transcription stringlengths 1 97 | segmentation stringlengths 1 103 | pos_glosses stringlengths 1 96 | glosses stringlengths 1 141 | translation stringlengths 2 129 |
|---|---|---|---|---|
Xq'ax jun xoo'l loom , | x-q'ax jun xoo'l loom | COM-VI NUM SREL S | COM-pasar uno SREL cerro | Pasó entre una joya. |
che', | che' | VT | dice | Dice. |
xok chalaj jun pek ab'aj , | x-ok ch-alaj jun pek ab'aj | COM-VI PREP-SREL NUM S S | COM-entrar PREP-SREL uno peña piedra | Entró debajo de una peña de piedra. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Tons jun pek ab'aj , | tons jun pek ab'aj | ADV NUM S S | entonces uno peña piedra | Entonces una peña de piedra. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Tonse pur ra jaa jb'anik , | tonse pur ra jaa j-b'an-ik | ADV ADJ DIM S E3S-VT-SC | entonces puro DIM casa E3S-hacer-SC | Entonces es muy paresido como una casita. |
ril chi pur saq saq ralaj . | r-il chi pur saq saq r-alaaj | E3S-VT PREP ADJ ADJ ADJ E3S-SREL | E3S-ver PREP puro limpio limpio E3S-SREL | Vió que era bien limpio debao. |
I neen k'u jcholajl loq'laj ab'aj ri Diyoos , | i neen k'u j-cholaj-l loq'laj ab'aj ri Diyoos | CONJ INT PART E3S-ADV-SC ADJ S DEM S | CONJ INT PART E3S-manera-SC santo piedra DEM Dios | Y como será esta santa piedra esto Dios: |
tche', | ti-che' | INC-VT | INC-decir | Dijo. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Baa Diyoos tijkuxtaj , | baa Diyoos ti-j-kuxta-j | ??? S INC-E3S-VI-SC | ??? Dios INC-E3S-recordar-SC | Y él va recordar a dios. |
tose usil xuker kla', | tose usil xuk-er kla' | ADV ADV POS-ITR ADV | entonces despacio hincar-ITR allí | Entonces él poco a poco se hincó allí. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
B'aa usil ya laq'ab' chaq , loke xen xe' wel chij man nim ab'aj . | b'aa usil ya laq'ab' chaq loke x-en xe' wel ch-ij man nim ab'aj | VOC ADV VOC ADV PART ADV COM-VT VI POS PREP-SREL ART ADJ S | baya despacio ya noche PART loque COM-hacer ir buelta PREP-SREL ART grande piedra | Baya poco a poco, como ya era de noche dió bueltas detras de piedra grande. |
Xi' kub'er chij man nim ab'aj , | x-i' kub'-er ch-ij man nim ab'aj | COM-DIR POS-ITR PREP-SREL ART ADJ S | COM-DIR sentar-ITR PREP-SREL ART grande piedra | Se fue a sentarse detras de la piedra grade. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Jicha' chijtaw , | ji-cha' chi-j-ta-w | ???-VT PREP-E3S-VT-PART | ???-dice PREP-E3S-oir-PART | Derrepente cuando escuchó. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Fufufu (silvido), mula , | fufufu (silvido) mula | AFE ??? S | AFE ??? mula | Ruido de mula. |
tcha' maq kib' kistiyan petzel taq , | ti-cha' maq kib' kirtyaan petz-el taq | INC-VT ART NUM S VI-PP PL | INC-dice ART dos persona venir-PP PL | Decían esas dos personas que venían. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
