text
stringlengths
86
266
audio
stringlengths
27
27
اون زرق‌وبرق و تشریفات دربار غزنوی تو اینا نبود خیلی خاکی‌تر و بیابانی‌تر بودن حتی اینطوری که بیهقی تعریف می‌کنه اینا یه خرده جا خورده بودن وقتی اطرافیان طغرل سلجوقی رو دیدن وقتی آمد
audios/merged_f51_00043.wav
می‌گه اینا یه سری یه مشتی اوباشن هر کی از راه می‌رسه داد می‌زنه سر اونی که سلطان‌شونه اینا اصلا آداب ندارن راه و رسم نمی‌دونن خود طغرل هم می‌گه ما مردمانی نو و غریبیم
audios/merged_f51_00044.wav
ما رسم‌های تازیکان ندانیم یه حال اینطوری دارن یه دقیقه مکث کردم به‌خاطر اینکه این چیزی که درباره‌ی بیهقی گفتم رو باید کامل کنم بیهقی وقتی داره در دربار غزنوی تاریخ می‌نویسه
audios/merged_f51_00045.wav
دیگه سلجوقیان غزنویان رو شکست دادن و یک بخش‌هایی از قلمرو قبلی غزنویان رو گرفتن البته اینا همزمان حکومت می‌کنن ولی یه بخش‌هایی از قلمرو قبلی غزنویان رو گرفتن دیگه از خلیفه هم لقب سلطانی رو گرفتن
audios/merged_f51_00046.wav
یعنی دیگه جاشون سفته منتها بیهقی انگار یه خرده سختشه که اینا رو به رسمیت بشناسه و البته به خودش اجازه بی‌احترامی هم نمی‌ده می‌گه که اینا گروهی از محتشمانن که امروز ولایت خراسان مثلا دست ایناست
audios/merged_f51_00047.wav
در حالی که ما می‌دونیم این ولایت خراسان رو با شکست دادن مسعود غزنوی گرفتن دیگه ولی خلاصه گرفتن و خلیفه هم قدرت‌شون رو به رسمیت شناخته اینا هم شروع کردن به حکومت کردن منتها این آدمایی که می‌گیم اصلا آداب نداشتن و
audios/merged_f51_00048.wav
واقعا سابقه‌ش رو نداشتن و اینا چطوری حکومت می‌کنن؟ با چه سیستمی‌ اداری حکومت می‌کنن؟ با سیستم دیوان ایرانی و با دبیران ایرانی یعنی حکومت سلجوقیان از همون اول
audios/merged_f51_00049.wav
مشروعیت مذهبی‌شون رو رفتن از خلیفه گرفتن و دانش و ساختار دیوانی که دارن از ایرانی‌ها گرفتن اون میراث تمدن ایرانیه برای این حکومت
audios/merged_f51_00050.wav
و جالبه دیگه اینا هر سه تا زبون خودشون رو هم دارن ترکی و عربی و فارسی اینا هست توی این‌ها و بعد اینا قوی می‌شن و شروع می‌کنن به گسترش قلمرو به سمت غرب می‌آن گرگان و طبرستان و جبال و
audios/merged_f51_00051.wav
عراق عجم و آذربایجان می‌آن می‌آن از این بیزانس هم می‌گیرن ارمنستان رو می‌گیرن عراق رو می‌گیرن که پایتخت عباسی توشه از آل بویه می‌گیرنش شامات و گرجستان
audios/merged_f51_00052.wav
از این طرف فارس گفتم همین‌طوری بزرگ می‌شن بیزانس رو شکست سرنوشت‌سازی می‌دن که در واقع بیزانس اونجا رو که می‌بازه دیگه می‌ره از آناتولی می‌ره از قلب ترکیه‌ی امروز می‌ره دیگه برنمی‌گرده
audios/merged_f51_00053.wav
برا همین گفتم اینکه ترکیه امروز سرزمینی ترک و اسلامی حساب می‌شه شروعش رو احتمالا می‌شه در این دوره دید وقتی که بیزانس در مقابل سلجوقی‌ها شکست خورد هم مسلمون شدنش رو
