transcription stringlengths 1 97 | segmentation stringlengths 1 103 | pos_glosses stringlengths 1 96 | glosses stringlengths 1 141 | translation stringlengths 2 129 |
|---|---|---|---|---|
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Chi' puwert nikare' lamas wi' ab'aj , | chi' puwert nika-re' lamas wi' ab'aj | SREL S PART-ENF ADV EXS S | SREL puerta PART-ENF dónde EXS piedra | En la puerta pues, por donde esta la piedra. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Aay Diyoos miyo , | aay Diyoos miyo | VOC S PRON | ay Dios mio | Ay Dios mío. |
cha', | cha' | VT | dice | Dice. |
kontk'u insuwert ri tata , xawqan aq'ow . | kon-t-k'u in-suwert ri tata x-aw-qan a-q'ow | PART-INC-PART E1S-S PART S COM-E2S-S E2S-S | PART-INC-PART E1S-suerte PART señor COM-E2S-pie E2S-manos | Señor no habrá una mi suerte bajo tus pies y manos señor. |
I tikawila'n , tikata'n , | i tik-aw-il-a'n tik-a-ta'n | CONJ PART-E2S-VT-ENF PART-E2S-VT | CONJ PART-E2S-ver-ENF PART-E2S-oír | Ya que usted ve y oye. |
aat qajyub'al | aat qa-j-yub'-al | PRON E1P-E3S-S-SAB | tú/usted E1P-E3S-cerro-SAB | Usted nuetro cerro nuestra tierra. |
qataqjal , | qa-taqj-al | E1P-S-SAB | E1P-planicie-SAB | Nuestras planicies. |
aat prinsipal mund , | aat prinsipal mund | PRON ADJ S | tú/usted principal mundo | Usted cerro principal. |
aat benta munde . | aat benta munde | PRON S S | tú/usted ventan mundo | Usted ventana cerro. |
Taat kuy inmak | taat kuy in-maak | S VT E1S-S | papá perdonar E1S-culpa | Señor pedona mis pecados. |
raj iin jaragan kare', | raj iin jaragan kare' | ADV PRON ADJ PART | talvez yo aragan PART | Talvez que yo sea un aragan. |
rajka' ta' ta' inkwin chi b'anik trab'aj inbid . | r-aj-ka' ta' ta' in-kwin chi b'an-ik trab'aj in-bid | E3S-PART-ENF NEG NEG E1S-VI PREP VT-SV S E1S-S | E3S-PART-ENF NEG NEG E1S-poder PREP hacer-SV traajo E1S-vida | Talvez que yo no pueda trabajar en mi vda. |
Ta' inkun tino'jaj | ta' in-kwin ti-no'j-aj | NEG E1S-VI INC-S-PART | NEG E1S-poder INC-conocimiento-PART | Talvbez que yo no tenga mis ideas. |
per ajri' lori ya' chuwe taat , | per aj-ri' ljori ya' ch-uw-e taat | ADV PART-DEM ADV VT PREP-E1S-SREL S | pero PART-DEM ahora dar PREP-E1S-SREL papá | Pereo asta ahora démelo señor. |
jurub' aboluntad , | jurub' a-boluntad | ADV A2S-ADV | cuanto A2S-voluntad | Cuanto es tu voluntad. |
tcha'. | t-cha' | INC-VT | INC-dice | Dice. |
Jaan , | jaan | ADV | esta@bien | Esta bien. |
tiche' ab'aj re | ti-che' ab'aj re | INC-VT S PRON | INC-dice piedra él/ella | Le dijo la piedra. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Santil ab'aj , | Sant-il ab'aj | S-SAB S | santo-SAB piedra | La santidad de la piedra. |
cha', | cha' | VT | dice | Dice. |
usil rka' xen jun kitz orasiyon , | usil rka' x-en jun kiitz orasiyon | ADV PART COM-VT NUM ADV S | despacio PART COM-hacer uno poco oración | Poco a poco hizo un poco de oración. |
che'. | che' | VT | dice | Dice. |
Re rorasiyon qamaam qatiit', | re r-orasiyon qa-maam qa-tiit' | PRON E3S-S E1P-S E1P-S | él/ella E3S-oración E1P-abuelo E1P-abuela | La oración de nuestros abuelos y abuelas. |
cha', | cha' | VT | dice | Dice. |
