Proje
stringlengths
146
2.81k
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: BİYOBETONUN VE NORMAL BETONUN DAYANIKLILIKLARININ DENEYSEL OLARAK KARŞILAŞTIRILMASI Özet: Bu deneyde farklı bakteriler (Bacillus Megaterium ve Paenibacillus Favisporus) kullanılarak elde edilen bakterili beton ve bakteri içermeyen beton numuneleri arasındaki farkları gözlemlemek ve bakterili betonların kalsiyum karbonat üreterek kendinde oluşabilecek hasarları giderebilmesinin getireceği maliyet tasarrufu, kullanım potansiyelinin artması gibi durumları verilerle desteklemek amaçlanmıştır. Bunun için bakteri içeren ve bakteri içermeyen betonlara basınç dayanım testi, yüksek sıcaklık deneyi, dayanıklılık testleri gibi farklı testler uygulanmıştır. Basınç dayanım testinde betonların basınca karşı olan dayanımları gözlenmiş, yüksek sıcaklık deneyinde ise betonların yüksek sıcaklığa maruz kaldıklarında basınç dayanımlarının ne kadar değiştiği gözlemlenmiştir. Dayanıklılık testinde ise beton numunelerine su emilimi, su geçirgenliği ve sodyum iyon geçirgenliği testleri uygulanmış ve elde edilen veriler birlikte yorumlanmıştır. Elde edilen bulgularda tüm testlerde en idealize sonucu Bacillus Megaterium bakterisini içeren beton numunesinin verdiği gözlemlenmiştir. Bu gözlemler sonucunda kalsiyum karbonat üretiminin bu verilere olan etkisi her bir test için yorumlanmıştır. Böylece bakterili beton numuneleri ve bakteri içermeyen beton numuneleri karşılaştırılmış, bakterili betonların kullanımının artmasının ne gibi faydalar getireceği konusunda çeşitli değerlendirmelerde bulunulmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: MATEMATİK Proje İsmi: ÜÇGENİN ÇEVREL ÇEMBERİ İLE KENAR ORTA DİKMELERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: BİR GEOGEBRA İSPATI Özet: Matematikte ispatın önemi çok büyüktür. İspatlanmayan ifadeler matematikçiler tarafından doğru kabul edilemez. İspat matematiksel düşünmenin önemli bir alt boyutudur. Bu sebeple akıl yürütme, muhakeme yapabilme ve ispat hem Türkiye'de hem de yurtdışında matematik öğretim programlarının geliştirmeyi hedeflediği beceriler arasında yer almaktadır (Arslantaş İlter, 2020). Ancak ülkemizde ispat yapmak öğrenciler tarafından hem anlaşılmaz hem de korkutucu bulunmaktadır. Bu nedenle ispatların daha anlaşılır hale getirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Bu iş için ise görselleştirmenin biçilmiş kaftan olduğuna inanıyoruz. Görselleştirme; matematikte anlamanın temeli, soyut kavramlara somutluk kazandırması, matematiksel bir fikri iletmek, açıklamak ve keşif için iyi bir araç olarak görülmektedir. Uğurel, Moralı, Karahan ve Boz Yaman'a (2016) göre ispat ile görselleştirmeyi birleştirmek öğrencilerin ispatla ilgili sorunlarını aşmalarına ve ispatı daha iyi anlamalarına sebep olmaktadır. Bu sebeple bu çalışmada bir üçgenin kenar orta dikmelerinin kesişim noktasıyla aynı üçgenin çevrel çemberinin merkezinin aynı olduğunu görsel olarak ispatlamak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ispat GeoGebra uygulaması aracılığıyla yapılmıştır. Bu çalışma doğrultusunda görselleştirmenin matematikte zor kavramların anlaşılmasında çok önemli olduğu ve bunu yaparken teknolojiden yararlanılmasının faydalı olacağı önerilmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: PEKTİNAZ ENZİMİNİN BİYOPOLİMER BAZLI DESTEK MALZEMELERİNE İMMOBİLİZASYONU Özet: Enzimler, farklı endüstrilerde kullanılan, maliyetleri oldukça yüksek olan önemli materyallerdir. Enzimin immobilizasyonu, katalitik aktivitesinin korunmasıyla enzimi taşıyıcı içinde/üzerinde sınırlama veya lokalize etme işlemidir. İmmobilizasyon işlemi ile enzimlerin ekonomik açıdan daha uzun süre kullanılabilirliğini sağlamak mümkündür. Bu araştırmada serbest pektinaz moleküllerine göre, immobilizasyon vasıtasıyla bir destek materyaline bağlı pektinazın stabilitesini arttırmak, pektinazın aktif ömrünü uzatmak, birden çok kez kullanımını sağlamak ve enzim kinetiğini iyileştirerek tepkime hızını arttırmak amaçlanmıştır. Bu çalışmada, kitosan aljinat kompozitinin pektinaz enzimi üzerine immobilizasyon çalışması ve karakterizasyonu ilk defa yapılmıştır. Çalışma kapsamında kitosan bazlı destek malzemesi üretildi. Bu biyolojik materyal gıda endüstrisinde yaygın olarak kullanılan mikrobiyal pektinazların immobilizasyonu için kullanıldı. Enzim olarak Aspergillus niger'den elde edilen pektinaz seçildi ve enzimin kovalent immobilizasyonu kompozit-aljinat boncukları üzerinde incelendi. Hazırlanan boncuklar SEM ile karakterize edildi. İmmobilizasyon prosedüründe aktivite çalışmalarında pektinazın maksimum aktiviteye ulaşması için gerekli optimal sıcaklık 37°C olarak belirlendi. Ancak değişen optimum pH'nın 8'den 5.0'e düştüğü belirlendi. Enzimin substrata afinitesinin immobilizasyondan sonra da değişmediği bulundu. İmmobilize enzimin 5 döngü yeniden kullanımından sonra, başlangıç aktivitesinin yaklaşık %81,48 olarak kaldığı belirlendi. Biyomolekül veya enzim immobilizasyonu için benzersiz yapılara ve dikkate değer özelliklere sahip biyopolimer bazlı kompozit malzemeleri geliştirmek bu alanda yeni bilimsel ve ekonomik açılımlar sağlayabilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: TARİHSEL SÜREÇTE BULGARİSTAN'DAN ANADOLU'YA GÖÇLER VE UYUM- SAKARYA ÖRNEĞİ Özet: Gaza ve Cihat anlayışıyla I. Murat döneminde Bulgaristan fethedildi. Fetihten sonra İskân siyaseti mucibince Anadolu'dan Türkler yerleştirilmiştir. Yaklaşık beş asır Osmanlı hâkimiyetinde kalan Bulgaristan, Rusya'nın sıcak denizlere inme politikası sonucunda XIX. yy'ın son çeyreğinde Rus işgaline uğramış ve Buradaki "evlad-ı Fatihan" olarak isimlendirilen Müslüman Türkler katliam, baskı, zulüm ve işkenceye maruz kalmıştır. 93 Harbiyle başlayan, 1989 yılında son bulan toplu göçlerle karşılaştık. İlçemizde "Muhacir" olarak adlandırılan Bulgaristan Türklerinin tarihsel süreçte göçlerin sebeplerini, göç sırasında yaşadıkları, çektikleri sıkıntıları, ilimize uyum sürecini, yaşayan kültürlerini ve geldikleri bölge ile akraba ve mülk ilişkilerini bizzat yaşayanlardan ve dinleyenlerden sorarak verilen cevapları karşılaştırmak istedik. Alan yazın taramasında bu şekilde bir çalışma göremedik. Çalışmamızda nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Bilgi almak için mülakat yöntemi kullanılmış, veriler yazılı ve sesli olarak kaydedilmiştir. Daha sonra veriler analiz edilmiştir. Yaptığımız çalışmada ilimize Tirnova, Deliormanlı, Filibe ve Kırcaali bölgesinden göçlerin yoğunlukta olduğu anlaşılmıştır. İlçemize ilk gelenlerin 93 harbinden sonra Tirnova bölgesinden geldikleri ve bölge ile bağlarının kalmadığı, kendi kültürlerini yerleştikleri köylerinde devam ettirdiklerini, 1912 Balkan harbinden sonra ve 1923 sonrası gelenlerin kısmen, özellikle 1951 ve özellikle 1989 yılından sonra gelenlerin Bulgaristan ile münasebetlerinin devam ettiğini anladık. Muhacirlerin Anadolu'ya göçü sırasında ve ilk yerleştiklerinde çok sıkıntı çektiklerini; yayan, öküz arabalarıyla, alabildikleri birkaç eşya ile oradaki evlerini ve köylerini geride bırakarak kendilerini Anadolu'nun bağrına attıklarını dinledik. Yine ilk geldiklerinde ekonomik ve iklimsel sıkıntı çektiklerini kendilerinden dinledik. Göçleri yaşayanlardan ve yaşayanları görenlerden dinlediğimiz, Anadolu'ya uyum ve kültürlerini ve yaşantılarını araştırarak göç, uyum ve kültürlerini karşılaştırdığımız çalışmamız bu yönüyle özgündür diyebiliriz.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: KAMP YAŞANTISININ LİSE ÖĞRENCİLERİNİN ÖZ-ETKİLİLİK VE YETERLİK ALGILARINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ Özet: Bu proje çalışmasında; lise öğrencilerinde kamp yapmanın, öz-etkililik ve yeterlik algısının oluşumuna etkisinin olup olmadığı araştırılmaktadır. Örneklem grubu olarak Sakarya ili Karasu ilçesinde öğrenim gören lise öğrencileri tercih edilmiştir. Daha önce kamp yapan ve hiç kamp yapmayan öğrencilere, "öz-etkililik ve yeterlik ölçeği (ÖEY)" uygulanmıştır. Bu ölçekle birlikte, öğrencilere en son ne zaman kamp yaptığı ve ne tür bir alanda kamp yaptığı da sorulmuştur. Mann-Whitney U testi sonucunda, kamp yapan ve yapmayan lise öğrencilerinin öz-etkililik ve yeterlik algıları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Hayatında en az bir kere kamp yapan lise öğrencilerinin öz-etkililik ve yeterlik algılarının olumlu yönde geliştiği sonucuna ulaşılmıştır. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geçmiş yıllarda "öğretmen okullarında" okuyan öğrencilerin doğa kamplarına gönderildiği bilinmektedir. Benzer olarak "Hababam Sınıfı" filmlerinde de lise öğrencilerinin; öğretmenleri ile birlikte doğa kampı yaptıkları gözlenmektedir. Bu proje çalışması ile Milli Eğitim Bakanlığı'nın, lise öğrencilerinin kamp hayatı yaşamasını sağlayacak planlamaları yapmasını ve bu faaliyetleri eğitim-öğretim programına eklemesini önermekteyiz.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: İNTERNET, OYUN VE SOSYAL MEDYA İLE DİLİMİZE GİREN YABANCI KELİMELER Özet: Türkçe, kökleri yüzyıllar ötesine uzanan,12 milyon km2'lik bir alanda İki yüz elli milyonu aşkın insan tarafından konuşulan yazı, sanat, edebiyat, kültür, bilim ve eğitim dilidir. Dünyanın en eski beş dilinden biri olan Türkçe bugünkü dillerin büyük bir bölümü yokken vardı. Hiçbir dil saf halde değildir. Toplumlar arası etkileşim ve iletişim olduğu müddetçe diller arasında etkileşimin de olması kaçınılmazdır. Ancak bu etkileşim kendi dilimizi yozlaştıracak ve kirletecek hale gelirse milli benlik için bir tehlikeli oluşturacaktır. İslamiyet'i kabul edişimizle birlikte Kuran dili olan Arapça ile Farsçadan etkilendik. Daha sonra Tanzimat Fermanı ile Avrupa'nın üstünlüğü kabul ederek Batı'dan özellikle Fransız edebiyatından ve Fransızcadan etkilendik, Cumhuriyetten sonra da yoğun bir şekilde İngilizcenin etkisinde kaldık ve hala kalmaktayız. İthal ettiğimiz her teknoloji ve bilimsel bilgiyle beraber onların dilini de ithal etmiş oluyoruz. Bilgi ve teknoloji son sürat ilerlerken yeni kelime ve terimlerin çok azının yerine Türkçe kelimeler koyabiliyoruz maalesef. Çoğu zaman da bu yabancı kelimeleri kullanmayı farklılık ve ayrıcalık olarak görüp garip bir özenti, özgüven eksikliği ile bile isteye kullanıyoruz. İnternet ve sosyal medya ile birlikte yabancı kelimelerin sayısı her geçen gün artmaktadır. İnternet ile doğup büyüyen çok küçük yaşlarda cep telefonları ve bilgisayarlar ile tanışan ve etkileşime giren çocuklar ve gençler bu durumun farkında bile değiller. Bu çalışmamızda bu duruma dikkat çekmek için en çok da gençler ve çocuklar tarafında kullanılan internet, bilgisayar oyunları, sosyal medya ile dilimize giren, gençler ve çocuklar tarafından günlük hayatta sıkça kullanılan kelimeler ile yine genç çalışanlar tarafından iş yerlerinde yoğun olarak kullanılan plaza dilini derledik.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: ORMAN YANGINI AVCISI Özet: 2021 yılında Antalya ve çevresindeki illerde meydana gelen orman yangınları ülkemiz açısından çevresel bir felakettir. Yaşanılan olay neticesinde Manavgat'ta 28 Temmuz günü saat 11.30'da 4 farklı noktada başlayan orman yangınları, sınır ilçeler Akseki, Gündoğmuş, İbradı ve Alanya'nın bazı mahallelerine de sıçradı. 21 farklı noktada günlerce sürdü, bu ilçelerdeki 59 mahalle büyük zarar gördü. 220 saat süren mücadele sonrasında 6 Ağustos günü saat 15.30'da kontrol altına alınan büyük yangının soğutma çalışmalarına günlerce devam edildi. Resmi rakamlara göre Antalya'nın 1 milyon 146 bin hektar orman arazine sahip olduğu bilinmektedir. 600 bin hektarın üstündeki verimli ormanın, tahminlere göre 60 bin hektar civarındaki verimli olanı yandı. Çünkü en verimli ormanlar Manavgat bölgesindeydi. Bu hesaplamalara göre bölgede en az 1 milyar TL'lik ekonomik kaybın söz konusu olduğu belirtildi. Bu gelişmelerden sonra Antalya ilinde bir daha böyle büyük yangın felaketlerinin olmaması için ormanlık alanlarda az maliyetli uyarıcı alarmların yapılması planlandı. Buna benzer bir sistemin kamera ile kontrol edildiğini, yangın alevini dedektörün radyo frekans (RF) sistemi ile merkeze aktarıldığı bir sistemin olmadığı tespit edildi. Tasarlanan proje ile Bu açık giderilmek istendi.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: CUMHURİYETİN 100. YILINDA 7 BÖLGE 7 KAHRAMAN 7 ŞEHİTLİK Özet: Yeni yetişen neslin, milli ve manevi değerleri benimsemesi, cumhuriyetin 100. yılına girerken bu vatan uğruna verilen mücadelelerden haberdar olması, geleceğin sağlam temeller üzerine inşa edilebilmesi için önem arz etmektedir. Çalışma, ortaöğretim öğrencilerinin bu konudaki farkındalığını anlamak amacıyla hazırlanmış ve iki bölüm halinde kurgulanmıştır. Çalışmaya veri toplamak amacıyla nicel ve nitel veri toplama araçları beraber kullanılmıştır. İlk bölümde, ortaöğretim öğrencilerinin vatanı uğruna çeşitli mücadeleler veren kahramanlar ve canlarını veren şehitlerin anısına yapılan şehitlikler hakkındaki farkındalık düzeyleri belirlenmeye çalışılmıştır. Öğrencilerin, kahramanlar ve şehitlikler hakkındaki farkındalık düzeyini ölçmek amacıyla anket formu geliştirilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde proje kapsamında hazırlanan "7 Bölge 7 Kahraman 7 Şehitlik" adlı tanıtım videosu izlettirildikten sonra öğrencilere anket sorularına ek olarak açık uçlu bir soru sorulmuştur. Hazırlanan anket formu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemine uygun olarak Erzurum merkez Palandöken ilçesinde bulunan üç farklı lise düzeyinde eğitim gören 342 lise öğrencisine uygulanmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen nicel veriler SPSS 25.0 programı ile nitel veriler ise içerik analizi ile analiz edilmiştir. Nicel verilerin analizi sonucunda kahramanlar ve şehitlikler hakkındaki farkındalık düzeyi cinsiyetler arasında anlamlı bir farklılık gösterirken okul düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Sınıf düzeyleri arasında da anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Proje tanıtım videosunun sonunda sorulan soruya verilen cevaplar incelendiğinde ise öğrencilerin yaşadığını söylediği hisler, beş başlık altında toplanmıştır. Bunlar; duygulanma, gurur, minnet, hüzün ve farkındalıktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: ARDUİNO İLE SIVILARIN ÖZ ISISINI ÖLÇEN DENEYSEL SİSTEM TASARIMI Özet: Fen derslerinde ölçüm yapmak, veri toplamak, analiz yapmak, olayı ya da süreci incelemek ve konuyu anlamak bakımından çok önemlidir. Bu kapsamda laboratuvarlarda kullanılan elektronik ölçme deney setleri oldukça pahalıdır. Son yıllarda düşük maliyetli olması ve çok sayıda sensör çeşitleriyle uyumlu olması bakımından Arduino mikrodenetleyicisinin fizik eğitiminde kullanımı oldukça yaygınlaşmıştır. Bu çalışmadaki temel amaç öz ısıyı ölçmede, bir maddenin öz ısı kapasitesini belirlemede Arduino Uno mikrodenetleyicisi bir alternatif olarak kullanılabileceğini göstermektir. Bunun için Arduino Uno mikrodenetleyicisi ve DS18B20 su geçirmez sıcaklık sensörü kullanılarak sıvı maddelerin öz ısılarını belirlemede pratik, kullanışlı, basit bir deneysel sistem tasarlanmış ve deneysel yöntem geliştirilerek test edilmiştir. Sensörden alınan sıcaklık-zaman verileri Parallax Data Acquisition Tool (PLX-DAQ) programı ile eş zamanlı olarak excele kaydedilmiştir. Öz ısısı bilinen bir madde olan suyun sıcaklık-zaman grafiğinden yararlanılarak eğim (T/t) hesaplanmış, diğer sıvıların sıcaklık-zaman grafiklerinin eğimi (T/t) ile karşılaştırılarak sıvı maddelerin öz ısıları belirlenmiştir. Deneysel yöntemde suyun öz ısısı 4180 J/kg oC olarak alınmış sıcaklık-zaman grafikleri incelenen zeytinyağı için öz ısı değeri %2.5 hata oranı ile 2180 J/kg.oC, %20 tuzluluk oranına sahip su için ise %1.33 hata oranı ile 3344 J/kg oC olarak bulunmuştur. Ayrıca su içindeki tuz miktarı (%10-20-40) arttıkça ölçülen öz ısı değerlerinin de (4180-3344-3135 J/kg.oC) azaldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: GELENEKSEL KEFİRDEN ELDE EDİLEN MAYANIN İZOLASYONU VE PROBİYOTİK ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI Özet: Son yıllarda maya türlerinden probiyotik organizmaların üretimi ticari ölçekte oldukça büyük ilerlemeler göstermiştir. Özellikle geleneksel kaynaklardan elde edilen maya türlerinin izolasyonu da kaydedilen önemli gelişmeler arasındadır. Geleneksel fermantasyon ürünlerinde bulunan mayaların tanımlanarak probiyotik özelliklerinin karakterizasyonu projemizin birinci önceliğidir Bu çalışmanın amacı geleneksel olarak üretilen ve tüketilen kefirin zengin mikrobiyal içeriğinin belirlenmesi, izole edilen maya türünün probiyotik özelliklerinin araştırılması ve içeriğinin insan sağlığı üzerindeki etkisinin ve öneminin belirlenmesidir. Çalışma kapsamında maya izolatları evde yapılan doğal kefirden izole edildi. İzolatların toplam Genomik DNA'sı, üreticinin talimatları izlenerek Genomik DNA saflaştırma kiti kullanılarak ekstre edildi. Elde edilen tüm diziler, BLAST programı (https://blast.ncbi.nlm.nih.gov/Blast.cgi) aracılığıyla taranıp belirlenen diziler Gen Bankasına aktarıldı. Daha sonra izole edilen mayanın insan vücut sıcaklığında üremesi, simüle insan mide özsuyuna toleransı, antibiyotik direnci taraması yapıldı. Geleneksel kefirden elde edilen maya izolatı potansiyel probiyotik özellikler gösterdi ve tanımlama ve karakterizasyondan sonra izolat Kluyveromyces marxianus olarak tanımlandı. Bu maya türünün 37°C'de ürediği tespit edildi. Simüle edilmiş gastrointestinal toleransta(GIT) bu maya suşlarının hayatta kalması, pepsin, pankreatinler ve ayrıca safra tuzları ve düşük pH dahil olmak üzere sindirim enzimlerine karşı direnç göstermiştir. Aynı zamanda bu maya türünün antibiyotiklere karşı davranışları önceki çalışmalarla uyumlu olduğu görüldü. Geleneksel ürünleri fermente eden mikroorganizmaların tanımlanması tüketici sağlığı ve üreticinin endüstriyel boyutlu faaliyetini geliştirebilmesi ve sürdürebilmesi bakımından gereklidir. Farklı kefir ürünlerinde bulunan farklı mikroorganizmaların saf kültür halinde üretimi ve koruma altına alınması bu organizmaların değişen kombinasyonları ile yeni fermente ürün geliştirmeye ve bu ürünlerin sürdürülebilir üretimine imkân sağlayacaktır. Gerekli koşullar sağlandığında geleneksel fermente ürünlerin uluslararası markalara dönüştürülmesi mümkün olacaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: TÜRK MASALLARININ ALGORİTMASINA GENÇ BAKIŞ Özet: Milletlerin ahlakî, sosyolojik, psikolojik ve ekonomik yapısına ışık tutan masallar; çocukların toplumsallaşmasında, milli kültürlerini öğrenmesinde, bilişsel ve moral gelişiminde, bir ağaç gibi sağlam kökler edinerek gelecekte ayakta sağlam kalması için vazgeçilmez kültürel mirastır. Teknolojinin etkisiyle hızla küreselleşen dünyada popüler kültür ögeleri karşısında, milletlerin kimliğini koruması için geçmişiyle bağlarının sağlam olması ve özellikle gençlerinin üst düzey düşünme becerilerinin gelişmiş olması zorunluluktur. Araştırmalar, Türk gençlerinin Türk masallarına ilgisinin gittikçe azaldığını ve eleştirel okuma becerilerininse yeterli düzeyde olmadığını göstermektedir. Türk masallarının unutulmasını engellemek, günümüz kuşağının ilgisini öz kültürüne çekerek bu süreçte eleştirel-yaratıcı düşünme/yazma becerilerini geliştirmek için farklı yöntemler kullanmanın gerekliliği, bu projenin dayanağıdır. Proje kapsamında seçilen farklı yapılara sahip Türk masalları, günümüzde sinemada dahi kullanılan "V.Propp metodu" yaklaşımıyla incelenmiş, Türk masallarına özgü bir işlev yapısının varlığı bakımından irdelenmiştir. Ayrıca, metinlere eleştirel bakma ve alt metinleri anlama becerilerini harekete geçiren biçimbilimsel yaklaşımla ortaya çıkarılan formüller, 40 ortaokul ve lise öğrencisiyle yaratıcı yazma çalışması için kullanılmış, öğrencilerin bir Türk masalı olduğunu bilmeden formüller üzerine yazdıkları masallar ile asıl masallar karşılaştırılmıştır. Web araçlarıyla "masal formülü afişleri" tasarlanmış, QR kodla afişlere gizlenmiş Türk masallarına ilgi çekilerek okulumuzda daha çok öğrencinin masalları okuması ve bilimsel bakış açısı geliştirmesi sağlanmıştır. Türk masallarının özgün yapısının tespit edilmesi hâlâ büyük gerekliliktir. Bu projede incelenen Türk masallarında, Propp'un belirlediği işlevlerde yer almayan alt varyantlar tespit edilmiş, bu alandaki çalışmalara öncülük eden Günay'ın (1975) uzmanlığına başvurulmuştur. Kültürel miras değerlerimizden aileye bağlılık, saygı, sorumluluk, akıllı ve onurlu davranışlar, hakka inanç gibi hususların Türk masallarındaki yerine dikkat çekilmiştir. Elde edilen veriler, literatürle karşılaştırılarak sunulmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ AKILLI BİNA TAHLİYE SİSTEMİ Özet: Son yıllarda hızla gelişen teknolojinin etkisiyle birçok alanda olduğu gibi akıllı bina sistemleri alanında da ciddi gelişme ve yenilikler gerçekleşmiştir. Binaların en hassas ve önemli noktalarından olan, binaların tahliye kısımları, yangınla deprem şeklinde acil durum anlarında kişilerin en hızlı ve güven içinde binalardan çıkarılmalarına yönelik sistemler oldukları için ciddi önemleri vardı. Daha önce gerçekleştirilen çalışmalar incelendiğinde, bu konu üzerine birçok çalışma mevcuttur. Ancak bu çözümlerde bulunan eksikliklerin giderilmesi, yeni teknolojilerin entegre edilerek bu çözümleri geliştirmek ve yenilikçi çözüm yöntemleri için yenilikçi çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır. Bu hedefe yönelik olarak, bu çalışmada, bir yapa zeka yöntemi ve güncel teknolojik çözümler kullanılarak akıllı bina tahliye sistemi tasarlanmıştır. Tasarladığımız sistemin donanım kısmı; akıllı binada belli yerlere yerleştirilen yangın ve kişi yoğunluk sensörü, çıkışları gösterecek dinamik tabelalar ile tüm bunları bağlayan bir merkezi kontrol bilgisayarından oluşmuştur. Dinamik tabelalar, merkezden gelecek sinyale göre göstermiş olduğu yön anlık olarak değişen özel yapım tabeladır. Acil durumun gerçekleşmesi esnasında güvenli olmayan bölgelerin tespiti anlık olarak sensörlerce yapılıp merkeze iletilmektedir. Sistem, yapay zeka yöntemini kullanıp, hem en kısa hem de yoğunluğa göre en hızlı rota hesabı yaparak dinamik tabelaların güncellenmesini sağlamaktadır. Çalışmamızın sonucunda; bir yapay zekâ yöntemlerinden Genetik Algoritma ile güncel teknolojiler kullanılıp akıllı binaların tahliyesi tasarlanmış, yapay zeka yönteminde kullanılan yöntem ve parametrelerin performansa etkileri incelenmiş, sanal ortam benzetim yazılımı oluşturularak sistem testi gerçekleştirilmiş ve sistemin avantajlarıyla dezavantajları tespit edilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: NON-INVAZİV YÖNTEMLE KAN ŞEKERİ ÖLÇÜMÜ Özet: Bilindiği üzere şeker hastalığı ülkemizde ve dünyada yaygın olarak görülen ve komplikasyonları ile ölüm dahil ciddi sorunlara yol açabilen bir hastalıktır. İnsülin kullanımı bir tedavi seçeneği olsa da kan şekeri düzeylerinin ölçümü ve takibi son derece hayatidir. Günümüzde hala invaziv bir yöntem olan glukometre ile kan şekeri takibi yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak bu yöntemin acılı olması, enfeksiyonlara davetiye çıkarması ve psikolojik olarak olumsuz etkiler yaratması nedeniyle araştırmacılar non invaziv yöntemler arayışına girmişlerdir. Fotopletismografi kan akımındaki değişiklikleri algılayarak hastalar hakkında bazı parametrelerin ölçülmesine olanak sağlamaktadır. Uygun dalga boyunda ledler kullanılarak fotopletismografi yöntemi kan içindeki bazı bileşenlerin yoğunluğu hakkında bilgi verebilmektedir. Bizim projemizde 910nm dalga boyunda led kullanılarak geliştirmiş olduğumuz cihaz ile kan şekeri tayini mümkün olmuştur. Geliştirdiğimiz cihaz kurmuş olduğumuz web sitesi ile entegre çalışarak bir şeker takip ekosistemi meydana getirmiştir. Makine öğrenme yöntemi ile cihaz kendi kendine kalibrasyonunu sürdürme özelliğine sahiptir. Cihaz, kasası ve web sitesinin tamamlanmasından sonra diyabet olduğu bilinen yedi gönüllü ile cihaz test edilmiştir. Gönüllülerin kan şekeri değerleri 93 mg/dL ile 164 mg/dL (ort. 122,4±20,7) arasında bulunmuştur. Eş zamanlı olarak cihazın ham ölçüm değerleri 431 ile 816 (ort. 610,0±100,2) arasında değişmiştir. Bu veriler ile yapılan regresyon analizinde