text
stringlengths 7
335k
|
|---|
209-diagramma
shohini
deyarli
qo‘’riqlamayapti:
qoralarning
farzini
va
oti
raqib
shohining
yonginasida
turibdi.
Mana shu motivlar oq shohning
pozitsiyasini
buzishga undamoqda.
1....
Oh5:g3
2. f2:g3
Fth3:234
3. Shgl—hl
Qoralar
ikki
piyodaga
otini
qurbon
qilib,
raqib
shohini
deyarli
yalang‘ochlashga
erishdi,
lekin
bir
farzinning
o‘zi
bilan
hech
narsa
qilib
bo‘lmaydi.
Shuning uchun
qoralar
tez
fursatda
boshqa
kuchlarini
ham
shohga hujum qilish uchun safarbar
qilishi
kerak.
Aks
holda,
oqlar sipohlari
bilan shohini
himoyalashga
ulguradi.
Endi
qoralar
kombinatsiya boshlashdan
ilgari aniq hisobga asoslanib tuzgan
o‘yin
rejasini
og‘ishmay
amalga oshiradi.
3...
Re8—e8
4. Fre7:b7
174
Agar 4. Frf6 bo‘lsa, 4...
. Ke5
5S. Frf3 Frh44 (5... . RhS4yara-maydi, chunki 6. Fr:h5 gh7. Rgl.
Qoralar
kombinatsiya
boshlagan
paytda
mana
shu
imkoniyatni
ham hisobga olishi kerak edi)
6.
5081
Rg5tdan
keyin
oqlar
farzinini berishga majbur.
Oqlar
farzinini g2 ga olib kelmoqchi.
4....
Re8—e5
5. Frb7—g2
Ke5—15-б. 5111—21
Frg3—e3-7. Frg2—f2
Fre3—h6
Oqlarga
ikki
xil
xavf tug‘ildi:
1)8...
Rg$42)... Rhat
9. Shg2 Frh3 X
8. Frf2:a7
Oq
shoh
f2
xonasi
orqali
«qochmoqchi».
8....
Frh6—g54
9, Shgl—f2
RhS—h24
10. Shf2—el
10. Shf3 bo‘lsa, 10... Rh34
1.
5пe4
(11.
5427
Eтe3
X)
П.... Keв-12, 5194 Pгe5 X
Oq
shoh
o‘z
ruxlarining
harakat liniyasini to‘sib qo‘ydi.
10....
Frg5: elt
11. Oc3—41
Kombinatsiya tugadi. Natijada
qoralar donalar ustunligiga va shu
bilan birgalikda o‘z donalarining
qulay
joylashuviga
erishdi.
Bu
kombinatsiya davomida jalb qilish,
harakat liniyasini to‘sish g‘oyalari
ham uchragan bo‘lsa-da, kombinatsiya asosan shohni yalang‘ochlab, unga ketma-ket tahlika solish
yo‘li bilan yakunlanadi.
|
• “aji-buji”, ya’ni tushunarsiz-mantiqsiz tasvirlar;
Pedagogik-psixologik manbalarning tahlilidan ma’lum bo‘lishicha, kichkintoyning tushunarsiz-mantiqsiz tasvirlarni chiza boshlashi uning ruhiyatidagi quyidagi o‘zgarishlardan dalolat beradi:
• kognitiv-motivatsion sohada dunyoni bilishga intilishning ortishi, predmetlarni idrok qilish, mayda qo‘l-motorikasining rivojlanishi orqali tasavvur, tafakkur va u bilan bog‘liq ravishda nutqning shakllanishi kuzatiladi;
• ijtimoiy sohada ijtimoiy munosabatlarga kirishish, o‘zaro hamkorlikda ishlash ko‘nikmalari shakllana boshlaydi;
• emotsional sohaning boyib borishi yaqqol ko‘zga tashlanadi
|
O‘sha davr hofizlarining ovozlari o‘ktam, baquvvat bo‘lganligi sababli ular ko‘proq
“Ishkami” yo‘lida ijro etganlar.
Ustoz hofizlar
o‘z
ijrochilik mahoratlarini oshirish uchun aks-sado beruvchi
maxsus gumbazli binolarda mashg‘ulot o‘tkazganlar,
shu
tariqa ovozlariga
sayqal
berishgan. “Ishkami” yo‘lidan
farq qiluvchi “Xonaqohiy”
yo‘li bo‘lib, unda hofiz
qo‘shiq
so‘zlarini
aniq
talaffuz
etib,
tinglovchiga
g‘azal mazmunini
ifodali
qilib
yetkazgan.
Ustoz hofizlarimiz dasturlaridan har xil marosimlarda ijro etiladigan qo‘shiqlar
ham o‘rin olgan. Masalan, Sodirxon hofiz qo‘shiqlarni sozsiz, ikki kaftini qulog‘iga
qo‘ygan holda, alamli “Yakka faryod” tarzida, “Xonaqohiy” yo‘lida ijro etib kelgan. O‘z
ashulalarini yil fasllari va hatto, kunning ma’lum paytlariga ko‘ra tanlab aytgan. Bahor
tonglarida “Amin Nasrulloyi”,
“Qiyiq”,
“Qora tong”ni, peshindan keyin “Gulyori
Shahnoz”ni, kechqurun “Sarparda”, “Rok baland”, “Dilxiroj” va boshqalarni kuylagan.
Bundan tashqari, ustoz hofizlarimiz qo‘shiq ijro etish bilan birga maqomlarni
o‘zlashtirib, betakror muallif sifatida maqomlarni yangi sho‘balar bilan boyitganlar.
Masalan, maqomdon ustoz Ota Jalol Nosirov “Shashmaqom”ning mushkulot qismlarini
tartibga solgan, ayrim maqom sho‘’balarini kengaytirgan, rivojlantirgan va qo‘shimcha
qismlar bastalagan. Jumladan, ulardan biri “Savti Jaloliy” deb ataladi. Marg‘’ilonlik
Madali hofiz esa “Abdurahmonbegi”, “Qalandar”, “Tanovar” kabi ijro yo‘llarini yangi
talqinlari bilan to‘ldirib, san’atimiz xazinasini yangi ijrolar bilan boyitdi. Shu tariqa
umrboqiy maqomlarimizga ustoz hofizlarimiz ijrosida qo‘shimcha jilo berilib, yanada
to‘ldirilib ijro etib kelinmoqda.
Bizning davrimizga kelib ham bu xayrli ishlar davom etdi. Masalan, mashhur
hofiz va bastakor Fattohxon Mamadaliyev “Nasrulloiy” musiqa yo‘llariga so‘z solib,
uning talqinchasi, soqiynomasi hamda uforisini yaratdi. “Miskin”ning beshta yo‘lini,
“Chorgoh”ning beshta yo‘lini, “Umrzoq polvon ushshoqi”ning soqiynomalarini qo‘shib,
ushshoqlarning qadimiy ijrolarini tikladi. “Buzruk”ning surnay yo‘llarini talqin qildi.
|
20.05.2019-yil soat 14:00 larda Toshkent viloyati Bekobod shahar, O‘zbekiston mahallasi, Istiqbol ko‘chasi, 22-uyning ro‘parasida joylashgan chiqindixonada Bekobod shahar, Me’mor (Abbasova) ko‘chasida yashovchi fuqaro R.M.ning (1975-y.t., ayol kishi) murdasi qotillik alomatlari bilan topilgan. Bu haqda Bosh prokuratura xabarida aytiladi.
Voqea joyiga zudlik bilan Bosh prokurorning birinchi o‘rinbosari, Ichki ishlar vazirining birinchi o‘rinbosari, viloyat prokurori, viloyat ichki ishlar boshqarmasi boshlig‘i hamda tezkor-tergov guruhi a’zolari chiqdi.
Mazkur holat yuzasidan shu kuni viloyat prokuraturasi tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 97-moddasi (Qasddan odam o‘ldirish) 1-qismi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan.
Hozirda mazkur og‘ir jinoyatni fosh etish uchun barcha zaruriy tezkor-qidiruv va tergov harakatlari amalga oshirilmoqda.
|
49009000000000000000000000039
Nodir JONUZOQ
—ffe—
—
|
Rossiya qo‘shinlari Odessa portiga raketa zarbalari berdi, deya ma’lum qildi Ukrainaning «Yug» operativ qo‘mondonligi
Qo‘mondonlik hujumda «Kalibr» turidagi qanotli raketalar qo‘llanganini bildirgan
«Ikkita raketa havo hujumidan mudofaa kuchlari tomonidan urib tushirildi, ikkitasi port infratuzilmasi obektlariga tegdi», – deyiladi xabarda
Ukraina TIV rasmiy vakili Oleg Nikolenkoning bildirishicha, zarbalar Istanbulda Qora dengiz portlaridan Ukraina donini eksport qilish bo‘yicha kelishuv tuzilganidan bir kun o‘tmasdan amalga oshirildi, shu sababli Moskva bu kelishuvlar va va’dalarni shubha ostiga qo‘ydi
«Rossiya raketasi – Vladimir Putinning kelishuvga erishish uchun katta sa’y-harakatlar qilgan BMT bosh kotibi Antoniu Guterrish va Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo‘g‘an yuziga tupurishi», deb yozdi u Facebook'da
TIV vakili Ukraina Istanbulda erishilgan kelishuvlarni qat’iy bajarishga chaqirishini ta’kidladi
Agar ularga rioya qilinmasa, «Rossiya global oziq-ovqat inqirozining chuqurlashishi uchun to‘liq javobgarlikni o‘z zimmasiga oladi», deb qo‘shimcha qildi u
Odessa dengiz porti hududidagi portlash va yong‘inlar haqida mahalliy Telegram-kanallar ham xabar bermoqda
Deputat Oleksiy Goncharenko ham shahar osmonidagi havo jangi haqida xabar berdi
Avvalroq shaharda ogohlantirish signali e’lon qilingan edi
Rossiya tomonidan hozircha bu hujum yuzasidan rasmiy munosabat bo‘lmadi
BMT bosh kotibi Antoniu Guterrish Odessadagi portning o‘qqa tutilishini «qat’iy» qoraladi va RF, Ukraina hamda Turkiyani Ukraina doni va boshqa mahsulotlarni eksport qilish bo‘yicha kelishuvga rioya qilishga chaqirdi
Yevroittifoq ham buni qoralab chiqdi
«Istanbul kelishuvlari imzolanganidan bir kun o‘tib don eksporti uchun asosiy bo‘lgan joyga zarba berish ayniqsa qoralanadi va Rossiyaning xalqaro huquq hamda majburiyatlarga to‘liq e’tibor bermasligini yana bir bor ko‘rsatadi», – deya qayd etdi Yevroittifoqning tashqi siyosat va xavfsizlik bo‘yicha oliy vakili Jozep Borrel
Germaniya tashqi ishlar vaziri Annalena Berbok ham mazkur hujumni keskin qoraladi
«Odessa portiga qo‘rqoqlarcha qilingan raketa hujumlari Rossiya rahbariyatining imzosi hozir umuman muhim narsa emasligini ko‘rsatmoqda», – deya uning so‘zlaridan iqtibos keltirgan Reuters agentligi
Berbokning so‘zlariga ko‘ra, «hujum Ukraina doni eksporti uchun muqobil yo‘llar ustida qattiq ishlashni davom ettirish kerakligini ko‘rsatadi»
Shu bilan birga, portning o‘qqa tutilishi haqidagi xabarlar nuqtayi nazaridan Germaniya Bundestagi RF prezidentiga ishonmaslikka chaqirdi
«Putinga ishonib bo‘lmaydi
Don bo‘yicha kelishuv imzolangan kunning ertasiga u Odessa portiga hujum qildi», – dedi Bundestag raisi o‘rinbosari Katrin Gyoring-Ekkardt RND guruhi nashrlariga
AQShning Kiyevdagi elchisi Brijit Brink Odessaga qilingan hujumni nomaqbul deb atadi va Rossiyani javobgarlikka tortishga chaqirdi
«Kreml oziq-ovqatdan qurol sifatida foydalanishda davom etmoqda», deb yozdi diplomat Twitter'da
Bir kun avval, 22 iyul kuni Rossiya va Ukraina dengiz portlarida urush boshlanganidan beri to‘sib qo‘yilgan millionlab tonna Ukraina g‘allasini eksport qilish muammosini hal qilish bo‘yicha kelishuv imzolagan edi
Marosim Istanbulda BMT bosh kotibi Antoniu Guterrish vositachiligida, Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo‘g‘an ishtirokida o‘tkazildi
Rossiya va Ukraina o‘rtasidagi kelishuv birgalikda tuzilmadi, aksincha, tomonlarning har biri Turkiya va BMT bilan alohida hujjat imzoladi
Bitim Odessa, Chernomorsk va Yujniy portlarining oziq-ovqat kemalari uchun ochib qo‘yilishini nazarda tutadi, ulardan yaqin haftalarda Ukraina oziq-ovqatlari eksportini qayta tiklash rejalashtirilgan
Shu bilan birga, Turkiyada barcha tomonlar vakillaridan iborat inspeksiya guruhlari tuziladi, ular yuklar va Ukraina portlariga ketayotgan yoki undan chiqib ketayotgan kemalar ekipajlarini tekshiradi
BMT rahbari hujjatning imzolanishini «Qora dengizdagi umid chirog‘i» deb atagan edi
|
Biz Bilan Aloqa
Tavsif: Farishtalar osmondan emas, balki yashaydi
Ular odamlar bilan hozirgi ko'zga ko'rinmas, ularning fikrlarini tinglab, o'z xatti-harakatlari yo'naltirish, umidsizlik daqiqalarda rag'batlantirish va tasalli
Lekin ular bor inson tuyg'ulari hech dunyo uchun: qora qahva ta'mi, barmoq og'riq yoki sevgi o'yilgan
Shuning uchun, ulardan ba'zi odamlar chiziladi, shuning uchun, ba'zan farishta uning qanotlari yo'qotadi va oddiy oddiy aylanadi
Yer oshiriladi yuz qaysi film qahramon, nima, bir ayol uchun yaxshi ko'raman
|
foydalanilmayapti. Joylarda tadbirkorlikka ko‘maklashuvchi bozor infratuzilmalari tashkilotlarining yetishmasligi yoki yuqori
saviyada
xizmat
ko‘rsatmayotganligi,
kichik
biznesni
rivojlantirish uchun mavjud xorijiy kredit liniyalaridan, xorijiy va
ichki investitsiyalarni jalb qilish imkoniyatlaridan, raqobatchilik muhiti va antimonopol siyosatning vositalaridan yetarlicha
foydalanilmayotganligi, mahalliy hokimiyat organlarining biznes
vakillari
bilan
o‘zaro
hamkorlik
aloqalarini
yaxshi
yo‘lga
qo‘yilmaganligi, tadbirkorlik subyektlarining ishlabchiqarish
faoliyatini
kengaytirishlari
uchun
bino,
yer ajratish,
gaz
va
elektroznergiya ta’minotidagi uzilishlar mavjudligi, norentabel
Yirik korxonalarni ixchamlashtirib, kichik biznes subyektlariga
taqsimlashning oqsayotganligi buning yaqqol dalilidir.
|
Uning raqibi “Xoʻjand”
Tojikiston poytaxti Dushanbe shahrida OFK kubogi “E” guruhi oʻyinlari boʻlib oʻtdi. Kecha turning soʻnggi oʻyinida Jizzaxning “Soʻgʻdiyona” klubi Turkmanistonning “Oltin asr” jamoasini 3:1 hisobida yengib, keyingi bosqich yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi.
Uchrashuvning 20-daqiqasida Jasur Hasanov hisobni ochdi – 1:0. 48-daqiqada Javohir Qahramonov hisobni 2:0ga yetkazdi. 60-daqiqada esa Jasur Hasanov oʻzining ikkinchi, jamosining uchinchi golini raqib darvozasiga yoʻlladi. Oradan koʻp oʻtmay, turkmanistonliklar farqni biroz qisqartirishga muvaffaq boʻlishdi – 3:1.
Shu tariqa “Soʻgʻdiyona” Dushanbeda oʻtgan guruh bosqichidagi uch oʻyinni ham gʻalaba bilan yakunlab, 9 ochko jamgʻardi va guruh peshqadami boʻldi.
Endi jizzaxliklar OFK kubogi “F” guruhi gʻolibi Tojikistonning “Xoʻjand” klubi bilan keyingi bosqichga chiqish uchun kurash olib boradi. Uchrashuv avgust oyida boʻlib oʻtadi.
|
VII-VIII asrlarga mansub Oʻrxun-Enasoy obidalari barcha turkiy xalqlar qatori bizning ham qadimiy boyligimiz, merosimiz sanaladi. Buyuk ajdodimiz Bilga Hoqon 711-yilda oʻz bitiktoshida qadimgi turk tilida
deya kelgusi avlodlarga vasiyatnoma bitgan edi.
Oʻrta asrlarda Mahmud Koshgʻariy, Yusuf Xos Hojib, Ahmad Yugnakiy, Ahmad Yassaviy singari allomalar oʻz asarlarini turkiyda bitib, tilimizning rivojiga hissa qoʻshishdi. Buyuk mutafakkir Hazrat Alisher Navoiy esa, chin maʼnoda bugungi oʻzbek adabiy tilining poydevorini mustahkamladi. Uning tashabbusi bilan ona tilimiz Xuroson mulkininig davlat tiliga aylandi. Navoiy ilk bor oʻzbek tilida “Xamsa” yaratib, buyuk devonlar tuzib, uning boshqa tillardan kam emasligini isbot etdi. Oʻz baytlarida nafaqat oʻzbek tilining boyligi va nafosati, balki oʻzbek elining milliy qiyofasi, qadriyatlarini ham tarannum etdi:
Oʻzbek tilidan temuriylardan tashqari, turli davrlarda Oltin Oʻrda, shayboniylar, ashtarxoniylar, oʻzbek xonliklari davrida ham asosiy til sifatida foydalanilgan. 1870-yilda oʻzbek tilidagi ilk gazeta “Turkiston viloyatining gazeti” chop etila boshlagan. XX asr boshlarida oʻzbek tili Buxoro va Xorazm Respublikalari (BXSR va XXSR)ning, Turkiston Muxtoriyati va Turkiston ASSRning, keyinchalik Oʻzbekiston SSRning rasmiy tili boʻlgan. Faqat 1989-yilning 21-oktyabr kuni oʻzbek tiliga davlat tili maqomi berilgan.
Oʻzbek tiliga davlat tili maqomi berilganligining 30 yilligi munosabati bilan poytaxtimizdagi “Toshkent-siti” ishbilarmonlik markazida oʻtkazilgan tantanali anjumanda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tilimizning tarixi, bugungi kundagi mavqei, uning nufuzini oshirish yuzasidan amalga oshirilishi kutilayotgan chora tadbirlar xususida alohida toʻxtalib oʻtdi.
Davlatimiz rahbari taʼkidlaganidek, dunyodagi qadimiy va boy tillardan biri boʻlgan oʻzbek tili xalqimiz uchun milliy oʻzligimiz va mustaqil davlatchiligimiz timsoli, bebaho maʼnaviy boylik, buyuk qadriyatdir.
Prezidentimiz, oʻzbek tili haqida soʻz yuritarkan, shunday degan edi:“
Darhaqiqat, hali shoʻrolar tuzumi tarix sahnasida barqaror turgan bir paytda bu qonunning qabul qilinishi oʻziga xos mardlik va jasorat namunasi boʻlgan edi.
Oʻzbek tili davlat tili sifatida xalqimizni birlashtiradigan, jamiyatimizni ulugʻ maqsadlar sari safarbar etadigan qudratli kuch boʻlib maydonga chiqdi. Ayni vaqtda u Oʻzbekistonning davlat mustaqilligi sari qoʻyilgan birinchi dadil qadam edi.
Sir emas, bugungi nuqtayi nazardan kelib chiqib qonunga bir qator oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, takomillashtirish, undagi talablarni qatʼiylashtirish zarurati yuzaga keldi. Qonun moddalariga eʼtibor qaratadigan boʻlsak, ularning koʻpchiligida “davlat tilida, shuningdek, boshqa tillarda ham...” iborasiga tez-tez duch kelamiz.
