họ nhắm vào thường dân. Liên Hiệp Quốc và nhiều quốc gia trên thế giới đã lên án hoạt động bạo lực này của quân đội Miến Điện và cho rằng có 'thanh lọc sắc tộc' ở đây. Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (Asean), nơi Myanmar là một nước thành viên, đã bị cáo buộc là làm ngơ trước khủng hoảng Rohingya mà không có bất kỳ hành động can thiệp nào. ICC được thành lập theo Quy chế Rome vào năm 2002, có trụ sở tại The Hague, Hà Lan với hơn 120 quốc gia đã phê chuẩn quy chế này. ICC chỉ thực hiện thẩm quyền xét xử khi một quốc gia không thể hoặc không muốn tiến hành điều tra và xét xử những người phạm tội nghiêm trọng như tội ác chống lại loài người, diệt chủng, các tội ác chiến tranh. Xem thêm bài về khủng hoảng Rohingya: LHQ cảnh báo 'ác mộng nhân đạo' với Rohingya Bangladesh 'lập trại lớn' cho người Rohingya Suu Kyi không sợ 'giám sát' của quốc tế Mỹ gây sức ép với Myanmar vì khủng hoảng Rohingya |
Nghề làm móng tay hay nghề Nails là một ngành "công nghiệp" tại UK, với khoảng 5-15 nghìn cơ sở, có tổng doanh thu ước tính khoảng 500 triệu tới 1 tỷ bảng Anh một năm. Số liệu này từ các nguồn khác nhau tuy hiện còn không truy cập được số liệu gốc nhưng theo đó hiện người Việt sở hữu 60-70% dịch vụ này. | Bi hài nghề làm móng tay ở Anh | Nhiều tiệm làm móng tay giả tại Anh sử dụng công nhân người Việt Nghề làm móng giả này bắt nguồn từ Mỹ, lan sang Anh vào đầu những năm 2000 và nay đang lan rộng ở châu Âu. Chính phủ Anh vừa tiến hành một chiến dịch lục soát gần 300 tiệm làm móng tay của người Việt tại khắp nước Anh để điều tra nạn "Nô lệ thời hiện đại" theo định nghĩa của hình luật lao nô 2015 và họ đã bắt gần 100 người Rơm (tên lóng của người Việt không có giấy cư trú) đang làm việc Các chủ doanh nghiệp có thể bị phạt 20.000 barng vì đã sử dụng người Rơm như vậy. Trong năm 2016, truyền thông Anh đã không mấy thành công trong việc cung cấp thông tin, thậm chí quan liêu góp phần tạo nên sự giả cảm của toàn xã hội như trong trường hợp bỏ phiếu trưng cầu dân ý về EU, để rồi bàng hoàng khi Brexit xảy ra nhưng đã không hề có kế hoạch chuẩn bị. Trong những thông tin cung cấp về nghề Nails tại Anh, có khía cạnh tương tự như thế. Bài viết này cung cấp thêm chiều khác của các thông tin này. "Nô lệ thời hiện đại"? Đầu tiên phải khẳng định rằng nạn "Nô lệ man rợ thời hiện đại" là có tồn tại dưới sự điều hành của các băng đảng tại Anh. Trong lĩnh vực xây dựng dân dụng, nhà hàng .v.v., người tị nạn tới Anh sau các biến động tại Trung Đông do mối quan hệ lịch sử và họ hàng với dân Anh gốc Trung Đông đã trở thành mồi ngon cho các "chủ nhân ông" này. Nhóm thứ hai là phụ nữ, nam giới nhập cư từ các nước không phải là thành viên EU bị các băng đảng mua bán, khai thác trong dịch vụ mãi dâm hay xây dựng. Nhóm thứ ba liên quan tới băng nhóm người Việt đã đưa người từ Việt nam trốn vào Anh để trồng cần sa. Tất cả các nhóm này đều có một điểm chung là hoạt động trong nhà hay trong các khu vực công xưởng khép kín, ít có cơ hội giao tiếp ra ngoài nên dễ bị khống chế. Nghề Nails là một dịch vụ làm đẹp "phơi mặt ra thị trường" do tiếp xúc công khai với mọi khách hàng. Khách hàng yêu thích kiểu vẽ hay tạo dáng móng của một thợ nào đó thậm chí còn lưu giữ số điện thoại của họ để đặt hẹn cho những lần tiếp theo. Mối quan hệ kéo dài nhiều tháng, năm vì thế sẽ rất khó tin là người thợ có thể bị khống chế. Tay nghề cao Một số chủ tiệm nails tại London, Cambridge, Southampton ở Anh Quốc cho biết một người thợ nails lành nghề nếu là người bản xứ thường được trả £300-400 một tuần trong khi đó thợ người Việt bất kể là có giấy tờ hay không đều được trả £400-600 một tuần, thậm chí phải lo cả chỗ ăn ở miễn phí. Trên thực tế thợ Nails hưởng 6 phần thu nhập trong khi người chủ hưởng 4 phần chưa kể còn phải trả thuế và chi phí kinh doanh. Nhiều chủ doanh nghiệp đã lấy tên những người thân của mình để đóng thuế làm bán thời gian cho nhà nước mặc dù họ không làm móng và không thu nhập, vì thợ Việt họ sử dụng không có giấy tờ để đóng thuế. Thu nhập của thợ Nails Việt do đó, nực cười, còn cao hơn cả lương khởi điểm trung bình của bậc tiến sĩ, tạm gọi là tinh hoa của nền giáo dục Anh, chiếm khoảng 5% toàn bộ hệ thống giáo dục. Theo chị N chủ nhiều cửa hàng Nails tại London "sự khác biệt này xuất phát từ chỗ, tốc độ làm móng của thợ châu Âu hay thợ Anh thường chỉ bằng ½ thậm chí ¼ so với thợ Việt, hiệu quả thẩm mỹ cũng thấp hơn, nên vào những giờ cao điểm đông khách, doanh nghiệp mất thu nhập nếu dùng thợ bản địa". Thực tiễn của thị trường khiến nhiều chủ doanh nghiệp người Việt muốn thuê người Việt bất chấp rủi ro thuê thợ người Việt không giấy tờ, mặc dù trên thực tế ý thức lao động của thợ người Việt rất kém và họ có thể bỏ đi bất cứ lúc nào nếu không hài lòng. Nhiều doanh nghiệp đã thử đào tạo người bản xứ nhưng hầu hết thất bại do không đáp ứng được tay nghề. Trong khi đó, nghề Nails được xem là một nghề giản đơn nên luật pháp sở tại không cho phép nhập khẩu lao động từ châu Á. Thợ được tuyển chọn hoàn toàn không qua một tiếp xúc trực tiếp như chợ lao động để qua đó các yếu điểm về thể chất hay hoàn cảnh có thể bị nhận biết và ép buộc dẫn tới thân phận "nô lệ". Quá trình tuyển chọn giữa chủ và thợ thường diễn ra trên mạng tìm việc, sau khi đã thống nhất về lương và điều kiện sinh hoạt thì mới gặp gỡ để thử tay nghề và công việc bắt đầu. Lao động trái phép Nhiều chủ tiệm làm móng tay cho biết công nhân người Việt làm móng nhanh và đẹp hơn Thực tiễn trên cho thấy ngoài hành vi vi phạm sử dụng công nhân không được phép lao động, rất khó có cơ sở để khép những doanh nghiệp này vào các hành vi cưỡng bức hay ngược đãi lao động để thủ lợi, ngay cả đối chiếu theo luật hiện hành của Anh. Tuy nhiên vấn đề trở thành nghiêm trọng khi một số các thợ Nails bị bắt trong các đợt kiểm tra khác nhau, đã khai tuổi vị thành niên. Đã có các đối tượng khai bị hãm hiếp, bị nô lệ và gây được sự chú ý với những ưu đãi của pháp luật sở tại. Vì những lý do khác nhau mà chính quyền sở tại tin vào các cáo buộc này. Ví dụ khá khôi hài là ngay trong 14 trường hợp khai rằng họ là trẻ vị thành niên và bị bắt làm nô lệ trong đợt kiểm tra vừa qua, thông tin tự điều tra của người viết cho thấy ít nhất 5/14 nghi phạm đã ở độ tuổi 22-30. Do những tốn kém để xác định chính xác tuổi của một người dựa vào X-ray răng nên đa số trường hợp chính quyền sử dụng lời khai cho việc xác định tuổi. Lỗ hổng này đang được khai thác từ nhiều phía. Trước khi Ba Lan trở thành thành viên EU, đã có hàng chục ngàn người Ba Lan vào Anh sinh sống bất hợp pháp để đợi tư cách thành viên. Những người Rơm Việt, không biết thực sự là bao nhiêu, có thể đợi được điều gì trước tình hình hiện nay? Trong giai đoạn hiện tại, do thị trường có cầu thì ắt sẽ có cung. Nếu chính phủ Anh chỉ chặn bắt trong các chiến dịch kiểu nhát một như trên, các dòng lao công nước ngoài sẽ chỉ suy giảm theo nhịp điệu chiến dịch rồi đâu lại vào đó. Nên chăng, chính quyền của tân thủ tướng Anh, bà Theresa May, cần tìm kiếm một chính sách hợp lý để ngành dịch vụ này có thể phát triển bền vững? Bài viết thể hiện văn phong và quan niệm riêng của tác giả, một người làm kinh doanh về thị trường Bất động sản dân dụng và Dịch vụ làm Nails tại Anh Quốc. |
Thị trường bất động sản Việt Nam đang đứng trước thách thức lớn vì nợ xấu và tình trạng ứ đọng, mặc dù nhu cầu mua vẫn tăng. | Bất động sản VN 'chờ giải cứu' | Nhiều dự án bất động sản tại Việt Nam nằm im lìm do không tìm được đầu ra trong lúc chủ đầu tư khó khăn vì đói vốn. Cổng thông tin chính phủ ngày 17/12 công bố kết quả khảo sát thị trường, trong đó cho thấy từ năm 2008 đến nay, tỷ lệ đầu tư bất động sản đã giảm từ 80% xuống còn 10%, trong khi cùng thời gian trên, tỷ lệ khách hàng có nhu cầu thực lại tăng mạnh từ 20% lên 90% thị trường. Trong phiên họp giữa Bộ tài chính với doanh nghiệp và lãnh đạo thành phố Hồ Chí Minh ngày 15/12, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản thành phố cho biết hiện khối lượng hàng tồn kho bất động sản trên địa bàn đang ở mức 30 nghìn tỷ đồng, nợ xấu trên 4 nghìn tỷ đồng. Ông Châu cũng cho biết thêm nhiều doanh nghiệp trong nước đã giảm giá bán từ 30-40% nhưng vẫn không có người mua. Trả lời trong một phiên chất vấn trước Quốc hội cách đây không lâu về nguyên nhân tình trạng tồn kho hiện nay của thị trường bất động sản, Bộ trưởng xây dựng ông Trịnh Đình Dũng cho rằng số lượng các dự án hiện tại là quá nhiều, vượt xa với mức nhu cầu thực của xã hội và thị trường do quá trình phát triển các công trình bất động sản tự phát, phong trào và thiếu tuân thủ quy hoạch, kế hoạch. Ông Dũng cũng cho rằng cơ cấu bất động sản là bất hợp lý khi các căn hộ cao cấp, trung bình thì chiếm tỷ lệ quá lớn mà bất động sản đáp ứng nhu cầu người dân có thu nhập thấp vẫn thiếu. Cổng thông tin chính phủ cho biết hiện nay, nhu cầu với căn hộ giá cả phải chăng vẫn rất lớn; bằng chứng là các chủ đầu tư với các dự án vừa phải, giá bán từ 600 triệu đến 1 tỷ đồng vẫn đạt được con số bán rất khả quan. Điều này cho thấy cơ cấu thị trường đang chuyển dần sang các dự án đáp ứng đúng nhu cầu thực của người mua. Khi nào chạm đáy? Áp lực lãi suất ngân hàng đang khiến nhiều nhà đầu tư bất động sản hạ giá mạnh vào thời điểm cuối năm Áp lực lãi suất ngân hàng và tâm lý tiêu dùng cuối năm đang thúc đẩy các chủ đầu tư bất động sản tiếp tục hạ giá ồ ạt. Tuy nhiên có nhiều ý kiến cho rằng giá bất động sản sẽ không tiếp tục giảm vào năm 2013. Trả lời báo chí trong nước, ông Nguyễn Hồng Thái, Tổng giám đốc Hải Phát, chủ đầu tư dự án chung cư Phúc Thịnh cho rằng giá bán vẫn phải dựa vào chi phí đầu tư và điều này sẽ khiến chủ đầu tư không thể tiếp tục giảm giá trong năm 2013. Nếu giảm giá mà lỗ thì không chủ đầu tư nào dám làm, ông Thái nói. Trái với ý kiến của ông Thái; phát biểu trong hội thảo "Triển vọng bất động sản Việt Nam năm 2013" hôm 11/12, Tiến sỹ Trần Kim Chung, Viện Nghiên cứu kinh tế và quản lý Trung Ương cho rằng thị trường sẽ tiếp tục trầm lắng và xu hướng giảm giá có thể sẽ tiếp diễn đối với các dự án quy mô lớn và vừa. Trong khi đó các dự án có diện tích nhỏ, giá rẻ có nhiều triển vọng hơn. Một ý kiến khác của kinh tế gia Phạm Đỗ Chí thì cho rằng thị trường bất động sản sẽ tiếp tục khó khăn trong năm tới vì lượng hàng tồn kho rất lớn, giá bất động sản vẫn chưa chạm đáy và sẽ còn giảm từ 30 – 40% trong thời gian tới. "Đã có cách cứu" "Hiện kịch bản giải cứu cho nền kinh tế, cho bất động sản chúng tôi đã có trong tay rồi" Bộ trưởng Bộ tài chính Vương Đình Huệ Trước kiến nghị của các đại diện doanh nghiệp có mặt trong buổi họp ngày 15/12, Bộ trưởng Bộ tài chính ông Vương Đình Huệ cho biết hiện Bộ này đã khảo sát thị trường ở ba miền Bắc, Trung, Nam và đang xây dựng đề án giải cứu cho thị trường bất động sản tại Việt Nam. Trang web Bộ tài chính trong tin đăng ngày 16/12 dẫn lời ông Huệ nói Hiện kịch bản giải cứu cho nền kinh tế, cho bất động sản chúng tôi đã có trong tay rồi. Bất động sản sẽ được cứu bằng giải pháp tài chính." Ông Huệ cũng cho biết Bộ tài chính đã thống nhất với đề xuất giảm thuế để tăng thu cho doanh nghiệp, cụ thể là thuế thu nhập doanh nghiệp đang được xem xét để giảm từ mức 25% xuống còn 23%; riêng doanh nghiệp dưới 200 lao động và doanh thu dưới 20 tỷ đồng có thể được áp dụng mức thuế 20% từ năm 2014 hoặc sớm hơn. Ngoài ra, thuế ưu đãi cho nhà ở xã hội sẽ là 10%. Tiền thuê đất tiếp tục cho giảm 50%. Bộ cũng đề xuất tiếp tục giãn thuế giá trị gia tăng trong 6 tháng đầu năm 2013 và các doanh nghiệp bất động sản sẽ được cho giãn thuế nhiều hơn và thống nhất tiếp thu việc cho phép nộp tiền sử dụng đất theo tiến độ. Cũng theo Bộ trưởng Vương Đình Huệ, cần phải tác động thị trường vật liệu xây dựng, cụ thể thông qua việc đề nghị gói hỗ trợ lãi suất 0% cho các hoạt động liên quan đến khu vực này, nhằm gián tiếp khơi thông thị trường bất động sản. Ngoài ra, Bộ tài chính cũng cho biết sắp tới sẽ phối hợp địa phương để phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, đẩy nhanh vốn trái phiếu chính phủ nhằm huy động đầu tư vào giao thông. Nợ chạy đi đâu? Bộ Tài chính cho rằng cần đẩy mạnh thị trường vật liệu xây dựng để gián tiếp tác động thị trường bất động sản Khẳng định rằng chính phủ đang gấp rút xem xét giải cứu cho khu vực bất động sản, tuy nhiên Bộ trưởng Bộ tài chính cũng đặt nghi vấn cho độ chính xác của thông số nợ của khu vực này. Dư nợ cho vay bất động sản trên 66.000 tỷ đồng trong khi tồn kho chỉ có 30.000 tỷ đồng thì số tiền kia chạy đi đâu? Chưa kể vốn chủ sở hữu, nhà đầu tư còn bỏ tiền ra nữa, ông Huệ bình luận về thống kê nợ của khu vực thành phố Hồ Chí Minh. Theo tôi biết, hiện nay doanh nghiệp có vốn chủ sở hữu 30%, đi vay 70%, sau hai năm làm bán không được nhà coi như mất hết. 66.000 tỷ đồng vốn vay, cộng vốn chủ sở hữu nữa, phải trên 100.000 tỷ đồng, như vậy nói tồn kho 30.000 tỷ đồng thì 70.000 tỷ đồng chạy đi đâu?" Ông cũng nhận xét thêm nếu số nợ xấu chỉ có 4.145 tỷ đồng thì quá nhỏ và không đáng lo, do đó cần phải "xác định chính xác, nếu không đánh giá đúng thì khó bắt bệnh được. Thêm về tin này Chủ đề liên quan |