audios/merged_f51_00054.wav
هم ترک شدنش رو قبایل ترک اون موقع‌ست که می‌آن در آناتولی و آسیای صغیر اهمیتش رو می‌بینین دیگه پس امپراتوری عثمانی و بعدش ترکیه مسلمان پدیده‌ایه که ریشه‌ش برمی‌گرده به دوره سلجوقی
audios/merged_f51_00055.wav
حالا جلوتر اهمیتش رو در تاریخ ایران هم می‌گم اونم کم از این نداره واقعا ولی در یک زمینه دیگری یا شاید اصلا از اون مهم‌تر و پرطبعات‌تر جنگ‌های صلیبی
audios/merged_f51_00056.wav
از این جنگ‌های بزرگ چندین‌گانه بین مسیحی‌ها و مسلمون‌ها اونم در واقع در واکنش به قدرتمند شدن همین سلجوقیانه استارت جنگ‌های صلیبی همین قرن ۱۱ وقتی می‌خوره که
audios/merged_f51_00057.wav
امپراتور بیزانس بعد از شکست در برابر سلجوقی‌ها از جهان مسیحیت کمک می‌خواد در مقابل ترکان مسلمان این می‌شه شروع جنگ‌های صلیبی که حالا داستان مفصل و طولانی‌ایه
audios/merged_f51_00058.wav
داستان این ویدیو هم نیست ولی باز این نکته دیگریه در اهمیت این دوران سلجوقیان که من مطلقا نسبت بهش بی‌اطلاع بودم حالا داستان خود پادشاهی سلجوقیان و حکومت اینا رو اگه بخوایم به سبک کتاب تاریخ بخونیم
audios/merged_f51_00059.wav
یا مثلا ویکی‌پدیایی نگاه کنیم مثل همه پادشاهی‌های دیگه‌ان از یه زمانی از یه جایی آمدن شمشیر زدن همه رو زدن کنار چند تایی پدر پسری و یا سردار سرلشکری اینا اومدن حکومت کردن یکی قوی‌تر و یکی ضعیف‌تر
audios/merged_f51_00060.wav
بعد مدتی هم یکی پیدا شده بهتر از اینا شمشیر زده اینا رو زده کنار نشسته جاشون دیگه خلاصه تاریخ همه سلسله‌ها دیگه ولی تو این ویدیو من از این روایت‌ها نمی‌خوام بگم یعنی اون رو روی تایم‌لاین نشون می‌دیم و می‌تونیم ببینیم
audios/merged_f51_00061.wav
توی یوتیوب هم ویدیوهای دیگری براش هست من بیشتر می‌خوام برم تو داستان اینکه اینا چرا مهم بودن یعنی از جنگ و فتوحات‌شون می‌خوام فاصله بگیرم برگردم ببینم که جامعه چی بود؟ فکر و اندیشه و عقیده اینا چی بود
audios/merged_f51_00062.wav
در ایران قرن ۱۰ و ۱۱ زمان سلجوقیان؟ چند تا شخصیت مهمش رو ببینیم به ترتیب ایفای نقش در تاریخ در همون دوره‌ای که گفتیم از نظر سیاسی خلیفه عباسی داریم
audios/merged_f51_00063.wav
که گرفتاره المستاصل بالله شده خلیفه سنی‌ایه در محاصره انواع قدرت‌های شیعه از همه این‌ها براش وحشتناک‌تر شاید خلفای فاطمی مصرن که خلافتش رو هم قبول ندارن
audios/merged_f51_00064.wav
اصلا می‌گن ایشون غاصب حق خلافته دوازده امامی‌ها و هفت امامی‌ها هم هستن اونا می‌گن ما بالاخره امامی داریم که حکومت حق اونه و اینا ولی امام ما نیامده فاطمیون ولی می‌گن که خلیفه
audios/merged_f51_00065.wav
خلیفه درست، خلیفه واقعی امام ماست که هست زنده هم هست حاضر هم هست غرب جهان اسلام هم همه باهاشن اونا تهدید بزرگتری هستن برای خلیفه از این نظر برای همین هم وقتی که سلجوقیان می‌آن بغداد رو می‌گیرن
