instruction
stringlengths
20
108
input
float64
output
stringlengths
93
656
पाइथन प्रोग्रामिङ भाषामा 'Hello World' प्रिन्ट गर्ने कोड लेख्नुहोस्।
null
पाइथनमा 'Hello World' प्रिन्ट गर्नको लागि निम्न कोड प्रयोग गरिन्छ: python print("Hello World") यस कोडले 'Hello World' वाक्यांशलाई कम्प्युटरको स्क्रिनमा आउटपुटको रूपमा देखाउँछ।
प्रदुषण कम गर्नका लागि व्यक्तिगत तवरबाट हामीले के गर्न सक्छौं?
null
प्रदुषण कम गर्न हामीले व्यक्तिगत रूपमा धेरै कदमहरू चाल्न सक्छौं। पहिलो, छोटो दुरीका लागि पैदल हिँड्ने वा साइकल प्रयोग गर्ने गर्नुपर्छ। दोस्रो, फोहोरलाई जथाभावी नफालेर कुहिने र नकुहिने छुट्याएर व्यवस्थापन गर्नुपर्छ। तेस्रो, प्लास्टिकको झोलाको सट्टा कपडा वा कागजको झोला प्रयोग गर्नु उपयुक्त हुन्छ। चौथो, घरमा बोटबिरुवा रोप...
मधुमेह (डाइविटिज) का बिरामीले कस्तो खानपानमा ध्यान दिनुपर्छ?
null
मधुमेहका बिरामीले आफ्नो रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रणमा राख्न खानपानमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ। उनीहरूले चिनी, चकलेट, र गुलियो पेयपदार्थहरू खानु हुँदैन। मैदाबाट बनेका परिकारहरू भन्दा फाइबरयुक्त खानाहरू जस्तै सागसब्जी, फलफूल, दाल, र गहुँ वा फापरको रोटी खानु लाभदायक हुन्छ। आलु, भात जस्ता कार्बोहाइड्रेटयुक्त खानेकुराहरू कम म...
टमाटर खेती गर्ने सही तरिका के हो?
null
टमाटर खेतीका लागि पहिलो चरणमा राम्रो जातको बीउबाट नर्सरीमा बिरुवा उत्पादन गर्नुपर्छ। बिरुवा १५ देखि २० दिनको भएपछि राम्रोसँग गोरिएको, मल हालेको र निकास राम्रो भएको जग्गामा सार्नुपर्छ। टमाटरलाई नियमित रूपमा सिँचाइ र गोडमेलको आवश्यकता पर्छ भने बोट बढेपछि बाँसको कप्टरो वा डोरीले अडі थामथुम पार्नुपर्छ जसले गर्दा फल माटोमा ...
खाद्य सुरक्षा (Food Security) भन्नाले क्या बुझिन्छ?
null
खाद्य सुरक्षा भन्नाले सबै मानिसहरूलाई सधैंभरि उनीहरूको सक्रिय र स्वस्थ जीवनका लागि पर्याप्त, सुरक्षित र पौष्टिक खानामा भौतिक, सामाजिक र आर्थिक पहुँच हुनु हो। यसमा खाद्य उपलब्धता, खाद्य पहुँच, खाद्य उपयोग र स्थिरता जस्ता चार प्रमुख स्तरोन्नतिहरू समावेश हुन्छन्, जसले भोकमरी र कुपोषणमुक्त समाजको परिकल्पना गर्छ।
यदि त्रिभुजको आधार १० सेन्टिमिटर र उचाइ ५ सेन्टिमिटर छ भने, त्यसको क्षेत्रफल कति हुन्छ?
null
त्रिभुजको क्षेत्रफल निकाल्ने सुत्र १/२ × आधार × उचाइ हो। यहाँ, आधार = १० सेन्टिमिटर र उचाइ = ५ सेन्टिमिटर छ। क्षेत्रफल = १/२ × १० × ५ = २५ वर्ग सेन्टिमिटर हुन्छ।
HTML को पूर्ण रूप के हो र वेब विकासमा यसको काम के हो?
null
HTML को पूर्ण रूप HyperText Markup Language हो। वेब विकासमा यसको मुख्य काम वेब पेजहरूको संरचना (Structure) तयार पार्नु हो, जसको सहायताले ब्राउजरमा पाठ, छवि र अन्य तत्वहरू देखाउन सकिन्छ।
टमाटर खेती गर्दा अपनाउनुपर्ने मुख्य हेरचाहका उपायहरू के हुन्?
null
टमाटरको राम्रो उत्पादन लिनका लागि बिरुवालाई नियमित रूपमा पानी दिनुपर्छ तर जरामा धेरै पानी जम्न दिनु हुँदैन। बिरुवा हुर्कंदै जाँदा त्यसलाई अड्याउनका लागि बाँसका कप्ट्यारा वा लठ्ठीको साहरा (स्टेकिङ) दिनुपर्छ। समय-समयमा झार उखेल्ने र रोग तथा कीरा लागेको खैरो वा पहेंलो भएका पातहरू टिकेर फाल्नुपर्छ। यसले बिरुवालाई स्वस्थ रा...
HTML मा हाइपरलिंक बनाउन कुन ट्याग प्रयोग गरिन्छ?
null
HTML मा हाइपरलिंक बनाउन `<a>` (एन्कर) ट्यागको प्रयोग गरिन्छ। यसका साथ `href` एट्रिब्युट प्रयोग गरेर लक्षित वेब पेजको URL दिनुपर्छ, जस्तै: `<chiha href="https://www.example.com">वेबसाइटमा जानुहोस्</chiha>`।
काठमाडौंबाट पोखरा यात्रा गर्दा अपनाउनुपर्ने सावधानीहरू के हुन्?
null
काठमाडौंबाट पोखरा यात्रा गर्दा नागढुंगा र मुग्लिन खण्डमा प्राय: जाम हुने हुनाले बिहान सबेरै यात्रा सुरु गर्नु बुद्धिमानी हुन्छ। राजमार्गमा यात्रा गर्दा सिटबेल्ट अनिवार्य लगाउनुपर्छ र चालकलाई तीव्र गतिमा गाडी नचलाउन आग्रह गर्नुपर्छ। बाटामा खानपान गर्दा सफा र हाइजेनिक होटल छनौट गर्नुपर्छ। साथै, लामो यात्रामा वाकवाकी लाग्...
दैनिक जीवनमा तनाव व्यवस्थापन गर्ने एउटा राम्रो उपाय सुझाउनुहोस्।
null
दैनिक जीवनमा तनाव व्यवस्थापन गर्ने एउटा उत्कृष्ट उपाय नियमित रूपमा ध्यान (Meditation) वा गहिरो श्वासप्रश्वासको अभ्यास गर्नु हो। यसले मस्तिष्कलाई शान्त राख्न र मानसिक स्पष्टता ल्याउन मद्दत गर्छ।
दैनिक जीवनमा बचत गर्नु किन आवश्यक छ? कारणसहित प्रष्ट पार्नुहोस्।
null
दैनिक जीवनमा बचत गर्नु अत्यन्तै आवश्यक छ किनकि भविष्यमा आउन सक्ने आकस्मिक समस्याहरू (जस्तै बिरामी पर्दा, नोकरी गुमाउँदा वा अन्य आपतकालीन परिस्थिति) को सामना गर्न यसले आर्थिक सुरक्षा प्रदान गर्छ। बचतले ऋण लिनुपर्ने बाध्यतालाई कम गर्छ र भविष्यका ठूला योजनाहरू जस्तै घर किन्न, छोराछोरीको शिक्षा वा व्यवसाय सुरु गर्न पूँजी ज...
