text
stringlengths
86
266
audio
stringlengths
27
27
چند قرن بعد چیزی نمی‌مونه برای خود پرتغال چیزی نمی‌مونه یعنی اولی بودن همیشه تضمین در درازمدت برنده بودن نیست بریم سراغ بازیگرای دیگه ببینیم که شاید
audios/merged_f15_00095.wav
بقیه‌شون کی‌ان؟ اونایی که در درازمدت برنده‌تر شدن اونا کیا بودن؟ پرده دوم بریم سراغ اسپانیا وقتی که پرتغالی‌ها زدن به دریا اسپانیا هنوز متحد نیست
audios/merged_f15_00096.wav
اواخر قرن پونزدهمه کمی قبل از برآمدن صفویه دوتا اصلا پادشاهی مختلف داره ملکه کاستیا و پادشاه آراگون اینا با هم ازدواج می‌کنن این باعث می‌شه که دو تا امپراتوری با هم متحد بشن
audios/merged_f15_00097.wav
دو تا پادشاهی با هم متحد بشن بشه یه چیزی که بهش می‌گیم اسپانیا اسپانیایی که حالا تازه مسلمونا رو داره بیرون می‌کنه یا بیرون کرده از آندلس کنترل همه اینجا رو داره می‌گیره دست خودش
audios/merged_f15_00098.wav
راهش هم به شرق بسته‌ست با کوه‌های پیرنه به فرانسه مرز خیلی سفتی داره قبلا صحبتش رو کردیم از بقیه اروپا تقریبا جداست جایی که راه داره بتونه بره تجارت بکنه
audios/merged_f15_00099.wav
اینه که اسپانیایی‌ها به رهبری یک آدم معروفی به نام کریستف کلمب راه می‌افتن به سمت غرب ولی به سمت غرب دیگه واقعا مستقیم صاف به سمت غرب
audios/merged_f15_00100.wav
با هدف رسیدن به هند کریستف کلمب چیه داستانش؟ کریستف کلمب اصلا اسپانیایی نیست به زبان امروز ایتالیاییه از جنواست یه مقدار مطالعات نقشه و جغرافیایی و اینا کرده یه ایده تازه داره
audios/merged_f15_00101.wav
می‌گه آقا من اگه مستقیم بگیریم بریم به سمت غرب می‌رسیم به هند ایده‌ش رو برمی‌داره می‌ره پیش پرتغالیا می‌گه آقا این زمین گرده و اینا ما به جای این‌که بخوایم از کنار آفریقا بریم پایین دور بزنیم تا برسیم به هند ما همین رو بگیریم صاف بریم می‌رسیم
audios/merged_f15_00102.wav
پرتغالی‌ها خب تا اون موقع دیگه تجربه‌ای دارن و چند دهه‌ست که خودشون دارن کار می‌کنن و علم دارن و اینا این ایده رو خریدارش نیستن می‌گن آقا راه هند از همین پایین آفریقاست ما هم همین رو می‌گیریم می‌ریم خیلی تو کت‌شون نمی‌ره یکی مثلا با ایده جدید بیاد
audios/merged_f15_00103.wav
رفت سراغ اون پادشاهی تازه متحدشده اسپانیا گفتش آره آقا پرتغالی‌ها دارن از این‌ور می‌رسن به هند شما هم که اون پایین نمی‌تونین برین اجازه انحصاری دارن شما این طرح من رو نگاه کن
audios/merged_f15_00104.wav
مستقیم اگه از اینجا بری می‌رسی به هند اینا هم گفتن که خب چرا که نه در یه وضعیتی بودن که داشتن مسلمونا رو بیرون می‌کردن همه رو مسیحی می‌کردن به زور مسلمون و یهودی و اینا رو در شبه‌جزیره همه رو مسیحی می‌کردن
audios/merged_f15_00105.wav
شعارشون God, Gold, Glory بود یعنی طلا لازم داشتن خدا و افتخار و طلا بعد جنگاشون هم داشت با این مسلمونا تموم می‌شد جنگاوران بیکار می‌شدن دنبال ماجراجویی تازه بودن