R² değeri 0.98630273 olarak hesaplanmıştır ki, bu non invaziv olarak elde edilen değerin gerçek kan şekeri arasında korelasyonun güçlü olduğunu göstermektedir. Ayrıca cihazımızın hata payı %5'in altında olarak hesaplanmıştır. Gerek kan şekeri takip ekosistemi gerekse kendi kendine kalibre eden non invaziv bir şeker ölçüm cihazı literatüre kazandırılmış birer yenilik olma özelliğine sahiptir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: KARBON KUANTUM NOKTALARIN ÜRETİMİ VE İÇ KANAMA TESPİT SİSTEMİNİN GELİŞTİRİLMESİ Özet: Nanoteknoloji ile üretilen özel malzemeler ya da keşfedilen ölçüm teknikleri insanlığı olumlu yönde etkilemektedir. Özellikle canlı sağlığına zararı olmayan ve yenilenebilir malzeme ve teknikler bilim dünyasında ilgi odağıdır. Son yıllarda teknolojide yaşanan önemli gelişmeler, tıp alanında teşhis ve tedavi aşamalarına yansımıştır. Hastalık teşhisinde kullanılan önemli tekniklerden medikal görüntüleme, teşhisin en önemli bileşenidir. Bu projede mor ötesi ışık altında görünür ışık yayınlayan toksik olmayan karbon kuantum noktaların (quantum dots) yeşil sentez yoluyla üretilmesi, üretilen kuantum noktalar ile iç kanamayı anlık tespit edebilen yeni yöntem geliştirilmesi ve bu yöntemi insan vücudunu temsil eden bir maket üzerinde gösterilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, mor ötesi ışık altında ışıma yapabilen karbon kuantum noktalar basit ve güvenli bir yöntemle sentezlendi. Sentezlenen su içindeki nanoyapılar insan damarı benzeri bir yapay maket oluşturularak ince boru içinden geçirilip damardan akan kan benzeri bir ortam hazırlandı (in vitro). Damarın üzeri kapatılarak sağlıklı damarları temsil eden sistem mor ötesi ışık altında algılandı. Daha sonra ince borular zedelenerek yapay iç kanama oluşturulup bu şekilde mor ötesi ışık altında görünler alındı. Sentezlediğimiz ürün incelendiğinde mor ötesi ışık altında görünür ışık yayınlayan kuantum noktalar olduğu anlaşılmıştır. Mor ötesi ışık altında yaptığı parlak ışıldama ile çalışmanın amacı olan iç kanama tespitinde kullanılabilecek yeni yöntem in vitro olarak uygulanmıştır. Sonuç olarak, teknolojide büyük öneme sahip canlılara zarar vermeyen organik kuantum noktalar sentezlendi. Bu yeni nesil ürün ile tıp alanında iç kanamanın teşhisinde kullanılabilecek canlı sağlığına zarar vermeyen, çevre dostu, düşük maliyetli ve yenilebilir bir yeni yöntem geliştirilmesinin mümkün olabileceği ortaya konulmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: KONYA KİTABELERİNİN KÜLTÜREL KODLARI Özet: Türk-İslâm mimarîsinin önemli unsurlarından biri olan yapı kitabeleri, sahip olduğu bilgiler bakımından birer tarihî vesika niteliğindedirler. Bu açıdan kitabeler, bulundukları yapılar hakkında bilgi vermenin ötesinde yazıldıkları dönemin tarihi ve kültürel kodları hakkında ipuçları verirler. Projemizde, Konya'nın edebiyat, sanat ve mimari tarihine dair önemli kültürel zenginlikler barındıran kitabeleri ve kitabelerin yer aldığı tarihi yapıların konumlandırılması, kayıt altına alınması, yeni nesillere tanıtılması ve kültürel mirasımızın korunması konusunda toplumsal farkındalık oluşturulması amaçlanmıştır. Çalışmada karma yöntem kullanılmıştır. Öncelikle kaynak taraması ve kaynak analizi yapılmıştır. Kitabeler konusunda bir uzmanla görüşülmüştür. Yapı kitabesi, yapının bilgisi, konumu, video anlatımı, kitabenin Türkçe çevirisi, kitabe ve yapı görselleri bir araya getirilerek kayıt altına alınmıştır. Kitabeler veri tabanına aktarılmadan önce yapıldıkları döneme göre ve yapı türüne göre sınıflandırılmıştır. Daha sonra projenin amacı doğrultusunda web tabanlı bir CBS uygulaması geliştirilmiştir. Elde edilen tüm veriler www.konyakitabeleri.com.tr sitesinin veri tabanına yüklenmiştir. Lise öğrencilerinin katılımı ile gerçekleştirilen çalışmada uygulamanın geçerliliği kanıtlanmaya çalışılmıştır. Geliştirilen uygulamanın kullanımına yönelik öğrencilere eğitimler verilmiştir. 2 hafta boyunca öğrencilerin uygulamayı kullanma durumları izlenmiştir. Çalışma öncesinde ve sonrasında uygulanan yapılandırılmış anketlerden elde edilen verilerin içerik analizleri yapılmıştır. Kitabelerin ve tarihi yapıların yerinde öğretilmesi prensibinden hareketle ayrıca "Yapı Tanıtım Dijital Kimlik Kartı" hazırlanmıştır. Kimlik kartı sayesinde ziyaretçilerin yapı kitabesine, yapı bilgilerine ve yapının konumuna telefon tablet gibi akıllı cihazlar üzerinden ulaşabilmeleri sağlanmıştır. Kimlik kartı üzerinde yer alan QR kodu sayesinde görme engelliler de yapı kitabesine ve yapı hakkındaki bilgilere video ile engelsiz olarak ulaşabilecektir. Pilot uygulaması yapılan çalışmanın uygulanabilirliği test edilerek kullanıcıların uygulama hakkındaki görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: EYVAH DÜŞÜYORUM Özet: İnşaat sektörünün tehlikeli yapısı, inşaat sektöründeki iş kazalarının ve ölümlerin artmasında önemli bir etkiye sahiptir. Yüksekten düşme, bu ölümlerin en önemli kaynaklarından biridir. İnşaat sahalarındaki yüksekten düşme iş kazalarına karşı uygulanan birçok önleme stratejisine ve çabalarına rağmen ölüm oranları kayıtları, önemli bir düşüşü göstermemektedir. Tıp literatüründe, kazadan sonra geçen süre, travma hastalarının önlenebilir ölümlerini ve kalıcı sakatlıklarını önlemek için kritik öneme sahiptir. Bunları birleştirerek, acil durum sağlık ekibine düşme yüksekliği ve düşme zamanı bilgilerini içeren gerçek zamanlı bildirim sağlamak için giyilebilir bir cihaz kullanarak şantiyelerdeki yüksekten düşme kazalarını zamanında tespit etmek için nesnelerin interneti (IoT) teknolojisiyle sistem geliştirilmiştir. İnşaat işçileri için yüksekten düşme kazalarının ciddi ve ölümcül sonuçlarının azaltılmasına yardımcı olmak amacıyla, kazazedeye mümkün olan en erken tıbbi müdahalenin sahada yapılması amaçlanmaktadır. İnşaat işçilerinin şantiyede kullanabileceği bir giyilebilir sistem geliştirilmiş ve cansız manken kullanılarak şantiyelerde yüksekten düşmeye karşı test edilmiştir. Testler, kaza düşme yüksekliğinin hesaplanmasında genel olarak %5,8'lik bir hata oranına sahip olarak, yüksekten düşme kazalarının %100 başarılı bir şekilde tespit edilmesiyle umut verici sonuçlar elde edilmiştir. Yüksekten düşme zamanını doğru bir şekilde tespit etmek için, sistemin bağlantısı kesilen ağ süresinin tespitini gösteren testler yapılmış ve sonuçlar genel olarak %3,16 hata oranı ile doğru elde edilmiştir. Sistemin şantiyelerde yanlış pozitiflere karşı doğrulanması için ek testler de gerçekleştirilmiş ve deneylerin hiçbiri testler sırasında yanlış alarm vermemiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: YAŞAYANLAR VE ZİYARET EDENLER EKSENİNDE KUZGUNCUK'UN DENEYİMLENME PRATİKLERİ Özet: Kuzguncuk, tarihi boyunca çok kültürlü yapısı, mahalleli ruhu ve dayanışması, nostaljik sokakları ve mekanları ile İstanbul için önemli bir yere sahiptir. Kent nüfusunun artışı ile birlikte literatürde sahil kasabası olarak yer alan bu mekân, günümüz kent yaşantısı içerisinde özgün bir değerdedir. Kuzguncuk'ta yahut benzeri kıyı köylerinde sahip olunan otantik ve kendi içinde mahalle kültürü olan mekanlar, kalabalıklar arasında koşturan kent insanı için genellikle ideal görülen bir yaşam alanı olarak algılanır. Yüksek apartmanlarda ve renksiz sokaklarda yaşam süren ziyaretçilerin pek çoğu, Kuzguncuk'u ziyaret süreçlerini bir 'görsel estetik an' yaşama olarak da tarif ederler. Öte yandan, Kuzguncuk sakinleri için bu durum bir kaçış merkezinden ziyade bir varoluş alanıdır. Bu çalışma, Kuzguncuk örneği üzerinde yaşanan bu ikili durumu analiz ederek bunun sonuçları üzerine 'Sürdürülebilir Kentler ve Topluluklar' teması etrafında çeşitli öneriler sunmak amacıyla tasarlanmıştır. Buna bağlı olarak Kuzguncuk'u ziyaret eden 21, orada ikamet eden 21 olmak üzere toplam 42 katılımcı ile derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilerek araştırma verisi toplanmıştır. Araştırma sonucunda, kentin cazibe mekanlarından biri olan Kuzguncuk'un ziyaretçiler ve ikamet edenler tarafından karşılaşma mekanı olarak bir yanda 'kaçış' öte yanda 'kaçma' motivasyonu doğurduğu saptanmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: KADINA ŞİDDETE KARŞI HADİSLERLE FARKINDALIK OLUŞTURMA Özet: Geçmişten günümüze toplumların kadına verdiği değer farklılık göstermiştir. İslamiyet ile birlikte kadın değer görmeye başlamıştır. Bu çalışmada İslam'ın kadına yaklaşımı; Kur'an'dan ayetler ile Hz. Peygamber'in örnek yaşantısı temelinde incelenmiş ve kadına şiddete karşı hadislerle farkındalık oluşturma amaçlanmıştır. Çalışmada ön test-son test kontrol grupsuz yarı deneysel desen araştırma yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca afişler hazırlanıp görünür yerlere asılmış ve web sitesi tasarlanarak aktif hale getirilmiştir. Bu şekilde yaygınlaştırma faaliyeti yapılmıştır. Çalışmaya 61 kadın ve 6 erkek, öğrenci ve öğrenci velisi toplam 67 kişi katılmıştır. Kadını ilgilendiren ve yanlış yorumlanan kavram ve ayetler, İslam'ın gerçek değerleri ile ilişkilendirilip Hz. Peygamber'in hadisleri ile örneklenerek bir sunum hazırlanmıştır. Bu sunum farklı zamanlarda, yüz yüze okulda öğrencilere ve çevrimiçi olarak öğrenci velilerine sunulmuştur. Sunum öncesi ve sonrasında anket yapılarak farkındalık düzeyindeki değişim incelenmiştir. Veriler çevrimiçi şekilde toplanmıştır. Araştırmaya ait veriler SPSS Statistics 26 programı ile analiz edilmiştir. Ölçek puanları tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerle gösterilmiştir. Ölçeklerin Cronbach's Alpha değerleri incelenerek güvenirlik analizi yapılmıştır. Verilerin normal dağılıma sahip olup olmadığını anlamak için çarpıklık ve basıklık değerleri ile histogram grafiklerine bakılmıştır. Verilerin normal dağıldığı belirlendikten sonra parametrik testler uygulanmaya başlanmıştır. Varyansların homojen olup olmadığını incelemek için Levene testi kullanılmıştır. Cinsiyet ve katılımcı türü değişkenlerine göre düzeylerin karşılaştırılmasında iki grup arası farklar için ilişkisiz gruplar t testi uygulanmıştır. Cinsiyet ve katılımcı türü ile kadına şiddete karşı hadislerle farkındalık oluşturma ön testi arasında anlamlı farklılıklar elde edilmiştir. Kadına şiddete karşı hadislerle farkındalık oluşturma etkinliği sonrasında katılımcıların farkındalık düzeyinde artış olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: ŞİDDET YERİNE SEVGİ EKELİM Özet: Dünyada ve ülkemizde kadınlar fiziksel, psikolojik, cinsel şiddete maruz kalıyorlar.Buna dur demek, gerekli çalışmaları yapmak gerekir. Daha önce konuyla ilgili ciddi emekler verilmiş, farklı kesimler sorunun paydaşları kabul edilip adımlar atılmış. Ancak yetersiz kalınmasındandır ki bu konu halen güncelliğini koruyor.Bütün sorunlarda olduğu gibi şiddet konusunun da kaynağı bilinirse gerçek çözüme ulaşılabilir. Şiddeti engelemede üzerinde durulması gereken konu şiddet uygulayan her bireyin zamanında çocuk ve masum olduğu gerçeğidir, dolayısıyla şiddetle değil sevgiyle eğitilen bireyler ilerde de şiddetten uzak durur.Öyleyse çocukların masumiyetinin korunması ve ilerde kirlenmesini engellemek gerekir. Bunun yolu çocukların ve gençlerin eğitiminden geçer.Bu fikirden projem ortaya çıkmıştır. İlköğretim ikinci sınıftan lise son sınıfa kadar her yıl yeni bir konunun çocukların ve gençlerin anlayacağı düzeyde müfredatta yer alması ve sınıfta işlenmesi çok olumlu sonuçlar verecektir.Aileler de sürece katılmalı ki okulda öğrenilenle evde yaşanılan çelişmesin.Ailecek yapılacak ev ödevleri, valilik ve milli eğitimin koordinatörlüğünde halk eğitim bünyesinde zorunlu aile eğitimleriyle aile de katılmış olacaktır. Genelde Türkiye'de şiddete maruz kalan,öldürülen kadınlar , özelde pilot il olarak Van'da şiddete maruz kalan,öldürülen kadınlarla ilgili yaptığım araştırma ve incelemelerle eksiklikler belirlenip bu çerçevede müfredat değişikliğinin konuları belirlenmiştir.Van'da şiddete zemin hazırlayan unsurlar araştırılarak müfredat değişikliği bu çerçevede hazırlanmıştır.Müfredata eklenecek bu konular da pilot il olarak Van'da uygulanıp somut veriler sağlanacaktır.Eksiklikler giderililerek tüm Türkiye'ye uygulanması hedeflenmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: KARİKATÜRÜN TÜRK DESTANLARINDAKİ MOTİFLER KONUSUNDA KULLANIMI VE KONUNUN ÖĞRENİLMESİNDEKİ ETKİSİ Özet: Görsel materyaller konuyu anlamayı kolaylaştıracak en etkili yöntemdir ve ayrıca görmek %20 etki ederken duymak sadece %10 etki eder. Karikatürler üç temel ögeden oluşmaktadır; çizgi, güldürme ve düşündürme (Ali Göçer, 2020, 15/28). Eğlenerek öğrendikleri, düşüncelerini rahatlıkla ifade edebildikleri bir ortam oluşturmada da etkisi görülür. Bu yüzden konuyu kolayca unutmayıp hatırlamalarını sağlar. Bu araştırmanın amacı ortaöğretim ikinci kademe öğrencilerinde Türk Dili ve Edebiyatı dersi destan konusunda karikatür kullanılarak işlenmesinin öğrencinin derse olan ilgisini ve başarısına olan etkisini belirlemektir. Çünkü karikatür her derste ve konuda kullanılabilecek bir araç olduğu için öğrencilerin dersi sevmelerini, sıkılmamalarını ve amaçlanan hedeflere ulaşması sağlanır. Ayrıca ezbersiz eğitimin gelişmesine katkı sağlayarak öğrencilerin düş ve düşünce üretmesine olanak tanır (Ercan Kaya, 2016, 67/109). Bunun yanında öğrencilerin sanata olan ilgilerini arttırmanın yanında estetik beğeni düzeyi ve farkındalık oluşturmasına katkıda bulunur. Araştırmanın çalışma gurubunu Ordu ili Perşembe ilçesindeki Ordu Sosyal Bilimler Lisesinde öğrenim gören yirmi öğrenciye geleneksel anlatımla önce öntest yaptı daha sonra karikatürlerle desteklenmiş bir anlatımla aynı yirmi kişiye son test yapılarak süreç tamamlandı. Çalışmada 'Görsel Bilgisine İlişkin Anlam Testi' yapılmıştır. Ayrıca deney gurubu öğrencileriyle yirmi sorudan oluşan konu kavrama üzerine bir test yapılmıştır. Yapılan test sonuçlarını almak için IBM SPSS programı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda karikatürden yararlanılarak yapılan öğretimin geleneksel yönteme göre öğrencilerin Türk Dili ve Edebiyatı dersi destan ünitesi konusunda başarısını artırdığı, onların derse güdülenmesine, konuları daha iyi anlamasına ve derse olan katılımın artmasına, düşünmeye ve sorgulayan bireyler yetiştirilmesine yardımcı olduğu belirlenmiştir. Karikatürün Türk Dili ve Edebiyatı dersi destan konusunda kullanımına ilişkin bir takım öneriler getirilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: HAVA KOMPERÖRLÜ VARİS ÇORABI Özet: Varis, toplumun büyük bir bölümünde görülen gerek kozmetik gerekse de fonksiyonel şikâyetler açığa çıkaran bir problemdir. Öksürme, hapşırma, ıkınma, koşma ve uzun süre ayakta durma gibi faaliyetler yerçekimi etkisi sonucu kanın toplardamar kapakçıklarına uyguladığı basıncın daha da artmasına ve kapakçık yapısının bozulmasına neden olmaktadır. Alt ekstremite de yer alan toplardamarlarda açığa çıkan bozukluklar ve deformasyonlar sonucunda yaşanan varis problemi, kişinin günlük yaşamını da önemli derecede etkilemektedir. Dolaşım sistemi bozuklukları ve toplardamar yetmezlikleri sonucunda açığa çıkan varis probleminin tedavisinde destekleyici olması nedeni ile varis çorapları kullanılmaktadır. Varis çorapları ile ilgili olan mevcut standartlar genellikle, çorap tarafından bacağın alt kısmına, özellikle de bileğe uygulanan dereceli basınç etkisini esas alırlar. Varis çoraplarının etkisi bu bölgeye uygulanan basınçtır. Bu düşünceden yola çıkarak yapılan düzenek sayesinde varis ve fil hastalığı gibi hastalıklarda çorabın hava kompresörü ile basınç yapması sonucu hastalara uygulanan masajla kan dolaşımını kolaylaştırılması, hastaların ağrılarının aza indirilmesi, ayak ve bacaklarda oluşan ödemin azaltılması ve yaşam kalitesinin artırılması amaçlanmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: LİZOZİM ENZİMİNİN (A3711) GRAM-POZİTİF (STAPHYLOCOCCUS AUREUS) VE GRAM-NEGATİF (ESCHERİCHİA COLİ) BAKTERİLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ. Özet: Amacımız, hücrenin peptidoglikanında yer alan glikozidik bağları yıkarak mikroorganizmaları tahrip eden lizozim enziminin Staphylococcus aureus ve Escherichia coli bakterilerinin yayılması üzerindeki etkisini incelemektir. Deney/ölçümler, ODTÜ Biyolojik Bilimler Bölümü/Araştırma Laboratuvarlarında, Kirby-Bauer disk-difüzyon yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Enzim olarak saf-toz haldeki Lizozim(A3711), bakteri olarak gram-negatif Escherichia coli, gram-pozitif Staphylococcus aureus seçilmiştir. LB Broth ve agar powder ile hazırlanan besiyeri çözeltileri otoklavda sterilize edilmiş, çeker-ocakta petri kaplarına doldurularak +4°C'de soğutulmuştur. Deneyimizde kullanılacak diske damlatılacak çözeltinin uygun hacim miktarının saptanması için optimizasyon yöntemi kullanılmıştır. -80°C'de dondurulmuş E.coli-S.aureus çözdürülmüş, büyümeleri sağlanmıştır. Kirby-Bauer yöntemine göre, 600nm dalga boyunda OD(optik-yoğunluk) değeri 0.3'e ulaşan bakteriler deneye hazır hâle getirilmiştir. Bakteriler besiyerlerine ekilmiş; her bakteri için 1 kontrol grubu, 3 adet 10mg/mL, 3 adet 50mg/mL derişimindeki lizozim çözeltisi incelenmek üzere petri kaplarına bakteri ekilmiştir. 20µL lizozim, petri kabına yerleştirilen disklere damlatılmıştır. 37°C'de 16-saat bekletilen bakterilerin oluşturduğu inhibisyon bölgeleri ölçülmüştür. Ölçümler sonucunda S.aureus'un 10mg/mL'lik lizozim çözeltisindeki bakterilerin inhibisyon bölgesinin çap ortalamasının 1,366cm, 50mg/mL'lik çözeltide ise 0,933cm olduğu hesaplanmıştır. E.coli'nin bulunduğu petri kaplarında açılma gözlemlenmemiştir. Yapılan önceki çalışmaların aksine, lizozim enziminin S.aureus üzerinde etkili olduğu ispatlanmış, hipotezler çürütülmüştür. Bulgulara göre, disk yönteminde E.coli lizozime tepki vermemiş, lizozim üzerine doğrudan damlatıldığında besiyerlerinde lizozimin bir açılma oluşturduğu gözlenmiştir. Derişimi daha fazla olan çözeltilerde viskozitenin artışıyla yeterli difüzyonun gerçekleşemediği düşünülmektedir. Deneyimizde, lizozim çözeltilerinin derişiminin S.aureus ve E.coli'nin inhibisyon bölgeleri üzerinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Deney sonuçlarımıza göre hipotezimiz doğrulanmıştır. Lizozimin lokal olarak deriye uygulandığında cilt enfeksiyonlarına çözüm sunabileceği, dezenfektan olarak kullanılabileceği öngörülmektedir. Çeşitli etkenlerin lizozim üzerindeki aktivitesini incelemek amacıyla farklı derişim ve OD-değerleriyle deney tekrarlanabilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: GÜNEŞ SİSTEMİNİN ARKTİK KUTUP BÖLGESİNDE MEYDANA GELEN BUZUL DEPREMLERİNE ETKİSİNİN DENEYSEL İNCELENMESİ Özet: Bu çalışmada, 1980 ile 2023 yılları arasında Arktik Kutup Bölgelerinde meydana gelmiş 3< M <4 büyüklüğündeki toplam 41.957 deprem incelenmiş ve bu depremlerin meydana gelmesinde; Ay ?Venüs ve Jüpiter'in etkisi araştırılmıştır. Ay'ın, 43 yıl boyunca Yer'e en yakın (en-beri) ve en uzak (en-öte) olduğu tarihler belirlenmiş ve bu süre boyunca Arktik Alaska Kutup Bölgesinde meydana gelmiş orta ölçekli depremler ile karşılaştırılmıştır. Kesişen tarihlerde Venüs ve Jüpiter'in Yer'e uyguladığı kütle çekimsel etkileri araştırılmıştır. Gezegenlerin kütle çekim etkilerinin Yer kabuğunda yarattığı gerilim ve stresin, Yer kabuğunda M ? 6 ölçüsünde depremlere neden olup olamayacağının incelenmesi için sözü edilen Güneş Sistemi üyelerinin konumlarının zamanla değişimi incelenmiştir. İncelenen tarih aralığında M ? 6 ölçeğindeki depremlerin tarih ve saatleri belirlenip, bu tarih ve saatlerde Ay ve gezegenlerin Yer'e uyguladıkları bileşke kütle çekim kuvveti arasında bir korelasyon olup olmadığı istatistiksel olarak incelenmiştir. Çalışmanın bir sonraki aşamasında, kütleleri ile Yer'e olan uzaklıkları göz önüne alınarak, gezegenlerin, Ay'ın, Güneş'in ve Yer'in ölçekli bir maketi oluşturulup, mıknatıslar yardımıyla bu cisimler arası kütle çekim kuvvetleri belirlenmeye çalışılmıştır. Yer maketinde ise saç jölesi ve demir tozu kullanılarak oluşturulan temsili magma üzerine konulan levhaların mıknatıslar arasındaki çekim miktarı kadar yük uygulandığında meydana gelen hareketlerin frekansı arduino ve titreşim ölçer ile kayıt altına alınmıştır. Böylece belirlenen deprem zamanlarında özellikle Ay' ın en-beri durumunun Buzulda ve Magma hamuru altındaki mıknatıslarda meydana getirdiği değişim izlenmiştir. Manyetometrede meydana gelen değişimler kayıt altına alınmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: COĞRAFYA Proje İsmi: COĞRAFYA EĞİTİMİNDE ARTTIRILMIŞ GERÇEKLİK İNOVASYONU: BİR DİJİTAL HİKAYELEME ÖRNEĞİ OLARAK "LEYLEĞİN ÖYKÜSÜ" Özet: Teknoloji alanındaki hızlı gelişmelere paralel olarak eğitimde kullanılan yenilikçi materyaller, öğrenmenin kalıcılığını arttırmaktadır. Özellikle öğretmenlere işitsel ve görsel anlamda materyal desteği sağlayan arttırılmış gerçeklik teknolojisi (AG) uygulamaları, eğitim programları içerisinde yerini almaya başlamıştır. Fen Bilimleri, ve Matematik alanları kadar Sosyal Bilimler içerisinde de kullanılmaya başlanan AG bireyin yaparak yaşayarak öğrenmesine katkı sağlamaktadır. Özellikle AG uygulamalarından olan dijital hikayeleme iletişim ve öğrenmenin en etkili yöntemleri arasında yer almaktadır. Bu projenin amacı gelişen teknolojiye bağlı yapılandırmacı bir öğretim ortamı oluşturarak, Coğrafya eğitiminde lise düzeyinde kullanılacak materyallerden biri olan AG uygulamasına ait dijital hikayeleme alt alanında özgün bir örnek sunmak ve olumlu yanlarına dair uygulama çıktılarını ortaya koymaktır. Yapılan proje çalışması ile AG uygulamalarından biri olan 'Dijital Hikayeleme' detaylı olarak incelenmiş ve ilgili ulusal ve uluslararası literatür taranarak özellikle Coğrafya Eğitiminde kullanımına dair özgün bir uygulama örneği oluşturulmuştur. Özgün uygulama örneği olan 'Leyleğin Öyküsü' için materyal tasarlama süreci öğrenilmiş ve sıfırdan bir uygulamayla tasarlanmıştır. Projenin ikinci aşamasında materyalin uygunluğunun testi için uygun örnekleme ile seçilecek bir gruba gerekli izin ve onamlar alınarak arttırılmış gerçeklik ölçeği ve demografik bilgi formu uygulanarak materyal öncesi ön- test, materyal sonrası son- test yapılarak etkinlik ölçülecektir. Ön test ve son test sonuçlarına göre yapılacak SPSS istatistik analizlerinde, coğrafya dersinde kullanılan materyalin öğrencilerin kalıcı öğrenme süreçleri üzerinde olumlu bir etkiye sahip olacağı düşünülmektedir. Projenin sonuç ve öneriler kısmında lise düzeyinde Coğrafya Dersinin ilgili kazanımlarının da göz önüne alınarak hazırlanacağı materyaller düşünüldüğünde hem öğretmen açısından hem de öğrenci açısından getireceği olumlu süreçler tartışılarak önerilerde bulunulmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: DEĞERLER EĞİTİMİ ALANI İÇİN BİR DİJİTAL EĞİTSEL OYUN ÖNERİSİ: DEĞERİNİ BİL Özet: Bir toplumun yapısını doğrudan etkileyen kavramlar olarak değerler, insanların davranışlarına yön verme, toplumu bir araya getiren özü canlı tutma gücüne sahiptirler. Bu sebeple; değerler eğitimi, eğitim öğretim sürecinde hayati öneme sahiptir. Ülkemizde değerler eğitimi anaokul düzeyinde başlamakta olup, ortaokul ve ortaöğretim düzeyinde ise derslerde kazanımlarla ilişkilendirilmiş biçimde öğretim programlarına dahil edilerek sürdürülmektedir. Proje, dijital olarak tasarlanacak eğitsel bir oyunun değerler eğitimi için nasıl geliştirilebileceği problemine odaklanmıştır. Projenin hedef kitlesini ortaokulda öğrenim görmekte olan öğrenciler oluşturmaktadır. Yeni teknolojilerle büyüyen ortaokul öğrencilerinin eğitim ihtiyaçlarını karşılayabilmek için dijital materyallerin, özellikle de dijital oyunların eğitimde kullanımı artmaktadır. Değerler eğitiminde kullanılabilecek dijital bir eğitsel oyun tasarlamayı amaçlayan projede problemin çözümüne yönelik olarak analiz, tasarım, geliştirme, kalite kontrol, uygulama, değerlendirme aşamalarını içeren Dijital Oyun Tabanlı Öğrenme Modeli izlenmiştir. Proje sonucunda masaüstü ve mobil kullanıma uygun dijital bir oyun tasarlanmış ve bilgisayarsız eğitim kurumları düşünülerek basılı materyal geliştirilmiştir. Nitel bir araştırma olan projede desen olarak durum çalışması kullanılmıştır. Çalışma; oyunun tasarımı ve sahada uygulanması olmak üzere iki ana aşamada