Nằm ở hai bên bờ hồ chứa nước khổng lồ, hai phần của thị trấn Sangkhlaburi được nối với nhau bằng cây cầu gỗ thô sơ dài 850m. | Cây cầu gỗ dài thứ nhì thế giới ở Thái Lan | Nơi hiếm khi dứt mưa Thị trấn miền núi nơi hẻo lánh Sangkhlaburi ở miền tây Thái Lan có mối liên hệ gắn bó, không thể xoá nhoà với nước. Nhà khách Thái Lan đã kiếm sống cho cả ngôi làng Nơi có món pad Thai ngon nhất Thái Lan? Bangkok: Truyền thống sắc màu cứu người bán hàng rong Những đỉnh núi đá vôi lởm chởm vây quanh thị trấn giữ lại những đám mây lớn, dày đặc màu mận được hình thành từ luồng không khí lạnh từ Biển Andaman thổi vào đất liền qua phần biên giới với Myanmar, khiến cho nơi này trời luôn đổ mưa - ít nhất là 300 ngày mỗi năm. Mưa là nguồn nước nuôi dưỡng ba con sông từ cả ngàn năm nay, tạo thành Thung lũng Sông Kwai. Thị trấn bị nhấn chìm Đập thủy điện đầu tiên của Thái Lan, hoàn thành vào năm 1982, được xây dựng nhằm đáp ứng thêm cho nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của đất nước và tạo ra nguồn nước ổn định tưới tiêu cho khắp tỉnh Kanchanaburi. Thành phố Ấn Độ nơi con người đến tìm cái chết Việt Nam qua những gương mặt Hành trình quanh thủ đô cũ của Myanmar bằng xe lửa Khi con đập hoàn thành, nó đã tạo ra hồ chứa Khao Laem rộng 120.000 cây số vuông, nhấn chìm thị trấn nhỏ Sangkhlaburi nằm trong thung lũng. Người dân tái định cư đến những vùng đất cao hơn nằm cách chốn cũ vài cây số , nhìn thẳng sang từ Wang Ka, một ngôi làng định cư của bộ lạc Mon, những người đã từ Myanmar di cư sang Thái Lan để trốn chạy tình trạng bị đàn áp. Hai thị trấn trở thành một Những người tái định cư gọi nơi ở mới của mình là Sangkhlaburi, đặt theo tên ngôi làng mà họ bị mất. Ngày nay, hai cộng đồng (nay được gọi chung là Sangkhlaburi) nằm đối diện nhau ở hai bên bờ hồ, với trục giữa chính là nơi dòng sông Sangkalia đổ nước vào hồ chứa. 'Thành phố Vàng': Tòa cổ thành 800 năm tuổi ở Ấn Độ Vẻ đẹp cố đô Nam Kinh quyến rũ người nước ngoài Đậu hũ thối, đặc sản không thể bỏ qua của Đài Bắc Một bên hồ là cư dân nói tiếng Mon, Karen và Miến Điện, với những lối đi nhỏ hai bên có những căn nhà dựng bằng tre, gỗ truyền thống. Bờ đối diện gồm chủ yếu là người Thái. Tại đây, các nhà nghỉ và khách sạn chạy quanh bờ hồ, với các cửa hàng tiện lợi, các nhà hàng máy lạnh nằm bên các quầy hàng thực phẩm và cửa hàng buôn bán. Cả hai bên thị trấn đều có một số gia đình sinh sống trong những ngôi nhà nổi, kiếm sống bằng nghề đánh cá và nuôi trồng thủy sản. Giống như những người du mục sống lang thang nay đây mai đó, họ di chuyển nhà cửa xung quanh hồ chứa theo mực nước lên xuống trong năm. Huyết mạch 'Cầu Mon' được dựng lên vào năm 1986 hoàn toàn bằng sức người, làm bằng gỗ tếch địa phương, nối liền hai cộng đồng lại với nhau. Đứng vững mà không có bất kỳ cấu trúc hỗ trợ bổ sung nào, đây là cây cầu gỗ dài nhất ở Thái Lan và dài thứ hai trên thế giới, với chiều dài 850m. Nó là huyết mạch kết nối thị trấn. Nhờ có nó mà những người làm ăn buôn bán, học sinh và khách du lịch có thể đi bộ qua lại giữa hai bên bờ hồ. Những người vô tổ quốc Người Mon là một trong những nhóm sắc tộc đầu tiên sống ở vùng đồng bằng đông Myanmar (trước đây gọi là Miến Điện) sau khi di cư từ Trung Quốc hơn 1.000 năm trước. Trong vài thế kỷ, nhiều người Mon đã di cư qua biên giới vào Thái Lan để thoát khỏi cuộc xung đột liên miên giữa chính phủ Miến Điện và các nhóm sắc tộc khác nhau. Vài ngàn Mon đã bị chính phủ Thái Lan buộc phải quay trở lại Myanmar vào thời giữa thập niên 1990. Nhưng rồi họ được chính phủ Thái Lan cho phép sống ở Sangkhlaburi và một số khu vực khác trên khắp đất nước, dẫu cho nhiều người không được công nhận là công dân Thái Lan. Cộng đồng kiểu mẫu "Tôi là người Mon và tôi là người Thái Lan," Luk Wah nói trong lúc đang chuẩn bị các món ăn truyền thống của người Mon như súp cà ri cá tại cửa hàng của mình, nằm ở phía Thái, gần chân cầu. Mẹ cô, người Mon, đã đến thị trấn sau khi nhà bà bị hồ chứa nhấn chìm, và Luk Wah đã có được quyền công dân Thái. Cô và chồng, Tong, người mà cô gặp sau khi anh chuyển đến Sanghlaburi từ Bangkok, xem thị trấn là một cộng đồng kiểu mẫu, nơi nhiều nền văn hóa chung sống cùng nhau mà không phát sinh xung đột. "Tôi đã lớn lên ở vùng ngoại ô Bangkok. Đối với hầu hết bạn bè và gia đình tôi, [việc rời khỏi thành phố] là điều không tưởng, nhưng tôi thấy hạnh phúc ở đây, trong một thị trấn yên tĩnh, học cách sống của Mon," Tong nói. Ánh đèn yên bình Ngay cả khi cư dân Sangkhlaburi Lầu Mon đã hòa nhập với cộng đồng người Thái, học sinh người Mon theo học tại trường công lập Thái trong khi cha mẹ làm ăn buôn bán ha bên bờ hồ, họ vẫn rất tự hào duy trì nền văn hóa của mình. Những lúc không tới trường, trẻ em Mon được dạy tiếng Mon, được học các bài hát và nghe những câu chuyện kể của người Mon. Việc người Mon được phép sinh sống trong khu vực đã hấp dẫn các dân tộc thiểu số thậm chí ở từ tận Pakistan tìm đến, mong có một nơi yên bình để an cư. Sự đa dạng này được thể hiện ở khu chợ bán đồ tươi sống ở phía cộng đồng người Thái, nơi có vô số ngôn ngữ được sử dụng và các sạp hàng thực phẩm thì bày bán cả hạt đậu lăng và roti (là các nguyên liệu nấu ăn quen thuộc của nhiều sắc dân Nam Á) lẫn món pad Thai và cà-xi xanh kiểu Thái. Địa điểm du lịch cuốn hút Vào năm 2013, mưa dữ dội trút xuống khiến dòng sông Sangkalia dâng cao, tác động vào phần nền móng cây cầu, khiến cầu bị sập một nhịp dài 70m ở phần giữa. Tin tức nói cả nước đã nỗ lực tái thiết cây cầu, và điều này đã làm nâng cao hình ảnh thị trấn, rốt cuộc dẫn đến việc thu hút làn sóng du lịch tới đây. Ngày nay, du khách bị cuốn hút bởi vẻ đẹp tự nhiên và các công trình kiến trúc của vùng đất hẻo lánh này. Dấu tích sót lại của một khu định cư đã biến mất Một trong những điểm thu hút du khách là Wat Saam Prasob, một ngôi đền của người Mon vốn bị làn nước nhấn chìm hồi 40 năm trước cùng với vùng Sangkhlaburi cũ sau khi con đập được xây xong. Trong mùa khô, từ tháng Mười Một đến tháng Hai, khi nước hồ chứa cạn đi, ngôi đền từ đáy sâu lại hiện lên. Trong thời gian này, một bàn thờ tạm được dựng lên ở lối vào dành cho mọi người tới cúng bái. Thắp nhang lên, người ta đọc vang những lời cầu nguyện, lũ trẻ người Mon chào bán cá con, lươn, rùa cho những người sùng đạo để họ phóng sinh trở lại vùng nước hồ với mong muốn giúp tu nhân tích đức, một nghi lễ Phật giáo được các Phật tử thực hiện nhằm mong được tới gần cõi Niết Bàn. Hai cộng đồng cùng tồn tại Với dòng khách du lịch đổ đến, Sangkhlaburi vẫn giữ được bản sắc kép độc đáo của mình cùng với nhịp gỗ tuyệt vời của Cầu Mon, lối đi khiến mọi người qua lại dễ dàng giữa hai cộng đồng. "Biên giới chỉ là một đường phân chia, không giống như một ngọn núi, không khó để vượt qua," I Pe Win, người sống ở bên cộng đồng người Mon, nói. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel. |
BBC News Tiếng Việt phỏng vấn Tiến sĩ Nguyễn Đức An, phó giáo sư chuyên ngành báo chí tại ĐH Bournemouth (Anh), chung quanh cuộc công kích báo chí phương Tây trong các cộng đồng Việt trên mạng xã hội. | Người Việt, chính trị dân tuý và truyền thông thời 'hậu sự thật' | Về việc trên mạng xã hội tiếng Việt, từ bầu cử Mỹ tới nay đã có nhiều luồng dư luận cáo buộc và chỉ trích báo chí quốc tế là 'thiên tả', thậm chí dùng từ ngữ miệt thị là 'thổ tả', vì cho là họ hợp lực nhau chống lại Tổng thống Donald Trump, "người thắng cuộc", Tiến sĩ Nguyễn Đức An đánh giá: Trump từ chối chủng ngừa sớm cho Nhà Trắng Con tàu nước Mỹ chênh vênh trong bốn năm tới Người Việt và Hoa cùng đọc Đại Kỷ Nguyên và ủng hộ TT Trump đến cùng? TS Nguyễn Đức An: Tôi đề nghị trong cuộc trò chuyện này, chúng ta nhìn vấn đề từ góc độ cả đối tượng bị công kích và đối tượng công kích. Đúng như BBC nói, cả hệ thống báo chí phương Tây đồ sộ được gầy dựng mấy trăm năm gần đây bỗng dưng trở thành "thổ tả", ác tâm, bất lương, đạo đức giả trong mắt nhiều cư dân mạng Việt. Không chỉ có báo chí chủ lưu mà các mạng xã hội như Facebook và Twitter cũng bị tấn công, vì các nền tảng này - sau nhiều năm thả cho Tổng thống Donald Trump tung hoành với các ngữ điệu chia rẽ, thông tin tưởng tượng, ngược sự thật - gần đây phải ra tay ngăn chặn bớt do áp lực từ cả công chúng và giới lập pháp. Dòng lũ công kích báo chí - truyền thông đó được tiếp năng lượng bởi không chỉ các thông tin loạn xạ do bạn bè chuyền nhau trên mạng mà cả vài tờ báo tiếng Anh gây nhiều tranh cãi ở Mỹ (Newsmax, Breitbart, Fox News…) và một số trang tiếng Việt chuyên trà trộn thông tin hoặc nêu chuyện huyễn hoặc, hoặc "nửa hư, nửa thật", như Đại Kỷ Nguyên mà trang BBC News Tiếng Việt đề cập tuần trước. Nó cũng đã tràn từ mạng xã hội vào ngay lòng vài tờ báo đáng kính trong nước, qua các bài phân tích ngây ngô, nguỵ biện hay lập lờ, đôi lúc đậm màu "thuyết âm mưu" - đại loại như "Báo chí Mỹ đang 'chơi tất tay' để loại ông Trump?" BBC News Tiếng Việt: Theo quan sát của Tiến sĩ thì vì sao lại có sự "sụp đổ" chóng mặt trong niềm tin vào truyền thông như thế? TS Nguyễn Đức An: Tôi nghĩ chúng ta cần nhìn chuyện này từ sự lung lay, nếu không nói là đảo lộn, hệ thống giá trị phổ quát mà đường lối chính trị chia rẽ của ông Trump đang gây ra. Ông Trump xây thành luỹ chính trị bằng các thông điệp "chúng ta/chúng nó" (us/them) không khoan nhượng: bạn chỉ có thể hoặc là "phe ta" hoặc "phe địch". Theo Trump là "chúng ta", không theo là "chúng nó", không có không gian để hai bên gặp nhau tìm sự hoà hợp. Không chỉ báo chí chủ lưu mà các thành phần tinh hoa khác trong xã hội phương Tây - từ giới khoa học, học giả đến các nghệ sĩ lớn và các chính trị gia đáng kính lịch sử - cũng được gắn nhãn thiên tả hay "thổ tả", chỉ vì họ đụng chạm ông Trump. Bác sĩ Anthony Fauci, chuyên gia dịch tễ đứng đầu nỗ lực chống Covid-19 của Mỹ, trở thành tâm điểm cho sự nhục mạ, quấy rối và đe doạ vì ông chỉ chịu nói theo khoa học, chứ không theo ý tổng thống. Bill Gates - nhà tỉ phú chi rất nhiều tiền của, thời gian và năng lượng cho các mục tiêu y tế nhân đạo, nhất là tiêm chủng - trở thành "tội đồ" trung tâm trong những thuyết âm mưu quái gở vì ông lớn tiếng phê phán Trump. Sự lung lay giá trị cũng thể hiện trong các chuẩn mực đạo đức và quy tắc ứng xử xã hội. Từ ngày có ông Trump, nhiều thứ mà ta dị ứng lâu nay - như bổ nhiệm con cái, họ hàng, bạn bè không kinh nghiệm vào chính quyền, phỉ báng và khinh miệt phụ nữ, mắng chửi và hạ nhục cấp dưới trước bàn dân thiên hạ, hay nói láo và vu khống - đều trở nên chấp nhận được. Một lần trà dư tửu hậu, người bạn doanh nhân ở VN "mắng yêu" là tôi dại, không biết tận dụng quan hệ "vàng" với nhiều người. Tôi nhớ mãi lời anh: "Cậu ngó qua Mỹ kìa, Trump vô Nhà Trắng là lập tức cho đám con cái, dâu rể và đệ tử vào bộ sậu mà có sao đâu?" Ngay cả "thiên tả" thì có gì là xấu như những người phò Trump hàm ý? Có gì là xấu khi đi theo các giá trị cấp tiến và tư tưởng hoà đồng, hướng đến lợi ích và an sinh cho các thành phần thấp cổ bé họng, dễ bị xã hội và thị trường bỏ rơi? Có gì xấu khi tập trung giải quyết các vấn đề nhân văn toàn cầu, tương lai môi trường - sinh thái, nhất là biến đổi khí hậu? Phần lớn giới hàn lâm - nơi khởi nguồn nhiều phát minh, sáng kiến và tư tưởng làm nền tảng cho thế giới - không ít thì nhiều đều "thiên tả" như thế. Tất cả sự lung lay giá trị trên lại đang diễn ra vào thời điểm lịch sử mà người Việt cần được khai phóng để tiếp nhận, sàng lọc các giá trị tiến bộ để nhập vào quỹ đạo toàn cầu hơn bao giờ hết. BBC News Tiếng Việt: Nhưng liệu có thể nói truyền thông bị phê phán oan? Nhiều người sẽ có lý khi nhận định các cơ quan truyền thông gạo cội rõ ràng là 'nghiêng về phía tả', thẳng tay chống và bài trừ ông Trump, đi ngược phong trào bình dân? TS Nguyễn Đức An:Trước hết, tôi nói ngay rằng không phải cái gì về truyền thông phương Tây, nhất là báo chí Anh-Mỹ, đều tốt đẹp cả. Nó cũng mang trong mình rất nhiều căn bệnh kinh niên, vết thương trầm kha, độc tố cặn bã mà giới quan sát và nghiên cứu chúng tôi luôn theo dõi, nghiên. Các môn học tôi dạy đều mang một hàm lượng phê phán báo chí rất lớn, vì đó là cách rèn luyện tư duy phản biện nghề cho nhà báo tương lai. Nhưng chúng tôi phê phán báo chí có hệ thống, trên tinh thần cầu thị vì một