instruction
stringlengths
20
108
input
float64
output
stringlengths
93
656
पोहोर सालको तुलनामा यस वर्ष पर्यटक आगमन किन बढ्यो? कारण दिनुहोस्।
null
यस वर्ष पर्यटक आगमन बढ्नुको प्रमुख कारणहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय उडानहरूको सहजता, नेपाल सरकार र पर्यटन बोर्डद्वारा चलाइएका विभिन्न प्रवर्द्धनात्मक अभियानहरू, ट्रेकिङ रुटहरूको सुधार, र कोभिड-१९ पछिको अवस्था पूर्ण रूपमा सामान्य बन्नु हुन्।
मोबाइल फोन बढी चलाउँदा स्वास्थ्यमा पर्ने नकारात्मक असरहरू के के हुन्?
null
मोबाइल फोनको अत्याधिक प्रयोगले आँखा कमजोर हुने, टाउको दुख्ने, घाँटी र ढाड दुख्ने समस्या निम्त्याउँछ। यसका साथै यसले निद्राको चक्र बिथोल्छ, मानसिक तनाव बढाउँछ र सामाजिक अन्तर्क्रियामा समेत कमी ल्याउँछ।
उच्च रक्तचाप (High Blood Pressure) का बिरामीले खानपानमा कस्ता कुराहरू बार्नुपर्छ?
null
उच्च रक्तचापका बिरामीले नुनको मात्रा धेरै भएका खानाहरू जस्तै प्याकेटका चाउचाउ, अचार, पापड, जंकफुड र प्रशोधित खानाहरू खानु हुँदैन। धेरै चिल्लो, बोसोयुक्त र रातो मासुको सेवन कम गर्नुपर्छ। कफी र चियाको अत्यधिक सेवन पनि हानिकारक हुन सक्छ। यसको सट्टामा ताजा फलफूल, हरियो सागसब्जी र प्रशस्त मात्रामा पानी पिउने बानी बसाल्नुपर्...
HTML मा नयाँ लाइन (Line Break) बनाउन कुन ट्याग प्रयोग गरिन्छ?
null
HTML मा नयाँ लाइन बनाउनका लागि `<br>` ट्यागको प्रयोग गरिन्छ। यो एक खाली ट्याग (empty tag) हो जसलाई बन्द गर्नुपर्दैन।
नेपालको राष्ट्रिय विभूति लुम्बिनीको ऐतिहासिक र धार्मिक महत्व संक्षेपमा लेख्नुहोस्।
null
लुम्बिनी गौतम बुद्धको जन्मस्थल भएकोले नेपालको मात्र नभई विश्वभरका बौद्ध धर्मालम्बीहरूको लागि अत्यन्त पवित्र तीर्थस्थल हो। यसको ऐतिहासिक महत्व यस कुरामा छ कि यहाँ सम्राट अशोकले स्तम्भ निर्माण गरेका थिए। युनेस्कोले यसलाई विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत गरेको छ, जसले नेपालको पर्यटन प्रवर्द्धनमा ठूलो योगदान पुर्‍याएको छ।
टमाटरको खेती गर्दा माटोको तयारी कसरी गर्नु पर्छ?
null
टमाटरको राम्रो उब्जनीका लागि माटोको तयारी यसरी गर्नु पर्छ: पहिलो चरणमा माटोलाई २ देखि ३ पटक राम्रोसँग जोतेर भुरभुरे बनाउनु पर्छ। त्यसपछि प्रति रोपनीको हिसाबले १० देखि १५ डोका राम्रोसँग कुहिजोको गोबर मल वा कम्पोष्ट मल माटोमा मिसाउनु पर्छ। माटोको अम्लीयपन घटाउन कृषि चुना पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ। जग्गामा पानी नजम्ने गरी ड्...
गहुँ खेतीका लागि कस्तो हावापानी र माटो उपयुक्त हुन्छ?
null
गहुँ खेतीका लागि समशीतोष्ण हावापानी सबैभन्दा उपयुक्त हुन्छ। बालीको वृद्धिको समयमा न्यानो घाम र पाक्ने समयमा सुक्खा मौसम आवश्यक पर्दछ। माटोको कुरा गर्नु पर्दा, राम्रो निकास भएको दोमट माटो वा कालो माटो गहुँ खेतीका लागि उत्तम मानिन्छ जसमा माटोको पीएच (pH) मान ६.० देखि ७.५ को बीचमा हुनुपर्छ।
भ्रमणको योजना बनाउँदा झोला (Backpack) मा राख्नै पर्ने अत्यावश्यक वस्तुहरूको सूची दिनुहोस्।
null
भ्रमणलाई सहज र सुरक्षित बनाउन झोलामा निम्न वस्तुहरू छुटाउनु हुँदैन: १. परिचय पत्र (नागरिकता वा राहदानी) र केही नगद पैसा। २. प्राथमिक उपचारको किट (First Aid Kit) र नियमित खाइने औषधिहरू। ३. मौसम अनुसारका अतिरिक्त कपडा र राम्रो गुणस्तरको जुत्ता। ४. पानीको बोतल, मोबाइल चार्जर वा पावर बैंक, र सानो टर्च लाइट।
व्यवसाय सुरु गर्दा 'व्यापार योजना' (Business Plan) बनाउनु किन आवश्यक छ?
null
नयाँ व्यवसाय सुरु गर्नुपूर्व व्यापार योजना बनाउनु अत्यन्तै महत्वपूर्ण हुन्छ किनकि यसले व्यवसायको भविष्यको रूपरेखा स्पष्ट पार्छ। यसले व्यवसायको लक्ष्य निर्धारण गर्न, लक्षित ग्राहकहरू पहिचान गर्न र बजारको प्रतिस्पर्धा विश्लेषण गर्न मद्दत गर्छ। साथै, बैंकबाट ऋण लिन वा लगानीकर्ताहरूलाई आकर्षित गर्न औपचारिक व्यापार योजना अन...
मानव शरीरमा मुटुको मुख्य काम के हो?
null
मानव शरीरमा मुटुको मुख्य काम रगतलाई पम्प गरेर शरीरका सबै अंगहरूमा अक्सिजन र पोषक तत्वहरू पुर्‍याउनु हो। यसले शरीरका विभिन्न भागबाट अक्सिजनविहीन रगतलाई जम्मा गरेर फोक्सोसम्म पुर्‍याउने काम पनि गर्छ जहाँ रगत शुद्ध हुन्छ।
प्रदुषण कम गर्ने दुईवटा उपायहरू के के हुन्?
null
प्रदुषण कम गर्ने प्रमुख उपायहरू यसप्रकार छन्: १. निजी सवारी साधनको सट्टामा सार्वजनिक यातायातको प्रयोग बढाउने वा सम्भव भएसम्म पैदल हिँड्ने वा साइकल चलाउने। २. प्लास्टिकको प्रयोगलाई पूर्ण रूपमा निरुत्साहित गरी कपडा वा कागजका झोलाहरूको प्रयोग गर्ने र फोहोरको उचित वर्गीकरण गरी रिसाइकल गर्ने।
त्रिभुजको क्षेत्रफल निकाल्ने सूत्र लेख्नुहोस् र यसका पदहरूको अर्थ स्पष्ट पार्नुहोस्।
null
साधारण त्रिभुजको क्षेत्रफल निकाल्ने सूत्र निम्नलिखित छ: क्षेत्रफल = १/२ × आधार × उचाइ यहाँ: • आधार (Base): त्रिभुजको फेद वा जमिनसँग जोडिएको भागको लम्बाइ हो। • उचाइ (Height): त्रिभुजको शीर्षबिन्दुबाट आधारसम्म खिचिएको κάθε (perpendicular) लम्बाइ हो।
स्मार्टफोन खरिद गर्दा कुन-कुन कुराहरूमा ध्यान दिनुपर्छ?
null
स्मार्टफोन खरिद गर्दा आफ्नो आवश्यकता र बजेट अनुसार निम्न कुराहरू हेर्नुपर्छ: पहिलो, प्रोसेसर (चिपसेट) र र्याम (RAM) जसले फोनको गति निर्धारण गर्छ। दोस्रो, ब्याट्री क्षमता (mAh) ताकि फोन धेरै समय टकोस्। तेस्रो, क्यामेराको गुणस्तर। चौथो, भण्डारण क्षमता (Internal Storage)। पाँचौ, डिस्प्लेको गुणस्तर र ब्रान्डको वारेन्टी तथा...