audios/merged_f15_00106.wav
و این شد ماجراجویی تازه‌شون همون سالی که غرناطه، گرانادای اسپانیا سقوط کرد آخرین پادشاهی مسلمونا از اسپانیا جمع شد
audios/merged_f15_00107.wav
ولی اونجایی که رسیدن طلای خاصی خیلی پیدا نکردن ولی خب یه سری بومی‌ها رو دیدن و گفتن عه اینجا که هنده پس اینا هم هندی‌ان دیگه اینا Indians ان که ما البته الان می‌دونیم اینجایی که ایشون رسیده بود
audios/merged_f15_00108.wav
اصلا هند نبود باهاما بود اونایی هم که اصرار اصرار داشت که اینا ایندین هستن هندی هستن اینا هندی نبودن اینا بومی‌های اونجا بودن منتها خب ما بعد از ۵۰۰ سال همچنان اصرار داریم بعضی وقت‌ها به اونا بگیم Indian
audios/merged_f15_00109.wav
کریستف کلمب یه جای کارش درست بود یه جای کارش غلط بود ایده‌ش درست بود که مستقیم اگر بری می‌رسی به شرق آسیا ولی راه رو خیلی دست پایین گرفته بود
audios/merged_f15_00110.wav
خیلی برآوردش خیلی خطای زیادی داشت برای همین خب به هند که نرسیده بود رسیده بود به آمریکا ولی خودش نفهمید اینو خودش مرد چند سال بعد در حالی که همچنان فکر می‌کرد
audios/merged_f15_00111.wav
اینجایی که رسیده هنده ده سالی طول کشید تا اینا کم‌کم فهمیدن که نه اصلا اینجایی که ما هستیم آسیا نیست به یه قاره جدید رسیدیم بین اروپا و آسیا که ما اصلا نمی‌دونستیم وجود داره
audios/merged_f15_00112.wav
الانم که رسیدیم نه می‌دونیم چقدر بزرگه نه می‌دونیم چه شکلیه ولی خب اینطوری پای اسپانیایی‌ها باز می‌شه به این دنیای جدید که البته خب خیلی زود می‌فهمن جدید نیست چیز تازه‌ای کشف نشده
audios/merged_f15_00113.wav
پایتخت آزتک‌ها اون موقع از لندن اون موقع جمعیتش بیشتره بازار داره، کشاورزی داره صنعتگر داره، ماهیگیری داره آخوند داره، سرباز داره یه سلسله‌مراتب اجتماعی داره نظم داره، مالیات داره
audios/merged_f15_00114.wav
یعنی اینطوری نیست که بگی رفتن یه سری چادرنشین رسیدن اینطوری نبود ولی اون چیزی که اینا می‌خواستن رو نداشتن اون اوایل اینا نه به طلا و نقره رسیدن نه اون ادویه‌هایی که دنبالش بودن رو پیدا کردن
audios/merged_f15_00115.wav
ولی خب به اینا رسیدن و با اینا درگیر شدن درگیر شدن و همه این امپراتوری آزتک‌ها که می‌گیم همه این چیزها رو داشتن ظرف دو سال دو سال چنان مغلوب اسپانیایی‌ها شدن
audios/merged_f15_00116.wav
که عملا جز اسم چیز زیادی ازشون در مکزیک امروز باقی نمونده بعد هم اسپانیایی‌ها همین مسیر رو ادامه می‌دن می‌رن جلو، می‌رن به آمریکای جنوبی
audios/merged_f15_00117.wav
می‌رن اونجا ساحل غربی رو می‌گیرن پایین در جست‌وجوی طلا می‌رن جلوتر چند سال بعد سرنوشت آزتک‌ها برای اینکاها تکرار می‌شه اونا هم باز شهر داشت در ارتفاعات بالای سه‌هزار متر
audios/merged_f15_00118.wav