tương lai tốt đẹp hơn cho xã hội, chứ không phải để vu báo chí thành "tin giả" hay "kẻ thù của nhân dân" vì mục tiêu chính trị mị dân. Không phải như một số nhà báo, vì niềm tin, ý thức hệ chính trị hay sùng bái cá nhân, tìm moi vài lỗi nghiệp vụ nhỏ nhoi kiểu "ghét nhau cau bảy xé ra làm mười" - rồi "vơ đũa cả nắm" báo Tây Mỹ nó "thổ tả", "thương hàn" này kia. Tôi muốn nói kiểu làm báo mà những người theo ông Trump gọi là "thổ tả" đó thực ra là một thứ báo chí không khoan nhượng với sự đặt điều và dối trá, lấy sự thật làm mục tiêu tối thượng - và nó đang cần kíp hơn bao giờ hết trong thời đại "hậu sự thật" (post-truth) mà làn sóng chính trị dân tuý và mạng xã hội đang tạo ra. The Epoch Times Chúng ta đang sống trong một thế giới mà tín điều (beliefs) đang trở thành thành luỹ cho cảm xúc, trí tưởng tượng và đủ kiểu tin giả tung hoành, khiến nhiều người mất dần năng lực tiếp nhận, xâu chuỗi thông tin, dữ kiện. Trong môi trường thông tin nhiễu loạn giữa sự thật và tín điều, giữa dữ kiện khách quan và sự hư cấu, giữa lý trí và cảm xúc, xã hội cần báo chí đàng hoàng hơn bao giờ hết. Đó chính là lý do vì sao mà từ ngày ông Trump tham gia chính trường, những "tội đồ tin giả" đứng đầu trong đám "kẻ thù của nhân dân" đó - như New York Times, Washington Post và CNN - lại thành công vượt trội. Sau gần hai thập kỷ loay hoay tìm phương thức kinh doanh trong thế giới số, NYT tăng lượng thuê bao số (trả tiền) từ dưới một triệu vào đầu 2015 lên kỷ lục này đến kỷ lục khác, để vượt ngưỡng bảy triệu vào tháng rồi. Trong thời vào mạng đọc tin tức miễn phí được coi là hiển nhiên, NYT làm nên kỳ tích hiếm hoi đó nhờ họ theo đuổi triết lý làm báo "thổ tả" kia. Tôi không phủ nhận rằng đại đa số báo đài Mỹ thiên về "nắn gân" ông Trump. Nhưng họ làm thế với mọi tổng thống tả, hữu nắm quyền - Obama, Bush con, Clinton, Bush cha, Reagan, … đều bị chĩa mũi dùi khi đang tại vị - bởi vì họ tồn tại để theo dõi, giám sát quyền lực. Với Trump, tần suất tấn công có lẽ cao hơn, mặc dù tôi biết ông cũng có những nỗ lực và chính sách hiệu quả. Nhưng trước khi gọi đó là thiên tả hay "thổ tả", hãy hỏi vì sao, để nhớ rằng khói chỉ bốc lên từ lửa. Ở mức nào đó, Trump thành công trong chiến thuật đổ lỗi hết cho truyền thông ngay từ khi lên cầm quyền đó vì ông đánh trúng tâm lý chán ngán và uất hận "hệ thống cũ", kể cả báo chí, trong một bộ phận công chúng không nhỏ. Hàng chục triệu người Mỹ hiện bỏ ngoài tai, thậm chí phỉ nhổ báo chí, để chỉ lắng nghe ông mà thôi, bất kể trắng đen, phải trái. Họ nhanh chóng và kính cẩn tin Tổng thống Trump hào hiệp không nhận lương, và cảm thấy bị khiêu khích, xúc phạm khi báo chí phanh phui rằng tỉ phú Trump lách đủ đường để chỉ đóng đúng 750 đô la thuế vào ngân sách liên bang trong một năm. Covid-19 giết hơn hai trăm ngàn người Mỹ và khiến cả thế giới tê liệt, nhưng về mặt dư luận, những người kiên trì theo tổng thống và những người đồng hội để tin rằng Covid chỉ là tưởng tượng hay chẳng có gì đáng sợ. Có những người Mỹ tin yêu ông Trump gần lìa đời vì Covid mà vẫn phủ nhận nó không tồn tại... Dư luận là vậy, còn đây cũng là thách thức với giới làm báo. Ông Trump trong cuộc họp báo về vaccine Covid-19, diễn ra hôm 8/12 tại Washington DC Nếu là một nhà báo Mỹ, bạn sẽ làm gì khi không ngày nào mà tổng thống không đưa ra phát ngôn hay dòng tweet xuyên tạc sự thật, bịa đặt hoặc vu khống? Bạn sẽ làm gì khi tổng thống, giữa bao nhiêu tang thương và mất mác vì Covid, vẫn lớn tiếng kêu gọi bàn dân "đừng sợ" và cứ sống như bình thường? Bạn sẽ làm gì khi tổng thống - vì "nước Mỹ trên hết" - phủ nhận cả sự tồn tại của biến đổi khí hậu, dù khoa học đã chứng minh rành rành? Bạn sẽ làm gì khi tổng thống, sau thất bại bầu cử rõ ràng, cứ khăng khăng gieo rắc niềm tin trong đám đông ủng hộ rằng cuộc bầu cử gian lận và bị đánh cắp, dù không đưa ra được chứng cứ nào và liên tục bị toà án các cấp bác bỏ? BBC News Tiếng Việt: Làn sóng dân tuý và xã hội "hậu sự thật" xảy ra trong lòng nền dân chủ Phương Tây, vậy tại sao nó lại lan sang Việt Nam, nơi không có thể chế tương tự? TS Nguyễn Đức An:Thực ra chính trị dân tuý không chỉ có ở Phương Tây. Chúng ta có thể tìm thấy dáng dấp Trump trong Jair Bolsonaro ở Brazil hay Narendra Modi ở Ấn Độ. Nền chính trị nào cũng đều cõ nhu cầu lôi kéo quần chúng, ổn định dư luận hay củng cố quyền lực. Chính trị dân tuý vẫn có thể nảy sinh ngay trong lòng các thể chế không có cạnh tranh dân chủ. Tập Cận Bình được nhiều người xem là một lãnh đạo dân tuý, vẽ nên "Giấc mộng Trung Hoa" với vòm trời trong xanh và bầu không khí sạch để kiểm soát dư luận. Ở Việt Nam, tôi nghĩ cũng có hiện tượng này ở quy mô nhỏ hơn và dạng thức "thô sơ" hơn, qua tung hô hay "sùng bái" vài chính trị gia muốn nổi lên bằng những phát ngôn, cử chỉ, hành vi "khác thường", giải quyết mọi việc "nhanh gọn", "hốt hết", như các ông Nguyễn Bá Thanh hay Đinh La Thăng. Nhớ hồi năm 2015, khi ở Đà Nẵng đúng vào dịp ông Thanh qua đời, tôi bị vài người thân, bạn bè phẫn nộ ra mặt khi tỏ ý kiến hơi khác về ông và về những đoàn người đổ về đám tang ông. Sự kiện bầu cử Tổng thống Mỹ 2020 cuốn hút sự theo dõi, cũng làm phân rẽ sâu sắc giữa nhiều người Việt cà ở Việt Nam và nước ngoài Còn về chuyện người Việt sùng Trump, tôi nghĩ phải nghiên cứu thật nhiều để tìm ra các nguyên nhân sâu xa từ lịch sử, văn hóa và tâm thức Việt. Nhưng có lẽ một lý do dễ thấy là sự đối đầu không khoan nhượng ông Trump với Trung Quốc khiến nhiều người "sướng ngây". Nó đánh đúng vào nỗi sợ muôn đời và tâm lý bài Trung trong người Việt năm châu. Có niềm tin (tôi cho là ngây thơ) rằng Trung Quốc sẽ suy yếu và thậm chí sụp đổ dưới tay Trump một ngày gần đây thôi, và nhờ đó thì mọi thứ sẽ xảy ra tốt đẹp cho Việt Nam. Xảy ra thế nào, khi nào thì không ai nói. Như nhiều cử tri Mỹ, họ đã "mê" rồi thì ông Trump nói gì cũng sáng đẹp, ngay cả khi họ biết ông ta nói sai sự thật. Nhiều trí thức, lẽ ra làm người giữ cửa, cảnh báo dư luận thì lại hùa theo đám đông. Nhìn một hai vị giáo sư hải ngoại vào Facebook lên án báo chí và hàn lâm Mỹ "thiên tả, thiếu lương thiện", bằng các khái niệm lập lờ, dữ liệu chọn lọc và quan điểm hàm hồ, tôi thấy "hậu sự thật" đã đi xa đến mức nào. Rất buồn. Ông Trump rồi sẽ ra khỏi Nhà Trắng và báo chí Mỹ-Anh sẽ tiếp tục làm công việc "thổ tả" họ làm từ mấy thế kỷ rồi. Nhưng vết thương chia rẽ trong cộng đồng Việt chung quanh họ sẽ không dễ nguôi nhanh. Môi trường dễ kích động như Facebook sẽ không giúp người Việt hiểu nhau hơn trong các vấn đề liên quan đến Trump. Tôi chỉ mong các bên - thiên tả hay thiêu hữu, yêu Trump hay ghét Trump - ngưng lại một tí, để mâu thuẫn không bị khoét sâu thêm nữa, để chúng ta tăng sức đề kháng với trận dịch thông tin trên mạng xã hội. Đất nước còn rất nhiều việc quan trọng khác cần sự chung tay từ hai bên. |
Ở một vùng hẻo lánh tại Mỹ, một thị trấn đang phải vật lộn với một cuộc khủng hoảng đáng sợ về sức khỏe do một gien lặn gây ra. Nguyên nhân là gì? Ở đây, đa thê vẫn được thực hành. | Thị trấn đa thê đối mặt với thảm họa di truyền | Brigham Young thành lập Thành phố Salt Lake ở Utah. "Chúng ta phải sẵn sàng hành động và hoàn tất việc này, như chúng ta làm các nhiệm vụ khác..." Brigham Young, người lãnh đạo Giáo hội Giêsu của Các Thánh Hữu Hậu Thế, hoặc Mormon, từ giữa thế kỷ 19, nói. Đó là vào một ngày hè oi ả ở Provo City, Utah và khi ông nói, những cơn gió thổi bụi cuộn quanh ông. Nhiệm vụ tôn giáo mà ông Young nói đến, tất nhiên là vấn đề đa thê, nghĩa là một người đàn ông lấy nhiều vợ. Ông là một tín đồ đam mê trong việc thực hành này, mà ông tuyên bố như là đường lối chính thức của nhà thờ một vài năm trước đó. Bây giờ ông đã sẵn sàng để đảm bảo với giáo giới kết hôn với nhiều phụ nữ là điều đúng đắn phải làm. Ông thích làm gương để dẫn dắt . Mặc dù Young bắt đầu cuộc đời trưởng thành của mình là người chồng tận tụy với một người vợ duy nhất, vào thời điểm ông qua đời, gia đình ông đã tăng lên đến 55 bà vợ và 59 đứa con. Tới năm 1990, một thế kỷ sau khi chế độ đa thê bị bãi bỏ, thì hậu quả chỉ mới bắt đầu xuất hiện. Trong một văn phòng cách vài trăm dặm so với nơi Young đã phát biểu, một cậu bé 10 tuổi đã đến gặp Theodore Tarby, một bác sĩ chuyên về các bệnh hiếm có ở trẻ em. Cậu bé có những nét mặt không bình thường, gồm trán dô, tai thấp, hai mắt cách xa nhau, và hàm nhỏ. Cậu bé cũng bị tàn tật về thể chất và tinh thần. Sau khi làm tất cả các thử nghiệm thông thường, Tarby thấy bối rối. Ông chưa bao giờ thấy trường hợp như thế này. Cuối cùng ông gửi mẫu nước tiểu đến một phòng thí nghiệm chuyên về phát hiện bệnh hiếm gặp. Họ chẩn đoán là "thiếu fumarase", một rối loạn di truyền về trao đổi chất. Khoa học y tế chỉ mới gặp 13 trường hợp (tỷ lệ 1/400 triệu), thật hiếm có. Điều này như là 1 trường hợp rất không may. Nhưng có điểm rắc rối. Hóa ra chị gái của cháu bé, mà bố mẹ cháu tin rằng đang bị bại não, cũng bị bệnh này. Thực tế, cùng với các đồng nghiệp từ Học Viện Thần Kinh Barrow, Tarby chẳng mấy mà chẩn đoán được tổng cộng 8 trường hợp mới, ở trẻ từ 20 tháng đến 12 tuổi. Trong mọi trường hợp, đứa trẻ đều có cùng nét đặc biệt trên mặt, đều chậm phát triển, hầu hết không thể ngồi dậy được, nói gì đến đi, và điều quan trọng là chúng đến từ cùng một khu vực ở ranh giới giữa các bang Arizona-Utah, gọi là Short Creek. Kinh hoàng cảnh những người đẹp bị mổ phanh Campi Flegrei, 'gã khổng lồ' sắp thức giấc ở Ý? Tìm thấy dấu hiệu sự sống trong hệ Mặt trời? Thậm chí đáng ngạc nhiên hơn, khu vực này là đa thê. Trong cộng đồng nhỏ và cô lập của giáo hội Giêsu của Các Thánh Hữu Hậu Thế (FLDS), khả năng sinh ra với sự thiếu hụt enzime fumarase gấp hơn một triệu lần so với mức trung bình toàn cầu. "Khi tôi chuyển đến Arizona là lúc tôi nhận ra rằng các đồng nghiệp của tôi ở đây có lẽ là người quen thuộc nhất với căn bênh mà tôi chưa từng gặp," Vinodh Narayanan, một nhà thần kinh học thuộc Viện Nghiên Cứu Gien, bang Arizona, người đã từng điều trị nhiều bệnh nhân thiếu fumarase, nói. Điều gì đang xảy ra? Bệnh này là do sự trục trặc trong quá trình cung cấp năng lượng cho tế bào. Đặc biệt, nó là do mức độ thấp của enzyme fumarase gây ra. Do đã được hoàn thiện từ hàng tỉ năm trước nên enzym này đã trở thành một yếu tố chủ yếu của mọi sinh vật trên trái đất. Nó rất quan trọng, ngày nay các hướng dẫn để làm ra nó là hết sức rất giống nhau ở tất cả các loài, từ con cú đến cây lan. Đối với những người kế thừa phiên bản khuyết tật này thì hậu quả là bi thảm. Bộ não của chúng ta chỉ chiếm khoảng 2% tổng trọng lượng cơ thể nhưng nó háu đói ghê gớm, nó sử dụng khoảng 20% năng lượng cơ thể. Do vậy, rối loạn chuyển hóa như thiếu fumarase gây tàn phá đặc biệt cho não. "Nó gây ra những bất thường về cấu trúc và một hội chứng bao gồm động kinh và chậm phát triển," Narayanan nói. Faith Bistline có năm người anh em họ mắc căn bệnh này mà bà phải chăm sóc cho đến khi bà rời khỏi Giáo Hội FLDS vào năm 2011. "Họ bị khuyết tật hoàn toàn về thể chất và tinh thần," bà nói. Người lớn tuổi nhất bắt đầu học đi bộ khi lên hai, nhưng phải dừng lại sau một cơn động kinh. Bây giờ em đó đã 30 tuổi và thậm chí không thể bò được. Chiếc phi cơ bay nửa vòng Trái đất trong 30 phút Pháo đài bay B-52 và sứ mệnh tìm đường lên Mặt Trăng Thực tế, chỉ có một người em họ của bà có thể đi được. "Em ấy cũng có thể hát một ít và đôi khi ta có thể hiểu một chút em nói gì nhưng tôi không gọi đó là nói," bà nói. Tất cả những người này đều phải dùng ống xông thức ăn và cần sự chăm sóc 24 giờ một ngày. Bệnh thiếu hụt fumarase là hiếm vì nó là gien lặn, nó chỉ phát triển nếu một người bị thừa kế hai bản sao lỗi của gien, một gien từ mỗi cha mẹ. Để hiểu được lý do tại sao nó lại gây bệnh cho vùng Short Creek, trước tiên chúng ta cần phải quay lại thời kỳ giữa thế kỷ 19. Brigham Young là một người đàn ông bận rộn. Ngoài việc lãnh đạo nhà thờ Mormon, ông còn thành lập một thành phố, thành phố Salt Lake, Utah, mà nó phát triển mạnh mẽ từ thung lũng hoang mạc thưa thớt dân thành một nơi không tưởng cực kỳ đa thê chỉ trong một vài thập niên. Than ôi, nó không kéo dài được lâu. Vào những năm 1930, thông lệ này đã bị nhà thờ bãi bỏ và bị bang Utah cấm đoán với sự trừng phạt là bỏ tù hoặc phạt tiền nặng (tương đương với khoảng 10.000 đô la Mỹ ngày nay). Những người muốn đa thê phải đi nơi khác. Họ định cư sang thị xã vùng xa Short Creek, là một phần của Arizona Strip. Đây là một vùng rộng hơn nước Bỉ (36,000 km2) với số dân ít ỏi, một nơi lý tưởng để tránh con mắt tò mò của cảnh sát liên bang. Ngày nay nơi đây là thị xã kép, thị xã Hildale và thị xã Colorado City, ở về hai phía của ranh giới giữa 2 bang Utah-Arizona với khoảng 