instruction
stringlengths
20
108
input
float64
output
stringlengths
93
656
ग्राहक सेवा (Customer Service) मा ध्यान दिनुपर्ने मुख्य कुराहरू के हुन्?
null
उत्तम ग्राहक सेवा प्रदान गर्नका लागि निम्न कुराहरूमा ध्यान दिनुपर्छ: पहिलो, ग्राहकसँग सधैं हँसिलो अनुहार र नम्र स्वरमा कुरा गर्ने। दोस्रो, ग्राहकका गुनासा र समस्याहरूलाई ध्यान दिएर सुन्ने। तेस्रो, समस्याको छिटो र चित्तबुझ्दो समाधान खोजिदिने। चौथो, दिइएको वाचा समयमै पूरा गर्ने।
त्रिभुजको क्षेत्रफल निकाल्ने सुत्र लेख्नुहोस् र यसका पदहरूको व्याख्या गर्नुहोस्।
null
त्रिभुजको क्षेत्रफल निकाल्ने साधारण सुत्र यसप्रकार छ: क्षेत्रफल ($A$) = $\frac{1}{2} \times \text{आधार (base)} \times \text{उचाइ (height)}$ यहाँ, - आधार (base) भनेको त्रिभुजको तलको छेउ हो जसमा उचाइ लम्ब रूपमा खसालिएको हुन्छ। - उचाइ (height) भनेको त्रिभुजको शीर्षबिन्दुबाट आधारसम्मको ठाडो दूरी हो।
गोलभेडामा लाग्ने डढुवा रोगको रोकथाम गर्ने उपायहरू बताउनुहोस्।
null
गोलभेडामा लाग्ने डढुवा रोग रोकथामका लागि निम्न उपायहरू अपनाउन सकिन्छ: १. रोग प्रतिरोधात्मक जातका बीउ वा बिरुवा रोप्ने। २. खेतबारी सफਾ राख्ने र सडेका बोटबिरुवा हटाउने। ३. ढुसीनाशक औषधि (Fungicide) जस्तै म्यानकोजेब समय-समयमा छर्कने। ४. बोटहरूबीच पर्याप्त हावाखेल्ने दुरी कायम गर्ने।
HTML मा एउटा साधारण हाइपरलिंक (Hyperlink) कसरी बनाइन्छ?
null
HTML मा हाइपरलिंक बनाउनको लागि `<a>` (Anchor) ट्यागको प्रयोग गरिन्छ। 'href' एट्रिब्युटमा लिंक गरिएको वेबसाइट वा पेजको ठेगाना राखिन्छ। उदाहरणका लागि: html <a href="https://www.google.com">गुगल जानुहोस्</a> यसले वेबपेजमा क्लिक गर्न मिल्ने 'गुगल जानुहोस्' भन्ने टेक्स्ट देखाउँछ।
मधुमेह (डाइविटिज) का बिरामीले कस्ता फलफूल खान हुन्छ र कस्ता हुन्न?
null
मधुमेहका बिरामीले चिनीको मात्रा धेरै भएका फलफूल (जस्तै पाकेको आँप, केरा, लिची) कम खानुपर्छ वा चिकित्सकको सल्लाह लिनुपर्छ। यसको सट्टा उनीहरूले कम ग्लाइसेमिक इन्डेक्स भएका फलफूलहरू जस्तै अम्बा, स्याउ, मेवा, नासपाती र जामुन खानु फाइदाजनक हुन्छ। यी फलफूलले रगतमा चिनीको मात्रा अचानक बढ्न दिँदैनन्।
नेपालको पहिलो सहिद को हुन्?
null
नेपालका पहिलो सहिद लखन थापा हुन्। उनलाई राणा शासनविरुद्ध आवाज उठाएको आरोपमा वि.सं. १९३३ फागुन २ गते गोरखाको मनकामना मन्दिर नजिकै रूखमा झुन्ड्याएर मृत्युदण्ड दिइएको थियो। उनलाई नेपाल सरकारले वि.सं. २०५६ मा आधिकारिक रूपमा पहिलो सहिद घोषणा गरेको हो।
प्रकाश संश्लेषण (Photosynthesis) प्रक्रिया भनेको के हो?
null
प्रकाश संश्लेषण त्यो जैविक प्रक्रिया हो जसद्वारा हरिया बिरुवाहरूले सूर्यको प्रकाश, पानी र कार्बनडाइअक्साइडको प्रयोग गरी आफ्नो खाना (ग्लुकोज) आफैं तयार पार्छन्। यो प्रक्रियामा बिरुवाहरूले अक्सिजन ग्यास बाहिर फाल्छन् जुन पृथ्वीका सम्पूर्ण प्राणीहरूको श्वासप्रश्वासका लागि अति आवश्यक हुन्छ।
ई-कमर्स (E-commerce) भनेको के हो?
null
ई-कमर्स भन्नाले इन्टरनेटको माध्यमबाट वस्तु तथा सेवाहरूको खरिदबिक्री गर्ने कार्यलाई बुझाइन्छ। यसमा भौतिक पसलमा जानुको सट्टा अनलाइन प्लेटफर्म (जस्तै वेबसाइट वा मोबाइल एप) मार्फत अर्डर गर्ने र डिजिटल माध्यमबाट भुक्तानी गरेर सामान घरमै डेलिभरी लिइन्छ। यसले मानिसहरूको समय बचाउँछ र व्यापारलाई विश्वव्यापी बजारसम्म पुर्‍याउन म...
कम्प्युटरको 'रेम' (RAM) ले कसरी काम गर्छ?
null
रेम (RAM - Random Access Memory) कम्प्युटरको अस्थायी स्मृति हो। यसले हाल प्रयोग भइरहेका सफ्टवेयर र फाइलहरूलाई द्रुत गतिमा चलाउन प्रोसेसरलाई डेटा उपलब्ध गराउँछ। कम्प्युटर बन्द गरेपछि यसमा रहेको सबै डेटा स्वतः गायब हुन्छ।
घरमै स्वादिलो र नरम दाल मखनी कसरी बनाउने?
null
दाल मखनी बनाउन कालो उरद दाल र राजमालाई रातभर भिजाएर प्रेसर कुकरमा पकाउनुहोस्। त्यसपछि प्यानमा घ्यू वा बटर हाлі लसुन, अदुवा, टमाटरको पेस्ट र मसला भुटेर पकाएको दाल मिसाउनुहोस्। अन्त्यमा प्रशस्त क्रिम र बटर हालेर धीमी आचमा कम्तीमा ३० मिनेट पकाएमा नरम र स्वादिलो दाल मखनी तयार हुन्छ।
प्रदुषण कम गर्न कस्ता उपायहरू अपनाउन सकिन्छ?
null
प्रदुषण कम गर्न हामीले धेरै कदमहरू चाल्न सक्छौं। पहिलो, व्यक्तिगत गाडीको सट्टा सार्वजनिक यातायात वा साइकलको प्रयोग बढाउनुपर्छ। दोस्रो, प्लास्टिकको प्रयोगलाई पूर्ण रूपमा निरुत्साहित गरी कपडा वा कागजका झोलाहरू प्रयोग गर्नु पर्छ। तेस्रो, फोहोरलाई कुहिने र नकुहिने गरी वर्गीकरण गरेर व्यवस्थापन गर्नुपर्छ। चौथो, रूखबिरुवा रोप...
पाइथन प्रोग्रामिङ भाषामा 'Hello World' प्रिन्ट गर्ने कोड लेख्नुहोस्।
null
पाइथनमा 'Hello World' प्रिन्ट गर्नका लागि निम्नलिखित कोड प्रयोग गरिन्छ: print("Hello World") यसले कमाण्ड लाइन वा आउटपुट स्क्रिनमा 'Hello World' देखाउँछ।
माटोको उर्वराशक्ति बढाउन जैविक मलको प्रयोग किन महत्त्वपूर्ण छ?
null
माटोको उर्वराशक्ति बढाउन जैविक मलको प्रयोग गर्नु अति नै महत्त्वपूर्ण छ किनकि यसले माटोलाई दीर्घकालीन रूपमा स्वस्थ राख्छ। जैविक मल (जस्तै: कम्पोस्ट मल, गोठे मल र हरियो मल) ले माटोको भौतिक संरचना सुधार गर्छ, जसले गर्दा माटोमा पानी सोस्ने र हावा खेल्ने क्षमता बढ्छ। यसबाहेक, रासायनिक मलले जस्तो माटोलाई विषालु बनाउँदैन र मा...
