text stringlengths 1 2.48M |
|---|
Ати картинӹштӹ марынвлӓн пӧртӹм анжыктымы. Йымы лыкышты иконвлӓ шӹнзӓт. Иконвлӓ йӹр полотенцӹм, тӹрлӹм полотенцӹм сӓкӹмӹ. Пӧртӹштӹ стенӓ тӹр мычкы скамявлӓ шӹнзӓт.вара стӧл вӹлнӹ самовар шӹнзӓ,стӧл вӹлнӹ самовар шӹнзӓ, ы-ы... . Кок цӓшкӓ дӓ изирӓк тарелкӓ. Пидмӹ креслӹ стӧл сага шӹнзӓ. Сагажы, стӧл... вес монгырышты...скамяшты. Скамяшты чемодан,чемодан киӓ. Стенӓштӹ тӹгӹр кечӓ. Тӹгӹр йӹр тӹрлӹмӹ полотенцӹм сӓкӹмӹ. Окнашты ош занавескӹвлӓ кечӓт. Окна анзылны пеледӹш коршок шӹнзӓ,седӹрӓ яжон чиӓлтӹмӹ, кӹрӓн крӓскӓ доно чиӓлтӹмӹ. Потолыкышты лампат кечӓвес картинӹштӹшалахай монгырышты шипкӓ кечӓ.шипкӓ кечӓ. Шипкӓ сага плетӹмӹ сӱндӹк выргемӹм опташ. Стенӓштӹ кӓрш кечӓ. Окна туре комы стан шӹнзӓ. Станышты цилӓ шӹртӹвлӓ, цилӓ улы. Шӹцмӹлӓ дӓ пидӹмӹлӓ веле. Стенӓштӹ пидӓш.... Стенӓштӹ кечӓ... . Мӹнерӹм комы, коаш йӓмдӹлӓш цилӓ хӓдӹрвлӓжӹ шӹнзӓт. Оголышток, шӹдӹрӹмӹ... шӹдӹрӓш йӓмдӹлен шӹндӹмӹ миж кынзала шалга. |
Школ гӹц лӓкмӹкӹ... лӓкмӹкӹдӓ магазин монгырышкыла ашкедмӹлӓ. Вара асвалтыш лӓкмӹлӓ. Асвалт мычкы валедӓ, гараж якте шода. Гараж гӹцӹн изиш ӱлӹкӹрӓк валымыла дӓ вес олицӓм асвалт мыч валымыла. Асвалт гӹцӹн шукыштат агыл уже мӓнмӓн туреш шода. Мӓмнӓн томанажы жилой томанажы пӹтӓришӹ лиеш. Пакыла вара ече вес жилой тома улы. И вара уже почти клуб якте шода лиеш, фсо. |
Вӓтӹ пӹлгомым лӱдӹктен колта. Перви пӹлгом ӱлнӹ ылын. Вӓтӹ ӓзӓ шапикӹм (ӓзӓ савыцым) пӹлгомыш шуен колтен. Дӓ пӹлгом йӹрнен колтен кӱшкӹ кузен кен. Перви пӹлгом потолык кӱкшӹцӓш веле ылын. Кого вӹд лым годым когон парлана дӓ пӹлгом ӱлнӹ лиеш. |
Шуды кушкын шон, сӓ дон сален шуенӹт. Кечӹ аяреш кошкен шуды, аварташ лиеш. Ане, шуды... шуды кушмыкы шудым салаш келеш, а то пичӹшкӓт пыраш йӧнӹсӹр. Йӹрӓнвлӓ докы моло ашкед пыраш келеш йӹрӓн самылаш. Цилӓ вӓре шуды кушкын шӹнзӹн. Тене шудынажы пиш йӹле ӹш куш. Поздаракын, варажы теве юрвлӓеш яжон кушкын кен. Салашат нелӹ ӹндежӹ. Уже тӹнгжӹ шӱӓш тӹнгӓлӹн. Вот теве сален шумат, ти шудынажы моло кым кечӹ землӓ вӹлнӹ пачанг шӹндӹш, нӧреннӧрен. Вот ӹнде сален пиштӹмӹ шудым. Сӓ доно шудыжым салымыла, кид доно. Кӹзӹтшӹ народ едемвлӓжӹ бензокоса манмет доно салат. Мӓмнӓн валент корнилычшы техень бензокосам ам яраты, манеш, пиш когон шуман. Кид доно сала. Тевеш ти... пичӹм тинӓрӹм сален пиштен. Вот ӹнде тидӹм авартенӓ, сӓренӓ, вес покашкыла, кошкыдым покашкыла сӓрен... сӓрӓл пиштенӓ. Тидӹ кечӹ аярышты киӓлӓлеш. Вара ти шудым пласт корнышкы ыдыренӓ. Пласт корнышкы, кишӓвлӓшкӹ ыдырен шӹнденӓӓт. Вес кечӹн... вадеш ече араленӓ, тӹ пласт корным аравлӓм ӹштенӓ, изи аравлӓм ӹштен кенӓ. Штобы изиш ӹрӓлӓл кежӹ, кошкыжы яжоракын, вес кечӹн ти аравлӓм шӓлӓтен шуенӓ. Ече авартенӓ. Кошкен гӹнӹ вот, пласт корныш ыдырен, аравлӓм ӹштен, носилкӓвлӓ доно сарай лӹвӓкӹ, кудывичӹш намал кенӓ, саравуйышкы оптенӓ. Шенӹк доно саравуйышкы оптет, иктӹт опта, саравуйыш лӱктӓ. Весӹ саравуйышкы нӓлеш, саравуйышкы... ташка, опта тӹштӓкен. |
Тагачы кечӹ мыч юр юрын. Тӱнӹ нимат ровотаяш ак ли. Киндӹм ырвалынам дӓ паткагылым тышкенӓм. Юлалан сагажы нӓнгеӓшӹжӹ мыны паткагыль дон капшта паткагылым ӹштенӓм. Йӹрӓнӹштӹ ровотаяш ӹш ли. Шудым салаш тоже, со юр юреш. . Тенгечӹ ече шукырак юр юрын. Цӓрнӹдӹмок юрмыла чучы. Пӹлгомышты йӹрвӓш пӹц нӓлӹн шӹнден. Юла вечерӹш кеӓш тӹнгӓлӹн, икӓнӓ анжалеш мӹнгеш пыра, вес гӓнӓ лӓктешече мӹнгеш пыра. "калошым чиок",манам. "лӓвӹрӓн",манеш. Вара кемӹм чиен кеш. Кен колтыш веле, аярен шӹндӹш. Шукат ӹш ертӹ, опать юр юраш тӹнгӓлӹ. Тенге вот кечӹ мычкы со юр юрын. Пиш лӓвӹрӓн лин шӹнзӹ, солаш машинӓвлӓ пырен ак кертеп. Алона толын, пырен шӹнзӹн. Пӹтӓриш лаксешок. Укшвлӓм кӹшкенӹт, шӹкенӹт, лыкташ цаценӹт. Тагыце-ӓнӓт лӓктӹн доко. . Тене шокшыжат софсем чӹдӹ. Майынжат амат ӓшӹндӓрӹ. Союалгы. Рок ӱштӹ, нимат йӹрӓнӹштӹ ак куш. Аяран кечӹжӓт чӹдӹ, со юр юреш. Петрогечӹ скоро шоеш, ӓнӓт шокшемдӓ ӹнде. Шуды коштым веремӓ шоеш моло. |
Коклы вӹзӹмшӹ мартын ӓпшӓт-пелӓкӹштӹ, кыце маншаш, проводы руской зимым ертӓренӹт. Рушлажы, масленицӹм ертӓренӹт. Кол лемӹм шолтенӹт, стӧлвлӓм лыктыныт ӧлицӓ покшакы. Меленӓм каждый томашты почти кӱештӹннӓ, вара тӹшкӹ канденнӓ. Разный йиш меленӓвлӓм. Тетӓвлӓлӓн разный... сакой йиш мадышвлӓм ертӓренӹт, организуйенӹт. Ече ӹштенӹт...каждый... когораквлӓӓт, пенсионервлӓ, шӹм лу и ертӹшӹвлӓ, йечӹм чиен соревнованишкӹ лӓктӹнӹт. Каждыйлан грамытывлӓм ӹштенӹт, местӓвлӓм пуенӹт. Нӹнӹлӓн призвлӓм ӹштенӹт. Ече командывлӓ футболла мадыныт, пӹтӓри мадыныт кого сир доно изи сир. вара мадыныт кузнецовы... сборный командым ӹштенӹт, кузнецовывлӓ дӓ ӓпшӓт-пелӓквлӓ. Вара мадыныт тӓмӓкӓй доно изи сир, ӓпшӓт-пелӓквлӓ. Вара мадыныт тӓмӓкӓй дон кого сир, ӓпшӓт-пелӓквлӓ,мӓмнӓн сиржӹ нӓлӹнӹт кокшы местӓм. Ну, конешны, когон интересны ылын. Техень празникшӹм давно ертӓрӹделыт. Телӹм, кынам лыман, йӓмдӹленӹт дажы футболный полем. Трактыр доно чистайенӹт, вара уже шке дажы крӓскӓ доно чертавлӓм рисуйенӹт. Ну, вот, интересны ылын,пӹтӓриш гӓнӓк агыл, пӹтӓришӹ ертӓренӹт ылын мӓмнӓн сирӹштӹ, солавуйышты, но мӓ тӹнӓм, икманар и перви ылын вӓл, мӓ тӹнӓм школышкы волейболла мадаш толынна ылын. Ну, соланавлӓмсоланавлӓ верцӹн мадынна ылын. Вара уже остаткаеш веле миен шонна ылын. Лач празникшӹмок конецшӹм веле ужын шоктеннӓ ылын. Виловатыштыжы вот ам пӓлӹ, улат, наверны. Но мӓ доннажы, конешны, кыце ӹшке доны фсо равно интересны. Тетӓвлӓ когон участвуйенӹт, интересны ылын нӹнӹлӓн доко. Толшывлӓӓт ылыныт, соланавлӓ вел агыл, а именны толшы тетӓвлӓмӓт конкурсышты участвуйыктенӹт. Нӹнӹлӓнӓт призвлӓм ӹштенӹт, но йечӹ дон кенӹт изивлӓӓт. Махань местӓм, первый местӓм нӓлӹн, наверны, йечӹ доно. |
Первижӹ кырык мары народшымкырык мары народым веле агыл. Вопще алык мары дон кырык марывлӓм... марынвлӓм черемисвлӓ маныныт. А черемисвлӓ шукы и первиок пӓленӹт, ече иван грозный яктеок. Кынам тӹдӹ ааа... казаным нӓлӓш кен. Казанлан ааа... нӓлӓш кен. Летыписвлӓштӹ,ыыы... шукыиӓш летыписвлӓштӹ. Черемисвлӓвӓшлиӓлтеш. Вӓшлиӓлтеш и шайыштыт, што ааа... черемисвлӓ ылыныт. Ӹшке землӓштӹм яратенӹт, яжон лӱен мыштенӹт. Ааа... воюйенӓт мыштенӹт. Но вот ти халык гӹцӹн лӱдӹнӹт.маныныт,шӹргӹштӹ ӹлӹшӹвлӓ.улы тӹхенӹ. Язычниквлӓ ече ылыт.мам ӹштӓт. Ыдылыт шӹргӹвлӓштӹ. Шӹргӹвлӓштӹ ыдылыт. И ма... и кечӹм айырат, ма... погынат шӹргӹштӹ. Шолтат мам. Ӓптӓн гӹцӹн. Ӓптӓн гӹцӹн шолтат. Мам. Вӹржӹм... вӹржӹм капыят.тидӹ уже,алык марынвлӓнтӓгӓм, шарыкым. Ну, маныт, молнамжок, молнамжок, маныт,тенгежок уке,едемвлӓмӓт жертвӹшкӹмолелный рощывлӓ кӹзӹтӓт улы. Алык марывлӓн тидӹ воткартвлӓ маныт картвлӓ.ма доно... язычӹский тамахань верӹвлӓ доно. Язычӹский ритуалвлӓ тамаханвлӓ улы.доно. Вот теве укшвлӓм шагалтен шӹнденӹт троицӹнеш.троицӹнеш укшвлӓм шагалтенӹт. Пӹзӹлмӹ укшым шагалтат болшыжы. Рушынвлӓ куги укшвлӓм шагалтат, а мӓнмӓн вот пӹзӹлмӹ укшым шагалтат,пакы шон.масковский областышкат шоныт, маныт.черемисвлӓ ылыныт. А вара уже, вара уже поктенӹт ти народым. Рушынвлӓ кынам силам нӓлӹнӹт. Шӹргӹвлӓшкӹ колтенӹт черемисвлӓм, шӹргӹвлӓшкӹрӓк.финнаугорскийвлӓетшӹ народетвлӓжӹ. Финланди теве кышты.северштӹ вет?ада изучайы?шайыштыпотому што притеснӓйенӹт, шӹкӓлӹнӹт,силанрак народвлӓ лӓктӹнӹт. Икӓнӓ-иктӹ лоштышты воюйенӹт. Силанрак народвлӓ лӓктӹнӹт. Мӓнмӓн народвлӓжӹ уже. Шӹргӹвлӓшкӹрӓк, шӹргӹвлӓшкӹрӓк кенӹткешӹлӓштӹ, шӹргӹш кешӹлӓштӹ изиш йӹлмӹ вашталтынтамам новойым привайеныт, ум привайеныт.изиш йӹлмӹ вашталтын. |
Алыкышты сӓ дон саленнӓ пайылен пуенӹт моло каждыйлан. Тиштӓкен кид дон цилӓ салымла ыдырымыла авартымыла капнавлӓм имни дон шыпштеннӓ. Кӓвӓнӹшкӹ ӹштӓт. Кӓвӓнвлӓм шукым ӹштӓт шукы кӓвӓнӹмок кого пӓшӓ лин техень агыл. Тажоло лин ӹлӓш. Когон трутым пиштӓш келеш ылын трутым пиштӹмӹлӓ. Тенке кӹзӹтшӹлӓ механизаци агыл мӹнь кӹзӹт анжаламат о едемжӓт уке цилӓ механизаци. Вара шонгырак вуйыштат ровотаенӓм. Остатка веремӓнжӹ тиштӓкенжӹ ма токышты мол ровотаенӓм йӓл ма дон ровотаенӹт каштынам. Шукы иктӓ так двацторой годаш ылам. Ӹнде иктӓ луат кым и тама ровотайделам гӹнӹ колхозышты. Вады йӹде мам ӹштендӓ. Веселӓйендӓ мол сӓй. Со ровотайендӓ веле. Е тӹнӓм первежӹ. А шудым саленӓ дӓ вет ыдыреннӓ мам ӹштеннӓ. Мӓ вет шукы шӹргӹштӹ когон каштынна. Лесӹм роеннӓ. Лесӹм пила доно пиленнӓ. Теве тореш пилам ужында вет. тенке пӱгӹрген шагалатат сӹмӹрет вара пренӓвлӓм ӹштет. Ече пулышеш пувлӓм крузеннӓ вагонвлӓш. Тӹ пувлӓм кышкы шыпштендӓ. Тӹдӹм машты шӹргӹштӹ мӹндӹрнӹ ӹленнӓ. Участыквлӓштӹ шукы участкышты ылынна шукы веремӓ война гач война веремӓн. Кышты ӹлендӓжӹ? . Варак тӹштӹ тома улы. Баракшы маханрак? . Мавлӓ улы кӧргӹштӹжӹ моло? . Мавлӓ улы? . Йӹргешкӓ кӹртни ́камакавлӓ улы. Тылжы тӹштӹ коптилкы худа лин ӹлӓш. Сыкырым пуат пӓцот грамым качкаш кечеш. Ни столовыйжы уке. Худан шолтат вӹ веле кым пырса ком улы. Пырса ком гӹц ма пырса лем как вутывышты гороховый суп как вутывышты. Мам пиштӓт нимат ак пиштеп токо. Худан пукшат качкаш ак пуеп сакыр уке кампеткӓ уке нима уке. Тоцынет мам нӓнкет? . Рокомам нӓнкет лашашым нӓнкет санцалымат тоцынна. Тоныжок изиш ече ылын. Ма рокомажы улы киндӹжӹмӓт изиш моат тенке. Колхозы колта шӹргӹшкӹжӹ вет. окопымат капайеннӓ. Арде солашты теве ӓмпичӹвлӓм моло локтыл каштынна. Сплавышты ылынна пренӓвлӓм катайеннӓ йылышкы моло ече вагонышкат крузеннӓ пренӓвлӓм. Тонна мӓ война гач воксок ылтелна. Качкаш уке чӹдӹ ылын. Амалашыжы молат нимат уке. Выргемнӓ дон шӓрӓлтет амалет тылжат уке. Шуженок веле ровотаен кашмы. Ече йыл мычкы шал донат каштынна шукы вӓре ылынна. Пренӓетшӹ доно шалым ӹштенӹт тиштӹ вӹдӹштӹ дӓ тшӓкен колтенӹт тамавлӓм вӓрӹктӹлмӹлӓ доко. Варажы толынна тама вандитвлӓм попазеннӓ. Ходышток вагон гӹцӹн тӧргеннӓ моло. Худа веремӓ ылын когон лелӹ. Окне колхозышты труйеннӓ. Техенӹ ӓнкӓ пуат лу вочыкым торешыжы. Кид доно сарла дон тӹретмӹлӓ ӓнкӓвлӓм пуат. Ик ӓнкӓм тӹрет пӹтӓрет вара весӹм пайылен кодат. Ӓвӓм ылын шыжарем ылын кымытын кымлы вочыкым тӹредӹнӓ ылы. Тӹдӹм кӹлтевлӓм ӹштет аралет вара цилӓ иквӓреш намалаш келеш. Капнавлӓм ӹштеннӓ тӹдӹм шкеок имни дон шыпштеннӓ оптеннӓ. Техень иквӓреш кого капнам ӹштӓт. Ӹдрӓмӓшвлӓок капналат ылы а варажы шиннӓ тӹдӹм машинӓ ваш. Шукы пӓшӓм ӹштӹмӹ кӹзӹтшӹлӓ агыл вет когон лелӹ ылын. Май кыт мычкы имни дон кырал каштынна. Ширеннӓ ече ӱдӓшӓт каштынна имни дон. Телӹм имни дон шудым шыпштеннӓ тӹ кӓвӓнвлӓм йылымбал сир гӹц моло. Имнивлӓжӹм нӓнкенӹт войнашкы дӓ нӓнкетелыт коденӹт. Кодшы имни донжы кыралынна. Вара война паштекшӹ качкашыжы продуктшы улы. Окса агыл ровотайымы вет трудотнала ровотайымы вет. пандывлӓм шӹндӓт ылын пандым шӹндӓт. Ик трудотна двацпӓть сотых манмы лиеш. Йесли мӹндӹркӹ имни дон кет кӹнӹ кызмыдемянский халаш моло тӹнӓм кечӓк пелӓк пылтара день лиеш. Сотеммӹ жерӓ годымок кӹнӹлӓтӓт, кечӹ мычкы шалгет вадеш тожы кечӹ шӹцмеш вады якте ровотайымла. Шуды кошкен дык тӹдӹм ыдыраш келеш аралаш келеш. Пиш когон старателный ровотаят ылын кӹзӹтшӹлӓ агыл. Кӹзӹт тенке ак старайеп кеӓт веле толытат. Ирокок кетӓт вады якте. Тӹредмӹ годымжы кецӹ лӓкмешкӹ лӓктӹн кетӓт луат ик цӓш якте моло тӹредӓт каймешкӹ. Ялым питмӹлӓ ылы. Тин дон тӧркӹм пидӹнӓ ылы йыдал ялым. Кечӹвӓлӹм тӹдӹм шӱтӓлӓлӹнӓ вара йыдымжы тӹ питмӹ ялаок мол амаленнӓ. Ече ирок кеӓш келеш. Ышкалым урденӓ. Мӹнӹн ышкалем улы кӹзӹтӓт шкетемок ылам гӹнӓт. |
Йӱктӓлчӹ гишӓн ямакым шайышт пуем ӹнде. Вот. Ӹленӹт ылын мары дон вӓтӹ, нӹнӹн ергӹштӹ ылын. Ергӹштӹлӓн ӹдӹрӹм нӓлӓш веремӓ шон. А нӹнӹ солашты ӹлӓт ылын дӓ... шӓдӓнгӹм ӱденӹт. Шӓдӓнгӹ нырышкы тама качкаш толаш тӹнгӓлӹн. Ӹнде мам ӹштӹмӹлӓ маныт, тумаят, тумаят, ергӹжӹлӓн, " давай " манеш. Ик йыдым качкын кеӓ, вес йыдым качкын кеӓ. "давай ӹнде шӧргӹшӹм шӹндӹ",манеш. Шӧргӹшӹм ергӹ шӹнден кода. Вес... амалаш вазыт и вес кечӹн кӹнӹлӹт, ергӹ шӧргӹшӹм анжалаш кеӓ. Анжайӱксӹ попазен. Ергӹ йӱксӹм кыча дӓ пынвлӓжӹм кӹрӹн шуа. Йӱксӹм токыжы канда дӓ выргемӹм чиктен пуа. Веле йӱксӹ ӹдӹр лин шагалеш. Млойец пиш когон сусу лиеш–цевер ӹдӹр, косир. А ӓвӓжӹ дон ӓтӓжӹлӓн сӱӓнӹм ӹштӓш шӱдӓ. Сӱӓнӹм вадешок, тӹ вады ешок пиш кого сӱӓнӹм ӹштӓт. Вес кечӹн ирокок ӓвӓжӹ манеш, " шешкӹ, вӹдлӓн кеӓй!" Манеш. Шешкӹ вӹдвӓрӓм нӓлеш дӓ вӹдлӓн ӓнгӹр докы ашкедеш. Ӓнгӹрӹшкӹ миен шомыкы, йӱксӹвлӓ ин ертӓт... . Дӓ йӱксӹ ӹдӹр мыралта, " кожер ергӹ... коже мар мӹнӹн пынем йылатыш",манеш. Йӱксӹвлӓ тӹдӹн докы ин толыт дӓ ик пын рӓдӹ тӹдӹлӓн пуен кодат. Йӱктӓлчӹ тӹдӹм... ханга лӹвӓкӹ пиштен кода. Токыжы вӹдӹм канда дӓ "ма пиш шукы каштыц?" Манеш... ӓвӓжӹ ядеш. "сӱкӓн вӹд йогыш, вычен шалгышым", манеш. Яра... тенгелӓӓт... вес кечӹн ече... шешкӹм вӹдлӓн колтат. Шешкӹ ече вала ийӱксӹвлӓ шкеок мырен толыт. "тӹнӹ, йӱктӓлчӹ, вӹдлӓн валенӓт, папат йӹле кузаш шӱдеш", манеш. Ик пын рӓдӹ пуен кодатат, пакыла кеӓт. Йӱктӓлчӹ ти пынвлӓм ечеӓт ханга лӹвӓкӹ пиштен кода. Токыжы толеш, " ма пиш шукы ӹлӹшӹц?" Манеш. "сӱкӓн вӹд йогышат, шукы ӹлӹшӹм”, манеш , “вычен шалгышым”, манеш. Пакы... вес кечӹн ечеӓт вӹдлӓн кеӓ. Ага... ече йӱксӹвлӓ толыт. "тӹлӓт... ече... ой-ой... тӹн, йӱктӓлчӹ, вӹдлӓн толынат, папат йӹле кузаш шӱдеш", маныт. Ече ик пын рӓдӹ пуен кодат, йӱктӓлчӹ ече ханга лӹвӓкӹ пиштӓ. Токыжы куза, " ма пиш шукы каштыц?" Маныт, ече ядыт. "лӓвӹрӓн вӹд йогышат, вычен шалгышым", манеш. Вес кечӹн ече вӹдлӓн кеӓ дӓ ужеш–йӱксӹвлӓ палны ин каштыт, токыжы ак толеп. Йӱктӓлчӹ выргемжӹм кыдаш шуа дӓ кӓпӹшкӹжӹ пынвлӓм цикен шӹндӓ. Йӱксӹ лин шӹнзеш,и... иӓш тӹнгӓлеш. Выргемжӹм тангата вӹлӓн сӓкӓлтен кода. Вычат, вычат, шешкӹ уке, вӹдӹм ак канды. Кӹчӓлӓш кеӓш тумаят. Млойец шешкӹжӹм... вӓтӹжӹм кӹчӓл кеӓ. Вален шагалеш, ӓнгӹр тӹрӹштӹ вӓтӹ шалгалта, машанен, тангатам елтӓлен нӓлеш, тангата йӧрӹлт вазеш. Млойец вӹдӹш кен вазеш. Мӓгӹренмӓгӹрен, токыжы кузавӓтӹ уке... . Вара токыжы толеш, цилӓн ойхырат... мӓгӹрӓт, но нимат ат ӹштӹ. Тӹнӓм годшен ергӹ вес ӹдӹрӹм нӓлте. Ямак ымбак, мӹнь тембӓк. |
