Datasets:
clui
/
it-pl

Dataset card Data Studio Files
xet
 Community
1
it
stringlengths
2
914
pl
stringlengths
1
915
Ora è diventata molto più aggressiva .
Zrobiło się bardziej agresywnie .
Questa immagine della Exxon mostra cosa accade , lo scenario e il compromesso .
Ten slajd pokazuje , co się dzieje , scenariusz i kompromis .
Qui vediamo il petrolio in superficie .
Na powierzchni unosi się ropa .
Vedete che sta raggiungendo le mangrovie , ma non sta minacciando i coralli e nemmeno la comunità bentica sul fondale .
Wdziera się między namorzyny , ale nie szkodzi koralowcom ani morskiej trawie .
E qui abbiamo l' altro scenario .
A to inny scenariusz .
Con i solventi , la comunità bentica e i coralli vengono colpiti duramente ma si salvano le mangrovie .
Po rozproszeniu cząsteczek ropy bardzo ucierpi trawa morska i koralowce , ale ocalimy namorzyny .
A me sembra di essere dall' oculista , capite ?
To tak , jakbym poszła do okulisty i zapytała :
E ' meglio con uno o con due ?
Lepiej jest z jednym , czy z dwojgiem oczu ?
( Risate ) Il problema è che abbiamo rilasciato talmente tanta di questa maledetta roba che stiamo raggiungendo i 7 milioni e mezzo di litri molto rapidamente .
( Śmiech ) Problem polega na tym , że wypuściliśmy tyle tej substancji , że w bardzo szybkim tempie osiągniemy 7,5 milionów litrów .
E poi c' é il problema dei pennacchi .
Jest też kwestia " słupów ropy " .
Quali pennacchi ?
Jakich słupów ?
E ' risultato che i pennacchi ci sono .
Ich istnienie poddawano w wątpliwość ,
E ' stato scoperto da ricerche indipendenti .
ale udowodnili je niezależni badacze .
E poi c' è il complesso e incombente problema della salute , gli effetti rilevati sulla salute degli uomini .
Wyłania się też niewygodny problem zdrowia , czyli zgłaszanych efektów zdrowotnych u ludzi .
In realtà , uno dei nostri agenti federali ha detto che probabilmente è stato un colpo di sole .
Pewien urzędnik skomentował , że to zapewne porażenie słoneczne .
Ma essendo entrata in quell' acqua , solo per il breve periodo in cui ero là , ve lo posso dire , non è stato un colpo di sole .
Przebywając w tej wodzie , nawet tak krótko jak ja , nie nabawimy się porażenia słonecznego .
Ci sono volumi di esalazioni di petrolio volatile che emanano da quell' acqua , poi c' è il Corexit , che contiene solvente .
Z wody wydostają się opary ropy naftowej , wraz z Corexitem , który zawiera rozpuszczalnik .
Quindi non è per niente razionale .
Całkowicie brak w tym sensu .
Allora cosa abbiamo ? Lo show della BP continua .
Więc co mamy ? Teatr , a w głównej roli BP .
I nostri ufficiali si sono lamentati dei Corexit , la gamma più tossica tra i solventi .
Nasi urzędnicy złożyli skargę dotyczącą Corexitu , który jest najbardziej toksycznym ze wszystkich dyspergatorów .
Ma , diavolo , la stanno ancora usando , e hanno usato il 9527 , il più tossico , fino ad esaurimento delle scorte .
Ale oni wciąż go używają . Używali najbardziej toksycznego , nr 9527 , dopóki nie skończyły im się zapasy .
Ora usano il 9500 .
Teraz używają nr 9500 .
Il 9527 contiene il 2-butoxyetanolo che causa emoraggie interne .
Nr 9527 miał w składzie 2-butoksyetanol , który wywołuje krwotoki wewnętrzne .
E quello lo sappiamo già dal disastro della Exxon Valdez .