पाइथन प्रोग्रामिङ भाषामा 'Hello World' प्रिन्ट गर्ने कोड लेख्नुहोस्।
null
पाइथनमा 'Hello World' प्रिन्ट गर्न तलको कोड प्रयोग गरिन्छ: python print("Hello World") यस कोडले स्क्रिनमा 'Hello World' आउटपुट देखाउँछ।
नेपालको नागरिकता प्राप्त गर्न के-कस्ता कागजातहरू आवश्यक पर्दछन्?
null
नेपालमा वंशजको आधारमा नागरिकता प्राप्त गर्न मुख्यतया निम्नलिखित कागजातहरू आवश्यक पर्छन्: १. अनुसूची १ बमोजिमको फारम। २. आवेदकको बाबु र आमाको नागरिकताको प्रमाण पत्रको प्रतिलिपि। ३. बाबु र आमाको विवाह दर्ता प्रमाणपत्र। ४. जन्मदर्ताको प्रमाणपत्र। ५. स्थायी बसोबास गर्ने सम्बन्धित वडा कार्यालयको सिफारिस पत्र। ६. शैक्षिक यो...
मासिक बचत गर्ने बानी बसाल्न के गर्नुपर्छ?
null
मासिक बचत गर्ने बानी बसाल्नका लागि बजेट बनाउने गर्नु पर्छ। पहिलो चरणमा, आफ्नो मासिक आम्दानी र खर्चको हिसाब राख्नुपर्छ। आम्दानी प्राप्त हुनासाथै पहिलो खर्च गर्नुअघि निश्चित रकम (जस्तै १०-२० प्रतिशत) बचत खातामा जम्मा गर्ने नियम बनाउनुपर्छ। अनावश्यक खर्च कटौती गर्ने र आकस्मिक कोष (Emergency Fund) तयार पार्ने बानीले दीर्घक...
नागरिक बडापत्र (Citizen Charter) भनेको के हो?
null
नागरिक बडापत्र भनेको सरकारी वा सार्वजनिक सेवा प्रदायक कार्यालयहरूले सेवाग्राहीलाई प्रदान गर्ने सेवा, लाग्ने शुल्क, लाग्ने समय, सेवा प्राप्त गर्न पूरा गर्नुपर्ने प्रक्रिया र जिम्मेवार कर्मचारीको विवरण स्पष्ट रूपमा लेखेर सबैले देखिने ठाउँमा टाँसिएको लिखित दस्तावेज हो। यसले सेवा प्रवाहमा पारदर्शिता र जवाफदेहिता बढाउँछ।
नेपालको नागरिकता प्रमाणपत्र बनाउन आवश्यक पर्ने कागजातहरू के-के हुन्?
null
नेपालको वंशजको आधारमा नागरिकता बनाउन सामान्यतया निम्न कागजातहरू आवश्यक पर्छन्: १. अनुसूची फारम (सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट पाइने) २. बाबु र आमाको नागरिकताको प्रतिलिपि ३. जन्मदर्ताको प्रमाणपत्र ४. शैक्षिक योग्यताको प्रमाणपत्र (यदि भएमा) ५. स्थानीय तह (वडा कार्यालय) को सिफारिस पत्र ६. पासपोर्ट साइजको हालसालै खि...
प्रकाश संश्लेषण (Photosynthesis) प्रक्रिया भनेको के हो?
null
प्रकाश संश्लेषण त्यो जैविक प्रक्रिया हो जसद्वारा हरीका वनस्पतिहरूले सूर्यको प्रकाश, पानी (H2O), र हावाबाट कार्बनडाइअक्साइड (CO2) को प्रयोग गरी आफ्नो खाना (ग्लाकोज) आफैं तयार गर्छन्। यस प्रक्रियाको दौरान बोटबिरुवाहरूले अक्सिजन (O2) ग्यास वायुमण्डलमा फाल्छन्, जुन सम्पूर्ण जीवजन्मको बाँच्नका लागि अति आवश्यक छ। यो प्रक्रिय...
नेपालको संविधान २०७२ का मुख्य विशेषताहरू के हुन्?
null
नेपालको संविधान २०७२ का मुख्य विशेषताहरू यस प्रकार छन्: १. यो नेपाली जनताका प्रतिनिधिहरूद्वारा संविधान सभाबाट पहिलो पटक बनेको संविधान हो। २. यसले नेपाललाई संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक राज्य घोषित गरेको छ। ३. यसमा तीन तहको सरकारको व्यवस्था गरिएको छ (संघ, प्रदेश र स्थानीय तह)। ४. नागरिकहरूलाई स्वतन्त्रता, समानता र मौ...
दैनिक जीवनमा तनाव व्यवस्थापन गर्ने उत्तम तरिकाहरू के हुन्?
null
दैनिक जीवनको तनाव कम गर्न र मानसिक शान्ति कायम राख्न यी उपायहरू अपनाउन सकिन्छ: पहिलो, नियमित रूपमा ध्यान (Meditation) वा गहिरो स्वासप्रश्वासको अभ्यास गर्ने। दोस्रो, दैनिक कम्तीमा ३० मिनेट शारीरिक व्यायाम वा हिंडडुल गर्ने। तेस्रो, पर्याप्त मात्रामा सुत्ने र सन्तुलित आहार खाने। चौथो, आफ्ना भावनाहरू परिवार वा विश्वासिला स...
नेपालको संविधान २०७२ को मुख्य विशेषताहरू के हुन्?
null
नेपालको संविधान २०७२ का मुख्य विशेषताहरू निम्न छन्: १. नेपाललाई संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक राज्यको रूपमा स्थापित गरेको छ। २. तीन तहको सरकार (संघ, प्रदेश र स्थानीय तह) को व्यवस्था गरिएको छ। ३. पूर्ण प्रेस स्वतन्त्रता र मानव अधिकारलाई सुनिश्चित गरिएको छ। ४. समावेशी र समानुपातिक प्रतिनिधित्वको व्यवस्था गरिएको छ।
नेपाल सरकारबाट प्रदान गरिने राष्ट्रिय परिचय पत्र (National ID) बनाउन के-के कागजात आवश्यक पर्छ?
null
राष्ट्रिय परिचय पत्र बनाउनका लागि मुख्यतया निम्न कागजातहरू आवश्यक पर्छन्: १. नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्रको सक्कल र प्रतिलिपि। २. विवाह दर्ता प्रमाणपत्र (विवाहित महिलाको हकमा पति वा आफ्नै थर परिवर्तन गर्नुपरेमा)। ३. बसाइँसराइ भएमा बसाइँसराइ प्रमाणपत्र। अनलाइन फारम भरेर तोकिएको जिल्ला प्रशासन कार्यालय वा इलाका प्रशासन क...
टमाटरको बिरुवामा लाग्ने डढुवा रोगबाट बचाउने उपाय के हो?
null
टमाटरको डढुवा रोगबाट बचाउन बिरुवाहरूबीच पर्याप्त दूरी राख्नुपर्छ, अत्यधिक पानी जम्न दिनुहुँदैन र ढुसीनाशक औषधि (Fungicide) को समयमै प्रयोग गर्नुपर्छ। साथै, रोगी बिरुवाका पातहरूलाई नष्ट गर्नुपर्छ।
दाल भात तरकारी बनाउँदा कुकरमा सिटी कति बेला लगाउने?
null
दाल पकाउँदा कुकरमा दाल, पानी, बेसार र नुन हालेर ढक्कन बन्द गरेपछि आगोको मध्यम वा उच्च तातोमा राख्नुपर्छ। सामान्यतया दाल पाक्नका लागि ३ देखि ४ वटा सिटी लगाउनु पर्छ, जसले दाललाई राम्ररी गलाउन मद्दत गर्दछ।
तनाव (Stress) व्यवस्थापन कसरी गर्न सकिन्छ?
null
तनाव व्यवस्थापन गर्न जीवनशैलीमा केही सकारात्मक परिवर्तन ल्याउनु पर्छ: १. नियमित रूपमा योगा, मेडिटेसन वा व्यायाम गर्ने। २. पर्याप्त मात्रामा सुत्ने र आराम गर्ने। ३. आफूलाई मन पर्ने कामहरू जस्तै संगीत सुन्ने, किताब पढ्ने वा घुम्ने समय निकाल्ने। ४. आफ्ना भावनाहरू परिवार वा विश्वासिला साथीहरूसँग साट्ने। यी उपायहरूले मानसिक...