नेपालको नागरिकता प्रमाणपत्र कसले जारी गर्दछ?
null
नेपालको नागरिकता प्रमाणपत्र सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालय वा इलाका प्रशासन कार्यालयद्वारा जारी गरिन्छ। नेपाली नागरिकका सन्तानलाई कानुन बमोजिम आवश्यक कागजातहरूको प्रमाणको आधारमा प्रमुख जिल्ला अधिकारी वा अधिकार प्राप्त अधिकारीले यो प्रमाणपत्र प्रदान गर्दछन्।
कम्प्युटरको मुख्य हार्डवेयर पार्टहरू के-के हुन्?
null
कम्प्युटरका मुख्य हार्डवेयर पार्टहरूलाई तिनीहरूको कार्यका आधारमा विभिन्न भागमा विभाजन गरिएको छ: १. सेन्ट्रल प्रोसेसिंग युनिट (CPU) - जसलाई कम्प्युटरको दिमाग भनिन्छ। २. मदरबोर्ड (Motherboard) - जसले सबै पाटपूर्जालाई जोड्छ। ३. मेमोरी (RAM र ROM) - डाटा अस्थायी वा स्थायी रूपमा भण्डारण गर्न। ४. स्टोरेज डिभाइसहरू (HDD र SSD...
घरमै बसीबसी पासपोर्ट बनाउन आवेदन कसरी दिने?
null
घरमै बसीबसी पासपोर्ट बनाउनका लागि नेपाल सरकारको राहदानी विभागको आधिकारिक वेबसाइट (nepalpassport.gov.np) मा जानुपर्छ। त्यहाँ गएर 'Pre-enrollment' मा क्लिक गरी आफ्नो व्यक्तिगत विवरणहरू सही तरिकाले भर्नुपgxa। विवरण भरेपछि एउटा बारकोड (Barcode) सहितको फारम प्राप्त हुन्छ, जसलाई प्रिन्ट गर्नुपर्छ वा त्यसको नम्बर टिप्नुपर्छ। ...
नयाँ व्यवसाय सुरु गर्दा बजार अनुसन्धान (Market Research) किन आवश्यक छ?
null
नयाँ व्यवसाय सुरु गर्दा बजार अनुसन्धान गर्नु अत्यन्त आवश्यक छ किनकि यसले लक्षित ग्राहकहरूको आवश्यकता बुझ्न, प्रतिस्पर्धाको विश्लेषण गर्न, सामानको मूल्य निर्धारण गर्न र सम्भावित जोखिमहरू पहिचान गरी व्यवसाय सफल हुने सम्भावनालाई बढाउँछ।
नेपालको राष्ट्रिय फूल लालीगुराँसको विशेषता के हो?
null
लालीगुराँस नेपालको राष्ट्रिय फूल हो। यो मुख्यतया हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रमा जङ्गलमा प्राकृतिक रूपमा फुल्ने गर्छ। यसको बोट सानो रुख वा झाडीको रूपमा हुन्छ र यसका फूलहरू गाढा रातो रंगका हुन्छन्, यद्यपि नेपालमा यसका सेतो र गुलाबी प्रजातिहरू पनि पाइन्छन्। यो वसन्त ऋतुमा फुल्ने गर्दछ। लालीगुराँस फूल औषधीय गुणले पनि युक्त हुन...
स्वस्थ जीवनशैली अपनाउनको लागि दैनिक आहारमा कस्तो ध्यान दिनुपर्छ?
null
स्वस्थ जीवनशैलीका लागि दैनिक आहारमा सन्तुलित भोजन हुनुपर्छ जसमा कार्बोहाइड्रेट, प्रोटिन, भिटामिन र खनिज पदार्थहरू उचित मात्रामा हुन्। हरिया सागपात, ताजा फलफूल, प्रशस्त पानी र अन्नको नियमित सेवन गर्नु पर्छ भने जंकफुड र चिल्लो खानेकुरा कम गर्नुपर्छ।
नेपालमा धान खेतीका लागि कस्तो माटो र हावापानी उपयुक्त मानिन्छ?
null
नेपालमा धान खेतीका लागि उष्ण र उपोष्ण किसिमको हावापानी सबैभन्दा उपयुक्त हुन्छ। धानलाई वृद्धि हुनका लागि तातो र आर्द्र वातावरण तथा पर्याप्त पानीको आवश्यकता पर्छ। माटोको कुरा गर्नुपर्दा, धानका लागि चिम्टाइलो वा दोमट माटो सबैभन्दा उत्तम मानिन्छ किनभने यस्तो माटोले धेरै समयसम्म पानीलाई अड्याइराख्न सक्छ।
प्रदुषण कम गर्न हामीले व्यक्तिगत रूपमा के गर्न सक्छौं?
null
प्रदुषण कम गर्न हामीले निम्न उपायहरू अपनाउन सक्छौं: १. सकेसम्म निजी सवारी साधनको सट्टा सार्वजनिक यातायात वा साइकलको प्रयोग गर्ने। २. प्लाष्टिकका झोलाहरूको प्रयोग बбай गर्ने र कपडाको झोला प्रयोग गर्ने। ३. घरको फोहोरलाई कुहिने र नकुहिने गरी छुट्याउने र जथाभावी नफाल्ने। ४. घर वरपर रुखबिरुवा रोप्ने। ५. बिजुलीको मितव्ययी प्...
नेपालको पहिलो सहिद को हुन्?
null
नेपालका पहिलो सहिद लखन थापा हुन्। उनलाई राणा शासनकालमा विसं १९३३ फागुन २ गते गोरखाको मनकामना मन्दिर नजिकै रूखमा झुन्ड्याएर मृत्युदण्ड दिइएको थियो। उनले तत्कालीन राणा शासक जंगबहादुर राणाको तानाशाही शासनविरुद्ध आवाज उठाएका थिए। त्यसैले नेपाल सरकारले उनलाई विसं २०६१ असोज ११ गते आधिकारिक रूपमा नेपालको पहिलो सहिदको रूपमा घो...
प्रकाश संश्लेषण (Photosynthesis) प्रक्रिया भनेको के हो?
null
प्रकाश संश्लेषण भनेको हरिया वनस्पतिहरूले सूर्यको प्रकाश, पानी र कार्बनडाइअक्साइडको सहायताले आफ्नो खाना (ग्लाकोज) आफैं तयार गर्ने जैविक रासायनिक प्रक्रिया हो। यो प्रक्रियाको क्रममा बोटबिरुवाहरूले अक्सिजन ग्यास बाहिर फाल्छन्, जुन पृथ्वीका सम्पूर्ण प्राणीहरूको श्वासप्रश्वासका लागि अति आवश्यक हुन्छ।
घरको छतमा तरकारी खेती (Roof Gardening) गर्दा के फाइदा हुन्छ?
null
घरको छतमा तरकारी खेती गर्दा रासायनिक विषादीमुक्त ताजा अर्गानिक तरकारी खान पाइन्छ। यसले घरको फोहोर (कुहिने फोहोर) को सदुपयोग गरी कम्पोष्ट मल बनाउन सिकाउँछ, घरको तापक्रमलाई कम (सफा र चिसो) राख्न मद्दत गर्छ र खाली समयको सदुपयोग गरी मानसिक शान्ति तथा आनन्द प्रदान गर्छ।
प्रश्ناन्तर विधि प्रयोग गरेर पानीको उम्लने बिन्दु स्पष्ट पार्नुहोस्।
null
सामान्य वायुमण्डलीय चापमा शुद्ध पानीको उम्लने बिन्दु कति हो? सामान्य वायुमण्डलीय चापमा शुद्ध पानी १०० डिग्री सेल्सियस (२१२ डिग्री फरेनहाइट) मा उम्लन्छ। किनकि यस तापक्रममा पानीको वाष्प चाप बाह्य वायुमण्डलीय चापसँग बराबर हुन्छ।
नेपालको संविधान २०७२ मा कतिवटा भाग र धाराहरू छन्?
null
नेपालको वर्तमान संविधान अर्थात् नेपालको संविधान (२०७२) मा जम्मा ३५ भाग, ३०८ धारा र ९ वटा अनुसूचीहरू रहेका छन्। यो संविधान वि.सं. २०७२ असोज ३ गतेदेखि जारी भएको हो।
स्वादिष्ट दाल मख्नी बनाउने विधि बताउनुहोस्।
null
दाल मख्नी बनाउनका लागि पहिलो कालो मास (उरद दाल) र थोरै राजमालाई रातभर पानीमा भिजाउनु पर्छ। त्यसपछि प्रेसर कुकरमा पानी, नुन र बेसार हालेर नरम हुने गरी पकाउनुहोस्। अर्को भाँडोमा घिउ वा बटर तताएर जिरा, लसुन, अदुवाको पेस्ट, र प्याजको पेस्ट खैरो नभएसम्म भुट्नुहोस्। त्यसमा टमाटरको प्युरी र मसलाहरू राखेर राम्ररी पकाएपछि पकाएक...