usil rka' xok chij tiik , | usiil rka' x-ok chi-j (tiik) | ADV PART COM-VI PREP-E3S ??? | despacio PART COM-entrar PREP-E3S ??? | Poco a poco empezó a pedir. |
cha', | cha' | VT | dice | Dice. |
xok chij tayik toq'ob'. | x-ok chi-j ta-yik toq'ob' | COM-VI PREP-E3S VT-SC ADV | COM-entrar PREP-E3S pedir-SC favor | Empezó a pedir favor. |
Taat b'an jun sant laj toq'ob' chuwe , | taat b'an jun sant laj toq'ob' ch-uw-e | S VT NUM S PREP ADV PREP-E1S-SREL | papá hacer uno santo PREP favor PREP-E1S-SREL | Señor hágame el gran favor. |
taat akl ta' re taat . | taat akl ta' re taat | S SREL NEG PRON S | papá SREL NEG él/ella papá | Señor con usted es señor. |
Taye' b'i aq'o chimb' | ta-ye' b'i aq'o ch-im-b' | NEG-VT DIR S PREP-E1S-S | NEG-dar DIR mano PREP-E1S-cabeza | Que me de la bendición. |
aata re' taat , | aat-a' re' taat | PRON-ENF ??? S | tú/usted-ENF ??? papá | A no es así. |
ch'aw rka' a tzij chimb', | ch'aw rka' a tzij ch-im-b' | VI PART CONJ S PREP-PRON-S | hablar PART CONJ palabra PREP-yo-cabeza | Hable su palabra sobre mi. |
tikawila' | tik-aw-il-a' | PART-E2S-PART-ENF | PART-E2S-ver-ENF | Ya ve usted. |
tikata'n , | tik-a-ta'n | PART-E2S-VT | PART-E2S-oír | Y usted oye. |
ya xinkosi' laq chaak . | ya x-in-kos-i' laq chaak | VOC COM-E1S-VI-ENF PREP S | ya COM-E1S-cansar-ENF PREP trabajo | Ya me cansé en el trabajo. |
Jwi'l pobril xinpe rk'i kompayr rik , | j-wi'l pobre-il x-in-pe r-ki' kompayr rik | E3S-SREL ADJ-SAB COM-E1S-VI E3S-SREL S ADJ | E3S-SREL pobre-SAB COM-E1S-venir E3S-SREL compadre rico | Por pobreza fui con el compadre rico. |
per nad ta' xch'aw ranm chuwij . | per nad ta' x-ch'aw r-anm chuw-ij | ADV ADV NEG COM-VI E3S-S ADJ-SREL | pero nada NEG COM-hablar E3S-alma apestar-SREL | Pero por nada me hizo un gran favor. |
Olori taat kuy inmak . | olori taat kuy in-maak | ADV S VT E1S-S | ahora papá perdonar E1S-pecado | Ahora perdóname mis pecados. |
Abra la puwerta chula , | abra la puwert chula | VT ART S ADJ | habra ART puerta chula | Habra la puerta chula. |
tcha', | t-cha' | INC-VI | INC-dice | Dijo. |
cha', | cha' | VT | dice | Dice. |
abre frijil , | abre frijil | VT S | habre friil | Habre frijil. |
tcha', | t-cha' | INC-VT | INC-dice | Dijo dice. |
cha' jiqenon li . | cha' jiqe-non li | VT PART-DEM DEM | dice PART-DEM DEM | Solo asi es. |
Xteb'a' rib' puwert chuch , | x-te-b'a' r-ib' puwert ch-uch | COM-VT-ENF E3S-SREL S PREP-SREL | COM-habrir-ENF E3S-SREL puerta PREP-SREL | Se habrió la puerta delante de él. |
cha', | cha' | VI | dice | Dice. |
per re xok b'i liyadentre . | per re x-ok b'i li-yadentre | ADV PRON COM-VI DIR DEM-SREL | pero el/ella COM-entrar DIR DEM-adentro | Pero él entró asta adentro. |
Ta' ta' xcha' re , | ta' ta' x-cha' re | NEG NEG COM-VT PRON | NEG NEG COM-dice él/ella | No no hay nada le dijo. |
re kuxtar ri nimaq jpam . | r-e kuxtar ri nimaq j-pam | E3S-SREL S DEM ADJ E3S-SREL | E3S-SREL costal DEM grande E3S-SREL | Este costalito es de fondo grande. |
No re xaq xok b'ik . | no r-e xaq x-ok b'ik | NEG E3S-SREL PART COM-VI DIR | NEG E3S-SREL PART COM-entrar DIR | No él solo entró asi nada más. |
I xcha' resajch jun re . | i x-cha' r-esa-j-ch jun re | CONJ COM-VT E3S-VT-E3S-DIR NUM PART | CONJ COM-escoger E3S-sacar-E3S-DIR uno PART | Y escogió se sacó uno para él. |