7.700 dân. Đây là trụ sở của giáo hội FLDS, nổi tiếng với cách sống bảo thủ và đa thê. "Hầu hết các gia đình bao gồm ít nhất ba người vợ, vì đó là con số cần thiết để được lên thiên đường," Bistline, người có ba bà mẹ và 27 anh chị em, nói. Cuối cùng, mối liên kết đến sự thiếu hụt fumarase là một trò toán học. Lấy thí dụ về Brigham Young. Tổng cộng các con của ông sinh ra 204 cháu, rồi chúng sinh ra 745 chắt. Đến năm 1982, ông sẽ có ít nhất 5.000 hậu duệ trực tiếp. Những người theo chế độ đa thê chạy trốn đến đây sau khi thông lệ đa thê bị cấm ở Utah Sự bùng nổ đột ngột này đi xuống theo cấp số mũ. Ngay cả với 1 vợ và 3 con, nếu các thế hệ sau cũng theo như thế thì một người có thể có 243 hậu duệ sau 5 thế hệ. Trong các gia đình đa thê, con số là rất lớn. Nếu mỗi thế hệ bao gồm 3 vợ và 30 con, thì 1 người đàn ông có thể, theo lý thuyết, làm tràn ngập một cộng đồng với hơn 24 triệu hậu duệ trong 5 thế hệ, hoặc trong hơn 100 năm một chút. Tất nhiên đây không phải là điều thực tế xảy ra. Thay vào đó, các dòng giống bắt đầu gặp lại nhau vì các anh em họ xa (ở giáo hội FLDS thì không xa lắm) kết hôn với nhau. Trong xã hội đa thê, chẳng mấy mà mọi người đều có họ với nhau. Người ta cho rằng cứ 1 người trong số 200 người (ở Châu Á là 1/12.5) là hậu duệ của chiến tướng đông con Thành Cát Tư Hãn, đã chết gần tám thế kỷ trước. Như chính Brigham Young nói: "Rõ ràng là tôi không thể được ban phước với một gia đình như vậy, nếu tôi hạn chế ở một vợ ..." Ở Short Creek, chỉ có hai tên họ chiếm ưu thế trong các hồ sơ địa phương là Jessop và Barlow. Theo sử gia địa phương Benjamin Bistline, người đã nói với hãng tin Reuters năm 2007, 75% đến 80% người ở Short Creek là những người họ hàng huyết thống của các giáo trưởng sáng lập cộng đồng là Joseph Jessop và John Barlow. Khi bị sét đánh cảm giác thế nào? Con người có con mắt thứ ba? Tất cả điều này là rất tốt, nhưng bây giờ chúng ta biết rằng hầu hết những người xung quanh có ít nhất là một biến dị lặn chết người (một biến dị có thể giết chết chúng ta trước đến độ tuổi sinh đẻ) trong bộ gen chúng ta, với số gien bằng số gien của con ruồi quả. Con người đã không bị tuyệt chủng bởi vì, do là gien lặn, nên bệnh chỉ bộc lộ ra nếu ta có con với một người không may mang một bản sao của cùng biến dị đó. Đây là chỗ mà hệ thống bắt đầu hỏng hóc. "Với chế độ đa thê, tính đa dạng di truyền tổng thể bị giảm xuống vì một vài người đàn ông đang có một ảnh hưởng bất cân xứng tới thế hệ tiếp theo," Mark Stoneking, nhà di truyền học tại Viện Nhân Chủng Học Tiến Hóa Max Planck, Đức, nói. "Biến dị di truyền ngẫu nhiên trở nên quan trọng hơn." Trong các cộng đồng biệt lập, vấn đề bị tồi tệ hơn lên theo số học cơ bản: nếu một số nam giới lấy nhiều vợ thì những người khác không có vợ. Ở giáo hội FLDS, một tỷ lệ lớn nam giới bị tống cổ đi là thanh thiếu niên, và nó làm thu hẹp nguồn vốn gien hơn nữa. Chiến tướng Mông Cổ Thành Cát Tư Hãn đã lấy nhiều vợ đến mức ngày nay 1/200 người có thể có họ với ông. "Chúng được mẹ đưa bằng xe ra đường cái vào giữa đêm và bị bỏ lại bên đường," Amos Guiora, một chuyên gia luật tại Đại học Utah, người đã viết một cuốn sách về chủ nghĩa cực đoan tôn giáo, nói. Một số ước tính rằng có thể có tới hàng ngàn bé trai được gọi là "thất lạc". "Thường chúng mất nhiều năm hối lỗi, hy vọng sẽ quay về với tôn giáo," Bistline, có ba anh em trai bị bỏ rơi, nói. Các nhà bảo tồn nguồn thiên nhiên biết từ nhiều năm rằng "hệ thống làm bạn" của dân số, từ mỹ miều về hành vi tình dục, có thể có tác động sâu sắc đến di truyền của dân số. Ở hươu hoang dã và gà gô rừng, cũng như trong giáo phái Mormon, chế độ đa phôi cái có liên quan mạnh mẽ đến việc giao phối cận huyết, bởi vì nó thu hẹp số lượng con đực góp phần vào nguồn gien và làm tăng mối quan hệ huyết thống của toàn đồng. Gien thiếu fumarase đã được bắt nguồn từ Joseph Jessop và người vợ đầu tiên của ông là Martha Yeates (14 đứa trẻ). Một trong những con gái của họ đã kết hôn với người đồng sáng lập John Barlow, và phần còn lại là lịch sử. Ngày nay, số người mang gien thiếu fumarase ở Short Creek được cho là tới hàng ngàn. Không phải chỉ có giáo hội FLDS. Ngày nay chế độ đa thê là phổ biến ở Châu Phi hơn bất kỳ lục địa nào khác. Tháng 3/2014, Quốc Hội Kenya thông qua một đạo luật cho phép đàn ông lấy nhiều vợ, trong khi ở nhiều nước Tây Phi, việc này được thực hiện hàng nghìn năm nay. Đáng lưu ý, ở đây nó cũng liên quan đến căn bệnh hiếm gặp. Ở Cameroon, các nhà khoa học gần đây đã báo cáo một cộng đồng đa thê có mức nói lắp cao bất thường. Bằng cách so sánh các bộ gien địa phương với bộ gien những người Châu Phi cận Sahara, Nam Á và Bắc Phi, các nhà nghiên cứu đã tìm ra các biến dị gien "đặc biệt hiếm" trong cộng đồng này mà nó có vẻ là thủ phạm, mặc dù họ không suy luận nó có phải là hậu quả của chế độ đa thê hay không. Điều này mang đến cho chúng ta những tin tốt. Do việc sinh sản cận huyết có khuynh hướng phát hiện ra các biến dị "lặn" thường ẩn giấu, nên việc nghiên cứu các cộng đồng này đã giúp các nhà khoa học xác định được nhiều gien gây bệnh. Đó là vì thông tin di truyền bản thân nó là vô ích. Để có ý nghĩa đối với nghiên cứu y học, nó phải được liên kết với thông tin về bệnh. Thực tế, nhiều gien bệnh ở người đã được tìm thấy ở Utah, với lịch sử Mormon, hơn bất cứ nơi nào khác trên thế giới. Đó không phải là di sản mà Brigham Young mong đợi, nhưng cuối cùng, có thể thông lệ đa thê gây tranh cãi này đã có một số điểm tích cực không mong muốn. Bài tiếng Anh trên BBC Future |
Mặc dù rất nhiều người cảm thấy bị sốc khi lần đầu tiên đến với thành phố hỗn loạn và lớn nhất Việt Nam, Thành phố Hồ Chí Minh (tên gọi cũ là Sài Gòn), nơi này lại được cư dân địa phương yêu quý như một nơi bình an và trật tự đến đáng kinh ngạc. | 'Dân Sài Gòn thẳng tính, lương thiện' | Một góc phố Quận 1, TP Hồ Chí Minh "Giao thông trông có vẻ hỗn loạn, nhưng một khi bạn bắt đầu đi, xe hơi di chuyển với vận tốc chậm rãi và ổn định, và bạn hiếm khi thấy cảnh tượng nguy hiểm trên đường," James Clark, một người Úc sống ở đây từ năm 2012 và chuyên viết về những chuyến đi của mình trên trang mạng Normadic Notes, nói. Kelsey Cheng đến từ Chicago và đã sống ở Tp. HCM khi làm thiện nguyện, đồng ý với điều này. "Sài Gòn là một nơi rất bình tĩnh, bất chấp tất cả những hỗn loạn. Phong thái sống thư giãn và mọi người gần như có thể luôn đến nơi đúng giờ." Chuyến hành hương tìm bát phở 'ngon nhất Việt Nam' Hội An và vẻ đẹp quyến rũ của màu vàng Côn Sơn: Đảo thiên đường vì chưa đông khách? Thành phố nhộn nhịp này cũng mang những gương mặt thân thiện, với quang cảnh xã hội sinh động và là một trong những nơi có thức ăn đường phố ngon nhất (và rẻ nhất) trên thế giới. Nhưng "phải tốn chút thời gian để 'hiểu kỹ' trước khi bạn có thể thực sự ưa thích thành phố," Matt Barker, sáng lập viên trang Horizon Guides, người đã chuyển đến sống ở thành phố từ Anh Quốc vào năm 2015, nói. Đám đông hỗn loạn và những con đường ngập tràn xe máy khiến nhiều du khách bỏ chạy thẳng đến những nơi khác ở Việt Nam. Nhưng đó là một sai lầm, Barker nói. "Nếu bạn có thời gian loanh quanh, bạn sẽ khám phá ra một thành phố tràn đầy tính cách, cách ứng xử và thức ăn." Tử tế và thẳng thắn Cư dân TP.HCM thẳng thắn và bộc trực, có thể thấy đây là sự đối lập với miền bắc Việt Nam hoặc các nước láng giềng Đông Nam Á khác, "đặc biệt là so với người Thái vốn nổi tiếng về sự nồng hậu," Barker nói. Mekong, dòng sông của 60 triệu người Nơi người ta không thích nói ‘không’ Cuộc sống dữ dội ở hòn đảo hẻo lánh của Scotland Trong khi một số người vô tình diễn giải điều này là thô lỗ, những công dân thành phố nói điều này có nghĩa là bạn dễ dàng hiểu điều người khác muốn hay không muốn - một điệp khúc thường thấy là khi một người miền bắc nói "có" thì có thể lại có nghĩa là "không", trong khi dân TP.HCM nói "không", thì nghĩa là "không". Cư dân trẻ cũng đầy tham vọng. "Tất cả họ có vẻ như đều muốn trở thành doanh nhân," nhà tư vấn Alan Murray từ công ty InterNations nói. Ông là người đến từ Anh đã sống ở thành phố hơn 10 năm. "Mọi người đều nắm chặt điện thoại trong tay và vội vàng lao đi trên xe máy." Dù nhịp độ sống nhanh, cư dân địa phương sẵn sàng giúp đỡ khi người khác cần. "Trong vài ngày ở đây, tôi đi lạc ở Quận Ba và truy cập vào một mạng wifi miễn phí để gọi xe Grab Bike [dịch vụ xe ôm tại địa phương]. Vào lúc này, gần như hoảng loạn, tôi đưa điện thoại cho một người đàn ông đứng gần đó và ông nói chuyện với tài xế Grab Bike hộ tôi," Cheng cho biết. "Tôi nghĩ những người ở miền trung Tây [cư dân bản địa Bắc Mỹ] thân thiện nhưng người Việt Nam còn hơn vậy. Mọi người đều thân thiện với hầu như tất cả mọi người." An Duong, giám đốc công nghệ tại công ty start-up về du lịch tên TourMega và là người địa phương ở đây đồng ý với nhận định này. "Người Sài Gòn là những người cho đi và không cần nhận lại gì cho bản thân họ," ông nói. "Bạn sẽ thấy một bình trà đá miễn phí trên đường để phục vụ người nghèo như lái xe ôm và người bán hàng rong. Mọi người giúp người khác tự nguyện và nhiệt tình như thể họ là người trong gia đình." Câu chuyện về con búp bê Nhật kokeshi Những tiên cá bí ẩn cuối cùng trong biển Nhật Samurai: Một thời kiếm sỹ huyền thoại Cách tốt nhất để nhìn thấy thành phố là đi bằng xe máy, nhờ đó bạn có thể lên xuống xe, đi nhiều quận khác nhau và thử nhiều món ăn trên các xe quà vặt đầy ắp. Barker đề nghị thử món bún thịt nướng, một món ăn vỉa hè truyền thống với bún, thịt heo nướng và rau xà lách xắt nhỏ. "Bạn có thể tìm thấy các xe trên hầu hết các góc đường, chỉ cần rút ra một cái muỗng nhựa và ăn," anh nói. The Lunch Lady ở Quận 1, một trong những cửa hàng bán món địa phương được đầu bếp Anthony Bourdain ưa thích, có bán nhiều loại mì khác nhau mỗi ngày - không có menu. TP Hồ Chí Minh là nơi được người nước ngoài đánh giá là có những món ăn đường phố ngon nhất thế giới Bạn muốn sống ở đâu? Thành phố chia thành 24 quận. Hầu hết người nước ngoài bắt đầu bằng cách sống ở Quận 1, khu trung tâm với các thương xá hiện đại, chợ Bến Thành nổi tiếng và khu phố Tây Phạm Ngũ Lão sôi động về đêm. "Phường Đa Kao ở Quận 1 là nơi ưa thích của tôi," Cheng nói. "Ở đó có các tiệm bánh mì và người bán hàng rong trên đường, nhưng bạn vẫn chỉ cách khu trung tâm một quãng rất ngắn." Quận 2, qua bên kia sông Sài Gòn, là một trong những khu vực mới phát triển hơn của thành phố, với nhiều nhà hàng, thương xá và cao ốc. Người nước ngoài tập trung ở khu vực Thảo Điền thời thượng gần sông, nơi có một số công trình xây dựng mới nhất và nhiều loại nhà hàng, khu dân cư và trường học. Rất nhiều người nước ngoài sống lâu dài hoặc những người có con cái, chọn sống ở khu vực Quận 7 hiện đại ngoài ven hơn, cách trung tâm thành phố 20km, vì nơi này có nhiều trường quốc tế và nhà rộng hơn. Bạn có thể đi chơi ở đâu? Những ai muốn đi chơi trong ngày sẽ đến bãi biển Vũng Tàu (93km về hướng đông nam), hoặc Đồng bằng sông Cửu Long (200km về hướng Tây Nam), nhưng sân bay có nhiều hãng hàng không của thành phố khiến việc di chuyển xa hơn dễ dàng. Đảo Phú Quốc, nằm ở vùng biển phía tây Tây Việt Nam, chỉ cách đây một giờ bay, thu hút du khách nhiều nơi trên thế giới đến thăm vì vùng nước xanh ngọc và những khu rừng mưa nguyên sơ (nửa hòn đảo này là công viên quốc gia) , cùng với thức ăn, âm nhạc và quang cảnh lễ hội ngày càng nhiều. Những quốc gia thân thiện nhất cho người nước ngoài 'Hòn đảo ma' giữa Hong Kong náo nhiệt Những quốc gia thân thiện nhất cho người nước ngoài Những người muốn tránh nóng thường đi đến Đà Lạt ở Tây Nguyên (300km về phía đông bắc), nổi tiếng là thành phố mùa xuân vì thời tiết ôn hòa, hoặc tỉnh Đak Lak (350km về phía đông bắc) với nhiều thác nước, cafe nổi tiếng thế giới và sự đa dạng văn hóa (vùng đất này có hơn 40 dân tộc sinh sống). Các chuyến bay đến các thành phố Châu Á khác có giá khá tốt và nhanh chóng. Bangkok, Kuala Lumpur và Singapore cách đây chỉ hai giờ bay, và Hong Kong, Đài Loan cách ba giờ bay. Giá cả có rẻ không? Thành phố này có giá cả cực kỳ rẻ so với các thành phố phương Tây, đặc biệt việc đi ăn ở ngoài rất phổ biến và rẻ, giá chỉ 80.000đ hoặc thấp hơn cho một bữa ăn. Nhà cửa cũng rất rẻ, từ khoảng 6.800.000đ/tháng cho một căn hộ một người nhỏ, rẻ hơn 85% so với một nơi tương tự ở New York, theo trang Expatisan.com. "Có rất nhiều cách tiêu tiền, nhưng nếu bạn thuê một nơi không quảng cáo trên các trang web dành cho người nước ngoài và bạn ăn thức ăn địa phương, bạn có thể sống với mức dưới 1.000 đô la Mỹ một tháng [22.800.000 đồng]," Clark nói. "Trong tháng đầu tiên ở đây, tôi tiêu hết 724 đô la Mỹ [16.500.000 đồng]," anh nói, mà đó là đã tính gồm cả khoản tiền cà phê hết 150 đô la rồi [3.400.000 đồng], vì thành phố này nổi tiếng với văn hóa cà phê sôi động, nơi số lượng quán cà phê đồng thời là không gian văn phòng dành cho những cư dân kỹ thuật số ngày càng tăng. Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel. |
