Split (1)

train · 1.99k rows

text stringlengths 33 22.2k	summary stringlengths 61 956
នៅកម្ពុជា មានដែនជម្រកអណ្ដើកហ្លួងតែមួយគត់ គឺក្នុងតំបន់ប្រព័ន្ធព្រែកស្រែអំបិល ក្នុងខេត្តកោះកុង។ បច្ចុប្បន្ននៅខេត្តសៀមរាប សាធារណជន ក៏អាចបានឃើញវត្តមាននៅ Angkor Wildlife and Aquarium។ ចេញពីការសង្គ្រោះ និងអភិរក្ស អណ្ដើរមួយគូនេះ កំពុងរស់នៅ ក្រោមការមើលថែ ពី Angkor Wildlife and Aquarium ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយរដ្ឋបាលជលផល។ តើអ្នកមានដឹងទេ? ប្រភេទអណ្ដើកនេះ អាចមានទម្ងន់រហូតដល់ ៣៥គីឡូក្រាម និងអាចរស់នៅបានជាង ៧៥ឆ្នាំ។ ចំពោះរបបអាហារវាវិញ គឺវាស៊ីរុក្ខជាតិទឹកជាអាហារ។ មូលហេតុអ្វីខ្លះ បានធ្វើឱ្យអណ្ដើកជិតផុតពូជ? វាជិតផុតពូជដោយសារតែសកម្មភាពរបស់មនុស្សយើង ដូចជាការបូមខ្សាច់ នៅជម្រកធម្មជាតិរបស់វា, ការប្រមាញ់ និង វាត្រូវបានសម្លាប់ ដោយឧបករណ៍នេសាទ «អួន»ជាដើម។ ការងារអភិរក្ស ការពារ និងសង្គ្រោះសត្វ គឺជាកាតព្វកិច្ច ពលរដ្ឋកម្ពុជាគ្រប់រូប។ Angkor Wild and Aquarium ស្ថិតក្នុងស្រុកសូត្រនិគម ខេត្តសៀមរាប និងមានចម្ងាយជាង ២០គីឡូម៉ែត្រ ពីទីប្រជុំជនក្រុងសៀមរាប។ ដើម្បីភាពងាយស្រួល សម្រាប់សាធារណជនទៅទស្សនាទីតាំងនេះ លោកអ្នកនាងអាចប្រើប្រាស់ Google map ដោយវាយ «Angkor Wildlife and Aquarium» ឬចុចតំណភ្ជាប់នេះ https://maps.app.goo.gl/bjQxB247BPbRfcnJ7?g_st=it ៕	សៀមរាប៖ អណ្ដើកហ្លួង ឬអណ្ដើកសរសៃ ជាអណ្ដើកមួយប្រភេទក្នុងចំណោមអណ្ដើកទាំង ២៥ប្រភេទ ដែលកំពុងរងគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងជាងគេបំផុតនៅលើសកលលោក ហើយវាជាប្រភេទអណ្ដើកដែលជិតផុតពូជនៅកម្ពុជាផងដែរ។ នៅឆ្នាំ២០០៥ អណ្តើកហ្លួង ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលជាប្រភេទសត្វល្មូនតំណាងឲ្យប្រទេសកម្ពុជា។
មុននឹងចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Ferdinand Marcos Jr. បាទទទួលប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក យូន សុកយ៉ល ដើម្បីពិភាក្សាលក្ខណៈទ្វេភាគីលើបញ្ហាក្នុងតំបន់ដូចជា សមុទ្រចិនខាងត្បូង និងឧបទ្វីបកូរ៉េ។ ក្នុងជំនួបនេះ មេដឹកនាំទាំងពីរ បានឯកភាពដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងទៅជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្ត ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើការអភិវឌ្ឍផ្នែកយោធា ដើម្បីធានាសន្តិសុខជាតិ និងការពិគ្រោះគ្នាលើបញ្ហានាវាចរណ៍ក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ការរឹតចំណឹងបែបនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលក្រុងម៉ានីល និងក្រុងប៉េកាំង កំពុងមានបញ្ហាចម្រូងចម្រាសជាមួយគ្នានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ទាំងលោក Marcos Jr. និងលោក យូន សុទ្ធតែយល់ស្របថា សហគមន៍អន្តរជាតិ នឹងមិនអាចទទួលយកបាននូវកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរដ៏គ្រោះថ្នាក់របស់កូរ៉េខាងជើងបានទេ ដោយប្រទេសទាំងពីរនៅតែគាំទ្រលើការអនុវត្តច្បាប់អន្តរជាតិជាដរាប។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ បន្ថែមពីនេះ ប្រទេសទាំងពីរបានចុះអនុសារណៈយោគយល់ (MoU) មួយចំនួន ដោយផ្ដោតលើកិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការឆ្មាំសមុទ្រ និងថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ។ កងល្បាតដែនសមុទ្រ មានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ហ្វីលីពីន ដ្បិតវាបង្ហាញពីជំហរបស់ប្រទេសនេះ ក្នុងការការពារដែនសមុទ្ររបស់ខ្លួន នៅចំពោះមុខនាវាល្បាតចិន៕	ហ្វីលីពីន និងកូរ៉េខាងត្បូង ដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរបស់ខ្លួនទៅជាភាពដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ ក្នុងជំនួបមេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរ នៅទីក្រុងម៉ានីល ក្នុងថ្ងៃទី៧ ខែតុលា។ ហ្វីលីពីន និងកូរ៉េខាងត្បូង សុទ្ធតែជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាម៉េរិក ខណៈចិនកំពុងពង្រីកឥទ្ធិពលនៅក្នុងតំបន់។
ព្រឹត្តិការណ៍ AFC Challenge League រដូវកាលដំបូង មាន១៨ក្លិបចូលរួម ដោយចែកចេញជាពីរតំបន់ (ខាងលិច និងខាងកើត)។ ខាងលិចមាន១២ក្រុម ចែកចេញជា៣ពូល ក្នុងមួយពូល៤ក្រុម និងខាងកើតមាន៦ក្រុម ចែកជាពីរពូល ដោយក្នុងមួយពូលមាន៣ក្រុម។ មួយក្រុមប៉ុណ្ណោះក្នុងពូលនីមួយៗ នឹងរ៉ាប់រងធ្វើម្ចាស់ផ្ទះសម្រាប់ការប្រកួតវគ្គសន្សំពិន្ទុ។ ការប្រកួតវគ្គសន្សំពិន្ទុតាមពូល AFC Challenge League នឹងចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា សម្រាប់ក្រុមតំបន់ខាងលិច និងពីថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា សម្រាប់ក្រុមតំបន់ខាងកើត។ ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ស្ថិតនៅពូល E ជាមួយក្រុមខ្លាំងនៃលីគកំពូលឥណ្ឌូណេស៊ី Madura និង SP Falcons នៃលីគកំពូលម៉ុងហ្គោលលី។ ជំនួបបើកឆាកវគ្គចែកពូល របស់ក្រុមរបស់លោក Josep Muñoz នឹងត្រូវតទល់ SP Falcons ដែលទទួលបានសិទ្ធិធ្វើម្ចាស់ផ្ទះ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា វេលាម៉ោង ២រសៀល [ម៉ោងនៅកម្ពុជា]។ ជំនួបទី២ ក្រុមម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯកលីគកំពូលកម្ពុជា CPL ប្រកួត Madura United របស់ឥណ្ឌូណេស៊ី នៅថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា វេលាម៉ោង ២រសៀល។ SP Falcons ដែលត្រូវប៉ះ Madura United នៅប្រកួតដំបូងរបស់គេ នឹងប្រើប្រាស់កីឡដ្ឋាន MFF ក្នុងរដ្ឋធានីអ៊ូឡង់បាទ័រ ប្រទេសម៉ុងហ្គោលី ដើម្បីដំណើរការប្រកួតនេះ។ ៦ក្រុមពីតំបន់ខាងលិច និង២ក្រុម ពីតំបន់ខាងកើត នឹងបន្តទៅជួបគ្នានៅវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយ នៃពានរង្វាន់កម្រិតទី៣ក្នុងតំបន់អាស៊ីនេះ។ ពូល D (តំបន់ខាងកើត) មានក្រុមមីយ៉ាន់ម៉ា Shan United, Taiwan Steel របស់តៃវ៉ាន់ និងក្រុមឡាវ Young Elephants។ ៣ពូលពីតំបន់ខាងលិចរួមមាន ពូល A ក្រុម East Bengal (ឥណ្ឌា), Nejmeh (លីបង់), Bashundhara Kings (បង់ក្លាដែស) និង ម្ចាស់ផ្ទះ Paro (ប៊ូតង់)។ ពូល Bម្ចាស់ផ្ទះ Al-Arabi (អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម), Arkadag (តួកមេនីស្ថាន), Maziya (ម៉ាល់ឌេវ) និង Abdysh-Ata Kant (កៀហ្ស៊ីស៊ី) និង ពូល C AI Ahli (បារ៉ែន), Al Futowa SC (ស៊ីរី), ម្ចាស់ផ្ទះ Al Seeb Club (អូម៉ង់) និង Hilal AI-Quds (ប៉ាឡេស្ទីន)៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ត្រូវប៉ះក្រុម SP Falcons របស់ម្ចាស់ផ្ទះម៉ុងហ្គោលលី នៅជំនួបបើកឆាកពូល E (តំបន់ខាងកើត) ពានរង្វាន់ AFC Challenge League រដូវកាល ២០២៤-២៥ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ក្នុងរដ្ឋធានីអ៊ូឡង់បាទ័រ។
អំឡុងព្រឹត្តិការណ៍យុទ្ធនាការមួយនៅព្រលានយន្តហោះក្នុងទីក្រុង Juneau រដ្ឋ Wisconsin នៅថ្ងៃទី៦ ខែតុលា អតីតប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា លោកនឹងមិនអនុញ្ញាតឱ្យរថយន្តទាំងនេះត្រូវបាននាំចូលទៅអាម៉េរិកទេ ហើយលោកបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការដាក់ពន្ធខាងលើនេះប្រសិនបើចាំបាច់។ នេះមិនមែនជាលើកទីមួយទេដែលលោក ត្រាំ គំរាមដាក់ពន្ធនាំចូលលើទំនិញប្រទេសមួយចំនួន។ អំឡុងយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតកន្លងមក លោក ត្រាំ ធ្លាប់បញ្ជាក់ថា លោកនឹងយកពន្ធ ១០០ភាគរយលើរថយន្ត និងឡានដឹកទំនិញនាំចូល ដើម្បីគាំទ្រដល់ឧស្សាហកម្មរថយន្តក្នុងស្រុក។ ម៉ិកស៊ិកបាននាំចេញរថយន្តប្រហែល ៣លានគ្រឿងទៅកាន់អាម៉េរិកក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ដោយក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តធំៗរួមមាន General Motors, Fiat Chrysler និង Ford មានចំនួនប្រហែលពាក់កណ្តាលនៃរថយន្តទាំងនេះ។ អង្គការស្រាវជ្រាវគោលនយោបាយពន្ធដារនៅអាម៉េរិកយល់ថា ពន្ធថ្មីលើរថយន្តនាំចូលពីម៉ិកស៊ិក ទំនងជានឹងជំរុញឱ្យតម្លៃរថយន្តកើនឡើង។ នេះជាលើកទី៤ ក្នុងរយៈពេល ៨ថ្ងៃដែលលោក ត្រាំ បានធ្វើយុទ្ធនាការក្នុងរដ្ឋ Wisconsin ដោយបង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃរដ្ឋនេះនៅក្នុងយុទ្ធនាការរបស់លោក ដែលនៅសល់មិនដល់មួយខែទៀតរហូតដល់ថ្ងៃបោះឆ្នោត។ ថ្មីៗនេះ ទាំងអនុប្រធានាធិបតី កាម៉ាឡា ហារីស និងលោក ត្រាំ បានចំណាយពេលវេលា លុយកាក់ និងធនធានជាច្រើននៅក្នុងរដ្ឋសមរភូមិសំខាន់ៗដូចជា Michigan, Pennsylvania និង Wisconsin។ កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែតុលា លោកស្រី ហារីស និងអតីតសមាជិកសភាមកពីគណបក្សសាធារណរដ្ឋលោកស្រី Liz Cheney ក៏បានធ្វើយុទ្ធនាការនៅ Wisconsin ដែរ។ ការស្ទង់មតិបង្ហាញថា លោកស្រី ហារីស កំពុងទទួលបានការគាំទ្រជាងលោក ត្រាំ នៅក្នុងរដ្ឋនេះ៕	បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋលោក ដូណាល់ ត្រាំ ព្រមានដាក់ពន្ធរហូតដល់២០០ភាគរយ លើរថយន្តដែលនាំចូលពីម៉ិកស៊ិក ប្រសិនបើលោកឈ្នះការប្រជែងតំណែងប្រមុខសេតវិមានឡើងវិញ។
បើតាមរបាយការណ៍ដដែល ក្នុងចំណោមបេក្ខជនទាំងជាង១ម៉ឺននាក់នោះ មាន ៩ ៤៨៥នាក់ ជាបេក្ខជនចំណេះដឹងទូទៅ, ៩៥៩នាក់ ជាបេក្ខជនស្វៃរិនចំណេះដឹងទូទៅ, បេក្ខជនបំពេញវិជ្ជា ១៥១នាក់ និងបេក្ខជនស្វៃរិនបំពេញវិជ្ជា ១៤១នាក់។ ទូទាំងខេត្តសៀមរាប មានមណ្ឌលប្រឡងសរុប ១៦មណ្ឌល ក្នុងនោះ ៥មណ្ឌលសម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ និង១១មណ្ឌល សម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់មន្ទីរអប់រំខេត្តសៀមរាប។ សូមជម្រាបថា ការប្រឡងបាក់ឌុប នៅថ្ងៃទី៨ និងទី៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ មានបេក្ខជនសរុបទូទាំងប្រទេស ចំនួន ១៣៧ ០៤០នាក់ ក្នុងនោះស្រី ៧៤ ៨៨២នាក់។ មណ្ឌលប្រឡង មានចំនួន ២៣០មណ្ឌល ត្រូវជា៥ ៥៣៣ បន្ទប់ ដោយថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ មានចំនួន ៧៣មណ្ឌល ត្រូវជា ១ ៦០២បន្ទប់ និងថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម មានចំនួន ១៥៧មណ្ឌល ត្រូវជា ៣ ៩៣១បន្ទប់។ ចំពោះមុខវិជ្ជាប្រឡងវិញ មានចំនួន៧មុខ ដោយថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្ត មានមុខវិជ្ជាជម្រើស ប្រវត្តិវិទ្យា, ជីវវិទ្យា, គីមីវិទ្យា, ភាសាបរទេស, អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ, រូបវិទ្យា និងគណិតវិទ្យា។ ចំណែកថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គម មានមុខវិជ្ជាជម្រើស ផែនដី និងបរិស្ថានវិទ្យា, ប្រវត្តិវិទ្យា, ភូមិវិទ្យា, សីលធម៌-ពលរដ្ឋភាសាបរទេស គណិតវិទ្យា និងអក្សរសាស្រ្តខ្មែរ។ សូមរំឭកថា ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ (បាក់ឌុប) ឆ្នាំ២០២៣ មានបេក្ខជនប្រឡងចំនួន ១៣៥ ០៨៤នាក់ ក្នុងនោះអ្នកប្រឡងជាប់មានចំនួន ៩៨ ៤៦០នាក់ ដែលស្មើ ៧២,៨៩ភាគរយ។ សិស្សដែលទទួលបាននិទ្ទេស A មាន ១ ៦៧៣នាក់ និទ្ទេស B មាន ៦ ៩៦៤នាក់ និទ្ទេស C មាន ១៨ ៣០៨នាក់ និទ្ទេស D មាន ៣៤ ២៤៦នាក់ និងនិទ្ទេស E មាន ៣៧ ២៦៩នាក់។ កាលពីឆ្នាំ២០២៣ ខេត្តសៀមរាប បេក្ខជនប្រឡងជាប់បាក់ឌុបចំនួន ៨ ៦៣៣នាក់ ក្នុងនោះស្រី ៥ ២១៤នាក់។ សិស្សជាប់និទ្ទេស A មានចំនួន ១៨៨នាក់៕ អត្ថបទទាក់ទង មួយថ្ងៃមុនបាក់ឌុប! រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ រំឭកបេក្ខជនឱ្យគោរពបទប្បញ្ញត្តិប្រឡងឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន	ខេត្តសៀមរាប មានបេក្ខជនប្រឡងបាក់ឌុបចំនួន ១០ ៧៣៦នាក់ ក្នុងនោះសិស្សស្រីមានចំនួន ៦ ២៥៧នាក់។ បេក្ខជនថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រមានចំនួន ៣ ១៦៤នាក់ និងថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គមមាន ៧ ៥៧២នាក់។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ស្តីពីបេក្ខជនប្រឡងបាក់ឌុប របស់មន្ទីរអប់រំខេត្តសៀមរាប។
លោក លឹម វណ្ណច័ន្ទ អ្នកដឹកនាំក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវ បានបញ្ជាក់ថា ផូស៊ីលឈើទាំងនោះ អាចស្ថិតនៅលើកោះ ឬដីគោកក្នុងពេលមួយ គឺក្នុងសម័យកាល Permian ដែលមានអាយុ ចន្លោះ ពី២៥០ទៅ៣០០ លានឆ្នាំ ក្នុងស័ក Paleozoic។ បើតាមលោក លឹម វណ្ណច័ន្ទ នេះជាផូស៊ីលឈើចាស់ជាងគេ ដែលក្រុមការងារសិក្សាផូស៊ីលបានរកឃើញកន្លងមក នៅតាមតំបន់ការពារធម្មជាតិមួយចំនួនក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រុមការងារនៃនាយកដ្ឋានតំបន់បេតិកភណ្ឌ នៃអគ្គសហគមន៍មូលដ្ឋាន ក្រសួងបរិស្ថាន បានសិក្សាស្រាវជ្រាវផូស៊ីលនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៩មក។ ក្នុងខេត្តជាប់ព្រំដែនថៃមួយនេះ អ្នកស្រាវជ្រាវ បានរកឃើញស្ថានីយផូស៊ីលចំនួន១២កន្លែង និងបានរកឃើញ វត្តមានផូស៊ីលសត្វសមុទ្រ ខ្យង ផ្កាថ្ម លាស ក្នុងសម័យកាល Permian (២៥២-២៩៩លានឆ្នាំ) ព្រមទាំង បំណែកផុស៊ីលឈើតិចតួចផងដែរ។ សូមបញ្ចាក់ថា ផូស៊ីលឈើត្រូវបានរកឃើញចំនួន ១៤កន្លែងរួចមកហើយនៅកម្ពុជា ក្នុងនោះមាន ខេត្តរតនគីរី ស្ទឹងត្រែង ព្រះវិហារ កោះកុង និងបន្ទាយមានជ័យ។ ក្រុមការងារសិក្សាផូស៊ីល មានតួនាទី សិក្សា ស្រាវជា្រវ រៀបចំទិន្នន័យនានា ពិនិត្យ តាមដាន និងរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពតំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិ ការពារ អភិរក្ស ទប់ស្កាត់បទល្មើស ធនធានវប្បធម៌ និងស្តារធនធាន តំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិឱ្យមាននិរន្តរភាព ក៏ដូចជាចូលរួមថែរក្សា ប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ ជាពិសេសលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់សហគមន៍ ជនជាតិដើមភាគតិច ដែលរស់នៅក្បែរតំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិ៕ អត្ថបទទាក់ទង អ្នកជំនាញរកឃើញស្ថានីយផូស៊ីលស្លឹកឈើមួយទៀតនៅកំពត	ក្រុមការងារសិក្សាផូស៊ីល នៃនាយកដ្ឋានតំបន់បេតិកភណ្ឌ អគ្គនាយកដ្ឋានសហគមន៍ មូលដ្ឋាន នៃក្រសួងបរិស្ថាន បានរកឃើញផូស៊ីលឈើ ដែលមានអាយុកាលចន្លោះពី២៥០ ទៅ៣០០លានឆ្នាំ នៅភ្នំកងវ៉ា ស្ថិតក្នុងក្រុងសិរីសោភ័ណ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤។
អំឡុងពេលឈប់សម្រាកនៃថ្ងៃបុណ្យជាតិចិន ប្រជាជនក្នុងតំបន់បានសម្រុកទៅមើលផ្ទះគម្រូនៅទូទាំងប្រទេស។ នេះឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញថា អតិថិជនមានឆន្ទៈទិញអចលនទ្រព្យ ខណៈការលក់ផ្ទះនៅតាមទីតាំងជាច្រើនមានកំណើនតួលេខខុសគ្នាៗ។ នេះបើតាមទូរទស្សន៍ចិន CCTV នៅថ្ងៃទី៥ ខែតុលា។ ក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យនៅចិនជាង១០០០ បានធ្វើយុទ្ធនាការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មសម្រាប់គម្រោងជិត២០០០ អំឡុងពេលថ្ងៃឈប់សម្រាកនេះ។ នេះបើតាម CCTV ដោយដកស្រង់ទិន្នន័យពីក្រសួងលំនៅដ្ឋាន និងអភិវឌ្ឍន៍ទីក្រុង-ជនបទ។ ចំនួនអ្នកមកមើលគម្រោងទាំងនេះបានកើនឡើងជាង ៥០ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។ នៅទីក្រុងស៊ិនជិន ការិយាល័យអចលនទ្រព្យជាច្រើនធ្វើការពេញមួយយប់ដើម្បីបម្រើដល់អតិថិជន។ ចំនួននៃប្រតិបត្តិការ និងការមើលផ្ទះក៏មានកំណើនកើនខ្លាំង។ អ្នកទិញខ្លះថែមទាំងបើកឡានពីផ្លូវឆ្ងាយ ដើម្បីទៅមើលផ្ទះគម្រូ។ នេះបើយោងតាម 21st Century Business Herald ។ ថ្មីៗនេះ ទីក្រុងជាង៥០ នៅចិនបានដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយដើម្បីលើកកម្ពស់ទីផ្សារលំនៅដ្ឋាន។ ទាំងនេះរួមមានការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់ទាបសម្រាប់លំនៅដ្ឋាន និងកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់កម្ចីទិញផ្ទះ។ បច្ចុប្បន្នអចលនទ្រព្យបានរួមចំណែក ២៥ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់ចិន។ យ៉ាងណាមិញ វិស័យនេះបានជួបវិបត្តិចាប់តាំងពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២១ ដោយសារចិនបានកាត់បន្ថយហានិភ័យជាប្រព័ន្ធដោយការកំណត់សមត្ថភាពរបស់ក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យក្នុងការខ្ចីប្រាក់ថ្មី។ កាលពីខែមុន ទីក្រុងក្វាងចូវបានប្រកាសដកការរឹតបន្តឹងទាំងអស់លើអ្នកទិញផ្ទះ។ សៀងហៃ និងស៊ិនជិន បានប្រកាសថា ពួកគេនឹងបន្ធូរបន្ថយការរឹតបន្តឹងលើអ្នកទិញពីកន្លែងផ្សេងទៀត ហើយកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់ចុះក្រោមសម្រាប់អ្នកទិញលើកដំបូងមកនៅក្រោម ១៥ភាគរយ។ វិធានការខាងលើនេះ ត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការតែប៉ុន្មានថ្ងៃ បន្ទាប់ពីចិនចេញប្រកាសវិធានការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំងបំផុតរបស់ខ្លួនចាប់តាំងពីជំងឺរាលដាលកូវីដ-១៩។ ដូច្នោះហើយ ធនាគារកណ្តាលចិនបានកាត់បន្ថយផលធៀបទុនបម្រុងដែលត្រូវការសម្រាប់ធនាគារ ថែមទាំងកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់យោងជាបន្តបន្ទាប់។ វិធានការទាំងនេះ ជាការទាញសេដ្ឋកិច្ចឱ្យឆ្ងាយពីសម្ពាធបរិត្តផរណា ដើម្បីអាចសម្រេចបាននូវគោលដៅកំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រហែល ៥ភាគរយនៅឆ្នាំនេះ៕	គោលនយោបាយជំរុញទឹកចិត្តអ្នកប្រើប្រាស់ជាបន្តបន្ទាប់ ចាប់តាំងពីចុងខែកញ្ញា បានជួយឱ្យការលក់ផ្ទះ និងការទៅមើលផ្ទះនៅចិនកើនឡើងខ្លាំង អំឡុងថ្ងៃឈប់សម្រាកបុណ្យជាតិ នៅដើមខែតុលា។
បើតាមការប្រកាសរបស់ក្លិបយក្សក្នុងប្រទេសអេស្ប៉ាញ Vinicius បានជួបប្រទះបញ្ហារបួសនៅលើ ក អំឡុងជំនួបក្របខណ្ឌ La Liga ពេលដែល Real Madrid បានយកឈ្នះលើក្រុម Villarreal កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែតុលា។ ដោយឡែកកីឡាករខ្សែបម្រើ Andreas Pereira របស់ Fulham ត្រូវបានកោះហៅឱ្យចូលក្រុមជម្រើសជាតិ ដើម្បីជំនួសកន្លែងរបស់ Vinicius Jr។ បញ្ហារបួស Vinicius Jr បានបង្កជាបញ្ហាខ្លាំងបន្ថែមទៀត សម្រាប់ក្រុមជម្រើសជាតិប្រេស៊ីលដែលស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Dorival Jr ខណៈក្រុមបានឆ្លងកាត់ការប្រកួតមិនសូវបានល្អប៉ុន្មានឡើយនៅក្នុងវគ្គជម្រុះ ៨ប្រកួតរួចមក។ ប្រេស៊ីល ដែលទើបរកបាន ១០ពិន្ទុ ស្ថិតនៅលេខ៥ នឹងត្រូវតទល់ស៊ីលី ក្នុងទីក្រុង Santiago នៅថ្ងៃទី១០ ខែតុលា មុនពេលទៅ ជួបក្រុមប៉េរូ នៅក្នុងទីក្រុង Brasilia ៥ថ្ងៃ បន្ទាប់។ សម្រាប់ការប្រកួតវគ្គជម្រុះ World Cup 2026 ក្នុងទ្វីបអាម៉េរិកខាងត្បូង ក្រុមស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ពីលេខ១ ដល់លេខ ៦ នឹងត្រូវឈ្នះកៅអីស្វ័យប្រវត្តិឆ្លងកាត់ទៅកាន់ការប្រកួតជុំចុងក្រោយ World Cup 2026 ដែលធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសអាម៉េរិក, កាណាដា និងម៉ិកស៊ិក។ ចំណែកក្រុមលេខ ៧ នឹងទទួលបានសិទ្ធិការប្រកួតប្រជែងវគ្គជម្រុះ Playoffs អន្តរទ្វីប ដណ្តើមកន្លះកៅអី ដើម្បីស្វែងរកឱកាសទៅលេងការប្រកួតជុំចុងក្រោយ។ យ៉ាងណា លោក Dorival គ្រូបង្វឹកប្រេស៊ីល បានបង្ខំចិត្តកោះហៅកីឡាករ Lucas Beraldo របស់ក្រុម Paris Saint Germain, Weverton របស់ក្រុម Palmeiras, Alex Telles របស់ក្រុម Botafogo ដើម្បីជំនួសតំណែងកីឡាករ Bremer របស់ក្រុម Juventus, អ្នកចាំទី Alisson របស់ Liverpool និង Guilherme Arana របស់ក្រុម Atletico Mineiro ដែលសុទ្ធសឹងតែរបួស៕	ខ្សែប្រយុទ្ធ Vinicius Jr នឹងខកខានជួយក្រុមជម្រើសជាតិប្រេស៊ីល ប្រកួតវគ្គជម្រុះ FIFA World Cup 2026 ទ្វីបអាម៉េរិកខាងត្បូង ទល់នឹងក្រុមស៊ីលី និងប៉េរូ ព្រោះតែជួបបញ្ហារបួស ក។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់សហព័ន្ធបាល់ទាត់ប្រេស៊ីល (CBF) ថ្ងៃទី៦ ខែតុលា ខណៈកីឡាករក្រុម Real Madrid ជាមនុស្សទី៤ ហើយត្រូវបានប្តូរឈ្មោះចេញពីក្រុមប្រេស៊ីល។
តាមការជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាលខេត្ត នៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ពិធីប្រណាំងទូកក្នុងក្របខណ្ឌខេត្តកំពង់ចាមនេះ នឹងមានទូកខ្នាតវែង និងទូកខ្នាតអន្តរជាតិ ចូលរួមប្រណាំងសរុប៥០ មកពីក្រុង ស្រុកទាំង១០ នៃខេត្តកំពង់ចាម។ ក្នុងចំណោមនោះ មានទូកខ្នាតអន្តរជាតិចំនួន៣១ និងទូក«ង»ខ្នាតវែងចំនួន១៩ និងមានកីឡាករ-កីឡាការិនី ចូលរួមប្រណាំងជាង ២ពាន់នាក់។ លោក អ៊ុន ចាន់ដា អភិបាលខេត្តកំពង់ចាម បានស្នើឱ្យសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធ ពង្រឹងកិច្ចការពារសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព សណ្ដាប់ធ្នាប់ របៀបរៀបរយសាធារណៈនៅក្រុងកំពង់ចាម ឲ្យបានម៉ត់ចត់ ដើម្បីបង្កលក្ខណៈងាយស្រួល ដល់ពលរដ្ឋដែលចូលរួមទស្សនាការប្រណាំងទូក និងការកម្សាន្តពេលរាត្រី៕	រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ចាម នឹងរៀបចំពិធីប្រណាំងទូក បណ្ដែតប្រទីប ប្រគំតន្ត្រីខ្នាតធំ តាំងពិព័រណ៍ និងអុចកាំជ្រួច នៅថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា អបអរពិធីបុណ្យចេញព្រះវស្សា។
នៅក្នុងគំនិតផ្តួចផ្តើមមួយ ដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាប្រឈមនៃការផ្គត់ផ្គង់ថាមពល នាយករដ្ឋមន្រ្តីស្លូវ៉ាគី លោក រ៉ូប៊ីត ហ្វីកូ គ្រោងនឹងរៀបចំកិច្ចប្រជុំរដ្ឋាភិបាលរួមគ្នារវាងស្លូវ៉ាគី និងអ៊ុយក្រែននៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលអាជ្ញាធរអ៊ុយក្រែនអំពីសារៈសំខាន់នៃការរក្សាលំហូរឧស្ម័ន។ ទោះបីជាមានការខិតខំប្រឹងប្រែងខ្លាំង លោក ហ្វីកូ នៅតែទទួលស្គាល់ភាពមិនច្បាស់លាស់អំពីការសម្រេចបាននូវកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានអត្ថប្រយោជន៍ដល់ស្លូវ៉ាគី។ លោក ហ្វីកូ សង្កត់ធ្ងន់ថា រដ្ឋាភិបាលស្លូវ៉ាគីនឹងខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលដៃគូអ៊ុយក្រែនឱ្យប្រើប្រាស់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលរបស់ទីក្រុងកៀវ ដើម្បីនាំចូលថាមពលទៅកាន់អឺរ៉ុបខាងលិច។ លើសពីនេះ លោក ហ្វីកូ ក៏បានរម្លឹកឡើងវិញនូវការគាំទ្ររបស់ទីក្រុងប្រាទីស្លាវ៉ា ចំពោះបំណងប្រាថ្នារបស់អ៊ុយក្រែនក្នុងការចូលរួមជាមួយ EU ដោយរំពឹងថាទីក្រុងកៀវនឹងធ្វើសកម្មភាពដោយសមហេតុផល និងការទទួលខុសត្រូវ។ ក្តីបារម្ភទាំងនេះកើតមាននៅពេលបំពង់បង្ហូរប្រេង Druzhba ដែលជាផ្លូវសំខាន់សម្រាប់ដឹកជញ្ជូនប្រេងរបស់រុស្ស៊ីទៅកាន់ស្លូវ៉ាគី សាធារណរដ្ឋឆែក និងហុងគ្រី នឹងត្រូវបិទនៅថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥។ ទន្ទឹមនេះ ស្នងការថាមពលអឺរ៉ុបលោកស្រី Kadri Simson បានបញ្ជាក់ថា EU ត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការកាត់ផ្តាច់ទាំងស្រុងនូវការដឹកជញ្ជូនឧស្ម័នរបស់រុស្ស៊ីឆ្លងកាត់អ៊ុយក្រែន បន្ទាប់ពីកិច្ចសន្យាបច្ចុប្បន្នបានបញ្ចប់នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤។ កន្លងមក អ៊ុយក្រែនបានបិទបំពង់បង្ហូរប្រេងឆៅ Druzhba ដែលរត់កាត់ទឹកដីរបស់ខ្លួនទៅកាន់ប្រទេសជិតខាងដូចជា ហុងគ្រី និងស្លូវ៉ាគីកាលពីខែកក្កដា ដោយសារក្រុងកៀវបានដាក់ទណ្ឌកម្មលើក្រុមហ៊ុនប្រេងធំទីពីររបស់រុស្ស៊ីគឺ Lukoil ។ វិធានការនេះលុបបំបាត់ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងដ៏ធំមួយ បានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់សន្តិសុខថាមពលនៃប្រទេសហុងគ្រី និងស្លូវ៉ាគី។ មេដឹកនាំស្លូវ៉ាគី និងហុងគ្រីក៏បានព្រមានថា ពួកគេអាចនឹងចាត់វិធានការសងសឹកប្រឆាំងនឹងអ៊ុយក្រែន ប្រសិនបើក្រុងកៀវនៅតែបន្តបិទការដឹកជញ្ជូនប្រេងរបស់រុស្ស៊ីតាមរយៈបំពង់បង្ហូរប្រេងនេះ៕	ស្លូវ៉ាគីអាចរំខានការផ្គត់ផ្គង់ប្រេង និងឧស្ម័នពីអ៊ុយក្រែននៅដើមឆ្នាំ២០២៥។ មើលឃើញបែបនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្លូវ៉ាគី លោក រ៉ូប៊ីត ហ្វីកូ បានខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលទីក្រុងកៀវឱ្យរក្សាការដឹកជញ្ជូនឧស្ម័នរបស់រុស្ស៊ីឆ្លងកាត់ប្រទេសនេះ។ យ៉ាងណាមិញ លោក ហ្វីកូ អះអាងថា ស្លូវ៉ាគីមិនរារាំងមហិច្ឆតារបស់អ៊ុយក្រែនក្នុងការចូលរួមជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប (EU) លើការបិទបំពង់ឧស្ម័នរុស្ស៊ីនោះទេ។
បើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត Daily Mail កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែតុលា អតីតខ្សែបម្រើ មាន់គកបារាំង បានចូលខ្លួនជជែកជាមួយនឹងក្លិប Juventus ជុំវិញកិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ចប់កុងត្រារវាងគ្នា ក្នុងទីក្រុងទូរីន ប្រទេសអ៊ីតាលី។ អតីតខ្សែបម្រើក្រុម Manchester United កាលពីឆ្នាំ ២០២៣ កន្លងទៅ រងបម្រាមពីសំណាក់តុលាអាជ្ញាកណ្តាលកីឡា (CAS) មិនឱ្យពាក់ព័ន្ធទៅនឹងសកម្មភាពបាល់ទាត់រយៈពេល ៤ឆ្នាំ ក្រោយរកឃើញថាបានប្រើប្រាស់សារធាតុញៀនអំឡុងពេលប្រកួត។ ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ នៅថ្មីៗនេះ CAS បានសម្រេចចិត្តបន្ធូរបន្ថយបម្រាមលើ Pogba ឱ្យមកនៅសល់ត្រឹមតែរយៈពេល ១ឆ្នាំកន្លះ វិញ ខណៈគិតមកដល់បច្ចុប្បន្ន អតីតខ្សែបម្រើជម្រើសជាតិបារាំង នឹងអាចវិលចូលទីលានវិញ នៅក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៥។ ការបង្ហាញវត្តមាននៅក្លិប Juventus ជាលើកទី២ របស់ Pogba ត្រូវបានបញ្ចប់ ខណៈពេលខ្សែបម្រើធ្លាប់ឈ្នះពាន World Cup 2018 ក៏បានបើកឱកាសក្នុងការចរចាលេងឱ្យក្រុមដទៃ ក្រោមហេតុផលដើម្បីកសាងអាជីពបាល់ទាត់ឡើងវិញ បន្ទាប់ពីបម្រាម និងក្រោយពេលបញ្ចប់កុងត្រាជាមួយក្លិបអ៊ីតាលី។ កុងត្រារបស់ Pogba ជាមួយក្លិប Juventus មានរយៈពេលរហូតដល់ឆ្នាំ ២០២៦។ មិនបានប៉ះបាល់សូម្បីតែម្តងចាប់តាំងពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៣ កីឡាករវ័យ ៣១ឆ្នាំ ប្រាប់ទៅកាន់អ្នកកាសែតកីឡាដ៏ល្បីលោក Fabrizio Romano ថាខ្លួនជឿជាក់ក្នុងការចាប់ផ្តើមអាជីពឡើងវិញ ក្រោយពីចាកចេញពីក្លិប Juventus។ «ខ្ញុំជឿជាក់ថានឹងមានការចាប់ផ្តើមដ៏ល្អឡើងវិញ នៅពេលចេញឆ្ងាយពីក្លិប Juventus ហើយក៏ជាការសម្រេចចិត្តដ៏ល្អសម្រាប់អាជីព។»។ នេះជាអ្វីដែល Pogba បានលើកឡើង។ ទាក់ទងនឹងករណីបន្ធូរបន្ថយពិន័យលើខ្សែបម្រើអន្តរជាតិបារាំង ស្ថាប័ន CAS នឹងប្រកាសជាផ្លូវការ នៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ហើយនឹងការអះអាងថា Pogba មានឱកាសក្នុងការស្វែងរកក្លិបថ្មីដើម្បីបន្តអាជីពឡើងវិញ។ ការស្វែងរកក្លិបថ្មីដើម្បីប្រកបអាជីពឡើងវិញនេះ Pogba ហាក់បីបង្ហាញភ្លើងខៀវសម្រាប់ក្លិបស្ថិតក្នុងលីគបាល់ទាត់ប្រទេសអាម៉េរិក Major League Soccer។ ពាក្យចចាមអារ៉ាមកំពុងផ្ទុះឡើងថ្មីៗនេះ ដោយ Pogba មានបំណងចង់ចូលរួមលេងឱ្យក្លិប Inter Miami ដែលកំពុងមានវត្តមាន Lionel Messi នៅទីនោះ ខណៈក្លិបស្ថិតក្នុងរដ្ឋ Florida ក៏ត្រូវបានរាយការណ៍ថាបានបង្ហាញការចាប់អារម្មណ៍លើខ្សែបម្រើសញ្ជាតិបារាំងដូចគ្នា។ ចំណែកកាសែត Gazzetta dello Sport ចុះផ្សាយថា Pogba អាចនឹងដើរតាមក្តីស្រមៃចូលរួមលេងជាមួយក្លិបក្នុងប្រទេសអាម៉េរិក ដែលជាទីតាំងដ៏ល្អសម្រាប់ការចាប់ផ្តើមអាជីពឡើងវិញ ជាមួយនឹងកីឡាករម្ចាស់ពាន Ballon dOr ៨សម័យ Messi។ នៅលីគបាល់ទាត់អាម៉េរិក មានវត្តមានអតីតកីឡាករដែលរួមចំណែកជួយជម្រើសជាតិបារាំងឈ្នះ World Cup 2018 រួមមានខ្សែប្រយុទ្ធ Olivier Giroud និងអ្នកចាំទី Hugo Lloris ដែលអ្នកទាំងពីរសុទ្ធសឹងចូលនិវត្តន៍ពីជម្រើសជាតិ៕	កីឡាករ Paul Pogba និងក្លិបបាល់ទាត់ Juventus បានយល់ព្រមលើការបញ្ចប់កិច្ចសន្យា បន្ទាប់អតីតខ្សែបម្រើជម្រើសជាតិបារាំង ទទួលបានការបន្ធូរបន្ថយការដាក់ពិន័យទាក់ទងនឹងសារធាតុញៀន ពីរយៈពេល ៤ឆ្នាំ មកនៅសល់ត្រឹម ១ឆ្នាំ កន្លះវិញ។ Pogba ថែមទាំងអះអាងថាគេនឹងចាប់ផ្តើមអាជីពបាល់ទាត់ជាថ្មីម្តងទៀត ខណៈលេចឮចចាមអារ៉ាមថាក្លិប Inter Miami បានបង្ហាញការចាប់អារម្មណ៍។
នៅការប្រកួតដែលបានយកឈ្នះ Deportivo Alaves លទ្ធផល ៣-០ ស្ថិតក្នុងកីឡដ្ឋាន Mendizorroza នៅថ្ងៃទី៦ ខែតុលា ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិប៉ូឡូញ Lewandowski បានស៊ុតបាល់បញ្ចូលទី ៣គ្រាប់ ម្នាក់ឯង ដោយគ្រាប់បាល់ចំនួន ២លើក ជាការបញ្ជូនពីសំណាក់ Raphinha និង ១គ្រាប់ ពី Yamal។ ៣គ្រាប់ស៊ុតបញ្ចូលទីនោះ បានធ្វើឱ្យកីឡាករខ្សែប្រយុទ្ធវ័យ ៣៦ឆ្នាំ មកដល់ពេលនេះរកបានចំនួន ១០គ្រាប់ និងបញ្ចូនបាល់ ២គ្រាប់។ ចំណែកទាំង Raphinha និង Yamal រដូវកាល ២០២៤-២៥ រកបានម្នាក់ចំនួន ៤គ្រាប់ និងបញ្ជូនបាល់ ៥គ្រាប់ដូចគ្នា។ មើលឃើញពីប្រព័ន្ធលេងដ៏ស្និទ្ធស្នាលរវាងកីឡាករស្ថិតនៅតំបន់ប្រយុទ្ធបែបនេះ លោក Flick ជាគ្រូបង្វឹកបានបង្ហាញអារម្មណ៍ភ្ញាក់ផ្អើល ក្រោមការដឹកនាំដំបូងរបស់លោក។ អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអាល្លឺម៉ង់ បាននិយាយដូច្នេះ៖«ពិតប្រាកដណាស់ យើងកំពុងតែធ្វើការងារទៅលើការយល់ចិត្តគ្នាក្នុងក្រុមបែបនេះ រវាងទំនាក់ទំនងកីឡាករម្នាក់ជាមួយនឹងកីឡាករម្នាក់ទៀត។ គ្រប់យ៉ាងកើតឡើងពេលហ្វឹកហាត់ ហើយនៅពេលអ្នកជួបជុំគ្នាម្តងៗ អ្នកបានបង្ហាញផ្លូវបន្ថែមទៀតអំពីតិចនិក និងទីកន្លែងសម្រាប់ពួកគេត្រូវលេង គឺជារឿងដែលសំខាន់បំផុត ហើយពួកគេបានធ្វើរឿងដ៏អស្ចារ្យ និងថាមពលចេញពីកីឡាករទាំងនេះ។»។ ចេញពីការប្រកួតចំនួន ១១លើក រាល់ពានរង្វាន់ទាំងអស់ Barca ចំណោមការប្រកួត ៥លើកក្នុងនោះ ក្រុមកីឡាកររបស់ក្លិបរហស្សនាមអ្នកមានបុណ្យ មានគ្រាប់បាល់ស៊ុតបញ្ចូលទីលើសពី ៣គ្រាប់។ ដោយឡែកសម្រាប់ Lewandowski ក្រៅពីគ្រាប់បាល់ចំនួន ១០គ្រាប់ នៅក្នុងក្របខណ្ឌ La Liga រូបគេក៏រកបាន ២គ្រាប់ ផងដែរក្នុងការប្រកួតពានរង្វាន់ដទៃ ខណៈស្ថិតិរបស់តារាបាល់ទាត់ប៉ូឡូញអាចរកបានគ្រាប់បាល់លើសពីចំនួន ១គ្រាប់ រៀងរាល់ការប្រកួត។ Barcelona បច្ចុប្បន្នកំពុងបន្តឈរនៅកំពូលតារាង La Liga មានចំនួន ២៤ពិន្ទុ ដោយការប្រកួតចំនួន ៩លើក ក្រុមមួយនេះបានយកឈ្នះចំនួន ៨ប្រកួត នាំមុខក្រុមលេខ ២ ជាគូប្រជែង Real Madrid ចំនួន ៣ពិន្ទុ។ ក្រុម Deportivo Alaves ឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១៣ ដោយមាន ១០ពិន្ទុ៕	លោក Hansi Flick អ្នកចាត់ការទូទៅ Barcelona បង្ហាញអារម្មណ៍ដ៏ភ្ញាក់ផ្អើល ចំពោះប្រព័ន្ធលេងរបស់កូនក្រុមនៅតំបន់ប្រយុទ្ធ ដែលរួមមាន Robert Lewandowski, Raphinha និង Lamine Yamal ក្រោយហការគ្នាបានល្អ ក្នុងជ័យជម្នះទី៨ ក្នុងលីគ La Liga។
នៅថ្ងៃទី៨-៩ តុលានេះ គឺជាដំណើរការនៃការរៀបចំការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ នៅទូទាំងប្រទេស។ ការប្រឡងនេះ តម្រូវឱ្យបេក្ខជនមកចូលរួមប្រឡងនៅតាមមណ្ឌល ដែលនៅទីរួមស្រុក ឬទីរួមខេត្ត។ ដើម្បីជួយសម្រួលដល់បេក្ខជនដែលមិនមានលទ្ធភាព រដ្ឋបាលខេត្តកំពត នឹងរៀបចំអាហារ និងកន្លែងស្នាក់នៅដល់បេក្ខជន។ លោក ម៉ៅ ធនិន អភិបាលខេត្តកំពត បានបញ្ជាឱ្យរដ្ឋបាលស្រុក-ក្រុង ក្នុងខេត្តកំពត ត្រូវចាត់ចែងរៀបចំដាំបាយ និងផ្ដល់ត្រីខ ជាអាហារថ្ងៃត្រង់ និងល្ងាចដល់បេក្ខជន ជាពិសេសត្រូវរៀបចំកន្លែងស្នាក់នៅឱ្យបានសមរម្យដល់បេក្ខជនដែលឡើងមកប្រឡងផងដែរ។ ក្រៅពីនេះ ការផ្ញើកង់-ម៉ូតូនៅគ្រប់មណ្ឌលប្រឡងក្នុងខេត្តកំពត គឺឥតគិតថ្លៃ។ តាមរយៈវីដេអូជាសំឡេងបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុករដ្ឋបាលខេត្តកំពត លោក ម៉ៅ ធនិន មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ៖«បើសិនជាអាច គឺជួយឱ្យអស់លទ្ធភាព ព្រោះកូនក្មួយ(បេក្ខជនប្រឡងបាក់ឌុប)ទាំងអស់មកពីតាមបណ្ដាស្រុក ដូច្នេះជីវភាពក៏មានបញ្ហាប្រឈមខ្លះក្នុងការស្នាក់នៅ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អភិបាលខេត្តកំពត ទៅកាន់អភិបាលស្រុកនានា។ អត្ថបទទាក់ទង រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ធំ ផ្ដល់កន្លែងស្នាក់នៅដល់សិស្សក្រីក្រប្រឡងបាក់ឌុប បាក់ឌុប៖ សិស្សនៅឆ្ងាយពីមណ្ឌលប្រឡង នឹងទទួលបានកន្លែងស្នាក់នៅ និងអាហារឥតគិតថ្លៃ ពីរដ្ឋបាលខេត្តប៉ៃលិន បេក្ខជនជាង១៣ម៉ឺននាក់ នឹងចូលរួមប្រឡងបាក់ឌុបឆ្នាំនេះ បាក់ឌុប៖ ឆ្នាំនេះ មានមណ្ឌលប្រឡងចំនួន ២៣០ នៅទូទាំងប្រទេស គួរកត់សម្គាល់ថា ក្រៅពីខេត្តកំពត អាជ្ញាធរខេត្តកំពង់ធំ ក៏បានប្រកាសផ្តល់កន្លែងស្នាក់នៅ និងកន្លែងផ្ញើ កង់-ម៉ូតូ ឥតគិតថ្លៃដល់សិស្សក្រីក្រផងដែរ។ ចំណែករដ្ឋបាលខេត្តប៉ៃលិន ក៏បានប្រកាសផ្តល់កន្លែងស្នាក់នៅ រដ្ឋបាលខេត្តប៉ៃលិន នឹងរៀបចំកន្លែងស្នាក់នៅ អាហារ និងកន្លែងផ្ញើកង់ម៉ូតូ ដោយឥតគិតថ្លៃ ដល់សិស្សដែលនៅឆ្ងាយពីមណ្ឌលប្រឡងផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ សម័យប្រឡង ៨ តុលា ២០២៤នេះ មានបេក្ខជនចុះឈ្មោះសរុប ១៣៧ ០៤០នាក់ ក្នុងនោះថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តមាន ៣៩ ៣៥៨នាក់ និងថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គមមាន ៩៧ ៦៨២នាក់។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងអប់រំ បានកំណត់យកមណ្ឌលប្រឡងចំនួន ២៣០មណ្ឌល ស្មើនឹង៥៦៣៦បន្ទប់ ដើម្បីរៀបចំការប្រឡង៕	ដើម្បីផ្ដល់ភាពងាយស្រួលដល់បេក្ខជនប្រឡងបាក់ឌុប រដ្ឋបាលខេត្តកំពត នឹងរៀបចំអាហារ និងកន្លែងស្នាក់នៅដល់បេក្ខជន ដែលមិនមានលទ្ធភាព។ នេះបើតាមបទបញ្ជារបស់លោក ម៉ៅ ធនិន ទៅកាន់អភិបាលក្រុង-ស្រុក ក្នុងខេត្តកំពត។