Qonunni oʻqib chiqar ekanmiz, u oʻta ehtiyotkorlik, muloyimlik bilan tuzilganiga, ochigʻini aytganda, qonundan koʻra koʻproq tavsiyanoma oʻxshashini anglaymiz. Unda imkon darajasida oʻzbek tilining mavqeini
oshirib yubormaslikka harakat qilingandek tuyuladi. Qonuni bilan yaxshi tanishib chiqqan, boshqa tilda soʻzlaydigan yoki boshqa millatga mansub fuqarolar “davlat tilini oʻrgansak ham, oʻrganmasak ham boʻlaverar ekan” degan xulosaga bormasligiga hech kim kafolat bermaydi. Davlat tilidagi qonunni buzish, davlat tiliga hurmatsizlik uning huquqiy oqibatlari qonunda aniq koʻrsatib berilmagan.
Baʼzi mamlakatlarning davlat tili haqidagi qonunlari nisbatan mukammalroq va qatʼiyroq ishlab chiqilgandek, nazarimizda. Masalan, Tojikiston Respublikasining “Davlat tili haqida”gi qonuni 3-moddasida “Tojikiston Respublikasining har bir fuqarosi tojik tilini bilishi shart” ekani koʻrsatib qoʻyilgan. 27-moddada esa, “Davlat tili haqidagi qonun normalarni buzgan mansabdorlar, shuningdek yuridik va jismoniy shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda javobgarlikka tortilishi” belgilangan.
Qozogʻiston Respublikasining “Davlat tili haqidagi qonuni”ning 4-moddasida “davlat tilini bilish va unga hurmat bilan munosabatda boʻlish har bir Qozogʻiston Respublikasi fuqarosining burchi ekani” belgilab qoʻyilgan.
Armaniston Respublikasining “Til haqida”gi qonunida esa, turli anjumanlar, majlislar, xalqaro konferensiyalar, syezd va sessiyalarda arman tilida oʻqilmaydigan har qanday nutqning sinxron tarjimasi taʼminlanishi qatʼiy belgilangan.
Ha, chindan ham, Davlatimiz rahbari mazkur anjumanda oʻttiz yil muqaddam qabul qilingan “Davlat tili haqida”gi qonunni bugungi kun talablari nuqtayi nazaridan har tomonlama chuqur tahlil qilib, takomillashtirish zarurligini taʼkidlagani ham bejiz emas.
Tabiiyki, til haqidagi qonun mukammal, zamon talablariga mos boʻlmaganidan keyin, uning taʼsiri ham haminqadar boʻlishi hech kimga sir emas. Buni biz hozirga qadar har qadamda uchratganmiz. Birgina, yurtimizda oʻtkazib kelingan xalqaro anjumanlarda davlat tiliga boʻlgan munosabatni olaylik. Tilimizga boʻlgan hurmat-eʼtibor ana shunday pallada koʻzga tashlanishi kerakmasmi? Holbuki, bunday anjumanlarda salom-alikdan boshqa birorta oʻzbekcha soʻz eshitmaslik hech kimni ajablantirmaydi. Xoʻsh, qoʻshni va qardosh oʻlkalarda bu borada vaziyat qanday?
Ish yuzasidan qoʻshni va qardosh mamlakatlarga koʻp borib turaman. Joriy yilning may oyida Qozogʻistonning Almati shahrida oʻtkazilgan media-forumda ishtirok etdim. Tadbirda soʻzga chiqqan qozogʻistonlik rasmiylar oʻz maʼruzalarini ona tilida oʻqishdi. Sinxron tarjimalar qozoq, rus va ingliz tillarida teng olib borildi.
Oradan koʻp oʻtmay, Boku shahrida oʻtkazilgan bir xalqaro anjumanda ham xuddi shunday holatga guvoh boʻldik. Mahalliy ishtirokchilar ozarboyjon tilida oʻqigan maʼruzasini tarjimonlar sinxron tarzda rus va boshqa tillarga oʻgirib berishdi.
Bir necha yil muqaddam Gruziyada boʻlganimda koʻchalar, binolar, peshtoqlardagi yozuvlar barchasi gruzincha ekani eʼtiborimni tortgandi. Faqat xorijlik turistlarga qiyinchilik tugʻilmasligi uchun ayrim joylarda ingliz tilidagi bitiklar uchraydi.
Bu kabi kuzatishlarim soʻngida “hech bir xalq oʻz ona tilini bizchalik “qadrlamas” ekan” qabilidagi achchiq xulosaga kelgandim. Afsuski, bu fikrimni hamon oʻzgartirolmay kelaman.
Holbuki, bugun oʻzbek tilini xorijliklar ham qiziqish bilan oʻrganmoqda. “Bi-bi-si”, “Amerika ovozi”, “Eron ovozi”, “Sputnik” singari yirik axborot mahkamalari dunyoning koʻplab tillari qatorida oʻzbek tilida ham oʻz materiallarini eʼlon qilib borishadi. Xitoyda, Turkiyada, Amerikada, Germaniyada, Hindistonda oʻzbek tili boʻyicha maxsus tadqiqotlar olib boriladi, ilmiy ishlar himoya qilinadi.
Shunday ekan, bu borada davlat rahbarining alohida tashabbusi koʻrsatgani bu kabi muammolar yechimida muhim oʻrin tutishi muqarrar.
Tan olish kerak, bugungi kunda hukumatimiz tomonidan oʻzbek tilining davlat tili sifatida nufuzi va eʼtiborini oshirish maqsadida keng qamrovli ishlar amalga oshirila boshlandi.
Jumladan, mamlakatimizning xorijdagi elchixonalari va diplomatik vakolatxonalari qoshida
klublari tashkil etilmoqda.
2019-yil 21-oktyabr kuni Davlatimiz rahbari
gi Farmonga imzo chekdi. Unga binoan “Davlat tili haqida”gi qonun qabul qilingan kunning ulkan tarixiy oʻrni va ahamiyatidan kelib chiqqan holda, 21-oktyabr sanasi yurtimizda
deb belgilandi.
Ushbu farmonda ona tilimizning kelgusi taraqqiyotiga oid koʻplab masalalar qatorida
Bu tuzilma davlat tili toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga rioya qilinishini, sohaga oid muammolarni tahlil etib, bu borada yagona davlat siyosati amalga oshirilishini taʼminlab kelmoqda.
Joriy yilning 20-yanvar kuni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Mamlakatda davlat tilida ish yuritishni samarali tashkil qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi qarori qabul qilindi. Mazkur qarorga binoan davlat boshqaruvi organlari, xoʻjalik birlashmalari hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri, tuman va shahar hokimliklari tuzilmalarida, rahbarning maʼnaviy-maʼrifiy ishlar samaradorligini oshirish, davlat tili toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga rioya etilishini taʼminlash masalalari boʻyicha maslahatchi lavozimi joriy qilindi.
Endilikda mazkur lavozimdagi shaxslar zimmasiga tashkilot va muassasalarda davlat tiliga oid qonun hujjatlari, dasturlar, “yoʻl xaritalari”ning ijrosini taʼminlash, bu boradagi kamchilik va muammolarni bartaraf etish, xodimlarning davlat tilini chuqur oʻrganishlari uchun shart-sharoitlar yaratish singari vazifalar yuklangan.
Kuni kecha bu borada yana bir yangilikni eshitib, barchamizning koʻnglimiz togʻdek koʻtarildi. Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 10-fevraldagi 73-sonli qaroriga asosan, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oʻzbek tilini rivojlantirish jamgʻarmasi tashkil etilibdi.
Ushbu jamgʻarma oʻzbek tilini rivojlantirish boʻyicha tashabbuslarni qoʻllab-quvvatlash, tilimizni rivojlantirish loyihalariga grantlar ajratish, kitob va qoʻllanmalar chop etish, media-masulotlar, kompyuter dasturlari, mobil ilovalar tayyorlash, bu yoʻnalishdagi ilmiy-tadqiqot ishlarini qoʻllab-quvvatlash, tilimizning xalqaro mavqeini mustahkamlash singari ezgu maqsadlarga xizmat qilishi koʻzda tutilgan.
Gapning ochigʻi, shu paytga qadar tilimizni himoyalash va qoʻllab-quvvatlash uchun davlat darajasida bu qadar katta eʼtibor qaratilmagan edi.Garchi har yili 21-oktyabr sanasi arafasida quloch-quloch maqolalar yozib, tadbirlar oʻtkazib kelgan boʻlsak-da, baribir vaziyat oʻzgarmasdan qolaverar, “yuqori idoralar”da hujjatlar asosan rus tilida qabul qilinar, yirik xalqaro anjumanlar tugul, mahalliy darajadagi majlislar ham koʻpincha boshqa tillarda yuritilardi.
Oʻz-oʻzidan ravshanki, quyida ham shu holat kuzatilar: — bozor, doʻkonlarda, jamoat joylarida, binolarning peshtoqida, tashqi reklamalarda boshqa tillardagi bitiklar manaman deb koʻzga tashlanib turardi.
Albatta, bu nuqsonlarni qisqa vaqt ichida toʻliq bartaraf etish qiyin. Bunday holatlar bugun ham batamom yoʻqotilgani yoʻq. Ammo, bu borada dastlabki qadamlar qoʻyildi. Davlat rahbari bu yoʻnalishdagi ishlar nazoratini oʻz qoʻliga oldi. Tegishli tuzilmalar tuzildi, mutasaddilar tayinlandi, vakolatlar, vazifalar, chora-tadbirlar belgilandi.
Endi qolgani oʻz qoʻlimizda. Shuncha eʼtibor, shart-sharoit boʻla turib, undan foydalana olmasak, tilimizning obroʻ-eʼtiborini yuksaltirishga yetarlicha eʼtibor qaratmasak, buning uchun oʻzimiz, faqat va faqat oʻzimiz aybdor boʻlamiz.
Aslida, ona tilimiz Yaratganning bizga inʼom etgan buyuk neʼmati, ajdodlarimizning eng nodir, bebaho merosi, buyuk mutafakkirlarimizning bizga qoldirgan omonatidir. Biz bu omonatni keyingi avlodlarga ham benuqson, bus-butun va mukammal holda topshirishimiz lozim.
|
Xusumat va tuhmat jinoyatiga yo'l ochdi. | ТАФАККУР МАСКАНИ
Xalqimiz tuhmat toshni yoradi, toshni yormasa, boshni yoradi, deb bejizga aytmagan. Haqiqatan ham, hayotda xusumat, bo’hton, tuhmat – eng og’ir illatlardan sanaladi. Kimningdir xusumati tufayli aybsiz odamning asablari qaqshaydi. Bo’hton bo’roniga duchor, tuhmat toshiga nishon bo’lgan odam haqiqat yuzaga chiqquniga qadar el orasida boshi egiladi, aziyat chekadi. Bunday illatlar odamlarning tinchligi va osoyishtaligini buzish bilan birga jamiyat hayotiga soya tashlashi bilan ham o’ta xavflidir.
Shu o’rinda hayotiy misollarga e’tibor qaratsak, Mamadiyor Safarov (ism-shariflar o’zgartirildi) 2013 yilning may oyida fuqarolar o’zini o’zi boshqarish organlari saylovida mahalla fuqarolar yig’ini raisi vazifasiga saylangandi. U uch yil ushbu lavozimda faoliyat yuritdi.
Keyingi gal – 2016 yil may oyida mahalla fuqarolar yig’ini raisligiga uch nafar kishining nomzodi qo’yildi. Ular orasida oliy ma’lumotli o’qituvchi Bahrom Alimovning ham nomzodi bor edi.
Saylovchi vakillar uch nomzod orasidan B.Alimovga ko’p ovoz berishgan ekan, shu sababli u mahalla raisi lavozimini egallaydi.
Bahrom Alimovga saylovchi vakillar ko’proq ishonch bildirganining boshqa tomoni ham yo’q emasdi. Chunki zamon o’zgardi, mahallaning faoliyati tubdan kengaydi. Endilikda o’rta yoki o’rta maxsus ma’lumotli emas, balki oliy ma’lumotli, xalq ishonchini oqlay oladigan, tajribali, bilimdon rahbar mahallaga bosh bo’lishini hayotning o’zi taqoza etmoqda.
Albatta, bu mas’uliyatni chuqur his etgan B.Alimov yelib-yugurib ishladi. Bu orada vaqt o’tib, yana o’zini o’zi boshqarish organlari saylovi muddati yaqinlashayotgandi. Aniqrog’i, 2019 yilning may oyida mahalla fuqarolar yig’ini raisi saylovchi vakillar tomonidan saylanishi lozim edi.
Saylovga bir oy muddat qolganda sobiq rais Mamadiyor Safarov Bahrom Alimovga kelib uchrashadi va kutilmaganda, g’alati talabni qo’yadi:
– Bu safar sen mahalla raisligiga nomzodingni qo’ymaysan!
B.Alimov, tabiiyki, buni eshitib, hayron qoladi va sababini so’raydi.
– Nomzodingni qo’yma, dedimmi, qo’yma, bir safar o’tkazib yubor, odamlar sendan norozi bo’lyapti, – deydi M.Safarov.
B.Alimov uning bu gapini eshitib, battar hayrati ortadi, “odamlar norozi bo’lsa, bundan birinchi navbatda, o’zim xabar topishim kerak edi-ku?!” – degan o’y ko’nglidan o’tadi. Shuning uchun u “xalq qayta saylasa, ishlayveraman” deya javob beradi.
M.Safarov angladiki, B.Alimov otdan tushsa ham, egardan tushadigan emas. Shu bois, u saylov muddati kelguniga qadar otni qamchilashga tushadi. Mahalla fuqarolar yig’ini raisi B.Alimovning ustidan huquqni muhofaza qiluvchi organlarga shikoyat xatlari yozadi. Viloyat hokimligi “Ishonch telefoni”ga xabar jo’natadi.
Shikoyat xatlarida mahalla hududidagi tuman hokimligi zaxira yerlarini B.Alimov fuqarolarga sotgani, o’qituvchi bo’la turib, maktabda o’quvchilarga dars bermayotgani, mahalla fuqarolarining uy-joy kadastr hujjatlarini tayyorlashda har bir xonadon egasidan 200 AQSH dollardan olgani singari bo’hton va tuhmatdan iborat dalillarni bayon etadi.
Bu tuhmatlarni eshitib, B.Alimovning asablari qaqshaydi va Mamadiyor Safarovga uchrashib, nima maqsadda ustidan yolg’on arizalar yozayotganining sababini so’raydi.
– Sen mahalla raisligidan bo’shashing kerak, – deydi M.Safarov bezbetlarcha. – Ana shunda shikoyat yozish to’xtatiladi.
B.Alimov bu gal ham M.Safarovning talabiga “ha” yoki “yo’q” deb javob bermaydi. May oyi kelgach, saylov bo’lib o’tadi. Saylovda yetmish besh foiz ovoz bilan Bahrom Alimov yana mahalla fuqarolar yig’ini raisi etib saylanadi.
O’shanda 2019 yilning 4 dekabri, B.Alimov maktabda edi. Mahallada yashovchi Abdug’ani Ergashev uni izlab keladi.
– Meni Mamadiyor aka jo’natdi, – deydi u. – Sizni u kishi bilan yarashtirib qo’ymoqchiman.
– Mayli, yarashaman, buning uchun nima qilishim kerak? – deb so’raydi B.Alimov.
Shundan so’ng A.Ergashev maqsad-muddaoga o’tadi: M.Safarovga pul berishi kerak ekan, o’shanda shikoyat yozishni to’xtatarmish.
B.Alimov, tabiiyki, qancha pul berishi kerakligini so’raydi. A.Ergashev esa, M.Safarov bilan gaplashib, natijasini ma’lum qilishini aytadi.
Oradan bir kun o’tgach, A.Ergashev Bahromga qo’ng’iroq qiladi.
– Agar 12 million so’m bersangiz, yarashtirib qo’yaman, sizni boshqa bezovta qilmaydi, ariza yozmaydi, yozgan arizalarini ham qaytarib oladi, – deydi u. – Agar pulni to’liq bermasangiz, ishdan oldirib, qamatib yuboradi…
B.Alimov buncha puli yo’q ekanini aytib, “o’ylab ko’ray” deya javob beradi.
Ertasi kuni A.Ergashev yana qo’ng’iroq qilganda, B.Alimov “ustimdan ariza yozishni to’xtatsa, mayli, 6 million so’m beraman”, deydi.
Xullas, ertasi kuni A.Ergashev B.Alimovga qo’ng’iroq qilib, 6 million so’m ustiga yana 1 million so’m qo’shishi lozimligini aytadi.
B.Alimov ular so’ragan 7 million so’mni berishga va’da qiladi.
M.Safarov shikoyat arizalari bo’hton va tuhmatdan iboratligi tufayli biron-bir natija chiqmayotgani sababli A.Ergashevni o’ziga sherik qilib olgan va tovlamachilik yo’li bilan jinoiy daromad topishni ko’zlagan edi. 11 dekabr kuni ertalab B.Alimov bir million so’m pul bilan A.Ergashevning hovlisiga kirib boradi. U pulni A.Ergashevga berayotib, “bu yerda bir million so’m, qolganini bir-ikki kunda topib beraman”, deydi.
A.Ergashev esa, darhol M.Safarovga qo’ng’iroq qilib, “Bahrom menga kelishilgan puldan bir million so’mini olib keldi, qolganini bir-ikki kunda berarkan”, – deya uni xabardor qiladi.
– Mayli, – javob qaytaradi narigi tomondan M.Safarov.
Bahrom Alimov o’zining qo’l telefoni diktofoniga tovlamachilar o’rtasida bo’lib o’tgan ana shu suhbatni yozib olgan edi.
Shundan so’ng u tegishli idoraga ariza bilan murojaat qilib, diktofonga yozib olingan suhbatni ham taqdim etadi.
Departament xodimlari tomonidan ariza yuzasidan xolislar ishtirokida jami 6 million so’m pul tayyorlanadi. Pullardan o’n dona 10 ming so’mlik kupyuradagi pullarga kimyoviy ishlov berilib, tegishli tartibda hujjatlashtiriladi.
Voqeaning bu yog’ini eshitadigan bo’lsangiz, B.Alimov A.Ergashevga telefon qilib, Mamadiyor aka bilan birga uchalasi oshxonada o’tirib, ovqatlanishsa, pulning qolganini o’sha yerda berish niyatida ekanini aytadi. Shundan so’ng 14 dekabr kuni soat 16:30 larda A.Ergashev uni “Oltin baliq” oshxonasiga taklif etadi.
Ammo oshxonada B.Alimovni A.Ergashevning yolg’iz o’zi kutib oladi.
U M.Safarov kelmasligi, barcha ishni o’zi hal qilishini aytadi.
Qisqasi, A.Ergashev harom luqma – 6 million so’mni olgan chog’ida daliliy ashyo bilan qo’lga tushadi.
Ushbu jinoyat ishini sudda mazmunan ko’rish jarayonida jabrlanuvchi B.Alimov sudlanuvchi M.Safarov hamda A.Ergashevlar bilan bir qishloqda yashashi va hatto qarindoshlik rishtalari bor ekanini aytib, ularga nisbatan da’vosi yo’q ekanini bildirdi.
Sud dastlabki tergov organi tomonidan sudlanuvchilar M.Safarov va A.Ergashevning bir guruh shaxslar tomonidan oldindan til biriktirib, jabrlanuvchi uchun sir saqlanishi lozim bo’lgan ma’lumotlarni oshkor qilish bilan qo’rqitib, pul talab qilishda ifodalangan jinoiy harakatlarini Jinoyat kodeksining 165-moddasi 2-qismi “v” bandi bilan to’g’ri malakalangan deb hisobladi.
Sud har ikkala sudlanuvchiga nisbatan jazo tayinlashda ayblariga qisman iqrorligi, qilmishlaridan chin ko’ngildan pushaymonligi, muqaddam sudlanmagani va jabrlanuvchining da’vosi yo’qligini inobatga oldi. Oliy sud Plenumining 2006 yil 3 fevraldagi “Sudlar tomonidan jinoyat uchun jazo tayinlash amaliyoti to’g’risida”gi 1-sonli qarorida ko’rsatilgan rahbariy tushuntirishlariga amal qildi. Jinoyat kodeksining 57-moddasini qo’llab, aybdor deb topilayotgan moddaning sanksiyasida nazarda tutilmagan boshqa turdagi yengilroq jazo tayinlashni maqsadga muvofiq deb hisobladi.
Sud sudlanuvchi M.Safarov va A.Ergashevni Jinoyat kodeksining 165-moddasi 2-qismi “v” bandida nazarda tutilgan jinoyatni sodir qilganlikda aybdor, deb topib, to’rt yildan ozodlikni cheklash jazosi tayinladi.