در پروی امروز شهرای مهندسی‌ساز داشتن یه تمدنی داشتن که چرخ نداشت حیوان بارکش نداشت ولی اصلا یه جور دیگری پیش رفته بود و کار می‌کرد و اینا ولی اینا هم کم‌وبیش سریع عملا از بین رفتن
audios/merged_f15_00119.wav
اونا رو هم مردان جاه‌طلب تعلیم‌دیده نظامی‌ از اسپانیا آمدن و چنان کردن با اینا که ما امروز اصلا یادمون می‌ره که این اسپانیایی‌ها بومی‌ اونجا نبودن اون مردمان اونجا اسپانیایی نبودن اولش واقعا
audios/merged_f15_00120.wav
آدمای بومی‌ دیگری بودن بعدا اسپانیایی‌ها آمدن و یه سوال همیشگی برای همه کنجکاوایی که این دوره تاریخ رو می‌خونن اینه که چطوری شد؟ چرا اینطور شد؟
audios/merged_f15_00121.wav
چطوری انقدر اینا موفق بودن در مسلط شدن به بومی‌ها؟ واقعا خیلی سریع گرفتن همه اینا رو ازشون گرفتن و خیلی هم بحث هست یه ایده جا افتاده اینه که سه‌تا دلیل اصلی داشت این داستان
audios/merged_f15_00122.wav
یعنی یه مریضی‌هایی با خودشون بردن اونجا که اون مردمان بومی‌ که بهش عادت نداشتن این میکروب‌ها کارشون رو ساخت کار خودشون رو و دام‌هاشون رو ساخت
audios/merged_f15_00123.wav
و این شد که تمدن‌ها و دولت‌شهرایی که اونجا بودن واقعا ظرف مدت کوتاهی بعد از رسیدن اسپانیایی‌ها از بین رفتن چیزی از اینا در آمریکا خیلی نموند من خیلی دارم داستان رو مختصر می‌گم دیگه
audios/merged_f15_00124.wav
داستان اکتشافات دریایی اینجا داستان رقابت بین اسپانیا و پرتغاله یعنی دوتا همسایه، دوتا کشوری که بغل همن از این شبه‌جزیره ایبری
audios/merged_f15_00125.wav
از منتهی‌الیه غرب اروپا آمدن تازوندن حالا در دریا خودشون رو رسوندن به جاهای مختلف دنیا و هر کدوم دارن یه جایی می‌رن جلو و البته خب یه جاهایی هم می‌خورن به هم
audios/merged_f15_00126.wav
و اختلاف پیدا می‌کنن اختلاف رو چطوری حل کنن؟ یه کسی هست که اینا هر دو قبولش دارن یک مرجع مشروع قدرتمندی در اروپای اون موقع هست که می‌گه داداشا دعوا نکنین
audios/merged_f15_00127.wav
واسه همه هست پاپ می‌آد وسط یه خط می‌کشه یه خط فرضی وسط اقیانوس اطلس می‌کشه می‌گه این خط این‌ور خط هر چی پیدا شد مال پرتغال
audios/merged_f15_00128.wav
اون‌ور خط هر چی پیدا شد مال اسپانیا اون موقعی که این خط رو کشیدن هنوز کسی از برزیل خبر نداره برزیل بعدا پیدا می‌شه و چون ساحل برزیل یه تیکه گوشه‌ش می‌زنه این‌ور بیرون
audios/merged_f15_00129.wav
و اینجا اون جاییه که پرتغالیا بهش رسیدن و زده این‌ور خط برزیل شد مال پرتغال البته یه استثنا هم بعدا اون‌ور دنیا هست که فیلیپین شد مال اسپانیا حالا کاری به اون نداریم ولی اینطوری بود داستان برزیل اینطوری بود
audios/merged_f15_00130.wav
چون اون موقعی که خط رو کشیدن هنوز پیدا نشده بود بعد که رسیدن دیدن این می‌افته این‌ور خط نتیجه این‌که امروز برزیلی‌ها پرتغالی حرف می‌زنن در حالی که بقیه آمریکای جنوبی همه اسپانیایی حرف می‌زنن