នៅក្នុងការប្រណាំងរថយន្តនោះ លោក Reeves បានបើកបរក្នុងរយៈពេល ៤៥នាទី រួចទៅហើយ អំឡុងពេលប្រដេញតាមគូប្រកួតដទៃ មុនពេលរថយន្តរបស់លោកបានរេចង្កូតចេញពីផ្លូវធ្លាក់ទៅលើស្មៅក្បែផ្លូវរត់ តែមិនបង្កឱ្យមានបញ្ហាគ្រោះថ្នាក់ ឬរបួសអ្វីឡើយ។ ភ្លាមៗក្រោយពីរថយន្តបានបឈ្ឈប់សកម្មភាពរេចេញពីផ្លូវរួច លោក Reeves ក៏បានបន្តបើកបររថយន្តចូលផ្លូវប្រណាំងវិញ ដើម្បីបញ្ចប់ទី។ នៅលើរថយន្តម៉ាក Toyota GR ពណ៌ក្រហម ពាក់លេខសម្គាល់ ៩២ និងមានឈ្មោះពេញរបស់លោកផ្ទាល់ថា Reanu Reeves ស្ថិតក្នុងចំណោមរថយន្តចំនួន ៣៥ ដែលប្រកួតប្រជែង តារាហូលីវូដដ៏ល្បីរូបនេះ បានបញ្ចប់នៅត្រឹមតែចំណាត់ថ្នាក់លេខ ២៥។ បុរសវ័យ ៦០ឆ្នាំ នឹងមានការប្រណាំងទី២ របស់លោក នៅថ្ងៃទី១៣ ខែតុលា បន្ទាប់ពីការប្រកួតក្នុងទីក្រុង Indianapolis នៃពានរង្វាន់ Toyota GR Cup រួចទៅ។ នៅក្នុងការប្រណាំងរថយន្តនោះទៀតសោត ដៃគូក្នុងក្រុមតែមួយរបស់លោក Reeves គឺជាអ្នកផលិតមាតិការដ៏ល្បីមកពីក្រុម YouTuber មានឈ្មោះថា Dude Perfect។ គួរបញ្ជាក់ថា ការប្រកួតប្រណាំងរថយន្តបែបអាជីពនេះ មិនមែនជាលើកទីមួយឡើយសម្រាប់ តារាហូលីវូដ លោក Keanu Reeves ដ្បិតកាលពីមុន តួសម្តែងឯកក្នុងភាពយន្តហូលីវូដ John Wick រូបនេះ ក៏ធ្លាប់បានចូលរួមការប្រណាំងស្រដៀងគ្នានេះ នៅក្នុងការប្រកួតទីលានប្រណាំង Tokyo Grand Prix ក្នុងរដ្ឋ Long Beach ដែលជាការប្រកួតប្រណាំងរថយន្តសម្រាប់បុគ្គល និងតារាល្បី និងនៅឆ្នាំ ២០០៩ លោកក៏បានឈ្នះជើងឯករបស់កម្មវិធីប្រណាំងរថយន្តដូចគ្នាផងដែរ៕	លោក Keanu Reeves តារាហូលីវូដដ៏ល្បីល្បាញមួយរូប បានបង្ហាញខ្លួនលើកដំបូងនៅក្នុងការប្រកួតប្រណាំងរថយន្តអាជីព កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែតុលា នៅក្នុងការប្រកួត Toyota GR Cup ក្នុងរដ្ឋ Indianapolis ប្រទេសអាម៉េរិក។ ស្ថិតក្នុងការប្រកួតនោះ គេបានឃើញតួសម្តែងរឿងភាពយន្តហូលីវូដ John Wick រូបនេះបានបើករេចង្កូតចេញពីផ្លូវប្រកួត ប៉ុន្តែមិនបង្កឱ្យមានបញ្ហារបួសអ្វីឡើយ។
«ដោយរឿងច្រើនពេក ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំសម្រេចចិត្តបង្ហោះសារទាក់ទងដល់លោក លី សាម៉េត(ហៅគ្រូមា)។ លី សាម៉េត តែងប្រើឈ្មោះខ្ញុំដើរបោកប្រាស់គេរហូតថាយកលុយដែលបោកប្រាស់បានយកមកជូនខ្ញុំទៀតផង ដោយប្រាប់គេថាខ្លួនចេញចូលផ្ទះខ្ញុំ ក្នុងពេលណាក៏បាន ក្នុងពេលដែល លី សាម៉េត មិនដឹងថាផ្ទះខ្ញុំបែមុខទៅខាងណាផង»។ នេះជាសាររបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលបានរៀបរាប់លើហ្វេសប៊ុកនាថ្ងៃទី៧ តុលា ថា មានបុគ្គលជាច្រើននាក់ បានចាញ់បោកលោក លី សាម៉េត។ អ្នកដែលចាញ់បោកប្រាក់ទាំងនោះ មានឈ្មោះ សុខ ឡេង , មួង ឃីម និងលោក កន សុខកាយ អភិបាលក្រុងអរីយក្សត្របច្ចុប្បន្នជាដើម ដោយម្នាក់ៗចាញ់បោកថវិកាពី២០ម៉ឺនដុល្លារ រហូតដល់១០លានដុល្លារ។ ប៉ុន្តែក្រោយពីទទួលបានព័ត៌មាននេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ក៏បានអន្តរាគមន៍ទៅបុគ្គល លី សាម៉េត ឱ្យសងប្រាក់ទៅពួកគេទាំងអស់វិញហើយ។ ប្រធានព្រឹទ្ធសភា បានសរសេរលើហ្វេសប៊ុកដូច្នេះ៖«ក្នុងមុខតំណែងជារដ្ឋមន្ត្រី៦ឆ្នាំ ,ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី៣៨ឆ្នាំ និងពេលនេះជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា អមដោយអំណាចជាប្រមុខរដ្ឋស្តីទី ក្នុងពេលអវត្តមានព្រះមហាក្សត្រ, ខ្ញុំធ្លាប់ចុះហត្ថលេខា តែងតាំងនិងដំឡើងស័ក្តមន្ត្រីរាប់ម៉ឺននាក់ ទាំងស៊ីវិលនិងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ខ្ញុំមិនដែលទទួលយកអន្តរាគមន៍ពីអ្នកណានោះឡើយ មិនថាតាមការស្នើសុំឬតាមសំណូកណាមួយនោះឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញមន្ត្រីមួយចំនួន ទទួលបានការតែងតាំងហើយទទួលបានការជួយពីខ្ញុំថែមទៀតដើម្បីឲ្យពួកគាត់មានមធ្យោបាយធ្វើការ»។ ដោយសារមិនពេញចិត្តចំពោះទង្វើរបស់លោក លី សាម៉េត ប្រព្រឹត្តខុសជាច្រើនលើកនេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានស្នើឱ្យក្រសួងយុត្តិធម៌ សមត្ថកិច្ច និងមេធាវីសម្ដេច អនុវត្តតាមនីតិវិធីច្បាប់ជាបន្ទាន់។ ក្នុងនោះប្រមុខបក្យកាន់អំណាច បានស្នើទៅកាន់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៍ សហការជាមួយតុលាការ ដើម្បីចេញដីការការពារទ្រព្យសម្បត្តិរបស់លោក លី សាម៉េត ដើម្បីទុកសងដល់អ្នកចាញ់បោកបុគ្គលរូបនេះ។ ដោយឡែកអ្នកចាញ់បោកបុគ្គល លី សាម៉េត ទាំងអស់ អាចដាក់ពាក្យប្តឹង ឬទាមទារសំណងទៅកាន់មេធាវីសម្តេច ខណៈលោក គី តិច ប្រធានមេធាវី នឹងរៀបចំក្រុមការងារ ចាំទទួលពាក្យបណ្តឹងនិងធ្វើការសម្របសម្រួលលើរឿងនេះ។ ចំពោះចំណុចណា ដែលមិនអាចសម្របសម្រួលបាន ត្រូវប្តឹងទៅតុលាការចាត់ការតាមច្បាប់។ ចំណែកសមត្ថកិច្ច តាមឃ្លាំមើល លី សាម៉េត កុំឱ្យរត់ចេញផុតពីសំណាញ់ច្បាប់។ «ករណី លី សាម៉េត អាចនៅមានមនុស្សច្រើនទៀត ដែលចាញ់បោកគាត់ក្រោមរូបភាពយកឈ្មោះខ្ញុំទៅប្រើ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលបានបន្ថែមថា ករណីនេះ ត្រូវតែជម្រះបញ្ជីតាមរបៀបពន្លត់ភ្លើងជាជាងអង្គុយបក់ផ្សែង៕	លោក លី សាម៉េត ហៅគ្រូមា ទីប្រឹក្សាសម្ដេច ហ៊ុន សែន តែងតែយកឈ្មោះសម្ដេច ទៅបោកប្រាស់លុយពីអ្នកដទៃ ដើម្បីជាថ្នូរនឹងការទទួលបានតួនាទីក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល និងគោរមងារផ្សេងៗ។ ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា សម្ដេច ហ៊ុន សែន ស្នើឱ្យក្រសួងយុត្តិធម៌ និងសមត្ថកិច្ច ចាត់វិធានការច្បាប់លើបុគ្គលរូបនេះ។
កម្មវិធីពានរង្វាន់ឌីជីថលកម្ពុជា ឆ្នាំ២០២៤ ធ្វើឡើងក្នុងគោលដៅជំរុញការធ្វើបរិវត្តកម្មឌីជីថល ប្រកបដោយបរិយាបន្ន ដោយលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាគមនាគមន៍និងព័ត៌មាន និងនវានុវត្តន៍ឌីជីថលនៅកម្ពុជា។ សម្រាប់ពានរង្វាន់ពីកម្មវិធីនេះ គឺមានការទទួលស្គាល់ពីថ្នាក់ជាតិ ចំពោះស្ថាប័នរដ្ឋ សហគ្រាស ធុរកិច្ចថ្មី អង្គការ និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនានា ក្នុងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ឌីជីថល។ ការទទួលបាននូវពានរង្វាន់នេះ នឹងធ្វើឱ្យស្ថាប័ននានា ជាពិសេសធុរកិច្ចថ្មីឌីជីថល អាចមានលទ្ធភាពកាន់តែប្រសើរក្នុងការប្រកួតប្រជែងទាំងកម្រិតតំបន់ និងទាំងពិភពលោក រួមទាំងទទួលបានឱកាសវិនិយោគដ៏សម្បូរបែបថែមទៀត។ ពានរង្វាន់ឌីជីថលសម្រាប់កម្មវិធីប្រកួតប្រជែងថ្នាក់ជាតិនេះ ត្រូវបានបែងចែកជា៥ប្រភេទផ្សេងគ្នា។ ក្នុងនោះមាន ពានរង្វាន់លើស្ថាប័ន ល្អបំផុតប្រចាំឆ្នាំ (Private Sector of the year) ពានរង្វាន់លើបច្ចេកវិទ្យាជំរុញការប្រើប្រាស់ ល្អបំផុតប្រចាំឆ្នាំ (Best Digital Inclusion of the year)។ ពានរង្វាន់លើមាតិកាឌីជីថល ល្អបំផុតប្រចាំឆ្នាំ (Best Digital Content of the year) ពានរង្វាន់រដ្ឋមន្ត្រីសម្រាប់ធុរកិច្ចថ្មីឌីជីថល ល្អបំផុតប្រចាំឆ្នាំ (Minister Startup of the year) និងពានរង្វាន់លើការស្រាវជ្រាវ និងនវានុវត្តន៍ឌីជីថល ល្អបំផុតប្រចាំឆ្នាំ (Best Digital Research and Innovation of the year)។ (កណ្តាល)លោក សំ សិទ្ធិសេរី អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋាន បច្ចេកវិទ្យាគមនាគមន៍ និងព័ត៌មាន នៃក្រសួងប្រៃសណីយ៍ ថ្លែងក្នុងសន្នីសិទកាសែត ស្តីពី កម្មវិធីពានរង្វាន់ឌីជីថលកម្ពុជា ឆ្នាំ២០២៤ នៅក្រសួងប្រៃសណីយ៍ នាព្រឹកថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ។ បើតាមលោក សំ សិទ្ធិសេរី អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋាន បច្ចេកវិទ្យាគមនាគមន៍ និងព័ត៌មាន នៃក្រសួងប្រៃសណីយ៍ ក្នុងចំណោមពានរង្វាន់ទាំង៥នៃកម្មវិធីនេះ ពានរង្វាន់រដ្ឋមន្ត្រី សម្រាប់ធុរកិច្ចថ្មីឌីជីថលល្អបំផុតប្រចាំឆ្នាំ គឺមានទំហំទឹកប្រាក់ច្រើនជាងគេរហូតដល់ ១៥ ០០០ដុល្លារ។ បន្ទាប់មក ពានរង្វាន់លើការស្រាវជ្រាវ និងនវានុវត្តន៍ឌីជីថល ល្អបំផុតប្រចាំឆ្នាំ មានទំហំទឹកប្រាក់ ៧ ៥០០ដុល្លារ ខណៈពានរង្វាន់៣ទៀត មានទំហំទឹកប្រាក់ ២ ៥០០ដុល្លារ។ ទឹកប្រាក់សម្រាប់ពានរង្វាន់នីមួយៗក្នុងឆ្នាំនេះ គឺមានទំហំធំជាងឆ្នាំសព្វដង។ លោកបានបញ្ជាក់ក្នុងសន្នីសិទសារព័ត៌មាន ស្តីពី កម្មវិធីពានរង្វាន់ឌីជីថលកម្ពុជា ឆ្នាំ២០២៤ នៅក្រសួងប្រៃសណីយ៍ នាព្រឹកថ្ងៃទី៧ ខែតុលា យ៉ាងដូច្នេះ៖ « មូលហេតុដែលយើងសម្រេចផ្តល់ថវិកា១៥ ០០០ដុល្លារ ដល់ធុរកិច្ចថ្មីឌីជីថលឈ្នះពាននេះ ព្រោះតែយើងដឹងថា ក្រុមធុរកិច្ចថ្មីនោះ ត្រូវការថវិកាដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ ឬធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវធុរកិច្ចរបស់ខ្លួននៅក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យា ។ យើងលើកទឹកចិត្តខ្លាំងចំពោះធុរកិច្ចថ្មី ដែលមានគំនិតថ្មី លើកកម្ពស់ការយល់ដឹងវិស័យឌីជីថល ក្នុងស្រទាប់សាធារណជន ជួយកាត់បន្ថយគម្លាតឌីជីថលក្នុងសហគមន៍ជំនួញ និងរវាងប្រជាជនរស់នៅតាមខេត្ត និងទីក្រុង ដែលជាកត្តារួមចំណែក ក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យឌីជីថលកម្ពុជា»។ កម្មវិធីពានរង្វាន់ឌីជីថលកម្ពុជា គឺជាកម្មវិធីប្រកួតប្រជែងថ្នាក់ជាតិធំជាងគេបំផុតនៅកម្ពុជា ដែលត្រូវបានរៀបចំតាំងពីឆ្នាំ២០១៥ ដោយអតីតវិទ្យាស្ថានជាតិប្រៃសណីយ៍ ទូរគមនាគមន៍ បច្ចេកវិទ្យាគមនាគមន៍ និងព័ត៌មាន (NIPTICT) ក្រោមការគាំទ្រពីក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ មានស្ថាប័នសាធារណៈ សហគ្រាស ធុរកិច្ចថ្មី អង្គការ និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនានា ប្រមាណ១០០ បានដាក់ពាក្យប្រកួតប្រជែងដណ្តើមយកពានរង្វាន់ទាំង៥ ពីកម្មវិធីនេះ។ ស្ថាប័នរដ្ឋ សហគ្រាស ធុរកិច្ចថ្មី អង្គការ និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនានា ដែលចាប់អារម្មណ៍លើកម្មវិធីពានរង្វាន់ឌីជីថលកម្ពុជា ឆ្នាំ២០២៤ គឺអាចពាក្យតាមតំណភ្ជាប់នេះ https://mptc.gov.kh/cda2024/ បានរហូតដល់ថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា៕	ភ្នំពេញ៖ កម្មវិធី«ពានរង្វាន់ឌីជីថលកម្ពុជា ឆ្នាំ២០២៤» របស់ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និង ទូរគមនាគមន៍ ចាប់ផ្តើមទទួលពាក្យពីថ្ងៃនេះរហូតដល់ថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា។ កម្មវិធីលើកទី១០នេះ ធ្វើឡើងក្រោមប្រធានបទ « គាំទ្រដល់ពលរដ្ឋកម្ពុជាក្នុងការប្រើប្រាស់ បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល ដើម្បីអនាគតកាន់តែល្អប្រសើរ » ។ ធុរកិច្ចថ្មីឌីជីថល(Minister Startup of the year) ដែលឈ្នះនឹងទទួលបានទឹកប្រាក់ចំនួន ១៥ ០០០ដុល្លារ ពីកម្មវិធី។
ត្រីគឺជាអាហារដែលផ្តល់ប្រូតេអ៊ីនគុណភាពខ្ពស់ និងសម្បូរទៅដោយអាស៊ីតខ្លាញ់មិនឆ្អែត ដែលមានប្រយោជន៍សម្រាប់សុខភាពអ្នកជំងឺ។ ការស្រាវជ្រាវបង្ហាញថា អាហារសម្បូរប្រូតេអ៊ីនពីត្រីមានសមត្ថភាពធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវការរំលាយអាហារជាតិស្ករក្នុងរាងកាយ ជួយកាត់បន្ថយការរលាក។ អ្នកដែលមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមអាចពិចារណាបន្ថែមត្រី 6 ប្រភេទនេះទៅក្នុងរបបអាហាររបស់ពួកគេដើម្បីបង្កើនសុខភាពរបស់ពួកគេ។ ត្រីឆ្ពិន ត្រីឆ្ពិន មានផ្ទុកនូវប្រូតេអ៊ីន វីតាមីន និងសារធាតុរ៉ែជាច្រើន ដែលជួយពង្រឹងប្រព័ន្ធការពាររាងកាយ និងចិញ្ចឹមលំពែង និងក្រពះ។ ការស្រាវជ្រាវបង្ហាញថា ត្រីសម្បូរប្រូតេអ៊ីនដូចជាត្រីឆ្ពិន មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការកាត់បន្ថយភាពធន់នឹងអាំងស៊ុយលីន ជួយបង្កើនសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងជាតិស្ករក្នុងឈាម។ ការផ្សំត្រីជាមួយតៅហ៊ូជួយកាត់បន្ថយជាតិស្ករក្នុងឈាមបានប្រសើរជាងមុន ព្រោះតៅហ៊ូមានផ្ទុកសារធាតុ isoflavones ច្រើន ដែលជាសារធាតុដែលធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវភាពប្រែប្រួលអាំងស៊ុយលីន។ ត្រីទីឡាព្យ៉ា ត្រីទីឡាព្យ៉ា មានកាឡូរីទាប មានជាតិខ្លាញ់ទាប ប៉ុន្តែមានប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់។ នេះជាអាហារដ៏ល្អសម្រាប់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជួយគ្រប់គ្រងជាតិស្ករក្នុងឈាម។ យោងតាមក្រសួងកសិកម្មសហរដ្ឋអាមេរិក ត្រីទីឡាព្យ៉ាចំហុយ 100 ក្រាមអាចផ្តល់ 137 កាឡូរី និងច្រើនជាង 28 ក្រាមនៃប្រូតេអ៊ីន។ ត្រីប្រភេទនេះងាយរកទិញ មានតម្លៃទាប និងស័ក្តិសមសម្រាប់មនុស្សជាច្រើន។ ត្រី sea bass ត្រី sea bass ក៏ជាជម្រើសដ៏ល្អសម្រាប់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមផងដែរ។ វាផ្តល់នូវប្រូតេអ៊ីន ខ្លាញ់ល្អ វីតាមីន A និង B និងសារធាតុរ៉ែដូចជា កាល់ស្យូម ផូស្វ័រ ប៉ូតាស្យូម ស័ង្កសី ដែលចិញ្ចឹមតម្រងនោម និងលំពែង។ ការសិក្សាមួយដែលត្រូវបានចេញផ្សាយនៅក្នុងទស្សនាវដ្តី Nutrition & Metabolism បានរកឃើញថាត្រីដូចជាត្រី sea bass ជួយកាត់បន្ថយការរលាករ៉ាំរ៉ៃ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការរលាករ៉ាំរ៉ៃគឺជាមូលហេតុមួយនៃបញ្ហាមេតាបូលីសចំពោះអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ ត្រីក្អែកពណ៌លឿង ក្អែកលឿងផ្តល់ប្រូតេអ៊ីន ខ្លាញ់ល្អ និងវីតាមីន និងសារធាតុរ៉ែជាច្រើនដែលចាំបាច់សម្រាប់រាងកាយ។ ត្រីប្រភេទនេះមានឥទ្ធិពលជួយបំប៉នឈាមយិន លំពែង និងក្រពះ។ ការសិក្សាមួយដែលត្រូវបានចេញផ្សាយនៅក្នុង Journal of Diabetes Research បង្ហាញថា ត្រីដែលសម្បូរទៅដោយអូមេហ្គា 3 ដូចជា ក្អែកលឿង ជួយបង្កើនភាពប្រែប្រួលអាំងស៊ុយលីន គាំទ្រការគ្រប់គ្រងជាតិស្ករក្នុងឈាម។ លើសពីនេះ ខ្លាញ់ឆ្អែតនៅក្នុងត្រីជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង ដែលជាបញ្ហាដែលអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមតែងតែជួបប្រទះ។ ត្រីសាលម៉ុន ត្រីសាលម៉ុនសម្បូរទៅដោយអូមេហ្គា 3 ល្អសម្រាប់បេះដូង ជួយកាត់បន្ថយជាតិខ្លាញ់ក្នុងឈាម កាត់បន្ថយការរលាក និងធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវការរំលាយអាហារក្នុងរាងកាយ។ ការស្រាវជ្រាវពីសមាគមជំងឺទឹកនោមផ្អែមអាមេរិកបង្ហាញថាអាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គា 3 នៅក្នុងត្រីសាលម៉ុនក៏ធ្វើអោយប្រសើរឡើងនូវសមត្ថភាពរបស់រាងកាយក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងអាំងស៊ុយលីនកាត់បន្ថយជាតិស្ករក្នុងឈាមចំពោះអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ លើសពីនេះ ការបន្ថែមអាហារដែលសម្បូរទៅដោយអូមេហ្គា 3 ដូចជាត្រីសាលម៉ុន ក៏ផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់សរសៃឈាមបេះដូង ជួយការពារផលវិបាកទាក់ទងនឹងសរសៃឈាមបេះដូងចំពោះអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម៕	សម្រាប់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម ការគ្រប់គ្រងកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមមានសារៈសំខាន់ណាស់។ ដើម្បីធ្វើដូចនេះអ្នកជំងឺត្រូវយកចិត្តទុកដាក់លើរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេ។
វិញ្ញាសាប្រឡងនៅព្រឹកថ្ងៃទី៨ ខែតុលានេះ បេក្ខជនថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ ចេញដំណើរដោយមុខវិជ្ជា ប្រវត្តិវិទ្យា និងជីវវិទ្យា ខណៈបេក្ខជនថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គម ចាប់ផ្តើមដោយមុខវិជ្ជាផែនដី និងបរិស្ថានវិទ្យា ប្រវត្តិវិទ្យា។ សូមជម្រាបដែរថា មណ្ឌលប្រឡងបាក់ឌុបទូទាំងប្រទេស មានចំនួន ២៣០មណ្ឌល ត្រូវជា៥ ៥៣៣ បន្ទប់ ដោយថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ មានចំនួន ៧៣មណ្ឌល ត្រូវជា១ ៦០២បន្ទប់ និងថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម មានចំនួន ១៥៧មណ្ឌល ត្រូវជា ៣ ៩៣១បន្ទប់។ ការប្រឡងមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ(បាក់ឌុប) គឺមានចំនួន៧មុខវិជ្ជា។ សម្រាប់ថ្នាក់ វិទ្យា សាស្រ្ត មានមុខវិជ្ជាជម្រើស ប្រវត្តិវិទ្យា ជីវវិទ្យា គីមីវិទ្យា ភាសាបរទេស អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ រូបវិទ្យា គណិតវិទ្យា។ ចំណែក ថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គម មានមុខវិជ្ជាជម្រើស ផែនដី និងបរិស្ថានវិទ្យា ប្រវត្តិវិទ្យា ភូមិវិទ្យា ភាសាបរទេស គណិតវិទ្យា សីលធម៌-ពលរដ្ឋ និងអក្សរសាស្រ្តខ្មែរ។ ដើម្បីរក្សាសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព សណ្តាប់ធ្នាប់ និងរបៀបរៀបរយតាមមណ្ឌលប្រឡង និងធានាឱ្យបានសុខភាពសម្រាប់គណៈមេប្រយោគ គណៈកម្មការនានា និងបេក្ខជន ក្រសួងអប់រំ បានបន្តសហការជាមួយក្រសួង ស្ថាប័ន ចំនួន៦ផ្សេងទៀតដែរ មានក្រសួងមហាផ្ទៃ ក្រសួងសុខាភិបាល កងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ អគ្គិសនីកម្ពុជា និងសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ដំណើរការប្រឡងលើវិញ្ញាសាសរសេរ ក្រសួងអប់រំ នឹងផ្តើមដំណើរការកំណែពីថ្ងៃទី១១ ខែតុលា ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា។ ការស្រង់ បូកពិន្ទុ និងផ្ទៀងផ្ទាត់ នឹងចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា។ ការប្រកាសលទ្ធផលប្រឡង គ្រោងធ្វើឡើងនៅពេលរសៀល ថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា សម្រាប់មណ្ឌលប្រឡងនៅរាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្តកណ្តាល និងថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា សម្រាប់បណ្តាខេត្តផ្សេង៕ អត្ថបទទាក់ទង មួយថ្ងៃមុនបាក់ឌុប! រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ រំឭកបេក្ខជនឱ្យគោរពបទប្បញ្ញត្តិប្រឡងឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន	ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ(បាក់ឌុប) សម័យប្រឡង ៨ តុលា ២០២៤ បានចាប់ផ្តើមហើយ។ ការប្រឡងឆ្នាំនេះ មានបេក្ខជនចុះឈ្មោះចំនួន ១៣៧ ០៤០នាក់ ក្នុងនោះស្រី ៧៤ ៨៨២នាក់ ដោយបេក្ខជនថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ មាន៣៩ ៣៥៨នាក់ និងថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម មានចំនួន៩៧ ៦៨២នាក់។
សូមជម្រាបថា វិញ្ញាសាប្រឡងសម្រាប់បេក្ខជនថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៨ ខែតុលានេះ មានមុខវិជ្ជាប្រវត្តិវិទ្យា និងជីវវិទ្យា ខណៈថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គម មានមុខវិជ្ជាផែនដី និងបរិស្ថានវិទ្យា និងប្រវត្តិវិទ្យា។ បេក្ខជនដែលបានចុះឈ្មោះប្រឡងបាក់ឌុប មានសរុប១៣៧ ០៤០នាក់ ក្នុងនោះស្រី ៧៤ ៨៨២នាក់ ដោយបេក្ខជនថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ មាន៣៩ ៣៥៨នាក់ និងថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម មានចំនួន៩៧ ៦៨២នាក់។ នៅទូទាំងប្រទេស មានមណ្ឌលប្រឡងចំនួន ២៣០មណ្ឌល ត្រូវជា៥ ៥៣៣ បន្ទប់ ដោយថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ មានចំនួន ៧៣មណ្ឌល ត្រូវជា១ ៦០២បន្ទប់ និងថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម មានចំនួន ១៥៧មណ្ឌល ត្រូវជា ៣ ៩៣១បន្ទប់។ ការប្រឡងបាក់ឌុប គឺមានចំនួន៧មុខវិជ្ជា។ សម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្ត មានមុខវិជ្ជាជម្រើស ប្រវត្តិវិទ្យា ជីវវិទ្យា គីមីវិទ្យា ភាសាបរទេស អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ រូបវិទ្យា គណិតវិទ្យា។ ចំណែក ថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គម មានមុខវិជ្ជាជម្រើស ផែនដី និងបរិស្ថានវិទ្យា ប្រវត្តិវិទ្យា ភូមិវិទ្យា ភាសាបរទេស គណិតវិទ្យា សីលធម៌-ពលរដ្ឋ និងអក្សរសាស្រ្តខ្មែរ៕ អត្ថបទទាក់ទង ការប្រឡងបាក់ឌុប ចាប់ផ្តើមហើយ!	ដំណើរការប្រឡងបាក់ឌុប បានចាប់ផ្តើមហើយ ដោយនៅតំបន់មួយចំនួន ក៏មានភ្លៀងធ្លាក់ផង នៅព្រឹកនេះ។ ស្របពេលដែលបេក្ខជន កំពុងសរសេរចម្លើយនៅលើវិញ្ញសារបស់ខ្លួន នៅក្នុងបន្ទប់ប្រឡង ក្រោមក្រសែភ្នែកអ្នកសង្កេតការណ៍ អាណាព្យាបាលមួយចំនួន ដែលបានជូនដំណើរកូនចៅរបស់ខ្លួនមកប្រឡង នៅឯក្រៅមណ្ឌលប្រឡងឯណេះវិញ ក៏នៅមិនសុខ មិនស្ងៀមដែរ។ ដំណក់ទឹកភ្លៀង មិនអាចរារាំងទឹកចិត្តខ្វល់ខ្វាយ បារម្ភ ពីកូនក្មួយឡើយ។ ឪពុកម្តាយ និងអាណាព្យាបាលមួយចំនួន សុខចិត្តនៅរង់ចាំកូន នៅតាមរបងសាលារៀន ដែលជាមណ្ឌលប្រឡង ដោយពួកគាត់ខ្លះ មានពាក់អាវភ្លៀង ខ្លះមានឆត្រ និងអ្នកខ្លះជ្រកក្រោមដើមឈើ ដើម្បីការពារភ្លៀងទទឹក។
គំនិតផ្តួចផ្តើមសម្រាប់អតិថិជន B2B ប្រចាំឆ្នាំ (B2B Client Initiative of the Year) ក្រុមហ៊ុន Smart មិនត្រឹមតែផ្ដល់ជូននូវសេវាកម្មទូរគមនាគមន៍ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏បានចាប់ផ្ដើមផ្តល់ជូននូវដំណោះស្រាយបច្ចេកវិទ្យាដល់អតិថិជនរបស់ខ្លួនផងដែរ។ ផលិតផល និងសេវាកម្ម ដែលក្រុមហ៊ុន Smart បានដាក់ដំណើរការនៅក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៣ នេះ គ្របដណ្តប់លើប្រតិបត្តិការផ្សេងៗគ្នា រួមមានការតភ្ជាប់ ទំនាក់ទំនង fleet management, cloud solutions, productivity, និងដំណោះស្រាយផ្នែកធនធានមនុស្ស។ សេវាកម្មទាំងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីដោះស្រាយការវិវត្តនៃតម្រូវការអាជីវកម្មក្នុងសម័យឌីជីថលដែលផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ សេវាកម្មទាំងនោះរួមបញ្ចូលទាំងសេវាអ៊ីនធឺណិតខ្សែកាបអុបទិក Smart Fiber+ ព្រមទាំងជម្រើសជាច្រើននៃ Smart Cloud Product ដែលជាគម្រោងមួយពឹងផ្អែកលើ Digital Workspace។ លើសពីនេះ ដំណោះស្រាយ Smart Fleet Management, ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងវត្តមាន Smart CheckinMe និងទូរសព្ទដៃ Smart Push2Talk បានបំពេញតម្រូវការ និងដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងបរិបទសង្គម ក្រៅពីផលប័ត្រនៃផលិតផល និងសេវាកម្ម ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata បានចាប់ដៃគូជាមួយអាជីវកម្មឌីជីថលក្នុងស្រុក ដោយជំរុញឱ្យមានការរីកលូតលាស់នៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីអាជីវកម្មឌីជីថល ដើម្បីបម្រើអតិថិជន SME ឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង។ ការផ្តល់ជូនទាំងនេះ បាននាំមកនូវភាពប្រសើរឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ចំពោះគុណភាពនៃការតភ្ជាប់ សុវត្ថិភាពឌីជីថល ប្រសិទ្ធភាពចំណាយ និងសុវត្ថិភាពប្រតិបត្តិការ។ លោក Sharif Lukman Mahfoedz ប្រធានផ្នែកធុរកិច្ចនៅក្រុមហ៊ុន Smart Axiata បានលើកឡើងថា៖ «ថ្វីត្បិតគំនិតផ្តួចផ្តើម B2B របស់យើងទើបតែចាប់ផ្តើម ប៉ុន្តែយើងបានឃើញការកើនឡើងនៃចំនួនដៃគូអាជីវកម្មដែលបានជឿទុកចិត្តលើយើងរួចហើយ។ យើងប្តេជ្ញាជំរុញការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថលនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងធានាថា សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម និងអតិថិជនរបស់យើងអាចទទួលបានដំណោះស្រាយឌីជីថល និង ICT ប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត ដែលបំពេញតាមតម្រូវការនៃការវិវត្តរបស់ពួកគេ យើងមានសង្ឃឹមយ៉ាងខ្លាំងចំពោះសក្តានុពលរបស់ក្រុមហ៊ុន តាមរយៈដំណោះស្រាយដែលយើងអាចផ្តល់ជូនអតិថិជនរបស់យើង។» គំនិតផ្តួចផ្តើមផ្នែកធនធានមនុស្សប្រចាំឆ្នាំ (HR Initiative of the Year) ទន្ទឹមនឹងនោះ ក្រុមហ៊ុនក៏បានលើកតម្កើងនូវវប្បធម៌ និងភាពចម្រុះ តាមរយៈគំនិតផ្តួចផ្តើម Smart Cultural Day ស្របតាមការប្រារព្ធពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ។ ក្រុមហ៊ុន Smart យល់ឃើញថា ភាពចម្រុះគ្នា (Diversity) នេះ និងវប្បធម៌ខុសៗគ្នា ដែលប្រមូលផ្ដុំនៅកន្លែងតែមួយ ជាកត្តាជំរុញឱ្យមានភាពច្នៃប្រឌិត នវានុវត្តន៍ និងសុខដុមរមនានៅកន្លែងធ្វើការ។ គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ បានលើកទឹកចិត្តបុគ្គលិកឱ្យស្លៀកពាក់សំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីរបស់ពួកគេ ក្នុងពិធីជប់លៀងដែលញ៉ាំងបរិយាកាសក្រុមហ៊ុនជាមួយនឹងអត្តសញ្ញាណនៃប្រទេសជាង១០។ ក្នុងនោះក្រុមហ៊ុនក៏បានលើកទឹកចិត្តឱ្យបុគ្គលិករៀបចំ និងចែករំលែកមុខម្ហូបប្រពៃណីរបស់ពួកគេផងដែរ។ លោកស្រី ខាក់ ចិន្តា ប្រធានផ្នែកធនធានមនុស្សនៃក្រុមហ៊ុន Smart Axiata មានប្រសាសន៍ថា៖ «ស្នាមញញឹម ភាពសប្បាយរីករាយ និងការចែករំលែកវប្បធម៌ក្នុងក្រុមហ៊ុន បានផ្លាស់ប្តូរបរិយាកាសការិយាល័យរបស់យើង។ គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ មិនត្រឹមតែជាស្វែងយល់នូវវប្បធម៌ជាតិសាសន៍ដទៃប៉ុណ្ណោះទេ វាបង្រួបបង្រួមពួកគេ បង្កើតកន្លែងការងារកាន់តែស្អិតរមួត។ សមិទ្ធផលនេះ គឺជាការគោរពនិងការដឹងគុណចំពោះគ្នាទៅវិញទៅមកនិងបង្កើតបាននូវសហគមន៍ដែលកាន់តែជិតស្និត ក្នុងក្រុមហ៊ុន Smart»។» លោកស្រីបានបន្តទៀតថា «យើងមានគម្រោងពង្រីកគំនិតផ្តួចផ្តើមភាពចម្រុះ សមធម៌ និងបរិយាប័ន្នរបស់យើងនៅក្នុងគម្រោងដទៃទៀតនាពេលខាងមុខ ដើម្បីបណ្តុះវប្បធម៌សហការ ដែលយើងប្រាថ្នាចង់សម្រេចបាន។» ជាសក្ខីភាពមួយចំពោះការប្តេជ្ញារបស់ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata ក្នុងការដាំដុះកន្លែងធ្វើការមួយដែលបុគ្គលិកត្រូវបានគេឱ្យតម្លៃ Smart Cultural Day ជាឧទាហរណ៍នៃគំនិតផ្តួចផ្តើមធនធានមនុស្សប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ជោគជ័យនេះបាននាំមកវិញនូវពានរង្វាន់ HR Initiative of the Year - Cambodia ដែលជាពានរង្វាន់ដ៏មានកិត្យានុភាពពី Asian Telecom Awards៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata ដែលជាក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ និងផ្តល់ដំណោះស្រាយ ICT ជាច្រើនឆ្នាំក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានឈ្នះពានរង្វាន់ធំៗចំនួនពីរនៅក្នុងកម្មវិធី Asian Telecom Awards ២០២៤ សម្រាប់ការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ដោយជោគជ័យនូវផលិតផល និងសេវាកម្មប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតចំនួន ៩ ក្នុងគោលបំណងលើកកម្ពស់ប្រតិបត្តិការសាជីវកម្មសម្រាប់អតិថិជន និង សហគ្រាសធុនតូច ផងដែរ ក៏ដូចជាគំនិតផ្តួចផ្តើមផ្នែកធនធានមនុស្សរបស់ខ្លួន ក្នុងការអបអរភាពចម្រុះរបស់បុគ្គលគ្រប់រូបនៅក្នុងក្រុមហ៊ុន។
ឆ្នាំនេះ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានរៀបចំការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ នៅដើមខែតុលា ខណៈឆ្នាំមុនៗរៀបចំនៅខែធ្នូ ឬខែវិច្ឆិកា។ ក្នុងសិន្នសីទសារព័ត៌មាននាមណ្ឌលប្រឡងវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំ បានលើកឡើងថា ក្រសួងមានបំណងបង្ខិតការប្រឡងទៅខែសីហា ឱ្យដូចមុនកូវីដ-១៩។ បើតាមរដ្ឋមន្រ្តីអប់រំ ការរៀបចំនៅនៅខែសីហា ដើម្បីផ្ដល់ភាពងាយស្រួលដល់សិស្សានុសិស្ស ដាក់អាហារូបករណ៍ទៅក្រៅប្រទេស ជាពិសេសមិនប្រឈមនឹងការជន់លិចមណ្ឌលប្រឡង។ ជាក់ស្ដែងនៅភ្នំពេញ មានវិទ្យាល័យចំនួន ៣ និងសាលាបឋម ១កន្លែង ដែលជាមណ្ឌលប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ បានរងការជន់លិច ដោយសារទឹកភ្លៀង។ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាជន់លិចមណ្ឌលប្រឡងនេះ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន បញ្ជាក់ថា ក្រសួងអប់រំ និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន បានត្រៀមបង្ការ និងបានផ្លាស់ប្ដូរមណ្ឌលប្រឡងមួយចំនួននៅខេត្តកំពង់ចាម និងខេត្តសៀមរាបផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ សម័យប្រឡង ៨ តុលា ២០២៤នេះ មានបេក្ខជនចុះឈ្មោះសរុប ១៣៧ ០៤០នាក់ ក្នុងនោះថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តមាន ៣៩ ៣៥៨នាក់ និងថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គមមាន ៩៧ ៦៨២នាក់។ ក្រសួងអប់រំ បានកំណត់យកមណ្ឌលប្រឡងចំនួន ២៣០មណ្ឌល ស្មើនឹង៥៦៣៦បន្ទប់ ដើម្បីរៀបចំការប្រឡង៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំ បានអះអាងនៅចំពោះមុខអ្នកកាសែតថា ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិនៅឆ្នាំក្រោយៗ នឹងរៀបចំនៅខែសីហាវិញ។ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហង់ជួន ណារ៉ុន បន្តថា ការរៀបចំនៅខែសីហា ដើម្បីផ្ដល់ភាពងាយស្រួលដល់សិស្សានុសិស្ស ដាក់អាហារូបករណ៍ទៅក្រៅប្រទេស ជាពិសេសមិនប្រឈមនឹងការជន់លិចមណ្ឌលប្រឡង។
សូមអញ្ជើញលោក-អ្នកនាងទស្សនាវីដេអូសម្ភាសខាងក្រោមដូចតទៅ៖	ភ្នំពេញ៖ ដូចរាល់ឆ្នាំ នៅថ្ងៃប្រឡងបាក់ឌុប តែងមានអាណាព្យាបាលជាច្រើនដែលជូនកូនមកប្រឡង និងរង់ចាំកូនរង់ចេញពីប្រឡង។ ជាក់ស្ដែងដូចអ្នកស្រី លី ធារី និងអ្នកស្រី សៀង ស្រីវុធ បានរៀបចំម្ហូបអាហារថ្នាំសង្កូវ និងភេសជ្ជៈជាច្រើនមុខ និងរង់ចាំកូននៅមុខមណ្ឌលប្រឡងផងដែរ។ ស្រ្តីទាំង២នាក់នេះ អះអាងថា ងើបធ្វើបាយម្ហូបសម្រាប់កូននៅថ្ងៃប្រឡងដំបូងនេះតាំងពីម៉ោង៤ទៀបភ្លឺ ហើយជូនកូនមកដល់មណ្ឌលប្រឡងតាំងពីម៉ោង៦ព្រឹក។ ក្រៅពីម្ហូបអាហារ អ្នកស្រីក៏បានវេចខ្ចប់ថ្នាំសង្កូវច្រើនប្រភេទត្រៀមសម្រាប់កូនៗផងដែរ។
ចាប់តាំងពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ មីយ៉ាន់ម៉ា បានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលយោធា មុននឹងក្រុមយោធាប៉ះទង្គិចជាមួយក្រុមប្រដាប់អាវុធជនជាតិភាគតិច។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ទទូចឱ្យអាស៊ាន ជួយបញ្ចប់សង្រ្គាមស៊ីវិល ស្របពេលកិច្ចប្រជុំកំពូលរៀបចំនៅឡាវ។ «អាស៊ាន ត្រូវតែដើរតួនាទីដ៏សំខាន់ក្នុងការនាំយកសន្តិភាពត្រលប់ទៅមីយ៉ាន់ម៉ាឱ្យបានឆាប់បំផុត»។ លោកស្រី ផែថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលថៃ បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ នៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា។ បើតាមប្រមុខរដ្ឋាភិបាលរូបនេះ ថៃ នឹងសហការជាមួយម៉ាឡេស៊ី ដែលនឹងក្លាយជាប្រធានផ្លាស់វេនអាស៊ាននៅឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីជួយដោះស្រាយវិបត្តិនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ កន្លងមក វិបត្តិនៅមីយ៉ាន់ម៉ា បានធ្វើឱ្យប្រជាជនជាច្រើនម៉ឺននាក់ភៀសខ្លួនរកកន្លែងសុវត្ថិភាព ជាពិសេសភៀសខ្លួនចូលព្រំដែនថៃ។ ដើម្បីទប់ស្កាត់ និងការពារសុវត្ថិភាពតាមព្រំដែន ថៃបានពង្រាយយោធា និងគ្រឿងបរិក្ខាផ្សេងៗ នៅតាមតំបន់ព្រំដែន។ កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ ត្រូវបានរៀបចំនៅទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី៦ ដល់ថ្ងៃទី១១ ខែតុលា។ វិបត្តិមីយ៉ាន់ម៉ា នឹងក្លាយជាប្រធានបទដ៏សំខាន់មួយ ក្នុងចំណោមប្រធានបទក្តៅៗជាច្រើនទៀត។ ទន្ទឹមនេះ របបសឹកមីយ៉ាន់ម៉ា នឹងបញ្ជូនតំណាងពីក្រសួងការបរទេសរបស់ខ្លួនលើកដំបូង ទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំនៅឡាវ។ យ៉ាងណាមិញ ការអនុញ្ញាតឱ្យតំណាងយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ចូលរួមកិច្ចប្រជុំ បានធ្វើឱ្យអង្គការសង្គមស៊ីវិល និងរដ្ឋាភិបាលស្រមោល រិះគន់យ៉ាងខ្លាំង៕	នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ លោកស្រី ផែថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ នៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា បានទទូចឱ្យអាស៊ានដើរតួនាទីដ៏សំខាន់ ក្នុងការបញ្ចប់សង្រ្គាមស៊ីវិលនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ ការអំពាវនាវរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលថៃរូបនេះធ្វើឡើងមុន កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន រៀបចំនៅឡាវ។
ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា អះអាងថា ក្នុងដំណើរការសំណេរនាព្រឹកថ្ងៃទី១ នៃការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ បានប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន និងមិនមានបាតុភាពមិនប្រក្រតីណាមួយកើតឡើងឡើយ។ «នៅតាមមណ្ឌលប្រឡងនីមួយៗ មានដំណើរការល្អ មានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងរបៀបរៀបរយល្អ ព្រមទាំងអនុវត្តតាមសេចក្ដីណែនាំប្រតិបត្តិរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា»។ នេះជាសំណេរផ្សព្វផ្សាយលើទំព័រហ្វេសប៊ុកក្រសួងអប់រំ។ បើតាមក្រសួងអប់រំ នៅព្រឹកនេះ មានបេក្ខជនអវត្តមានចំនួន ២១២២ នាក់ ស្រី៨១៨នាក់ ត្រូវជា១,៥៥ភាគរយ នៃចំនួនបេក្ខជនសរុប ១៣៧០៤០នាក់ ក្នុងនោះបេក្ខជនស្វៃរិនអវត្តមាន ១៧១០នាក់។ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាសុខភាពវិញ មាន បេក្ខជនជួបបញ្ហាសុខភាពមានចំនួន ១៤ នាក់ ក្នុងនោះបេក្ខជន ៤នាក់ ត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រឡងនៅបន្ទប់ដាច់ដោយឡែក។ រីឯបេក្ខជនមានជំងឺគ្រុនឈាមចំនួន ២នាក់ ត្រូវបានទទួលការយកចិត្តទុកដាក់ពីគ្រូពេទ្យប្រចាំមណ្ឌលផងដែរ។ ក្រៅពីជួបបញ្ហាសុខភាព ក៏មានបេក្ខជន ៤នាក់ បានរងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ និងបានបន្តការប្រឡងធម្មតា។ សូមបញ្ជាក់ថា នៅព្រឹកនេះ បេក្ខជនប្រឡងចំនួនពីរមុខវិជ្ជាគឺ ប្រវត្តិវិទ្យា និងជីវវិទ្យា (សម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ) ផែនដីនិងបរិស្ថានវិទ្យា និងប្រវត្តិវិទ្យា (សម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម)។ សម្រាប់ពេលរសៀល បេក្ខជន នឹងប្រឡងមុខវិជ្ជា គីមីវិទ្យា និងភាសាបរទេស (សម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្ត) ភូមិវិទ្យា និងភាសាបរទេស (សម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម)៕	នៅព្រឹកថ្ងៃទី១ នៃដំណើរការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ មានបេក្ខជនអវត្តមានចំនួន ២១២២នាក់ ត្រូវជា១,៥៥ភាគរយ នៃចំនួនបេក្ខជនសរុប ១៣៧០៤០ នាក់ ក្នុងនោះបេក្ខជនស្វៃរិនអវត្តមាន ១៧១០ នាក់។ នេះបើតាមក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។