घरमै स्वादिलो र क्रिस्पी आलुको पकुवा (French Fries) बनाउने तरिका बताउनुहोस्।
null
पहिला आलुलाई लामो र पातलो टुक्रामा काट्नुहोस्। त्यसपछि ती टुक्रालाई १० मिनेटसम्म चिसो पानीमा भिजाएर स्टार्च निकाल्नुहोस् र राम्ररी सुकाउनुहोस्। अब मध्यम तातो तेलमा आधा मात्रै तारेर झिकी चिसो बनाउनुहोस्। अन्त्यमा, उच्च तातो तेलमा सुनौला र क्रिस्पी नभएसम्म फेरी एकपटक तारेर निकाल्नुहोस्।
टमाटरको खेती गर्दा माटोको तयारी कसरी गर्ने?
null
टमाटरको राम्रो उब्जनीका लागि माटोको राम्रो तयारी गर्नुपर्छ। सबैभन्दा पहले खेत वा बारीको माटोलाई २ देखि ३ पटक राम्रोसँग जोतेर डल्ला फोडेर भर्भराउदो बनाउनुपर्छ। त्यसपछि प्रति रोपनीको हिसाबले १० देखि १५ डोका राम्ररी सडेको गोबर मल वा कम्पोस्ट मल माटोमा राम्ररी मिलाउनुपर्छ। टमाटर अम्लीय माटोमा राम्रोसँग फस्टाउने हुनाले माटो...
सगरमाथा हिमालको उचाई कति रहेको छ?
null
विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथाको हालको उचाइ ८,८४८.८६ मिटर रहेको छ। नेपाल र चीनको संयुक्त टोलीले २०२० डिसेम्बर ८ मा घोषणा गरे अनुसार यसको नयाँ उचाइ ८,८४८.८६ मिटर कायम गरिएको हो।
मौसमी तरकारी खेती गर्दा किसानले के फाइदा हुन्छ?
null
मौसमी तरकारी खेती गर्दा किसानलाई धेरै फाइदाहरू हुन्छन्। पहिलो, यसका लागि धेरै महँगो प्रविधि वा हरितगृह (Greenhouse) को आवश्यकता पर्दैन जसले गर्दा उत्पादन लागत कम हुन्छ। दोस्रो, प्राकृतिक मौसम अनुकूल हुने भएकाले तरकारीको उत्पादन राम्रो र बढी हुन्छ। तेस्रो, बजारमा सो समयमा तरकारीको आपूर्ति सहज हुने हुँदा किसानले सजिलैसँग...
नेपालको भौगोलिक अवस्थिति बारे प्रष्ट पार्नुहोस्।
null
नेपाल एसिया महादेशको दक्षिण भागमा अवस्थित एक भूपरिवेष्ठित राष्ट्र हो। यो २६ डिग्री २२ मिनेट देखि ३० डिग्री २७ मिनेट उत्तर अक्षांश र ८० डिग्री ४ मिनेट देखि ८८ डिग्री १२ मिनेट पूर्व देशान्तरको बीचमा फैलिएको छ। नेपालको उत्तरमा चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बत र दक्षिण, पूर्व तथा पश्चिममा भारत पर्दछ।
मधुमेह (डाइविटिज) का बिरामीले कस्तो खानपानमा ध्यान दिनुपर्छ?
null
मधुमेहका बिरामीले आफ्नो रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रण गर्न खानपानमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ। उनीहरूले चिनी र चिनीजन्य मीठा पदार्थहरू, चिसो पेय पदार्थ र मैदाबाट बनेका परिकारहरू पूर्ण रूपमा बार्नुपर्छ। यसको सट्टामा फाइबरयुक्त खानाहरू जस्तै हरिया सागपात, सलाद, गेडागुडी, फलफूल र फापर वा जौको रोटी खानु फाइदाजनक हुन्छ। नियमित व...
संसारको सबैभन्दा गहिरो महासागर कुन हो?
null
संसारको सबैभन्दा गहिरो महासागर प्रशान्त महासागर (Pacific Ocean) हो। यसको गहिरो भाग मरियाना ट्रेन्च (Mariana Trench) हो।
नेपालको भौगोलिक विभाजनबारे संक्षिप्तमा बताउनुहोस्।
null
नेपाललाई मुख्यतया पूर्व-पश्चिम फैलिएका तीनवटा भौगोलिक क्षेत्रहरूमा विभाजन गरिएको छ: हिमाल, पहाड र तराई। १. हिमाली क्षेत्र: यो देशको उत्तरी भागमा अवस्थित छ जहाँ वर्षैभरि हिउँ पग्लिने गर्दछ र यस क्षेत्रमा सगरमाथा जस्ता अग्ला हिमालहरू पर्छन्। २. पहाडी क्षेत्र: हिमाल र तराईको बीचमा रहेको यो क्षेत्रमा होचा पहाडहरू, उपत्यकाह...
काठमाडौंबाट पोखरा यात्रा गर्दा अपनाउन सकिने यातायातका साधनहरू के-के हुन्?
null
काठमाडौंबाट पोखरा यात्रा गर्नका लागि मुख्यतया दुईवटा विकल्पहरू उपलब्ध छन्: पहिलो, सडक मार्गबाट पर्यटक बस, माइक्रोबस वा निजी कारमार्फत करिब ६ देखि ७ घण्टाको यात्रा गर्न सकिन्छ। दोस्रो, हवाई मार्गबाट १५ देखि २० मिनेटमै त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट पोखरा विमानस्थलसम्म पुग्न सकिन्छ।
प्रदुषण कम गर्न के गर्न सकिन्छ?
null
प्रदुषण कम गर्न हामीले व्यक्तिगत र सामूहिक रूपमा धेरै कदमहरू चाल्न सक्छौं। पहिलो, निजी सवारी साधनको सट्टा सार्वजनिक यातायात वा साइकलको प्रयोग बढाउनु पर्छ। दोस्रो, प्लास्टिकको प्रयोगलाई निरुत्साहित गरी कपडा वा कागजका झोलाहरू प्रयोग गर्नुपर्छ। तेस्रो, घर वरिपरि रुखबिरुवा रोप्ने र हरियाली प्रवर्द्धन गर्ने गर्नुपर्छ। चौथो,...
नेपालको राष्ट्रिय झण्डाको आकार कस्तो छ र यसले के संकेत गर्दछ?
null
नेपालको राष्ट्रिय झण्डा दुईवटा त्रिकोण जोडेर बनेको गैर-आयत आकारको हुन्छ। यसले नेपालको हिमाल र दुई प्रमुख धर्म (हिन्दू र बौद्ध) को प्रतीकका साथै चन्द्र र सूर्य जस्तै देश सधैं बाँचिरहने संकेत गर्दछ।
काठमाडौंबाट पोखरा यात्रा गर्दा के-कस्ता कुरामा ध्यान दिनुपर्छ?
null
काठमाडौंबाट पोखरा यात्रा गर्दा सुरक्षित र आरामदायी बनाउन केही कुरामा ध्यान दिनुपर्छ। पहिलो, सडकको अवस्था र मौसमको बारेमा पहिले नै जानकारी लिनु राम्रो हुन्छ। दोस्रो, यात्राको लागि बस, हवाई जहाज वा निजी गाडीको टिकट अग्रिम बुक गर्नु पर्छ। तेस्रो, बाटोमा खानका लागि हल्का खाजा र पानी साथमा राख्नुपर्छ। चौथो, घुम्ने ठाउँहरू र...