gerçekleştirilmiştir. Uygulama aşamasında ön test, son test, gözlem ve yarı yapılandırılmış görüşmelerle veriler toplanmış ve toplanan veriler analiz edilmiştir. Proje sonunda değerler eğitimine olumlu yönde katkı sunan dijital eğitsel bir oyun ortaya çıkmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: ENGELLİ BİREYLERİN İLAÇLARINI UÇURUYORUZ Özet: Son yıllarda yaşanan teknolojik gelişmelerle beraber insansız hava araçları (İHA) gündelik yaşamımızda daha fazla yer almaya başlamıştır. Öncelikli olarak askeri alanda gözetim ve takip amacıyla geliştirilen insansız hava araçları enerji ve zamandan tasarruf, karbon ayak izinin azaltılması, alt yapı eksikliği olan lokasyonlara ulaşımın sağlanabilmesi gibi avantajlarından dolayı farklı alanlarda da kullanılmaya başlanmıştır. Projemizin amacı ülkemizdeki yaklaşık 9 milyon engelli bireyin ilaçlarının İHA'lar kullanılarak taşınmasının ekonomimize katkılarını, zamandan sağlayacağı tasarrufu ve karbon ayak izinin azaltılmasını göstermektir. Projemizde nicel araştırma yönteminden deneysel model kullanılmıştır. Bunun için İHA uçuşlarına açık olan Bilecik ili Bozüyük ilçesinde İHA0 türü drone ile kısa mesafeli uçuşlar yapılmıştır. İHA ile yüz metrelik mesafenin uçuş süresi ölçülerek, 3,6 km'lik yoldaki ortalama uçuş sürati hesaplanmış olup aynı mesafe otomobil ile gidilerek hareket süresi ölçülmüş ve ortalama sürati hesaplanmıştır böylece zaman tasarrufu ölçülmüştür. Otomobil ile İHA'nın bu mesafedeki CO2 emisyonu da Tier -1 metodu ile hesaplanmıştır. İHA'nın harcadığı elektriksel enerji ile otomobilin aynı mesafede tükettiği yakıt miktarı karşılaştırılmıştır. Bu ölçümler 5 kez tekrarlanarak ortalamalar alınmıştır. Yaptığımız deney, ölçüm ve hesaplamalar sonunda, ilaçlara ulaşmak için kullanılacak olan İHA'nın fosil yakıtlı taşıtlara göre zaman ve enerji tasarrufu sağlarken, fosil yakıtlı araçların sebep olduğu CO2 emisyonunun da önlenebileceği görülmüştür. Projemiz, Sağlık Bakanlığının belirlediği 2019-2023 stratejik planında yer alan amaç ve hedeflerden 'küresel ve sağlık politikalarının oluşturulmasında lider ve belirleyici ülke olma ' hedefine ilerleyişine ivme kazandırabilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: GÖRSEL MATERYALİN TARİH ÖĞRETİMİNE GİZİL ETKİSİ (TARİH SOKAĞI) Özet: Gizil öğrenme; bilinçli bir çaba harcamaksızın istem dışı gerçekleşen öğrenmelerdir. Günlük hayatta farkında olmadan herhangi bir görsel materyal, bir fotoğraf ya da bir şekil bile bize bir şeyler öğretmektedir. Kimi durumlarda nasıl öğrendiğimizi hiç hatırlamasak bile kendimizi bir şeyleri öğrenmiş olarak buluruz. Oyuncaklarıyla oynayan bir çocuğun o esnada çalan bir müziğin sözlerini öğrenmesi gibi. Çalışmamızda öğrencilere kavram haritalarıyla gizil bir şekilde tarih konularının öğretilmesi hedeflenmiş, görsel materyalin ve kavram haritalarının tarih öğretimine gizil etkisinin olup olmadığı araştırmaya çalışılmış ve araştırmanın kavramsal materyalle tarih öğretimine etkileri incelenmiştir. Araştırmanın evrenini okulumuza yeni gelen 85 kişilik 9. Sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmada "okula yeni gelen öğrencilerin geldikleri zaman ve geldikten 3 ay sonrası" kavram haritalarıyla gizil öğrenme düzeyleri arasındaki farkı ortaya koymak amacıyla deneme modellerinden olan tek gruplu Ön test-Son Test modeli kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda koridorlardaki kavram haritaları ile gizil öğrenme konusunda ön test ve son test sonuçları arasında anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenler dersleri ve ders ortamlarını görsel materyal ile zenginleştirmeli ve etkili bir şekilde kullanmalıdır. Bu sayede tüm ders ve sınıf seviyelerinde farkındalık oluşturulabilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: METAVERSE İLE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK MERKEZİ Özet: İnsan, sosyal bir varlık olduğundan toplum içerisinde sürekli iletişim halinde bulunması gerekmektedir. İletişim her zaman olumlu ve doğru şekilde kurulmayabilir. Bazen tarafların desteğe ihtiyaçları olabilmektedir. Rehberlik, seçimler yapmada, uyum sağlamada, problem çözmede bir kişinin ötekine verdiği yardımdır. Günümüzde insanlar yaşamış oldukları sorunların veya bir konuda yardıma ihtiyaç duyduklarında rehberlik ve psikolojik danışmanlık merkezlerine başvurabilmektedir. Teknolojinin hızla geliştiği günümüzde artık gerçek dünyanın sanal olarak birebir benzeri oluşturulmaya başlanmış ve gittikçe önem kazanmaya başlamıştır. Metaverse olarak sıkça duymaya başladığımız bu kavramın sanal ortamlar oluşturmasına ve insanların bu sanal ortamda etkileşimde bulunmasına imkân verilmektedir. Teknolojinin kullanılması ile birçok sorunların, diğer uygulamalara göre maliyet ve zaman açısından olumlu anlamda çözüme kavuşturulduğu bilinmektedir. Rehberlik ve psikolojik danışmanlık merkezleri, birçok alanda insanlar tarafından sorunlar ve yönlendirme ihtiyaçları için başvurulan yerlerdir. Desteğe ihtiyacı olan kişilerin, her zaman bu merkezlere zaman ve mekân açısından ya da birebir görüşmeye çekindiğinden bu merkezlerin sanal olarak oluşturulması sağlanmıştır. Metaverse kullanılarak sanal olarak oluşturulan rehberlik ve psikolojik danışmanlık merkezinde; uzman kişinin toplantı odasını oluşturmasını ve görüşme yapacağı kişilerin toplantı odasına karakterlerini seçerek katılmalarına imkân tanınmaktadır. Uzman kişi veya katılımcılar görüşmeye karakterleri ile katılır, istenilirse kamera, mikrofon ve yazışma ile görüşme sağlanabilmektedir. Metaverse ile oluşturulan sanal ortamın internet olan her yerden görüşmeye katılıp uzman desteğini alabileceği ve yüz yüze görüşme açısından iletişim sorunları yaşayan kişilerin sorunların üstesinden daha rahat gelebileceği düşünülmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: BATININ BİLİMSEL MİRASI TÜRK İSLAM BİLİMSEL MİRASINDAN NELER ALMIŞTIR Özet: Bilim, yöntem ve deney yolları kullanarak, evrendeki olay ve olguların bir bölümünü ele alıp gerçekliğe dayanarak her zaman geçerlilik nitelikleri taşıyan yasalara ulaşan tutarlı ve düzenli bilgi yoludur. Antik Yunan medeniyeti Mısırlılardan çeviri yoluyla aldıkları eserleri özgün bir şekilde geliştirmişlerdir. Ortaçağ döneminde Türk İslam medeniyeti Antik Yunan medeniyeti eserlerinde çeviriler yapmıştır. Yaptıkları bu çevirileri geliştirerek özgün eserler ortaya koymuşlardır. Proje, konunun eğitim düzeyine uygun olarak lise müfredatı içerisinde iki haftalık süre içerisinde uygulanmıştır. Bu amaçla lise düzeyinde eğitim veren üç farklı türdeki okul türü seçilmiştir. Farklı türdeki üç okuldan her sınıf düzeyinde cinsiyete göre eşit sayıda olmak üzere beş kız ve beş erkek öğrenci seçilerek bu öğrencilere konu ile ilgili geliştirilen modüle göre çalışma yaprakları uygulanmıştır. Çalışma yapraklarında verilen örneklerde El Cezeri'nin sibernetiğin yanında çark ve dişlileri kullanarak da robotlar icat ettiğinden, tıp alanında İbn-i Sina'nın El Kanun Fit Tıp kitabında terimleri açıklaması ve yöntemlerinin günümde halen kullanıldığından bahsedilmiştir. Böylece konu ile bilgilendirilen öğrencilere yarı yapılandırılmış sorular sorulmuş ve mülakat yapılmıştır. Proje lise öğrencileri üzerinde uygulanmaktadır. Bu sebeple proje ile ilgili bilgiler vermek ve böylece projenin yaygın etki faktörünün artırılması için projenin uygulandığı okullarda amacı, konusu, kapsamı, uygulanışı ve süresi ile ilgili olarak ile ilgili posterler asılmış, el broşürleri dağıtılmış ve projeyi anlatan bir tanıtım yazısı ile birlikte okulun sosyal medyasında bilgiler yayınlanmıştır. Araştırmalar sonucunda Orta Çağ Türk-İslam bilim insanlarının yaptığı çalışmalarla devrin altın çağına ulaştığı gerçeği ortaya konulmaktadır. Bu çalışmanın sonunda öğrencilerde farkındalık oluşturulacak ve kendi tarihleri ile ilgili bilgiler verilerek kendi toplumlarının Dünya bilim tarihine olan etkileri kavratılacaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: KIZIL ÇAM TOZU, ELMA BUDASI İLE LİNYİT KÖMÜRÜ TOZUNUN PELETLENMESİ VE PELETLEME PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİ Özet: Dünyadaki nüfus artışı, endüstriyel gelişmeler ve şehirleşmelerle beraber enerji tüketimi de giderek artmaktadır. Bu artışa paralel fosil yakıt rezervleri giderek azalmaktadır. Özellikle de kömür, petrol ve doğalgaz rezervleri kritik seviyelere yaklaşmaktadır. Giderek artan enerji maliyetleri dünya çapında bir sorun olmaktadır. Dolayısıyla ülkeler alternatif enerji kaynakları için arayışları içine girmektedir. Özellikle de biyokütle olarak kabul edilen tarımsal artıkların, hem dünyada hem de ülkemizde enerji kaynağı olarak katı yakıt formunda değerlendirilmesi büyük önem kazanmaktadır. Biyokütleden enerji üretmek için en kolay yöntemlerden birisi, pelet haline getirmektir. Burada yapılan çalışmada, öncelikle peletlemenin bilinirliğinin, dolayısı ile öneminin arttırılması, biyokütle ile bereber kullanılacak yerli linyitin evsel yakıt formuna getirilip alternatif enerji kaynağı olarak ülke ekonomisine katılması amaçlanmıştır. Bu amaçlarla, elma ağacı budası, çam ağacı tozu ve yerli linyit tozu kullanılarak elde edilen 4 farklı karışım oranında peletler elde edilmiş, yaklaşık analizleri yapılarak; uçucu madde, kül, nem miktarları ile ısıl değerleri tespit edilmiştir. Peletleme işlemi için, saatlik işlem kapasitesi 800-900 kg pelet olan bir peletleme makinesi kullanılmıştır. Deneysel çalışmalarda yaklaşık 3g ağırlığında pelet numuneleri kullanılmıştır. Yapılan yaklaşık analizler sonucunda elde edilen nem, kül, sabit karbon ve uçucu madde oranları ve ampirik olarak hesaplanan ısıl değerleri sonuçları değerlendirildiğinde, linyit tozunun, biyokütle olan elma budası ve çam tozu ile peletlenerek evsel yakıt olarak değerlendirilebileceğini göstermiştir. Yapılan çalışma ile eklenen linyit tozunun peletlerin yanma özelliklerini iyileştirdiği tespit edilmiş, böylece ülkemizde bolca çıkarılan yerli linyitin evsel yakıt kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: COĞRAFYA Proje İsmi: AKILLI SU YÖNETİMİ: SÖGÜTLÜ DERESİ Özet: Su şehirlerin oluşumunu şekillendirirken zaman içinde şehirler de suyu şekillendirir. Dünyada pek çok örnek, şehirlerin özellikle endüstri devrimi ile beraber suyla kurduğu ilişkilerin giderek sürdü- rülebilirlikten uzaklaştığını göstermektedir.Hızlı kentleşme, nüfus artışı ve iklim değişikliğinin etkileriyle beraber şehirlerimiz su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi konusunda zorluklarla karşı karşıyadır. Sanayileşme ile başlayan bu süreci bir aşamadan sonra kendi lehine çeviren; yıpranan su kaynaklarını restore eden, tahrip olmuş doğal alanlarını onaran, alternatif su kaynaklarını ve suyun geri dönüşümünü devreye sokan, mevcut kaynaklarını koruyan ve dengeli kullanan şehirlerin bugün dünyadaki en yaşanılabilir şehirler olduğu bilinmektedir. Çünkü su hayattır, en büyük zenginliktir. Suya duyarlı şehirler oluşturmak yirmi birinci yüzyılda baş etmek zorunda olduğumuz iklim değişiminin bir gerekliliği olarak geliştirilmesi gereken önemli bir kentleşme ve su politikasıdır. Bu noktadan yola çıkarak hazırlanan bu projede şehirciliğe entegre bir su yönetim modelinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Bu amaca ulaşabilmek için taşkın riski bulunan Söğütlü Deresi Havzası, biyolojik su tutma alanları ve kentsel geçirimliliğin artırılması ve sünger kent yöntemleri ile yeniden dizayn edilerek olası bir taşkının ortaya çıkartacağı sorunlar minimuma indirilmiştir. Buradaki temel amaç; doğal sudöngüsünü mümkün olduğunca bozmadan, doğal drenajsüreci ile suyun toprağa sızmasının artırılması, yağmursularının yeraltı sularına ulaşmasının sağlanması, yüzeysel akış hızının ve miktarının azaltılmasıdır. Çalışma esnasında Avustralya'da "Su Duyarlı Kentsel Tasarım"(WaterSensitive Urban Design,WSUD), İngiltere'de"Sürdürülebilir Kentsel Drenaj Sistemleri" (sustainableUrban DrainageSystems, SUDS) ve ABD'de "Düşük Etkili Gelişim" (LowİmpactDevelopment,LID) örnek olarak incelenmiştir. Ortaya konulan tasarımın dört temel noktası yaşanabilirlik, dirençlilik, sürdürülebilirlik ve üretkenliktir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: MATEMATİK Proje İsmi: ALTIGEN YAPI İLE YENİ BİR ŞİFRELEME ALGORİTMASI Özet: Son zamanlarda birçok kurum, kuruluş ve şirket güvenlik sorunlarıyla mücadele etmektedir. Bu ise güçlü bir şifreleme veri tabanın olmadığını göstermektedir. Bu sebeplerden ötürü yeni bir şifreleme algoritması oluşturulmaya karar verildi. Projede amaç; asal sayı, kosinüs teoremi ve euler sayısı üzerine kurulu bir şifreleme algoritması oluşturmak, bu algoritmayı görselleştirerek dijital ortama aktarmaktır. Şifreleme algoritması asal sayıların seçimi, kosinüs teoreminin uygulanması, karakter tablosunun belirlenmesi, elde edilen irrasyonel sayının ve Euler sayısının tabloya yerleştirilmesi, karakterlere sayı ikililerinin verilmesi, sayı ikililerinin altıgen yapıya yerleştirilmesi basamaklarından oluşmaktadır. Seçilecek asal sayıya göre farklı bir irrasyonel sayı oluşacağı için sürekli değişen bir sayı ikilileri oluşmaktadır. Ayrıca aynı durum karakterlerin ötelenerek tabloya yerleştirilmesi durumunda da geçerlidir. Böylece harf tekrarı önlenerek frekans analizi gibi şifre kırma tekniklerine karşı önlem alınmıştır. Genellikle oluşturulan şifreler harf ve sayılar üzerine oluşturulmaktadır. Bu çalışmada karakterler görselleştirilerek kırılması güç daha güvenli ve özgün bir şifreleme oluşturulmuştur. Dijital ortama aktarımı yapıldığı için şifreleme algoritmasına ihtiyaç duyan kurum ve kuruluşlar kullanabilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: KİRALIK KONAK'TAKİ KÖK DEĞERLERİN ANALİZ EDİLMESİ Özet: Gelişme, gelenek ve kültürden kopmadan yenileşmek, toplumsal bağı zedelemeden kişiye özgürlük vermek ve kültürler arasındaki dengeyi koruyabilmek demektir.Fakat bizim insanımız bilim ve teknolojideki gelişmeler yerine batının bütün kültürel değerlerini kendine uygulamaya çalışmaktadır.Bu da değerler konusunda bir çöküntüye sebep olmaktadır. Doğu insanı kendi kültürlerine geldikleri yere uygun şekilde yaşamadıkları gibi içi boş bir hayranlıkla taklit ettikleri Avrupa kültürünü de gerçek anlamda benimseyemezler. Araştırmamızda 100 temel eser içinde yer alan Kiralık Konak kitabında, batılılaşmanın etkisiyle kaybolmaya yüz tutan değerler analiz edilerek genç kuşakta batılılaşmanın yol açtığı ahlaki değerlerde kaybedişe yönelik farkındalık oluşturmak amaçlanmıştır.Projede içerik analizi ve anket araştırma yöntemlerinden olan karma desen kullanılmıştır. Bu çalışma kapsamında 18.yüzyılda gerçekleşen Tanzimat'la somutlaşan batılaşma hareketleri ve buna bağlı olarak hayat tarzı, değerler, ahlak kısacası kültürel değişimleri incelendi.Çalışmaya kaynak oluşturmak için Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Kiralık Konak adlı kitabındaki kök değerler analiz edildi.Bu kitapta batının kültürel değerlerinin toplumsal yapımıza olan yansımaları çok net bir şekilde görülmektedir. Kitapta nihai hedefi bilimde, sanatta ve sosyal refah anlamına gelen batılılaşmanın özünden nasıl kopup toplumsal bir değer kaybedişe yol açtığı bir aile dramıyla anlatılmaktadır. Bu kitap batılılaşmanın toplumsal yansımalarını net bir biçimde yansıtmaktadır.Çalışma kapsamında ayrıca batılılaşmanın ne olduğu ile ilgili güncel algıyı ortaya koyma adına anket hazırlanıp analiz öncesi ön test,sonrası son test uygulanmıştır. Anket uygulaması sonucu ön test ve son test verileri arasındaki fark batının olumlu anlamda bilim ve teknoloji gibi hayatımızı modernleştirecek ortak alanlarını örnek almak gerektiğini gösterdi.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: KÜLTÜREL DEĞERLERİMİZDEN SU TERAZİLERİ: İSTANBUL ANADOLU YAKASI ÖRNEĞİ Özet: Su terazileri suyolları üzerinde basıncı denetlemek ve su taksimini sağlamak amacıyla inşa edilen yapılardır. Osmanlı döneminde mühendislik harikasına dönüşen, farklı ve estetik özellikleriyle dikkat çeken su terazileri İstanbul'un su medeniyeti olduğunu gözler önüne sermektedir. Bu projede amacımız çok görülen ancak pek de bilinmeyen bu yapıların bilinirliğini artırmak, bu yapıların korunması hususunda farkındalık oluşturmanın yanı sıra insanların kültürel değerlere karşı daha duyarlı olmalarını sağlamaktır. Bu kapsamda su terazileri ile ilgili kitaplar ve yayınlar incelenmiş, akademisyenlerle çevrimiçi ve yüz yüze mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Projemizde İstanbul Anadolu yakasında bulunan 23 adet su terazisi sahada birçok kere incelenmiştir. Su terazilerinin bilinirliğini artırmak için yapılan çalışmalara okul dergisinde, okul sitesi ve okul sosyal medya hesaplarında, ilçe mem sosyal medya hesaplarında, yerel gazetede yer verilmiş ve okulumuzda sergi düzenlenmiştir. Yapılan saha araştırmaları sonucunda su terazilerinin zamanla etrafına birçok yapı inşa edildiği için sokak ve bina arasında kaldığı, işlevselliğini kaybettiği için depo olarak kullanıldığı, bakımsızlıktan döküldüğü ve yol kenarlarında kaderine terk edilmiş durumda olduğu görüldü. Yapılan farkındalık çalışmalarıyla okulumuz öğrencileri ve ilçemiz insanları su terazileri ile ilgili bilgiler edindi ve kültürel mirasın korunması hakkında farkındalık oluşturuldu.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: MATEMATİK Proje İsmi: EŞBÖLENORTAY Özet: Çalışmamız Apollonius Theorem olarak bilinen kenarortay teoreminin ulaşabildiğimiz ispatlarını inceleyerek bu formülü başka nasıl kullanabiliriz çabalarından yola çıktık. Yapılan alan araştırmasında bu formülle nasıl bir sonuca varılabileceği düşündük. Formülü kullanışlı hale getirip kalıcı olması için formül üzerinde değişikler yaptık. Geometride sorular çözülürken vakit değerli bir kavramdır. Bu sebeple bazı soru türlerinde zaman kaybını önlemek için çeşitli formüller bulunmuştur. Kenarortay teoremi üzerinde çalışırken üçgende bir kenarın orta noktasını karşı köşeye birleştiren doğru parçasının, yani kenarortayın uzunluğu, kenarlar ile arasındaki bağıntı kullanılarak bulunur. Üçgenin bir kenarını kenarortay ile iki eşit parçaya değil, eşbölenortay ile üç eşit parçaya böldüğümüzde kenarlar ve eşbölenortaylar arasında nasıl bir bağıntı ortaya çıktığını inceledik. Ya da üçgenin bir kenarını kenarortay ile iki eşit parçaya değil, eşbölenortay ile dört eşit parçaya böldüğümüzde kenarlar ve eşbölenortaylar arasında nasıl bir bağıntı ortaya çıktığını inceledik. Daha sonra bu üçgenin bir kenarını kenarortay ile iki eşit parçaya değil, eşbölenortay ile n eşit parçaya böldüğümüzde kenarlar ve eşbölenortaylar arasında nasıl bir bağıntı ortaya çıktığını inceledik ve sonuçta bir genel formül oluşturduk. Bu formülün kalıcı olması için kombinasyon ve binomdan yararlandık.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: BOŞANMIŞ AİLELERİN VE ÇOCUKLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ Özet: Boşanan çiftlerin sayısı 2020 yılında 136 bin 570 iken 2021 yılında 174 bin 85 oldu. Bin nüfus başına düşen boşanma sayısını ifade eden kaba boşanma hızı 2021 yılında binde 2,07 olarak gerçekleşti (TÜİK, erişim Ocak,2023). Son zamanlarda artan boşanma oranları beraberinde birçok sorun getirmektedir. Bu sorunları hem boşanan çiftler açısından hem de müşterek çocukları açısından incelemek mümkündür. Bu araştırmanın amacı boşanmış çiftleri ve çocuklarını çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Araştırma 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Şırnak iline bağlı 4 farklı ilçede yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, Şırnak ilinde yaşamını sürdüren ve Aile Mahkemelerine başvurarak boşanmak için başvuran bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, evreni temsil edecek sayıda olan, boşanmış/boşanacak çiftler ve çocukları oluşturmaktadır. Araştırmaya 30 kadın 30 erkek ve boşanmış ailelerden 120 çocuk katılmıştır. Aile mahkemeleri tarafından görevlendirilen pedagog proje danışmanı tarafından hazırlanan sosyal inceleme raporu kullanılmıştır. Araştırmanın görüşme aşamaları 4 ay sürmüştür Araştırmada, anketi cevaplandıran bireylerin sorulara verdikleri cevaplar; frekans ve yüzdelik dağılımları, aritmetik ortalama yöntemleri kullanılarak, SPSS programı ile analiz edilip yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmış olup buna yönelik önerilerde bulunmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: VAN'DAKİ TARİH YIPRANIYOR: DER MERYEM MANASTIRI VE DEFİNECİLİK FAALİYETLERİ Özet: Bu projede tam tarihi belli olmasa da tahmini 8-9. Yüzyıl tarihleri arasında Bartholomeus tarafından inşa edilen Der Meryem Manastırında yapılan kaçak kazılar ve uğranan tahribat araştırılmıştır. Van'ın Gürpınar ile Çatak ilçeleri arasında yer alan ve yıllardır hayvan barınağı olarak kullanılan tarihi Der Meryem Manastırı, son zamanlarda da definecilerin hedefi haline gelmiş bulunmaktadır. Gürpınar sınırları içerisinde bulunan Norduz bölgesi ile Çatak sınırının kesiştiği bir vadide, Aras Çayı kenarında bulunan 365 odalı tarihi Der Meryem Manastırı yok olmakla yüz yüze kalmış bir haldedir. Sarp bir vadi içinde kurulan ve o dönemde tarihi İpekyolu üzerinde kurulan Manastır, Ermeni tehciriyle birlikte boşaltıldı. Yıllarca boş bırakılan ve büyük bir kısmının yıkıldığı Manastır, daha sonra yerli halk tarafından hayvan barınağı olarak da kullanıldı. İlk ve sonbaharda hayvanlarını bölgeye götüren köylüler , Manastırı ahır olarak kullandığı için Manastr zemini gübreyle doldu ve kullanılamaz hale geldi. Bugüne kadar uğradığı tahriplere rağmen 20'ye yakın odasının halen sağlam olduğu görülmektedir. Ancak Manastır hala definecilerin hedefi halindedir ve Manastır'a düzenlenen kaçak kazılar devam etmektedir. Bu projemizdeki amaç , Der Meryem Manastırı'na yapılan kaçak kazıların önlenmesini ve yeniden restore edilip halkın buraya ilgisini arttırmayı sağlamaktır. Yerli halkın Manastır'ı ahır olarak kullanmasının sebebi Manastır 'ın tarihi önemi hakkında bilgileri olmayışı olması ihtimali çok yüksektir. Bu yüzden projemizin amaçları arasında halkın bilinçlenmesini sağlamak da mevcuttur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: SAVUNMA ALANINDA KULLANILABİLECEK MANYETİK FIRLATICI TASARIMI (MAGNETO) Özet: Projemiz, elektrik alanı ve manyetik alanın kullanılması ile diğer fırlatıcılara göre daha az kaynak ile daha etkili atışlar yapan, daha sessiz ve uzun menzilli bir fırlatıcı tasarımıdır. Tasarladığımız model, anlık çekilen yüksek akım ile materyallerin manyetik alan yaratıp mermimizi hızlandırması prensibi ile çalışmakta olup gereken anlık gücün sağlanabilmesi için kapasitörler kullanmaktadır. Gauss tipi fırlatıcıların temelini içeren bu model, Gauss silahının temel problemlerine çözüm getirerek daha efektif bir fırlatıcı tasarlanması amacıyla ortaya konulmuştur. İlk aşamada yapacağımız fırlatıcının bileşen malzemelerine karar verip Fusion 360 uygulaması üzerinden tasarımımızı modele dönüştürdük ve modelin üzerinde geliştirmeler yapmaya başladık. Projemizi hayata geçirirken fırlatıcımızın mermiye çok düşük miktarda dahi olsa ilk hızını vermesi ve bu sayede manyetik etki alanlarına ivmelenerek girmesi için bir şarjör sistemi ve merminin namlu içerisinde ivmelenerek yol almasını sağlamak için bakır sarım bobin ve elektromıknatıslardan oluşan kademeli bir sistem kurduk. Merminin yol alacağı namlu bölümünde ise manyetik alana müdahale etmemesi, düşük maliyeti ve kolay temini nedeniyle plastik boru kullanmayı tercih ettik. Elektromıknatıslar ve bobinler belli aralıklarla bu borunun üzerine yerleştirilecek olup sensörler yardımıyla gerektiği yerlerde güç verilip/kesilmesi yardımıyla mermiyi yüksek ivme ve hız değerlerine ulaştıracaktır. Namlu kısmında prototipte kullanılan boru plastik boru olsa da silahın tam ölçekli ve yüksek bütçeli halinde kompozit gibi manyetik alana etki etmeyen, ısıya ve darbeye dayanıklı bir malzeme kullanılması planlanmaktadır. Oluşturduğumuz prototiple okul laboratuvarında bobin ve elektromıknatıslara farklı voltaj değerlerinde güç sağlayarak hangi değerlerin projede kullanılmasının daha uygun olduğuna dair ölçümler ve hesaplamalar yaptık. Ardından topladığımız deney verilerini not aldık ve raporumuza ekledik. (Deneylerin detayları raporun içerisinde verilmiştir.)