नेपालको पहिलो सहिद को हुन्?
null
नेपालका पहिलो सहिद लखन थापा हुन्। उनलाई राणा शासनविरुद्ध आवाज उठाएको आरोपमा वि.सं. १९३३ फागुन २ गते गोरखाको मनकामना मन्दिर नजिकै रूखमा झुन्ड्याएर मृत्युदण्ड दिइएको थियो। पछि नेपाल सरकारले उनलाई वि.सं. २०५६११ मा आधिकारिक रूपमा नेपालको पहिलो सहिद घोषणा गरेको थियो।
नेपालको संविधानमा कतिवटा भाग र धाराहरू छन्?
null
नेपालको वर्तमान संविधान 'नेपालको संविधान (२०७२)' मा ३५ वटा भाग, ३०८ वटा धारा र ९ वटा अनुसूचीहरू छन्। यो संविधान वि.सं. २०७२ साल असोज ३ गते देखि लागू भएको हो।
घुम्नका लागि नेपालको लुम्बिनी क्षेत्रको ऐतिहासिक महत्व किन छ?
null
लुम्बिनी गौतम बुद्धको जन्मस्थल भएको कारण विश्वभरि ऐतिहासिक र धार्मिक रूपमा अति महत्वपूर्ण छ। यहाँ मायादेवी मन्दिर, अशोक स्तम्भ र विभिन्न देशका बौद्ध विहारहरू रहेका छन्, जसले शान्ति र बौद्ध दर्शनको प्रचार गर्छन्।
स्वस्थ रहन कस्तो किसिमको आहार खानुपर्छ?
null
स्वस्थ रहनका लागि सन्तुलित आहार (Balanced Diet) खानुपर्छ जसमा कार्बोहाइड्रेट, प्रोटिन, भिटामिन, खनिज पदार्थ र चिल्लो पदार्थको सही मात्रा होस्। दैनिक जीवनमा हरिया सागपात, ताजा फलफूल, गेडागुडी, दुग्धजन्य पदार्थ र पर्याप्त पानी समावेश गर्नुपर्छ। जंक फुड र धेरै तेलयुक्त खानाबाट टाढै रहनुपर्छ।
पानीको चक्र (Water Cycle) लाई संक्षेपमा बुझाउनुहोस्।
null
पानीको चक्र एक प्राकृतिक प्रक्रिया हो जसमा पृथ्वीको पानी आकाशमा जाने र फेरि पृथ्वीमै फर्किने हुन्छ। यसका मुख्य चरणहरू हुन्: १. बाष्पीकरण (Evaporation): सूर्यको तापले नदी, ताल र समुद्रको पानी बाफ बनेर माथि जान्छ। २. घनीभवन (Condensation): माथि गएको बाफ चिसो भएर बादल बन्छ। ३. वर्षा (Precipitation): बादल भारी भएपछि पानीको...
मौसम र जलवायु बीचको मुख्य भिन्नता के हो?
null
मौसम (Weather) भनेको कुनै निश्चित ठाउँको वायुमण्डलको अल्पकालीन अवस्था हो, जुन छोटो समयमै (जस्तै: केही घण्टा वा दिनमा) परिवर्तन हुन सक्छ (जस्तै: आज पानी पर्नु वा घाम लाग्नु)। अर्कोतर्फ, जलवायु (Climate) भनेको लामो समय (सामान्यतया ३० वर्ष वा सोभन्दा बढी) को मौसमको औसत ढाँचा वा प्रवृत्ति हो, जुन छिटो परिवर्तन हुँदैन (जस्त...
HTML मा एउटा साधारण हाइपरलिंक (Hyperlink) कसरी बनाइन्छ?
null
HTML मा हाइपरलिंक बनाउनका लागि `<a>` ट्यागको प्रयोग गरिन्छ। यसको साथमा `href` एट्रिब्युट प्रयोग गरेर जानुपर्ने वेबपेजको लिङ्क राखिन्छ। उदाहरणको लागि: html <a href="https://www.google.com">गुगल वेबसाइटमा जानुहोस्</a> यो कोड प्रयोग गर्दा ब्राउजरमा 'गुगल वेबसाइटमा जानुहोस्' लेखिएको देखिन्छ र त्यसमा क्लिक गर्दा गुगलको स...
सुरुवात गर्नेहरूका लागि बजेट कसरी बनाउने?
null
बजेट बनाउनु आर्थिक अनुशासनको पहिलो चरण हो। यसका लागि ५०/३०/२० को नियम अपनाउनु उपयोगी हुन्छ। यस अनुसार ५० प्रतिशत आम्दानी आधारभूत आवश्यकताहरू (खाना, भाडा, बिल) का लागि छुट्याउनु पर्छ। ३० प्रतिशत इच्छा र मनोरञ्जनका लागि तथा बाँकी २० प्रतिशत बचत वा लगानीका लागि छुट्याउनु पर्छ। पहिलो चरणमा आफ्ना सबै मासिक खर्चहरू टिपोट गरे...
बचत गर्ने बानी बसाल्न के गर्नुपर्छ?
null
बचत गर्ने बानी बसाल्न वित्तीय अनुशासन आवश्यक हुन्छ। सबैभन्दा पहिले आम्दानी हुनासाथ निश्चित प्रतिशत (जस्तै १०-२० प्रतिशत) रकम अलग छुट्याउनुपर्छ र बाँकी रकमबाट खर्च चलाउने बानी गर्नुपर्छ। अनावश्यक वस्तुहरूको खरिदमा कटौती गर्ने, दैनिक वा मासिक बजेट बनाएर चल्ने र आफ्नो बचतलाई बैंक तथा वित्तीय संस्थामा सुरक्षित रूपमा जम्मा ...
टमाटरमा लाग्ने डढुवा रोगको रोकथाम कसरी गर्ने?
null
टमाटरमा लाग्ने डढुवा रोग एक ढुसीजन्य रोग हो जसले बोटलाई छिट्टै नष्ट गर्छ। यसको रोकथामका लागि निम्न उपायहरू अपनाउन सकिन्छ: पहिलो, रोगमुक्त बीउ वा बिरुवा मात्र रोप्ने। दोस्रो, खेतबारीमा पानी जम्न नदिने र बोटहरूबीच उचित दूरी कायम गर्ने। तेस्रो, रोगको लक्षण देखिनासाथ तामायुक्त ढुसीनाशक औषधि (जस्तै म्यानकोजेब वा कपर अक्सोक्...