सगरमाथा हिमालको उचाइ कति रहेको छ र यो कुन देशमा पर्दछ?
null
सगरमाथा विश्वको सर्वोच्च शिखर हो, जसको हालको आधिकारिक उचाइ ८८४८.८६ मिटर रहेको छ। यो हिमाल नेपाल र चीनको सिमानामा अवस्थित छ।
नेपालको इतिहासमा पृथ्वीनारायण शाहको योगदान के मा सीमित छ?
null
नेपालको इतिहासमा राजा पृथ्वीनारायण शाहको मुख्य योगदान आधुनिक नेपालको एकीकरण हो। १८ औं शताब्दीको मध्यतिर ससाना राज्यहरूमा विभाजित रहेका बाइसे र चौबिसे राज्यहरूलाई उनले आफ्नो सुझबुझ र सैन्य रणनीतिको बलमा एकताबद्ध गरेर एक विशाल नेपाल राज्यको निर्माण गरे। गोर्खाबाट सुरु भएको यो अभियानले नेपालको सार्वभौमसत्ता, भौगोलिक अखण्ड...
नेपालको भौगोलिक अवस्थिति विश्वको नक्सामा कस्तो रहेको छ?
null
नेपाल एसिया महादेशको दक्षिण भागमा अवस्थित एक भूपरिवेष्ठित (ल्याण्डलक) देश हो। यो उत्तरी गोलार्ध र पूर्वी देशान्तरमा पर्छ। नेपालको पूर्व, पश्चिम र दक्षिणमा भारत तथा उत्तरमा चीनको तिब्बत स्वायत्त क्षेत्र पर्दछ। यसको अक्षांश २६ अंश २२ मिनेट देखि ३० अंश २७ मिनेट उत्तर र देशान्तर ८० अंश ४ मिनेट देखि ८८ अंश १२ मिनेट पूर्वसम्...
नेपालको राष्ट्रिय गृहिणी तथा घरेलु उद्योगको महत्त्व चर्चा गर्नुहोस्।
null
घरेलु उद्योगले ग्रामीण क्षेत्रमा रोजगारी सिर्जना गर्न, स्थानीय सीप र स्रोतको अधिकतम सदुपयोग गर्न, गरिबी निवारण गर्न तथा हस्तकलाका वस्तुहरू निर्यात गरी विदेशी मुद्रा आर्जन गर्न ठूलो सहयोग पुर्‍याउँछ।
सानो व्यवसाय सुरु गर्न के-कस्ता कुरामा ध्यान दिनुपर्छ?
null
सानो व्यवसाय सुरु गर्न सर्वप्रथम बजारको माग र सम्भावनाको अध्ययन (Market Research) गर्नुपर्छ। त्यसपछि स्पष्ट व्यापार योजना (Business Plan) बनाउनु पर्छ। लगानीका लागि पुँजीको स्रोत जुटाएर व्यवसाय दर्ता सम्बन्धी कानुनी प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्छ। अन्त्यमा, गुणस्तरीय सेवा वा वस्तु प्रदान गरेर ग्राहकसँग राम्रो सम्बन्ध बनाउनु प...
स्वस्थ रहनका लागि सन्तुलित भोजनमा के-के समावेश हुनुपर्छ?
null
सन्तुलित भोजनमा शरीरलाई आवश्यक पर्ने सबै प्रमुख पोषक तत्वहरू उचित मात्रामा हुनुपर्छ। यसमा कार्बोहाइड्रेट (भात, रोटी, आलु), प्रोटिन (दाल, माछा, मासु, अन्डा), भिटामिन र खनिज पदार्थ (ताजा तरकारी र फलफूल), तथा फ्याट (तेल वा घ्यू) उचित मात्रामा समावेश हुनुपर्छ। यसका साथै पर्याप्त मात्रामा पानी पिउनु पनि सन्तुलित आहारको महत्...
नेपालमा राष्ट्रिय पञ्चायत कालको अन्त्य कहिले भयो?
null
नेपालमा जनआन्दोलन २०४६ को सफलतासँगै राष्ट्रिय पञ्चायत कालको अन्त्य भएको हो। वि.सं. २०४६ साल चैत २६ गते राजा वीरेन्द्रबाट पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्य गर्दै दलमाथिको प्रतिबन्ध फुकुवा गरिएको घोषणा गरिएको थियो।
दैनिक जीवनमा पानी पिउनुका फाइदाहरू बताउनुहोस्?
null
मानव शरीरमा ७० प्रतिशतभन्दा बढी पानी हुने हुनाले नियमित रूपमा पर्याप्त पानी पिउनु स्वास्थ्यका लागि अनिवार्य छ। पानीले शरीरमा रहेका विषालु पदार्थहरू (Toxins) पसिना वा पिसाबको माध्यमबाट बाहिर निकाल्न मद्दत गर्छ। यसले पाचन प्रणालीलाई स्वस्थ राख्छ, छाला चम्किलो बनाउँछ र शरीरमा ऊर्जाको स्तर कायम राख्छ।
प्रदुषण कम गर्न के गर्न सकिन्छ?
null
प्रदुषण कम गर्न हामीले व्यक्तिगत र सामूहिक दुवै तहमा कदम चाल्नुपर्छ। पहिलो, निजी सवारी साधनको सट्टा सार्बजनिक यातायात वा साइकलको प्रयोग बढाउनुपर्छ। दोस्रो, प्लास्टिकको झोलाको प्रयोग पूर्ण रूपमा बन्द गरी कपडा वा कागजको झोला प्रयोग गर्ने बानी बसाल्नुपर्छ। तेस्रो, घरबाट निस्कने फोहोरलाई कुहिने र नकुहिने गरी छुट्याएर व्यवस...
गणितमा त्रिभुजको क्षेत्रफल निकाल्ने सूत्र लेख्नुहोस्।
null
साधारणतया त्रिभुजको क्षेत्रफल निकाल्ने सूत्र निम्नलिखित हुन्छ: क्षेत्रफल = १/२ × आधार × उचाइ (यसलाई अंग्रेजीमा Area = 1/2 * base * height भनिन्छ।)
उच्च रक्तचापका बिरामीले खानपानमा कस्ता कुरामा ध्यान दिनुपर्छ?
null
उच्च रक्तचापका बिरामीले नुनको मात्रा कम खानुपर्छ किनकि नुनले रक्तचाप बढाउँछ। यसबाहेक, चिल्लो, तारेका र प्रशोधित खानाहरूबाट टाढै रहनुपर्छ र ताजा फलफूल, सागसब्जी तथा फाइबरयुक्त खानाको सेवन बढाउनु पर्छ।
प्रकाश संश्लेषण (Photosynthesis) प्रक्रिया भनेको के हो?
null
प्रकाश संश्लेषण त्यो जैविक प्रक्रिया हो जसद्वारा हरिया बिरुवाहरूले सूर्यको प्रकाश, पानी र कार्बनडाइअक्साइडको प्रयोग गरी आफ्ना लागि खाना (ग्लोकोज) तयार पार्छन् र अक्सिजन ग्यास बाहिर फाल्छन्। यस प्रक्रियामा बिरुवामा भएको क्लोरोफिलले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।
आफ्नो दैनिक कार्यतालिका व्यवस्थित गर्ने प्रभावकारी तरिका कुन हो?
null
दैनिक कार्यतालिका व्यवस्थित गर्न प्रत्येक दिन गर्नु पर्ने कामहरूको प्राथमिकता निर्धारण गर्नुहोस् (जस्तै महत्त्वपूर्ण र जरुरी कामहरू पहिले)। त्यसपछि हरेक कामको लागि समय छुट्याएर 'टु-डु लिस्ट' बनाउनुहोस् र सोही अनुसार पालना गर्नुहोस्।
पाइथन प्रोग्रामिङ भाषामा एउटा सूची (List) कसरी बनाउने?
null
पाइथनमा सूची (List) बनाउनको लागि वर्गाकार कोष्ठक ([ ]) को प्रयोग गरिन्छ र यसका तत्वहरूलाई कमा (,) ले छुट्टाइन्छ। उदाहरणका लागि, फलफूलहरूको नाम भएको एउटा सूची यसरी बनाउन सकिन्छ: `phalful = ["स्याउ", "केरा", "सुन्तला"]`। यसरी बनेको सूचीमा विभिन्न डेटा प्रकारका वस्तुहरू राख्न सकिन्छ र यसलाई पछि परिवर्तन (Modify) पनि गर्न ...