उच्च रक्तचाप (High Blood Pressure) का मुख्य लक्षणहरू के-के हुन्?
null
उच्च रक्तचापलाई 'साइलेन्ट किलर' पनि भनिन्छ किनभने यसका लक्षणहरू सधैं प्रष्ट देखिँदैनन्। तर, मुख्य लक्षणहरूमा टाउको दुख्नु (विशेष गरी पछाडिको भाग), चक्कर लाग्नु, सास फेर्न गाह्रो हुनु, छाती भारी हुनु, नाकबाट रगत बग्नु र अत्यधिक थकान महसुस हुनु हुन्। यस्ता लक्षण देखिएमा तुरुन्त चिकित्सकको सल्लाह लिनुपर्छ।
पाइथन (Python) प्रोग्रामिङ भाषामा एउटा साधारण 'Hello, World!' प्रिन्ट गर्ने कोड लेख्नुहोस्।
null
पाइथन प्रोग्रामिङ भाषामा 'Hello, World!' प्रिन्ट गर्नको लागि एकदमै सरल कोड लेखिन्छ। यसको लागि 'print' फंक्सनको प्रयोग गरिन्छ। कोड यस प्रकार छ: print("Hello, World!") यो कोडलाई पाइथन इन्टरप्रेटरमा रन गर्दा स्क्रिनमा 'Hello, World!' आउटपुट देखिन्छ।
पृथ्वीनारायण शाहले नेपाल एकीकरणको सुरुवात कुन राज्यबाट गरेका थिए?
null
पृथ्वीनारायण शाहले नेपाल एकीकरणको सुरुवात गोर्खा राज्यबाट गरेका हुन्। उनले वि.सं. १८०१ मा पहिलो पटक नुवाकोटमाथि आक्रमण गरी विजय प्राप्त गरेका थिए र यसैलाई नेपाल एकीकरणको महत्वपूर्ण सुरुवात मानिन्छ।
डिजिटल मार्केटिङ भनेको के हो र यसका फाइदाहरू के हुन्?
null
डिजिटल मार्केटिङ भनेको इन्टरनेट र डिजिटल प्रविधि (जस्तै मोबाइल, कम्प्युटर, सोशल मिडिया, वेबसाइट) को प्रयोग गरेर कुनै पनि वस्तु वा सेवाको विज्ञापन तथा बिक्री गर्नु हो। यसका प्रमुख फाइदाहरूमा कम लागतमा विश्वभरका लक्षित ग्राहकसम्म पुग्न सकिने, विज्ञापनको नतिजा तुरुन्तै मापन गर्न सकिने (Analytics), र ग्राहकसँग प्रत्यक्ष अन...
बजेट भनेको के हो? यसका मुख्य उद्देश्यहरू के हुन्?
null
बजेट भनेको सरकारले आगामी एक आर्थिक वर्षका लागि अनुमानित आय (राजस्व, ऋण) र व्यय (खर्च) को विवरण प्रस्तुत गर्ने आधिकारिक दस्तावेज हो। यसका मुख्य उद्देश्यहरूमा आर्थिक वृद्धिलाई तीव्र पार्ने, स्रोतको न्यायोचित वितरण गर्ने, मूल्य वृद्धि नियन्त्रण गर्ने र रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्ने रहेका छन्।
नयाँ व्यवसाय सुरु गर्दा बजार अनुसन्धान (Market Research) किन आवश्यक हुन्छ?
null
नयाँ व्यवसाय सुरु गर्दा बजार अनुसन्धान गर्नु अत्यन्त आवश्यक हुन्छ किनकि यसले लक्षित ग्राहकहरूको आवश्यकता, बजारमा रहेका प्रतिस्पर्धीहरूको अवस्था र वस्तुको माग पत्та लगाउन मद्दत गर्छ। यसले गर्दा व्यवसाय असफल हुने जोखिम कम हुन्छ र सही व्यापारिक रणनीति बनाउन सहयोग पुग्छ।
घरायसी बजेट कसरी बनाउने? स्पष्ट पार्नुहोस्।
null
घरायसी बजेट बनाउनका लागि सर्वप्रथम एक महिनाको कुल आम्दानीको हिसाब निकाल्नुपर्छ। त्यसपछि खर्चहरूलाई दुई भागमा वर्गीकरण गर्नुपर्छ: अत्यावश्यक खर्च (खाना, भाडा, शिक्षा, स्वास्थ्य) र विलासी खर्च। आम्दानीको आधारमा अत्यावश्यक खर्चलाई पहिलो प्राथमिकता दिनुपर्छ र केही रकम भविष्यका लागि बचत गर्नुपर्छ।
यदि एउटा आयताकार कोठाको लम्बाई १० मिटर र चौडाई ५ मिटर छ भने त्यसको क्षेत्रफल कति हुन्छ?
null
आयताकार कोठाको क्षेत्रफल निकाल्ने सुत्र लम्बाई गुणन चौडाई हो। यहाँ लम्बाई १० मिटर र चौडाई ५ मिटर दिइएको हुनाले, क्षेत्रफल = १० मिटर × ५ मिटर = ५० वर्ग मिटर हुन्छ।
मधुमेह (Diabetes) का बिरामीले घरमा कस्तो व्यायाम गर्न सक्छन्?
null
मधुमेहका बिरामीले रगतमा ग्लुकोजको मात्रा नियन्त्रण गर्न नियमित शारीरिक व्यायाम गर्नुपर्छ। घरमै गर्न सकिने अभ्यासहरूमा: दैनिक ३० मिनेट जोडले हिँड्ने (Brisk Walking), हल्का एरोबिक्स, स्ट्रेचिङ, र घरको भर्‍याङ चढ्ने-ओत्रने पर्छन्। योग आसनहरू जस्तै मंडूकासन र कपालभाति पनि मधुमेह नियन्त्रणका लागि निकै लाभदायक मानिन्छन्।
बिरुवाहरूलाई प्रकाश संश्लेषण (Photosynthesis) का लागि के-के कुरा आवश्यक पर्छ?
null
बिरुवाहरूलाई आफ्नो खाना आफैँ तयार पार्न (प्रकाश संश्लेषणका लागि) मुख्यतया चारवटा कुराहरूको आवश्यकता पर्छ: १. सूर्यको प्रकाश (Sunlight) - ऊर्जाको मुख्य स्रोत। २. पानी (Water) - जरा through माटोबाट शोषण गरिन्छ। ३. कार्बनडाइअक्साइड (Carbon dioxide) - हावाबाट पातको माध्यमबाट लिइन्छ। ४. क्लोरोफिल (Chlorophyll) - पातमा हुने ...
नागरिक उड्डयन प्राधिकरणबाट राहदानी (Passport) बनाउनका लागि सामान्यतया कुन-कुन कागजात आवश्यक पर्छ?
null
राहदानी (पासपोर्ट) बनाउनका लागि सामान्यतया निम्नलिखित कागजातहरू आवश्यक पर्दछन्: १. नागरिकताको सक्कल प्रमाणपत्र र त्यसको प्रतिलिपि। २. राष्ट्रिय परिचय पत्र वा यसको नम्बर। ३. बालिगको हकमा नागरिकतामा उल्लेख भएको विवरण अनुसारको फारम। ४. यदि यसअघि पासपोर्ट लिएको भए पुरानो पासपोर्ट। नोट: अनलाइन फारम भरेर तोकिएको राजस्व तिरेप...
