transcription stringlengths 1 97 | segmentation stringlengths 1 103 | pos_glosses stringlengths 1 96 | glosses stringlengths 1 141 | translation stringlengths 2 129 |
|---|---|---|---|---|
cha', | cha' | VT | dice | Dice. |
taat kuy inmak . Inpetchina' xe' rqan aq'w , | taat kuy in-maak in-pet-chi-na xe' r-qan aq'w | S VT E1S-ADJ E1S-VI-PART-PART SREL E3S-S S | papá perdonar E1S-pecado E1S-venir-PART-PART SREL E3S-pies mano | Padre perdóname mis pecados, volveré otra vez a tus pies y manos. |
taq yuq ink'anwaj tiyuqin tiyuqin . | taq yuq in-k'amowa-j ti-yuq-iin ti-yuq-iin | PL VI E1S-VT-SC INC-VI-ENF INC-VI-ENF | PL llegar E1S-agradecer-SC INC-llegar-ENF INC-llegar-ENF | Vendré solamente para agradecerte. |
Jun rqan inluusi xawqan aq'w , | jun r-aqan in-luus x-aw-aqan aq'w | NUM E3S-S E1S-S SREL-E2S-S S | uno E3S-pies E1S-luz SREL-E2S-pie mano | Una mi luz a tus pies y manos. (candela) |
kuy inmak tinkoj na b'enam , | kuy in-maak t-iin-koj na b'en-am | VT E1S-S INC-E1S-VT PART VI-SV | perdonar E1S-pecado INC-E1S-meter PART ir-SV | Perdóname me tendré que ir. |
che', | cha' | VT | dice | Dice. |
che'. | cha' | VT | dice | Dice que dijo. |
Xkoj q'ab' reqa'n , | x-koj q'ab' r-eqa'n | COM-VT S E3S-S | COM-meter mano E3S-carga | Le puso mecapal a su carga. |
xe'k'. | x-e-k' | COM-VI-SC | COM-ir-SC | Se fue. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Xtaw chuch jaa , | x-taw ch-uch jaa | COM-VI PREP-SREL S | COM-llegar PREP-SREL casa | Llegó en la casa. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
tcha' re rxóqil , | t-cha' re r-xóqil | INC-VT PRON E3S-S | INC-dice él/ella E3S-esposa | Le dijo a su esposa. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
xatpetin . | x-at-pet-in | COM-PRON-VI-PRON | COM-el/ella-venir-PRON | Ya e venistes. |
Xinpetin . | x-in-pet-in | COM-E1S-VI-PRON | COM-E1S-venir-PRON | Ya vine. |
Ayoos neen xataw xat b'oymaj , | ayoos neen x-a-taw x-at b'ay-maj | VOC INT COM-E2S-VT COM-E2S VT-??? | ay@dios INT COM-E2S-encontrar COM-E2S retenerretrasar-??? | Ay dios que te pasó te dardastes. |
ta' xatq'ab'erk , | ta' x-at-q'ab'er-k | NEG COM-A2S-VT-SC | NEG COM-A2S-embolar-SC | ¿No te enbolastes? |
tcha' re cha'. | t-cha' re cha' | INC-VT PRON VT | INC-dice él/ella dice | Le dijo dice. |
Noo , | noo | ADV | no | No. |
tche', | t-che' | INC-VT | INC-dice | Dijo. |
no ast xb'itchiri xb'itch anm li . | no ast x-b'it-chi-ri x-b'it-ch anm li | NEG ADV COM-VT-PREP-??? COM-VT-DIR S DEM | NEG asta COM-levantar-PREP-??? COM-levantar-DIR mujer DEM | No asta S elevantó la mujer. |
Rajojaa , | rajo-jaa | ADJ-S | dueño-casa | Dueño de la casa. |
che', | cha' | VT | dice | Dice. |
xb'itch xkub'er taq uch tiyoox , | x-b'it-ch x-kub'-er taq uch tyóox | COM-VT-DIR COM-POS-ITR PL SREL S | COM-levantar-DIR COM-sentar-ITR PL SREL santo | Se levantó se vino a sentarse delante del santo. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Diyoos pok uqa'n ri xinte'ch', | diyoos pok uqa'n ri x-in-te'-ch | VOC ADV S DEM COM-E1S-VT-DIR | dios poco carga DEM COM-E1S-encontrar-DIR | Ay dios tanta carga que fui a encontrar. |