លោក Conor Nestor បានចែកផ្លូវជាមួយព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ បន្ទាប់ពីរួមដំណើរជាមួយគ្នាក្នុងវិស័យបាល់ទាត់អស់រយៈពេល៥ឆ្នាំ។ រូបលោក ក៏បន្ដអាជីពនៅ Hyderabad FC នៃលីគឥណ្ឌា។ លុះចូលដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ គ្រូបង្វឹកវ័យ ៣៩ឆ្នាំរូបនេះ បានចែកផ្លូវពីក្លិបនៅលីគឥណ្ឌានេះ ហើយក៏បន្ដអាជីពជាមួយក្លិបម៉ាឡេស៊ី Selangor FC ក្នុងតួនាទីជាគ្រូជំនួយ។ យោងទៅលើវីដេអូក្លិបបឹងកេត លោក Conor Nestor ពិតជារីករាយដែលបានត្រឡប់មកទឹកដីកម្ពុជាវិញ និងចាត់ទុកកម្ពុជាជាផ្ទះរបស់ខ្លួនទៀតផង។ អតីតគ្រូស្វាយរៀងរូបនេះ ថែមទាំងអរគុណក្លិបបឹងកេតដែលនាំខ្លួនត្រឡប់មកប្រកបអាជីពជាគ្រូបង្វឹកនៅទឹកដីខ្មែរ។ «ខ្ញុំ នឹកស្រុកខ្មែរ និងនឹកបាល់ទាត់កម្ពុជា។ អរគុណបឹងកេត សម្រាប់ការនាំរូបខ្ញុំត្រឡប់មកផ្ទះវិញ។»។ លោក Conor បន្ថែម។ រយៈពេល៥ឆ្នាំជាមួយព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៨ ដល់ពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ២០២៣ លោកគ្រូសញ្ជាតិអៀរឡង់ ជួយក្រុមឈ្នះពានរង្វាន់ Metfone Cambodian League ហើយជួយឱ្យក្រុមមានឈ្មោះលេងក្នុងពានរង្វាន់ AFC CUP វគ្គPlay-off នៅឆ្នាំ២០២០ ផងដែរ។ ដោយឡែក រយៈពេល២រដូវកាលមកនេះ បឹងកេត ទទួលលទ្ធផលមិនល្អ ដោយមិនឈ្នះពានរង្វាន់ណាមួយឡើយ។ ទម្រង់ធ្លាក់ចុះនេះ បានធ្វើឲ្យអ្នកគាំទ្រមួយចំនួន បាត់ទំនុកចិត្ត និងការគាំទ្រ។ តើវត្តមានលោក Conor Nestor អាចស្រោចស្រង់បឹងកេត បានដែរឬទេ?	លោក Conor Nestor ត្រូវបានតែងតាំងជាគ្រូបង្គោលក្លិបបឹងកេត បន្ទាប់ពីទៅប្រកបអាជីពជាគ្រូជំនួយក្រុម Selangor FC នៃលីគកំពូលម៉ាឡេស៊ីមួយរយៈពេលខ្លី។ ធ្លាប់ដឹកនាំក្រុមព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងជោគជ័យជាខ្លាំង តើវត្តមានគ្រូបង្វឹកសញ្ជាតិអៀរឡង់រូបនេះ អាចនាំបឹងកេតត្រឡប់ទៅរកការប្រកួតប្រជែងវិញបានឬទេ ក្រោយធ្លាក់ទម្រង់ខ្លាំងក្នុងលីគកំពូលកម្ពុជា។
ក្នុងថ្ងៃគម្រប់ខួប១ឆ្នាំនៃការវាយប្រហារក្រុមហាម៉ាសលើអុីស្រាអែល ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអុីស្រាអែលប្រចាំនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Danny Danon បានប្រកាសគោលជំហររបស់ខ្លួន ក្នុងការដណ្ដើមយកចំណាប់ខ្មាំងពីក្រុមហាម៉ាសមកវិញ។ ទាំងមេដឹកនាំ និងប្រជាជនអុីស្រាអែលមួយចំនួន បានគាំទ្រឱ្យបន្តសង្គ្រាម ក្នុងបំណងនាំយកចំណាប់ខ្មាំងត្រឡប់មកវិញ។ តាមការបញ្ជាក់របស់យោធាអុីស្រាអែល ចំណាប់ខ្មាំងជាង១០០នាក់ទៀត កំពុងនៅក្នុងដៃក្រុមហាម៉ាស។ «UN បានបរាជ័យលើកាតព្វកិច្ច ដ៏សាមញ្ញរបស់ខ្លួនក្នុងការការពារជនស្លូតត្រង់ និងការថ្កោលទោសមនុស្សអាក្រក់(ក្រុមហាម៉ាស)»។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអុីស្រាអែល បានបង្ហាញការខកចិត្តបែបនេះ នៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា។ ស្របគ្នានេះ លោកស្រី Linda Thomas-Greenfield ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំ UN ក៏បានលើកឡើងស្រដៀងគ្នានៅក្នុងខួប១ឆ្នាំនៃការវាយប្រហាររបស់ក្រុមហាម៉ាសលើអុីស្រាអែលដែរ។ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ បានស្នើសេចក្តីសម្រេចពាក់ព័ន្ធលើការផ្តល់ជំនួយទៅកាហ្សា និងការថ្កោលទោសក្រុមហាម៉ាស។ យ៉ាងណាមិញ អាម៉េរិក បានប្រើសិទ្ធិវ៉េតូជំទាស់លើដំណោះស្រាយនេះ ព្រោះគ្មានលើកឡើងពីការគាំទ្រសិទ្ធិការពារខ្លួនរបស់អុីស្រាអែល។ ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោក ចូ បៃឌិន និងអតីតប្រធានាធិបតី លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានគោរព្វវិញ្ញាណក្ខន្ធជនរងគ្រោះដែលបានស្លាប់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃទី៧ ខែតុលា។ លោក បៃឌិន ក៏មិនភ្លេចបង្ហាញពីការគាំទ្ររបស់រដ្ឋបាលខ្លួន ទៅកាន់អុីស្រាអែលដែរ។ គួរបញ្ជាក់ថា ក្រុមហាម៉ាសបានបើកប្រតិបត្តិការវាយប្រហារលើអុីស្រាអែលចេញពីតំបន់កាហ្សា ដោយបានបាញ់មីស៊ីលជាច្រើនគ្រាប់ និងចូលទៅសម្លាប់ប្រជាជនប្រមាណ១២០០នាក់ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣។ លើសពីនេះ ក្រុមប្រយុទ្ធហាម៉ាស ក៏បានចាប់ពលរដ្ឋអុីស្រាអែលជាចំណាប់ខ្មាំងប្រហែល២៥០នាក់ ផងដែរ៕	លោក Danny Danon ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអុីស្រាអែលនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលាថា កងទ័ពខ្លួននឹងប្រយុទ្ធនៅតំបន់កាហ្សា ទាល់តែ ចំណាប់ខ្មាំងទាំងអស់ដែលក្រុមហាម៉ាសបានចាប់ខ្លួន ត្រូវដោះលែងមកវិញ និងបានរិះគន់ UN ថាបរាជ័យក្នុងការថ្កោលទោសក្រុមហាម៉ាសដែលសម្លាប់ពលរដ្ឋខ្លួន។
តាមរយៈទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់កងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស លោក អេង ហ៊ី ដែលជាអ្នកនាំពាក្យ បានសរសេរដូច្នេះ៖«កងរាជអាវុធហត្ថ សូមអភ័យទោសចំពោះភាគីជម្លោះម្ខាងទៀត និងសូមទោសជាសាធារណៈចំពោះជនរួមជាតិទាំងមូលនូវកំហុសអសីលធម៌ និងការប្រព្រឹត្តល្មើសវិន័យកងទ័ពនេះ។»។ បើតាម លោក អេង ហ៊ី ដដែល មន្ត្រីរបស់ខ្លួនដែលជាភាគីស្ថិតក្នុងករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះ មានឋានន្តរសក្តិវរសេនីយ៍ឯក មុខងារស្នងការរង នៃស្នងការដ្ឋានសម្ភារៈបច្ចេកទេសបញ្ជាការដ្ឋានកងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស។ ក្រៅពីសុំទោសជាសារណៈ កងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស ក៏បានកោះហៅមន្ត្រី ស័ក្តិ ៥ របស់ខ្លួន ចូលអង្គភាព ដើម្បីត្រួតពិនិត្យ និងមានវិធានការតាមច្បាប់ លក្ខន្តិកៈ និងបទវិន័យទូទៅសម្រាប់កងទ័ព។ សូមជម្រាបថា ករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះ កើតឡើងនៅយប់ថ្ងៃទី៦ ខែតុលា នៅបណ្តោយផ្លូវព្រះមុនីវង្ស សង្កាត់ស្រះចក ខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ។ តាមរយៈឃ្លីបវីដេអូ ដែលចែកចាយនៅក្នុងបណ្តាញសង្គម មន្ត្រីស័ក្តិ៥ នៃកងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេសរូបនេះ ក៏ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពស្រវឹងផងដែរ នៅពេលនិយាយតតាំងនឹងភាគីម្ខាងទៀត នៃហេតុការណ៍គ្រោះថ្នាក់នេះ៕	ភ្នំពេញ៖ កងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស បានសម្តែងការសោកស្តាយ និងប្រកាសសុំទោសជាសាធារណៈ ក្រោយពីមន្ត្រីអាវុធហត្ថម្នាក់ បានប្រើអាកប្បកិរិយា និងពាក្យសម្ដីមិនសមរម្យ លើភាគីម្ខាងទៀត ក្នុងករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ដែលបានកើតឡើងកាលពីពាក់កណ្តាលអាធ្រាតុ ថ្ងៃទី៦ ខែតុលា។
ករណីអនុរក្សយកទូរសព្ទចូលមណ្ឌលប្រឡង បានកើតឡើងនៅម៉ោង៨៖១០នាទី នៅក្នុងមណ្ឌលវិទ្យាល័យ ហស រ៉ូតា ខ្សាច់កណ្តាល ខេត្តកណ្តាល។ ភ្លាមៗក្រោយមានករណីបែបនេះ ក្រុមការងារបានធ្វើកំណត់ហេតុពិសេសដល់អនុរក្សរូបនោះ និងត្រូវបាន ប្រធានមណ្ឌល សម្រេចផ្អាកតួនាទីពីអនុរក្សមកនៅគណៈកម្មការកណ្តាលផងដែរ។ មុនដំណើរការប្រឡង ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានចេញបទប្បញ្ញត្តិ ដោយមិនតម្រូវឱ្យបេក្ខជន និងអនុរក្សយកទូរស័ព្ទចូលមណ្ឌលប្រឡងឡើយ។ បើតាមក្រសួងអប់រំ បុគ្គលដែលមានសិទ្ធិយកចូល និងប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទដៃមានដូចជា គណៈមេប្រយោគទូទាំងប្រទេស, ប្រធានអប្បមាទទូទាំងប្រទេសប្រចាំមណ្ឌល, ប្រធានមណ្ឌល, ប្រធានសន្តិសុខប្រចាំមណ្ឌល, អ្នកសង្កេតការណ៍អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ និងអ្នកសង្កេតការណ៍ស្ម័គ្រចិត្ត។ ដោយឡែក បុគ្គលដែលគ្មានសិទ្ធិយកចូល និងប្រើប្រាស់មានដូចជា បេក្ខជនប្រឡង, អនុប្រធាន សមាជិកអប្បមាទ និងជំនួយការអប្បមាទ, អនុប្រធានមណ្ឌល, គណៈកម្មការកណ្តាល អ្នកត្រួតពិនិត្យតាមអគារ និងអនុរក្ស និងសមាជិកសន្តិសុខ និងបុគ្គលិកសុខាភិបាលប្រចាំមណ្ឌល។ ក្នុងបទប្បញ្ញត្តិរបស់ក្រសួងអប់រំ បានកំណត់ថាបុគ្គលិកអប់រំដែលបានប្រព្រឹត្តសកម្មភាពមិនត្រឹមត្រូវដូចជា យកទូរសព្ទ ឬឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកគ្រប់ប្រភេទ ចូលក្នុងមណ្ឌលប្រឡងខុសពីគោលការណ៍ណែនាំរបស់ក្រសួង។ ចំពោះបញ្ហានេះ នឹងត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មខាងវិន័យថ្នាក់ទី១ ដោយមិនទាន់គិតពីទោសតាមក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។ ទណ្ឌកម្មខាងវិន័យថ្នាក់ទី១ គឺការស្ដីបន្ទោស, ផ្អាកជាបណ្ដោះអាសន្នមិនឱ្យបន្តបំពេញការងារក្នុងដំណើរការប្រឡង, ស្ដីបន្ទោសដោយមានចំណារក្នុងសំណុំលិខិតផ្ទាល់ខ្លួន ។ល។ សូមបញ្ជាក់ថា នៅព្រឹកថ្ងៃទី១ នៃដំណើរការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ មានបេក្ខជនអវត្តមានចំនួន ២១២២នាក់ ត្រូវជា១,៥៥ភាគរយ នៃចំនួនបេក្ខជនសរុប ១៣៧០៤០ នាក់ ក្នុងនោះបេក្ខជនស្វៃរិនអវត្តមាន ១៧១០ នាក់។ នេះបើតាមក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា៕	អនុរក្សម្នាក់ នៅមណ្ឌលវិទ្យាល័យ ហស រ៉ូតា ខ្សាច់កណ្តាល ខេត្តកណ្តាល ត្រូវបានផ្អាកតួនាទី ដោយសារបានយកទូរស័ព្ទ១គ្រឿង ចូលបន្ទប់ប្រឡង និងបានចេញទៅនិយាយទូរស័ព្ទនៅបន្ទប់ទឹក ពេលកូនទូរស័ព្ទមក។ នេះបើតាមអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ។
«ខ្ញុំធ្លាប់ចុះហត្ថលេខាតែងតាំង និងដំឡើងសក្តិមន្ត្រីរាប់ម៉ឺននាក់ ទាំងស៊ីវិល និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ខ្ញុំមិនដែលទទួលយកអន្តរាគមន៍ពីអ្នកណានោះឡើយមិនថាតាមការស្នើសុំ ឬតាមសំណូកណា មួយ នោះឡើយ»។ ប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងជាអតីតប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ដែលបានដឹកនាំប្រទេសជិត៤០ឆ្នាំបានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះ។ ការលើកឡើងរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន អំពីភាពស្អាតស្អំលើការតែងតាំង និងដំឡើងសក្តិមន្ត្រីនេះ គឺខណៈដែលសម្តេច បង្ហោះសារទាក់ទងនឹងករណី លោក លី សាម៉េត ហៅគ្រូមា។ សម្តេចបានរៀបរាប់ថា ទីប្រឹក្សាផ្ទាល់របស់សម្តេចរូបនេះ បានប្រើឈ្មោះសម្តេចដើរបោកប្រាសគេ ដោយថាយកលុយបោកប្រាស់នៅជូនសម្តេច។ «លី សាម៉េត តែងប្រើឈ្មោះខ្ញុំដើរបោកប្រាស់គេរហូតថាយកលុយដែលបោកប្រាស់បានយកមកជូនខ្ញុំទៀតផង ដោយប្រាប់គេថាខ្លួនចេញចូលផ្ទះខ្ញុំក្នុងពេលណាក៏បានក្នុងពេលដែលលី សាម៉េតមិនដឹង ថាផ្ទះខ្ញុំបែរមុខទៅខាងណាផង»។ នៅក្នុងសារដ៏វែងនោះ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានរៀបរាប់ពីករណីបោកប្រាស់ ដែលកើតឡើងចាប់ពីឆ្នាំ២០២២ ដែលមានរហូតដល់១០លានដុល្លារពីបុរសម្នាក់ឈ្មោះ សុខ ឡេង បន្ទាប់មកពីលោក មួង ឃីម ចំនួន២៣ម៉ឺនដុល្លារ និង៣០ម៉ឺនដុល្លារពីលោក កន សុខកាយ សម្រេប់តំណែងជាអភិបាលក្រុងអរិយក្សត្រ។ ជាមួយនឹងការបញ្ជាក់ថា មិនដែលទទួលយកអន្តរាគមន៍ពីអ្នកណាម្នាក់ សម្តេច ហ៊ុន សែន បញ្ជាក់ថា ផ្ទុយទៅវិញ មន្ត្រីមួយចំនួនដែលទទួលបានការតែងតាំងហើយ ទទួលបានការជួយពីសម្តេចបន្ថែមទៀតដើម្បីឱ្យពួកគេមានមធ្យោបាយធ្វើការ។ ចំពោះករណីលោក លី សាម៉េត សម្តេច ហ៊ុន សែន ជឿថា នៅមានមនុស្សច្រើនទៀតដែលបានចាញ់បោក ក្រោមរូបភាពយកឈ្មោះសម្តេចទៅប្រើ។ ដើម្បីជម្រះបញ្ជីមួយនេះ សម្តេចបានស្នើទៅរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ ឱ្យធ្វើការជាមួយតុលាការដើម្បីការពារទ្រព្យលោក លី សាម៉េត ទុកសងអ្នកចាញ់បោក ដោយមានការជ្រោមជ្រែងពីសំណាក់មេធាវីសម្តេចតេជោ។ បន្ថែមពីលើនេះ សម្តេចស្នើសុំទៅសមត្ថកិច្ចតាមឃ្លាំមើលលោក លី សាម៉េត កុំឱ្យរត់ផុតពីសំណាញ់ច្បាប់៕	ក្នុងមុខតំណែងជារដ្ឋមន្ត្រី៦ឆ្នាំ ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី៣៨ឆ្នាំ និងបច្ចុប្បន្នជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា អមដោយ អំណាចជាប្រមុខរដ្ឋស្តីទីក្នុងពេលអវត្តមានព្រះមហាក្សត្រ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានអះអាងថា សម្តេចមិន ដែលទទួលយកអន្តរាគមន៍ពីអ្នកណាម្នាក់លើការតែងតាំង និងដំឡើងសក្តិមន្ត្រីឡើយ។ សម្តេចបានសរសេរយ៉ាងដូច្នេះនៅលើបណ្តាញសង្គមរបស់ខ្លួនកាលពីយប់ថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ខណៈសម្តេចបានទម្លាយពីករណីមន្ត្រីម្នាក់ដែលបានយកឈ្មោះសម្តេចទៅដើរបោកប្រាស់លុយគេជាថ្នូរនឹងការទទួលបានមុខតំណែង។
សូមជម្រាបថា ដំណើរការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ មានបេក្ខជនអវត្តមានចំនួន ២១២២នាក់ ត្រូវជា១,៥៥ភាគរយ នៃបេក្ខជនសរុប ១៣ ៧០៤០នាក់ ក្នុងនោះបេក្ខជនស្វៃរិនអវត្តមាន ១ ៧១០នាក់។ តាមរយៈទំព័រហ្វេសប៊ុក ក្រសួងអប់រំ បញ្ជាក់ថា ដំណើរការសំណេរបាក់ឌុបនាព្រឹកថ្ងៃទី១ បានប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន និងមិនមានបាតុភាពមិនប្រក្រតីណាមួយកើតឡើងឡើយ។ ក្រសួងសរសេរដូច្នេះ៖ «នៅតាមមណ្ឌលប្រឡងនីមួយៗ មានដំណើរការល្អ មានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងរបៀបរៀបរយល្អ ព្រមទាំងអនុវត្តតាមសេចក្ដីណែនាំប្រតិបត្តិរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា»។ ទោះយ៉ាងណា នៅក្នុងអំឡុងពេលដំណើរការប្រឡងនៅពេលព្រឹកថ្ងៃទី៨ ខែតុលានេះដែរ មានអនុរក្សម្នាក់ នៅមណ្ឌលវិទ្យាល័យ ហ៊ុន សែន រ៉ូតា ខ្សាច់កណ្តាល ខេត្តកណ្តាល ត្រូវបានផ្អាកតួនាទី ដោយសារបានយកទូរសព្ទដៃ ចូលរបន្ទប់ប្រឡង និងបានចេញទៅនិយាយទូរសព្ទ នៅបន្ទប់ទឹក ជាមួយកូនផងដែរ។ នេះបើតាមទំព័រហ្វេសប៊ុកអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាសុខភាពវិញ ក្រសួងអប់រំបញ្ជាក់ថា មានបេក្ខជនជួបបញ្ហាសុខភាពចំនួន១៤ នាក់ ក្នុងនោះបេក្ខជន ៤នាក់ ត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រឡងនៅបន្ទប់ដាច់ដោយឡែក។ បេក្ខជនមានជំងឺគ្រុនឈាមចំនួន ២នាក់ ត្រូវបានទទួលការយកចិត្តទុកដាក់ពីគ្រូពេទ្យប្រចាំមណ្ឌល។ ក្រៅពីបញ្ហាសុខភាព ក៏មានបេក្ខជន៤នាក់ បានជួបគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ និងបានបន្តការប្រឡងធម្មតា។ សូមបញ្ជាក់ថា ការប្រឡងនៅពេលព្រឹក មានពីរមុខវិជ្ជាគឺប្រវត្តិវិទ្យា និងជីវវិទ្យា សម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ និងមុខវិជ្ជា ផែនដី និងបរិស្ថានវិទ្យា និងប្រវត្តិវិទ្យា សម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម៕	ការប្រឡងបាក់ឌុប បានបន្តដំណើរការនៅម៉ោង ២រសៀលនេះ ដោយថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ ត្រូវប្រឡង២មុខវិជ្ជា គឺ គីមីវិទ្យា និងភាសាបរទេស។ ចំណែកថ្នាក់ វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម មាន២មុខវិជ្ជាដែរ គឺភូមិវិទ្យា និងភាសាបរទេស។
សេចក្តីសម្រេចបញ្ចប់តំណែងលោក កន សុខកាយ គឺដោយសារតែសាម៉ឺខ្លួនបានប្រព្រឹត្តកំហុសក្រមសីលធម៌ និងវិជ្ជាជីវៈធ្ងន់ធ្ងរ ផ្ទុយនឹងច្បាប់ស្តីពីសហលក្ខន្តិកៈមន្ត្រីរាជការស៊ីវិលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ក្នុងសារដែលរៀបរាប់ពីករណីឆបោករបស់លោក លី សាម៉េត សម្តេច ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ថា សម្តេចបានទទួលវីដេអូពីលោក កន សុខកាយ ដែលប្រាប់សម្តេចថា លោក លី សាម៉េត យកប្រាក់ពីខ្លួន ចំនួន៣០មុឺនដុល្លារដើម្បីរត់ការឱ្យបានតំណែងជាអភិបាលក្រុងអរិយក្សត្រ៕ អត្ថបទទាក់ទង សម្តេច ហ៊ុន សែន មិនដែលទទួលអន្តរាគមន៍ពីអ្នកណាម្នាក់ក្នុងការតែងតាំង ឬដំឡើងសក្តិមន្ត្រីឡើយ	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាថ្ងៃទី៨ ខែតុលា នេះ បានចេញអនុក្រឹត្យសម្រេចបញ្ចប់មុខតំណែងលោក កង សុខកាយ ជាអភិបាលស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្តាល។ ការសម្រេចគឺធ្វើឡើងមួយថ្ងៃ បន្ទាប់ពីសម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា បានទម្លាយពីករណីឆបោកប្រាស់របស់លោក លី សាម៉ែត ទីប្រឹក្សាម្នាក់របស់សម្តេច ដែលយកឈ្មោះសម្តេចទៅប្រើប្រាស់ដើម្បីបោកប្រាស់ ហើយក្នុងចំណោមអ្នកផ្តល់សំណូកនោះ ក៏មាន លោក កន សុខកាយ ផងដែរ។
បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ដំណើរការសំណេរនៅព្រឹកថ្ងៃទី១នេះ អ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមមួយចំនួន បានបង្ហោះ និងចែកចាយប្រធានវិញ្ញាសាលើបណ្ដាញសង្គម។ ជុំវិញបញ្ហានេះ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា តម្រូវឱ្យអ្នកបង្ហោះប្រធានវិញ្ញាសា ត្រូវលុបចេញជាបន្ទាន់ មុនពេលក្រសួងចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់។ សេចក្ដីណែនាំដែលចុះហត្ថលេខាដោយរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំ បានប្រាប់ទៅដល់បេក្ខជន អនុរក្ស គណៈមេប្រយោគ ប្រធានមណ្ឌលប្រឡង និងគណៈកម្មការនានា មិនត្រូវសរសេរ ឬថតចម្លងប្រធានវិញ្ញាសានៃការប្រឡង តាមគ្រប់រូបភាព ដើម្បីបង្ហោះចែកចាយនៅតាមបណ្តាញសង្គមនានា។ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន ចាត់ទុកការបង្ហោះវិញ្ញាសាប្រឡងលើបណ្តាញសង្គម ជាអំពើហាមឃាត់។ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ ក្រសួងអប់រំ អះអាងថា ធ្វើឡើងដើម្បីធានាបាននូវគោលការណ៍ច្បាប់ យុត្តិធម៌ តម្លាភាព និងលទ្ធផលទទួលយកបាន ចៀសវាងការដាក់ និងទទួលទណ្ឌកម្មនានា ចំពោះបេក្ខជន អនុរក្ស គណៈមេប្រយោគ និងគណៈកម្មការនានា។ ក្រសួងអប់រំ សង្ឃឹមថា គណៈមេប្រយោគ ប្រធានមណ្ឌលប្រឡង គណៈកម្មការនានា និងបេក្ខជន អនុវត្តឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពប្រកបដោយស្មារតីទទួលខុសត្រូវខ្ពស់។ សូមបញ្ជាក់ថា នៅព្រឹកនេះ បេក្ខជនប្រឡងចំនួនពីរមុខវិជ្ជាគឺ ប្រវត្តិវិទ្យា និងជីវវិទ្យា (សម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ) ផែនដីនិងបរិស្ថានវិទ្យា និងប្រវត្តិវិទ្យា (សម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម)។ សម្រាប់ពេលរសៀល បេក្ខជន ប្រឡងមុខវិជ្ជា គីមីវិទ្យា និងភាសាបរទេស (សម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្ត) ភូមិវិទ្យា និងភាសាបរទេស (សម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម)៕	នៅរសៀលថ្ងៃទី៨ តុលានេះ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានចេញសេចក្ដីណែនាំ ឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមបញ្ឈប់ការបង្ហោះប្រធានវិញ្ញសា ក្នុងដំណើរការសំណេរសម្រាប់ការប្រឡងសញ្ញាបត្រ មធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ សម័យប្រឡង ៨ តុលា ២០២៤។ នេះបើតាមសេចក្តីណែនាំស្តីពីការហាមឃាត់ការបង្ហោះប្រធានវិញ្ញាសា។
ខ្សែប្រយុទ្ធអន្តរជាតិអេស្ប៉ាញ វ័យ៣១ឆ្នាំ បានបង្ហាញខ្លួនដំបូងឱ្យក្រុមឈុតធំ Real Madrid ក្នុងឆ្នាំ ២០១១ ជាមួយកីឡាករលំដាប់ពិភពលោក Cristiano Ronaldo, Sergio Ramos, Karim Benzema និង Iker Casillas ជាដើម។ បួនរដូវកាលនៅក្លិបយក្សអេស្ប៉ាញ Jese ស៊ុតបញ្ចូលទីបាន ១៨គ្រាប់ ក្នុងការបង្ហាញខ្លួន៩៤ប្រកួត និងជួយក្រុមឈ្នះពានរង្វាន់កំពូលអឺរ៉ុបរដូវកាល ២០១៣-១៤ និង ២០១៥-១៦, La Liga ២០១១-១២ និង Copa Del Rey ២០១៣-១៤។ ឆ្នាំ ២០១៦ Jese ផ្លាស់ទៅក្លិបយក្សបារាំង PSG ប៉ុន្តែបរាជ័យក្នុងការក្លាយជាកីឡាករសំខាន់ ហើយត្រូវបន្តឱ្យ Las Palmas, Real Betis, Stoke City និង Sporting CP ខ្ចីជើង។ ក្លិចុងក្រោយរបស់គេមុនទៅចូលរួមជាមួយក្លិបយក្សម៉ាឡេស៊ី គឺ Coritiba នៃលីគកំពូលប្រេស៊ីល។ លេងនៅ Coritiba រយៈពេលខ្លីត្រឹម២ខែ Jese បាត់មុខពីលើទីលានរយៈពេល៩ខែ មុនចូលរួមជាមួយ Johor Darul Ta'zim។ អវត្តមានលើទីលានពិតមែនអតីតសមាជិក U21 អេស្ប៉ាញហ្វឹកហាត់ដើម្បីរក្សាសមត្ថភាពជានិច្ច។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់កាសែត Marca។ ក្លិប Johor ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ស៊ុលតង់ Tunku Ismail Sultan Ibrahim ដែលជាអ្នកស្នងមរតកនៃរដ្ឋ Johor ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី មានហិរញ្ញវត្ថុដ៏រឹងមាំ និងបាននាំក្លិបនេះក្លាយជាក្រុមខ្លាំងបំផុតនៅលីគកំពូលម៉ាឡេស៊ី Malaysia Super League ។ Johor ឈ្នះ MSL ១០សម័យ ជាប់ៗគ្នា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៤មក។ ក្រុមដែលមានលោក Héctor Bidoglio សញ្ជាតិ វេណេស៊ុយអេឡា ជាអ្នកចាត់ការ ក៏ក្លាយជាក្លិបនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដំបូងគេបានឈ្នះ AFC Cup (សព្វថ្ងៃ AFC Champions League Two) ក្នុងឆ្នាំ ២០១៥។ វត្តមាន Jese នឹងធ្វើឱ្យក្លិបយក្សម៉ាឡេស៊ីកើនភាពខ្លាំងថែមទៀត ក្នុងការការពារតំណែងជើងឯកលីគរបស់ខ្លួន និងជាពិសេសប្រជែងពានរង្វាន់តំបន់អាស៊ី AFC Champions League៕	Jese Rodriguez អតីតខ្សែប្រយុទ្ធ Real Madrid ចូលរួមជាមួយក្លិបអ្នកមានបំផុតរបស់ម៉ាឡេស៊ី Johor Darul Ta'zim (JDT) ដោយគ្មានថ្លៃផ្ទេរ។ ក្លិប Johor នៅថ្ងៃទី៥ ខែតុលា បានប្រកាសទទួលបានសមាជិកថ្មី Jese ដែលធ្លាប់មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីនៅក្លិបក្នុងលីគតំបន់អឺរ៉ុប ជាពិសេសបានរួមចំណែកជួយ Real Madrid ឈ្នះ UEFA Champions League ២សម័យ។
ការលេងទូរស័ព្ទ ការញ៉ាំស្រា និងការបរិភោគអាហារមុនពេលចូលគេង នឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ដំណេកពេញមួយយប់របស់អ្នកណាស់។ ប្រសិនជាគេងមិនឆ្អែត ព្រឹកឡើងនឹងក្រោកមិនរួច ថែមទាំងគ្មានអារម្មណ៍ក្នុងការធ្វើអ្វីឡើយ ដោយអស់កម្លាំងខ្លាំងណាស់។ នៅពេលដែលយូរទៅ នឹងធ្វើឲ្យថ្លើមអ្នករងសម្ពាធជាខ្លាំង។ ដូចនេះ ប្រសិនជាចង់ការពារថ្លើម អ្នកគួរតែគេងឲ្យគ្រប់៨ម៉ោង។ ជាពិសេស ចន្លោះម៉ោង១១ ដល់ម៉ោង៣ ជាពេលដែលថ្លើមបញ្ចេញជាតិពុល។ ថ្លើមអាចបញ្ចេញជាតិពុលអស់បានលុះត្រាតែអ្នកគេងលក់ស្ងប់ក្នុងចន្លោះម៉ោងនោះ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ខាងក្រោមនេះ យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីទម្លាប់ដែលអាចធ្វើឲ្យថ្លើមអ្នកកើតមានជំងឺដោយមិនដឹងខ្លួន។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
1. ញ៉ាំអាហារដែលមានជាតិខ្លាញ់ពេក ភាពទាក់ទាញនៃអាហារបំពងដែលសម្បូរទៅដោយអាហារបំពងធ្វើឱ្យមនុស្សជាច្រើនពិបាកទ្រាំ ប៉ុន្តែការទទួលទានអាហារមានជាតិខាញ់ច្រើនពេកនឹងដាក់សម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងដល់ថ្លើម។ ថ្លើមគឺជាសរីរាង្គដែលទទួលខុសត្រូវក្នុងការបំបែក និងកម្ចាត់ជាតិខ្លាញ់ ព្រមទាំងកែច្នៃជាតិពុលដែលមានក្នុងអាហារផងដែរ។ នៅពេលដែលធ្វើការហួសកម្លាំងដោយសារតែអាហារដែលមានជាតិខ្លាញ់ញឹកញាប់ ថ្លើមអាចផ្ទុកលើសទម្ងន់ ដែលនាំឱ្យមានបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរដូចជាខ្លាញ់រុំថ្លើម និងជំងឺរលាកថ្លើម។ ដូច្នេះហើយ ដើម្បីការពារថ្លើមរបស់អ្នក កំណត់ការទទួលទានអាហារចៀន និងខ្លាញ់ ហើយជំនួសមកវិញ ជ្រើសរើសអាហារស្រាល មានជីវជាតិ និងប្រេងតិច។ 2. ចូលគេងយឺត ទម្លាប់ចូលគេងយឺត ឬចូលគេងយឺត គឺជារឿងមួយដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់បំផុតសម្រាប់ថ្លើម។ ពេលវេលាចាប់ពីម៉ោង 11 យប់ដល់ម៉ោង 3 ទៀបភ្លឺ គឺជាពេលដែលថ្លើមធ្វើការបន្សាបជាតិពុល និងមុខងារស្តារឡើងវិញដោយខ្លួនឯង។ ការគេងយឺតរំខានដល់ដំណើរការដ៏សំខាន់នេះ បណ្តាលឱ្យខូចថ្លើម នាំឱ្យមានការប្រមូលផ្តុំជាតិពុលក្នុងខ្លួន ។ ប្រសិនបើទម្លាប់នេះបន្តក្នុងរយៈពេលយូរ រាងកាយមានហានិភ័យខ្ពស់ក្នុងការវិវត្តទៅជាបញ្ហាដូចជាខ្សោយថ្លើម ឬជំងឺថ្លើមធ្ងន់ធ្ងរ។ ដើម្បីការពារសុខភាពថ្លើម ត្រូវប្រាកដថាគេងឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ និងទាន់ពេលវេលា ជាពិសេសមុនម៉ោង ១១ យប់។ 3. ផឹកភេសជ្ជៈត្រជាក់ច្រើនពេក ការផឹកភេសជ្ជៈត្រជាក់ច្រើនពេកបណ្តាលឱ្យថយចុះថាមពលវិជ្ជមាននៅក្នុងរាងកាយ ជាពិសេសលំពែង និងក្រពះ។ នៅពេលដែលដំណើរការរំលាយអាហារត្រូវបានប៉ះពាល់ មុខងារថ្លើមក៏ត្រូវធ្វើការកាន់តែខ្លាំងដើម្បីទ្រទ្រង់ការរំលាយអាហារ និងដំណើរការជាតិពុល។ ប្រសិនបើអ្នកទទួលទានភេសជ្ជៈត្រជាក់ជាបន្តបន្ទាប់ រាងកាយរបស់អ្នកងាយនឹងត្រជាក់ និងសើម ដែលរារាំងដល់ចរន្តឈាម ដែលនាំឱ្យមុខងារថ្លើមមិនមានប្រសិទ្ធភាព។ នេះអាចប៉ះពាល់ដល់សមត្ថភាពបន្សាបជាតិពុលតាមធម្មជាតិរបស់ថ្លើម ដែលបណ្តាលឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពជាច្រើន។ ផ្តល់អាទិភាពដល់ការផឹកទឹកក្តៅ និងកំណត់ភេសជ្ជៈត្រជាក់ដើម្បីការពារមុខងារថ្លើម។ 4. អារម្មណ៍ប្រែប្រួល ឬឆាប់ខឹង អារម្មណ៍ប្រែប្រួល និងកំហឹងគឺជាកត្តាដែលបង្កការខូចខាតដល់ថ្លើម ដែលមនុស្សតិចតួចរំពឹងទុក។ អារម្មណ៍អវិជ្ជមាន ជាពិសេសកំហឹងអាចបណ្តាលឱ្យថ្លើម qi ជាប់គាំង រារាំងដល់ដំណើរការនៃសរីរាង្គនេះ។ នៅពេលដែល qi ថ្លើមមិនដំណើរការធម្មតា ថ្លើមនឹងមិនអាចអនុវត្តមុខងារបន្សាបជាតិពុល និងមុខងារមេតាបូលីសធម្មតារបស់វាបានទេ។ ប្រសិនបើស្ថានភាពនៅតែបន្ត វាអាចនាំឱ្យមានជំងឺគ្រោះថ្នាក់ដូចជារលាកថ្លើម ឬក្រិនថ្លើម។ ដូច្នេះ ការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ និងការរក្សាសុទិដ្ឋិនិយមគឺមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ក្នុងការរក្សាមុខងារថ្លើមដែលមានសុខភាពល្អ។ ថ្លើមជាសរីរាង្គដ៏សំខាន់មួយដែលទទួលខុសត្រូវក្នុងការបន្សាបជាតិពុល និងរំលាយសារធាតុក្នុងខ្លួន។ ដើម្បីរក្សាសុខភាពថ្លើម អ្នកគួរតែកែសម្រួលរបៀបរស់នៅរបស់អ្នក កំណត់ទម្លាប់នៃការញ៉ាំជាតិខ្លាញ់ ជៀសវាងការចូលគេងយឺត កាត់បន្ថយការទទួលទានភេសជ្ជៈត្រជាក់ និងរក្សាអារម្មណ៍ថេរ។ របៀបរស់នៅដែលមានសុខភាពល្អមិនត្រឹមតែជួយឱ្យថ្លើមរបស់អ្នកមានសុខភាពល្អប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងរួមចំណែកដល់ការការពារដ៏ទូលំទូលាយនៃសុខភាពរបស់អ្នកផងដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ការញ៉ាំអាហារមានជាតិខ្លាញ់ច្រើនពេកនឹងដាក់សម្ពាធខ្លាំងដល់ថ្លើម។
សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា នឹងស្នាក់នៅប្រទេសឡាវពីថ្ងៃទី៨ ដល់១១តុលា។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ដែលបានឱ្យដឹងទៀតថា កិច្ចប្រជុំកំពូលឆ្នាំនេះ រៀបចំឡើងក្រោមមូលបទ «អាស៊ាន៖ការពង្រឹងការត ភ្ជាប់ និងភាពធន់» ក្នុងគោលដៅទៅជំរុញបន្ថែមទៀត វឌ្ឍនភាពនៃការកសាងសហគមន៍ អាស៊ាន ជាពិសេសឆ្ពោះទៅសម្រេចចក្ខុវិស័យសហគមន៍អាស៊ានឆ្នាំ២០២៥ សម្រាប់តភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង ក៏ដូចជាភាពធន់នៅក្នុងតំបន់ និងក្រៅតំបន់ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមបច្ចុប្បន្ន។ ក្នុងអំឡុងស្នាក់នៅប្រទេសឡាវ ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នឹងជួបជាមមួយ តំណាងនៃមហាសន្និបាតអន្តរសភាអាស៊ាន (AIPA) តំណាងនៃក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចអាស៊ាន (ASEAN-BAC) និងតំណាងយុវជនអាស៊ានជាដើម។ លោកស្រី ពេជ ចន្ទមុន្នី ហ៊ុន ម៉ាណែត, លោក សុខ ចិន្តាសោភា ឧបនាយករដ្ឋមនន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស រួមទាំងមន្ត្រីសំខាន់ៗនៃរាជរដ្ឋាភិបាល ព្រមទាំងតំណាងវិស័យឯកជននៃសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា បានអមដំណើរសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្រ្តីទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំនៅឡាវនេះ៕	សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បានចាកចេញពីកម្ពុជា នៅរសៀលថ្ងៃទី៨ ខែតុលានេះ ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤៤ និង៤៥ និងកិច្ចប្រជុំកំពូលពាក់ព័ន្ធ នៅរដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍ ប្រទេសឡាវ តបតាមការអញ្ជើញរបស់លោក សនសៃ ស៊ីផាន់ដន នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ និងជាប្រធានអាស៊ានសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៤។
អត្ថបទទាក់ទង ហ្វីលីពីន និងកូរ៉េខាងត្បូង ដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងជាភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្ត មីយ៉ាន់ម៉ានិងវៀតណាមមានអ្នកស្លាប់ដោយសារព្យុះ Yagi ច្រើនជាងគេនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក ថៃ ចាត់ទុកកិច្ចសហការជាមួយប្រទេសជិតខាងដោះស្រាយទឹកជំនន់ ជារឿងសំខាន់ របបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ស្នើរកជំនួយពីបរទេសដើម្បីដោះស្រាយទឹកជំនន់ ចិន ប្រកាសកម្ទេចការឈ្លានពានបរទេស ក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហ្វីលីពីន ជប៉ុន និងអូស្ត្រាលី ថ្កោលទោសចិន នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានពីថ្ងៃទី៨ ដល់ទី១១ ខែតុលា បញ្ហាប្រឈមដែលទើបតែកើតឡើងដូចជាគ្រោះធម្មជាតិ និងទឹកជំនន់ អាចនឹងក្លាយជាប្រធានបទកម្រិតតំបន់ដ៏ធំ ដែលបណ្ដាមេដឹកនាំប្រទេសអាស៊ាននឹងលើកទៅជជែក។ ទឹកជំនន់ធ្ងន់ធ្ងរ តាមប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក ប្រទេសអាស៊ានរួមមាន ថៃ វៀតណាម ឡាវ និងមីយ៉ាន់ម៉ា សុទ្ធតែបានទទួលរងគ្រោះទឹកជំនន់ធ្ងន់ធ្ងរបង្កដោយឥទ្ធិពលព្យុះ Yagi និងភ្លៀងរដូវវស្សា កាលពីពាក់កណ្ដាលខែកញ្ញា ដែលបណ្ដាលឱ្យមនុស្សជាង៥០០នាក់ស្លាប់ និងទ្រព្យសម្បត្តិជាច្រើនត្រូវបានបំផ្លាញ។ ហេតុការណ៍មហន្តរាយនេះ បង្កជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំ ដែលប្រទេសទាំងនេះព្រួយបារម្ភ ព្រោះមិនអាចគេចផុតពីការកើតឡើងម្ដងទៀតក្នុងពេលអនាគតនោះទេ។ សូម្បីតែមីយ៉ាន់ម៉ា ក៏បានប្រកាសរកជំនួយក្រៅប្រទេស អំឡុងពេលទឹកជំនន់នេះផងដែរ។ ទាក់ទិនបញ្ហានេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី ផែថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ បានបញ្ជាក់ថា ថៃនឹងលើកយកបញ្ហាទឹកជំនន់ទៅពិភាក្សាក្នុងកិច្ចប្រជុំ ដ្បិតគ្រោះធម្មជាតិថ្មីៗនេះ បានប៉ះពាល់ដល់តំបន់ និងខេត្តថៃប្រហែល១២។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់កាសែត The Bangkok Post។ ប្រមុខការទូតថៃ លោក Maris Sangiampongsa កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា បានប្រកាសថាចង់សហការជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ា ក៏ដូចជាសមាជិកមេគង្គ-ឡានឆាង (MLC) ទាំងអស់ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទឹកជំនន់នេះ ម្ដងរួចហើយ។ នេះជាសញ្ញាបង្ហាញពីកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរនៃបញ្ហាទឹកជំនន់។ បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង កាន់តែតានតឹង អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ដែលបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងនៅតែជាចំណោទសម្រាប់មេដឹកនាំអាស៊ាន ព្រោះតែមានការយល់ឃើញ និងផលប្រយោជន៍ផ្សេងៗគ្នារបស់ប្រទេសសមាជិក។ រីឯការចរចារវាងអាស៊ាន និងចិន លើការដាក់ចេញនូវ ក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង (Code of Conduct) ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះដែនទឹក នៅតែបន្តជាប់គាំង។ ជាក់ស្ដែង ស្ថានការណ៍ក្នុងដែនសមុទ្រដ៏ចម្រូងចម្រាសមួយនេះ កំពុងតែកើនកំដៅ។ ហ្វីលីពីនហាក់មានប្រតិកម្មខ្លាំងក្លាជាងគេ ក្រោយមានសកម្មភាពប្រឈមមុខគ្នាដ៏គ្រោះថ្នាក់រវាងនាវាល្បាតចិន និងកងឆ្មាំសមុទ្រហ្វីលីពីន ក្នុងតំបន់ Sabina Shoal កាលពីចុងខែសីហា។ ហេតុការណ៍នេះ បានធ្វើឱ្យមានការប្រើប្រាស់ពាក្យសម្ដីធ្ងន់ៗដាក់គ្នាពីភាគីទាំងពីរ។ លើសពីនេះ សមុទ្រចិនខាងត្បូង ជាកន្លែងដែលអូសទាញមហាអំណាចទាំងពីរ គឺចិន និងអាម៉េរិកឱ្យមកប្រឈមមុខគ្នា ព្រោះអាម៉េរិក នៅតែប្ដេជ្ញាគាំទ្រសម្ព័ន្ធមិត្តហ្វីលីពីនខ្លួនក្នុងបញ្ហានេះ។ កូរ៉េខាងត្បូង ក៏នឹងអាចនៅគាំទ្រខាងហ្វីលីពីនផងដែរ លើបញ្ហានេះ ក្រោយដំឡើងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រលើកងឆ្មាំសមុទ្រជាមួយគ្នា។ វិបត្តិមីយ៉ាន់ម៉ា នៅតែមិនទាន់មានច្រកចេញ ខណៈសង្គ្រាមស៊ីវិលរវាងយោធា និងក្រុមប្រដាប់អាវុធជនជាតិភាគតិច នៅតែកើតឡើង វិបត្តិមនុស្សធម៌ និងគ្រោះធម្មជាតិទឹកជំនន់ បានវាយប្រហារមីយ៉ាន់ម៉ាយ៉ាងខ្លាំង។ ស្របគ្នានេះ អាស៊ានហាក់នៅតែជឿជាក់លើកិច្ចព្រមព្រៀងជាឯកច្ឆន្ទ ៥ចំណុច ដើម្បីជួយមីយ៉ាន់ម៉ា ទោះបីជាបានសម្រេចក្នុងលទ្ធផលស្ដួចស្ដើងក៏ដោយ។ គួរឱ្យដឹងថា មីយ៉ាន់ម៉ា បានអវត្តមានមេដឹកនាំរបស់ខ្លួនក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២១ ក្រោយមានហេតុការណ៍ផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់របស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ពីយោធា។ មួយវិញទៀត គោលការណ៍មិនជ្រៀតជ្រែកផ្ទៃក្នុងរបស់អាស៊ាន និងការខ្វែងគំនិតគ្នា រវាងភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗនៅមីយ៉ាន់ម៉ា បង្កឱ្យដំណើរការដោះស្រាយជួបការលំបាក។ បើតាមប្រភពកាទូតមិនបញ្ចេញឈ្មោះប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ក្នុងថ្ងៃទី៨ ខែតុលា ថា តំណាងមិនមែននយោបាយមីយ៉ាន់ម៉ា នឹងចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលលើកដំបូង។ នេះអាចជាសញ្ញាវិជ្ជមានដំបូងរបស់អាស៊ាន ក្នុងការរកដំណោះស្រាយរួម ដែលមានភាគីមីយ៉ាន់ម៉ាចូលរួម។ បទល្មើសឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិត កំពុងវាយលុក បទល្មើសខុសច្បាប់តាមបណ្ដាញអ៊ីនធឺណិត ក៏ជាបញ្ហាប្រឈម ដែលប្រទេសអាស៊ានមួយចំនួនដូចជាឥណ្ឌូណេស៊ី មីយ៉ាន់ម៉ា កម្ពុជា និងសិង្ហបុរី ជួបប្រទះ។ ក្រៅពីបង្កហានិភ័យដល់បុគ្គល និងស្ថាប័នឯកជន ក្រុមឆបោក និងជនល្មើសតាមអ៊ីនធឺណិត ក៏ជាប្រភពគ្រោះថ្នាក់ដល់ស្ថាប័នថ្នាក់ជាតិផងដែរ។ ជាក់ស្ដែង ឥណ្ឌូណេស៊ីទើបតែរងការវាយប្រហារលើប្រព័ន្ធទិន្នន័យ លើការិយាល័យរដ្ឋាភិបាល ជាង៤០កន្លែង ដែលប៉ះពាល់ដល់សេវាកម្មអន្តោប្រវេសន៍ និងបញ្ហាជើងហោះហើរ។ មីយ៉ាន់ម៉ា សិង្ហបុរី និងកម្ពុជា ក៏ធ្លាក់ក្នុងបញ្ហាបទល្មើសតាមអ៊ីនធឺណិតនេះមិនតិចនោះទេ។ ក្រៅពីប្រធានបទក្នុងតំបន់ទាំងនេះ បញ្ហាសកលផ្សេងៗដូចជាសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន និងនៅមជ្ឈិមបូព៌ា អាចនឹងត្រូវលើយកមកនិយាយជាលក្ខណៈប្រយោលផងដែរ៕	កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤៤ និង៤៥ នៅទីក្រុងវៀងច័ន្ទន៍ ប្រទេសឡាវ នឹងជាវេទិកាមួយដែលមេដឹកនាំ លើកយកបញ្ហាប្រឈមនានាទាំងក្នុងតំបន់ និងក្នុងប្រទេស មកពិភាក្សារកដំណោះស្រាយ។ បញ្ហាទាំងនោះ សុទ្ធសឹងជាបញ្ហាចាស់ៗដូចជា វិបត្តិមីយ៉ាន់ម៉ា សមុទ្រចិនខាងត្បូង និងបទល្មើសឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិតជាដើម។
សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមនេះ៖	កណ្តាល៖ លោក ហ៊ុន មានរិទ្ធ ពលរដ្ឋរស់នៅខណ្ឌដង្កោ បានមកលើកទឹកចិត្តកូន និងក្មួយជាបេក្ខជនប្រឡងបាក់ឌុបនៅមណ្ឌលប្រឡងក្នុងក្រុងតាខ្មៅ។ លោក ហ៊ុន មានរិទ្ធ បានប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ បានចាត់ទុកការប្រឡងរបស់កូនស្រី និងក្មួយជាឱកាសដ៏កម្រ មិនអាចរំលងបាន ដូច្នេះលោក ត្រូវតែឆ្លៀតឱកាសពីការបំពេញការងារមកលើកទឹកចិត្ត ព្រោះការសិក្សរបស់ពួកគេរយៈ១២ឆ្នាំ ត្រូវកំណត់លទ្ធផលត្រឹមតែរយៈតែ ២ថ្ងៃ។ បុរសដដែលរូបនេះ បានអះអាងថា ការមកលើកទឹកចិត្តដល់កូន ដោយផ្ទាល់គឺជាចលករសំខាន់ ជំរុញទឹកចិត្តពួកគេឱ្យខំប្រឹង និងមានអារម្មណ៍កក់ក្តៅ ក្នុងពេលបំពេញកិច្ចការពេលប្រឡង។
គណៈកម្មការថវិកាសហព័ន្ធអាម៉េរិក (CRFB) ដែលជាអង្គការមិនរកប្រាក់ចំណេញនៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា បានប្រកាសពីការប៉ាន់ប្រមាណនៃផលប៉ះពាល់ពីផែនការគោលនយោបាយរបស់បេក្ខជនប្រធានាធិបតីអាម៉េកទាំងពីររូប។ បើតាម CRFB ផែនការពន្ធ និងការចំណាយរបស់អនុប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក កាម៉ាឡា ហារីស អាចបង្កើនឱនភាពថវិកាប្រទេសចំនួន ៣៥០០ពាន់លានដុល្លារក្នុងរយៈពេល ១០ឆ្នាំខាងមុខ។ ចំនួននេះបើធៀបនឹងផែនការរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ គឺកើនឡើងទ្វេរដងដល់ចំនួន ៧៥០០ពាន់លានដុល្លារ។ នេះជាការប៉ាន់ប្រមាណជាមធ្យមរបស់ CRFB ដោយផ្អែកលើសំណើដែលដាក់ចេញដោយបេក្ខជនប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកទាំងពីរអំឡុងពេលធ្វើយុទ្ធនាការបោះឆ្នោត។ មកដល់ពេលនេះ លោក ត្រាំ បានប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការផ្តល់ជូននូវគោលនយោបាយកាត់បន្ថយពន្ធជាច្រើន រួមទាំងការបន្តកាត់បន្ថយពន្ធលើប្រាក់ចំណូលផ្ទាល់ខ្លួន (អនុវត្តចាប់ពីឆ្នាំ២០១៧ និងផុតកំណត់នៅឆ្នាំក្រោយ)។ កម្រៃជើងសារ អត្ថប្រយោជន៍សន្តិសុខសង្គម និងប្រាក់បន្ថែមម៉ោងក៏មិនត្រូវបានបង់ពន្ធដែរ។ ជាការបំពេញមកវិញ ថវិកាត្រូវបានទូទាត់ដោយការបង្កើនពន្ធនាំចូល ដែលអាចនាំឱ្យរដ្ឋាភិបាលអាម៉េរិកទទួលបាន ២៧០០ពាន់លានដុល្លារ។ នេះបើយោងតាមការប៉ាន់ប្រមាណរបស់ CRFB។ ចំណែកលោកស្រី ហារីស បានសន្យាថានឹងបង្កើនការគាំទ្រដល់កុមារ និងទារកទើបនឹងកើត បង្កើនការចំណាយលើការថែទាំមនុស្សចាស់ ក៏ដូចជាកាត់បន្ថយពន្ធសម្រាប់អ្នកទិញផ្ទះលើកដំបូង។ បន្ថែមពីនេះ លោកស្រីចង់បង្កើនពន្ធលើអាជីវកម្ម និងគ្រួសារដែលមានប្រាក់ចំណូល ៤០ម៉ឺនដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ឬច្រើនជាងនេះ។ គោលនយោបាយនេះជួយឱ្យថវិកាអាម៉េរិកមានបន្ថែម ៤២៥០ពាន់លានដុល្លារ។ នេះបើយោងតាមការប៉ាន់ប្រមាណ CRFB។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ការប្រកាសរបស់ CRFB បានធ្វើឲ្យបេក្ខជនប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកទាំងពីរមិនសប្បាយចិត្តទេ។ អ្នកនាំពាក្យរបស់លោកស្រី ហារីស បាននិយាយថា បើជាប់ឆ្នោតលោកស្រី ហារីស នឹងកាត់បន្ថយឱនភាព ហើយមិនបង្កើនឱនភាពថវិកាទេ។ នេះបើតាមសារព័ត៌មាន Reuters។ ទន្ទឹមនេះ លោក Brian Hughes ទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់របស់លោក ត្រាំ បានបញ្ជាក់ថា ផែនការរបស់ពួកគេគឺជួយកាត់បន្ថយការចំណាយខ្ជះខ្ជាយ បន្ថយអតិផរណា និងបន្ទុកការប្រាក់ ដែលធ្វើឱ្យមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ និងបង្កើនចំណូលថវិកាជាតិ។ គួរបញ្ជាក់ថា ទាំងលោក ត្រាំ និងលោកស្រី ហារីស កំពុងពន្លឿនយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតរបស់ពួកគេ ស្របពេលការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី៥ ខែវិច្ឆិកា។ វិស័យសេដ្ឋកិច្ច នៅជាប្រធានបទលេចធ្លោនៅក្នុងការបោះឆ្នោត។ លទ្ធផលស្ទង់មតិនាពេលថ្មីៗនេះបង្ហាញថា អ្នកបោះឆ្នោតអាម៉េរិកគាំទ្រលើលោក ត្រាំ ច្រើនជាងលោកស្រី ហារីស ក្នុងការគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ច៕	ការសិក្សាមួយ បានបង្ហាញថា សំណើពន្ធ និងការចំណាយរបស់បេក្ខភាពប្រធានាធិបតីបក្សសាធារណរដ្ឋលោក ដូណាល់ ត្រាំ អាចឲ្យអាម៉េរិកមានឱនភាពថវិកា ៧៥០០ពាន់លានដុល្លារ ពោលគឺកើនឡើងទ្វេដងបើធៀបបេក្ខភាពបក្សប្រជាធិបតេយ្យ លោកស្រី កាម៉ាឡា ហារីស។
ចាប់តាំងពីកំណែទម្រង់ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិនៅឆ្នាំ២០១៤មក សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា តែងចូលរួមជាមួយក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។ ការចូលរួមរបស់សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា មានដូចជា រៀបចំការបំប៉នចុងសប្ដាហ៍ និងតាមប្រព័ន្ធអនឡាញដល់បេក្ខជននៅតាមរាជធានី-ខេត្ត ការចូលរួមសង្កេតការណ៍ ផ្ដល់កន្លែងស្នាក់នៅដល់បេក្ខជន រួមទាំងសកម្មភាពផ្សេងៗជាច្រើនទៀត។ តាមរយៈសកម្មភាពនេះ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា លើកឡើងថា នេះជាចំណុចបន្តិចបន្តួចដែលស.ស.យ.ក បានចូលរួមជាមួយរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។ ប្រធានស.ស.យ.ក.រូបនេះ ក៏បានអរគុណដល់ក្រសួងអប់រំ ដែលផ្ដល់ឱកាសចូលរួមជួយសម្រួលដល់បេក្ខជនដែលត្រៀមប្រឡងបាក់ឌុប។ «គោលដៅចុងក្រោយរបស់សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា គឺចូលរួមជាមួយរដ្ឋាភិបាល ធ្វើយ៉ាងណាឱ្យឃើញភាពរីកចម្រើន និងសមត្ថភាពធនធានមនុស្សរបស់កម្ពុជា ជាពិសេសតាមរយៈការកែទម្រង់ការប្រឡងបាក់ឌុប»។ នេះការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ានី។ សូមបញ្ជាក់ថា ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ក្រោមពាក្យស្លោក «អ្នកចេះ គឺជាប់»នេះ មានការចូលរួមរៀបចំពីភាគីពាក់ព័ន្ធជាច្រើន ជាពិសេសអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ដើម្បីធានាបាននូវគោលការណ៍ច្បាប់ យុត្តិធម៌ តម្លាភាព និងលទ្ធផលទទួលយកបាន៕	លោក ហ៊ុន ម៉ានី ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា ចាត់ទុកសកម្មភាពចូលរួមជាមួយរដ្ឋាភិបាលក្នុងការរៀបចំការបំប៉នដល់បេក្ខជន និងការចូលរួមសង្កេតការណ៍ ជាការជួយពង្រឹងការអប់រំ និងការប្រឡង។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ថ្លែងបែបនេះ នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានជុំវិញដំណើរការប្រឡងបាក់ឌុប នាមណ្ឌលប្រឡងវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ។
កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤៤ និង៤៥ និងកិច្ចប្រជុំកំពូលពាក់ព័ន្ធ នៅទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ ដែលធ្វើឡើងពីថ្ងៃទី៨ ដល់ទី១១ ខែតុលា នឹងមានការចូលរួមពីប្រតិភូតំណាងមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលបញ្ជូនដោយយោធា។ បើតាមប្រភពការទូតមួយមិនបញ្ចេញឈ្មោះ យោធាមីយ៉ាន់ម៉ា នឹងបញ្ចូនប្រតិភូម្នាក់ ដែលជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃក្រសួងការបរទេស ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូល ដើម្បីតំណាងមីយ៉ាន់ម៉ា។ យ៉ាងណាមិញ ប្រភពការទូតនេះ មិនបានបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណលម្អិតរបស់ប្រតិភូមីយ៉ាន់ម៉ាឡើយ។ «ពួកគេអាចនឹងគិតថា វាប្រសើក្នុងចូលរួម ដើម្បីធ្វើការបកស្រាយឱ្យប្រទេសដទៃដឹងឮ ជាជាងឈរនៅក្រៅវង់តែម្នាក់ឯង»។ នេះជាសម្តីរបស់ប្រភពមន្រ្តីទូតប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ ចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារយោធាឆ្នាំ២០២១ អាស៊ាន មិនបានអញ្ជើញមេដឹកនាំយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា លោក មីន អ៊ុងឡាំង ចូលរួមកិច្ចប្រជុំអាស៊ានឡើយ។ ប្រធានផ្លាស់វេនអាស៊ាន បានត្រឹមអញ្ជើញតំណាងមិនមែននយោបាយមីយ៉ាន់ម៉ាប៉ុណ្ណោះ។ នេះអាចជាលើកទី១ហើយ ដែលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបញ្ចូនមន្ត្រីរបស់ខ្លួន ឱ្យចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលក្របខណ្ឌតំបន់មួយនេះ ក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំចុងក្រោយ។ វាអាចមិនមែនជាជំហានដោះស្រាយបានភ្លាមៗ តែវាការវិវត្តន៍គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយពាក់ព័ន្ធនឹងនយោបាយមីយ៉ាន់ម៉ា។ ការបញ្ជូនតំណាងទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន អាចជាការបន្ទន់ជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលយោធា ស្របពេលកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជនជាតិភាគតិច បានកាន់កាប់ប៉ុស្តិ៍យោធា ប៉ូលិស និងក្រុងជាច្រើននៅមីយ៉ាន់ម៉ា៕	រដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បញ្ជូនប្រតិភូតំណាងទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន នៅឡាវ ក្រោយអវត្តមានអ្នកតំណាងចូលរួមកម្មវិធីនេះ រយៈពេល៣ឆ្នាំជាប់ៗគ្នា។ នេះបើតាមការផ្សាយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ក្នុងថ្ងៃទី៨ ខែតុលា។
បើគិតចាប់ពីឆ្នាំ២០១៤មក មានរយៈពេលជាង១០ឆ្នាំហើយ ដែលក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានធ្វើកំណែទម្រង់ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ក្រោមពាក្យស្លោក «អ្នកចេះ គឺជាប់»។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននាមណ្ឌលប្រឡងវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំ បានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការរៀបចំប្រឡងបាក់ឌុប ជាពិសេសទទួលបានជោគជ័យពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំរូបនេះ ទទួលស្គាល់ថា នៅពេលចាប់ផ្ដើមកែទម្រង់ដំបូង បានជួបបញ្ហាប្រឈមជាច្រើន តែទោះជាយ៉ាងណាក្រសួងខិតខំដោះស្រាយរហូតទទួលបានលទ្ធផលនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន មានប្រសាសន៍បែបនេះ៖ «នៅឆ្នាំដំបូង មានបញ្ហាប្រឈម នៅពេលធ្វើកំណែទម្រង់ការប្រឡងនេះ ប៉ុន្តែយើងក៏បានត្រៀមការរៀបចំប្រឡងរយៈពេលកន្លះឆ្នាំ ក្នុងការរៀបចំលិខិតបទដ្ឋានផ្សេងៗ ជាពិសេសការសហការជាមួយអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ និងស.ស.យ.ក រួមទាំងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន»។ ការប្រឡងក្នុងសម័យកំណែទម្រង់ មានវត្តមានភាគីជាច្រើនចូលរួមដោយក្នុងនោះមានអ្នកសង្កេតការណ៍ពីអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ និងសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា។ ការប្រឡងនេះ នៅតែបន្តរឹតបន្តឹង ដោយមិនអនុញ្ញាតឱ្យបេក្ខជនលួចចម្លង យកសំណៅឯកសារ និងគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក ចូលទៅកាន់មណ្ឌលប្រឡងឡើយ។ បើតាមលោក ហង់ជួន ណារ៉ុន នៅឆ្នាំដំបូង សិស្សានុសិស្សមិនទាន់យល់ ក៏មានការនាំចូលសំណៅឯកសារច្រើន គ្រឿងអេឡិចត្រូនិកចូលមណ្ឌលប្រឡង និងមានករណីប្រឡងជំនួសផងដែរ។ ក្រោយមានបញ្ហានេះ ក្រសួងអប់រំ បានរៀបចំយន្តការដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមទាំងនោះផងដែរ។ បន្ទាប់ពីការកែទម្រង់បានរយៈពេល២-៣ឆ្នាំ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំ បានមើលឃើញថាសិស្សានុសិស្សបានយល់ដឹងពីការកែទម្រង់ និងខំប្រឹងរៀន ជាពិសេសគ្រូក៏ខំប្រឹងបង្រៀន។ នៅឆ្នាំបន្តបន្ទាប់ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានសង្ខេបមេរៀន និងបង្រៀនបំប៉ន ដើម្បីផ្ដល់ភាពងាយស្រួលដល់សិស្សានុសិស្ស។ «ក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំនេះ យើងឃើញថាមានការកែលម្អ ជាពិសេសការប្រឡងនេះ មិនត្រឹមតែជាការប្រឡងទេ តែយើងយកលទ្ធផលនេះ ទៅធ្វើកំណែទម្រង់សាលារៀន»។ សម្រាប់លោករដ្ឋមន្រ្តី ការធ្វើកំណែទម្រង់សាលារៀន មានសារៈសំខាន់ ដែលជួយពង្រឹងការគ្រប់គ្រង ការផ្ដល់ឱកាសឱ្យសិស្សសិក្សាបានច្រើន ជាពិសេសសិស្សខំប្រឹងរៀន គ្រូខំប្រឹងបង្រៀន និងអាណាព្យាបាលគាំទ្រ។ សូមបញ្ជាក់ថា ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ សម័យប្រឡង ៨ តុលា ២០២៤នេះ មានបេក្ខជនចុះឈ្មោះសរុប ១៣៧ ០៤០នាក់ ក្នុងនោះថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តមាន ៣៩ ៣៥៨នាក់ និងថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គមមាន ៩៧ ៦៨២នាក់។ ក្រសួងអប់រំ បានកំណត់យកមណ្ឌលប្រឡងចំនួន ២៣០មណ្ឌល ស្មើនឹង៥៦៣៦បន្ទប់ ដើម្បីរៀបចំការប្រឡង៕	«ក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំនេះ យើងឃើញថាមានការកែលម្អ ជាពិសេសការប្រឡងនេះ មិនត្រឹមតែជាការប្រឡងទេ តែយើងយកលទ្ធផលនេះ ទៅធ្វើកំណែទម្រង់សាលារៀន»។ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំ លើកឡើងដូច្នេះ ដោយបន្តថា កំណែទម្រង់សាលារៀននេះ ធ្វើឱ្យសិស្សខំប្រឹងរៀន គ្រូខំប្រឹងបង្រៀនបន្ថែម និងសាលារៀនខំប្រឹងកែលម្អកម្មវិធីសិក្សា។
នេះ គឺជាលើកទី៨ហើយ ដែលសហព័ន្ធកីឡាសូហ្វតិន្នីសកម្ពុជា បានរៀបចំការប្រកួតជ្រើសរើសជើងឯកថ្នាក់ជាតិ។ លោកស្រី ឃនសាត សាន្នីតា បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមតេលេក្រាមថា ការប្រកួតឆ្នាំនេះ មានអ្នកចូលរួមច្រើនជាងឆ្នាំ២០២៣ ដោយសារតែសហព័ន្ធ បន្ថែមវិញ្ញាសាប្រកួតសម្រាប់យុវជន។ អគ្គលេខាធិការរូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះថា៖«កត្តានាំឲ្យមានការចូលរួមច្រើនជាងមុននោះ គឺដោយសារក្នុងឆ្នាំនេះ បានបន្ថែមវិញ្ញាសាប្រកួត។ ក្រុមឈុតធំរបស់យើង ត្រូវត្រៀមប្រកួតស៊ីហ្គេម លើកទី៣៣ នៅប្រទេសថៃ ឆ្នាំ២០២៥។ ចំណែកក្រុមយុវជនរបស់យើង ត្រូវត្រៀមហ្វឹកហាត់បន្ដកសម្រាប់ការចូលរួមប្រកួត កីឡាយុវជនអាស៊ី ឆ្នាំ២០២៩ ដែលយើងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ ដូច្នេះ ការប្រកួតថ្នាក់ជាតិលើកនេះ គឺជាការលើកទឹកចិត្តដល់ពួកគាត់ហាត់ផង ហើយក៏ជាការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ពួកគាត់នៅព្រឹត្តិការណ៍កីឡាយុវជនអាស៊ី ឆ្នាំ២០២៩ ផងដែរ។»។ ការប្រកួតជើងឯកថ្នាក់ឆ្នាំ២០២៤ មានប្រតិភូគ្រូបង្វឹក កីឡាករ-កីឡាការិនី សរុបចំនួន១១០នាក់ មក៧សមាគមក្លិបខេត្ត។ ក្នុងចំណោមអ្នកចូលរួមទាំងនោះ កីឡាករមានចំនួន ៥៩នាក់ និងកីឡាការិនី៣៦នាក់។ ចំណែកស្ថាប័នចូលរួមទាំង៧នោះ មានក្រសួងមហាផ្ទៃ ក្រសួងការពារជាតិ ខេត្តកណ្ដាល កំពង់ឆ្នាំ កំពង់ស្ពឺ ត្បូងឃ្មុំ និងក្លិបអង្គការកុមារអាស៊ី។ ការប្រកួត មានរយៈពេល៥ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី៧-១១ ខែតុលា៕	លោកស្រី ឃនសាត សាន្នីតា អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាសូហ្វតិន្នីសកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថាការប្រកួតជ្រើសរើសជើងឯកថ្នាក់ជាតិ ឆ្នាំ២០២៤ គឺជាការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ចូលរួមប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម លើកទី៣៣ នៅប្រទេសថៃ ឆ្នាំ២០២៥។ សហព័ន្ធ ក៏បានបន្ថែមវិញ្ញាសាប្រកួតសម្រាប់យុវជន ដើម្បីលើកទឹកចិត្ត និងផ្ដល់ឱកាសប្រកួតដល់ធនធានថ្នាល សម្រាប់ប្រឹងប្រែងបន្ថែមត្រៀមព្រឹត្តិការណ៍កីឡាយុវជនអាស៊ី ឆ្នាំ២០២៩ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ ការប្រកួតសូហ្វតិន្នីសជើងឯកថ្នាក់ជាតិលើទី៨ ធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី៧-១១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ នៅទីលានសូហ្វតិន្នីស នៃពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក។
ការបិទសន្ទស្សន៍ជួញដូរនៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា បានបង្ហាញថា តម្លៃប្រេង Brent បានកើនឡើង ៣,៧ភាគរយដល់ ៨០,៩ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល។ នេះជាលើកទីមួយហើយ ដែលប្រេងនេះ បានកើនលើសតម្លៃ ៨០ដុល្លារ ចាប់តាំងពីខែសីហាមក ខណៈប្រេង WTI ក៏បានកើនឡើងដល់ កម្រិត ៧៧ដុល្លារដែរ។ បច្ចុប្បន្ន ប្រេងទាំងពីរប្រភេទនេះ មានតម្លៃខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងខែនេះ។ កាលពីសប្តាហ៍មុន ប្រេង Brent បានកើនឡើងច្រើនជាង ៨ភាគរយ ខណៈ WTI កើន ៩ភាគរយ ដែលជាកម្រិតខ្ពស់បំផុត ក្នុងរយៈពេលជាងមួយឆ្នាំ។ ហេតុផលចម្បងគឺ ដោយសារតែការវាយ ប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់ ទៅលើអ៊ីស្រាអែលកាលពីដើមខែនេះ ដែលបង្កើនការភ័យខ្លាចថា អ៊ីស្រាអែល នឹងវាយប្រហារសងសឹកសំដៅរោងចក្រផលិតប្រេង របស់ទីក្រុងតេហេរ៉ង់។ ប្រសិនបើរឿងនេះកើតឡើង លោក Andrew Lipow នាយកក្រុមហ៊ុន Lipow Oil Associates បានព្យាករថា តម្លៃអាចកើនឡើងចន្លោះ ៣-៥ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល។ តម្លៃប្រេង brent ប្រែប្រួលក្នុងរយៈពេល១ខែកន្លងមក ។ ក្រាហ្វិក CNBC ភាពតានតឹងនៅមជ្ឈិមបូព៌ា បានកើនឡើងនៅពេលកងកម្លាំងហេបូឡាសគាំទ្រដោយអ៊ីរ៉ង់បានវាយប្រហារទីក្រុង Haifa ដែលជាទីក្រុងធំទី៣ របស់អុីស្រាអែលក្រោយមួយឆ្នាំចាប់តាំងពីជម្លោះនៅក្នុងតំបន់កាហ្សាបានផ្ទុះឡើង។ អ្នកវិភាគនៅ Tudor, Pickering, Holt & Co បានសង្កត់ធ្ងន់ថា វិនិយោគិនមានការព្រួយបារម្ភថាជម្លោះនឹងបន្តឡើងកម្តៅ។ ដូច្នេះការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងនៅអ៊ីរ៉ង់ និងមជ្ឈិមបូព៌ាត្រូវបានគំរាមកំហែង។ បច្ចុប្បន្នអ៊ីរ៉ង់ផលិតប្រេងបាន ៣,៤លានបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃ។ គួរបញ្ជាក់ថា នៅឆ្នាំនេះតម្រូវការប្រេងពិភពលោកនៅតែចុះខ្សោយ។ ចាប់ពីខែធ្នូ អង្គការ OPEC និងសម្ព័ន្ធមិត្តត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងចាប់ផ្តើមបង្កើនផលិតកម្មបន្ទាប់ពីការកាត់បន្ថយជាច្រើនឆ្នាំ។ យ៉ាងណាមិញ លោក Lipow យល់ថា វានឹងកើតឡើងពិតប្រាកដ ប្រសិនបើតម្លៃ Brent កើនឡើងដល់ជិត ៩០ដុល្លារ៕	តម្លៃប្រេង Brent និង WTI ទាំងពីរបានកើនឡើងជិត ៤ភាគរយ នៅក្នុងសន្ទស្សន៍ជួញដូរដើមសប្តាហ៍នេះ ដោយសារតែជម្លោះមជ្ឈិមបូព៌ាបានរីករាលដាលកាន់តែខ្លាំង។
គម្រោងការពង្រឹងសុវត្ថិភាពហិរញ្ញវត្ថុក្នុងសហគមន៍ កំពុងអនុវត្តសាកល្បងនៅក្នុងខេត្តកំពង់ធំ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ខេត្តស្វាយរៀង និងខេត្តបាត់ដំបង។ គម្រោងនេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងចូលរួមចំណែកលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់សេវាហិរញ្ញវត្ថុផ្លូវការ ប្រកបដោយសុវត្ថិភាពនៅក្នុងសហគមន៍ ដោយផ្តោតលើការលើកកម្ពស់ចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ សិទ្ធិ និងកិច្ចការពារអតិថិជន។ គម្រោងនេះបានផ្តួចផ្តើមឡើងដោយ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា និងដឹកនាំការអនុវត្តដោយគណៈកម្មាធិការដឹកនាំថ្នាក់កណ្តាល ដែលមានសមាសភាពមកពី ធនាគារជាតិ សមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា សមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា ក្រុមហ៊ុនក្រេឌីត ប្យួរ៉ូ (ខេមបូឌា) ខូ អិលធីឌី (ស៊ីប៊ីស៊ី) ព្រមទាំងទីប្រឹក្សាគម្រោងចំនួន២រូប តំណាងមកពី Ceries+SPTF និង JICA។ អំឡុងពេលសាកល្បង ចាប់តាំងពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ មកទល់បច្ចុប្បន្ន គម្រោងសម្រេចបាននូវលទ្ធផលសំខាន់ៗជាច្រើន។ រួមមាន ការបណ្តុះបណ្តាលគ្រូបង្គោលថា្នក់ឃុំបាន២វគ្គ ដែលមានអ្នកចូលរួមចំនួន៥៩រូប ក្នុងនោះមានស្រ្តី ១៦នាក់។ គ្រូបង្គោលថ្នាក់ឃុំមានសមាសភាពមកពី ឃុំត្បូងក្រពើ ស្រុកសន្ទុក ខេត្តកំពង់ធំ ឃុំវត្តតាមឹម ស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង ឃុំស្នំក្រពើ ស្រុកគងពិសី ខេត្តកំពង់ស្ពឺ និងឃុំពោធិរាជ ស្រុកស្វាយជ្រុំ ខេត្តស្វាយរៀង។ លោក រ័ត្ន សោភ័ណ ប្រធានសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា (ABC) ។ រូបថត៖ ABC លោក រ័ត្ន សោភ័ណ ប្រធានសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា (ABC) សំដែងការសាទរចំពោះសមិទ្ធផលដែលសម្រេចបានក្នុងការអនុវត្តសាកល្បងនៃគម្រោងនេះ។ បើតាមប្រធានសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជារូបនេះ ការលើកកម្ពស់ធុរកិច្ចធនាគារប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ និងការលើកកម្ពស់កិច្ចការពារអ្នកប្រើប្រាស់ ព្រមទាំងការអបរំផ្នែកចំណេះដឹងហិរញ្ញវត្ថុ គឺជារបៀបវារៈស្នូលរបស់សមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា ព្រមទាំងសមាជិករបស់ខ្លួនផងដែរ។ ក្នុងសិក្ខាសាលាស្តីពី ការផ្សព្វផ្សាយលទ្ធផលគម្រោង ការពង្រឹងសុវត្ថិភាពហិរញ្ញវត្ថុក្នុងសហគមន៍ «លើកកម្ពស់ចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ សិទ្ធិ និងកិច្ចការពារអតិថិជន» នៅមណ្ឌលសិក្សាបច្ចេកទេសធនាគារ នាថ្ងៃទី៨ ខែតុលា លោក សោភ័ណ បានថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះ៖ «សមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា ពិតជាមានកិត្តិយស ដែលក្លាយជាផ្នែកមួយនៃគម្រោង ការពង្រឹងសុវត្ថិភាពហិរញ្ញវត្ថុក្នុងសហគមន៍ និងសមាជិកក្រុមប្រឹក្សានៃគណៈកម្មាធិការដឹកនាំថ្នាក់កណ្តាល និងសមាជិកប្រតិបត្តិនៃគណៈកម្មាធិការដឹកនាំថ្នាក់កណ្តាលគម្រោងផងដែរ»។ លោកស្រី ឌិត នីតា ប្រធានសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា (CMA) ។ រូបថត៖ ABC ជាមួយគ្នានេះ លោកស្រី ឌិត នីតា ប្រធានសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា (CMA) បានបញ្ជាក់ថា គម្រោង ការពង្រឹងសុវត្ថិភាពហិរញ្ញវត្ថុក្នុងសហគមន៍នេះ ត្រូវបានបង្កើតទ្បើងស្របតាមយុទ្ធសាស្រ្តជាតិស្តីពី បរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ ឆ្នាំ២០១៩-២០២៥ និងឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការជាក់ស្តែងតាមមូលដ្ឋាន។ ការណ៍នេះ គឺផ្តោតទៅលើ ការលើកកម្ពស់ចំណេះដឹងហិរញ្ញវត្ថុ ក៏ដូចជា សិទ្ធិ និងកិច្ចការពារអតិថិជន តាមរយៈការ កសាងសមត្ថភាពភាគីពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសអាជ្ញាធរភូមិ ឃុំ ដែលជាជនបង្គោលក្នុងការបញ្ជ្រាបចំណេះដឹងទាំងនេះជូនប្រជាជនក្នុងសហគមរបស់ពួកគាត់។ លោកស្រី ឌិត នីតា បានអះអាងថា ៖ «គម្រោងនេះនឹងចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបង្កើនបំណិនជីវិតក្នុងការគ្រប់គ្រងចាត់ ចែងលុយកាក់ក្នុងក្រុមគ្រួសារ ជួយឱ្យពលរដ្ឋនៅមូលដ្ឋានយល់ដឹងពីសិទ្ធិនិងកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនពាក់ព័ន្ធនឹងកម្ចី។ ជាពិសេស គម្រោងនេះ នឹងជួយពលរដ្ឋមូលដ្ឋានឱ្យចៀសផុតពីការចាញ់បោកផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុក្នុងប្រការណាមួយ ឬជួយបញ្ចៀសនូវបំណុលច្រើនលើសលប់»។ លោក យឹម លាត ដែលជាទេសាភិបាលរង ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា។ រូបថត៖ ABC ពាក់ព័ន្ធនឹងការអនុវត្តសាកល្បងនូវគម្រោងពង្រឹងសុវត្ថិភាពហិរញ្ញវត្ថុក្នុងសហគមន៍ ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំមកនេះ លោក យឹម លាត ដែលជាទេសាភិបាលរង ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា បានវាយតម្លៃខ្ពស់ដល់ក្រុមការងារអនុវត្តគម្រោង ជនបង្គោល អ្នកសម្របសម្រួលតាមឃុំគោលដៅ សមាគម និងភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់។ ទន្ទឹមនេះ លោកក៏បានស្នើកិច្ចសហការ និងការចូលរួមពីភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ក្នុងការលើកកម្ពស់ចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលដើម្បីសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ព្រមទាំងបញ្ជ្រាបការយល់ដឹងហិរញ្ញវត្ថុ សិទ្ធិ កាតព្វកិច្ច និងលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់សេវាហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយការប្រុងប្រយ័ត្ន និងបង្ការខ្លួនពីការឆបោកផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងទទួលខុសត្រូវដល់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប ជាពិសេសប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល ឆ្ងាយពីទីប្រជុំជន កុមារ និងស្រ្តី។ លោកទេសាភិបាលរងបាននិយាយយ៉ាងដូច្នេះ ៖ « ភាពជោគជ័យនៃការអនុវត្តគម្រោងនេះក្នុងដំណាក់ការសាកល្បងនេះ នឹងក្លាយជាឧត្តមានុវត្តន៍ សម្រាប់ក្រុមការងារអាចប្រើប្រាស់សម្រាប់ការពង្រីកវិសាលភាពនៃគម្រោងនេះទៅកាន់ ឃុំ-សង្កាត់ ក្រុង-ស្រុកផ្សេងទៀត»។ គួរបញ្ជាក់ថា គម្រោងការពង្រឹងសុវត្ថិភាពហិរញ្ញវត្ថុក្នុងសហគមន៍ ក្រៅតែកំពុងអនុវត្តសាកល្បងនៅក្នុង ខេត្តកំពង់ធំ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ខេត្តស្វាយរៀង និងខេត្តបាត់ដំបង ហើយនោះ គម្រោងក៏បានបង្កើតសៀវភៅកម្រងមេរៀន សុវត្ថិភាពហិរញ្ញវត្ថុក្នុងសហគមន៍ ចំនួន៥ ព្រមទាំងបោះពុម្ពបានចំនួន២ដង ដែលមាន សរុប ៧ ៥០០ក្បាល ផងដែរ។ លើសពីនេះ គម្រោងក៏បានផលិតសម្ភារសម្រាប់បម្រើដល់ការអនុវត្តគម្រោងថ្នាក់មូលដ្ឋាន ការអង្កេត Baseline នៅមូលដ្ឋានអនុវត្តគម្រោង ដែលមានសំណាកចំនួន៤០០ ការចុះអប់រំប្រជាពលរដ្ឋតាមមូលដ្ឋានចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ តាមរយៈគ្រូបង្គោលចំនួន៤៨ដង។ ក្នុងនោះមានអ្នកចូលរួមសរុប ១៥ ០៣៣ នាក់ (ស្រី ១១ ១៧២នាក់) ព្រមទាំងបញ្រ្ជាបសារ អំពីចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដល់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ដល់គ្រូបង្គោល និងប្រជាពលរដ្ឋនៅពេលមានការជួបជុំនានា បាន ៣ ៤៣៩នាក់ (ស្រី ១ ០៤៩នាក់)៕	ជាងមួយឆ្នាំហើយ ដែលគម្រោងពង្រឹងសុវត្ថិភាពហិរញ្ញវត្ថុក្នុងសហគមន៍ បានអនុវត្តសាកល្បងនៅក្នុងភូមិ-ឃុំ នៃខេត្តគោលដៅមួយចំនួន។ ការអនុវត្តគម្រោងនេះក្នុងគោលដៅបង្កើនបំណិនជីវិតដល់ប្រជាពលរដ្ឋមូលដ្ឋាន ក្នុងការគ្រប់គ្រង ឬ ចាត់ចែងលុយកាក់ក្នុងក្រុមគ្រួសារឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ជាពិសេសនេះ គម្រោងនេះ ជួយពលរដ្ឋនៅតាមមូលដ្ឋាន ឱ្យយល់ដឹង ពីសិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនពាក់ព័ន្ធនឹងកម្ចី និងចៀសផុតពីការចាញ់បោកផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុលើប្រការណាមួយ ឬជួយបញ្ចៀសបំណុលច្រើនលើសលប់របស់ពលរដ្ឋដែលរស់នៅមូលដ្ឋាន។
អូស្ត្រាលី និងចិន ដែលស្ថិតនៅពូល C មានគម្លាតពិន្ទុខុសគ្នា ១ពិន្ទុប៉ុណ្ណោះ ក្រោយឆ្លងកាត់ ២ប្រកួតដូចគ្នា។ ក្រុមរហស្សនាមកុងគូរ៉ូ ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៥ មាន១ពិន្ទុ ក្រោយស្មើ១ ចាញ់១ ស្របពេលចិន នៅបាតតារាងក្រោយចាញ់ទាំងពីរប្រកួត។ លោក Graham Arnold ដែលដឹកនាំអូស្ត្រាលី ចាញ់បារ៉ែន ១-០ ដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល និងស្មើ ០-០ ជាមួយឥណ្ឌូណេសស៊ីក្នុងខែកញ្ញា បានលាលែងពីតំណែងជាគ្រូបង្វឹក។ លោក Tony Popovic ទទួលបានតំណែងជំនួសលោក Graham។ គ្រូសញ្ជាតិអូស្ត្រាលីលោក Popovic ដែលធ្លាប់ដឹកនាំ Western Sydney Wanderers ឈ្នះជើងឯក Asian Champions League ឆ្នាំ ២០១៤ សន្យាថានឹងជួយអូស្ត្រាលីបង្ហាញខ្លួននៅ World Cup ជាលើកទី៦ជាប់ៗគ្នា ទោះក្រុមធ្វើមិនបានល្អនៅពីរប្រកួតដំបូងក៏ដោយ។ ដោយឡែកចិនឯណោះវិញ នៅតែត្រដាបត្រដូសទោះឆ្លងចូលដល់វគ្គជ្រុះជុំទី៣។ ក្រុមដែលដាក់គោលដៅបង្ហាញខ្លួននៅព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់ពិភពលោកជាលើកទី២ ក្រោយបង្ហាញខ្លួនលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ២០០២ ចាញ់ជប៉ុន ៧-០ និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ២-១ នៅ២ប្រកួតដំបូង។ ចិន ដែលសព្វថ្ងៃស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់គ្រូក្រូអាស៊ីលោក Branko Ivanković បានធ្លាក់ចុះទម្រង់យ៉ាងខ្លាំង និងស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី ៩១ក្នុងតារាង FIFA Ranking ដែលជាកម្រិតទាបបំផុតក្នុងរយៈពេល ៨ឆ្នាំចុងក្រោយ។ ក្នុងពូល C នេះ ក្រុមកំពូលតារាងទាំងពីរ ជប៉ុន និង អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ត្រូវជួបគ្នា ស្របពេលឥណ្ឌូណេស៊ីដែលបង្ហាញទម្រង់ប្រកួតដ៏គួរភ្ញាក់ផ្អើល ត្រូវតទល់បារ៉ែន នៅជំនួបទី៣។ ជប៉ុន មាន៦ពិន្ទុពេញ ឈរលេខ១ក្នុងពូល តាមពីក្រោយដោយ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដែលមាន៤ពិន្ទុ បារ៉ែននៅលេខ៣ មាន៣ពិន្ទុ និង ឥណ្ឌូណេស៊ី ឈរលេខ៤ មាន២ពិន្ទុ។ ក្រុមបញ្ចប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ និងលេខ២ក្នុងពូល ទទួលបានកៅអីស្វ័យប្រវត្តិទៅកាន់ World Cup ឆ្នាំ ២០២៦ ដែលអាម៉េរិក កាណាដា និងម៉ិកស៊ិក ធ្វើម្ចាស់ផ្ទះ ខណៈលេខ៣ និងលេខ៤ បន្តទៅជម្រុះនៅជុំទី៤។ ក្រុមលេខ៥ និងលេខ៦ ហាលអាវ៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអូស្ត្រាលី ត្រូវទទួលចិន ក្នុងការប្រកួតវគ្គជម្រុះ FIFA World Cup 2026 ជុំទី៣ តំបន់អាស៊ី នៅថ្ងៃទី១០ ខែតុលា។ ក្រុមទាំងពីរ ត្រូវការជ័យជម្នះលើកដំបូងរៀងខ្លួន ក្រោយ២ប្រកួតដំបូងបានត្រឹមស្មើ និងចាញ់។
លោក ថ្លែងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំនឹកឃើញថា បច្ចុប្បន្នខ្ញុំអត់ ដូច្នេះ មានតែបណ្ដុះកូនឱ្យខំប្រឹងរៀនមានចំណេះ ក្រែងបានធូរជាងខ្ញុំ។ ចំពោះការប្រឡងនេះ ខ្ញុំបានលើកទឹកចិត្តកូន ទោះជាកូនធ្លាក់ ឬជាប់ ក៏ខ្ញុំមិនបន្ទោសដែរ ព្រោះអី យើងឃើញគាត់ខំប្រឹងដែរ»។ សូមអញ្ជើញលោកអ្នកទស្សនាកិច្ចសម្ភាសរវាង លោក ឈុំ ចន្ថា អ្នកសារព័ត៌មាននៃសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ និងលោក ថុន ដូចតទៅ៖	ភ្នំពេញ៖ លោក ថុន បានឆ្លៀតពីការងារសំណង់ ដើម្បីជូនកូនស្រី ទៅប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ (បាក់ឌុប) នៅមណ្ឌលវិទ្យាល័យទូលទំពូង។ ងើបតាំងពីម៉ោង៥កន្លះ ធ្វើដំណើរពីព្រែកប្រា ទៅកាន់វិទ្យាល័យទូលទំពូង ដោយម៉ូតូចាស់មួយគ្រឿង បុរសវ័យប្រហែល ៦០ឆ្នាំរូបនេះ បានបង្ហាញក្ដីស្រាលាញ់ និងជំជឿចិត្តយ៉ាងមុតមាំចំពោះកូនស្រីពៅក្នុងការប្រឡង ដោយលោកសង្ឃឹមថា ការសិក្សានឹងជួយឱ្យកូនៗមានបាន។