La' jun b'ee , | la' jun b'ee | PREP NUM S | PREP uno camino | En un camino. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Tonse usil xq'uq'or kila', xq'uq'or chi rij man ab'aj , | tonse usil x-(q'uq'or) kla' x-(q'uq'or) chi r-i'j man ab'aj | ADV ADV COM-??? ADV COM-??? PREP E3S-SREL ART S | entonces despacio COM-??? allí COM-??? PREP E3S-SREL ART piedra | Entonces poco a poco se acurrucó allí detras de la piedra. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
cha' petzel jun linter , | cha' petz-el jun linter | VT VI-PP NUM S | dice venir-PP uno linterna | Que venía una linterna. |
petzel , petzel , petzel , petzelk , | petz-el petz-el petz-el petz-el-ik | VI-PP VI-PP VI-PP VI-PP-SC | venir-PP venir-PP venir-PP venir-PP-SC | Venía y venía. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Petzel jun q'aaq', | petz-el jun q'aaq' | VI-PP NUM S | venir-PP uno fuego | Venía un fuego. (luz) |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Baay xuq , taq xe' ab'aj , | baay x-uq taq xe' ab'aj | VOC COM-VT PL SREL S | baya COM-llegar PL SREL piedra | Baya vinieron bajo la piedra. |
cha'. | cha' | VI | dice | Dice. |
A ljori nab'e taq qasaj reqan man jun , | a ljori nab'e taq qe-sáj r-eqan man jun | CONJ ADV NUM PL VT-PAS E3S-S ART NUM | CONJ ahora primero PL bajar-PAS E3S-carga ART uno | Ahora primero vamos a bajar la carga de uno. |
ruk' re' tqaqasaj chik reqa'n man jun , | ruk' re' t-qa-q'a-sáj chik r-eqa'n man jun | PART ENF INC-E1P-VT-PAS PART E3S-S ART NUM | PART ENF INC-E1P-bajar-PAS PART E3S-carga ART uno | Entonces bajamos la carga del otro. |
cha' taq maq kib' kistiyan . | cha' taq maq kib' kirtyaan | VT PL ART NUM S | dice PL ART dos persona | Digeron las otras dos personas. |
Cha' kib' unaq . | cha' kib' unaq | VT S S | dice dos hombres | Dicen dos hombres. |
Jaan , | jaan | ADV | esta@bien | Esta bien. |
cha' re man jun , | cha' re man jun | VT PRON ART NUM | dice el/ella ART uno | Le dijo al otro. |
xqasaj taq nab'e reqa'n man jun kwa'y , | x-qa-sáj taq nab'e r-iqa'n man jun kwa'y | COM-VT-PAS PL NUM E3S-S ART NUM S | COM-bajar-PAS PL primero E3S-carga ART uno caballo | Los bajamos primero la carga de un caballo. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Jujun kuxtar re chaq . | jujun k'uxtar r-e chaq | ??? S E3S-SREL PART | unos cosatales E3S-SREL PART | Un costal a cada uno. |
Xqasaj taq chi rij maq kwa'y , | x-qa-sáj taq chi r-ij maq kwa'y | COM-VT-PAS PL PREP E3S-SREL ART S | COM-bajar-PAS PL PREP E3S-SREL ART caballo | Los bajarón de los caballos. |
cha' kib' kwa'y . | cha' kib' kwa'y | VT NUM S | dice dos caballo | A los dos caballos. |
E xqasaj taq jun , | e x-qe-sáj taq jun | CONJ COM-VT-PAS PL NUM | CONJ COM-bajar-PAS PL uno | Y bajarón una carga. |
che' xqasaj taq reqa'n man jun . | che' x-qa-sáj taq r-iqa'n man jun | VT COM-VT-PAS PL E3S-S ART NUM | decir COM-bajar-PAS PL E3S-carga ART uno | Digerón cuando bajarón la carga de uno. |
Usil xqasaj taq chik reqa'n man jun . | usil x-qa-sáj taq chik r-iqa'n man jun | ADV COM-VT-PAS PL PART E3S-S ART NUM | despacio COM-bajar-PAS PL PART E3S-carga ART uno | Y poco a poco bajarón la carga del otro. |