Xulosa qilib aytganda, xusumat va tuhmat yuqorida guvohi bo’lganimizdek, tovlamachilik jinoyatiga yo’l ochdi. Bundan jabrlanuvchi aziyat chekdi, albatta. Biroq qonunlarimiz uni himoya qildi. Tovlamachilar sudning qora kursisida o’tirib, qilmishlari uchun javob berishdi.
Temur ALMAMATOV, jinoyat ishlari bo’yicha
Kattaqo’rg’on tumani sudining raisi
boshqarishmahallao'zini o'ziorganraissaylovchi
|
«shaxsiy munosabat» har bir leksemada boshqacha namoyon bo‘lgan. Bu
munosabat (kulmoq) leksemasida «shaxsiy betaraf munosabat» ko‘rinishida
bo‘lsa, fishshaymoq) leksemasida «o‘ta kuchli shaxsiy salbiy munosabat»
tarzidadir.
Ma’nodoshlik qatoridagi leksemalarning ifoda semalari turli-tumandir.
Chunonchi,
1) ijobiy yoki salbiy baho semalari;
2) leksemaning
qo‘llanilish
davri
bilan
bog‘liq
holatdagi
«arxaik», «tarixiy», «umumiste’moldagi», «yangi» semalar;
3) leksemaning
qo‘llanilish
doirasini
ko‘rsatuvchi
«shevaga
xos», «so‘zlashuvga xos», «kitobiy», «ko‘tarinkilik» vah. semalar.
Ma’nodoshlik
qatoridagi
leksemalarning
bittasi
dominanta
(bosh)
bo‘lib,
boshqalari
shu
leksema
atrofida
birlashadi
va
ma’nodoshlik
qurshovini hosil qiladi. Dominanta leksemaning yuqorida sanalgan barcha
ifoda semalariga nisbatan neytral, betaraf bo‘ladi. Dominantaning o‘ziga
xos
xususiyatlari
quyidagilar:
dominanta
leksemaning
ma’nodoshlik
qatoridagi
boshqa
leksemalarnikiga
nisbatan
«kambag‘alroq»
bo‘ladi.
Chunonchi, oriq, nozik, qotma, qiltiriq, ramaqijon. Ushbu qatordagi Joriq)
leksemasida /nozik/, /qotmaf/, /qiltiriq/, /ramaqijon/ leksemalaridagi kabi
hissiy-ta’siriy bo‘yoq yo‘q;
1)
dominanta leksemaning
qo‘llanilish
doirasi
boshqa ma’nodosh
birliklarnikiga nisbatan keng;
2) dominanta leksema istalgan vaqtda o‘z ma’nodoshlarini almashtira
oladi;
3) ma’nodoshlik qatori mansub bo‘lgan katta tizimga faqat dominanta
leksema kiradi va boshqa leksemalar bilan paradigma hosil qila oladi.
Masalan, «kishi tana a’zolari» lug‘aviy ma’no guruhiga yuz, aft, bashara,
turq, oraz, bet, diydor, tal’at, chehra sinonimik qatoridan faqatgina /yuz/
dominanta leksemasi
kirib,
/quloq/,
/burun/,
flab/,
/qosh/,
/peshona/
leksemalari bilan paradigma hosil qiladi. Boshqa ifoda semasidagi ifodalar
«betaraf» bo‘lolmaganligi bois yuqoridagi paradigmaga kira olmaydi.
112
|
474
Glava 17. Kormovыe kulturы
organicheskix udobreniy). Dozu azota udobreniy (Nud) rasschitыvayut
po formule:
Nud.= [Vыnos Nrast. — (Nmin. · K! + Ntek. min.· K2 + Norg. ud.· K3] · K,
gde: vыnos Nrast — vыnos azota planiruyemыm urojayem, kg/ga; Nmin —
soderjaniye mineralnogo azota (N-NN4
+ i. N-NO3
–) v korneobitaye-mom sloye pochvы pered posevom, kg/ga; Ntek. min. — kolichestvo minerali-zovannogo azota posle poseva (ot poseva do uborki), kg/ga; Norg. ud. —azot,
vnesennыy s organicheskimi udobreniyami, kg/ga; K, K!, K2 i K3 —
sootvetstvenno koeffitsiyentы ispolzovaniya rasteniyami azota
mineralnыx udobreniy, mineralnogo azota pochvы, azota tekuщey
mineralizatsii sostavlyayut 40–60% i azota organicheskix udobre-niy —20–25%.
Znachitelnoye prevыsheniye do» azota udobreniy nad potrebnostyu
v nem rasteniy zamedlyayet sozrevaniye, snijayet kachestvo kukuruznogo
silosa v rezultate uvelicheniya soderjaniya nitratov, umensheniya
soderjaniya v ney suxogo veщestva i obrazovaniya pochatkov iz-za
narastaniya listostebelnoy massы.
V svyazi so znachitelnыm povыsheniyem stoimosti azotnыx udobre-niy pri op redelenii ix do» i obosnovanii srokov vneseniya neobxo-dimo uchitыvat soder janiye mineralnogo azota v pochve i dostupnost
yego rasteniyam.
Ratsionalnoye primeneniye azotnыx udobreniy vo mnogix regionax
RFi zarubejnыx stranax baziruyetsya na obyazatelnom uchete soderja-niya mineralnogo azota v sloye pochvы 0–40 ili 0–60 sm, a poskolku
yego kolichestvo silno variruyet v zavisimosti ot okulturennosti
pochvы, pogodnыx usloviy, predshestvennika i mnogix drugix faktorov, to opredeleniye yego soderjaniya provodyat yejegodno vesnoy pered
posevom ili v nachale vegetatsii. V posledniye godы v usloviyax Moskov-skoy oblasti soderjaniye Nmin vesnoy v sloye pochvы 0–60 sm kolebletsya
po godam v predelax 40–65 kg/ga (Kidin, 2007). Dlya korrektirovki
dozы azota udobreniy naydennoye v korneobitayemom sloye pochvы koli-chestvo mineralnogo azota (naprimer, 40–60 kg/ga ili bolee) vыchi-tayut iz normativnogo znacheniya zatrat azota, kotoroye ustanovleno dlya
otdelnыx regionov.
Pri nebolshix i umerennыx dozax azotnыe udobreniya nezavi-simo ot ix formы i agregatnogo sostoyaniya pod kukuruzu sleduyet vno-sit vesnoy pered posevom v polnoy doze, chtobы obespechit rasteniya
dosta tochnыm kolichestvom azota.
Na chernozemax lesostepnoy i stepnoy zonы azotnыe udobreniya
vnosyat obыchno v odin priyem — pered posevom, a pri otsutstvii udo-breniy v etot period ix mojno vnesti bez zametnogo uщerba dlya uro-jaya, pri mejduryadnoy obrabotke posevov v fazu 5–6 listev drobnoye
vneseniye azota udobreniy, kak pravilo, ne imeet preimuщestva pered
razovыm.
|
Seminar davomida taqdim etilgan imkoniyatlardan foydalanib, yangi loyihalarni muhokama qilish yoki mavjud bo'lgan hamkorlik loyihalarini kengaytirish qobiliyatlari va ko'nikmalariga ega bo'lgan oliy o'quv yurtlari xodimlari;
Xalqaro hamkorlik tajribasi bо‘lishi;
|
Nuqul fikr-u zikringda shu edikim, daf’atan
Ko‘zimga tikilsang-u bir lahza topsang visol!
*’
Uzrsiz-bahonasiz kunning naq o‘rtasida
Darvozaga yaqinlab sen meni aytur eding.
Alanglab yurar eding, qadamlar ehtiyotkor.
Sharpalardan seskanib bo‘lar eding beqaror...
U mahal har narsani uqmoqqa qodir eding.
*■
Endi bo‘lsa sen meni nazarga ilmaysan ham.
Sen yonimdan o‘tasan, begona va darg‘azab;
Mening kunim o‘tadi armonda va umidvor,
Zora kelsang uyimga, senga aytar gapim bor.
Sen o‘ylarga g‘arq bo‘lib o‘tasan yo‘l qadamlab.
*
Ana endi bir o‘zim. Hamsuhbatim chirog‘im.
Azadagi jiyadek qo‘nar soya— qorong‘u.
Haqmanmi, nohaqmanmi? Yechilmas gap bu, mayli!
Bu aniqki, tangrining loqayd amri tufayli—
Sen har qayda bo‘lsang-da, men bilan emassan-ku!
*
Endi bo‘lsa shuncha ham ko‘payibdi ishlaring.
Yumushlaring chiqibdi... Menga esa vaqting yo‘q.
Biz sen bilan uchrashgan oshyonda bir o‘zim.
Marhamating tufayli, tole shu, ko‘rar ko‘zim!..
Qalbingning bir burchida qittak joyim—ko‘nglim to‘q.
*
Qalbingni ochganingda, eshigidan kirdim men.
Istar edim, qalbingni butunlay egallayin.
Unda menga o‘rin yo‘q: Qaytishga borkan eshik,
47
|
Facebook 5 noyabr kuni "yo'q qilinadi"
"Yosh to‘lqin" yoshlar sahifasi Facebook 5 noyabr kuni "yo'q qilinadi" август 10, 2011
Bir qancha yirik kiber-hujumlarga aloqador Anonymous xakerlar guruhi dunyodagi eng katta ijtimoiy tarmoq Facebook saytini joriy yilning 5 noyabr kuni "yo'q qilib tashlash" maqsadida ekanligini e'lon qildi. Xakerlarning YouTube saytida qoldirgan murojaatiga ko'ra, bu ish tarmoq foydalanuvchilarining foydasini ko'zlagan holda qilinmoqda.
Video-murojaatda aytilishicha, Facebook ijtimoiy tarmog'i 5 noyabr kuni "o'ldiriladi" va bu bulan Anonymous xakerlari tarmoq foydalanuvchilarining shaxsiy ma'lumotlarini noto'g'ri maqsadlarda ishlatilishini oldini oladi.
Anonymous video-murojaati:
- Diqqat! Butun dunyo ahli! Biz - Anonymous. Siz sevgan aloqa vositasi yaqinda yakson qilinadi. Agar siz ma'lumot erkinligini himoya qilinishini hohlasangiz, bizning safimizga qo'shiling! Siz bu bilan shaxsiy hayotingiz haqidagi ma'lumotni maxfiy tutishga yordam bergan bo'lasiz. Facebook shaxsiy ma'lumotlarni davlat idoralari va huquq-tartibot organlariga sotmoqda. Ular esa tarmoq orqali dunyo bo'ylab odamlar orqasidan josuslik qilishi imkoniyatiga ega. Facebook saytida maxfiylikni sozlash bu soxta tasavvur! Facebook siz haqingizda oilangizdan ham yaxshi biladi. Bir kun kelib biz to'g'ri ish qilganimizni tushunasiz. Shunda siz internet hukmdorlariga rahmatlar aytasiz. Biz yomonlik istamaymiz, biz sizni qutqarmoqchimiz, - deyiladi Anonymous xakerlar guruhining video-murajaatida.
Eslatamiz, bundan bir necha oy oldin WikiLeaks sayti asoschisi Julian Assanj ham Facebook tarmog'ining AQSh hukumati bilan yaqindan hamkorlik qilishini va huquq-tartibot idoralariga tarmoq foydalanuvchilarining shaxsiy ma'lumotlarini berishini aytib o'tgan edi.
Internet olamidagi mutahassislarning aytishicha, xakerlarning Facebook saytiga qarshi kuchi yetmasligi mumkin.
- Xakerlarning bunga kuchi yetmasligiga ishonaman. Facebook saytiga hujum qilmoqchiligini e'lon qilgan Anonymous guruhi bu orqali o'zini "qora PR", ya'ni reklama qilmoqchiga o'xshaydi. Ahir eng zo'r xakerlar Facebookning o'zida ishlaydida. Sir emas Facebook yil sayin "Facebook Xaker Kubogi" musobaqasini o'tkazib keladi. Kubokda dunyo bo'ylab kuchli dasturchilar to'planib, Facebook saytidagi kamchiliklarni topish bo'yicha bellashishadi. Eng zo'r xakerlar esa sovrinlar bilan rag'batlantiriladi, - deydi "Yosh to'lqin" bilan bo'lgan suhbatda ismini oshkor etishni istamagan mutahassis.
O'zini xalqaro xakerlar guruhi deya targ'ib qiladigan Anonymous ilk bor 2008 yili Sayentologiya cherkovi saytiga qilgan hujumi bilan tanilgan edi.
2010 yilning dekabr oyida esa Anonymous guruhi WikiLeaks asoschisi Julian Assanj tarafini olib, WikiLeaks bilan hamkorlik qilishdan bosh tortgan va unga qarshi chiqgan idora va shirkatlarning veb-saytlariga hujumlar uyushtirgan edi.
Joriy yilning iyul oyi ohirida AQSh hukumati Anonymousga aloqador 16 xakerni ushlagani haqida e'lon qilgan edi. Biroq avgust oyi boshida Anonymous yana sahnaga qaytdi va AQShning 70 yaqin huquq-tartibot idoralariga tegishli veb-saytlarga hujumlar uyushtirdi.
|
1991: “Qirol Ajdar Operatsiyasi” qaytatdan boshlandi
Xalqaro hamjamiyat yana operatsiyani to`xtatib qolishga muvaffaq bo`ldi
|
Robert Kennedining 22 yoshli qiz nevarasi vafot etdi
Amerikalik siyosatchi, sobiq general prokuror Robert Kennedining nevarasi Sirsha Kennedi Xill giyohvand moddalar dozasini oshirib yuborishdan 1-avgust kuni vafot etdi. Bu haqda The New York Times gazetasi xabar berdi.
“TASS”ning yozishicha, 22 yoshli qiz Massachusets shtatidagi Kennedilar oilaviy dala hovlisida Xayennis-port nomli joyda vafot etgan. Huquq-tartibot organlari tergov ishlarini boshlab yuborgan. Ayni paytda uning o‘limi sababi rasman ma’lum qilinmagan.
Xabarda aytilishicha, qiz oldinroq depressiyadan aziyat chekayotganini bildirgan. U Robert Kennedining qizi Kortni Kennedi Xill va uning turmush o‘rtog‘i Etel Kennedining yolg‘iz farzandi edi.
|
Investitsiyalash bosqichi
Yuridik, moliyaviy va
tashkiliy bazisni tashkil
etish
Ta’sis sharnomalarini
tavvorlash
Boshqaruvning tashkiliy
tuzilmasini tanlash
Texnika, texnologiya va
uskunalarni sotib olish
Detalli loyihalashtirish,
shartnomalar tuzish
Qurilish va ishlab
chiqarisholdi
marketingi
Qurilish maydonini
tavvorlash
Erni sotib olish
(itaraga olish)
Texnika va
texnologiyani yakuniy
tanlash
Qurilishishlari,
uskunalarni o‘rnatish va
montaj qilish
rejalashtirish
Qurilish montaj ishlarini
1.
Ob’ektni ekspluatatsiyaga
))
topshirish
Tenderni (savdoni)
tashkil etish, o‘tkazish
va takliflarni baholash
Ishlabchiqarish uchun
kadrlarni yig‘ish va
tayyorlash
Ob’ektni
ekspluatatsivaga kiritish
3.2-rasm. Loyihani investitsiyalash bosqichi
4.
Likvidatsion
faza.
Investitsiya
loyihasini
amalga
oshirish
oqibatida
likvidatsiya
amalga
oshirilishi
yuz
bergandagi jarayon
hisoblanadi.
Bu
fazada
investorlar va ob’ektdan foydalanuvchilar asosiy vasitalarning amortizatsiya bilan
birgalikdagi qiymatini aniqlaydi, uning mumkin bo‘lgan bozor qiymatini baholaydi,
ularni sotish yoki hisobdan chiqarish asoslarini o‘rganib chiqadi.
Likvidatsiyaning
kelib
chiqishiga
investor
rejasining
o‘zgarishi,
loyihani
amalga oshirishda mablag‘larning yetishmasligi yoki maqsadsiz ishlatilishi, hisob-kitoblarning
noto‘g‘ri
olib borilganligi
va unda
yo‘l qo‘yilgan
xatolar, boshqa
71
|
= 52
–
asar mazmunini o‘zlashtirish
va qayta hikoyalashga aylanib ketayotganligi. Asar mazmunini qayta hikoyalashning tahlil o‘rnini «!
bosa olmasligi,
bunda o‘quvchi nazarida:
badiiy asar jozibasi o‘z
qimmatini yo‘qotib qo‘yishi mumkinligi,
Timsollar asosida tahlil yuritish kattaroq hajmdagi epik
asarlarni o‘rganish vositasi bulab, unda muayyan asardagi qahramonlar guruhlantirib olinishi.
Bu usulning mohiyatini har bir
timsolning xatti-harakatini ham mantiqiy,
ham ruhiy,
ham konkret sharoit taqozosidan kelib chiqib muallif tomonidan qancha
-
lik asoslanganligi nuqtayi nazaridan tahlil etish va bu qahramon
-
lar vositasida ilgari surilayotgan g‘og‘,
targ‘ib etilayotgan axloqiy fazilat, tasvirlangan ruhiy holatni aniqlash belgilashi.
Adabiyot o‘qituvchisi tahlil etilayotgan asardagi qahramonlarni
shu vahtga
qadat odatlanilgani singari ijobiy
va salbiy qutb
-
larga ajratib "biznikilar" hamda "begonalarga "bo‘lmasligi
shartligi. Aks holda,
estetik tahlil emas, sotsiologik talqin
vujudga kelishi
va
hayot,
undagi
odamlar,
ularning ruhiy olami
naqadar rang-barang, cheksiz,
takrorlanmas ekanligi o‘quvchilarga
qorong‘i bo‘lib qolishi mumkinligi. Timsollar asosida tahlil hi-lish usuli yuqori sinflarda "O‘tgan kunlar",
"Kecha
va kunduz",
"Diyonat",
"Yelduzli tunlar" singari
yirik asarlarni o‘rganinda
ko‘proq qo‘llavilishi mumkin ekanligi.
Muammoli
tahlil usuli hajman kichikroq,
lekin o‘quvchilarni
bahsga unday oladigan,
bir xilda talqin etilishi mumkin bo‘lmagan, ma’naviyat muammolari bo‘rtib ko‘rinib
turgan asarlarni
o‘rganishda tatbiq etilsa, maqsadga muvofiq bo‘lishligi. Bu tahlil
usuli o‘qituvchidan o‘rganilayotgan asarni puxta bilishdan tashqari
keng mulohazaga
ega,
topqir, kotih va tashkilotchi singari sifat
—
larga
ham
ega bo‘lishni talab etishligi. Tahlilning muammoli usuli
o‘zbek metodikasida yetarlicha keng yoyilmaganligi, lekin hozirgi
varoyt mazkur usulni ko‘proq ho‘llashki taqozo etayotganligi.
Dunyoning ishlari",
"Temir xotin",
"Gumbazdagi nur" singari
asarlar
muammoli o‘rganish uchun qulay ekanligi. O‘smirlarning m-u-aimoga,
o‘z fikrini bayon qilishga o‘ch bo‘lishi, ayni vaqtda, o‘zga-darning fikriga qo‘pishga moyil emasliklari. O‘qituzchi muammo
qo‘yib,
uni
hal etishga o‘quvchilarni jalb etganda; ularving shu
xususiyatlarini hisobga olishi shart exakligi,. Tahlilning yuqorida
|
Biror
odam
haqida
gap
bo‘lsa,
Bo‘ri
polvon,
avvalo,
u polvonmi, deb
so‘raydi.
Yo‘q, javobini eshitsa, qo‘l siltaydi:
—Erkakning
sultoni
olishadi,
ha!
Ana,
Xidir
polvon,
kezi
kelganda
davrani
gursillatib
olishib
keta
beradi.
Men
raisman
deb
o‘tirmaydi.
Bo‘lmasa
kimsan
—Botirov-a{
Arbob,
ha,
arbob!
Ana
uni
chan
erkak desa bo‘ladi. Chunki ota-bovasining hunarini yerda qoldirmayapti!
Bordi-yu,
odamlar
e’tiroz
bildirsalar,
Bo‘ri
polvon odatdagiday
gapni cho‘rt kesadi:
—
E,
nima
desang,
de,
bari
bir
o‘yinni bilmagan
ayolni—ayol, davrada olishmagan erkakni
—erkak de-mayman!
U
beshikdagi
chaqaloqdan
tortib
nuroniy
cholgacha—hamma-hammaning
ismiga
polvon
so‘zini qo‘shib
aytadi.