audios/merged_f15_00131.wav
اینا اسپانیایی شدن، اینا پرتغالی شدن چون اینا هر جایی می‌رفتن پرچم می‌کوبیدن دیگه هر جا می‌رفتن یه پرچم خودشون رو می‌کوبیدن صلیب می‌بردن بالا همه این بومی‌ها رو به زور به راه راست مسیحی هدایت می‌کردن
audios/merged_f15_00132.wav
یه اسم می‌ذاشتن برای اینجا و اینجا می‌شد مال خودشون اسم آمریکا رو هم مثلا همین‌طوری گذاشتن دیگه و چون یه خط مرزی روی کاغذ بود و چون زمین هنوز برای اروپایی‌ها کاملا شناخته شده نبود
audios/merged_f15_00133.wav
نمی‌دونستن از اینجا بری جلوتر بعدش چیه هر کشف تازه‌ای می‌تونست تعادل قدرت این‌ها رو به هم بزنه برای همین هر سفر دریایی یه جور عملیات استراتژیک هم بود
audios/merged_f15_00134.wav
کجای دنیا هست که هنوز مال ما نشده؟ اینجا بریم چقدر طلا هست؟ چقدر نقره هست؟ این رقابت سر این‌که اول باشیم زودتر برسیم زودتر پرچم بزنیم انحصار تجارت رو بگیریم
audios/merged_f15_00135.wav
انحصار تجارت برده رو بگیریم انحصار تجارت ادویه رو بگیریم اینا رو وارد یه داستان تازه‌ای کرد مخصوصا برده برده‌داری حالا در دوره باستان هم برده‌داری بود ولی این دیگه یه برده‌داری متفاوت بود
audios/merged_f15_00136.wav
خیلی متفاوت از دوران باستان برده‌داری الان نژادی شده بود در دوران باستان برده‌داری نژادی نبود تو جنگ مثلا یه کسی شکست می‌خورد بعد مثلا اینو می‌بردن برده می‌شد یا اصلا بدهی بالا می‌آورد
audios/merged_f15_00137.wav
مثلا خودش رو به جای بدهی برش می‌داشتن برده می‌شد بعد هم ممکن بود از بردگی دربیاد شهروند بشه بعد هم ممکن بود دوباره برده بشه هم دائمی‌ نبود هم نژادی نبود عموما اینا ولی اینطوری نبود داستان‌شون
audios/merged_f15_00138.wav
اینا وقتی می‌رفتن اکتشاف سرزمین‌های جدید پیدا می‌کردن اونجا آدم می‌خواستن که کار کنه مثلا رفته بودن توی همین آمریکای مرکزی و بعدا آمریکای جنوبی خب طلا و نقره که نبود پیدا نکردن اول
audios/merged_f15_00139.wav
شروع کردن به کشاورزی مثلا می‌خواستن تنباکو بکارن می‌خواستن نیشکر بکارن می‌خواستن یه چیزایی که نیروی کار زیاد می‌خواد و نیروی کاری هم نیست
audios/merged_f15_00140.wav
مردم مردن خیلی کم شدن از کجا آدم بیاریم؟ از جاهای دیگه‌ای که می‌ریم می‌گیریم و آدم توش زیاده مثل کجا؟ مثل آفریقا که مردمش هم به این شرایط آب‌وهوایی احتمالا عادت دارن
audios/merged_f15_00141.wav
از آفریقا به آمریکا و آمریکای جنوبی دیگه در شرایطی که آزادی‌شون هم غیرممکن بود تقریبا نسل‌های بعدی‌شون هم دیگه برده بودن و برده موندن تا مدت‌ها
audios/merged_f15_00142.wav
برده‌داری مدرن سیستماتیک اینطوری شروع شد یک بخشی از یه مثلث تجارت اروپا آفریقا آمریکا تجارت برده بود و اینطوری اسپانیایی‌ها آمریکا رو مستعمره کردن
audios/merged_f15_00143.wav