Пӹзӹкнырышты кӹзӹт петӹр дон павыл сватойвлӓ лӹмеш церкӹ улы. Первижок ти церкӹм ӹштӓш тӹнгӓлмӹ годымканденӹт ӓпшӓк-пелӓк вуйышкы. Ӓпшӓк-пелӓкӓпшӓтпелӓк. Ӓпшӓттошты йымылан ӹнӓнӹшӹвлӓ крестӹ гӹц лӱдӹн колтен, ти крестӹм кӹзӹтшӹ церкӹ вӓрӹшкӹ канден шӹндӓт, канден пиштӓт. Строяш толшывлӓ, крестӹм ужын, ти вӓреш строяш тӹнгӓлӹт. И ти церкӹм строяш тӹнгӓлӹт.церкӹм стройымашты пиш шукыедем ровотайен наверны. Марынвлӓжӓт ылыныт сӓй, рушынвлӓ, вес вӓре гӹц толшывлӓ, йори можыт тӓрлӹмӹ едемвлӓ ылыныт. Ну, техень шая улы,сукы кӹрпӹцӹм ти стройымашкы вӓкшлапыштышы кӹрпӹц завод гӹцӹн шыпштымы. Ече улы техень шая. Ти вӓкш мастар... вӓкшвӓкш... завод хозажы шӱдӹ коклы воз кӹрпӹцӹм церкӹлӓн такешок пуен. Ти церкӹм ӹштӹмӹ годым растворжым мыны гӹцӹн ӹштӹмӹ маныт. Вот, тумаял мимӹкӹжӹ, когон шукы мыны келӹн. Но халык тӹнӓм шукы цӹвӹм урден. Халык гӹцӓт постаренӹт.вотмоныт тӹнӓрмам... мыным. Каждый гӓнӓ церкӹшкӹвӹкӹ анжымы годым тумаялтеш, кыце первишӹ халык техень церкӹм стройен кердӹн. Техень кӱшкӹ кӹрпӹцӹмрастворым лӱктен кердӹн. Техень сводым ӹштен кердӹн.вотанжен шалгымы годым конешны техень и... нӹнӹвлӓ церкӹвлӓ стройышывлӓ гишӓн йымы гӹцӹн царствым ядаш мондаш ак кел. Нӹнӹн техень кого пуры пӓшӓштӹ война годымат пӹтӹде дӓ кӹзӹтӓт дӓ анзыкылат ровотаяш тӹнгӓлеш. |
Икӓнӓк мӹнӹ... мӹнӹ яратенӓм значит студент ылмем годымок лена гладышева снежный августым колышташ. Лена гладышевлӓн мырывлӓжӹм колышташ яратенӓм. Тӹдӹн ылы кок албомжы, вот ик кассетӹштӹ кок монгырышты сирӹмӹ манарыкы иктӓ, кӓндӓкш мыры, кӓндӓкш мыры. Тӹдӹм со колыштам ылы, лена гладышевам. "снежный август" маналтеш. Тӹдӹм колыштынамколыштынам, вара ик, ну, кассетӹжӹ, манарыкы тӹштӓкен, ик монгырыштыжы кымлы минут кеӓ, вес монгырыштыжы кымлы минут. Вара вес... вес монгырыштыжы ик мыры тӹхенӹ, ик яжо мырытӹнгӓлеш. Тӹнгӓлтӹшӹжӹ мырын пиш яжо. Тӹхень яжо мыры. Кӹзӹт келесен ам керт махань мырыжы ылы. Яжо мыры тӹнгӓлеш, и вара ик минут мыра дӓ пӹтен кеӓ. Лена гладышева мыраш веле тӹнгӓлеш, вара кассетӹ, плонкы пӹтӓ, и мыры пӹтӓ. И колыштелам. И со мӹнӹ шанен каштынам ти мырым кынам гӹнӓт моаш. Вара икӓнӓк... ну тӹнгӓлевӹ... интернетӹм телефон донат кычаш лиеш ылы. Мӹнӹн ылы телефонем. Сотовый телефоным нӓлӹнӓм ылы, кыдын доно интернетӹш лӓктӓш лиеш ылы, когон лӓктӓш тӹнгӓлӹнӓм. И анжем икӓнӓк вара тӹхень тариф линтелефон доно кычаш лиеш. И хоть мам тӹшецӹн, интернет гӹцӹн кӓчӓйен нӓлӓш лиеш: мырывлӓм, киновлӓм. Икӓнӓ ӹнде и мӹнӹ изин-олен дажы интернетӹшкӹ вады йӹде пырем ӹнде телефон гач веле интернетӹшкӹ. Хоть мам кӓчӓйен нӓлӓм ылы. Икӓнӓ тенгелӓнок шанышым, сечас, манам, ик сайтыш пырышым, лена гладышеван сайтышты, ти мырыжы улы. "во", манам, "ти мырым кӓчӓйен нӓлӓм". Телефон, телефон, компютер гач пырем гӹн, тӹштӓкен кеӓ трафик, а телефон дон пырем гӹн, трафик ак ке, телефон доно лиеш кӓчӓйен нӓлӓш, хоть манар мырым. Нӓлӹмӓт и ти мырым кӓчӓйен нӓлӹм, вот лӹмжӹм ам ӓштӹ кӹзӹт. Ти яжо мырым кӓчӓйен нӓлӹм, колышталым. "ой", манам, "ну мыры дык мыры когонжок... тӹхень когон мелыдичный агыл, ну, мыры", манам. "вот так ижӹ", манам, "ти мырым ам пӓлӹ ӹнде мӹнӹ". "колыштынам", манам. Вара икманарышты мырым кӓчӓйен нӓлӹнӓм, мырым колыштым ӹнде, ече вес пачаш манам, интернетӹш пырен анжышаш. Так амалаш ак ли ече манам, ече телефон кнопкывлӓм темдедӹштӓм, темдем. Темдедӹлӹштӓм, интернетӹш пырен анжаш, пыраш цацем. А... интернетӹш пыраш ак ли, телефоным кӱшкӹрӓк лӱктӓлӓм, кид мычкы лӱктӓлӓм, ече интернетӹш пыраш ак ли. "вара, ма тӹхень ",манам, "анжалаш келеш, манарыкы кодын оксажы телефонышты". Кнопкывлӓм темдӓлӹм тӹштӓкен балансым пӓлен нӓлӓш, анжал колтышым, тӹштӓкен мӹнӹн шӹнзӓлтӓ, значит, интересный цифры. Ик тӹжем нӹлшӱдӹ тӓнгӓ минус. Тӹжем нӹл шӱдӹ тӓнгӓ минус. Мӹн... а... ӧрӓм веле ма техень манам, токо ылы, ылы манаркы кымлы тӓнгӓ. Мӹнӹн интернетшӹ безлимитный, хоть манаркым кӓчӓйӹ, нимахань окса кешӓшлык агыл. А мӹнӹн тӹжем нӹл шӱдӹ тӓнгӓм... минусыш кен колтен. "ну яра",манам. Вара вес кечӹн звонышым оператыр докы, мегафон оператыр докы звонышым. "малын",манам,тинӓрӹ шукы кен колтен мӹнӹн?" . "вот", манеш, "тӓ кӓчӓйендӓ вап интернет", манеш, "а вап интернет", манеш, "трафик ылеш когон шергӓш, седӹндоно тӱлӹшӓшлык ылыда тӹжем нӹл шӱдӹ тӓнгӓм". "а мӹнь пӓлӹделам", манам, "што тӹхень вап лин кердеш". "а вот", тидӹ манеш, "тӓ шке", манеш, "вуйнамат ылыда, вот ӹнде тӱлӹшӓшлык ылыда", манеш. "мӹнӹ ам тӱлӹ", манам, "тинӓр оксам, тӹжем ик мыры гишӓн, тӹжем нӹл шӱдӹ тӓнгӓм". И мӹнӹ мегафон симкӹм телефон гӹц лыктын шушым ванжышым вес оператыр докы, вара емтеесым шӹнденӓм ылы, емтеес ылын тӹнӓм, пыраш тӹнгӓлӹм. Икманарышты манаркы ертен кеш, значит, пел и ертен кеш, мӹлӓнем колтат мам, техень сирмӓшӹм, пел и ертен кеш, мӹнӹ, вот, манам, токем толеш сирмӓш. Мировой судя доцын. Ме, яра, тӧрӧк мировой судя доцын, тӓ тӱлӹшӓшлык тӹхен, тӓ тӱлӹшӓшлык ылыда тӹжем нӹл шӱдӹ тӓнгӓм мегафон оператырлан казанышкы. Мӹнӹ... мӹнь ӹнде пӓлем, мӹнӹ икӓнӓ уже ылынам, мировой судышты, ти мегафон гӹц анзыц ик дела ылын, пенсионный фонд доно суялтынам. Так, мам ӹштӹмӹлӓ, значит, сирӹмӓшӹм сирен колташ келеш. Лиеш ылын ынгылдараш, малын мӹнӹ тӹхенӹ ситуациш попазенӓм. Мегафонлан тӹжем нӹл шӱдӹм ик мыры гишӓн тӱлӹшӓшлык ылам. Пырышым ече компютыр... компютырем доно набирӓйен шӹндӹшӹм текстӹммировой судя докы цилӓ тенгелӓн листокышкы, вара интернетӹшкӓт пырышым, мегафон сайтышкы анжалым: "о, тӹштӓкен ече сирен шӹндӹмӹ". Значит, ти и гӹцӹн самынь вап доступ доно пырымыкы интернетӹшкӹ, цилӓ оксам тӱлӓш... ак тӱлӹктӹктеп. Цилӓ, значит, кӱ манары тӱлӹшӓшлык, цилӓ карангкаранг кердеш, тӱлӹдеок коден кердеш мегафонлан. Вара мӹнӹ интернет гӹцӹнок, сайт гӹцӹн, мегафон сайт гӹцӹн копируйен нӓлӹм, мам сирен, тӹ текстӹм, кыштакен тӱлӓш ак кел манын сирен шӹндӹмӹ, копируйен нӓлӹм тожы вес сирӹмӓшкӹ тӹдӹм шӹндӹшӹм, тӹ текстӹм, вара вот техенвлӓм сирен шӹндӹшӹм, кок страницӹн, текстӹм сирен шӹндӹшӹм, набирӓйен шӹндӹшӹм компютырышты, мониторышты. Тӹдӹм принтер доно пецӓтлен лыктым тонна. "йӹлерӓк", манам, "колташ келеш луат мажы тӹштӓкенмировой судя доны ма улы вет, сирен шӹндӹмӹ, сирен луат нӹлӹмшӹ январь яктеколташ келеш... сирмӓшӹм, йесли ада ярыкты гӹнӹ, малын тӹхен, малын тӹхенӹ тӓмдӓн улы тӱлӹшӓшлыкдам". Вара мировой судя решеним лыктеш дӓ колта, ти окса тӱлӹшӓшлыкым колта судебный пристыфвлӓ докы. Мӹнь йӹлерӓк вот пецӓтлен лыктышым, лыктым, конверт, кешӹм почтышкы конвертӹш и сирен колтышым. Мировой судя докы кызмыдемянск халашкы. Вара вычем ӹнде, ӓрнӓ ертӓ, кок ӓрнӓ ертӓ, кокманарышты, кок ӓрнӓштӹ сирмӓш токем толы. Тӓмдӓн сирмӓштӓ лыдын... лытмы, и тӓ... мировой судя решеним принимайен, тӓ оксам тӱлӹшӓшлык ада ыл мегафонлан, нимахань оксам тӱлӹшӓшлык ада ыл. Тенге мӹнӹ тӹжем нӹл шӱдӹ тӓнгӓм тӱлӹделам мегафонышкы ик мырым кӓчӓйӹмӹ гишӓн, лена гладышеван мырыжы гишӓн. |
Молнам кынам колхозвлӓ ече уке ылыныт, каждыйын ӹшкӹмӹштӹн, каждый хозайствын ӹшкӹмӹштӹн нырвлӓ ылыныт. Нырышты имни доно кыралыныт, ширенӹт, ӱденӹт. Ӱдӓш кид доно ӱденӹт. Вара шире доно ширенӹт, штобы пӹрцӹ землӓшкӹ валыжы. Киндӹ кушмыкы кид доно, сарла доно тӹредӹнӹт. Тӹредӹнӹт, киндӹм кӹлтевлӓшкӹ пидӹнӹт, нырышты кӹлтевлӓм капнашкы оптенӹт. Вара ныр гӹцӹн... ныр гӹцӹн имни дон, арава доно шыпштенӹт ӹшке тома лишкӹ, кышты каждый хозайствын ылын йӹдӹм. Йӹдӹмӹштӹ йӓм тепенӓ маналтын, а тепенӓ йӹр ӓнӹм шагалтенӹт укшан равывлӓ гӹцӹн. Кӹлтевлӓм тӹшкӹ оптенӹт. Тепенӓеш тылым ӹлӹжтенӹт. Тӹ тыл доно кӹлтевлӓштӹш пӹрцӹм коштенӹт дӓ сотыгечӹн кӹлтевлӓм сепанды доно шинӹт. Молотилкывлӓ ече ылтелыт. Седӹндоно тожы кид доно, сепанды доно шинӹт. Ыржа вуй гӹцӹн пӹрцӹм шин лыктыныт. Вара кошташ (точны ам пӓлӹ) уже кошкышы, наверны, пӹрцӹм оптенӹт амбарышкы, ларвлӓшкӹ. Тел гач вара уже качкыныт. Вот теве тидӹ сепанды ылеш, кыдын доно кӹлтевлӓм шинӹт. |
Тидӹ ылын имештӹ. Кенӓм ылы фермер докы кавшташкы ровотаяш. Значит, кавштам пӹчкедӹмӹ, вара кавштам сеткӓшкӹ оптымы, ӹнде кавшта сеткӓвлӓм келеш грузаш трактыр тележкышкы. Мӓ ик пӱергӹ доно кузышна тележкышкы, ӹнде трактырышты сеткӓвлӓм оптенӓ. Рӓдӹн рӓдӹн тӹштӓкен, кымытын кымытын оптымыла. Оптенӓ, тӹдӹ ик вуй гӹц сеткӓм, кавшта сеткӓм кыча, мӹнь вес вуй гӹцӹн кавшта сеткӓм кычем. Йӓл тележкышкы коктын тожы пиштенпиштен пуат кавшта сеткӓвлӓм, мӓ коктын оптенӓ рӓдӹн рӓдӹн сеткӓвлӓм тележкышкы. Мӹнӹ цаклен шӹм шокты, мӹнӹ машанем, ик рӓдӹш пиштӓ. Сеткӓм... пӱергӹ... мӹнӹ анжыктен, вӓре шуен... шуен колтыш, мӹнӹн кид гӹцӹнем кавшта сеткӓ каранг кеш. Мӹнӹн кидем, шалахай кидем сӓрнӓлт кеш. И пиш когон техен, пиш когон карштен колтыш. Кидем пиш когон карштен колтыш, вара тележкым ӹнде кавшта сеткӓвлӓ доно грузен пӹтӓрӹшнӓ, анжем: кидем каршта, каршта, каршта ик туре. Со кидем каршта, ну, яра, манам. Техень кид донок вара тӹ... тӹдӹм ик тележкым грузышна. Вара кешнӓ тӹ кавштавлӓм... тележкы кыдалы, тӹштӓкен толын ӹнде, прицеп доно фуры, тӹ фурым грузаш келеш. Ик тележкым грузышна кавшта сеткӓвлӓ доно, фуры ик тележкы доно ак тем, тӹштӓкен келеш нӹлӹт, тележкы коктым грузышна, кымыт, анжем, нӹлӹмшӹ тележкым ужекавшта сеткӓм мӹнь кидем доно кычен ам керт. Нимат ӹштӓш ак ли, в опщем, кид каршта и каршта. Лапа гӹц ӱлкӹрӓк, нимат ӹштӓш ак ли. Вара манам, фсо, манам, фермерлӓн келесӹшӹм, мӹнь кешӹм токына, мӹнӹн кидем каршта. И ашкедӹм токына. Тӹ годшен, значит, имештӹ, ну, кокшы сентабырь ылын, наверны, тӹ годшен, мӹнь со... ик и кидем карштен. Вара кенӓм октабырын виловатышкы, врач докы моло пырен лӓктӹм. Пӹтӓриок ече рентген снимыкым ӹштӹмӹ. Рентгенӹштӹ кид цилӓ нормалны. Тӹнӓм, значит, мавлӓ веле... кид шыпшылт кен тагыдын туре. Вара кешӹм врач докы, пырышым, врач сирен пуш лекӓрцӹм, таблеткым, ик тӹлзӹ йӱӓт... йӱӓш келеш. Значит, таблеткым нӓлӹнӓм, лекӓрцӹм нӓлӹнӓм, мазым нӓлӹнӓм, тӹдӹм шӹренӓм ик тӹлзӹ, лекӓрцӹмӓт йӱнӓм ик тӹлзӹ, кид изиш тӧрлӓнӹмӹлӓ чучеш ылы, вара анжем, ну, техенок лин шӹнзӹ. Так и техень ясы кид доно ӹленӓм ик и. ик и ӹлӹшӹм, ик иштӓт нимахань ма, тӧрлӓнӓш воксок цацыде кид. Мам ӹштӹмӹлӓ, шошым ӹнде келеш роколмам капаяш. Колмым кычышым, ӹнде, роколмам капаяш, мам ӹнде, пӹтӓри рокым капаяш келеш. Рокым капайем, кид доно, значит, колмым кычаш ак ли, колмым кычаш лиеш, но рокым капаяш ак ли, кид каршта. Шалахай кид каршта. Мам ӹштӓш, колмым шуен колтышымат, отказышым, цӓрнӹшӹм. Рокым капаяш ак ли, ак ли капаяш, нимат ӹштӓш ак ли, нигыцеӓт. Дажы манам, вес статанат колмым кычен анжышым. Вес кидӓ, шалахай кид дон мол кычен анжем. Соиток нимат ӹштӓш ак ли. Икманарышты, вара... манар... мам ӹштӹшӹм... . Кым кечӹ йыд вашеш амалаш... перчӓткӓм чиен вургымла... шалахай кидӹшкӹ, вургымлашкы агыл, шалахай кидӹшкӹ, перчӓткӓм чиен вазам ылы, амалем. Кым кечӹ, нӹл кечӹ, вара... вара ече капайен анжышым рокым, изиш кид тӧрлӓнен. Вот, манам, тенгелӓн ӹштӓш келеш, перчӓткӓм чиӓш, йыд вашеш амалаш. Вара, манам, соиток шокшеш изиш, тӧрлӓнӓ кид. Тенге ӹштӹшӹм, вара колмым кычен анжышым ӹнде нӹлӹмшӹ кечеш, нӹлӹмшӹ кечӹн. Кид когонок ак каршты, техень кид доно, значит, рокым капайышым. А то тӹлец анзыцшы рокымат капаяш ак ли ылы. Вара значит ӹлӹшӹм тенгеок июн, июл, август, ӹнде август пӹтен уже. Маханы, кымлышы августын ӹнде ик ӹрвезӓшӹм ужымат, манам. Вот, манам, нимат болшы ровотайен ам керт. Теве ти шалахай кид доно... мӹнӹнкидем каршта. А, манеш, вот, манам, кавшта грузымы годым кидем шыпшылт кешӓт, манам, со тӹ годшен ик и ертен кеш, кидем нимат ӹштен шӹм керт, манам. А машкы, врач докат каштынам, манам. Снимыкымат рентгенӹм ӹштенӹт, манам, мазым шӹренӓм, лекӓрцӹм кок тӹлзӹ йӱнам, нимат ӹштӓш ак ли. Вара манеш, ой, манеш, мӹнӹнӓт техень ылын, манеш, роколмам грузымы годым сеткӓвлӓм... роколма сеткӓвлӓм грузымы годым техенӹ ылын, манеш. Вот, манеш, миж шӹртӹм кидеш ялштен шӹндемӓ, манеш, ялштен шӹндемӓ, манеш, толкы, толкы, манеш, ялштен мышташ келеш, манеш. Тамахан... тагыцелӓн доко ялштымыла. Ну, яра, манам. Болшы нигышкы, нимат ӹштен ам мышты. Ялштен мам ӹштӓш, манам, миж шӹртӹм. Токына кешӹм, ти кечӹнок миж шӹртӹм кидӹшкӹ ялштен шӹндӹшӹм. Яра, техень кид донок, ну, карштыш кид донок роколма погаш каштам ылы фермер докы. Каштым, каштым, кымшы ӓрнӓштӹ анжем: мӹнӹн кидем тӧрлӓнӓш тӹнгӓлӹн. Чӹдӹрӓк каршта, чӹдӹрӓк каршта. Вара каждый ӓрнӓн чӹдӹрӓк дӓ чӹдӹрӓк карштен. Уже ик тӹлзӹ миж шӹртӹм кидеш намалыштмыкеманжем уже: кид карштымым амат цаклы ылы. Вот тенгелӓн о, манам, ижӹ кидем тӧрлӓнӓш тӹнгӓлӹн, манам. Маханы ылын кид яжо, техенок кид лиеш. Вот кок тӹлзӹштӹ кид карштымым воксок ам цаклы ылы. Вот кӹзӹтӓт уже кымшы тӹлзӹ, уже тӹ шӹртӹжӹ, ну, пӹтен. Вес... вес пачаш ялштен шӹндӹшӹм вес шӹртӹм. Вот, и вара интернетӹштӓт лыдын лӓктӹм, лачок, значит, миж шӹртӹ кидӹм тӧрлӓш палша. |