audios/merged_f51_00066.wav
یک تغییر بزرگ داره اتفاق می‌افته درسته که بالاخره بغداد می‌گیم دست خلیفه نبود یعنی حکومت خلیفه حکومت گسترده و بانفوذی نبود دست آل بویه بود که اونا هم مرکزشون تو ایران بود
audios/merged_f51_00067.wav
حالا سلجوقیان رفته بودن که اونا هم مرکزشون تو ایران بود گرفته بودن از آل بویه ولی فرقش اینه که اینا سنی هستن یعنی تا اونجای قصه بیشتر خاورمیانه مسلمون‌های شیعی بودن
audios/merged_f51_00068.wav
موازنه قدرت رو به نفع خلیفه عباسی و طرفداران سنی عمدتا حنفی و شافعی خلیفه به هم می‌زنه هم قدرت رو از شیعه‌ها می‌گیره جاهای زیادی
audios/merged_f51_00069.wav
هم کنترل مکه و مدینه رو می‌گیرن سلجوقی‌ها اونجا دوباره خطبه به نام خلیفه خونده می‌شه و خب این خیلی مهمه احتمالا شیعیان دیگه هستن و کار می‌کنن فعالیت هم می‌کنن
audios/merged_f51_00070.wav
و از اونا می‌خوایم حالا آدم معروف ببینیم که چطوری کار می‌کنن؟ چطوری مقابله می‌کنن مثلا فاطمیون با این‌ها؟ از جمله با کار تبلیغاتی یعنی به اینکه مردم رو دعوت کنن به اینکه بیاین خلیفه ما رو بپذیرین
audios/merged_f51_00071.wav
کی این کار رو می‌کنه؟ یکی مثل ناصرخسرو ناصرخسرو ادیب عالمی‌ بود در مرو در حکومت غزنویان اولش ولی چهل سالش که شد متحول شد
audios/merged_f51_00072.wav
می‌دونیم دیگه ۴۰ سالگی دوروبر ۳۸ تا ۴۰ دورانیه که آدم‌ها متحول می‌تونن بشن ناصرخسرو هم همون موقع متحول شد و رفت به یک سفر طولانی حج رفت مصر و مدتی اونجا موند
audios/merged_f51_00073.wav
اسماعیلی شد بعد هم سلطان سلجوقی گذاشت دنبالش ایشون هم رفت بدخشان دیگه تا آخر عمر اونجا بود ولی داستان سفر ناصرخسرو بخش زیادیش همین داستان تبلیغاته
audios/merged_f51_00074.wav
و البته در سفر ناصرخسرو دقیق شدن یه چیز جالب دیگه هم درباره فارسی بهمون می‌گه انگار یه جورایی سفیر زبان فارسی هم هست گفتم فارسی دری داره از خراسان انگار می‌آد گسترده می‌شه
audios/merged_f51_00075.wav
می‌ره به غرب و شمال غربی جاهایی که قبلا فارسی پهلوی رایج بوده و اینا برگردیم اسم شاعرها و زمان‌شون رو یه خرده رو نقشه ببینیم فردوسی طوسی وقتی که می‌میره
audios/merged_f51_00076.wav
ناصرخسرو که می‌خواد بمیره سنایی به دنیا می‌آد سنایی هم اهل غزنه‌ست تا سنایی بشه ۵۰ سالش دیگه در غرب ایران شروع می‌کنیم شاعران فارسی بزرگ‌نام داشتن
audios/merged_f51_00077.wav
خاقانی شروانی داره اون موقع کارش رو شروع می‌کنه از زمین‌های خاکی شروان و احتمالا شب شعر داره می‌ره تا کم‌کم گل استعدادش بشکفه خیام هشتاد سالشه، هشتادوخرده‌ای سالشه می‌میره
audios/merged_f51_00078.wav
نظامی‌ گنجوی داریم اهل گنجه در آذربایجان یعنی چی؟ یعنی انگار زبان فارسی ریز ریز حرکت کرده اومده به سمت غرب و گسترده شده شاید، این حالا برداشت خام ماست
audios/merged_f51_00079.wav