I maq kwa'y li xoktqa' li chichjem . | i maq kwa'y li x-ok-tq-a' li ch-ichj-em | CONJ ART S DEM COM-VT-PL-ENF DEM PREP-S-SV | CONJ ART caballo DEM COM-entrar-PL-ENF DEM PREP-hierba-SV | Y esos caballos enpezarón a comer. |
Baay ruk' re'. | baay ruk' r-'e | VOC PART E3S-ENF | baya PART E3S-ENF | Baya entonces. |
Tons list xikn re , | tons list xikn re | ADV ADJ S PRON | entonces listo oreja él/ella | Entonces tiene listo el oído. |
cha', | cha' | VT | dice | Dice. |
tayel juwil neen jtzijaq tijb'ij taq , | ta-yel ju-wil neen j-tzij-aq ti-j-b'ij taq | VT-??? E3S-SREL INT E3S-S-PL INC-E3S-VT PL | oír-??? E3S-SREL INT E3S-palabra-PL INC-E3S-decir PL | Los estava oyendo sus pláticas que estavan diciendo. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Tonse xtor taq man , | entoons x-tor taq man | ADV COM-VT PL ART | entonces COM-abrir PL ART | entonces abrierón eso. |
xok taq chi' puwert li , | x-ok taq chi' puwert li | COM-VI PL S S DEM | COM-entrar PL boca puerta DEM | Entrarón en la puerta pues. |
cha', | cha' | VI | dice | Dice. |
abre la puwerta chula , | abre la puwerta chula | VT ART S ADJ | habre ART puerta chula | Habre la puerta chula. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Abre frijil , | abre frijil | VT S | habre frijil | habre frijil. |
tche' taq | t-che' taq | INC-VT PL | INC-decir PL | Decían ellos. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dece. |
Ree biyeen xta' jcholajl , | r-ee biyeen x-ta' j-cholaj-l | E3S-SREL ADV COM-VT E3S-ADV-SC | E3S-SREL bien COM-oir E3S-manera-SC | Él oyó bien la manera. |
xkaj ne' grabar , | x-ka-j ne' grabar | COM-VI-E3S PART VT | COM-quedar-E3S PART grabar | Lo grabó. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Baay xtor rib' puwert chuchaq , | baay x-tor ri-b' puwert ch-uch-aq | VOC COM-VT SREL-PL S PREP-SREL-PL | baya COM-abrir SREL-PL puerta PREP-SREL-PL | Entonces se habrió la puerta delante de ellos. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Tqitz'itz' man chi' puwert , | ti-qitz'itz' man chi' puwert | INC-AFE ART S S | INC-AFE ART boca puerta | Rechinaba la puerta. |
per pur ab'aj . | per pur ab'aj | ADV ADJ S | pero puro piedra | Pero es de pura piedra. |
Baay xok taq b'i ladentre , | baay x-ok taq b'i la-dentre | VOC COM-VI PL DIR PREP-SREL | baya COM-entrar PL DIR PREP-SREL | Baya entrarón adentro. |
ruk' re' xij ye' taq jun kuxtar re chaq ladentr . | ruk' re' xílij ye' taq jun k'uxtar re chaq la-dentr | PART ENF SREL VT PL NUM S PRON PART PREP-SREL | PART ENF adentro dar PL uno costal él/ella PART PREP-SREL | Entonces fuerón a dejar un costal, ellos adentro. |
Baay usil xe'l taq chich xqasaj taq chik . | baay usil x-e'l taq chich x-qa-sáj taq chik | VOC ADV COM-VT PL PART COM-VT-PAS PL PART | baya despacio COM-salir PL PART COM-bajar-PAS PL PART | Baya poco a poco salierón otra vez, bajarón otra vez. |
Si pwes qasal chaq eqa'n , jwi'laq , | si pwes qa-sal chaq eqa'n j-wi'l-aq | ADV ADV VT-PAS PART S E3S-SREL-PL | si pues bajar-PAS PART carga E3S-SREL-PL | Si pues ya tenían bajado la carga. |