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: OKUL TEMALI TÜRK TV DİZİLERİNDE DEĞERLER EĞİTİMİNİN İNCELENMESİ Özet: İnsan davranışlarını ve yaşam tarzlarını toplumsal anlamda etkileyen önemli kavramlardan biri de değerlerdir. İnsan; bir duruma, kişiye ya da bir nesneye karşı nasıl davranması gerektiğine karar verirken değerleri ile hareket eder. İnsanlar aile içinde, okulda, mahallesinde ya da ülkenin tümünde nasıl davranacaklarını ve hangi tutumlara sahip olacaklarını belirlerken değerlerine göre karar verirler. Bu sebeple değerler geçmişten günümüze çok önemsenmiş ve değer öğretimine her toplum kıymet vermiştir. Okul öncesinden lisenin sonuna kadar değerlere yönelik kazanımlar müfredata yerleştirilmiş ve kitaplara işlenmiştir. Ancak göz önünde bulundurulması gereken bir konu daha vardır ki o da değer öğretiminde sosyal öğrenmenin çok büyük bir paya sahip olduğudur. Sosyal öğrenme bireyin gerçek hayatta model aldığı kişiler vasıtasıyla sağlandığı gibi medya unsurları aracılığıyla örnek aldığı karakterler yoluyla da olabilmektedir. Bu çalışmada, okul temalı televizyon dizilerinin birey ve toplumun değer algıları üzerindeki etkilerine dikkat çekmek amaçlanmıştır. Bu bağlamda 2022 yılında arama motorlarında en çok aranan ilk beş dizi arasında bulunan "Tozluyaka" ve "Duy Beni" isimli diziler bu çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Çalışmada doküman analizi ve içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Belirlenen 13 değer ve 14 anti değer kapsamında dizinin ilk on bölümü iki ayrı kodlayıcı tarafından izlenilmiştir. Yapılan değerlendirmelere göre; "Tozluyaka" dizisinde 294 değer(%44,28), 370 anti değere(%55,72) rastlanırken "Duy Beni" dizisinde ise 267 değer(%34,14), 574 anti değer(%65,86) olduğu görülmüştür. İçerik çözümlemesiyle elde edilen veriler tablolaştırılmış ve yorumlanmıştır. Ayrıca bulguları desteklemek için dizilerdeki sahnelerden kesit alma yöntemiyle bazı repliklere de yer verilmiştir. Her iki dizide de anti değerlerin değerlere göre daha fazla olduğu görülmüş ve bu doğrultuda öneriler getirilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: BAŞKASININ GÖZLÜĞÜNÜ TAKMAK Özet: Empati ya da duygudaşlık, bir başkasının duygularını, içinde bulunduğu durum ya da davranışlarındaki amaçları anlamak ve özümsemek demektir. Empati becerisi geliştirilebilirse iletişim ve kişilerarası ilişkilerin güçlenmesi sağlanarak yardımlaşma, paylaşma becerileri de geliştirilebilir. İlişkilerin sağlam kurulmasının temelini oluşturan empatinin gençlere ve çocuklara dijital bir oyunla kazandırılması, sosyal hayatta iletişim olgusunun güçlendirilmesi projenin hedeflerini oluşturmaktadır. Çalışmada ebeveyn, kardeş, öğretmen ya da arkadaşlarıyla yakın zamanlarda problem-çatışma yaşayan gönüllü öğrenciler iki gruba ayrıldı. Birinci gruba (A grubu - Kontrol grubu) herhangi bir uygulama yapılmazken, ikinci gruptan (B grubu - Deney grubu) kodlama-yazılım ile tasarlanan empati dijital oyununu oynamaları istendi. Oyunda belirli bir kod dili (Java Script) yer almaktadır. Bir oda içerisinde tanımlanan alanda birkaç adet gözlük bulunmakta, karakterin bu gözlüklerden birini seçip kullanması ve karşısındaki kişinin yerine geçmesi istenmektedir. Oyunun uygulanma amacı, oyuncunun karşısındaki kişinin içinde bulunduğu durum ve davranışlarındaki amaçlarını anlamasını sağlamaktır. Dijital oyunu test etmek amacıyla her iki gruba da anket uygulaması yapıldı. Anket verileri, projenin amacına ulaşıp ulaşmadığını kontrol etme fırsatını sunarken, oyunun oyuncular üzerindeki etkisini göstermektedir. Dijital oyun ile oyuncuların kendilerini başkasının yerine koyabilmeleri sağlanabilecek ve bu sayede yanlış anlaşılmalar azaltılarak güven ortamı geliştirilebilecektir. Empati değerinin kazandırılması sayesinde sorunların daha kolay dile getirilerek önyargısız bir bakış açısı ile sağlam ilişkilerin kurulabileceğine inanılmaktadır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: TRANSFORMER MİMARİSİ KULLANARAK KLASİK GİTAR ÖZELİNDE SENTETİK MÜZİK ÜRETİMİ Özet: Son yıllarda yapılan araştırmalar sonucu ortaya konulan DALL-E 2 [2], Midjourney [3], Stable Diffusion [4] gibi yapay zekâ modellerinin, insanlara özgü olduğu düşünülen sanatsal alanlarda yaptığı çalışmalarla popülerliği artmıştır. Bu çalışmada ise yapay zekâların, kullanım alanı çok geniş olabilecek sentetik müzik üretimi alanında ne kadar başarılı olabileceği araştırılmıştır. Yapılan literatür taraması sonucu sembolik müzik üretimi alanında klasik gitar özelinde eğitilmiş bir yapay zekânın bulunmadığı tespit edilerek, herhangi bir girdi vermeden yeni parçalar üretebilen veya girdi olarak verilen notaları takiben eserdeki melodik ve armonik yapıyı koruyup yeni eserler üretebilen bir yapay zekâ modeli oluşturulmuştur. Bunun için ilk olarak 5052 tane .mid dosyasından oluşan, yalnızca solo klasik gitar eserlerinin bulunduğu bir veri seti oluşturulmuştur. Oluşturulan veri setinin derin öğrenme modeline beslenebilmesi için veri seti üzerinde REMI [5] tokenizasyon işlemi uygulanmıştır. Ardından her bir parçanın temposu ve notalarının tizlik değerleri (pitch) üzerinde çoğaltma işlemi uygulanmıştır. Eğitime hazır hale getirilen veri seti ile Music Transformer [6] derin öğrenme modeli eğitilmiştir. Sentetik klasik gitar eserlerinin çıkarsama (inference) aşamasında, eğitilen derin öğrenme modeli tarafından üretilen ağırlıklar Nucleus örneklemesi (Nucleus sampling) [38] aracılığıyla işlenmiştir. Ardından üretilen veriler .mid dosyalarına dönüştürülmüş, oluşturulan .mid dosyaları Ample Guitar aracılığıyla gerçeğe en uygun olacak şekilde seslendirilmiştir. Ayrıca üretilen sentetik gitar parçalarının insanlar tarafından çalınabilirliğini ölçmek amacıyla bir algoritma geliştirilerek üretilen eserlerin çalınabilirlik oranı incelenmiştir. Son olarak üretilen eserler farklı müzik zevklerine sahip 132 kişiden oluşan test grubuna dinletilmiş ve üretilen eserlerin yeterince doğal, uyumlu ve kulağa hoş geldiği doğrulanmıştır. Projenin kaynak kodlarına https://github.com/Fansesi/Tubitak2204A_2023 adresinden ulaşılabilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: PUSULAMIZ TARİH:TARİHSEL PERSPEKTİFTEN SU KRİZİ VE TARİHSEL ÇÖZÜMLER Özet: Projemizin amacı; çevre sorunları karşısında duyarlı olduğu öne sürülen Z Kuşağının bilinçlenmesini sağlayarak dünyanın en önemli sorunlarından biri olan su krizine tarihimizin ışığında yeni çözümler üretmelerini, su sevgisi ve bilinci kazanmalarını ve böylece eski alışkanlıklarını değiştirmelerini sağlamaktır. Gelecekteki kuraklık risklerine karşı geçmişin tecrübeleri bizlere rehber olacak ve pusula görevi görecektir. Araştırmamızda bilimsel makalelere sıklıkla yer verilmiş kaynak eleştirisi yapılarak bilimsel verilere ulaşılmaya çalışılmıştır. Araştırmamızın metodolojisi ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel desendir. Betimsel içerik analiz yöntemi uygulanmış nitel ve nicel yöntemlere yer verilmiştir. Çalışma grubumuz bir lisenin 9, 10, 11.sınıflarındaki öğrenciler arasından seçkisiz atama yöntemiyle belirlenmiş olup toplamda N=150 öğrenciden oluşan bir örneklem ile sınırlandıırılmıştır. Yaptığımız bilinçlendirme çalışmalarının deney ve kontrol grubu üzerindeki etkisini incelemek üzere ön test- son test modeli uygulanmış olup eski ve yeni sonuçlar SPSS paket programı aracılığı ile eşleştirilerek anlamlı bir değişim olup olmadığı gözlemlenmiş Z Kuşağının bilinçlendiği takdirde eski alışkanlıklarını değiştirebileceği ve soruna tarihin ışığında yeni çözümler üretebileceği sonucuna varılmıştır. Uzman kişilerin görüşlerini almak ve veri toplamak amaçlı yarı yapılandırılmış mülakatlar ve röportaj gerçekleştirilmiş, slogan yarışması düzenlenmiş, sivil toplum kuruluşlarından destek alınarak seminer düzenlenmiştir. Ayrıca konuya dikkat çekmek amacıyla münazara düzenlenerek düşünce üretmeleri sağlanmıştır. Yaygın etki sağlamak amacıyla da sosyal medya, web 2 araçları etkin bir şekilde kullanılmış, webinarlar düzenlenmiştir Literatür taraması ve elde ettiğimiz veriler neticesinde bu araştırmamızın su sorununa tarihsel ve yeni bir bakış açısı kazandıracağı ve literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: KÜLTÜRÜN HARİTASI Özet: Eskişehir'in Odunpazarı ilçesinde bulunan unutulmaya yüz tutmuş tarihi eserleri ve müzeleri canlandırmak amacıyla, oryantiring sporu ile birleştirerek Odunpazarı ilçesinde bir etkinlik düzenlenmiştir. Etkinlik başlamadan önce Fen, Anadolu ve Sosyal Bilimler lisesinden toplam 20 öğrenci bu proje için Odunpazarı'ndan seçilen tarihi eserler ve müzeler ile ilgili bilgi anketine tabi tutulmuştur. Bu anket sayesinde öğrencilerin Odunpazarı hakkında ne kadar bilgi sahibi oldukları gözlemlenmiştir. Öğrenciler gittiği her kontrol noktasında Odunpazarı ilçesine ait farklı bir tarihi eser veya müze ile karşılaşmışlardır ve bir sonraki kontrol noktasına gitmek için bulundukları alandaki eserlerle ilgili verilen metini okumuşlardır. Yarış bitimde bir anket daha uygulanmış ve bu etkinlik sayesinde öğrencilerin bilgi edinip edinmediğini, spor ile öğrenmenin mümkün olup olmadığını anlayacak sorular sorulmuştur. İlk anketin sonucunda öğrencilerin yaşadığı şehirde bulunan tarihi eser ve müzeleri gezip görmelerine rağmen haklarında çok az miktarda bilgi sahibi oldıklarını hatta bazı öğrencilerin yaşadıkları yerlerdeki tarihi eser ve müzeleri bilmediği gözlemlenmiştir. Bu durum öğrencilerin gezdikleri yerlerin tarihine ve özelliklerine dikkat etmediklerini ortaya koymuştur. İkinci ölçeğin sonunda ise öğrencilerin Odunpazarı'nda bulunan tarihi eserler ve müzeler hakkındaki bilgi seviyelerinde ciddi bir artış görülmüştür. Bu sayede sporun öğretici etkisi üzerinde farkındalık yaratılmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: GÖRSEL EĞİTİM MATERYALI Özet: Bu projemizde teknoloji ve öğrenim ilişkisini en faydalı biçimde harmanlamaya çalıştık. Artan nüfus, değişen dünya, ilgi ve ihtiyaçların her geçen gün çeşitlenmesinden dolayı eğitime yenilikler getirilmelidir. Bizde basit öğrenme materyalleri hazırlayarak öğrencilerin ders içindeki ilgisini açık tutmak ve daha basit bir şekilde öğrenmesini sağlamak ayrıca bu materyalleri basit sistemli kurarak hazırladığımız için rahatlıkla farklı projelere uyarlanabilir. Örneğin ders materyali dışında okul koridorlarında bilgi verme amaçlı kullanılabilir veya büyük alışveriş merkezlerinde istenilen yere ulaşmayı kolaylaştırabilir. Peki, bizler bu projeyi nasıl yaptık? Projemiz yazılımsal ve donanımsal olarak ikiye ayrılıyor yazılımda Arduino IDE kullandık yalın ve anlaşılır komutlarla hedefimize basit şekilde ulaşmayı amaçladık. Donanımsal olarak ise geliştirme kartı birkaç buton ve kablolar kullandık. Çalışma prensibi şu şekilde gerçekleşir; Öğretmenimiz materyalin USB çıkışını akıllı tahtaya takıp kendi projesine uygun olan sunuyu açacak öğrenci gelip o proje üstünde örneğin harita ise istediği bir şehre bastığında akıllı tahtada o şehir hakkında bilgileri verecek. Bizim projemize benzer olarak yapılan bir projeden söz edeyim "Tuşlu Türkiye Haritası" bu haritanın herhangi bir iline basıldığında o ilin ismini söyleyebiliyor fakat biz hazırladığımız materyali çok fonksiyonlu olarak kullanabileceğiz mesela geliştirilerek sadece butonların yerini değiştirerek harita olarak görev gören materyal biyolojide kullanılabilen bir insan vücuduna dönüşebilir. Bu özellik bizim projeyi diğerlerinden ayıran en büyük özelliktir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: LAZER İLE DESTEKLENMİŞ ULTRASONİK DALGA TEMELLİ KUŞ ÇARPMASI ÖNLEYİCİ UÇUŞ GÜVENLİK SİSTEMİ Özet: Kuş çarpması kazaları eski zamanlardan beri havacılık alanında ciddi anlamda can ve mal kaybına sebep olan olaylardan biridir. Uçuş güvenliğini etkileyen ve büyük hasara ve can kayıplarına sebep olan kuş kazalarını önlemek için mühendisler ve havacılık şirketleri uzun süredir çözümler üretmeye çalışmaktadır. Bu projede havaalanlarında uygulanan teknolojik aletleri dezavantajlarını da ortadan kaldırarak uçağa entegre edilmesi hedeflenmektedir. Bu sistemle uçaklarda kuş çarpmasından kaynaklanan kazaların en aza indirilmesi amaçlanmaktadır. Ultrasonik ses dalgaları, kuşlara zarar vermeden onları rahatsız eden ve uzaklaştıran özel bir ses dalgasıdır. Ultrasonik ses dalgalarının havadaki hızı 1108 km/saattir. Uçağın hızı ise iniş ve kalkışlarda 450 km/saattir. Bu nedenle sinyaller diğer önleyicilere göre daha hızlı yayılmaktadır. Literatür taramasına göre ultrasonik ses dalgalarının havaalanlarında kuş savar olarak kullanıldığı görülmüştür. Bu çalışmada kuş çarpmasını önleyici uçaklara monte edilebilecek ultrasonik ses dalgaları ve lazer bir arada kullanılarak entegre edilmiştir. Projede kullanılan tasarım Tinkercad programı ile tasarlanıp 3d yazıcıda prototipe dönüştürülmüştür. Ayrıca Tinkercad programı üzerinden tasarlanan devreler de prototipe entegre edilmiştir. Tasarlanan bu kuşlar için güvenlik sistemi uçağın iniş ve kalkış zamanlarında 3000 m (10000 feet) altında devreye girecektir. Kazalar hep belli noktalarda meydana gelmektedir. Geliştirilen sistem bu noktalara entegre edilecektir. Hazırlanan bu yenilikçi ve özgün sistem ile havaalanlarında var olan kuş kovucu sistemlerin geliştirilerek uçaklara entegrasyonu sağlanacaktır. Aynı zamanda kazaları minimize ederek oluşabilecek hasarların önüne geçilebilecektir. Farklı bir bakış açısı getirerek yerli ve milli uçaklarımızın tasarlanması hedeflenmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: BİREYLERİN ÇOCUKLUK DÖNEMLERİNDE OYNADIKLARI OYUN TÜRLERİNDEN EDİNDİKLERİ DAVRANIŞLARIN YETİŞKİNLİK DÖNEMLERİNDE FİNANSAL PİYASALARDA ALDIKLARI RİSKLER ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ Özet: Bireylerin çocukluk dönemlerinde oynadıkları oyun türlerinin bireyler üzerinde özellikle davranışsal anlamda etkili olduğu bilinmektedir. Bu etki ilerleyen yıllardaki davranışlarına yansıyabilmektedir.Bu projede bireylerin çocukluk dönemlerinde oynadıkları oyun türlerinden edindikleri davranışların yetişkinlik dönemlerinde finansal piyasalarda aldıkları riskler üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmamızda nicel veri toplama yöntemleri kullanılmıştır.Araştırma amacı doğrultusunda araştırmanın örneklemi il fark etmeksizin devlet okullarındaki 20 yaş üzeri öğretmenlerden oluşmuştur.Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak tamamı kapalı uçlu sorulardan oluşan anket kullanılmıştır. Araştırmamızda hazırlanan anket formu google form olarak tasarlanmış ve uygulanmıştır.Anket için gerekli izinler alınmış olup gönüllülük esası gözetilerek yapılan çalışmaya nicel yönden 103 birey katılım göstermiştir. Araştırma anketi içerik olarak demografik sorular, çocukluk dönemlerinde oynadıkları oyun türlerinin seçimi, finansal enstrüman türlerinin seçimi, son olarak çocukluk dönemi oyunları ile finansal piyasalar üzerine sorulardan oluşmuştur. Araştırma sonuçları SPSS26 programı kullanılarak analiz edilmiştir.Ankete dair güvenirlik analizi, anket bölümlerine ait betimsel analizler(frekans,yüzde) yapılmıştır.Anketin son bölümünde yer alan çocukluk çağı oyun türleri ve finansal piyasalar ile ilgili sorulara yönelik olarak pearson kolerasyon analizleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre anketin güvenirlik değeri 0,926 çıkmıştır.Analiz sonuçlarına göre bireylerin çocukluk dönemlerinde oynadıkları oyunlardan kazanılan davranış biçimleri ile finansal piyasalardaki enstrümanlar üzerinde yaptıkları işlemlerde gösterdikleri davranışlar arasında anlamlı ilişki bulunmuştur.Yapılan kolerasyon analizlerinde çocukluk oyunlarında riskli davranışlar gösteren bireylerin finansal piyasalarda da benzer davranışlar sergilediğine pozitif yönde sonuçlar elde edilmiştir. Araştırmada çocukluğunda kazanma-kaybetme temelli oyunları oynamayı tercih eden kişilerin yetişkinlik dönemlerinde finansal piyasaları kazanma- kaybetme alanı olarak gördükleri durumu araştırmanın önemli sonuçları arasındadır.Ayrıca katılımcıların cinsiyet, yaş ve eğitim durumu ile finansal piyasalarda aldıkları riskler üzerine inceleme yapılmış ancak anlamlı bir sonuç bulunamamıştır
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: KİMYA Proje İsmi: ZEYTİN BUDAMA ATIKLARININ HİDROTERMAL SIVILAŞTIRMA YÖNTEMİYLE BİYOYAĞA DÖNÜŞTÜRÜLEREK KATMA DEĞER KAZANDIRILMASI Özet: Dünya çapında artan enerji ihtiyacı, fosil yakıtların yenilenemez oluşu ve kullanımlarından ötürü çevreye verdikleri zararlar, insanları alternatif yakıt arayışlarına itmiştir. Çeşitli işlemler sonucu biyokütlelerden üretilen biyoyağlar, ileride fosil yakıtların yerini alabilmesi en muhtemel adaydır. Biyoyağ kullanımı ve üretimi açısından fosil yakıtlara göre daha ucuz, çevreci ve en önemlisi yenilenebilirdir. Hidrotermal sıvılaştırma işlemi, biyokütlelerin termokimyasal dönüşümü sonucu biyoyağ üretilmesini sağlayan yolların arasında en dikkat çekici olanıdır. Özellikle son yıllarda artan çalışmalar ile literatürde sıkça rastlanmaktadır. Çeşitli biyokütleler arasından tarımsal ya da ormancılık faaliyetleri atıkları gibi lignoselülozik olanlar içerdikleri yüksek selüloz ve hemiselüloz miktarı açısından daha çok tercih edilmektedir. Lignoselülozik bir biyokütle olan zeytin ağacı budama atıklarının hidrotermal sıvılaştırma işlemi biyoyağa dönüştürülmesi sürdürebilir ve katma değerli bir opsiyondur. Türkiye dünya zeytin üretiminde dördüncü sıradadır ve zeytin ağaçları her yıl düzenli olarak budama işlemine tabi tutulmaktadır. Bu işlem aynı zamanda değerlendirilmeyen ya da sadece yakılarak potansiyeli harcanan budama artıklarının ortaya çıkmasına neden olmaktır. Bu doğrultuda hazırlanan çalışmada, zeytin budama atıklarının 200, 225, 250ºC'de 45 ve 90 dakika süreyle hidrotermal sıvılaştırma işlemiyle biyoyağ dönüşümü incelenmiştir. En yüksek biyokütle dönüşümü ve biyoyağ verimi 250 ºC 90 dakika süreyle elde edilmiştir. Ardından belirtilen koşullarda biyokütle miktarı iki katına çıkartılarak ve yarıya indirilerek tekrarlanmış olup biyokütle miktarı yarıya indirilse de kütlece aynı miktarda biyoyağ elde edildiği görülmüştür.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: KELİMELERİN DOĞUŞU Özet: Dil, yalnızca duygu ve düşünceleri ifade ederken başvurulan bir yöntem değil, canlılar arasında bir nevi köprü görevi gören, bir devletin sürekliliğini sağlarken gerekli olan en temel özellikler arasında yer alan ve maddi olmayan kültür ögelerimizi bugünden yarına taşıyan çok mühim bir unsurdur. Bu unsuru en iyi ve en detaylı şekilde öğrenmemizi sağlayan etimoloji bilimi, topluma öz dil bilincini aşılama görevini üstlenir. Kelime kökenleri hususunda oldukça yardımcı bir bilim dalı olan etimoloji, bir milletin onu doğru ve yeterli şekilde kullandığı takdirde toplumun dilini koruması yolunda o yolu aydınlatır. Mevcut teknoloji çağında, yapılan birçok araştırma sonucu toplanan verilere göre günlük yaşamda insanların tamamına yakın bir bölümü mobil oyun oynamaktadır. İnsanların günlük yaşamlarında oldukça vakit geçirdiği mobil oyunlar, kişinin nasıl kullandığına göre onlara fayda veya zarar sağlar. Bu faydalar arasında kişiye dil bilinci sağlamayı amaç edinen bu proje, bu hususta yardımcı bir mobil oyun tasarımı yaparak geçirilen süreyi kaliteli kılmayı hedef edinir. Tasarlanan mobil oyun, toplumun dil hâkimiyetini ölçerek onlara bu hususta yardımcı olup gelişmelerine katkıda bulunur. Hem öğretip hem eğlendiren bu tasarımla beraber etimoloji bilimi hakkında geniş düzeyde bilgi aktarımı sağlanır. Bu aktarım sonucunda kişi keyifli vakit geçirirken aynı zamanda kültür düzeyini arttırmış olacaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: SOSYAL MEDYADA AİLELERİN ÇOCUKLARININ FOTOĞRAFLARINI PAYLAŞMASININ ETİK BOYUTU Özet: Günümüzde dijital çağda iletişim ve paylaşım biçimlerinin değişim göstermesiyle Bazı ailelerin ise çocuklarının resim, video gibi görsellerini sosyal medyada paylaşmaları da yaygınlaşmıştır. Ailelerin bir kısmı psikolojik sebeplerden dolayı bu fotoğrafları paylaşırken, bir kısmının ise fotoğrafları maddi gelir elde etmek için paylaştıkları gözlemlenmiştir. Bu gözlemler sonucunda ebeveynlerin çocuklarına özel paylaşımlarının çocuk hakları açısından yasal, psikolojik ve toplumsal boyutları önemli hale gelmektedir. Bu doğrultuda bu çalışmada ebeveynlerin çocuklarına özel paylaşımları konusundaki görüşlerinin ve bu paylaşımların yasal (etik) boyutunun incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada betimsel araştırma modellerinden olan "Tarama Modeli" kullanılmıştır. Araştırmaya farklı anaokulu, ilkokul, ortaokul, lise düzeyinde rastgele seçimle 524 veli katılmıştır. Araştırmaya katılan velilerin karar verme stillerinin belirlenmesinde araştırmacı öğrencilerin hazırlamış olduğu algı ölçme anketi hazırlanmış ve uygulanmıştır. Ayrıca çeşitli üniversitelerden sosyal medya alanında uzman öğretim üyeleri, konunun hukuki boyutu için avukat ve psikolojik etkenlerini danışmak için Uzm. Psikolog ve konuyla ilgili olarak çalışma yapan ve toplumu bilinçlendirme konusunda çalışma yapan kişilerle yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. 524 kişinin katıldığı ankette bu katılımcıların büyük bir çoğunluğunun influencer, youtuber gibi kişilerin çocuklarının görsellerini sosyal medyada paylaşmasını doğru bulmamasına rağmen kendileri çocuklarını paylaştıkları ve iki durumunda sonuçlarının aynı olduğunu fark etmedikleri tespit edilmiştir. Ayrıca bunun bu konuda olan bilinçsizlik sebebiyle olduğu gözlemlenmiştir. Son olarak ebeveynlerin sosyal medyada çocuklarının fotoğraflarını paylaşmasının ve bunu çeşitli çıkar elde etmek amaçlı yapılmasının etik olmadığı görülmüştür.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: COĞRAFYA Proje İsmi: ERCİYESİN COĞRAFİ FLORASI: KABARTMA ATLASI Özet: Kayseri ili ve çevresinin coğrafi özelliklerinin belirlenmesinin yanında bu bölgede yetişen endemik bitki türlerinin belirlenerek görme engelli bireylerinde yaparak, yaşayarak ve hissederek hem coğrafyaya olan ilgilerinin artması hem de kabartma görseller ve Braille alfabesi ile desteklenen yazılarla ve okunan barkod uygulamaları ve farklı yabancı dillerde şehrimize gelen turistlerin cep telefonlarındaki uygulamaları ile rahatça ulaşabilecekleri bir coğrafi yazılım sistemi oluşturarak bir coğrafi atlas geliştirdik. Ayrıca çalışmamızda; Kayseri ilinin çok daha güvenilir floristik bitki listesini belirlerken görme engelli bireylerinde bu toplumda her şeyi öğrenmeye haklarının olduğunu düşünerek, toplum da bir farkındalık projesi oluşturmak istedik. Görme engelli bir öğrenci olarak başta kendim ve çok sayıda arkadaşlarımın öğrenme konusunda çeşitli sorunlar yaşadığını ve bu yaşanılan sorunların eğitim-öğretim hayatımızı olumsuz yönde etkilediği bilinmektedir. Görme engelli bireyler için teknolojiye dayalı gelişmeler önemli eğitim fırsatları sağlamaktadır. Ancak sorunların çözümü noktasında yetersiz kalınan noktalar bulunabilmektedir. Özel formüller ya da sembollerin bulunduğu derslerde ekran okuyucu yazılımların yetersiz kaldığı araştırmalarda ortaya konmaktadır.Bu araştırmamızda; görme engelli bireylerin eğitim-öğretim hayatlarında karşılaştıkları güçlüklerden yola çıkılarak hazırlanmıştır. Bu kapsamda projeyi hazırlayan öğrencilerden biri olarak kendimin bir görme engelli birey oluşu ve yaşantımın tüm evrelerin de karşı karşıya kaldığım ve halende kalmakta olduğum hayatımın akışını etkileyen ve eğitimime artı bir değer kazandıracağını düşündüğüm bir proje yaparak tüm görme engelli kardeşlerime bir ışık olmak için projemizi hazırladık. Eğitim süreci içerisinde karşılaştığım zorluklar ve yaşam bulguları; engelli bireylerin toplumsal yaşama katılım oranlarını artırmak açısından önemli iç görüler çıkarmamıza olanak sağlayacağını düşündüğümüzden, kabartmalı ve barkotlu ve uzaktan da kontrol edilebilen bir coğrafya atlası oluşturduk.