Мӓ тагачы тонна колым жареннӓ. Лавалым. Лавалым жареннӓ лаштыквлӓ доно лашашеш. Мӹнӹн толыныт хынаемвлӓ. Нӹнӹлӓн мӹнь ти колым пукшен анжыктенӓм. Лавал кол... ман ылеш... луан ылеш. Тыгыды лувлӓ улы, колышты. Шукы йыл колыштыжок, йыл кол луан кол ылеш. Речной коллуан кол ылеш. Морской кол техень агыл. Йыл колвлӓ лоштыжы лутым колжы тидӹ стерлӓк дӓ белуга веле, . Шиголышты чӹдӹрӓк кол. менӹштӹ, татышты чӹдӹрӓке, чӹдӹрӓк лу. Кол агыл, лу. Ече махань колышты? . Кӹрӹш шуан, алангы шуан ылеш. Тарашкы, лавал, якшарсӹнзӓ, ти колвлӓ цилӓн шуанвлӓ ылыт. Перви изи йыл годым, стерлӓкӓт тиштӹ мӓмнӓн туре, вот йылйӓл туре стерлӓкӓт ылын. Кӹзӹт стерлӓкӓт пӹтен йылышты, шоен веле попаза. Стерлӓк ярата кышты вӹд пӹсӹн йога и пындашыжы кӱерӓн ылеш. Мӧртнӹжӹмӓт тӹдӹ кӹшкӓ кӱерӓн вӓрӹштӹ. Шошым, кынам кугин ӹлӹштӓшвлӓ вӹц копекӓн окса гань лит. тӹнӓм стерлӓк лӓктеш сир тӹрӹшкӹ кӱерӓн пындашан местӓшкӹ и тӹштӹ мӧртнӹжӹм кӹшкӓ. Стерлӓк мӧртнӹм кӹшкӓ нӹл иштӹ ик гӓнӓ веле. Вес колвлӓжӹ, якшарсӹнзӓ, нуж, судок дӓ сакой вес колвлӓ кӹшкӓт шошым. Каждый... каждый ин. мӧртнӹм кӹшкӓш тӹнгӓлӹт. Пӹтӓрикаждый кол шке веремӓштӹжӹ мӧртнӹм кӹшкӓ. , пӹтӓри мӧртнӹм кӹшкӓш тӹнгӓлеш телӹмок кого ӱштӹвлӓ годым, кынам коклыкымлы градусвлӓ шалгат. Тӹнӓм кӹшкӓш тӹнгӓлеш мен. Рушлажы . Вот тӹ кол самый пӹтӓри кӹшкӓ. Вара шошым вӹд валаш тӹнгӓлмӹкӹ, пыраш тӹнгӓлеш изи ӓнгӹрвлӓшкӹ полой вӹдӹшкӹ, изи вӹдӹшкӹ, нуж, нужгол. Тӹдӹ мӧртнӹм кӹшкӓ. Нужгол кӹшкен пӹтӓрӹмӹкӹ, таманарышты пыра алангы. Алангы мӧртнӹм кӹшкӓ. Вара икманарышты алангы паштек, якшарсӹнзӓ мӧртнӹм кӹшкӓш тӹнгӓлеш. Якшарсӹнзӓ мӧртнӹм кӹшкен пӹтӓрӓ дӓ, тӹнгӓлеш мӧртнӹм кӹшкӓш... махань кол ылы мӓмнӓн... тарашкы кӹшкӓш тӹнгӓлеш. Рушлажыманалтеш . Вара нӹнӹ паштек кӹшкӓш тӹнгӓлеш мӧртнӹм лавал. Лавал улы кок йиш йылышты. Ик лавалжы ылеш сар лавал, маныт. Тӹдӹ когон келгӹштӹ ак ӹлӹ. Улы ече шим туп лавал, маныт. Тӹдӹ келгӹштӹ ӹлӓ. Тӹдӹ лӓктеш келгӹ вӹд гӹц и пыра изи вӹдӹшкӹ. Мӧртнӹм кӹшкӹмӹ годымжы тупвлӓштӹ веле кайын шӹнзӹт. Уже амыжвлӓ лошты ыжаргаш тӹнгӓлеш, амыжвлӓ веле мылгат. Мӧртнӹм кӹшкӓт. Лавал кытланок кӹшкӓ мӧртнӹм. Дажы изиш... изиш анзыцрак силди. Силди молы. Рушлажыманалтеш. Вот вара тӹ веремӓнок варарак изиш. Стерлӓк кӹшкӓш тӹнгӓлеш. Мӓ донна кӹзӹт стерлӓк уке, конешны. Пӹтен. Вот техень колвлӓ. Шигол кынам кӹшкӓ, мӹнь ам пӓлӹ, мӹнь уштелам вот. Шиголын мӧртнӹ кӹшкӹмӹм, мӹнь цаклыделам. Вот техенӹ. Колвлӓ гишӓн мам ече шайышт пуен кердӓм? . Келесӓш мондышым. Ти сакой колвлӓ нигынамат ик веремӓн иктӧр мӧртнӹм ак кӹшкеп. Малын? Потому шты мӧртнӹм кӹшкӹм годым шке лоштышты... . Мам ӹштен кердӹт? Ну, озы мӧртнӹ дон ӓвӓ мӧртнӹ разный колвлӓн яркалалт кердӹт. Кок йиш кол гӹцӹн кымшы йиш кол лин шӹнзеш. Лин колта манмы гишӓн. Седӹндоно шке... шке лоштышты нӹнӹ пайылен шӹндӓт веремӓм. И церот доно кӹшкӓт. Вот кыце интересны ӹштӹмӹ природышты. Вот тидӹм келесӹнем ылы. |
Кок тота. Кок тота курымыштым ӹлен шоктенӹт дӓ колаш веремӓм выченӹт. Но смерть толте. Выченӹт выченӹт, со смерть ак тол. Дӓ нӹнӹ могилӓшкӹ шкеок кеӓш решенӹт. Кӹнӹлӹтӓт могилӓшкӹ ашкедӹт. Тӹшкӹ миен шот. Ӹшлӓнӹштӹ йӓмӹм капаят. Дӓ йыт лимӹкӹ тӹшкӹ пырен вазыт. Комдык пырен вазыт. Вычат вычат вычат, а смерть ак тол. Ирок лиешӓт. Ик тота ядеш: . Колыделат? . Уке. А тӹнжӹ? . Мӹнӓт колыделам. Йӓм гӹцӹн лӓктӹт, ече вычен шӹнзӓт. Кокшы йытат шоеш. Ече пырен вазыт йӓмӹшкӹ. Ече йыт ваш комдык киӓт смертӹм вычат. Выченӹт выченӹт ечеӓт толде. Колыделат? . Колыделам. А тӹнжӹ? . Мӹнӓт колыделам. Тенге киенӹт киенӹт дӓ ечеӓт лӓктӹт. Кымшы йыдымат тенгеок пырен вазыныт. Киенӹт киенӹт. Смерть ечеӓт толте. Йӓм гӹц лӓктӹтӓт попат: . "мӓмнӓм наверны смерть ак яраты. Когон сулыкан ылына. Шимӹ ылына. Йӓлӹм пырсеннӓ со. Ӧркӓненнӓ, пӓшӓм ӹштӹделна, соредӓлӹннӓ. Седӹндоно мӓмнӓм смертӓт ак нӓл". Дӓ токышты олен ашкедӹт. Токышты миӓт. "маныт,ӹленӓ, смерть ӹшкеок толеш. Ӹнде ӹшкеок ана ке могилӓшкӹ. Пускай мӓмнӓм йӓлвлӓ нӓнгеӓт, пашкудывлӓ. Кынам-гӹнӓт смерть мӓ докына толеш". Тенге нӹнӹ токышты толытат, пӓшӓм ӹштӓш тӹнгӓлӹт. Смертӹм вычен ӹлӓш сӧрӓт. |
Класышты кок пӧкенӓт окна туре шӹнзӓт, стӧл сага, стӧл ял туре иктӹжӹ, весӹжӹ сагажы, шалахай монгырышты окна туре. Класышкы тымдышы пыра дӓ ик пӧкенӹш... стӧл оголыштыш пӧкенӹш шӹнзеш. Кыдыжы? Щас келесем: тымдышыжы ыжар клеткӓӓн костуман. Книгӓжӹ... розывый книгӓм нӓлӹн. Стӧл вӹлк пиштӹш уже. Книгӓжӹм стӧл вӹлк пиштен, шкежӹ пӧкенӹш шӹнзӹн. Шӹнзӹнжӹ ак кертӹш?. Шӹнзӹн. Ага, вот, книгӓжӹм пиштен стӧл вӹкӹ. Книгӓжӹм стӧл вӹлк пиштен, да, розывый книгӓм. Такрозывый платан ӹдӹрӓш класыш пырен дӓ вургымла... вургымла велнӹ стӧл туре шалга. Розывый букет доно кидӹштӹжӹ. Так, розывый платан ӹдӹрӓш, тӹштӹ коктын ылыт. Кыце коктын ылыт?. Лубойжы, икан.иктӹжӹ, лубой агыл, вычал доко. Иканок ылыт, туфлы иканы. Так, плетонжы ылеш иктӹжӹн... . Иканок, плетонанвлӓ ылыт коктынат. Ик... ик калавачыжы можыт мажы агыл анзыкырак агыл... . Иканок,или чолкыжы когон шукырак иктӹжӹн... . Иканоклаок чӱчеш. Иканок гӹн. Так, тидӹ пыра класышкы. Класышкы пыра дӓ вургымла велнӹ стӧл тӹрӹштӹ шалга букетшӹ дон. Махань букет?. Тулпанан, кловой, маан. Вургымыла покашты,стӧл сага шалга, вургымла покашты, пырен класышкы. Паштекшӹ ӹрвезӓш кым полдышан тожы пырен класышкы, тожы тулпаным намал пырен. Кым полдышан ӹрвезӓш. Паштекшок?. Паштекшок, сагажок шалга. Иквӓреш шалгат коктын. Класыш пыренӹт. Класыш шим платан тымдышы пыра дӓ вес пӧкенӹш шӹнзеш, книгӓжӹм... пӹтӓриш тымдышын книгӓ вӹлкӹ пиштӓ изиш, ну... . Вес книгӓм намал пыра. Вес книгӓм кловойым намал пыра, вӹлкӹжӹ пиштӓ, толкы полностю агыл, изиш... кыце... . Кышкырак пиштӓ?. Кыце... машкы... юг монгырышкырак изиш мажы... книгӓжӹм пиштӓ, внаклонку изиш. Доска докы?. Доска монгырышкыла, да. Книгӓ книгӓ вӹлкок вазеш?. Книгӓ книгӓ вӹлкок вазеш, но ровны ак кеп, изиш... якшар книгӓжӹн лӹвӓлжӹ кайеш.парна наверны кайеш, лӹвӓл книгӓжӹ. Понимайышыц?. Вӹлнӹжок тидӹ ровны киӓ?. Ровны агыл, тӹрӹнрӓк пиштӹмӹ. Агыл, тӹржӹ, тӹржӹ... . Тӹржӹ... якшар тӹржӹ вашт кайеш, тӹржӹ... . Якшар агылмажы агыл, переплотшы агыл, тӹ тӹржӹ, вес тӹржӹ. Тӹржӹ... якшар книгӓн тӹржӹ ак кай, но переплот тӹржӹ кайеш. Переплот тӹржӹ агыл, ти тӹржӹ ровный ылеш, когоныштын. Ровный агыл... . Агыл, вес тӹржӹ, кышецӹн пачыт книгӓжӹм. Тӹрӹнь киӓт коктынат, ровный агылеп. Изиш тӹрӹнрӓк, внаклонку, вургымла монгырыш кловой... кловой книгӓжӹ вургымла монгырышкы изиш,вот тенгелӓн, ага... . Тамавлӓ... мусырвлӓ кайыт. Так, класышкы якшар платан ӹдӹрӓш кыргыж пыра дӓ тымдышылан шим платанлан когоохырецӹм кычыктен пуа. Так, шкежӹ толкы клас доска доны оголеш шагалеш, якшар платан ӹдӹрӓш. Кычыктен пуа тымдышылан кого... . Шим платанлан? . Шим платанлан когоохырецӹм. Шкежӹ вара мӹнгеш оголышток шалга. Оголыш шагалеш, вургымла оголеш, мӹнгеш кен. А, тӹ оголыш. Класышкы кок ӹрвезӓш пыренӹт, сар ӱпӓн дӓ весӹжӹ. Иктӹн, так, сар ӱпӓнӹн кидӹштӹ коршок кловой узоран техенӹ, розывый полосан покшалныжы. Анзылны, шайылны?. Тӹдӹ вургымла монгырышты ылеш. Сар ӱпӓн, сар ӱпӓнжӹ.пӓлем уже.ага, коршоканжы. А вес ӹрвезӓш кок полдышанжы букетӹм кычен шагалын, вот. Ялжы, тӹдӹн вуйжы, ти кым полдышан ӹрвезӓш туре вуйжы. Кыдыжы анзылныжы ылеш?. Анзылныжы кок... кӹрӓн ӱпӓнжӹ, анзылныжы. И шалгажы ма... кыце маншаш... рвезӓш, тулпанан ӹрвезӓшӹн ялаш туре вуйжы,тӹдӹ ылеш пеледӹш букетӓн, розаан. Ма тидӹжӹ?. Иктӹжӹ вот сар ӱпӓнжӹ коршокым кычен, а весӹжӹ букетӹм. Коршоканжы кыдын турештӹ шалга?. Коршоканжат тӹ уровенӹшток седӹрӓ тӹр ужат, теве доска гӹц ӱлнӹрӓк, седӹрӓ тӹр. Вуйыштын тӹ, тӹ уровенӹштӹ ылеш нӹнӹн. Когоныштынат вуйышты, седӹрӓ тӹр туре. Изиш мӱден, ага. Тымдышы когоохырецшӹм, шим платан тымдышы, когоохырецӹм стӧл покшалан шӹндӓ. Шкежӓт шагалеш, стӧл покшал туре шалга ӹнде. Тишток шалга вес учителницы туреок. Ну стӧл покшалны шалга, когоохырецӹм стӧл покшалан пиштен. Розывый платан ӹдӹрӓш тымдышылан тулпан букетӹм кычыкта. Кыдылан? . Ыжар костуманлан. Шкежӹ? . Шкежӹ ... ти кок... сар ӱпӓн ӹрвезӹ гӹц коршокым хватен, сар ӱпӓн ӹрвезӹ гӹц коршокым хватен дӓ... шалга стӧл сага, а шим платан учителницыжы тӹшецӹн карангын ӹнде... вес ыжар костуман учителницы туреок ылеш, толкы тишкӹрӓк, северӹшкӹрӓк толын, ялжы изиш теве тишкӹрӓк лӓктӹн. Ялжы ӧрдӹш лӓктӹн ма?. И дажы ялжы ӧрдӹш лӓктӹн ӹдӹрӓш, вот теве мӹнь докемлӓ. Ӱлӹкӹлӓ кӱшкӹлӓ, ӱлӹкӹлӓпокашкыла?. : мӹнь докемлӓ ялжы кайеш, ӱлӹкӹлӓ. А ученицӹ шалга стӧл сага, в опщем, коршокшым кычен шӹнден дӓ.. учителницӹн вуй туре ылеш коршокшы. Шим, шим платан учителницӹн вуй туре коршокшы. Ӹдӹрӓш... . : шим платан учителницы кыштырак шалга ӹндежӹ?. : шалга, вес учителницы донок изиш маштырак, западыштырак изишизиш кайеш тӹдӹн. А кыце ӹне маншаш?. : кыштырак ылеш, вес . : шалга, стӧл тӹр гӹцӹн карангын ӹнде... карангын... кыце маншаш?. Мӹнь докемрӓк толын, северӹшкӹ те... . : мӹнь докемрӓк северӹшкӹлӓ толын, тӹ учителницы туреок шалга, но толкы учителницыжым... . :туре кыце шалга ,стӧл донок шалга. :шалга. Мӹнь докем изиш карангын тӹрӹштӹ ти ... . Стӧл доны шалга. Стӧл оголышты шалга, да. Ну. : а шим платан ӹдӹрӓш... учителницыжы ӹнде стӧл тӹр гӹцӹн карангын, картин теве, седӹрӓ гӹцӹн теве тишкӹлӓок тӹрӹшкок почти толын. Ну. : тӹ учителницӹ кыштакен ылеш, тӹдӹ гӹц изиш карангалын, икӓнӓ иктӹштӹм левед шӹндӹделыт, пынимайышыц? Ага. В опщем шим платан учителницыжы кидшӹм... теве букетӹм кычен шӹнден вет, кидшӹ дон кидшӹм леведеш. Букетшӹ укеш!. Тӹдӹн уке букетшӹ, весӹн веле улы. Шим платан учителницын кидӹштӹжӹ нимат уке. А вот ӹдӹрӓш ӹнде розывый платан намал толын коршокым, . Шалга нинӹ... кок учителницӹ лошты манаш ак ли. Тӓгӱлӓн пушашлык ылеш, ам пӓлӹ, но шалга тӹштӹ радомок, но ече иктӹлӓнӓт путе, фсо. А кокшы ӹдӹр шим платан тут, вуйыштыжывуй туре ылеш, а, да да дада да. . Да да да да да, так, ӹрвезӓш кыды кок полдышан ылын букетшӹм мӹнгешок ыжар костуман учителницылан кычыктен пуш. Тӹдӹн кок букет лин шӹнзӹ. Ӹшкежӹ... . Кыды, кыдыжы ӹнде?. Теве тӹштӓкен класышты ӹрвезӓш ылы букетӓн, тӹ ӹрвезӓшӹжӹ букетшӹм подарыш ыжар костуман учителницылан, тымдышылан. Шкежӹ вопще карангы, вот мӹнӹнлӓктӹн кеш, теве тиштӹ ӱлнӹ ылеш. Лӓктӹн кенлӓктӹн кен, подарен коден . : ну улыам пӓлӹ. Тӹнь видны понимайдарет. Так тиштӓкен нима,лӓктӹн кен, да. Теве ӹнде сар ӱпӓн ӹрвезӓш вургымла стӧл тӹрӹштӹ шалга. Но стӧл вӹлнӹжӹ тӹрӹшток когоохырец шӹнзӓ. Тӓгӱ шӹнден, ам пӓлӹ, но шӹнзӓ когоохырец, изиш веле ак кен вац. Тӹдӹжок тӹ охырец, когоохырецок маныц?. Тӹ когоохырец кыды стӧл покшалны шӹнзен ӹнде кок, тӹдӹ ӹнде стӧл тӹрӹштӹ шӹнзӓ, тӹрӹшток, изиш дажы кен вац кердеш. А ӹрвезӓшӹжӹ стӧл сага шалга, кок полдышан сар ӱпӓн. Ече лӹвӓлнӹжӹ, ну кыце...а, ече тӹ рвезӹжӹ вот ӹнде шалга стӧл сагашты, тӹ рвезӹ, кок полдышан сар ӱпӓн рвезӹ розывый платан ӹдӹрӓш гӹцӹн коршокым намал толын и седӹрӓш пыртен шӹнден, стӧл оголешок, вот, стӧл ял туреок, вургымла монгырышты. Тӹ рвезӓш пыртен шӹнден, седӹрӓштӹ шӹнзӓ коршок. Розывый платан ӹдӹрӓшӹн кидӹштӹ нимат котте. Яра. Кловой платан ӹдӹрӓш класыш пырен кен. Класыш пырен кен дӓ доска туре шалга, клас покшалны, манаш лиеш. Доска туре, доска тӹр туре шалга, представлайышыц?. Ыжар доска тӹр туре вургымлашты шалга кловой платан ӹдӹрӓш, и пеледӹш букет дон шалга. Вуйжы... . Кым... кым полдышан ӹрвезӹ доны, ма?. Да, ӱлнӹрӓкшӹ вуйжы, тӹдӹн вуйжы седӹрӓ тӹрӹшкӹ вуйжы шоеш. Ӹдӹрӓшӹжӹн?. Мане. Кӱшкӹлӓ агыл, седӹрӓ тӹрӹштӹ как раз вуйжы ылеш, тӹдӹн турештӹ шалга. Доска тӹр туреок. И кидӹштӹ роза букет. Ече кок полдышан ӹрвезӓш, класыш пырен вес ӹрвезӓш, кыды кодын ылы да, шим ӱпӓн. Пырен класышкы, шалга тӹтӹ ӹдӹрӓш сагаи кидӹштӹжӹ корзин, когоохырец корзин, и коршок кловой пеледӹшӓн, кыды полосажы ошы. Вот ӹдӹрӓш туреок шалга,шалгат коктын. Кидӹштӹжӹ толкы... ик кидӹштӹжӹ корзин, вес кидӹштӹжӹ коршок. А когоохырец киен кодын,ик когоохырец вел киен кодын. Так, щас, кым полдышан ӹрвезӹ, кыды доска доны шалгыш, учителницылан... тымдышылан букетшӹм нӓнген кодыш. Кыдылан?. Шим платанлан, тӹдӹн кок букет лин шӹнзӹ. Кыце?. Шим платан иктӹ веле. : а... ну е... вес ӹдӹрӓш шалгаече букетӓн. Шим платанлан ӹрвезӓш кым полдышан подарыш пӹтӓри, вара кловой платан ӹдӹрӓш. Ече пуш. Пуш, тӹдӹн кок букет лин шӹнзӹн, но ӹдӹрӓшӹжӹ шалга изиш седӹрӓ тӹр гӹц ӱлнӹрӓк, а рвезӓшӹжӹнкыш... кыдын туре?. Тӹшток шалга, диван... тевеш... кыце, доска тӹр туреок шалга. Шагал мӹнгешок вӓрӹшкӹжӹ, но толкы вуйжы изиш ӱлнӹрӓк, тӹ седӹрӓ тӹр гӹцӹн. А кым полдышан ӹрвезӹ... как раз доскаштетшӹ питӹрӹмӓш улы, тӹ питӹрӹмӹ туре шалга, и кокшы полдышыжы седӹрӓ тӹр границӓштӹ, вот тенге шагалты. Ай... мажы... яра. Кыды туре вот кӱ... кӱкшӹцшӹ, кытшы, шалгымыжы, тӹдӹмжӹ шӹнӓ разбирӓйӹ, яра. Так, кок полдышан ӹрвезӓш, тевеш кыды шалга кловой платан ӹдӹрӓш сага, тӹдӹ пеледӹшӹм подарен, сагажок шалга, манымыш. Коршокан, манма ӹне. Мане, коршокан корзинӓн ӹрвезӓш. Ӹнде коршокшым дӓ корзинжӹм седӹрӓш шӹндӹш. Техенок?. Тишӓкенок ялжы туре шалга... так, ик... ик... щас... ӹдӹрӓш дон рвезӓш лоштыжы корзин, а шайылныжы коршокшы. Так, клас гӹцӹн кым ӹрвезӓшге лӓктӹн кенӹт. Лӓктӹн кенӹт клас гӹц кым ӹрвезӓш. : ну тӹнжӹн техенок лин сӓй, мӹнжӹ обяснайышымышам пӓлӹ []. Мӹнь кыце ам пӓлӹ, мӹнь пиш когон пӓлем. :пӓлӹнемвычал вычал изиш. Угущас, так, ӹнде класышты ӹдӹрӓшвлӓ тенгелӓ шалгат, анжал!. А-а-а, пӹтӓри теве доска тӹр туре ӹдӹрӓш шалга, где-то парна ӱлнӹрӓк доска тӹр гӹцӹн, доска тӹр уровенӹштӹ, седӹрӓштӹ теве кловой линолеум дон шӓрен шӹндӹмӹ вет, где-то парна ӱлнӹрӓк кловой платан ӹдӹрӓш шалга. Шалгаш тӹдӹжӹ. Тӹдӹжӹ изиш валтыш тидӹжӹ, ӱлӹкӹрӓк валтыш. Валтенӓм мӹнь уже . Валтенӓт ну яра лижӹ. Тӹштӹ ик ӹдӹрӓш шалга. Вара сагажы кловой платан ӹдӹрӓш шалга, но... . Кловой платан тидӹ шалгажы. Якшар, нет, но, нинӹ вашталтен шӹндӹш доко. Доска тӹр туре шалга розывый платан ӹдӹрӓш. Розывый тиштӹ. Угу. Изиш ӱлнӹрӓк теве ик парнатевеш ханга тӹр... седӹрӓ тӹр гӹцӹн. Кышты?. Доска... доска границӓ тӹр мычкы. А весӹжӹ ӹнде. Весӹжӹ сагажы шалга, кловой платан. Кыштырак анзылныжы шайылныжы?. Изиш ӱлнӹрӓк. Сагажок, толкы западный сторонашкы клас гӹц лӓкмӓшкӹ, понимайышыц?. Коршоквлӓ шӹнзӓтӹш. Коршоквлӓмщас мӹнь шайышт пуем, коршоквлӓм переставлайен шӹндӹш уже тидӹ. Кышкы?. Кок ӹдӹрӓш лошкы корзинӹм пыртен шӹндӹш. Ну кок ӹдӹрӓш лошкы, да, яра, корзин шӹнзӓ . Ага, ӹнде ти кловой платан корзин... кловой платан ӹдӹрӓш лошты шӹнзӓ корзин. И сагажы шалга розывый платан ӹдӹрӓш, толкы изиш кӱ... . Ти кок ӹдӹрӓшӹжӹ, розывый платан ӹдӹрӓшӹжӹ, ик уровенӹшток ылыт. Кловой... ой, кловой платанжы изиш ӱлнӹрӓк шалга. Вот ӹдӹрӓшвлӓ лошты... . Коршокетшӹ кыш кеш ?. Нӹнӹ лошты коршок шӹнзӓ. Корзин маныцыш. Иктӹ лоштыжы корзин якшаргы дон кловой лошты. Кловой дон якшаргы лошты коршок. Кымшыжы кышты?. Кыце?. Кок ӹдӹр вел шайыштыцыш. Тидӹжӹ переставлайыш полинажы, кӹзӹт токо переставлайыш. Класышты кым ӹдӹрӓш манымыш. Ну?. Вот... . Пӹтӓри якшар платан?. Пӹтӓри якшар платан шалга. Кыды... кыштырак шалга?. Шалга доска тӹр мычкы. Ну, мане, вот ӱлкӹлӓ валты, шалгашалгажы. Сагажы ял турештӹжӹ как раз корзин шӹнзӓ, вара. Ну, кловой платан ӹдӹр шалга. Вара сагажы кловой платан ӹдӹр шалга. Ну, сагажы коршок шӹнзӓ. Сагажы коршок шӹнзӓ. Ну!. И тӹ коршок сагажы, тӹрӹшток розывый платан ӹдӹрӓш толын шагалын. Вӓржӓт укеш ӹне!. Изиш улы. Чут-чуть коршокетшӹм тӓрвӓтӹ ӹдӹрӓш докырак. Ну вот. ?. , яжон шайышт!. Тӹнӹм мӹнь пынимайышашлык ылам вет.