cha' re rxóqil , | cha' re r-xóqil | VT PRON E3S-S | dice él/ella E3S-esposa | Le dijo a su esposa. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Per ta' xteb'a taq re'. | per ta' x-teb'a taq re' | ADV NEG COM-VT PL ENF | pero NEG COM-abrir PL ENF | Pero no lo habierón entonces. |
Kuwand xaq tene' xtaw re la jaa , xteb'a taq , | kuwand xaq tan-e' x-taw re la jaa x-teb'a taq | ADV PART PART-ENF COM-VI PART PREP S COM-VT PL | cuando PART PART-ENF COM-llegar PART PREP casa COM-abrir PL | No solo cuando llegó en la casa lo habrieron. |
xkir taq chib' rka' xkir taq jchi' kuxtar . | x-kir taq chib' rka' x-kir taq j-chi' kuxtaar | COM-VT PL SREL PART COM-VT PL E3S-SREL S | COM-desatar PL SREL PART COM-desatar PL E3S-boca costal | Lo desatarón sobre, desatarón la boca del costal. |
Noo xkoj taq na wen kandel deya ketzal , | noo x-koj taq na wen kandel deya ketzal | NEG COM-VT PL PART ADV S ADV S | NEG COM-meter PL PART bueno candela de@a quetzal | No tuvierón que poner candelas de a quetzal. |
wi' insiyens , | wi' insiyens | EXS S | EXS incienso | Hay incienso. |
wi' poom , | wi' poom | EXS S | EXS copal | Hay copal. |
che'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Wi' kixlanwa , | wi' kixlanwa | EXS S | EXS pan | Avía pan. |
che', | cha' | VT | dice | Dice. |
wi' asukr , | wi' asukr | EXS S | EXS azucar | Avía azucar. |
che', | cha' | VT | dice | Dice. |
wi' kanel , | wi' kanel | EXS S | EXS canela | Avía canela. |
wi' chikolat , | wi' chikolat | EXS S | EXS chocolate | Avía chocolate. |
cha', | cha' | VT | dice | Dice. |
wi' paan , | wi' paan | EXS S | EXS pan | Avía pan. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Wi' jun ra jk'olb'aq | wi' jun ra j-k'olb'-aq | EXS NUM DIM E3S-S-PL | EXS uno DIM E3S-trasto-PL | Tenían un su trastecito. |
re rka' re poom nikare'. | re rka' re poom nika-re' | PRON PART PRON S PART-ENF | él/ella PART él/ella copal PART-ENF | Para el incienso pues. |
Baay sut xen taq jun raj krus , | baay sut x-en taq jun ra j-krus | VOC VT COM-VT PL NUM DIM E3S-S | baya girar COM-hacer PL uno DIM E3S-cruz | Baya girarón el incesario, le hicierón una crucita. |
cha', | cha' | VT | dice | Dice. |
Wi' li kuxtar , | wi' li kuxtar | EXS DEM S | EXS DEM costal | Avía en el costal. |
cha', | cha' | VT | dice | Dice. |
xen taq jun ra jkrus , | x-en taq jun ra j-krus | COM-VT PL NUM DIM E3S-S | COM-hacer PL uno DIM E3S-cruz | Le hicierón una crucita. |
cha', | cha' | VT | dice | Dice. |
xen krus re chaq a'. | x-en krus re chaq a' | COM-VT S PRON PL PART | COM-hacer cruz él/ella PL PART | Hcierón una cruz. |
B'aa Diyoos tijkuxtaj taq , | b'aa diyoos ti-j-kuxta-j taq | VOC S INC-E3S-VT-SC PL | va dios INC-E3S-recordar-SC PL | Y va de encomendarse a dios. |
cha', | cha' | VT | dice | Dice. |