Wiemy o tym dzięki wyciekowi z tankowca Exxon Valdez .
Dunque quel che stiamo facendo è versare composti con solventi al petrolio su una fuga di petrolio .
Wpuszczamy związki z rozpuszczalnikami naftowymi na obszar wycieku ropy .
Secondo voi ha un senso ?
Czy to ma sens ?
E ' questa la maniera in cui vanno le cose .
Działa to tak .
E vorrei mostrarvi questa cosa carina che succede qui .
Pokażę wam , co możemy tam znaleźć .
E ' una micella .
To micela .
Le micelle si formano intorno al petrolio .
Micele skupiają się wokół cząstek ropy .
All' inizio , i solventi penetrano nel petrolio , nella membrana lipidica rilasciando i tensioattivi al suo interno .
Na początku rozpuszczalniki dostają się do środka i niszcząc błonę lipidową , wpuszczają tam surfaktanty .
I tensioattivi - che sono simili a ciò che si usa negli incarti del fast food - si attaccano alle goccioline di olio e formano delle belle , minuscole goccioline con dei bei , minuscoli bordi di tensioattivi .
Surfaktanty są jak opakowania kanapek z fast foodów . Skupiają się wokół cząstek ropy , tworząc z nich maleńkie kropelki z ładnymi , małymi otoczkami z surfaktantów .
La cosa da ricordare delle micelle - questi piccoli globuli di tossine galleggianti - è che il loro scopo è di consegnare .
Na temat miceli , tych małych , pływających kulek toksyn ... warto zapamiętać , że są jakby kurierami .
Sono come i ragazzi del FedEx .
Są jak chłopaki z firmy FedEx .
E se tu sei un pesce , e in mattinata non hai ancora ricevuto il tuo ' pasto ' lo riceverai nel pomeriggio perché loro sanno dove trovarti .
Jeśli jesteś rybą , i nie dostałeś swojej porcji rano , to zapewne otrzymasz ją po południu , bo znają twój adres .
Questo , da un punto di vista tossicologico è davvero terribile , perché i Corexit e il petrolio che si diffonde sono molto più tossici insieme di quando sono presi singolarmente .
Więc z perspektywy toksykologii to naprawdę okropne , ponieważ Corexit i rozcieńczona ropa są razem o wiele bardziej toksyczne niż osobno .
E generalmente l' esposizione è un' esposizione combinata .
Zwykle więc zagrożenie przychodzi z dwóch stron .
Gli agenti di dispersione - come dicevo - hanno il compito di spezzare la membrana lipidica
Do dyspergatorów , jak mówiłam , należy przerywanie błony lipidowej .
I solventi che li compongono lo fanno molto bene .
Radzą sobie z tym zawarte w nich rozpuszczalniki .
Pertanto spezzano le membrane lipidiche del nostro corpo , cominciando con le cellule della pelle , le cellule degli organi .
Tak więc przebijają się przez błonę lipidową naszego ciała , zaczynając od komórek skóry , i komórek organów .
Questo in realtà velocizza il processo per cui il petrolio penetra nell' organismo facilmente e prontamente .
Właśnie to przyspiesza łatwe i szybkie wtargnięcie ropy do naszego ciała .
Il petrolio contiene centinaia di composti di idrocarburi oltre ad altri composti che sono tossici per ogni organo del corpo .
Ropa zawiera setki związków węglowodorowych oraz innych , które są toksyczne dla organów wewnętrznych .
E quindi , con queste combinazioni di solventi , si ottiene una forte sinergia di queste tossicità combinate .
Także w połączeniu z dyspergatorami , otrzymujemy efekt sprzężenia toksyczności .
Il Corexit contiene anche solventi al petrolio e molti altri composti tossici .
Corexit zawiera też rozpuszczalniki naftowe oraz wiele innych toksycznych związków .