O‘sha
odam
kurashganmi-yo‘qmi,
baribir—
ayta
beradi.
Aytgandayam
og‘zini
to‘ldirib,
g‘urur bilan aytadi
Hamsoyalarinikiga
uzoqdan mehmon
kelib, Bo‘ri
polvonni ham chaqirsalar,
u mehmonlar bilan
sovuq
ko‘rishib, irimiga hol-ahvol so‘raydi. BeGonasirab o‘tn-radi. Mehmonlardan biri
kurashdan
gap ochib qolsa
bormi, Bo‘ri polvon yayrab ketadi:
v
—E bali O‘zimizning odam ekansiz-ku.
So‘ng, mehmonning oldiga siljibroq o‘tiradi. Qaytadan, quyuq so‘rashadi.
Keyin kurash sirlari, o‘tmish
polvonlari, o‘zining
qanday qilib samovar olganlarini gapiradi:
— O‘ynab
borib,
ukkag‘arnii
mana
bunday ushladim. Qarang, qo‘limga e’tibor bering...
Mehmon bosh irg‘ab, biz
ham olishganmiz, deydi.
Bo‘ri polvon darrov so‘raydi:
—Samovar ham olganmisiz2
Ha, javobini eshitsa, o‘zining
tizzasiga
shapillatib uradi:
—E, bormisiz! Otangizga rahmat) Polvonning xo‘rozi samovar oladi Ha!
4
Sariosiyodagi
o‘sha
davrada
Bo‘ri polvonga
teng
topilishi qiyin
bo‘ldi.
Davra egalari
talvasada
qoldi. Bordi-yu, Bo‘ri polvonga talabgor chiqmay, davra
shunday
tugasa,
sariosiyoliklar
denovliklardan
|
Chexiyalik mashhur xonanda o`zbekistonlik sportchidan farzand kutmoqda
O`zbekistonlik MMA jangchisi Mahmud Murodov va chexiyalik mashhur xonanda Monika Bagarova farzand kutishmoqda. Bu haqda "Olamsport" Monikaning instagram sahifasi manbasiga tayanib ma`lum qildi.
Xonanda instagramdagi sahifasida sportchi bilan "UZI" natijasini ushlab turgan suratni joyladi.
Eslatib o`tamiz Mahmud Murodov UFC bilan shartnoma tuzgan ilk o`zbekistonlik sportchi bo`ldi. Monika Bagarova esa Chexiyadagi mashhur xonandalardan biri hisoblanadi. U Česko Slovenská SuperStar 2009-yilning birinchi mavsumida ishtirok etib, 5 o`rinni qo`lga kiritgan va musobaqning eng omadli chexiyalik ishtirokchisi bo`lgan.
|
Oliy Majlisda “Rosatom” bosh direktori birinchi o‘rinbosari bilan uchrashuv bo‘lib o‘tdi
18-dekabr kuni parlament quyi palatasida O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikeri o‘rinbosari Boriy Alixonov va deputatlarning Atom energetikasi bo‘yicha “Rosatom” Davlat korporatsiyasi bosh direktorining birinchi o‘rinbosari Aleksandr Lokshin boshchiligidagi delegatsiya bilan bo‘lib o‘tgan uchrashuvda atom energiyasidan tinchlik maqsadlarida foydalanish bo‘yicha hamkorlik istiqbollari muhokama etildi, deb xabar berdi “Xalq so‘zi Online”.
Uchrashuvda ikki davlat prezidentlarining siyosiy irodasi tufayli O‘zbekiston Respublikasi va Rossiya Federatsiyasi o‘rtasidagi qalin hamkorlik izchil rivojlanib borayotgani ta’kidlandi. Ikki mamlakat hukumatlari o‘rtasida O‘zbekiston hududida atom elektr stansiyasi qurish bo‘yicha kelishuv imzolangan. Ayni paytda “Atom energiyasidan tinchlik maqsadlarida foydalanish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonuni loyihasi ishlab chiqilgan.
Shuningdek, yaqinda Rossiya Federatsiyasining atom energetikasi sohasidagi ilg‘or ish tajribasi bilan tanishish maqsadida Boriy Alixonov boshchiligidagi O‘zbekiston delegatsiyasi Novovoronej AESga tashrif buyurdi.
O‘z navbatida, Aleksandr Lokshin ham ayni paytda jahonning 12 mamlakatida 36 ta energoblok qurayotgan “Rosatom” Davlat korporatsiyasi faoliyati va to‘plagan tajribasi xususida so‘zlab berdi. Bunda mazkur energobloklar va O‘zbekistonda quriladigani mavjud barcha xavfsizlik talablariga javob bera oladigan, jumladan, ekologik, shuningdek, MAGATE’ning zamonaviy talablari va takliflariga mos keladigan innovatsion obyektlarning “3+” uchinchi avlodiga tegishli ekanini ta’kidlab o‘tdi.
Uchrashuv chog‘ida qayd etilganidek, taklif etilayotgan Rossiya texnologiyasi zilzila, sunami, bo‘ron, samolyot qulashidan himoyalash bo‘yicha barcha postfukusima xavfsizlik talablariga ham javob berishi aytib o‘tildi. Bundan tashqari, energoblok qo‘shhimoya qobig‘iga ega bo‘lib, bu uning ekspluatatsiyasi xavfsizligi va atrof-muhit muhofazasini ta’minlab beradi. Energoblokning xizmat ko‘rsatish muddati 60 yilni tashkil qiladi
Muhokamalar chog‘ida Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatlari tomonidan atom elektr stansiyasi maydonini tanlash, loyihalashtirish, qurilishi va kafolatlangan ekspluatatsiyasi jarayonlarini huquqiy tartibga solishni ta’minlash masalalariga alohida e’tibor qaratildi. Bunda atrof-muhit muhofazasi va yong‘in xavfsizligi borasida O‘zbekiston Respublikasi norma va qoidalarini qo‘llash taklif etilmoqda. Atom elektr stansiyasi loyihasiga ularni qo‘llab bo‘lmaydigan holatlarda esa, Rossiya Federatsiyasining tegishli sohadagi federal norma va qoidalari tatbiq etiladi.
Uchrashuvda, shuningdek, AESning ishga tushirilishi yiliga 3,7 milliard kubometr tabiiy gazni iqtisod qilish, atmosferaga chiqadigan is gazi, xususan, 14 million tonnagacha is gazi va 36 ming tonnagacha azot dioksidi chiqarilishi miqdorini kamaytirish imkonini berishiga e’tibor qaratildi. Bundan tashqari, AES qurilishi davrida 8 ming nafardan ziyod, ekspluatatsiya davrida esa, 3 ming nafar odamni yangi ish o‘rni bilan ta’minlashga imkon yaratishi ta’kidlab o‘tildi.
Ochiq va o‘zaro ishonch ruhida kechgan uchrashuvda tomonlarni qiziqtirgan boshqa masalalar ham muhokama etildi.
|
Navoiyda Toshkentga olib ketilayotgan 900 kilogrammga yaqin sifatsiz go‘shtlar to‘xtatib qolindi
Navoiy viloyati Karmana tumanida joylashgan «Samarqand» YPX maskanida Buxorodan Toshkentga olib ketilayotgan sifatsiz go‘shtlar to‘xtatib qolindi. Bu haqda viloyat Navoiy viloyati IIB axborot xizmati xabar bermoqda.
Ma'lum qilinishicha, joriy yil 26 iyul kuni soat 00:20 larda Buxoro viloyati, G‘ijduvon tumanida yashovchi 1991 yilda tug‘ilgan M.A. boshqaruvidagi «ISUZU» mashinasi Navoiy viloyati IIB PPX va JTSB Karantin tadbirlarini ta'minlash bo‘linmasi xodimlari tomonidan to‘xtatib tekshirilgan.
Tekshiruv davomida mashina yukxonasida 180 kg kelib chiqishi noma'lum bo‘lgan yirik shoxli qoramol hamda 720 kg mayda shoxli mol go‘shti veterinariya-sanitariya qoidalari talablariga zid ravishda Toshkent shahriga sotish maqsadida olib ketilayotganligi aniqlangan.
Holat yuzasidan Ma'muriy kodeksning 109-moddasiga asosan ma'muriy bayonnoma rasmiylashtirilgan.
Eslatib o‘tamiz, joriy yilning 4-5 iyun kunlari ham Buxorodan Toshkentga olib ketilayotgan sifatsiz go‘shtlar Navoiyda to‘xtatib qolingandi.
|
Bojxonachilar pochta jo‘natmalaridagi qadimiy tanga va gilzalarni to‘xtatib qolishdi - Xalq so'zi
18:34 13 Avgust 2018 Iqtisodiyot
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasidan madaniy boyliklarni olib chiqish va olib kirishni tartibga solish to‘g‘risida” 1999 yil 23 martdagi 131-sonli qarori bilan tasdiqlangan Nizomga ko‘ra, numizmatika ashyolari, ya’ni tarixiy tangalar ham madaniy boyliklarga taalluqli ashyolar toifasiga kiritilgan. Ushbu hujjatga ko‘ra, xorijiy fuqarolar va boshqa shaxslar tomonidan O‘zbekiston Respublikasiga olib kiriladigan madaniy boyliklar tegishli bojxona hujjatlarida ko‘rsatilishi kerak.
Yaqinda, mazkur tartiblarga rioya qilmasdan turib, tarixiy ahamiyatga ega tangalarni pochta jo‘natmalari orqali respublikamizga olib kirishga bo‘lgan urinishlar fosh qilindi. Bu haqda Davlat bojxona qo‘mitasi axborot xizmati xabar berdi.
Toshkent shahar bojxona boshqarmasining “Bosh pochtamt” tashqi iqtisodiy faoliyat bojxona posti xodimlari Rossiya Federatsiyasidan poytaxtimizda istiqomat qiluvchi fuqaro nomiga yuborilgan pochta jo‘natmasini bojxona ko‘rigidan o‘tkazishganida, jo‘natmada deklaratsiyada ko‘rsatilmagan 99 dona zanglagan qadimiy tangalar borligi aniqlandi.
O‘zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi Badiiy ekspertiza boshqarmasining ekspertiza xulosasiga ko‘ra mazkur tangalar madaniy boylik ekanligi ma’lum bo‘ldi.
Mirobod tumani ma’muriy ishlar bo‘yicha sudi qaroriga asosan bo‘yicha madaniy boylik deb topilgan mazkur tangalar davlat egaligiga o‘tkazildi.
Shuningdek, mazkur post xodimlari poytaxtimizda istiqomat qiluvchi fuqaro nomiga Rossiya Federatsiyasidan yuborilgan pochta jo‘natmasini belgilangan tartibda bojxona ko‘rigidan o‘tkazishganda, bojxona deklaratsiyasida ko‘rsatilmagan, ov qurollari uchun mo‘ljallangan salkam 10 kg. og‘irlikdagi 1315 dona bo‘sh gilzalar yuborilganligi aniqlandi.
Hozirda ushbu holat yuzasidan tekshiruv harakatlari davom ettirilmoqda.
|
Shunday hollar bo’ladiki, siz internetdagi linkni ochish-ochmaslik to’g’risida bir qarorga kela olmay qolasiz
Endilikda Chrome foydalanuvchilari ushbu hizmat orqali linklarni ochmay turib ham ular tarkibini matn ko’rinishida o’qib chiqishlari mumkin
Siz bu Chrome HoverReader foydalanishib, vaqtingiz tejash imkoniyatiga ega bo’lasiz
|
Hindistonda erkak ayolini faqat lapsha pishirgani uchun sudga berdi
Hindistonda erkak ayolini unga faqat tez tayyorlanadigan lapsha pishirib bergani uchun sudga berdi. Bu haqda “Independent” xabar berdi.
Ma'lum qilinishicha, ayol bir necha yillar davomida eriga shunday ovqat tayyorlab kelgan. Erkak uzoq vaqt davomida nonushta, tushlik va kechki ovqatda lapsha tanovvul qilgan va bu uning sudga ajrashish uchun murojaat qilishiga sabab bo'lgan.
Natijada Hindiston mahalliy xalqaro sudi erkakning da'vosini qabul qilgan, er-xotin ajrashgan.
Eslatib o'tamiz, avvalroq Yangi Zelandiyada ayol turmush o'rtog'ini oilasi bilan vaqt o'tkazish o'rniga baliq ovlashga ketgani uchun onlayn auktsionga qo'ygandi. Shuningdek, Hindistonda ayol sarisi yordamida poezd relsdan chiqib ketishining oldini olgan.
|
Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi huzuridagi Dori vositalari, tibbiy buyumlar va tibbiy texnika ekspertizasi va standartlashtirish davlat markazi direktori tayinlandi, deb xabar bermoqda SSV matbuot xizmati.
Ushbu lavozimni agentlikning Fan va ta’limni rivojlantirish boshqarmasi boshlig‘i lavozimida ishlab kelgan Aziz Do‘smatov egalladi.
Aziz Do‘smatov 1962-yil 3-sentabrda Toshkentda tug‘ilgan.
U 1984-yilda Toshkent Farmatsevtika institutini tamomlagan. 1991-yilda kimyo fanlari nomzodi, 2008-yilda esa farmatsevtika fanlari doktori ilmiy darajasiga erishgan.
Dori vositalari, tibbiy buyumlar va tibbiy texnika ekspertizasi va standartlashtirish davlat markazining avvalgi direktori Sherzod Abdug‘aniyev Dori vositalarini standartlash ilmiy markazi direktori etib tayinlandi.
Avvalroq DXX mas’ul xodimi Bosh prokuratura Kadrlar boshqarmasi boshlig‘i etib tayinlangani, Mirzaobod tumaniga yangi hokim tayinlangani, Bojxona tizimidagi bir qator hududiy boshqarmalarda rahbarlar o‘zgargani xabar berilgan edi.
|
Zavodlarda iflosligi yuqori bo‘lgan chigitli paxta
(odatda
mashipada terilgan) quritish-tozalash sexida va tozalash sexpda
tozalanadi. Ifloslign uncha yuqori bo‘lmagan chigitli paxta faqat tozalash sexida tozalanadi.
Paxta tozalash mashinalari ish unumi
va tozalash samaradorligi
bilay xarakterlanadi. Mashinaning tozalash
samaradorligi
deb mashinaga tushgani aralashma miqdorining paxtada
bo‘lgan barcha aralashma miqdoriga bo‘lgan fopzda pfodalapgan
nisbatiga aytiladi.
Paxta tozalash zavodlaridagi ikki batareyali tozalash sexi
har batarelda oltita arrali barabanli tozalagich (CHX—3M—2)
dan,
pkkita shiyekli
tozalagich
(bA— 12M),
bitta
separator
(SS— 15M), bitta elevator (EH—15) dap iborat.
Tozalashga mansub chigitli paxta pnevmotransport yordamida
separatorga uzatiladi, shunda
u UTM— 15 tosh tutgichdan o‘tadi
va
yirik
aralashmalardan tozalanish
uchun
arralp
barabanli
tozalagichlarinig taqsimlovchi shnekiga uzatiladi. Undan
chiqqan chigitli
paxta yig‘uvchi shnekda to‘planib qiya shiyek orqali
mayda iflosliklardan tozalanish uchun shiyekli tozalagichlarga
beriladi.
Chigitli
paxtada yirik
aralashmalar
bo‘lmasa
uni
arrali
barabanli
tozalagichlardan o‘tkazilmasa
ham
bo‘ladi.
Ishlabchiqarishda mayda aralashmalarpi tozalovchi bA—1241,
oho—CHO0M, SCH
va yirik aralashmalarpi tozalovchi mashinalar
CHX—3M!, «Mehsat» va RX—1 qo‘llaniladi.
Chigatli paxtani tozalovchi mashiialar
1 va P sortli paxtaning iflosligini
0,6—0,790
gacha, Sh
va TU sortnikpni
esa
1,0—1,590 gacha kamaytirishi lozim.
CHIGITLI PAXTANI JINLASH
VA CHIGITNI LINTERLASH
Chigitli paxta quritilib tozalangandan so‘ng paxta tozalash
zavodining bosh korpusiga jiilash uchun loboriladi.
Jinlash
paxta tozalash zavodida paxtani dastlabki ishlash
jarayonida
asosiy bosqich hisoblanadi. Jinlash deb paxta tolasini chigitdan ajratish jarayoniga aytiladi. Tolaning chigit bilan bogla-iish kuchi yakka tolaning uzilish kuchidan ancha kam bo‘lgani uchun
tola chigitdan jiplash jarayonida oson ajratiladi. O‘rta tolali
paxtalarda chigit bilap tolaning bog‘lanish kuchi ingichka tolali
paxtalarnikiga qaraganda ancha yuqori.
Chigitli paxtashi jinlash jarayoniga quyidagi
texnologik
talablar qo‘yiladi: chigitlardan yaroqli tolalarning hammasini
ajratish, jiy ishchi organlaripipg tola va chpgitga ta’siri natijasida turli nuqsonlar paydo bo‘lmasligi, chigitli paxtaning
jipdan chiqqan tola va chigit bilan aralashib ketmasligp, o‘lik
va iflos aralashmalardan
tozalash samaradorligi yuqori
bo‘lishi
lozim. «inlash jarayopida tolada
bir
qator puqsoplar
(chigit po‘chog‘i yopishgan tolalar, uzilgan va shikastlangan tolalar, tugunchalar, buralib qolgan xolalar, gajaklar, puch «pgit-235
|
Bu borada Xorazmning hukmronlari � Xorazmshohlar alohida o`rin tutadi
Xorazmda, uning qadimiy poytaxti Katda (hozirgi Beruniy) 305 yildan to 995 yilgacha afrigiylar hukm suradi
Lekin 712 yildan boshlab Xorazmning ikkinchi qadimgi shahri Gurganch (Ko`hna Urganch) arablar tomonidan qo`yilgan amirning qarorgohi vazifasini bajaradi
Bu amirlar alohida Iroqiylar sulolasini tashkil qildi
Ikkala sulola ham Xorazmshohlarning qadimgi odati bo`yicha o`z saroylarida maslahatgo`y sifatida islomgacha zardushtiylik koxinlarini, islom davrida esa obro`li olimlarni saqlab turardilar
|
ko‘rsatkichlariga rioya qilgan holda tayѐrlash natijasida erishiladi. Bu
bosqichda quyidagi tadbirlar amalga oshiriladi:
andozalar, sifat ko‘rsatkichlariga ega bo‘lgan namunalarga yo‘naltirilgan
ilmiy-tadqiqot, tajriba-konstruktorlik va boshqa ishlarni bajarish;
me’ѐriy hujjatlarni ishlab chiqish va joriy qilish;
standartlarga rioya qilinishida o‘z-o‘zini nazorat qilishini
amalga oshirish;
mahsulot sifatining darajasini istiqbollash va me’ѐrlash;
mahsulot sifatini rejalangan darajasiga erishish, turli usullarni
tayѐrlash choralarini joriy qilish, sinash va nazoratga yo‘naltirilgan
konstruktorlik va texnologik tadbirlarni ishlab chiqish;
bizda va xorijda chiqarilaѐtgan shu xildagi mahsulot sifati haqidagi
axborotni tahlil qilish;
mahsulot sifatining ko‘rsatkichlarini va shuningdek sifat darajasini
baholashni tasniflash va aniqlash.
Mahsulot sifatini boshqarish tizimlari ishlab chiqish bosqichida
texnikaviy darajani rivojlanishini doimo yuqori sur’atlarda bo‘lishini
ta’minlaydi.
Murakkab va mas’uliyatli buyumlar uchun ishlab chiqishda sifatni
boshqarish jaraѐnida maxsus ish rejalari tuziladi. Maxsus konstruktorlik
ilmiy-tadqiqot ѐki loyihalash institutlarida, sanoat korxonalarida
konstruktorlik texnologik bo‘lim (byuro) larda yangi mahsulot namunalarini
ishlab chiqish mumkin. Bunda asosiy e’tibor ushbu buyum namunasi haqiqatdan
yangi bo‘lishligiga ѐki ishlabchiqarishdagi buyumlarni takomillashganligiga
qaratiladi.
Mahsulotni ishlabchiqarishga tayѐrlash bosqichida optimal texnologik
jaraѐnlarni tanlash qiyin va u ma’suliyatli vazifa, chunki bu bosqichda
doimiy texnologiyaning qiyinlashishi hamda ishlabchiqarishning iqtisodiy
ko‘rsatkichlarini yaxshilash zaruriyati bo‘ladi. Tayѐrlash bosqichida mahsulot
sifatini oshirish korxonaning asosiy vazifalaridan biri hisoblanadi.