яра, яра,ӹдӹрӓшвлӓжӹ ик уровенӹштӹ шалгат?. Агыл, кловой ӹдӹрӓш изиш ӱлнӹрӓк. Так, учителницы букетвлӓжӹм... кловой платан букетвлӓжӹм седӹрӓш... е... класыш…стӧл вӹлк пиштӹш дӓ... . Кыдыжы?. Шим платан тымдышы. Стӧл вӹкӹ букетшӹм пӹтӓри пиштӹш, нӹнӹ кен вазевӹ, вара мӹнгешок лӱктӓл пиштӹш. Ну. И шалга книгӓ дон... книгӓ сага почти. Шаягаремӹштӹжӹ кловой книгӓ. Техень уровенӹштӹ. Шаягаремӹштӹжӹ кловой книгӓ. Кок книгӓге иквӓреш?. Кок книгӓге ик книгӓжӹ наискосок ылеш. Тӹрӹнрӓк киӓ. Наискосокшайышт шалгетни марла, ни рушла. Ну кловой книгӓжӹ тӹрӹнрӓк киӓ, манамыш, вӹлӓн вӹлӓнок. Вӹлӓн вӹлӓн киӓ маныцыш!. Вӹлӓн вӹлӓн киӓт, но иктӹжӹ тӹрӹнрӓк. Изиш кловойжы анзыц... анзылнырак. Переплотшы кайеш якшар книгӓн. Ане йӓ. Вот тӹнжӹ шӹдешкет,ат мам ӹштӹ. Угу. Ыжар костуман учителницы букетшӹм окна анзык пиштӹш, кок букетке. Шкежӹ пӧкенӹш шӹнзӹ. Ну, кыдышкыжы?. Окна анзыкы пиштӹш. Кыды пӧкенӹшкӹжӹ?. Пӹтӓриш пӧкенӹшкӹжӹ, кыды стӧл оголышток ылеш. Угу. Тӹнь худан ит шайыш, яжон шайыш. Ыжар костуман тымдышы кок букетке пӧкенӹш пиштен ылы, пӧкенжӹ, кыды ӱлнӹрӓкшӹ ылеш, вес пӧкенжӹ. Картин тӹрӹшток ылеш, окна анзыцын пиштӹш. Пӧкенӹшкӹ?. Пӧкенӹшкӹ, ти картин тӹрӹштӹ кокшы пӧкенӹш пиштӹш дӓ... . Вара розывый платан ӹдӹрӓш кыргыж толы ... . Кыдыжы?. Пӹтӓришӹжӹ кыды, тевеш пӹтӓриш ӹдӹрӓш, тӹрӹштӹжӹ. Кыргыж толы дӓ букетӹм мӹнгешок окна анзык пиштӹш, ӹшкежӹ стӧл туре шалга. А тымдышывлӓжӹ ӹнде стӧл сага коктынат шалгат. Ыжар костуманжы стӧл оголышток ылеш, весӹжӹ изиш анзылнырак, ну тӹдӹ кыце шалген, тенгеок шалга. Ӹдӹрӓшӹжӹ кышты?. Ӹдӹрӓшӹжӹ ти кокшы пӧкен туре шалга, учителницывлӓ гӹц окна монгырышты. Тымдышывлӓ гӹц окна монгырышты. Кӱшӹц кыштырак?. Кӱкшӹцшӹ в опщем ӹдӹрӓшӹн вуйжы тымдышын пулыш туре ылеш. Ӹдӹрӓшӹн вуйжы тымдышын пулыш якте шоеш, ну техенӹ. Вӓшӓ тӹкнӓт ма?. Коктын тӹкнӓт ма?. Иктӓт ак тӹкнеп, изиш кай... ну растояний изиш улы, свободны шалгат. Так, кым ӹрвезӓш класышкы когоохырецӹм... нет, кым ӹрвезӓш класышкы пыревӹ, шалгат вот ти ӹдӹрвлӓ туре почти, но ялвлӓштӹ почти кымыныштынат теве ти картин тӹреш пижеш, класыш пыревӹ. Ну картинетшӹм пӓлет вет?. Ӹдӹрвлӓ анзык, маныма. Ӹдӹрвлӓ анзыкы, ну худан шайыштат тӹнь вопще. Кыдыжы... . Кымытынат пырен шагалыныт. Анзылны... . Кымытынат пырен шагалыныт. Анзылныжы... . Анзылныжы кок полдышан, вара покшалны кым полдышан. Ӱпшӹ?. А тӹнжӹн... а, ӱпшӹ... сар ӱпӓнжӹ тӹрӹштӹ ти кловой платан ӹдӹрӓш монгырышты. Сек анзылныжы кыды ӹрвезӹ ылеш?. Шалга кок полдышан, шим ӱпӓн. Вот, тидӹ... тидӹ коршок... корзин анзылнырак, да?. Щас обяснайем вес статанжы. Ти кок полдышан шим ӱпӓн ӹрвезӓш... . Стӧл ял улы вет, теве кӱшнӹ ялжы, тӹдӹ... тӹдӹн турештӹ когоохырецӹм... . Ти когоохырец коршок гӹц ӱлӹкӹрӓк, когоохырецӹм пиштен, кычен кидӹштӹжӹ. Кыды когоохырец, кыды свободный ылын, картинӹштӹ ылте. Тӱцӹн пыртен. Тӱцӹн пыртен когоохырецӹм. Тӹшец когоохырец донжы шалга ма?. Агыл, коршок гӹц ӱлнӹрӓк шалга, коршок седӹрӓштӹ шӹнзӓ ылы вет.ну. Коршок гӹцӹн ӱлнӹрӓк шалга, но кычен шагалын когоохырецӹм. Коршокшы кыштырак кайеш?. Коршокшы как раз стӧл оголышток ылеш. Агыл йӓ, ӹрвезӓнжӹ кыштырак ылеш, ӹрвезӹжӹн. Рвезӹжӹн, рвезӹжӹ, коршокшы стӧл оголышты шалга. Пылвуйышты тоныжы кыштыжы, манымыш. Пылвуйышты агыл, картинжӹкартинжӹ тӹнӹн улы вет, ялжы картин тӹрӹшток ылеш, манымыш. Ялжы картин тӹреш шӹнзӹн. Угу. И... мажы, когоохырецшӹ коршок доно... . Коршокшы вуй турежӹ лиеш, маныма. Лицӓ анзылныжы лиеш. Вот, сагажы шалга кым полдышан ӹрвезӹ, ну изиш кидшӹ дон леведӹн вес ӹрвезӓшӹм. Кидшӹ... кидшӹм виктен шӹнден. Тӹдӹн уровенӹшток шалга?. Тӹдӹн уровенӹшток шалга, ну изиш кӱшнӹрӓк чут-чут, кӱшнӹрӓк. Вара сагажы шалга сар ӱпӓн ӹрвезӓш, тоже кидшӹм виктен шӹнден. Сагажок, ну, пӹтӓриш ӹрвезӓш уровень туре,а лоштышты теве ӹнде кловой платан ӹдӹрӓш дӓ корзин, когоохырец, корзин лоштыштыжы улы. Иктӓт нигышкат ак пижеп, толкы ӹрвезӓшвлӓ кидӹштӹ дон икӓнӓ иктӹштӹм леведӹт, чут-чут, лапашты дон леведӹт. Кыш пыра ?. Ӹдӹрӓш нигышкат пырыде, тӹдӹ такок шалгаат,о, тӹнь тӧр... путыйенӓт цилӓ. Как путыйенӓм, господи. Ӹдӹрӓшвлӓ тенгеок шалгат, нӹнӹнӹнӹжӹ лыкыштыжы класышты лӓкмӓштӹ ылытыш.мӹнӹ... лыкышты,границӓ тӹрӹштӹ, картин границӓ тӹрӹштӹ шалгат ӹрвезӹвлӓ. , агыл, ӹдӹрӓшвлӓжӹ. Ӹдӹрӓшвлӓ чут-чуть кӱшнӹрӓк шалгат. Границӓ тӹрӹштӹ шалгатыш. Ма, ӹдӹрӓшвлӓ границӓ тӹрӹштӹ ак шалгеп, изиш кӱшнӹрӓк шалгат, парна кӱшнӹрӓк шалгат. Лешӓнгӹжӹ маныц вет.границӓ тӹрӹштӹпросты ӹдӹрӓшвлӓ шалгат изиш границӓ тӹризиш карангалыныт. Ну ӹрвезӹ анзылныжы ылыт ӹндежӹ?. Тӹнӹпопет, седӹндоно тӹньтӹнӹ марла ат мышты манаш. Тӹнӹ марла ат... . Колышт ӹнде. Вычал. Ӹдӹрвлӓжӹ пасна шалгат, ӹрвезӹ пасна шалгат, ане?. Мане, лоштышты корзин... коршок, е, корзин. Ӹдӹрвлӓ. Ӹнде ӹрвезӹвлӓ тенгеок шалгенӹт, . Ӹнде сар ӱпӓн ӹрвезӓшӹн кидӹштӹжӹ коршок розывый полосан. Тӹдӹ хватен. Тӹдӹм хватен. А весӹжӹ покшалнышы кым полдышанжы вес коршокым ош полосаным хватен, цилӓн кычен шагалыныт мам-гӹнӓт. Тидӹжӹ кок полдышан ӹрвезӓшӹжӹ когоохырецшӹмок кычен шагалын, фсо. Теве. Ыжар костуман тымдышы шалга, е... кок книгӓге нӓлӹн, ашкедӹ ӹдӹрӓшвлӓ докы, кловой платан дон розывый платан ӹдӹрӓшвлӓ докы ашкедӹ. Ашкедӹн дӓ нӹнӹлӓн, кловой платанлан кловой книгӓм кычыктен пуш, а розывый платанлан розывый книгӓм кычыктен пуш кидӹшкӹжӹ. Шкежӹ мӹнгешок стӧл оголышкыжок... вот пулышыжы вала... стӧл, е... пулышыжы кыце шалгажы... пулышыжы стӧл оголыш соприкасаялтеш, вот тенге шагалты. Вот шалга, шим платан учителницы сага. Розывый платан ӹдӹрӓш кыды, щас, кыды шӹнзен ылы пӧкенӹштӹ, каштын толы розывый платан ӹдӹрӓш докы дӓ тӹдӹн книгӓжӹм намал толы, и, дӓ пырен шӹнзӹ пӧкенӹш. |
Ӹзӓжӹ доно шыжаржы афтобусеш... афтобус... афтобусеш толыт. Ӹдӹрӓшӹжӹ кнопкым темдӓлешӓт. Нӹнӹ афтобус гӹц лӓктӹт. Тӹштӓкен капка улы. Капкам пачытат. Тӹшецӹн ялынок кеӓш решӓт. Ялынок кыргыжыт, кеӓт, ашкедӹт. Ӹдӹрӓшӹжӹ... ой... мам шакта ылы... . Ракушка дон шакта, тӹ ракушкажы волшебный ылеш. Огоноквлӓм... тыл... . Тыл шариквлӓм лыктеш, тӹ тыл шариквлӓ нӓнгемӹ доно нӹнӹ кыргыжыт тӹ корны мычкы. Картышты сагажы ӹрвезӓшӹн улы. Тӹ карты мычкы кеӓт, кеӓт корнышты нӹнӹ. Ӹрвӹжӹм ужыт. Вара ече ашкедӹт, ашкедӹт, ашкедӹт. Барсук кайеш. Вара кеӓт корнышты, ужын колтат кӱерӹм. Тӹ кӱер гӹцӹн ӹлӹштӓшӹм нӓлӹн шуат. Тӹ кӱерӹм лӱктӓл шагалтатат. Тӹ кӱержӹ волшебный ылын. "правилны кенӓ", маныт, манеш ӹрвезӓш. И пакыла кеӓт корнышты. Кешӹлӓштӹ. "фсо, цӓрнӹ, ит шакты". Мӹнь щас картемӹм анжаламат. Ти карт мычкы кенӓ, ана ям. Ямделна. Ти карт мычкок кенӓ. Ти карт мычкок кенӓ. Нӹнӹ шӹргӹ... шӹргӹ лоштыш йонгата вӓрӹшкӹ лӓктӹт. Тӹ йонгата вӓрӹштӹ... тӹ йонгата вӓрӹштӹ ужеш ылы... . Вот ӹзӓжӹ дон шыжаржы толевӹ. Шӹргӹ лоштышы йонгата вӓрӹшкӹ. Пӱшӓнгӹвлӓм, тӹшкӓвлӓм шӹкен. Вот ти шӹргӹ лоштыш местӓш попазевӹ. Тӹштӓкенкарак шӹнзӓлтӓ. Нӹнӹ пӹлгомышкы анжалыт. Вот ӹнде картыштым опать анжат. Карт мычкы нӹнӹ. Ӹрвезӓш тыманавлӓ толко ӹнжӹштӹ толеп манеш. Колыштыт, колыштыт, тамахань юк шакта. Тӹшкӓвлӓ шайылны... тамахань ӹмӹл кайен колта. Ти ӹмӹл гӹц ӹдӹрӓш, ӹмӹл пиш когон лӱдӹн колта, ... . И нӹнӹ докы пиштӹ кыдал лӓктеш. Пиштӹ пиш когон ӹрвезӓшӹм ныла. Пӓлен колтен. Вот ти пи ӹнде тишкӹ толын мыштен. Мӓмнӓм значит мӹнгешок нӓнген мышта токына. Вот керем... кӓндӹрӓвлӓм чӓлен шӹндӓт. Пи паштек кӓндӹрӓм хватен, пиш когон кыргыжыт. Кыргыжыт, кыргыжыт нӹнӹ. Кырыквлӓ мычкы. Лапатавлӓ мычкы. Корнешышты шарык кӹтӧ попаза. Вара подстанци докы миен шот. Ӹрвезӓшӹжӹ пиш когон кыргыжеш. Шыжаржы киен кодын, янгылен. Шалга, шалга, ӹрвезӓш тожы шагалешӓт. Мӓлӓннӓ вет мӹндӹркӹ ече кеӓш келеш. "малынмам шагалыц", манеш, "ма линӓт тӹнӹ?" . Вот ӹдӹрӓш ӹнежӹ ке, янгылен, пиш когон кахыра. Кижен шӹнзӹн. Вот ӹзӓжӹ ӹнде ӹдӹрӓшӹм пи вӹкӹжӹ пыртен шӹндӓ. И пакыла кеӓт. Олен ӹндежӹ кеӓт, пиштӓт янгылен наверны. Вот чуть веле ашкедӹт. Олен ашкедӹт. Тӹштӓкен пӹлгомышты шим пӹлвлӓ постарнат. Ой, кырыквлӓм ужын колтенӹт. "вот кырыквлӓм анжал",манеш шыжаржылан. Вот кырыквлӓм ужын колтатат, ече юр пыра. "юр пыра, мӓ техень погодышты пакыла кен ана керт",манеш. Айда пыренӓ теве тишкӹ. Кӓнӓлтӓш тамахан... кырыквлӓ мычкы вален кеӓт, вот тамахань ӹлӹм вӓрӹм мот. Ӹдӹрӓшӹжӹ ече пижӹ гӹц кен вазеш. Юр юреш, юр нӧртӓ. Вот пиш когон оролат ти... ти тома докы. Болшы ашкедшӓт ак кертеп, пиштӓт янгылен. Вот ӹнде ӹзӓжӹ шыжаржым тупышкыжы кузыктен шӹнденӓт намалеш. Вот ӹнде миен шоныт. Юр пиш когон юреш. Нужер тӹшкӓвлӓ ло, нужер кушкын шӹнзӹн пиш когон тӹштӓкен. Вот тамахань томашкы толыт. Тӹштӓкен... седӹрӓшкӹ пырен вазынытат. Пижӹ седӹрӓш пырен вазын. Тӹштӓкен сартавлӓӓт йылат. Вот ӹдӹрӓшӹжӹ амаса гӹц тӱгӹ лӓктӹн кеш токо. Ӹрвезӓш ӹнде колыштеш... ракушкыжым. Шыжаржы... шыжаржым нужер чӹнген шӹнден. Наоборот, ӹзӓжӹм нужер чӹнгенӓт, вот шыжаржы ӹнде тӧрлӹнежӹ. Вот тамахань ирсӓ нужер кушкын шӹнзӹн. Махан...ти замыкшы кышты ылыныт. Тӹгӹр ганы как будты. Тӹштӓкен воттылын шариквлӓжӹ ганы валат как будты. |
K кӹдежӹштӹ кок пӧкенӹм шӹндӹмӹ, жар пӧкенвлӓм окна сага. Ик пӧкенжӹ... ик пӧкенжӹ окна доно стӧл лошты шӹнзӓ. Тӧр агыл, ну кыце... ма донжы... кыце спинкы донжы изиш сӓрӓлмӹ. Машкыла... доска докыла изиш сӓрӓлмӹ спинкы донжы. И седӹндоно мажы... вургымла ти пӧкен ӱл мычашыжы стӧл ял туре ылеш. А вес пӧкенжӹ тенгерӓкок шӹнзӓ, токы ӹнде шалахай, так... . Тӹнь ӹшке кидетвлӓ доно ориентирӹм ӹштӹ. Ӹшке кидемвлӓ доно?. Кыце шӹнзӓт. Туппӧкен тупшы вес пока ял... ял оголышты лин шӹнзӹн, вес окна монгыр ял оголышты лин шӹнзӹн, пӧкен тупшы, кӱшӹл частшы изиш тӹкнен шӹнзӹн. Ти пӧкенжок, пӹтӓришӹжок?. А кокшыжы кок пӧкен ылешӹш ӹндежӹ. Вес пӧкенжӹ ӱлнӹрӓкшӹнзӓ. Шке докетлӓ ӱлнӹрӓк шӹнзӓ кокшы пӧкенжӹ. Коктыге окна доны?. Окна доны ылыт коктыге. Тӹ пӧкенжӹ ӱлнӹрӓк шӹнзӓ, почти плинтус тӹр мычкырак почти ылеш. Теве ти спинкыжы изиш вел сӓрӓлмӹ. Вара. Вара, щас. Машкы... класышкы учителницы пыра. И сагажы пырта... книгӓ сирен шӹндӹмӹ журналым пырта. Якшарикӓ цветӓнӹм. Тӹ журналжым пиштӓ стӧл вӹкӹ агыл, а стӧл тӹрӹшкӹ, ти тӹнь монгырет тӹрӹш пиштӓ. Стӧл вӹлнӹ ак ки. Тенгежӹ пиштӓш ак ли конешны, но пиштӓ. Ик кудымшы частшы ылеш окна монгыр гӹцӹн кудымшы частшы. Покшалны или окна покашты?. Окна покашты кудымшы частшы йӓ ылеш, а... . Келесӹ просты, кышты ылеш. Стӧл вӹлнӹ агыл, тӹрӹштӹ ти... а стӧл вӹлнӹ, стӧл вӹлнӹ фсо, стӧл вӹк пиштӹш. Ӹндежӹ стӧл вӹлнӹ киӓ. Киӓ. Окна доны. Окна монгырышты стӧл вӹлнӹ киӓ. А мажы... шалахай... . Тымдышыжы кыдыжы ылеш?. Тымдышыжы шӹнзӓ пӹтӓриш пӧкенӹштӹ, кыдым... кыдым вет пӹтӓри обяснайышым, тӹ пӧкенӹштӹ шӹнзӓ, кым... . Тымдышыжы кыдыжы ылеш, тӹштӹ кок ?. Тымдышыжы ыжар блузкан, кӹрӓн юбкан. Пӧкенӹштӹ шӹнзӓ?. Пӧкенӹштӹ шӹнзӓ, рыжый ӱпӓн. Вара якшар платан, кловой воротник доно, оборкы, кужы калавачан ӹдӹрӓш пыра, кидӹштӹжӹ тыгыды якшар шукы пеледӹшӓн букет. Букетшӹ кловой дон пӹтӹрӓлмӹ ылеш, кловой пумага дон пӹтӹрӓлмӹ. Тӹдӹ ашкед миӓ дӓ парна мычаш донжы стӧл тӹр покшакы, изиш ӱлӹкӹрӓк, стӧл вӹк покшацын упирӓйӓлтеш. Кышкы кышкы толеш тидӹ?. Стӧл докы толын шагалеш, парнажы тӹкнӓ, стӧл тӹрӹш вел тӹкнӓ, изиш вел ак шо стӧл тӹрӹшкӹ. Вургымлашты?. Вургымлашты, ага. Вара пыра ӹрвезӓш. Ой, агыл. Кок ӹдӹрӓшӹжӹ иканок ылыт, ане вет?. Кыце кок ӹдӹрӓшӹжӹ?. Яра, фсо. Ам пӓлӹ ӹдӹрӓшӹжӹ маханы. Вара ӹрвезӓш ашкед миӓ. Шагалеш ӹдӹрӓш паштек. Кидӹштӹжӹ техень букеток ылеш. Луды ялашан, кӹрӓн ботинкӓн, кым полдышан. Ӱпшӹ, кӹрӓникӓ ӱпшӹ. Букет донжы кӹнервургышкыжы тӹкнен шӹнзеш. Ӹдӹрӓшӹнӹш?. Ӹдӹрӓшӹнӹшкӹ кидшӹ доно и букет доно, букет тӹр донжы. Вара ашкед пыра... . Ӹдӹрӓшӹжӹн букетшӹ стӧл вӹлнӹш, стӧл вӹлнӹ лиеш ма?. Стӧл вӹлнӹ агыл, стӧл якте кидшӹ, виктен шӹндӹмӹ кидшӹ ак шо стӧл вӹл якте. Вара пыра луды выргемӓн учителницы. Пыра и шӹнзеш вес пӧкенӹшкӹжӹ, кыды ӱлнӹрӓк ылеш. Книгӓжӹм пиштӓ вес книгӓ вӹкок. Книгӓ дон пыра. Ага, книгӓ дон пыра, книгӓжӹм стӧл вӹк пиштӓ, вес книгӓ вӹкок изиш веле, иктӓ пел книгӓеш, машкыла, ӹдӹрӓшвлӓ док тӓрвӓнен. Вес вуйышкыла книгӓжӹм пиштӓ. Вара пыра вес ӹдӹрӓш. Техень платанок, токо кидӹштӹжӹ когоохырецӹм кычен шӹнден. Когоохырецӹм кокшы учителницылан кидӹшкӹжӹ кычыкта. А тидӹ ӹнде учитель дон ылеш, тымдышы дон ылеш?. Учитель док, тымдышы док ашкед миӓ, когоохырецӹм луды платан учителницылан кидӹшкӹжӹ кычыкта, шкежӹ сӓрнӓлеш дӓ ашкедеш, пырен шагалеш оголышкы. Теве амаса доншы оголыш пырен шагалеш. Доска... . Доска вес вуйышкы. Огол гӹцӹн изиш покаштырак ылеш. Доска докыла?. Доска докыла и ӱлнӹрӓк. Ӹрвезӓшӹн тыгыр тӹр туре ялжы ылеш. Вара пырат кок ӹрвезӓш. Ик ӹрвезӓшӹжӹ кок полдышан, кидӹштӹжӹ... луды ялашан кок полдышан, ӱпшӹ кӹрӓн. Тӹдӹ ашкед миӓ и шагалеш. Охырок пыра?. Агыл, кидӹштӹжӹ букет манамыш. Шукы йиш пеледӹшӓн букет. Мане, мане. Сар пумага дон пӹтӹрӓлмӹ. Жарикӓ пумага дон. Ашкед миӓ и шагалеш, вуйжы тӹкнӓ, ти пӹтӓришӹ ӹрвезӓш, кыды вет пырен ылын, тӹдӹн кӹрӓсник туре вуйжы ылеш. Почти сагажок шалга. А пеледӹшӹжӹ важлош тӹкнӓ мычашыжы, пеледӹшӹжӹн. Паштекшӹ вес ӹрвезӓш пыра. Кидшӹ тӹкнӓ кокшы полдыш вӹкӹжӹ, виктен шӹндӹмӹ кидшӹ тӹкнӓ. А кидӹштӹжӹ ылеш коршок постол, тӹштӹ апелсинвлӓ, што ли ылыт, жаргы маан торчат доко. Тӹр мычкыжы ободокыштыжы кловойикӓ звоздычкывлӓ шӹнзӓт. Тиштӹ розывыян ече улы. Махань ободокшы?. Ободокшы розывыян ылеш, кловойикӓ мавлӓ, шкежӹ кӹрӓн ылеш. Покшалныжы ик ыжаргы, тамахань лук постол торча изи. Ӹрвезӓшӹжӹн ялашыжы шимӹ, кок полдышан, но ӱпшӹ сары ылеш. Кыце шалга?. Шалга... . Манамыш кидшӹм виктен шӹнден, машкы, кокшы полдышыш виктен... виктен шӹнден, кидшӹ кокшы полдышышкы тӹкнӓ. Иктӧрӧк шалгат, пачелӓ пачелӓ шалгат. А мӹнӹн ӹдӹрӓшӹн ял лошты вуйжы лин шӹнзеш, сары вуйжы. Вот... . Ӹдӹрӓшӹжӹ кӱшнӹрӓк лишӓшлык?. Ӹдӹрӓшӹжӹ изиш покаштырак машкыла, амаса докыла лиеш. Ну, ече пакырак?. Изиш амаса докырак. Оголышток ма шалга?. Оголышты, почти оголышток ылеш. Ти кидӹштӹжӹ тидӹм кычен шӹнден, ане?. Ага, кидӹштӹжӹ коршокым кычен шӹнден. Учителницы, луды выргемӓн учителницы ашкед миӓ, вуйжы лиеш, стӧл покшалнок лиеш вуйжы. Стӧл вӹлвӓл покшалны вуйжы лиеш, шкежӹ, ну, шалга. Когоохырецӹм пиштӓ вуй сагажы ма монгырышкыла, амаса монгырышкыла тожы покшак пиштӓ вуй сагажы. Шкежӹ покшалны шалга?. Шкежӹ покшалны шалга. Вуй мычашыжы кышкы тӹкнӓ?. Вуй мычашыжы нигышкат ак тӹкнӹ, как раз стӧл покшалны вуй мычашыжы лиеш, вуйжы стӧл покшалны лиеш. Стӧл тӹрӹш ак шо?. Агеш, агеш. Ӹнде пӹтӓриш, да, так, ӹдӹрӓш, пӹтӓриш ӹдӹрӓш, кыды стӧл сага шалга. Ага. Тӹдӹ шке букетшӹм кычыкта жар блузкаан учителницылан. Тӹ букетшӹ лиеш стӧл оголышты, изиш ӱлнӹрӓк, стӧл огол... якшар пеледӹшвлӓжӹ веле стӧл оголыш тӹкнӓт. А кловой мажы ӱлӹкӹрӓк, изиш ӱлӹкӹрӓк ылеш. Ынгылышыц? . Ӹдӹрӓшӹжӹ кышкы?. Ӹдӹрӓшӹжӹ... . Тиштокагыл, хвата теве кокшы сар ӱпӓн ӹрвезӓш гӹц, хвата мам, ти коршок постолым хвата. Ага. И ашкед миӓ ма докы, книгӓвлӓ, вуйжы книгӓвлӓш тӹкнӓ, якшар книгӓшкӹ изиш вуйжы тӹкнӓ. А учителницы шагалеш ти ыжар блузкаан доно ӹдӹрӓш лош шагалеш. Вуйжы учителницын тӹкнӓ... . Кышкы, кыце, кыце?. Жар блузкаан учителницы доно ти книгӓ... . Кок учителницы лош шагалеш ти ӹдӹрӓш?. Наоборот, ӹдӹрӓшӹжӹ шалга книгӓ туре. Книгӓ туре шалга?. Вуйжы книгӓш тӹкнӓ, ӱл тӹрӹш книгӓш тӹкнӓ. Оголыш дажы тӹкнӓ. А луды выргемӓн учителницы шалга ӹдӹрӓш доно ыжар блузкаан учителницы лошты. А коршокшы кыш кеӓ?