स्मार्टफोन खरिद गर्दा कुन-कुन कुराहरूमा ध्यान दिनुपर्छ?
null
स्मार्टफोन खरिद गर्दा मुख्यतया आफ्नो आवश्यकता र बजेटलाई ध्यान दिनुपर्छ। यसका प्राविधिक पक्षहरू जस्तै RAM र Storage, ब्याट्री क्षमता, क्यामेराको गुणस्तर, र प्रोसेसर (Processor) कस्तो छ भन्ने कुरा जाँच्नुपर्छ। साथै, फोनको ब्रान्डिङ, वारेन्टी र बिक्रीपछिको सेवा (After-sales service) को बारेमा पनि बुझेर मात्र निर्णय लिनु र...
HTML मा वेबपेजको शिर्षक (Title) कसरी लेखिन्छ?
null
HTML मा वेबपेजको शिर्षक लेख्नको लागि `<head>` ट्याग भित्र `<title>` ट्यागको प्रयोग गरिन्छ। उदाहरणको लागि: `<head>` `<title>`मेरो पहिलो वेबपेज`</title>` `</head>` यसले ब्राउजरको ट्याबमा वेबपेजको नाम देखाउन मद्दत गर्दछ।
नेपालको राहदानी (Passport) बनाउन कुन कुन कागजातहरू आवश्यक पर्छ?
null
नेपालको ई-राहदानी (E-Passport) बनाउनका लागि सामान्यतया निम्नलिखित कागजातहरू आवश्यक पर्दछ: १. नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्रको सक्कल र प्रतिलिपि। २. राष्ट्रिय परिचय पत्र वा यसको नम्बर। ३. बारबर्ष भन्दा कम उमेरका बालबालिकाको हकमा जन्मदर्ता र अभिभावकको नागरिकता। ४. विभागले तोकेको राजस्व बैंकमा जम्मा गरेको भौचर।
बचत (Savings) गर्ने बानी बसाल्न के गर्नुपर्छ?
null
बचत गर्ने बानी बसाल्नको लागि आम्दानी प्राप्त हुनासाथ निश्चित प्रतिशत रकम छुट्टै खातामा जम्मा गर्ने गर्नुपर्छ। अनावश्यक र विलासी वस्तुहरूको खरीदमा कटौती गर्ने, मासिक खर्चको बजेट बनाउने र दैनिक खर्चको रेकर्ड राख्ने बानी बसाल्नु पर्छ।
बचत गर्ने बानी बसाल्न के गर्नुपर्छ?
null
बचत गर्ने बानी बसाल्नका लागि आयस्रोत प्राप्त हुनासाथ निश्चित प्रतिशत रकम छुट्टै बैंक खातामा जम्मा गर्ने बानी बसाल्नुपर्छ। मासिक रूपमा आफ्नो आम्दानी र खर्चको एक निश्चित बजेट बनाउनु पर्छ र अनावश्यक वस्तुहरूको खरिदमा कटौती गर्नुपर्छ। 'खर्च गरेर बचेको पैसा बचाउने होइन, बचाएर बाँकी रहेको पैसा खर्च गर्ने' नियम अपनाउनु पर्छ।
प्रश्ناन्तर विधिबाट पानीको उम्लने बिन्दु कसरी पत्ता लगाइन्छ?
null
पानीको उम्लने बिन्दु पत्ता लगाउन थर्ममिटरलाई पानीमा डुबाएर तताइन्छ। जब पानीबाट बाफ निस्कन थाल्छ र तापक्रम स्थिर हुन्छ, तब थर्ममिटरले देखाएको तापक्रम नै पानीको उम्लने बिन्दु हो। सामान्यतया यो १०० डिग्री सेल्सियस हुन्छ।
नयाँ व्यवसाय सुरु गर्दा कुन कुरामा ध्यान दिनुपर्छ?
null
नयाँ व्यवसाय सुरु गर्दा सबैभन्दा पहिले बजार अनुसन्धान (Market Research) गरेर ग्राहकको आवश्यकता बुझ्नुपर्छ। त्यसपछि स्पष्ट व्यावसायिक योजना (Business Plan) तयार पार्नुपर्छ जसमा लगानी, बजार प्रवर्द्धन र जोखिम व्यवस्थापनको कुरा स्पष्ट हुनुपर्छ। साथै, कानुनी दर्ता प्रक्रिया पूरा गरी आफ्नो सेवा वा उत्पादनको गुणस्तरमा कहिल्य...
नेवारी खाजा 'बारा' कसरी बनाइन्छ?
null
बारा बनाउनका लागि मास वा मुगको दाललाई केही घण्टा भिजाएर बोक्रा निकालिन्छ र पिपिन्छ। त्यसपछि उक्त पिठोमा नुन, जिरा, लसुन र मसला मिसाइन्छ। तावामा तेल वा घिउ तताएर सो मिश्रणलाई गोलो आकारमा फैलाइन्छ र दुवै πटबाट रातो हुने गरी पकाइन्छ।
नयाँ व्यवसाय सुरु गर्दा व्यवसाय योजना (Business Plan) किन आवश्यक हुन्छ?
null
नयाँ व्यवसाय सुरु गर्दा व्यवसाय योजना (Business Plan) एउटा नक्सा जस्तै हो। यसले व्यवसायको उद्देश्य स्पष्ट पार्न, बजारको विश्लेषण गर्न, सम्भावित जोखिम पहिचान गर्न र लगानीकर्ता वा बैंकबाट ऋण प्राप्त गर्न मद्दत गर्छ। योजनाबिना व्यवसाय सञ्चालन गर्दा दिशाहीन भई असफल हुने सम्भावना बढी हुन्छ।
मधुमेह (डाइविटिज) भएका बिरामीले कस्तो खानपानमा ध्यान दिनुपर्छ?
null
मधुमेहका बिरामीले रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रणमा राख्न खानपानमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ। उनीहरूले चिनी, गुलिया पदार्थ, मैदाबाट बनेका परिकार र जंकफुड खानु हुँदैन। त्यसको सट्टामा रेसायुक्त खाना, हरिया सागसब्जी, फलफूल, फापर, जौ, र गहुँको रोटी खानु लाभदायक हुन्छ। साथै, नियमित व्यायाम गर्नु र चिकित्सकको सल्लाहमा औषधि सेवन गर्...
प्रदुषण कम गर्ने दुईवटा उपायहरू के-के हुन्?
null
प्रदुषण कम गर्ने दुई प्रमुख उपायहरू वृक्षारोपण गर्नु र प्लास्टिकको प्रयोगलाई न्यूनीकरण गर्नु हुन्। रुखहरूले वातावरणलाई सफा राख्न मद्दत गर्छन् भने प्लास्टिक नकुहिने हुनाले यसको प्रयोग घटाउँदा फोहोर व्यवस्थापनमा सहजता आउँछ।
डिजिटल वालेट प्रयोग गर्नुका फाइदाहरू के-के हुन्?
null
डिजिटल वालेट (Digital Wallet) को प्रयोग गर्नुका मुख्य फाइदाहरू यसप्रकार छन्: १. यसले नगद बोकेर हिँड्नुपर्ने झन्झटबाट मुक्ति दिन्छ। २. बिजुलीको बिल, पानीको बिल, इन्टरनेटको बिल तथा हवाई टिकट जस्ता भुक्तानीहरू घरमै बसिबस अनलाइनबाटै गर्न सकिन्छ। ३. कारोबारको पूर्ण रेकर्ड (Transaction History) सुरक्षित रहन्छ जसले गर्दा हिसा...