Cựu thủ tướng Võ Văn Kiệt, vị thủ tướng của những năm đổi mới đầu tiên ở Việt nam đã vừa lên tiếng kêu gọi hòa giải dân tộc. | Ông Võ Văn Kiệt kêu gọi hòa giải | Ông cũng khẳng định: "Tổ quốc là của mình, dân tộc là của mình, quốc gia là của mình, Việt Nam là của mình, chứ không phải là của riêng của người cộng sản hay của bất cứ tôn giáo hay phe phái nào cả" Trong một cuộc phỏng vấn dài với BBC sẽ được phát đi trong các tuần tới đây, ông Kiệt nói Việt Nam nay đã bắt tay với tất cả các kẻ thù trong quá khứ và không có lý do gì người Việt không thể cùng ngồi lại. ''Hơn 30 năm rồi, năm nay nữa là 32 năm, không có lý do gì giữa chúng ta với nhau không hòa giải được. ''Kẻ thù của Việt Nam là Pháp trước đây, kẻ thù Việt Nam là Mỹ sau này, kẻ thù Việt Nam là Trung Quốc đánh biên giới phía bắc, chúng ta cũng khép lại quá khứ được, thì tại sao chúng ta lại không khép lại quá khứ ấy mà lại cứ đố kỵ lẫn nhau.'' Trong phỏng vấn với Xuân Hồng của đài BBC tại thành phố Hồ Chí Minh trong tháng Tư thứ 32 kể từ khi cuộc chiến Việt Nam kết thúc, ông Kiệt cũng nói về những mất mát trong chính gia đình ông: ''Tôi có ba cháu trai, mất đi hai cháu trai trong thời chiến. Ba cháu gái mất đi hai cháu, cũng trong thời chiến. ''Và có thể tôi nhắc ông nhớ trong thảm sát ở sông Sài Gòn năm 1966, Mỹ bắn chìm một cuộc hành quân ở vùng Củ Chi đất thép, bắn chìm chiếc tàu Thuận Phong. Trên 100 người trong đó có vợ con tôi, tức là một đứa trai, một đứa gái và vợ tôi. ''Tới bây giờ tôi chưa tìm lại được hài cốt. Có thể một số người dân khác họ bị nạn cũng tương tự như thế.'' Ông Kiệt cũng nói chính trong gia đình ông cũng có những người đứng ở hai bên bờ chiến tuyến do hoàn cảnh bắt buộc như vậy. Vị Cựu Thủ tướng nói đã tới lúc bỏ lại phía sau những chia rẽ mà ông nói rằng phần nhiều do 'nước ngoài' can thiệp gây ra. Nhiều đường yêu nước Nói đến cuộc bầu cử quốc hội sắp tới, ông cho biết ông ủng hộ mạnh chuyện để các ứng viên tự ứng cử và muốn người dân được "tự do lựa chọn," Ngoài ra, ông hoan nghênh việc người Việt ở nước ngoài có hai quốc tịch và được tham gia ứng cử ở Việt Nam. Vấn đề định nghĩa thế nào là một người Việt Nam yêu nước cũng được BBC đặt ra với nhà chính trị được nói là tuy nghỉ hưu nhưng vẫn còn nhiều ảnh hưởng. Trước hết ông bác bỏ quan điểm rằng người cộng sản không yêu nước. Ông khẳng định ông là một "người quốc gia yêu nước đi theo chủ nghĩa cộng sản". Ngược lại, ông Võ Văn Kiệt nói: "Tôi đã đặt vấn đề này và cũng viết trong một số bài rằng có một cách nhìn méo mó từ phía một số người cộng sản rằng yêu nước và yêu chủ nghĩa xã hội là đúng, còn những người yêu nước khác mà không yêu chủ nghĩa xã hội thì không yêu nước đủ như mình". Ông nói "Có hàng trăm con đường yêu nước khác nhau. Tổ quốc Việt Nam không của riêng một đảng, một phe phái, tôn giáo nào". Quan điểm về hòa hợp hòa giải dân tộc và cụm từ thường được gọi là 'quốc gia và cộng sản" cũng được ông nói đến. Về hòa hợp hòa giải dân tộc, ông khen đương kim Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng 'làm tốt hơn tôi' về vụ nghĩa trang Biên Hòa. Và cựu Thủ tướng Võ Văn Kiệt cũng kể lại với BBC giai đoạn 10 năm sau 1975 mà ông coi là "có nhiều sai lầm" vì theo một mô thức kinh tế nhất định. Trong cuộc nói chuyện dài hơn một giờ đồng hồ, ông Võ Văn Kiệt cũng nói đến các nhân vật như ông Nguyễn Hộ và ông Trần Bạch Đằng. Một kỷ niệm khó quên với Xuân Hồng là dù chính ông Võ Văn Kiệt đã đồng ý để BBC phỏng vấn nhưng phóng viên BBC đã phải mất nhiều cuộc gặp với cơ quan chức năng mới gặp được ông chỉ một giờ trước khi ra phi trường về Anh. BBC sẽ phát cuộc phỏng vấn đặc biệt với cựu Thủ tướng Võ Văn Kiệt làm ba kỳ, mỗi kỳ 22 phút, bắt đầu từ buổi 06:00-06:30 sáng 30.04.2007 trên sóng 25, 41 và 49 mét. Các bài phỏng vấn cũng sẽ được lần lượt giới thiệu trên trang www.bbcvietnamese.com cùng thời gian. ------------------------------------------------------------ Xe ôm, Sài GònBoris Yeltsin đã để lại cho nhân dân Nga một di sản quý báu. Nếu ông Kiệt làm được như vậy thì lịch sử Việt Nam sẽ vinh danh ông, còn bây giờ ông có ý kiến gì cũng đã muộn. Tôi nghĩ những kẻ tham quyền cố vị, gian manh tham nhũng sao họ nghe ông được. Bức Xúc, Sài GònTrong khi ông Kiệt đang hô hào trên báo hải ngoại về hoà giải thì trong nước công an đang tiến hành trấn áp những người đấu tranh dân chủ.Các bạn hãy xem ti vi trong nước mấy ngày qua, những người bị bắt bị đem lên ti vi để bôi nhọ, hàng chục người (công an chìm) đứng ra lên án gay gắt, thậm chí chửi cha mắng mẹ người ta chẳng khác nào hình thức đấu tố man rợ ngày trứơc, thật tội nghiệp cho họ trước hoàn cảnh đơn độc như vậy. Đây chẳng qua là một tập hợp những chiến thuật của CS mà thôi "Kết hợp đấu tranh tuyên truyền bên ngoài và trấn áp bên trong". Thật buồn cho chúng ta, những người trong nước chẳng biết gì ngoài những gì diễn ra trên ti vi. Thăng Long, Hà NộiNếu thực lòng muốn hoà giải thì các bên cũng chỉ nên yêu cầu nhưng điều bên kia có thể chấp nhận đươc. Một số bạn đòi để hoà giải thì CSVN phải đổi tên Sài Gòn, hủy bỏ hộ khẩu, Lá cờ và Quốc ca cũng phải đổi lại, ĐCSVN đổi thành Đảng Dân chủ Nhân dân, một nền dân chủ và tự do, xóa tan chính trị độc đảng CS v.v ... đấy là những điều không thực tế trong tương quan giữa CS và QG hiện nay, đến đàm phán giữa Nỹ và VN Mỹ cũng không dám đồi đến thế. Hoàng MinhQuá khứ đã qua rồi. Chúng ta không nên nhớ làm gì, vì qua khứ nó có thể làm cho chúng ta đau khổ thêm. Tương lai thì chua tới chúng ta chi có quyền mơ ước. Quan trong nhất là chúng ta hãy nhìn và sống và xây dựng nhũng gì trong cuộc sống hiện tại, hãy tập trung xậy dựng cuọc sống hiện tại như Dale Carnegie nói "xin chúa chỉ đường cho con bằng ánh sáng của chúa...xin chúa dắt con bước. con chẳng mong được trong cảnh xa xa. Chỉ xon chúa dắt con từng bước...Vì từng bước đã đủ cho con rồi" có như thế đất nước mới phát triển, xã hội ngày mới thaịnh vượng hơn. Josie Nguyễn Vancouver CanadaNói rồi, nói mãi mà người CS vẫn không chịu hiểu rằng trong cuộc chiến Quốc Cộng bi thương đó, cả VNCH và CS đều đi theo ngoại bang để đánh nhau, không có bên nào có chính nghĩa tuyệt đối cả . Chỉ có cái là Mỹ nó ngây thơ tham chiến trực tiếp, còn TQ và Liên Xô thì khôn khéo đẩy anh CSVN ra chịu đòn . Không có viện trợ quân sự và kinh tế của TQ và LX thì CSVN lấy cái gì mà đánh, không có TQ ở kế sát bên VN nên Mỹ nó nể mặt, nếu không thì Mỹ đã đổ bộ lên miền Bắc rồi . Cái khẩu hiệu "chống Mỹ cứu nước" chỉ là một khẩu hiệu mà thôi, chẳng có cơ sở chứng cớ lịch sử khách quan gì cả . Nền văn hoá Mỹ là nền văn hoá ngắn hạn, nên họ chỉ có thể đánh thắng trong các cuộc chiến thường qui có chiến trường hẳn hoi và trong thời gian! ngắn . Cái gì mà đòi hỏi trường kỳ kháng chiến thì họ chịu thua thôi . VN là vậy, Iraq ngày nay cũng thế . Trong bất cứ quá trình hoà giải nào cũng đều phải bất đầu bằng việc tôn trọng sự thật và nhìn thẳng vào sự thật . Văn Nguyễn, San JoseTheo tôi, hòa giải dân tộc cũng đâu có khó khăn gì Nhóm người theo CS bỏ đi cái độc đảng, độc quyền cai trị, độc quyền yêu nước. Nhóm người theo QG bỏ đi những thù hằn, bỏ đi cái ý tưởng giải thể đảng CS. Như vậy là hòa giải và sống chung với nhau được rồi, chúng tôi đa số là những người dân (90%) hoan hô quý vi rất nhiều, mong cho đất nước thanh bình, đời sống tốt đẹp cả về vật chất lẫn tinh thần, mọi người tôn trọng lẫn nhau, lấy bầu cử và số đông đồng thuận để chỉ định người lãnh đạo đất nước, nên nhớ rằng lãnh đạo là để phục vụ dân tộc chứ không phải để phục vụ đảng phái hay phục vụ cho chính mình để cai trị dân đâu. Anh LanhXin có một vài ý kiến: - "Không đi thì chợ vẫn đông", những người VN trong nước đã chìa tay ra mà những người "phía bên kia" không chịu nắm lấy thì sẽ chẳng còn cơ hội gì đóng góp cho đất nước. CS chỉ là một giai đoạn LS, đất nước là trường tồn. Không có đóng góp của những người này thì dù có mất vui chút ít, chúng tôi vẫn sống tốt. Hận người anh em mà không làm tròn nghĩa vụ với bố mẹ thì chết cũng không nhắm mắt được đâu. - Việt Kiều đóng góp cho quê hương là nghĩa vụ, CS không liên quan thì tại sao lại đòi họ chịu ơn? Anh trai tôi thường xuyên gửi tiền về góp nuôi ba mẹ, gửi tiền nhờ bọn tôi mua đất mua nhà hộ, người phải nói lời cảm ơn là anh tôi chứ không phải là ba mẹ tôi, tụi tôi hay bất cứ ai ở VN. Đòi ba mẹ phải chịu ơn thì chắc chắn sẽ bị ba mẹ tôi quẳng trả tiền và từ bỏ ngay. Thomas Phung, HCMCThật sự vô cùng xúc động khi nghe một con người có tầm ảnh hưởng của đất nước phát biểu như vậy. Lời ông nói đã khơi dậy xao dịu bao tấm lòng của các con người ngoại đảng cộng sản. Tôi là thế hệ sau chiến tranh. Tôi nghĩ rằng tất cả những người đã nằm xuống cho non sông qui về một cũng đều muốn vậy. Những người đã ngã xuống ở hai bên chiến tuyến đều vì lý tưởng riêng của họ. Chúng ta phải tôn trọng tất cả họ. Nhìn lại lịch sử, dân tộc Việt Nam đã trải qua biết bao cuộc đấu tranh vệ quốc. Hơn một ngàn năm đô hộ giặc Tàu, rồi Pháp, Nhật, Mĩ, rồi lại Tàu. Trải qua biết bao sự đồng hóa, nhưng chúng ta vẫn bất khuất. Ví dụ: chữ quốc ngữ sau mấy ngàn năm cuối cùng là chữ la tinh, quần Tây áo vét vẫn không thay thế được áo dài, chế độ Quốc gia cũng chẵng là bang 52 của Mỹ... Qua các minh chứng này cũng đủ chừng minh dân tộc ta là một dân tộc yêu nước, không phải của bất cứ riêng ai, của riêng đảng phái nào. Mỗi con người đều có quan điểm yêu nước riêng của mình. Thanh, HanoiMỹ là kẻ thù quá chứ. VN lúc đó vừa tự giải phóng. Mọi người hay chê CS xấu. Thực ra những người CS lúc đó là gì? Cũng chỉ là những thế hệ phải chịu đau thương, chỉ là những người nông dân đau khổ chịu áp bức bao nhiêu năm, tự tìm lấy một lý tưởng cho bản thân. Đó không phải chỉ là 2 chữ CS mà là tinh thần và cả 1 cuộc đấu tranh vĩ đại của dân tộc. Nhìn lại lúc đó VN chỉ là 1 đất nước nghèo nàn, mới thoát kiếp chiến tranh. Nếu Mỹ ghét CS thì sao không đánh mà lại tìm nước nghèo như VN để đánh. Thực ra CS chỉ là cái cớ cho nước Mỹ gây chiến tranh kiếm tiền. Họ làm gì? Ném cả đống bom, giết bao nhiều người, thả thuốc độc cho thế hệ sau... Chính quyền Miền Nam lúc đó vốn 100% của Mỹ từ quần áo đến súng ống thì lý tưởng gì nổi. Nhìn cách đối xử của CQ miền Nam lúc đó cũng thật ghê rợn: lê máy chém. gom dân vào ấp, mổ bụng CS... Dù dùng lý lẽ gì thì ai cũng hiểu tội ác đó. Theo tôi những người đi theo Mỹ lúc đó phải thấy ăn năn xin lỗi chứ không phải đứng ở nước ngoài sung sướng rồi đòi đất nước phải thế nọ thế kia. Có thể đất nước vẫn nghèo, có thể CS vẫn làm sai nhưng chí ít vẫn là do người VN tự lực, chứ không dựa dẫm như Thái Lan, Sing. Đất nước vẫn đón vòng tay với hoà giải, chẳng qua họ còn quá căm thù không chịu nhận sai trong quá khứ. Việc ông Võ Văn Kiệt kêu gọi là hạ mình vì dân tộc. Thật là đáng trân trọng. TrầnTôi chắc rằng Đảng Cộng Sản Việt Nam có hơn 84 triệu người ủng hộ. Họ là những con người biết yêu chuộng hòa bình và có lý trí! Hung, Phoenix, USAÔng Kiệt nói: ''Hơn 30 năm rồi, năm nay nữa là 32 năm, không có lý do gì giữa chúng ta với nhau không hòa giải được." Vậy sao ông Kiệt không mau giúp xây dựng một nền dân chủ và tự do chính kiến ở VN, bằng cách giúp xóa tan nền chính trị độc đảng cộng sản, giúp đỡ phong trào đấu tranh chính trị của các phong trào dân chủ trong nước, khuyến khích và tôn trọng quan điểm chính trị của mọi công dân Việt Nam, nói rằng nước ta là nước Việt Nam chứ không phải là Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam? Làm được điều đó là ông đã đóng một công lớn trong việc hòa hợp, Hòa giải dân tộc đó. duchuy_gerBác Kiệt nói rất có tình nhưng thật tiếc lại không lý. Bởi lý thuộc về Đảng rồi!!! Duc Le, Houston, USAĐiều kiện để hòa giải là không Cộng Sản, không Cộng Hòa, làm lại mới, tức là đa Đảng. Trần Đình LangMất vợ và bốn con cho lý tưởng CS hôm nay, ông Võ Văn Kiệt quả là người hiểu rõ hơn ai hết sự mất mát, thua thiệt lớn lao mà dân tộc Việt Nam phải gánh chịu một cách oan nghiệt. Xin kính cẩn nghiêng mình trước hồi tâm của ông, và hy vọng sẽ còn nhiều người ý thức đặt danh dự của tổ quốc trên tư lợi cá nhân, đảng phái. Nguyễn Trung, Hà NộiTôi thấy hết sức buồn cười cho lập luận của bạn Pinichio. Bạn nói "Chú nói kẻ thù của Việt Nam là Pháp, là Trung Quốc đánh biên giới phía Bắc thì cháu đồng ý nhưng nói Mỹ thì cháu không đồng ý". Vậy bạn coi chính phủ và quân đội Mỹ là gì? Đối với tôi, những kẻ gây ra