مثلا ناصرخسرو رو به عنوان نویسنده و شاعر احتمالا می‌شناسیم ولی شاعر همین‌طوری دل‌نوشته که نیست که داره از شعر استفاده می‌کنه از شعر فارسی داره استفاده می‌کنه به جای قربون صدقه شاه‌ها رفتن
audios/merged_f51_00080.wav
و لفظ دری به پای خوکان ریختن عقایدش رو بگه به عنوان مدیوم آموزشی داره می‌بینه شعر رو یا خیام رو مثلا ما ممکنه به عنوان شاعر بشناسیم خیام بعد از مرگ ناصرخسرو گل می‌کنه
audios/merged_f51_00081.wav
خیام هم درسته که شاعره ولی در واقع از مهم‌ترین نماینده‌های فیلسوف‌دانشمندان اون زمانه یا خیام ۱۱ سال بعد از مرگ ابن‌سینا به دنیا اومده خودش رو شاگرد اون می‌دونه
audios/merged_f51_00082.wav
در حکومت همین ملکشاه سلجوقی خیام می‌ره تقویم ایران رو اصلاح می‌کنه تقویم یزدگردی ایران رو اصلاح می‌کنه یا یه آدم خیلی مهم دیگه‌ای که مال این دوره‌ست اونم هم‌سن‌وسال خیامه حسن صباحه
audios/merged_f51_00083.wav
حسن صباح در یه خانواده شیعه ۱۲ امامی‌ به دنیا آمد ولی خودش اسماعیلی شد و بعد اصلا حساب خودش رو و بعد هم به تبع خودش حساب اسماعیلی‌های ایران رو جدا کرد از خلفای فاطمی
audios/merged_f51_00084.wav
اول هم تبلیغی و صلح‌آمیز و اینا ولی بعدا اینا شدن یک جنبش مسلحی که نهایتا هم مهم‌ترین آدم شاید دوران سلجوقی مهم‌ترین آدم سیاسی دوران سلجوقیان رو اینا ترور کردن
audios/merged_f51_00085.wav
و یه طوری ترور کردن ترور کار معمولی نبود یه طوری کار این‌ها مهم بود که الان تو انگلیسی می‌گن Assassination Assassin شنیدین احتمالا دیگه
audios/merged_f51_00086.wav
از حشاشین می‌آد که اسمی‌ بوده که به گروه ایشون داده می‌شده یعنی گروه حسن صباح داده می‌شده اینا حکومت‌شون گسترده نمی‌شه در ایران ولی در جای محدودی حکومت می‌کنن تا پایان حکومت سلجوقی
audios/merged_f51_00087.wav
و عملا تا زمان مغول‌ها هستن یه کوچولو درباره‌شون تو ویدیوی مغول‌ها هم گفتیم من فقط دارم چند تا اسم می‌گم ما به این دوره بعدا بر خواهیم گشت به شکل دیگری الان می‌خوام یه خرده‌ای با گفتن اسما و اینا
audios/merged_f51_00088.wav
اهمیت دوره رو بیشتر نشون بدم باز از شخصیت‌های خیلی مهم و البته جنجالی اون دوره غزالیه غزالی از مهم‌ترین آدم‌هاست در تاریخ اندیشه برای ما به قول آقای سروش
audios/merged_f51_00089.wav
می‌گفت کسی نمی‌تونه بی‌تفاوت باشه نسبت به غزالی همه صاحب‌نظران درباره‌ش نظر دارن مومنان ز اقرار مست و منکران ز انکار مست آدمیه که حالا در طول زندگیش هم
audios/merged_f51_00090.wav
چند تا پیوت بزرگ کرده بزرگوار چند تا تغییر مسیر اساسی داشته بعضیا می‌گن اصلا اینکه فرهنگ اسلامی به انحطاط رفت تقصیر غزالیه دلیلش غزالیه
audios/merged_f51_00091.wav
بس که حمله کرد به عقلانیت و به فلسفه انقدر که این حمله‌ش قوی بود و اثرگذار بود از ریشه زد و دیگه بعد از اون هیچ‌وقت علم در دنیای اسلام مثل قبل پیشرفت نکرد
