text
stringlengths
1
364k
category
stringclasses
4 values
labels
int64
1
4
Derinin en ince ve emilimin en fazla olduğu alanlar mukozalar,skrotum, göz kapakları ve yüz iken, avuç içi ayak tabanı en kalın veemilimi az olan bölgedir5,6.
stem
4
Zedelenmiş deride emilim çok fazladır, fakat bu yerel etkinliğin çokiyi olduğu anlamına gelmez1,2,3,6.
stem
4
Benzer şekilde psoriasis ve benzerihastalıklarda da emilim fazladır.
stem
4
Yaş, emilimi etkiler, bebeklerin ve çocukların derisi erişkinlere göredaha geçirgendir.
stem
4
Ayrıca yüzey alanı/kg.oranı daha büyüktür ve sistemiketki riski yüksektir.
stem
4
Yaşlılarda da deri kalınlığı azaldığı için emilimartmaktadır2,3,5.
stem
4
Bağ dokusunun yapısı, lenf ve kan damarlarının durumu da etkiler2,5.2 İlaca Bağlı Özellikler Etken maddenin deriye ve taşıyıcı baza afinitesi Etken maddenin yoğunluğu Etken maddenin lipofilikhidrofilik oluşu Etken maddenin molekül büyüklüğü Etken maddenin elektriksel yükü Etken maddenin derideki çözünürlüğü Etken madde...
stem
4
Bu emilime hazırlık aşamasıdır2, Arriens’in sınıflamasınagöre “farmasötik faz” adı verilir5,6.
stem
4
Eğer taşıyıcı içinde deri yüzeyindeki lipittabakasından daha çok çözünüyorsa emilimin aktivitesi daha yavaş ve azolacaktır2,5, diğer bir deyişle taşıyıcıya afinitesi daha fazlaysa taşıyıcıdanayrılma eğilimi göstermeyebilir2,3.
stem
4
Bundan sonraki aşamalar ise:1 Adsorbsiyon22 Absorbsiyona) Penetrasyonb) Permeasyonc) Resorbsiyon2,5.
stem
4
Penetrasyon ve permeasyon fazlarına Arriens sınıflamasına göre“Farmakokinetik” faz denir bu işlemin sonunda hücreler üzerindekireseptörlere bağlanma aşaması ise “Farmakodinamik Faz”dır5.1 Adsorbsiyon: Çözünen molekülün yüzeye bağlanması aşamasıdır.
stem
4
Farklı ajanlar, farklı yapılara bağlanır2,5.2 Absorbsiyon: Yüzeyde tutunan maddenin derinin diğer katmanlarınageçiş sürecidir2,5.a) Penetrasyon: Bir maddenin bir tabakaya girişidir5.
stem
4
Ana seti oluşturanstratum korneuma gelen ilacın bir kısmı dış yüzeyde kalırken, bir kısmı daepidermisin içine yayılır.
stem
4
Bu sırada stratum korneumda bir sürü enzimatikolay da görülür.
stem
4
Derideki metabolik klirens karaciğerdekinin binde sekizikadardır ki bu önemli bir orandır.
stem
4
Penetrasyon hızlandığı ölçüdemetabolize olmadan geçen ilaç miktarı artacağından etkinlikte artmaolur.
stem
4
Bu enzimatik olaylar epidermal hücrelerin en dış yüzeyindekienzimler aracılığıyla olur ve bazen metabolizasyonun çok büyük bir kısmıyüzeyde bitip, sistemik emilim ve yan etkiler çok azalır.
stem
4
Prednikarbat veanthralin bu şekil için iyi örneklerdir2,3,5.b) Permeasyon: Genel tanımıyla bir veya birkaç tabaka içerisindenbirinden diğerine geçiştir .
stem
4
Derideki permeasyon özellikletransepidermal ve yüzde biri kadar ölçüde de transfoliküler olur.
stem
4
Permeasyon hem ilaca ve hem de deriye ait özelliklerden etkilenebilir35.
stem
4
Deriye ait özellikleri emilimin genelinden söz ederken görmüştük.
stem
4
İlacaait özelliklerden aktif moleküllerin büyüklüğü, elektriksel yükleri,konsantrasyonu, taşıyıcısı, derideki göreceli çözünürlüğü, permeasyonuetkileyebilir2,3,5,6.
stem
4
Ancak çözünmüş haldeki maddeler etkigösterebileceği için moleküler düzeye çözünme çok önemlidir1,3,5.
stem
4
Madelerin partikül büyüklükleri küçüldüğü sürece değinme yüzeyleriartacağı için mikronize maddeler çok daha hızlıçözünür, emilir ve etki eder.