Io faccio parte di una chat , un gruppo nazionale di tossicologi e di chimici che , fondamentalmente , stanno facendo carte false per cercare di capire cosa ci sia in questa roba , cosa stia causando e quali siano le interazioni di queste sostanze che , per la maggior parte , non conosciamo , e quali siano i loro sottoprodotti , che generalmente sono più tossici del composto in sé .
Należę do grupy dyskusyjnej , która zrzesza toksykologów i chemików naszego kraju , którzy zasadniczo robią wszystko , by wymyślić , co się dzieje w tej mieszaninie , jak ona się zachowuje i jakie interakcje zachodzą w tych związkach , których przeważnie nie znamy , jakie powstają z nich półprodukty , które zwykle są bardziej toksyczne , niż związek macierzysty .
E abbiamo scoperto che il Corexit 9500 contiene metalli pesanti , arsenico e cromo , arsenico a livelli talmente alti da avere effetti cancerogeni .
Tak odkryliśmy , że Corexit nr 9500 zawiera metale ciężkie , arsen i chrom . Zawartość arsenu jest na tyle wysoka , że może wywoływać chorobę nowotworową .
E questo è quel che abbiamo a disposizione , questi ridicoli fogli con i dati sulla sicurezza , che non contengono praticamente nulla .
Właśnie temu musimy się przyjrzeć , absurdalnym kartom z charakterystyką substancji , które prawie nic nam nie mówią .
E ora sono stati obbligati a rilasciare la lista finale con tutti gli ingredienti del Corexit .
Teraz zostali zmuszeni , żeby ujawnić ostateczną listę wszystkiego , co zawiera Corexit .
E indovinate un po ' , ne mancano moltissimi .
I wiecie co ? Mnóstwo substancji zniknęło .
Derivati e derivati , questi sono interi grossi gruppi di molti , molti composti , i sorbitani .
Same tylko pochodne , ogromne grupy bardzo wielu związków , w tym sorbitanów .
E quando si arriva ai distillati del petrolio , che sono i solventi , ce ne sono centinaia .
Następnie produkty destylacji ropy , które są rozpuszczalnikami . Jest ich ogromna ilość .
E non sono identificati . Il perché ?
Nie są zidentyfikowane . Dlaczego ?
Segreto commerciale , di nuovo .
Znowu tajemnica handlowa .
La BP ha in mano sia il gioco che la Nalco , e questo è tutto quel che devono fare .
BP kontynuuje przedstawienie , tak jak spółka Nalco , nic więcej nie muszą robić .
Per ora questi ingredienti non sono stati resi pubblici e i tossicologi stanno letteralmente impazzendo perché non si può predire con certezza quali saranno le interazioni e le conseguenze tossiche .
Do tej pory składniki nie zostały ujawnione , i my , toksykolodzy autentycznie już wariujemy , bo nie potrafimy przewidzieć z całą pewnością , jakie wystąpią interakcje i jak toksyczny będzie ich wynik .
Ma molto è davvero a rischio in quella zona , come tutti sappiamo : i 33 rifugi per gli animali selvatici , moltissimi animali selvatici , pesci e biodiversità .
Mamy dużo do stracenia w Zatoce , ponieważ , jak wszyscy wiemy , są tam 33 rezerwaty przyrody , mnogość fauny i flory , ryb i innych stworzeń .
Lo sappiamo dalle fughe di petrolio precedenti .
Wiemy o nich z poprzednich wycieków .
E parte di tutto questo fa parte dei miei peggiori incubi .
Niektóre z nich śnią mi się w koszmarach .
Sono grata di poter sfogare parte del mio tormento con voi .
Doceniam to , że mogę podzielić się z wami swoim bólem .
Ciò che sappiamo di certo è che i coralli saranno colpiti duramente .
Wiemy na pewno , że porządnie ucierpią koralowce .
Questo studio è stato condotto sulla costa australiana , la costa della Tasmania .
Oto badanie , jakie zostało przeprowadzone na wybrzeżach Australii , a dokładnie Tasmanii .