Mahsulotni ishlabchiqarish bosqichida esa quyidagi tadbirlar amalga
oshirilishi mo‘ljallanadi:
mahsulotni bevosita tayѐrlash;
uskunalarning, jihozlarning, nazorat o‘lchash texnikasining sifatini
kerakli darajada bo‘lishini ta’minlash va nazorat qilish;
mahsulot sifatini oshirish, yaroqsizlikni oldini olish, me’ѐriy
hujjatlarga mos kelmaydigan mahsulot ishlabchiqarish sabablarini
bartaraf qilish tadbirlarini tayѐrlash va amalga oshirish;
me’ѐriy hujjatlarni joriy qilish va ularga qat’iy rioya qilish;
korxonaga tushaѐtgan xom ashѐning, materiallarning, yarimfabrikatlarning
komplektlanuvchi buyumlarning kirishdagi nazoratini o‘rnatish;
chiqarilaѐtgan mahsulotning ish bajarishdagi, qabuldagi va sinashdagi
nazoratini o‘rnatish;
tekshiruvchan nazoratga, me’ѐriy hujjatlarga rioya qilish;
|
di,
degan
gap
bor.
Kelajagingizni o‘ylang. Agar
menga ishonch qog‘ozi bersangiz, hech bo‘lmaganda sizga qoldirilgan meros miqdorida boyligingizni
saqlab qolaman.
Elza o‘rnidan turib, go‘yo bir narsadan yuzini
himoya qilganday qo‘lini ko‘tardi.
—Yo‘q, Zauer, yo‘q! Merosdan og‘iz ochmang!
Yana shu iflos ishga aralashishni xohlamayman...
Qo‘ying
bunaqa
gapni...
Charchadim...
Kechasi
bilan uxlamaganman, oyoqda zo‘rg‘a turibman...
—Lekin bu oxirgi so‘zingiz emasmi? —dedi
Zauer uzoqlashib borayotgan Elzaning orqasidan.
Elza javob bermay, tez chiqib ketdi.
U o‘zxonasiga chopib kirdi-yu, yig‘lab o‘tirgan
Emmani bag‘riga bosdi.
—
Yig‘lama,
qizalog‘“im!
Ottoni
tortib
olmayman,
lekin uni yoningga qaytarishing ham qiyin
deb qo‘rqaman.
—Nahotki? —dedi Emma Elzaga nochor termilib,
—
Ehtimol,
keyinroq...
—
Elza
dugonasiga
tasalli
berish
uchun
shunday
dedi-yu,
ammo
Ottoning qaytishiga o‘zi ham ishonmadi.
—
Endi
dam
olishimiz
kerak.
Seni
yolg‘iz
qoldirmayman.
Hammasini
unutish
uchun
uzoq-uzoqlarga ketamiz.
Yig‘lama!
Sen
o‘zingni
asrashing
kerak.
Unchalik
yolg‘iz emassan.
O‘g‘ling
bor. Birgalashib tarbiya qilamiz. Baxtingni shundan topasan.
—Ha, ketamiz. Meni tashlab ketma, Elza!
Zauer
boshini
ham
qilgancha
qishki
bog‘da,
akvarium yonida o‘tirar,
alamini kimdan olishni
bilmasdi.
—0, yaramas! —deb qichqirdi u birdan va o‘zi
ham sezmagan holda akvariumga musht soldi.
Shisha
chil-chil
bo‘lib,
suvi
to‘kilib
ketdi,
akvarium tubiga tushib qolgan baliqchalar dumini
likillatib, og‘zini kap-kap ochgancha qolaverdi...
439
|
Umarxon
1291
Buyuk ipak yo‘li lug‘ati: Ipak yo‘li va bu yo‘l yoqasidagi shaharlar madaniyatini o‘rgangan
olimlar
.. 294
Turkistonlik havaskor qadimshunoslar.
294
A. Yu.. Yakubovskiy (1886—1953)..
298
G. V. Grigoryev (1898—1941)....
.. 299
S.P. Tolstov (1907—1976)....
-. 301
Ya.G‘. G‘ulomov (1908—1976)
304
H. A. Cyxapeb (1909-1942)...
2... 307
O.I. Smirnova (1910—1982)...
.. 309
G.A. Pugachenkova (1915—2007)
Kyudzo Kato (1922—016)....
K.A. Akishev (1924—010)....
A.A. Abdurazoqov (1930) ....
G.A. Fyodorov-Davidov (1931—2000).
311
314
315
317
|
darajasiga yetkazilguncha muttasil oshirib boriladi.
Mavjud sarmoyalar hamqishloq foydasini ko‘zlab sarflanishi
lozim. Ekin maydonlarining meliorativ holatini yaxshilash biz
uchun asosiy yo‘nalishlardan biridir. Agar biz shunday qilmasak,
istiqbolimizdan mahrum bo‘lamiz. 1993-yilda 15-20 ming gektar yangi
yer o‘zlashtirishimiz kerak. Yangiyerlarni o‘zlashtirish, kollektor-drenaj tarmoqlarini, melioratsiya va irrigatsiyani rivojlantirish
orqali hosildorlikni oshirish uchun mablag‘ topishga butun choralar
bilan yordam beramiz. Shunday qilib va zamonaviy chet el
texnologiyasini joriy etish yo‘li bilan respublikada asosiy
ekinlardan iqlim sharoitlari aynan o‘xshash mamlakatlardagidan kam
bo‘lmagan hosildorlikka erisha olamiz.
Davlat tomonidan yordam berilmasa, qishloqning oyoqqa turishi
amrimahol.
Bunda
gap
1993-
yilga
mo‘ljallangan
mablag‘lar
to‘g‘risidagina borayotgani yo‘q. Birinchi navbatda bu-qishloqdagi
islohotlarni qizQin qo‘llab-quvvatlash, davlat mulkchiligini jamoa
mulkchiligiga
aylantirish,
xo‘jalik
yuritishning
kooperativ
shakllarini butun choralar bilan rivojlantirish, dehqon (fermer)
xo‘jaliklarini yanada mustahkamlash, ularni zarur kreditlar,
texnika, mineral o‘g‘it, yem-xashak, urug‘ va ko‘chatlar bilan ta’minlash
demakdir. Bu-dehqonlarning manfaatlarini, ularning nimani
ekish, o‘z mahsulotini kimga va qanday narxda sotish kerakligini
mustaqil belgilash huquqini himoya qilish demakdir.
Davlat respublikaning donga, qand-shakar va boshqa qimmatli
mahsulotga bo‘lgan g‘oyat katta ehtiyojini hisobga olib, ularni
yetishtirish hajmlarini oshirishni, shunday ekin maydonlarini
kengaytirishni hartomonlama rag‘batlantirib boraveradi.
Yana bir nihoyatda muhim ishimiz-aholining ijtimoiy nochor
tabaqalarini himoya qilish. Bu masala aslo paysalga solib
bo‘lmaydigan eng asosiy vazifa bo‘lib keldi va shunday bo‘lib qoladi.
Sessiyada faoliyatimizning mana shu yo‘nalishini xalqimizga bozor
sari olib boradigan bosh yo‘li deb e’lon qilish mumkin. Ijtimoiy
muhofaza qilish vositasini takomillashtirish lozim bo‘ladi. Bu
vositani o‘zgarib borayotgan sharoitlarga moslashtirib, narx-navoning o‘sishiga va pulning qadrsizlanishiga tezda muvofiq holga
|
Antiaritmik vosita sifatida Lidokain-NOVO mono- va politop qorincha ekstrasistoliyasi va taxikardiyani davolashda ishlatiladi, shu jumladan miokard infarktining o‘tkir davrida qorinchalar fibrilyatsiyasini yo‘qotish uchun va qo‘shimcha vosita sifatida yurakni defibrilyatsiyasida, yurakni katetirizatsiyasi va angiokardiografiyasida va boshqa shu kabi tashxis muolajalarida ishlatiladi
|
O`zbekiston va Rossiya harbiy xizmatchilari hamkorligida o`tkazilayotgan maxsus taktik o`quv mashqlari doirasidagi tadbirlar bugun ham qizg`in kechdi.
Ikki davlat tog` o`qchi bo`linmalari komandirlari ko`zda tutilgan maqsad va vazifalarni ado etish uchun belgilangan hududni o`rganish, eng maqbul taktik harakat usullarini rejalashtirish, qaror qabul qilish, qo`llaniladigan qurol-yarog` va harbiy texnika vositalarini tayyorlash masalalarini muhokama qildilar. Bu haqda O`zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi matbuot xizmati xabar berdi.
O`zbekiston tomonidan mayor Muhammad Xoldorov, Rossiya tomonidan kapitan Nurali Shaxmanov komandirligida shartli noqonuniy qurollangan kuchlar joylashgan hududda razvedka ishlarini olib borish, ularning moddiy ta`minot, qurol-yarog` va harbiy texnikalariga shikast etkazish va yo`q qilish, garovga olinganlarni ozod qilish hamda buzg`unchi kuchlarni batamom yakson qilish bo`yicha tegishli qaror qabul qilindi.
Bu vaqtda ikki mamlakat tog` o`qchi bo`linmalari harbiy xizmatchilari o`rtasida o`tochar qurollardan otish, tog` to`siqlari yo`lagidan o`tish, qurol-aslaha va tegishli anjomlar bilan uzoq masofaga marsh yugurish kabi yo`nalishlarda do`stona musobaqalar o`tkazildi. Kapitan G`iyos Jamolov hamda katta leytenant Sergey Baromko komandirligidagi bo`linmalar shaxsiy tarkibi o`rtasida kechgan 5 kilometr masofaga marsh yugurish, murakkab tog` to`siqlari yo`lagidan o`tish musobaqasi ayniqsa, yodda qolarli lahzalarga boy bo`ldi.
|
77
StqS0Q(1Q2)T,
bu yerda: St –tirqishning karter gazlari me’yoridan oshgan davrdagi
qiymati; S0-tirqishning boshlang‘ich qiymati; 1, 2-mos ravishda tutash
sirtlarning yeyilish tezliklari.
Tutashmaning karter gazlari me’yoridan oshgan davri davomiyligi
Txq(St-S0)/(1Q2).
Schek
Sќ
S0
0 Vaqt
Tќ Tљal
Tum
12-rasm. Karter gazlari me’yoridan oshgan davri davomiyligini
hisoblashga doir sxema.
To‘liq yeyilish davomiyligini aniqlash uchun formula quyidagi
ko‘rinishda bo‘ladi:
Tum q (Schek-So)/(1Q2),
bu yerda: Schek –tirqishning chekli qiymati.
12-rasmga ko‘ra tutashmaning karter gazlari me’yoridan oshgan davri
davomiyligini aniqlash quyidagini tashkil etadi:
Tkar q Tum- Tx .
|
Test sinovlari uchun test savollari bazasini shakllantirishda 2016/2017 o'quv yili uchun tasdiqlangan darslik ro'yxati
Tabiiy geografiya boshlang'ich kursi
|
Hozirda mamlakatimizda koronavirus infeksiyasi bilan bog`liq epidemiologik karantin e`lon qilingani. Shu munosabat bilan fuqarolardan ko`chaga chiqmaslik talab etilmoqda.
Mana shu damlarda, pensionerlarning uyida qolishi uchun bank xozimlari ham astoydil harakat qilishmoqda. Ular pullarni dezinfeksiyalash, har bir pensionerning nafaqa pulini alohida ajratish, ularni vaakumli xaltachalarga joylab chiqish, keyin har bir mahalla, hududlar bo`yicha jamlab, egalariga tarqatish kabi mashaqqatli jarayonda faol ishtirok etishmoqda.
Albatta, bu ishlarning savobi ham shu kunlarda qilinayotgan boshqa savobli amallardan kam emasligi shubhasiz! Yoshi ulug`larning nafaqalarini gigiena va karantin talablari asosida tozalab, keksalarga etkazib berayotgan bank xodimlariga xayrli ishlarida kuch-quvvat tilaymiz.
|
Shimoliy viloyatlarda katta nufuzga ega Do‘stum unga nisbatan har qanday ayblov va gumonlarni inkor etadi
|
Sharof Rashidov keyinchalik viloyat, respublika idoralarida rahbarlik lavozimlarida ishlagan paytlarida ham qadrdon universitetiga tez-tez kelib turgan
Ustozlari, do‘stlarini yo‘qlagan, ularga hurmat-ehtirom ko‘rsatgan
|
“O‘zekspomarkaz”da qishloq xo‘jaligi, oziq-ovqat mahsulotlari hamda ushbu sohalarda ishlab chiqarish jarayonida qo‘llaniladigan yangi texnologiyalarning “O‘zagroekspo-2007” hamda “O‘zprodtexekspo-2007” uchinchi xalqaro ixtisoslashgan ko‘rgazmalari ochildi.
Uni O‘zbekiston Respublikasi Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi, Savdo-sanoat palatasi, “O‘zqishloqxo‘jalikmash-xolding” xolding kompaniyasi, Fermer xo‘jaliklari uyushmasi va IEG Uzbekistan xalqaro ko‘rgazma kompaniyasi hamkorlikda tashkil etdi.
Tadbir ochilishida yurtimizda agrar sohada jadallik bilan amalga oshirilayotgan islohotlar qishloq xo‘jaligida ishlab chiqarish hajmini oshirish, tarmoqda zamonaviy texnika va texnologiyalardan oqilona foydalanish, yurtimiz eksport salohiyatini yuksaltirish va xalqaro hamkorlik ko‘lamini kengaytirishda muhim omil bo‘layotgani alohida ta’kidlandi.
Mamlakatimizda Prezidentimiz rahnamoligida jamiyatimizning barcha jabhalari qatori agrar tarmoqda ham ish yuritishning zamonaviy shakllari va texnologiyalari hayotga tatbiq etilayotgani o‘z samarasini berayotir. Fermerlik harakatining yo‘lga qo‘yilgani, fermerlarni har tomonlama qo‘llab-quvvatlashga, dehqonlarning yerga va mulkka egalik hissini kuchaytirishga qaratilayotgan ulkan e’tibor soha rivojida muhim omil bo‘lmoqda.
Hozir yurtimizda faoliyat yuritayotgan 214 mingdan ko‘proq fermer xo‘jaligi 5,6 million gektardan ziyod maydonda dehqonchilik qilmoqda.
Fermerlar uchun qulay mehnat sharoitini yaratish va zarur infratuzilmalarni shakllantirish doimiy e’tiborda. Sobiq shirkat xo‘jaliklariga qarashli yonilg‘i bilan ta’minlash shoxobchalari, mineral o‘g‘it omborlari fermer xo‘jaliklariga xizmat ko‘rsatmoqda. Ayni paytda suvdan foydalanuvchilar uyushmasi – SFU, muqobil MTP, minibank va boshqa agroservis shoxobchalari ham tashkil etildi. Hozirgi kunda fermer xo‘jaliklariga xizmat ko‘rsatayotgan ana shunday infratuzilmalar soni o‘ndan oshdi.
Fermer xo‘jaliklari va shaxsiy yordamchi xo‘jaliklarda chorvachilikni rivojlantirish, meva-sabzavot va uzumchilik sohasida mahsulot ishlab chiqarish hajmini oshirishga ham katta e’tibor qaratilmoqda.
Ko‘rilayotgan ana shunday chora-tadbirlar samarasi o‘laroq, joriy yil yurtimizda paxta va g‘alladan uyilgan ulkan xirmon to‘la fermer xo‘jaliklari ulushiga to‘g‘ri keldi. Kartoshka, sabzavot, poliz mahsulotlari, meva, uzum, go‘sht va sut yetishtirish hajmini kundan-kunga oshirayotgan qishloq xo‘jaligi xodimlari ayni paytda qayta ishlash sanoatini rivojlantirish, qishloqqa sanoatni olib kirish borasida ham faol ish olib borayotir. Bu borada mamlakatimizda an’anaviy tarzda tashkil etilayotgan “O‘zagroekspo” va “O‘zprodtexekspo” qishloq xo‘jaligi va oziq-ovqat mahsulotlari, ishlab chiqarish texnologiyalari va uskunalari xalqaro ixtisoslashgan ko‘rgazmalarining o‘z o‘rni bor.
Mazkur xalqaro ko‘rgazmalarning tashkil etilishi mamlakatimizning bu boradagi salohiyatini keng namoyish qilish, agrosanoatning turli tarmoqlari va qishloq xo‘jaligi mashinasozligi sohasida va o‘simliklarni muhofaza qilish bo‘yicha ilg‘or tajribani, zamonaviy texnologiyalarni ommalashtirish hamda eksport imkoniyatlarini kengaytirishga yordam bermoqda. Joriy yildagi an’anaviy ko‘rgazmada ishtirokchilar soni yanada ortdi. Unga dunyoning 17 davlatidan ellikdan ko‘proq mahalliy va xorijiy kompaniyaning vakillari tashrif buyurdi.
– Biz O‘zbekiston agrosanoatchilari bilan qariyb besh yildan buyon samarali hamkorlik qilib kelmoqdamiz, – deydi Ukrainadagi “Xarkov traktor zavodi” ochiq aksiyadorlik jamiyatining Markaziy Osiyo bo‘yicha vakili Igor Sazonov. – Shu davrda ellikka yaqin texnika yetkazib berdik. Shunisi e’tiborliki, keyingi yillarda yurtingizda qishloq xo‘jaligi sohasi jadal rivojlanmoqda. Mazkur jarayonda zamonaviy texnika va texnologiyalardan foydalanishga katta e’tibor qaratilmoqda. Bu sohada hosildorlikni oshirish barobarida, ekologik barqarorlikni ta’minlashda ham muhim ahamiyatga ega. Biz o‘zbekistonlik mutaxassislar bilan bu yo‘nalishda doimiy hamkorlik qilishga tayyormiz.
Besh bo‘limdan iborat ko‘rgazmalardan qishloq xo‘jaligi texnikasi va uskunalari, oziq-ovqat mahsulotlari hamda qayta ishlash vositalari, chorvachilik, chorva ozuqasi, veterinariya va agrokimyo sohasida qo‘llaniladigan vositalarga keng o‘rin ajratilgan. Shu bois ko‘rgazmalar ochilgan dastlabki kunda bu yerga mamlakatimizda faoliyat yuritayotgan ko‘plab fermer xo‘jaliklari, parrandachilik, chorvachilik va qayta ishlash sanoati korxonalari vakillari tashrif buyurdi.
“O‘zekspomarkaz”da “Choy va qahva” ikkinchi xalqaro ixtisoslashgan ko‘rgazma ham ochildi. Unda choy, qahva, tabiiy damlamalar hamda bu jarayonda qo‘llaniladigan uskuna va vositalar ishlab chiqaradigan o‘nlab mahalliy va xorijiy kompaniyalar vakillari o‘z mahsulotlari va texnologiyalari bilan ishtirok etmoqda.
|
570,0,
мишaплдa kremniy xlor, brom va oltingugurt bilan ham ta’sirlashadi:
Ё1H2CЛ,=51C1,
517281,—51B1,
51425=515,
Юyпимy (1Y)- юл.
Kгeттy (TY)-Бгoлиф
kremniy (17V)-sulfidi
Krmniyning galogenli va oltingugurtli birikmalari gidrolizga uchraydi:
510172H,0= 50,74H0
515,572H,0= 510,12H,5
Kremniy yuqori haroratda uglerod bilan birikadi vajuda qattiq birikma-—
mMuornndni (kremniy karbidi) hosil qiladi:
51 = C—MC
Kuarborunddan silliqlash va pardozlash toshlari tayyorlanadi.
Qixdirilganda kremniy ko‘plab metallar (Mg, Ca, Cr, Mn, Fe va b.)
Bilan
ПимиПaг Пo5П qilib birikadi:
Si-t2Mg-Mg,Si
Metall silitsidlariga kislotalar ta’sirida kremnovodorod SiH,-—silan hosil
0
Mg,Sit4HCI—2MgClL,
SH,
—
Maн
rangsiz gaz, kuchli qaytaruvchi, havoda o‘z-o‘zidan alangalanib
финги
5H,420,250,121,041427,2 ky
"Иaндaп Taвбдaп yaпa Юг дaпcпa KгeтпoyoдoгoФaг ham mavjud,
Mirning umumiy formulasi Si,H..,,, bu yerda, n8. Silanlar metan qatori
jmwodorodlarga o‘xshash bo‘lish bilan birgalikda kremniyning uglerodga
main metallmaslik xossasi kuchsizlanishi natijasida Si—H va Si—Si bog‘ining
hin hnizlanishi sababli ulardan ko‘ra kuchli reaksion xususiyatga ega.