नेपालको राष्ट्रिय फूल के हो?
null
नेपालको राष्ट्रिय फूल लालीगुराँस (Rhododendron) हो। यो विशेष गरी नेपालको पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा पाइन्छ र यसको सांस्कृतिक तथा प्राकृतिक महत्व धेरै छ।
सगरमाथाको भौगोलिक अवस्थिति कहाँ पर्छ र यसको उ कति छ?
null
सगरमाथा विश्वको सर्वोच्च शिखर हो, जुन नेपाल र चीन (तिब्बत) को सिमानामा महाल्याङ्ग हिमाल श्रृंखला अन्तर्गत नेपालको सोलुखुम्बु जिल्लामा पर्छ। हालै गरिएको नापनुसार यसको आधिकारिक उचाइ ८८४८.८६ मिटर रहेको छ।
नेपालको भौगोलिक स्थितिको बारेमा बताउनुहोस्।
null
नेपाल एसिया महादेशको दक्षिण भागमा अवस्थित एक भूपरिवेष्ठित देश हो। यसको उत्तरमा चीनको तिब्बत र दक्षिण, पूर्व तथा पश्चिममा भारत पर्दछ। नेपालको कुल क्षेत्रफल १,४७,१८१ वर्ग किलोमिटर रहेको छ। भौगोलिक रूपमा नेपाललाई मुख्यतया तीन भागमा विभाजन गरिएको छ: हिमाल, पहाड र तराई।
प्रकाश संश्लेषण (Photosynthesis) भनेको के हो?
null
प्रकाश संश्लेषण त्यो प्रक्रिया हो जसद्वारा हरीका बोटबिरुवाहरूले सूर्यको प्रकाश, पानी, र कार्बनडाइअक्साइडको सहायताले आफ्नो खाना (ग्लुकोज) आफैं तयार गर्छन्। यस प्रक्रियामा बोटबिरुवाहरूले वायुमण्डलमा अक्सिजन ग्यास छोड्छन्, जसले गर्दा पृथ्वीमा जीवन सम्भव भएको छ। यो प्रक्रिया बोटबिरुवाको पातमा पाइने क्लोरोफिल नामक हरियो वर्...
प्रत्यास्थता (Photosynthesis) भनेको के हो? यसको संक्षिप्त व्याख्या गर्नुहोस्।
null
प्रत्यास्थता वा प्रकाश संश्लेषण (Photosynthesis) त्यो प्रक्रिया हो जसद्वारा हरीया बिरुवाहरूले सूर्यको प्रकाश, पानी र कार्बनडाइअक्साइडको प्रयोग गरी आफ्ना लागि खाना (ग्लोकोज) तयार गर्छन्। यस प्रक्रियामा उपउत्पादकको रूपमा अक्सिजन ग्यास बाहिर फाल्दछन्, जुन जीवनका लागि अति आवश्यक छ।
HTML मा एउटा हाइपरलिंक (Hyperlink) सिर्जना गर्न कुन ट्याग प्रयोग गरिन्छ?
null
HTML मा हाइपरलिंक सिर्जना गर्न `<a>` (anchor) ट्याग प्रयोग गरिन्छ। यसको साथमा `href` एट्रिब्युट प्रयोग गरेर जानुपर्ने वेब ठेगाना (URL) राखिन्छ, जस्तै: `<https://www.example.com>लिंकको नाम</a>।
प्लास्टिकजन्य प्रदूषणले वातावरणमा पार्ने असरहरू उल्लेख गर्नुहोस्।
null
प्लास्टिक सजिलै कुहिँदैन र यसले लामो समयसम्म वातावरणलाई असर गर्छ। यसले माटोको उर्वराशक्ति घटाउँछ, पानीको निकास रोکیन्छ, समुद्र र जमिनका जीवजन्तुहरूको जीवन खतरामा पार्छ र जलाउँदा निस्कने विषाक्त धुवाँले वायु प्रदूषण गराउँछ।
प्रदुषण कम गर्न के के उपाय अपनाउन सकिन्छ?
null
प्रदुषण कम गर्न हामीले धेरै उपायहरू अपनाउन सक्छौं। पहिलो, व्यक्तिगत गाडीको सट्टा सार्वजनिक यातायातको प्रयोग गर्ने वा साइकल चलाउने गर्नुपर्छ। दोस्रो, प्लास्टिकको प्रयोगलाई पूर्ण रूपमा निषेध गरी कपडा वा कागजका झोलाहरू प्रयोग गर्नुपर्छ। तेस्रो, रुखबिरुवा रोप्ने र हरियाली प्रवर्द्धन गर्ने काम गर्नुपर्छ किनकि बोटबिरुवा ले ...
उच्च रक्तचाप (High Blood Pressure) का बिरामीले कस्तो खानपानमा ध्यान दिनुपर्छ?
null
उच्च रक्तचापका बिरामीले नुनको मात्रा कम भएको खाना खानुपर्छ। धेरै चिल्लो, बोसोयुक्त र जंकफुड खानु हुँदैन। यसको सट्टा ताजा फलफूल, हरियो सागपात, फाइबरयुक्त खाना र प्रशस्त पानी पिउनुपर्छ। नियमित व्यायाम गर्नु पनि यसको नियन्त्रणका लागि अत्यन्त जरुरी हुन्छ।
नेपालको राष्ट्रिय झण्डाको बनावट र विशेषता वर्णन गर्नुहोस्।
null
नेपालको राष्ट्रिय झण्डा विश्वमै अद्वितीय र फरक आकारको छ। यो दुईवटा त्रिकोण जोडेर बनाइएको छ, जसमा माथिल्लो भागमा अर्धचन्द्र र सूर्य अंकित छन् भने तल्लो भागमा सूर्यको चित्र छ। रातो रङ्गले नेपालको वीरता र कालो किनाराले शान्तिलाई बुझाउँछ। यो झण्डा नेपालको सार्वभौमसत्ता र राष्ट्रिय स्वाभिमानको प्रतीक हो।
एलर्जी (Allergy) भनेको के हो र यसका सामान्य लक्षणहरू के हुन्?
null
एलर्जी भनेको शरीरको प्रतिरक्षा प्रणाली ९Immune System० ले सामान्यतया हानिरहित मानिने केही बाह्य पदार्थहरू (जस्तै धुलो, परागकण, निश्चित खाना, वा औषधी) प्रति अत्यधिक प्रतिक्रिया देखाउने अवस्था हो। यसका सामान्य लक्षणहरूमा छालामा εξराउत वा चिलाउने, हाछ्युँ आउने, नाक बन्द हुने वा पानी बग्ने, आँखा रातो हुने र दुख्ने, तथा सास...
बचत गर्ने राम्रो बानी बसाल्न के गर्नुपर्छ?
null
बचत गर्ने राम्रो बानी बसाल्न सबैभन्दा पहिले मासिक आम्दानीबाट निश्चित प्रतिशत रकम खर्च गर्नु अघि नै अलग छुट्याउनु पर्छ (Pay yourself first)। अनावश्यक खर्चहरूलाई नियन्त्रण गर्न मासिक बजेट बनाएर चल्नुपर्छ र आकस्मिक कोष (Emergency Fund) तयार पार्ने बानी बसाल्नुपर्छ।
माछापुच्छ्रे हिमाल कुन अञ्चल र जिल्लामा पर्छ?
null
माछापुच्छ्रे हिमाल नेपालको गण्डकी प्रदेशको कास्की जिल्लामा पर्छ। यो अन्नपूर्ण हिमशृङ्खला अन्तर्गत पर्दछ र यसको आकृति Fischtail (माछाको पुच्छर) जस्तै भएकाले यसलाई माछापुच्छ्रे भनिएको हो। यसको उचाइ ६,९९३ मिटर छ।
मानव शरीरमा मिर्गौला (Kidney) को मुख्य काम के हो?