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: DİNKEL KIZIL BUĞDAY (TRİTİCUM SPELTA) TOHUMLARININ CEVİZ VE BARBUNYA KABUKLARI İLE HİDROPONİK SİSTEMDE YETİŞTİRİLMESİ Özet: Projemizde, insanoğlunun en temel besin kaynağı olan buğdayı (Triticum spelta), hidroponik sistemde, geri dönüşüm felsefesini esas alıp organik atıkları kullanarak yetiştirmek hedeflendi. Bu anlamda okulumuzun bahçesinde kurulan hidroponik sistem, bitkinin yetişeceği ortam olarak da plastik şişelerin geri dönüşümünden elde edilen elyaf kullanıldı. Dinkel kızıl buğdayları (Triticum spelta) ceviz ve barbunya kabuklarının (0,5g,1g ve 2 g) yakılması sonucu elde edilen küllerin distile suyla (100 ml) karışımı ile elde edilen solüsyonla yetiştirilerek kök ve gövde uzunlukları takip edildi. Bitki gelişiminde önemli rolü olan minerallerden azot (N), kalsiyum(Ca), magnezyum (Mg) ve potasyum (K)'un hazırlanan solüsyonlarla bitkinin kökleriyle alınması sağlandı. Çimlenen tohumlar okulumuz bahçesinedeki hidroponik sisteme aktarıldı. Hazırlanan besin solüsyonları ile sulandı. Bitki kök ve gövde uzunlukları 2,4,6. haftalarda ölçüldü. Çalışmalarımızın sonucunda 1g barbunya ve ceviz kabuklarından elde edilmiş olan solüsyon ile sulanan tohumlarda gözle görünür özellikte kök ve gövde de optimum gelişim saptanmıştır. Bu da bize bitkinin ilerleyen gelişim evrelerinde minerallerle desteklenmiş olarak hidroponik sistemde ürün kalitesi ve verimliğini arttıracağı yorumunu yapmamızı sağlamıştır. Hedefimiz ilerleyen aylarda buğday bitkisini yetiştirmek ve ürün kalitesini karşılaştırmaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: KARS SULARDAKİ KİRLİLİĞİN TEMİZLENMESİ VE 'THE GREAT BUBBLE BARRİER' PROJESİNİN UYGULANMASI Özet: Türkiye'de, sürdürülebilir bir büyüme ve kalkınma için çevre kirliliği büyük bir engel teşkil etmekte ve çevre kirliliği içinde su kirliliği en önemli kısmı oluşturmaktadır. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de su; son derece değerli, ekonomik ve stratejik bir doğal kaynaktır. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, evsel atıksuların %95'i, sanayi atıksularının da %70'i arıtılmadan alıcı ortamlara deşarj edilmekte, bunun sonucu olarak da, temiz su kaynakları kirlenmektedir. Dünyada halen 1,4 milyar insan temiz su kullanma imkânından mahrumdur ve nehirlerin çoğu kirli su durumdadır. Gelişmekte olan ülkelerdeki hastalıkların %80'i, kirlenmiş sulardan kaynaklanmaktadır. Hepinizin bildiği üzere son zamanlarda sularımıza bırakılan atık ve çöplerin fazlalaşmasıyla su kirliliği sorunu da büyük önem arz etmeye başlamıştır. Giriş bölümünde sıraladığımız su kirliliğinin çevremize olan zararları kısmına baktığımızda ise bu fazlalaşmanın büyük sorunlara yol açtığını gördük. Bu sebeple ilk örneği Amsterdam'da uygulanmış olan 'The Great Bubble Barrier' projesinin ülkemiz açısından önemli bir yere sahip olduğunu düşünmekteyiz. Yaptığımız araştırmalar sonucunda sulara (deniz, göl, ırmak, kanal, nehir, okyanus vb.) bırakılan atık ve çöplerin ekosistemimiz ve çevremiz adına olumsuz etkileri olduğu verilerine saptanmıştır. Evsel, kişisel ve kurumsal atıkların sularımıza bırakılmasının fazlalaşması ile su kirliliğinin de artmış olduğu görülmektedir. Bu durum dış etkenlerin sularımıza olan zararı olarak açıklanmaktadır. Bunların yanı sıra son yıllarda nüfus artışının fazlalaşması ile kişisel atıklar çoğalmış ve bu atıkların bilinçsizce doğaya bırakılması sonucu başta sularımız olmak üzere bütün ekosistemimiz büyük ölçüde zarar görmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: YAPAY ZEKâ İLE YALNIZ DEĞİLSİN Özet: Günümüzde evde yalnız yaşayan bireyler sayısı hızla artmaktadır. Bu durum birçok faktör nedeniyle oluşmaktadır. Çalışma yaşamının yoğunluğu, aile bireylerinin farklı şehirlerde ya da ülkelerde yaşaması, boşanma oranlarının artması veya genel olarak yalnızlık duygusunun arttığı bir toplumda yalnız yaşayan yaşlı bireylerin arttığı bir dönemde yaşamaktayız. Yalnız yaşayan bireylerin sağlık sorunları yaşa bağlı olarak daha yaygın olabilir ve bu nedenle sağlık hizmetlerine daha fazla ihtiyaç duymaktadırlar. Bu çalışma ile evde yalnız yaşayan bireylerin sağlık durumunu izlemek için yapay zekâ destekli modül ile birlikte bir saat; verileri izleyebilmek ve bildirimleri almak için bir mobil uygulama önermekteyiz. Geliştirilen saat, kullanıcının kalp atış hızını, kandaki oksijen satürasyonu, vücut sıcaklığını ve kullanıcının bulunduğu ortamın sıcaklığını sağlık merkezine iletebilmektedir. Eğer bir anormallik tespit edilirse, mobil uygulamayı kullanan sağlık kuruluşundaki sağlık ekiplerini ve yaşlı bireyin yakınlarını bilgilendirmektedir. Böylelikle tespit edilen acil durumlarda hızlı müdahalelerin gerçekleştirebileceğini öngörmekteyiz. Kamera görüntüleri üzerinden görüntü işleme teknikleri ile yaşlı bireyin düşme/bayılma pozisyonu, saat verilerinden kalp atım hızı (nabız) ile doğrulanarak anormal durum belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında üretilen yapay zekâ destekli modülde derin öğrenme yöntemi olan YOLOv5, YOLOv7, YOLOv8 algoritmaları kullanılarak geliştirilen yapay zekâ modellerinin mAP değerleri sırası ile %98,2, %90,1 ve %99,5 olarak elde edilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: SOSYOLOJİ Proje İsmi: GÖRME ENGELLİ BİREYLER İÇİN BRAİLLE ALFABESİ İLE FORMA ETİKETİ Özet: Görme engellilerin sosyal hayatlarında yaşadıkları çok sayıda problem bulunmaktadır. Okulumuzda görev yapan öğretmenimizin görev aldığı görme engelliler futbol takımının yaşadığını tespit ettiğimiz bir sorundan yola çıktık. Maçlara hazırlanırken giyinme aşamasında formalarının bedenlerini ve renklerini karıştırdıklarını anladık. Bunları anlayabilmeleri için kullandıkları Braille alfabesinden yararlandık. Bu sırada formalardan yola çıkılarak geliştirilen yeni bir fikirler ortaya çıktı. Buna göre mağazalarda satılan tüm tekstil ürünlerinin iç yüzeylerinde bulunan etiketler güncellenerek görme engelli bireylerimiz için de tasarlanabilir. Bu sayede AVM'lerde, mağazalarda tek başlarına kıyafetlerini seçip yardım almadan satın alabilirler. Tasarladığımız etiketlerde giyecekleri bedenler, renkleri ve nicelik bilgileri bulunmaktadır. Bu etiket basımı için öncelikle okulumuzdaki öğretmenlerimizden süpervizyonluk desteği aldık. İlk olarak 5'şer adet tişört, 1 adet eşofman altı ile 1 adet eşofman üstü örneği kullanarak bunların iç kısımlarına Braille alfabesi ile karışık bedenler, renkleri ve kıyafetin ne olduğu basıldı. Daha sonra görme engelli 20 birey okulumuza davet edilerek bu giysileri okumaları istendi. Görme engelli bireyler giysilerin tamamının renklerini, bedenlerini ve ne olduklarını doğru bir şekilde ifade ettiler. Yapılan uygulamanın pozitif yönde bir sonuca ulaşıldığı ortaya çıktı.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: SAKARYA'NIN KAYBOLMAYA YÜZ TUTMUŞ GELENEKSEL MESLEKLERİ: OKUL TEMELLİ BİR FARKINDALIK ÇALIŞMASI Özet: Bu araştırmada, günümüzde Sakarya'da son ustaları ile yaşatılmaya çalışılan süpürgecilik, kaşıkçılık, sepetçilik, yorgancılık ve ciltçilik mesleklerini icra eden az sayıdaki temsilcilerinin; meslekleri ile ilgili bilgi, birikim, duygu ve düşünceleri ile icra ettikleri mesleklerin önemi ve gelecekleri hakkındaki düşüncelerini ortaya koymayı, kültürel ve sanatsal değeri olan geleneksel mesleklerimizin ihtiva ettiği birikimi, okul temelli kuşaklararası dayanışma modeli çerçevesinde gelecek nesillere aktarmayı amaçladık Sakarya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile Karasu Esnaf ve Sanatkârlar odasından, geleneksel meslek ustalarının iletişim bilgilerine ulaştığımız çalışmada, meslek ustaları ile okulumuzda standartlaştırılmış açık uçlu görüşme gerçekleştirdik. Görüşmeler sonrası okulumuzun gönüllü öğrencileri, ustaların mesleklerini icra ettiği yerlerde süpürge, kaşık, sepet, kitap ciltleme ve yorgan dikme şeklinde el sanatlarına dayalı ürünler yapmış, el sanatına dayalı bu ürünler, icra edilen mesleklerin özellikleri ve görüşülen meslek ustaları hakkındaki bilgileri kapsayan ''Sakarya'nın Kaybolmaya Yüz Tutmuş Geleneksel Meslekleri'' isimli sergiyi okulumuzda açarak okul temelli bir farkındalık çalışması gerçekleştirdik. Araştırmamız neticesinde, ustaların maddi zorluklara rağmen mesleklerini bırakmayı hiç düşünmedikleri, mesleklerini küçük yaşlardan itibaren usta-çırak ilişkisi içinde öğrendikleri, kendilerini mesleklerinin son temsilcileri olarak gördükleri, çırak bulamadıklarından dolayı mesleklerinin geleceğinin karanlık olduğuna inandıkları sonucuna ulaştık. Ustalarla el sanatına dayalı ürün yapan öğrenciler, unutamayacakları deneyimler kazandıklarını, ustaların mesleklerini devam ettirmeye çalıştıklarından dolayı büyük saygı hakkettiklerini, gerekli değeri görerek bu geleneksel mesleklerin yaşatılması gerekliliğini belirtmiştir. Okulumuzda uygulanan memnuniyet ve farkındalık anketi ile etkinliklerin öğrencilerin geleneksel meslekilere yönelik hem bilgi seviyelerini artırdığını hem de farkındalık oluşturduğunu, etkinliklerin hoşlarına gittiğini, etkinlikleri oldukça ilgi çekici bulduklarını belirtmiştir. Sonuçlar, projemizin okul temelli kuşaklararası dayanışma modeli çerçevesinde farkındalık oluşturma amacı ile tutarlılık göstermiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: SIRA DIŞI KASİS PROJESİ Özet: Günümüzde trafik ortamını düzene sokmak ve insanlar için güvenli bir ortam haline getirmek için birçok çalışma yapılmaktadır. Çevremizde trafik ortamını güveli hale getirmek için yapılan uygulamalardan biri de kasislerdir. Kasis, yollarda araçların hızını düşürmek için yapılan, türlü biçimlerde tümsek anlamına gelmektedir. Hız kontrol kasis ve tümsekleri günümüzde trafik akım hızını düzenlemek için kullanılan yaygın yöntemlerdir. Tümseklerle karşılaştırıldıklarında, kasislerin çok daha uzun olduklarını ve bu sayede taşıt hızını kontrol etmekte daha başarılı olduklarını gözlemlenmektedir. Hız sınırlamalarına uyulduğu taktirde kasislerin tümseklere nazaran sürücünün düşey ivmesini düşük tuttuğunu ve yüksek hızlarda taşıtın bir yandan kafa vurma ve süspansiyon hareketlerini, öte yandan da sürücünün maruz kaldığı ivmeyi önemli miktarda arttırdığı ifade edilmektedir. (Başlamışlı & Ünlüsoy, 2018) Her iki yöntem de araç sürücülerinin ve yolcularının yolculuk konforunu azaltmanın yanında araçların süspansiyonlarının aerodinamik parçalarına zarar vermektedir. Geliştirdiğimiz proje ile günümüzde kullanılan kasislerin verdiği süspansiyon zararlarının önüne geçmek ve yolculuk konforunun artırılmasını sağlamak amaçlanmaktadır. Projemizde geliştirdiğimiz kasisimizde non-Newtonian (Netonsal olmayan) sıvılar kullanılmıştır. Newtona göre sabit basınç ve sıcaklık altında sıvıların viskoziteleri ayırt edici bir özelliktir. Fakat bazı sıvıların bu özelliği taşımadığını gözlemlenmiş ve bu tür özellik gösteren akışkanlar newtonsal olmayan sıvılar olarak adlandırılmaktadır. (Özdemir & Ramazanoğlu, 2018). Bunlardan, Reopektik ve Tiksotropik sıvılar strese maruz kaldıklarında vizkozitelerini değiştirmektedir. Bu sıvıların özelliklerinden yararlanarak sıra dışı Kasis projesi hayata geçirilmiştir. Bu proje sayesinde araçlar, kasislerden geçerken yeterince yavaşladıklarında herhangi bir tepkiye maruz kalmayacak aksine hızlı geçmeye çalıştıklarında hızları oranında tepkiye maruz kalarak etkilenecektir.Sistemimiz sayesinde trafik ortamının daha konforlu ve rahat bir hale gelmesi sağlanacaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: ORTA ASYA'DAN GÜNÜMÜZE TÜRK KÜLTÜRÜNDE ARKADAŞLIK DOSTLUK VE AHİRET KARDEŞLİĞİ KAVRAMLARININ İNCELENMESİ ÇALIŞMASI Özet: Bu çalışmada, Türk tarihinde önemli bir yere sahip olan ve kültürümüzün gelişiminde önemli bir yer tutan arkadaşlık, dostluk ve ahiret kardeşliği kavramları ele alındı. İnsanların hayatları içerisinde üstlenmek zorunda kaldıkları ailevi roller arasında yer alan kardeşlik, aynı aile içindeki çocukların birbirileriyle olan kan bağını ve ilişkilerini ifade eden bir akrabalıktır. Bu anlamının yanında kardeşlik kavramı toplum içerisinde arkadaşlık, dostluk kavramlarının pekiştiricisi anlamında kullanılan sosyolojik ve kültürel bir olgudur. Farklı inanç sistemleri ve dinlerde önemli bir kavram olarak sürdürülen arkadaşlık, Türk milleti için önemli olduğu kadar İslam anlayışı için de değerlidir. İki Müslüman arasında gerçekleşen Allah rızası için, dünyada ve ahirette birbirlerine yardımcı olmak ve dua etmek üzere kurulan kardeşlik, dostluk anlamına gelen ahiret kardeşliğine dönüşen arkadaşlık kavramı Anadolu'da da sürdürülmüş "ahretlik" adı ile günümüze kadar da devam etmiştir. Proje kapsamında, Orta Asya'dan günümüze kadar İslam anlayışıyla da pekişerek öz benliğini kaybetmeden gelen ahiret kardeşliği kavramını ortaya koymak ve bu kültürel olguyu geniş kitlelere tanıtmak amaçlandı. Bu doğrultuda nitel düşünceyle gözlem ve görüşmeler yaparak verilere ulaşıldı. Yüz yüze görüşme ve telefon ile görüşme yöntemleri kullanılarak yapılan görüşmeler kayıt altına alındı. Katılımcılarla yapılan görüşmeler içerik analizi yapılarak kültürel çalışma tamamlandı. Araştırmada geçmişten günümüze gelen kaynakların incelenmesi ile gerçek zamanlı çalışmalar da yürütüldüğü için doğru bulgular saptandı. Yapılan görüşmeler sonucunda günümüzde gerek Anadolu'da yaşayan gerekse Trakya'da yaşayan Türklerin sosyal anlamda ahiret kardeşliği kavramını kısmen koruduğu görülmüştür.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: BAL MUMUNDAN SİYAH RENKLİ GÖZ SÜRMESİ YAPIMI VE KOZMETİK AÇIDAN KULLANIM POTANSİYELİNİN BELİRLENMESİ Özet: Bal mumu, arıların peteklerini yapmak için karın halkalarında (segmentlerde) bulunan balmumu bezlerinden salgıladıkları yumuşak sarı veya daha koyu maddeye verilen isimdir. Genellikle balmumu deyince arının hazırladığı petekteki mum anlaşılır. Bunun yanında sanayide hazırlanan maddeye de balmumu denir. Balmumu, arılar tarafından üretilen, soğuk etkisiyle katılaşıp, sıcak uygulamasıyla birlikte sıvılaşan bir maddedir. Balmumu, içeriğinde 300'den fazla madde barındıran kompleks bir yapıdır. Bileşiminde ortalama elli aromatik bileşik bulunmaktadır. Balmumunun hammaddesi baldan gelen sakkaroz, früktoz ve glukozdur. Balmumu üretimi petek gözlerinin örülmesi içindir. Arılar tarafından oluşturulan bu balmumu petekler içerisine bal ve polen biriktirilerek arıların yaşamı için gerekli besin maddesinin depolanması sağlanır. Bal mumu eter ve kloroformda çözünürlüğü bulunurken, su içinde çözünmemektedir. Yandığı zaman iş yapmayan, kozmetik sektöründe sıklıkla tercih edilen bir arı ürünü olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu proje kapsamında kozmetik sektöründe sıklıkla kullanılan, faydalı bir arı ürünü olan doğal bal mumu materyalini kullanarak ve bunu ısıl işlemlerden geçirerek siyah renkli bir pigment materyaline dönüştürmek planlanmıştır. Elde edilen siyah renkli toz halindeki ve yumuşak kalıcı bir boyama yeteneğindeki bu pigment materyalinin ise yine kozmetik bir ürün olan göz sürmesi şeklinde kullanılması hedeflenmektedir. Balmumunun yakılmasıyla elde ettiğimiz koyu siyah bu organik kalıntının deri üzerinde yumuşak ve kalıcı siyah bir renk etkisi yarattığı görülmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: METİN İÇEREN TARİHİ BELGELERİN SÖZLÜK TABANLI VERİ YAKLAŞIMI İLE DUYGU ANALİZİNİN YAPILMASI Özet: Bu araştırmada; metin içeren tarihi belgelerin duygularının olduğunu ve bu duyguların yönünü ortaya çıkarma amaçlanmıştır. Bu amaçla yapılan çalışmada ilk olarak nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmış, Osmanlı devlet yönetimi, Divan'ı Hümayun'un yapısı, mühimme defterleri transkripsiyonları incelenmiş, metin sadeleştirme ve büyük veri (big data) ile ortaya çıkan duygu analizi kavramları-yöntemleri ile ilgili alanyazın (literatür) taraması yapılmıştır. Çok zengin bir tarihi metin varlığı ön plana çıkmıştır. Veri toplama araçları olarak 3 Nolu Mühimme Defterinden 20 adet hüküm seçilmiş, hibrid sadeleştirme modeli kullanarak metin sadeleştirme yapılmıştır.Yine bir alışveriş sitesindeki bir ürüne yapılan yıldızlı 50 yorum da veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Acces veri tabanı ile sözlük tabanlı veri yaklaşımı kullanılan bir analiz programı geliştirilmiştir.Mühimme defterindeki seçilen hükümler ve yıldızlı yorumlar programda analiz edilmiştir. Programda ürün yorumları için %68'lik doğruluk oranına ulaşılmıştır. Programda 3 Nolu Mühimme defterlerindeki hükümler özelinde metin içerikli tarihi belgelerin duygularının varlığı ve %90 oranında olumlu olduğu görülmüştür.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: MAÇKA ALTINDERE VADİSİNDE KIRMIZI BENEKLİ ALABALIK VARLIĞININ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ Özet: Meryemana Deresi ve doğal miras olarak kabul edilen Altındere Vadisi Millî Parkı nesli tükenme tehlikesinde olan Kırmızı Benekli Alabalık Salmo trutta'ya ev sahipliği yapmaktadır. Çalışmamızla Meryemana Deresi tatlı su ekosistemine, zengin bitki örtüsü ve doğal kaynakları ile birçok canlıya yaşam alanı oluşturan Altındere Millî Parkı'na dikkat çekmeyi hedefliyoruz. Doğal kaynaklar büyük bir ekonomik sermayeyi oluşturmaktadır. Ekonomi ve çevre arasındaki ilişki göz ardı edilmeyecek kadar önemlidir. Çevresel etkenlerden kaynaklanan olumsuzlukların oranını azaltmak, bozulan habitatların rehabilitasyonuna destek vermek araştırmamızda beklenilen sonuçtur. Doğal yapının korunması ve ekolojik sürdürülebilirliğin sağlanması için gerekli toplum bilincinin arttırılması alt amaçlarımızdan biridir. Bu amaç doğrultusunda geniş kitlelere ulaşmak için el broşürleri hazırlanmış ve örneklemler belirlenerek konferanslar düzenlenmiştir. Çevreye duyarlı, verimli, akılcı ve devamlılık arz eden çözüm önerileri geliştirebilmek için proje süresince izleyeceğimiz iş takvimi oluşturulmuştur. Araştırmada nicel araştırma yöntemi ön test- son test kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, ilçe merkezi ve ilçeye bağlı 55 köy olarak belirlenmiştir. Basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle gerekli izinler alındıktan sonra 387 kişiye 5 kapalı uçlu sorudan oluşan anket formu uygulanmıştır. Veriler Microsoft Excel, Microsoft Word uygulamalarına aktarılarak gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Grafik metodu olarak pasta grafik ve daire grafikleri kullanılarak istatistiksel çalışma gerçekleştirilmiştir. Saha araştırması ve gözlem sonucu nesli tükenme tehlikesinde olan kırmızı benekli alabalık ile ilgili her hangi bir tanıtım levhasının olmadığı tespit edilmiştir. Bilgi verme ve uyarıcı amaçla kırmızı benekli alabalığın yer aldığı tabelalar tasarlanmıştır. Gerekli izinler alındıktan sonra tabelalar millî park, söz konusu dere ve yayla yolu boyunca farkındalığın arttırılmasında etkili olacağı düşüncesiyle uygun görülen yerlere konumlandırılmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: COĞRAFYA Proje İsmi: DERİN ÖĞRENME TEMELLİ GAL ARISI ERKEN TESPİT VE HARİTALAMA SİSTEMİ Özet: Ülkemiz; biyolojik çeşitliliği ve iklim özellikleriyle çok zengin bir coğrafyaya sahiptir. Aydın, ülkemizde ekonomik hayatın temelini oluşturan tarımsal üretimin yoğun gerçekleştirildiği illerimizdendir ve kestane yetiştiriciliğinin önemli bölümünü oluşturmaktadır. Bu çalışmada Aydın'daki kestane üretimi ve ticaret potansiyelinde risk oluşturan kestane gal arısı araştırılmıştır. Türkiye'de kestane, ekonomik açıdan değerli bir üründür. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütüne göre (FAO, 2020), dünyada bir yılda 2.321.780 ton kestane üretilmekte ve Türkiye bu üretimin 76.045 tonunu karşılamaktadır. Türkiye üretim potansiyeli ile dünyada ikinci sırada yer almaktadır. Aydın ise ülkemizde kestane üretiminin %44,3'ünü karşılayarak ilk sıradadır. Aydın Kestanesi, 2020 yılında Avrupa Birliği Komisyonu tarafından "AB Coğrafi İşaret Tescilli Ürün" logosu almış ve Odun Dışı Orman Ürünleri (ODOÜ) konusunda AB tescili alan tek ürün durumundadır (Okan ve Köse, 2021). Son yıllarda kestane ağaçlarında görülen hastalıklar ve zararlılar verimi olumsuz yönde etkilemektedir. Kestaneye en çok zarar veren böcek türü Kestane gal arısıdır. Zaman içerisinde zararlının diğer üretim alanlarında gözlenmesi üretim miktarını azaltmaktadır. Bu sebeple yürütülen çalışmada, Aydın'da kestane üretiminde önemli bir sorun oluşturan kestane gal arısı incelenmiştir. Saha araştırmalarında ilimize sınırı olan İzmir'e bağlı Bıçakçı Mahallesi Ovacık Yaylası ve Aydın ili Köşk ilçesine bağlı Sarıçam Mahallesi seçilmiştir. Sarıçam ve Bıçakçı Mahallelerinde yapılan anket çalışmalarında zararlının yayılmasındaki en önemli sebeplerin, zararlı hakkındaki eksik bilgi ve mücadelesindeki koordinasyon eksikliği olduğu gözlemlenmiştir. Bu çalışmanın amacı, saha çalışmaları verileri doğrultusunda kestane tarımı yapılan Nazilli ilçemizde kestane gal arısının yapay zeka kullanılarak tespiti ve CBS ile haritalandırılmasının sağlanmasıdır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: MATEMATİK Proje İsmi: ASAL ÜÇGENLER VE SINIFLANDIRILMASI Özet: Asal sayılar ve üçgenler, Cebir ve Geometri'de; araştırmacılar ve bilim insanları tarafından çok ilgi çekmiş ve üzerinde çalışmalar yapılmış en önemli iki alandır. Amacımız kenarları ardışık asal sayılar olan üçgenleri oluşturarak yeni bir çalışma başlatmak ve bununla ilgili kazanımlar sağlamaktır. Bütün kenar uzunlukları ardışık asal sayılar olacak şekilde üçgenler üzerinde çalışıldığından önce asal sayıları bulmak için algoritma oluşturuldu. Ardışık asal sayılardan (2, 3, 5) üçlüsünün üçgen olamayacağını ve diğer tüm (p, q, r) asal üçlülerin üçgenin kenar uzunluklarını sağladığı, üçgen eşitsizliğinin algoritması yapılarak gösterildi. Açılarına göre sınıflandırılan üçgenlerin sadece geniş açılı veya dar açılı olabileceği, dik açılı asla olamayacağı gösterildi. Bu üçgenler içinde bir iç açısının özel açı olarak bilinen 30°, 45° ,60°, 90°, 120°, 135°, 150° gibi açılardan sadece 120°lik bir üçgenin olacağı gösterildi. Tüm geniş açılı asal üçgenlerin sadece 2 tane olduğu gösterildi. Diğer tüm asal üçgenlerin dar açılı olduğu görüldü. Farklı asal üçgenlerin, iç açılarının hiçbir zaman eşit olmadığı gösterildi. Asal üçgenlerin kenar uzunlukları büyüdükçe üçgenler eşkenar üçgene çok yakın hale gelmektedir. Çalıştığımız asal sayılar grubunda ardışık iki asal sayı arasındaki en büyük fark 114 olmaktadır. Bu farkın olduğu iki asal üçgen vardır. Bu üçgenlerin iç açılarının yaklaşık (59,990° ; 59,993° ; 60,015°) ve (59,983° ; 60,006° ; 60,010°) olduğu gösterildi. Hesaplamalar ve ispatlar yapılırken bazen doğrudan ispat yöntemi bazen de algoritma kullanıldı.