नेपालको संविधान २०७२ मा कतिवटा भाग र धाराहरू छन्?
null
नेपालको वर्तमान संविधान अर्थात् 'नेपालको संविधान' मा जम्मा ३५ भाग, ३०८ धारा र ९ वटा अनुसूचीहरू रहेका छन्। यो संविधान वि.सं. २०७२ असोज ३ गते देखि जारी भएको हो।
नेपालको भौगोलिक विभाजनलाई संक्षेपमा वर्णन गर्नुहोस्।
null
नेपाललाई पूर्व-पश्चिम फैलिएको भू-बनोटको आधारमा मुख्यतया तीनवटा भौगोलिक क्षेत्रमा विभाजन गरिएको छ: १. हिमाल क्षेत्र: यो देशको उत्तर भागमा अवस्थित छ, जहाँ वर्षभरि हिउँ पर्छ र सगरमाथा जस्ता अग्ला हिमालहरू रहेका छन्। २. पहाड क्षेत्र: हिमाल र तराईको बीचमा रहेको यो क्षेत्रमा अग्ला डाँडाकाँडा, टार र बेसीहरू पाइन्छन्। यहाँको ह...
बचत र लगानी बीचको मुख्य भिन्नता के हो?
null
बचत भनेको भविष्यको आवश्यकताका लागि सुरक्षित राख्नको लागि खर्च नगरि बचाएको पैसा हो, जुन सामान्यतया बैंक खातामा राखिन्छ र यसमा कम जोखिम हुन्छ। अर्कोतर्फ, लगानी भनेको भविष्यमा आम्दानी वा मुनाफा बढाउने उद्देश्यले विभिन्न क्षेत्र जस्तै सेयर बजार, जग्गा, वा व्यवसायमा पुँजी परिचालन गर्नु हो, जसमा जोखिम पनि हुन्छ तर प्रतिफल बढ...
मानव शरीरमा रक्तसञ्चार प्रणाली (Circulatory System) को मुख्य काम के हो?
null
मानव शरीरमा रक्तसञ्चार प्रणालीको मुख्य काम शरीरका सबै अंगहरूमा रगत, अक्सिजन र पोषक तत्वहरू पुर्याउनु हो। यसका साथै यसले कोषहरूबाट कार्बनडाइअक्साइड र अन्य फोहर पदार्थहरू संकलन गरी फोक्सो र मिर्गौला जस्ता निष्कासन अंगहरूसम्म पुर्याउने काम गर्छ। यस प्रणालीमा मुटु, रगत र रक्तनलीहरू मुख्य रूपमा संलग्न हुन्छन्।
सरकारी कार्यालयमा राहदानी (Passport) बनाउनका लागि के-kesta प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्छ?
null
राहदानी बनाउनका लागि सर्वप्रथम अनलाइन फारम भरेर प्रिन्ट गर्नुपर्छ र तोकिएको राजस्व बैंकमा जम्मा गर्नुपर्छ। त्यसपछि तोकिएको मिति र समयमा जिल्ला प्रशासन कार्यालय वा राहदानी विभागमा जानुपर्छ। त्यहाँ कागजात प्रमाणीकरण, औँठाछाप (Biometrics) र फोटो खिचाउने काम हुन्छ। यी सबै प्रक्रिया पूरा भएपछि केही दिनमा राहदानी तयार भएर आउ...
नयाँ व्यवसाय सुरु गर्नका लागि के कुरामा ध्यान दिनुपर्छ?
null
नयाँ व्यवसाय सुरु गर्नका लागि बजार अध्ययन (Market Research) गर्नुपर्छ, जसले ग्राहकको माग बुझ्न मद्दत गर्छ। त्यसपछि स्पष्ट व्यावसायिक योजना (Business Plan) बनाउनु पर्छ। लगानीको स्रोत सुनिश्चित गर्ने, कानुनी दर्ता प्रक्रिया पूरा गर्ने, र प्रभावकारी मार्केटिङ रणनीति अपनाउने कुराहरू व्यवसायको सफलताका लागि अनिवार्य हुन्छन्।
माटोको उर्वराशक्ति बढाउन किसानले के गर्नुपर्छ?
null
माटोको उर्वराशक्ति (Fertility) बढाउन किसानहरूले प्राङ्गारिक मल (गोबर मल, कम्पोस्ट मल) को प्रयोग बढाउनुपर्छ। रासायनिक मलको अत्यधिक प्रयोगले माटोलाई असर गर्ने हुनाले यसको सन्तुलित प्रयोग गर्नुपर्छ। साथै, एउटै जग्गामा सधैँ एउटै बाली नलगाएर बाली चक्र (Crop rotation) अपनाउनु पर्छ, जस्तै: कोदालो वा दलहन बाली (सिमी, भटमास) लग...
व्यापारिक योजना (Business Plan) तयार पार्दा ध्यान दिनुपर्ने मुख्य कुराहरू के-के हुन्?
null
व्यापारिक योजना तयार पार्दा निम्न कुराहरूमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ: १. व्यवसायको उद्देश्य र स्पष्ट परिकल्पना। २. बजार विश्लेषण (ग्राहक र प्रतिस्पर्धीहरूको अध्ययन)। ३. वस्तु वा सेवाको विशेषता। ४. बजार प्रवर्द्धन र बिक्री योजना। ५. आर्थिक प्रक्षेपण (लगानी, खर्च र आम्दानीको अनुमान)।
घरमै सजिलै दाल मख्नी कसरी बनाउने?
null
घरमै दाल मख्नी बनाउनको लागि पहिलो चरणमा कालो मास (उरद दाल) र केही राजमालाई रातभर पानीमा भिजाउनुहोस्। त्यसपछि कुकरमा पानी, नुन र बेसार हालेर नरम हुने गरी उमाल्नुहोस्। अर्को भाँडामा घिउ वा बटर तताएर जिरा, लसुन, अदुवा, प्याज र टमाटरको पेस्ट राखेर मसला बुट्नुहोस्। त्यसमा उमालेको दाल मिसाएर मन्द आगोमा केही समय पकाउनुहोस्। अ...
प्रिन्टरले कागज किन च्यात्छ वा फसाउँछ? कारण र समाधान बताउनुहोस्।
null
प्रिन्टरले कागज च्यात्नु वा फसाउनु (Paper Jam) का मुख्य कारणहरू रोलर फोहोर हुनु, गलत साइजको कागज हाल्नु वा कागज ओसिलो हुनु हुन्। यसको समाधानका लागि: १. प्रिन्टर बन्द गरी पावर केबल निकाल्नुहोस्। २. भित्र फसेको कागजलाई बिस्तारै तान्नुहोस् ताकि टुक्रा नभियोस्। ३. पेपर ट्रेमा सही साइजको सुक्खा कागज मिलाएर राख्नुहोस्। ४. रो...
काठमाडौंबाट पोखरा यात्रा गर्दा बाटोमा पर्ने मुख्य दुईवटा रमाइला ठाउँहरूको नाम भन्नुहोस्।
null
काठमाडौंबाट पोखराको यात्रा गर्दा पृथ्वी राजमार्ग भएर जान सकिन्छ। यस मार्गमा पर्ने दुईवटा मुख्य र प्रसिद्ध ठाउँहरू मुग्लिन र बन्दीपुर (डुمρεबाट उक्लिनुपर्ने) हुन्। मुग्लिन त्रिशूली नदीको किनारमा अवस्थित छ भने बन्दीपुर आफ्नो ऐतिहासिक नेवारी संस्कृति र पहाडी सौन्दर्यका लागि विश्वभर प्रख्यात छ।
दाल भात कसरी पकाउने?
null
दाल भात पकाउनका लागि पहिले चामललाई राम्ररी धोएर पानीमा पकाउनु पर्छ (प्रेशर कुकर वा पतीतमा)। दाल बनाउनका लागि मुसुरो वा मूगको दाल धोएर कुकरमा पानी, नुन र बेसार हालेर ३-४ सिटी लगाउने। त्यसपछि प्यानमा तोरीको तेल वा घिउ तताएर जिरा, लसुन, प्याज र सुख्खा खुर्सानीको झान्ता (तड्का) लगाएर पकाएको दालमा खन्याउने। यसरी स्वादिष्ट द...