null
मानव शरीरमा मिर्गौलाको मुख्य काम रगतलाई फिल्टर गरेर शरीरमा रहेका विषालु पदार्थ, अतिरिक्त पानी र नुनलाई पिसाबको माध्यमबाट बाहिर फाल्नु हो। यसले शरीरमा रक्तचाप र इलेक्ट्रोलाइटको सन्तुलन कायम राख्न पनि मद्दत गर्दछ।
स्वास्थ्यका लागि पानी पिउनु किन फाइदाजनक हुन्छ?
null
हाम्रो शरीरको अधिकांश भाग पानीले बनेको हुनाले नियमित रूपमा पर्याप्त पानी पिउनु अनिवार्य छ। पानीले शरीरमा रहेका विषालु पदार्थहरू (Toxins) पसिना र पिसाबको माध्यमबाट बाहिर निकाल्न मद्दत गर्छ। यसले पाचन प्रणालीलाई स्वस्थ राख्छ, छालालाई चम्किलो बनाउँछ र शरीरमा ऊर्जाको मात्रा कायम राख्न सहयोग पुर्‍याउँछ।
सगरमाथा हिमालको भौगोलिक अवस्थिति र उचाइ कति रहेको छ?
null
सगरमाथा विश्वको सर्वोच्च शिखर हो, जुन नेपालको सोलुखुम्बु जिल्लामा अवस्थित छ। यसको हालसालै निर्धारण गरिएको आधिकारिक उचाइ ८८४८.८६ मिटर रहेको छ।
सानो व्यवसाय सुरु गर्दा ध्यान दिनुपर्ने मुख्य कुराहरू के-के हुन्?
null
सानो व्यवसाय सुरु गर्दा बजारको माग र आवश्यकता बुझ्ने (बजार अनुसन्धान), यथार्थपरक व्यावसायिक योजना बनाउने, पर्याप्त लगानी र पुँजीको व्यवस्थापन गर्ने, लक्षित ग्राहक पहिचान गर्ने र प्रभावकारी बजारीकरण तथा ग्राहक सेवामा विशेष ध्यान दिनुपर्छ।
यदि एउटा आयतको लम्बाई १० से.मी. र चौडाई ५ से.मी. छ भने त्यसको क्षेत्रफल कति हुन्छ?
null
आयतको क्षेत्रफल निकाल्ने सुत्र: लम्बाई × चौडाई हो। यहाँ, लम्बाई = १० से.मी. चौडाई = ५ से.मी. क्षेत्रफल = १० से.मी. × ५ से.मी. = ५० वर्ग से.मी. तसर्थ, उक्त आयतको क्षेत्रफल ५० वर्ग से.मी. हुन्छ।
नेपाली वर्णमालामा कतिवटा व्यञ्जन वर्णहरू छन्?
null
नेपाली वर्णमालामा व्यञ्जन वर्णहरू ३६ वटा रहेका छन्। 'क' बाट सुरु भएर 'ज्ञ' सम्मका अक्षरहरू व्यञ्जन वर्ण अन्तर्गत पर्दछन्।
आलु खेती गर्दा माटोको तयारी कसरी गर्नुपर्छ?
null
आलुको राम्रो उत्पादन लिनका लागि माटोको तयारी राम्रो हुनुपर्छ। आलु खेतीका लागि बलौटे दोमट माटो सबैभन्दा उत्तम मानिन्छ। माटो तयारी गर्नका लागि खेतलाई २-३ पटक गहिरो गरी जोत्नुपर्छ र डल्लाहरू फोरेर माटोलाई बुरुक्क पार्नुपर्छ। माटो जोत्ने समयमा प्रति रोपनी ३-४ डोका रामقरी सडेको गोठे मल वा कम्पोस्ट मल मिसाउनुपर्छ। यसले माटोक...
प्रकाश संश्लेषण (Photosynthesis) प्रक्रिया भनेको के हो?
null
प्रकाश संश्लेषण त्यो जैविक रासायनिक प्रक्रिया हो जसमा हरिया बिरुवाहरूले सूर्यको प्रकाश, पानी र कार्बनडाइअक्साइडको प्रयोग गरी क्लोरोफिलको सहायताले आफ्ना लागि खाना (ग्लोकोज) तयार गर्छन् र उपभोग पश्चात अक्सिजन ग्यास वायुमण्डलमा छोड्छन्।
पृथ्वीनारायण शाहले नेपाल एकीकरणको सुरुवात कुन राज्यबाट गरेका थिए?
null
पृथ्वीनारायण शाहले आधुनिक नेपालको एकीकरणको सुरुवात गोरखा राज्यबाट गरेका हुन्। उनले वि.सं. १८०१ मा नुवाकोट विजय गरेर आफ्नो एकीकरण अभियानलाई अगाडि बढाएका थिए।
साधारण ब्याज (Simple Interest) निकाल्ने सुत्र के हो र यसको प्रयोग कसरी हुन्छ?
null
साधारण ब्याज निकाल्ने सुत्र $I = \frac{P \times T \times R}{100}$ हो। यहाँ: - $I$ भनेको ब्याज (Interest) - $P$ भनेको सावा वा मूलधन (Principal) - $T$ भनेको समय वर्षमा (Time) - $R$ भनेको वार्षिक ब्याज दर प्रतिशतमा (Rate) उदाहरणका लागि, यदि तपाईंले १०,००० रुपैयाँ (P) २ वर्षका लागि (T) ५ प्रतिशत वार्षिक ब्याज दरमा (R) ऋण ...
टिकाउ र सफल यात्रा (Travel) का लागि के-के कुरामा ध्यान दिनुपर्छ?
null
रमाइलो र सुरक्षित यात्राका लागि निम्न कुराहरूमा ध्यान दिनुपर्छ: १. यात्रा गर्नुभन्दा पहिले नै जाने ठाउँको बारेमा राम्रोसँग अध्ययन (Research) गर्ने, जस्तै: त्यहाँको मौसम, संस्कृति, र बास बस्ने ठाउँ। २. आफ्नो झोला (Luggage) तयार गर्दा आवश्यक पर्ने कपडा, औषधि, र कागजातहरू (नागरिकता, टिकट) मात्रै राख्ने, अनावश्यक सामानले ब...
नयाँ व्यवसाय सुरु गर्नका लागि व्यवसाय योजना (Business Plan) किन आवश्यक छ?
null
नयाँ व्यवसाय सुरु गर्नु अगाडि व्यवसाय योजना बनाउनु अति आवश्यक छ किनभने यसले तपाईंको व्यापारको उद्देश्य, लक्षित ग्राहक, बजार विश्लेषण र वित्तीय रणनीतिको स्पष्ट खाका तयार पार्छ। यस योजनाले सम्भावित जोखिमहरू पहिचान गर्न र लगानीकर्ताहरू वा बैंकबाट ऋण प्राप्त गर्न मार्गదర్శकको रूपमा काम गर्छ। राम्रो योजना बिना व्यवसायमा सफल...
पाइथन प्रोग्रामिङ भाषामा 'Hello World' प्रिन्ट गर्ने कोड लेख्नुहोस्।
null
पाइथन (Python) मा कुनै पनि टेक्स्ट वा स्ट्रिङ प्रिन्ट गर्नका लागि `print()` फङ्क्शनको प्रयोग गरिन्छ। 'Hello World' प्रिन्ट गर्ने कोड तल সুদिएको छ: python print("Hello World") यो कोड रन गर्दा कम्प्युटरको स्क्रिनमा `Hello World` आउटपुट देखिन्छ।
दैनिक जीवनमा पानीको महत्त्व र यसको बचत कसरी गर्ने?
null
मानव जीवन र सम्पूर्ण जीवजस्तै वनस्पतिहरूका लागि पानी अपरिहार्य तत्त्व हो। शरीरको सुचारु सञ्चालनदेखि कृषि र उद्योगसम्म पानी नभई चल्दैन। पानीको बचत गर्न हामीले ब्रस गर्दा वा भाँडा माझ्दा नल बन्द गर्ने, थोपा सिँचाइ प्रविधि अपनाउने, र वर्षाको पानी संकलन (Rainwater Harvesting) गर्ने जस्ता उपायहरू अपनाउनु पर्छ।
मानव शरीरमा रक्तसञ्चार प्रणालीमा मुख्य अङ्ग कुन पर्छ?