aay Diyoos neen k'ure' xyach' qaqaaj Diyoos chi qe . | aay Dyoos neen k'u-re' x-ya-ch' qa-qaaj Diyoos chi qe | VOC S INT PART-ENF COM-VT-DIR E1P-S S PREP E1P | ay dios INT PART-ENF COM-dar-DIR E1P-papá dios PREP E1P | Ay dios y que fue loke nuestro dios nos dió. |
Loq'laj qa jyub'al | loq'laj qa juyub'-al | ADJ E1P S-SAB | santo E1P cerro-SAB | Nuestra santa tierra. |
qataq'jal , | qa-taq'ja-l | E1P-S-SC | E1P-planicie-SC | Nuestras santas planicies. |
loq'laj general mund , | loq'laj general mund | ADJ S S | santo general mundo | El santo general mundo. |
prinsipal mund , | prinsipal mund | ADJ S | principal mundo | Principal mundo. |
bentan mund . | bentan mund | S S | ventana mundo | Ventana mundo. |
Taat kuy qamak , | taat kuy qa-maak | S VT E1P-ADJ | papá perdonar E1P-pecado | Papá perdona nuestro pecado. |
ri' ri jun raqa qakútz'ij tqaya' xawáqan aq'wq . | ri' ri jun ra-qa qa-kútz'ij ti-qa-ya' x-aw-aqan a-q'wq | DEM DEM NUM DIM-E1S E1P-S INC-E1P-VT SREL-E2S-S E2S-S | DEM DEM uno DIM-E1S E1P-flor INC-E1P-dar SREL-E2S-pie E2S-manos | Ésto es una nuetra flor que damos en tus pies y manos. |
ajkorti'l i'n , | aj-koprti'l i'n | PART-MED ENF | PART-cuartilla ENF | Es tu dinero. ( se refiere al cuartillo que se usó como dinero en los tiempos de la colonia). |
lori ajki' tqil . | lori ajki' t-q-il | ADV PART INC-E1P-VT | ahora PART INC-E1P-ver | Ahora no lo hemos visto. |
Pero me'r korti'l kare', | pero me'r korti'l kare' | ADV MED MED PART | pero medio cuartilla PART | ¿Que puede ser pues es dinero.? |
neen tk'ure', | neen t-k'ur-e' | INT INC-PART-ENF | INT INC-PART-ENF | Y que puede ser. |
tche' tata'. | ti-che' tata' | INC-VT S | INC-decir señor | Decía el señor. |
I jinon chuchu', | i jilnon chuchu' | CONJ DEM S | CONJ DEM señora | Y asi tambien la señora. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
B'aay xkojmaj wen kandel diyaketzal jwilaq , | baay x-koj-maj wen kandel diy-a-ketzal j-wil-aq | VOC COM-VT-??? ADJ S CONJ-???-S E3S-SREL-PL | baya COM-meter-??? bueno candela de-a-quetzal E3S-SREL-PL | Baya despues de haber quemado buenas candelas de a quetzal. |
poom insiyens , | poom insiyens | S S | copal incienso | Copal e incienso. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Baay ruk're' siq taq , | baay ruk' siq taq | VOC PART VT PL | baya PART oler PL | Baya despues lo oleíron. |
che'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Xen jwichaq siq taq rka' man kuxtar , | x-en j-wiich-aq siq taq rka' man kuxtar | COM-VT E3S-VT-PL VT PL PART ART S | COM-hacer E3S-persignar-PL oler PL PART ART costal | Se persignaron y besarón los costales. |
che'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Nojsol jpam , | noj-sa-l j-pam | ADJ-PAS-SC E3S-SREL | lleno-PAS-SC E3S-SREL | Lleno adentro del costal. |
b'aay ruk're' xkir taq jb'a , | b'aay ruk'-re' x-kir taq j-b'a | VOC E3S-ENF COM-VT PL E3S-SREL | baya E3S-ENF COM-desatar PL E3S-SREL | Baya entonces desataron el costal. |
ri' chaq tril taq . | ri' chaq t-r-il taq | DEM PART INC-E3S-VT PL | DEM PART INC-E3S-ver PL | Cuando vieron. |