Mỹ Lai hiển nhiên không phải là bạn. Đấy là thực tế không thể phủ nhận. Việc bạn nói "Khi chú nói Mỹ là kẻ thù của Việt Nam thì vô hình chung Chú cũng muốn nói cha cháu là kẻ thù của dân tộc" cũng là một quan điểm sai lầm. Cuộc chiến hơn 30 năm trước là cuộc chiến nồi da nấu thịt, cả hai phe Việt Nam trong cuộc chiến đều xuất phát vì mục đích xây dựng Việt Nam tốt đẹp theo quan điểm của mình. Phía chính phủ Sài Gòn cũ sở dĩ không tồn tại được do chính sách của họ không được lòng đại đa số nhân dân, do chính phủ họ ngày càng yếu kém, phụ thuộc vào đồng minh, không kiềm chế được đồng minh gây hại cho dân lành. Các bên nước ngoài tham chiến , dù là Mỹ, Nga, TQ, thì họ tham gia cuộc chiến này cũng đều vì quyền lợi của họ cả, chẳng có ai vì quyền lợi của dân tộc chúng ta. Người trong nhà chúng ta không đoàn kết, không thoả hiệp được với nhau nên người ngoài mới can thiệp, chia rẽ, khống chế chúng ta như vậy. Đấy là bài học đau thương về tình đoàn kết. Mong rằng các bạn nhận thức rõ được bạn - thù, khép lại quá khứ chia rẽ của dân tộc, để trăm họ Lạc Hồng qui về một mối. Quang Vinh, Hà nộiGửi bạn Pinichio! Tôi không hiểu bạn viết "Cuộc chiến với Mỹ là cuộc chiến chủ yếu về ý thức hệ, không có chuyện xâm lược hay chiếm đóng ở đây" là sao? Bao nhiêu dân thường cả hai miền Nam, Bắc đã chết vì bom đạn của Mỹ, sự hiện diện của người Mỹ ở VN là quá rõ ràng, chính những người Mỹ từng tham chiến cũng đã quay trở lại và chủ động nói lời hòa giải. Có lẽ bạn không biết hay bạn cố tình không biết lịch sử nên mới viết như vậy. Henry Khiem, Oshawa, CanadaTôi rất tán thành ý kiến của cựu thủ tướng Võ Văn Kiệt về việc hòa hợp hòa giải dân tộc, nhưng rất tiếc ông không làm được khi tại chức. Các viên chức của chính quyền CSVN ít khi thật lòng và thường gian dối khi đối thoại với người khác. Nếu họ thật lòng, ngay thẳng thì họ đã không cưởng chiếm VNCH sau khi ký kết hiệp định Ba-Lê năm 1973 tái lập hòa bình ở miền Nam, Hoa Kỳ đã bị họ lừa và VNCH thì bị Hoa Kỳ lừa. Lê Đức Thọ và Kissinger đáng lẽ nên trả lại giải thưởng Nobel! chính phủ Việt Nam nên để cho những cựu quân nhân VNCH trùng tu nghĩa trang Biên Hòa, phải hoà giải với người chết trước khi hòa giải với người sống và chính phủ Việt Nam phải thật tâm mới được. Các bạn ở Việt Nam (Cọng Sản và Quốc Gia) có biết không? bản thân tôi qua Trung Quốc công tác, ở tại khách sạn 5 sao, có một lần tôi nói chuyện với một cố làm việc tại khách sạn và tự giới thiệu tôi là người Việt Nam. Cô ta phải lấy tự điển (Anh ngữ) để xem Việt Nam là nước nào! Tôi liếc nhìn vào tự điển thì thấy lời giải thích như sau: Việt nam là một tỉnh của Trung Quốc... Tôi thật bàng hoàng. Nói như vậy cho các bạn biết, kẻ thù của chúng ta bây giờ là Trung Quốc chứ không phải những người Quốc Gia đâu. Hiện nay Trung Quốc tung tiền giả, hàng giả, thực phẩm có chất độc vào Việt Nam. Đó là cách họ phá hoại Việt Nam chứ không phải là Cha Lý hay luật sư Nguyễn Văn Đài, Lê Thị Công Nhân...đâu? Mong Bộ Chính Trị nhìn thấy điều nầy và các bạn tr! n diễn đàn đừng miệt thị người miền Nam. Hải Quân VNCH đã từng chống lại Hải quân Trung Quốc xâm chiếm hải đảo Hoàng Sa năm 1974 trong khi đó thủ tướng Phạm Văn Đồng thì công nhận chủ quyền của trung Quốc tại Hoàng Sa? Mong cựu thủ tướng Võ Văn kiệt và cựu phó tổng thống Nguyễn Cao Kỳ công khai hợp tác để tiến hành hoà hợp hoà giải dân tộc để Việt Nam được mạnh mẽ mọi mặt để chống lại tham vọng của Bắc triều cũng như lấy được lòng tin của người Việt tỵ nạn cộng sản ở hải ngoại. Tue Mai, Vũng TàuÔng Kiệt khẳng định ông là:"người quốc gia đi theo chủ nghĩa cộng sản". Tôi khẳng định tôi là:"ngưòi quốc gia không cộng sản" (nhưng lại "được" sống trong đất nước do CS cai trị). Xem ra vấn đề ý thức hệ là điều không tránh khỏi khi bàn đến "hoà hợp và hoà giải". Một nền chính trị đa nguyên, một hiến pháp dân chủ, một nền pháp trị hành xử dựa vào hiến pháp chính là "tiền đề" cho tiến trình hoà hợp hoà giải dân tộc ý nghĩa nhất. Mọi lời nói , mọi tuyên bố dù của nhà cầm quyền, hay một ai đi chăng nữa, mà không tuân thủ "tiền đề" này thì chỉ là những "mánh khoé" để lợi dụng những ngưòi "quốc gia" yêu nước mà thôi!!!. imvietnamese, ĐứcXin mọi ngưòi hãy tạm dẹp bỏ CS hay TB. Hãy nhìn về cuộc chiến VN ở 1 góc độ khác, như thế này: 1. Phía CS đã chiến thắng trong cuộc chiến này là vì họ đã đứng về phía lợi ích của dân tộc VN lúc bấy giờ: đó chính là thống nhất đất nước. Ngày 30.04 được biết đến từ lâu là ngày thống nhất đất nước nên chúng ta phải tổ chức để con cháu hiểu được cái giá để có cho sự thống nhất đất nước không hề rẻ chút nào. 2. Sau khi thống nhất đất nước, ĐCS đã phạm sai lầm khi bế quan toả cảng, làm tàn lụi nền kinh tế VN, đi ngược lại với lợi ích dân tộc VN nên đã suýt nữa phải trá giá đắt cho sai lầm đó. Nhưng họ bây giờ đã nhận ra điều đó và đang tự điều chỉnh để lợi ích của ĐCS gần với lợi ích dân tộc để tiếp tục tồn tại. 3. Lịch sử từ ngày Ngô Quyền chiến thắng quân Nam Hán đến thời Pháp thuộc đều cho thấy bất cứ phe nào đi ngược lại với lợi ích dân tộc, cũng sẽ đều bị thất bại dẫn đến diệt vong. Có 3 lợi ích cao nhất đối với VN: xếp đầu tiên là độc lập tự chủ dân tộc, thứ 2 là 1 đất nước thống nhất, thứ 3 là phát triển để sánh ngang với các cường quốc khác. Về ưu tiên số 1 là độc lập tự chủ dân tộc đã quá rõ ràng, dân tộc VN đoàn kết nhất chính là khi phải chống giặc ngoại xâm, bất cứ phe nào hay lực lượng nào có khả năng lãnh đạo nhân dân chống giặc ngoại xâm đều được ủng hộ và thành công. Đó là lý do đầu tiên vì sao ĐCS đã thành công ở VN. ĐCS là đảng đầu tiên làm được việc thống nhất các phe phái trong VN để cùng nhau chống Pháp, nên họ đã thành công. Ưu tiên số 2: 1 VN thống nhất, rõ ràng nhất chính là thời kỳ Trịnh-Nguyễn: tất cả 8 lần đánh nhau đều là chúa Trịnh gây chiến, mặc dù nó là cuộc chiến phục vụ cho chúa Trịnh, nhưng nó cũng phục vụ cho lợi ích 1 VN thống nhất nên họ trịnh cuối cùng đã thành công, chiến thắng chúa Nguyễn khiến chúa Nguyễn phải chạy vào Gia Định. Nói ra đìều này để thấy được lý do vì sao VNCH đã thất bại trong cuộc chiến vừa rồi. Đuổi Mỹ ra khỏi VN là chiến lựơc đầu tiên cần phải thực hiện để thống nhất đất nước, nên đuổi được Mỹ ra khỏi VN chính là thành công của ĐCS. VNCH vì sao thất bại trong cuộc chiến vừa rồi đã thấy rất rõ nguyên nhân: chống lại lợi ích 1 VN thống nhất. Vậy bây giờ lợi ích của dân tộc VN là gì? Rất rõ ràng: nỗ lực để trở thành 1 cường quốc. Thế mà giờ đây các bạn vẫn ngồi đây nhắc lại quá khứ hận thù dân tộc. Chiến tranh là gì? Cả 2 đều đối xử với nhau tàn nhẫn, ĐCS lẫn VNCH, nhưng đó là trong chiến tranh bắt buộc con người ta phải như thế. Chiến tranh qua rồi vẫn giữ lại những hận thù trong lòng để làm gì? Tha thứ cho kẻ thù là khó nhưng liệu nó có đáng để chúng ta cứ giữ mãi trong lòng như vậy không? Và bây giờ chúng ta có còn là kẻ thù của nhau không? Nếu người VN ta vẫn còn chia rẽ như thế này, chỉ làm trì hoãn việc tiến lên của dân tộc VN, sau này con cháu chúng ta nhìn vào nó có phải xấu hổ thay cho chúng ta không? Về việc đối với những người lính VNCH đã tử trận, có thể về mặt tình nghĩa xây dựng lại nghĩa trang cho họ, 1 nghĩa trang như bao nghĩa trang khang trang đàng hoàng khác, đó là việc nên làm, phải làm. Cuối cùng chỉ có 1 câu: ai, việc gì chống lại lợi ích tối cao của dân tộc VN sẽ thất bại, các bạn hãy để chiến tranh và thù hận chỉ còn là quá khứ. Làm được như vậy, không những có lợi cho bạn, mà còn có lợi cho dân tộc VN nữa. VN chúng ta chia rẽ nhau như thế là quá nhiều rồi, tiếp tục nữa chỉ là thoả mãn ích kỷ cá nhân. Minh, Boston, USAMột khởi đầu nhỏ: đổi lại thành tên Sài Gòn, đường Tự Do, công nhận Lễ Giáng Sinh / Noel (hiện nay vẫn gọi "Ngày hội Tuổi thơ" tại trung tâm Sài Gòn). Sau đó đến việc hủy bỏ hộ khẩu, cho Việt kiều mua nhà, có passport Việt Nam. Tại sao không hề có Mỹ kiều, Thái kiều, Hàn kiều, tại các quốc gia đó, mà chỉ có Việt kiều tại Việt Nam? Đó là vì còn phân biệt đối xử. Lá cờ và Quốc ca cũng phải đổi lại. Nếu đã hoan nghênh Phạm Duy thì sao không hoan nghênh luôn bài "Việt Nam Việt Nam nghe từ bao đời..." của ông, hỏi ý kiến toàn dân nhân kỳ bầu Quốc hội kỳ này xem có muốn đổi Quốc kỳ, Quốc ca không? Tôi ủng hộ bài này của Phạm Duy trở thành Quốc ca của nước Việt nam Dân chủ Cộng hòa, với lá cờ Xanh, Trắng, Đỏ - và ở giữa trên nền Trắng có ngôi sao Vàng. ĐCSVN cũng nên đổi lại thành Đảng Dân chủ Nhân dân gì đó, và trong khoảng 2010 - 2015 cho bầu cử tự do với duy nhất Một đảng đối lập gọi là Đảng Cộng hòa. Việt nam chỉ nên có hai đảng chính trị, một thiên tả hòa hoãn, một thiên hữu (Cộng hòa) muốn Việt Nam mạnh về quân sự để răn đe hơn là năn nỉ Trung quốc xin tha như hiện nay. Trai QuêNói cho ngay, một cấp lãnh đạo CS đã phục viên như bác Kiệt mà còn nói được những lời chơn tình như vầy cũng là hiếm thấy, rất "ép phê" với những người có tâm huyết trong đảng, cho dù mấy lãnh đạo ở trên nghe không lọt tai cũng khó kết tội bác Kiệt, như kết tội chú luật sư Đài, cô luật sư Công Nhân được. Thật ra lời kêu gọi "xóa bỏ hận thù" mà chỉ nhắm vào đám dân như ba má tôi, bà con quanh tôi thì hồi nào đến giờ họ đâu có dám hận thù ai, hơn nữa chịu khổ miết cũng quen rồi, còn nhắm vào đám sanh sau Giải phóng như tụi tôi thì làm gì có thù xưa mà xóa. Tụi tôi có hận là hận cái tuổi chưa tới 30 hôm nay đây vẫn bị người ta chê là già khú đế,ngu ngơ không làm nên cơm cháo gì cho gia đình, ra ngoài phường, khóm thì khúm núm, bợ ! đỡ chạy chọt, nịnh hót quan quyền để được...yên bề gia thất, sống ổn định trong cánh đồng bất tận; vậy mà cuộc chiến giữa anh em một nhà đã kết thúc trên 30 năm thì lãnh đạo hiện nay người ta cứ viện cớ nó còn "chưa dứt sữa" để đất nước ta có thể "đi bằng đôi chân của mình", có thể "chắp cánh bay cao", có thể "bơi ra biển lớn". Kinh nghiệm tề gia của tôi là đừng ỷ ta đây gia trưởng, chèn ép ức hiếp, đối xử bất công với vợ,con, thì vợ, con nó mới sống hoà thuận, mới không bất mãn, bươi chuyện ác nhơn, thất đức ngày xưa ra bêu xấu gia trưởng. Kinh nghiệm trị nước của bác Kiệt theo tôi cũng như việc tề gia thôi, đảng và nhà nước nên làm theo, có thế mới gọi là dân chủ. Không nêu tênTôi hoan nghênh ý kiến của một bạn nào đó nói rằng nên đặt ngày 30.4 là ngày Hòa hợp và Hòa giải dân tộc. Một ý nữa tôi xin nêu là hiện này ngày 30.4 ở Việt Nam được gọi với cái tên là ngày "Thống nhất đất nước" chứ k được gọi là ngày chiến thắng nữa đâu Tango Nguyen, Santa Ana, USACó ra gì những anh có cái chữ "Cựu" phía trước! Ngày xưa, khi còn chế độ thực dân và quan lại, cái anh Lý Cựu đã bị anh Lý Đương đánh cho toé máu đầu trong một bữa tiệc bàn việc làng. Bởi vì khi mất chức rồi, mấy anh này hay tức mình mà tuyên bố lăng nhăng lắm. Bây giờ còn có thêm ông Cựu Kỳ, ông Cựu Kiệt! Hai ông này hễ tuyên bố điều gì thì người ta chỉ cười khinh khỉnh rồi bỏ ngoài tai mà thôi. Cái tiếng "Cựu" cũng còn nhiều nghĩa khác lắm ạ: Hồi "Sau Giải Phóng" dân miền Nam phân biệt Bắc Kỳ Mới là dân vào nam sau 75, Bắc Kỳ 54 là dân di cư thời "Cụ Riệm", còn người Bắc vào Nam lâu rồi, trong những đoàn người cu li được mộ phu đem tới các đồn điền cao su là Bắc Kỳ Cựu. Người Bắc có khá đông không nói được chữ "cựu", họ phát âm thành chữ "kịu". Người Nam cũng ngọng chữ này, họ nói là "Cụ". Nhưng khi nói Bắc Kỳ Cựu thì kêu ngắn gọn là "Bắc ...Cụ". Than ôi, Bắc ...Cụ nói lái lại nghe kỳ lắm. Viet Kieu, Westminter, CATôi nghĩ điều kiện hòa giải: 1. CSVN không nhắc ngày 30-4 là ngày chiến thắng. Thật sự người Mỹ họ chỉ bỏ cuộc chơi giữa chừng đễ theo một cuộc chơi khác có lợi hơn cho họ mà thôi. 2. Tất cả những chiến sỹ của hai miền Nam Bắc đều được vinh danh như nhau, vì cả hai đều hy sinh vì lý tưởng yêu nước của mỗi miền. 3. CSVN phải tôn trọng sự bất đồng chính kiến, như vậy phải chấp nhận chính trị đa đảng, đa nguyên. Như vậy phải thả ngay những người bất đống chính kiến. 4. CSVN phải biết tôn trọng và biết ơn đồng bào hải ngoại. Hãy nhìn mối liên hệ cá nhân của một người Việt kiều và gia đình họ còn lại thì thấy rõ điều này. Nếu gia đình người Việt Kiều ấy không thương yêu, không tôn trọng và không cảm ơn sự giúp đỡ từ người Việt Kiều thì chắc chắn người ấy không gửi về sự giúp đỡ. Bao nhiêu năm qua đồng bào hải ngoại đã gửi về hàng tỷ đôla góp phần xây dựng đất nước. Cho nên sự đập phá bia tưởng niệm thuyền nhân là điều vô ơn bạc nghiã không tha thứ được. Nếu CSVN làm được những điều trên thì họ đã đặt được quyền lợi đất nước trên quyền lợi của họ, và sự hòa giải sẽ có thể xảy ra. Trần Thái Bình, HCMCSự hòa giải và đoàn kết là sự cần thiết và cấp bách cho sự phát triển và sức mạnh cho dân tộc chúng ta, những kẻ hoặc tổ chức có quyền lực hoặc ảnh hưởng trong