null
मानव शरीरको रक्तसञ्चार प्रणाली (Circulatory System) को सबैभन्दा मुख्य अङ्ग मुटु (Heart) हो। मुटुले शरीरभरि रगत पम्प गर्ने काम गर्छ। रगतको माध्यमबाट शरीरका हरेक कोषिकामा अक्सिजन, पोषणतत्व पुग्ने गर्छ भने फाोहोर पदार्थहरू बाहिरिन सहयोग पुग्छ।
व्यवसाय सुरु गर्दा बजार अनुसन्धान (Market Research) किन आवश्यक छ?
null
व्यवसाय सुरु गर्नु अघि बजार अनुसन्धान गर्नु अत्यन्त आवश्यक छ किनकि यसले लगानी डुब्ने जोखिमलाई कम गर्छ। बजार अनुसन्धानबाट हामीले उपभोक्ताहरूको आवश्यकता, रुचि, र क्रयशक्ति पत्та लगाउन सक्छौं। साथै, बजारमा रहेका प्रतिस्पर्धीहरूको बारेमा जानकारी मिलती र आफ्नो वस्तु वा सेवालाई कसरी उत्कृष्ट बनाउने भनेर रणनीति तय गर्न सहयोग ...
उच्च रक्तचाप (High Blood Pressure) का बिरामीले खानपानमा कस्तो सावधानी अपनाउनुपर्छ?
null
उच्च रक्तचापका बिरामीले नुनको मात्रा कम गर्नुपर्छ, किनकि नुनले रक्तनलीमा चाप बढाउँछ। त्यसैगरी, चिल्लो, तारेका र प्रशोधित खानेकुराहरूबाट टाढै रहनुपर्छ। यसको सट्टा ताजा फलफूल, हरिया सागसब्जी, र फाइबरयुक्त खाना नियमित रूपमा खानुपर्छ।
राहदानी (Passport) बनाउनका लागि नेपालमा के-के कागजातहरू आवश्यक पर्छन्?
null
नेपालमा साधारण राहदानी (ई-पासपोर्ट) बनाउनका लागि निम्न कागजातहरू आवश्यक पर्छन्: १. सक्कल नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्र र यसको प्रतिलिपि। २. राष्ट्रिय परिचय पत्र वा यसको नम्बर। ३. बालिगको हकमा नागरिकतामा उल्लेख भएको विवरण अनुसारको जन्मदर्ता प्रमाणपत्र (आवश्यक परेमा)। ४. नाबालिगको हकमा बाबु-आमाको नागरिकता, नाबालिग परिचयपत...
विद्युतीय चियादानी (Electric Kettle) मा पानी उमाल्ने वैज्ञानिक कारण वर्णन गर्नुहोस्।
null
विद्युतीय चियादानीमा भित्र रहेको तताउने तार (Heating element) मा विद्युत् प्रवाहित हुँदा जुलको तापक्रम नियम (Joule's Law of Heating) अनुसार विद्युतीय ऊर्जा ताप ऊर्जामा रूपान्तरण हुन्छ। यो ताप पानीमा प्रवाह भएर कन्भेक्सन (Convection) प्रक्रियाद्वारा पानीको सम्पूर्ण अणुहरू तातो हुन्छन् र अन्ततः पानी उम्लन्छ।
नेपालको संघीय शासन प्रणालीमा कतिवटा तहका सरकारहरू रहेका छन्?
null
नेपालको वर्तमान संविधान २०७२ अनुसार देशमा तीन तहका सरकार रहेका छन्: १. संघीय सरकार (केन्द्र सरकार) २. प्रदेश सरकार (सातवटा प्रदेशहरूमा) ३. स्थानीय सरकार (गाउँपालिका र नगरपालिका) यी तीन तहका सरकारहरूले संविधानको परिधिभित्र रही आ-आफ्नो अधिकार क्षेत्रको प्रयोग गर्दछन्।
सानो व्यवसाय सुरु गर्नका लागि व्यवसाय योजना (Business Plan) किन आवश्यक छ?
null
सानो व्यवसाय सुरु गर्नका लागि व्यवसाय योजना एक नक्सा सरह हो। यसले व्यवसायको उद्देश्य, लक्षित ग्राहक, बजार विश्लेषण, र वित्तीय अनुमानहरू स्पष्ट पार्छ। व्यवसाय योजना भएमा लगानीकर्ता वा बैंकबाट ऋण पाउन सजिलो हुन्छ। साथै, व्यवसाय सञ्चालन गर्दा आउन सक्ने सम्भावित जोखिमहरू पहिचान गर्न र तिनको समाधान खोज्न पनि यसले ठूलो मद्दत...
टमाटरको अचार बनाउने तरिका बताउनुहोस्।
null
टमाटरको अचार बनाउनका लागि ५-६ वटा पाकेका टमाटर, लसुन, अदुवा, हरियो खुर्सानी, धनियाँको पात, तेल, जिरा, बेसार र नुन आवश्यक पर्दछ। सुरुमा टमाटरलाई आगोमा वा ओभनमा पोल्नुहोस्। पोलेको टमाटरको बोक्रा निकालेर त्यसलाई मिक्सта वा सिलौटामा अन्य मसला (लसुन, अदुवा, खुर्सानी, नुन र धनियाँ) सँगै पिस्नुहोस्। त्यसपछि एउटा प्यानमा थोरै ...
नेपालको संविधान २०७२ अनुसार मौलिक हकहरूको संरक्षण कसले गर्छ?
null
नेपालको संविधान २०७२ द्वारा प्रदत्त मौलिक हकहरूको संरक्षण र कार्यान्वयन गर्ने मुख्य दायित्व नेपाल सरकार, प्रदेश सरकार र स्थानीय तह लगायत सम्पूर्ण राज्यका अंगहरूको हो। यदि यी हकहरू हनन भएमा सर्वोच्च अदालत वा उच्च अदालतमा रिट निवेदनमार्फत न्याय माग्न सकिन्छ।
प्लास्टिकजन्य प्रदूषणले वातावरणमा पार्ने नकारात्मक असरहरू के-के हुन्?
null
प्लास्टिकजन्य प्रदूषणले वातावरणमा गम्भीर असर पार्छ: १. प्लास्टिक सड्दैन, जसले गर्दा माटोको उर्वराशक्ति र जल निष्कासन प्रणालीमा बाधा पुग्छ। २. यसले पानीका स्रोतहरू प्रदूषित गर्छ र जलचर जीवहरूको जीवन संकटमा पार्छ। ३. जथाभाबी बाल्दा निस्कने विषालु धुवाँले वायु प्रदूषण गराउँछ र स्वास्थ्यमा समस्या ल्याउँछ।
पाइथन प्रोग्रामिङ भाषामा एउटा सूचीबाट कसरी सबैभन्दा ठूलो सङ्ख्या पत्ता लगाउने?
null
पाइथनमा कुनै पनि सूचीबाट सबैभन्दा ठूलो सङ्ख्या पत्ता लगाउनको लागि बिल्ट-इन `max()` प्रकार्य (function) को प्रयोग गर्न सकिन्छ। उदाहरणको लागि: `numbers = [10, 45, 2, 89, 33]` `largest = max(numbers)` `print(largest)` यसले सूचीभित्र रहेको सबैभन्दा ठूलो मान अर्थात् ८९ आउटपुट दिन्छ।
नेपालको इतिहासमा पृथ्वीनारायण शाहको योगदान के हो?
null
पृथ्वीनारायण शाह गोरखाका राजा थिए जसले छरिएर रहेका स-साना राज्यहरूलाई एकीकरण गरी आधुनिक नेपाल राष्ट्रको निर्माण गरेका थिए। उनको दृढ इच्छाशक्ति र रणनीतिक सोचका कारण नेपाललाई 'अङ्ग्रेजको उपनिवेश' हुनबाट बचाउन र स्वाधीन राष्ट्रको रूपमा स्थापित गर्न ठूलो सहयोग पुग्यो।
पानीको चक्र (Water Cycle) कसरी सञ्चालन हुन्छ?
null
पानीको चक्र प्राकृतिक रूपमा निरन्तर चलिरहने प्रक्रिया हो। यसका मुख्य चरणहरू हुन्: १. वाष्पीकरण (Evaporation): सूर्यको तापले नदी, ताल, समुद्र र पृथ्वीको पानीलाई तताएर बाफ बनाउँछ र त्यो बाफ आकाशमा जान्छ। २. घनीभवन (Condensation): आकाशमा गएको बाफ चिसो भएर साना पानीका थोपामा परिणत हुन्छ र बादल बन्छ। ३. वर्षा (Precipitation...