Yoos loq'laj me'r korti'l wi' xilj , | yoos loq'laj me'r korti'l wi' xílj | VOC ADJ MED MED EXS SREL | dios santo medio cuartill EXS SREL | Ay dios el santo dinero que esta adentro. |
che'. | che' | VT | dice | Dice. |
B'aay ji' qe non li usil , usil , usil , usil ta' resaj taq jtakil . | b'aay ji' qe non li usil usil usil usil ta' r-esá-j taq j-tak-il | VOC AFI PART PART DEM ADV ADV ADV ADV NEG E3S-VT-SC PL E3S-S-SAB | baya AFI PART PART DEM despacio despacio despacio despacio NEG E3S-sacar-SC PL E3S-noticia-SAB | Baya solo así, y poco a poco y no lo publicarón. |
xtaa jtakil ulew , | x-taa j-tak-il uleew | COM-VT E3S-S-SAB S | COM-oír E3S-noticia-SAB tierra | Fue noticiando terrenos. |
konta' ulew tk'ayajk rkompayre pobr , | kon-ta uleew t-k'aya-j-ik r-kompayre pobr | PART-NEG S INC-VT-SC-SC E3S-S ADJ | PART-NEG tierra INC-vender-SC-SC E3S-kompadre pobre | Talvez venden tierra compadre. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Tons rkomagre pobr tamiyeen , | tons r-komagre pobr tamiyeen | ADV E3S-S ADJ ADV | entonces E3S-comadre pobre tambien | Entonces la comadre pobre tambien. |
rka' neen wi' moo tqa'an re , | rka' neen wi' moo t-qa-'an re | PART INT EXS ADV INC-E1P-VT PART | PART INT EXS modo INC-E1P-hacer PART | Entonces de que manera le vamos hacer. |
atcha' aat , | at-cha' aat | A2S-VT PRON | A2S-dice tú/usted | Que dices tú. |
che' taq chyuchaq , | cha' taq chy-uch-aq | VT PL PREP-SREL-PL | dice PL PREP-SREL-PL | Se decían entre ellos. |
che'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Neen taj ne neent rjil qatz'aqt , | neen ta-j ne neen-t r-j-il qa-tz'aqt | INT PART-SC INT INT-INC E3S-E3S-S E3S-ADJ | INT PART-SC INT INT-INC E3S-E3S-precio E3S-semejante | Pero quien pero quien de nuestros semejantes. |
re ma rechta' q'ab'rik ri puwaq xqaa xamech'. | re ma r-echt-a' q'ab'r-ik ri puwaq x-qaa x-a-me-ch' | PART NEG E3S-SREL-ENF VT-SC PART S COM-E1P COM-E2S-VT-DIR | PART NEG E3S-SREL-ENF embolar-SC PART dinero COM-E1P COM-E2S-traer-DIR | Esto no es para borracheras el dinero que fuistes a traer. |
Me'r korti'l aay Diyoos , loq'laj mund | me'r korti'l ay Diyoos loq'laj mund | MED MED VOC S ADJ S | medio cuartilla ay dios santo mundo | Los medios y los cuartillos, ay dios santo mundo. |
saber nech q'iij laal ojb'ek , | saber ne-ch q'iij laal oj-b'e-k | ADV INT-PART S PART A1P-VI-SC | saber INT-PART día duda A1P-ir-SC | Saber que día nos vamos. |
b'iqaxuke' na qib'. | b'i-qa-xuk na qib' | DIR-E1P-POS PART SREL | DIR-E1P-incar PART SREL | Nos tenemos que ir a incarnos. |
B'i qa maje' na qib' chuch las xame'wch , | b'i qa maj-e' na q-ib' ch-uch las x-a-me'-w-ch | DIR E1P VT-ENF PART E1P-SREL PREP-SREL PREP COM-E2S-VT-PART-DIR | DIR E1P quitar-ENF PART E1P-SREL PREP-SREL PREP COM-E2S-traer-PART-DIR | Tenemos que ir a incarnos delante del lugar en donde fuimos a traerlo. |
tche' rkomayr pobr re , | t-che' r-komayr pobr re | INC-VT E3S-S ADJ PRON | INC-decir E3S-comadre pobre él/ella | Decía la comadre pobre. |
che'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.