Come sapete , i coralli ospitano circa 1 / 4 di tutte le specie marine .
Koralowce , jak wiecie , są schronieniem dla jednej czwartej morskich gatunków .
E con il Corexit e il petrolio , la fertilizzazione è allo 0 % .
Mieszanina Corexitu i ropy całkowicie uniemożliwia im rozmnażanie .
Con il solo petrolio , la fertilizzazione è al 98 % .
A przy samej ropie współczynnik zapłodnienia to 98 % .
I coralli sono una specie molto sensibile a questa combinazione .
Istniejące gatunki są więc bardzo wrażliwe na to dwudaniowe menu .
Questo è un altro gruppo .
To jeszcze inna grupa .
Mi vedrei facilmente nella colonna d' acqua .
Z łatwością widzę siebie w tym słupie wody .
Il plankton e i planktivori , vedete , queste sono piccole aringhe che attraversano la colonna d' acqua con la bocca aperta , nutrendosi indiscriminatamente e ingoiando questa fanghiglia marrone di roba tossica .
Plankton i planktonożercy , małe ryby śledziowate , które płyną przez słup wody z otwartymi pyszczkami , i bezkrytycznie łykają pokarm i przy okazji piją ten brązowy toksyczny budyń .
E noi sappiamo da altri studi che questa mistura è altamente tossica .
Inne badania potwierdziły , że ta mikstura jest bardzo toksyczna .
Vedete che petrolio e Corexit causano la morte già in dosi di molto inferiori al solo petrolio .
Zobaczcie , że Corexit i ropa powodują śmierć w zdecydowanie mniejszej dawce niż sama ropa .
E questo è probabilmente tutto quel che sappiamo sugli effetti tossici .
I więcej raczej nie wiadomo o ich toksyczności .
Ma i miei incubi sono di questo tipo :
Ale moje koszmary wyglądają tak .
i pesci pescivori , i cobia , le cernie , le ricciole , quei pesci grossi , anche i tonni , e gli squali , saranno colpiti da tutto questo .
Ryby rybożerne , rachica , granik , seriola , te ogromne ryby , także tuńczyki i rekiny , one ucierpią .
E le loro branchie sono molto sensibili .
Skrzela są dość wrażliwe ,
Il loro sistema respiratorio è molto sensibile .
tak jak cały układ oddechowy .
Pensate al Corexit che intacca le membrane e ottura le branchie . Questi animali verranno colpiti da quella che noi chiamiamo polmonite chimica , mentre si trovano ad aspirare questi composti .
Wyobraźcie to sobie . Corexit zaatakuje błony , spowoduje niedrożność skrzeli , a później te zwierzęta zaczną chorować na tak zwane chemiczne zapalnie płuc , bo będą wciągały te związki skrzelami .
E ci saranno anche emoraggie interne causate dalla loro ingestione .
Corexit spowoduje też krwotok wewnętrzny po wtargnięciu w układ pokarmowy .
Sono molto preoccupata per i mammiferi che respirano aria perché li studio , ma pensate a come saranno esposti , ogni volta che verranno in superficie per respirare , inaleranno queste esalazioni volatili .
Bardzo się martwię o morskie ssaki , ponieważ je badam . Niestety narażone są w dodatkowy sposób . Kiedy wypływają , żeby nabrać powietrza , wdychają toksyczne opary .
E la conseguenza finale è la polmonite , insieme a danni epatici , renali e cerebrali .
Ostatecznie zwierzęta te nabawią się zapalenia płuc , a ich wątroba , nerki i mózg ulegną zniszczeniu .
Il Corexit sta trasportando il petrolio dentro ogni membrana e dentro ogni sistema dell' organismo .
Corexit przenosi ropę do każdej błony i wszystkich układów ciała .
E i molti effetti che ne risultano non sono piacevoli : bruciature a occhi e bocca , ulcere e lesioni della pelle .