विश्वको नक्सामा नेपालको भौगोलिक अवस्थिति कहाँ पर्छ?
null
नेपाल एसिया महादेशको दक्षिण भागमा, हिमालयको काखमा अवस्थित एक भूपरिवेष्ठित देश हो। यो दुई ठूला देशहरू चीनको स्वायत्त क्षेत्र तिब्बत (उत्तरमा) र भारत (दक्षिण, पूर्व र पश्चिममा) को बीचमा रहेको छ। नेपालको अक्षांश २६°२२' उत्तर देखि ३०°२७' उत्तरसम्म र देशान्तर ८०°४' पूर्व देखि ८८°१२' पूर्वसम्म फैलिएको छ।
घरमै सजिलै चिया बनाउने तरिका बताउनुहोस्।
null
घरमा चिया बनाउनका लागि यी चरणहरू पालना गर्नुहोस्: १. एक भाडामा आवश्यकता अनुसार पानी र थोरै दूध हालेर उमाल्नुहोस्। २. पानी उम्लिएपछि त्यसमा चिया पत्ती (चियाको धुलो) र आफ्नो स्वाद अनुसार चिनी हाल्नुहोस्। ३. अझ स्वादिलो बनाउनका लागि अदुवा, अलैैची वा चिया मसला राख्न सक्नुहुन्छ। ४. राम्ररी उम्लिएपछि कपमा छानेर तातो-तातो सर्...
मृगौला स्वस्थ राख्न दिनहुँ कति पानी पिउनु पर्छ?
null
सामान्यतया स्वस्थ मृगौलाका लागि एक वयस्क व्यक्तिले दिनमा २ देखि ३ लिटर (लगभग ८ देखि १० गिलास) पानी पिउनु राम्रो मानिन्छ। पर्याप्त पानी पिउँदा शरीरका विषाक्त पदार्थहरू पिसाबको माध्यमबाट बाहिर निस्कन मद्दत पुग्छ र मृगौलामा पत्थरी हुने सम्भावना कम हुन्छ। तर, मुटु वा मृगौला सम्बन्धी गम्भीर समस्या भएकाहरूले भने चिकित्सकको स...
उच्च रक्तचापका बिरामीले खानपानमा के-के कुरामा ध्यान दिनुपर्छ?
null
उच्च रक्तचाप (High Blood Pressure) का बिरामीहरूले आफ्नो खानपानमा विशेष सावधानी अपनाउनु पर्छ। मुख्यतया नुनको मात्रा कम खानुपर्छ, किनकि नुनले रक्तचाप बढाउँछ। चिल्लो, तारेका र जंक फुडहरू खानु हुँदैन। यसको सट्टामा ताजा फलफूल, हरिया सागसब्जी, रेशादार खाना र पर्याप्त मात्रामा पानी पिउनुपर्छ। नियमित व्यायाम गर्ने र तनावमुक्त ...
पायथन प्रोग्रामिङ भाषामा 'Hello World' कसरी प्रिन्ट गर्ने?
null
पायथनमा 'Hello World' प्रिन्ट गर्न धेरै सजिलो छ। यसका लागि प्रिन्ट फंक्सन (print function) को प्रयोग गरिन्छ। कोड यसप्रकार छ: python print("Hello World") यसलाई रन गर्दा कम्प्युटरको स्क्रिनमा Hello World देखा पर्दछ।
एक दिनमा कति घण्टा सुत्नु स्वस्थ शरीरका लागि आवश्यक छ?
null
सामान्यतया, एक स्वस्थ वयस्क मानिसका लागि दैनिक ७ देखि ८ घण्टाको गहिरो निद्रा अति आवश्यक हुन्छ। बालबालिका र किशोरकिशोरीहरूलाई भने शारीरिक तथा मानसिक विकासका लागि अझ बढी (८ देखि १० घण्टा) निद्राको आवश्यकता पर्छ।
पोखरा जाँदा घुम्न पर्ने प्रमुख ठाउँहरूको सूची दिनुहोस्।
null
नेपालको पर्यटकीय नगरी पोखरामा घुम्नका लागि धेरै आकर्षक ठाउँहरू छन्। प्रमुख ठाउँहरूको सूची यस प्रकार छ: १. फेवाताल: यहाँ डुङ्गा सयर गर्न र तालबाराही मन्दिर दर्शन गर्न सकिन्छ। २. शान्ति स्तूपा (World Peace Pagoda): यहाँबाट पोखरा सहर र अन्नपूर्ण हिमशृङ्खलाको सुन्दर दृश्य देखिन्छ। ३. गुप्तेश्वर गुफा र डेभिड्स फल्स (पत्ताले...
चिया बनाउने सरल तरिका बताउनुहोस्।
null
चिया बनाउनका लागि पहिलो चरणमा भाँडामा एक कप पानी र एक कप दूध उम्లਾउनुहोस्। त्यसपछि त्यसमा चियापत्ती, स्वाद अनुसार चिनी र अदुवा वा इलाइची हाल्नुहोस्। केही मिनेट राम्ररी उम्लिएपछि यसलाई छानेर पिउन सकिन्छ।
प्रदुषण कम गर्ने दुईवटा उपायहरू के के हुन्?
null
प्रदुषण कम गर्ने प्रमुख दुई उपायहरू यसप्रकार छन्: पहिलो, निजी सवारी साधनको सट्टा सार्वजनिक यातायातको प्रयोग बढाउने वा सम्भव भएसम्म हिँड्ने वा साइकल प्रयोग गर्ने। दोस्रो, रुखबिरुवा रोप्ने र प्लास्टिकजन्य वस्तुहरूको प्रयोगलाई कम गर्ने।
प्लास्टिकजन्य प्रदूषणले वातावरणमा पार्ने असरहरू उल्लेख गर्नुहोस्।
null
प्लास्टिक सड्दैन र यसले सयौं वर्षसम्म वातावरणलाई असर गरिरहन्छ। यसले माटोको उर्वराशक्ति घटाउँछ, जलस्रोतहरू प्रदूषित गर्दछ, र फोहोर खाएर मरेका जनावरहरूको जीवन जोखिममा पार्छ। साथै, प्लास्टिक जलाउँदा निस्कने विषालु धुँवाले वायु प्रदूषण गराउँछ।
स्मार्टफोन खरिद गर्दा कुन-kun कुराहरूमा ध्यान दिनुपर्छ?
null
नयाँ स्मार्टफोन खरिद गर्दा आफ्नो आवश्यकता र बजेट अनुसार निम्नलिखित कुराहरूमा ध्यान दिनु पर्छ: १. प्रोसेसर (Processor/RAM): फोनको गति र कार्यक्षमता राम्रो हुन। २. ब्याट्री क्षमता (Battery Backup): लामो समयसम्म टिक्ने ब्याट्री (जस्तै ४००० देखि ५००० mAh)। ३. क्यामेराको गुणस्तर: फोटो र भिडियो खिच्नको लागि राम्रो लेन्स। ४. ...