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: ZARAR GÖRMÜŞ HÜCRELER İÇİN KOLESTEROL VE SERİSİN İÇERİKLİ İLK YARDIM KİTİ Özet: Hücreler, dış ortamdan ayrılmalarını, madde alışverişini düzenleyebilmelerini ve komşu hücrelerle ilişkilerini sağlayan çift katlı, fosfolipid yapıda olan hücre zarlarıyla çevrilmiştir. Tüm hücrelerin canlılıklarını ve fonksiyonlarını sürdürebilmeleri için sağlam ve fonksiyonel bir hücre zarına ihtiyaçları vardır. Çeşitli nedenlerle oluşabilen hücre zarı ve diğer hücresel yapıların hasarlarının onarımı için çeşitli onarım mekanizmaları mevcuttur. Bu mekanizmaların aksaması, iç denge (homeostasis) ve hücre sağlığının bozulması bazı hastalıklara neden olmaktadır. Günümüzde hücre zarı hasarları ile doğrudan ilişkili hastalıklar kronik miyopatiler, kalp kası sorunları, bakteriyel toksinlerce oluşturulan por hasarları, yaşlanma, akut ve kronik nöro-dejeneratif hastalıklar (Parkinson ve Alzheimer gibi) olarak bilinmektedir. Bu projede taşıyıcı bir nanopartiküle yüklenmiş kolesterolün ve Ege ve Akdeniz bölgesinde yaygın olarak bulunan ipek böceği proteini serisinin, hücre zarı ve diğer organel hasarlarının onarımı üzerine etkileri incelenmiştir. Bu amaçla hasarlı hücrelere kolesterol veya serisin doğrudan ulaştırılarak hücrelerin canlı kalma oranları gözlemlenmiştir. Projede, hasar görmüş hücre zarı modeli olarak donmuş-çözünmüş tavşan spermatozoonları in vitro olarak kullanılmıştır. Bu hücreler -196°C de sıvı azot tanklarında muhafaza edilmiş ve partiler halinde 35°C de çözdürülerek hücre zarı, DNA hasarı ve canlı hücre oranlarında 35°C'de 4 saatlik inkübasyon sonunda ortaya çıkan değişimler gözlenmiştir. Sonuç olarak; donma-çözünme sonrası hücre zarı başta olmak üzere yapısal hasarlara sahip hücrelerin kolesterol ve yerli ipek böceği atıklarından elde edilen serisin transferine cevap vererek yüksek oranda canlı kaldıkları ve DNA bütünlüğünün daha yüksek oranda korunduğu belirlenmiştir. Bu çevre dostu proje, ilerleyen süreçte, hücre zarı ve DNA onarımında ilk yardım kiti olarak kullanılan bu iki maddenin hasara bağlı hastalıkların tedavisi amacıyla da uygulanabileceğine işaret etmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: COĞRAFYA Proje İsmi: KUŞLARIN ÖZEL DAVRANIŞLARIYLA ORMAN YANGINLARI İÇİN ERKEN TESPİT SİSTEMİ GELİŞTİRİLMESİ Özet: Küresel ısınmanın artışıyla beraber günümüzde orman yangınları en büyük küresel problemlerden biri olmuştur. Doğadaki tüm canlı varlıklar bir biyosensör, yani canlı algılayıcılar, olarak kabul edilebilir. Hepsinin ayrı ayrı kendi türüne has özellikleri vardır. Bu canlılara zarar vermeden, özgürlüklerini kısıtlamadan onların özelliklerini problemlerimize çözüm olan yenilikçi teknolojilere çevirebiliriz. Son yıllarda biyosensörlerin kullanılmasıyla birçok farklı yeni nesil uygulama literatürde görülse de, biyosensörlerin orman yangını tespiti alanında kullanılmasıyla ilgili olarak herhangi bir uygulama olmadığı görülmektedir. Bu projede, biyosensörler vasıtasıyla orman yangınlarını erken tespit için literatürde ilk defa çalışılacak olan "Kuşlarla Orman Yangını Tespiti" yöntemi önerilmektedir. Kuşların orman yangınlarına karşı davranışları yeterince bilinmemektedir. Bu konunun üzerine az sayıda makale yazılmıştır. Elimizde bulunan az verilerle yırtıcı kuşlar ve bazı diğer türlerin orman yangınlarına çoğunlukla, hızlıca intikal ettiğini ve farklı tepkiler verdikleri bilinmektedir. Bu davranış farklılıklarının daha net bir şekilde öğrenilmesi için bu proje kapsamında çalışılmış ve davranış farklılıklarından yola çıkılarak orman yangınının erken tespiti hedeflenmiştir. Bu projeyle orman yangınlarına tepki veren kuşların davranışlarının derinliklerine inilmekte ve bu davranışların üzerine kurulan yeni teknolojinin nasıl çalışacağı gerçek hayat verilerine dayalı olarak açıklanmaktadır. Proje fikri ile ilgili olarak ayrıca bir patent başvurusu da yapılmıştır. Bu proje bize miras kalan ormanlarımızı daha iyi korumamızı sağlayacak, milli sermayemize katkı sağlayacak ve Türkiye'yi dünyada üzerine daha yeni çalışılmaya başlanmış teknolojilerden biri olan biyosensörlerin kullanımında önce ülkeler arasına dahil edecektir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: MEŞE PALAMUDU UNLU KÜFLENMEYE DİRENÇLİ EKMEK Özet: Ekmek insanlığın ilk zamanlarından beri en temel tüketim maddesi olarak sofralarımızda yer almış, hemen her kültürde ve inanışta değer verilmiş bir gıda maddesidir. Günümüze gelindiğinde ise ekmeğin temel tüketim maddesi olmasının yanında içine eklenen katkı maddeleri ve ekmek israfı da dikkat çekici boyuta gelmiştir. Özellikle ülkemizde her gün milyonlarca ekmeğin tüketicisi ile buluşamadan çöpe atıldığı bilinmektedir. Diğer taraftan tüketilen ekmeklerdeki koruyucu katkı maddelerinin de sağlığa olumsuz etkileri olabilmektedir. Bilinçsizce alınan fazla ekmeklerin küflenerek çöpe atılması da hem ülke ekonomisi hem bireysel ekonomi adına üzücü boyuttadır. Bu projede ekmeğin içindeki koruyucu katkı maddeleri yerine sağlığa faydalı pek çok özelliği bilinen meşe palamudu unu kullanarak ekmeğin küflenmesini geciktirmek amaçlanmıştır. Bu amaçla içlerinde farklı oranlarda meşe palamudu unu ve beyaz un karışımı bulunan ekmekler pişirilmiş ve aynı ortamda küflenmeye bırakılarak gözlemlenmiştir. Belli zaman aralıkları ile fotoğraflanarak küflenme düzeyleri kayıt altına alınmıştır. Meşe palamudu ununun en fazla oranda kullanıldığı ekmeğin en geç küflendiği tespit edilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: PARKİNSON HASTALIĞININ SINIFLANDIRILMASINDA MAKİNE ÖĞRENMESİ YÖNTEMLERİNİN KULLANILMASI Özet: Parkinson hastalığı nörolojik ve hızlı bir şekilde gelişen hastalıktır. Bu nedenle Parkinson hastalığının teşhisinde hızlı teşhis ve tanının önemli bir yeri vardır. Hastalığın geç teşhis edilmesi demans ve duruş bozuklukları gibi ağır sorunlarla daha kısa sürede karşılaşılmasına neden olur. Bu projede, Parkinson hastalığı bakımından kişilerin hasta/sağlıklı şeklinde sınıflandırılmasını sağlamak amacıyla makine öğrenmesi yöntemlerinden Naive Bayes, MLP, SMO, IBK, OneR, Logistic, Kstar, Random Tree, Random Committee, Simple Logistic olmak üzere 10 farklı yöntem kullanılmıştır. Veri kümesi olarak 'UC Irvine Machine Learning Repository' veri tabanından elde edilen 240 örnek ve 46 öznitelikten oluşan veri seti kullanılmıştır. Veri setinde bulunan 240 bireyden 120 birey hasta 120 birey ise sağlıklıdır. Sınıflandırma işlemi için yöntemlerin doğruluk, duyarlılık ve özgüllük değerlerinin ortalamaları alınarak değerlendirilmiştir Proje sonucunda Parkinson hastalığı veri seti üzerinde en başarılı sınıflandırma sonucuna sırasıyla SMO, OneR, MLP, Logistic, IBK yöntemleri ile ulaşılmıştır. Model oluşturma süresine bakıldığında en kısa sürede veriler üzerinde sonuç veren yöntemler sırasıyla IBK, OneR, SMO, Logistic ve MLP'dir. Gelecek projeler için farklı veri seti ve farklı makine öğrenmesi yöntemleri ile hastalığın sınıflandırma başarısının arttırılmaya çalışılması önerilmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZ İMKâNLARIYLA GELECEĞE; MASALLAR VE HALK HİKâYELERİ Özet: "Geçmişten Günümüz İmkânlarıyla Geleceğe; Masallar ve Halk Hikâyeleri" adındaki projemizde, çocukluğu Elazığ ilinde, 1940-1960 yıllarında geçmiş insanlara ulaşmaya çalıştık. Bu konuda araştırma yaptık. Bu araştırmanın sonucunda birkaç kişi ile iletişime geçtik. Biri kadın üçü erkek olan bu kişiler ile kendi çocukluk dönemlerine ait anonim masallar ve halk hikâyeleri hakkında geniş çaplı sohbetler gerçekleştirdik. Bu sohbetler neticesinde projede yer alan öğrenciler olarak masallar ve halk hikâyeleri hakkında belirli bilgiler edindik. Aynı zamanda projenin amaçlarından biri olan farklı kuşakların birbiri ile iletişime geçmesini sağladık böylece kuşaklar arası iletişim köprüleri kurduk. Bu beş kişi bizlerle; etkilendikleri, hala hafızalarında mevcut olan ve daha önce kendilerinin de büyüklerinden dinledikleri masalları ve halk hikâyelerini paylaştılar. Anlatılan bu masallar ve halk hikâyeleri kayda alındı ve ardından alınan ses kayıtları düzenlenerek masallar ve halk hikâyelerini derledik. Projemizin bir başka amacı olan bu masalların ve halk hikâyelerinin genel ağ ortamına aktarılması doğrultusunda "Geçmişten Günümüz İmkânlarıyla Geleceğe; Masallar ve Halk Hikâyeleri" isimli sanal kitabı oluşturduk. Yapay zekâ uygulaması kullanılarak masalların ve halk hikâyelerinin içeriğini yansıtan görseller oluşturularak onları görsellerle zenginleştirmiş olduk. "Geçmişten Günümüz İmkânlarıyla Geleceğe; Masallar ve Halk Hikâyeleri" adlı sanal kitabımızda masallar ve halk hikâyeleri yazılı ve görsel olarak belirli uygulamalar aracılığıyla eklendi. Masallar ve halk hikâyeleri genel ağ ortamına aktarıldı. Bu sayede "Geçmişten Günümüz İmkânlarıyla Geleceğe; Masallar ve Halk Hikâyeleri" isimli projemizin daha fazla insana ulaşması ve böylece kapsamlı bir hale gelmesini sağlamış olduk.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: BADEM (AMYGDALUSCOMMUNİS) KABUGU TOZU KULLANILARAK ÜRETİLEN BİYOPLASTİK MALZEMENİN ASİT DAYANIKLILIĞINI ÖLÇME Özet: Plastik kullanımındaki artışın her geçen gün artması çevresel problemleri de beraberinde getirmektedir. Günümüzde petrol fiyatlarının yüksek olması, mevcut petrol rezervlerindeki azalma, bununla birlikte sera gazlarındaki artış nedeniyle biyolojik esaslı geliştirilen yenilenebilir biyoplastikler, gübrelenebilir ve biyoparçalanabilirlik gibi özellikleri barındırdığı için çevre dostu ürünler olarak kullanımda önemli bir yere sahiptir. Biyoplastikler doğada kısa sürelerde çözündükleri için çevre kirliliğini önlemede önemli yere sahiptirler olmaları nedeniyle projemizde, biyoplastik malzemelere eklenen bitki bazlı sağlamlaştırıcı malzemeler ekleyerek daha dayanıklı yapı malzemeleri üretmeyi hedefledik. Projemizde nişasta, gliserin, su ve sirke kullanarak üretilen biyolastik örneklerine çeşitli yoğunluklarda badem bitkisinin tohumunun kabuğunun tozu kullanarak dayanıklı bir malzeme ürettik. Proje bu malzemenin HCL asit ve H?SO? çözeltilerine olan dayanıklılığını ölçmeyi hedeflemektedir. Hazırlamış olduğumuz biyoplastikler önce karanlık nemli olmayan bir ortamda kurumaya bırakılmıştır. Ardından hazırlanan HCl ve H?SO? çözeltilerine atılarak erime miktarları tespit edilmiştir. Biyoplastik örneklerinin HCl asitte 24 saat içinde tükendiği gözlemlenmiştir. Örneklerden oranla daha fazla katı madde içeren (Badem kabuğu tozu) diğerlerine oranla daha geç eridiği görüldü. Badem kabuğu tozu içermeyen biyoplastik örneği HCl çözeltisine dayanıklılığın diğer 3 örneğe oranla daha düşük olduğu görülmüştür. H?SO? çözeltisine maruz bırakılan biyoplastik örneklerinde ise öngörülemeyen bir etki görülerek erimenin düşük oranlarda olduğu görüldü. Badem kabuğu tozu içermeyen örneğin H?SO? çözeltisine dayanıklılığının diğer öneklere oranla düşük olmasına rağmen 24 saatte tamamının erimediği görüldü. Örnek 1, Örnek 2 ve Örnek 3 ün ise dikkat çekici ölçüde H?SO? çözeltisine dayanıklı olduğu görüldü. Böylece Badem kabuğu tozu içeren biyoplastiğin H?SO? asite karşı dayanıklılığı nedeniyle çeşitli alanlarda kullanılabileceği öngörüldü.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: COĞRAFYA Proje İsmi: ISPANAK SUYU VE TOPRAK VERİMLİLİĞİ Özet: Ispanak (Spinacia oleracea) Amaranthaceae familyasına ait, tek yıllık bir bitkidir. K vitamini, A vitamini, C vitamini, B kompleks vitaminleri, folik asit, magnezyum, demir ve kalsiyum gibi birçok besin maddesi içeren zengin bir sebzedir. Ispanağın içerdiği en önemli bileşiklerden birisi de inorganik bileşiklerden olan ve canlılık için büyük bir önem taşıyan sudur çünkü ıspanağın yaklaşık %85'i sudan oluşmaktadır. Yapılan çalışmada ıspanağın büyük oranda su içermesi özelliği sayesinde, özellikle yağış oranı az olan bölgelerde su kullanılmadan uzun bir süre toprağın nemli tutulması amaçlanmıştır. Proje çalışması için ilk olarak aynı miktarda toprakla doldurulmuş iki ayrı saksıya Kalanchoe çiçeği ekilmişitir. Projemizin asıl amacına ulaşmak için kullanılacak olan ıspanak suyunu elde etmek için bir demet ıspanağın sapları ayrıştırılmıştır. Ayrıştırılan ıspanak sapları el blenderinden geçirilip suyu elde edilmiştir. Bir saksıya normal su, ikinci saksıya ise ıspanak suyu verilmiştir. 15 günlük gözlemlerden sonra çiçeklere iki gün boyunca besin verilmemiştir. İki sün sonra yani 17. günde iki saksının da nemi ölçüldüğünde ıspanak suyu ile beslenen çiçeğin toprağı'nın normal su ile beslenen çiçeğin toprağına kıyasla daha nemli kaldığı gözlemlenmiştir. Çalışmamızdan elde edilen sonuçlara bakıcak olursak ıspanak suyunun toprağı uzun süre nemli tutma özelliğinin, özellikle iç anadolu, doğu Anadolu ve güneydoğu Anadolu bölgelerinde var olan; humus bakımından yetersiz ve kurak olan bozkır torağımızın verimini arttırabileceğini ve bunun dışında kuraklıktan dolayı ortaya çıkan nadas ve erozyon gibi birçok soruna çözüm olabilecektir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: HOCAM TAHTANIN FOTOĞRAFINI ÇEKEBİLİR MİYİZ? Özet: 21.yüzyıl getirmiş olduğu teknolojik yeniliklerle iletişim araçlarını çeşitlendirmiş ve bu gelişen teknoloji dünyamızda dijital bir devrim yaşanmasına neden olmuştur. Dünya geneline bakıldığında; internet kullananların sayısı yaklaşık 4.5 milyara, cep telefonu kullananların sayısı yaklaşık 5.5 milyara, sosyal medya kullananların sayısı da yaklaşık 3.5 milyara ulaşmıştır. Ülkemizde de internet kullanımı 16-74 yaş arasında %80'e ulaşmış durumdadır. Bu gelişmeler hayatın her alanında olduğu gibi kişilerin yazma tutumlarında da dönüşüme yol açmıştır. Artık insanlar kâğıttan ziyade dijital yazma araçlarına yönelir olmuştur. Hatta gençlerde dijital yazma yerine emojilerle ya da kısaltmalarla iletişim kurma alışkanlığı oldukça fazladır. Öğrenciler sınıfta tahtada yazılanları defterine geçirmek istememekte, fotoğrafını çekmektedir. Projenin adı da (Hocam Tahtanın Fotoğrafını Çekebilir Miyiz?) bu durumdan esinlenerek belirlenmiştir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, özel yetenekli öğrencilerin kâğıt ve dijital yazma tutumlarının araştırılması ve bu konuda öğrencilerde farkındalık yaratabilmektir. Öğrencilerin yazma kaygısı da bu değerlendirmede oldukça önemlidir. Bu çalışmada bu soruna da dikkat çekilmeye çalışılmış ve çözüm önerileri sunulmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu Giresun ilinde Bilim ve Sanat Merkezine devam eden; 190 (% 61,5) kız ve 119 (% 38,5) erkek olmak üzere toplam 309 özel yetenekli öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Baştuğ ve Keskin (2017) tarafından geliştirilen Kâğıttan Dijitale Yazma Tutumu Ölçeği kullanılmıştır. Çalışma için Google Form ile toplanan verilerin analizi için SPSS 21 programı kullanılmıştır. Çalışma için toplanan veriler analiz edilerek ortaya çıkan sonuçlar yorumlanmıştır. Çalışma sonucunda özel yetenekli öğrencilerin, yazma tutumları ortaya konarak, konu ile ilgili öneriler sunulmuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: ALS HASTALARI İÇİN KONUŞAN PARMAKLAR Özet: Amyotrofik lateral skleroz (ALS), aynı zamanda motor nöron hastalığı olarak da anılan, merkezî sinir sisteminde, omurilik ve beyin sapı adı verilen bölgede motor sinir hücrelerinin (motor nöronlar) kaybından ileri gelen bir hastalıktır. Hastalık ilerledikçe hareket etmek, konuşmak, yemek yemek ve nefes almak için gerekli olan kasların kontrolü kaybedilir. Bu tip hastalar konuşamadığı ve kaslarını kullanmakta güçlük yaşadıkları için çevresiyle iletişimde büyük problemler yaşamaktadır. Yapılan araştırmalarda hem ALS hastaları için hem de ALS hastalarına benzer yapıdaki hastalar için iletişimini sağlayacak tasarımı yapılan cihaza benzer herhangi bir ürün veya çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada ALS hastalığı olan ya da benzer güçlükler yaşayan hasta bireylerin çevresindeki insanlarla iletişimini güçlendirmek için tek parmak hareketiyle yazı yazabilecekleri bir tasarımın geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Hastaların hem konuşma güçlüklerinin olması hem de kas kontrolünün olmaması sebebiyle iletişimi oldukça kısıtlanmaktadır. Bu amaçla sadece tek parmağını kullanarak çevresiyle iletişim kurabilmesi hedeflenmektedir. Bu amaçla geliştirilecek iletişim cihazı iki temel unsur üzerine oturtulmaktadır. Parmakları tuşa basacak, bu basma hareketine göre karşılığı olan harf ekranda belirecektir. Bu teknoloji daha önce başka amaçlar için yapılmış olsa da ilk defa medikal amacıyla kullanıldığı için endüstriyel olarak geliştirilecek profesyonel tasarımlara fikir verebilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: COĞRAFYA Proje İsmi: BATMAN BARAJI ÜZERİNE KURULACAK OLAN YÜZER GÜNEŞ ENERJİSİ SANTRALİ POTANSİYELİNİN İNCELENMESİ Özet: Dünya nüfusu hızla artmaktadır. Artan nüfus ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak enerji ihtiyacı artmaktadır. Enerji, insan hayatında önemli bir yer tutuyor ve enerji elde etmek zorunlu hale gelmiş durumda. Bunun için birçok farklı kaynak var. Gelişmiş ülkelerin fosil yakıtları ve sera gazını azaltmaya yönelik politikaları güneş enerjisini yüksek derecede ön plana çıkarmıştır. Su yüzeyinde kurulan güneş enerji santralleri son 10 yılda bu sayede popülerlik kazanmıştır. Ülkemizde son yıllarda bu alanda teşvik artmıştır. Yapılan araştırmalar ve çalışmalar ülkemizin çevreci kaynak kullanım bakımından yüksek bir potansiyele sahip olduğunu kanıtlamaktadır. Güneş enerjisinden yararlanmak üzere geliştirilen teknolojiler hem güneş enerjisinden yararlanma miktarını arttırırken hem de alt yapı maliyetlerini düşürmektedir. Türkiye'de enerji üretme amacı öncelikli olmak üzere, uygun hidroelektrik santrallere ait baraj gölü rezervuarları üzerine yüzer güneş enerjisi panelleriyle kurulabilecek enerji santralleri ülkemiz için yenilenebilir çevreci enerji potansiyeli sunmayı mümkün kılmaktadır. Projemizde yüzer güneş enerji santrallerinin dünyada ve ülkemizdeki gelişimi ve popülerlik kazanması konusunda izlenen ve izlenebilecek yollar hakkında yaptığımız veri analizi sonucu Batman Barajında yapılacak çalışmanın ülkemizi daha ileriye taşıyacağını ve gelecek benzer çalışmalara örnek teşkil edeceğini hedeflemekteyiz.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: TABLETLERİ SANAL GERÇEKLİK GÖZLÜKLERİNE DÖNÜŞTÜREBİLEN BİR MODEL: TABLETAR 1.0 Özet: Öte evren (Metaverse), kullanıcılara etkileşimli bir meta ortam sağlayan sanal gerçeklik teknolojisidir. Özellikle son yıllarda sanal/artırılmış gerçeklik uygulamalarının gelişmesi sonucu ortaya çıkan bu teknoloji, gündelik hayatta giderek artan bir ivmeyle karşımıza çıkmaktadır. Ancak bu teknoloji beraberinde etkileşimli kullanabilmek için donanım, yazılım ihtiyaçları olduğu gibi ve giyilebilir ara parçalara gereksinim duymaktadır. Bu teknolojilerin en başında sanal/artırılmış gerçeklik gözlükleri karşımıza çıkmaktadır. Sanal Gerçeklik Gözlükleri (SGG) gözlüklerin bir kısmında teknoloji kullanıldığı gibi bir kısmı da mobil cihazların ekranlarına takılabilen modüler araçlar halinde olduğu bilinmektedir. SGG genelde başlangıç aşamasında kullanıcının AG (Artırılmış Gerçeklik), SG (Sanal Gerçeklik) deneyimleme imkânı sunmaktadır. Bu SGG'lerin genelde akıllı telefonlara uygun şekilde yaygın olarak sunulduğu görülmektedir. Ancak tabletler için üretilmiş SGG'ler oldukça sınırlı ve pahalıdır. Bu çalışmada ise yerli ve milli imkânları kullanarak tablet mobil cihazların SGG olarak kullanılmasına imkân sağlayan bir model önerildi. TabletAR 1.0 olarak isimlendirdiğimiz bu model, başlangıç aşamasında kullanıcılara SG deneyimi sağlayarak özellikle eğitsel çalışmalara katkı sağlayan bir model olması hedeflenmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: KODLAMA TAHTASI Özet: Bu projede, bilgisayar laboratuvarı olmayan öğrencilerin kodlama öğrenmesi sağlamak, bilgisayar kullanmadan kodlama öğrenimini gerçekleştirmek ve Erken Çocukluk Dönemindeki öğrenci velilerinin; teknolojiye karşı olumsuz tutumlarının önüne geçip ülkemizde kodlama öğretimini küçük yaşta başlatmak için bir bilgisayarsız kodlama materyali geliştirmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda birçok fonksiyonu bulunan bir bilgisayarsız kodlama tahtası geliştirilmiştir. Kodlama tahtasının üzerinde bulunan alanlar çıkarılıp takılabilir bir yapıya sahiptir. Kodlama tahtası, değiştirilen parçalar sayesinde farklı kademelerdeki kodlama ders içeriğine uygun hale gelmektedir. Örüntüler ile ilkokulu ve ortaokulu öğrencilere kodlama ve matematik becerilerinin geliştirmesi, ilk adımlarını atmaları için örüntü blokları geliştirilmiştir. Anaokulu ve ilkokul seviyesi için blok tabanlı ve örüntü oluşturma blokları, lise için metin tabanlı kodlama öğretimi önerilmekte; ortaokul için ise metin tabanlı ve blok tabanlı kodlama öğretiminin de uygun olduğu düşünülmektedir. Kodlama tahtası farklı eğitim kademelerinde kullanılabilecek ek kaynak ve materyaller ile desteklenmiştir. Haritalar ve problemlerin geliştirilmesi için bir internet platformu hazırlanmıştır. Öğretmenlerin yaratıcı harita ve problemler üretmesi, bu platform ile yaratması ve paylaşması amaçlanmıştır. Anaokulu öğrencileri için bir halı tasarlanacak ve derste öğrencilerin hareketliliği de bu sayede geliştirilecektir. Projenin geliştirilmesi sürecinde evrensel tasarım ilkeleri dikkate alınmış; öğrencilerin fiziksel özelliklerine uygun olarak, görsel estetiği bozmayacak şekilde tasarım yapılmıştır. İnternet sitesi geliştirilirken kullanıcı dostu, etik ve güvenli ara yüz ve algoritma kurumuştur.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: ATIK MADDELERDEN PLASTİK EŞYALARA ALTERNATİF EŞYA YAPIMI Özet: İnsan nüfusunun artmasıyla beraber atıkların çevreye verdiği zararın artması, atık yönetiminin gün geçtikçe daha önemli bir hale gelmesini sağlamaktadır. Atık yönetimindeki amaç verimliliğin ve kaynakların etkin kullanımının artırılması ve çevre ve toplum sağlığının korunmasıdır. Bu bağlamda son yıllarda dünyada ses getiren sıfır atık projeleri eğitim kurumları ve sağlık kuruluşları gibi yerlerde sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Plastikler çevreye en fazla zarar veren atık maddeler arasında yer almaktadır. Sadece çevreye değil insanlara, hayvanlara ve hatta bitkilere bile birçok zararı vardır. İnsanlara verdiği zararlardan bahsedilecek olursa en çok etkilediği bireyler çocuklardır. Çocuklar oyuncakları ile sürekli temas halindedirler ve bu temas sırasında çocuklar oyuncaklar dokunarak bazen de ağzına alarak çeşitli sağlık riskleri ile karşılaşmaktadırlar. Bu sebeple kullanılan oyuncakların mümkün olduğunca doğal malzemelerden üretilmiş olması çocuk sağlığı açısından oldukça önemlidir. Çocuklar dışında yetişkin bireyler de sık sık plastikler ile temas halindedir. Özellikle tek seferlik kullanılan plastik bardaklar en fazla risk taşıyan plastik eşyalardan biridir. Çünkü doğrudan ağız ile temas etmektedir. Bu plastik bardaklara alternatif olarak karton bardaklar kullanılmaktadır. Fakat araştırmalara göre karton bardaklar da oldukça risklidir. Bu çalışmada mandalina, portakal, limon ve nar gibi meyvelerin kabukları kullanılarak plastik olarak üretilen eşyalar atık maddelerden yapılmıştır. Yapılan bu eşyalar oldukça sağlam ve hafif olmuştur. Sonuç olarak plastik olarak üretilen eşyaların başka hammadde kullanılarak da üretilebileceği ortaya konmuştur. Kullanılan hammadde doğal olduğu için sağlık açısından herhangi bir sorun teşkil etmemekte ve doğada kolay çözünebilmektedir. Bu yüzden doğaya ve çevreye herhangi bir zarar vermediği için plastik eşyaların doğaya ve çevreye verdiği zararın da önüne geçilebilecek bir alternatif üretilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: YÜZEYDEKİ PARTİKÜLLERİN DİNAMİK KONTAK AÇILARIYLA DEĞERLENDİLMESİ VE MASKELERİN OPTİMİZASYONU Özet: Yakın zamanda yaşadığımız pandemi tecrübesi gelecekte virüslerin hayatımızda olmaya devam edeceğini gösteriyor. Buna insanoğlunun en kolay ve en ekonomik savunması maskelerle olmaya devam edecektir. Projenin amacı virüslerin taşındığı mukusu taklit ederek maske üzerindeki damlacıkların dinamik temas yoluyla damlacık hareket ederken veya şekil değiştirirken denge dışı koşullar altında dinamik açı ölçümlerini bir dijital kayıt mikroskobu ve gonyometre kullanarak ölçüp maskelerin dokuma desenlerinin, kaplamasız ve %0.2 SiO2 nanosilika kaplamalı yüz maskelerinin yeteneklerini kapsamlı bir şekilde test etmektir. Projede deneysel yöntemle; Sentetik mukusta ağızdan çıkan damlacıkların boyutunda bir partikül süspansiyonunu yani enfekte bir nefesi taklit etmek (parçacıkların hem hızı hem de konsantrasyonu açısından) ve bunu dinamik temas yoluyla damlacık hareket ederken veya şekil değiştirirken denge dışı koşullar altında dinamik açı ölçümlerini bir dijital kayıt mikroskobu ve gonyometre kullanarak ölçüldü. Deneylerde, dinamik temas açısını ölçmek için iki farklı yaklaşım kullandı; birinci yaklaşımda damlacığın yüzeyden yuvarlanırken ön ve arka açısının ölçülmesi ve ikincisi ise damlacık boyutunu genişleterek ve azaltarak temas açısını ilerletmek ve azaltmaktır. Üretilen deneylerdeki ölçümler, resimler ve videolar, hem kaplanmış maskelerin hem de kumaşların etkili dinamik hidrofobik özelliklerini ortaya koydu. Bu maskelerin dayanıklılığı, nefes alabilirliği, hidrofobikliği artıran dokuma desenleri sınandı. Yüz maskesi yüzeyini ıslatmak yerine yuvarlamasına neden olan kaplamalı maskelerin virüs yayılımlarını azaltma konusunda daha umut verici sonuçlar ortaya koymuştur. Kaplanmış hidrofobik maskeler virüslere potansiyel olarak maruz kalma süresini aza indirebilir. Bu yaklaşım, virüslere, alerjenlere, patojenlere maruz kalmanın en aza indirilmesi için de genişletilebilir ve potansiyel olarak yaşamlarımızı diğer zararlılara karşı korumada önemli bir yer tutabilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TARİH Proje İsmi: BİR ŞEHİR BİR ESER Özet: Vatan toprakları, var olduğu günden bu yana birçok medeniyete ev sahipliği yaptı. Her köşesinde farklı bir tarih, farklı bir kültür saklayan topraklarımız, günümüzde pek çok tarihi ve kültürel mirası üzerinde barındırmaktadır. Her yerinde başka medeniyetlere ait izler barındıran bu miraslar kimi zaman bir dağın tepesinde kimi zaman ise deniz kenarında unutulmamak için ziyaretçilerini beklemektedir. Yapılan bu proje çalışmasında 10-14 yaş aralığındaki öğrencilerin ülkemizin tarihi miraslarının önemi ve bulundukları şehirler ile ilgili bilgi sahibi olmaları proje ekibi tarafından tasarlanan eğitici tarih oyununu oynayıp eğlenerek sağlamaları amaçlanmıştır. 