Jest wiele różnych , nieprzyjemnych skutków . Na przykład oparzenia oczu i jamy gębowej , owrzodzenia skóry , rany .
Io credo , personalmente , che noi non abbiamo neanche iniziato a vedere l' impatto della fuga di petrolio sull' ambiente naturale del Golfo .
Osobiście jestem przekonana , że widzimy dopiero początek tego , jak silnie wyciek może wpłynąć na dziką faunę i florę Zatoki Meksykańskiej .
Abbiamo iniziato a ipotizzare : cosa sappiamo ?
Zaczęliśmy stawiać hipotezy : Co wiemy na pewno ?
cosa costituirebbe per noi un crollo a cascata della catena alimentare ?
Jaka będzie kaskada troficzna ?
Che vuol dire che qualcuno viene fatto fuori , e poi tutto quello che si trova sopra di lui e che se ne nutre , crolla .
To znaczy , że jeśli gatunek wyginie , to potem wszystko , co jest wyżej w łańcuchu i żywiło się tym gatunkiem , też przepadnie .
Dunque il nostro pensiero era - è un pensiero molto semplice ma ...
To nasze rozumowanie . To jest prosty proces myślowy .
ovviamente il plankton , i planktivori , e non siamo andati oltre .
Stwierdziliśmy , że chodzi o plankton i planktonożerców , i na tym poprzestaliśmy .
Ma alla fine non siamo bravi a comprendere il meccanismo .
Ale okazało się , że inni są od nas w tym lepsi .
Questo è quello che secondo gli scienziati della Exxon Valdez sarebbe successo , questo crollo trofico dove perdiamo il plankton e le aringhe e altri pesci risalendo verso l' alto .
Naukowcy z tankowca Exxon Valdez tak wyjaśnili co się stanie : w kaskadzie troficznej , zginą wodorosty i śledzie , i tak w górę łańcucha .
Pensarono che alla fine l' orca sarebbe stata in cima a questa cascata .
Oni myślą , że ostatecznie to orka będzie na szczycie .
Ma poi ecco cos' è successo in realtà ; molto più complicato , molto più specifico .
To , co stało się w rzeczywistości , było o wiele bardziej złożone i nietypowe .
In realtà il kelp e i cirripedi che si attaccano agli scogli furono decimati dalla combinazione di Corexit e petrolio .
W rzeczywistości wodorosty i pąkle , które są przyczepione do skały , zostały zdziesiątkowane przez mieszaninę Corexitu i ropy .
Furono sostituiti da specie invasive con minor forza per attaccarsi agli scogli .
Zostały zastąpione gatunkami inwazyjnymi , które słabiej trzymały się skały .
L' arrivo delle tempeste
Przyszły sztormy .
li strappò dagli scogli ,
Nowe gatunki zostały zmyte ze skał .
e questa era l' intera rete alimentare per le anatre marine .
Tym sposobem zniknęło jedyne pożywienie kaczek morskich .
Come sapete , abbiamo perso circa 300.000 anatre marine a causa della Exxon Valdez , che non sono più ritornate .
Jak wiecie straciliśmy ich około 300 000 przez wyciek z Exxon Valdez , i one już nie wrócą .
Per questo noi stiamo lanciando uno studio indipendente .
Zaczęliśmy więc niezależne badania .
E per indipendente non intendo io sola ; intendo indipendente nel senso che non è legato al tipo di segreto da scena del crimine che c' è adesso nel Golfo .
Niezależne , ale nie samodzielne . Mam na myśli raczej badania , w których nie kryjemy się jak kryminaliści , z czym mamy obecnie do czynienia w Zatoce .
Noi intendiamo valutare gli impatti tossici , ma abbiamo bisogno di molti collaboratori per farlo in modo intelligente .
Chcemy po prostu ocenić skalę toksyczności , ale potrzebujemy wielu współpracowników , żeby zrobić to mądrze .