दैनिक जीवनमा समय व्यवस्थापन (Time Management) किन महत्त्वपूर्ण छ?
null
दैनिक जीवनमा समय व्यवस्थापन अति महत्त्वपूर्ण छ किनकि यसले हामीलाई कम समयमा धेरै र गुणस्तरीय काम गर्न मद्दत गर्छ। समयको सहि सदुपयोग गर्दा मानसिक तनाव कम हुन्छ, काम समयमै सम्पन्न हुन्छ र व्यक्तिगत तथा व्यावसायिक जीवनमा सफलता प्राप्त गर्न सहज हुन्छ।
नेपालको भौगोलिक अवस्थिति र यसका सीमाहरू वर्णन गर्नुहोस्।
null
नेपाल एसिया महादेशको दक्षिण भागमा अवस्थित एक भूपरिवेष्ठित राष्ट्र हो। यो २६° २२' देखि ३०° २७' उत्तरी अक्षांश र ८०° ४' देखि ८८° १२' पूर्वी देशान्तर बीच फैलिएको छ। नेपालको पूर्व, पश्चिम र दक्षिणमा भारत तथा उत्तरमा चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बत पर्दछ।
उच्च रक्तचाप भएका बिरामीले कस्तो खानपानमा ध्यान दिनुपर्छ?
null
उच्च रक्तचाप (High Blood Pressure) का बिरामीले नुनको मात्रा कम भएको खान, चिल्लो तथा तारेका खानेकुराहरू नखाने र प्रशस्त मात्रामा हरियो सागसब्जी तथा फलफूल खानुपर्छ। बासी, प्याकेटबन्द र फ्याटयुक्त खानाबाट टाढै रहनुपर्छ। नियमित व्यायाम गर्ने र डाक्टरको सल्लाह बमोजिम औषधि सेवन गर्ने गर्नुपर्छ।
व्यक्तिगत वित्त व्यवस्थापनका लागि '५०-३०-२०' नियमको व्याख्या गर्नुहोस्।
null
'५०-३०-२०' नियम अनुसार तपाईंको आम्दानीलाई तीन भागमा बाँड्नुपर्छ: ५० प्रतिशत अंश आवश्यकताहरू (घरभाडा, खाना, बिजुली आदि) का लागि, ३० प्रतिशत अंश इच्छाहरू (घुमघाम, किनमेल आदि) का लागि र बाँकी २० प्रतिशत अंश बचत वा लगानीका लागि छुट्याउनुपर्छ।
विश्वको नक्सामा नेपालको भौगोलिक अवस्थिति वर्णन गर्नुहोस्।
null
नेपाल एसिया महादेशको दक्षिण भागमा अवस्थित एक भूपरिवेष्ठित देश हो। यो उत्तरी गोलार्ध र पूर्वी देशान्तरमा पर्छ। नेपालको पूर्व, पश्चिम र दक्षिणतिर भारत देश अवस्थित छ भने उत्तरतर्फ चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बत रहेको छ। नेपालको अक्षांश २६° २२' उत्तरदेखि ३०° २७' उत्तरसम्म र देशान्तर ८०° ४' पूर्वदेखि ८८° १२' पूर्वसम्म फैलिएक...
नेपालको राष्ट्रिय फूल लालीगुराँसको विशेषता के हो?
null
लालीगुराँस नेपालको राष्ट्रिय फूल हो। यो मुख्यतया पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रका वनजंगलमा पाइन्छ। यसको बोट सानो रूख वा झ्याङको रूपमा हुन्छ र यसका फूलहरू रातो रङका धेरै आकर्षक हुन्छन्। यो वसन्त ऋतुमा फुल्छ। लालीगुराँसको फूल औषधीय रूपमा पनि प्रयोग गरिन्छ र यसको जुस वा अचार बनाएर पनि खाने गरिन्छ।
नेपालको पहिलो सहिद को हुन्?
null
नेपालको पहिलो सहिद लखन थापा हुन्। उनलाई राणा शासनकालमा वि.सं. १९३३ फागुन २ गते गोरखाको मनकामना मन्दिर नजिकै रूखमा झुन्ड्याएर मृत्युदण्ड दिइएको थियो। उनले तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री जंगबहादुर राणाको तानाशाही शासनविरुद्ध आवाज उठाएका थिए।
मधुमेह (डाइविटिज) का बिरामीले कस्तो खानपानमा ध्यान दिनुपर्छ?
null
मधुमेहका बिरामीले आफ्नो खानपानमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ। उनीहरूले चिनी र चिनीजन्य गुलियो पदार्थ, केक, कोल्ड ड्रिंक्स तथा फ्याटयुक्त खाना खानु हुँदैन। यसको सट्टामा फाइबरयुक्त खाना जस्तै हरिया सागपात, फलफूल (अत्यधिक गुलियो बाहेक), चना, मकै, फापर, र गहुँको रोटी खानु लाभदायक हुन्छ। नियमित रूपमा व्यायाम गर्नु र पानी प्रशस्त प...
नेपालमा नागरिकता प्रमाणपत्र लिन के-के कागजात आवश्यक पर्छ?
null
नेपालमा नयाँ नागरिकता (वंशजको आधारमा) लिनका लागि आवश्यक कागजातहरू यसप्रकार छन्: पहिलो, अनुसूची फारम। दोस्रो, बाबु र आमाको नागरिकताको प्रतिलिपि। तेस्रो, जन्मदर्ता प्रमाणपत्र। चौथो, शिक्षा हासिल गरेको भए शैक्षिक योग्यताको प्रमाणपत्र। पाँचौं, वडा कार्यालयबाट सिफारिस पत्र र पासपोर्ट साइजको फोटोहरू।
पोखरा भ्रमण गर्दा घुम्नै पर्ने प्रमुख ठाउँहरू के-के हुन्?
null
नेपालको पर्यटकीय नगरी पोखरामा घुम्नका लागि थुप्रै मनमोहक ठाउँहरू छन्। प्रमुख ठाउँहरूमा फेवा ताल पर्दछ जहाँ बोटिङ गर्न सकिन्छ। तालको बीचमा तालबाराही मन्दिर अवस्थित छ। यसबाहेक, डेभिज फल्स (पातले छाँगो), गुप्तेश्वर गुफा, शान्ति स्तूप, अन्तराष्ट्रिय पर्वतीय संग्रहालय र साराङ्कोट पर्दछन् जहाँबाट सूर्योदयको दृश्य र अन्नपूर्ण...
डिजिटल वालेट (Digital Wallet) प्रयोग गर्नुका फाइदाहरू के हुन्?
null
डिजिटल वालेटको प्रयोगले नगद पैसा बोकेर हिँड्नुपर्ने झन्झटबाट मुक्ति पाइन्छ। यसको सहायताले घरमै बसीबसी बिजुली, पानीको बिल तिर्न, मोबाइल रिचार्ज गर्न, र अनलाइन सामान खरिद गर्न सकिन्छ। यो सुरक्षित हुनुका साथै कारोबारको सम्पूर्ण रेकर्ड अनलाइन नै सुरक्षित रहने हुँदा पारदर्शी पनि हुन्छ।
पृथ्वीको वायुमण्डलमा पाइने प्रमुख ग्यासहरूको नाम र तिनीहरूको मात्रा बताउनुहोस्।
null
पृथ्वीको वायुमण्डलमा विभिन्न ग्यासहरू पाइन्छन्, जसमध्ये प्रमुख ग्यासहरू र तिनको प्रतिशत यसप्रकार छ: १. नाइट्रोजन (Nitrogen) - लगभग ७८ प्रतिशत २. अक्सिजन (Oxygen) - लगभग २१ प्रतिशत ३. आर्गन (Argon) - लगभग ०.९३ प्रतिशत ४. कार्बनडाइअक्साइड (Carbon dioxide) - लगभग ०.०४ प्रतिशत बाлю बाँकी भागमा जलवाष्प र अन्य निष्कृय ग्यासह...