امپراتوری بزرگی درست کردن که تا جنگ‌های استقلال خیلیاش دست‌شون موند و دیگه بعد به طلا هم رسیدن چندقرنی سود تجارت و طلا و نقره مستعمرات
audios/merged_f15_00144.wav
امپراتوری هابسبورگ‌ها رو در اسپانیا تامین می‌کرد و چاق می‌کرد البته پرتغالی‌ها هم با برزیل همین کار رو کردن پرتغالی‌ها هم حالا بعضیا می‌گن مسیرشون اشتباهی رسید به برزیل
audios/merged_f15_00145.wav
می‌خواستن مثلا برن جنوب می‌خواستن از یه دریای خیلی پرخطری دور بشه کاپیتانه مثلا رفت این‌وری بعد یهو رسید به برزیل بعضیا می‌گن نه عمدی بود ولی به هر حال رسید اونجا بعد دیدن که خب این یه جای جدیدیه و این‌ور خطه و اینا
audios/merged_f15_00146.wav
بعد مثل مکزیک نیست که توش امپراتوری‌های ثروتمند و تمدن و اینا وجود داشته باشه یه سری قبایل پراکنده اینجا هستن چیز خیلی قابل تجارتی هم نداره یا حتی ستلمنتی درست نمی‌کنن
audios/merged_f15_00147.wav
و قرن‌های بعد هم برزیل می‌شه از منابع اصلی تامین طلا یکی از بزرگترین مقصدهای برده‌های آفریقایی صنعت شکر و بعدا صنعت قهوه اصلا همین‌طوری در برزیل درست می‌شه
audios/merged_f15_00148.wav
هنوز هم بعد ۵۰۰ سال یادگاری اون دوره در جامعه برزیل در فرهنگ برزیل در دموگرافی برزیل در دینامیک نژادی برزیلی‌ها در همه چی‌شون هست
audios/merged_f15_00149.wav
توی برزیل حالا بیشتریا کاتولیکن مثل پرتغال ولی از این دین‌وآیین‌های بومی‌ آفریقا هنوز اونجا هست موزیک و غذاشون رو نگاه می‌کنی یه ترکیبی از ردپاهای آفریقا
audios/merged_f15_00150.wav
تا اینجا دیدیم اسپانیا وقتی قدرت داخلیش تثبیت شد وقتی مسلمون‌ها رو شکست داد و بیرون کرد اون موقع تونست شروع کنه پروجکت کردن قدرت خودش
audios/merged_f15_00151.wav
فرای مرزهای خودش یعنی عصر اکتشافی که با فتح قسطنطنیه به دست مسلمون‌ها شروع شده بود انگیزه‌ش برای پرتغالیا درست شده بود این طرف هم شاید دومین اتفاق مهمش
audios/merged_f15_00152.wav
شکست خوردن مسلمون‌ها بود در آندلس که جرقه مرحله دوم رو زد شروع اکتشافات آمریکا بیشتر آمریکای مرکزی و جنوبی و بعد هم بخشی از شمالی به اسپانیا رسید
audios/merged_f15_00153.wav
از جمله معادن طلا و نیروی کار مجانی که به زور طلا رو براشون استخراج کنن و پرتغال هم حالا داره اون طرف بخشایی از ساحل آفریقا و هند و آسیای جنوب شرقی و
audios/merged_f15_00154.wav
البته سر این گلوگاه‌های مهم رو می‌بره برای خودش از جمله از همون سئوتا، جبل‌الطارق تا دماغه امیدنیک تا تنگه هرمز تا مالاکا
audios/merged_f15_00155.wav
همه اینا رو پرتغال داره می‌گیره ولی مدل‌شون با هم فرق می‌کنه مدل اسپانیا مستعمره‌داریه پرتغال بیشتر جاها مشغول تجارته و پست‌های تجاری گذاشتن و مبادله کردن با این جاهایی که بهشون می‌رسن
audios/merged_f15_00156.wav