त्रिभुजको क्षेत्रफल निकाल्ने सूत्र के हो र यसको प्रयोग कसरी हुन्छ?
null
त्रिभुजको क्षेत्रफल निकाल्ने साधारण सूत्र (१/२) × आधार × उचाइ हो। यदि कुनै त्रिभुजको आधार १० सेन्टिमिटर र उचाइ ५ सेन्टिमिटर छ भने, यसको क्षेत्रफल (१/२) × १० × ५ = २५ वर्ग सेन्टिमिटर हुन्छ।
विश्व मानचित्रमा नेपालको भौगोलिक अवस्थिति वर्णन गर्नुहोस्।
null
नेपाल एसिया महाद्वीपको दक्षिण भागमा, दुई ठूला देशहरू चीन (उत्तरमा) र भारत (दक्षिण, पूर्व र पश्चिममा) बीच अवस्थित एक भूपरिवेष्ठित देश हो। यो २६° २२' देखि ३०° २७' उत्तर अक्षांश र ८०° ४' देखि ८८° १२' पूर्व देशान्तरको बीचमा फैलिएको छ।
पानीको महत्व र यसको संरक्षण गर्ने तरिकाहरू के हुन्?
null
पानी जीवनको आधार हो; पिउने पानी विना कुनै पनि जीवजन्तु र बोटविरुवा बाँच्न सक्दैनन्। पानीको संरक्षण गर्न हामीले निम्न उपायहरू अपनाउनु पर्छ: १. घरमा धारा खोल्दा अनावश्यक रूपमा बग्न नदिने र ब्रस गर्दा वा भाँडा माझ्दा ट्याप बन्द गर्ने। २. बर्सातको पानी संकलन गरेर (Rainwater Harvesting) बगैंचामा वा सरसफाइको लागि प्रयोग गर्न...
सानीमा बैंकबाट ऋण लिनको लागि सामान्यतया कुन-कुन कागजातहरू आवश्यक पर्दछन्?
null
सानीमा बैंक वा अन्य कुनै पनि बैंकबाट व्यक्तिगत वा व्यावसायिक ऋण लिनको लागि सामान्यतया निम्न कागजातहरू आवश्यक पर्दछन्: नागरिकताको प्रमाणपत्र, पासपोर्ट साइजको फोटो, आयस्रोत खुल्ने कागजात (जस्तै: तलब पत्र वा व्यवसाय दर्ता प्रमाणपत्र), स्थायी लेखा नम्बर (PAN) कार्ड, र धितो राख्ने सम्पत्तिको लालपुर्जा तथा कर तिरेको रसिद।
पृथ्वीनारायण शाहले नेपालको एकीकरण किन र कसरी सुरु गरे?
null
पृथ्वीनारायण शाहले ससाना राज्यहरूमा विभाजित नेपाललाई एउटै बलियो राष्ट्रको रूपमा स्थापित गर्न एकीकरण अभियान सुरु गरेका थिए। त्यस समयमा नेपाल ५० भन्दा बढी राज्यहरूमा बाँडिएको थियो र विदेशी शक्तिको खतरा पनि बढेको थियो। उनले गोर्खा राज्यबाट यो अभियानको थालनी गरे। वि.सं. १८०१ मा नुवाकोट विजय गरेर सुरु भएको यो अभियान पछि कीर...
टमाटरको अचार बनाउने सजिलो तरिका बताउनुहोस्।
null
टमाटरको अचार बनाउनका लागि सर्वप्रथम पाकेका टमाटरहरूलाई आगोमा पोल्नुहोस् वा पानीमा उमाल्नुहोस्। त्यसपछि बोक्रा निकालेर टमाटरलाई मज्जाले मोल्नुहोस् (मैद्नुहोस्)। अब त्यसमा स्वाद अनुसार नुन, लसुन, हरियो वा सुकेको खुर्सानी, अदुवा, र तोरीको तेल मिसाउनुहोस्। अझ स्वादिलो बनाउन कागतीको रस र धनियाको पात मिसाउन सकिन्छ। यसरी तयार...
नेपालको अर्थतन्त्रमा रेमिट्यान्स (Remittance) को भूमिका कस्तो छ?
null
नेपालको अर्थतन्त्रमा रेमिट्यान्सको भूमिका निकै ठूलो छ। वैदेशिक रोजगारीमा गएका नेपालीहरूले पठाउने रेमिट्यान्सले कुल गार्हस्थ उत्पादन (GDP) मा ठूलो हिस्सा ओगटेको छ। यसले देशको गरिबी निवारण गर्न, विदेशी मुद्राको सञ्चिति बढाउन र परिवारको जीवनस्तर उकास्न प्रत्यक्ष सहयोग पुर्‍याएको छ।
नयाँ व्यवसाय सुरु गर्दा बजार अनुसन्धान (Market Research) किन आवश्यक छ?
null
नयाँ व्यवसाय सुरु गर्नु अघि बजार अनुसन्धान गर्नु अत्यन्तै महत्वपूर्ण हुन्छ किनकि यसले बजारको वास्तविक अवस्था बुझ्न मद्दत गर्दछ। यसको मुख्य कारणहरू हुन्: पहिलो, यसले सम्भावित ग्राहकहरूको चाहना, आवश्यकता र क्रय शक्ति पत्ता लगाउन सघाउँछ। दोस्रो, बजारमा रहेका आफ्ना प्रतिस्पर्धीहरूको बलियो र कमजोर पक्षहरूको विश्लेषण गर्न सक...
स्वादिष्ट ठकुवा कसरी बनाउने, विधि लेख्नुहोस्।
null
ठकुवा बनाउन गहुँको पिठो, चिनी वा भेली (सख्खर), घिउ र इलाइचीको आवश्यकता पर्छ। १. एउटा भाँडामा चिनी वा भेलीलाई पानीमा पगालेर सिरप बनाउनुहोस्। २. अब गहुँको पिठोमा मोпанको लागि घिउ हालेर राम्रोसँग मुछ्नुहोस्। ३. त्यसमा स्वादको लागि कुटेको इलाइची र तयार पारेको सिरप मिसाएर अलि कडा खालको पिठो मुध्नुहोस्। ४. त्यसपछि सानो डल्लो...
दैनिक जीवनमा समय व्यवस्थापन (टाइम म्यानेजमेन्ट) गर्ने प्रभावकारी तरिका कुन हो?
null
दैनिक जीवनमा समय व्यवस्थापन गर्नका लागि प्राथमिकता निर्धारण गर्नुपर्छ। बिहान उठ्नेबित्तिकै त्यस दिन गर्नुपर्ने कामहरूको सूची (टु-डु लिस्ट) बनाउनु पर्छ र कामहरूको महत्त्वका आधारमा पहिलो, दोस्रो क्रम छुट्याउनुपर्छ। सामाजिक सञ्जालको अनावश्यक प्रयोग घटाउने, कामलाई अन्तिम समयसम्म थाँती नराख्ने र पर्याप्त आराम गर्ने बानीले स...
नेपाली शैलीमा चिया कसरी बनाउने?
null
नेपाली शैलीमा चिया बनाउन एउटा भाँडामा एक कप पानी र एक कप दूध राखेर उमाल्नुहोस्। त्यसमा चियापत्ती (एक चम्चਾ) र स्वाद अनुसार चिनी हाल्नुहोस्। साथै, अदुवा र इलाइची कुटेर हाल्दा स्वाद अझ राम्रो हुन्छ। मिश्रणलाई राम्ररी उम्लिन दिएर छानेर कपमा सर्भ गर्नुहोस्।
धान खेतीमा नाइट्रोजन मलको प्रयोग गर्दा ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू के-के हुन्?
null
धान खेतीमा नाइट्रोजन मल (जस्तै यूरिया) प्रयोग गर्दा एकै पटकमा धेरै हाल्नु हुँदैन। यसलाई २-३ पटक भाग लगाएर (बेठी हाल्ने बेला, गाँज हाल्ने बेला र बाला लाग्ने बेला) टप ड्रेसिङको रूपमा प्रयोग गर्नुपर्छ। यसले मल बगाएर खेर जानबाट बचाउँछ र बिरुवालाई पुग्नेगरी पोषण मिलती।
पशुपतिनाथ मन्दिरको बारेमा संक्षिप्त जानकारी दिनुहोस्।
null
पशुपतिनाथ मन्दिर नेपालको राजधानी काठमाडौंमा बागमती नदीको किनारमा अवस्थित हिन्दूहरूको अत्यन्त पवित्र तीर्थस्थल हो। यो मन्दिर भगवान शिवलाई समर्पित छ र यो युनेस्को विश्व सम्पदा सूचीमा पनि सूचीकृत छ। यहाँ प्यागोडा शैलीको वास्तुकला रहेको छ र महाशिवरात्रिका दिन यहाँ देश-विदेशबाट लाखौं भक्तजनहरूको घुइँचो लाग्ने गर्दछ।
गणितमा त्रिभुजको क्षेत्रफल निकाल्ने सूत्र के हो?
null
गणितमा सामान्यतया त्रिभुजको क्षेत्रफल निकाल्ने सूत्र आधार र उचाइ दिएको बेला: क्षेत्रफल = (१/२) × आधार (Base) × उचाइ (Height) हुन्छ। यदि त्रिभुजको तीन वटा भुजाको लम्बाई दिएको छ भने 'हिरोको सुत्र' (Heron's Formula) प्रयोग गरिन्छ।
बिहान उठेपछि तातो पानी पिउनुका फाइदाहरू के-के हुन्?
null
बिहान उठेपछि तातो पानी पिउनु स्वास्थ्यका लागि धेरै लाभदायक मानिन्छ। यसका मुख्य फाइदाहरू: १. यसले पाचन प्रणालीलाई बलियो बनाउँछ र कब्जियतको समस्या हटाउन मद्दत गर्छ। २. शरीरमा जम्मा भएका विषाक्त पदार्थ (Toxins) हरू पसिना वा पिसाबको माध्यमबाट बाहिर निकाल्न सहयोग गर्छ। ३. चयापचय (Metabolism) प्रक्रियालाई तीब्र पार्छ जसले तौ...