audios/merged_f51_00092.wav
گفت علم خطرناکه زیاد به سمت علم بریم ما از خدا دور می‌شیم و دیگه علم در دنیای اسلام پیشرفت نکرد بعضی‌ها می‌گن اینطوری نقش غزالی مهمه انقدر منفیه یعنی در تاریخ اسلام
audios/merged_f51_00093.wav
و تاریخ اندیشه در این طرف دنیا در سمت ما اونطوری که غزالی پنبه فارابی رو زد ابن‌سینا رو تکفیرش کرد نقش داشت در اینکه دیگه در این خاک فارابی و ابن‌سینایی پیدا نشد
audios/merged_f51_00094.wav
و کم آدمی هم نبود خودش هم عمری زندگی فکری پرتلاطمی‌ کرده بود در فلسفه و کلام و اینا نهایتش هم رفت صوفی شد با معلوماتی وسیع زندگی فکری متنوع و بسیار پرباری
audios/merged_f51_00095.wav
بیش از ۲۰۰ کتاب نوشت به فارسی و عربی علمای اسلامی‌ زیادی می‌گفتن اگر قرار بود پیغمبری بعد از حضرت محمد بیاد کسی شایسته‌تر از غزالی نبود از اولین کتاب‌ها رو به فارسی نوشت
audios/merged_f51_00096.wav
چند دهه بعد از فردوسی نقش داشت در پرورش زبان فارسی در پرورش فکر فارسی و ایرانی و اسلامی می‌گم مخالفانش بسیار مصرن در مخالفت باهاش
audios/merged_f51_00097.wav
خواجه نظام‌الملک معمار حکومت سلجوقی می‌شه اصلا حیرت‌انگیزه این همه اسم مال دوره سلجوقیه الگویی می‌سازه خواجه نظام از حاکمان گذشته ایران ایده می‌گیره
audios/merged_f51_00098.wav
و به حاکمان قرن‌های آینده ایران تا قرن‌ها بعد از خودش الهام می‌ده خواجه نظام و غزالی اینا چهره‌های شاخص دین و سیاست هستن در عصر سلجوقی
audios/merged_f51_00099.wav
و همین باید به ما بگه داریم درباره چه دوران فوق‌العاده مهمی صحبت می‌کنیم آدمای حالا یه دانشمندی نیستن مثلا بگیم خارج از حکومت هم هستن کاری هم به حکومت ندارن خواجه نظام وزیر قدرتمند سلجوقیانه
audios/merged_f51_00100.wav
و غزالی هم در جوانی محتشم بود و برخوردار بود و خیلی نزدیک به دستگاه حکومت مقامی‌ داشت در دانشگاه بغداد در نظامیه بغداد ثروتی و امکاناتی و اینا که حالا گفتم ایشون هم ۴۰ سالگی متحول می‌شه
audios/merged_f51_00101.wav
و غزالی و خیام و بسیاری دیگر از بزرگان اون دوره ایشون هم از خانواده‌ای دهقان همچنان امتداد اشراف ساسانی‌ان بعضیاشون آشنائن هم با سنت‌های حکمرانی قبل از اسلام و هم بعد از اسلام
audios/merged_f51_00102.wav
خواجه نظام حنفی هم نیست البته شافعیه و می‌گم این وزیر دربار سلجوقی می‌شه وزیر بسیار قدرتمندی هم هست مخصوصا در دوره ملکشاه سلجوقی عملا همه‌کاره‌ست آقای طباطبایی خیلی زیاد درباره‌ش صحبت کرده
audios/merged_f51_00103.wav
کتاب نوشته درباره‌ش می‌گه که با الهام از ساختار حکومت شاهنشاهی ساسانی می‌آد اون ساختار شاه و وزیر رو دوباره بازسازی می‌کنه دیوان رو تنظیم می‌کنه بروکراسی می‌چینه
audios/merged_f51_00104.wav
به موضوعات مختلف سیاست و حکومت‌داری و نصیحت می‌کنه یه کتابیه در ژانر این کتاب‌های Mirror for princes کتابایی که قراره به شهریاران جوان یاد بدن چطوری حکومت کنن
audios/merged_f51_00105.wav
هر کدومش هم آمیخته با یک حکایتی از پادشاهان حالا یا قبلی قبل از اسلام یا بعد از اسلام و جالبه برای من اون سبکی که داره هنوز که هنوزه
audios/merged_f51_00106.wav
خیلی از کسایی که مثلا دارن مقاله سیاسی می‌نویسن به فارسی سبک نوشتن رو که نگاه کنی حتی Approachشون به موضوع مقاله‌نویسی رو که نگاه بکنی همونه خیلی این جالبه
audios/merged_f51_00107.wav
می‌گه بله زمان سلطان غزنوی قحطی نون شد مردم تظلم به سلطان کردن که آقا این نانوایی سلطنتی آرد احتکار می‌کنه اونم گفت عه بدین بندازنش زیر پای فیل بدین فیل لگدش کنه
audios/merged_f51_00108.wav
بعدش هم جنازه‌ش رو از خرطوم فیل آویزون کنیم ببینم دیگه کی می‌خواد آرد احتکار کنه و این شد که غروب نشده هر نونوایی پنجاه من نون اضافه هم رو دستش مونده بود و این خیلی برای من جالبه دقت که بکنی این مدل حکمرانی هم
audios/merged_f51_00109.wav
تا قرن‌ها بعد در ایران پابرجا مونده خیلی وقتا مردم هم مشکلی که دارن می‌گن این الان رضاخان لازم داره که بیاد نونوا رو بندازه مثلا تو تنور همین‌طوری حکومت می‌شده آقای کاتوزیان در کتابش می‌گه که
audios/merged_f51_00110.wav
زمان قاجار هم همین‌طوری روال بوده که می‌نداختن تو تنور این داستان بندازم زیر پای فیل نونوا رو از اونجا می‌آد قرن‌هاست برنامه همینه شاید مثال خیلی خوبی نیست ولی به نظر من مثال گویایی بود
audios/merged_f51_00111.wav
برای اینکه من بخوام پیوستگی رو نشون بدم ولی کتابه قشنگ نشون‌مون هم می‌ده که ایشون چی فکر می‌کرده درباره حکومت باز به قول آقای کاتوزیان درباره‌ی چرخه استبداد و هرج‌ومرج در تاریخ ایران
audios/merged_f51_00112.wav
درباره اینکه کار اصلی حکومت چیه در اندیشه ایشون در کشورداری برقراری نظم اولویت اوله و کارش هم خیلی کار مهمیه همین که سلجوقیان که در حافظه فرهنگی خودشون
audios/merged_f51_00113.wav
نداشتن چیزی که بهش ارجاع بدن بتونن باهاش حکومت کنن بر این سرزمین‌ها اینطوری این رو پیدا می‌کنن یعنی اهمیت کارش برای سلجوقیان اینه که با حضور ایشون و اندیشه ایشون اندیشه حکومت کردن سلجوقیان شکل می‌گیره
audios/merged_f51_00114.wav
برای ما ولی ده قرن این طرف‌تر اهمیتش بیش از اینه آقای طباطبایی در جستجوی اینکه یک تداومی پیدا بکنه بین ایران امروز و ایران ۱۰ قرن پیش و ۱۵ قرن پیش
audios/merged_f51_00115.wav
یعنی از زمان ساسانی تا امروز یک نقطه مهمی‌ که پیدا می‌کنه و روش مکث می‌کنه دوران خواجه نظام‌الملکه می‌گه اگر بخوایم ببینیم اندیشه سیاسی پیش از اسلام ایران
audios/merged_f51_00116.wav
چطوری منتقل شد به ایران بعد از اسلام این تداوم فرهنگی چطوری ممکن شد یک نقطه مهم همین آدم و کتاب این آدمه و نظامی‌ که این آدم به ملک می‌ده
audios/merged_f51_00117.wav