و خیلی از جاهایی که بهشون می‌رسن سیستم‌های تجاری پیشرفته دارن بازارای پررونق دارن مثلا توی هند توی آسیا فقط نکته‌شون اینه که پرتغالیا تازه بهش رسیدن پرتغالی‌ها تازه رسیدن شروع می‌کنن با همون سیستم موجود تجارت کردن
audios/merged_f15_00157.wav
اسپانیاییا نه می‌رسن به سرزمین‌های جدید به جای تجارت حالا یا امکانش نیست یا زمینه‌های دیگه‌ست شروع می‌کنن به استعمار کردن و استخراج ثروت از این‌ها
audios/merged_f15_00158.wav
این داستان پرتغال و اسپانیا و شباهت‌ها و تفاوت‌ها پرده دوم رو ببندیم بریم سراغ پرده سوم حالا از شبه‌جزیره ایبری بیایم بیرون بقیه بازیگرا وارد می‌شن
audios/merged_f15_00159.wav
پرده سوم انگلیسه انگلیسی که از همین‌جا شروع می‌کنه و بعدا می‌شه امپراتوری بریتانیا و حاکم بر تقریبا همه آب‌های دنیا در قرن ۱۹
audios/merged_f15_00160.wav
این پرتغالی‌ها و اسپانیایی‌ها اینا خوب جاهایی رو گرفتن و از اونجا کم‌کم اول انگلیس بعد فرانسه وارد این داستان جهان‌گشایی‌های دریایی می‌شن
audios/merged_f15_00161.wav
هدف همچنان همونیه که پرتغالی‌ها و اسپانیایی‌ها دنبالش رفته بودن راهی پیدا کنیم به آسیا هنوز اون موقع مثلا اواخر سال‌های ۱۵۰۰ هدف این نیست که بریم آمریکا اونجا یه حرکتی بکنیم هدف همچنان اینه که بریم برسیم به چین
audios/merged_f15_00162.wav
و بریم برسیم به هند به این امپراتوری‌های بزرگ و آباد برسیم هندی که می‌گیم هند گورکانیه هم ثروتمنده هم از نظر فرهنگی و هنری و اینا خیلی بالاست
audios/merged_f15_00163.wav
همین که اون موقع هند و چین کارخونه دنیا هم هستن حالا تولید به مفهوم مدرنش وجود نداره ولی همون ابریشم و پارچه و چینی‌جات و ادویه و فلزات زینتی و اینایی که هست
audios/merged_f15_00164.wav
بیشترش داره در هند و چین تولید می‌شه اینه که انگلیسی‌ها هم شروع می‌کنن چطوری شروع می‌کنن؟ با دزدی شروع می‌کنن اولش با دزدی دریایی می‌رن همین اسپانیایی‌ها رو خفت‌شون می‌کنن وسط دریا
audios/merged_f15_00165.wav
بعد خیلی جالبه به اونایی که می‌رفتن کار رو اینطوری شروع کرده بودن به همونا لقب سر می‌دن همونا می‌شن آدمای خیلی باشخصیت ویکی‌پدیاشون رو نگاه می‌کنی می‌گی عه عجب چه آقای باشخصیتی
audios/merged_f15_00166.wav
Sir Francis Drake کاشف بزرگ، دریاسالار تاریخ‌ساز که از ملکه الیزابت لقب سر دریافت کرد عضو برجسته پارلمان شد همین آدم رو از اسپانیاییا بپرسی که ایشون کی بود؟
audios/merged_f15_00167.wav
می‌گن عه الدراکو رو می‌گی؟ این راهزن بود اصلا کارش این بود که بیاد کشتی‌های پر از طلا و نقره اسپانیایی‌ها رو وسط دریا خفت کنه اینا رو خالی کنه ببره واسه همین کارا بهش مدال افتخار دادن انگلیسی‌ها
audios/merged_f15_00168.wav
مثل همه جای تاریخ می‌بینیم قهرمان یکی، جانی دیگریه یا راهزن دیگریه انگلیسیا اینطوری شروع می‌کنن اول با غارت کشتی‌های اسپانیایی بعد کم‌کم با این هدف که
audios/merged_f15_00169.wav