លោក ទូច សុឃៈ សង្កត់ធ្ងន់ថា ការផ្ដល់សញ្ជាតិនេះ ធ្វើឡើងតាមនីតិវិធីច្បាប់យ៉ាងហ្មត់ចត់។ បន្ថែមពីបដិសេធការចោទប្រកាន់ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ បានទាមទារ ឱ្យអង្គការសង្គមស៊ីវិលនោះ ពង្រឹងនីតិវិធីស្រាវជ្រាវបន្ថែម ដើម្បីរក្សាកិត្តិយសកម្ពុជានៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ ការអះអាងរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ ធ្វើឡើយក្រោយ ពី Organized Crime and Corrution Reporting Project (OCCRP) បានចេញផ្សាយថា កម្ពុជាបានផ្ដល់សញ្ជាតិដល់ជនបរទេសហើយលាក់ទិន្នន័យ។ OCCRP យល់ថាឧក្រិដ្ឋជនអាចនឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ ពីការផ្ដល់សញ្ជាតិនិងការលាក់បាំងនេះ ដើម្បីឆ្លងដែន វិនិយោគ និងលាងលុយកខ្វក់ជាដើម។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ ច្រានចោលការចេញផ្សាយនេះ ហើយចាត់ទុកជាការដាក់បន្ទុកលើកម្ពុជា ដោយគ្មានមូលដ្ឋាន ក្នុងចរិតនយោបាយមមួលបង្កាច់។ លោកបានការពារឯករាជ្យរបស់កម្ពុជាថា គ្មានច្បាប់ជាតិ-អន្តរជាតិណាមួយ ចែងឱ្យរដ្ឋនីមួយៗ ផ្សព្វផ្សាយនូវព័ត៌មានតាមតម្រូវការរបស់ប្រភពឡើយ។ ជុំវិញការផ្ដល់សញ្ជាតិ លោក អំ សំអាត នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការលីកាដូ ចង់ឱ្យមានការពង្រឹងនីតិវិធីស្នើសុំសញ្ជាតិបន្ថែមទៀត។ ជាក់ស្ដែង លោកលើកពី ករណីជនបរទេដែលទទួលបានសញ្ញាខ្មែរត្រូវប៉ូលិសនៅសិង្ហបុរី ពាក់ព័ន្ធនឹងការលាងលុងកខ្វក់។ អ្នកនាំឃ្លាំមើលបញ្ហាសង្គមរូបនេះ ប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗថា៖ «ក្រៅតែពិនិត្យមើលតាមនីតិវិធីច្បាប់ខ្មែរ ក៏ត្រូវតែសិក្សាពីប្រវត្តិជននោះដែរ ជៀសវាង ការយកសញ្ជាតិខ្មែរទៅប្រព្រឹត្តបទល្មើស និងប៉ះពាល់ដល់មុខមាត់កម្ពុជា»។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាស ជាមួយសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗតាមប្រព័ន្ធតេឡេក្រាម លោក ទូច សុឃៈ ពន្យល់ថា ការផ្តល់សញ្ជាតិ អនុវត្តទៅតាមនីតិវិធីច្បាប់កំណត់។ ប៉ុន្តែ លោកសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ៖ «យើងប្រិតប្រៀងតាមច្បាប់ ក៏ដូចជាបុគ្គលដែលស្នើសុំដែរ។ ប៉ុន្តែ យើងមើលតួអង្គពីខាងក្រៅនៃបុគ្គលមិនអាចមើលចិត្តបានទេ! ជារួម យើងមិនអាចដឹងថាថ្ងៃណាមួយ បុគ្គលនោះប្រព្រឹត្តអ្វីឡើយ»។ ដូច្នេះ លោកបញ្ជាក់ ពីដំណើរនៃការទទួលបានសញ្ជាតិ ហើយបុគ្គលនោះ ទៅប្រព្រឹត្តបទល្មើស មិនបានឆ្លុះបញ្ចាំង ពីការផ្ដល់ឱកាសឱ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋនឡើយ។ ចំពោះ ឯកសារដែលជនបរទេសទទួលបានសញ្ជាតិខ្មែរ រដ្ឋាភិបាល ទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី តែងបង្ហាញនៅក្នុង កម្រងឯកសាររាជកិច្ច។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក ទូច សុឃៈ ក៏បានលើកឡើងដែរថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមិនមានការលាក់បាំងឡើយអ្វីឡើយ ពីទន្និន័យផ្ដល់សញ្ញាត្តិ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បានចោទជាសំនួរបែបនេះ៖ «បើលាក់បាំងតួលេខមែន! តើអ្នកដែលចុះផ្សាយព័ត៌មានពីអ្នកទទួលបានសញ្ជាតិកន្លងមក បានតួលេខពីណា? យើងបង្ហាញ ស្របតាមនីតិវិធី»។ ការទទួលបានសញ្ជាតិខ្មែរ ធ្វើឡើងដោយរបៀប ៣ យ៉ាងសំខាន់ៗ។ របៀបទី ១ គឺការទទួលបានសញ្ជាតិខ្មែរតាមរយៈសញ្ជាតិខ្មែរពីកំណើត ទី ២ ការចូលសញ្ជាតិខ្មែរដោយចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍ ទី៣ ការចូលសញ្ជាតិខ្មែរ តាមរយៈការធ្វើសញ្ជាតូបនីយកម្ម។ យោងតាមច្បាប់ស្តីពីសញ្ជាតិរបស់កម្ពុជា មាត្រា១៨ បានចែងថា ជនបរទេសអាចសុំចូលសញ្ជាតិខ្មែរបាន ដោយសញ្ជាតូបនីយកម្ម។ សញ្ញាតូបនីយកម្មមិនមែនជាសិទ្ធិរបស់អ្នកស្នើសុំឡើយ គឺជាការអនុគ្រោះរបស់ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាតែប៉ុណ្ណោះ។ ទោះក្នុងប្រការណាក៏ដោយ ពាក្យសុំនោះអាចត្រូវបដិសេធចោលតាមអំណាចឆន្ទានុសិទ្ធិ ពិសេសព្រះមហាក្សត្រ។ មាត្រា១៩ ពន្យល់ពីលក្ខខណ្ឌ ស្នើសុំសញ្ជាតូបនីយកម្ម ត្រូវមានគំនិតមារយាទ សីលធម៌ល្អ ពុំមានទោសពីបទឧក្រិដ្ឋ ឬបទមជ្ឈិមណាមួយ។ ជាមួយគ្នាដែរ ត្រូវមានទីលំនៅ ហើយស្នាក់នៅកម្ពុជា៧ឆ្នាំ ដោយមានបណ្ណស្នាក់នៅចេញតាមក្របខណ្ឌនៃច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍។ លើសពីនេះ ត្រូវចេះនិយាយភាសាខ្មែរ៕ អត្ថបទទាក់ទង តើការទទួលបានសញ្ជាតិខ្មែរ តាមរយៈអ្វីខ្លះ?	ភ្នំពេញ៖កម្ពុជាមិនដែលលាក់បាំងករណីផ្ដល់សញ្ជាតិដល់ជនបរទេសឡើយ។ នេះជាការអះអាងរបស់ លោក ទូច សុឃៈ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ ឆ្លើយតបទៅនឹងរបាយការណ៍របស់អង្គការ Organized Crime and Corrution Reporting Project (OCCRP) ដែលចេញផ្សាយ ចោទថា កម្ពុជាបានផ្ដល់សញ្ជាតិដល់ជនបរទេសហើយលាក់ទិន្នន័យ។
ការប្រឡងនាសម័យប្រឡង ៨ តុលា ២០២៤នេះ មានបេក្ខជនចុះឈ្មោះសរុប ១៣៧ ០៤០នាក់ ក្នុងនោះថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តមាន ៣៩ ៣៥៨នាក់ និងថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គមមាន ៩៧ ៦៨២នាក់។ ចំនួនបេក្ខជនជ្រើសរើសថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គមច្រើនជាង ថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្ត បានក្លាយជាចម្ងល់។ ជុំវិញការងឿងឆ្ងល់ និងការបារម្ភលើបញ្ហានេះ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានបកស្រាយថា៖«នៅឆ្នាំទី១ ថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្ត មានប្រមាណ ៧០ភាគរយ ព្រោះនៅពេលនោះ ការប្រឡង បានរៀបចំវិញ្ញាសាពហុជ្រើសរើស ដែលមានភាពងាយស្រួល។ ដោយឡែកថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គម គឺផ្ដោតលើការសរសេរច្រើន»។ បើតាមលោក ហង់ជួន ណារ៉ុន ការរៀបចំការប្រឡងនាពេលក្រោយៗ បានរឹតបន្តឹងដោយមិនមានការលួចចម្លងគ្នា និងយកសំណៅឯកសារចូល បានធ្វើឱ្យចំនួនថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តមានការថយចុះ។ «យើងដឹងហើយថាថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តពិបាកជាង ព្រោះត្រូវមានមូលដ្ឋានគ្រឹះរឹងមាំតាំងពីថ្នាក់ក្រោម។ ដូច្នេះសិស្សរៀនចង់ប្រឡងជាប់ទើបជ្រើសរើសថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គម»។ រដ្ឋមន្រ្តីអប់រំ ពន្យល់បន្ថែមដូច្នេះ។ ទោះចំនួនថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្ត មានត្រឹម ៣០ភាគរយ និងថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គម មាន៧០ភាគរយក្ដី លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន សង្កេតឃើញថាបេក្ខជនប្រឡងថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តទទួលបាននិទ្ទេសAច្រើនជាង ថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គម។ សម្រាប់លោករដ្ឋមន្រ្តី ការអប់រំនៅកម្ពុជា ត្រូវការទាំងវិទ្យាសាស្រ្តពិត និងវិទ្យាសាស្រ្តសង្គម ដែលឆ្លើយតបទៅនឹងទីផ្សារការងារ។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន បន្ថែមថា ការជ្រើសរើសថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្ត ឬវិទ្យាសាស្រ្តសង្គម មិនអាចកំណត់ថាបេក្ខជនមានសមត្ថភាពទាបជាងបេក្ខជនណានោះទេ សំខាន់គឺការចេះច្បាស់។ លោក ថ្លែងបែបនេះ៖«អ្នកចេះច្បាស់ ទោះប្រឡងវិទ្យាសាស្រ្ត ឬវិទ្យាសាស្រ្តសង្គមក្ដី ក៏មានសមត្ថភាពបំពេញការងារបានដែរ»។ សូមបញ្ជាក់ថា ដំណើរការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ មានបេក្ខជនអវត្តមានចំនួន ២១២២នាក់ ត្រូវជា១,៥៥ភាគរយ នៃបេក្ខជនសរុប ១៣ ៧០៤០នាក់ ក្នុងនោះបេក្ខជនស្វៃរិនអវត្តមាន ១ ៧១០នាក់។ តាមរយៈទំព័រហ្វេសប៊ុក ក្រសួងអប់រំ បញ្ជាក់ថា ដំណើរការសំណេរបាក់ឌុបនាព្រឹកថ្ងៃទី១ បានប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន និងមិនមានបាតុភាពមិនប្រក្រតីណាមួយកើតឡើងឡើយ៕	តើបេក្ខជនជ្រើសរើសថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្ត មានប្រៀបជាងបេក្ខជនជ្រើសរើសថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គម ឬយ៉ាងណា? លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន ឆ្លើយទៅកាន់អ្នកកាសែតថា៖«អ្នកចេះច្បាស់ ទោះប្រឡងវិទ្យាសាស្រ្ត ឬវិទ្យាសាស្រ្តសង្គមក្ដី ក៏មានសមត្ថភាពបំពេញការងារបានដែរ»។
ប្រធានាធិបតីវៀតណាមលោក តូ ឡិម បានជួបពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង នៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា នៅវិមាន Elysee ទីក្រុងប៉ារីស។ មេដឹកនាំទាំងពីរ បានប្រកាសថា ពួកគេធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរទៅភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ បារាំងបានក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេនៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ដែលមានទំនាក់ទំនងដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយជាមួយវៀតណាម។ ភាគីទាំងពីរបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវទំនាក់ទំនង ដោយលើកឡើងពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនយោបាយស៊ីជម្រៅក្នុងការប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាអន្តរជាតិ ការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យការពារជាតិ និងសន្តិសុខ និងការពង្រឹងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ ការផ្លាស់ប្តូរពាណិជ្ជកម្ម ការច្នៃប្រឌិត ពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព ជាពិសេសបន្តជំរុញការផ្លាស់ប្តូររវាងប្រជាជន និងប្រជាជន។ ប្រទេសទាំងពីរបានវាយតម្លៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យសន្តិសុខ និងការពារជាតិជាសសរស្តម្ភសំខាន់មួយដោយបានចុះហត្ថលេខា រៀបចំកិច្ចសន្ទនាយុទ្ធសាស្ត្រសន្តិសុខ និងការពារជាតិឆាប់ៗ ព្រមទាំងសម្របសម្រួលកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងគាំទ្រដល់ការបណ្តុះបណ្តាលមន្ត្រី ចែករំលែកបទពិសោធន៍ក្នុងការទប់ស្កាត់ និងប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្ម។ បន្ថែមពីនេះ ប្រទេសទាំងពីរ បន្តគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមកនៅវេទិកាសន្តិសុខក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក។ វៀតណាមនឹងបង្កើតលក្ខខណ្ឌអំណោយផលសម្រាប់កប៉ាល់យោធាបារាំងចូលចតនៅកំពង់ផែវៀតណាម ស្របតាមច្បាប់វៀតណាម សំដៅអភិវឌ្ឍកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងផ្លាស់ប្តូរជំនាញរវាងកងទ័ពជើងទឹកនៃប្រទេសទាំងពីរ និងកងកម្លាំងឆ្មាំសមុទ្រ។ ទាក់ទិននឹងសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្ម ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពបន្តជំរុញការផ្តល់កម្ចីអនុគ្រោះ និងជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ផ្លូវការ (ODA) ដល់វៀតណាម ជំរុញភ្នាក់ងារធុរកិច្ចនៃប្រទេសទាំងពីរបន្តអនុវត្តយ៉ាងពេញលេញ និងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពនូវកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីវៀតណាមជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប (EVFTA)។ វៀតណាមរំពឹងថា ភាគីបារាំងនឹងផ្តល់សច្ចាប័នលើកិច្ចព្រមព្រៀងការពារការវិនិយោគវៀតណាម-សហភាពអឺរ៉ុប (EVIPA) ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ វៀតណាមមានបំណងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយបារាំង និងក្រុមហ៊ុនក្នុងវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ការដឹកជញ្ជូនទីក្រុង និងផ្លូវដែក ថាមពលកកើតឡើងវិញ ការបំប្លែងថាមពល អ៊ីដ្រូសែនមិនមែនកាបូន សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល សេដ្ឋកិច្ចចក្រា ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូន និងកំពង់ផែសមុទ្រ អាកាសចរណ៍ស៊ីវិល និងខ្សែកាបក្រោមសមុទ្រ។ លោកប្រធានាធិបតីបារាំង ម៉ាក្រុង បញ្ជាក់ថា លោកនឹងស្នើឱ្យសភាអនុម័តកិច្ចព្រមព្រៀង EVIPA ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ នេះបើតាមសារព័ត៌មាន VnExpress ។ លើវិស័យសុខាភិបាល និងអប់រំ ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពជំរុញការបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានមនុស្សប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់ បន្តបង្កើតលក្ខខណ្ឌសម្រាប់និស្សិតវៀតណាមទៅសិក្សានៅបារាំង និងលើកទឹកចិត្តប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍វប្បធម៌សំខាន់ៗ នៃប្រទេសនីមួយៗ។ ភាគីទាំងពីរនឹងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យកសិកម្មអេកូឡូស៊ី កិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្រីភាគីរវាងវៀតណាម បារាំង និងបណ្តាប្រទេសភាគខាងត្បូង ដើម្បីធានាសន្តិសុខស្បៀងសកល។ លោកប្រធានាធិបតី ម៉ាក្រុង បានវាយតំលៃខ្ពស់ចំពោះតួនាទីរបស់សហគមន៍វៀតណាមនៅបារាំង ដោយចាត់ទុកថាជាស្ពានដ៏សំខាន់មួយរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដោយអះអាងថានឹងបន្តបង្កើតលក្ខខណ្ឌអំណោយផលសម្រាប់សហគមន៍វៀតណាមក្នុងការរស់នៅ និងធ្វើការនៅប្រទេសបារាំង។ អំពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពហុភាគី ភាគីទាំងពីរបានវាយតម្លៃលើតួនាទីកណ្តាលរបស់អាស៊ានក្នុងតំបន់ ដោយប្តេជ្ញាជំរុញទំនាក់ទំនងរវាងបារាំង និងអាស៊ាន ក៏ដូចជាទំនាក់ទំនងរវាង EU និងអាស៊ាន ព្រមទាំងបន្តគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមកនៅវេទិកាពហុភាគី និងអង្គការអន្តរជាតិដូចជា ASEM, ASEAN-EU ក្របខ័ណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ, ភាសាបារាំង, អង្គការសហប្រជាជាតិ។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហាអន្តរជាតិ ភាគីទាំងពីរបានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃការសម្រេចបានសន្តិភាពពេញលេញ យុត្តិធម៌ និងនិរន្តរភាពនៅអ៊ុយក្រែន ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងឈរលើគោលការណ៍ជាមូលដ្ឋាននៃធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ។ មេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរបានសម្តែងការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការកើនឡើងនៃស្ថានការណ៍នៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដោយអំពាវនាវឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់បន្ថយភាពតានតឹង និងអនុវត្តការអត់ធ្មត់ជាអតិបរមា។ ថ្កោលទោសរាល់ការវាយប្រហារប្រឆាំងនឹងជនស៊ីវិល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិល និងអំពាវនាវឱ្យមានបទឈប់បាញ់នៅតំបន់កាហ្សា និងលីបង់។ អំពីបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ភាគីទាំងពីរបានអះអាងសារជាថ្មីអំពីសារៈសំខាន់នៃការធានាសន្តិភាព ស្ថិរភាព សន្តិសុខ សុវត្ថិភាព និងសេរីភាពនាវាចរណ៍ និងអាកាសចរណ៍ ព្រមទាំងការដោះស្រាយវិវាទដោយសន្តិវិធីស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ជាពិសេសអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិឆ្នាំ ១៩៨២ ច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS 1982)។ វៀតណាម និងបារាំងបានបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតនៅថ្ងៃទី១២ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៣ និងបានធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងទៅជាភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ។ បារាំងជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មអឺរ៉ុបធំទី៥របស់វៀតណាម ដោយទំហំពាណិជ្ជកម្មក្នុងឆ្នាំ២០២៣ កើនដល់៤,៨ពាន់លានដុល្លារ ។ ក្នុងរយៈពេល ៨ខែឆ្នាំនេះ ចំណូលបានឈានដល់ជាង៣,៤ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង ៦,៩ភាគរយធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២៣។ បារាំងជាប្រទេសផ្តល់ជំនួយ ODA ទ្វេភាគីអឺរ៉ុបនាំមុខគេដល់វៀតណាម ហើយវៀតណាមជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ក្នុងចំណោមប្រទេសដែលទទួលបាន ODA របស់បារាំងនៅអាស៊ី។ នៅបារាំងមានជនជាតិវៀតណាមប្រហែល ៣០ម៉ឺននាក់ ដែលជាសហគមន៍វៀតណាមធំជាងគេនៅអឺរ៉ុប៕	វៀតណាម និងបារាំង បានដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងទៅជាភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រលើគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ មេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរ បានចុះហត្ថលេខាលើវិស័យសំខាន់មួយចំនួនដូចជា ការងារជាតិ អប់រំ សុខាភិបាល សេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម។
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ទាំង៣រូប ដែលត្រូវបានតែងតាំងជាឧត្តមប្រឹក្សាព្រះមហាក្សត្រ រួមមានលោក ខៀវ កាញារីទ្ធ តំណាងរាស្រ្តមណ្ឌលខេត្តកំពង់ចាម និងជាអតីតរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌មាន, លោក ចម ប្រសិទ្ធ តំណាងរាស្រ្តមណ្ឌលខេត្តកែប និងលោក ប៉ុល សារឿន ទីប្រឹក្សារដ្ឋាភិបាល និងជាអតីតអគ្គមេបញ្ជាការនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ។ បច្ចុប្បន្ននេះ សម្តេច ហេង សំរិន ប្រធានកិត្តិយសគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាអតីតប្រធានរដ្ឋសភា ជាប្រធានកិត្តិយសនៃក្រុមឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ ដែលមានឋានៈស្មើនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ជាប្រធានក្រុមឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ ដែលមានឋានៈស្មើនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានអនុប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា៣រូបទៀត រួមមាន សម្តេច ស ខេង អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ សម្តេច ទៀ បាញ់ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ និងសម្តេច ម៉ែន សំអន អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទំនាក់ទំនងព្រឹទ្ធសភា-រដ្ឋសភា និងអធិការកិច្ច ជាឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ ដែលមានឋានៈស្មើឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានលោក យឹម ឆៃលី , លោក ជា សុផារ៉ា លោក ប៊ិន ឈិន លោក ប្រាក់ សុខុន និងលោក កែ គឹមយ៉ាន ជាឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់របស់ព្រះអង្គ មានឋានៈស្មើឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីដែរ៕	ឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់បក្សកាន់អំណាច ៣រូប ត្រូវបានតែងតាំងជាឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ មានឋានៈឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ។ នេះបើតាមព្រះរាជក្រឹត្យរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ឡាយព្រះហស្ថលេខា នៅថ្ងៃទី៨ តុលា។
សម្រាប់ការប្រឡងនេះ មានភ្លៀងធ្លាក់តិចតួចនៅតាមមណ្ឌលមួយចំនួន ប៉ុន្តែដំណើរការសំណេរនៅតែប្រព្រឹត្តទៅបានយ៉ាងល្អ ដោយមានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងរបៀបរៀបរយល្អ។ ជាពិសេសការយកចិត្តទុកដាក់ និងទំនួលខុសត្រូវខ្ពស់ពីសំណាក់គណៈមេប្រយោគទូទាំងប្រទេស គណៈអប្បមាទ ជំនួយការអប្បមាទ ប្រធាន អនុប្រធានមណ្ឌល គណៈកម្មការកណ្ដាល គណៈកម្មការត្រួតពិនិត្យអគារ គណៈកម្មការអនុរក្ស រួមទាំងក្រុមការងារសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ មន្ត្រីសុខាភិបាល និងអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធ។ «បេក្ខជនបានគោរពបទប្បញ្ញត្តិនៃការប្រឡង ព្រមទាំងបានប្រឹងប្រែងក្នុងការធ្វើកិច្ចការតាមសមត្ថភាពរៀងៗខ្លួន ដោយគ្មានយកសំណៅឯកសារ និងឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកចូលមណ្ឌលប្រឡងឡើយ»។ នេះជាការវាយតម្លៃរបស់ក្រសួងអប់រំ។ នាថ្ងៃដំបូងនៃការប្រឡងនេះ មាន២មុខវិជ្ជាគឺ៖ ប្រវត្តិវិទ្យា ជីវវិទ្យា គីមីវិទ្យា និងភាសាបរទេស សម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ ។ សម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម មានមុខវិជ្ជា ផែនដីនិងបរិស្ថានវិទ្យា ប្រវត្តិវិទ្យា ភូមិវិទ្យា និងភាសាបរទេស ។ ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានបេក្ខជនអវត្តមានសរុប២៣១៨នាក់ (ស្រី៨៩៨នាក់) ក្នុងនោះបេក្ខជនស្វ័យរិន១៩១២នាក់។ បេក្ខជនមានបញ្ហាសុខភាព២៧នាក់ ក្នុងនោះមាន២នាក់ ត្រូវបានបញ្ចប់ការប្រឡង។ អនុរក្ស អប្បមាទ និងជំនួយការ ចំនួន១០នាក់ មានបញ្ហាសុខភាព។ ខេត្តកោះកុង និងស្ទឹងត្រែងជួបបញ្ហាភ្លៀងខ្លាំង និងដាច់ចរន្តអគ្គិសនី ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានករណីសិស្សមួយរូបនៅខេត្តតាកែវ បានយកទូរសព្ទចូលក្នុងបន្ទប់ប្រឡង។ ដោយឡែកនៅខេត្តកណ្តាល ក៏មានករណីអនុរក្សប្រើប្រាស់ទូរសព្ទក្នុងអំឡុងពេលបំពេញភារកិច្ច។ ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិឆ្នាំនេះ មានបេក្ខជនចុះឈ្មោះប្រឡងសរុប ១៣៧ ០៤០ នាក់ (ស្រី ៧៤ ៨៨២ នាក់) ក្នុងនោះ បេក្ខជនថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ មានចំនួន ៣៩៣៥៨ នាក់ (ស្រី ២៣ ៧១៥ នាក់) បេក្ខជនថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គមមានចំនួន ៩៧៦៨២ នាក់ (ស្រី ៥១ ១៦៧ នាក់)។ បេក្ខជនត្រូវបានរៀបចំ ចំនួន២៥នាក់ ក្នុងមួយបន្ទប់ នៃមណ្ឌលសំណេរនីមួយៗ តាមរាជធានី ខេត្ត លើកលែងតែបន្ទប់ចុងក្រោយ និងបន្ទប់ដែលមានបេក្ខជនមកពីវិទ្យាល័យអប់រំពិសេស។ មណ្ឌលសំណេរមានសរុប ២៣០ មណ្ឌល ត្រូវជា ៥៥៣៣ បន្ទប់ ក្នុងនោះថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រមានចំនួន ៧៣ មណ្ឌល ត្រូវជា ១ ៦០២ បន្ទប់ និងថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម មានចំនួន ១៥៧ មណ្ឌល ត្រូវជា ៣ ៩៣១ បន្ទប់។៕	ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ នៅថ្ងៃទី៨ តុលានេះ បានប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន និងមិនមានបាតុភាពអវិជ្ជមានណាមួយកើតឡើងឡើយ។ នេះជាការវាយតម្លៃរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ដែលបានបង្ហោះព័ត៌មានលើហ្វេសប៊ុក ក្រៅបេក្ខជនបញ្ចប់ការប្រឡង នៅថ្ងៃដំបូងនេះ។
សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានផ្ញើសាររំលែកមរណទុក្ខ ចំពោះលោក សែម សុវណ្ណនី។ ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល ចាត់ទុកថាមរណភាពរបស់នាយឧត្តមសេនីយ៍ គឺ ជាការបាត់បង់ស្វាមី ឪពុក ឪពុកក្មេក ជីតា ប្រកបដោយព្រហ្មវិហារធម៌ចំពោះកូន ចៅ ហើយក៏ជាការបាត់បង់នាយទាហានដ៏អង់អាចក្លាហាន។ លោក សែម សុវណ្ណនី ជាឥស្សរជនដ៏ឆ្នើមនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ដែលបានធ្វើពលិកម្មគ្រប់បែបយ៉ាង ក្នុងបុព្វហេតុ ជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ និងបានលើកស្ទួយកិត្យានុភាពជាតិលើឆាកអន្តរជាតិរហូតមក។ សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បន្ថែមនៅក្នុងសាររំលែកទុក្ខដូច្នេះ៕	នាយឧត្តមសេនីយ សែម សុវណ្ណនី អនុប្រធានទី១ គណៈកម្មាធិការជាតិសម្របសម្រួលកិច្ចការបញ្ជូនកងកម្លាំងចូលរួមបេសកកម្មថែរក្សាសន្តិភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងអគ្គនាយក មជ្ឈមណ្ឌលជាតិរក្សាសន្ដិភាព បោសសំអាតមីន និងកាកសំណល់សង្រ្គាម បានទទួលមរណភាព នៅម៉ោង ៦ល្ងាច ថ្ងៃទី៨ ខែតុលានេះ ដោយជរាពាធ ក្នុងវ័យ៦៥ឆ្នាំ។ មជ្ឈមណ្ឌលជាតិរក្សាសន្ដិភាព បានប្រកាសដំណឹងដ៏សោកសៅនេះ នៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក នៅប្រមាណជាង១ម៉ោង ក្រោយមរណភាពរបស់លោក សែម សុវណ្ណនី ដែលជាអគ្គនាយក។
យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ CDC ចេញនៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា គម្រោងវិនិយោគទាំង២៨នោះ អាចបង្កើតការងារបានជិត ២,៥ម៉ឺនកន្លែង។ ក្នុងចំណោមគម្រោងទាំងនោះ មានគម្រោងចំនួន ៧ លេចធ្លោជាងគេ គម្រោងពង្រីកផលិតកម្ម រោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ ដែលមានទីតាំងនៅភូមិព្រៃកីខ និងភូមិព្រៃកីគ សង្កាត់ពងទឹក ខណ្ឌដង្កោ រាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងទុនវិនិយោគបន្ថែម១២,៥លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារបន្ថែមបាន២,៥០៥កន្លែង។ នេះបើតាម CDC ។ គម្រោងបង្កើតតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសពោធិ៍សាត់ មានទីតាំងនៅភូមិសារវ័ន ឃុំស្នាអន្សា ស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់ ក្នុងទុនជាង៧០លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារបាន៧០៨កន្លែង។ គម្រោងបង្កើតតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ហ្វុងហ្វូ អ៊ិនធើណេសិនណល មានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិ ត្រពាំងឆ្លូង ឃុំញរ ភូមិព្រះបាក់ក និងភូមិព្រៃសាគុំ ឃុំព្រៃធំ ស្រុកកំពង់រោទិ៍ ខេត្តស្វាយរៀង មានទុន៥៥លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារបាន២៥១កន្លែង។ ការបង្កើតរោងចក្រផលិតដំឡើង និងបង្គុំសមាសធាតុជាក់លាក់គ្រឿងម៉ាស៊ីន និងមេកានិច ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសពោធិ៍សាត់។ គម្រោងនេះ មានទុនវិនិយោគជាង៣៨លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារបាន៨,៩១៨កន្លែង។ គម្រោងបង្កើតរោងចក្រកែច្នៃផលិតផលពីទឹកដោះគោ ភេសជ្ជៈគ្រប់ប្រភេទគ្មានជាតិ អាល់កុល និងអាហារគ្រប់ប្រភេទ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសសុវណ្ណភូមិ ក្នុងទុនជាង៣៧លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារបាន៥៨កន្លែង។ ការបង្កើតរោងចក្រផលិតខ្សែភ្លើង ខ្សែកាប រឡូខ្សែកាបដែក និងរឡូខ្សែកាបឈើ នៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសក្រុងព្រះសីហនុ មានទុន២៥លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារបាន១,១៨៨កន្លែង។ ចុងក្រោយ គឺគម្រោងបង្កើតរោងចក្រកែច្នៃអាលុយមីញ៉ូម ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ច ពិសេសមេនហាតធេន មានទុនវិនិយោគជាង២០លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារបាន៦៨៤កន្លែង។ សូមជម្រាបថា គិតត្រឹមឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៤ CDC បានអនុម័តគម្រោងវិនិយោគចំនួន ១៩០កន្លែង ដែលមានទុន ៣,២ពាន់លានដុល្លារ និងបង្កើតការងារបាន១៦៨.៥៧២កន្លែង។ គម្រោងវិនិយោគនេះ កើនឡើង៧៧កន្លែង ជាមួយទំហំទុន កើនឡើងជាង២ពាន់លានដុល្លារ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាឆ្នាំ២០២៣៕	គម្រោងវិនិយោគចំនួន២៨កន្លែង ដែលមានទុនប្រមាណ៤៤៣លានដុល្លារ ត្រូវបានក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) អនុម័ នៅក្នុងខែកញ្ញា។ ក្នុងចំណោមគម្រោងវិនិយោគទាំងនេះ គម្រោងវិនិយោគពីប្រទេសចិន នៅឈរលំដាប់ទី១ គឺក្នុងរួមចំណែកជាង ៣៨ភាគរយ ខណៈការវិនិយោគរបស់វិនិយោគិនខ្មែរ គ្របដណ្តប់ជាង៣២ភាគរយ។ ក្រៅពីនោះ មានវិនិយោគិនពីជប៉ុន ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី អាម៉េរិក វៀតណាម និងកោះ Samoa។
ប្រម៉ូសិននឹងមានការផ្តល់ជូនដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់រួមមាន៖ ទទួលបានកំពូលរថយន្ត OFF-ROAD JETOUR TRAVELLER T2 ឬ រថយន្តទំនើបស៊េរី JETOUR DASHING 2024 ភ្លាមៗ (សម្រាប់ប្រភេទវីឡាទោល) ការបញ្ចុះតម្លៃជាច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់រហូតដល់ 30,000 ដុល្លារភ្លាមៗ សម្រាប់ប្រភេទផ្ទះផ្សេងៗទៀត កាន់តែពិសេសជាងនេះទៅទៀត លោកអ្នកនឹងទទួលបានសន្លឹកឆ្នោតផ្សងសំណាង ទទួលបានឱកាសឈ្នះរង្វាន់រថយន្តទំនើប ROLLS ROYCE ថែមទៀតផង! កុំឱ្យប្រម៉ូសិនដ៏នេះកន្លងផុតទៅឱ្យសោះ សូមអញ្ជើញលោកអ្នកមកការិយាល័យលក់ទាំង ៣ទីតាំង និងទស្សនាផ្ទះគំរូ ក៏ដូចជាទីតាំងផ្ទាល់ឥលូវនេះ ឬទំនាក់ទំនងមកកាន់លេខ៖ 061 955 999 ។ បុរី មេគង្គ លែន ជាក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍលំនៅដ្ឋានដែលពោរពេញដោយបទពិសោធ និងជាក្រុមហ៊ុនដែលឈានមុខគេមួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក្នុងការសាងសង់គេហដ្ឋានរចនាបថម៉ូដក្លាសិកបែបអឺរ៉ុប និងគេហដ្ឋានរចនាបថម៉ូដទាន់សម័យដែលមាន ៣ គម្រោងដូចជា៖ ១. «ឌឹ មេគង្គ រ៉ូយ៉ាល់» ជាគម្រោងគេហដ្ឋានម៉ូដក្លាសិកបែបអឺរ៉ុប ស្ថិតនៅបណ្តោយផ្លូវជាតិ ៦A, ២. «ហ្គោលឌិន អាវិននូ» ជាគម្រោងគេហដ្ឋានរចនាបថម៉ូតទាន់សម័យ ស្ថិតនៅផ្លូវ ២០១១ និង ៣. «មេគង្គ ស៊ីធី» ជាគម្រោងគេហដ្ឋានម៉ូដក្លាសិកបែបអឺរ៉ុប ស្ថិតនៅបណ្តោយផ្លូវជាតិ ៦A។ គ្រប់គម្រោងរបស់ បុរី មេគង្គ លែន ត្រូវបានសាងសង់ដោយការយកចិត្តទុក្ខដាក់ខ្ពស់ពីថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល និងពីក្រុមវិស្វករជំនាញរបស់បុរីដោយធានានូវគុណភាពសំណង់ខ្ពស់ ព្រមទាំងផ្តល់ជូននូវផាសុកភាព និង សុវត្ថិភាពក្នុងការរស់នៅរបស់អតិថិជន ដោយបុរី បានរៀបចំសួនច្បារធំៗជាច្រើននៅក្នុងគម្រោង ហើយបានបំពាក់ប្រព័ន្ធការពាររួមមាន៖ ការការពារសន្តិសុខ ២៤ម៉ោង ក្នុងគម្រោងទាំងមូល, ប្រព័ន្ធការពាររន្ទះ, ក្បាលចែកចាយទឹកសាធារណៈ ឬ ហៅថា Water Hydrant, បណ្តាញកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាពសាធារណៈសម្រាប់គ្រប់ផ្លូវទាំងអស់នៅក្នុងបុរីទាំងមូល។ ក្រៅពីនេះ សម្រាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ បុរី មេគង្គ លែន បានអ៊ុតផ្លូវកៅស៊ូ និងអ៊ុតគំនូស ត្រឹមត្រូវទៅតាមបទដ្ឋានរដ្ឋ ដើម្បីសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ក្នុងបុរី, មានប្រព័ន្ធភ្លើងបំភ្លឺផ្លូវគ្រប់ពេលវេលា, មានបំពាក់ WIFI ឥតគិតថ្លៃដែលមានល្បឿនលឿនដល់ទៅ 100Mbps (សម្រាប់ Download និង Upload), បានរៀបចំប្រព័ន្ធបង្កប់ទុយយោរង់ចាំក្នុងដី និង លើអាកាសដែលអាចអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុនអ៊ីនធឺណិតជាច្រើនប្រព័ន្ធចូលមកចែកចាយសេវា, និងបានធ្វើការដំឡើងបង្គោលសេវាទូរសព្ទពីរទីតាំងរួចរាល់ ហើយក៏បានបំពាក់សេវាទូរសព្ទមួយចំនួនផងដែរ៕ បុរី មេគង្គ លែន ផ្តើមជីវិតរីករាយ និងជោគជ័យនៅទីនេះ! សម្រាប់ព័ត៌មានលំអិតបន្ថែម៖ 061 955 999, Telegram: t.me/mekongland, ឆាតសួរព័ត៌មាន: t.me/MekongLand_Hotline ផែនទីការិយាល័យផ្នែកលក់កណ្តាល៖ https://maps.app.goo.gl/ce51Q5RZBjeASF4D7 ផែនទីការិយាល័យផ្នែកលក់របស់គម្រោង ហ្គោលឌិន អាវិននូ ៖ https://maps.app.goo.gl/ZHzekUnoXW9WLDmK7 ផែនទីការិយាល័យផ្នែកលក់របស់គម្រោង មេគង្គ ស៊ីធី៖ https://maps.app.goo.gl/wjN9iapG6JXNtrUA7	(ភ្នំពេញ)៖ ប្រម៉ូសិន «ភ្ជុំបិណ្ឌ» របស់ បុរី មេគង្គ លែន ទទួលបានប្រជាប្រិយភាពនឹកស្មានមិនដល់ពីសំណាក់អតិថិជន ដែលមានអតិថិជនជាច្រើនទៀតសំណូមពរការបន្តប្រម៉ូសិននេះឱ្យមានសុពលភាពដល់បំណាច់ខែតុលានេះ។
ទោះយ៉ាងណា មានបេក្ខជនមួយចំនួន បានជួបបញ្ហាសុខភាព និងបញ្ហាផ្សេងៗ ក្នុងអំឡុងពេលដំណើរការប្រឡង។ បើតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ នៅព្រឹកនេះ នៅខេត្តឧត្តរមានជ័យ មានបេក្ខនារីម្នាក់ជួបគ្រោះថ្នាក់ពេលធ្វើដំណើរមកប្រឡង។ នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ មានបេក្ខជន មានបញ្ហា ខ្វះជាតិស្ករ និងខ្សោយខ្លាំង និងត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រឡងក្រៅបន្ទប់ កើតឡើងនៅមណ្ឌលប្រឡងសាកលវិទ្យាល័យជាតិមានជ័យ ខណៈមណ្ឌលសាកលវិទ្យាល័យគ្រប់គ្រង និងសេដ្ឋកិច្ច បេក្ខជនម្នាក់ មានបញ្ហាវិលមុខចង់ក្អួត តែអាចបន្តការប្រឡងនៅខាងក្រៅបន្ទប់ប្រឡង ក្រោមការតាមដានសុខភាពពីគ្រូពេទ្យ។ ក្រៅពីនេះ មានបេក្ខជននៅបណ្តាខេត្តផ្សេងទៀត មានបញ្ហាលើសសម្ពាធឈាម, អាការៈថប់ដង្ហើម វិលមុខពិបាកដកដង្ហើម ចុកពោះ ឈឺក្រពះ និងមានបញ្ហាឈឺបេះដូងជាដើម។ បើតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ បេក្ខជនដែលមានបញ្ហាសុខភាពទាំងនោះ ភាគច្រើនអាចបន្តការប្រឡង នៅបន្ទប់ដាច់ដោយឡែក នៅការរៀបចំផ្សេងៗតាមស្ថានភាពជាក់ស្តែង ក្រោមការតាមដានសុខភាពរបស់ក្រុមគ្រូពេទ្យ។ វិញ្ញាសាប្រឡងនៅព្រឹកនេះ មាន២មុខវិជ្ជាគឺ អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ និងរូបវិទ្យាសម្រាប់ថ្នាក់ វិទ្យាសាស្ត្រ។ សម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម មានមុខវិជ្ជា គណិតវិទ្យា និងសីលធម៌ និងពលរដ្ឋ។ ចំពោះការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ នៅថ្ងៃទី៨ តុលា ក្រសួងអប់រំ វាយតម្លៃថាបានប្រព្រឹត្តទៅដោយ រលូន និងមិនមានបាតុភាព អវិជ្ជមានណាមួយកើតឡើងឡើយ។ ដ្បិតមានភ្លៀងធ្លាក់តិចតួចនៅតាមមណ្ឌលមួយចំនួន ប៉ុន្តែដំណើរការសំណេរនៅតែប្រព្រឹត្តទៅបានយ៉ាងល្អ ដោយមានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងរបៀបរៀបរយល្អ។ ជាពិសេសការយកចិត្តទុកដាក់ និងទំនួលខុសត្រូវខ្ពស់ពីសំណាក់គណៈមេប្រយោគទូទាំងប្រទេស គណៈអប្បមាទ ជំនួយការអប្បមាទ ប្រធាន អនុប្រធានមណ្ឌល គណៈកម្មការកណ្ដាល គណៈកម្មការត្រួតពិនិត្យអគារ គណៈកម្មការអនុរក្ស រួមទាំងក្រុមការងារសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ មន្ត្រីសុខាភិបាល និងអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ នៅថ្ងៃទី៨ ខែតុលា មានករណីសិស្សមួយរូបនៅខេត្តតាកែវ បានយកទូរសព្ទចូលក្នុងបន្ទប់ប្រឡង។ ដោយឡែកនៅខេត្តកណ្តាល ក៏មានករណីអនុរក្សប្រើប្រាស់ទូរសព្ទក្នុងអំឡុងពេលបំពេញភារកិច្ច។ ជាមួយគ្នានេះ មានបេក្ខជនអវត្តមានសរុប២៣១៨នាក់ (ស្រី៨៩៨នាក់) ក្នុងនោះបេក្ខជនស្វ័យរិន១៩១២នាក់។ បេក្ខជនមានបញ្ហាសុខភាព២៧នាក់ ក្នុងនោះមាន២នាក់ ត្រូវបានបញ្ចប់ការប្រឡង។ អនុរក្ស អប្បមាទ និងជំនួយការ ចំនួន១០នាក់ មានបញ្ហាសុខភាព។ ខេត្តកោះកុង និងស្ទឹងត្រែងជួបបញ្ហាភ្លៀងខ្លាំង និងដាច់ចរន្តអគ្គិសនី៕	ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ(បាក់ឌុប) កំពុងដំណើរការទៅយ៉ាងស្ងប់ស្ងាត់ និងរលូន នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែតុលា ក្រោមក្រសែភ្នែករបស់អ្នកពាក់ព័ន្ធមានក្រុមអប្បមាទ អ្នកសង្កេតការណ៍របស់អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ និងសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាជាដើម។