stem
4
Özellikle suda çözünmeyen maddelerdemikronizasyon çok daha önemlidir3,5.
stem
4
Etkenin lipofilik veya hidrofilikolması önemlidir, lipofilik yapılar daha iyi emilir1,3,5.
stem
4
Ayrıca lipofilikolanlar dokularda daha uzun süre kaldıklarından birikim etkileri dahafazladır1,5.
stem
4
Konsantrasyonun da emilim de etkisi fazladır, düşükkonsantrasyonda emilim de düşüktür, arttıkça belli bir düzeye kadarçizgisel olarak artar ve sonra sabit kalır, daha fazla artış emilimiarttırmaz3,4,6.
stem
4
Formülasyonun da permeasyon da etkisi önemlidir5.
stem
4
Permeasyonu arttırmak için formüllere emilimi arttırıcı maddelerkonabilir.
stem
4
Salisilik asit, üre, DMSO, propilen glikol, tetrafurfuril alkol bugrupta sayılabilir.
stem
4
Çok özel durumlarda iyontoforez de uygulanabilir1,3,5.
stem
4
Permeasyon pasif veya aktif olabilirse de büyük çoğunluğu pasiftir.
stem
4
Pasifpermeasyon için iki bölge arasında konsantrasyon farkı olması gerekir kibu olaya pasif diffüzyon adı verilir.
stem
4
Bu olay hücre içi veyahücrelerarası yollarla olur.
stem
4
Suda kolay çözünenküçük moleküllü maddeler hücrelerarası yoldan kolayca geçebilir, fakatbüyük moleküllü ve suda çözünmeyen maddelerse hücre içi yoldangeçer.
stem
4
Rolü çok fazla olmasa da bir de aktif permeasyon vardır.
stem
4
Endositoz yoluyla olabilir ki bu da çözünmemiş maddeler içinfagositoz, çözünmüş olanlar için pinositoz şeklinde olur.
stem
4
Bir de birtaşıyıcıyla alınıp sonra serbest kalma şeklinde olan “Piggy backendositoz” vardır2,5.
stem
4
Rezorbsiyon: Emilimin son aşamasında aktif maddelerin kan ve lenfyoluna ulaşarak sistemik dolaşıma katılması olayıdır ki topikal tedavi içingerekli ve yararlı olan bir nokta değildir2,5.
stem
4
Emilim aşamalarında gördüğümüz gibi ilaçların etkinliğinde, etkinmaddenin niteliği kadar, taşıyıcısının niteliği de önem taşımaktadır.
stem
4
Bunların yanı sıra taşıyıcılar, yerel ilaçların fiziksel etkiyi sağlayan kısmınıda oluşturmakta ve bu fiziksel etkiyle de tedaviye destek olmaktadırlar,hatta bazen yalnızca bazlar fiziksel etkileriyle yerel tedavidekullanılabilmektedir.
stem
4
Taşıyıcılar aynı zamanda ilacın son şeklinin debelirleyicisidir, bizim verdiğimiz krem, pomat vb isimler ilacın tümününolduğu kadar taşıyıcının da adıdır1,6.
stem
4
TaşıyıcılarTaşıyıcılar yerel ilaçların, aktif maddeyi deriyetaşıyan, deriyle temasa getiren ve homojen olarak dağılmasını sağlayıp,emilimine de yardım eden kısımlarıdır.
stem
4
Bunlar taşıyıcı görevlerinin yanısıra ilaçların kurutma, kapama, koruma, nemlendirme, soğutma, ısıtma,kaşıntı giderme gibi fiziksel etkilerini de sağlarlar.
stem
4
Bu özellikler doğru bazseçildiğinde aktif maddenin etkisine katkıda bulunur veya bazen yalnızcabazlarla dahi bazı terapötik etkiler sağlanabilir.
stem
4
Uygun olmayan bazlar iseaksine aktif maddenin etkisini azaltabilir1,6, yani yerel ilaçların etkinliğiaktif maddenin spesifik etkisiyle, bazın nonspesifik etkisinin toplamışeklindedir3.
stem
4
Bu kadar önemli olduğunu söylediğimiz bazların ideal özellikleri acaba neolmalı?
stem
4
120Ertuğrul H. Aydemir Yerel Tedavi : Temel İlkeler ve Emilim Türk derm2012; 46: 11720 Homojen Bakteriyostatik Kozmetik kabul edilebilirliği yüksek Farmakolojik olarak etkisiz olmalı.
stem
4
Aktif ilacı stabil tutmalı Aktif maddeyi kolay salmalı Deriye kolay yaymalı Deriden etkin şekilde emilmesini sağlamalı1,5,6.