خب خودمون بریم اونجا مستقر شیم سر همون راهی که می‌خواستن برن آسیا از چه مسیری ولی؟ پرتغالی‌ها گفتیم از پایین آفریقا رفته بودن سمت آسیا کریستف کلمب از این‌ور رفته بود
audios/merged_f15_00170.wav
صاف رفته بود انگلیسی‌ها و دنبال‌شون هم فرانسوی‌ها اینا تصمیم می‌گیرن برن از شمال راهی پیدا کنن از گذرگاه شمال غربی راهی پیدا کنن برن از اینجا از شمال آمریکا
audios/merged_f15_00171.wav
برن برسن به آسیا فکر می‌کردن شاید در شمال بین یخ‌ها یه راهی باشه که بتونه اروپا رو برسونه به چین و همون‌طوری که پرتغالی‌ها تو اون مسیرشون به هند
audios/merged_f15_00172.wav
به آفریقا رسیدن همون‌طوری که اسپانیایی‌ها تو مسیرشون به هند به مکزیک و بعدا آمریکای جنوبی رسیدن انگلیسی‌ها هم درسته که به هدف نرسیدن گذرگاه شمال غربی رو باز نکردن
audios/merged_f15_00173.wav
تصمیم گرفتن همین‌جا بمونن از ۱۵۸۴ هی تلاش کردن که بتونن در آمریکای شمالی مستقر بشن مستعمره درست کنن
audios/merged_f15_00174.wav
هی یه کشتی می‌فرستادن آدم پیاده می‌کرد می‌گفتن برین اینجا بومی‌ها رو کارشون رو بسازین یه چیزی واسه خودتون درست کنین تا ما بریم بیایم کشتی می‌رفت سال بعد برمی‌گشت ببینه مثلا از این آدمایی که پیاده کرده
audios/merged_f15_00175.wav
اینا چیکار تونستن بکنن می‌دید از این صد نفر هیچ‌کی زنده نمونده همه‌شون از پا دراومدن دوباره یه آدمای تازه‌ای رو پیاده می‌کرد دوباره می‌رفت سال بعد می‌اومد سه بار چهار بار نگرفت نگرفت
audios/merged_f15_00176.wav
و این شد شروع استعمار آمریکای شمالی به دست انگلیس چون داستان این رو قبلا تو داستان استقلال آمریکا یه مقدار تعریف کردیم
audios/merged_f15_00177.wav
و بعدا هم در داستان امپراتوری بریتانیا تعریف خواهیم کرد همین‌جا پارکش می‌کنیم خیلی تو این نمی‌ریم می‌ریم سراغ پرده چهارم و داستان فرانسوی‌ها که بتونیم مرورمون رو یه خرده‌ای کامل‌تر داشته باشیم
audios/merged_f15_00178.wav
فرانسوی‌ها هم یه خرده قصه‌شون شبیه انگلیسه ولی باز با یه تفاوت‌هایی فرانسه چطوری وارد می‌شه؟ فرانسه دیر وارد می‌شه فرانسه تا مدت‌ها درگیر خودشه
audios/merged_f15_00179.wav
حالا هم مثل انگلیس اون جنگ‌های صدساله رو داره و عواقبش رو هم در جنگ‌های داخلی خودش داستان فرانسه رو یه بار تعریف کردیم جنگ‌های مذهبی بین کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها
audios/merged_f15_00180.wav
واقعا مشغول کرده بود کشور رو خیلی دیر وارد این رقابت دریایی شد ولی وقتی ثباتی پیدا کردن اونا هم شروع کردن کشتی ساختن
audios/merged_f15_00181.wav
شروع کردن نقشه کشیدن و راه افتادن مسیری که فرانسوی‌ها انتخاب کردن شبیه انگلیس بود اونا هم دنبال همون رویای قدیمی‌ راه شمال بودن گذرگاه شمال غربی
audios/merged_f15_00182.wav
