text
stringlengths
1
364k
category
stringclasses
4 values
labels
int64
1
4
Afferent glomerülar arteriollerbowman kapsülü de denilen kapsüla glomerülarisin damar kutbundan girerek bir kılcaldamar yumağı (rete kapillare glomerülare) oluşturur ve daha sonra bu yumak tekrarbirleşerek efferent glomerülar arteriolü oluşturur.
stem
4
Efferent glomerülar arteriollerarterin girmiş olduğu kutuptan çıkar ve interlobüler venlere açılır.
stem
4
İnterlobülervenlerden sonra sırasıyla arkuat venler, interlober venler renal venlere dökülür (Şekil7).
stem
4
Renal ven renal arterin önünden renal hilustan çıkar ve vena cava inferiora dökülür.
stem
4
Sol renal ven orta hatta aorta abdominalisin önünden superior mezenterik veninarkasından geçer (10).11Böbreğin lenf damarlarını üç adet pleksus oluşturur.
stem
4
Bunların ilk ikisi böbreğiniçinde olup biri tübülüs renalisin etrafında, diğeri kapsüla fibrosanın altında yer alır.
stem
4
Üçüncüsü ise kapsüla adiposada bulunur.
stem
4
Kapsüla fibrosanın altında ve kapsülaadiposada bulunan lenf pleksusları birbirleri ile bağlantı halindedir.
stem
4
Böbreğin içindekipleksuslardan gelen lenf damarları renal venleri takip eder.
stem
4
Böbreğin mikrovasküler anatomisi (10).1.3.1.
stem
4
Böbreğin SinirleriSempatik lifler n. splanchnicus minör, n. splanchnicus minus vetruncussympathicusun lumbal bölümünden, parasempatik lifleri ise n. vagustan gelir.
stem
4
Bu liflerönce pleksus coeliacus, daha sonra a. renalis etrafındaki pleksus renalis aracılığı ileböbreğe gelir.
stem
4
Bu pleksus içinde birçok gangliyon bulunur.
stem
4
Bunlardan en büyüğü a.renalisin başlangıç kısmının ön tarafında bulunan ggl.
stem
4
Bu lifler kandamarları ile tübülüs renalisin hücrelerine gider.
stem
4
Sempatikler damarları daraltarak,damardan geçen kanın miktarını azaltır.
stem
4
Böylece kandan süzülen idrarın miktarınıazaltmış olur.
stem
4
Ağrısı tüm bel bölgesinde duyulur.
stem
4
Kolik tarzda keskin ve batıcı bir ağrışeklindedir (13).1.3.2.
stem
4
Böbreğin YapısıHer bir böbrek kolayca ayrılabilen fibröz bir kapsül tarafından örtülmüş, düzön ve arka yüze sahiptir.
stem
4
İç taraflarında renal damarlar, sinirler ve lenfatiklerin girdiği12ve toplayıcı sistemin çıktığı derin bir vertikal yarık olan hilusu vardır.
stem
4
Hilus içte sinüsrenalis ile devam eder.
stem
4
Perinefritik yağ (kapsüla adiposa) hilustan içeride sinüs veçevresindeki yapılarda devam eder.
stem
4
Her bir böbrek dışta bir korteks renalis, içte birmedulla renalis içerir.
stem
4
Korteks renalis, medulla renalisi çevreler.
stem
4
Korteks renalisböbreğin iç tarafına doğru uzantılar verir (kolumna renalis) ve medulla renalisi üçgenşekilli dokular (pyramides renalis) şeklinde bölerler.
stem
4
Pyramides renalis tabanları dışakorteks renalise doğru yönelmiş, tepesi içe sinus renalise doğru yönelmiş üçgenpiramid şeklindedir.
stem
4
Tepesi (papilla renalis) kaliks renalis tarafından sarılmıştır.
stem
4
Her böbrek 1–4 milyon nefron içerir.
stem
4
Embriyolojik kökeni nefrondan farklı olan toplayıcı tübüller ve kanallarnefronlarda üretilen idrarı toplayarak böbrek pelvisine iletirler.
stem
4
Nefron ve içineboşaldığı toplayıcı kanal böbreğin işlevsel birimi olarak kabul edilen ürinifer tübülüoluşturur (10).
stem
4
Her renal cisimcik (korpuskulum renale) kapiller bir yumak olan glomerüldenoluşmuştur.
stem
4
Kapsülün visseral tabakası glomerülün kapillerleriniörter.
stem
4
Parietal tabakası ise renal cisimciğin en dıştaki sınırını oluşturur.
stem
4
Bowmankapsülünün iki tabakası arasında kapiller duvarından ve visseral tabakadan süzülensıvının toplandığı idrar boşluğu bulunur.
stem
4
Her renal cisimcikte (korpuskulum renale)afferent arteriollerin girdiği ve efferent arteriollerin çıktığı bir damar kutbu, proksimalkıvrımlı tübüllerin başladığı noktada ise bir idrar kutbu bulunur.