Kislotalar bilan ta’sirlashmaydi. Ishqorlarning suyuqlanmasi va eritmalari
hilini ta’sirlashadi:
5142MaOH-H,0=Чa,510,42H,1
3420H—H,0=510,742H,7
Vang muhim birikmalari. Kremniy (IV)-oksidi SiO, —qattiq, qiyin
iuqlanuvchan, atom kristall panjarali, suvda erimaydigan modda. Tabiatda
birin
minerali holida uchraydi. Kvarsning tiniq, rangsiz kristallini tog‘ xrustali
in ham atashadi. Kremen, agat, yashma, qum-kvarsning shakl o‘zgarishlari
Шekи).
Kislotali
oksid xossasiga ega bo‘lib,
ishqorlar,
ishqoriy metallar
burbonatlari va asosli oksidlar bilan qo‘shib suyuqlantirilganda, kremniy
bislotasi tuzlari-silikatlarni hosil qiladi:
317
|
140
61-rasm. Qizilmiya, shirinmiya (Solodka obыknovennaya)
–Glycyrrhiza glabra L.
Qizilmiya o‘simligining ildizidan oziq-ovqat sanoatida (pivo,
kvas kabilar tayyorlashda) hamda texnikada, to‘qimachilik, kimyo sanoatida va xalq xo‘jaligining boshqa tarmoqlarida keng foydalaniladi.
Qoraandiz (Devyasil vыsokiy)–Inulahelenium L.
Qora
andizAstradoshlar
(murakkabguldoshlar)–Asteraceae
(Compositae) oilasiga mansub bo‘lib, bo‘yi 100-80 sm keladigan yirik
ko‘pyillik o‘t o‘simlikxisoblanadi. Poyasi bitta yoki bir nechta, tik
o‘sadi, yuqori qismi shoxlangan. Ildiz oldi barglari yirik, uzun bandli, ellipssimon yoki cho‘ziq tuxumsimon va o‘tkir uchli bo‘ladi. Poyasidagi barglari maydaroq, cho‘ziq tuxumsimon bo‘lib, bandi yordamida yoki
bandsiz (poyasining yuqori qismidagilari) poya va shoxlarida ketma-ket
o‘rnashgan. Hamma barglari sertuk (ayniqsa pastki tomoni) va tishsimon qirrali bo‘ladi. Tilla sariq gullari poyasi bilan shoxchalari uchida qalqonsimon yoki shingilsimon to‘pgul hosil qiluvchi savatchalarga
|
O‘zbekiston Ukrainaga javoban mahsulotlar uchun to‘lovlarni oshirdi - BBC O'zbek
O‘zbekiston Ukrainaga javoban mahsulotlar uchun to‘lovlarni oshirdi
http://www.bbc.com/uzbek/lotin/2015/06/150625_latin_ukraine_uzbek_imports
Ukraina O‘zbekiston mahsulotlariga boj to‘lovlarini oshirishiga javoban O‘zbekiston ham ukrain mahsulotlariga to‘lovlarni oshirgan.
Ukrainaning Yevropeyskaya pravda nashri xabar qilishicha, bu haqida "Ukrkondprom" uyushmasining rahbari Aleksandr Baldыnyuk o‘zining Feysbukdagi sahifasida xabar tarqatgan va hujjat nusxasini chop qilgan.
Hujjatga binoan, joriy yilning 1 iyulidan boshlab 12 oy davomida Ukrainadan kelayotgan mahsulotlarning turlariga qarab 5% yoki 10% hisobida qo‘shimcha to‘lov belgilanadi.
O‘zbekiston Bosh vaziri Shavkat Mirziyoyev tomonidan imzolangan hujjatda mazkur qaror Ukraina hukumatining o‘xshash to‘lovlariga javob sifatida qabul qilingani aytiladi.
Janob Baldыnyuk Ukraina hukumati hali O‘zbekistonning bu amaliga munosabat bildirmaganini aytdi.
"Agar biz, avval va‘da qilganimizdek, yaqin orada qo‘shimcha to‘lovlarni bekor qilsak ham, O‘zbekistonning yangi qoidalari 2016 yil oxirigacha amalda qoladi. Undan tashqari, ularning bu amallariga Markaziy Osiyoning boshqa mamlakatlari diqqat bilan qarashmoqda va biz uchun bu kabi amallar juda xavfli bo‘lishi mumkin, chunki Markaziy Osiyo biz uchun juda muhim bozor", - deb aytgan Baldыnyuk.
Ukraina tomoni 16 fevralda import mahsulotlari turlariga qarab 5% va 10% hisobida qo‘shimcha boj to‘lovlarini kiritgandi.
Verxovnaya rada bu qarorini mamlakatdagi to‘lov muvozanatini barqarorlashtirish niyati bilan izohlagan va u davlat byudjetiga qo‘shimcha 17,6 million grivna olib kelishini bildirgandi.
Ukraina savdo sheriklari orasida O‘zbekiston MDH davlatlari ichida 7-o‘rinni, uning jahon bozoridagi sheriklari orasida esa 44-o‘rinni egallaydi.
O‘zbekiston savdo sheriklari ro‘yxatida esa Ukraina MDH davlatlari ichida 3-o‘rinda, jahon bozoridagi sheriklari orasida esa 6-o‘rinda turadi.
Ukraina O‘zbekistonga asosan mashinasozlik mahsulotlari, xususan nasoslar, mashinalar, mahsulot tashuvchi qurilmalar, qishloq xo‘jaligi uskunalari, kranlar va klapanlarni eksport qiladi.
O‘zbekiston esa metallurgiya va yengil sanoat, xususan paxta mahsulotlarini Ukrainaga yetkazib beradi.
|
63
somatizmini qo‘llagan holda o‘z qondosh va qarindoshliklarini
ma’lum qiladilar.
D.O‘rayeva bu haqda to‘xtalar ekan, “Bunda “jigar” so‘zi
istiora
vazifasida
omonimik
ma’no
kasb
etadi”
deya
ta’kidlaydi!.
Darhaqiqat, jigar insonning eng kerakli ichki organi
bo‘lib, inson hayoti uchun juda zarurdir. Inson bu ichki a’zosiz
tirik bo‘lolmaydi, chunki jigar inson organizmini qon bilan
ta’minlab turadi. Xuddi shuningdek, qon orqali tutash
qarindoshlar ham bir-birining hayoti uchun kerakli hisoblanadi.
Jigar deding–jigaring pora bo‘ldi,
Jigar joning o‘z yurtidan ovvora bo‘ldi2.
Ushbu
misralar
yaqin
qarindoshini
yo‘qotgan
kishi
tomonidan motam yig‘i-yo‘qlovi sifatida yaratilgan.
Umuman aytganda, motam marosimi qo‘shiqlarida ham
somatizmlar ishtirok etgan misralarni ko‘plab uchratish mumkin.
Masalan, er xotini o‘limida yig‘i qo‘shig‘ini aytar ekan,
rafiqasining saranjom-sarishta, pazanda, epchil, mehribon va
g‘amxo‘rligini quyidagicha ochib beradi:
Qo‘llaring dasturxon-sachoqli.
Uzun bo‘yli, keng quchoqli,
Sevib olgan qorako‘zim, xo‘sh endi3.
Bevaqt vafot etgan bolalar tilidan “o‘lim allalari”
yaratilgan. Ularda, ko‘pincha, ota-onaning farzandi o‘limidan
kuyib o‘rtanishi, boshiga tushgan kulfatdan ruhiy ta’sirlanishi
ifodalangan bo‘ladi:
Sochin yoyib onam yig‘lar, alla-yo alla,
Beli bog‘liq otam yig‘lar, alla-yo alla.
Bu motam allasida o‘zbek xalqiga xos urf-odat: yaqin
kishisining o‘limida ayollarning soch yoyib, erkaklarning bel
bog‘lab azadorligini namoyon etishi ifoda etilmoqda.
O‘zbek xalqining motam marosimiga aloqador yig‘i-yo‘qlov
qo‘shiqlarida:
|
Bizning sifatli linzalardan biri bilan professional kabi yaxshi va qiziqarli fotosuratlar qiling
Nima uchun ko'proq pul to'lash kerak?
|
O‘zbekiston Respublikasi “Ijara to‘g‘risida”gi Qonuni (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi 1992 y
, 1-son 45-modda),O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2009 yil 8-apreldagi102-sonli “Davlat mulkini ijaraga berish tartibini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori ijrosini ta’minlash maqsadida hamda O‘zbekiston Respublikasi Xususiylashtirish, Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish Davlat Qo‘mitasining 2015 yil 23 dekabrdagi440/01-14-son xatini inobatga olib qaror qilaman
|
Bu g‘azal quyidagicha boshlanadi:
Qaro ko‘zum, kel-u mardumlik emdi fan qilg‘il,
Ko‘zum qarosiga mardum kibi vatan qilg‘il.
To‘ychi hofiz Toshmuhammedov XX asr boshida ushbu g‘azalni
«ushshoq»
kuyiga solib kuylagandan
keyin
u «Qaro ko‘zim» nomi
bilan mashhur bo‘lib
ketadi. Aytishlaricha, hofizning yosh bir
farzandi
bevaqt olamdan o‘tgandan
keyin ushbu g‘azalni
qo‘shiq
qilib kuylagan, o‘zining dard-u hasratini kuyga solib, nola qilgan
ekan.
Ha,
qo‘shiq hofizning ilohiy
ovozi bilan
g‘oyat ta’sirchan
jaranglaydi, Navoiy so‘zlari yurak qatlariga singadi.
Ammo Navoiyning so‘fiyona ma’nolarini anglagan odamga To‘ychi
hofiz ushshog‘i
yana ham
kuchliroq ta’sir
etadi.
Zero, «ushshoq»
oshiqlar degani, ya’ni oshiqlarning ishq dardi, ayriliq va sadoqat
izhoridan hosil bo‘lgan tuyg‘ulari nolasi, falakka o‘rlagan fig‘on
bu. Ushshoq–shashmaqom kuylaridan. Shashmaqom so‘fiylar maqomo-tining musiqaviy ifodasi. Demak, ushshoq Ilohga intilgan ruhning
nolalaridan biri.
Darhaqiqat, ushbu g‘azalda oshiqning yetuklik va kamolot timsoli
–Komil insonga muhabbati ifodalanadi. Tasavvuf lug‘atlarida
ko‘z
–
Komil
inson
timsoli
deb
sharhlanadi,
chunki
u
faqat
o‘zgalarni
ko‘radi, o‘zini esa ko‘rmaydi. Agar
yuz ilohiy zuhurot
ramzi
bo‘lsa,
ko‘z
shu
zuhurotni
jamlagan
manba
–
mazhari
komillikning ramzi. Ko‘zni sevish orqali ilohiy jamolni sevish
ifodalanadi.
Navoiy
qahramoni
ana
shu
Insonni
o‘z
ko‘zining
gavhariga aylantirmoqchi
—qalb chirog‘i
etmoqchi
bo‘ladi.
Shoir
ishlatgan so‘z o‘yinlari ham shunga yo‘naltirilgan: «mardum» –ko‘z
qorachig‘i va insoniylik ma’nosida keladi, «fan» –odat, o‘rganish
va tadbir.
Shunday qilib, baytning mazmuni: «Qora ko‘zlugim (go‘zal yorim),
kel
endi,
odamiylik
muruvvatini
rasm
qilgin
(o‘rganib
ol);
ko‘zimning qorachig‘iga (gavhariga) gavhar (qorachig‘)
kabi o‘rnashgin
(maskan tut)». Alhosil: «qorako‘zligim, kelgin-da, lutf-shafqat,
vafo rasmini tuz (vafoli bo‘l), men uchun sen
ko‘z qorachig‘iday
azizsan, joying ko‘zim ichida».
Demak,
Komil
inson,
piri Komil Navoiy uchun
eng
aziz,
eng
mahbub, eng qadrli va uni ko‘z qorachig‘iday asrashga intiladi, unga
talpinadi,
butun
vujudi
bilan
shu
vujudga
singib
ketmoqchi
bo‘ladi.
346
|
1.3-jadval
Sirdaryo daryosi havzasidagi tabiiy daryo oqimi
(1951-1974-yillar sersuvlikning ikki davriylik davri uchun
o‘rtacha ko‘pyillik oqim, km’/yil)
Daryo havzasi
Davlatlar chegarasida shakllanadigan daryo
I Qirg‘ʻizis- / Qozog‘is- / Tojikiston
/ O‘zbekiston
!
Sirdaryo
ton
ton
havzasi
bo‘yicha
jami
1
1
2
3
4
5
6
Norin
14,544
.
-
.
14,544
Qoradaryo
3,921
-
-
-
3,921
Norin va Qoradaryo
1,760
0,312
2,072
1
olari oralig‘i
1
Farg‘ona vodiysining
0,780
0,408
1,188
o‘ng qirg‘og‘i
I
Farg‘ona vodiysi-3,500
0,855
0,190
/
4,545
I
ning chap qirg‘og‘i
1
O‘rta oqim daryolari
-
-
0,150
0,145
1!
0,295
Chirchiq
3,100
T
0,749
-
4,100
1
7,949
Ohangaron
-
-
-
0,659
0,659
Keles
-
0,247
-
-
0,247
Aris va Bugun
-
1,183
-
1
.
1, 183
Quyi oqim daryolari
0,600
-
!
.
0,60
Jami
{
27,605
2,426
1,005—
6,167
37,203
}
Sirdaryo havzasi,
v.
1
74,2
6,5
2,7
!
16,6
100
}
Suv resurslarining
yillik qiymati
sersuvlilikning
o‘zgaruvchanligi
bilan bog‘liq ravishda
suv tanqis
yillar (9590 li
ta’minlanganlik) dan
suv ko‘p yillar (5Y0o
li
ta’minlanganlik) gacha quyidagicha, ya’ni
Amudaryo
bo‘yicha 58,6 km?” dan
109,9 km’ gacha, Sirdaryo bo‘yicha
esa 23,6 km” dan 51,1 km” gacha o‘zgarib turadi.
Quyida keltirilgan 1.4-jadvaldan
ko‘rinib turibdiki,
Orol dengizi
havzasidagi umumiy oqimning 25,196 Qirg‘izistonda, 5290 Tojikistonda,
9,640 O‘zbekistonda, 2,190 Qozog‘istonda,
1,290 Turkmanistonda va
1090 esa Afg‘onistonda va Eronda
shakllanadi.
Shunday qilib, asosiy daryolar va irmoqlarning yerusti suvlari
(transchegaraviy hisoblanadi) bir necha mamlakatlarning chegaralaridan
o‘tadi va ular tomonidan foydalaniladi,
shu bilan bir qatorda mahalliy
irmoqlarning katta qismi ayniqsa, Farg‘ona vodiysida ikki va undan ortiq
davlatlarga xizmat qiladi. Isfara, Shohimardon, So‘x, Keles kabi daryolar
bunga misol bo‘la oladi.
14
|
sohasidagi qonunchilikka qat’iy rioya etishi, xo'jalik yurituvchi
tushgan arizalarini o'z vaqtida ko'rib chiqishi, ular yuzasidan qarorlar
qabul qilishi hamda olib borilayogan ishlaming natijalari to'g'risida
Davlat moliyaviy nazorati tizimida O'zbekiston Respublikasi
Moliya Vazirligi, Markaziy bank, Davlat soliq qo'mitasi va ularning
quyi organlari alohida o'rin tutadi
Moliya-kredit tizimi muassasalari
belgilanadi
|
Dam olish kunlari o‘rtacha iliq ob-havo bo‘lishi kutilmoqda
Bugun, aprel oyining oxirgi kuni respublika hududlari bo‘yicha Kaspiy dengizidan salqin va biroz nam havo kirib kelishi boshlandi, deya xabar berdi O‘zgidromet.
Kunning birinchi yarmida Buxoro, Navoiy, Qashqadaryo viloyatlarining ayrim tumanlarida, kechga yaqin esa Toshkent, Samarqand, Jizzax, Sirdaryo viloyatlarida ba’zi joylarda biroz yomg‘ir yog‘ishi, momaqaldiroq bo‘lishi mumkin. Harorat 25−28 daraja atrofida bo‘ladi.
Bugun va ertaga ba’zi joylarda shamol 15−20 m/s gacha kuchayishi mumkin.
Shanba kuni faqat respublikaning eng sharqiy tumanlarida biroz beqarorlik saqlanib turadi. Farg‘ona vodiysi viloyatlarida va tog‘li tumanlarda biroz yomg‘ir yog‘ishi, momaqaldiroq bo‘lishi mumkin. Respublikaning qolgan hududlarida yog‘ingarchiliksiz ob-havo bo‘lishi kutilmoqda.
Yakshanba kuni O‘zbekistonning barcha hududlari bo‘yicha kam bulutli va quruq ob-havo bo‘lishi kutilmoqda. Havo harorati 29−32 darajagacha, janubda 34−37 darajagacha ko‘tariladi.
|
9
Ajraladigan va ajralmaydigan birikmalar, yig`ish chizmalari bo`yicha umumiy tushunchalar berish
|
2020-yil 19-oktyabr kuni fuqaro Baqoyev Javoxir Yaxyo oʻgʻli “Oʻzbekistonda 16 yoshdan avtomobil boshqarishga ruxsat berish haqida” “Mening fikrim” jamoaviy murojaatlar portaliga taklif joylashtirgan edi. IIV YHXBB ushbu taklif yuzasidan oʻz munosabatini
.
"Mamlakatimiz avtomobil yoʻllarida sodir etilgan avtohalokatlar tahliliga nazar tashlar ekanmiz, 18 yoshga toʻlgan oʻgʻil-qizlar tomonidan haydovchilik guvohnomasini olib, yoʻl-transport hodisasini sodir qilayotganlar ham kam emas. Raqamlarga eʼtibor qaratadigan boʻlsak, joriy yilning oʻtgan 9 oyi davomida haydovchilik guvohnomasini olganiga 2 yil boʻlmagan haydovchilar tomonidan 612 ta yoʻl-transport hodisalari sodir etilgan boʻlib, ularning oqibatida 191 nafar fuqarolarimiz hayotdan bevaqt koʻz yumishgan boʻlsa, yana 571 nafari turli darajadagi tan jarohatlari olishgan. Yoʻl-transport hodisalarining oldini olishda haydovchining yoʻl harakati qoidalarini oʻzlashtirganligi, tajribasi, yoshi va madaniyati juda muhim oʻrin tutadi.
Fuqaro Baqoyev Javoxir Yaxyo oʻgʻlining “Oʻzbekistonda 16 yoshdan avtomobil boshqarishga ruxsat berish haqidagi” “Mening fikrim” jamoaviy murojaatlar portaliga joylashtirilgan taklifi yuzasidan IIV YHX Bosh boshqarmasi quyidagilarni maʼlum qiladi.
Boshqa davlatlarda boʻlgani kabi yurtimizda ham haydovchilik guvohnomasi olish uchun bir qancha talablar belgilangan. Oʻzbekiston Respublikasining “Yoʻl harakati xavfsizligi toʻgʻrisida”gi Qonuni talablari asosida ishlab chiqilgan Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 31-maydagi 408-son qarori bilan tasdiqlangan Nizomda “A” toifadagi mototransport vositasini boshqarish huquqiga ega boʻlish uchun 16 yoshga, “V” va “VS” toifaga ega boʻlish uchun 18 yoshga hamda “D” toifaga ega boʻlish uchun esa 21 yoshga (jumladan tramvay va trolleybuslar) toʻlgan shaxslarga ruxsat etiladi.
Ushbu normalar qaror loyihalari ishlab chiqilish jarayonida xorijiy davlatlarning tajribalari oʻrganilib kiritilgan va bu talablar Yoʻl harakati toʻgʻrisidagi (1968-yildagi Vena Konvensiyasi) Konvensiya normalariga mosdir.
16 yoshdan haydovchilik guvohnomasini berish tartibi joriy qilingan xorijiy davlatlar oʻrganib chiqildi.
Misol uchun: Shvetsiya, Fransiya, Avstriya, Estoniya, Norvegiya va ayrim Yevropa davlatlarida xuddi bizning normativ hujjatlarda belgilanganidek 16 yoshda uncha katta boʻlmagan mototsikllarni, 18 yoshda avtotransport vositasini boshqarishga ruxsat etiladi.