व्यापार योजना (Business Plan) मा हुनुपर्ने मुख्य बुँदाहरू के-के हुन्?
null
एक सफल व्यापार योजनामा निम्न मुख्य बुँदाहरू हुनु आवश्यक छ: १. कार्यकारी सारांश (Executive Summary): यसमा व्यापारको छोटकरीमा परिचय हुन्छ। २. व्यापारको विवरण (Business Description): व्यापारले के गर्छ र यसको उद्देश्य के हो। ३. बजार विश्लेषण (Market Analysis): लक्षित ग्राहकहरू र प्रतिस्पर्धाको अध्ययन। ४. सञ्चालन योजना (Ope...
दैनिक जीवनमा तनाव व्यवस्थापन गर्ने उत्तम तरिकाहरू उल्लेख गर्नुहोस्।
null
तनाव व्यवस्थापनका लागि नियमित रूपमा योगा तथा ध्यान गर्ने, पर्याप्त सुत्ने, सन्तुलित भोजन गर्ने, साथीभाइ तथा परिवारसँग समय बिताउने र आफ्नो रुचिको काम जस्तै संगीत सुन्ने वा पुस्तक पढ्ने बानी बसाल्नुपर्छ।
काठमाडौं उपत्यकाका मुख्य तीन शहरहरूको नाम लेख्नुहोस्।
null
काठमाडौं उपत्यकाभित्र मुख्यतया तीन ऐतिहासिक शहरहरू पर्दछन्: १. काठमाडौं २. ललितपुर (पाटन) ३. भक्तपुर
नेपालको एकीकरण अभियानका मुख्य सूत्रधार शाहवंशीय राजा को हुन्?
null
नेपालको एकीकरण अभियानका मुख्य सूत्रधार गोरखाका राजा पृथ्वीनारायण शाह हुन्। उनले वि.सं. १८०१ मा नुवाकोट विजय गरेर सुरु गरेको एकीकरण अभियानले सानासाना राज्यहरूमा विभक्त नेपाललाई एकताबद्ध राष्ट्रको रूपमा स्थापित गर्न सफल भयो।
दैनिक जीवनमा तनाव व्यवस्थापन गर्नका लागि कस्ता बानीहरू बसाल्नुपर्छ?
null
दैनिक जीवनको तनावलाई व्यवस्थापन गर्न स्वस्थ बानीहरूको विकास गर्नु आवश्यक छ। पहिलो, नियमित रूपमा योग, ध्यान (Meditation) वा गहिरो स्वासप्रश्वासको अभ्यास गर्नुपर्छ। दोस्रो, दैनिक रूपमा शारीरिक व्यायाम वा मर्निङवाक गर्ने बानी बसाल्नुपर्छ। तेस्रो, पर्याप्त मात्रामा (७-८ घण्टा) गहिरो निदाउनु पर्छ। चौथो, परिवार र साथीहरूसँग ...
नेपालमा मनाइने 'इन्द्रजात्रा' पर्वको बारेमा संक्षिप्तमा लेख्नुहोस्।
null
इन्द्रजात्रा नेपालको विशेष गरी काठमाडौं उपत्यकामा मनाइने एक ऐतिहासिक र सांस्कृतिक पर्व हो। यो पर्व प्रत्येक वर्ष भाद्र शुक्ल चतुर्दशीका दिनदेखि सुरु हुन्छ। यस जात्रामा देवराज इन्द्रको पूजा आराधना गरिनुका साथै जीवित देवी कुमारी, गणेश र भैरवको रथयात्रा निकालिन्छ। यस अवसरमा विभिन्न सांस्कृतिक नाचहरू जस्तै लाखे नाच, पुलुकि...
आफ्नो व्यक्तिगत वित्त (Personal Finance) व्यवस्थापन गर्न मासिक बजेट कसरी बनाउने?
null
मासिक बजेट बनाउनका लागि सर्वप्रथम आफ्नो कुल मासिक आम्दानी हिसाब गर्नुहोस्। त्यसपछि खर्चहरूलाई वर्गीकरण गर्नुहोस् जस्तै: घर भाडा, खाना, बिजुली/पानी बिल (अनिवार्य खर्च) र मनोरञ्जन (ऐच्छिक खर्च)। आम्दानीबाट अनिवार्य खर्च घटाएर बाँकी रकम बचत वा लगानीका लागि छुट्याउनु पर्छ। यसरी ५०/३०/२० को नियम (५०% आवश्यकता, ३०% इच्छा, २०...
बिहान उठेर तातो पानी पिउनुका फाइदाहरू के के हुन्?
null
बिहान उठेर तातो पानी पिउँदा पाचन प्रणाली राम्रो हुन्छ, शरीरमा जम्मा भएका विषालु पदार्थहरू (toxins) बाहिर निस्कन मद्दत गर्छ, मेटाबोलिजम बढ्छ र कब्जियतको समस्या कम हुन्छ।
दैनिक जीवनमा प्लास्टिकको प्रयोग कसरी कम गर्न सकिन्छ?
null
दैनिक जीवनमा प्लास्टिकको प्रयोग कम गर्न हामीले बजार जाँदा कपडा वा जुटको झोला बोक्ने बानी बसाल्नुपर्छ। प्लास्टिकका झोला वा ट्युबहरूको सट्टा पुनप्रयोग गर्न मिल्ने भाँडाकुडा प्रयोग गर्ने, एकपटक मात्र प्रयोग हुने प्लास्टिकका स्ट्र (Straw) र चम्चाहरू बहिष्कार गर्ने र पानी पिउनका लागि मेटल वा स्टिलको बोतल प्रयोग गर्ने गर्नुप...
प्रदुषण कम गर्ने दुईवटा उपायहरू के-के हुन्?
null
प्रदुषण कम गर्ने प्रमुख दुई उपायहरू यसप्रकार छन्: पहिलो, निजी सवारी साधनको सट्टामा सार्वजनिक यातायातको प्रयोग बढाउने वा सम्भव भएसम्म हिँड्ने वा साइकल प्रयोग गर्ने। दोस्रो, फोहोरलाई जथाभावी जलाउनुको सट्टा कुहिने र नकुहिने फोहोर छुट्याएर व्यवस्थापन गर्ने र रुखबिरुवा रोप्ने।
दैनिक जीवनमा उच्च रक्तचाप नियन्त्रण गर्ने उपायहरू बताउनुहोस्।
null
उच्च रक्तचाप नियन्त्रण गर्न दैनिक जीवनमा निम्न उपायहरू अपनाउन सकिन्छ: १. नुनको सेवन कम गर्ने, २. नियमित रूपमा कम्तीमा ३० मिनेट व्याया वा हिँडाइ गर्ने, ३. फ्रेस फलफूल र सागसब्जी खाने, ४. तनाव कम गर्ने र पर्याप्त निद्रा लिने, ५. धूमपान तथा मदिरापानबाट टाढै रहने।
प्रश्ناन्तर विधिबाट प्रकाश संश्लेषण भनेको के हो बुझाउनुहोस्।
null
प्रकाश संश्लेषण त्यो जैविक प्रक्रिया हो जसको माध्यमबाट हरिया बिरुवाहरूले सूर्यको प्रकाश, पानी र कार्बनडाइअक्साइडको प्रयोग गरेर आफ्नो खाना (ग्लालगुकोज) तयार गर्छन्। यस प्रक्रियामा अक्सिजन उपउत्पादनको रूपमा बाहिर निस्कन्छ, जसले पृथ्वीमा जीवन धान्न मद्दत गर्छ।
पृथ्वीको वायुमण्डलमा पाइने प्रमुख ग्यासहरूको नाम र तिनीहरूको प्रतिशत बताउनुहोस्।
null
पृथ्वीको वायुमण्डल विभिन्न ग्यासहरूको मिश्रणले बनेको छ। यसमा पाइने प्रमुख ग्यासहरू र तिनीहरूको अनुमानित प्रतिशत यसप्रकार छन्: १. नाइट्रोजन (Nitrogen) - करिब ७८.०८% २. अक्सिजन (Oxygen) - करिब २०.९५% ३. आर्गन (Argon) - करिब ०.९३% ४. कार्बनडाइअक्साइड (Carbon dioxide) - करिब ०.०४% बाákी भागमा जलवाष्प र अन्य दुर्लभ ग्यासहरू...