មុនកិច្ចប្រជុំកំពូលចាប់ផ្តើម រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ាន បានជួបជុំគ្នា នៅថ្ងៃទី៨ ខែតុលា ដើម្បីពិភាក្សាលើបញ្ហាជាច្រើន ដើម្បីរៀបចំដាក់សម្រាប់កិច្ចប្រជុំមេដឹកនាំអាស៊ាន។ នៅក្នុងសុន្ទរកថាបើកកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស លោក Saleumxay Kommasith ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងជារដ្ឋមន្រ្តីឡាវ បានយល់ឃើញថា ការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្រ្តនយោបាយ មានការវិវត្តយ៉ាងរហ័ស និងមានភាពស្មុគស្មាញ ដែលអាចផ្តល់ទាំងភាពអវិជ្ជមាន និងឱកាស។ «កិច្ចខិតខំរួមគ្នារបស់អាស៊ាន គឺចាំបាច់ណាស់ ក្នុងការឆ្លើយតបប្រកបដោយភាពសកម្ម និងប្រសិទ្ធភាពលើបញ្ហាប្រឈមទាំងនេះ ជាមួយនឹងការមើលឃើញនៃការថែរក្សា និងលើកតម្កើងសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងវិបុលភាព ក្នុងតំបន់ និងសកល»។ លោក Saleumxay Kommasith បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ។ ការលើកឡើងរបស់ប្រមុខការទូតឡាវ ធ្វើឡើងស្របពេលពិភពលោកមានជម្លោះនៅតំបន់ជាច្រើនដូចជាអ៊ុយក្រែន និងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ខណៈសមុទ្រចិនខាងត្បូង កំពុងមានបញ្ហាចម្រូងចម្រាសខ្លាំងរវាងភាគីពាក់ព័ន្ធជាពិសេស ចិន និងហ្វីលីពីន។ ចំណែកនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ការប៉ះទង្គិចរវាងយោធា និងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជនជាតិភាគតិចនៅតែបន្ត បើទោះមានការអំពាវនាវឱ្យចូលតុចរចា និងមានបទឈប់បាញ់។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ មីយ៉ាន់ម៉ា បានបញ្ជូន លោក Aung Kyaw Moe លេខាធិការអចិន្រ្តៃយ៍នៃក្រសួងការបរទេស ឱ្យចូលរួម។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ាន បានគាំទ្រលទ្ធផលចំនួន ៣ ដែលនឹងដាក់ទៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន រៀបចំនៅថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា។ លទ្ធផលទាំង ៣នោះមានដូចជា សេចក្តីប្រកាសមេដឹកនាំអាស៊ានលើការអភិវឌ្ឍផែនការយុទ្ធសាស្រ្តក្នុងការអនុវត្តចក្ខុវិស័យសហគមន៍អាស៊ានឆ្នាំ២០៤៥, សេចក្តីប្រកាសរបស់មេដឹកនាំអាស៊ានលើទស្សនៈអាស៊ានក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកសម្រាប់ការត្រៀមខ្លួនរួចរាល់របស់អាស៊ាននៅពេលអនាគត និងនិម្មាបនកម្មតំបន់អាស៊ាន និងការពិនិត្យ និងសេចក្តីសម្រេចរបស់មេដឹកនាំអាស៊ានលើការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងឯកច្ឆន្ទ ៥ចំណុច៕	អាស៊ាន ចាំបាច់ត្រូវខិតខំរួមគ្នា ដើម្បីឆ្លើយតបឱ្យបានសកម្ម និងប្រសិទ្ធភាពលើបញ្ហាប្រឈមការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ដែលមានការវិវត្តយ៉ាងរហ័ស។ ប្រមុខការទូតឡាវ និងជាប្រធានផ្លាស់វេនអាស៊ាន លោក Saleumxay Kommasith បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅក្នុងពិធីបើកកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ាន ក្នុងថ្ងៃទី៨ ខែតុលា។
សម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលចម្រើនវ័យនៅមុនឆ្នាំ២០០០ មួយចំនួនធំច្បាស់ជាធ្លាប់ស្គាល់ ធ្លាប់ឃើញ ឬក៏ធ្លាប់ឮ ឈ្មោះស្តេចសៀករហ័សកម្ម ចៅ ហ្វា។ កាលពីដើមខែកក្កដា កន្លងមក លោក សុះ ម៉ាច បានបញ្ជាក់ថា លោកទើបទទួលដំណឹងពីករណីព្រឹទ្ធាចារ្យ ចៅ ហ្វា រងគ្រោះថ្នាក់ដួលបាក់ឆ្អឹងជើង ក្រោយស្ងាត់ឈឹងពីពិភពសិល្បៈសៀករហ័សកម្ម អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ ចំពោះមរណភាពក្នុងអាយុ៩១ឆ្នាំ នៅថ្ងៃទី៨ ខែតុលា អ្នកចម្រៀងជើងចាស់ លោក សុះ ម៉ាច អះអាងថា ក្រុមគ្រួសារបានព្យាយាមព្យាបាលអស់លទ្ធភាព ជាមួយនឹងការចំណាយដ៏ច្រើន បើទោះបីជាមានបណ្ណបេឡាជាតិសន្តិសុខសង្គម (ប.ស.ស.) ក៏ដោយ។ បើតាមលោកស្រី កល្យាណ ក្រុមគ្រួសាររៀបចំតម្កល់សព លោក ចៅ ហ្វា នៅគេហដ្ឋានស្ថិតក្នុងបុរី ឡាយ គង់ ចំការដូង រាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីធ្វើពិធីបុណ្យតាមប្រពៃណី ហើយពិធីបូជាសពនឹងប្រព្រឹត្តទៅវត្តឫស្សីសាញ់ សង្កាត់ព្រៃសរ។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រី កល្យាណ មិនទាន់អាចបញ្ជាក់ពីពេលវេលាជាក់លាក់ឡើយ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែតុលា នេះ។ លោកស្រី កល្យាណ បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ(ThmeyThmey) នាព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែតុលា នេះ ថា សពរបស់បិតាសៀករហ័សកម្ម ចៅ ហ្វា នឹងត្រូវយកទៅបូជានៅ វត្ត ឫស្សីសាញ់ សង្កាត់ព្រៃសរ ខណ្ឌដង្កោ រាជធានីភ្នំពេញ។ តែយ៉ាងណាមិញ លោកស្រី មិនទាន់អាចបញ្ជាក់ពីថ្ងៃបូជានៃសពនេះបានឡើយ។ សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ មិនទាន់មានព័ត៌មានលម្អិតពីស្តេចសៀក ចៅ ហ្វា នោះទេ។ ឆ្លៀតពេលមមាញឹករៀបចំ ពិធីបុណ្យសពឪពុកក្មេក លោកស្រី កល្យាណ បញ្ជាក់ថា លោក ចៅ ហ្វា មានកូន៥នាក់ ក្នុងនោះមានម្នាក់បានស្លាប់ មានកូនស្រី២នាក់កំពុងរស់នៅឯបរទេស និងកូនប្រុស២នាក់ទៀតរស់នៅកម្ពុជា។ ឯកសារព័ត៌មានវីដេអូមួយរបស់ក្រុមព្រះសូរិយា បានលើកឡើងថា លោក ចៅ ហ្វា ជាស្តេចសៀកដំបូងបង្អស់ នៅកម្ពុជា ចាប់តាំងពីអំឡុងឆ្នាំ១៩៦០ ដល់ឆ្នាំ២០០០ ដោយលោកតែងតែទទួលបាននូវការកោតសរសើរ ពីពលរដ្ឋ រួមទាំងព្រះមហាក្សត្រ និងថ្នាក់ដឹកនាំជាច្រើន។ ក្រៅពីទេពកោសល្យផ្នែកសៀករហ័សកម្ម ក្រុមព្រះសូរិយា ស្រាវជ្រាវឃើញថា លោកក៏ជាអ្នកដឹកនាំខ្សែភាពយន្តមនោសញ្ចេតនាមួយកាលពីឆ្នាំ១៩៧៤ ក្រោមចំណងជើងថា «វាសនាបុប្ផាកម្ពុជាក្រោម» នៃផលិតកម្ម ព្រះមុនីឥសីភាពយន្ត ដោយមានតារាសម្តែង ជា យុទ្ធថន ទិត្យ វិជ្ជរ៉ាដានី និងរូបលោកផ្ទាល់៕	លោក ចៅ ហ្វា ដែលត្រូវបានប្រសិទ្ធនាមថា ជា «ស្តេចសៀកស្រុកខ្មែរ» បានទទួលមរណភាពក្នុងអាយុ៩១ឆ្នាំ នៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត កាលពីយប់ថ្ងៃទី៨ ខែតុលា។ លោក សុះ ម៉ាច តារាចម្រៀងជើងចាស់ បានបង្ហោះអំពីដំណឹង មរណភាពនេះ។ សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ ទទួលបានការបញ្ជាក់បន្ថែមពីលោកស្រី ហ៊ឹម កល្យាណ ដែលជាកូនប្រសារនៃសព ថា លោក ចៅ ហ្វា បានដួលដាច់សរសៃឈាម ខណៈដែលគាត់កំពុងមានជំងឺលើសឈាមប្រចាំកាយ។
កម្មវិធី «តោះ និយាយអំពីសុខភាពផ្លូវភេទ និងបន្តពូជ» នឹងមានការអញ្ជើញចូលរួមពីភាគីពាក់ព័ន្ធសំខាន់ៗមកពីមូលដ្ឋានសុខាភិបាល និងវិស័យសុខភាព និងសិទ្ធិស្ដីពីការបន្តពូជ និងពន្យារ កំណើតមកកាន់កម្មវិធី កិច្ចពិភាក្សាក្រុមធំដែលមានលក្ខណៈបំផុសគំនិត និងវគ្គសំណួរចម្លើយ ពីអ្នកចូលរួមនៅថ្ងៃចន្ទ ទី១៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះនឹងរៀបចំឡើងនៅសណ្ឋាគារ Oakwood។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះតំណាងឱ្យព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយក្នុង វិស័យ SRHR ដែលបានពង្រីកយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ក្នុងនាមជាអ្នកឧបត្ថម្ភចម្បង នៃកម្មវិធី «តោះ និយាយអំពីសុខភាពផ្លូវភេទ និងបន្តពូជ» ព្រឹត្តិការណ៍នេះក៏ជាការចូលជា ផ្លូវការនៃអង្គការមិនរកប្រាក់ចំណេញ និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលអន្តរជាតិ DKT Mekong មកកាន់ទីផ្សារកម្ពុជា ព្រមទាំងលើកឡើងអំពីគំរូដែលមានភាពយូរអង្វែង និងពិសេសប្លែក ទាំង ផលិតផលពន្យារកំណើត ផែនការពន្យារកំណើត និងផលិតផលសុខភាពបន្តពូជ និងផ្លូវភេទ។ សំខាន់ជាងនេះទៅទៀតនោះ សមាជិកវិស័យថែទាំសុខភាព នឹងទទួលបានឱកាសក្នុងការស្ដាប់ ទទួលបានចម្លើយ និងចែករំលែកចំណេះដឹងជាមួយនឹងវាគ្មិនជំនាញល្បីៗក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និង ការតស៊ូមតិផ្នែកសុខភាព និងសិទ្ធិស្ដីពីការបន្តពូជ និងពន្យារកំណើត។ តាងនាមជាអ្នករៀបចំកម្មវិធី និងជាម្ចាស់តំណាងក្រុមហ៊ុន DKT Mekong នឹងចាប់ផ្តើមព្រឹត្តិការណ៍ ព្រមទាំងណែនាំក្រុមដល់សហគមន៍កម្ពុជា។ ដោយទទួលបានឈ្មោះជាស្ថាប័នឈានមុខគេក្នុង ការផ្គត់ផ្គង់ផលិតផលសុខភាពផ្លូវភេទ និងបន្តពូជនៅប្រទេសវៀតណាមអស់រយៈពេល ៣០ឆ្នាំ កន្លងមកហើយពោលគឺចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៣ មក DKT Mekong បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយ និងអប់រំផ្នែកសុខភាព និងសិទ្ធិស្ដីពីការបន្តពូជ និងពន្យារកំណើតនៅក្នុងសហ គមន៍ងាយរងគ្រោះនៅទូទាំងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ថ្ងៃនេះក្រុមការងារ DKT Mekong បានសហការជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុនចែកចាយ DKSH និង Meet Heng ដើម្បីផ្គត់ ផ្គង់ផលិតផលសុខភាពបន្តពូជមានគុណភាពខ្ពស់ និងតម្លៃសមរម្យក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ តំណាងមកពីដៃគូសំខាន់ៗនីមួយៗ នឹងធ្វើការចែករំលែកមតិយោបល់របស់ពួកគេ អំពីថា តើទំនាក់ ទំនងការងារនេះ នឹងជួយគាំទ្រដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងបច្ចុប្បន្នបែបណាខ្លះក្នុងការកែ លម្អស្ថាន ភាពសុខភាព និងសិទ្ធិស្ដីពីការបន្តពូជ និងពន្យារកំណើតក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ កម្មវិធីនេះ មានវត្តមានឯកឧត្តមសាស្ត្រាចារ្យ កន អូន ប្រធាន CAGE និងជាប្រធាននាយកដ្ឋាន រោគស្ត្រីនៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត រួមជាមួយនឹងវាគ្មិនបន្ថែម និងគណៈកម្មាការតំណាងឱ្យគ្រូពេទ្យជំ នាញដែលកំពុងធ្វើការនៅជួរមុខ ដើម្បីពង្រីក SRHR និងលើកកម្ពស់លទ្ធភាពទទួលបានថ្នាំពន្យារ កំណើត និងការថែទាំសុខភាពស្ត្រីនៅទូទាំងប្រទេស។ ដោយពិចារណាអំពីសារៈសំខាន់នៃក្រុមទាំងបីក្នុងវិស័យ សុខភាព និងសិទ្ធិស្ដីពីការបន្តពូជ និង ពន្យារកំណើត ដូច្នេះតួនាទីរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិលក្នុងការ លើកកម្ពស់ការយល់ដឹង និងផ្ដល់ សេវាថែទាំសុខភាពបន្តពូជ ក៏ជាប្រធានបទមួយសម្រាប់កិច្ច ពិភាក្សាតុមូលនេះផងដែរ។ របៀបវារៈ ក៏មានបញ្ចូលនូវវគ្គពិភាក្សាអំពីបញ្ហាប្រឈម និងឱកាសជាក់លាក់ក្នុងការ លើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រពន្យារកំណើត និងផែនការពន្យារកំណើតក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ បទដ្ឋានវប្បធម៌ និងការយល់ខុស (Stigma) អំពីបញ្ហាភេទ ផ្លូវភេទ និងសមភាពយេនឌ័រ គឺជា ឧបសគ្គដ៏ធំដែលត្រូវដោះស្រាយ ដូចមានបង្ហាញជូននៅក្នុងតារាងស្ថិតិនាពេលថ្មីៗនេះ។ របាយការណ៍ស្ទង់មតិប្រជាសាស្ត្រ និងសុខភាពថ្មីៗ (ឆ្នាំ២០២១-២០២២) បានបង្ហាញថា ស្ត្រីកម្ពុជា ៩% ដែលមានអាយុពី ១៥-១៩ ឆ្នាំ មានផ្ទៃពោះ ក្នុងនោះ ៧% បានសម្រាលកូនរួចរាល់ ហើយ ៣% កំពុង ពរពោះ និង ២% មានបញ្ហាបាត់បង់គភ៌។ អត្រានៃការរំលូតកូនដោយប្រើថ្នាំ មានការកើនឡើង ស្របទៅតាមចំនួននៃការមានផ្ទៃពោះ ហើយកើនឡើងច្រើននៅក្នុងតំបន់ទីក្រុង (១១%) បើធៀប ទៅនឹងតំបន់ជនបទ (៧%)។ របាយការណ៍ទីភ្នាក់ងារ UNAIDS ឆ្នាំ២០២៤ ប៉ាន់ស្មានថាមានការឆ្លងមេរោគអេដស៍ថ្មីចំនួន ១,៤០០ ករណីនៅក្នុងឆ្នាំ ២០២២ ដែលក្នុងនោះមានអ្នកឆ្លងមេរោគជាបុរសចំនួន ៧៩%។ ទោះបីជាមានការ ធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់នូវករណីឆ្លងថ្មី ចាប់តាំងពីពេលផ្ទុះជំងឺនេះយ៉ាងណាក្ដី ប៉ុន្តែការធ្លាក់ចុះ មានភាពយឺត ជាពិសេសក្នុងចំណោមប្រជាជនសំខាន់ ដូចជាស្ត្រីបម្រើការងារក្នុងវិស័យកម្សាន្ត ក្រុម បុរសរួមជាមួយបុរស ស្ត្រីកែភេទ និងអ្នកចាក់គ្រឿងញៀន។ ការប្រាស្រ័យទាក់ទងច្បាស់លាស់ និងដោយបើកចំហ គឺជាចំណុចដ៏សំខាន់ ប្រសិនបើការថែទាំ សុខភាព និងដំណោះស្រាយនៃការរៀបចំផែនការពន្យារកំណើត ត្រូវបានអនុវត្តទ្រង់ទ្រាយធំ និងអាចសម្រេចបាននូវលទ្ធផលវិជ្ជមាននៅទូទាំងប្រទេស។ បរិបទសង្គមនេះ បានធ្វើឱ្យកម្មវិធី តោះ និយាយអំពីសុខភាពផ្លូវភេទ និងបន្តពូជ កាន់តែមានសារៈសំខាន់ក្នុងការលើកឡើងអំពី ប្រធានបទដ៏រសើបមួយនេះយកមកពិភាក្សាក្នុងលក្ខណៈបើកចំហ ដែលប្រធានបទទាំងនេះ នឹង ត្រូវលើកយកមកពិភាក្សាដោយអ្នកជំនាញ និងផ្សព្វផ្សាយទៅកាន់អ្នកជំនាញផ្នែកថែទាំសុខភាព ដែលបម្រើការងារក្នុងវិស័យសាធារណៈ។ លោក Rodrigo Portugues តំណាងថ្នាក់ដឹកនាំរបស់ DKT Mekong បានចែករំលែក មតិយោបល់របស់លោកថា៖ «នៅ DKT Mekong] យើងជឿថាការសន្ទនាបែបបើកចំហ និង ប្រកបដោយព័ត៌មានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយអំពីសុខភាពផ្លូវភេទ និងបន្តពូជ គឺជាគន្លឹះក្នុងការពង្រឹង ការ ទទួលបានសេវា ព្រមទាំងបញ្ឈប់ការយល់ខុស (Stigma)។ កម្មវិធី «តោះ និយាយអំពីសុខភាព ផ្លូវភេទ និងបន្តពូជ» ផ្ដល់ជាវេទិកាដ៏សំខាន់សម្រាប់អ្នកជំនាញ និងស្ថាប័នថែទាំសុខភាពមក ជួបជុំគ្នា ចែករំលែកចំណេះដឹង និងរួមចំណែករួមគ្នាទៅក្នុងវិស័យថែទាំសុខភាពបន្តពូជក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា។» សូមកត់ចំណាំកាលបរិច្ឆេទ និងត្រៀមខ្លួនចូលរួម «តោះ និយាយអំពីសុខភាពផ្លូវភេទ និងបន្តពូជ» នឹងផ្ដល់ចម្លើយជូនអ្នកនូវគ្រប់ចម្លើយទាំងអស់ ដែលអ្នកចង់បានពាក់ព័ន្ធនឹងការពន្យារកំណើត ការរៀបចំផែនការពន្យារកំណើត និងសុខភាពផ្លូវភេទ។ ដើម្បីចុះឈ្មោះចូលរួមកម្មវិធី «តោះ និយាយអំពីសុខភាពផ្លូវភេទ និងបន្តពូជ» ស្នើសុំការសន្ទនា ឬ សំណួរបន្ថែម សូមទាក់ទងមកកាន់៖ Brains Communication: Daniel Marchette +855 093 999 012 DKT International ជាស្ថាប័នមេរបស់ DKT Mekong ត្រូវបានរៀបចំបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ1989 ជាស្ថាប័នមិនស្វែងរកប្រាក់ចំណេញ ដែលផ្ដោតលើការងារដោះស្រាយតម្រូវការសុខភាពសកល សំខាន់ៗតាមរយៈការធ្វើទីផ្សារតាមបណ្ដាញសង្គម។ ស្ថាប័ននេះផ្ដោតទៅលើការរៀបចំផែនការពន្យារកំណើត ការបង្ការជំងឺអេដស៍/មេរោគអេដស៍ និង ការរំលូតកូនដោយសុវត្ថិភាព។ ស្ថាប័ន DKT International នេះសម្រេចបាននូវឥទ្ធិពលសុខភាពសំខាន់ តាមរយៈប្រតិបត្តិការ របស់ខ្លួនក្នុងវិស័យឯកជន ព្រមទាំងគាំទ្រដល់គំនិតផ្ដួចផ្ដើមសុខភាពសាធារណៈ។ ស្ថាប័ននេះ ធ្វើការសហការជាញឹកញាប់ជាមួយនឹងមូលដ្ឋានសុខាភិបាលរបស់រដ្ឋដើម្បីធានានូវវិសាលភាពទីផ្សារទូលំទូលាយ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កិច្ចពិភាក្សាតុមូល និងវគ្គសំណួរចម្លើយពីអ្នកចូលរួម នឹងការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់វិធីពន្យារកំណើត សិទ្ធិ និងសុខភាពផ្លូវភេទ និងសុខភាពបន្តពូជ ក្លាយទៅជាចំណុចផ្ដោតសំខាន់នៅក្នុងកម្មវិធី «តោះ និយាយអំពីសុខភាពផ្លូវភេទ និងបន្តពូជ»។ DKT Mekong អញ្ជើញសហគមន៍មូលដ្ឋានសុខាភិបាល និងអ្នកជំនាញ ផ្នែកសុខភាព និងសិទ្ធិស្ដីពីការបន្តពូជ និងពន្យារកំណើតក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មកកាន់កម្មវិធីបើក ចំហស្ដីពីសុខភាព និងសិទ្ធិស្ដីពីការបន្តពូជ និងពន្យារកំណើតក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ក្រសួងអប់រំ វាយតម្លៃថាដំណើរការសំណេរ នាព្រឹកថ្ងៃទី២នៃការប្រឡងបាក់ឌុបនាព្រឹកថ្ងៃទី២ បានប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូនល្អមិនមានបាតុភាពមិនប្រក្រតីណាមួយកើតឡើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ឡើយ។ បេក្ខជនមានបញ្ហាសុខភាពចំនួន ៤៤នាក់ ក្នុងនោះ ៤នាក់បោះបង់ការប្រឡង ៧នាក់ត្រូវបានបញ្ជូនទៅប្រឡងក្នុងបន្ទប់ដាច់ដោយឡែក និងរងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍៤នាក់។ អនុរក្ស អប្បមាទ និងគណៈកម្មការ ដែលមានបញ្ហាសុខភាព មានចំនួន១០នាក់ (ករណីគ្រុនពោះវៀន និងលើសឈាម)។ អនុរក្សអនុវត្តខុសបទបញ្ជាមាន ២ករណី (អនុរក្ស ១នាក់ប្រើទូរសព្ទថតវិញ្ញាសា នៅមណ្ឌល វិទ្យាល័យវឌ្ឍនៈឈូងលាភ ខេត្តកណ្តាល និងអនុរក្ស ១នាក់ យកទូរសព្ទចូលបន្ទប់ប្រឡង នៅមណ្ឌល អនុវិទ្យាល័យចតុមុខ រាជធានីភ្នំពេញ)។ ការប្រឡងបាក់ឌុប សម័យប្រឡង ៨ តុលា ២០២៤ មានបេក្ខជនចុះឈ្មោះប្រឡងសរុប១៣៧ ០៤០នាក់ ក្នុងនោះស្រី៧៤ ៨៨២នាក់ ដោយមាន បេក្ខជនថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រ ៣៩ ៣៥៨ នាក់ (ស្រី ២៣.៧១៥ នាក់) និងបេក្ខជនថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គមចំនួន ៩៧ ៦៨២ នាក់ (ស្រី ៥១.១៦៧ នាក់)។ មណ្ឌលសំណេរ មានចំនួន២៣០មណ្ឌល ត្រូវជា ៥ ៥៣៣បន្ទប់ ក្នុងនោះថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រមានចំនួន ៧៣មណ្ឌល ត្រូវជា ១ ៦០២បន្ទប់ និងថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម មាន ១៥៧ មណ្ឌល ត្រូវជា៣ ៩៣១បន្ទប់៕	បេក្ខជនចំនួន ២ ៣៦៤នាក់ បានអវត្តមាន នៅក្នុងការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ (បាក់ឌុប) នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែតុលានេះ ក្នុងនោះស្រី៩០៧នាក់ ដោយកើនលើសថ្ងៃទី៨ ខែតុលា ចំនួន៤៦នាក់។ បើតាមក្រសួងអប់រំ ក្នុងចំណោមបេក្ខជនដែលអវត្តមានសរុប មានបេក្ខជនស្វៃរិនចំនួន១ ៩៥៥នាក់។
អត្ថបទទាក់ទង អុីស្រាអែល ទម្លាក់គ្រាប់បែកលើរដ្ឋធានីលីបង់ដ៏ខ្លាំងមិនធ្លាប់មាន មេដឹកនាំអុីស្រាអែលលោក បេនចាមីន នេតាន់យ៉ាហ៊ូ ក្នុងថ្ងៃទី៨ ខែតុលា បានចេញសេចក្ដីប្រកាស ដាស់តឿនដល់ពលរដ្ឋលីបង់ពីកាតាព្វកិច្ចដែលត្រូវធ្វើ ស្របពេលអុីស្រាអែល បន្តវាយប្រហារលើលីបង់ ដើម្បីតាមប្រមាញ់ក្រុមហេសប៉ូឡា។ ស្របពេលកំពុងបង្កើនចំនួនយោធិនជួរមុខឱ្យធ្វើសង្គ្រាមនៅភាគខាងត្បូងលីបង់ នាយករដ្ឋមន្រ្តីអុីស្រាអែល បានក្រើនរម្លឹកដល់បណ្ដាប្រជាជនលីបង់ ឱ្យគិតគូរផ្ដាច់ចេញពីក្រុមហេសប៉ូឡាជាបន្ទាន់ បើចង់ឱ្យសង្គ្រាមបញ្ចប់។ «ពួកអ្នកនៅមានឱកាសជួយសង្គ្រោះលីបង់ មុនពេលប្រទេសនេះធ្លាក់ក្នុងសង្គ្រាមរ៉ាំរ៉ៃ ដែលអាចនឹងបង្កជាសោដនាដកម្ម និងក្ដីឈឺចាប់ ដូចនៅកាហ្សា»។ លោក នេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានព្រមានបែបនេះ ទៅកាន់ពលរដ្ឋលីបង់។ ក្រៅពីចង់កម្ទេចក្រុមហេសប៉ូឡាក្នុងតំបន់ភាគខាងជើង ខាងត្បូង និងតំបន់ក្រុងបេរូតខាងត្បូង គោលដៅប្រតិបត្តិការយោធារបស់អុីស្រាអែលក្នុងពេលនេះ គឺធ្វើយ៉ាងណាក្រសោបយកប្រជាជនខ្លួនដែលជាប់ក្នុងលីបង់រាប់ម៉ឺននាក់ ទៅកាន់ប្រទេសខ្លួនវិញ។ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអុីស្រាអែល លោក Yoav Gallant ក៏បានប្រកាសលទ្ធផលផ្លែផ្កាផងដែរ ដោយលើកឡើងថាហេសប៉ូឡាពេលនេះ ជាអង្គការដែលមានការដឹកនាំចុះខ្សោយ និងអស់អនុភាពផ្នែងយោធា និងការបាញ់ប្រហារផ្សេងៗលែងដូចពេលមុនហើយ។ ជាការឆ្លើយតប មេដឹកនាំរងក្រុមហេសបូឡា បានអះអាងថា រចនាសម្ព័ន្ធដឹកនាំក្រុមខ្លួននៅតែមានរបៀប និងអនុភាពដដែល បើទោះអុីស្រាអែលវាយប្រហារយ៉ាងកក្រើក និងបានសម្លាប់មេដឹកនាំខ្លួន លោក Hassan Nasrallah ក្ដី។ លោក ក៏បានគំរាមថា នឹងជម្លៀសពលរដ្ឋអុីស្រាអែលដែលជាប់នៅលីបង់បន្តទៀត។ លោក Matthew Hollingworth អគ្គនាយកកម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំនៅលីបង់ បានសម្ដែងក្ដីព្រួយបារម្ភថា ស្ថានភាពនៅលីបង់ អាចនឹងមានហានិភ័យខ្ពស់ក្នុងការវិវត្តដូចទៅនឹងតំបន់កាហ្សាបច្ចុប្បន្ន បើផ្អែកតាមការបាញ់ប្រហារគ្នាមួយរយៈចុងក្រោយនេះ។ គួរបញ្ជាក់ថា ទ័ពអាកាសអុីស្រាអែលបានធ្វើការទម្លាក់គ្រាប់ដ៏ខ្លាំងមិនធ្លាប់មាន ក្នុងថ្ងៃទី៦ ខែតុលា នៅតំបន់ក្បែររដ្ឋធានី បេរូត ក្រោយពេលក្រុមហេសប៉ូឡា បាញ់គ្រាប់រ៉ូកែតប្រហែល៨៥គ្រាប់ចូលទីក្រុង Haifa របស់អុីស្រាអែល៕	ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអុីស្រាអែល លោក បេនចាមីន នេតាន់យ៉ាហ៊ូ បានប្រកាសថា អ៊ីស្រាអែលនឹងបញ្ចប់សង្គ្រាម ក្នុងករណីប្រជាជនលីបង់ផ្ដាច់ចេញពីក្រុមហេសប៉ូឡា។ អុីស្រាអែល បន្តបញ្ជូនទាហានខ្លួនបន្ថែម ចូលក្នុងទឹកដីលីបង់ ដើម្បីតាមប្រម៉ាញ់សមាជិកក្រុមហេសប៉ូឡា។
តាមរយៈសេចក្ដីជូនដំណឹង ចុះថ្ងៃទី៨ ខែតុលា ស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំនៅថៃ បញ្ជាក់ថា ខ្លួនបានតាមដានបញ្ហាទឹកជំនន់ ខណៈអាជ្ញាធរថៃ ប្រកាសឱ្យអ្នករស់នៅតំបន់ក្បែរប្រភពទឹក ពិសេសទន្លេចៅប្រៈយ៉ា ក្នុងក្រុងបាងកក បង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់។ អាជ្ញាធរថៃ ក៏បានណែនាំឱ្យរៀបចំទុកដាក់របស់របរប្រើប្រាស់ ដាក់នៅទីកន្លែងខ្ពស់ និងមានសុវត្ថិភាព ដោយសារតែកម្រិតទឹកទន្លេចៅប្រៈយ៉ា នឹងកាន់តែឡើងខ្ពស់។ ស្ថានទូតកម្ពុជា អំពាវនាវយ៉ាងដូច្នេះ៖ «ពលរដ្ឋកម្ពុជាដែលកំពុងស្នាក់នៅ និងធ្វើការនៅក្នុងប្រទេសថៃ ជាពិសេសនៅតាមតំបន់ប្រកាសអាសន្ន សូមបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ និងបន្តយកចិត្តទុកដាក់តាមដានស្ថានការណ៍ ព្រមទាំងអនុវត្តតាមការណែនាំរបស់អាជ្ញាធរ ថៃ។»។ ស្ថានទូតខ្មែរ ឱ្យពលរដ្ឋទាក់ទងទៅ ០៩២ ៨០៥០ ៥៦១ ស្វែងរកអន្តរាគមន៍ ក្នុងករណីទទួលរងផលប៉ះពាល់ ឬទទួលបានព័ត៌មានអំពីពលរដ្ឋកម្ពុជាដែលរងផលប៉ះពាល់។ គិតចាប់តាំងពីខែកញ្ញា ដល់ថ្ងៃទី៨តុលានេះ ខាងស្ថានទូតកម្ពុជា ពុំទាន់ទទួលបានព័ត៌មានពលរដ្ឋកម្ពុជា រងគ្រោះ ឬមានបញ្ហាដោយសារគ្រោះទឹកជំនន់ឡើយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ស្ថានទូត នៅតែបន្តយកចិត្តទុកដាក់ពីបញ្ហានេះ និងធ្វើការឱ្យជិតស្និទ្ធជាមួយក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនានា ដើម្បីធានាពីសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋខ្មែរ។ សូមជម្រាបថា អាជ្ញាធរថៃ ប្រកាសឱ្យតំបន់ចំនួន១៦នៅថៃ ពិសេសក្បែរទន្លេចៅប្រៈយ៉ា ក្នុងទីក្រុងបាងកក បង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ខណៈអាជ្ញាធរប្រទេសនេះព្យាករណ៍ថា ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣-២៣ ខែតុលា ទឹកទន្លេចៅប្រៈយ៉ា នឹងបន្តកើនឡើង៕	ស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសថៃ អំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលកំពុងរស់នៅប្រទេស បង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះទឹកជំនន់ ដែលអាចកើតឡើងនៅតំបន់មួយចំនួន នៅក្នុងប្រទេសថៃ។
«សូមច្រានចោល និងបដិសេដចំពោះការចុះផ្សាយព័ត៌មានខាងលើនេះ ដែលខុសពីការពិតទាំងស្រុង និងបានធ្វើ ឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់កិត្តិយសរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ ក្រសួងតបទៅនឹងការចុះផ្សាយនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ The Nation Thailand កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែតុលា។ ពាក់ព័ន្ធនឹងកម្មវិធី Miss Grand International ២០២៤ នេះ ក្រសួងទេសចរណ៍ បានអះអាងថា រដ្ឋមន្ត្រីរបស់ខ្លួន ពុំធ្លាប់បានសន្យាថានឹងចូលរួមសន្និសីទកាសែត និង/ឬកម្មវិធីណាមួយផ្សេងទៀត ក្រៅអំពីការទទួលជួប សំណេះសំណាល ជាមួយប្រតិភូ និងបេក្ខនារី នៃកម្មវិធីនៅទីស្តីការក្រសួងកាលពីថ្ងៃទី៦ ខែតុលា នោះឡើយ។ ក្រសួងបានស្នើឱ្យសារព័ត៌មាន The Nations Thailand កែតម្រូវ និងបញ្ឈប់រាល់ការផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត ហើយត្រូវគោរពតាមក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មានឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ខណៈដែលបវរកញ្ញា Miss Grand ពី៧៥ប្រទេស ក្នុងនោះរួមទាំងកញ្ញា ប៊ី សុធារី តំណាងកម្ពុជា កំពុងតែសប្បាយរីករាយ ហើយត្រៀមខ្លួនប្រកួតប្រជែង និងចូលរួមកម្មវិធីផ្សេងៗនៅកម្ពុជា បណ្តាញសង្គមផ្លូវការ Miss Grand International (MGI) បានប្រកាសពីការលុបចោលទៅវិញ ដោយចោទក្រុមការងារដែលជាម្ចាស់ផ្ទះថា មិនបានបំពេញតាមស្តង់ដារដែលបានកំណត់។ ការសម្រេចជាឯតោភាគីរបស់លោក Nawat Itsaragrisil ប្រធាន MGI ត្រូវបានភាគីកម្ពុជា និងពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើនចាត់ទុកថា ជាការមិនផ្តល់តម្លៃ និងមើលងាយដល់ម្ចាស់ផ្ទះ ខណៈកម្ពុជាតែងតែព្យាយាមធ្វើឱ្យបានល្អប្រសើរបំផុតសម្រាប់ភ្ញៀវ ហើយបវរកញ្ញាបរទេសជាច្រើននាក់ ក៏លើកឡើងពីភាពកក់ក្តៅរបស់ខ្លួនចំពោះបដិសណ្ឋារកិច្ចដ៏ល្អរបស់ក្រុមការងារកម្ពុជាផងដែរ។ អ្នកស្រី អ៊ឹម សុគន្ធា នាយិកាគ្រប់គ្រងកម្មវិធីកញ្ញាឯក Miss Grand Cambodia បានច្រានចោលរាល់ការចោទប្រកាន់របស់លោក Nawat ហើយអះអាងថា ក្រុមការងាររបស់អ្នកស្រីមិនត្រូវបានភាគី MGI ផ្តល់តម្លៃនោះឡើយ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននាថ្ងៃទី៩ ខែតុលា នេះ អ្នកស្រី សុគន្ធា បានអះអាងថា ករណីដែលបានកើតឡើងគឺជាជម្លោះរវាងស្ថាប័នរៀបចំ មិនមានប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងប្រទេស និងប្រទេស ឬរវាងពលរដ្ឋកម្ពុជា និងថៃឡើយ។ អ្នកស្រី សុគន្ធា ដែលបានចំណាយប្រាក់ផ្ទាល់ខ្លួនរាប់ម៉ឺនដុល្លារ លើការរៀបចំទទួលស្វាគមន៍ភ្ញៀវនារយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃកន្លងមកនោះ បានអះអាងថា អ្នកស្រីធ្វើដើម្បីឱ្យអ្នកចូលរួមទាំងអស់មានស្នាមញញឹម មានការស្នាក់នៅល្អ និងម្ហូបអាហារឆ្ងាញ់ ប៉ុន្តែរាល់សកម្មភាពរបស់ក្រុមការងារកម្ពុជា តែងតែមិនទទួលបាននូវការពេញចិត្តពេញថ្លើមពីសំណាក់ក្រុមការងារលោក Nawat។ ក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះ អ្នកស្រី សុគន្ធា រំពឹងខ្លាំងពេលដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ខេត្តសៀមរាប ដោយអ្នកស្រីជឿថា បវរកញ្ញាទាំង៧៤ប្រទេសទៀត នឹងឃើញភាពអស្ចារ្យនៃដួងព្រលឹងខ្មែរនៅតំបន់អង្គរ។ «ខ្ញុំធ្វើដំណើរផ្សព្វផ្សាយតំបន់ទេសចរណ៍កម្ពុជា មិនមែនដើម្បីកិត្តិយសខ្ញុំទេ។ មិនជាចំណែកច្រើន តែក៏អាចជាចំណែកតូចមួយដើម្បីប្រទេសជាតិ»។ ក្រោយការសម្រេចលុបចោលកម្មវិធីនៅកម្ពុជា កញ្ញា ប៊ី សុធារី ដែលជាបវរកញ្ញាតំណាងកម្ពុជា ក៏បានប្រកាសដកបេក្ខភាពរបស់ខ្លួនពី Miss Grand International 2024 ភ្លាមៗនោះដែរ។ សុធារី បានសរសេរនៅលើហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនថា៖ « ខ្ញុំបានកើត និងរស់នៅលើទឹកដីមួយនេះក្រោមឈ្មោះថា ជនជាតិខ្មែរ ប្រជាជនកម្ពុជា។ ខ្ញុំធំធាត់ឡើងជាមួយនឹងការអប់រំពីប្រទេសមួយនេះ ប្រទេសមួយនេះបានផ្ដល់ជីវិត ចំណេះដឹង និងប្រាក់ចំណូលដល់ខ្ញុំនិងគ្រួសារខ្ញុំ ដូច្នេះខ្ញុំមានសិទ្ធិក្នុងការក្រោកឈរការពារប្រទេសមួយនេះ ការពារកន្លែងដែលខ្ញុំរស់នៅ ប្រទេសខ្ញុំត្រូវតែទទួលបានភាពស្អាតស្អំមកវិញ»។ សាររបស់កញ្ញា សុធារី ទទួលបាននូវការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងពីក្រុមអ្នកគាំទ្រកម្ពុជា ហើយនៅក្នុងសន្និសីទ សារ ព័ត៌មានបវរកញ្ញារូបនេះ បានរៀបរាប់ពីអារម្មណ៍ដ៏សោកសៅរបស់ខ្លួននៅពេលដែល មើលឃើញសកម្មភាព ក្រុម ការងារ MGI មិនផ្តល់តម្លៃដល់ភាគីខ្មែរ។ សម្រាប់កញ្ញា សុធារី ការគាំទ្រលើកទឹកចិត្តរបស់ពលរដ្ឋខ្លួន ប្រសើរជាងការទៅបន្តប្រកួតប្រជែងនៅថៃទាំងអាម៉ាស់។ ការសម្រេចចិត្តផ្លាស់ប្តូរភ្លាមៗរបស់អ្នកចំ បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់អារម្មណ៍របស់បវរកញ្ញាកូស្តារីកា ដោយកញ្ញា Macarena Chamberlain បានប្រកាសដកបេក្ខភាពខ្លួនពីការប្រកួត Miss Grand International 2024 កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី៨ ខែតុលា។ «ខ្ញុំយល់ និងមើលឃើញពីការប្រឹងប្រែងរៀបចំដើម្បីឱ្យបេក្ខនារីទាំងអស់ទទួលបានបទពិសោធន៍ខ្ពស់ ប៉ុន្តែវាពិបាកណាស់សម្រាប់ខ្ញុំក្នុងការសម្រេបខ្លួនទៅនឹងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន ហើយខ្ញុំត្រូវគិតគូពីសុខភាពរបស់ខ្លួនជាអាទិភាព»៕	ក្រសួងទេសចរណ៍ កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែតុលា បានចេញសេចក្តីប្រកាសបដិសេធចំពោះការចុះផ្សាយ ព័ត៌មានមិនពិតរបស់សារព័ត៌មានថៃ The Nation Thailand ដែលសរសេរថា អវត្តមានក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ គឺជាហេតុផលមួយនៃការលុបចោលកម្មវិធី Miss Grand International 2024 នៅកម្ពុជា។
ឥណ្ឌូណេស៊ី ត្រូវតទល់ម្ចាស់ផ្ទះបារ៉ែននៅថ្ងៃទី១០ ខែតុលា សម្រាប់ជំនួបទី៣ ក្នុងពូល C មុនបន្តទៅប៉ះចិន សម្រាប់ជំនួបទី៤ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា។ មុនជំនួបទាំងពីរប្រកួតនេះ ស្មារតី និងភាពជឿជាក់របស់កីឡាករឥណ្ឌូណេស៊ីកំពុងកើនដល់ចំណុចខ្ពស់មួយ បន្ទាប់ពីស្មើអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ១-១ និង ស្មើអូស្ត្រាលី ០-០ នៅពីរប្រកួតដំបូង ក្នុងខែកញ្ញា។ លោកមហាសេដ្ឋី Erick Thohir ដែលជាប្រធានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ឥណ្ឌូណេស៊ី (PSSI) ប្រាប់កីឡាកររក្សាស្មារតីរបស់ពួកគេដូច២ប្រកួតដំបូង ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាយកពិន្ទុពី បារ៉ែន និងចិន។ នៅលើផេកហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ PSSI លោក Thohir បាននិយាយថា៖ «យើងមិនត្រូវគិតថា ឥណ្ឌូណេស៊ី ជាក្រុមមានប្រៀបជាគូប្រជែងបារ៉ែន និងចិននោះទេ។ យើងត្រូវចាត់ទុកខ្លួនជាក្រុមខ្សោយដូចប៉ះអូស្ត្រាលី និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត យើងដាក់គោលដៅរកឱ្យបានពិន្ទុ ពីបារ៉ែន និងចិន»។ ទាំងលោក Thohir និងសមាជិក PSSI រួមទាំងកីឡាករ បានកំណត់គោលដៅរួមគ្នា ធ្វើយ៉ាងណាឱ្យឥណ្ឌូណេស៊ីយកឱ្យបាន ១៥ពិន្ទុ ពីការប្រកួតទាំង ១០លើក ក្នុងពូល C។ ២ប្រកួតដំបូង ក្រុមអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះមាន២ពិន្ទុ។ ក្នុងពូល C នេះ ក្រៅពីក្រុមខ្លាំងជប៉ុន អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងអូស្ត្រាលី ក្រុមបារ៉ែន និងចិន ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាគូប្រជែងជាមួយឥណ្ឌូណេស៊ី សម្រាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ និងលេខ ៤ ដើម្បីបានកៅអីវគ្គជម្រុះជុំទី ៤បន្តទៀត។ គ្រូបង្វឹកសញ្ជាតិកូរ៉េខាងត្បូងលោក Shin Tae-yong និងកូនក្រុម ត្រៀមខ្លួនធ្វើយ៉ាងណារក្សាភាពមិនចាញ់នៅក្រៅដៃទល់បារ៉ែន និងចិន មុនពេលប៉ះក្រុមខ្លាំងជប៉ុន អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងអូស្ត្រាលី នៅ៣ប្រកួតបន្ទាប់ទៀត។ លោក Shin Tae-yong មានជំនឿចិត្តលើកូនក្រុមខ្លួន ដែលភាគច្រើនជាកីឡាករកូនកាត់ និងចូលសញ្ជាតិ។ ឥណ្ឌូណេស៊ី បានធ្វើឱ្យមានការភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំងនៅរយៈពេលចុងក្រោយ បន្ទាប់ពីបង្កើនភាពលេចធ្លោទាំងការប្រកួតក្នុងតំបន់ Asian Cup, U23 Asian Cup និងជម្រុះ FIFA World Cup 2026 តំបន់អាស៊ី។ មកទល់ពេលនេះ ចំនួនកីឡាករកូនកាត់ និងចូលសញ្ជាតិក្នុងក្រុមឥណ្ឌូណេស៊ីកើនឡើងដល់ ១៣ នាក់ ក្រោយបន្ថែមកីឡាករមកពីលីគកំពូលហូឡង់ Mees Hilgers និង Eliano Reijnder។ ក្នុងពូល C នេះ ជប៉ុន មាន៦ពិន្ទុពេញ ឈរលេខ១ក្នុងពូល តាមពីក្រោយដោយ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដែលមាន៤ពិន្ទុ បារ៉ែននៅលេខ៣ មាន៣ពិន្ទុ និង ឥណ្ឌូណេស៊ី ឈរលេខ៤ មាន២ពិន្ទុ អូស្ត្រាលីមាន១ពិន្ទុ ឈរលេខ៥ និង ចិន នៅបាតតារាងគ្មានពិន្ទុរាប់នៅឡើយ៕ អត្ថបទទាក់ទង ចលនាប្រឆាំងកីឡាករបាល់ទាត់ចូលសញ្ជាតិនៅឥណ្ឌូណេស៊ីកើនឡើង	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី ដាក់គោលដីរបស់ខ្លួនរក្សាភាពមិនចាញ់ក្នុងការប្រកួតជាមួយក្រុមបារ៉ែន និងចិន ក្នុងពូល C នៃវគ្គជម្រុះ FIFA World Cup 2026 ជុំទី៣។ ២ប្រកួតដំបូងក្រុមរបស់លោក Shin Tae-yong ស្មើក្រុមខ្លាំងអូស្ត្រាលី និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។
សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមដូចតទៅ៖	កណ្តាល៖ យុវតី ភឿន សុកញ្ចនា បាននិយាយថា ខ្លួនមានក្តីរំពឹងនឹងធ្វើបានសម្រេចលើកិច្ចការប្រឡងបាក់ឌុប សម័យប្រឡង៨ តុលា ២០២៤ លើប្រភេទវិញ្ញាសាវិទ្យាសាស្ត្រសង្គម ដ្បិតខ្លួនពូកែទន្ទេញមេរៀន។ ចំណែកលោក ហ៊ន សោភា ជាឪពុក ដែលទើបមានកូនប្រឡងថ្នាក់ទី១២ លើកដំបូង មានក្តីរំពឹងថា កូននឹងអាចប្រឡងជាប់កម្រិតមធ្យមសិក្សាទុតយភូមិ។ បុរសរស់នៅស្រុក កៀនស្វាយរូបនេះ អះអាងថា នឹងជំរុញកូនស្រីឱ្យបន្តរៀនមហាវិទ្យាល័យបន្តទៀត ប្រសិនកូនប្រឡងជាប់។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាង ទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមនេះ៖	ភ្នំពេញ៖ នៅថ្ងៃប្រឡងបាក់ឌុប តាមមណ្ឌលប្រឡងនីមួយៗ តែងមានអាណាព្យាបាល យកបាយទឹក នំចំណី ចាំលើកទឹកចិត្តកូនចៅ។ លោកតា អ៊ាប់ អេវ វ័យ៧០ឆ្នាំ ក៏ដូចអាណាព្យាបាលដទៃទៀតដែរ បានរៀបចំបាយទឹកមកឱ្យចៅស្រី និងចាំលើកទឹកចិត្តនៅមុខមណ្ឌលប្រឡងវិទ្យាល័យ ជា ស៊ីម សាមគ្គី។ លោកតាអេវ ជិះម៉ូតូពីផ្ទះនៅខណ្ឌជ្រោយចង្វារ តាំងពីម៉ោង៨ព្រឹក រង់ចាំចៅស្រីចេញពីមណ្ឌលប្រឡង។
នៅក្រៅកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន ក្នុងទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ ប្រទេសឡាវ ក្នុងថ្ងៃទី៩ ខែតុលា សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា បានជួបជាមួយសមភាគីឡាវ លោក Sonexay Siphandone និងសមភាគីវៀតណាម លោក ផាម មិញឈិញ ដើម្បីជជែកពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្រីភាគី និងពង្រីកទំហំពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ចឆ្លងព្រំដែន។ តាមរយៈជំនួបនេះ មេដឹកនាំទាំងបី បានយល់ព្រមមិនឱ្យកម្លាំងសត្រូវប្រើប្រាស់ទឹកដីប្រទេសណាមួយ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខប្រទេសដទៃ។ «ភាគីទាំង៣ បានសន្យារក្សាគោលការណ៍មិនអនុញ្ញាតឱ្យកម្លាំងសត្រូវប្រើប្រាស់ទឹកដីប្រទេសណាមួយ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខប្រទេសទាំង៣»។ សារព័ត៌មាន VOV បានចុះផ្សាយបែបនេះ នៅថ្ងៃទី៩ ខែតុលា ដោយបន្តថា ប្រទេសទាំង៣ ក៏បានយល់ព្រមឱ្យរៀបចំជំនួបរដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិត្រីភាគីប្រចាំឆ្នាំផងដែរ។ ទន្ទឹមនេះ ប្រទេសទាំង៣ គ្រោងរៀបចំជំនួបមេដឹកនាំបក្សកាន់អំណាច ក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខ និងបន្តសហការគ្នា ដើម្បីធានាលើសន្តិសុខជាតិ ការអភិវឌ្ឍ និងការពារ។ មេដឹកនាំប្រទេសទាំង៣ ក៏បានបញ្ជាក់ពីភាពចាំបាច់នៃការគាំទ្រទៅវិញទៅមក, ការតភ្ជាប់ និងសាមគ្គីភាពបែបប្រពៃណី និងមូលដ្ឋាននៃការអភិវឌ្ឍកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងទំនាក់ទំនងប្រកបដោយទំនុកចិត្ត៕	នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា ឡាវ និងវៀតណាម នៅថ្ងៃទី៩ ខែតុលា បានសន្យារក្សាគោលការណ៍មិនអនុញ្ញាតឱ្យកម្លាំងប្រឆាំងប្រើប្រាស់ទឹកដីនៃប្រទេសណាមួយជាកន្លែងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខប្រទេសដទៃ។