16 yoshli bola hali maktab yoki kasb-hunar kolleji oʻquvchisidir. Aynan ushbu yoshdagi bolalar oʻqishini davom ettirishi, boshqa ishlar bilan chalgʻimasligi, jamiyat uchun foyda keltiradigan bilimli insonlar boʻlib ulgʻayishlari zarur.
16 yoshli bolalarda tirishqoqlik, izlanuvchanlik bilan birga maqtanchoqlik, oliftalik kabi xislatlar ham eng avjiga chiqqan vaqt hisoblanadi. Bu yoshdagi bolalarning transport vositasini oʻzboshimchalik bilan boshqarishi salbiy oqibatlar bilan yakun topganligi holatlari uchramoqda.
16 yoshli bolalarda hali “Men” degan fikr soʻnmagan boʻlishi, maqtanishni, “oliftalikni” yaxshi koʻrishi, buning oqibatida esa yoʻl harakati qoidalariga amal qilmaslik, mensimaslik yoki qasddan tengdoshlariga, doʻstlariga avtomobilini maqtanish uchun yoʻl harakati qoidalariga qarshi harakat qilishi mumkin, bu esa fojiali oqibatlarga sabab boʻlishi mumkin" deyiladi YHXBB maʼlumotida.
|
Yangiliklar » Jamiyat » O‘zbekiston korrupsiyaga qarshi kurash bo‘yicha xalqaro reytingda 157-o‘rinni egalladi
|
292
Shi
—
af
i!
i
–
Starikov –Yo‘q, bu o‘ziga bino qo‘yish. Xayr, mayli biz ham
esingizga tushib qolarmiz, Agafbya Tixonovna. Xush qolinglar,
afandilar (Ta’zim qilib chiqib ketadi)
Yigirma birinchi ko‘rinish
Podkolyosin bilan Kochkaryov
Padqolyosin –Biz nimaga qarab turibmiz?
Kochkaryov –Qalay, tuzuk-a, qizi tushkur?
Podkolesin –Be Rostini aytsam menga yoqmadi.
Kochkaryov –Ana xolos: Bu nima degan gap? O‘zing yaxshi ekan
deding-ku.
Podkolyosin –To‘g‘ri kelmaydi-da, burni uzun, fransuzcha
bilmas ekan.
Kochkaryov –Bu nimasi? Senga fransuzcha bilishining nima
keragi bor?
Podkolyosin –Har qalay qiz degan fransuzcha bilishi kerak.
Kochkaryov –Nega
Podkolyosin –Negaki... bilmayman nega, ishqilib, fransuzcha
bilmasa, uncha mazasi bo‘lmaydi.
Kochkaryov –Ana endi, bir ahmoq aytdi, endi bu shuni mahkam
ushlab oldi. Qiz bejirim, chiroylik, bundaqa qizni hech qayerdan
topolmaysan.
Podkolyosin –Avval o‘zimga ham ma’qul bo‘lgan edi, hamma
«burni uzun ekan» deyabergandan keyin qarasam, rostdan ham
burni uzun ekan.
Kochkaryov –Voy laqillaganey, ular jo‘rtaga seni aynitish
uchun shundaqa deyishdi. Men ham maqtaganim yo‘q-ku, rasmi
shundaqa bo‘ladi. Qizmisan qiz-da, birodar! Qo‘zini ayt: ko‘z
degan ham shunday bo‘ladimi–odamni eritib yuboradi-ya Burnini ayt–kiroyi burun. O‘zi oppoq bo‘zday. Bo‘z bo‘lganda ham
qandoq degin. Tuzukkina, qaragin.
Podqolyosin – (iljayib) Rost, yaxshiga o‘xshab qoldi.
Kochkaryov –Albatta yaxshi-da. Menga qara, endi bularning
hammasi ketdi, yur, kiramiz, ishni pishiramiz.
Podkolyosin –Yo‘q, to‘g‘ri kelmaydi.
Kochkaryov –Nega?
Podkolyosin –Bu qanday surbetlik? Biz ko‘pchilikmiz: o‘zi
tanlasinda.
|
Davomiyligi: 02:04:35-Tarjima: Professional (dublyaj qilingan) O'zbek tilida-Rejissiyor: Mario Van Piblz-Rollarda: Nikolas Kеydj, Tom Sayzmor, Tomas Djеyn, Mett Lantеr, Vеronika Rozati, Koudi Uokеr, Brayan Presli, Emili Tеnnant, Kallard Xarris, Emili Mari Palmеr-Описание: Ikkinchi jahon urushi oxirida, Indianapolis kreyseri eng sirli missiyani amalga oshirdi: Xirosima va Nagasaki uchun Filippinda joylashgan AQSh dengiz bazasiga atom bombalari urush boshkalarini etkazib berdi
Maxfiylik tufayli, bu buyruq kemani kuzatib borish uchun eskort qilishga imkon bermaydi, kema aslida dushman dengiz osti kemalariga qarshi himoyasizdir
Vazifalar bajarildi, yuk yetkazildi, lekin "Indianapolis" yo'lida Yaponiya torpedalarini to'g'ridan-to'g'ri urish natijasida pastga tushadi
Tirik qolgan to'rt kun Filippin dengizi to'lqinlari bo'ylab yuribdi, bu qon to'kilgan qushlar bilan to'lib-toshgan
Ekipajning faqatgina to'rtinchi qismi, shu jumladan kapitan, omon qolish uchun harakat qilmoqda, yuzlab odamlar suvga cho'kdi, tashnalikda vafot etdi yoki akula og'izlarida vafot etdi
Gunohlarini yashirish uchun qo'mondon kema hayoti va ekipaji uchun jangda qahramonlarcha kurashgan kapitan Charlz Makvayga sudga taslim bo'ladi
-Videoning sifati: BDRip-AVC
|
magnit maydoni, uning magnit qutblari ham aylanadi. Magnit
qutblar yerning sirtida bir joyda joylashganga o‘xshasa ham, ular
asta sekin, yuz yilda 18” tezlik bilan planeta atrofida siljishi sezilgan.
Ikkinchi tomondan, Yerning magnit maydoni vaqt o‘tishi
bilan kamayishi ma’lum bo‘lgan: 20 yilda taqriban 14. Bunday
holda 2 ming yilda Yerning magnit maydoni so‘nib qolishi kerak.
Tarixiy izlanishlar shuni ko‘rsatadiki, uzoq o‘tmishda Yerning
magnit maydoni so‘nib, teskari yo‘nalishda, ya’ni qutblari
almashib qayta vujudga kelishi kuzatilgan, bunday global hodisalar 50—500 ming yilda bir marta ro‘y bergan ekan. Vulqonlardan
otilib chiqqan lava qotganida, unda o‘sha zamondagi magnit maydon
haqida tarixiy ma’lumot qolib, bizga etib kelgan. Yerda bunday
hodisalar juda uzoq davrda bir marta ro‘y bersada, Yerdagi hayotga
ta’siri juda kuchli bo‘lishi mumkin. Uzoq tarixda, dinozavrlar va
boshqa ko‘plab jonivor turlarining yo‘q bo‘lib ketishi aynan magnit
qutblarining almashinishi bilan bog‘lanadi. Magnit maydon qutblari
almashib vujudga kelishi kutilsa ham, ko‘p yillar davomida uning
qiymati juda kichik bo‘lib, maydon Yerni Quyosh radiatsiyasidan
bekitib turolmaydi.
Quyoshda esa magnit maydon qutblarining almashinishi
nisbatan tez, o‘rtacha 29 kunda bir marta ro‘y berar ekan.
Yerning magnit maydoni manbasi nimada? Dastlab magnit
maydon Yerning ferromagnit yadrosi bilan tushuntirilgan. Haqiqatan, planetamiz qobig‘ida temir moddasi ko‘p bo‘lib, uning
yadrosi asosan temir va nikeldan iborat deb hisoblanadi. Lekin
chuqurlik oshgan sari temperatura oshib boradi, 100—200 kilometr chuqurlikdayoq temperatura 1300 K ga etib, Kyuri haroratidan oshib ketadi, bunday sharoitda kuchli ferromagnit xossalar
yo‘qolib, magnit maydonning
kuzatiladigan qiymatlarini tushuntirib bo‘lmaydi. Zamonaviy tasavvurlarga ko‘ra Yerning metall yadrosida aylanma elektr toklar oqib,
a.
planeta magnit maydonini yaratadi.
23.,2-rasim.
Suyuq yadro bilan tashqi mantiya-120
|
Oʻzbekcha/ўзбекча: Moldova Davlat Bayrog`i
|
Vazirlar Mahkamasining 28.10.2020-yildagi “Atom energiyasidan foydalanish sohasidagi faoliyatni litsenziyalash tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi 663-son qarori qabul qilindi.
Hujjat Prezidentning 7.02.2019-yildagi “2019-2029-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida atom energetikasini rivojlantirish Konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi
-son qarori ijrosini taʼminlash doirasida ishlab chiqilgan.
Atom energiyasidan foydalanish sohasidagi faoliyatni amalga oshirish uchun litsenziya ekspluatatsiya qiluvchi tashkilotlarga, shuningdek ushbu sohada faoliyat yurituvchi boshqa yuridik shaxslarga obyektlar va oʻtkaziladigan ishlar xavfsizligini taʼminlash sharti bilan Sanoat xavfsizligi davlat qoʻmitasi tomonidan beriladi.
Litsenziya faqat yuridik shaxslarga cheklanmagan muddatga beriladi.
“Atom energiyasidan tinchlik maqsadlarida foydalanish toʻgʻrisida”gi Qonunning (9.09.2019-yildagi
-son) 20-moddasiga muvofiq ekspluatatsiya qiluvchi tashkilotlarning quyidagi faoliyat turlari litsenziyalanadi:
Ekspluatatsiya qiluvchi tashkilotlarga litsenziya berishda quyidagilar asosiy shartlar hisoblanadi:
Boshqa yuridik shaxslarning quyidagi faoliyat turlari litsenziyalanadi:
Litsenziatning arizasini koʻrib chiqqanlik uchun 4
miqdorida yigʻim undiriladi. Litsenziyalovchi organ tomonidan litsenziya berish yoki uni berishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror ariza olingan kundan boshlab 30 kundan oshmaydigan muddatda qabul qilinishi lozim, bunda xavfsizlik ekspertizasi oʻtkaziladigan muddatlar hisobga olinmaydi.
Litsenziya berganlik uchun 10
miqdorida davlat boji undiriladi.
|
Жo:
opa
-
uh
=
иp
|
davrida esa
12-15
kun bo‘ladi.
Bu esa tuproq namligining dalanam sig‘imiga
nisbatan 60-75 «90 darajada bo‘lishini ta’minlaydi.
Kechki ildizmevalilar hosilini yig‘ishtirishga 2-3 xafta qolganda sug‘orish
to‘xtatiladi. Jami o‘suv davrida 5-11-martgacha sug‘oriladi. Sug‘orish normasi 500600 m".
Kasallik va zararkunandalar. Un–shudring kasalligi bilan ko‘proq sabzi
va lavlagi o‘simligi kasallanadi. Kasallikka chalingan ekinlarning barglarida,
poyalari va gullarida yozda unsimon oq g‘ubor (spora tashuvchi zamburug‘), kuzda esa
juda ko‘p qora nuqtalar paydo bo‘ladi. O‘simlikning zararlangan organlari qurib
qoladi. Kurash choralari–oltingugurt ko‘kini bilan ohakni 1:1 (gektariga 15-20 kg)
nisbatan
aralashtirib
changlanadi
yoki
kolloid
oltingugurtning
190
li
suspenziyasi purkaladi. Zamonaviy preparatlardan Tilt, Topaz-100, Vektra 0,3-0,4
l.ga qo‘llanadi.
Oq chirish kasalligi sabzi ildizmevalarini saqlashda urug‘lik o‘simliklarni
zararlaydi. Kasallik ildizmevalar yuzasida oq g‘ubor (zamburug‘ ildizi) holida
paydo bo‘ladi. Kurash choralari
—–oziq-ovqatga ishlatiladigan ildizmevalar bor
bilan, urug‘li ildizmevalar esa TMTD
(1
t urug‘likka 5-7 kg) preparati bilan
changlanadi va urug‘lar TMTD preparati bilan (1 kg urug‘ga 6-8 g) dorilanadi.
Ildizmevali
ekinlar
zararkunandalaridan
burgacha,
lavlagi
uzunburuni,
lavlagi shirasi va buzoqbosh zararlaydi. Kurash choralari—rux fosfid bilan
zaharlangan
don-xo‘raklar
sochiladi.
Bundan
tashqari,
detsis,
ambush,
simbush,
karat», sumi-al’fa, arrivo kabilar 0,3-0,5 l.ga sepiladi.
4. Yig‘ish. Ertagi ildizmevalilar hosili qo‘lda avval saralab yig‘ishtirilib,
boylam xolida sotiladi, so‘ngra SNU-3S, SNSH-4, SNS-2M markali kovlagichlar
bilan kovlanadi.
Hosil oktyabr – noyabr oylarida qattiq sovuqlar boshlanguncha yig‘ib olinadi,
quritiladi, saralanadi va saqlashga yoki sotishga jo‘natiladi.
Dastlab
sovuqqa
chidamsiz,
ildizmevasi
tuproqqa
chuqur
kirmaydigan
ekinlarning hosili yig‘ib olinadi. Odatda, oldin lavlagi, keyin sholg‘om, turp,
sabzi,
petrushka
va
selderey
hosilini
yig‘ishtiriladi.
Pasternak
nihoyatda
sovuqqa chidamli bo‘lganidan uni kuzdagina emas, qishda kun iligan paytlarda,
hatto bahorda ham yig‘ib olish mumkin.
Qazib olingan ildizmevaning bargi o‘zak doirasi to‘g‘risidan shu kuniyoq pichoq
bilan
kesib tashlanadi, chunki
bargi bilan turib
qolsa, ildizmevaning
suvi
qochadi,
so‘liydi
va
keyinchalik
unchalik
yaxshi
saqlanmaydi.
Barglaridan
tozalanadi, keyin ularni yirik maydaligiga qarab saralanadi
va ayni vaqtda
qishda saqlashga yaroqsiz, ya’ni yetilmagan, yorilgan, shikastlangan ildizmevalar
ajratib olinadi.
Hosilni yig‘ish, saralash va tashish vaqtida ildizmevalarni urintirmaslikka,
shikastlantirmaslikka (kesmaslik, po‘stini shilmaslik va hokazoga) harakat qilish
kerak, chunki zararlangan ildizmevalar yaxshi saqlanmaydi.
Ildizmevalarning
hosildorligi
EKiNNING
naviga,
parvarishlar
agrotexnikasiga,
ayniqsa,
ekish
muddatiga
qarab
keskin
darajada
o‘zgaradi.
Masalan, ertagi sabzining gektaridan 120-130 s kechkisidan 130-150 s.lavlagining
ertagisidan 130-140, kechkisidan 150-180 s atrofida hosil olinmoqda.
139
|
“Bu qora ishlarning fosh etilishi Tramp ma’muriyatining shu paytgacha inkor etib kelayotgan qilmishlari haqiqat ekanidan dalolat
Endi ular hech narsani rad eta olmaydi, yolg’onchilar”
|
sizni darrov tanidim, hov birda G‘ulomali aka bilan
kelgan edingiz.
Sobirjon bor kuchini yig‘ib o‘rnidan turishga harakat
qildi-yu,
darmoni
yetmadi,
lekin
endi
buning
tush
emasligini
anglagan
edi.
Yana
talpindi,
tushlarida
ko‘rishni
orzu
qilgan
bu tasodifiy
baxt,
bu uchrashuv
unga
kuch bag‘ishlagan
edi, dardini
unutdi.
O‘tirgancha
peshonasini
mahkam
siqib,
bosh
aylanishidan
qutulishga
urindi.
Qiz
nimalarnidir
gapirib,
atrofida
ivirsir,
uning
ovozi
Sobirjonni tetiklashtirar
edi.
—Zulayho...—deb o‘zicha shivirladi yana.
— Labbayg‘g
—Tog‘a.. yaxshimilar? —dedi Sobirjon o‘zini yo‘qotib qo‘ymaslik uchun.
—Dadam
sizni
shu
so‘riga
yotqizib,
non-choyiga
qarab
tur,
deb
ketdilar.
Sizni
oftob
uribdi
ekan,
tabibni olib kelaman, dedilar.
—Meni oftob urgani yo‘q, tuzalib ketdim, yaxshiman...
Zulayho, sizni ko‘rarman deb o‘ylamagan edim, uydagilar
bari salomatmi2
—Hamma navro‘zga ketgan...
—Xayriddin buvani ham bilaman, bir suhbatlashgan edik. Eson-omon yuribdilarmi?
—
Ha...
—Uyda yolg‘iz ekansiz-daR..
—Ha..—= deb bosh egdi qiz.
Sobirjon uni yana gapga solgisi, ovozini eshitgisi
kelar edi
—Menga
qarayman
deb,
bayramda
o‘ynayolmabsiz
ham. Ovora qilganim uchun uzr.
—Zarari yo‘q, katta bayram kecha edi. Choy ichasizmi2
So‘rining
bir
chetida
patnisda
choy-non,
qand-qurs
turardi.
Sobirjon
bu
omadiga
hali
ham
ishongisi
kelmay,
yuragi
urib,
nafasi tezlashib o‘rnidan
turdi.
Pastda
etigi
ham
tozalanib, juftlab
qo‘yilgan,
sho‘r
bosgan
gimnastyorkasi
ham
yuvib,
dazmollangan,
yonida
|
1 Mextulin –tog‘li
y
qo‘
Gi
q Dog‘istonning rus harbiy qo‘mondonligi tomonidan qo‘yilgan va shularga itoat etadigan xonlar tarafidan
idora qilinadigan bir qismi.
2 Qanday dahshat (Frans.)
—Bukishida juda ajoyib jasorat bor. Juda mumtoz odam
—Bo‘lmasa-chi, u 49-yilda kuppa-kunduzi Temirxon-Shuraga" bostirib kirib, do‘konlarni talagan.
Stulning
oxirida o‘tirgan, o‘sha vaqtda
Temirxon-Shurada bo‘lgan armani, Hojimurodning
bu qahramonligi haqidagi tafsilotlarni so‘zlab berdi. Umuman, butun
ziyofat
Hojimurod
haqida
hikoya
qilish
bilan
o‘tdi.
Hamma bir og‘izdan
uning botirligini,
aqlli,
olijanobligini maqtashdi. Kimdir birov uning yigirma olti asirni o‘ldirishga buyurganini gapirdi, ammo
bunga ham odatdagicha e’tiroz bildirildi.
—Nima
qilsin.
A
la
guerre comme
a
la guerre?.
—U zabardast.
—Agar
u Yevropada tug‘ilgan bo‘lsa, ehtimol
yangi
Napaleon bo‘lar edi—dedi xushomadgo‘y esi past gruzin
knyazi.
U Napaleonni har qanaqasiga xotirlash ham,
uning
ustidan g‘alaba qozongani uchun oq but taqib yurgan Vo-ronsovga xush kelishini bilardi.
—Ha, garchi Napaleon bo‘lmasa-da, chaqqon otliqlar
generali bo‘lar edi. dedi Voronsov.
—Agar Napaleon bo‘lmasa Myurat" bo‘lardi.
—Ha, uning nomi ham Hojimurod.
—Hojimurod
bizga qo‘shilgan bo‘lsa, Shomil
ham
tugadi, deyavering,—dedi allakim.
—Ular endi
(bu «endi» so‘zi Voronsov vaqtida degan ma’noni berardi)
chidash
berolmaydilar,
—dedi
boshqa birov.
—Tosh cela est grace A4 voust, —dedi Manana Orbel’yani.
Qiyaz’ Voronsov o‘zini ko‘mib yubormoqda bo‘lgan xushomadgo‘yliklarni
bosmoqqa urindi. Lekin bu
xushomadlar
unga xush yoqardi va
u g‘oyat xursand holda
o‘z
xonimini stol yonidan mehmonxona tomon olib ketdi.
Qiyaz’ ovqatdan so‘ng, mehmonxonaga kofe olib kiril-1 Temirxon-Shura –Dog‘iston ASSRning hozirgi
Buynak-sa shahri.
2 Urushda urushdagidek ish qilish lozim (fransuz maqoli).
3 Myurat-Y o‘xim —inqilobiy
urushlar
davridagi
fransuz
generali, dehqon o‘g‘li, Napoleonning hamkori
va kuyovi, marshali.