दैनिक जीवनमा तनाव व्यवस्थापन गर्ने तीनवटा तरिकाहरू उल्लेख गर्नुहोस्।
null
तनाव व्यवस्थापन गर्ने तीनवटा प्रमुख तरिकाहरू यी हुन्: पहिलो, नियमित रूपमा योग, ध्यान (Meditation) वा गहिरो सास फेर्ने अभ्यास गर्ने। दोस्रो, पर्याप्त मात्रामा निद्रा लिने र सन्तुलित भोजन गर्ने। तेस्रो, साथीभाइ तथा परिवारसँग समय बिताउने र आफ्नो रुचिको काम जस्तै किताब پढ्ने वा संगीत सुन्ने गर्ने।
घरमा ऊर्जा (Electricity) बचत गर्ने केही सजिला उपायहरू बताउनुहोस्।
null
घरमा ऊर्जा बचत गर्न हामीले दैनिक जीवनमा केही सामान्य बानीहरू अपनाउन सक्छौं: १. कोठाबाट बाहिर निस्कँदा बत्ती, पंखा र एसीको स्विच बन्द गर्ने। २. परम्परागत बल्बको साटो ऊर्जा बचत गर्ने एलईडी (LED) बत्तीहरूको प्रयोग गर्ने। ३. दिउँसोको समयमा प्राकृतिक प्रकाशको प्रयोग गर्ने ताकि कृत्रिम बत्ती बाल्नु नपरोस्। ४. आवश्यकताभन्दा ब...
घरमा नै स्वादिष्ट दाल मखनी कसरी बनाउने?
null
दाल मखनी बनाउनका लागि कालो उडद दाल र थोरै राजमालाई रातभर पानीमा भिजाउनु पर्छ। त्यसपछि यसलाई प्रेसर कुकरमा नुन र बेसार हालेर नरम हुने गरी पकाउनु पर्छ। एउटा प्यानमा घिउ वा बटर तताएर लसुन, अदुवा, प्याजको पेस्ट र टमाटरको प्युरी हालेर मसला भुट्नु पर्छ। त्यसपछि पाकेको दाल त्यसमा मिसाएर सानो आगोमा कम्तीमा ३० मिनेटसम्म उमाल्नु...
पाइथन (Python) प्रोग्रामिङ भाषामा 'Hello World' प्रिन्ट गर्ने कोड लेख्नुहोस्।
null
पाइथनमा 'Hello World' प्रिन्ट गर्नका लागि तलको कोड प्रयोग गरिन्छ: print("Hello World") यो आदेशले कम्प्युटरको स्क्रिनमा 'Hello World' आउटपुट देखाउँछ।
मुस्ताङ जिल्ला भ्रमण गर्दा मुख्यतया के के कुराहरू हेर्न सकिन्छ?
null
मुस्ताङ भ्रमण गर्दा मुक्तिनाथ मन्दिर, लोमान्थाङको प्राचीन राजदरबार र गुफाहरू, कागबेनी धाम, मार्फा गाउँ र त्यहाँको प्रसिद्ध स्याउको बगैáचा, निलगिरी हिमालको मनमोहक दृश्य र अद्वितीय मरुभूमिकृत भू-बनोट अवलोकन गर्न सकिन्छ।
नागरिक प्रमाणपत्र बनाउन के-के कागजातहरू आवश्यक पर्छ?
null
नेपालमा नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्र प्राप्त गर्नका लागि निम्नलिखित कागजातहरू आवश्यक पर्दछन्: १. अनुसूची फारम (सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालय वा इलाका प्रशासन कार्यालयबाट पाइन्छ)। २. बाबु र आमाको नागरिकताको प्रमाण पत्रको प्रतिलिपि। ३. जन्मदर्ताको प्रमाणपत्र। ४. स्थायी बसोबास गर्ने वडा कार्यालयबाट सिफारिस पत्र। ५. ह...
पृथ्वीले सूर्यको एक परिक्रमा गर्न कति समय लगाउँछ?
null
पृथ्वीले सूर्यको एक परिक्रमा गर्न ३६५ दिन र करिब ६ घण्टਾ (एक सौर्य वर्ष) लगाउँछ। यही ६ घण्टाको कारणले प्रत्येक चार वर्षमा लिप वर्ष (Leap Year) हुन्छ जसमा फेब्रुअरी महिनामा एक दिन थपिन्छ।
डिजिटल वालेट (Digital Wallet) प्रयोग गर्दा के-के सावधानी अपनाउनुपर्छ?
null
डिजिटल वालेट प्रयोग गर्दा सुरक्षाको लागि निम्न सावधानी अपनाउनुपर्छ: १. आफ्नो पासवर्ड, पिन (PIN) नम्बर र ओटीपी (OTP) कसैलाई पनि बताउनु हुँदैन। २. सार्वजनिक वा फ्रि वाइफाइ प्रयोग गरेर आर्थिक कारोबार गर्नु हुँदैन। ३. शंकास्पद लिङ्कहरूमा क्लिक गर्नु हुँदैन। ४. प्रयोग गरिसकेपछि वालेटलाई लगआउट गर्नुपर्छ।
बचत गर्ने बानी कसरी बसाल्ने?
null
बचत गर्ने बानी बसाल्नका लागि मासिक आम्दानी प्राप्त हुनासाथै केही प्रतिशत रकम (कमशः १० देखि २० प्रतिशत) अलग छुट्याउनु पर्छ। आवश्यकता र विलासिताका वस्तुहरू छुट्याएर अनावश्यक खर्च कटौती गर्नुपर्छ। खरिद गर्दा पूर्वयोजना बनाउने र बैंक तथा वित्तीय संस्थामा नियमित बचत खाता खोलेर जम्मा गर्ने बानी बसाल्नु पर्छ।
टमाटरको खेती गर्दा माटोको तयारी कसरी गर्नुपर्छ?
null
टमाटरको राम्रो उब्जनीका लागि माटोको राम्रो तयारी गर्नुपर्छ। सबैभन्दा पहले खेत वा बारीको माटोलाई २ देखि ३ पटक राम्रोसँग जोतेर बुरुइबुरी (खुकुलो) बनाउनुपर्छ। त्यसपछि डेलि वा झारपातहरू हटाउनुपर्छ। माटोमा पर्याप्त मात्रामा प्रांगारिक मल वा गोठे मल मिसाउनुपर्छ जसले माटोको उर्वराशक्ति बढाउँछ। टमाटरका लागि ६ देखि ७ सम्मको पीए...
दाँतको राम्रोसँग सरसफाइ कसरी गर्ने?
null
दाँतलाई स्वस्थ र चम्किलो राख्नका लागि निम्न कुराहरूमा ध्यान दिनुपर्छ: १. दिनको दुई पटक (बिहान उठेपछि र राति सुत्नु अघि) फ्लोराइडयुक्त मन्जनले दाँत माझ्ने। २. ब्रश गर्दा कम्तिमा दुई मिनेटसम्म दाँतका सबै भागहरूमा हल्का हातले मिलाएर गर्ने। ३. खाना खाइसकेपछि मुख राम्रोसँग कुल्ला गर्ने बानी बसाल्ने। ४. दाँतको बीचमा अड्किएको...
मौसम र जलवायु (Weather and Climate) बीचको मुख्य भिन्नता के हो?
null
मौसम भनेको कुनै निश्चित ठाउँको वायुमण्डलीय अवस्था हो जुन छोटो समयमा (जस्तै केही घण्टा वा दिनमा) परिवर्तन भइरहन्छ। उदाहरणका लागि आज पानी पर्नु वा घाम लाग्नु। अर्कोतर्फ, जलवायु भनेको लामो समय (सामान्यतया ३० वर्ष वा बढी) को औसत मौसमको ढाँचा हो।