xk'am taq chik jun kuxtar xij ye' taq chik ladentr . | x-k'am taq chik jun kuxtar x-i-j ye' taq chik la-dentr | COM-VT PL PART NUM S COM-DIR-E3S VT PL PART PREP-SREL | COM-recibir PL PART uno costal COM-DIR-E3S dar PL PART PREP-adentro | Llevarón otro costal lo fuerón a dejar adentro. |
Baay xkan yamaj jwi'laq ladentr , | baay x-kan ya-maj j-wi'l-aq la-dentr | VOC COM-VI VT-??? E3S-SREL-PL PREP-SREL | baya COM-quedar dar-??? E3S-SREL-PL PREP-adentro | Baya despues de dejarlo adentro por ellos. |
xeltaqch . | x-el-taq-ch | COM-VI-PL-DIR | COM-salir-PL-DIR | Se salierón ellos. |
siyera frijil , | siyera frijil | VT NOM | cierre frijil | frijil. |
ticha' taq , | ti-cha' taq | INC-VT PL | INC-dice PL | Decían ellos. |
cha', | cha' | VT | dice | Dice. |
siyera la puwerta chula , | siyera la puwerta chula | VT ART S ADJ | cerrar ART puertaa chula | Cierra la puerta chula. |
cha' taq . | cha' taq | VT PL | dice PL | dice. |
jaan , | jaan | ADV | esta@bien | Esta bien. |
tcha' puwert mism tqitz'itz' man puwert , | t-cha' puwert mism t-qitz'itz' man puwert | INC-VT S ADJ INC-AFE ART S | INC-dice puerta mismo INC-AFE ART puerta | Dice, la misma puerta rechinó. |
per pur ab'aj xtz'apij rib', | per pur ab'aj x-tz'api-j r-ib' | ADV ADV S COM-VT-SC E3S-SREL | pero puro piedra COM-cerrar-SC E3S-SREL | Pero de pura piedra se cierra. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Baay xkan yamaj li jwi'laq | baay x-kan ya-maj li j-wi'l-aq | VOC COM-VI VT-??? DEM E3S-SREL-PL | bay COM-que dar-??? DEM E3S-SREL-PL | Baya despues de jarlo por ellos. |
xenjuwa'x jkolb'aq , | x-en-j-wa'x j-kolb'-aq | COM-VT-E3S-VT E3S-S-PL | COM-hacer-E3S-componer/arreglar E3S-lazo-PL | Arreglarón sus lazos. |
che'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Ajchajal jwi'l kompayre pobre , | aj-chaja-l j-wi'l kompayre pobre | AGT-VT-SC E3S-SREL S ADJ | AGT-cuidar-SC E3S-SREL compadre pobre | Estava cuidado todavía por el compadre pobre. |
che', | che' | VT | dice | Dice. |
xel taq b'ik | x-el taq b'ik | COM-VI PL DIR | COM-salir PL DIR | Se salierón ellos. |
B'aay sach taq b'ik , | b'aay sach taq b'ik | VOC VT PL DIR | baya perder PL DIR | Se perdierón despues. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Tons re usil , xqejch b'aa ab'aj , | tons re usil x-qej-ch b'aa ab'aj | ADV PRON ADV COM-VT-DIR SREL S | entonces él/ella despacio COM-bajar-DIR SREL piedra | Entonces él poco a poco se fue bajando sobre la piedra. |
cha', | cha' | VT | dice | Dice. |
xqejch b'aa ab'aj , | x-qej-ch b'aa ab'aj | COM-VT-DIR SREL S | COM-bajar-DIR SREL piedra | Se bajó sobre la piedra. |
cha'. | cha' | VT | dice | Dice. |
Tonse xuker , | tonse xuk-er | ADV POS-ITR | entonces hincar-ITR | Entonces se incó. |
cha', | cha' | VT | dice | Dice. |
qes mas lamas wi' chij chi' puwert , | qas mas lamas wi' chi-j chi' puwerty | ITS ADV ADV EXS PREP-E3S SREL S | ITS más dónde EXS PREP-E3S SREL puerta | En la mera entrada de la puerta. |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.