I xelch . | i xel-ch | CONJ VI-DIR | CONJ salir-DIR | Y salió. |
Tons xuq jye' chi' puwerte . | tons x-uq j-ye' chi' puwerte | ADV COM-VI E3S-VT SREL S | entonces COM-llegar E3S-dar SREL puerta | Entonces lo vino a dejar en al puerta. |
Tosee , | tosee | ADV | entonces | Entonces. |
tons titne' xkir jb'a kuxtar no . | tons tit-ne' x-kir j-b'a kuxtar no | ADV PART-ENF COM-VT E3S-SREL S NEG | entonces PART-ENF COM-desatar E3S-SREL costal NEG | Enotonces ni siquiere desató la boca del costa no. |
O purament xaq xijuraj man kuxtar ladentr . | o purament xaq x-i-jura-j man kuxtar la-dentre | CONJ ADV PART COM-DIR-VT-E3S ART S PREP-SREL | CONJ puramente PART COM-DIR-jalar-E3S ART costal PREP-adentro | O solamente fue a jalar el costal de adentro. |
Per xkanrile' ri ri la dentr , | per x-kan-il-e' ri ri la dentr | ADV COM-VI-VT-ENF PART PART PREP SREL | pero COM-quedar-ver-ENF PART PART PREP adentro | Pero dejó visto lo de a dentro. |
juwert jatiyad rka' kuxtar , | juwert jatiyad rka' kuxtar | ADJ POS PART S | fuerte jateado PART costal | Estava fuertemente jateado los costales. |
k'is tusul kuxtar | k'is tus-uul kuxtaar | PL VT-SAB S | PL jatear-SAB costal | Estavan jateado los costales. |
pur bonit rilik . | pur bonit r-il-ik | ADV ADJ E3S-VT-SC | puro bonito E3S-ver-SC | Puro bonito se ve. |
Wi' luus ladentr re ab'aj , | wi' luus ladentr re ab'aj | EXS S SREL PRON S | EXS luz adentro él/ella piedra | Hay luz adentro de la piedra. |
baa xelch xii xkub'a jun kuxtar , | baa x-el-ch x-ii x-kub'-a' jun kuxtar | VOC COM-VI-DIR COM-DIR COM-POS-ENF NUM S | baya COM-salir-DIR COM-DIR COM-sentar-ENF uno costal | Baya salió fue a sentar un costal. |
rka' uch uchab'aj . | rka' uch uch-ab'a'j | PART SREL SREL-S | PART SREL SREL-piedra | Frente de la piedra. |
B'aay siyere el frijil chula , | b'aay siyere el frijil chula | VOC VT ART NOM ADJ | baya cierre ART frijil chula | Baya cierre el friil chula, |
siyere el puwerte chula , | siyere el puwerte chula' | VT ART S ADJ | cierre ART puerta chula | cierre la puerta chula. |
tcha'. | t-cha' | INC-VI | INC-dice | Dijo. |
Jaan , | jaan | ADV | esta@bien | Esta bien. |
tcha' puwert , | t-cha' puwert | INC-VI S | INC-dice puerta | Dijo la puerta. |
xteb'a rib' chuch . | x-teb'a ri-b' ch-uch | COM-VT SREL-PL PREP-SREL | COM-abrir SREL-PL PREP-SREL | Se abrió delante de él. |
Baay xyuq | baay x-yu' | VOC COM-VI | baya COM-llegar | Baya vino. |
xpe re xelch li li ab'aj . | x-pet re x-el-ch li li ab'aj | COM-VI PRON COM-VI-DIR DEM DEM S | COM-venir él/ella COM-salir-DIR DEM DEM piedra | Vino él se salió. |
Tons xtz'apij rib' ab'aj , | tons x-tz'api-j r-ib' ab'aj | ADV COM-VT-SC E3S-SREL S | entonces COM-cerrar-SC E3S-SREL piedra | Entonces se cerró la piedra. |
tche', | t-che' | INC-VT | INC-decir | Dijo. |
per diske tinta iin pwes , | per diske t-in-ta iin pwes | ADV ADV INC-E1S-VT PRON ADV | pero dice@que INC-E1S-oír yo pues | Pero dice según óigo yo. |
jtakil tijyol taq qamaam qatiit' ójor . | j-tak-il ti-j-yol taq qa-maam qa-tiit' ójor | E3S-VI-SAB INC-E3S-VT PL E1P-S E1P-S ADV | E3S-sordo-SAB INC-E3S-platicar PL E1P-abuelo E1P-abuela antiguamente | Lo que cuentan nuestros abuelos y abuelas antes. |