tay, nếu có ý đồ cản trở và làm chậm trể quá trình này là phá hoại và phản quốc. Tấm lòng và sự kêu gọi hòa giải của cựu thủ tướng Võ Văn Kiệt là hoàn toàn đúng và yêu nước, nhưng sự thật phũ phàng đối với tôi và nhiều thanh niên VN sinh sau chiến tranh khi những từ ngữ đại loại như VNCH, Quốc gia, XHCN, Cộng sản ... đều vô giá trị nghĩa, nhưng điều vô cùng giá trị đối với thế hệ chúng tôi là dân chủ, tự do, tiến bộ và công bằng xã hội. Cuối cùng chúng ta hãy khoan phân tích làm sao hòa giải giữa chế độ cs đầy quyền lực tại VN và cộng đồng hải ngoại luôn hận thù cs nhưng không có thực lực nào đáng kể, thì vấn đề hòa giải là chuyện tưởng tượng khi những gì Đảng cs và chế độ cầm quyền đang đàn áp thô bạo đối với nhửng nhân vật yêu nước, trí thức không hề dính dáng với "chế độ VNCH" hoặc căm thù cs (đơn cử Ls Đài, Ls Lê thị Công Nhân, nhà văn Hoàng khải Thanh Thủy, Ts Nguyễn Thanh Giang, Bs Phạm hồng Sơn...) Không cần phải giải thích sâu xa, đây là bằng chứng hiển nhiên cho chúng ta thấy rõ thiện chí "hòa giải hòa hợp dân tộc" của ĐCSVN ra sao. Binh, Sài gònHòa giải hòa hợp từ này nghe xưa lắm rồi. Nhưng hòa hợp như thế nào, tất cả người VN dù ở nơi đâu cũng qui tụ về đứng dưới bóng cờ "vẻ vang" đỏ sao vàng và đỏ búa liềm????? Sao Ông Kiệt chỉ nói 1 chiều? Muốn hòa giải, trước tiên CS phải thừa nhận lại lá cờ vàng ba sọc, lá cờ này bất kỳ người dân nào cũng có thể treo. Chính quyền CS khi đến ngày 30-4 hàng năm phải treo cờ vàng ba sọc lên như là biểu tượng của người quốc gia không CS. Không được phân biệt cờ này cờ nọ. Trong tương lai, phải tìm kiếm 1 lá cờ mới cho VN. Xem xét lại những sự kiện như CS thảm sát Mậu Thân ở Huế để xin lỗi nhân dân, công bố những thâm cung CS bí sử. Nói rõ sự thật về HCM. Tôi cam đoan mọi người dân sẽ ủng hộ Đảng nào mang lại lợi ích cho nhân dân. Thomas NguyenTội nghiệp cho hai chữ "yêu nước" biết bao, ai cũng muốn dành nó để xử dụng cho riêng mình đến độ tôi không dám nhận mình là người yêu nước. Ai dám bảo các lãnh tụ tư bản hay cộng sản không yêu nước: bên nào lạm dụng từ này nhiều hơn?. Ai dám bảo những lãnh tụ CS khét tiếng tàn bạo đối với dân họ như Pol Pot, Mao, Stalin, cha con họ Kim... không là người yêu nước?. Yêu nước quá đi chứ. Vấn đề làm gì cho đất nước - được hiểu là cho nhu cầu phát triển về mọi mặt của toàn dân - mới là chính. Xin đừng tiếp tục lạm dụng nó nữa bằng lời nói suông mà hãy thực sự nắm tay nhau, không nhìn lại quá khứ mà hướng về tương lai để xây dựng lại VN. Thời gian đủ chín mùi không cho phép chúng ta chờ lâu hơn nữa. Minh Nam, Việt NamMuốn hoà hợp trước hết phải hoà giải với nhau đã. Vợ chồng giận nhau cũng phải hoà giải trước khi hoà hợp. Vài người CS muốn hoà giải nhưng đảng của những cá nhân này thì không muốn. Điều "nhạy cảm" là đảng rất hiểu rằng hoà giải sẽ tổn hại cho địa vị độc tôn cai trị của mình và có thể mất địa vị này cũng chưa biết chừng. Đảng chỉ có thể đứng ở thế trịch thượng để "chiếu cố" và "khoan hồng" cho hàng chục triệu người từng bị đảng phân biệt đối xử. Cái NQ 36 rất trịch thượng có cần phải do chính quyền ban hành đâu, mà do đảng trực tiếp đưa ra, rồi bắt tất cả các cấp chính quyền (có bộ Ngoại Giao) thực thi, kiểm điểm kết quả... Địa vị ông Trời như vậy mà đòi đảng hạ mình hoà giải thì quả là khó khăn, ! vô vọng. Đảng có thể hoà giải với kẻ thù ngoại bang cũ (vì có lợi cho đảng), nhưng không thể hoà giải với đồng bào (vì lường trước sẽ có hại cho đảng). Trái lại, đảng còn gây thù oán với những người trước đây từng ủng hộ đảng nhưng nay bất đồng, dù là bày tỏ quan điểm với thái độ ôn hoà (coi là "chống phá"). Ông Kiệt coi chừng đấy. Ông mà làm quá thì bộ chính trị bất chấp ông là lão thành sẽ trừng trị ông. Gương tầy liếp của cụ Trần Độ và Hoàng Minh Chính còn đó. Hòn đá chắn đường của dân tộc VN không bao giờ tự lăn ra vệ đường. Nó nhúc nhích là do có một lực buộc nó nhúc nhích. Chớ chờ đợi hòn đá sẽ "thực tỉnh" và "biết điều" với người đi đường. Lê Thịnh, HCMTôi rất đồng cảm với lời nói tâm huyết này "Tổ quốc là của mình, dân tộc là của mình, quốc gia là của mình, Việt Nam là của mình, chứ không phải là của riêng của người cộng sản hay của bất cứ tôn giáo hay phe phái nào cả" Tổ quốc Việt Nam không của riêng một đảng, một phe phái, tôn giáo nào. Ai muốn chiếm lấy Tổ Quốc VN cho riêng mình,họ sẽ trở thành kẻ thù của những người còn lại . Theo tôi suy nghĩ ,Quốc Hội VN ta nên đặt ngày 30-4 là ngày Hoà Hợp và Hoà Giải Dân Tộc nhầm giáo dục toàn dân về cách giải quyết tranh chấp nội bộ theo lối hoà bình. Việt Kiều, Westminster, CATôi nghĩ điều kiện hòa giải: 1. Chính quyền VN không nhắc ngày 30-4 là ngày chiến thắng. Thật sự người Mỹ họ chỉ bỏ cuộc chơi giữa chừng đễ theo một cuộc chơi khác có lợi hơn cho họ mà thôi. 2. Tất cả những chiến sỹ của hai miền Nam Bắc đều được vinh danh như nhau, vì cả hai đều hy sinh vì lý tưởng yêu nước của mỗi miền. 3. VN phải tôn trọng sự bất đồng chính kiến, như vậy phải chấp nhận chính trị đa đảng, đa nguyên. PinichioĐã rất lâu không nghe lại giọng nói của chú Kiệt, cám ơn chú Xuân Hồng. Rất đồng ý với chú Kiệt nhiều thứ, rất biết tấm lòng của chú với trí thức Sài Gòn như thế hệ Cha Anh của cháu cũng như thế hệ của cháu. Những gì ngày xưa chú đã làm cho trí thức Sài Gòn, những gì chú nói chuyện với gia đình cháu thì cháu vẫn còn ghi nhớ, nhưng ngày nay đã trưởng thành; đã vượt ra được bên ngoài bức màn che quanh tổ quốc để tiếp cận với thông tin tự do khắp nơi trên thế giới; đã nghe được nhiều ý kiến khác nhau; nhiều luận điểm và lý thuyết khác nhau nên suy nghĩ cũng không còn như đứa trẻ ở lứa tuổi 20 thuở nào. Mặc dù chưa nghe được hết bài phỏng vấn, mặc dù biết chú có người thân ở cả hai chiến tuyến và những mất mát của chú nhưng vẫn còn nhiều điểm chưa đồng ý. Đơn cử là chuyện chú Kiệt nói về hòa giải, chú muốn khép lại quá khứ nhưng cách nói; cách suy nghĩ của chú vẫn là cách suy nghĩ của người chiến thắng nói chuyện với người thua cuộc, với giọng kẻ cả trên trước. Cháu không đồng ý chuyện này. Chú nói kẻ thù của Việt Nam là Pháp, là Trung Quốc đánh biên giới phía Bắc thì cháu đồng ý nhưng nói Mỹ thì cháu không đồng ý. Cuộc chiến với Mỹ là cuộc chiến chủ yếu về ý thức hệ, không có chuyện xâm lược hay chiếm đóng ở đây! Chú Kiệt là người quốc gia yêu nước đi theo Chủ Nghĩa Cộng Sản - lý tưởng của Chú. Cha cháu là người quốc gia yêu nước không đi theo Chủ Nghĩa Cộng Sản - lý tưởng của cha cháu. Hai người đứng ở hai chiến tuyến nhưng cùng yêu nước mặc dù trước đó trong chống Pháp thì họ đứng cùng chiến tuyến. Khi chú nói Mỹ là kẻ thù của Việt Nam thì vô hình chung Chú cũng muốn nói cha cháu là kẻ thù của dân tộc. Cháu không nghe được và không hiểu được Chú muốn hoà giải theo cách gì đây? Một mình Chú nhìn nhận sai lầm trong cách lãnh đạo của Đảng thì chỉ là một con chim én không thể làm nổi mùa xuân. Cháu hy vọng sau khi nghe hết bài phỏng vấn thì không tìm thấy thêm nhiều bất đồng với Chú cũng như chúc Chú tìm được nhiều con chim én khác để có thể làm được một mùa Xuân thật sự cho Việt Nam. Một thính giảCố gì đi hoà giải với 1 phần tử rất nhỏ chống đối, họ chẳng làm được gì cả, phải chăng như vậy là đang nâng vị thế của họ, theo tôi đừng để những phần tử này có cơ hội về lại đất nước của chúng ta. Thậ xấu hổ khi họ lại là gốc VIỆT. Josie Nguyễn, Vancouver, CanadaTrước hết tôi xin cảm ơn và hoan nghênh ông Kiệt đã có lời kêu gọi hoà giải và hoà hợp dân tộc với những người VN từng chiến đấu chống lại ĐCSVN và đang tiếp tục chiến đấu không ngừng chống lại ĐCS để dân chủ hoá VN. Tôi nghĩ không có mấy người VN nào chống lại lý tưởng hoà hợp và hoà giải dân tộc . Nhưng trong tiếng Anh có câu nói rất chí lý là "the devil is in the details" - tạm dịch là "nói nguyên tắc thì dễ nhưng đi vào chi tiết thì mới biết là nơi hiểm địa" Tại sao ta có thể hoà giải với những kẻ thù ngoại bang nhưng lại khó hoà giải giữa người Việt với nhau? Điều này không khó hiểu vì đối với ngoại bang thì sự tranh chấp có (a) tính cục bộ về mặt quyền lợi như trong kinh doanh có lúc cạnh tranh nhau nhưng cũng có lúc lợi dụng nhau để hợp tác cùng làm ăn, và (b) trong chiến tranh có sự phân chia rõ rệt giữa phe tự vệ có chính nghĩa và người xâm lăng. Trong khi đó sự chống đối giữa phe CS và VNCH thì hoàn toàn trái lại vì sự tranh chấp Quốc Cộng không có tính cục bộ mà là tính toàn diên. Điểm thứ hai là trong cuộc chiến Quốc Cộng không một phe nào có thể cho mình có chính nghĩa hoàn toàn, vì rằng, sự tranh chấp này có cùng một điểm chung là tranh đấu cho tương lai của VN, nhưng theo mô hình triết lý của từng phe. Như vậy thì muốn đi đến hoà hợp và hoà giải dân tộc thì phải giải quyết cac mâu thuẫn then chốt này bằng cách: (i) Bãi bỏ sự phân chia theo lối "thắng thì làm vua và thua thì là giặc" và chấp nhận rằng cuộc chiến trong quá khứ là một cuộc nội chiến không ai có độc quyền về chính nghĩa vì cả hai phe đều dựa vào ngoại bang để chống lại phe bên kia . Việc làm cụ thể là bãi bỏ ngày 30/4 như là ngày chiến thắng của một phe và dùng ngày này để tưởng nhớ những người đã nằm xuống - gồm cả phe CS và VNCH , và đặt ngày này là ngày Hoà Hợp và Hoà Giải Dân Tộc nhầm giáo dục toàn dân về cách giải quyết tranh chấp nội bộ theo lối hoà bình. (ii) Chấp nhận cho nhân dân VN quyền lựa chọn cho mình một mô hình chính trị thích hợp . Cụ thể là sửa đổi Hiến pháp để đảng cầm quyền có thể nắm quyền, thông qua bầu cử theo chế độ đa đảng và hoàn toàn tự do, trong thời hạn dài hơn (7 năm chẳng hạn) để duy trì ổn định chính trị . (iii) Chuyên nghiệp hoá (professionalize) và phi chính trị hoá (depoliticize) các bộ máy công an, toà án, quân đội và hành chính công quyền. (iv) Bãi bỏ chủ nghĩa quốc gia dân tộc (ethno-nationalism) và thay vào đó là chủ nghĩa quốc gia công dân (civic nationalism) nhấn mạnh tính đoàn kết dựa trên cơ sở công dân chứ không trên cơ sở dân tộc . Tomy Phan,Melbourne, AustraliaTôi đồng ý 100% với lời kêu gọi của cựu Thủ Tướng Võ Văn Kiệt. Nhưng hoà giải thế nào đây thì chưa được nói rõ. Xin Thủ Tướng hãy chi tiết thêm bằng những việc cụ thể. Trong quá khứ chính quyền Việt nam đã có quá nhiều tàn ác khi đối xử với người anh em bại trận; quá nhiều lỗi lầm trong chính sách chính trị và kinh tế đối với toàn dân VN. Cho dù hiện nay về phương diện kinh tế có nhỉnh lên, do vốn đầu tư nước ngoài đổ vào, nhưng về phương diện tinh thần thì suy sụp hoàn toàn, xã hội thiếu vắng tình người, đạo đức băng hoại, gía trị con người được đánh giá trên đồng Dollars (!)... Tôi không dám kể thêm nữa. Quả thật chính quyền đã mâu thuẫn nhau trong chính sách. VD. Một mặt kêu người Việt nước ngoài là "khúc ruột ngàn dặm! " đem tiền về đầu tư; mặt khác lại đi ngoại giao đập bia kỷ niệm (Ỏ Malaysia) thân nhân của họ không may chết trên biển cả, tại sao lại hẹp hòi và nhỏ mọn thế? Tại sao lại mâu thuẫn thế? Làm sao mà hòa giải được, khi tỏ ra thiếu thành thật, và xảo trá như vậy? Một yếu tố quan trọng trong hòa giải là chân thành, tha thứ trong tình yêu thương, v.v... Xin Thủ Tướng một lần nữa lên tiếng một cách cụ thể hành động như thế nào để được hoà giải. Trước đây không lâu tôi có đọc thư của Luật sư Đặng Dũng gữi câu hỏi đến Thủ Tướng VN, trong đó có nhiều đề xuất khá hay về vấn đề hoà giải, hòa hợp dân tộc. Đề nghị Chính phủ VN. nên nghiên cứu thư nầy của Luật sư Dũng. Mai NinhBác Kiệt nói sai rồi. Tổ quốc và đảng là một. Phản đối bất cứ cái gì của đảng, do đảng và vì đảng đều bị coi là phản bội tổ quốc. Cứ xem phiên toà xử nhưng người bất đồng chính kiến (bị đảng gọi là "chống và phá" nhà nước do đảng lập ra) thì rõ. David Lam, Santa Ana, USAXin Thưa Ngài Cựu Thủ Tướng! Ai là người cần hòa giải trước tiên? Chính là người Cộng Sản bởi vì Chinh những người Cộng Sản đã gây nên sự hận thù và gây nên nhũng tội ác sau ngày 30/4/75. Ai đã giết Cha chúng tôi và những Sĩ quan miền nam trong những trại cải tạo? Ai đã làm cho người dân miền nam phải ra đi vượt biển tìm cái sống trong cái chết? Ai đã làm cho dân tộc phải điêu linh và bị đoạ đày suốt 32 nam nay? chính quý vị cần phải xin lỗi những hành động tàn ác cua qúy vi đã mang đến cho dân tộc miền nam và chính quý vị cần phải xin hoà giải trước. Nguyen Chung, TPHCMNhững lời kêu gọi hòa giải kiểu như thế này sẽ còn xuất hiện dài dài sau khi khi các vị lãnh đạo hiện nay như ông Mạnh, Triết, Dũng về hưu. Bởi khi còn tại chức chẳng ai dám nói vì thế này, thế kia. Thang Long, HCMCBản thân tôi là 1 người của chế độ QG.Nhưng từ lâu tôi kính nể ông Kiệt,hoàn toàn tán đồng mọi ý kiến của ông. Tôi cảm động nhất là có lần nghe ông nói : "Một triệu người vui, có một triệu người buồn" nhân ngày kỷ niệm 30-4. Phải chi hai bên có những lãnh đạo như ông Kiệt , ông Kỳ, thì đất nước nầy giờ đây đã thống nhất thật sự.. Các bạn hiểu cho, đất nước ta thống nhất về địa lý, chứ lòng dân thì tôi thấy vẫn còn phân chia tuy họ không dám phát biểu chính kiến... Ông Kiệt ơi , tôi kính chúc ông được nhiều sức khỏe, sống lâu, để có thêm nhiều bài phát biểu hợp lòng dân... Le Tho, Bakersfield, USAHòa giải thì tại sao lại có chuyện cải tạo mươi mấy hai chục năm? Phải giải thể đảng cộng sản. Tư do tại sao lai độc đảng? Cái lý lịch của Hochiminh có đúng với sư thật không? Phan Vu, Westminster, USA Lời kêu gọi hòa giải chỉ là bình mới rượu cũ. Ông Võ Văn Kiệt hãy hành động như Boris Yelsin không kêu gọi hòa giải thì người Việt hải ngoại sẽ hợp tác tức khắc về nước xây dựng quê hương ngay. Tristan Nguyen, San Francisco"Kẻ Thù Của Ta Không Phải Là Người. Kẻ Thù Của Ta Là Đủ Loại Chiêu Bài Chủ Nghĩa" Nhưng có một loại chủ nghĩa mà cả người Cộng Sản cũng như người Quốc Gia đều không coi là kẻ thù, đó là Chủ Nghĩa Yêu Nước-Patriotism. Người CS hay người QG, cũng như người Tư Bản Hữu Khuynh hay người Tư Bản Tả Khuynh đều có chung một chủ nghĩa yêu nước, và luôn luôn kiêu hãnh là mình yêu nước hơn người khác. Vì có chung một chủ nghĩa yêu nước nên người CS và người QG, người TBHK và người TBTK có thể hoà giải mọi xung đột quyền lợi, tranh chấp quyền lực, để hoà hợp tương tác bình đẳng nhằm phục vụ đất nước và nhân dân trong một chính thể tự do dân chủ nhân dân-Grassroots Democracy. Công cuộc hoà hợp hoà giải đòi hỏi lòng chân thành, sự tín nhiệ! m tôn trọng lẫn nhau giữa các phe phái CS, QG, Hữu Khuynh, Tả Khuynh. Công cuộc hoà hợp hòa giải phải được thực hiện với sự chấp nhận đối lập chân chính và tôn trọng các quan điểm chính kiến khác nhau. Công cuộc hoà hợp hoà giải trở nên khó thực hiện được khi có sự gian trá lừa đảo để chiếm ưu thế áp đảo các phe đối tác, khống chế đối lập bằng Chiêu Bài Độc Quyền Yêu Nước, có nghĩa là "Ai Chống Lại Tôi Thì Là Không Yêu Nước". Lòng yêu nước quá độ dẫn tới độc quyền yêu nước trở thành căn bệnh điên rồ tham quyền cố vị để gây ra nhiều chuyện thảm thương cho nhân dân. Công cuộc hoà hợp hoà giải cũng phải được thực hiện rộng ra tất cả các dân tộc thiểu số sinh sống trong nước, chứ không chỉ riêng cho dân tộc Kinh CS và QG. Sau năm 1975 n! ớc VN đã có Thiên Thời là các thế lực Mỹ và TQ đã thoả hiệp chia vùng ảnh hưởng Châu Á TBD, làn sóng Đỏ từ TQ không tràn xuống Đông Nam Á khi con cờ Domino VNCH ngã không kéo theo các con Domino khác và người lính Mỹ yên tâm rút về nước trong danh dự. Nước VN lại có Địa Lợi là đất nước không còn quân đội ngoại nhập khi các đạo quân đồng minh đã về nước của họ. Người CSVN do được Gợi Ý của TQ đã nắm thời cơ không tôn trọng Hiệp Định Paris tấn chiếm VNCH thống nhất đất nước thay vì phải thông qua các cuộc hiệp thương và Tổng Tuyển Cử tự do theo tinh thần hoà hợp hoà giải dân tộc, xoá bỏ hận thù sau khi chấm dứt cuộc nội chiến Quốc Cộng. Chiến tranh VN là một cuộc nội chiến Quốc Cộng VN, không phải là chiến tranh của người Mỹ và TT Nixon đã sửa chữa sai lầm đó bằng cách VN Hoá-Vietnamization, và vì nhận thấy rằng làn sóng Đỏ không lan rộng khắp ĐNA hoặc tới bang California. Tiếc thay người CSVN sau khi thống nhất đất nước đã không nghiêm chỉnh thực hiện chính sách đoàn kết các dân tộc, hoà hợp hoà giải xoá bỏ hận thù, xây dựng đất nước dân chủ nhân dân. Người CSVN đã làm mất Nhân Hoà trong các bộ phận nhân dân VN bằng nhiều cách như thế nào, mọi người trên thế giới này ai cũng đã rõ. Đã qua 32 năm chỉ vì người CSVN khi đã nắm quyền cai trị đất nước đã không thành tâm thiện ý thực hiện chính sách đoàn kết các dân tộc, hoà hợp hoà giải Quốc Cộng VN thể theo nguyện vọng tha thiết của toàn dân VN. Người CSVN đã chiếm độc quyền mọi thứ sinh hoạt, kể cả độc quyền yêu nước VN. Và vì thế mà nhiều chuyện thảm thương đã xảy ra ở VN khi đã không có được NHÂN HOÀ=hoà hợp hoà giải các dân tộc và giữa người CS,QG với nhau. Phan TiếnTôi nhận thấy ngay từ khi ông Võ văn Kiệt mới ở chức vụ Thành ủy thành phố HCM, dư luận dân miền Nam lúc ấy cũng đã có chút tin tưởng chính sách cởi mở hơn ở nơi ông, và cho rằng ông là một người CS trí thức. Nhưng thật ra ông không làm được nhiều như người dân kỳ vọng cho dù sau này ông nắm chức vụ thủ tướng, vì dưới chế độ CS thực quyền nằm trong hệ thống đảng, còn tất cả các chức vụ lớn nhỏ trong chính phủ đều là đảng viên, và phải tuân thủ chính sách CS. Hiện nay ông không còn chức vụ gì, nhưng tỏ ra là người sáng suốt trong chủ trương hoà giải dân tộc, và dám công khai nêu lên những đòi hỏi của dân chúng về cải tổ dân chủ, hoà giải hoà hợp. Nhưng đáng buồn những bức xúc của ông không làm cho những thành phần CS bảo thủ đang nắm quyền ý thức cải tổ, mà còn lợi dụng bất cứ cơ hội nào để chỉ trích, hoặc cảnh cáo. Mới đây một nhân vật có quyền hạn cầm cân, nẩy mực đề cử các đại biểu vào quốc hội, nhân trả lời ký giả đã có ý đả kích những người như ông Kiệt như sau: "Tôi không nghĩ tất cả những nhân vật báo chí cổ vũ đều là người tốt, người xứng đáng cả. Hãy nhìn người ta một cách toàn diện. Chứ không phải là cuối đời ông nói một số điều cho phù hợp với xu thế đổi mới có nghĩa là cái gì ông cũng nhất", và "Tôi đánh giá một con người theo cả cuộc đời công tác. Những người có uy tín với dân, với Đảng phải có quá trình, chứ không phải đến lúc về hưu rồi mới bắt đầu nổi lên như sóng cồn". Thật đáng buồn cho Việt Nam, là tâm huyết của một đảng viên CS lão thành, từng trải kinh nghiệm sống và cầm quyền, đã không được các đồng chí hưởng ứng. Le Muong Man, Houston, USATheo tôi nghĩ mục Diễn Đàn BBC đề tài:"Ông Võ Văn Kiệt kêu gọi hòa giải" lần này thực sự gây nhiều suy nghĩ cho tất cả mọi người trong và ngoài nước, đặc biệt nhất là các thành phần lãnh đạo của đảng CSVN và nhóm cực hữu hải ngoại. Hãy nghe ông Kiệt nói những câu này: ''Hơn 30 năm rồi, năm nay nữa là 32 năm, không có lý do gì giữa chúng ta với nhau không hòa giải được." ''Kẻ thù của Việt Nam là Pháp trước đây, kẻ thù Việt Nam là Mỹ sau này, kẻ thù Việt Nam là Trung Quốc đánh biên giới phía bắc, chúng ta cũng khép lại quá khứ được, thì tại sao chúng ta lại không khép lại quá khứ ấy mà lại cứ đố kỵ lẫn nhau.'' Tôi tin rằng Ông VVK thật sự nói những điều này bằng tất cã chân thành. Ý nghĩ này cũng là trăn trở của tất cả bao nhiêu người Việt trong và ngoài nước. Tuy nhiên chìa khóa Hòa giải nầy không nằm trong tay cũa dân Việt trong và ngoài nước Mà Thực sự nó chỉ nằm trong tay của hai nhóm người thiểu số, đó là : Các cấp lãnh đạo cũa Đãng CS VN người đang nắm mọi quyền lãnh đạo VN và nhóm Cực Hữu tại Hải Ngoại. Hãy nghe ông Kiệt nói câu này: "Có hàng trăm con đường yêu nước khác nhau. Tổ quốc Việt Nam không của riêng một đảng, một phe phái, tôn giáo nào". ông Võ Văn Kiệt nói: "Tôi đã đặt vấn đề này và cũng viết trong một số bài rằng có một cách nhìn méo mó từ phía một số người cộng sản rằng yêu nước và yêu chủ nghĩa xã hội là đúng, còn những người yêu nước khác mà không yêu chủ nghĩa xã hội thì không yêu nước đủ như mình". Thật sự cả hai nhóm người trên có ý nghĩ giống nhau ở điểm này: Bất cứ ai không theo chúng tôi tức là chống lại, là không phãi người yêu nước (Độc quyền yêu nước) Hãy lấy Ví Dụ: Nhìn những sự bắt bớ những người đấu tranh cho dân chũ trong tinh thần bất bạo động trong nước đang diễn ra. Rồi nhìn những chống đối chụp mũ CS lên những Văn Nghệ sĩ trong nước ra trình diễn tại ÚC (Nhóm lãnh đạo Cực Hữu của Cộng Đồng VN tại ÚC lấy cớ: lo sợ Văn Hóa, văn nghệ từ trong nước mang tuyên truyền của CS VN xâm nhập CDVN tại ÚC) Tôi cho là câu nói nầy cũa Ô Kiệt rất đúng. Mong là hai nhóm người thiểu số trên vì tương lai của dân tộc nên suy nghĩ lại những điều họ đang làm. Nói đến cuộc bầu cử quốc hội sắp tới, ông cho biết ông ủng hộ mạnh chuyện để các ứng viên tự ứng cử và muốn người dân được "tự do lựa chọn," Ngoài ra, ông hoan nghênh việc người Việt ở nước ngoài có hai quốc tịch và được tham gia ứng cử ở Việt Nam. Thực tế tất cả mọi người Vn đều mong như vậy. Nhưng vì quyền lợi của Đảng CS VN đang nắm quyền họ không muốn VN thực sự dân bầu và được Tư Do Ứng Cữ. Ngay cả lúc đương làm Thủ Tướng VN và là môt người có thế lực trong BCT, ông Kiệt biết rõ là nếu ông mở miệng Ô sẽ bị OUT. Cho đến bây giờ Ô Kiệt về Hưu mới nói ra. Tóm lại, ít ra mọi người cũng hiểu rằng. Có rất nhiều người trong Đảng CS dù tại chức hay đã về hưu cũng có cùng ý nghĩ giống như ông Kiệt. Chính điều này làm cho những người Việt Hải Ngoại có thể tin tưởng rằng: Trong tương lai nếu Đảng CS VN có thực tâm hòa giải thì mọi bất đồng sẽ có thể giải quyết . Tổ Quốc VN có lợi thì tất cả mọi người dân Viêt đều có lợi. Hãy đặt quyền lợi của Quốc Gia lên trên quyền lợi cá nhân, phe nhóm hay đảng phái. Long Tran, Boston, USAĐề nghị Đảng CSVN hãy tổ chức bầu cử để cho người dân Việt Nam được chọn người tài giỏi và đạo đức ra lãnh đạo đất nước. Nếu Đảng CSVN được 84 triệu dân VN bỏ phiếu bầu tín nhiệm (như lời Đảng CSVN tuyên truyền 84 triệu dân VN ủng hộ Đảng CSVN) thì sẽ không còn người dân nào có lý do gì để chống đối Đảng CSVN nữa, kể cả những nguòi Việt Nam sống tại nuóc ngoài (thường hay biểu tình chông đối Đảng CSVN mỗi lần đảng đề cử cán bộ công du Ngoại Quốc). Thi HoàngThưa ông Võ Văn Kiệt, ông có nhắc tới “Việt Nam nay đã bắt tay với tất cả các kẻ thù trong quá khứ và không có lý do gì người Việt không thể cùng ngồi lại”. Điều đó ông nói đúng! Bản chất của dân tộc VN, con người VN là hiếu hòa, không khó tính và sẳn sàng bỏ qua tất cả những gì đã xảy ra trong quá khứ. Nhưng khổ nỗi là có “một khúc mắc rất lớn” chưa có ai gỡ được. Tuy rằng dân tộc VN đã hơn 30 năm thống nhất giang sơn về một mối, nhưng lòng người thì vẫn còn cách biệt. Rất tiếc là ông không muốn nhắc tới, hay ông không muốn rủ bỏ chính cái quá khứ của ông đã từng gắn bó với nó, chấp nhận vào sống ra chết vì nó chỉ vì cái lý tưởng của Đảng ta đó là: Chủ nghĩa Marx-Lenin, chính cái chủ nghĩa ngoại lai này đã mang lại cho sự chia rẻ dân tộc VN chúng ta hơn 30 năm nay. Thế thì ông có cách nào cùng Đảng của ông để giải bài toán hóc búa này?. Và cũng sắp tới đây, CT nước Nguyễn Minh Triết sang Mỹ cũng không tránh khỏi các cuộc biểu tình phản đối của bà con Việt Kiều tại Mỹ với lý do: Đảng CSVN đàn áp các nhà bất đồng chính kiến trong nước, cũng như đường lối của Đảng CSVN vẫn tiếp tục kiên định lập trường xây dựng chế độ XHCN (một chế độ chỉ biết phân biệt lý lịch), chứ đừng nên vu khống hoặc chụp mũ cho họ là những người cực đoan, hay lòng còn đầy hận thù (?) – như Đảng ta đã và đang vu khống các nhà bất đồng chính kiến trong nước với các tội danh “chống phá nhà nước CHXHCNVN và gây chia rẻ đoàn kết dân tộc” thì oan cho họ lắm ông Võ Văn Kiệt à! TNĐã là con người thì thay đổi ý kiến là chuyện bình thường nhưng đã là lãnh đạo thì cần thận trọng hơn. Lúc còn tại chức, ông Kiệt LÀM khác (ông đã gây không biết bao nhiêu chuyện đau thương, tang tóc cho rất nhiều gia đình trong Nam mà đôi khi những nỗi khổ đau đó còn lớn hơn những mất mát của gia đình ông), lúc về hưu ông NÓI khác, thật là mâu thuẫn và khó hiểu được những người CS thâm niên như ông. Ông thực tâm hay đóng kịch cho chế độ hoặc đánh bóng cá nhân lúc tuổi xế chiều? Người CS rất giỏi về những chuyện như vậy: hứa hẹn thì luôn hoa mỹ còn làm cho dân thì không được là bao, do vậy các chế độ CS thi nhau sụp đổ, VN và TQ phải biến chất để tồn tại. Chẳng phải tôi muốn nghi ngờ thiện chí của ông nhưng muốn đánh giá ch! nh xác một con người ở hiện tại có lẽ cũng cần phải lưu ý đến những việc làm của người đó trong quá khứ. Tôi không phủ nhận Đảng của ông yêu nước nhưng Đảng của ông cộng thêm từ Cộng Sản nữa thì có lẽ chúng ta nên xem lại toàn bộ vấn đề trước sau: ngoài thế giới cũng như trong nội bộ VN. Dù sao chăng nữa, những ý kiến của ông cũng có thể giúp người khác hiểu tường tận vấn đề hơn. Manh Thuong Quan, Montreal, CanadaLịch sử đã khép lại những trang nội chiến vì ý thức hệ, đã 32 năm qua, lời kêu gọi của bác Võ Văn Kiệt, cựu thủ tướng, hoàn toàn chí thiết. Một dân tộc đã chịu quá nhiều khổ đau trong bao nhiêu năm, các bên đều có quá nhiều mất mát, quá nhiều người đã nằm xuống. Việt Nam đã có thể bắt tay được với những kẻ thù trong quá khứ qua 3 cuộc chiến, thì không có lý do gì người Việt không thể cùng ngồi lại. Nhưng như thế nào mới có thể khởi đầu khi đương quyền vẫn chưa có thiện chí và thành ý hoà giải khi vẫn giữ quan điểm yêu nước là yêu chủ nghĩa xã hội của những người cộng sản và trù dập những người yêu nước khác không cùng chủ nghiã đảng phái. Tổ quốc Việt Nam không của riêng một đảng, một phe phái, tôn giáo nào, bác Võ Văn Kiệt đã nói. |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.