коршокшым ӹдӹрӓш кычен шӹнден кидӹштӹжӹ. Тидӹжӹ кыце тенгежӹ получаялтеш?. Тенгеок тӹнӹн местӓет уке, ма тӹштӹ. Мӹнӹн местӓем уке. Ну изиш тӓрвӓтӹ. Ӹдӹрӓшӹжӹм изиш пакырак книгӓетшӹм пакырак шӹкӓлмӹлӓ изиш. Ма докыла, амаса докыла. И ӹдӹрӓшӹжӹмӓт тӓрвӓтӹ тенгеок. Учителницыжым кыце шагалтымыла?. Ӹдӹрӓш... учителницыжын виктен шӹндӹмӹ кидшӹ ӹдӹрӓшӹн важлош тӹкнӓ, почти, тенгерӓк. Ӱлнӹрӓк лиеш вет ...?. Ӱлнӹрӓк лиеш, ага. Ялжы лач ӱл, пумаган ӱл тӹрӹштӹ ылеш ялжы, как раз тӹрӹшток ылеш. Так, тидӹ коршокшы кидӹштӹжок ӹдӹрӓшӹн?. Коршок ӹдӹрӓшӹн кидӹшток ылеш. Ӹнде кокшы ӹрвезӓш, кыды... пӹтӓриш ӹрвезӓш, кыды разный йиш пеледӹшӹм кычен. Ага. Тӹдӹ ашкед миӓ и жар блузкаан учителницылан пеледӹшӹм подарен пуа. Пеледӹшӹжӹм... . Тӹдӹжӹн улыш уже?. Ече ик пеледӹшӹм подарен пуа, пеледӹшӹжӹм... .розанок ӧпӓт?. А?. Розанок. Агыл. Пӹтӓриш ӹрвезӓш агыл, мӹнь самынь келесӹшӹм, тӹн... . Тӹдӹм местӓшкӹжок шагалты, тӹ ӹрвезӓшӹм. Кышты шалга ӹнде вот?. Мӹнь ам ӓшӹндӓрӹ уже. Кыце ат ӓшӹндӓрӹ?. Ма сага, стӧл сага шалга ылы. Стӧл мычашты. Сагажок?. Изиш, пеледӹшӹш изиш ак тӹкнӹ, машкы. Стӧл докы?. Ага. Вуйжы кӱшӹл стӧл огол туре ылеш. Ане, так, вара?. Вара ӹнде тидӹ сар ӱпӓн рвезӓш анзылны шалгышы рвезӓш. Ага. Тӹдӹ пеледӹшӹм кычыкта жар блузкаан ӹдӹр... е... учителницылан. Ма кидӹшкӹжӹ, вургымла кидӹшкӹжӹ иквӓреш ... ну кычыкта. Кок... кок кидӹштӓт пеледӹш лин шӹнзеш ӹнде. Пеледӹшӹжӹн ӱл мычашыжы кӹрӓн юпкы дон блузкы машты ылеш, границӓштӹ, ӱл мажы. А шке ӹрвезӓшӹжӹ лӓктӹн кеӓ, убирӓйен шумыла тӹ ӹрвезӓшӹм. Кӹдеж гӹц лӓктӹн кеӓ, клас гӹц лӓктӹн кеӓ. Сар ӱпӓн рвезӓш... сар ӱпӓн рвезӓш когоохырецӹм хвата, и амаса монгыр стӧл тӹрӹшкӹ, охырецшӹ кечӓлт кеӓ дажы, пыртен шӹндӓ. Оголышкы шӹндӓ или... . Оголышкы агыл, покшакок просты тӹрӹшкӹма монгырышкы, амаса монгырышкы изиш охырецшӹ ече кечӓлт шӹнзеш. Вара ӹдӹрӓш гӹцӹн мам хвата, апелсинӓн ти кого коршокым хвата и пыртен шӹндӓ стӧл ял сага, стӧл ял гӹцӹн изиш веле, стӧл ял мычаш, ну стӧл ял мычкы торча коршокшы. Тӹ... тӹнь монгырет стӧл ялын оголышкы. А шкежӹ шагалеш, пылвуйжы тӹ коршокыш тӹкнӓ. Теве ободокыш тӹкнӓ пылвуйжы. Шкежӹ стӧл вӹлнӹ лиеш ганы?. Стӧл вуй, ну изиш... . Стӧлӹм мӱдӓ?. Изиш акизиш шӹкӓлмӹлӓ ма докыла. Стӧл ял тервенок шӹндӹмӹлӓ ма?. Стӧл ял тервенок шӹндӹмӹлӓ. Изиш иктӓ иктӓ вӹц сантиметыр кодшы тӹштӹ. Кыце... вӹзӹт агыл, тӹнжӹн вопще тӹштӹ лиеш, кым милиметыр лиеш, или вӹц милиметыр лиеш коршокшы. Ну в опщем стӧл ялышты, машты шӹнзӓ?. Ага. Вара... . Лапажы маш тӹкнӓ, стӧл ялыш тӹкнӓ, виктен шӹндӹм лапажы. Вара пыра... . Кӱвлӓ пырат ече?. Вара пырат... кловой платан ӹдӹрӓш пыра. Кловой платан стӧл оголышты шалген, пӧрт оголышты. Пӧрт оголышты шалгыде тӹдӹ. Кыце шалгыде?. Тӹштӹжӹ якшар платан шалгенӹш. Тидӹ манар шалген?. Мам кловоян шалген, якшар платан шалген. Якшар платан, кловой воротникӓн, кловой тӹрӓн, маным, вашталты. Кыце тидӹ шалген?. Уке, якшаргы шалген, манынам тӹлӓт, мавлӓм. Тидӹжӹ тишӓкок шагал кодын, теве тидӹжӹ тишкӹ кейен, иктӹтшӹ. Агыл, якшар платан, манынам тӹлӓт. Ит сӧредӓл, давай, вашталты. Тидӹ амаса оголышты шалген. Но, кынам тидӹжӹ моло шӹнден шоктышыц кловоянжым?. Мӹнь кловояным колынам. Ӹнде колышт ӹнде, кловоян, якшар воротникӓн. Тӹдӹм кидӹшкет нӓл. Кидӹштӹжӹ тӹдӹ виктен шӹндӹмӹ кид доно ну кычен шӹнден...тӹдӹ угӹцӹн толеш. Угӹц толеш, йӓ. Кидӹштӹжӹ ма ылеш?. Букетӹм кычен шӹнден, разный йиш пеледӹшӓн букетӹм. Канда?. Канда, и ыжар ма дон пӹтӹрӓлмӹ, ну ане, анесар жаргы пумага дон пӹтӹрӓлмӹ. Тӹ букетшӹ ӹрвезӓшӹн кидшӹ... виктен шӹндӹмӹ кидшӹ... якшар пеледӹшӓн ӹрвезӓш улы вет, кловой маан?. Тӹдӹн пылвуйышкыжы тӹкнӓ. Амаса монгыр пылвуйышкыжы тӹкнӓ. Мажы тӹкнӓ, манат, кӱн?. Лапажы, виктен шӹндӹмӹ лапажы. Машкы тӹкнӓ? . Якшар пеледӹшӓн, шукы пеледӹшӓн ӹрвезӓшӹн амаса монгыр... . Ти ӹдӹрӓшӹн ӹнде тӹкнӓ?. Ӹнде ӹрвезӓшӹн... ы... ӹдӹрӓшӹн тӹкнӓ тӹшкӹ. Ти ӹрвезӓш саган шагалеш. Ага, ӱлӹкӹрӓк токо шагалеш. Ӱлӹкӹрӓк пылвуй, кидшӹ пылвуйышты лижӹ ане, ӱлӹкӹ шагалтен. Вара. Кидшӹ пылвуй гач как будты пылвуйым пӹчкен шуа, парна мычашыжы полностю чӱчӹн шӹндӓ пылвуйым. Кокты хӓл?. Кокты хӓл агыл, ик пылвуйжым веле, иктӹтшӹм, но. А вес кидӹштӹжӹ кӧрзин, кыды апелсинӓн ылеш. Вес... . Тӹ ӹдӹрӓшӹнок? . Тӹ ӹдӹрӓшӹнок. Кӧрзин паштек... кӧрзинӹшкок тӹкнен шӹнзӹн, вес ӹрвезӓш пыра. Манар полдышан, мӹнь ам пӓлӹ, щас анжалам, полдышвлӓжӹ манар ылыт. Ӹрвезӓшӹн... кок полдышан ӹрвезӓш, луды ялашан, кӹрӓн ботинкӓн, кӹрӓн ӱпӓн. Вара, тӹдӹжӹ кыце шагалеш?. Тӹдӹ шагалеш, вот кӧрзин улы вет, ӹдӹрӓш вес кидеш кӧрзинӹм кычен шӹнден. Тӹ кӧрзин сага тӹкӹлӓлток шагалеш. Кидшӹ кӧрзин кӧргӹш почти мам ӹштӓ, тӹкӹлӓлток шагалеш. Ӧпӓть керӹл колтымыла ма? Лӹвӓк керӹл колтымыла, ага. Опӓть тӹ кӧрзин турешток кычен шӹнден апелсинӓн коршокым весӹм, техенок, толкы ободокшы ошы ылеш, кловой маан ылеш. Ти ӹрвезӓш кычен шӹнден?. Ти ӹрвезӓш кычен шӹнден ӹнде кид кӱшнӹжӹ ылеш?.тӹ кок ма туреок, кид кӱшнӹжӹ агыл. Оголжы, коршок оголжы, амаса монгыр оголжы важлошкыжы тӹкнӓ изиш. Ӹнде кловой платан ӹдӹрӓш шке пеледӹшӹжӹм подарен пуа серый... . А корзинжӹ сагажок кеӓ?. Корзинжӹ кодын, ӹрвезӓш доран кодын корзинжӹ. Тенгеок итӓт тӹкӓл кӧрзинжӹм. Можыт ӹрвезӓш кычен шӹнден тӹдӹм,ӹдӹрӓш веле кеӓ?. Ӹрвезӓш... ӹдӹрӓш веле кеӓ. Пеледӹшӹжӹм сар... е... луды платан учителницылан кычыкта. И тӹ веремӓнок... . Шкежӹ кышты?. Шкежӹ шке местӓшкӹжӹ мӹнгеш шагалеш. Ти ӹрвезӓш саганок?. Ага, тенгеок шагалеш. А кӱн... . Тырлайтырлайтиштӓкен. Ит тӓрвӓтӹл, мам тӓрвӓтӹлӓт?. Ти рвезӓш докок тенгеок шагалеш. Тенгеок шагалеш, цилӓ пылвуй гачок тенге ялжы, кидшӹ торча тенгеок. Ну, шагалын?. Шагалтӹшӹц?. Ӹнде те ти кӱн пылвуйым ӹдӹрӓш, вет кидшӹ мам ӹштӓ, маным, мӱдӓ, тӹ ӹрвезӓш... . Розан ӹрвезӓшӹм?. Ага, тӹ ӹрвезӓш ӧпӓть розажым подарен кода тӹ учителницыланок, токо... . Ти шим кловой платанлан?. Ага, токо розажым пӹтӓри подара. А вӹкӹжӹ вара сар мажым пиштӹ, сар пеледӹшӓнжӹм пиштӹ, мажым, букетшӹм. Кок ӹрвезӓшӹжӹ кыш кеӓ?. Ӹрвезӹ мӹнгеш тӹ местӓшкок цилӓ шагалеш тенгеок. Рвезӓш, остатка пырышы рвезӓш, кок кӧрзинжӹмӓт ял пындашкы ӱлӹкӹ пыртен шӹндӓ, пумага тервен, пумага тӹр мычкы. Ӱлӹкӹ пыртен шӹндӓ. Шкемжӹн ял?. Шкемжӹн ял лӹвӓкӹжӹ. Кӧрзинге?. Кок кӧрзинге, иктӹтшӹ лиеш амаса монгыр ял туре шӹнзӓ, весӹжӹ... . Кӧрзинжӹ?. Вес кӧрзинжӹ вес ял ӱлнӹжӹ лиеш, вес ял мычаш чуть ак тӹкнӹ. Ик тӧрӹштӹ шӹнзӓт. Рок... ма... пумага тӹр мычкы. Иктӹтшӹ коршок?. Иктӹтшӹ коршок, весӹжӹ кӧрзин. Варажы ам пӓлӹ. Рвезӹвлӓ цилӓн кен колтат. Коршоквлӓм ак тӹкӓлеп, нимат ак тӹкӓлеп. Лӓктӹн кеӓт клас гӹц. Уке лин колтат. Уке лин колтат, кен колтат. Клас гӹц лӓктӹн кеӓт. Якшар платан тенгеок шалга?. Якшар платанвлӓ тенгеок шалгат. Ӹнде ӹдӹрвлӓ цилӓн постарнат, ашкед миӓт ма туре, кӧрзинвлӓ туре шагалыт. Кыды корзинвлӓ туре?. Ну кыды... окна... амаса доны кок кӧрзин шӹнзӓт вет, ик коршок, ик кӧрзин. Нӹнӹ вӹк шагалыт?. Нӹнӹ вӹк шагалыт. Кымытынат?. Кымытынат. Иктӹтшӹ кыцеиктӹтшӹ, вычал, обяснайем, иктӹтшӹ якшар платан кловой маан, кловой оборочкан ӹдӹрӓш, вуйжы маш тӹкнӓ, оголышкы кыце, седӹрӓ оголыш тӹкнӓ. Те перекростык улыш, огол. Плинтус оголвлӓшкӹ. Вургымла пока ӹдӹрӓш?. Вургымла пока ӹдӹрӓш. Тӹкнӹш. Ага, вара, сагажы шалга, тӹ рӓдӹшток шалга кловой платан ӹдӹрӓш. Тӹдӹ тожы тенгеок шалга. Сагажы?. Сагажы. Кидвлӓштӹ... . Кидвлӓштӹ... тӹ ӹдӹрӓшӹн кидшӹ кӹнервургы якте вес ӹдӹрӓшӹн кид лӹвӓк кен колта. Кымшыжы?. Кымшыжы тожы тӹ рӓдӹшток шалга. Тожы тенгеок тенгеок лин шӹнзеш, ага. Тӧр шалгат?. Тӧр шалгат. Рӓдӹн шагалыныт, ага. Учителницы пеледӹшвлӓжӹм стӧл покшак пиштӓ. Кыдыжы?. Луды выргемӓнжӹ. Книгӓвлӓ сага?. Книгӓвлӓ гӹцӹн пакырак. Книгӓвлӓжӹ стӧл покашты покшак... покшак пиштӓ, ага, изиш покшацын амаса монгырышкырак. Когоохырец докыла?. Когоохырец докыла. Пӹтӓри кловой букетӹм пиштӓ. Вӹкӹжӹ?. Вӹкӹжӹ. Ну тевеш разный йиш пеледӹшӓнӹм. Изиш, ну мам ӹштен, тӓрвӓтен, кутанвлӓштӹ шӓрлен, ялла шӓрӓлтӓлӹн. Кыце, кышкы кеӓ ӹнде шкежӹ?. А шкежӹ, вуйжы книгӓ доно букет лошты. Тишкӹрӓк толеш?. Ага, книгӓ дон букет лошты лиеш. Вуйжы кыш, покшакрак куза ма?. Вуйжы, тӹржӹ стӧл тӹрӹштӹ ылеш, вуй мычашыжы стӧл тӹр туре ылеш. Яра. А вес учителницы кок букетке пиштӓ окна анзыкы, е, кок букет ылеш тиштӹ. Кокты кокты. Вӹкӹвӹкок пиштӓӓт, как будты ик букет гань лин шӹнзеш. Кыдыжы вӹлнӹ лиеш?. Вӹлнӹжӹ шукы йиш пеледӹшӓн, ыжаргыжы. Покан пиштӓт?. Покан пиштӹ, ага, мала, стӧл... стӧл кыце кеӓ кыт мычкыла, тенге. Тӹ паралелны стӧллӓн пиштӓ, кыт мычкыла, кыт мычкыла. Ну... . Шагалта или пиштӓ?. Пиштӓ, пиштӓ. А шкежӹподоконникӹш пиштӓ?подоконникӹш пиштӓ, ага. Вара. Учителницы... учителницы тымдышышке местӓ... жар блузкаан учителницы шке местӓ гӹц тӓрвӓнӓ. Кидшӹ... виктен шӹндӹмӹ кидшӹ лиеш ма тӹрӹштӹ... стӧл ти монгыр тӹрӹштӹ, тӹнь монгырет стӧл тӹрӹштӹ лиеш, виктен шӹндӹмӹ кидшӹ. А мычашыжы... парна мычашыжы тӹкнӓ книгӓ вӹкӹ. Ынгылдарен кердӓм?. Шкежӹ, вуйжы доска оголыш кузен кеӓ?. Доска оголышты агыл. Вуйжы лиеш машты, окнан пал... пал ӱл монгыр оголышты лиеш вуйжы. Стӧл тӹрӹшток ылеш ма тогда?. Стӧл тӹрӹшток почти ылеш, ага, мӹндӹркӹ кете. Кӱшӹл теве?. Ну мане, стӧл турерӓк лиеш, вес оголышты, стӧл турерӓк?. Ну, тенгерӓк, изиш кӱшнӹрӓк лиеш. Изиш кӱшнӹрӓк лиеш. Кыце вес огол, кыды доска доны. Ну ынгылышым йӓ. Тӹ огол гӹц изиш кӱшнӹрӓк ылеш вуйжы. Ага, вара. А вара якшар платан пӹтӓриш ӹдӹрӓш учителлӓн, учителницы, стӧл монгыр пӹтӓриш ӹдӹрӓш ашкед миӓ и шагалеш кокшы пӧкен сага, то йесть ӱлнӹшӹрӓк кокшы пӧкен сага. Кидшӹ вес покашкыла лиеш?.кидшӹ окна монгырышкыла лиеш. Пӧкен сага шагалеш?. Пӧкен сага шагалеш. Мажы, окна монгыр ялжы тӹкнӓ пӧкенӹн ӱл панды мычашкыжы тӹкнӓ. Тореш панды мычашкыжы тевеш. Ялжы?. Ага, ялжы тӹкнӓ, мычаш доно. Тупынь шагалеш учителлӓндада дада, ага, тымдышылан, тымдышылан. Ӹнде кым ӹрвезӓш ашкед пырат. Ӧпӓт?. Ӧпӓт. Пӹтӓри кӱ пыра?. Пӹтӓри пыра так, луды ялашан, кокялаш цилӓн иканыкок полдышан. Ӱпшӹ маханы? . Ӱпшӹ кӹрӓн. Ашкед пыра и шагалеш... шагалеш пӓлет кышакен... доскам ужат теве, доскам пачаш лиеш вет. мане йӓ. Амаса монгыр шелӹк туре шагалеш. Амаса монгыр пӹтӓриш шелӹкетшӹ улы доскашты. Ане. Тӹдӹн туре вуйжы лиеш, но ма гӹцӹн, седӹрӓ плинтус гӹцӹн изиш ӱлнӹрӓк. Когоохырец тӹр тӹ стӧл вӹлнӹш кишӹ, когоохырец туре почти вуйжы лиеш. Вуйжы?. Вуйжы, мычашыжы, вуй мычашыжы. Ӹне доска докок тӹкнӓ, маныцыш?. Доска агыл, доска шелӹк туре... .ага, понимайышым. И седӹрӓ плинтус гӹцӹн изиш ӱлнӹрӓк. Иктӓ сантиметӹреш ӱлнӹрӓк. Вуйжы лиеш?. Вуйжы тенге лиеш. Плинтус гӹцӹн ӱлнӹ?. Ну... . Седӹрӓштӹ лиеш?. Седӹрӓштӹ йӓ. Ага. Кидӹштӹжӹ ма монгыр... а... стӧл монгыр кидӹштӹжӹ когоохырецӹм кычен шӹнден. Кышец лӓктӹн тӹ... ?.когоохырецӹм пыртен сагажы. Вара. Паштекшӹ рӓдӹн вес ӹрвезӓш шалга, кым, кым полдышан кӹрӓн ӹрвезӓшок тенгеок шалга, кыце ӹдӹрвлӓ шалгат ылы, тенгеок. Кидшӹ тожы лӹвӓлнӹ?. Кидшӹ тожы, а, вӹлнӹ кидшӹ ӹнде тидӹн ылеш. Полдышым, кокшы полдышыжым мӱден шӹндӓ. Когоохырец вӹкӹ изиш, парна мычашыжы изиш вел ак тӹкнӹ. Паштекшӹ шалга сар ӱпӓн ӹрвезӓш, тожы тенгеок тожы вӹлнӹ, виктен шӹнден, кым, кокшы полдышым мӱдӓ, угу. А тенге шагалын, што кловой платан ӹдӹрӓш шӱшкӹ тӹкнӹктен шӹнден ти ӹрвезӓшвлӓнӹшкӹ. Шӱшкӹ?. Шӱш сар ӱпӓн... сар ӱпӓн ӹрвезӓшӹн шӱш тӹкнӹктен шӹнден. Кидшӹм?. Кидшӹм, ага, виктӹм кидшӹм. Ӹнде покшалны шалгышы ӹрвезӓш кидӹшкӹжӹ нӓлеш ош ободокан кловой звоздычкан апелсинӓн коршокым, вазым или коршокым нӓлеш. А вес сар ӱпӓн ӹрвезӓш нӓлеш... .корзинӹм. Кӧрзинӹм агыл, ӧпӓть якшар ободок, розывый ободоканым нӓлеш, апелсинӓнӹм. Седӹрӓ гӹц?. Седӹрӓ гӹц, ага. Жар блузкан учителницы стӧл вӹлецӹн кок журналым нӓлеш... . Книгӓм. Книгӓм, коктым нӓлеш, ашкед миӓ, ӹдӹрвлӓ докы, кловой обложкан журнал... книгӓм пуа кловой ӹдӹрӓшлӓн виктен шӹндӹмӹ кидӹшкӹжӹ кычыкта. А розывый обложкан книгӓм кычыкта розывый выргемӓн... платан ӹдӹрӓшлӓн. А шкежӹ?. А шкежӹ местӓ гӹц тӓрвӓнӓ дӓ шагалеш луды платан учителницы паштек. Вуйжы изиш доска монгыр стӧл оголым ак шо. Изиш окна монгырыштыла, и лапыштырак лиеш вуйжы. Кыце, палнырак шалга ?. Палнырак, ну изиш луды учителницы вӹк ак тӹкнӹ. Якшар платан ӹдӹрӓш доно луды учителницы лошты шалга. Якшар платан ӹдӹрӓш, кыды стӧл доны шалген... пӧкен доны шалген, кен толеш и вес якшар платан ӹдӹрӓш гӹц книгӓм нӓлеш кидӹшкӹжӹ. И мӹнгеш шке местӓшкӹжок шагалеш. Ти якшар книгӓм тиш канда ма?. Ага, мӹнгеш канда, ага. |