stem
4
Taşıyıcıların sınıflanması taşıyıcılara bakış açısına göre farklı şekillerdeyapılabilmektedir, fakat hiçbiri yeterince doyurucu ve anlaşılmayı veanlatılmayı kolaylaştırıcı değildir.
stem
4
Ayrıca bu sınıflamalardaki farmasötikşekillerin sınırları da çok net değildir ve ara şekiller de çoktur.1 En basit ve anlaşılması, kolay olanı sıvı, yarı katı ve katılar şeklindeolanlardır.2 Bir başka yaklaşım şekli üç temel eleman olarak suyağpudrayaklaşımıyla yapılmakta ve geri kalanlar ise bunların ...
stem
4
Burada taşıyıcılar, kendilerini oluşturan komponentlerin sayısına göremonofazik, bifazik ve multifazik olarak ayrılmaktadır.
stem
4
Bu sistem biröncekine benzerlikler göstermektedir, buradaki monofazik taşıyıcılar, birönceki sınıflamanın temel maddeleriyle örtüşmektedir1,6.
stem
4
Monofazik Bazlar: Birbiriyle karışmamış, tek bir komponenttenoluşan, saf haldeki bazlardır.
stem
4
Hidrofilik sıvı, saf sıvı veya katı yağ, pudra.
stem
4
Bifazik Bazlar: İki ayrı komponentin karışarak bir arada bulunduğubazlardır.
stem
4
Taşıyıcı ve sunucu niteliklerine zenginlik getiren biruygulamadır1,6.
stem
4
İkiden fazla bileşen varsa multifazik olarak adlandırılır.
stem
4
Multifazik Bazlarda Kullanılan Bileşenlerin Görevleria) Çözücüler: Aktif ilacın çözünürlüğünü ve üründeki gereken diğermaddelern çözünürlüğünü sağlamak.
stem
4
Özellikle su,alkol, eter, kloroform,gliserin, propilen glikol vb.b) Yumuşatıcılar: Stratum korneumun hidrasyonunu arttırıp,yumuşatan oklüzif ajanlardır.
stem
4
Vazelin, setil alkol , stearil alkol, izoprpilpalmitat gibi c) Nemlendiriciler: Deriyi nemlendiren higroskopik maddelerdir.
stem
4
Gliserin, propilen glikol, sorbitol vb.d) Emülsifiye ediciler : Emülsiyonların stabilitesini arttıranajanlardır.
stem
4
Lanolin, lanolin alkol,polietilen glikol, setil alkol, stearil alkol vb.e) Dengeleyici: Antioksidan etki gösteren bu maddelere stabilizatörler dedenir.
stem
4
Oksitlenmeyi ve yağlardaki ekşimeyi önlerler.
stem
4
Bütillenmiş hidroksianizol, bütillenmiş hidroksi toluen, propilgallat vb.sıvı fazlarda antioksidanolarak da askorbik asit, sülfat, sülfür, sitrik asit, EDTA vb kullanılır.f) Prezervatifler: Antimikotik ve antibakteriyel etki yapar.g) Kalınlaştırıcılar: Viskoziteyi arttırmak, bileşenleri bir arada tutmakiçin kull...
stem
4
Aydemir EH: Dermatolojide Yerel Tedavi.
stem
4
Dermatoloji’de Yazarlar: Tüzün Y,Kotoğyan A, Aydemir EH, ve ark.
stem
4
Nobel Tıp, istanbul.
stem
4
Lebwohl M, Ulliasz A. Diğer Topikal tedaviler .
stem
4
SarıcaoğluH, Başkan EB.
stem
4
Nobel Tıp, İstanbul 2012:199120414.5.
stem
4
Vaizoğlu O. Deriden ilaç penetrasyonuna etki eden faktörler.
stem
4
Ori ji nal Araş tır maOri gi nal In ves ti ga ti onDOİ: 10.4274/Turkderm.08831121Kuzey Kıbrıs Türk Toplumunda Güneşten Korunma:İlkokul Çağı Çocukları ve Ailelerinin Güneşten Korunmaile İlgili Bilgi, Tutum ve DavranışlarıSun Protection in the North Cyprus Turkish Population: Knowledge,Attitude and Behaviors of Elementar...
stem
4
Patogenezde güneş ışınlarının olumsuz etkileri bilinmekte olup, özellikle çocukluk döneminde maruz kalınan güneşışınlarının rolü üzerinde durulmaktadır.
stem
4
KKTC gibi güneşli ülkelerde genç nüfusun sağlıklı bireyler olarak yetişmeleri, erken dönemdeedindikleri doğru bilgi ve alışkanlıklara bağlıdır.