यात्रा (Travel) गर्दा साथमा लैजानुपर्ने अति आवश्यक ५ वटा वस्तुहरूको सूची बनाउनुहोस्।
null
यात्रालाई सहज र सुरक्षित बनाउन साथमा लैजानुपर्ने ५ वटा अति आवश्यक वस्तुहरू: १. व्यक्तिगत पहिचान खुल्ने कागजात (नागरिकता, राहदानी वा परिचय पत्र) र नगद/एटीएम कार्ड। २. प्राथमिक उपचारका औषधिहरू (ब्यान्डएइड, पेट दुख्ने, टाउको दुख्ने औषधि आदि)। ३. मोवाइल फोन र पावर बैंक (चार्जका लागि)। ४. मौसम अनुसारका अतिरिक्त कपडा र छाता ...
प्रदुषण कम गर्न कस्ता उपायहरू अपनाउन सकिन्छ?
null
प्रदुषण कम गर्न हामीले धेरै कदमहरू चाल्न सक्छौं। पहिलो, व्यक्तिगत गाडीको सट्टा सार्वजनिक यातायात वा साइकलको प्रयोग बढाउनु पर्छ। दोस्रो, प्लाष्टिकको प्रयोगलाई न्यूनीकरण गरी कपडा वा कागजका झोलाहरू प्रयोग गर्नु पर्छ। तेस्रो, रुखबिरुवा रोप्ने र वनजङ्गलको संरक्षण गर्ने कार्यलाई प्राथमिकता दिनु पर्छ। चौथो, ऊर्जाको बचत गर्नुप...
दैनिक जीवनमा तनाव कम गर्ने कुनै तीन वटा तरिका लेख्नुहोस्।
null
दैनिक जीवनको तनाव कम गर्न निम्न तीन वटा उपायहरू अपनाउन सकिन्छ: पहिलो, नियमित रूपमा योग, ध्यान (Meditation) वा गहिरो सास फेर्ने व्यायाम गर्ने जसले दिमागलाई शान्त बनाउँछ। दोस्रो, दैनिक रूपमा केही समय शारीरिक व्यायाम वा पैदल हिँड्ने बानी बसाल्ने। तेस्रो, साथीभाइ तथा परिवारसँग समय बिताउने र आफ्नो मनका कुरा सेयर गर्ने।
प्रकाश संश्लेषण (Photosynthesis) भनेको के हो?
null
प्रकाश संश्लेषण एउटा असाधारण जैविक प्रक्रिया हो जसमा हरिया बिरुवाहरूले सूर्यको प्रकाश, पानी र कार्बनडाइअक्साइडको प्रयोग गरी आफ्ना लागि खाना (ग्लोकोज) तयार पार्छन् र अक्सिजन ग्यास बाहिर फाल्छन्। यो प्रक्रिया बोटबिरुवाको पातमा पाइने क्लोरोफिलको सहायताले हुन्छ।
प्रदुषण कम गर्न कस्ता उपायहरू अपनाउन सकिन्छ?
null
प्रदुषण कम गर्न हामीले धेरै कदमहरू चाल्न सक्छौं। पहिलो, निजी सवारी साधनको सट्टा सार्वजनिक यातायात वा साइकलको प्रयोग बढाउनुपर्छ। दोस्रो, प्लास्टिकको झोलाको सट्टा कपडा वा कागजको झोला प्रयोग गर्नु उपयुक्त हुन्छ। तेस्रो, घरबाट निस्कने फोहोरलाई कुहिने र नकुहिने गरी छुट्याएर व्यवस्थापन गर्नुपर्छ। चौथो, रुखबिरुवा रोप्ने र संर...
नेपालको इतिहासमा पृथ्वीनारायण शाहको महत्व किन छ?
null
नेपालको इतिहासमा पृथ्वीनारायण शाहको महत्व अत्यधिक छ किनकि उहाँले नै छरिएर रहेका स-साना राज्यहरूलाई एकीकरण गरेर आधुनिक नेपालको निर्माण गर्नुभएको थियो। उहाँको यसै दूरदर्शी एकीकरण अभियानका कारण नेपाल एक सार्वभौम र स्वतन्त्र राष्ट्रको रूपमा विश्वसामु पहिचान बनाउन सफल भयो।
आफ्नो गाउँघर वा सहरमा पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्न के गर्नुपर्छ?
null
पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्नका लागि पहिलो त स्थानको सरसफाइ र सुरक्षामा विशेष ध्यान दिनुपर्छ। स्थानीय कला, संस्कृति, र खानपानको प्रचारप्रसार गर्नुपर्छ। घरबास (Homestay) पर्यटनको विकास गरेर पर्यटकहरूलाई स्थानीय जीवनशैली अनुभव गर्ने अवसर दिनुपर्छ। साथै, पर्यटकहरू आवतजावत गर्न सहज हुने गरी यातायात र सञ्चारका राम्रो सुविधा पुर...
नागरिक बडापत्र (Citizen Charter) भनेको के हो?
null
नागरिक बडापत्र भनेको सरकारी वा अर्धसरकारी कार्यालयहरूद्वारा प्रदान गरिने सेवाहरूको विवरणसहितको लिखित दस्तावेज हो। यसमा कार्यालयले दिने सेवा, सेवा प्राप्त गर्न लाग्ने समय, यसको लाग्ने दस्तुर, आवश्यक कागजातहरू र जिम्मेवार अधिकारीको नाम प्रष्ट रूपमा उल्लेख गरिएको हुन्छ। यसको मुख्य उद्देश्य सरकारी सेवालाई पारदर्शी र जनमुखी...
स्मार्टफोनको अत्याधिक प्रयोगले बालबालिकाको स्वास्थ्यमा कस्तो असर पार्छ?
null
स्मार्टफोनको अत्याधिक प्रयोगले बालबालिकाको आँखाको दृष्टि कमजोर बनाउने, टाउको दुख्ने, निद्रा नलाग्ने समस्या ल्याउँछ। यसका साथै उनीहरूमा शारीरिक गतिविधीको कमीले मोटोपन, एकाग्रतामा कमी र सामाजिक रूपमा घुलमिल हुन नसक्ने (Autism जस्ता लक्षण) मनोवैज्ञानिक असर पर्न सक्छ।
गणितमा त्रिभुजको क्षेत्रफल निकाल्ने सुत्र के हो?
null
त्रिभुजको क्षेत्रफल निकाल्ने साधारण सुत्र १/२ गुना आधार (Base) गुना उचाइ (Height) हो। अर्थात्, क्षेत्रफल = १/२ × आधार × उचाइ हुन्छ।
पृथ्वीको वायुमण्डलमा पाइने प्रमुख ग्यासहरू के-kosa हुन्?
null
पृथ्वीको वायुमण्डलमा विभिन्न ग्यासहरू पाइन्छन् जसमा नाइट्रोजन सबैभन्दा बढी (करिब ७८ प्रतिशत) र अक्सिजन दोस्रो स्थानमा (करिब २१ प्रतिशत) रहन्छन्। यसबाहेक, आर्गन (करिब ०.९३ प्रतिशत), कार्बनडाइअक्साइड (करिब ०.०४ प्रतिशत) र अन्य जलवाष्प तथा निष्क्रिय ग्यासहरू सानो मात्रामा पाइन्छन्।
HTML को प्रयोग गरेर वेब पेजमा हाइपरलिंक कसरी बनाइन्छ?