Кӓнгӹжӹм, кӓнгӹж ... шомыкы шукынок чымымла ече мадынна. Чымымлажы рисуйен шӹндет клеткӓвлӓм, тӹштӹ ма дон, панды дон, яжон рисуйен шӹндет. И техень йӹргешкӓ ӓтӹм моат, ... шайбы ганы техенӹ йӹргешкӓ ӓтӹ. Ну, мӓжӹ нӓлӹннӓ, техень ӓтӹжӹм ӹштеннӓландрин ылын молынам техень ӓтӹштӹ. Тӹ ӓтӹшкӹ оптен шӹнденӓ лӓвӹрӓм ылын,ти ма дон, и тӹдӹм шуенӓ. Тишкӹш, первишкӹ шует, вара тӹдӹ чымен кет вес ма якте. Вара ик... чымымлажы, ече ик яла чымен кемӹлӓ. ? . : . , вара... вара ече шайыкыла сӓрнӓлӓт, дӓ ече шуен колтенӓ–шует тагышкы, клеткӓш попаза или ак попазы. Йесли попаза гӹн, тожы тамахань плус, ма, тама ылы токо, тама, таманар очка приваялтеш значит. Вот. Варажы болшыжы амат ӓшӹндӓрӹ. :. . ? . ? . Уже амат пӓлӹ вот . ! . ... покшалан тамам шӹндӓт, ӹнде техен, мам, пренӓ, пренӓ гӹц ӹштен шӹндӹмӹ техень чуркывлӓм, чуркывлӓм, . ... панды дон тӹдӹм кен вацтымла. Вот, кен вацтымла. Тидӹ техень маналтеш, городкижӹ ылы. . . Йесли кен вацтет гӹн, ? . Очка лиеш ылы? . :. Ат пӓлӹ тожы. Вот ӹнде мам ӹштенӓ? . Ой, ситӓ ӹнде? . : ? . Ситӓ? . : . Ситӓ! . |
Сирӹмӹ, сирӹмӹ шон колта, вара ече таки тумайет, сирет. Тиштӹ вес тетрадемвлӓжӹ. Тагыш пиштенӓм виднӹ. Тӱгӹ лыктын шуенӓм. Ма... вес сирмемвлӓзӹ. Ну мӹнӹ, тидӹ кынам, сиренжӹ кынам... . Шоен, шоен. Кынам просты тумаялат, кынам келеш, вот... . Тетӓлӓн келешиктама. Тӹштӹ согонь вот поздравлайымы годым. Тенге веле. А так мӹнжӹ ам сирӹ вопще. Шукы мам ӹштӹмӹлӓ. Ам йӓрсӹ веремӓ уке. Веремӓ уке, ага. Тенгелӓ. Марла книгӓ ече тӹнӹн улы иктӓжӹ? . Марла книгӓ? .школышты улы? . Маханы? . Марла книгӓм теве тидӹм тӹлӓнет подарен кердӓм. Кердӓм. Вот тидӹ ылеш ӹзӓмӹн, виталий петухофын, вот.даренӓм, библиотекӹштӹ улы, пуеннӓ. Тӹштӹ тӓнгвлӓлӓн мавлӓлӓнече кодын теве... .вот тидӹ яжо книгӓ марла. Вот тиштӹ цилӓ ма марла сирӹмӹ шаявлӓм панимаяш лиеш. Стихотворный агыл тидӹ, вот. А стихотворный, стихотворныйжы теве тошты уже, теве стихотворенивлӓ. Тидӹ тожы цилӓ ӹшке сирен. Ӹзӓмӹн цилӓ тидӹ фсо, вот теве. Пиш когон яжовлӓ. Цилӓ хресӓн тетӓ цилӓ тожы. Шке ӹлӹмӓшӹштӹшӹжӹм нӓлӹн. Цилӓ вот. Лубой, первишӹжӹ мажы. Изи... изирӓк готшы гӹцӹн цилӓ ӹлӹмӓш корны куза вара: кыце тыменеш, кыце... . Ече улы теве первишӹ мырывлӓ. Еты мырывлӓ. Перви солашты маханым мыреннӓ. Вот тожыперегӹделна тетӓвлӓ цилӓ, мам ӹштӹл шӹнденӹт, вот, тӱнӹ дык вот. Симсӹн симсӹн кайеш пӹлгом мырывлӓ тидӹвлӓ ылыт вот. Мырывлӓ, мыры книгӓ. Подарен тожы тидӹм мырызы. <песенник>ага, песенникӹм рушлажы. Мыры марла, марла ылеш тидӹ марла цилӓ. Вот. Мӹнӹ мыренжӹ вотам мышты. Шке йӓлвлӓ саган мыштем, а шкетем ам керт сӓрӓлӓм.шке статанем сӓрӓл колтем. А куштен мыштем, а мырен ам мышты. Ага. Цевер яжо ӹрвезӓш. Цевер яжо ӹрвезӓш, ылат шӱмӹштем. Малан монден ам керт тӹнӹм тӹнӓмшен? Малан кӹзӹт тӹнӹм корнеш вел ужам? Дӓ малан йӓнгемжӹ трӱкок тӓрвӓнӓ? Вот вара. Иктӹмӓт тенгелӓ яратыделам, кыце тӹнӹм кӹзӹт мӹнӹ яратем. Малан кӹзӹт тӹнӹм корнеш вел ужам? Дӓ малан йӓнгемжӹ трӱкок тӓрвӓнӓ? Ит ӧпкӓлӹ тӓнгем, тӹнӹ ертӹшвлӓм. Жеп шомык ӓштӓлтет угӹц мӹнӹмӓт. Малан кӹзӹт тӹнӹм корнеш вел ужам? Дӓ малан йӓнгемжӹтрӱкок тӓрвӓнӓ?каштынна моло сӱӓнвлӓ, мавлӓ, мырывлӓм мыреннӓ вот техенӹ, тидӹ. Шустрыйрак изиш марак. Алык лапеш пеледеш кловой вуян пеледӹш, кловой вуян пеледӹш ӹдӹр курым. Кырык нереш пеледеш нарынзы вуян пеледӹш нарынзы вуян пеледӹш млойец курым. Вот тидӹ изиш быстрыйрак, ага. Алык лапеш мӹнь вӓшлинӓм... . Маханы мӹнӹн самый маемжӹ ылы. Самый яратымы мыремжӹ. Мӹнжӹн. А мӹнӹняратымы мыремжӹ, мӹнжӹ мырем ылы кыце, фу. Йыл гишӓн. Шукердшен ылделна мӓ иквӓреш. Ӓнӓт ак ли угӹц вӓшлимӓш. Жепнӓм сек цевержӹм ӓшӹндӓрен, колтем шокшы шӓлӓм шӱмем вашт. Тӹлӓт колта шӓлӓм кловой йылна, кыды мӓмнӓм рӹпшен ирӹ век. Тӹнӓм сек цӓшӓнвлӓ мӓ ылынна, тидӹм пӓлӓ кловой йылна вел. тӹлӓт колта шӓлӓм йыл сир вӹлнӹш, пеледӹш дон мадшы алык лап. Шукы жерӓм мӓ вӓшлиннӓ тӹштӹ, тидӹм мондаш ак ли нигынамат. Тӹлӓт колта шӓлӓм кловой йылна, кыды мӓмнӓм рӹпшен ирӹ век. Тӹнӓм сек цӓшӓнвлӓ мӓ ылынна, тидӹм пӓлӓ кловой йылна вел. тӹлӓт колта шӓлӓм йыл сир вӹлнӹш,фсоямым. Маремӹн махань мажы яжо мыры ылы... . А, щас, яраты... маяратыдеок ӹлӓш шанышым, тенгеок лиеш, машанышым. Анжал ӹрвезӓш йӹрӹм-вӓш, манары цевер ӹдӹрӓш. Шӱмеш яралым айыры дӓ шке йӓнгедӹм ладнангды. Даже звервлӓӓт, даже кеквлӓӓт цилӓн яратат, паран лит. анжал ӹрвезӓш йӹрӹм-вӓш, манары цевер ӹдӹрӓш, шӱмеш яралым айыры дӓ шке йӓнгедӹм ладнангды. Тидӹм колымат, пиш якшаргышым, шкӹмемӹм вырсышым, ӧпкӓлӹшӹм. Шошымжы толы, пелед кеш, яратымашем токем миш, пиш ласконласкон йӹрӓлтӹш дӓ остаткаеш попалтыш. Шошымжы толы, пелед кеш, яратымашем токем миш, пиш ласконласкон йӹрӓлтӹш дӓ остаткаеш попалтыш. Вот. Яжо, марла естрадныйвлӓм мырат а тӹнӓм гармонь ылын, вот, ага,яжоракын, ага, вот, тенгелӓ. Вот шукы шайыштам ӹнде-ӓӓ, вот ече мам интересны. |
Кыце цӹвӹвлӓм ӹштӓт. Кыце цӹвӹ пайым ӹштӓт, фабрикӹштӹ. Цӹвӹвлӓм ӹштӓт, убойный цех маналтеш. Мӹнӹ ирок толам шӹм цӓшеш пӓшӓшкӹ. Так, пӹтӓриок, ну техенӹ, йомкыст, йомкыстышкы вӹдӹм пачын колтем. Краным пачам, вӹд... ӱштӹ вӹд йогаш тӹнгӓлеш тӹштӹ. Тӹ йомкыстым вӹд темӓ. Мӹнӹ шкежӹ кейем кочыгаркышты... кочыгаркышкы кейем. Колтем котолым... камакам... газывый камакам колташ келеш. Тӧрӧк газывый камака ылеш, изи камака агыл, а кого камака техенӹ. Колтем, тӧрӧк, вӹдӹм темӓш келеш, вӹдӹм темен шӹндем. А камакажы ӹрӹктӓ йомкыст... йомкыстыштыш вӹдӹм пар доно. Пар дон ӹрӹктӓш манын, камакашкыжы пӹтӓрли вӹдӹм темен шӹндӓш келеш. Тожы краным пачындалам, ӱштӹ вӹд йога, тӹштӓкен кӧргӹштӹ темеш. Ну, тожы котолышты тамахань йомкысть улы, тӹдӹ камакашты темеш. Вара кынам уже насос вӹдӹм кӓчӓйӓ тӹ йомкыстышкы, ну йомкысть темӹн шӹнзеш. Мӹнӹ вара кнопкым темдӓлӓм, и вентилатыр тӹштӓкен сӓрнӓш тӹнгӓлеш, ... вентилатыр сӓрнӓш тӹнгӓлеш, и пакыла. Котол йылаш тӹнгӓлеш, газывый котол. Ровотаяш тӹнгӓлеш газывый котол и изин-олен тӹ йомкыстыштыш вӹдӹм ӹрӹктӓ-ӹрӹктӓ-ӹрӹктӓ. Тӹ вӹд гӹцӹн пар лиеш. Пар лиӓш тӹнгӓлеш. Пар, значит, труба мычкы кеӓ ... ӱлӹц, а, йомкысть ... вес, значит, убойный цехӹшкӹ, кочыгаркы гӹцӹн убойный цехӹшкӹ, йомкыстышкы кеӓ пар, труба мычкы. Трубажы как раз машты... труба пыра тӹ йомкысть кӧргӹшкӹ, пырен кеӓ тенгелӓн, и ... . Тӹ трубажы, кым труба, кым, тӹштӓкенжӹ кым вӹцкӹж труба йомкысть кӧргӹштӹ, и... изи ражвлӓ улы техен, ражвлӓ, ражвлӓ гӹцӹн пар лӓктеш. Ну, тӹ, тӹ паржы лӓктеш ӱштӹ вӹдӹшкӹ, йомкыстыштышты, и изин-олен вӹдӹм ӹрӹктӓ. Ну, котолжы йӹле ак ӹрӹктӹ. Мӹнь шӹм цӓшӹн колтем, обычны вӹд ӹрӓ лу цӓшеш. Лу цӓшеш вӹд ӹрӓ. Мӹнь ӹшке, ну, пӓшӓлӹшӹвлӓ, кӱвлӓ пайым ӹштӓш толыт, ӹдӹрӓмӓшвлӓ, пӱергӹвлӓ, мӹнӹ сек пӹтӓри толам, тӹштӹ мӹнь шӹм цӓшеш толам. Ӹдӹрӓмӓшвлӓ-пӱергӹвлӓ толыт кӓндӓкш цӓшеш. Кӓндӓкш цӓшеш толыт, мӹнӹн... и вычат пока мӹнӹ вӹдӹм ӹрӹктем. Вӹдӹм ӹрӹктӓш ... келеш, мӹнӹ анженӓм, вӹцлӹ кок градус якте. Вӹцлӹ кок, вот мӹнӹ вӹдӹм ӹрӹктем, пока мӹнь вӹдӹм ӹрӹктем лу цӓшеш, лу цӓшеш, а тӹ веремӓн тракторист толеш, чӓлӓ мам, тележкӹм, ... клеткӓн техень тележкӹ улы, кеӓ машкы, сарай докы, сарай докы тӹштӹ значит, едемвлӓ ровотайышывлӓ ... цӹвӹвлӓм кычен колтат. Ну, началник толеш, бригадир вот ӹшкӹмжӹм бригадир маныт, бригадир толеш, ӹдӹрӓмӓш, и анжалеш, манарын едемвлӓ тагачы лит. ну чӹдӹ едем ровотаяш тӹнгӓлеш гӹн, ну чӹдӹрӓк цӹвӹм кычаш шӱдӓт. Шукы едем толеш гӹнӹ, ну, ситӓ гӹнӹ, ну, кым тӹжем цӹвӹм моло кычат, ну кечӹштӹ кынамжы ӹштенӓ. Ӹштӓш лиеш, тӹжем вӹц шӱдӹ цӹвӹмӓт ӹштӓш лиеш ... кечӹ мычкы, и кым тӹжем цӹвӹмӓт. Вот лу цӓшеш кычен кандат ик, ик тележкӹшкӹ манаркым, ик тӹжем цӹвӹм тӹшкӹ пыра, клеткӓвлӓш оптен колтат. И трактористшӹ шыпштен канда уже цӹвӹвлӓм. Цицок тӹ тележкӹштӹ клеткӓвлӓштӹ. И вот вара вес тележкӹм чӓлен кеӓ, кым тӹжем цӹвӹ гӹнь моло. Кым... кым тележкӹ цӹвӹм кандат. Иктӹ тӹнгӓлеш, как мӹнь ужам, што вӹд хӹрен вӹцлӹ кок градус якте, " фсо",манам, "вӹд хӹрен". Кейем, келесем бригадирлӓн, началниклӓнначалник: " фсо, колты " манеш,"агрегатвлӓм". Мӹнӹ кейем и кнопкым темдӓлӓм, звонокым ӹштем, пуем, школыштыш ганок. Звонокым пуем, звонок юк шакта. Цилӓн тӓрвӓнӓлӓш тӹнгӓлӹт. Пӹтӓриок кеӓт: ик пӱергӹ лӓктеш тӱгӹ, ӹдӹрӓмӓш тӹштӓкен машты, улы тожы, цӹвӹм сӓкӓш тӹнгӓлеш. Пӱергӹ клеткӓвлӓ гӹцӹн цӹвӹм лыктеш, цӹвӹвлӓм лыктеш, кӹшкӓ изин-олен транспорторышкы. А ӹдӹрӓмӓш цӹвӹвлӓ... цӹвӹм нӓлеш, ял гӹцӹн сӓкӓлтӓ вешӹлкӹшкӹ. Лини кеӓ, тӹшкӹ иктӹн-иктӹн цӹвӹвлӓм сӓкен миӓ. Кыча, пӱергӹ шуен колта, хвата, сӓкӓлтӓ. Вот тенгелӓ сӓкен миӓ, и лини мычкы кеӓш тӹнгӓлӹт цӹвӹвлӓ. Цӹвӹвлӓ кеӓт-кеӓт-кеӓт, как раз вара мӹнӹн ик ти, кышты вӹцлӹ кок градусан вӹд, тӹ йомкыстышкы пырен лӓктӹт. Нӧрен лӓктӹт, нӧрӓт тӹштӓкен, йомкысть мычкы ик минут, тӹ... цӹвӹвлӓ йомкыстышты киӓт, вӹдӹштӹ ылыт. А пӹтӓрлиок ече, келесӓш мондышым, пӹтӓрлиок цӹвӹ кеӓ-кеӓ-кеӓ, попаза, тожы, вӹд техенӹ, йомкыстышкы изишкӹ техен. Тӹштӓкен пырен лӓктеш, тӹштӹ глушалтеш, ток пуа. Вара лӓктеш, техенӹ оглушонный, но ече ӹлӓ цӹвӹ. И... и ӹдӹрӓмӓш кӹзӹн... кӹзӹ доно шалгалта тӹштӓкен. Кӹзӹ доно шӱм пӹчкеш изиш, вӹрӹм йогтара. Фсо уже пакыла уже йомкыстышкы, вӹдӹшкӹ попазат уже ма, вӹр йога цӹвӹвлӓн цилӓн. Вӹр йога, вӹр техень ма, ну вӹр йога, ма мыч кеӓ, тӹштӹ улы техенӹ кӹртнин стӧл постолы. Кӹртнин стӧлӹшкӹ йога, вара йори мешӓкӹшкӹ вӹржӹ йога. Цӹвӹвлӓ кеӓт, попазат йомкыст... ик минут йомкыстышты ылыт. Йомкысть гӹцӹн лӓктӹт, лини мычкы кеӓт, пакыла улы кок техенӹ, ну яра, роторный машинӓ маныт. ... роторный машинӓш попазат, роторный машинӓ. Мӹнь тӹ... ужам, што цӹвӹвлӓ йомкысть гӹцӹн лӓктӹнӹт, мӹнӹ тӹ роторный машинӓвлӓм вклучайем. Перощипкӹ маналтеш. Мӹнжӹ перощипкӹ манам. Кнопкым темдӓлӓм, мӹнӹн кок перощипкӹ ровотаяш тӹнгӓлӹт пиш когон техенӹ. Перощипкӹ ровотаяш тӹнгӓлӹт, ну мӹнь тӹ перощипкӹм пӹтӓриок мам ӹштен шӹндем, анжалам. Иквӓреш, так, иквӓреш лишкӹрӓк кандем, штобы цӹвӹвлӓ, цӹвӹвлӓлӓн техень определонный растояни гӹц веле кештӹ. Цӹвӹвлӓ тӹшкӹ попазат, тӹштӓкен улы барабанвлӓ и парнавлӓ техенӹ ... резинывый парнавлӓ. Значит вот техенӹ,тидӹ ылеш цӹвӹ, тиштӹ кок техен, кок барабан ... кок диск, тиштӓкен парнавлӓ, и тӹ парнавлӓ цӹвӹ пыным кӹрӹт тенгелӓн. Ти иктӹт веле агыл, тӹштӓкен икманар кым рӓд техенӹ, мавлӓ, ... дисквлӓ. Кым рӓд, в опщем иктӓ манаркы, иктӓ лу наверны, ик перощипкӹштӹ. Техенвлӓм кӹрӹн лыктыт. Цӹвӹвлӓ ик перощипкӹ гач лӓктӹт, уже, ну, цӹвӹвлӓн пынышты уке ганок, но изиш пынышты улы. Вара попазат вес перощипкӹшкӹ. И ече цӹвӹм мам ӹштен лӓктӹт тенгелӓн. И уже кокшы перощипкӹ гӹц лӓктӹт цӹвӹвлӓ уже, мавлӓ, цӓрӓвлӓ ылыт, ик пынат уке. Ик пыныштат уке, манаш ак ли, но пынышты уке. Пынышты уке. Вара тӹштӓкен вес ӹдӹрӓмӓш шалга. Ӹдӹрӓмӓш мам ӹштӓ, ну тамам ӹштӓ доко, шӱм пӹчкедӓ. Шӱм кӹзӹ дон пӹчкедӓ, вӹр ече йогаш тӹнгӓлеш. Тӹштӹ кокшы, вес едем пакыла шалга. Вес едем кӹзӹ доно пачеш кутанжы гӹцӹн, кӹзӹ доно пачеш, кутанжым пачеш. В опщем кӹзӹ дон тенгелӓн пачеш, и пакыла кеӓ лини мычкы. Тӹштӹ, так, кутанжым пачеш, цӹвӹвлӓ кеӓт пакыла, весӹ едем тӹштӓкен кӹзӹ доно лӱктӓ, ече мам ӹштен колта, кӱшкӹлӓ тенгелӓн. Ну в опщем тӹшецӹн вара кок, кок едем,кок едем шалга тӹштӓкен, кӧргӹм лыктыт шалгат. Уже кид дон нӓлӹт вот, кӧргӹм вӓрештеш кид дон лыкташ тӹшецӹн. Цӹвӹшкӹ пырат кид доно, шыпшын лыктыт кӧргӹжӹм. Тӹштӓкен кӧргис маныт, мажым, серцӹжӹм, кишкӓжӹм, цилӓ шыпшын лыктыт. Шоды-мокшвлӓм, тамавлӓм, вот, ... шыпшын лыктыт, ик машкы, ящикышкы шуен колтат, цӹвӹ кеӓ пакыла. Цӹвӹ кеӓ пакыла, попаза машкы, мойкышкы. Мойкышты ма, тӹ тожы техенок мавлӓ сӓрнӓт, ну тӹштӹ уже кок техень ма сӓрнӓт, вал сӓрнӓ. Кок вал сӓрнӓ, и резинывый мавлӓ, кыце маншаш, ну кыцелӓ манмыла, резинывый палецвлӓ тожы техень шалгат. Резинывый парнавлӓ кужывлӓ, нӹнӹ тожы цӹвӹ... цӹвӹм тенгелӓн хватен миӓт, и кӱшӹцӹн душ йога, окни вӹд йога-йога-йога-йога-йога-йога, мойкы маналтеш. Тӹдӹ иктӹт веле, тӹдӹ вашт лӓктӹт, уже цӹвӹвлӓ ылыт ирерӓквлӓ, ... кӧргӹ... , сек кӧргӹжӹ ире лӓктеш. Цӹвӹвлӓ кеӓт-кеӓт-кеӓт пакыла, а, ече мажым мондышым. Конешнӹ перощипкӹ гӹцӹн лӓкмӹкӹжӹ, тӧрӧк шӹнзӓ техень ма, ну, мотор, ик, техень кӹзӹ ... сӓрнӓ. Кӹзӹ сӓрнӓ, шӱм... а, вуйым пӹчкеден шуа. Шӱм агыл, вуйым пӹчкеден шуа. Вуй кеӓ... кен вазеш машкы, ящикӹшкӹ, пласмасывый ящикӹшкӹ. Тӹ... мӹнӹ... мӹнжӹ анжен шалгем как раз перощипкӹ гӹцӹн... лӓкмӹкӹ штобы цӹвӹвлӓ лиштӹ цӓрӓ. Пынан гӹн, мӹнӹм вырсаш тӹнгӓлӹт, и мӹнӹ анжем мам, мам яра пынан гӹнӹ. Анжал, анжал сек анзыцок. Перощипкӹм правилны тӧрлем, настраивыйенӓм, и вӹдем шокшы или ӱштӹ, вот тӹдӹн гӹцӹн . Тӹ точны, ну ӹндежӹ тымень шонам, ӹнде тӧрӧк яжон колталтем цӹвӹвлӓм. Йесли иктама ак яры, иктӧрӧк анжаш тӹнгӓлӓм, ма ак яры тӹштӓкен. Вот кеӓт, ну уже йесли мойкы гӹцӹн лӓктӹнӹт гӹн, цӹвӹвлӓ уже кеӓт тӹштӓкен ма, цӹвӹвлӓ ... кечӓт ял гӹцӹн техенӹ. Ну тӹштӓкен улы тожы диск сӓрнӓ. Цӹвӹвлӓн ялышты пӹчкӹлт кеӓ. Цӹвӹвлӓн ялышты пӹчкӹлт кеӓ, вуйышты уке. Цӹвӹвлӓн ялышты пӹчкӹлт кеӓ, цӹвӹвлӓ кен вазыт стӧл вӹкӹ. Тӹштӹ вес едем нӓлеш вот, шӱм... пӹчкедӹн, ма дон тӹштӓкен, ик едем, ик пӱергӹ, или пӱергӹ шалга тӹштӓкен, шӱжӹм пӹчкӹн колта. Шӱвлӓм постарымыла ти ящикӹшкӹ тожы коропкаш, тидӹ пасна выжалалтеш. Шӱм пасна пога, тӹдӹм ... пӹчкедӹн колта, и фсо, цӹвӹ йӓмдӹ ылеш машкы, тӹштӓкен, тӹштӹ вес едем шалга, цӹвӹвлӓм опта контейнерӹшкӹ тенгелӓн, оптен шӹндӓ, шукы тӹштӓкен. Мавлӓ, полкывлӓ, контейнерӹш оптен шӹндӓ. Оптен шӹндӓ, контейнер цицок лин шӹнзеш, нӓнген кода, шӹкен пырта тӹдӹм охладителный камерӹшкӹ. Шӹндӓлӓлӹт ӱштӹштӹ, цӹвӹ ӱкшӓлӓлеш, ӱкшӓлӓлеш, цӹвӹм мӹнгеш лыктыт и вара уже сортируят. . Вот значит нормалный цӹвӹвлӓм тӹдӹ , а самый тоша цӹвӹвлӓ . Вот тенгелӓ сортируят цӹвӹвлӓм, оптат, картон коропкавлӓшкӹ оптен шӹндӓт тӹштӓкен. Картон коропкавлӓшкӹ оптен шӹндӓт, тӹдӹм висӓт ече, каждый... каждый коропкам висӓт. Висӓшкӹ шӹндӓт, и електронный висӓш тӧрӧк анзыц, пумага сирӓл шӹнзеш, манаркы вес, например лу кило, луат ик кило, луат кок кило. Тӹдӹм, тӹдӹм пумагам нӓлӹтӓт, тышкалтат машкы, коропка тервен. Тышкалтат, и фсо, тӹдӹм вара, вара опӓть контейнерӹш оптен шӹндӓт тӹ коропкавлӓм, оптен шӹндӓт контейнерӹшкӹ, и шӹкен кеӓт холодилникӹшкӹ, холодилникӹш шӹкен пыртат. Вот техень пӓшӓ. Мӹнӹ анжем, штоб цилӓ агрегат ровотайыжы яжон, в опщем, и цӹвӹ лижӹ яжо. Ну цехӹштӹ марла попат тӹдӹвлӓ, марынвлӓ ровотаят, цилӓн попат кырык марла, конешны. Ну кышты марынвлӓ ылыт, цилӓн попат кырык марла, марла. Вот тенге кечӹ мычкы цӹвӹм ӹштӓт. Ну, манаркы, кок тӹжем цӹвӹ, ик... иктӹ тележкӹ цӹвӹ пӹтӹмӹкӹ, тӹжем цӹвӹ пӹтӹмӹкӹ, ече, ече изиш кӓнӓлтӓлӹт лу минут, тӹштӓкен пока цӹвӹвлӓм цилӓ контейнерӹш оптен колтат, машкы, охладителный камерӹшкӹ шӹкен пыртат, лу минут, или луат вӹц минут, или коклы минут вес тӹжем цӹвӹм колталтат лини гач. Весӹм кок тӹжем цӹвӹм ӹштӓлӓлӹт, вара качкыт пырен шӹнзӹт тӹштӓкен, иктӓ нӹллӹ минут, качкындалыт иктӓ пел цӓш. Ну а вара анжалыт, ну веремӓм анжалыт, и манары цӹвӹштӹ кодын. Кок тӹжем цӹвӹштӹ кодын гӹн, вара остатка ече тӹжем цӹвӹм колталтат. Кым цӓшеш пӓшӓм пӹтӓренӓ. Вот лу цӓшӹн тӹнгӓлӹнӓ, кым цӓшеш пӹтӓренӓ. Кым цӓш гӹцӹн нӹл цӓш якте вара ече улы вет мавлӓ, желудык. Вара пырен шӹнзӹт цилӓн, и цилӓн желудык гӹцӹн, желудыкым итӹрӓйен шӹнзӓт, ну кӧргӹжӹм. Желудыкым кӹзӹ дон пачыт, кӧргӹжӹм лыктыт, шуен колтат, желудыкшым коропкаш пиштӓт, ящикӹшкӹ. Вот техень пӓшӓ. Ну пӓшӓм... ровотаят тӹштӓкен, ну, лу едем лин кердеш, луат кым едем лин кердеш, кӓндӓкш едем лин кердеш. Кӓндӓкш едем чӹдӹ. Лу едем ... ну, сек келеш. Луат кок едем, луат кым едем. Ровотайышашлык ылеш луат кым едем. Ну кынамжы едемвлӓ ак ситеп гӹн, вот лу едем ровотаят. Тӹнӓм чӹдӹрӓк. Тӹнӓм бригадир чӹдӹрӓк цӹвӹм заказа. Опташ колташ шӱдӓ, ӹштӓш. |
Ну вот мӹнӹ... тумайышым кеӓш марлан. Друженнӓ ӹрвезӓш доно. Вара тӹдӹ мӹнӹм нӓлӓш тӹнгӓлӹн ӹнде. "давай тол токем ӹнде марлан", манеш. Мӹнь докем толыныт, мӹнӹм йӱӓш толыныт. Ӹзӓжӹ доно йӱӓш толыныт. Йӱӓш толыныт мӹнь докем ӹнде. Костенецӹм канденӹт, ӓрӓкӓм канден. Ӓвӓм доно, ӓтӓм доно шайыштыныт, штобы... шайыштыт што... . Мӹнь тӓмдӓн ӹдӹрдӓм нӓлӓм. Ну ӓвӓм дон ӓтӓмтӹштӹ пашкудывлӓм сӹгӹрӓлӹнӹт. Ну мӹнӹм ӹнде йӱн коденӹт. Йӱнӹт, мӹн... тӹштӹ мӹнь уже... . Мӹнӹм йӱн коденӹт. Мӹнь ӹшкежӹ чебоксарышты ровотайенӓм. Вара... назначенӹт числам. Числам назначымы, техень числан сӱӓн лиеш. Мӹнь докем толыт йӱӓш уже, фсо, сӱӓн дон толыт. Теве ти кожланӓнгӹрвлӓ постарненӹт, кӱм шӱденнӓ. И кенӹт... мӹнь докем миенӹт. Толыныт токем. Тонна ӓвӓмвлӓ встречайенӹт, стрӓпӓйенӹт. Пиш шукы стрӓпӓйен ӓвӓм. Тӹштӹ орехывскийвлӓ толыныт, пашкудывлӓ тожы. Тишецӹн цилӓ родна миен. Ну вот... стӧл лошкы шӹнденӹт. Хыналеннӓ, ӹштеннӓ тӹштӹ цилӓ. Вара вес гӓнӓкшӹ уже вингӹ пырымым, вингӹ, вингӹ пырымым ӹштӓш. Е... тӹштӹ йӱннӓ, вара тишкӹ толынна, ӹнде млойец докы толынна. Ӓвӓмӓт толын, ӓтӓмӓт толын, цилӓн, роднавлӓ цилӓн толыныт. Цилӓ родна толыныт. И теве тиштӹ мӓ сӱӓнӹм ӹштеннӓ. Лӓшкӓм качкыныт. Цилӓ, мӹнӹ ош тыгырым чиенӓм. Ну,мӹнӹ уже ылынам. Тиштӹ мӓ цилӓн хыналеннӓ, шалгеннӓ. Подаркам пуенӓм мӹнӹ тӹ жениховый роднавлӓлӓн. Близкий роднавлӓлӓн пуенӓм подаркам. Значит, ӹдӹрӓмӓшлӓн сарапанашым, пӱергӹвлӓлӓн тыгырым. Тыгырым пуенӓм. Ече ӹдӹр-гунырвлӓ ылыныт,нӹнӹлӓнӓт пуенӓм, тожы подаркам пуенӓм. Подаркавлӓм пуеннӓ, цилӓ лӓшкӓм качкынна, обазателны лӓшкӓм картмыла. Ну кӱлӓн кыце, тыгыр сарапан, тыгырсарапан пуенӓм, цилӓ. Мужской... тидӹ мужской тыгырым, ӹдӹрӓмӓшлӓн сарапанвлӓм пуенӓм. Вот тӹдӹвлӓм пуенӓм. Вара тӹдӹвлӓм подаренӓм дӓ... и лӓшкӓм качкаш тӹнгӓлӹннӓ. Лӓшкӓетӹм шолтат, молнам вет лӓшкӓмок шолтенӹт. Кӹзӹт ӹнде рожки дон шолтат, вот тӹдӹм мӓ пӹтӓри подылынна. Ик савала доно. Волода подылын, и мӹнь подылынам, ик савала доно качкынна. Вара уже тӹнгӓлӹнӹт кӱвлӓ тыгырым чиктеннӓ, нӹнӹвлӓ. Кӱн махань подарка ылын, тӹдӹм пуенӹт. Лӓшкӓм тожы кым гӓнӓк подылыт, вот и пуат, ой, дӓ лӓшкӓ тотлы, дӓ лӓшкӓ ошы, давай тӹштӹтӹдӹ горко дӓ тама сӹгӹрӓт,тӹдӹвлӓм ӹштеннӓ яра. Вот и хыналеннӓ. Хыналеннӓ, хынален пӹтӓреннӓ. Тӹ тыгырвлӓм подареннӓ, цилӓ фсо сӱӓн пӹтен. Ӓрнӓштӹ вара мӓ кеннӓ вингӹ пыраш. Мӹнь докем вингӹм... . Значит, женихшӹ ӓтӓм дон ӓвӓмлӓн лиеш вингӹ. Вингӹ лиеш, а мӹнӹшешкӹжӹ ылам мӹнӹ,ӹнде вингӹ пыраш кеннӓ, вингӹ пыраш кеннӓ, вингӹм тӹштӹ тожы пыреннӓ. Просты куштеннӓ, мыреннӓ, качкынна, йӱннӓ и толынна. Тӹштӹ вингӹм пыраш тожы нимахань подарка уке, нимат уке. А мӓ кынам лӓшкӓм качкынна, тӹнӓм подарка. И вот тенгелӓ сӱӓн ертен. Техень сӱӓнӹм мӓ ӹштеннӓ. Ну а кӹзӹт ужеӹштӓт, кӹзӹт уже теве. Машинӓ дон кыдалыштыт, тамалын мӓ тӹнӓм техенӹ ылте. Просты сӱӓн веле ылын. Мӹнь вот тожы кок сӱӓнӹм тонна ӹштенӓм. Ӹдӹрлӓн ӹштенӓм сӱӓнӹм и теве ти сашалан, кыды тонна ылеш кӹзӹт. Тӹ сашалан тонна личны тонна ӹштенӓм сӱӓнӹм. А кымшы ергӹлӓн, ну кокшы ергӹлӓн толалан уже школышты. Школышты ӹштеннӓ. Потому што тиштӹ... . Агыл, ӹрвезӓшлӓн толалан. Ӹдӹрлӓн тиштӹ ӹштеннӓ. Цӓрлӓ мары гӹцӹн. Толыныт, тожы тиштӹ тенгеок подаркавлӓм пуеннӓ. Тенге тама ну и в опщем сӱӓн тенгеок ертен. Тамадавлӓ мӓмнӓн молнам ылте. А теве школышты ӹштеннӓ, уже тамада дон ӹштеннӓ. Тӹштӹ тамада ылын. Тӹштӹ ужетенгелӓ. Тенгелӓ ӹштеннӓ. Ну школыштыжы конешны пространствы кого, стӧлвлӓ сукы. Цилӓ шке закускывлӓм ӹштеннӓ, нӓлӹннӓ,цилӓ общий. Школышты ӹштеннӓ. Тенгелӓ. Пиш шукы сӱӓнӹш каштынна. Мӓ годымна техенвлӓ ылтелыт, нимат уке. А вот кӹзӹт теве, кӹзӹт уже современный сӱӓнвлӓм ӹштӓт, теве ресторанышкы сундырышкы каштынна. Виловатышкы столовыйшкы каштынна. Тӹштӹ уже веттеве тамахань призвлӓ, тамавлӓ, тӹдӹвлӓмвот... кӹзӹт ужевес статан ӹштӓт. А мӓ проста тагынамшы сӱӓнӹм ӹштеннӓ . А перви, . Тарантас дон толынна, имни дон толынна, маныт. Мӹнжӹмашинӓеш толынам, вот теве тенгелӓ. А кӹзӹт теве ужат, манар машинӓ,мӓмнӓжӹн тидӹ вет йошкар-олашты ылын,тидӹ... просты волода канден хынавлӓм тӧрӧкок. Мӓ тиштӹ встречайеннӓ,сӱӓнӹм тӹнгӓлӓш, тидӹ как будты мӓмнӓн ӹдӹрӹм йӱн. Йӱн, тоннаок йӱнӹт. Кумӓвӓжӹ, кумӓтӓжӹ тӹштӹ, роднавлӓштӹ, ӹзӓжӹ, кырыскажы тӹштӹ, йенгӓжӹ, ӓкӓжӹвлӓштӹ толынытат. Мӓмнӓм стӧл лошкы шӹнденӹт, хынавлӓ пока тӱнӹ ылыныт. Мӓ стӧл лошты шӹнденнӓ, и вот нинӹ запойым ӹштенӹт теве техенӹ, ну техень штобы йӱӓш манын. Вот мӓ ӹдӹрӹм йӱннӓ. Сартам чӱктеннӓ, цилӓ... основателны, цилӓ тӧрӧк вара сӱӓнӹм ӹштӓш тӹнгӓлӹннӓ, сӱӓнӹм ӹштеннӓ. Тиштӹ йӱнӹт, амаленӹт,тиштӹ тонна амаленӹт. Ирок афтобусеш нинӹ кыдалевӹ. И мӓ паштекӹштӹ кыдалынна. Ӹшке роднавлӓ доно кыдалынна. Переправышкы, переправы гӹцӹн йошкар-олашкы, йошкар-ола гӹцӹн пуялышкы. Тӹшкӹ миеннӓ, тӹштӹ мӓмнӓм встречаят цилӓ хынавлӓ. Афтобус гӹцӹн лӓктӓт, каждыйлан ӓрӓкӓм пуат, йӱт ӓрӓкӓм. И ти ӓрӓкӓ цӓркӓшкӹ пиштӹмӹлӓ монетым. Кӱкопекӹм, кӱкопек, вот техенӹ пиштӹмӹлӓ, и ти ӓрӓкӓм техень изи цӓркӓм цилӓ йӱн колтымыла. Яра, вара пыртат пӧртӹшкӹ, пӧртӹшкӹ пыртевӹ. Тота дон папа тӹштӹ, тыклацывлӓ, тамавлӓ тӹштӹ стӧл лошкы шӹцнӓ. Йӱннӓ шалгышна, вара иргодеш маныт подаркавлӓм подараш. Мӹнь манам подаркавлӓм, подаркавлӓм мӓ иргод якте ана ӹлӹ, тагачок кенӓ, потому што далний растояни, давайте кӹзӹток. Разраз нинӹ лӓшкӓм шолтен шӹндевӹ. Рожки дон шӹшерӹм шолтен шӹндевӹ. Кӱ мам подарен подарен вот, подаркавлӓм пуеннӓ цилӓ. Йӱннӓ, хыналеннӓ, лӓкнӓ дӓ толна. Куштенӹт, мыренӹт, пиш когон куштенӹт, гармониствлӓ тӹштӹ тамавлӓ,сӱӓн ертен кеш яжон. Вот пӹтӓрли тонна мӓ хыналеннӓ цилӓн. Тӹмӹрвлӓ тамавлӓ тамавлӓ... барабанвлӓ тамавлӓ. Барабанвлӓ лугымарийский. Барабанвлӓ, ага. Пиш когон куштат, цӓрлӓ марывлӓ яжон носовиквлӓм тенге кычен куштат, пӧртӹштӹ тӹштӓт куштенӹт. Пӧртӹштӹ куштенӹт. Вара тевеш мӓжӓт кеннӓ, мӓмнӓжӹнӓт концертым тӹштӹ полный анжыктенӹт, сӱӓн концертым. Кожланӓнгӹрӹштӓт нинӹ когон мыренӹт, куштенӹт. Мӓжӓт тӹштӹ. Молодож каштын, ну мары-вӓтӹ, в основном мары-вӓтӹ каштынна мӓжӹ. Вот, мӓ техень сӱӓнӹм ӹштеннӓ. А сашан сӱӓнжӹ тожы, дӓ ти... теве ти сашаемӹн сӱӓнжӹ шайыштынна махань кечеш, деватый августын ылы. Деватый августын ӹштеннӓ сӱӓнӹм. Кенӹт ирок ӓтӓжӹ доно, тӹ борис дон, ӓтӓжӹ доно, кумӓтӓжӹ. Ӓтӓжӹ дон кумӓтӓжӹ кенӹт уже , нӹл цӓшӹн ирокок лӓктӹн кенӹт ӹдӹр йӱӓш. Ӹдӹр йӱӓш кен колтенӹт саша, саша... саша, ӓтӓжӹ и кумӓтӓжӹ, сашан кумӓтӓжӹ, кенӹт кузнецовышкы ӹдӹр йӱӓш. Ӹдӹрӹм тӹштӹ йӱн коденӹт, костенецӹм пукшен коденӹт, токына толыныт. Тӹштӹ костенецӹм пуен колтенӹт, мӓ тиштӹ костенецвлӓм пукшышна, йӱктеннӓ. Кӱ толынкӱн желани ылын, йӱктеннӓ. Вара нинӹ толыныт кечӹвӓлеш уже токына. Нинӹн родна цилӓ ӹдӹрӹм канденӹт тишкӹ токына. Ӓтӓжӓт каштын, ӹдӹр нӓлӓш каштын, ӓтӓжӹ каштын. Вара ӹдӹрӹм канденӹт. Стӧл лошкы шӹцнӓ цилӓн, пыртен шӹнденнӓ. Закуска тӹштӹ, ну сыра, ӓрӓкӓ, цилӓ ылын. Сыра, ӓрӓкӓ, цилӓ ылын. Йӱннӓ, качкынна, куштеннӓ, мыреннӓ, подаркавлӓм пуевӹ, тана ӹнде шешкӹ, мӹнжӹн шешкӹ лиеш, подаркавлӓм пуенӹт. Роднойвлӓлӓн: ӓтӓжӹлӓн, мӹлӓнем, шолавлӓштӹлӓн, цилӓлӓн, кумӓтӓжӹ, кумӓвӓжӹлӓн пуен. И вот хыналеннӓ, хыналеннӓ дӓ нинӹ кен колтевӹ, кен колтевӹ, . Вара иргодеш мӓ вингӹ пыраш кеннӓ. Кузнецовышкы ... ялынок каштынна, ма тиштӹ растояни ялынок кеннӓ, тожешке роднавлӓм, цилӓм постареннӓ дӓ кеннӓ вингӹ пыраш. Тӹшкӹ миеннӓ, тӹштӹ уже готовый цилӓ, давай вингӹм пыраш. Вингӹм пырышна, тожы тенгеок куштеннӓ, мыреннӓ, качкынна, йӱннӓ, веселӓйеннӓ,техенӹ машинӓ доно кыдалыштмаш ылте тӹнӓм, дӓ машинӓжӓт, мӓмнӓжӹнӓт ылте машинӓ тӹнӓм, и вот тенгелӓ сӱӓнӹм ертӓрен колтышна. Вара танавлӓ тӹштӹ кодевӹ, таманары тонна ӹлӹкӓлевӹ дӓ вара тӹшкӹ. Так и виловатышты кӹзӹт ӹлӓт, тенгелӓ. А школыштыжы толана... тола годым,годым, кӹзӹт турмашты ровотая, тӹдӹн тожы семнацатый июнын сӱӓн ылын. Ну погода пиш когон юран ылын, мӹнжӹ йӓмдӹленӓм, мӹнжӹ йӓмдӹленӓм тонна ӹштӓш, домашний сӱӓнӹм ӹштӓш. Теве кудывичӹштӹ моло стӧлвлӓм цилӓ, тидӹ йӓмдӹлен шӹнденнӓ, скамявлӓм, стӧлвлӓм, цилӓ йӓмдӹлен шӹнденнӓ. Ну пиш когон юран. Пырен ак кертеп, машинӓ пырен ак керт. Нимат ӹштӓш ак ли. Школышты ӹштӓш школный столовыйшты сӱӓнӹм ертӓрӓш. Школный столовыйшты мӓ так и... . Кузнецовышты. Тенгеокцилӓ стӧлвлӓм йӓмдӹленнӓ. Тӹштӹ поварвлӓ палшенӹт. Стӧл пиш когон шукы ылын, закуска пиш когон яжо ылын, йори чебоксарыш каштынна ма шоным нӓлӓш. Тидӹ... чебоксарышкы каштынна,каштынна, тиштӹ продуктывлӓм йӓмдӹленӹт, ӹштенӹт, ну тиштӹ уже тамада ылын, весӹ ылын. Тӹштӹ мыренӹт, куштенӹт,цилӓ, уже вес статан ӹштӹмӹ сӱӓнӹм. Мӓмнӓн... мӓмнӓн ганы сӱӓн ылте, а вес статан сӱӓн ылын. И вот тӹ сӱӓнӹштӹ ы? . Ма,тӹштӹ цилӓ, цилӓ шотанок ӹштӹмӹ цилӓ. Тенгеок подаркавлӓм подаренӹт, тенгеок цилӓ мӓжӓт подареннӓ, ӹнде жених...тенгеок подаренӹт. В опщем кӱ мам подарен подарен, цилӓ оптенӹт ик машинӓ, е, кок машинӓ подаркам, цилӓ нӓнгевӹ вара сӱӓн паштек халашкы. Халашкы квартирӹшкӹ, толан тӹштӹ сйомный квартирӹжӹ ылын, тӹшкӹ. Вара токына толынна, токына толынна, вес кечеш тонна ӧпӓть хыналеннӓ цилӓн. Пашкудывлӓм сӹгӹрӓлӹннӓ. Роднавлӓ толыныт. В опщем толан сӱӓнӹштӹ кым кечӹмӓ гулайеннӓ. Тонна тиштӹ уже. Смоленскийвлӓ толыныт, . Шукыншукын толыныт, мӹнӹн ӧрдӹж гӹцӹн роднаем пиш когон кого, шыжаремвлӓ цилӓ вӓре, нӹнӹвлӓ цилӓн толыныт. Цилӓн палшенӹт. Тенге сӱӓнӹм ертӓрен колтышна. Кым кечӹ хыналеннӓ, сӱӓн донок кым кечӹ хыналеннӓ. Закуска шукы давай, вот тенгелӓ. Тенге сӱӓнӹм ертӓреннӓ. А школыштыжы школный поварвлӓ йӓмдӹленӹт качкышымйӓмдӹленӹт. Нӹнӹлӓнӓт подаркавлӓм пуеннӓ. Подаркавлӓм цилӓлӓн пуеннӓ, кӱ ... . Кӱлӓн савыц, кӱлӓн ну ма, цилӓн техенӹ. Тенге ӹштеннӓ. Вот сӱӓнӹшкӹ толмыла вес гӓнӓ, сӱӓн годым. Вот вара видеовлӓ доно... . Цилӓ видео толан сӱӓн годым, цилӓ видео саша годымат ылын. Сашан сӱӓн годымат видео ылын, . Цилӓ процесӹм снимаятмане, видеокамера. Дӓ ечетиштӹ тола годым церкӹшкӹкаштынна и тӧрӧкок сӱӓн годымок. Молнамшыжок конешны разрешайыделыт. Мӓмнӓн учениквлӓм, тевеш ти сашавлӓм, ти пашкуды локсандра нӓнгеӓ церкӹшкӹ, локсандрам вызываят селсоветӹшкӹ, малын канденӹт тетӓвлӓм церкӹшкӹ, ак яры. Нинӹ попазенӹт, ик-кок гӓнӓк наверны попазенӹт. Вот тенгелӓ. Тидӹн сӱӓнжӹ деватый августын ылын, а толан семнацатый июнын ылын. Вот тенгелӓ. Сӱӓнӹм ертӓреннӓ, каштынна. Мӓжӹ тевеш нерегистрированный ылынна, двацать третий двацать патый декабырына потом венчаялтынна тиштӹ ти церкӹштӹ. Ядынна батушка гӹцӹн "пожалуста толда", манеш. Мӓ кешнӓ дӓ венчаялтна коктын. Чиктен пуенӹт. Вот ма манытсартам коктынат кыченнӓ. Кого сартавлӓ кого сарта. И вот тӹдӹм... ну мӓ, тӹштӹ ма, целованиылте нимат просты венчайеннӓ дӓ фсо, венчаялтынна дӓ яраш. Тенгелӓ,манам , сирӹктӓлтӹннӓ, тенгелӓ. А варапервый февралын мӹнь семидесатилети первый февралын шӹнӓ отмечайы,отмечайеннӓ четвортый февралын. Цилӓ роднаем толын, кӱм шӱденнӓ. Тетӓемвлӓ цилӓн толыныт. Тиштӹ полный цилӓ ылын. Пиш когон яжон ертӓреннӓ. Ти семидесатилетим. А мӹнӹн теве юбилейныйдень рождени двенацатый мартын,сулык. Мӓ тӹнӓм ӹштӹделна, потому што икӓнӓк техень великий пост годым йӱннӓ, отмечайеннӓ, вара мӓ йылен кеннӓ тӹдӹ паштек. Ти пӧрт веле кодын, нимат кодде. Вот великий пост годым ак яры, ни сӱӓнӹм ӹштӓш ак яры, техень йӱмӓшвлӓм ӹштӓш ак...што постым ана соблудайы. Вот постым обазателны соблудаяш келеш...страшный пост тӹнӓм ылын,тенгелӓ веселӓйӓш агыл. А вара пост... пост ертӹмӹкӹ пыйырт ӹшке отмечӓйӓлнӓ тетӓвлӓ толыныт. Фсо отмечӓйӓлӹннӓ ӓтӓжӹнӹмӓт семидесатипатилетим. Тотан семидесатипатилетийӹ, а мӹнжӹн семдӹсӹт, |