Rka' kan wiqili' jchoch jwi'l | rka' kan wiqi-l-i' j-chooch j-wi'l | PART VI VT-SC-ENF E3S-S E3S-SREL | PART quedar adornar-SC-ENF E3S-casa E3S-SREL | A dejado adornado su casa. |
kan wiqili' rchoch jwi'l . | kan wiq-l-i' r-chooch j-wi'l | VI VT-SC-ENF E3S-S E3S-SREL | quedar adornar-SC-ENF E3S-casa E3S-SREL | A dejado a dornado su casa. |
I xkan jb'ij re rxóqil , | i x-kan j-b'ij re r-xóqil | CONJ COM-VI E3S-VT PRON E3S-S | CONJ COM-quedar E3S-decir él/ella E3S-esposa | Y dejó dicho a su esposa. |
si en kas tich'aw ranm qa kopayr rik chuwij . | si en kas ti-ch'aw r-anim qa kopayr rik ch-uw-ij | CONJ PREP COND INC-VI E3S-S E1P S ADJ PREP-E1S-SREL | CONJ PREP COND INC-hablar E3S-alma E1P compadre rico PREP-E1S-SREL | Si en caso que hablara su corazón nuestreo compadre detras de mi, (si se compadeciera el compadre de mi) |
Tons qaxukb'a' ri qib' chuch jun siyen ketzal inyuq . | tons qa-xuk-b'a' ri q-ib' ch-uch jun siyen ketzal in-yuq | ADV E1P-POS-ENF DEM E1P-SREL PREP-SREL NUM NUM NUM E1S-VI | entonces E1P-hincar-ENF DEM E1P-SREL PREP-SREL uno cien quetal E1S-venir | Entonces nos incaremos por los cien quetzales. |
I (taa) aat list list jun kitz qamaq'na' awi'l , | i (taa) aat list list jun kiitz qa-maq'na' a-wi'l | CONJ ??? PRON ADJ ADJ NUM ADV E1P-S E2S-SREL | CONJ ??? tú/usted listo listo uno poco E1P-agua@caliente E2S-SREL | Alli te preparas un poco de agua caliente. |
tcha'. | t-cha' | INC-VT | INC-dice | Dice que dijo. |
Jaan , | jaan | ADV | esta@bien | Esta bien. |
tcha', | t-cha' | INC-VT | INC-dice | Dice que dijo. |
list kafe jwi'l chuchu', | list kafe j-wi'l chuchu' | ADJ S E3S-SREL S | listo café E3S-SREL señora | La señora tenía listo el café. |
b'eselchaq aq'ab' xtaw rtaa', | b'e-sel-chaq aq'ab' x-taw (rtaa) | VI-???-PART ADV COM-VI ??? | ir-???-PART noche COM-llegar ??? | Ya bien noche llegó. |
cha', | cha' | VT | dice | Dice. |
ya b'eselchaq aq'ab' xtaw ri . | ya b'e-sel-chaq aq'ab' x-taw ri | VOC VI-???-PART ADV COM-VI PART | ya ir-???-PART noche COM-llegar PART | Ya muy ncohe llegó el señor. |
Ri chuch qajw nik'are' | ri chuch qajw nikar-e' | PART S S PART-ENF | PART papá dueño PART-ENF | Él señor pues. |
Tons ri' k'ure , | tons ri' k'u-re | ADV DEM PART-PRON | entonces DEM PART-el/ella | Entonces él. |
che', | che' | VT | decir | Dice. |
kwand xel b'i li . | kwand x-el b'i li | ADV COM-VI DIR DEM | cuando COM-salir DIR DEM | Entonces cuando salió pues. |
Wi' kand ril chi resajch xkuni' chi resajch jun kuxtar | wi' kand r-il chi r-esá-j-ch x-kun-i' chi r-esá-j-ch jun kuxtar | EXS ADV E3S-VT PREP E3S-VT-SC-DIR COM-VT-ENF PREP E3S-VT-SC-DIR NUM S | EXS cuando E3S-ver PREP E3S-sacar-SC-DIR COM-poder-ENF PREP E3S-sacar-SC-DIR uno costal | Estava cuando vió sacó un costal. |
Li li bentan ab'aj , | li li bentan ab'aj | PREP PREP S S | PREP PREP ventana piedra | En la ventana de piedra. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Baay xkan xukeroq , | baay x-kan xuk-er-oq | VOC COM-VI POS-ITR-PP | baya COM-quedar hincar-ITR-PP | Entonce se quedó incado. (se incó) |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.