stem
4
Bu çalışmada KKTC'de çocukların ve ailelerinin güneşten korunma ile ilgili bilgi, tutumve davranışlarının saptanması, ailelerin eğitimi, bilgi, tutum ve davranışlarının çocuklarının bilgi tutum davranışları üzerindeki etkisive ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
stem
4
Gereç ve Yöntem: KKTC'de en çok öğrenciye sahip olan ilkokuldaki öğrencilere ve ailelerine güneşten korunma ile ilgili anketuygulanmıştır.
stem
4
Ailelerin bilgi düzeyi için 7, tutum için 7 ve davranışları için 5 soru, çocuklara 6 soru hazırlanmıştır.
stem
4
Bulgular: Ailelerin %41,1’i güneşten korunmak için sürekli ve düzenli korunma gerektiğini biliyorken, %21,8 i sadece erken bebeklikdöneminde korunmanın önemli olduğunu düşünmektedir.
stem
4
Ailelerin büyük çoğunluğunun bilgi kaynağını medya araçlarıoluşturmaktadır.
stem
4
Ailelerin çoğu gerekli araştırmaları yaptığını ve korunmayı doğru olarak uyguladığını düşünürken, %33’ü yeterli bilgisi olsada tam olarak uygulayamadığını bildirmiştir.
stem
4
Ailelerin %64.8’i güneşten korunma konusunda daha çok bilgiye ihtiyacı olduğunu belirtirken,%85,4’ü eğitimlere katılmaya istekli olduklarını belirtmişlerdir.
stem
4
Çocukların çoğu “güneşten koruyucu krem” i bilmekte iken, sadece%2,7 bilmediğini belirtmiştir.
stem
4
Ebeveynlerin bilgi, tutum ve davranışlarıyla çocukların davranışları arasındaki ilişki değerlendirilmiş veistatitiksel olarak anlamlı bulunmuştur .
stem
4
Anne ve babaların bilinçlilik düzeyi arttıkça çocukların da artmaktadır.
stem
4
Sonuç: Bu çalışma ile Kuzey Kıbrıs Türk toplumunun güneşten korunma ile ilgili bilinçli olduğu, ancak daha çok eğitici faaliyete ihtiyaçduyulduğu ortaya konulmuştur.
stem
4
Çocukların davranışları üzerinde ailenin belirgin etkisi gösterilerek eğitime çocukluk döneminde veaile ile birlikte başlanmasının gerekliği gösterilmiştir.
stem
4
Key Words: Sun protection, behavior, childhood, knowledge, attitudeGi rişKuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde son 25 yıla ait istatistiklerebakıldığında deri kanserlerinin en sık görülen kanser tiplerindenolduğu anlaşılmaktadır1.
stem
4
Deri kanserlerinin oluşumunda güneşışınlarının olumsuz etkileri pek çok bilimsel veri ile kanıtlanmıştır.
stem
4
Ayrıca son yıllarda, özellikle çocukluk döneminde maruz kalınan güneşışınlarının ve güneş yanıklarının deri kanseri patogenezinde önemliyer tuttuğu bildirilmektedir2.
stem
4
Bu nedenle tüm dünyada çocuklarıngüneşten korunmaları ve güneşten korunma bilincinin erken yaştaoluşturulması için yoğun çalışmalar yürütülmektedir3,4,5,6.
stem
4
KKTC,güneş ışınlarının yoğun ve dik olarak geldiği bir coğrafyadabulunmaktadır.
stem
4
Bu güneşli ülkede yaşayan ve yaşayacak olan gençnüfusun sağlıklı bireyler olarak yetişmeleri, erken dönemde edindikleridoğru bilgi ve alışkanlıklara bağlıdır.
stem
4
Bu çalışmanın amaçları; 1.
stem
4
Kuzey Kıbrıs Türk toplumunda ilkokul çağı çocuklarının ve aileleriningüneşten korunma ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlarının saptanması 2.
stem
4
Ailelerin eğitimi, bilgi, tutum ve davranışlarının çocuklarının bilgitutum davranışları üzerindeki etkisi ve ilişkisinin değerlendirilmesidir.
stem
4
Yöntem ve GereçlerKKTC’nin merkezinde yer alan ve çok sayıda öğrencisi olan bir ilkokuldakiöğrenciler ve ailelerinden gönüllülük ilkesine dayalı olarak anket formlarıdoldurmaları istenmiştir.
stem
4
Anket formunun ilk sayfasında, çalışmanınamacı hakkında ailelere bilgi verilmiş ve ailelerin yazılı onayları alınmıştır.
stem
4
Anket formları, yaş grubu, coğrafi bölge ve sosyokültürel özellikler gözönüne alınarak literatürdeki benzer çalışmalarda yer alan anketformlarının modifikasyonu ile hazırlanmıştır.
stem
4