ក្រោយបញ្ចប់ដំណើរការសំណេរ ក្រសួងអប់រំ នឹងបន្តទៅដំណើរការកំណែ ចាប់ពីថ្ងៃទី១១-១៧ ខែតុលា។ ដោយឡែក ដំណើរការស្រង់ បូកពិន្ទុដោយកុំព្យូទ័រ និងផ្ទៀងផ្ទាត់ពិន្ទុ នឹងប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី១៨-២៨ ខែតុលា។ បើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹង ក្រសួងអប់រំ បានកំណត់យកថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ពេលរសៀល សម្រាប់ការប្រកាសលទ្ធផលប្រឡងនៅរាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្តកណ្តាល និងនៅថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា សម្រាប់ខេត្តផ្សេងៗនៅទូទាំងប្រទេស។ សូមបញ្ជាក់ថា ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ សម័យប្រឡង ៨ តុលា ២០២៤នេះ មានបេក្ខជនចុះឈ្មោះសរុប ១៣៧ ០៤០នាក់ ក្នុងនោះថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តមាន ៣៩ ៣៥៨នាក់ និងថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គមមាន ៩៧ ៦៨២នាក់។ ក្រសួងអប់រំ បានកំណត់យកមណ្ឌលប្រឡងចំនួន ២៣០មណ្ឌល ស្មើនឹង៥៦៣៦បន្ទប់ ដើម្បីរៀបចំការប្រឡង៕	ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ សម័យប្រឡង ៨ តុលា ពីថ្ងៃទី៨-៩ តុលា បានបញ្ចប់ជាស្ថាពរ។ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា គ្រោងនឹងប្រកាសលទ្ធផលនៅថ្ងៃទី៣០-៣១ ខែតុលា។
អាជ្ញាធរជាតិអប្សរបានបញ្ជាក់សេចក្ដីជូនដំណឹងចុះថ្ងៃទី៩ ខែតុលាថា អំឡុងពេលនៃការបិទផ្លូវបណ្ដោះអាសន្ននេះ ភ្ញៀវទេសចរជាតិ-អន្តរជាតិ អាចចេញចូលទស្សនាប្រាសាទអង្គរវត្ត ពីច្រកខាងកើតតាមផ្លូវជ្រុងខាងជើង (ដែលកន្លងមកជាផ្លូវឯកទិសសម្រាប់ចេញ)ជំនួសបាន។ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា សុំការយោគយល់ពី ភ្ញៀវទេសចរ អាជ្ញាធរ មន្ទីរ-អង្គភាព សមាគមទីភ្នាក់ងារទេសចរណ៍ ក៏ដូចជាមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ និងអ្នកដឹកជញ្ជូនទាំងអស់ ចំពោះការបិទផ្លូវចេញ-ចូលនេះ៕	សៀមរាប៖ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានជូនដំណឹងពីការបិទផ្លូវចេញ-ចូលខាងត្បូង នៃច្រក ខាងកើតប្រាសាទអង្គរវត្តជាបណ្ដោះអាសន្ន ចាប់ពីថ្ងៃទី១១ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ដើម្បីរៀបចំប្រព័ន្ធលូរំដោះទឹកនៅច្រកចូលខាងកើតប្រាសាទអង្គរវត្ត។
កម្ចីក្រៅផ្លូវការ សំដៅទៅលើបុគ្គល ឬក្រុមហ៊ុនដែលរកស៊ីផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុដោយគ្មានអាជ្ញាបណ្ណពីធនាគារជាតិ នៃកម្ពុជា។ អ្នកទាំងនោះផ្សព្វផ្សាយសេវាកម្ចីផ្លូវក្រៅនេះ នៅតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ដូចជា តាមហ្វេសប៊ុក តិកតុក តេលេក្រាម និងនៅតាមបណ្តាញសង្គមនានា រួមទាំងការខិតបណ្ណកម្ចីក្រៅផ្លូវការ នៅតាមទីសាធារណៈនានាផងដែរ។ បើតាមលោកស្រី ជា សិរី អ្នកខ្ចីប្រាក់ក្រៅផ្លូវការ ប្រឈមនឹងអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ខ្លាំង រហូតដល់៤០ភាគរយ ឬលើសពីនេះ ជាពិសេស គឺរងនូវការពិន័យខ្ពស់នៅពេលសងយឺត។ សូមទស្សនាវីដេអូដែលលោកស្រី ជា សិរី ពន្យល់ពីហានិភ័យ ឬគ្រោះថ្នាក់នានាពីការប្រើប្រាស់សេវាកម្ចីក្រៅផ្លូវការ ដូចតទៅ៖ « សូមឱ្យប្រជាជនយើងប្រយ័ត្នឱ្យបានមែនទែន ចំពោះសេវាកម្ចីប្រាក់ក្រៅផ្លូវការ »។ នេះជាការអំពាវនាវជាថ្មីរបស់លោកស្រី ជា សិរី នៅក្នុងសន្និសីទកាសែត នាល្ងាចថ្ងៃទី៨ ខែតុលា ដែលបញ្ជាក់ថា ៖ «អ្វីដែលងាយស្រួលពេក អ្វីដែលស្រួលពេក សុំពិចារណាឡើងវិញ។ ហើយបើសិនជាពលរដ្ឋ ត្រូវការកម្ចី សុំទៅខ្ចីនៅក្នុងប្រព័ន្ធធនាគារ ប្រព័ន្ធមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ដែលមានអាជ្ញាបណ្ណពីធនាគារជាតិ»។ ទោះការខ្ចីប្រាក់ពីប្រព័ន្ធក្រៅផ្លូវការ ងាយស្រួល និងរហ័សក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែ នៅពេលដែលអ្នកខ្ចីមានបញ្ហាអ្វីមួយជុំវិញកម្ចីនេះ គឺមិនមានស្ថាប័នណាអាចជួយបានឡើយ។ ក៏ព្រោះតែ អ្នករកស៊ីផ្តល់កម្ចីក្រៅផ្លូវការនេះ គឺលាក់អត្តសញ្ញាណ និងគ្មានទីកន្លែងមូលដ្ឋានត្រឹមត្រូវ។ ហេតុដូច្នេះហើយ សូមពលរដ្ឋត្រូវប្រយ័ត្នឱ្យបានខ្ពស់ចំពោះសេវាកម្ចីប្រាក់ក្រៅផ្លូវការ ជាពិសេសក្នុងស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចបច្ចុប្បន្នកំពុងតានតឹង គឺមានជនឆ្លៀតឱកាសច្រើន។ លោកស្រីទេសាភិបាលធនាគារជាតិបែបនេះ ក្នុងក្តីព្រួយបារម្ភ ចំពោះពលរដ្ឋមួយចំនួនដែលចង់បានឥណទាន តែពួកគាត់អត់មានលទ្ធភាព ខ្ចីប្រាក់ពីគ្រឹះស្ថានផ្លូវការ ហើយងាកទៅរកសេវាកម្ចីក្រៅផ្លូវការ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោកស្រី ជា សិរី បានពន្យល់ថា៖ « គ្រឹះស្ថានផ្លូវការ បើគេមិនឱ្យយើងខ្ចី! បានន័យថា គេឃើញសមត្ថភាពយើងសងត្រឡប់វិញហ្នឹង គឺអត់មានទេ។ ម៉្លោះហើយ គួរតែកុំខ្ចីល្អជាង។ បើចង់ខ្ចី! ខ្ចីបងប្អូនយើងដែលស្គាល់គា្នជិតដិត តែកុំទៅខ្ចីពីអ្នកដែលទាក់ទងតាមទូរសព្ទ រកមុខអត់ឃើញ ហើយយកកិច្ចសន្យាឱ្យយើងផ្តិតមេដៃនៅតាមតូបកាហ្វេ ឬនៅតាមទីកន្លែងនានា គឺកុំឱ្យសោះ! យើងមិនគួរទុកចិត្តទេ»។ គ្រឹះស្ថានផ្តល់កម្ចីផ្លូវការ ឬគ្រឹះស្ថានផ្តល់កម្ចីក្នុងប្រព័ន្ធ គឺគេមិនយកអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ, គេមិនយកប័ណ្ណក្រីក្រ គេមិនយកសំបុត្រកំណើតកូន ហើយគេក៏មិនយកសៀវភៅគ្រួសារ ធ្វើជាវត្ថុបញ្ចាំនៃការផ្តល់កម្ចីប្រាក់ណាមួយឡើយ។ ចំណុចទាំងនេះ គឺធនាគារជាតិ នៃកម្ពុជា ហាមដាច់ខាតចំពោះគ្រឹះស្ថានធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ជុំវិញនៃការតម្កល់ឯកសារទាំងនេះពីអតិថិជនក្នុងការផ្តល់កម្ចី។ ក្រៅពីសេវាកម្ចីក្រៅផ្លូវការ លោកស្រីទេសាភិបាល ក៏ប្រាប់ពលរដ្ឋឱ្យប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះការដាក់ទុនវិនិយោគនានាបានផ្តល់ផលចំណេញខ្ពស់ ឬច្រើនលើសហេតុ នៅតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនៅលើបណ្តាញសង្គមនានា ផងដែរ។ ប្រព័ន្ធធនាគារនៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន មានធនាគារពាណិជ្ជ៥៩, ធនាគារឯកទេស៩, គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុទទួលប្រាក់បញ្ញើ៤, គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុមិនទទួលប្រាក់បញ្ញើ៨៣, គ្រឹះស្ថានឥណទានជនបទ១១៥, គ្រឹះស្ថានភតិសន្យាហិរញ្ញវត្ថុ១៦, អ្នកដំណើរការតតិយភាគី៦, គ្រឹះស្ថានផ្តល់សេវាទូទាត់សងប្រាក់ ៣៣, អ្នកផ្តល់សេវាប្រព័ន្ធចែករំលែកព័ត៌មានឥណទាន ១, ការិយាល័យតំណាងធនាគារបរទេស ៥ និងអាជីវកម្មប្តូរប្រាក់មាន៣ ៣៥០៕	សេវាកម្ចីហិរញ្ញវត្ថុក្រៅផ្លូវការ ងាយស្រួលទទួលបាន ប៉ុន្តែពិបាកក្នុងការសងត្រឡប់ទៅវិញ ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋងាយធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពបំណុលលើសលប់ ព្រោះតែប្រឈមនឹងអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ហួសហេតុ រួមទាំងគ្មានច្បាប់ការពារថែមទៀត។ ដើម្បីកុំឱ្យបញ្ហានេះកើតឡើងនៅក្នុងគ្រួសារ ហើយរីករាលដាលក្នុងសង្គមខ្មែរ លោកស្រី ជា សិរី ទេសាភិបាលធនាគារជាតិ នៃកម្ពុជា ប្រាប់ពលរដ្ឋទាំងអស់ឱ្យចៀសឆ្ងាយពីសេវាកម្ចីហិរញ្ញវត្ថុក្រៅផ្លូវការគ្រប់រូបភាព។
ការបង្កើតគណៈកម្មការស៊ើបសង្កេតនេះ គឺបន្ទាប់ពីព័ត៌មានចោទប្រកាន់ថា ជនជាតិនោះបានស្លាប់ដោយសារការធ្វើទារុណកម្ម នៅពេលថ្មីៗនេះ ខណៈ ករណីជម្លោះជនជាតិចិននេះ កើតឡើងតាំងពីយប់ពីថ្ងៃទី១៥ ខែសីហាមកម្ល៉េះ។ បើតាមលោក អេង ហ៊ី នៅយប់នោះ គឺភាគីកាស៊ីណូញូវហ្វ័រធូណា បានដឹកជនជាតិចិនម្នាក់ ទៅបញ្ជាការដ្ឋានកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តប៉ៃលិន ដោយពួកគេប្រាប់កងកម្លាំងអាវុធហត្ថថា ជនជាតិចិនម្នាក់នោះ ជាបុគ្គលិកដែលបានលួចលុយក្រុមហ៊ុន។ ភាគីក្រុមហ៊ុន ក៏បានដាក់ពាក្យបណ្ដឹងដែរ ប៉ុន្តែពេលនោះយប់ ហើយក៏មិនមានអ្នកបកប្រែ ទើបនគរបាលយុត្តិធម៌ មិនទទួលពាក្យបណ្ដឹង។ ទោះយ៉ាងណា ជនជាតិចិនរូបនោះ ត្រូវបានមន្ត្រី ដាក់ឃុំបន្ទប់នៅបញ្ជាការដ្ឋានកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តប៉ៃលិន។ លុះព្រឹកថ្ងៃទី១៦ ខែសីហា មន្ត្រីជំនាញក៏បានរកអ្នកបកប្រែ ហើយសាកសួរជនជាតិចិនរូបនោះ ទើបដឹងដំណើររឿងរ៉ាវជាករណីជំពាក់ប្រាក់។ ករណីណេះសមត្ថកិច្ចមិនទទួលពាក្យបណ្ដឹឡើយ ព្រោះជាករណីរដ្ឋប្បវេណី និងទំនាក់ទំនងក្រុមហ៊ុនកាស៊ីណូ ឱ្យយកជនជាតិចិននោះទៅវិញ។ អ្នកនាំពាក្យកងរាជអាវុធ បញ្ជាក់ទៀតថា ជនរងគ្រោះដែលជាជនជាតិរូបនោះ មិនត្រូវបានធ្វើទារុណកម្ម ឬមានស្នាមរបួសឡើយ នៅពេលម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន ដឹកមកដល់បញ្ជាការដ្ឋានកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តប៉ៃលិន នៅយប់ថ្ងៃទី១៥ ខែសីហានោះ។ កងរាជអាវុធហត្ថ ក៏បានបង្ហាញរូបភាពជនរងគ្រោះ ដែលសមត្ថកិច្ចបានថតអំឡុងពេលឃុំខ្លួនដែរ។ លោក អេង ហ៊ី សង្កត់ធ្ងន់ទៀតថា ៖«នៅពេលប្រគល់ជូនទៅខាងក្រុមហ៊ុនកាស៊ីណូវិញ ក៏មិនមានរបួសធ្ងន់ធ្ងរទេ។»។ ទោះយ៉ាងណា ជនរងគ្រោះបានស្លាប់ បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនកាស៊ីណូ យកចេញពី បញ្ជាការដ្ឋានកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តប៉ៃលិន នៅថ្ងៃទី១៦ ខែសីហា។ ជុំវិញករណីនេះ លោក សៅ សុខា មេបញ្ជាការកងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស បានបង្កើតគណៈកម្មការចំពោះកិច្ច ដើម្បីស៊ើបអង្កេតករណីបន្ថែម រួមទាំងនីតិវិធី ក្រមសីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈ។ លោក អេង ហ៊ី បញ្ជាក់ដូច្នេះ ទន្ទឹមនឹងស្នើឱ្យស្ដ្រីដែលជាប្រពន្ធរបស់ជនរងគ្រោះ និងបុគ្គលពាក់ព័ន្ធ សហការជាមួយនគរបាលយុត្តិធម៌ ដើម្បីអនុវត្តនីតិវិធី៕	មេបញ្ជាការកងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស លោក សៅ សុខា បានបង្កើតគណៈកម្មការចំពោះកិច្ច ដើម្បីស្រាវជ្រាវចំពោះសំណុំរឿងជនជាតិចិនម្នាក់ដែលបានស្លាប់ ក្រោយត្រូវបានបញ្ជូនចេញពីបញ្ជាការដ្ឋានកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តប៉ៃលិនបានមួយថ្ងៃ។ នេះបើតាម លោក អេង ហ៊ី អ្នក នាំពាក្យកងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស សរសេរនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ កងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស នៅថ្ងៃទី៩ ខែតុលា។
ជារៀងរាល់ឆ្នាំ សិស្សានុសិស្សដែលជាប់និទ្ទេស A នៅខេត្តកំពត និងខេត្តព្រះសីហនុ តែងទទួលបានរង្វាន់ម៉ូតូ ១គ្រឿង ពីរដ្ឋបាលខេត្ត។ លោក ឃុត ឧសភា នាយករដ្ឋបាលសាលាខេត្តកំពត ប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗតាមទូរសព្ទថា ក្នុងឆ្នាំរដ្ឋបាលខេត្ត នឹងបន្តផ្ដល់រង្វាន់ម៉ូតូដល់សិស្សជាប់និទ្ទេស A។ ដោយឡែក រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុវិញ ក៏ប្រកាសផ្ដល់រង្វាន់ម៉ូតូ ១គ្រឿង ដើម្បីលើកទឹកចិត្តដល់សិស្សនិទ្ទេសAផងដែរ។ ទំព័រហ្វេសប៊ុករដ្ឋបាលខេត្ត បានសរសេរថា៖«ចំពោះបេក្ខជនណាដែលបាននិទ្ទេស A រដ្ឋបាលខេត្តនឹងផ្តល់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តនូវម៉ូតូចំនួន ០១គ្រឿង»។ អត្ថបទទាក់ទង អាជ្ញាធរខេត្តសៀមរាប នឹងផ្តល់ម៉ូតូមួយគ្រឿង ដល់បេក្ខជនដែលជាប់និទ្ទេសA សូមបញ្ជាក់ថា ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ សម័យប្រឡង ៨ តុលា ២០២៤នេះ មានបេក្ខជនចុះឈ្មោះសរុប ១៣៧ ០៤០នាក់ ក្នុងនោះថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តមាន ៣៩ ៣៥៨នាក់ និងថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គមមាន ៩៧ ៦៨២នាក់។ ក្រសួងអប់រំ បានកំណត់យកមណ្ឌលប្រឡងចំនួន ២៣០មណ្ឌល ស្មើនឹង៥៦៣៦បន្ទប់ ដើម្បីរៀបចំការប្រឡង៕	មិនខុសពីឆ្នាំកន្លងទៅឡើយ រដ្ឋបាលខេត្តកំពត និងខេត្តព្រះសីហនុ នឹងបន្តផ្ដល់រង្វាន់ម៉ូតូចំនួន ១គ្រឿង ដល់សិស្សានុសិស្សដែលទទួលបាននិទ្ទេស A ពីការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ។
នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយកាលពីថ្ងៃទី៨ ខែតុលា លោក Zheng Shanjie ប្រធានគណៈកម្មការកំណែទម្រង់ និងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចចិន (NDRC) បានប្រកាសដោយសុទិដ្ឋនិយមថា ៖« យើងមានទំនុកចិត្តក្នុងការសម្រេចបាននូវគោលដៅសេដ្ឋកិច្ចសង្គមនៅឆ្នាំនេះ ស្របពេលនៅតែរក្សាបាននូវស្ថិរភាព សុខភាពល្អ និងការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព»។ ទីភ្នាក់ងារនេះ ក៏បានប្រកាសថាខ្លួននឹងបែងចែកថវិកា ២០០ពាន់លានយ័ន (២៨ពាន់លានដុល្លារ)សម្រាប់គម្រោងវិនិយោគរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់នៅឆ្នាំនេះ ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ ផែនការទាំងនេះ ត្រូវបានគ្រោងទុកសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៥។ នៅក្នុងខែមីនា មន្ត្រីចិនបានអះអាងថា ពួកគេបានកំណត់គោលដៅសម្រាប់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច ៥ភាគរយសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៤។ យ៉ាងណាមិញ ទិន្នន័យនាពេលថ្មីៗនេះ ធ្វើឱ្យអ្នកសេដ្ឋកិច្ចមានការសង្ស័យថា គោលដៅនេះនឹងពិបាកសម្រេចបាន។ សេដ្ឋកិច្ចធំទីពីររបស់ពិភពលោក កំពុងប្រឈមមុខនឹងវិបត្តិអចលនទ្រព្យអូសបន្លាយ ការប្រើប្រាស់ខ្សោយ និងអត្រាអត់ការងារធ្វើរបស់យុវជនខ្ពស់។ អ្នកសេដ្ឋកិច្ច banរំពឹងថា ទីក្រុងប៉េកាំងនឹងបញ្ចេញប្រាក់ចំនួន ២ទ្រីលានយ័ន( ២៨៥ពាន់លានដុល្លារ) ក្នុងខែនេះ បន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង កាលពីខែមុនបានជំរុញឱ្យសម្រេចបាននូវគោលដៅកំណើន បន្ទាប់ពីទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះអស់ជាច្រើនខែ។ មន្រ្តីចិនបានខិតខំប្រឹងប្រែងច្រើនដើម្បីជំរុញសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសឡើងវិញ។ យ៉ាងណាមិញ អ្នកវិនិយោគហាក់ខកចិត្តដោយសារតែព័ត៌មានលម្អិតអំពីគោលនយោបាយមិនត្រូវបានបង្ហាញ។ ការបន្ធូរបន្ថយសារពើពន្ធគឺចាំបាច់ ហើយអាចត្រូវបានប្រកាសនៅក្នុងខែនេះ។ លោក Fred Neumann ប្រធានសេដ្ឋវិទូប្រចាំតំបន់អាស៊ីនៅធនាគារ HSBC ប្រាប់ទូរទស្សន៍ CNN បែបនេះ។ មកដល់ពេលនេះ ចិនបានផ្តោតតែលើគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុប៉ុណ្ណោះ។ នៅចុងខែកញ្ញា ធនាគារកណ្តាលចិន (PBOC) បានប្រកាសនូវ គោលនយោបាយបន្ធូរបន្ថយ ជាបន្តបន្ទាប់ ចាប់ពីការកាត់បន្ថយផលធៀបទុនបម្រុងដែលត្រូវការសម្រាប់ធនាគារ កាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់កម្ចីទិញផ្ទះ រហូតដល់ការបញ្ចុះអត្រាការប្រាក់យោង។ នេះត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងទាញសេដ្ឋកិច្ចចេញពីសម្ពាធបរិត្តផរណា។ គោលនយោបាយទាំងនេះ មួយផ្នែកមានឥទ្ធិពលវិជ្ជមានទៅលើចិត្តសាស្រ្តនៃការវិនិយោគ និងការប្រើប្រាស់នៅក្នុងប្រទេស។ ទិន្នន័យពីក្រសួងលំនៅដ្ឋាន និងអភិវឌ្ឍន៍ទីក្រុង-ជនបទបង្ហាញថា ការលក់ផ្ទះ និងការមើលផ្ទះនៅចិន បានកើនឡើងអំឡុងពេលថ្ងៃឈប់សម្រាកបុណ្យជាតិនៅដើមខែនេះ។ សន្ទស្សន៍ Shanghai Composite នៅលើទីផ្សារភាគហ៊ុនរបស់ប្រទេសក៏បានកើនឡើង ២០ភាគរយ ចាប់តាំងពី PBOC បានប្រកាសពីការបន្ធូរបន្ថយរូបិយវត្ថុ៕	ចិននឹងចំណាយប្រាក់ប្រមាណ ២៨ពាន់លានដុល្លារ សម្រាប់គាំទ្រគម្រោងក្នុងស្រុកនៅឆ្នាំនេះ។ ការបញ្ចេញថវិកាបន្ថែមនាពេលនេះ គឺដើម្បីជំរុញការប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក និងសម្រេចបាននូវគោលដៅកំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសប្រចាំឆ្នាំ។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាងទស្សនាកិច្ចសម្ភាសខាងក្រោមនេះ៖	សៀមរាប៖ គ្រួសារអ្នកស្រី ជា សាវ៉ើន អាចរកចំណូលបានរាល់ថ្ងៃ ពីការដាំដំណាំចម្រុះប្រហែល១០មុខ នៅលើផ្ទៃដី១២៥០ម៉ែត្រការ៉េ ស្ថិតក្នុងភូមិឃុនរាម ឃុំឃុនរាម ស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាប។ ការដាំដំណាំវិលជុំរបស់ស្រ្តីរូបនេះ ចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ២០១៧ ដោយទទួលបានការគាំទ្រ និងបណ្ដុះបណ្ដាលបច្ចេកទេស ពីអង្គការអាគ្រីស៊ុត។ បច្ចុប្បន្ននេះ ផលនៃដំណាំទាំងអស់ត្រូវបានចែកចាយទៅកាន់ផ្សារចុងសប្ដាហ៍ ម៉ាត និងសណ្ឋាគារនានានៅក្រុងសៀមរាប។
«ខ្ញុំពិតមានមោទកភាពខ្លាំងណាស់ដែលបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់បាល់ទាត់ប្រទេសកម្ពុជា ហើយខ្ញុំទន្ទឹងរង់ចាំមើលថា តើកម្ពុជានឹងធ្វើអ្វីបន្ទាប់ទៀត»។ លោក Felix Dalmas បានសរសេរលើហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនដូច្នេះនៅថ្ងៃទី៩ ខែតុលា ខណៈលោកជឿជាក់ថាវិស័យកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា នឹងរុងរឿងទៅមុខ ដ្បិតមានបុគ្គលច្រើនរូបដែលស្រឡាញ់កីឡាបាល់ទាត់ កំពុងធ្វើការក្នុងវិស័យមួយនេះ។ នៅក្នុងសំណេរដ៏វែងនោះដែរ គ្រូសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីនដែលដឹកនាំគោព្រៃលើកទី២ ចាប់ពីថ្ងៃទី២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ ដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ក្នុងកិច្ចសន្យារយៈពេល៣ឆ្នាំ ក៏បានរំលឹកអំឡុងពេលខ្លួនបានជួយក្រុមបង្កើតប្រវត្តិសាស្ត្រនៅឆ្នាំ២០១៩ រួមមានការប្រកួតស៊ីហ្គេម និង AFF U22 LG Cup 2019។ ក្នុងនាមជាគ្រូបង្វឹកក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អ្នកចាត់ការលោក Keisuke Honda លោក Felix បានជួយក្រុមបាល់ទាត់កម្ពុជាលេចធ្លោក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងធ្វើឱ្យអ្នកគាំទ្រកម្ពុជាកើនឡើង។ លោក Felix រៀបរាប់ថា៖ «យើងមិនស្គាល់ភាពចាញ់ទាល់តែសោះក្នុងការប្រកួតក្នុងផ្ទះអស់រយៈពេលមួយឆ្នាំ ហើយបានរក្សាភាពខ្លាំងក្នុងទឹកដីរបស់យើងទល់នឹងគូប្រជែងខ្លាំងៗជាច្រើន រួមទាំងក្នុងការប្រកួតក្រៅដីផងដែរ។ យើងបានបើកទ្វារទទួលកីឡាករបរទេសចូលសញ្ជាតិ។ យើងបានផ្តល់ឱកាស និងអភិវឌ្ឍគ្រូបង្វឹកក្នុងស្រុកជាច្រើន។ យើងបានលើកកម្ពស់ស្តង់ដារ និងកម្រិតរបស់ក្រុមជម្រើសជាតិ ពង្រឹងការប្រកួត ដើម្បីឲ្យអ្នកដែលបន្តអភិវឌ្ឍកីឡាទៅថ្ងៃអនាគត មានមូលដ្ឋានគ្រឹះរឹងមាំ ដើម្បីជំរុញវិស័យមួយនេះឆ្ពោះទៅមុខ»។ ទោះចាកចេញ តែគ្រូបង្វឹកវ័យ ៣៦ឆ្នាំ បានបង្ហាញមោទកភាព និងជាកិត្តិយសដ៏អស្ចារ្យបំផុតមួយក្នុងអាជីពរបស់ខ្លួនក្នុងការរួមចំណែកឱ្យវិស័យកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជារីកចម្រើនបានមួយកម្រិត និងក្លាយជាផ្នែកមួយនៃប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់បាល់ទាត់ខ្មែរ។ សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា (FFC) បានបញ្ចប់កិច្ចសន្យាលោក Felix G.Dalmas ពីតំណែង បន្ទាប់ពីដឹកនាំក្រុមគោព្រៃមិនទទួលបានផ្លែផ្កា ទាំងនៅសល់កិច្ចសន្យារយៈពេល២ឆ្នាំទៀត។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់គ្រូសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីន ក្រុមឈុតធំកម្ពុជា ខកឱកាសសំខាន់ៗជាច្រើន ក្នុងនោះមិនអាចឆ្លងផុតវគ្គជម្រុះ FIFA World Cup ក្រោយចាញ់ប៉ាគីស្ថាន និងចុងក្រោយ ហាលអាវនៅវគ្គជម្រុះ play-off AFC Asian Cup 2027 ក្រោមថ្វីជើងស្រីលង្កា។ គ្រូបង្វឹកជប៉ុនលោក Koji Gyotoku ដែលដឹកនាំក្រុមយុវជន បន្តកាន់តំណែងជំនួសលោក Felix បណ្តោះអាសន្ន៕ អត្ថបទទាក់ទង លោក Gyotoku ឡើងដឹកនាំជម្រើសជាតិកម្ពុជាជំនួស Felix បណ្តោះអាសន្ន	លោក Felix Dalmas លែងជាគ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជាទៀតហើយ ក្រោយដឹកជាង១ឆ្នាំ។ ចាកចេញមែន តែគ្រូសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីន បង្ហាញមោទកភាពដែលបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់បាល់ទាត់កម្ពុជា និងរង់ចាំមើលក្រុមកម្ពុជាអភិវឌ្ឍន៍ទៅមុខ។
នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម បានថ្លែងសន្ទរកថាក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើការក្រើនរម្លឹងពីភាពចាំបាច់នៃការរួបរួមគ្នាជាធ្លុងមួយ ដើម្បីបន្តនូវសុខសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងសហប្រតិបត្តិការតំបន់។ «ខណៈភាពតានតឹងសកលបន្តកើនឡើង និងការបែងចែកប៉ូល(ក្រុមសម្ព័ន្ធប្រទេសមហាអំណាច) រីករាលដាលធំជាងសមាហរណកម្ម ភាពបែកបាក់ និងការបែងចែកក្នុងរង្វង់សមាជិកអាស៊ាន បង្កឱ្យមានហានិភ័យពីការជ្រៀតជ្រែកលើការគ្រប់គ្រងនៃគោលការណ៍ភាពជាកណ្ដាល និងភាពស្អិតរមួត របស់អាស៊ាន»។ លោក អាន់វ៉ា បានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភបែបនេះ ដោយមិនបានបញ្ជាក់ពីប្រទេសណាមួយចំឈ្មោះឡើយ។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាដែលលោកយល់ឃើញ មេដឹកនាំម៉ាឡេស៊ីរូបនេះ បានលើកឡើងពីសារៈសំខាន់នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងទំនាក់ទំនង់ល្អក្នុងចំណោមប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន ក្នុងកិច្ចប្រជុំ។ ម៉ាឡេស៊ី ក៏បានលើកទឹកចិត្តដៃគូកិច្ចប្រជុំអាស៊ាននានាឱ្យអនុវត្តសកម្មភាពទាំងអស់នេះដែរ សម្រាប់ការផ្លាស់ប្ដូរជាវិជ្ជមាន។ ក្រៅពីនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបង្ហាញការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងលើការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀង «ចក្ខុវិស័យសមាគមន៍អាស៊ានឆ្នាំ២០៤៥» និងផែនការយុទ្ធសាស្ត្រ នៅឆ្នាំក្រោយ។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ជាផែនការរយៈពេលវែង និងឆ្លុះបញ្ចាំងពីក្ដីសង្ឃឹមរបស់ប្រជាជន សម្រាប់សុខសន្តិភាព និងវិបុលភាពតំបន់ ដែលរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍជាសកល។ លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម នឹងត្រូវធ្វើសន្ទរកថា បញ្ជាក់ពីជំហរ និងចក្ខុវិស័យរបស់ម៉ាឡេស៊ី ក្នុងនាមជាប្រទេសដែលត្រូវធ្វើជាប្រធានអាស៊ានក្នុងឆ្នាំ២០២៥ បន្ទាប់ពីឡាវផងដែរ៕	ម៉ាឡេស៊ី នៅថ្ងៃទី៩ ខែតុលា បានទទូចឱ្យប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន បដិសេធការបែងចែកបក្សពួកក្នុងតំបន់ នៅឱកាសនៃកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន ក្នុងទីក្រុងវៀងច័ន្ទន៍។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី បានគាំទ្រលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការបង្កើតទំនាក់ទំនងល្អ ដើម្បីជាដំណោះស្រាយ។
ក្នុងជំនួបទ្វេភាគីនៅក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ក្នុងថ្ងៃទី៨ ខែតុលា នៅទីក្រុងវៀងច័ន្ទន៍ នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត និងសមភាគីឡាវ លោក ស៊ូនីសៃ ស៊ីផានដន់ បានពិភាក្សាលើបញ្ហាជាច្រើន ក្នុងនោះរួមមានការការពារ និងសន្តិសុខផងដែរ។ «មេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរ បានពិភាក្សាលើប្រធានបទជាច្រើនរួមទាំងកិច្ចសហប្រតិបត្តិនយោបាយ, ការពារ, សន្តិសុខ សេដ្ឋកិច្ច និងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាដើម»។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានឡាវ បានចុះផ្សាយបែបនេះ នៅថ្ងៃទី៨ ខែតុលា។ កន្លងមក ការដឹកជញ្ជូនគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ឆ្លងព្រំដែនរវាងឡាវ និងកម្ពុជា នៅតែបន្តកើតមាន ខណៈការឆបោក បានកើនឡើង នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ក្នុងជំនួបនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីទាំងពីរ ផ្ដោតសំខាន់លើការបង្ហាញគោលជំហពង្រឹងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ ដូចជាការបង្កើនលក្ខខណ្ឌច្បាប់ដែលអំណោយផលដល់ការធ្វើជំនួញជាដើម ដើម្បីរក្សាផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចប្រទេសទាំងពីរ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ ក៏បានយល់ព្រមធ្វើទស្សនៈកិច្ចមកកម្ពុជាតាមសំណើររបស់ សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ មេដឹកនាំទាំងពីរ មិនទាន់បញ្ជាក់កាលបរិច្ឆេទនៃដំណើរទស្សនៈកិច្ច នៅឡើយទេ៕	នៅក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានក្នុងថ្ងៃទី៨ ខែតុលា ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងឡាវ បានពិភាក្សាពីការការពារ និងសន្តិសុខ រួមទាំងថាមពល និងការវិនិយោគ។ ទន្ទឹមនេះ នាយករដ្ឋមន្រ្តីឡាវ លោក ស៊ូនីសៃ ស៊ីផានដន់ បាននឹងបំពេញទស្សនៈកិច្ចនៅកម្ពុជាពេលខាងមុខផងដែរ។
ជារៀងរាល់ថ្ងៃ អ្នកស្រី វឿន សុផល ត្រូវក្រោកម៉ោង ៣ទៀបភ្លី ដើម្បីរៀបចំដុតក្រឡាន ដែលបានត្រាំអង្ករតាំងពីល្ងាច។ ក្នុងមួយថ្ងៃ អ្នកស្រីអាចលក់បានចាប់ពី៨០ទៅ១០០ដើម។ បើតាមអ្នកស្រី វឿន សុផល ដើម្បីឱ្យក្រឡានមានរសជាតិឆ្ងាញ់ ត្រូវចេះថ្លឹងគ្រឿងផ្សំឱ្យស្នើគ្នា រូមមានអង្ករ សណ្តែក ដូង ស្ករ អំបិល ចំណែកឫស្សីអ្នកស្រីបានបញ្ជាទិញពីប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងភូមិ ឬនៅតាមស្រុកនានា។ សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសរវាងអ្នកស្រី ញឹក ស្រីល័ក្ខ អ្នកសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ ជាមួយអ្នកស្រី វឿន សុផល អ្នកលក់ក្រឡាននៅស្រុកឯកភ្នំ ដូចតទៅ៖	បាត់ដំបង៖ បើលោកអ្នកធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ស្រុកឯកភ្នំ ម្តុំវត្តសំរោងក្នុង លោកអ្នកនឹងឃើញតូបលក់ក្រឡានដង្ហែជាជួរៗ ជះក្លិនឈ្ងុយប្រហើរពីចម្ងាយ។ អ្នកស្រី វឿន សុផល ជាអាជីវករលក់ក្រឡាន នៅមុខវត្តសំរោងក្នុង លើកឡើងថា អ្នកដំណើរដែលឆ្លងកាត់ស្រុកឯកភ្នំកម្រខកខានទិញក្រឡានហូប ឬផ្ញើមិត្តភក្ដិបងប្អូន។ ក្រឡានរបស់អ្នកស្រី សុផល មានតម្លៃចាប់ពី១០០០រៀល ដល់ទៅ៥០០០រៀល ដោយអាស្រ័យលើទំហំក្រឡាន (តូច ឬធំ)។
ថ្លែងទៅកាន់កាសែត Bild am Sonntag ដែលបានចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី៦ ខែតុលា នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តអាល្លឺម៉ង់ក្រុមហ៊ុន Volkswagen លោក Oliver Blume បានចែករំលែកថា ជំនួសឱ្យការអនុវត្តពន្ធដារ អាជ្ញាធរសហភាពអឺរ៉ុប និងចិនគួរតែស្វែងរកដំណោះស្រាយថ្មី ដោយបង្កើនការវិនិយោគនៅអឺរ៉ុប។ លោក Oliver Blume បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការវិនិយោគ បង្កើតការងារថ្មី និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក នឹងក្លាយជាដំណោះស្រាយល្អប្រសើរជាងការដាក់ពន្ធគយ។ កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែតុលា EU បានយល់ព្រមដាក់ពន្ធបន្ថែមលើរថយន្តអគ្គិសនីទីក្រុងប៉េកាំង ក្នុងបរិបទនៃការចរចាជាមួយចិន ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយជម្លោះពាណិជ្ជកម្មពាណិជ្ជកម្មដែលកំពុងតែនៅបន្ត។ រដ្ឋសមាជិកភាគច្រើននៃសហភាពអឺរ៉ុប បានបោះឆ្នោតអនុម័តផែនការដាក់ពន្ធបន្ថែម លើការនាំ ចូលរថយន្តអគ្គិសនីរបស់ចិន។ មានតែអាល្លឺម៉ង់ដែលជាមហាអំណាចរថយន្តរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងហុងគ្រីប៉ុណ្ណោះបានបោះឆ្នោតប្រឆាំង។ កន្លងមក រដ្ឋាភិបាលអាល្លឺម៉ង់ និងក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តបានសម្តែងការព្រួយបារម្ភ ម្តងហើយ ម្តងទៀតថា សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន អាចប៉ះពាល់ដល់វិស័យផលិតរថយន្តរបស់ប្រទេស នេះ។ ក្រុមហ៊ុន Volkswagen បានបង្កើតរោងចក្រនៅចិន ដើម្បីផលិតរថយន្តនាំចេញអស់រយៈពេល ជាង ៤០ឆ្នាំ។ បច្ចប្បន្ន ក្រុមហ៊ុននេះ មានរោងចក្រចំនួន ៣៩ បុគ្គលិកចំនួន ៩ម៉ឺននាក់ និងអតិថិជនប្រហែល ៥០លាននាក់នៅចិន។ នេះបើតាម Volkswagen Group។ ពន្ធដែលបានស្នើឡើងលើរថយន្តអគ្គិសនីផលិតនៅចិន ដោយនាំចូលក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប មាន រហូត ដល់៤៥ភាគរយ។ វានឹងបណ្តាលឱ្យក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តអាស៊ីចំណាយ ប្រាក់រាប់ពាន់លាន ដុល្លារបន្ថែមទៀត ដើម្បីយករថយន្តចូលទៅក្នុងទីផ្សារ EU ខណៈពន្ធនេះនឹងត្រូវបានអនុវត្តចាប់ ពីថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ដោយមានរយៈពេល៥ឆ្នាំ។ ការរំពឹងទុកនៃការប្រឈមមុខនឹងរបាំងពន្ធ បានជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តចិនមួយចំនួនសម្លឹងមើលការវិនិយោគនៅក្នុងរោងចក្រនៅអឺរ៉ុប ទោះបីជាតម្លៃពលកម្ម និងផលិតកម្មខ្ពស់ជាងក៏ដោយ។ ជុំវិញចំណាត់ការឆ្លើយតបទៅនឹងការស៊ើបអង្កេតរបស់ EU លើបញ្ហាការដាក់ពន្ធរថយន្តអគ្គិសនី ភាគីចិនបានស៊ើបអង្កេតដោយខ្លួនឯងទៅលើការនាំចូលស្រា ទឹកដោះគោ និងផលិតផលសាច់ជ្រូករបស់អឺរ៉ុបវិញ៕	ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្ត Volkswagen នៅថ្ងៃទី៦ ខែតុលា បានអំពាវនាវឱ្យសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ពិចារណាលើការកែសម្រួលពន្ធគយ ដែលបានគ្រោងដាក់លើរថយន្តអគ្គិសនីនាំចូលពីចិន ជាថ្នូរនឹងការវិនិយោគថ្មីដែលធ្វើឡើងនៅអឺរ៉ុប។
ត្រីគល់រាំងនេះ ក៏ត្រូវបានដូនតាខ្មែរ ឆ្លាក់ជាប់នៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទបាយ័នផងដែរ។ គួរឱ្យសោកស្តាយត្រីប្រភេទនេះ កំពុងតែរងគ្រោះថ្នាក់ជិតផុតពូជ។ អ្នកអភិរក្ស បារម្ភពីវត្តមានត្រីគល់រាំង ក្រែងលោមានវត្តមាន តែនៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទតែប៉ុណ្ណោះ នាពេលអនាគត។ ស្ថានភាពរងគ្រោះនៃត្រីនេះ កាលពីឆ្នាំ២០០៥ ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា បានចេញព្រះរាជក្រឹត្យដាក់ត្រីគល់រាំង ជាត្រីតំណាងជាតិ ក្នុងគោលបំណងបញ្ជ្រាបការយល់ដឹងនិងលើកកម្ពស់ការអភិរក្សទៅលើត្រីប្រភេទនេះ។ ដើម្បីជួយសង្គ្រោះត្រីនេះ គឺគេបង្កាត់ពួកវានៅក្នុងអាងបង្កាត់ពូជ។ បន្ទាប់មកគេ នឹងព្រលែងចូលទៅក្នុងទន្លេដើម្បីបង្កើនចំនួនត្រីនេះ នៅក្នុងធម្មជាតិ បន្ទាប់ពីពួកវាធំធាត់។ សាធារណជន ក៏អាចឃើញវត្តមានរបស់ត្រីប្រភេទនេះបាន នៅ Angkor Wildlife and Aquarium ក្រុងស្រុកសូត្រនិគម ខេត្តសៀមរាប និងមានចម្ងាយជាង ២០គីឡូម៉ែត្រ ពីទីប្រជុំជនក្រុងសៀមរាប។ ដើម្បីភាពងាយស្រួលទៅទស្សនាទីតាំងនេះ លោកអ្នកនាងអាចប្រើប្រាស់ Google map ដោយវាយ «Angkor Wildlife and Aquarium» ឬចុចតំណភ្ជាប់នេះ https://maps.app.goo.gl/bjQxB247BPbRfcnJ7?g_st=it៕	សៀមរាប៖ ត្រីគល់រាំង (Giant Barb) ជាប្រភេទត្រី មានទំហំធំជាងគេ នៅដងទន្លេនៃទ្វីបអាស៊ី។ ត្រីនេះស៊ីសារ៉ាយ ប្លង់តុង និងផ្លែឈើ ជាអាហារ។ ត្រីនេះធំបំផុតអាចមានប្រវែង៣ម៉ែត្រ និងទម្ងន់ ៣០០គីឡូក្រាម។ នៅកម្ពុជាត្រីនេះ វាធ្វើចរាចរផ្លាស់ទីចេញពីបឹងទន្លេសាប ចូលទៅក្នុងទន្លេមេគង្គ នៅក្នុងចុងរដូវប្រាំង។
តាមអាជ្ញាធរទេសចរណ៍ថៃ ( TAT) ប្រទេសនេះគ្រោងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរបរទេសយ៉ាងហោចណាស់ឲ្យបាន ៣,៥ លាននាក់ក្នុងមួយខែ ក្នុងរយៈពេល ៣ខែចុងក្រោយនៃឆ្នាំនេះ។ នេះបើតាមកាសែត Bangkok Post នៅថ្ងៃទី៨ ខែតុលា។ ការអះអាងបែបនេះ ដោយសារថៃមួយរយៈចុងក្រោយនេះបានបង្កើនជើងហោះហើរថ្មីពីប្រទេសជាច្រើនដូចជា ចិន ឥណ្ឌា រុស្ស៊ី អង់គ្លេស អាល្លឺម៉ង់ ប៉ូឡូញ និងអូស្ត្រាលី។ ទោះបីជាមានជម្លោះអុីស្រាអែល និងក្រុមហាម៉ាស ទីផ្សារមួយចំនួននៅមជ្ឈិមបូព៌ានៅតែមានតម្រូវការខ្លាំង។ ជាឧទាហរណ៍ជើងហោះហើរត្រង់ពីអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ទៅកាន់ភូកេត នឹងណើរការក្នុងខែធ្នូ ខណៈរុស្ស៊ី និងឥណ្ឌានឹងមានការហោះហើរត្រង់បន្ថែមទៀតទៅកាន់ថៃផងដែរ។ បើតាមការបញ្ជាក់ពីអាជ្ញាធរទេសចរណ៍ថៃ មានកត្តាហានិភ័យមួយចំនួនដូចជា គ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ ជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា និងរូបិយប័ណ្ណក្នុងស្រុកដ៏រឹងមាំ ដែលបណ្តាលឲ្យប្រាក់ចំណូលពីវិស័យទេសចរណ៍នៅឆ្នាំ២០២៤ មានត្រឹមតែ ២,៨ទ្រីលានបាត(៨៣,៧២ពាន់លានដុល្លារ) ស្មើនឹង ៩៣ភាគរយនៃគោលដៅដែលបានកំណត់កាលពីដើមឆ្នាំនេះ។ ស្ថិតិពីអាជ្ញាធរថៃបង្ហាញថា ចាប់ពីដើមឆ្នាំរហូតដល់ថ្ងៃទី៥ ខែតុលា ប្រទេសនេះបានស្វាគមន៍ភ្ញៀវបរទេសប្រហែល ២៦,៦លាននាក់ កើនឡើង ៣០ភាគរយធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។ ដើម្បីទទួលបានភ្ញៀវទេសចរបរទេសជាង ៤០លាននាក់នៅឆ្នាំ២០២៥ ជាមួយនឹងប្រាក់ចំណូលប្រហែល ៣,៤ទ្រីលានបាត (១០១,៦៦ពាន់លានដុល្លារ) ថៃនឹងអនុវត្តផែនការជាច្រើនដើម្បីលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍ រួមទាំងការផ្សព្វផ្សាយប្រទេសជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃបណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍៕	ថៃកំពុងពន្លឿនកម្មវិធីជំរុញទេសចរណ៍ជាច្រើន ដើម្បីទាក់ទាញទេសចរអន្តរជាតិ ១០,៥លាននាក់នៅត្រីមាសទី៤ ហើយឈានទៅសម្រេចឲ្យបានជាង ៣៦ លាននាក់នៅឆ្នាំនេះ។