راه آبی از شمال آمریکا یا دقیق‌تر از کانادا فکر می‌کردن از بین یخ‌ها بتونیم بریم از اروپا به چین برسیم انگلیسی‌ها از شرق آمریکا رفتن
audios/merged_f15_00183.wav
فرانسوی‌ها از شرق کانادا رفتن اسم این بخش از دنیای جدید رو هم گذاشتن فرانسه نو فکر می‌کردن از دل این رودخونه‌ها و دریاچه‌ها و جنگل‌ها و اینا می‌رن می‌رسن به یه اقیانوس دیگه
audios/merged_f15_00184.wav
نمی‌دونم حکومت ضعیف بود و اینا به نظرم اشتباهه این اصلا اشتباه بدیه این عقب‌افتادگی اون موقع صداش درآمده وگرنه خودش رو ریشه‌هاش رو حتما باید در قبلش جست‌وجو کرد حالا ما واقعا موضوع این ویدیومون
audios/merged_f14_00001.wav
یعنی تو این قرنی که می‌گیم برای ایران قرن خوبی نیست و اینا اونجا اتفاقا گرفتاری کمه و این جالبه به‌خاطر این‌که قرن بعدش دوباره تنش می‌ره کم‌کم بالا یعنی اون قرن ۱۹ یه مقدار استثنایی آرومه
audios/merged_f14_00002.wav
خودش هم این البته خود این دوره آرامش هم یک اپیزود استثنایی داره بین دو جنگ ایران و روس عباس‌میرزا و برادر بزرگترش اینا می‌زنن به مرز و می‌رن هم از شمال پیشروی می‌کنن هم از این طرف تا بغداد رو می‌رن می‌گیرن
audios/merged_f14_00003.wav
عملا امتیازی هم به‌خاطر پیروزی‌های میدانیش به دست نمی‌آره برمی‌گرده دوباره مرز همون جایی که بود طبق عهدنامه چی؟ زهاب، قصر شیرین یعنی تو این دوران مدرن که داریم از ۱۵۰۰ شروع می‌کنیم
audios/merged_f14_00004.wav
یه ۳۰۰ سال پر از درگیری داریم یه ۱۸۰ سال داریم که توش تنش هست ولی تقریبا هیچ‌وقت منجر به زد و خورد گسترده نمی‌شه عهدنامه‌ها و صلح‌نامه‌های اصلی کار می‌کنه
audios/merged_f14_00005.wav
که جواب می‌ده و خب جا داره که بپرسیم چرا؟ ما معمولا عادت داریم دنبال دلیل جنگ می‌گردیم خیلی وقتا مخصوصا در دنیای قدیم و مخصوصا در مرزهای پرتنش به نظرم می‌شه سوال رو برگردوند و اینطوری دید که
audios/merged_f14_00006.wav
خب اگر اینجا همه‌ش دعواست لابد پیش‌فرضش اینه که باید همه‌ش بزن بزن باشه دیگه چطوری تونستن یه دوره‌ای بزن بزن نکنن؟ مخصوصا اگه نگاه کنیم خیلی از این جنگ‌ها عملا به جز ضرر و خرابی و تلفات چیزی نداشته
audios/merged_f14_00007.wav
احتمالا از بی‌هنری‌شون بوده که کار به جنگ کشیده دیگه همین که کار به جنگ کشیده یعنی شکست خوردن هر دو شکست خوردن مخصوصا که می‌گم بعد از جنگ همه چی برمی‌گرده به همون‌جایی که قبلش بود خب جز هزینه چی دادن اینجا؟
audios/merged_f14_00008.wav
این‌که به جای یک سال هشت سال جنگیدن یعنی مدام تصمیمای اشتباه گرفتن دیگه این‌که به جای این‌که نجنگن جنگیدن یعنی خطا رفتن اینطوری که ببینی من وقتی اینطوری می‌بینم
audios/merged_f14_00009.wav
حواسم بیشتر جمع اون دوره‌هایی می‌شه که تونستن نجنگن اون اون‌وقت ارزشش برام بالاتر می‌شه دنبال دلیل‌های اون می‌رم می‌گردم چون دلیل برای جنگ حتما همیشه هست مخصوصا سر یه همچین مرزی
audios/merged_f14_00010.wav