stem
4
Afferent arteriol renalcisimciğe girdikten sonra genellikle her biri kapillerlere dönüşen ve renal glomerülüoluşturan 2–5 primer dala ayrılır.
stem
4
Bowman kapsülünün pariyetal tabakası ince birretiküler lif tabakası ve bazal lamina ile desteklenen tek katlı yassı epitelden oluşur.
stem
4
Böbreğin yapısı (10).
stem
4
Glomerül kapillerlerinin endotel hücreleri ince bir sitoplazmaya sahiptir.
stem
4
Organellerin çoğu, sitoplazmanın çekirdek çevresinde kalınlaştığı kısmındayoğunlaşmıştır.
stem
4
Bu hücrelerin pencereleri daha büyüktür (70–90 nm çapında) ve sayısıpencereli kapillerlerin bulunduğu diğer organlardaki endotel hücrelerindekinden dahafazladır.
stem
4
Bu hücrelerde, diğer pencereli kapillerlerde gözlenen kapiller açıklıklarınıbirbirine tutturan ince diyafram yapısı bulunmaz.
stem
4
Proksimal kıvrımlı tübüller tek katlı kübik ya da prizmatik epitelle örtülüdür.
stem
4
Bu epiteldeki hücreler, içerdikleri çok sayıda uzamış mitokondri nedeniyle asidofiliksitoplazmaya sahiptir.
stem
4
Hücre apeksinde fırçamsı kenarı oluşturan çok sayıdamikrovillus bulunur.
stem
4
Bowman kapsülünün yapısı (10).
stem
4
Henle kangalı, proksimal kıvrımlı tübüllere yapıca çok benzeyen bir kalın inenkol; bir çıkan ince kol ve yapıca distal kıvrımlı tübüllerle aynı olan bir kalın çıkankoldan oluşan “U” şeklinde bir yapıdır.
stem
4
Medullanın dış kısmında dış çapı 60 µm olankalın inen kol birdenbire 12 µm’ye dek daralarak inen kolun ince bölümü olarak devameder.
stem
4
Nefronun bu bölümünün lümeni, duvar epitelinin yassı olması yüzünden geniştir.
stem
4
Epitelin yalnızca çekirdekleri lümene doğru hafif çıkıntı yapar.15Bütün nefronların yaklaşık 1/7’si kortikomedüller sınırın yakınında bulunur,bu yüzden jukstamedüller nefronlar adını alırlar.
stem
4
Diğer nefronlara ise kortikalnefronlar denir.
stem
4
Bütün nefronlar süzme, emilim ve salgılama işlemlerinde rol alır.
stem
4
Ancak jukstamedüller nefronların medüller intertisyumda hipertonik gradyanı sağlamakonusunda özel bir önemi vardır, medüller intertisyumdaki hipertonik ortam böbreğinhipertonik idrar üretme yeteneğinin temelini oluşturur.
stem
4
Jukstamedüller nefronlarınhenle kangalı çok uzundur ve bunlar medullanın derinliklerine inerler.
stem
4
Bu kangallarkısa ve kalın inen kol, uzun ince inen ve çıkan kollar ile kalın çıkan koldan oluşmuştur.
stem
4
Öte yandan kortikal nefronlarda inen ince kollar çok kısadır ve çıkan ince kolbulunmaz.
stem
4
Henle kangalının çıkan kalın kolu kortekse girdiğinde histolojik yapısını korurancak büklümlenerek nefronun son kısmı olan distal kıvrımlı tübülleri oluşturur.
stem
4
Butübül tek katlı kübik epitelle döşelidir.
stem
4
Distal kıvrımlı tübüller kortekste izledikleri yol boyunca kendi nefronlarına aitrenal cisimciğin damar kutbuna değerler.
stem
4
Bu değme noktasında afferent arteriyol vedistal tübül modifiye olur.
stem
4
Distal kıvrımlı tübül hücreleri bu jukstaglomerüler bölgedeprizmatik hale dönüşürken çekirdekleri de bir araya toplanır.
stem
4
Distal kıvrımlı tübüllerden geçen idrar birbirlerine bağlanarak daha büyük, düztoplayıcı kanalları oluşturan toplayıcı tübüllere boşalır.
stem
4
Bu kanallar bellini kapillerkanalları adını alır ve piramidlerin uçlarına doğru giderek genişler.
stem
4
Küçük toplayıcıtübüller kübik epitelle döşelidir çapı ortalama 40 µm’dir.
stem
4
Bu tübüller medullanınderinliklerine doğru indikçe hücrelerin boyu uzar ve prizmatik olur.
stem
4
Piramidlerinucuna yakın bölümlerde kanalın çapı 200 µm’ye ulaşır.
stem
4
Toplayıcı tübüller ve kanallar katettikleri bütün mesafe boyunca rutin boyalarlazayıf boyanan hücrelerden oluşmuşlardır.
stem
4
Sitoplazmaları az sayıda organel içerir veelektron geçirgen özellikler taşırlar.
stem
4
Hücrelerin bazaldeki membranında hemen hiçinvajinasyon gözlenmez.