10-14 yaş aralığındaki öğrencilerin tarihi miraslar hakkında bilgi edinmeleri tarihi mirasın yeni nesillere aktarımı konusunda büyük önem taşımaktadır. Öğrencilerin ülkemizin tarihi mirasları ile ilgili bilgi düzeylerini ölçmek için "Bilgi Düzeyi Belirleme Ölçeği" ön test olarak kullanılmıştır. Ön test sonucunda edinilen bilgiler ışığında proje ekibi tarafından scratch kodlama programı kullanılarak hazırlanan oyunun içeriği belirlenmiştir. Örneklemde yer alan tüm öğrencilerin (112 öğrenci) oyunu oynamaları sağlanmış ve sonrasında aynı ölçek aynı öğrencilere son test olarak uygulanmış ve öntest-sontest sonuçları SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir. Bulgular incelendiğinde; proje ekibi tarafından hazırlanıp örneklemdeki öğrencilerin oynaması sağlanan eğitici tarih oyunu (teknoloji destekli öğretim materyali) sonrasında öğrencilerin tarihi miraslar hakkında farkındalık ve bilgi düzeylerinin olumlu yönde değiştiği tespit edilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: BOR KATKILI BİYOPLASTİK MALZEMENİN NÖTRON ZIRHLAMA AMACIYLA KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI Özet: Radyasyon yayan cihazların kullanıldığı alanların zırhlanmasına dair alanyazında pek çok çalışma yer almaktadır. Duvar ve beton kalınlıkları, betonun katkı malzemelerine dair birçok farklı çalışma literatürde yerini almıştır. Fakat radyasyon yayan cihazların kullanıldığı odaların duvarları ne şekilde zırhlanmış olursa olsun bu odaların dışarıya açılan bir kapısının bulunması kaçınılmazdır. Bu kapılardaki zırhlama yöntemleri ise yapı malzemelerinden farklı bir araştırma gerektirmektedir. Radyasyon geçirmez kapılar kurşun levhalar ile parafin dolgudan meydana gelmektedir. Kurşun levhalar ?-radyasyonunun önlenmesinde başarılı sonuç vermekte fakat nötron radyasyonunu önlemekte yetersiz kalmaktadır. Nötron radyasyonunun durdurulması için parafin kullanılmaktadır. Fakat kullanılması gereken parafinin kalınlığı bir kapı için çok fazla olmakta, beraberinde ağırlığın da artması bu tür kapıların imalatı ve montajı için başlı başına bir mühendislik problem haline gelmektedir. Projemizde parafinden daha hafif ve ince bir dolgu maddesi geliştirerek bu tür kapıların imalatında ve montajında yaşanan sorunların en aza indirilmesini hedefledik. Amacımız nötron radyasyonuna karşı parafinden daha etkili bir zırhlama sağlayacak ve dolgu maddesi olarak kullanılabilecek, bir malzeme geliştirmektir. Geliştirdiğimiz malzeme bor katkılı olarak imal edilmiştir. Bor bileşikleri gliserol ve su ile karıştırılmış ardından karışıma nişasta ve asetik asit çözeltisi eklenerek karışım ısıtılmıştır. Karışımlar 65 ? 72 ? de plastikleşerek jel haline gelmiş ve bu jel formundaki malzeme cam petri kaplarına alınarak ağızları kapatılmıştır. 21 gün boyunca bekletilen malzemeler daha sonra test edilmek üzere üniversite laboratuvarına götürülmüştür. Nötron soğurma ölçümleri üniversite gama spektroskopisi laboratuvarında yapılmış ve hazırlanan malzemelerin nötronları durdurma konusunda çok başarılı sonuçlar verdiği görülmüştür. Bu malzeme sayesinde radyasyon geçirmez kapıların %90 kadar daha ince ve hafif üretilmelerinin mümkün olabileceği görülmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: BİLECİK ÇUKURÖREN BİBERİNİN ÇOĞALTIMI VE EX SİTU KORUNMASI Özet: Özet Bir ata tohumu olan ve Bilecik ilinin coğrafi işaretli ürünü olan Bilecik Çukurören biberi çiftçiler tarafından üretilmekte ancak üretimi Mart ayından Kasım'a kadar yaklaşık sekiz aylık süreç aldığı, biberler tek tek elle ipe dizildiği ve üretim maliyetleri yüksek olduğu için üreticiler zorluk içinde bulunmakta ve genç nesli üretim yapmaya ikna etmede zorlanmaktadır. Bu nedenle, proje kapsamında tüm yıl üretimi sağlamak amacıyla son zamanlarda mevsim koşullarından bağımsız olarak hızlı üretimi sağlayan kapalı alanda dikey tarım uygulaması in vitro koşullarda doku kültürü teknikleri denenmiştir. Doku kültürü teknikleri çoğaltımın yanı sıra kısa süreli olarak türün ex situ korunmasına da olanak tanımaktadır. Genetik kayba uğrayan bu çeşidin uzun süreli korunması için de dehidratasyon/tek aşamalı dondurma kriyoprezervasyon teknikleri uygulanmıştır. Denenen her üç teknik de literatürde ilk defa proje kapsamında bu biber çeşidi üzerinde çalışılmış ve bu biber çeşidinin geleneksel üretimine destek sağlayacak üretim teknikleri ve kısa ve uzun koruma stratejileri başarıyla geliştirilmiştir. Geliştirilen bu tekniklerin Bilecik Çukurören biberinin yanı sıra ülkemizin diğer endemik biber çeşitlerinin de çoğaltılmasına ve korunmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: biber, bitki doku kültürü, Çukurören biberi, dikey tarım, kriyoprezervasyon
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: ÜST DÜZEY ENERJİ ÜRETİMİ İÇİN YARI-KAPALI RÜZGâR TÜRBİNİ Özet: Enerji ihtiyacımızı karşılamak amacıyla yenilenemez enerji kaynaklarının tercih edilmesinin çeşitli dezavantajları bulunmaktadır. Bunların başında gezegenimiz üzerindeki zararları ve tükenebilirliklerinden dolayı enerji ihtiyacımıza yetişememeleri gelir. Yenilenemez enerji kaynaklarının kullanımını minimuma indirebilmek için yenilenebilir enerji kaynaklarının tercih edilmesi ise akıllıca görülmektedir. Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımını üst seviyelere taşımak ve buradan elde ettiğimiz verimin artırılması enerji ihtiyacımızı çevreye zarar vermeden karşılayabilecektir. Rüzgâr enerjisi yenilenebilir bir enerji kaynağıdır. Bu enerji rüzgâr türbinleri kullanarak rüzgârın sahip olduğu kinetik enerjinin elektrik enerjisine dönüştürülmesi ilkesine göre çalışır. Bu durumda rüzgâr türbinlerinin verimliliğinde sağlanacak bir artış, global enerji krizi için oldukça iyi bir çözüm potansiyeli taşımaktadır. Ülkemizin yüksek rüzgâr enerji potansiyelini göz önünde bulundurursak, daha verimli rüzgâr türbinlerine sahip olmak temiz enerji üretimini yüksek seviyelere taşıyacaktır. Bütün bunların ışığında bu proje, daha verimli rüzgâr enerjisi elde edebilecek yöntemleri geliştirerek temiz enerjiye erişimi arttırmayı ve sürdürülebilir kalkınmaya katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda özgün bir yarı kapalı-dikey rüzgâr türbini tasarlanmıştır. Sonrasında bu tasarımın verimliliğini test etmek amacıyla geleneksel türbin sistemi ve yeni nesil dizaynın küçük ölçekli modelleri kullanılarak deneyler yapılmış ve üretilen enerji miktarları ölçülmüştür. Yapılan deneyler sonucunda yarı kapalı-dikey dizaynda türbinin çok daha hızlı bir dönüş sergilediği ve dolayısıyla kayda değer miktarda fazla enerji üretebildiği saptanmış ve geleneksel olan sisteme göre daha verimli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Oluşturulan dizayn ilk bakışta geleneksel modele göre daha az verimliymiş gibi gözükse de yarı-kapalı bir rüzgâr türbininin deneylerimiz doğrultusunda şüpheye yer vermeyecek şekilde daha verimli olduğu görülmüştür. Tasarladığımız tasarımın daha büyük ölçekte yapılacak uygulamaları; ülkemiz, gezegenimiz ve sürdürülebilir kalkınma açısından sayısız fayda sağlayacaktır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: ŞAİRLERİN GÖZÜNDEN KADININ DEĞERİ Özet: Köklü bir kültür ve medeniyete sahip olan Türk toplumu tarih sahnesinde varlığını sürdürdüğü yıllardan bugüne medeniyete yön veren milletlerden biri olmuştur. Göçebe hayat tarzının benimsendiği yıllardan günümüze kadar birçok kültür ve miras gerek eserler gerekse geleneksel yöntemler ile günümüze kadar aktarılmıştır. Bunlardan en önemlisi de kadına verilen değerdir. Kadına uygulanan şiddet ve hatta ölüm haberlerinin tersine kültürümüzde kadına değer verilmiş; anne, sevgili, kız kardeş, beklenen, özlenen, fedakâr olması gibi özellikleri ile kültürümüzün taşıyıcısı olan edebiyatımızda işlenmiştir. Yirmi iki şairlerimizin şiirleri literatür tarama yöntemi ile tespit edilmiş, fişleme yöntemi ile tespit edilen ve konumuza örnek teşkil eden otuz şiir incelenmiştir. Değişik dönem ve tarihlerden seçmeye çalıştığımız yirmi şairin şiirlerinde kadın motifi incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda kadınlar Türk kültüründe İslamiyet öncesi dönemden günümüze kadar değer gören ve kıymet verilen bir anlayış ile şiirlerde işlenmiştir. Bizim incelediğimiz şiirlerde de kadınlar, sevgili, anne, beklenen ve özlenen, uğruna çile çekilen, hayatın merkezinde olarak en kıymetli vasıflarla konu edilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: MATEMATİK Proje İsmi: GENİŞLETİLMİŞ HORNER METODU Özet: Polinomlar matematik alanı içerisinde oldukça önemli bir bölüme sahiptir. Hem günlük hayatta hem profesyonel çalışma alanlarında hem de bilimsel hesaplamalarda polinomlar sıklıkla kullanılmaktadır. Bu kullanımlar sırasında polinomlar ile yapılan birçok matematiksel işlem vardır. Projede bu işlemlerden polinomlarda bölme üzerine araştırmalar yapılmış ve bu işlemi bir bilinmeyenli her polinom için kolaylaştıracak bir yöntem bulmak hedeflenmiştir. Polinomları bölmek için kullanılan klasik bölme işlemi ve bir diğer yöntem olan Horner Metodu incelenmiştir. Horner Metodu'nun sadece böleni 1. dereceden bir bilinmeyenli, başkatsayısı 1 olan polinomlarla uygulandığında bölme işleminin sonucunu doğru verdiği görülmüştür. Bahsedilen Horner Metodu'nu tüm bir bilinmeyenli polinomlarda kullanılabilir hale getirmek ve böylece polinomlarda bölme işlemini kolaylaştırmak amacıyla proje sürecinde Horner Metodu'nu temel alarak Genişletilmiş Horner Metodu geliştirilmiştir. Yapılan uygulamalarda bu yöntemin bir bilinmeyenli tüm polinomlarda geçerli olduğu bulunmuş. Böylece Genişletilmiş Horner Metodu kullanılarak bilinmeyen ifade kullanılmadan yalnız katsayılar ile bir bilinmeyenli tüm polinomlarla bölme işleminin yapılabildiği ve polinomlarda bölme işlemi oldukça kolaylaştığı görülmüştür.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: KİMYA Proje İsmi: ISIRGAN ÖZLÜ DOĞAL BÖCEK İLACI Özet: Günümüzde her alanda kimyasal kullanımı çok yaygındır. Özellikle tarım sektöründe bitkinin ekiminden üretimine her aşamada farklı bir kimyasal kullanılır olmuştur. Organik tarıma hızla geçilen bu dönemde bitkinin dış faktörlerden korunması için kimyasal içermeyen doğal ürürler gerekmektedir. Bu çalışma bitkileri zararlı haşere ve yaprak bitlerinden koruyacak doğal bir ürün olan ısırgan özlü böcek ilacı geliştirilip bitki üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Sade ısırgan otu ve çeşitli yağlar kullanılarak hazırlanan böcek ilaçları Kamkat (citrus japonica) bitkisi üzerine yerleşmiş olan Beyaz yaprak bitine olan etkileri incelenmiştir. Sade ısırgan özlü ilacı, kırmızı biberli ısırgan ilacı, çam ağacı yağlı ısırgan ilacı, lavanta yağlı ısırgan ilacı ve portakal çiçeği yağlı ısırgan ilacı kullanılmıştır. İlaçlama her gün aynı saatlerde yapılıp etkileri takip edilmiştir. Sadece ısırgan otu içeren ilaç ve kırmızı biberli ısırgan ilacı etkisi diğer 3 ilaçtan daha yavaş etki göstermiştir. Lavanta yağı, portakal çiçeği yağı ve çam ağacı yağı kullanılarak yapılan ısırgan ilacı etkisi çok hızlı olduğu gözlemlenmiştir. Böylece organik tarımda kullanılabilecek Beyaz yaprak bitine etki eden ve bitkiye zarar vermeden böceği yok eden doğal böcek ilacı geliştirilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: MATEMATİK Proje İsmi: HAYAT 20 DERECE DEĞİLDİR Özet: Matematikte noktanın noktaya, doğruya, düzleme göre yansıması tüm detayları ile işlenir. Biz noktanın çembere göre yansımasını merak ettik ve araştırma başladık. Şunu fark ettik ki bir noktanın çembere göre yansıması üzerinde yapılan çalışmaların oldukça sınırlı olduğunu gördük. Yaptığımız araştırma bizi çembere göre yansımadan hareketle küresel aynalarda yansıma kurallarına bunlarla ilgili formüllerin ispatlarına götürdü. Gördük ki: Fizik derslerinde öğretilen küresel aynalarla ilgili yansıma kuralları geometri açısından hatalıdır. Yaptığımız çalışma sonunda yansıma kuralları ve bunlarla ilgili bağıntıların ispatlarının hataları gösterilmiş ve geometrik olarak yeniden ispatlanmıştır. Bu çalışmamızda geometrinin insan düşüncesine kazandırdığı aydın fikir ve şüphe götürmez ispat yöntemleri kullanılarak bu çalışmada; Önce çembere göre yansıma ile ilgili kısa bir bilgi verilmiştir. Bu bilgi ışığında, Üçgenin oluşma şartları göz önünde bulundurularak yansıma kurallarından "Asal eksene paralel gelen ışın yansıdıktan sonra odaktan geçer" veya "Odaktan geçerek gelen ışın asal eksene paralel yansır" ifadelerinin doğru olmadığı ispatlanmıştır. Çalışmamızda, yansıma kuralları ile ilgili bağıntıların ispatlanmasında fizik derslerinde yayın doğrusal kabul edilerek yapılan hatalı ispatlar geometrinin aydınlık dünyasından üçgenlerdeki benzerlik kuralları kullanılarak hatasız biçimde ispatlanmıştır. Yaptığımız çalışmada asal eksene paralel gelen ve ışığın aynaya değdiği noktadaki normaliyle 60 derecelik açı yapan ışığın yine asal eksene paralel yansıdığı gösterilmiştir. Yine yaptığımız çalışmada küresel aynalardaki odaklanma hatasının PARABOLİK aynalarda olmadığı ve asal eksene paralel gelen ışığın yansıdıktan sonra kesinlikle parabolün odak noktasından geçtiği analitik olarak ispatlanmıştır. Şurası unutulmamalıdır ki fiziğin hayatı küçük açılarla dizayn etmeye çalışmasının aksine insan 180? lik açı ile görür ve 360 derecelik açı ile yaşar.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: BİYOLOJİ Proje İsmi: BAŞKA BİR DÜNYA YOK! Özet: Projemizin amacı, karbon ayak izi hakkında farkındalık uyandırıp, bireysel karbon ayak izini azaltmak; gelecek nesillere ve tüm canlılara daha yaşanılır bir dünya bırakmaktır. Unutulmamalıdır ki yaşayabileceğimiz başka bir dünya yok! Günlük yaşantımızda aklımızın ucundan bile geçmeyen alışkanlıklarımız ya da faaliyetlerimiz doğamıza büyük zararlar vermektedir. Küresel ısınma gibi tüm dünyayı etkileyen büyük bir sorun ile karşı karşıya olduğumuz bu çağda, yaşam tarzımızda yapacağımız küçük değişiklikler ile büyük farklılıklar yaratabilir; aldığımız bireysel önlemlerle doğaya karbon salınımını azaltabiliriz. Gelecek nesiller ve bütün canlılar için daha yaşanılır bir dünya oluşturabiliriz. Projemizde okulumuz Aksu Fen Lisesi sınıflarında öğrencilerimize karbon ayak izi hesaplama ölçeği uygulayarak öğrencilerimizi karbon ayak izi hakkında bilinçlendirmeyi ve onlarda bu konuda merak ve sorumluluk uyandırmayı hedefledik. Yapığımız ön test sonuçları ve bireysel gözlemler, öğrencilerin bu kadar önemli bir konu hakkında çok az bilgi sahibi oluğunu bize gösterdi. Projemizin sonucunda yapılan çalışmalar ile öğrencilerimizin neredeyse hepsinde karbon ayak izi farkındalığı arttı ve son test sonuçlarında kısmi düşüşler gözlendi.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: HOLLAND TEORİSİNİN IŞIĞINDA MESLEKİ KİŞİLİĞİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK YAPAY ZEKA-DERİN ÖĞRENME YÖNTEMİ KULLANILARAK YARDIMCI SİSTEM OLUŞTURULMASI Özet: Birey, hayatın belli dönemlerinde aldığı kararlar ve yaptığı seçimlerle hangi şartlarda yaşayacağını, nasıl bir hayat süreceğini şekillendirir. Bu seçimlerin önemlilerinden biri "meslek seçimi"dir (Usluer, 2012). Meslek seçimi, bireylerin hayatını çalıştıkları süre boyunca toplumsal açıdan ciddi ölçüde etkilemektedir. Çoğu araştırmacı, bireyin ilgi ve yeteneklerine yönelik meslek seçimi yapmasının meslekten alınacak olan doyum ve başarıyı yükselteceğini söylemektedir. (Temel ve Aksoy, 2010). Bu süreçte en önemli kriterlerden birisi , bireyin kendi kişilik özelliklerinin farkında olması ve bu doğrultuda meslek seçimi yapabilmesidir. Bu araştırmada , mevcut durum verilerini yorumlayabilen yapay zekâ tekniklerinden derin öğrenme - veri madenciliği kullanılarak lise öğrencilerinin mesleki kişiliklerinin, John Holland'ın (1996) mesleki tercih kuramı çerçevesinde mobil cihazlar aracılığı ile erişim sağladıkları internet haberleri veri seti kapsamında tespit edilmesi amaçlanmıştır. Eğer bireyin bir alana veya mesleğe ilgisi varsa o alan veya mesleğe ait bilgileri öğrenme eğilimi içinde olacağı ve İnternette bu sürecin doğal bir sonucu olarak eylem geçmişinin oluşacağı varsayımına dayalı olarak ilgi alanları İnternet Haberleri kapsamında objektif olarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu yöntemin makine öğrenmesi kullanılarak bireyin yaşamında doğal bir sürecin ölçüldüğü eyleme dayalı bir yöntem olması nedeniyle öncelikle öğrencilerin Akıllı Telefon kullanım ve Akıllı Telefon Bağımlılık durumları ortaya konulmuştur. Sonra Makine öğrenmesi ? Derin öğrenme yöntemi ile oluşturulacak modelin eğitilmesinde kullanılmak üzere öğrencilerin Akıllı telefon kullanma ve bağımlılık durumlarına göre internette arama motoru geçmişlerinin oluşacağı ve İnternet Haberleri kapsamında bu geçmişin, öğrencilerin mesleki ilgilerini yordayabileceği varsayılmış ve test maddesi olarak internet Haberleri seçilmiştir. Geliştirilen model mesleki kişiliği tek boyutlu olarak tespit etmede %81,2 doğruluk oranı ile sonuç vermiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: AŞİYAN MÜZESİNİN SANAL ORTAMA TAŞINMASI VE EĞİTİM KİTİ HALİNE GETİRİLMESİNİN ÖĞRENCİLERİN EDEBİYAT DERSİ BAŞARILARINA VE DERSE KARŞI TUTUMLARINA ETKİSİ Özet: Dijital dönüşüm müzede eğitimi sanal ortama taşıyarak bizlere pandemi dâhil her koşulda bu müzelere ulaşma ve eğitim amacıyla kullanma imkânı sunmaktadır. Dijital çağın ihtiyaçlarına ayak uydurarak hazırladığımız projemizin amacı edebiyat derslerinde kullanılmak üzere "Aşiyan Sanal Müzesi Eğitim Kiti" adlı web sayfasının tasarlanması, uygulanması ve etkisinin ölçülmesidir. Projemizin özgün yanı daha önce sanal ortama taşınmamış olan Aşiyan Müzesi'nin Kuula uygulamasıyla sanal müze haline getirilmesidir. Müzemizin önemli noktalarına eklenen butonlar öğrencilerin merak ettikleri soruları cevaplamaktadır. Ayrıca müze ziyareti öncesinde kullanılacak bilgi kartları, müze ziyareti sonrasında uygulanacak oyunlar tasarlanmış ve Visual Studio Code Programından HTML, JS ve CSS yazılım dillerini kullanarak hazırladığımız WEB sitesine yerleştirilmiştir. Web sayfamızda görme engelli ziyaretçilerimiz için müzenin sesli betimlemesi bulunmaktadır. Böylelikle müzede eğitimin her şartta uygulanabilirliğini sağlayan keyifli ve interaktif bir materyal tasarlanmıştır. Bu çalışma Türk Dili ve Edebiyatı dersinde Aşiyan Sanal Müzesi Eğitim Kiti kullanımının öğrencilerin başarısı ve derse yönelik tutumu üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. 2022-2023 Eğitim-Öğretim yılında öğretim gören 40'ı deney 40'ı kontrol grubunda olmak üzere 80 tane 11. sınıf öğrencisiyle gerçekleştirilen çalışmada nicel veri toplama yöntemleri kullanılmıştır. Tanzimat ve Servetifünun Edebiyatı konuları işlenirken 4 hafta boyunca deney grubuna Aşiyan Sanal Müzesi Eğitim Kiti, kontrol grubuna mevcut öğretim programı uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak "Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Tutum Ölçeği" ve "Başarı Testi" kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 26 programından faydalanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda Türk Dili ve Edebiyatı dersinde Aşiyan Sanal Müzesi Eğitim Kiti kullanımının öğrencilerin başarısı ve tutumları üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: KİMYA Proje İsmi: PGLA EMİLEBİLİR CERRAHİ İPLİKLERİN GALANTHUS BİTKİSİNİN ÖZÜTÜ İLE KAPLANMASI Özet: Cerrahi operasyonlarda temel amaç operasyonun başarılı bir şekilde bitirmektir ama operasyon sonrası süreç de çok önem oluşturmaktadır. Cerrahi operasyonlardan sonra yaşanan sürecin önemli bir bölümü hastanın kendini toparlaması ve operasyon geçiren bölgenin hızla iyileşmesini sağlamaktır. Cerrahi operasyon sonrası dikilen bölgenin çabuk iyileşmesi o bölgede mikrobiyal durumun oluşmadığını ve hastanın çabuk iyileşmesine katkıda bulunacağını gösterir. Günlük hayatta karşılaştığımız ciddi yüzeysel yaralanmalarda kullanılan cerrahi ipliklerin (sütür) iyileşme hızı üzerinde etkisi göz ardı edilemeyecek kadar fazladır. Ciddi yüzeysel yaralanmalarda kullanılan cerrahi ipliğin (sütür) yapıldığı maddenin vücut üzerinde hidrolizi ve antibakteriyel etkisi iyileşme hızını etkiler. Özellikle cerrahi ipliklere (sütür) ilave edilen antimikrobiyal etki gösteren bitkilerin özütlerinin yaraların iyileşmesine etkisi olduğu bilinmektedir. Antimikrobiyal etkiye sahip birçok bitki bulunmaktadır ama bunlardan kardelen çiçeği soğanın diğer bitkilerden daha ön plana çıkaran özelliği antimikrobiyal etkisinin daha fazla olmasıdır. Ayrıca kardelen çiçeği tüm morfolojik özellikleri incelenmesine rağmen bu bitkinin özelliklerinin entegre edildiği çalışmaların az olması kardelen çiçeğini diğer bitkilerden ön plana çıkarmaktadır. Tüm araştırmalar sonucunda çalışmamızda, operasyon sonrası hastanın iyileşme süresinin zamanını olabildiğince azaltmak için antimikrobiyal ve yara iyileştirme üzerine etkisi olduğu bilinen kardelen çiçeği soğanın ekstraktı PGLA emilebilir sütür cerrahi ipliğe entegre edilmiştir. Elde edilen kardelen çiçeği soğanın ekstraktı ile kaplı emilebilir sütür yapay vücut sıvısı olan fosfat tamponu çözeltisi (PBS) içinde bitki özütünün salınımı UV-VIS spektrofotometresi incelenmiştir. Ayrıca kaplanmış ve kaplanmamış PGLA emilebilir sütürlerin mikroskopta 100, 200 ve 400 kat büyütülerek incelendi.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: DEĞERLER EĞİTİMİ Proje İsmi: : KONUŞMA HALKASIYLA YALNIZ DEĞİLSİNİZ Özet: Bu proje konuşma halkası tekniğinden esinlenerek, doğuştan görme engelli dört öğrencinin sosyal, duygusal ve davranışsal alanlarda yaşadıkları sorunların ortaya çıkarılması ve bunlara uygun çözümler üretmek üzere tasarlanmıştır. Dezavantajlı bireylerin aynı ortamda olmalarının birbirlerini daha iyi anlayabilecekleri ve birlikte olmanın verdiği güç ile eksikliklerine ve üzüntülerine karşı doğal ve kendiliğinden bir rahatlama yaşanacağı fikrinden yola çıkılarak projemiz yarı yapılandırılmış şekilde sürdürülmüştür. Psikolojik kavramlarla başlayan bu çalışma zaman içerisinde değerler eğitimine evirilmiştir. Tamamı okulumuzda gerçekleştirilen bu çalışma doğuştan görme engelli dört öğrenci ile gönüllü olarak yürütülmüştür. Aile izinleri alınan bu öğrencilere birlikte olmanın vereceği duygusal iklimden faydalanılarak sorunları dile getirmede ve çözümünde avantaj sağlayacağı düşünülerek projeye katılımları sağlanmıştır. Projemiz 10 oturumda gerçekleşmiş olup her oturum değerlendirilerek geri bildirim sağlanmış, proje sürecine gönüllü öğretmenler ve öğrencilerden oluşan yirmi dört kişinin katılımıyla, görme engelli öğrencilerin yaşamış oldukları problemlerin tamamen giderilmesi sağlanmıştır. Özellikle yalnızlık duygusu üzerine faaliyetler yoğunlaştırılmış, mangala turnuvası, mini konser, dokun bil oyunu ve kantin tanışmaları adını verdiğimiz buluşmalarla, duygusal rahatlama ve yalnız olmadıklarını fark etmelerine yönelik çalışmalar planlanmıştır. Proje sürecinde önce problem tarama sonra da U.C.L.A yalnızlık ölçeği testi iki aşamalı olarak uygulanmıştır. Öğrencilerin aileleriyle yapılan görüşmeler ve problem tarama testi sonucunda kendilerini yalnızlık duygusunu sıklıkla yaşadıkları bulgusuna ulaşılmış ve etkinliklerin tamamı bu durumun hafifletilmesi kapsamında gerçekleşmiştir. Proje sürecinde odaklanılacak konular oluşturulurken konu ile ilgili uzmanlardan (rehber öğretmen, psikolog) yardım alınmıştır. Ön test ve son testi yapılan U.C.L.A yalnızlık testi sonuçlarından elde ettiğimiz veriler karşılaştırıldığında projenin göreli bir başarı sağladığını, benzer yaklaşımlarla geliştirilebileceği, başka sorunların çözümünde de katkı sağlayacağını düşünülmektedir