Мӹнь кузнецовы кӹдӓлӓш школышты ровотайенӓмгодшен. Вот, тенеш иеш значит лиеш нӹллӹ и, нӹллӹ и. ти тыменмӹ, ти ровотайымы лошты шукы тетӓ дон вӓшлиӓлтӓш вӓрештӹн. Кыды-тидӹжӹ уже тымень лӓктӹнӹт, шке тымдат, линӹт инженервлӓӓт, и когорак едемвлӓӓт улы. Ну мам келесӓш лиеш ... кӹзӹтшӹ тыменшӹвлӓ дӓ совецкий веремӓ годшы тыменшӹвлӓ дон тӓнгӓштӓрен. Совецкий веремӓ годым тыменшӹвлӓ пыт тыменӹнӹт. Тоныш пӓшӓм со ӹштӓш... ӹштенӹт. Тоныш пӓшӓм ӹштӹде школышкы каштелыт. А кӹзӹт, кӹзӹт тоныш пӓшӓжӹмӓт ак ӹштеп. А цилӓ исползуят современный технологим. Ну, манаш келеш значит компютырым исползуят, интернет, свӓзь доно ровотаят. Вот седӹндон тымдаш конешны тетӓвлӓм, тымдаш конешны нелӹ кӹзӹт. Тетӓвлӓ вот ак воспринимайеп тӹ пӓлӹмӓшӹм, кыдым мӓ пуаш цаценӓ. Ну и ече махань разницыжы улы? Разницы улы весӹ. Кӹзӹт трудовой практик уке школышты, кыды когонок керӓл ылеш. Молнам значит переводым определаят ылын вӹзӹмшӹ трудовой четверть дон. Тетӓ ровотайышашлык ылын положынный веремӓм, положынный веремӓм, кӓнгӹжӹм. Началный школ гӹц тӹнгӓлӹн,лушы клас якте цилӓн трудовой практикым прохойенӹт ылын. Трудовой практикым значит мӓ прохойеннӓ кыцелӓ. Ылын ик веремӓн шкал фермӹштӹ ровотайенӹт. Лушы класышты тыменшӹвлӓ шкал фермӹштӹ ровотайенӹт. Кӓнгӹж гач оролен каштыныт тунам. Вот когонок тидӹ пӓшӓ нелӹ ылын, пӓшӓ нелӹ ылын. И класный рукывыдителлӓнӓт тӹкнен. Йесли тетӓ ак тол ышкал оролаш гӹн,поктылаш кеӓш, уке гӹн, даже шкӹлӓнӓт кӹтӓш вӓрештӹн. Вот, ну тидӹ гишӓнжӹ ма лин? Тидӹ гишӓн лиӓлтӹн значит вӹзӹмшӹ трудовой четверть маналтын. Тӹдӹн дон перевод определаялтын, луат икшӹ класышкы. Луат икшӹвот кӹзӹт теве тидӹ уке. Тидӹ уке. Вот техенӹ. Ну и вот, ече разницыжы улы иктӹт, што школышты теве дежурыкташат ак ли тетӓвлӓм. Вот мӓ со дежуреннӓ ылын. Со дежурыктеннӓ. Генералный уборкым мӓ ӹштӹктеннӓ, територийӹмӓт убирӓйӹктеннӓ ече. Кынам ылын печной отоплений гӹн, то тетӓвлӓ, каждый тетӓ кок кубыметр рӓдӹ пум пилен, шелӹн пуен. Камакашкы, камака олташ пум намал коденӹт. Качкаш, качкаш шолташ роколмам итӹрӓйен коденӹт. Вот кӹзӹтӓт тидӹ уке. Вот в опщем теве техень проблем изинекок пӓшӓ гӹцӹн ӱкшӹктенӓ тетӓм. Седӹндон тетӓвлӓ кӹзӹт пишок шӱмӹн агылеп пӓшӓ докы. Нелӹрӓк ровотаяш конешны тымдышывлӓлӓн. Вот тенгеок теве кид пӓшӓ гишӓн веле, дажы тымдымаштыжат тӹдок сказывыялтеш. Фсо, болшы нимат ам келесӹ. |
Сӓмӹрӹкем годым, пӹтӓриш ин пӓшӓлӓш кемӹкем, алык марывлӓ лошты пӓшӓленӓм. Ик гӓнӓ лапкаш кемӹкем, калпакым ужынам. Калпакшы луды цӹреӓн ылы. Мӹнь тенгеок ядам. "луды калпакым пудай",манам. Продафщица пиш когон ваштылаш тӹнгӓлӹ. "ам пӓлӹ",манам. "кыце луды калпак лин кердеш",манеш, ече мӹнь гӹцем ядеш. "тевеш,манам,луды калпак киӓ",манам. "а тидӹ,манеш,луды калпак агыл",манеш. "ам пӓлӹ... мӹн... тидӹжӹ луды калпакыш",манам. Уже споренӓ мӓжӹ. "тидӹжӹкалпак",манеш. "луды калпак лин ак керд",манеш. "луды тидӹ лыды ",манеш,"тенгелӓ перевойен". |
Тӓгӱ амасашкы стуча. Кесӹ патавлӓ амасам пачын колтат, анжат, тӹштӹ пирӹ шалгалта. Лӱдӹн колтат дӓ пиш когон шӹлӓш тӹнгӓлӹт. Пирӹ паштекӹштӹ. Тӧргештӓ, ак чуч. Ик кесӹ пата мачикӹм чымал колта и пирӹн шмарашкыжы попаза, пирӹ чуть логереш ак шӹц. Мачикӹм пырыл колта, пыдештӓлт кеӓ. Кок кесӹ пата нӓлӹт дӓ вӹд пецкӓм вуйышкыжы кымыктен пуат. Кесӹвлӓ патавлӓ кӱ кышшӹлӹн шӹнзӹнӹт. Ик кесӹ пата лустрым вылгыктен колта дӓ кесӹ... е-е... пирӹм лепкӓ гӹцӹн лустры дон лыпшал пуа. Вес кесӹ нӓлеш дӓ пу шӓжӓнӹм пирӹ вӹк урыктен пиштӓ. Шудырге веле пирӹ вӹк пу шӓжӓн урын вала. Саслен саслен пирӹ шӓжӓн лӹвӓц лӓктеш. Лӓктӹн веле шокта вес кесӹ пата нӓлеш дӓ цӓш кирӹм лепкӓшкӹжӹ мылгыктен колта. Пирӹлӓн ӧпӓть лепкӓш тӹкнӓ. Тӹ нӱжвец вес пата нӓлеш дӓ мешӓкӹм шуен шелеш. Пирӹн вуйыш мешӓк чиӓлт шӹнзеш. Пирӹ мешӓкӹм кыдаш шуа дӓ кесӹ патавлӓм поктылаш тӹнгӓлеш. Кесӹ патавлӓ ханга мычкы пиш когон кӱшкӹлӓ кузат, камака вӹкӹ. Ханга кӹрӹн кеӓ, тӹ веремӓн кесӹ патавлӓ мешӓкӹшкӹ урын валат цилӓн. Пирӹ туп гач мешӓкӹм нӓлеш дӓ... и шӹргӹшкӹ ашкедеш. Кесӹ патавлӓ мешӓкӹштӹ саслен веле кодыт. |
Ти картинӹштӹ... ти картинӹштӹ алык вел ӹдӹрӓш анжыктымы, алык вел выргемӓн. Алык марывлӓ пиш тӹрлӹмӹм яратат. Тыгыр... так... тыгыр шокшвлӓ тӹрлӹмӓнвлӓ ылыт яжо узор доно ... онгыштат тӹрлен шӹндӹмӹ. Ош тыгырышты якшаргы дӓ шим шӹртӹ дон тӹрлен шӹндӹмӹ. Тыгыр мычашты шукы тӹрлӹмӹ, манаш лиеш, якшар шӹртӹ дон, сар шӹртӹ дон, шим шӹртӹ дон. Тыгыржы пиш цевертыгыр мычашыжы складкан ылеш. Анзылныжы анзылвач улы. Анзылвачшы тожы кырык мары гӹц айыртемӓлтеш, тӹрлӹмӹ шукы... тӹрлӹмӹжӹ торешлӓ тӹрлӹмӹ шим шӹртӹ дон, якшар шӹртӹ дон полосавлӓ улы. Ну в опщем пиш яжо цӹреӓн ылеш. Анзылвачшы... сар шӹртӹ дон техенӹ волнообразный вышивкан ылеш, тӹрлӹмӓн ылеш. Так, вуйыштыжы кыце маншаш тӹрлӹмӓн... вот кыце маналтеш, ам пӓлӹ, конешны, и окса, тыгыды оксам кычымы , техенӹ полосажы, кыце маналтеш... . Нашмак агыл,келесенжӓт ам керд вуйыштыжытехенӹ ма улы. Келесен ам мышты. Сложный заданийе. Тидӹвелену тиштӹ тожы мордовский ӹдӹрӓш анжыктымы. Так, мордовский тыгыр изиш кырык мары выргем вӹлкӹ похожый маншаш. Изиш тожы ош... ош тыгыр вӹлнӹ шукы тӹрлӹмӹ, кид шокш мычаш тӹрлен шӹндӹмӹ. Шокш мычкы тожы тӹрлӹмӹ якшаргы дон шимӹ видимы тӹрлӹмӹ. Так, кырык марывлӓн вочыгач улы, нӹнӹнӓт изиш пулшышты вочыгач формы улы, но тӹрлӹмӓн видимы. Онгыштышты... шервлӓ кечӓт, ечежӹ анзылвач, маншаш, кырык марын ганок, техенӹ кӱшнӹ дӓ ӱлнӹжӓт кечӓ анзылвач. Но анзылвачышты нӹнӹн пиш когон шке статанышты тӹрлен шӹндӹмӹ. Ӱлнӹжӹ якшаргы, ошы, шимӹ полосавлӓ шукы. Почти пел анзылвачшок тӹрлен шӹндӹмӹ ылеш. В опщем техен, ой, интереснӹй узоран ылеш. Так, вуйыштыжы... свойеобразный калпак агыл конешны, техенӹ тамаханы головной убор свойеобразный. Тожы тӹрлен шӹндӹмӹ, и техень калпак статан, и шайылныжы тамахань левӓш улы доко, но келесен ам мышты кыце маналтеш. В опщемсложный задани. Так, тиштӹ кок...тиштӹ кок едем анжыктымы: пӱергӹ дӓ ӹдӹрӓмӓш. Пӱергӹм пӹтӓри кенӓ. Пӱергӹ чиен шӹнден...пӱергӹ меховой ыжгам, маншаш. Мӓмнӓн, кырык марывлӓн ыжга ылын. Ну нинӹн тожы ыжга гань ылеш чиен шӹнден. В опщем ялыштыжы унты маналтеш,унтым чиен шӹнден. Так, воротник меховой техень интереснӹй, мужикшӹн. Техень добротный богатый нарад. А ӹдӹрӓмӓшӹжӹчиен шӹнден кырык марынвлӓн ганок мӹжӓрӹм.мӹжӓр маналтеш. Нӹнӹнӓт изиш мӹжӓр ганы ылеш. Но мӹжӓрӹштӹну, вӓш колтен мӹжӓржӹм,мӹжӓр. Растогнутый шалга. Но нӹнӹн интереснӹ тӹрлен шӹндӹмӹ, вышивкан ылеш, тӹрлӹмӓн. Кыт мычкы тӹрлӹмӹ свойеобразный узор, и мӹжӓр мычашыжат когон тӹрлен шӹндӹмӹ ылеш. Так, вуйышкыжы савыцым пеледӹшӓн техень интереснӹй савыцым ялштен. А кӧргӹштӹжӹ техенӹ... шкӹмӹштӹн платым чиен, якшаргы тӹрлӹмӓн тожы. Ялыштыжы ӹдӹрӓмӓшлык унты наверны тожы тӹрлӹмӓн ылеш. Вот техень интереснӹй костум. |
. Ӧлицӓштӹ мӓ мадынна тетӓвлӓ годым войнала шукыжок, ӹрвезӹвлӓ, ӓвӹклӓ мадынна. . Ӓвӹклӓ. . Ӓвӹклӓ тидӹ получаялтеш,. Е, пайлалт шӹнзӹннӓ, в опщем, ик вӹц тетӓ вӹц тетӓ, вӹц ӹрвезӓш вӹц ӹрвезӓш, и поктылыштына икӓнӓ иктӹм. Кӱ хвата, шагалеш, вӓрӹштӹ шалга. Кӱм кычыделыт, тӹдӹ тӹ шалгышым тӹкӓл кода и мӹнгеш тожы кыргыжталаш тӹнгӓлеш. Кыцелӓн мадмыла, обяснайымыла вӓл. Вот вӹц ӹрвезӓш, кыча, ну, лубойым кычат. ... ... тӹкӓлӹтфсо, шалга вӓрӹштӹ. Пока вес партыштышы рвезӓш тӹкӓл ак коды. Вес, ма, тӹкӓл кода, вара тожы кыргыжеш, шӹлеш. Вот тенгелӓ мадынна. Вот тидӹ ӓвӹклӓ маналтеш. Кӱ победитӹл, кӱ сӹнгӹшӹжӹ кынам цилӓн шалгат. Кыды... кыды командыжын кодеш кыргыжталшы, а вес командыжыншалгат, тӹкӓл кодымы шалгат, кычымы. Вот нӹнӹ шалгат значит, нӹнӹ шкеок сӹнгӹмӹ, вот, тенгелӓн. Вес мадышвлӓгородкилӓ мадынна, пытункала мадынна. . Пытунгайыдалла маныт, кыдыжы маныт ылын, йыдалла мадыт; кыдыжы,мӓжӹ, пытункала мадына, мадына ылын. Тӹ пытунгажы ылеш стакан постолы, кашарганпун. Панды дон шуен шелӓт, тӹ пытунгам орола йыдал дон ик едем. Шуенжӹ колтышы рвезӓшӹжӹ тӹ пытунга ну, пандым шуен колтен, тӹ пандылан кыргыж кешӓшлык ылеш, нӓлшӓшлык ылеш. И йесли йыдал тӹ оролышы, йыдал дон оролышыжы тӹдӹм орола, штоб кыргыж кемӹжӹ годым ӹнжӹ шо панды яктежӹ. Тӹдӹ йыдал дон... йыдал дон шуен колта вӹлкӹжӹ тӹкнӓ гӹнӹ, тӹдӹ оролен шагалеш, пытунгам оролен шагалеш, вот. А пытунгажым мӹнгеш вӓреш шӹндӓт. Тӹштӹ шукыншукын мадыт, мадаш лиеш статан. Иктӹт орола в опщем пытунгам йыдал дон. Иктӓ вӹзӹт лу тӹштӓкен кӹшкӓт пытунгашкы. Кыдыжы ак чучиктӹт ак чуч, весӹ ак чуч, кынам чучаттӹнӓм кыргыж кеӓш яжо, пока тӹдӹ йыдал дон оролышы тӹ пытунгажым нӓлшӓшлык ылеш дӓ вӓрӹшкӹжӹ шӹндӹшӓшлык ылеш клеткӓшкӹ, техен. А йесли иктӓт ак чучеп гӹнӹ, уже рискуйымыла кыргыжмыла ылын тенгеок, ма, тӹдӹ, ма, пандывлӓлӓн мӹнгеш кыргыжмыла ылын тӹшкӹлӓ, кыце маншаш, пытунга линим ванжен кемӹлӓ. Черта, черта, линим, черта, кыце марлажы маналтеш ылы вӓл? . Вот. А, ладны, так, ладны, вот тидӹ техень мадыш ылын. . Мачиквлӓлӓ, футболла, валейболла мадынна. . Лыкмыла, кыцелӓн, марлажы кыце маналтеш ылын? . Крӱгӓштӹ шалгенӓ ылын. Мӓчӹк, ик едем крӱгӓштӹ шалга, покшалны ик едем, молжы йӹр шалгат. Мӓчӹк дон тӹдӹ вӹлкӹ кӹшкӓт ылын, мӓчӹкӹм. Йесли хвата тӹдӹ, кӱ шуен, тӹ...кычыш... покшак шагалеш тожы. Мачикӹм ӧпӓть шуат, ӧпӓть глушат тенгелӓ. Тӹ покшалнышвлӓ хватат, кӱкрӱгӓ тӱнӹшӹ кӹшкӹшӹнӹм тӹдӹ тожы тӹш миӓлӹн, вот. Цилӓн пӹтӹмешкӹ. Ну, или, е, самынрак шайыштым. Тӹштӹ йесли ак кычеп гӹнӹ, кен... кен вацтат гӹнӹ, ма, нӹнӹ кодыт тенгеок коктынок, или шкетшок кодеш, мам ӹштӓ, кыце манмыла. Обазателны кычаш келеш ылын, кен вацтараш агыл. Мӓчикым шуен шелеш, шуен шелӹт. Йесли ат кычы гӹнӹ, тенгеок кодат ече... ече тӹнӹм ече глушат. Глушенӓ ылын, севенӓ ылын, техенӹ токо, вот. Тӹштӹ техень ылын. . Марын мадышвлӓжӹну, тевеш, изирӓквлӓ годымжок. Коговлӓ годымжок уже маттелна конешнӹ, изиш, так. кравецлӓ мадынна ылын, кравец, каравайкравец, кравецлӓ, ага. "кравец, кравец", куштет тенгелӓн, крӱгӓ дон, и шагалат. Пока гармонь шакта шакта, шагал колтет. Вот, кӱ, так... мондыкаленӓм, монденӓм векӓт, тидӹм иктӓт шайышттелыт ылын техенӹм? . Шайышттелыт ылын иктӓт тӓлӓндӓ? . А,куштат крӱгӓ дон куштат, пырыт. Тӹштӓкен иктӹт лишний улы, вот так. шагалмыла, шагал поспейӹмлӓ тенгелӓн едем дон едем дон, вот. Тидӹ вес мадыш, вес мадышым шайыштам векӓт. Кӱ лишнийжӹтак, мам ӹштӓ ылы вӓл ӹнде? . Вот монденӓм, монденӓм. Кравец тенгелӓн тагыце монденӓм. Ам ӓштӹ. Так, ече мам ӓштем техенжӹм, вот. Чижиклӓ мадынна ылын. Ну, тидӹ цилӓ вӓре, рушвлӓӓт мадыт ылы чижиклӓ, чижик-пыжиклӓ. Техень изи панды, ямым капайен шӹндет, кужы пандым шкежӹ нӓлӓт, ну, иктӓимам, раз колталтет тенгелӓн вӹсӓ. Чижик,вӹсӓ. И тӹштӓкен оролывлӓ шалгат, иктӓ кымыт нӹлӹт, вӹзӹт, можыт, шалген кертеш. Тӹ чижикӹм воздухышты севӓлшӓшлык ылыт, пока. Тӹ воздухышты йесли ак севӓлеп гӹнӹжӹ нӹнӹжӹ вара мам ӹштӓт ылы . Мам ӹштӓт ылы? . Монденӓм вот мам ӹштӓтшӹ. Йесли попазат гӹнӹ, тӹдӹм ӓштем, тӹ чижикӹм попазат гӹн, севӓл колтат, севӓлкыдын колталтымы тӹдӹм севӓл колтат мӹнгеш тӓ. Не, а, линим кыргыж ванжышашлык ылыт. Тӹштӓкен тожы лини ылын, границӓ маншаш, вот, черта. Тӹдӹм ванжымла ылын доко. Ик, вот, йесли цилӓн ванжат, ма, ... ну, сӹнгӹмӓн лит, сӹнген лиеш, сӹнген, , сӹнген лиеш, получаялтеш. Ече мала мадыннажы. Празниквлӓ годым куштымаш, хороводвлӓ ти крӱгӓн куштымашвлӓ ылыныт. |
Война анзыцын совецкий союзышты нефтӹм ече чӹдӹ кӓчӓйенӹт. В основном нефтӹм бакушты, азербайджанышты лыктыныт дӓ грозный халашты. Вара уже нӹллӹмшӹ ивлӓн, , нефтӹм моныт башкириштӹ, татарстанышты. Дӓ татарстан лишнӹ тожы видимы кӹчӓлӹнӹт. Мӓ донна тиштӹ саткансола лӹвӓлнӹ, шӹндӹр тӹрӹштӹ тожы капайенӹт. Нефтӹм кӹчӓлӹнӹт, но резултатшы маханы, точны ам пӓлӹ. Шайыштыт ылы што буржы, пыдырген вашток. Плановый келгӹшкӹ шотелыт, капайен шотелыт. Тӹнӓм ече тиштӹ електричӹствы ылте. Бензинывый двигателвлӓ тожы особенны ылтелыт. Седӹндон нефтӹм... скважиным капаяш канденӹт ылын паровой машинӓм, локомотиф маныт ылы. Вот ам пӓлӹ, манары капайенӹт, махань келгӹ якте. Манар метӹрӹм, вроде шайыштыт ылы, што буржы пыдырген. Вара тӹ локомотифӹм саткансола колхозлан то ли подаренӹт, короче коденӹт. Тӹ локомотиф вара саткансола ханга пилӹм завод маныт ылы. Тӹштӹ ровотайен. Хангам пиленӹт локомотиф дон. А електричӹствым вара уже мӓ донна куд лушы ивлӓн веле шыпшыныт. Ече ик скважиным йыл тӹрӹштӹ, шартнейка сола, шӓртнӹ сола лӹвӓлнӹ капайенӹт, маныт ылы. Вот тӹнӓм значит тиштӹ мотелыт нефтӹм видимы. Вара куд лушы ивлӓн ече експедицивлӓ видимы каштыныт, но уже кӹчӓлӹнӹт пыдештӓрен, кыце маншаш. Землӓ ӹрзӹмӹ семӹнь пӓленӹт улы нефтаной слой или уке. Вот пыдештӓрен кӹчӓл каштыныт. Но вара уже капаяшыжок капайыделыт. Тӹхень юк шактыде, шайыштмаш шактыде. Вот тӹхень истори нефть гишӓн. |
Малын пӹлгом кузен. Пӹтӓри пӹлгомжы ӱлнӹ ылын. Икӓнӓ тӹредмӹ годым ик ӹдӹрӓмӓшӹн ӓзӓжӹ лӹвӓлжӹм лапайен шӹнден ылын. Ти ӹдӹрӓмӓш тӹредмӓш гӹц толын дӓ ӓзӓжӹн лапаймыжым ужын. Шӹдешкен колтен. Лапаймыжым ыдырал нӓлӹнӓт шуен колтен. Лапаймыжы пӹлгомыш попазен. Йымы пиш когон йӹрнен дӓ пӹлгомым кӱшкӹ кузыктен колтен. |
Лыктыныт книгӓм, маналтешманалтеш книгӓ. Пӓшӓленӹттӹ тӹ книгӓштӹ сирӹмӹ кышецӹн... кышец... кышец лӓктӹнӹт сола... сола лӹмвлӓ. Сола... саран сола. Саран сола названийӹм... лӹмӹм... саран сола лӹмӹм пуенӹт... . Нӹнӹ сиренӹт пуенӹт...лӹм доно. Ече сиренӹт,сӓрӓн шамак гӹц лӓктӹн. Сӓрӓн... тидӹ ылешрушлаш перевоялтешмӹн... ти... мӹнь ти... ти верси доно ылам... ыламтӹ солашты ӹленӹт ылын... шукы сарамбаев фамилиӓн едемвлӓ шукын ӹленӹт ылын. Семйӓвлӓ.гӹцӹн... йӹлмӹ гӹцӹн пӓленӓм,шамак саран ти толеш... рушлаш перевоялтешылын пӹтӓриок ӹлӹшӹ едем ылыныт... ылыныт тӹнӓм государствывлӓ: тӹ... тӹ веремӓн ӹленӹт ылын едемвлӓ. И тӹшецӹн лин шамак жепӹштӹ,тӹ солашты ӹленӹт шукы фамилиӓн сарамбаеввлӓ, и тӹшецӹн солажат лин шӹнзӹн саран сола. |
End of preview. Expand
in Data Studio
Hill Mari Corpus (small) for Pretraining
This a small clean corpus of Hill Mari Language.
Sources:
- Spoken Corpus
- Book Corpus
- News Corpus
- Mari Press and School Books Corpus, filtered: modern writing, Hill Mari only, no OCR
Tokens*: 3 250 307
*nltk.tokenize.casual.TweetTokenizer
- Downloads last month
- 98