stem
4
Toplayıcı tübüllerde ve korteksteki toplayıcı kanallarda koyuboyanan bir hücre tipi olan interkalar hücreler de görülmektedir (10).
stem
4
Kortekste bulunan toplayıcı kanallar, her medüller ışına boşalan birkaç küçüktoplayıcı tübül aracılığıyla dik açılarla birbirine bağlanır.
stem
4
Medullada gerçekleştirilenidrar yoğunlaştırma işleminde en önemli rolü toplayıcı kanallar oynar (10).161.4.
stem
4
Böbreğin HistofizyolojisiBöbrek filtrasyon, aktif emilim, pasif emilim ve salgılama işlevlerini kapsayankarmaşık bir dizi işlem aracılığıyla organizmanın iç ortamının kimyasal bileşiminidüzenler.
stem
4
Filtrasyon işlemi, kan plazması ultrafitratının oluştuğu glomerüldegerçekleşir.
stem
4
Nefronun tübül kısımları, özellikle de proksimal kıvrımlı tübüller bu filtratiçindeki vücut metabolizmasına yararlı olan maddeleri emer, bu şekilde homeostazındevamını sağlar.
stem
4
Tübüller aynı zamanda idrarla atılan belli zararlı maddeleri, kandantübül lümenine aktarır.
stem
4
Toplayıcı kanallar belli koşullarda suya geçirgen hale geçerekkan plazmasından daha hipertonik olan idrarın konsantrasyonunu artırır.
stem
4
Bu yollaorganizma suyunu, interselüler sıvısını ve osmotik dengesini kontrol eder.
stem
4
Erişkin bir kişide iki böbreğe gelen kan dakikada 1,2–1,3 litreyi bulur.
stem
4
Budurum vücutta dolaşan bütün kanın her 4–5 dakikada bir böbrekten geçmesi anlamınıtaşır.
stem
4
İki böbrek dakikada 125 ml filtrat üretir; bu miktarın 124 ml’si emilir ve yalnız1 ml’si idrar olarak kalikslere salınır.
stem
4
Bir günde ortalama 1500 ml idrar oluşmaktadır.
stem
4
Glomerüler filtratın kimyasal bileşimi kan plazmasına benzer ancakmakromoleküller glomerül duvarını geçemediği için hemen hiç protein içermez.
stem
4
Glomerül kapillerlerinin endotel hücreleri pencerelidir, 70–90 nm çapında çok sayıdaaçıklık bulunurken, diyafram içermezler, bu sayede endotel geçirgenliği artar (10).
stem
4
Renal cisimcikte oluşan glomerüler filtrat, absorbsiyon ve ekskresyonunbaşladığı yer olan proksimal kıvrımlı tübüllere geçer.
stem
4
Proksimal kıvrımlı tübüllerfiltrattaki glukoz ve aminoasidlerin tümünü, suyun ve sodyum klorürün %85’ini veayrıca fosfat ve kalsiyumu emer.
stem
4
Glukoz, aminoasidler ve sodyum, proksimal tübülhücrelerinin bazolateral membranları üzerinde bulunan Na+/K+-ATPaz etkinliğinebağlı olarak emilirken su, ozmotik gradienti izleyerek pasif olarak emilir.
stem
4
Filtrattakiglukoz miktarı proksimal tübülün emme kapasitesini aştığında, idrar miktarı artar veglukoz içerir.
stem
4
Filtratta az miktarda bulunan proteinin emilimi pinositozlagerçekleştirilir.
stem
4
Proteinler lizozomlar tarafından sindirilir ve aminoasitler buradabulunan hücreler tarafından yeniden kullanılır.
stem
4
Bütün bu etkinliklere ek olarakproksimal kıvrımlı tübüller kreatinin gibi maddeleri ve paraaminohippürik asid,penisilin ve iyotlu kontrast madde gibi vücuda yabancı olan maddeleri idrara salgılar.
stem
4
Bu olay tübüler sekresyon olarak tanımlanan aktif bir işlemdir.
stem
4
Bu maddelerin17sekresyon hızının belirlenmesi böbrek işlevlerinin klinik açıdan değerlendirilmesindeyararlıdır.
stem
4
Henle kangalı su tutma işleminde rol oynar; böylece hipertonik idrarüretilebilir ve vücut suyu korunabilir.
stem
4
Henle kangalı, toplayıcı kanallardan geçenidrarın konsantrasyonunu etkileyen medüller interstisyumdaki hipertonik gradyanıoluşturur.
stem
4
Kangalın inen ince kısmı suya geçirgen iken çıkan bölüm suya geçirgendeğildir.
stem
4
Çıkan kalın kolda sodyum klorür aktif olarak tübülden dışarı atılır.
stem
4
Bu şekildemedüller interstisyumda idrarın yoğunlaştırılmış hale gelmesi için gereken gradyansağlanmış olur.
stem
4
Aldosteron konsantrasyonu yeterince yüksek olduğunda distal kıvrımlıtübüllerde sodyumun emildiği, potasyum iyonlarının dışarı verildiği bir iyon değişimbölgesi bulunur.
stem
4