null
HTML मा हाइपरलिंक बनाउनका लागि `<a>` (Anchor) ट्यागको प्रयोग गरिन्छ। उदाहरणका लागि: html <a href="https://www.example.com">यहाँ क्लिक गर्नुहोस्</a> यसले प्रयोगकर्तालाई निर्दिष्ट गरिएको वेब ठेगानामा लैजान्छ।
घुम्न जानका लागि नेपालको पोखरा किन प्रसिद्ध छ?
null
पोखरा नेपालको एक प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य हो जुन यसको प्राकृतिक सौन्दर्यका लागि प्रसिद्ध छ। यहाँ फेवाताल, वेगनासताल जस्ता रमणीय तालहरू छन् जहाँ डुङ्गा सयर गर्न सकिन्छ। यस बाहेक, सराङकोटबाट देखिने सूर्योदयको दृश्य, माछापुच्छ्रे हिमालको काख, डेभिज फल्स र गुप्तेश्वर गुफाले पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्ने हुनाले पोखरा अत्यन्त प्...
पोखरा भ्रमण गर्दा घुम्न छुटाउन नहुने तीनवटा मुख्य स्थानहरूको नाम भन्नुहोस्।
null
पोखरा भ्रमण गर्दा फेवाताल, डेभिड फल्स (पत्ताले छाँगो) र शान्ति स्तूपा घुम्न छुटाउनु हुँदैन। यी स्थानहरूले पोखराको प्राकृतिक सौन्दर्य र सांस्कृतिक महत्वलाई झल्काउँछन्।
दैनिक जीवनमा प्लास्टिकको झोलाको प्रयोग किन घटाउनु पर्छ?
null
प्लास्टिकको झोला सयौं वर्षसम्म पनि कुहिँदैन र यो माटोमा विलीन हुँदैन। यसले माटोको उर्वराशक्ति नष्ट गर्छ र पानीको निकासलाई रोकेर बाढी जस्ता समस्या निम्त्याउँछ। जब गाईबस्तुले प्लास्टिक खाँछन्, तब उनीहरूको मृत्युसमेत हुन सक्छ। त्यसैले वातावरणलाई जोगाउन दैनिक जीवनमा प्लास्टिकको प्रयोग घटाएर कपडाका झोला प्रयोग गर्नुपर्छ।
HTML मा लिङ्क (Link) राख्नका लागि कुन ट्याग (Tag) प्रयोग गरिन्छ?
null
HTML मा कुनै पनि अर्को वेबपेज वा वेबसाइटको लिङ्क राख्नका लागि `<a>` (Anchor) ट्यागको प्रयोग गरिन्छ। यसको साथमा `href` एट्रिब्युट प्रयोग गरेर लिंकको यूआरएल (URL) राखिन्छ। उदाहरणका लागि: `<a href="https://www.example.com">यहाँ क्लिक गर्नुहोस्</a>`
मधुमेह (डाइविटिज) का बिरामीले कस्तो खानपानमा ध्यान दिनुपर्छ?
null
मधुमेहका बिरामीले आफ्नो रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रण गर्न खानपानमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ। उनीहरूले चिनी, गुलियो मिठाई, र चिसो पेय पदार्थहरू पूर्ण रूपमा बार्नुपर्छ। यसको सट्टामा फाइबरयुक्त खानाहरू जस्तै हरियो सागसब्जी, सलाद, गहुँ वा मकैको रोटी, र दालको सेवन बढाउनु पर्छ। आलु, भात जस्ता कार्बोहाइड्रेटयुक्त खाना सीमित मात्...
प्लास्टिकजन्य फोहोर व्यवस्थापनका लागि '३ आर' (3 R's) को अवधारणा कसरी लागू गर्न सकिन्छ?
null
'३ आर' भन्नाले Reduce (न्यूनीकरण), Reuse (पुनःप्रयोग) र Recycle (पुनःचक्रण) बुझाउँछ। प्लाष्टिकको प्रयोग कम गर्ने (Reduce), एक पटक प्रयोग भएका प्लाष्टिकका झोला वा बट्टालाई फेरि प्रयोग गर्ने (Reuse) र प्रयोग गर्न नमिल्ने प्लाष्टिकलाई उद्योगमार्फत गलाएर नयाँ वस्तु बनाउने (Recycle) प्रक्रिया अपनाएर पर्यावरण संरक्षण गर्न सक...
पोखरा भ्रमण गर्दा घुम्नै पर्ने प्रमुख ठाउँहरू के-कस्ता हुन्?
null
पर्यटकीय नगरी पोखरामा घुम्नका लागि थुप्रै सुन्दर ठाउँहरू छन्। प्रमुख ठाउँहरूमा फेवा ताल पर्छ जहाँ बोटिङ गर्न र तालबाराही मन्दिर दर्शन गर्न सकिन्छ। यसबाहेक, डेभिज फल्स (पत्ताल छाँगो), गुप्तेश्वर गुफा, शान्ति स्तूपा (वर्ल्ड पिस प्यागोडा) र अन्तराष्ट्रिय पर्वतीय संग्रहालय प्रमुख आकर्षण हुन्। सूर्योदयको सुन्दर दृश्य हेर्नक...
नागरिकता प्रमाणपत्र बनाउन नेपालमा कुन-कुन कागजातहरू आवश्यक पर्दछन्?
null
नेपालमा नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्र बनाउनका लागि सामान्यतया निम्नलिखित कागजातहरू आवश्यक पर्छन्: १. अनुसूची फारम (सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट पाइने) २. बाबु र आमाको नागरिकताको प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि ३. जन्मदर्ता प्रमाणपत्र ४. शैक्षिक योग्यताको प्रमाणपत्र (यदि भएमा) ५. स्थानीय तह (वडा कार्यालय) को सिफारिस पत्र ...
मानव शरीरको रक्तसञ्चार प्रणालीमा मुटुको काम के हो?
null
मानव शरीरको रक्तसञ्चार प्रणालीमा मुटु एक मुख्य पम्पिङ गर्ने अंग हो। यसले शरीरका विभिन्न भागबाट अक्सिजनविहीन रगत संकलन गरेर फोक्सोमा अक्सिजन लिन पठाउँछ। त्यसपछि फोक्सोबाट अक्सिजनयुक्त (शुद्ध) रगत प्राप्त गरेर धमनीमार्फत शरीरका सम्पूर्ण अंगहरूमा निरन्तर पठाउने काम गर्छ। यसरी मुटुले शरीरभरि रगत पुर्याएर जीवन बचाउन मद्दत ग...
प्रदुषण कम गर्नका लागि व्यक्तिगत तवरबाट हामीले के गर्न सक्छौं?
null
प्रदुषण कम गर्न हामीले व्यक्तिगत रूपमा धेरै कदमहरू चाल्न सक्छौं। पहिलो, छोटो दूरीका यात्रा गर्दा हिँडेर वा साइकलको प्रयोग गर्ने अथवा सार्वजनिक यातायातको बढी प्रयोग गर्ने। दोस्रो, प्लाष्टिकका झोलाहरूको प्रयोगलाई निरुत्साहित गरी कपडा वा जुटका झोलाहरू प्रयोग गर्ने। तेस्रो, घरबाट निस्कने फोहोरलाई कुहिने र नकुहिने गरी छुट्य...