لقب خودش رو واسه همین می‌ذاره نظام‌الملک خیلی هم این لقب‌ها و آدابش براش مهم بوده از کتابش مشخصه کار مهم رو همین استقرار نظم می‌دونه عدل رو به عنوان عامل نظم دادن یک چیز مهم می‌دونه
audios/merged_f51_00118.wav
وظیفه پادشاه در برابر خدا هم فازش الملک یبقی مع الکفر و لایبقی مع الظلم یعنی عدل برای پادشاه از حقیقت یا از خود دین مهم‌تره حتی تاکیدش روی نظم و اینا انقدر زیاده
audios/merged_f51_00119.wav
انقدر از فتنه می‌گه و از اینکه خیلی به نظر من می‌رسه نگرانه که مثلا اسماعیلی‌ها انقلابی بکنن جنگی راه بندازن و فتنه کنن یه جاهایی به نظر می‌رسه مشکلی با دروغ و نسبت‌های ناروا دادن و
audios/merged_f51_00120.wav
حدیث از پیغمبر آوردن و اینا هم نداره مثلا می‌گه پیغمبر با شیعه‌ها مشکل داشت فقط هم مشکلش البته خواجه نظام با شیعه‌ها نیست گبر و جهود و ترسا و رافضی همه رو می‌گفت سر و ته یه کرباسن
audios/merged_f51_00121.wav
و نباید بهشون امکان رشد داد مذهب حق در جهان همون شافعیه و حنفی احتمالا حنفی رو هم فقط برای این می‌گفت چون سلطان حنفی بود و الا خدا می‌دونه با حنفیا چیکار می‌خواست بکنه حالا واقعا موضوع ما بررسی افکار و کارای ایشون نیست
audios/merged_f51_00122.wav
تخصص منم واقعا نیست فقط یه یادآوری دیگه‌ست از دلایل مهم بودن این دوران به‌خاطر اینکه در یک کلام دولت ایران تا قرن ۱۹ که تاثیرات اروپایی‌ها بخواد برسه
audios/merged_f51_00123.wav
کمابیش به شیوه‌ای اداره می‌شد که در زمان خواجه‌نظام اداره می‌شد در سرزمینی که زمان خواجه‌نظام از مرزهای ساسانی فراتر رفته بود و مدل حکومت ایشون چیده بود می‌گم زمان خواجه‌نظام چون شاه نبود وزیر بود
audios/merged_f51_00124.wav
ولی واقعا ایشون داشت می‌چرخوند ۱۲ تا پسرش رو گذاشته بود در راس ۱۲ تا استان مختلف با سیستمی‌ که خیلی فرقی با سیستم غزنویان و قبلش و اینا نمی‌کرد با دیوان و مستوفی و درگاه سیستم اتقا رو درباره‌ش صحبت کردیم
audios/merged_f51_00125.wav
که گفتیم در حکومت‌های بعد از اسلام و البته قبل از اسلام هم به شکل دیگری بود گسترده اجرا کردن سرزمین‌ها رو بدن دست وفاداران‌شون در ازاش پول بگیرن اتقا همون چیزی که گفتیم
audios/merged_f51_00126.wav
بعدا در زمان مغول تبدیل شد به Soyurgal اگه درست بتونم بخونم اسمش رو و بعدتر در زمان قاجاریه به تیول‌داری حالا تو ویدیوهای دیگه درباره‌ش یه خرده مفصل‌تر تعریف کردیم یک سیستم توزیع رانته
audios/merged_f51_00127.wav
که هنوز کم‌وبیش ردش در سیستم و فرهنگ اقتصادی سیاسی ایران هست سیستمی که در نبود فئودالیسم در ایران حاکم بود و توش سلطان تصمیم می‌گرفت که زمین رو
audios/merged_f51_00128.wav
سرزمین رو ولایت رو به کی بده چنان‌که زمین‌هایی رو در خیوه داد به یکی از غلامانش اونم بعد یه مدتی گفتش که کی به کیه من خودم می‌شم شاه شد خوارزمشاهیان سیستم تیول‌داری اینطوری کار می‌کرد