យ៉ាងហោចណាស់ផ្ទះបាយចំនួន ៥០០០កន្លែងនឹងត្រូវបានបើកនៅឆ្នាំ២០២៥ ហើយនឹងកើនឡើងដល់ ៣០ពាន់កន្លែងនៅឆ្នាំ២០២៧។ នេះបើតាមលោក Dadan Hindayana ប្រធានទីភ្នាក់ងារអាហារូបត្ថម្ភជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីបានថ្លែងនៅថ្ងៃទី៨ ខែតុលា។ កម្មវិធីនេះមានគោលបំណងដើម្បីបញ្ចប់កង្វះអាហារូបត្ថម្ភ ហើយត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងជួយដល់មនុស្សចំនួន ៨៣លាននាក់ រួមទាំងស្ត្រីមានផ្ទៃពោះផង ដោយចំណាយថវិកាប្រហែល ២៨ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ លោក Dadan បានបញ្ជាក់ថា ៖« ផ្ទះបាយទាំងនេះដើរតួនាទីក្នុងការប្រើប្រាស់ផលិតផលកសិកម្មក្នុងស្រុក និងបង្កើតការងារថ្មីជាងមួយលាននាក់»។ កម្មវិធីអាហារឥតគិតថ្លៃ ជាគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់រដ្ឋបាលថ្មីដែលដឹកនាំដោយប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោត លោក ប្រាបូវ៉ូ សូប៊ីយ៉ាន់តូ។ លោក ប្រាបូវ៉ូ នឹងស្បថចូលកាន់តំណែងនៅថ្ងៃទី២០ ខែតុលា។ នៅក្នុងដំណាក់កាលដំបូងនៃផែនការនេះ សិស្សប្រហែល ២០លាននាក់នឹងត្រូវបានផ្តល់អាហារចាប់ពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ ជាមួយការចំណាយតម្លៃ ៧១ទ្រីពាន់លានរូពៀ (៤,៥៤ពាន់លានដុល្លារ)។ តម្រូវការស្បៀងអាហារដែលបានប៉ាន់ប្រមាណសម្រាប់កម្មវិធីនេះសម្រាប់ឆ្នាំក្រោយ មានអង្ករចំនួន ៣១២ពាន់តោន សាច់មាន់ចំនួន ៥៤៦ពាន់តោន ឬស៊ុតចំនួន ៤,៦៨ពាន់លានគ្រាប់ ទឹកដោះគោចំនួន ៩៣៦លានលីត្រ និងបន្លែចំនួន ៥៤៦ពាន់តោន។ តាមការបញ្ជាក់របស់លោក Dadan ប្រាប់សារព័ត៌មាន Reuters ផ្ទះបាយមួយអាចបម្រើកុមារបាន ៣ ០០០នាក់ នឹងប្រើប្រាស់អង្ករចំនួន ២០០គីឡូក្រាម សាច់មាន់ចំនួន ៣៥០គីឡូក្រាម ឬស៊ុតចំនួន ៣ ០០០គ្រាប់ ទឹកដោះគោចំនួន ៦០០លីត្រ និងបន្លែចំនួន៣៥០ គីឡូក្រាមជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ទីភ្នាក់ងារអាហារូបត្ថម្ភមួយនេះ នឹងផ្តល់អាទិភាពដល់ការស្វែងរកប្រភពអាហារពីកសិករក្នុងស្រុក ហើយនឹងកែសម្រួលបញ្ជីមុខម្ហូប ដោយផ្អែកលើភាពជាក់ស្តែង៕	ឥណ្ឌូណេស៊ីនឹងបើកផ្ទះបាយរាប់ពាន់កន្លែងនៅឆ្នាំក្រោយ ស្របពេលរដ្ឋាភិបាលថ្មីចាប់ផ្តើមកម្មវិធីអាហារឥតគិតថ្លៃដែលត្រូវចំណាយរាប់ពាន់លានដុល្លារ។ កម្មវិធីនេះ នឹងជួយកាត់បន្ថយកង្វះអាហារូបត្ថម្ភនៅក្នុងប្រទេស។
អេ អឹម ខេ ចាប់ផ្តើមដំណើរការកម្មវិធីជួយសង្គមរបស់អាជីវករ មានឈ្មោះថា «ស្កេន AMK ដើម្បីកុមារកម្ពុជា» ចាប់ពីថ្ងៃទី០១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ នេះតទៅ។ រាល់ការស្កេនទូទាត់ប្រាក់របស់អតិថិជនពីគ្រប់ធនាគារលើ AMK KHQR នៅតាមដៃគូអាជីវកម្ម អេ អឹម ខេ ក៏ដូចជាម្ចាស់អាជីវកម្ម ដែលទទួលការទូទាត់តាម AMK KHQR នឹងចូលរួមចំណែកបរិច្ចាគថវិកាជូនមូលនិធិគន្ធបុប្ផាកម្ពុជា។ រាល់ការស្កេនទូទាត់ អេ អឹម ខេ នឹងបរិច្ចាគថវិកាជំនួសអ្នក ចំនួន១០០រៀល/ប្រតិបត្តិការ។ បើស្កេនផេ ត្រូវតែ អេ អឹម ខេ! អំពីគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ គឺជាគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុឈានមុខគេក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលផ្តល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ និងសម្បូរបែប ដល់អតិថិជនគ្រប់រូប និងគ្រួសារដែលមានចំណូលទាប ដើម្បីជួយសម្រេចបំណងប្រាថ្នាផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងជីវភាព ដែលពួកគាត់ចង់បាន។ អេ អឹម ខេ បានបង្កើតឡើងជាង ២០ឆ្នាំមកហើយ ដោយមានប្រតិបត្តិការនៅគ្រប់ខេត្ត និងស្រុកក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងនោះមានសាខាជាង ១៤៧កន្លែង និងភ្នាក់ងារប្រមាណជិត ៧,០០០ កន្លែង។ អេ អឹម ខេ ផ្តល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុជាច្រើនប្រភេទ រួមមានកម្ចី ប្រាក់បញ្ញើ និងសេវាប្រតិបត្តិការ/ការទូទាត់ប្រចាំថ្ងៃ។ បេសកកម្មរបស់ អេ អឹម ខេ គឺផ្ដល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយទំនួលខុស ត្រូវ និងសម្បូរបែប ដល់អតិថិជនគ្រប់រូប ជាពិសេស ស្រ្តីនិងគ្រួសារដែលមានចំណូលទាប ដើម្បីជួយសម្រេចបំណងប្រាថ្នាផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងជីវភាព ដែលពួកគាត់ចង់បាន៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា ជាមន្ទីរពេទ្យសប្បុរសធម៌ និងមន្ទីរពេទ្យកុមារថ្នាក់ជាតិដ៏ធំបំផុតនៅកម្ពុជា មានលោកវេជ្ជបណ្ឌិត បេអាត រិចឆ្នឺរ ជាស្ថាបនិក។ មន្ទីរពេទ្យទទួលការពិនិត្យ និងព្យាបាលកុមាររាប់លានករណីក្នុងមួយឆ្នាំៗ ប្រកបដោយគុណភាព មិនគិតថ្លៃសេវា និងមិនមានការរើសអើង ដែលនេះជាផ្នែកដ៏សំខាន់មួយនៃការផ្ដល់ការថែទាំសុខុមាលភាពទារក និងកុមារ ក្នុងការទទួលបានសេវាថែទាំសុខភាពជឿនលឿន។ ស្របតាមទស្សនវិស័យវែងឆ្ងាយរបស់ អេ អឹម ខេ ដែលបាននឹងកំពុងខិតខំដើម្បីសង្គមកម្ពុជា និងយកចិត្តទុកដាក់លើទំនួលខុសត្រូវសង្គមដើម្បីភាពប្រសើរនៃប្រជាជនកម្ពុជា យើងបានផ្តួចផ្តើមកម្មវិធីជួយសង្គមដ៏ធំមួយ និងមិនធ្លាប់មានពីមុន ក្នុងឆ្នាំ២០២៤។
ភាគច្រើនមនុស្សសុទ្ធតែដឹងពីរោគសញ្ញាផ្នែកផ្លូវចិត្តនៃជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត ប៉ុន្តែរោគសញ្ញាលើរាងកាយទាក់ទងនឹងជំងឺបាក់ទឹកចិត្តតែងតែត្រូវបានមើលរំលង ដោយសារតែរោគសញ្ញាទាំងនោះហាក់ដូចជាមិនមានការទាក់ទងជាមួយជំងឺនេះទេ ។ ដើម្បីអាចកត់សម្គាល់ពីជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត អ្នកក៏ត្រូវដឹងពីរោគសញ្ញារបស់វាចំពោះរាងកាយផងដែរ ។ ដោយសារវាអាចជួយក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងព្យាបាលបានទាន់ពេល ។ សញ្ញានៃជំងឺបាក់ទឹកចិត្តដែលអ្នកប្រហែលជាមិនបានចាប់អារម្មណ៍ ៖ ១-ស្រក ឬឡើងទម្ងន់ ជំងឺបាក់ទឹកចិត្តប៉ះពាល់ដល់អ៊័រម៉ូនដែលគ្រប់គ្រងចំណង់អាហារ និងអាចធ្វើឱ្យអ្នកចង់ញ៉ាំច្រើន ឬតិចជាងធម្មតា ។ ស្របពេលគ្នានេះដែរ បញ្ហាដំណេកដែលទាក់ទងទៅនឹងជំងឺបាក់ទឹកចិត្តក៏អាចធ្វើឱ្យមានបញ្ហានេះផងដែរ ដោយសារតែការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់អាចធ្វើឱ្យអ៊័រម៉ូននៃការឃ្លាន និងឆ្អែតដំណើការខុសប្រក្រតី ។ ប្រសិនបើអ្នក ឬនរណាម្នាក់មានការប្រែប្រួលទម្ងន ់ភ្លាមៗ ចូរទៅជួបគ្រូពេទ្យដើម្បីស្វែងរកមូលហេតុ រួមទាំងលទ្ធភាពនៃការកើតជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត ។ ២-ការឈឺចាប់ ជួនកាលការឈឺសាច់ដុំ ឬសន្លាក់អាចបណ្តាលមកពីជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត ។ នៅពេលដែលអ្នកលាក់អារម្មណ៍របស់អ្នក ពួកវានឹងសម្តែងចេញមកខាងក្រៅតាមរយៈការឈឺចាប់លើរាងកាយ ។ មិនថាវាជាការឈឺក្បាល ឬឈឺចង្កេះការរំញោចអារម្មណ៍អាចបង្ហាញឱ្យឃើញពីការឈឺចាប់ផ្នែករាងកាយ ។ ក្នុងករណីខ្លះការឈឺចាប់ក៏នាំឱ្យមានជំងឺបាក់ទឹកចិត្តផងដែរ ។ ឧទាហរណ៍ប្រសិនបើអ្នកមានការឈឺចាប់ខ្លាំងនៅពេលដើរ ឬពេលធ្វើការងារផ្ទះវាអាចធ្វើឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ពិបាកចិត្តខ្លាំង ។ ៣-បញ្ហាប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ជំងឺបាក់ទឹកចិត្តក៏មានការទាក់ទងយ៉ាងខ្លាំងជាមួយបញ្ហានៃការរំលាយអាហារ ដូចជាការហើមពោះ ទល់លាមក រលាកពោះវៀន និងជំងឺដទៃទៀត ។ លើសពីនេះអ្នកដែលមានជំងឺបាក់ទឹកចិត្តមានទំនោរទទួលទានអាហារដែលមានជាតិស្ករច្រើន បណ្តាលឱ្យមានការរលាកក្នុងខួរក្បាល និងធ្វើឱ្យមានអតុល្យភាពនៃបាក់តេរីល្អ និងអាក្រក់ក្នុងពោះវៀន ។ ៤-មានបញ្ហាក្នុងការគេង ជំងឺបាក់ទឹកចិត្តអាចបណ្តាលឱ្យមានរោគសញ្ញានៃការគេងមិនលក់ជាច្រើនរួមទាំងការពិបាកក្នុងការគេងលក់ គេងភ្ញាក់ច្រើនដង និងងងុយគេងនៅពេលថ្ងៃ ។ ការគេងមិនបានលក់ល្អក៏អាចនាំឱ្យមានជំងឺថប់អារម្មណ៍ និងធ្វើឱ្យស្ថានភាពនៃជំងឺបាក់ទឹកចិត្តរបស់អ្នកកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺន ។ ៥-បញ្ហាស្បែក អ៊័រម៉ូនស្ត្រេសអាចបំផ្លាញស្បែករបស់អ្នក ។ ជំងឺបាក់ទឹកចិត្តមានការទាក់ទងទៅនឹងការកើនឡើងកម្រិតអ៊័រម៉ូនស្ត្រេស ដូច្នេះវាជារឿងធម្មតាដែលយើងតែងតែឃើញថាបញ្ហាស្បែកច្រើនកើតលើអ្នកដែលមានជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត ។ ជំងឺនេះក៏អាចធ្វើឱ្យស្ថានភាពនៃជំងឺស្បែកមួយចំនួនកាន់តែធ្ងន់ដូចជាជំងឺស្បែកឡើងសរសៃក្រហម ជំងឺរបកស្បែក និងមុន ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	អ្នកដែលមានជំងឺបាក់ទឹកចិត្តតែងតែសោកសៅ អស់សង្ឃឹម ឯកោ និងបាត់បង់ចំណាប់អារម្មណ៍ទៅលើអ្វីដែលពួកគេធ្លាប់ចូលចិត្ត ។ អារម្មណ៍ទាំងអស់នេះអាចរំខានដល់សមត្ថភាពរបស់ពួកគេក្នុងការមានដំណើរការត្រឹមត្រូវ និងមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងទៅលើគុណភាពនៃជីវិត ។
ក្នុងឆ្នាំ 2022 ទស្សនាវដ្ដី American Journal of Clinical Nutrition បានបោះពុម្ពផ្សាយការសិក្សាស្ទង់មតិលើបុគ្គលចំនួន 40,937 នាក់ ដោយផ្តោតលើការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់នៃការញ៉ាំរបស់មនុស្សពេញវ័យពីឆ្នាំ 2001 ដល់ឆ្នាំ 2018 ។ លទ្ធផលបានបង្ហាញថាសមាមាត្រនៃកាឡូរីដែលបានមកពីអាហារកែច្នៃជ្រុលបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ។ នៅឆ្នាំ 2018 57% នៃកាឡូរីរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ទាំងអស់បានមកពីអាហារទាំងនេះ។ នេះបង្ហាញថាមនុស្សកាន់តែច្រើនកំពុងទទួលទានអាហារកែច្នៃក្នុងបរិមាណច្រើនដោយមិនបានដឹងច្បាស់អំពីផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដែលពួកគេអាចមានលើសុខភាពរបស់ពួកគេ។ វេជ្ជបណ្ឌិតមួយរូបនៅតៃវ៉ាន់ ក៏បានលើកឡើងពីបញ្ហាដែលទាក់ទងនឹង អាហារកែច្នៃជ្រុល ដែលធ្វើឱ្យពួកគេមានគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពផងដែរ។ និយមន័យនៃអាហារកែច្នៃជ្រុល យោងតាមប្រព័ន្ធចំណាត់ថ្នាក់អាហារ Nova ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយសាកលវិទ្យាល័យសៅប៉ូឡូក្នុងប្រទេសប្រេស៊ីលក្នុងឆ្នាំ 2009 អាហារ និងភេសជ្ជៈត្រូវបានបែងចែកជាបួនប្រភេទដោយផ្អែកលើធម្មជាតិ កម្រិត និងគោលបំណងនៃដំណើរការ៖ កម្រិតទី១៖ អាហារដែលមិនទាន់កែច្នៃ ឬកែច្នៃតិចតួចប៉ុណ្ណោះ។ ក្រុមនេះរួមមានផ្លែឈើ បន្លែ សណ្តែក ត្រី ស៊ុត និងសាច់។ អាហារទាំងនេះមិនមានសារធាតុបន្ថែមទេ ហើយអាចត្រូវបានរៀបចំតាមរយៈវិធីដូចជា កាត់ កំដៅ កិន សម្ងួត ឬក្លាសេ។ កម្រិតទី 2៖ គ្រឿងផ្សំកែច្នៃ ដែលបង្កើតឡើងពីការចម្រាញ់ និងកំទេចអាហារកម្រិត 1 ដូចជា បឺរ ម្សៅ អំបិល និងទឹកស៊ីអ៊ីវ។ កម្រិតទី 3៖ អាហារកែច្នៃដែលផលិតពីគ្រឿងផ្សំនៃកម្រិតទី 1 និងទី 2 ជាមួយនឹងសារធាតុបន្ថែមដើម្បីការពារការរលួយ។ កម្រិតទី 4៖ អាហារកែច្នៃជ្រុល គឺជាផលិតផលអាហារដែលផលិតតាមរយៈដំណើរការឧស្សាហកម្ម ដែលប្រើប្រាស់សារធាតុបន្ថែម និងគ្រឿងផ្សំខុសពីធម្មជាតិ។ អាហារទាំងនេះរួមមាន ភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករ អាហារសម្រន់ដែលបានវេចខ្ចប់ស្រាប់ អាហារកក និងអាហារដែលត្រៀមរួចជាស្រេច ដែលអាចត្រូវបានរៀបចំយ៉ាងរហ័សក្នុងមីក្រូវ៉េវ។ ពួកវាមានផ្ទុកជាតិខ្លាញ់ ស្ករ និងអំបិលច្រើន ដើម្បីបង្កើនរសជាតិ និងទុកបានយូរ។ ផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាននៃអាហារកែច្នៃជ្រុល អ្នកជំនាញផ្នែកធាត់ឈានមុខគេ និងអ្នកស្រាវជ្រាវនៅវិទ្យាស្ថានសុខភាពជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក បានធ្វើការសិក្សាដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយទាក់ទងនឹងអាហារកែច្នៃ។ គាត់បានជ្រើសរើសមនុស្សពេញវ័យចំនួន 20 នាក់ដែលមានទំងន់រាងកាយថេរ ហើយបានបែងចែកពួកគេជាពីរក្រុម៖ ក្រុមមួយទទួលទានអាហារកែច្នៃជ្រុល និងមួយក្រុមទៀតទទួលទានអាហារធម្មតា។ ក្រុមទាំងពីរត្រូវបានផ្តល់អាហារដែលមានមាតិកាអាហារូបត្ថម្ភ និងកាឡូរីសរុបដូចគ្នា។ លទ្ធផលបានបង្ហាញថាក្រុមដែលទទួលទានអាហារកែច្នៃជ្រុលមានបរិមាណកាឡូរីជាមធ្យម 500 ច្រើនជាងក្រុមដែលមិនទទួលទានអាហារកែច្នៃជ្រុល។ នេះបានធ្វើឱ្យទម្ងន់ខ្លួនរបស់ពួកគេកើនឡើងជាមធ្យម ០,៩ គីឡូក្រាម។ ហេតុផលអាចដោយសារតែអាហារកែច្នៃជ្រុលជំរុញការផលិត ghrelin (អរម៉ូនដែលរំញោចភាពអត់ឃ្លាន) និងកាត់បន្ថយកម្រិត leptin (អរម៉ូនដែលគ្រប់គ្រងការឆ្អែត) ធ្វើឱ្យមនុស្សមិនដឹងពីការទទួលទានលើសកម្រិតទាំងបរិមាណអាហារ និងកាឡូរី។ ការស្រាវជ្រាវថ្មីៗនេះបានបង្ហាញថាការទទួលទានអាហារកែច្នៃជ្រុលច្រើនពេកអាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺចំនួន 32 រួមទាំងជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី 2 និងជំងឺមហារីក ហើយថែមទាំងអាចនាំឱ្យស្លាប់មុនអាយុទៀតផង។ ជាពិសេស ការទទួលទានអាហារទាំងនេះអាចបង្កើនហានិភ័យនៃការស្លាប់ដោយសារជំងឺសរសៃឈាមបេះដូងបាន 50% និងបង្កើនហានិភ័យនៃបញ្ហាទាក់ទងនឹងការថប់បារម្ភ និងបញ្ហាផ្លូវចិត្តពី 48% ទៅ 53% ។ លើសពីនេះ អាហារកែច្នៃជ្រុលក៏រួមចំណែកបង្កើនហានិភ័យនៃការធាត់ ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី 2 ការគេងមិនលក់ និងជំងឺជាច្រើនទៀតជិត 50% ។ អ្នកស្រាវជ្រាវជាច្រើនបានអត្ថាធិប្បាយលើការងារនេះថា សរុបមក ការសិក្សាណែនាំថា ការទទួលទានអាហារកែច្នៃក្នុងបរិមាណច្រើនអាចប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធស្ទើរតែទាំងអស់នៅក្នុងរាងកាយ៕	តើអ្នកតែងតែទិញផលិតផលទាំងនេះនៅផ្សារទំនើបទេ? អ្នកប្រហែលជាភ្ញាក់ផ្អើលនៅពេលដឹងថាអាហារទាំងនេះដែលទាំងមនុស្សពេញវ័យ និងកុមារចូលចិត្តមានសក្តានុពលអាចបង្កជំងឺដល់ទៅ 32 ផ្សេងៗគ្នា រួមទាំងជំងឺមហារីក និងជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង។
ត្រយងចង្កំកស គឺជាអម្បូរសត្វស្លាបត្រយងមួយ ដែលត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាប្រភេទសត្វជិត ផុតពូជបំផុតនៅក្នុងបញ្ជីក្រហម IUCN។ សត្វប្រភេទនេះ មានដើមកំណើតនៅតំបន់មួយ ចំនួននៃភូមិភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ មូលហេតុដែលនាំឱ្យអម្បូរសត្វនេះងាយរងគ្រោះ ដោយ សារតែការកាប់ទន្រ្ទានព្រៃឈើ ការបាត់បង់តំបន់ដីសើម ការបរបាញ់ និងសកម្មភាពរបស់ មនុស្ស។ បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាជាទីជម្រកដ៏រឹងមាំសម្រាប់សត្វត្រយងចង្កំកស ដែលមានដែនជម្រកព្រៃសំបូរ គឺជាជម្រកធម្មជាតិដ៏សំខាន់មួយក្នុងចំណោមដែនជម្រកផ្សេងទៀត ដូចជា ដែនជម្រកសត្វព្រៃសៀមប៉ាង ដែនជម្រកសត្វព្រៃគូលែនព្រហ្មទេព ដែនជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់ និងតំបន់ទេសភាពវាលទំនាបខាងកើតជាដើម។ ក្នុងឆ្នាំ២០២២ សត្វត្រយងចង្កំកស បង្ហាញខ្លួននៅកម្ពុជា មានចំនួន ៧៩២ក្បាល ដែលជាតួលេខច្រើនជាងគេបង្អស់នៅលើពិភពលោក៕	លទ្ធផលនៃការធ្វើជំរឿនរបស់អង្គការមូលនិធិពិភពលោកសម្រាប់ធម្មជាតិ (WWF) ឆ្នាំ ២០២៤ បានបង្ហាញថា សត្វត្រយងចង្កំកស នៅដែនជម្រកសត្វព្រៃសំបូរ ខេត្តក្រចេះ មាន ចំនួន៣១១ក្បាល កើន២៣ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២១ ដែលមានជាង២០០ក្បាល។ ជា មួយគ្នានេះ WWF ក៏បានរកឃើញសំបុក ៤៩កន្លែងថែមទៀតដែរ កើនឡើងជិត៨០ ភាគ រយ។
ខ្សែការពារអន្តរជាតិក្រិក ត្រូវបានគេប្រទះឃើញស្លាប់នៅក្នុងអាងហែលទឹកក្នុងផ្ទះរបស់គេនៅ Glyfada ភាគខាងត្បូងទីក្រុង អាថែន នៅថ្ងៃទី៩ ខែតុលា។ ប៉ូលីសក្រិក បានព្យាយាមជួយសង្គ្រោះ Baldock នៅកន្លែងកើតហេតុដែរ ប៉ុន្តែរូបគេផុតដង្ហើមទៅហើយ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ Baldock ទើបផ្លាស់ពី Sheffield United នៃលីគទី២អង់គ្លេស ទៅចូលរួមជាមួយក្រុមនៅប្រទេសកំណើត Panathinaikos នៅរដូវកាលថ្មី ២០២៤-២៥ នេះ ដោយបង្ហាញខ្លួន៤លើកប៉ុណ្ណោះ មុនបាត់បង់ជីវិត។ ក្លិប Panathinaikos បានបង្ហាញភាពភ្ញាក់ផ្អើល និងសោកសៅបំផុតចំពោះមរណភាពរបស់សមាជិកក្រុមខ្លួន។ ក្លិប Sheffield United ក៏បានបង្ហាញការភ្ញាក់ផ្អើលចំពោះព័ត៌មានដ៏អាក្រក់នេះផងដែរ។ Baldock ដែលជាប់ជម្រើសជាតិក្រិក១២លើក ចាប់ពីឆ្នាំ ២០២២ ប្រកបអាជីពនៅ Sheffield United រយៈពេល ៧ឆ្នាំ គិតចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៧ ដោយបង្ហាញខ្លួនសរុប២០៥លើក និងស៊ុតបញ្ចូលទី៦គ្រាប់។ រូបគេបានជួយក្រុមអង់គ្លេសមួយនេះឡើងទៅលីគកំពូល Premier League ពីរលើក នៅឆ្នាំ ២០១៩ និង២០២៣។ ខ្សែការពារ វ័យ៣១ឆ្នាំរូបនេះ បានចាប់ផ្តើមអាជីពរជាកីឡាករបាល់ទាត់ដំបូងនៅ MK Dons នៃលីគលំដាប់ទី៣អង់គ្លេស ក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ ក្រោយមកក្លិប Northampton, Tamworth, IBV និង Oxford United ខ្ចីជើង មុនផ្លាស់ទៅ Sheffield United។ គាត់បានបង្ហាញខ្លួនចំនួន 219 ដងនៅក្នុងការប្រកួតទាំងអស់សម្រាប់ក្លឹប ដោយបានជួយឱ្យពួកគេឡើងទៅកាន់ក្របខ័ណ្ឌ Premier League ក្នុងឆ្នាំ 2019 និងម្តងទៀតនៅឆ្នាំ 2023 ។ Baldock កើតនៅ Buckingham ប៉ុន្តែបានជ្រើសរើសតំណាងឱ្យប្រទេសក្រិកក្នុងខែឧសភាឆ្នាំ 2022 នៅពេលដែលគាត់ត្រូវបានហៅឱ្យចូលក្រុមជម្រើសជាតិជាលើកដំបូងដោយអ្នកចាត់ការ Gus Poyet ។ គាត់បានបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងសម្រាប់ប្រទេសនៅខែបន្ទាប់ក្នុងការឈ្នះ 1-0 លើអៀរឡង់ខាងជើងនៅ Windsor Park ក្នុងទីក្រុង Belfast ៕	George Baldock អតីតខ្សែការពារក្រុម Sheffield United និងក្រុមជម្រើសជាតិក្រិក បានស្លាប់នៅអាយុ ៣១ឆ្នាំ។ ប៉ូលីស ព្យាយាមសង្គ្រោះ Baldock ពីក្នុងអាងហែលទឹកនៅផ្ទះរបស់គេ ប៉ុន្តែមិនបានសម្រេច។
បើតាមសេចក្តីសម្រេចថ្មីរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ នាថ្ងៃទី៩ ខែតុលា ការលើកទឹកចិត្តពន្ធដារ ចំពោះវិស័យអចលនទ្រព្យក្នុងរយៈពេល១ឆ្នាំទៀតនោះមាន ការលើកពលែងន្ធប្រថាប់ត្រាលើការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ឬសិទ្ធិកាន់កាប់លំនៅឋានគ្រប់ប្រភេទ ដែលមានលក្ខណៈជាបុរី ក្នុងតម្លៃក្រោម ឬស្មើ៧ម៉ឺនដុល្លារ រហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០២៥។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋក៏អនុញ្ញាតឱ្យដកទឹកប្រាក់៧ម៉ឺនដុល្លារ ចេញពីមូលដ្ឋានគិតពន្ធប្រថាប់ត្រា សម្រាប់ការទិញលំនៅឋានក្នុងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ លំនៅឋានជាបុរី ដែលមានអាជ្ញាបណ្ណអាជីវកម្មអចលនវត្ថុ និងបានចុះបញ្ជីត្រឹមត្រូវ ផងដែរ។ រាល់ការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិដែលទទួលបានការលើកលែង និងអនុគ្រោះពន្ធខាងលើនេះ គឺត្រូវអនុវត្តតាមតម្លៃទីផ្សារជាក់ស្តែង ដែលមានចែងនៅក្នុងកិច្ចសន្យាទិញ-លក់ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ ដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០២៥ ហើយម្ចាស់កម្មសិទ្ធិអចលនទ្រព្យ ត្រូវប្រកាសបង់ពន្ធប្រថាប់ត្រានៅក្នុងអំឡុងពេលនេះ។ ចំពោះក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋានទាំងអស់ ត្រូវធ្វើកិច្ចសន្យាទិញ-លក់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ដោយផ្អែកលើតម្លៃទីផ្សារ ជាក់ស្តែង។ បើតាមក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច អ្នកជាប់ពន្ធត្រូវភ្ជាប់មកជាមួយនូវកិច្ចសន្យាទិញ-លក់ជាក់ស្តែង រវាងក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋាន និងអ្នកទិញ (ច្បាប់ដើម) បន្ថែមលើសំណុំឯកសារស្នើសុំបង់ពន្ធប្រថាប់ត្រាលើការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិ ឬសិទ្ធិកាន់កាប់អចលនទ្រព្យ។ ក្នុងករណីចាំបាច់ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារនៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច នឹងពិនិត្យឡើងវិញ ចំពោះក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋានដែលឆ្លៀតឱកាសបន្ថយតម្លៃទិញ-លក់ខុសពីទីផ្សារ ជាក់ស្តែង ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ចំណូលពន្ធដារ។ ក្រៅពីការលើកឡើងពន្ធខាងលើហើយនោះ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចក៏សម្រេចពន្យារពេលការអនុវត្តពន្ធលើចំណេញមូលធន លើរូបវន្តបុគ្គលចំពោះអចលនទ្រព្យរហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០២៥ ផងដែរ។ ប៉ុន្តែ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច បានបញ្ជាក់ថា ចំពោះពន្ធលើទ្រព្យ៥ ប្រភេទទៀត រួមមាន ភតិសន្យា, ទ្រព្យវិនិយោគ, កេរ្តិ៍ឈ្មោះអាជីវកម្ម, កម្មសិទ្ធិបញ្ញា និងរូបិយបណ្ណបរទេស គឺត្រូវអនុវត្តចាប់ពីឆ្នាំ២០២៥ តទៅ។ សម្រាប់ពន្ធលើដីធ្លីមិនបានប្រើប្រាស់ ត្រូវបានព្យួរការអនុវត្តរហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០២៤។ មានន័យថាកម្មសិទ្ធិករ ឬ អ្នកកាន់កាប់ ឬអ្នកទទួលប្រយោជន៍ចុងក្រោយ ពុំមានកាតព្វកិច្ចប្រកាសបង់ពន្ធរហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០២៤។ តែយ៉ាងណាមិញ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចអះអាងថា នឹងចេញលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្ត ស្តីពីពន្ធលើដីធ្លីមិនបានប្រើប្រាស់ដោយបន្ធូរបន្ថយនូវលក្ខខណ្ឌលើកលែងពន្ធនេះ សម្រាប់ការអនុវត្តចាប់ពីឆ្នាំ២០២៥ តទៅ។ ការបន្ធូរបន្ថយលក្ខខណ្ឌលើកលែងពន្ធនេះ គឺធ្វើឡើងចំពោះដីដែលជាកម្មវត្ថុនៃពន្ធលើដីធ្លីមិនបានប្រើប្រាស់។ ការណ៍សំដៅដល់ដីដែលនៅក្រៅតំបន់ជាប់ពន្ធលើអចលនទ្រព្យ។ ដីដែលជាកម្មវត្ថុនៃពន្ធលើដីធ្លីមិនបានប្រើប្រាស់ គឺរដ្ឋអនុញ្ញាតឱ្យកាត់ចេញ ៥ហិកតា ក្នុងដីមួយកន្លែង។ ដោយឡែក ចំពោះដីដែលលើសពី៥ហិកតា គឺអាចរួចពន្ធលើដីធ្លីមិនបានប្រើប្រាស់ ដោយស្របតាមលក្ខខណ្ឌណាមួយដែលក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចបានកំណត់។ ដោយដី គឺជាដីកសិកម្មកំពុងបង្កបង្កើនផលដោយមានការបញ្ជាក់ពីគណៈកម្មការ ឬអនុគណៈកម្មការវាយតម្លៃដីសម្រាប់ ពន្ធលើដីធ្លីមិនបានប្រើប្រាស់។ ជាដីកំពុងបម្រើសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់រូបវន្តបុគ្គលឬនីតិបុគ្គល ដែលបានចុះបញ្ជីពន្ធដារនៅរដ្ឋបាលសារពើពន្ធ។ ជាដីមានសំណង់ ឬគ្មានសំណង់ស្ថិតក្រោមកិច្ចសន្យាជួល, ដីដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ឬស្ថាប័នរាជរដ្ឋាភិបាល, ដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចដែលជួលពីរដ្ឋ, ដីធ្លីរបស់សហគមន៍, ដីជាកម្មសិទ្ធិរបស់រដ្ឋ ដែលបានជួលទៅឱ្យនីតិបុគ្គល ឬរូបវន្តបុគ្គលណាមួយ សម្រាប់ប្រើប្រាស់ជាសកម្មភាព សេដ្ឋកិច្ចផ្សេងៗតាមកិច្ចសន្យា ឬកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងភាគីទាំងពីរ។ ដី ដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស បម្រើផ្ទាល់ដល់សកម្មភាពកសិកម្ម ឧស្សាហកម្ម និងសេវាកម្ម និងដីដែលត្រូវបានចុះបញ្ជីជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់សហគ្រាសក្នុងវិស័យអប់រំ សិក្សាធិការ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ក៏ទទួលបានការបន្ធូរបន្ថយលើការអនុវត្តពន្ធលើដីធ្លីមិនបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៥ ផងដែរ។ សេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច បានបញ្ជាក់ថា រាល់ការលើកលែង ការអនុគ្រោះ និងការព្យួរពន្ធខាងលើនេះ គឺពុំមានអានុភាពប្រតិសកម្មចំពោះប្រាក់ពន្ធ រួមទាំង ទណ្ឌកម្មរដ្ឋបាល (ពន្ធបន្ថែម និងការប្រាក់) ដែលបានបង់រួចហើយនោះទេ។ គួរជម្រាបថា ការពន្យារពេល និងលើកលែងពន្ធដារមួយចំនួន សម្រាប់វិស័យអចលនទ្រព្យ ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលអនុវត្តជាបន្តបន្ទាប់ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២១មក នាអំឡុងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ជាពិសេសវិស័យអចលនទ្រព្យរងគ្រោះពីវិបត្តិកូវីដ-១៩ មកទល់បច្ចុប្បន្ន៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាល សម្រេចបន្តពន្យារពេល និងលើកលែងការបង់ពន្ធមួយចំនួន សម្រាប់វិស័យសំណង់ និងអចលនទ្រព្យ រហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០២៥។ ការសម្រេចបែបនេះ គឺដើម្បីកាត់បន្ថយបន្ទុកចំណាយបង់ពន្ធដល់ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋាន និងប្រជាពលរដ្ឋ ជាម្ចាស់អចលនទ្រព្យដែលមានតម្លៃក្រោម ៧ម៉ឺនដុល្លារអាម៉េរិក រួមទាំងម្ចាស់កម្មសិទ្ធិប្រភេទអចលនទ្រព្យមួយចំនួនទៀតផងដែរ។
ពីកិច្ចប្រជុំអភិវឌ្ឍ និងសន្តិសុខតំបន់យ៉ាំងហ្គោន ក្នុងថ្ងៃទី៨ ខែតុលា ឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង មេដឹកនាំយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បានលើកឡើងជាថ្មី ពាក់ព័ន្ធនឹងការបោះឆ្នោត។ «លោក មីន អ៊ុងឡាំង បានបញ្ជាក់ថា ចាប់តាំងយោធាចាប់ផ្តើមកាន់ការងារ យោធាបានអនុវត្តនីតិវិធីដ៏សំខាន់ក្នុងការរៀបចំការបោះឆ្នោត ជាមួយគោលដៅជាក់លាក់ក្នុងការផ្ទេរអំណាចត្រលប់ទៅរដ្ឋាភិបាលជាប់ឆ្នោតថ្មី»។ សារព័ត៌មាន The Nation បានចុះផ្សាយបែបនេះ នៅថ្ងៃទី១០ ខែតុលា។ នេះមិនមែនជាលើកទីមួយឡើង ដែលប្រមុខយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បានលើកឡើងពីការបោះឆ្នោត។ កន្លងមក លោក មីន អ៊ុងឡាំង បានប្រកាសពីការធ្វើជំរឿនថ្នាក់ជាតិ មុននឹងឈានដល់ការរៀបចំបោះឆ្នោតជាថ្មី។ មកទល់ពេលនេះ មីយ៉ាន់ម៉ា នៅតែបន្តមានការប៉ះទង្គិចអាវុធរវាងយោធា និងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជនជាតិភាគតិច ដែលធ្វើឱ្យប្រជាជនរាប់ម៉ឺននាក់ភៀសខ្លួនរកកន្លែងសុវត្ថិភាព។ ស្របពេលមានកម្លាំងថមថយ យោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បានបន្ទន់ជំហរជាងមុន និងបានបញ្ជូនលេខាធិការអចិន្រ្តៃយ៍ លោក Aung Kyaw Moe ទៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកដំបូង ដោយទំនងស្វែងរកការគាំទ្រនៅថ្នាក់តំបន់។ វិបត្តិនយោបាយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា បានក្លាយជាប្រធានបទដ៏សំខាន់មួយ នៅកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន ដោយមេដឹកនាំនៃបណ្តាប្រទេសជាសមាជិក ទទូចឱ្យអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងឯកច្ឆន្ទ ៥ចំណុច និងរកដំណោះស្រាយនយោបាយ៕	ប្រមុខយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង នៅថ្ងៃទី៨ ខែតុលា បានសន្យាជាថ្មី ក្នុងការផ្ទេរអំណាចឱ្យរដ្ឋាភិបាលជាប់ឆ្នោត ក្រោយការបោះឆ្នោតឡើងវិញ។ នេះមិនមែនជាលើកទីមួយឡើង ដែលមេដឹកនាំយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបានលើកឡើងពីការបោះឆ្នោត។
កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤៤ និងទី៤៥ បានបើកជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី៩ ខែតុលា ហើយនឹងបន្តរហូតដល់ថ្ងៃទី១១ ខែតុលា នៅរដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍ ប្រទេសឡាវ។ កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានឆ្នាំនេះ ក៏មានការចូលរួមពីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាម៉េរិក លោក អាន់តូនី ប្លីងខិន នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ស៊ីជើរ៉ូ អ៊ីស៊ីបា នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លី ឈាំង និងប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង យូន សុកយ៉ល ផងដែរ។ បញ្ហាជម្លោះនៅមីយ៉ាន់ម៉ា និងសមុទ្រចិនខាងត្បូង បានក្លាយជាប្រធានបទសំខាន់នៃរបៀបវារៈរបស់កិច្ចប្រជុំថ្នាក់តំបន់មួយនេះ។ មុនពេលសន្និសីទចាប់ផ្តើម វៀតណាមបានបញ្ចេញប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំងចំពោះកងកម្លាំងចិន ដែលបង្ករបួសស្នាម និងរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកនេសាទវៀតណាមកាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញា។ ចិន និងហ្វីលីពីន ក៏មានការប៉ះទង្គិចគ្នា និងបង្កភាពតានតឹងដែរនៅសមុទ្រក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែថ្មីៗនេះ។ ទន្ទឹមនេះ មីយ៉ាន់ម៉ា បានបញ្ជូនលេខាធិកាអចិន្រ្តៃយ៍នៃក្រសួងការបរទេសទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំអាស៊ានលើកដំបូង បើគិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២១ មក។ មុនជំនួបចាប់ផ្តើម មេដឹកនាំប្រទេស៣ គឺនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម លោក ផាម មិញ ជិញ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ លោក សុនសៃ ស៊ីផាដន និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បានទទួលទានអាហារពេលព្រឹកនៅព្រឹកជាមួយគ្នា។ ភាគីទាំងបីបានរក្សាគោលការណ៍មិនអនុញ្ញាតិឱ្យកងកម្លាំងអរិភាពប្រើប្រាស់ទឹកដីរបស់ប្រទេសមួយ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខរបស់ប្រទេសមួយឡើយ។ ទន្ទឹមនេះ ពួកគេបានឯកភាពរៀបចំកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំឱ្យបានល្អរវាងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិនៃប្រទេសទាំងបីជុំវិញការទប់ស្កាត់ឧក្រិដ្ឋកម្ម។ ចូលមកដល់កិច្ចប្រជុំថ្នាក់ដឹកនាំអាស៊ាននាថ្ងៃទី១ ប្រធានបទដែលត្រូវជជែករួមមាន សេដ្ឋកិច្ច ប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងថាមពលជាដើម។ ក្នុងជំនួបកិច្ចប្រជុំកំពូលនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម បានស្នើឡើងនូវយុទ្ធសាស្ត្រមួយចំនួនដើម្បីពង្រីកទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ និងជំរុញការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថលនៅក្នុងតំបន់។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Bernama។ បើតាមការបញ្ជាក់របស់មេដឹកនាំម៉ាឡេស៊ី អាស៊ានចាំបាច់ត្រូវរៀបចំឡើងវិញ និងធានានូវខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ក្នុងតំបន់ និងទំនាក់ទំនងរបស់ប្លុកជាមួយសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ដោយបង្ហាញទំនុកចិត្ត និងការប្តេជ្ញាចិត្ត ទើបអាស៊ានអាចងើបឡើងវិញ និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចបន្ថែមទៀត។ លោក អាន់វ៉ា បានពន្យល់ថា ពាណិជ្ជកម្មក្នុងតំបន់អាស៊ាននៅមានកម្រិតទាបក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ បើទោះបីជាតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍បានកត់ត្រាកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ក៏ដោយ។ ដូច្នេះ ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅនេះ អាស៊ានត្រូវតែធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មទំនិញអាស៊ាន (ATIGA) ដែលរំពឹងថានឹងចុះហត្ថលេខានៅឆ្នាំ ២០២៥។ ប្រមុខដឹកនាំម៉ាឡេស៊ីរូបនេះបន្តថា អាស៊ានចាំបាច់ត្រូវស្វែងយល់ និងពង្រីកភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចរបស់ក្រុមឲ្យហួសពីព្រំដែនក្នុងតំបន់។ ជុំវិញបញ្ហាទីម័រខាងកើតក្នុងការចូលជាសមាជិកអាស៊ាន លោក អាន់វ៉ា បានអះអាងថា វិធានការនេះនឹងពង្រីកសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ និងរួមចំណែកធ្វើឱ្យអាស៊ានក្លាយជាប្លុកដែលមានភាពធន់នឹងសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែប្រសើរ និងនៅលើផ្លូវក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទីបួនរបស់ពិភពលោក នៅឆ្នាំ២០៣០។ ទីម័រខាងកើតត្រូវបានផ្តល់ឋានៈជាអ្នកសង្កេតការណ៍ផ្លូវកា រនិងទទួលបានការអនុម័តជាគោលការណ៍ដើម្បីចូលជាសមាជិកអាស៊ានក្នុងសន្និសីទកំពូលអាស៊ានលើកទី៤០ និងទី៤១នៅកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២២។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហាសាមគ្គីភាព និងឯកភាពក្នុងប្លុកនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីបានថ្លែងថា អាស៊ានត្រូវតែរឹងមាំ និងតាំងចិត្តក្នុងការផ្ញើសារច្បាស់លាស់ទៅកាន់ពិភពលោកថា ប្លុកនេះត្រូវតែរក្សាឯកភាព ហើយនឹងបន្តជាកម្លាំងចលករ ដើម្បីសន្តិភាព សន្តិសុខ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់។ ទន្ទឹមនេះ បើដឹកនាំថៃបានគូសបញ្ជាក់ពីតម្រូវការបន្ទាន់នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកាន់តែខ្លាំង ក្នុងចំណោមរដ្ឋជាសមាជិកអាស៊ាន ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមកាន់តែស្មុគស្មាញរាប់ចាប់ពីភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនិយោបាយ រហូតដល់គ្រោះធម្មជាតិ។ នាយករដ្ឋមន្រ្តី ផែងថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ បានលើកឡើងពីគ្រោះធម្មជាតិបង្កឡើងដោយព្យុះ Yagi មកបង្ហាះពីភាពងាយរងគ្រោះដែលតំបន់កំពុងតែប្រឈម។ ទន្ទឹមនេះ លោកស្រីបានប្រឆាំងនឹងការឲ្យអាស៊ានក្លាយជាអ្នកតំណាងក្នុងការប្រកួតប្រជែងរវាងមហាអំណាចមួយណាឡើយ ដោយអំពាវនាវឲ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស្ថាបនាដើម្បីរក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់។ សុន្ទរកថារបស់លោកស្រីត្រូវបានចែករំលែកដោយអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃលោក Jirayu Houngsab៕	មេដឹកនាំអាស៊ាន បានជួបជុំគ្នា នៅថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា សម្រាប់វេទិកាប្រចាំឆ្នាំដែលនឹងផ្តោតលើសង្គ្រាមស៊ីវិលនៅមីយ៉ាន់ម៉ា និងភាពតានតឹងនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលជាបញ្ហាប្រឈមសំខាន់ពីរនឹងត្រូវលើកយកពិភាក្សា។ នៅជំនួបថ្ងៃដំបូងនៃកិច្ចប្រជុំ តើមេដឹកនាំអាស៊ានជជែកពីបញ្ហាអ្វីខ្លះ?

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.