नेपालको संविधान २०७२ ले नागरिकहरूलाई प्रदान गरेका मुख्य मौलिक हकहरू के-के हुन्?
null
नेपालको संविधान २०७२ को भाग ३ मा ३१ वटा मौलिक हकहरूको व्यवस्था गरिएको छ। जसमा सम्मानपूर्वक बाच्न पाउने हक, स्वतन्त्रताको हक, समानताको हक, संचारको हक, न्यायसम्बन्धी हक, धर्म स्वतन्त्रताको हक, शिक्षाको हक, स्वास्थ्यसम्बन्धी हक र रोजगारीको हक लगायतका अधिकारहरू पर्छन्।
पायथन प्रोग्रामिङ भाषामा एउटा सूची (List) बाट कसरी सबैभन्दा ठूलो संख्या पत्ता लगाउने?
null
पायथनमा कुनै पनि सूचीबाट सबैभन्दा ठूलो संख्या पत्ता लगाउन 'max()' नामक बिल्ट-इन फंक्सनको प्रयोग गर्न सकिन्छ। उदाहरणको लागि: `numbers = [10, 45, 2, 89, 23]` `largest = max(numbers)` `print(largest)` यसले सूचीको सबैभन्दा ठूलो संख्या '89' आउटपुट दिन्छ। यस बाहेक, सूचीलाई सर्ट गरेर पनि अन्तिम तत्व निकाल्न सकिन्छ।
टमाटर खेती गर्दा डढुवा रोगबाट कसरी बचाउने?
null
टमाटरमा लाग्ने डढुवा रोग (Blight) बाट बचाउन निम्न उपायहरू अपनाउन सकिन्छ: पहिलो, रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता भएका बीउ वा बिरुवा रोप्नुपर्छ। दोस्रो, बिरुवाहरू बीच पर्याप्त दूरी राख्नुपर्छ ताकि हावा राम्ररी पास हुन सकोस्। तेस्रो, खेतबारीमा पानी जम्न दिनु हुँदैन। यदि रोगको लक्षण देखिएमा कृषि प्राविधिकको सल्लाह अनुसार उपयुक्त ...
फोटोसिन्थसिस (प्रकाश संश्लेषण) प्रक्रिया भनेको के हो?
null
प्रकाश संश्लेषण (Photosynthesis) त्यो जैविक प्रक्रिया हो जसद्वारा हरीका वनस्पतिहरू, लेउ र केही ब्याक्टेरियाले सूर्यको प्रकाश, पानी र कार्बनडाइअक्साइड प्रयोग गरेर आफ्नो खाना (ग्लाकोज) तयार गर्छन्। यस प्रक्रियाको क्रममा बिरुवाहरूले वातावरणमा अक्सिजन ग्यास फाल्छन् र कार्बनडाइअक्साइड सोच्छन्। पृथ्वीमा जीवन कायम राख्नको लाग...
मानव शरीरमा रगत शुद्धीकरण गर्ने मुख्य अंग कुन हो?
null
मानव शरीरमा रगत शुद्धीकरण (फिल्टर) गर्ने मुख्य अंग मृगौला (Kidney) हो। मृगौलाले रगतबाट फोहोर पदार्थ र अतिरिक्त पानीलाई छानेर पिसाबको रूपमा शरीर बाहिर निकाल्न मद्दत गर्छ। यद्यपि, रगतमा अक्सिजन मिसाउने काम भने फोक्सोले गर्छ।
नेपालमा कागती खेती गर्ने उपयुक्त माटो र हावापानी कस्तो हुनुपर्छ?
null
नेपालमा कागती खेतीका लागि न्यानो र समशीतोष्ण हावापानी उपयुक्त हुन्छ। समुद्र सतहबाट करिब २०० मिटरदेखि १५०० मिटरसम्मको उचाइमा यो राम्रोसँग फस्टाउँछ। यसका लागि पानी नजम्ने, मलिलो र दोमट माटो अति उत्तम हुन्छ जसको पीएच (pH) मान ५.५ देखि ७ सम्म हुनुपर्छ।
प्रदुषण कम गर्नका लागि व्यक्तिगत तवरबाट हामीले के-के गर्न सक्छौं?
null
प्रदुषण कम गर्न हामीले व्यक्तिगत रूपमा धेरै कदमहरू चाल्न सक्छौं। पहिलो, छोटो दुरीका लागि पैदल हिँड्ने वा साइकल प्रयोग गर्ने बानी बसाल्नुपर्छ। दोस्रो, फोहोरलाई जथाभावी नजलाएर कुहिने र नकुहिने छुट्याई व्यवस्थापन गर्नुपर्छ। तेस्रो, प्लास्टिकको झोलाको सट्टा कपडा वा कागजको झोला प्रयोग गर्नुपर्छ। चौथो, घर वरपर रुखबिरुवा रोप्...
टमाटरको अचार बनाउने तरिका बताउनुहोस्।
null
स्वादिलो टमाटरको अचार बनाउनका लागि पाकेका टमाटर, लसुन, हरियो खुर्सानी वा सुकेको खुर्सानी, धनियाँको पात, नुन र तोरीको तेल आवश्यक पर्छ। सुरुमा टमाटर र खुर्सानीलाई पोल्ने वा तेलमा फफार्ने। त्यसपछि ती सबै सामग्रीहरूलाई सिलौटामा वा मिक्सरमा राखेर मीठो गरी पिस्ने। अन्त्यमा त्यसमा काँचो तोरीको तेल मिसाएर राम्ररी चलाएपछि स्वाद...
नेपालको क्षेत्रफल कति छ र यसका सीमाहरू कुन-कुन देशसँग जोडिएका छन्?
null
नेपालको कुल क्षेत्रफल १,४७,१८१ वर्ग किलोमिटर रहेको छ। यसको उत्तरमा चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बत र दक्षिण, पूर्व तथा पश्चिममा भारत देश पर्दछ। यस प्रकार नेपाल दुई ठूला छिमेकी राष्ट्रहरूबीच भूपरिवेष्ठित देशको रूपमा अवस्थित छ।
नेपालको पहिलो सहिद को हुन्?
null
नेपालका पहिलो सहिद लखन थापा हुन्। उनले तत्कालीन राणा शासनको विरोधमा आवाज उठाएका कारण वि.सं. १९३३ फागुन २ गते गोरखाको मनकामना मन्दिर नजिकै उनलाई झुन्ड्याएर मृत्युदण्ड दिइएको थियो। नेपाल सरकारले वि.सं. २०५६११ गते लखन थापालाई आधिकारिक रूपमा नेपालको पहिलो सहिद घोषणा गरेको हो।
नेपालको भौगोलिक विभाजन कति भागमा गरिएको छ र तिनीहरूको नाम के के हुन्?
null
नेपालको भौगोलिक विभाजन मुख्यतया तीन भागमा गरिएको छ: १. हिमाल प्रदेश (उत्तरतर्फको हिमाली क्षेत्र) २. पहाड प्रदेश (बीचको पहाडी क्षेत्र) ३. तराई प्रदेश (दक्षिणतर्फको समथर भूभाग) यस भौगोलिक विविधताका कारण नेपालमा हावापानी, वनस्पति र जनजीवनमा समेत भिन्नता पाइन्छ।
नेपालको इतिहासमा पृथ्वीनारायण शाहको महत्व किन छ?
null
नेपालको इतिहासमा पृथ्वीनारायण शाहको महत्व अतुलनीय छ किनकि उनी आधुनिक नेपालका राष्ट्रनिर्माता हुन्। १८औँ शताब्दीको मध्यमा बाबिसे र चौबिसे राज्यहरूमा छरिएर रहेको नेपाललाई उनले आफ्नो सुझबुझपूर्ण नेतृत्व र सैन्य रणनीतिको माध्यमबाट एकीकरण गरे। उनको दूरदर्शिताका कारण नै नेपाल एक सार्वभौम, स्वतन्त्र र अखण्ड राष्ट्रको रूपमा वि...