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: LİSE ÖĞRETMENLERİNİN KAYNAŞTIRMA EĞİTİMİNE DAİR GÖRÜŞLERİ /VAN ÖRNEĞİ Özet: Bu araştırmanın amacı, lisede çalışan öğretmenlerin kaynaştırma eğitimine dair görüşlerini belirlemektir. Araştırmanın örneklemi Van İli İpekyolu ilçesinde bir Anadolu lisesinde çalışan dokuz farklı branştan öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri nitel veri toplama tekniklerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Elde edilen bulgular içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları incelendiğinde öğretmenler kaynaştırma eğitiminin kaynaştırma öğrencisi açısından etkilerini sosyalleşmesi açısından olumlu bulduklarını ifade etmişlerdir. Araştırmada öğretmenler kazanım oluştururken öğrenci seviyesine dikkat ettiklerini belirtmiştir. Araştırmada öğretmenlerin kaynaştırma öğrencilerin velileriyle yeterli iletişimde olmadıkları tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda bazı öğretmenlerin kaynaştırma uygulamasına dair olumsuz görüşlere sahip olduğu tespit edilmiş. Sebep olarak sınıf mevcutlarının fazla olması, kaynaştırma uygulamasına dair yeterli bilgiye sahip olmamaları söylenebilir. Bu nedenle okul idaresi ve öğretmenlerin kaynaştırma uygulamasına dair hizmet içi eğitim alması ve eğitim ortamının kaynaştırma uygulamasına uygun bir şekilde düzenlenmesi önerilmektedir. Bu araştırmanın amacı, lisede çalışan öğretmenlerin kaynaştırma eğitimine dair görüşlerini belirlemektir. Araştırmanın örneklemi Van İli İpekyolu ilçesinde bir Anadolu lisesinde çalışan dokuz farklı branştan öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri nitel veri toplama tekniklerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Elde edilen bulgular içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları incelendiğinde öğretmenler kaynaştırma eğitiminin kaynaştırma öğrencisi açısından etkilerini sosyalleşmesi açısından olumlu bulduklarını ifade etmişlerdir. Araştırmada öğretmenler kazanım oluştururken öğrenci seviyesine dikkat ettiklerini belirtmiştir. Araştırmada öğretmenlerin kaynaştırma öğrencilerin velileriyle yeterli iletişimde olmadıkları tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda bazı öğretmenlerin kaynaştırma uygulamasına dair olumsuz görüşlere sahip olduğu tespit edilmiş. Sebep olarak sınıf mevcutlarının fazla olması, kaynaştırma uygulamasına dair yeterli bilgiye sahip olmamaları söylenebilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: Y VE Z KUŞAKLARI ARASINDAKİ MESAJLAŞMALARDA EMOJİ KULLANIMININ DİLİMİZE ETKİSİ:ESKİŞEHİR ÖRNEĞİ Özet: Sanal yazışmalarda sıkça kullanılan emojiler son zamanlarda çok popüler olmuş ve çoğu insanın mesajlaşmalarında sıkça kullandıkları simgeler haline gelmiştir. Emojilerin ifade gücünü arttırması ve gerçek hayattaki jest ve mimikleri karşılaması gibi olumlu sonuçları olabildiği gibi yazma yeteneğini köreltmesi ve kelime dağarcığını azaltması gibi olumsuz sonuçları da vardır. Bu projenin temel amacı, emojilerin dilimize olan olumlu ve olumsuz sonuçlarını ortaya koymak ve bu konuda emoji kullanıcılarını bilgilendirmektir. Araştırma, betimsel olup tarama modeliyle geçekleştirilen nicel çalışmadır. Araştırma amacı doğrultusunda hazırlanmış olan bilgi toplama formu Eskişehir'deki Y ve Z kuşağında olan 348 kişiye uygulanmıştır. Araştırmada toplanan bilgiler Excel tablosu kullanarak çözümlenmiştir. Bulgulardan elde edilen bazı genel sonuçlar şunlardır: Katılımcılar emojileri sıklıkla kullanmaktadır. Bu emoji kullanımının dile olumlu ve olumsuz etkileri olmaktadır. Emojilerin dile olumlu etkilerinin en belirgin görüldüğü tablolar, 29. ve 30. tablolardır. Y kuşağının %48'i ve Z kuşağının %47'si "Emojiler ifade gücünü arttırır." ifadesine kesinlikle katılıyorum ve katılıyorum demiştir. Emojilerin dile olumsuz etkilerinin en belirgin görüldüğü tablolar 27. ve 28. tablolardır. Y kuşağının %54'ü ve Z kuşağının %40'ı "Emojiler yazma yeteneğini köreltir." ifadesine kesinlikle katılıyorum ve katılmıyorum demiştir. Y ve Z kuşağının büyük bir çoğunluğu mesajlarında sıklıkla emoji kullanmaktadır. Sonuçlar dikkate alınarak, emojilerin anlamlarını bilmek ve daha doğru şekilde kullanabilmeleri için eşleştirmeli online oyunlar tasarlanıp sunulabilir. Böylece iletişimde anlam ifade etmeyen emoji kullanımın önüne geçilebilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: TEKERLEKTEN ELEKTRİĞE Özet: Artan fosil yakıt kullanımının ve buna bağlı olarak artış gösteren sera gazı salınımının gezegenimize geri dönülemeyecek derecede zarar verdiğinin fark edilmesi üzerine özellikle araçlarda çevreye daha az zarar veren alternatiflere, elektrikli araçlara olan ilgiyi artmıştır, Bu araçlar henüz fosil yakıtlarla çalışan araçlara tüm özellikleriyle alternatif oluşturamamaktadırlar. Bunun sebepleri ise enerji depolama kapasitesi ve enerji tüketim verimliliğidir. Elektrikli aracın tam şarj ile gidebileceği mesafe kısıtlıdır bu sebepten dolayı sık şarj edilmelidir ki sıklıkla şarj etmek de hem pahalıdır hem de zaman almaktadır. Bu proje tam da bu probleme çözüm bulma amacıyla tekerlek hareketinden bataryaya ve diğer parçalara güç verme şeklinde çalışan bir sistemi geliştirmektir. Bunu gerçekleştirebilmek için elektrostatik indüksiyon ve triboelektrik etkinin prensiplerini triboelektrik nanojeneratörleri (TENJ) alüminyumu elektropozitif, PDMS'yi elektronegatif materyal olarak kullanarak hibrit 3D basılmış bir tekerlek tasarımına entegre etmede kullanıldı. 3D basım tekniği, tekerlek-TENJ'nin esnek yapıda olması dolayısıyla toplanılan gücün en yüksek seviyeye çıkarılmasında etkili olmuştur. İki adet 70 mm çap ve 20 mm genişlik ölçülerinde tekerlek-TENJ bir elektrikli araç prototipine paralel olarak yerleştirilmiş ve baştanbaşa 3 metre/saniye hızında 10 Volt gerilim oluşturmuştur. Projenin daha da geliştirilebilmesi için tekerlek hızı, yüzey alanı ve cihaz çıkış voltajına uygulanan kuvvet değerlerinin nicelikleri değiştirilmiş ve deneyler sonucunda nicelikler artırıldığında toplanılan enerjinin arttığı görülmüştür. Ayrıca, bu prototipin gerçek dünyaya benzerlik gösterecek özelliklere de sahip olabilmesi için elde edilen enerjinin prototipin önündeki lambalara da (15 LED) güç vermesi sağlanmıştır. Bu deneyler ve sonuçlar esnek, kullanışlı, doğa dostu, kendi kendini besleyebilen ve elektrikli araçlara entegre edilebilen yenilikçi bir tekerlek tasarımını olağan kılmaktadır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TEKNOLOJİK TASARIM Proje İsmi: BRAİLLE ALFABESİ ARTIK DAHA KOLAY Özet: Engelli bireyler sosyal hayatlarında birçok sorunla karşı karşıya kalmaktadır. Aynı şekilde eğitim alanında da birçok sorunla mücadele etmektedirler. Engelli bireylerin diğer öğrencilere göre akademik olarak geride kalmaları, bu bireylerin eğitim imkânlarından eşit şekilde faydalanmalarına engel olmaktadır. Bu bağlamda görme engellilerin de eğitim ortamlarında engel durumlarına özgü sorunları bulunmaktadır. Bu sorunlardan birisi de Braille Alfabesini öğrenmedir. Braille Alfabesi görme engellilerin eğitim hayatlarında aşmaları gereken en önemli alfabedir. Ancak bu alfabenin öğretimi noktasında başka bireylerin desteğine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu projede görme engelli bireylerin başkasının desteğine ihtiyaç duymadan kendi başlarına Braille Alfabesini öğrenmeleri için bir materyal geliştirilmiştir. Teknoloji desteği ile geliştirilen materyal sayesinde görme engelli birey sesle komut vererek istediği harfin, sayının veya karakterin materyal üzerinde Braille Alfabesi şeklinde oluşmasını sağlamaktadır. Oluşan noktalara dokunarak seslendirdiği harf, karakter veya sayının Braille Alfabesindeki düzenini dokunarak hissedecek ve öğrenecektir. Geliştirilen materyalin görme engelli bireylerin eğitim alanında yaşadığı sorunlara bir nebze de olsa fayda sağlayacağı düşünülmektedir. Elde edilen bulgular doğrultusunda bazı öneriler geliştirilmiştir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: COĞRAFYA Proje İsmi: NE PARA NE PUL, KANAL İSTANBUL! Özet: Doğal bir su yolu olan İstanbul Boğazı'ndan yılda 40.000'den fazla gemi geçmektedir. Gelişen ve hızla büyüyen Dünya'da kıtalararası ticaret için en çok tercih edilen yol su yoludur. Buna bağlı olarak su taşıtlarının ağırlık ve boyutlarının artması doğaldır. 2017 yılındaki verilere göre İstanbul Boğazı'ndan geçen gemilerin %20 sinin tanker olması ve İstanbul Boğazı'nda 12 tane keskin dönüşün bulunması İstanbul için büyük bir risk teşkil etmektedir. İstanbul'un kent içi gemi trafiği ile kesişen transit gemi trafiği de kazalara sebebiyet veren önemli unsurlardan biridir. İstanbul Boğazı'nın boyutları da göz önünde bulundurulursa, denizin kuvvetli yüzey ve dip akıntıları da İstanbul Boğazı gibi dar bir boğaz ve insanların yoğun olduğu bir kıyı şeridi için tehlikelidir. Ayrıca gemi trafiğinin yoğun olduğu zamanlarda ve seyir emniyeti için tek yönlü sistemin kullanılması boğazdan geçmek için gelen gemilerin beklemeye takılması durumunda bekleme süreleri en az 14,5 saat, en çok 3-4 güne kadar uzatabilmektedir. Kanal İstanbul Projesi ülke ekonomimize de büyük bir katkı sağlayacak (yıllık 8-10 milyar dolar) ve yaklaşık 10.000 kişiye de iş istihdamı sağlayacaktır. Amacımız Kanal İstanbul Projesinin ekonomimize ve güvenliğimize katkılarını belirterek, kontrolü bizim elimizde olan bağımsız bir su yoluna sahip olmanın önemini vurgulayıp, bu projenin desteklenmesi ve ilgi görmesine katkı sağlamaktır. Günümüzde insanlar sosyal medyayı çok aktif kullanmakta ve gönderilerine yapılan beğeniler çok büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle Kanal üzerinde yapılacak çeşitli sportif ve kültürel faaliyetlerle Kanal İstanbul daha da cazip hale getirilerek Dünya'nın gözü bu noktaya çevrilmelidir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: FİZİK Proje İsmi: ETKİLEŞİMLİ TAHTA ÜZERİNDE AKILLI PRİZ KULLANIMININ ENERJİ VERİMLİLİĞİNE ETKİSİ Özet: Hepimizin bildiği gibi enerji kaynakları günümüzde büyük ölçüde önem arz etmekte ve maalesef bu kaynaklarımız sınırlı? Fakat biz buna rağmen enerji tüketimi konusunda fazlaca bilinçsiz davranıyoruz. Kullanım sonrası prizde takılı kalan fişler, ihtiyaç dışı yapılan aydınlatmalar ve daha niceleri? Projemiz tam da bu zafiyetimizi ele alıyor. Biz projemizde elektrik enerjisinin kullanım alanlarındaki verimini arttırmaya yönelik çalışmalara yer verdik. Özele indirgeyecek olursak, ilk olarak okulumuzdaki etkileşimli tahtalardan başlayarak Türkiye'deki tüm etkileşimli tahtaların elektrik giderleriyle ilgili bazı veriler elde ettik. Elde ettiğimiz verilerin işlenmesiyle bazı sonuçlara ulaştık. Her ne kadar fark etmesek de enerji anlamında büyük kayıplar veriyoruz? Çoğumuz için yüzeysel olarak bir anlam ifade etmiyor fakat biz ve bizler gibi gelişmekte olan ülkeler için enerji oldukça önemli bir faktör halinde. Rakamsal verilere gelecek olursak ülkemiz, yalnızca okullarda kullanılan ve elektrik enerjisi harcayan etkileşimli tahtalar için bile bir yılda yaklaşık olarak 1.174.173.062,4 milyar gibi büyük miktarda harcamalara imza atıyor. Bu alanda yapılan çalışmalar sonucu üretilen akıllı prizlerse tam bir kurtarıcı niteliğinde. Akıllı prizlerin programlanması sayesinde cihazların kullanım saatinde sınırlamalara gidilebiliyor ve enerji, tıpkı günümüz akıllı ev teknolojilerinde olduğu gibi uzaktan kontrolü sağlanabilir hale getiriliyor. Böylelikle hem enerji hem de ekonomi alanında büyük ölçülerde tasarruf edilmiş oluyor. Öyle ki bu maliyet 538.162.653,6 milyona kadar düşüyor. Totalde 636.010.408,8 milyon gibi bir kar oranı söz konusudur. Projemizin özgün değeri ise bir okuldaki etkileşimli tahtadan başlayarak tüm Türkiye'deki etkileşimli tahtaların harcadığı enerjiden yola çıkarak akıllı prizlerin enerji verimliliğine etkisini incelemektir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: YAZILIM Proje İsmi: HAYAT TAKASI PROGRAMI Özet: Tüm Dünya'da gerçekleştirilen organ nakillerinde en fazla paya sahip olan böbrek nakilleridir. Böbrek nakil ameliyatları; kadavra, donör ya da canlı donörden olacak şekilde iki farklı tipte yapılmaktadır. Canlıdan canlıya yapılan nakillerde hasta ve mevcut donörü arasında kan ve doku uyumsuzluğu var ise başka hasta donör çifti arasında kan ve doku uyumu olanların karşılıklı eşleştirmelerini sağlayan çapraz nakiller yapılmaktadır. Hâlihazırda Türkiye'de Sağlık Bakanlığı kadavradan canlıya yapılan organ nakillerinde puanlama ve eşleşme yapan bir program kullanmaktadır fakat mevcut program canlıdan canlıya nakiller için eşleşmeler yapmamaktadır. Biz de buradan hareketle projemizi temelde tüm Türkiye'de böbrek yetmezliği hastalığı olan ve canlıdan canlıya nakil yapmak isteyen hasta ve vericileri kapsayacak şekilde tasarladık. Projemizde fayda düzeyi yüksek eşleştirmeler sonucu hastalar hızlı bir şekilde sağlığına kavuşacak ve organ nakil uzmanları da hastaları daha başarılı nakiller olacak şekilde çapraz nakil varyasyonları oluşturması hedeflenmiştir. Bu bağlamda MY SQL veri tabanı üzerinde PHP yazılım dilini kullanarak "Hayat Takası" yazılım programını tasarladık. Tasarladığımız programda organ nakil uzmanlarından aldığımız örnek hasta verici bilgilerini kullanarak canlıdan canlıya oluşabilecek muhtemel böbrek nakil varyasyonları oluşturduk. Oluşan varyasyonları uzmanlarla analiz ettiğimizde tasarladığımız programın isabetli çapraz eşleştirmeler yaptığını tespit ettik. Bu analizlerden yola çıkarak canlıdan canlıya yapılan böbrek nakillerinde hasta ve donör havuzu genişledikçe yapılan nakillerin daha hassas eşleşmeler ile yapıldığı ve hastalar adına daha faydalı nakiller yapılabileceği sonucuna varılmıştır.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: PSİKOLOJİ Proje İsmi: LİSE ÖĞRENCİLERİNİN ÇEVREYE DUYARLI ÜRÜN KULLANMA EĞİLİMLERİNİN BELİRLENMESİ Özet: Bu araştırmada, lise öğrencilerinin çevreye duyarlı ürün kullanma eğilimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda öğrencilerin demografik bilgilerinin çevreye duyarlı ürün kullanımına etkisinin olup olmadığı da göz önünde bulundurulacaktır. Araştırma, Tekirdağ ili Çorlu ilçesinde bulunan özel Anadolu lisesinde 2022-2023 eğitim-öğretim yılının güz döneminde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Çalışma, öğrenim görmekte olan 45 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizi için SPSS 23 paket programına başvurulmuştur. Anket formu üç kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda öğrencinin demografik bilgileri; ikinci kısımda çevreye yönelik anket soruları; üçüncü kısımda çevreye duyarlı ürün kullanma eğilimi ifadeleri yer almaktadır. Anket sorularında 5'li likert tipi ölçeği kullanılmıştır (1=Kesinlikle Katılmıyorum, 2=Katılmıyorum, 3=Kararsızım, 4=Katılıyorum, 5=Kesinlikle Katılıyorum). SPSS programında frekans analizi kullanılmıştır. Bulgular sonucunda bazı satın aldıkları ürünlerin kıt kaynaklar aracılığıyla üretildiklerini bildiklerinden ve çevreye yönelik potansiyel zararını gördüklerinden dolayı bu ürünleri tüketmemeye özen göstermektedirler. Çevreye yönelik bilinçli bireyler sadece kendilerini düşünmemekte, aynı zamanda ailesini ve çevresindeki arkadaşlarını da bu konu hakkında bilgilendirmeye çalışmaktadır. Ürün satın alırken çevreye en az zarar verici ürünleri tercih etmektedirler. Ancak her ne kadar çevreye duyarlı ürün kullanmaya çalışsalar da ürün yetersizliğinden dolayı aşırı ambalajları ürünlerin satın alımı konusunda ve üretici firmanın çevreye duyarlı olup olmaması hakkında bazen kararsızlığa düşmektedirler. Özellikle genç tüketicileri bilinçlendirmek ve davranışlarını olumlu yönde değiştirmek için okullar ve sivil toplum kuruluşları işbirliğinin yapılması önerilmektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: KİMYA Proje İsmi: GÜNEŞİN ZARARLI IŞINLARINDAN KORUNMAYI SAĞLAYAN BİTKİSEL KAYNAKLI KUMAŞ KAPLAMA HAMMADDELERİNİN ARAŞTIRILMASI Özet: Gözle görülemeyen farklı dalga boylarına sahip Güneş ışınları ultraviyole (UV) olarak tanımlanır. UVA, UVB ve UVC olmak üzere üç çeşidi olan ultraviyole ışınlarından UVC'nin tamamı ozon tabakası tarafından engellenebilirken UVA ve UVB ışınlarına gün içerisinde sürekli olarak maruz kalırız. Güneşin zararlı ışınları olarak bilinen ultraviyole ışınlar erken cilt yaşlanması, güneş yanıkları, cilt kanseri vb. sağlık sorunların yol açabilirler. Bu noktada bu ışınlardan korunma yolları önem kazanmaktadır. Bunun için günümüzde birçok basit yöntem kullanılabilmektedir. En başta tercih edilen korunma yolu kıyafet ve kumaş seçimidir. Son dönemlerde kıyafetler için kullanılan kumaşların da farklı kaplama teknikleriyle zararlı ultraviyole ışınlarını süzebilen kimyasallar ile UV koruma özelliklerine sahip olması sağlanmaktadır. Bizim bu projedeki amacımız kumaşlarda UV koruma özelliği sağlayabilecek kaplama maddesi olarak bitkisel hammadde kullanımını araştırmaktır. Projede havuç, brokoli, avokado ve kabak çekirdeği tercih edilmiş, aseton-etil alkol çözücü karışımı kullanılarak ekstraktları hazırlanmıştır. Bu ekstraktların UV-VİS spektrofotometresiyle farklı dalga boylarındaki ışınları tutabilme özellikleri ölçülmüştür. Analiz sonuçlarından elde edilen absorbans verilerine göre en yüksek absorbsiyon değerleri 300-400 nm dalga boyu aralığında olduğu gözlenmiştir. Bu çalışma ile UVA ışınlarına karşılık gelen bu değerlere göre bu dalga boylarında örnek olarak seçilen bitkilerin etkili olduğunu götermiştir. Yine analiz sonuçlarına göre avokado en geniş dalga boyu aralığında koruma özelliğine sahiptir. Sonuç olarak bitkisel yöntemler kullanılarak güneşin zararlı ışınlarından korunmak mümkündür. Ayrıca bu bitkilerin kullanım kolaylığının olması nedeniyle hem cilt için krem üretiminde hem de kumaşlarda kaplama maddesi olarak tercih edilmesi gibi çok farklı fonksiyonlarda kullanılabilir olduğunu göstermektedir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI Proje İsmi: "TÜRKÇE Mİ?" KONUŞUYORUZ? Özet: Dil; insanların duygu ve düşüncelerini anlatmak, iletişim kurmak amacıyla işaretler ya da sözcükleri kullandığı bir anlaşma aracıdır. Dil aynı zamanda bir ulusun temel kültür unsurudur. Aynı dili konuşan insanları aynı duygu, düşünce ve ilkeler birliğinde buluşturur, bireyleri insan yığınları olmanın ötesine geçirerek ulus bilincine ulaştırır. Bir dil; kültür etkileşimleri, küreselleşme ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak diğer dillerden sözcükler alabilir. Günümüzde de bu etkileşimlerle dilimize çeşitli sözcükler yerleşmekte ve dilimizde kullanılmaktadır. Bu kullanımların oranı ve kullanım şekli son derece önemlidir. Ana dilin yozlaşmasına, başka bir dilin egemenlik kurmasına izin verilmemelidir. Bu çalışmada dilimizdeki yabancı dil egemenliği, eğitimde teknoloji kullanımı ve küreselleşme gibi kavramlar temel alınarak araştırmalar yürütülmüş ve ilkokul çağındaki çocuklara yönelik bir oyun uygulaması geliştirilmiştir. Geliştirilen "Türkçe mi?" isimli uygulama, bu araştırmanın hedef kitlesi olan ilkokul çağındaki çocuklara uygun, günlük hayatta sıklıkla kullandıkları yabancı sözcüklerin Türkçe karşılıklarını öğretmeye yönelik oyunlar içermektedir. Veri toplama aracı olarak günlük hayatta sıkça kullanılan Türkçe ve yabancı sözcüklerin karşılaştırılmasına dair bir anket oluşturulmuş ve kullanılmıştır. Bu ankette öğrencilere, günlük hayatta kullanmayı tercih ettikleri sözcükleri tespit etmeye yönelik 20 soru sorulmuştur, alınan yanıtlar sözcüklerin Türkçe veya yabancı dilde olması yönünden değerlendirilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular; eğitimde teknoloji kullanımı ve oyunlaştırma ile yabancı sözcüklerin Türkçe karşılıklarının çocuklara öğretilerek yabancı dildeki sözcüklerin dilimize yerleşmesini önlemekte yarar sağlayabileceğini göstermiştir. Bu şekilde Türkçenin temel yapısının korunması ile dildeki yozlaşmanın önüne geçilebilmesine ve dilimizin gelecek nesillere bozulmadan aktarılabilmesine katkı sağlayabilir.
Kategori İsmi: 2204 -A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Proje Alanı: KİMYA Proje İsmi: GÜNEŞ IŞIĞINDAN HİDROJEN ÜRETİMİ İÇİN DOĞAL KATALİZÖRLERİN GELİŞTİRİLMESİ Özet: İnsanlar hidrojeni yakıt olarak ilk defa 50 yıl önce keşfetmiştir. Ay'a giden Apollo 11, hidrojenle çalışan bir yakıt hücresi sisteminden elektrik elde edilmesi ile güç sağlamak için sıvı hidrojeni yakıt olarak kullanmıştır. Isı ve patlama enerjisi gerektiren her alanda kullanımı temiz ve kolay olan hidrojenin yakıt olarak kullanıldığı enerji sistemlerinde atmosfere atılan ürün sadece su ve/veya su buharı olmaktadır. Günümüzde hidrojen üretim süreçleri genellikle fosil yakıtlardan üretilen elektriğe bağımlı olduğundan küresel ısınma, iklim değişikliği gibi bazı dezavantajlar içermektedir. Bu sebeple güneş gibi sürdürülebilir bir kaynaktan elektrikten bağımsız olarak hidrojen üretimi son yıllarda büyük önem kazanmıştır. Bu projede yüksek enerjili ultraviyole ışık destekli hidrojen üretiminde kullanılan titanyum dioksit (TiO2) katalizörü üzerine sebze ekstraktları (mor lahana, havuç, ıspanak vb.) emdirilmesi ile titanyum dioksitin güneş ışığına duyarlı hale getirilmesi sonucunda doğal katalizörlerin geliştirmesi hedeflenmiştir. Bu hedef doğrultusunda yapılan denemeler sonucunda özellikle ıspanak özütü emdirilen TiO2 katalizör ile yapılan denemede gaz çıkışı açık bir şekilde gözlenmiştir. Projede özellikle renkli sebzelerin ekstraktları tercih edilmiştir.