audios/merged_f51_00129.wav
یا اتقا اینطوری کار می‌کرد و این سیستم رو هم خواجه نظام گسترده در ایران پیاده کرد چیز دیگری که پیاده کرد دانشگاه ساختن بود اونم باز به نام خودش نظامیه بود
audios/merged_f51_00130.wav
نظامیه‌های بزرگ در نیشابور، در اصفهان، نظامیه‌ی بغداد اینا مدرسه بودن اینا دانشگاه بودن و وقتی می‌گیم درست کرد نه اینکه فقط ساختمون مثلا داد درست کردن نظام‌نامه نوشت براشون
audios/merged_f51_00131.wav
یک سیستمی‌ براشون طراحی کرد که موقوفاتی رو بهشون اختصاص بدن که از اونجا بتونن هزینه‌هاش رو بدن بچرخونن و اونجا چی درس بدن؟ فقه شافعی و کلام اشعری یعنی توی سیاست‌نامه رو هم که ببینین
audios/merged_f51_00132.wav
درک ایشون از علم و علوم و اینا فقه‌هه و کلام تو این مدارس هم همین چه به عنوان استاد چه به عنوان شاگرد فقط هم شافعی‌مذهب‌ها رو می‌پذیرفتن و به نظر می‌آد که
audios/merged_f51_00133.wav
درست هم داره می‌کنه اینا رو برای مقابله با الازهر به یه شکلی در مصر همون در اواخر قرن ۱۰ برای تبلیغ تشیع اسماعیلی الازهر درست شده بود و اینا هم نظامیه درست کردن
audios/merged_f51_00134.wav
از بین علمای شافعی با تایید خواجه نظام استاد می‌آوردن در واقع اینا هم می‌شد بازوی تبلیغات خود نظام در واقع دیگه و این دوباره چی بهمون یادآوری می‌کنه؟
audios/merged_f51_00135.wav
اهمیت یک سنت ماندگاری رو که نهاد علم یا شاید از اون بالاتر و مهم‌تر شاید نهاد مذهب اینطوری می‌ره زیر سلطه نهاد قدرت
audios/merged_f51_00136.wav
و اینم خیلی نقش مهمی‌ داره در مسیری که اندیشه و فکر در ایران در قرن‌های بعدش طی می‌کنه یعنی از همون اول خبری به نظر می‌رسه از استقلال فکری و آزادی تحقیق و عقیده و این‌ها نیست
audios/merged_f51_00137.wav
اینم شاید بی‌اثر نیست در متوقف شدن مسیر دانش و متعاقبش مسیر علم اونطوری که در قرن‌های بعد دیدیم طولانی‌مدت خواجه نظام در قدرته ۲۸ سالی وزیره
audios/merged_f51_00138.wav
و خیلی پر اثر در حفظ نظام در انتقال قدرت از شاهی به شاه بعدی حذف رقبا یه بار برمی‌گرده به ملکشاه سلجوقی فکر می‌کنم می‌گه که اعتبار تاج تو از عمامه منه
audios/merged_f51_00139.wav
از این دستار منه یا به قلم و دوات منه خلاصه یه همچین چیزی و بی‌راه‌ هم نیست شاید حرفش و عاقبت چنین وزیر قدرتمندی چی می‌شه؟ در تاریخ ایران عاقبت وزرای قدرتمند چیه؟
audios/merged_f51_00140.wav
مثل بسیاری دیگه از وزیران یا نفر دوم‌های معروف تاریخ نهایتا شاه بهش بدبین می‌شه و می‌ذاردش کنار و شش ماه بعد هم ترور می‌شه
audios/merged_f51_00141.wav
که گفتم احتمالا به دست یکی از همون فدایی‌های حسن صباح ترور می‌شه شاید هم به تحریک همسر شاه شاید هم با چراغ سبز خود ملکشاه سلجوقی اینا دیگه گمانه‌زنی به نظر می‌رسه باشه بیشترش
audios/merged_f51_00142.wav