ओजोन तह विनाश हुनुको प्रमुख कारण के हो?
null
ओजोन तह विनाश हुनुको प्रमुख कारण क्लोरोफ्लोरोकार्बन (CFCs) र अन्य हानिकारक ग्यासहरूको अत्यधिक प्रयोग हो। यी ग्यासहरू मुख्यतया फ्रिज, एयर कन्डिसनर र विभिन्न aerosol sprays बाट वायुमण्डलमा पुग्छन् र ओजोन अणुहरूलाई नष्ट गर्छन्।
प्रकाश संश्लेषण (Photosynthesis) भनेको के हो?
null
प्रकाश संश्लेषण त्यो प्रक्रिया हो जसद्वारा हरिया बिरुवाहरूले सूर्यको प्रकाश, पानी र कार्बनडाइअक्साइड प्रयोग गरेर आफ्नो खाना (ग्लुकोज) आफैं तयार गर्छन्। यस प्रक्रियामा बिरुवाहरूले अक्सिजन ग्यास बाहिर फाल्छन्, जुन पृथ्वीमा जीवजस्तिको प्राण बाच्नका लागि अति आवश्यक छ।
एक्सेल (Excel) मा SUM फर्मुलाको प्रयोग कसरी गरिन्छ?
null
माइक्रोसफ्ट एक्सेलमा SUM फर्मुलाको प्रयोग धेरै संख्या वा डाटाको जोड (Total) निकाल्नका लागि गरिन्छ। यसको प्रयोग गर्नका लागि, जुन कोठा (Cell) मा उत्तर निकाल्नु छ त्यहाँ गएर `=SUM(सुरुको_सेल:अन्तिमको_सेल)` लेखिन्छ। उदाहरणका लागि, यदि हामीले A1 देखि A5 सम्मका अंकहरू जोड्नु छ भने, `=SUM(A1:A5)` लेखेर इन्टर थिच्नुपर्छ। यसले ...
सगरमाथा हिमालको उचाई कति हो र यो कुन देशमा पर्छ?
null
सगरमाथाको हालसालै निर्धारण गरिएको आधिकारिक उचाई ८,८४८.८६ मिटर हो र यो नेपाल र चीनको सिमानामा (मुख्य रूपमा नेपालमा) अवस्थित छ।
प्रकाश संश्लेषण (Photosynthesis) भनेको के हो?
null
प्रकाश संश्लेषण त्यो प्रक्रिया हो जसद्वारा हरीका वनस्पतिहरूले सूर्यको प्रकाश, पानी र कार्बनडाइअक्साइडको प्रयोग गरी आफ्नै खाना (ग्लोकोज) आफैं तयार गर्छन्। यो प्रक्रिया बोटबिरुवाका पातहरूमा पाइने क्लोरोफिलको सहायताले हुन्छ। यस प्रक्रियाको क्रममा बिरुवाहरूले अक्सिजन ग्यास बाहिर फाल्छन्, जुन सबै प्राणीहरूको जीवनका लागि अति...
मोबाइल फोनको अत्यधिक प्रयोगले बालबालिकामा कस्तो असर पार्छ?
null
मोबाइल फोनको अत्यधिक प्रयोगले बालबालिकाको शारीरिक र मानसिक विकासमा नकारात्मक असर पार्छ। पहिलो, लामो समयसम्म स्क्रिन हेर्दा आँखा कमजोर हुने र टाउको दुख्ने समस्या हुन्छ। दोस्रो, उनीहरूमा शारीरिक गतिविधी घट्ने हुँदा मोटोपन बढ्न सक्छ। तेस्रो, पढाइमा ध्यान केन्द्रित गर्न गाह्रो हुन्छ र सामाजिक अन्तर्क्रिया कम भएर एक्लोपन वा...
धान खेती गर्नको लागि माटोको तयारी कसरी गरिन्छ?
null
धान खेतीका लागि माटोको तयारी निकै महत्वपूर्ण हुन्छ। पहिलो चरणमा, खेतमा पानी जम्मा गरेर वा हिलो बनाएर जोत्ने काम गरिन्छ जसलाई हिल्याउने भनिन्छ। माटोलाई राम्रोसँग हिलो बनाएपछि लेउ जस्तो बनाइन्छ ताकि बिरुवा रोप्न सहज होस्। त्यसपछि माटोमा पर्याप्त मात्रामा प्रांगारिक मल वा कम्पोष्ट मल र रासायनिक मल मिसाइन्छ ताकि धानको बिरु...
राम्रो धान उत्पादन गर्न कस्तो माटो र हावापानी उपयुक्त हुन्छ?
null
राम्रो धान उत्पादन गर्न चिम्टाइलो वा दोमट माटो सबैभन्दा उपयुक्त हुन्छ जसमा पानी धेरैबेर टिकिरहन सक्छ। यसका लागि उष्ण र आर्द्र (Warm and humid) हावापानी आवश्यक पर्दछ जसमा पर्याप्त वर्षा वा सिँचाइको सुविधा होस्।
नेपालको भौगोलिक अवस्थिति बारे प्रष्ट पार्नुहोस्।
null
नेपाल दक्षिण एसियामा अवस्थित एक भूपरिवेष्ठित देश हो। यसको उत्तरमा चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बत र दक्षिण, पूर्व तथा पश्चिममा भारत पर्दछ। नेपालको अक्षांश २६ अंश २२ मिनेट देखि ३० अंश २७ मिनेट उत्तर र देशान्तर ८० अंश ४ मिनेट देखि ८८ अंश १२ मिनेट पूर्वसम्म फैलिएको छ। क्षेत्रफलको हिसाबले सानो भए पनि यहाँ हिमाल, पहाड र तराई ...
काठमाडौंबाट पोखरा यात्रा गर्दा अवलोकन गर्न सकिने प्रमुख दर्शनीय स्थलहरूको नाम उल्लेख गर्नुहोस्।
null
काठमाडौंबाट पोखराको यात्रा (Prithvi Highway) गर्दा बाटोमा निम्न दर्शनीय स्थलहरू अवलोकन गर्न सकिन्छ: १. नागढुङ्गा (उपत्यका छोड्ने नाका), २. त्रिशूली नदी (राफ्टिङका लागि प्रसिद्ध), ३. मलेखु (माछाका लागि प्रसिद्ध), ४. कुरिनटार (मनकामना केबलकार जाने ठाउँ), ५. मुग्ग्लिन बजार, र ६. बन्दिपुर जाने बाटो डुम्रे। यी ठाउँहरूको प्र...
बचत गर्ने बानी बसाल्न के गर्नुपर्छ?
null
बचत गर्ने बानी बसाल्न अनुशासन र योजनाको आवश्यकता पर्छ। सबैभन्दा पहिले आफ्नो मासिक आम्दानी र खर्चको एउटा निश्चित बजेट बनाउनु पर्छ। आम्दानी प्राप्त हुनेबित्तिकै केही प्रतिशत रकम अनिवार्य रूपमा बचतमा छुट्याउनु पर्छ र बाँकी रकममा खर्च चलाउने बानी बसाल्नुपर्छ। अनावश्यक र विलासी वस्तुहरूको खरीदमा कटौती गर्ने, क्रेडिट कार्डको...
पाइथन प्रोग्रामिङ भाषामा एउटा सूची (list) का सबै तत्वहरू कसरी जोड्ने?
null
पाइथनमा सूचीका सबै तत्वहरू जोड्नको लागि तपाईंले `sum()` फङ्गसनको प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ। उदाहरणका लागि, यदि तपाईंको सूची `numbers = [1, 2, 3, 4, 5]` छ भने, `total = sum(numbers)` लेख्दा यसले सबै संख्याहरूको योगफल निकाल्छ र `total` मा जम्मा हुन्छ।
माटोको उर्वराशक्ति बचाउन अर्गानिक मल प्रयोग गर्नु किन महत्त्वपूर्ण छ?
null
माटोको उर्वराशक्ति बचाउन अर्गानिक मल (गोठे मल, कम्पोस्ट मल) प्रयोग गर्नु अति महत्त्वपूर्ण छ किनकि यसले माटोको भौतिक, रासायनिक र जैविक गुणस्तर सुधार्छ। रासायनिक मलको अत्यधिक प्रयोगले माटो कडा बनाउने र उब्जनी घटाउने गर्छ भने अर्गानिक मलले माटोमा मित्रवत् जीवहरूलाई बढावा दिन्छ, माटोको पानी धारण गर्ने क्षमता बढाउँछ र दीर्घ...
एउटा राम्रो दिनको सुरुवात गर्न बिहान उठेर के गर्नुपर्छ?
null
एउटा राम्रो र ऊर्जायुक्त दिनको सुरुवात गर्न बिहान झिसमिसेमै उठेर एक गिलास मनतातो पानी पिउनुपريन्छ। त्यसपछि केही समय हल्का व्यायाम, योगा वा पैदल हिँड्नुपर्छ। यसका साथै आफ्नो दिनभरिको कामको योजना बनाउने र सकारात्मक सोच राख्ने गर्नुपर्छ।