सगरमाथाको भौगोलिक अवस्थिति र यसको महत्त्व के हो?
null
सगरमाथा संसारको सर्वोच्च शिखर हो, जुन नेपाल र चीनको सिमानामा महालाङ्गर हिमालय श्रृंखलामा अवस्थित छ। यसको उचाइ ८८४८.८६ मिटर रहेको छ। यसको महत्त्व यो हो कि यसले नेपाललाई विश्वभर 'सगरमाथाको देश' भनेर चिनाएको छ र यो पर्वतारोहण तथा पर्यटनको मुख्य केन्द्र हो जसले देशको अर्थतन्त्रमा ठूलो योगदान पुर्‍याउँछ।
दैनिक जीवनमा तनाव व्यवस्थापन गर्ने उत्तम तरिकाहरू के-के हुन्?
null
दैनिक जीवनको तनाव व्यवस्थापन गर्न निम्न उपायहरू अपनाउन सकिन्छ: १. नियमित रूपमा योगा, ध्यान (Meditation) वा गहिरो सास फेर्ने अभ्यास गर्ने। २. दैनिक कम्तिमा ३० मिनेट शारीरिक व्यायाम वा पैदल हिँड्ने। ३. पर्याप्त मात्रामा (७-८ घण्टा) सुत्ने। ४. परिवार र साथीहरूसँग समय बिताउने। ५. आफ्नो मनमा लागेका कुराहरू डायरीमा लेख्ने वा...
टाउको दुखाइ कम गर्न घरेलु उपायहरू के-के हुन्?
null
टाउको दुखाइ कम गर्न प्रशस्त मात्रामा पानी पिउने, शान्त ठाउँमा आराम गर्ने, निधारमा तातो वा चिसो सेकाउने र कागती चिया पिउने गर्नु पर्छ। तनाव कम गर्नाले पनि टाउको दुखाइमा आराम मिल्छ।
घरमै सजिलै चिया कसरी बनाउने?
null
घरमा स्वादिलो चिया बनाउनका लागि तलका चरणहरू अपनाउनुहोस्: १. एक भाँडोमा एक कप पानी उमाल्नुहोस्। २. पानी उम्लिएपछि त्यसमा आधा चम्चा चियापत्ती र स्वाद अनुसार अदुवा र अलैچی थप्नुहोस्। ३. केही मिनेट उम्लिन दिएपछि एक कप दूध र स्वाद अनुसार चिनी मिसाउनुहोस्। ४. चियालाई राम्रोसँग उम्लन दिनुहोस् र मध्यम आगोमा २-३ मिनेटसम्म पकाउन...
सगरमाथा हिमालको भौगोलिक अवस्था र विशेषता वर्णन गर्नुहोस्।
null
सगरमाथा संसारको सबैभन्दा अग्लो हिमाल हो, जुन नेपालको सोलुखुम्बु जिल्लामा अवस्थित छ। यसको आधिकारिक उचाइ समुद्र सतहबाट ८,८४८.८६ मिटर रहेको छ। यो महालंगूर हिमाल शृङ्खला अन्तर्गत पर्दछ। शेर्पा समुदायमा यसलाई 'चोमोलुङ्मा' भनिन्छ जसको अर्थ 'ब्रह्माण्डकी आमा' भन्ने हुन्छ। विश्वभरका पर्वतारोहण प्रेमीहरूका लागि यो सधैं प्रमुख आ...
मानव शरीरमा भिटामिन 'डी' को प्रमुख काम के हो र यो कसरी प्राप्त गर्न सकिन्छ?
null
भिटामिन 'डी' को प्रमुख काम शरीरमा क्याल्सियम र फस्फोरसको मात्रालाई नियन्त्रण गर्नु हो, जसले हड्डी र दाँतलाई बलियो बनाउन मद्दत गर्छ। यो भिटामिन हामीले मुख्यतया बिहानको हल्का घामबाट (सुर्यको किरण) प्राप्त गर्न सक्छौं। यसबाहेक अण्डाको पहेँलो भाग, माछा, र दुग्धजन्य पदार्थहरूको सेवन गरेर पनि भिटामिन 'डी' प्राप्त गर्न सकिन्छ...
तनाव व्यवस्थापन गर्ने तरिकाहरू उल्लेख गर्नुहोस्।
null
दैनिक जीवनको तनाव कम गर्न विभिन्न उपायहरू अपनाउन सकिन्छ: १. नियमित रूपमा योगा, ध्यान (Meditation) वा गहिरो सास फेर्ने अभ्यास गर्ने। २. दैनिक शारीरिक व्यायाम वा मर्निङवाक गर्ने जसले शरीरमा एन्डोर्फिन हर्मोन उत्पादन गरी मन प्रसन्न बनाउँछ। ३. पर्याप्त मात्रामा सुत्ने र आराम गर्ने। ४. परिवार र साथीहरूसँग समय बिताउने तथा आफ...
त्रिभुजको क्षेत्रफल निकाल्ने सुत्र लेख्नुहोस् जब आधार र उचाइ दिइएको हुन्छ।
null
जब त्रिभुजको आधार (b) र उचाइ (h) को मान दिइएको हुन्छ, तब त्रिभुजको क्षेत्रफल निकाल्ने सुत्र निम्नअनुसार हुन्छ: क्षेत्रफल (Area) = १/२ × आधार (b) × उचाइ (h)
धान खेतीका लागि माटोको तयारी कसरी गर्नुपर्छ?
null
धान खेतीका लागि माटोलाई राम्रोसँग हिलो बनाउनु पर्छ। यसका लागि खेतमा पानी जम्मा गरेर २ देखि ३ पटक गोरु वा ट्र्याक्टरले जोत्नुपर्छ। त्यसपछि माटोलाई सम्याएर लेउ बनाउनुपर्छ जसले गर्दा रोपेको बेला धानको बिरुवा राम्ररी गाडिन सकोस्। माटोको उर्वराशक्ति बढाउन जोत्ने समयमा नै गोबर मल वा कम्पोष्ट मल मिसाउनु अति आवश्यक हुन्छ।
नेपालको पहिलो सहिद को हुन् र उनीहरूलाई किन सहिद घोषणा गरियो?
null
नेपालको पहिलो सहिद लखन थापा हुन् (राणा शासनकालमा प्रजातान्त्रिक हकहितका लागि लड्ने चार सहिदहरूमा शुक्रराज शास्त्री, धर्मभक्त माथेमा, गंगालाल श्रेष्ठ र दशरथ चन्द पर्छन्)। उनीहरूले राणा शासनको निरंकुशताविरुद्ध आवाज उठाएका कारण जनताको अधिकार र स्वतन्त्रताका लागि प्राण उत्सर्ग गरेका थिए।
यात्रा गर्दा आफ्नो साथमा राख्नुपर्ने अत्यावश्यक पाँचवटा चीजहरू के-के हुन्?
null
यात्रा गर्दा साथमा राख्नुपर्ने पाँचवटा अत्यावश्यक चीजहरू: परिचय पत्र (नागरिकता वा राहदानी), आवश्यक औषधिहरू, पिउने पानीको बोतल, नगद तथा एटीएम कार्ड, र मोबाइल फोन तथा चार्जर हुन्।
मोबाइल फोनको अत्यधिक प्रयोगले स्वास्थ्यमा कस्तो असर पार्छ?
null
मोबाइल फोनको अत्यधिक प्रयोगले आँखा कमजोर हुने, टाउको दुख्ने, निद्रा नलाग्ने जस्ता समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ। यसका साथै, गर्दन र औंलाहरूमा जोर्नीको समस्या हुन सक्छ भने मानसिक रूपमा तनाव र एक्लोपनको महसुस गराउन सक्छ।
पृथ्वीनारायण शाहले नेपालको एकीकरण अभियानको सुरुवात कुन राज्यबाट गरेका थिए?
null
पृथ्वीनारायण शाहले नेपालको एकीकरण अभियानको सुरुवात गोरखा राज्यबाट गरेका हुन्। उनले वि.सं. १८०० मा पहिलो पटक नुवाकोटमाथि आक्रमण गरी एकीकरणको आधारशिला बसाएका थिए। उनको यो अभियानले ससाना राज्यहरूमा विभक्त नेपाललाई एक सूत्रमा बाँध्न ठूलो भूमिका खेलेको थियो।