4 Buning hammasisizning soyangizda. (Frans.)
360
ganda, hamma bilan ham juda xushmuomalada bo‘ldi va
tikanday dag‘al mo‘ylovli malla generalning yoniga kelib, uning noqulay vaziyatda qolganini sezmaganligini
ko‘rsatishga urindi.
Hamma
mehmonlarni aylanib o‘tgandan so‘ng,
knyaz!
karta o‘ynagani o‘tirdi. U faqat juda eski o‘yin bo‘lgan
lomber o‘yininigina o‘ynar edi. Knyazga
gruzin
knyazi,
keyin,
knyazning xizmatchisidan lomber o‘yinini
o‘rganib olgan arman generali va to‘rtinchi—o‘z hukmronligi bilan dong chiqargan doktor Andreevskiy ulfat bo‘ldilar.
Xizmatchi, italyan Jovani kumush patnisda xat olib
kirgan vaqtda Voronsov, oldiga Aleksandr
1 ning rasmi
solingan oltin tamaki qutini qo‘yib, atlas kartani shilib, uni endi suzmoqchi bo‘lib turgan edi.
—Yana xabarchi keldi, janob oliylari.
Voronsov
kartani yerga qo‘ydi va avf so‘rab,
xatni
olib o‘qiy boshladi.
Xat o‘g‘lidan edi.
U, xatida Hojimurodning qo‘shilganligini va Meller-Zakomelyekiy bilan bo‘lgan mojaroni yozgan edi.
Knyaginya erining yoniga kelib, o‘g‘lining nima yozganligini so‘radi.
—Yana Yura xakna. Al
a eu quelques desagrements avec
le commandaut
de
la place.
Simon
a eu tort!.
But all
is
well what ends well", —dedi
kiyazr, xatni
xotiniga
berib, so‘ng odob bilan
uni
kutib
turishgan
ulfatlariga
murojaat qilib, kartani qo‘llariga
olishlarini
so‘radi.
Birinchi qo‘lni berib bo‘lgandan
so‘ng, Voronsov
tamaki qutisini
ochdi
vajuda xursand vaqtlarida
qiladigan qilig‘ini qildi, qarilarga xos ravishda ajin
bosib
ketgan oppoq qo‘li bilan bir chimdim
fransuz
tamakisidan oldi-da, burnining tagiga olib kelib
iskadi.
X
Ertasi Hojimurod Voronsovning oldiga
kelganida
knyazning qabulxonasi odam bilan liq to‘la edi. Bu yer-1-U bilan krepost’ komendanti o‘rtasida ba’zi ko‘ngilsizliklar
bo‘libdi. Semyon nohaq bo‘lgan. (Frans.)
2 Lekin yaxshilik bilan tugagan narsaning hammasi ham yaxshi.
(Ingliz.)
da frrmasini to‘la kiygan va ordenlarini taqib, knyazni ziyorat qilib ketgani kelgan tikanday dag‘al mo‘ylovli kechagi general ham; yana polkning oziq-ovqatini suiiste’mol qilgani uchun sudga tushish xavfi bo‘lgan polk
komandiri ham; davlatdan mayxonalarni sotib olgan va
endi shartnomani yangilash uchun harakat qilib yurgan,
doktor Andreevskiy tomoni himoya qilinadigan boy armani ham hozir edi. Bu yerda, boshdan-oyoq qora kiygan—
pensiya yoki bolalarini yetimxonaga joylashtirishni so‘rab kelgan, o‘ldirilgan bir ofitserning beva xotini ham
bor edi. Bu yerda xonavayron bo‘lgan,
yopilgan
cherkov
yerlarini o‘ziga olmoq uchun harakat qilib yurgan, bashang
kiyingan gruzin knyazi ham bor edi. Bu yerda Qavkazni
bo‘ysundirishning yangi loyihasini ko‘tarib kelgan pristav ham hozir edi. Bu yerda uyiga borib, men knyazning
huzurida bo‘ldim, deb maqtanish uchungina
kelgan
bir
xon ham bor edi.
Hamma navbat kutmoqda va chiroyli, malla sochli yosh
yigit—adyutant ularni birin-sirin knyazning kabinetiga olib kirib turmoqda edi.
Qabulxonaga zalvarli dadil qadam tashlab, sal oqsoqlanib Hojimurod kirib
keldi, hamma unga qaradi
va
u har tarafdan shivirlab
aytilayotgan
o‘z nomini
eshitdi.
Hojimurod, yoqasiga kumush jiyak tutilgan
jigarrang kamzul ustidan uzun oq cherkaska kiyib olgan edi.
Oyog‘ida qora nogovitsa va xuddi qo‘lqop singari tovoniga tarang bo‘lib yopishib turgan chuvak, boshida—papaxga o‘ralgan salla bor edi, salla— Ahmadxonning chaqig‘i bilan Hojimurodning general Qlyugenau tomonidan
qamalishiga va Shomilga o‘tib ketishiga sabab bo‘lgan—
hov, o‘sha salla edi.
Hojimurod
kaltaroq
oyog‘iga sal
oqsoqlanganidan butun kelishgan qomati bilan chayqalib, qabulxonaning parket polidan tez qadam
tashlab
kelardi. Uning katta-katta ko‘zlari ilgariga jo‘ngina
qarar va hech kimni ko‘rmayotganga o‘xshar edi.
Xushbichim adyutant, ko‘rishib
bo‘lib,
Hojimuroddan kiyazga xabar berguncha o‘tirib turishlikni so‘radi.
Lekin Hojimurod o‘tirmadi, u qo‘lini xanjariga tirab,
oyoqlarini kergan holda, atrofdagilarga
rashk
bilan
qarab tikka turaverdi.
Tarjimon knyaz Tarxanov Hojimurodning yoniga kelib, u bilan gaplasha boshladi. Hojimurod istamasdan,
362
kalta-kalta javob berdi. Pristavning ustidan
arz qilib kelgan qo‘miq knyazi kabinetdan chiqdi, uning orqasidan adyutant Hojimurodni chaqirdi
va
uni
kabinetning eshigiga
olib
keldi-da,
ichkariga
kirgizib
yubordi.
Voronsov Hojimurodni stolning
chekkasida
tikka
turib qabul etdi. Bosh qo‘mondonning keksa oq yuzi kechagiga o‘xshash tabassum qiluvchi emas,
balki
ko‘proq
jiddiy va tantanali edi.
Hojimurod katta stol o‘rnatilgan va zangori jalu-zalar; tutilgan zo‘r derazalari
bor ulkan xonaga kirgach, oftobda kuygan rosmana qo‘llarini ko‘kragiga qo‘yib
o‘tirib, o‘zi yaxshi gapiradigan qo‘miq lahjasida ko‘zlarini pastga olib, shoshilmasdan, dona-dona qilib, hurmat bilan dedi:
—Ulug‘ podshoh va sizning himoyalaringizga
sig‘inib keldim. Sadoqat bilan, bir tomchi qonim qolguncha
oqpodshohga xizmat qilishga va’da beraman va sizning
ham, mening ham dushmanimiz bo‘lgan Shomil bilan bo‘lajak urushda foydam tegar, deb umid qilaman.
Voronsov tarjimonning so‘zini eshitib bo‘lgach, Hojimurodga qaradi, Hojimurod ham Voronsovning yuziga
boqdi.
Bu ikki kishining ko‘zlari bir-birlari bilan uchrash-.
dilar va bir-birlariga ko‘p so‘z bilan ifoda qilib bo‘lmaydigan
va tarjimon aytgan gaplardan tamom boshqa
narsalarni gapirdilar. Ular bir-birlariga to‘g‘ridan to‘g‘ri, so‘zsiz hamma haqiqatni aytib berdilar: Voron-sovning ko‘zlari Hojimurod gapirgan so‘zlarning bittasiga ham ishonmasligini, Hojimurod butun ruslarning
dushmani ekanini va doimo
shunday
bo‘lib
qolishli-gini, hozir esa bo‘ysunishga majbur bo‘lgani uchun taslim
bo‘layotganini
bilganini
gapirardi.
Hojimurod
ham buni anglar va har holda o‘zining sodiq ekanligini
inontirishga tirishar edi. Hojimurodning ko‘zlari esa,
bu chol rus urushi haqida emas, balki o‘lim haqida o‘ylashi kerak, ammou, garchi qari bo‘lsa-da, hiylakordir,
u
bilan ehtiyot bo‘lib muomala qilish kerak, deb
gapirar
edi. Voronsov ham buni anglar va har holda Hojimurodga, urushning muvaffaqiyati uchun kerak
deb
qaraganini bildirar edi.
1 Quyoshdan saqlanish uchun tutiladigan deraza pardasi.
—Unga aytgin,—dedi Voronsov tarjimonga
(u yosh
adyutantlarni sensirab gapirardi)
—bizning
podshohimiz qudratli bo‘lgani singari, shafqatli hamdir, ehtimol, mening iltimosim bilan uni kechirar ham
xizmatga
olar.
Aytdingmi?— deb
so‘radi
u tarjimondan
Hojimurodga
qarab
turib.—Unga
ayt,
podshohimning
marhamatli qarorini olganimga qadar, uni qabul
qilishni
va biznikida o‘tkazadigan umrini ko‘ngilli qilishni o‘z ustimga olaman.
Hojimurod yana bir marta ta’zim qildi va qizg‘inlik bilan nimanidar gapira ketdi.
Tarjimonning tarjima qilib berishiga ko‘ra, u ilgari 39-yillarda, Avariyani idora
qilgan vaqtlarida
ham ruslarga sodiq bo‘lib xizmat qilganini va mabodo
uni
halok
qilmoqchi
bo‘lgan
va
general
Qlyugenau
oldida unga bo‘hton qilgan dushmani Ahmadxon bo‘lmasa,
ruslarga
hech
qachon
xiyonat
qilmagan
bo‘lishini
gapirdi.
—Bilaman, bilaman,
—
dedi Voronsov, garchi
u bularning hammasini bilgan bo‘lsa ham allaqachon unutgan edi.—Bilaman,—dedi
u, o‘tirib
va Hojimurodga
devor yonidagi taxtadan joy ko‘rsatib. Lekin Hojimurod Voronsovday obro‘li kishining huzurida o‘tirishga
jur’at etolmaganining ishorasi qilib, kuchli yelkalarini qisib, o‘tirmadi.
— Ahmadxon
ham, Shomil ham
—mening
dushmanlarim,—
u tarjimonga murojaat qildi va so‘zida
davom etdi.— Qiyazga ayt, Ahmadxon o‘ldi, men undan o‘chimni ololmadim, ammo Shomil hali tirik va men undan
o‘chimni olmay turib o‘lmayman,—dedi u qovog‘ini solib
va jag‘larini mahkam qisib.
— Ha,
ha,—dedi
Voronsov
sekin,—u Shomildan
qanday qilib o‘choladi
—
dedi
u tarjimonga.—Aytgin
axir, o‘tirishi mumkin.
Hojimurod yana o‘tirmadi va o‘ziga berilgan savolga:
«Shomilni yo‘qotishda yordam berish uchun ruslarga
qo‘shildim»,—deb javob berdi.
—Yaxshi, yaxshi. dedi Voronsov— U, xullasi kalom,
nima qilmoqchi axir? O‘tir, o‘tir...
Hojimurod o‘tirdi va agar uni lazgi tomoniga yuborsalar va unga qo‘shin bersalar, butun Dog‘istonni oyoqqa
turg‘izishga va Shomilning bunga dosh bera olmasligiga
kafil ekanini aytdi.
364
—Bu yaxshi gap. Buni qilish mumkin.
—dedi Voron-pov.—O‘ylab ko‘raman.
Tarjimon Voronsovning
so‘zlarini
Hojimurodga
tarjima qilib berdi. Hojimurod o‘yga toldi.
—Sardorga ayt,—dedi u yana,—mening oyilam dushmanimning qo‘lida va qachonki, mening oilam tog‘da ekan,
men to‘ppa-to‘g‘ri unga qarshi borsam, u mening xotinimni, onamni, bolalarimni o‘ldiradi.
Qnyaz’ mening oilamni qutqazsin, uni asirlarga almashtirsin, u vaqtda
men
yo
o‘laman,
yo Shomilni
yo‘qotaman.
—Yaxshi, yaxshi,
—
dedi Voronsov.—Bu haqda o‘ylab
ko‘ramiz. Endi u shtab
boshlig‘ining
oldiga borsin va
unga o‘z vaziyati,
niyati va xohishini
batafsil aytib
bersin.
Hojimurodning Voronsov bilan bo‘lgan birinchi uchrashuvi
shu
bilan
tugadi.
O‘sha kuni kechqurun Sharq uslubida, yangidan ishlangan teatrda italyancha opera qo‘yilmoqda edi. Voronsov
o‘z lojasida edi, shu vaqt parterda salla o‘ragan holda,
ko‘zga tashlanib turgan qomati bilan oqsoq Hojimurod
paydo bo‘ldi. Hojimurod, o‘z yoniga qo‘shib qo‘yilgan Vo-ronsovning adyutanti Loris-Melikov bilan birga kirib birinchi qatorga joylandi. Hojimurod birinchi parda tamom bo‘lguncha, sharqqa, musulmonlarga xos bosiqlik bilan, betaajjub, hatto
beparvo ko‘rinish
bilan
tomosha
qilib o‘tirib, so‘ng o‘rnidan turdi
va
tomoshabinlarga
sekin
ko‘z yugurtirib
chiqib,
butun
kishilarning diqqatini
o‘ziga
qaratib,
zaldan chiqib
ketdi.
Ertasi dushanba Voronsovnikida bazm bo‘ladigan kun
edi. Katta, ko‘zni qamashtiradigan darajada yoritilgan
zalda, qishki bog‘cha orasiga yashirinib muzika o‘ynar edi.
Bo‘yinlarini, qo‘llarini va ko‘kraklarini ochib turadigan kiyimlar kiygan yosh, navqiron va shuningdek, uncha
yosh bo‘lmagan xotinlar rangdor mundirlar kiyib olishgan erkaklarning quchog‘ida aylanmoqda edilar. Bufetda qizil frak, paypoq va boshmoqlar kiyib olgan la-keylar qadahlarga shampanskiy quymoqda va xotinlarga
konfetlar olib borib tutmoqda edilar. «Sardor»ning
xotini ham yoshi o‘tib qolganiga qaramasdan, boshqalarga o‘xshash yarim yalang‘och holda salom va tabassumlar bilan mehmonlar orasida yurardi.
U tarjimon orqali,
xuddi kecha teatrdagi singari, beparvolik bilan mehmonlarga ko‘z tashlagan Hojimurodga bir qancha iliq so‘z
aytdi.
Qiyaginyaning
orqasidan Hojimurodning
yoniga
boshqa xotinlar ham kelishdi va hammasi ham uyalishmasdan uning ro‘baro‘sida turishib,
jilmayishib bir
narsani: Hojimurodning
bu yerda ko‘rayotganlari unga
yoqish-yoqmasligini
so‘rashdi. Voronsovning
o‘zi oltin
epoletlar va akselbantlarda, bo‘yniga oq but taqib olgan holda Hojimurodning yoniga keldi va u ham muqarrar, boshqa so‘rovchilar singari Hojimurodga,
bu yerda
ko‘rgan narsalarining yoqmasligi mumkin emas deya ishonib, o‘sha savolni berdi.
Hojimurod Voronsovga ham
hammaga qilgan javob qildi: yaxshimi
yo yomonmi, buni
gapirmasdan—bizda
bunaqa
narsalar
yo‘q,—deb
aytdi.
Hojimurod shu yerda, balda Voronsov bilan o‘zishi,
oilasini asirlar
barobariga sotib
olish to‘g‘risida
so‘zlashmoqchi bo‘lgan edi, lekin Voronsov, uning so‘zlarini eshitmaganlikka solib nari ketdi. Keyin Loris-Melikov Hojimurodga, bu yer ish to‘g‘risida gapirishadigan joy emasligini aytdi.
Soat o‘n birga jom chalganda Hojimurod vaqtni Mariya Vasilyevna hadya qilgan soatga qarab tekshirib ko‘rib, Loris-Melikovdan
ketish mumkinmi, deb
so‘radi.
Loris-Melikov mumkin ekanini, biroq qolsa yaxshi bo‘lishini aytdi. Bunga qaramasdan Hojimurod qolmadi
va uning ixtiyoriga topshirilgan fayton bilan o‘ziga berilgan
uyga
qarab
jo‘nadi.
XI
Hojimurod Tiflisga
kelganining
beshinchi
kuni
noibning
adyutanti
Loris-Melikov,
bosh
qo‘mondonning topshirig‘i bilan Hojimurod oldiga keldi.
—Boshim
ham, qo‘llarim ham sardorga xizmat qilishga tayyor,—dedi Hojimurod o‘zining odatiy diplomatik qiyofasi bilan qo‘li ko‘ksida bosh egib.—Buyur,—
dedi Loris-Melikovning ko‘zlariga muloyimgina qarab.
.
Loris-Melikov,
stolning
yonida
turgan
kresloga
o‘tirdi. Hojimurod
uning qarshisidagi
past taxtaga
o‘tirdi va qo‘llarini tizzasiga tirab, boshini quyi soldi-da, Loris-Melikovning aytayotgan gaplarini tinglay
boshladi. Tatarchani erkin gapira oladigan Loris-Me-366
likov, knyazB, garchi Hojimurodning o‘tmishini bilsa-da,
uning butun tarixini o‘z og‘zidan eshitishni istaganini
aytdi.
—Sen menga gapirib ber,—men yozib olaman, keyin
ruschaga tarjima qilaman, undan keyin knyaz! podshohga
yuboradi. dedi
Loris-Melikov.
.
Hojimurod picha jim qoldi
(u hech qachon gapni bo‘lmas, edigina emas, balki hamma vaqt hamsuhbat yana biror narsa aytmasmikan, deb kutib turardi), keyin boshini ko‘tardi, papaxini orqaga surib qo‘ydi va Mariya
Vasilyevnani maftun etgan bola tabassumi
bilan
iljaydi.
— Bajonudil,—dedi
u, aftidan, mening tarixim
podshohga o‘qib beriladi, degan fikrdan quvonib.
—Menga shoshilmasdan, hammasini bir boshidan so‘zlab ber,
—dedi Loris-Melikov
yonidan daftarchasini
olib.
—Xo‘p bo‘ladi, ammo
aytib beradigan
narsa juda
ko‘p-da. Qo‘pishlar bo‘lgan,—dedi Hojimurod.
—Agar bir kunda aytib bitirolmasang, qolganini
ertaga
aytib
bitirasan—dedi
Loris-Melikov.
—Boshidan
boshlaymi2
—Ha, eng boshidan, qayerda tug‘ilding, qayerda yashading, shundan.
Hojimurod boshini eggan ko‘yi uzoq o‘tirdi;
keyin
taxtada
yotgan kichkina
bir yog‘ochni oldi, xanjarining
ostidan, sopi fil suyagidan qilingan tilla suvi yugurtirilgan ustaraday o‘tkir po‘lat pakkisini chiqardi-da,
yog‘ochni yo‘nib o‘tirib gapira boshladi.
—
Yoz: Sel’mesda, tog‘liklarning tili bilan aytsak,
eshakning boshidek kichkina
bir
qishloqda
tug‘ilganman,—deb boshladi u.—Xonlar yashagan Xunzax" bizdan
uncha uzoq emas, ikki miltiq otimcha kelar edi. Bizning
oilamiz ular bilan yaqin edi. Chunki mening onam xonning katta o‘g‘li Abununsalxonni emizib katta qilgan.
Xonzodalar uchta edi: akam Usmonning emishgan og‘aynisi Abununsalxon, mening tutingan og‘aynim Ummaxon
va kichigi Bulachxon, uni Shomil jardan tashlab yuborgan. Bu voqea keyin bo‘lgan edi.
Muridlar ovullarni
oralab yura boshlagan vaqtlarida, men o‘n besh yoshlarga
borib qolgan edim.
Ular yog‘och qilichlarni
toshlarga
|
55
Shu bilan birga u o‘zini tuta bilish
xislatini rivojlantirish maqsadida,
Ksantippaning tirnoq ostidan kir
izlashlariga tishimni tishimga bosib
chidayman, deb ta’kidlar edi. Darvoqe,
u o‘zini tuta bilish xislatini o‘zida
tarbiyalashni uddalaganida, xotinini
tushunganida, unga g‘amxo‘rlik ko‘rsatib,
nikohgacha mehr-muhabbat kabi munosabatda bo‘lib, ta’sir etganida, hammasi
boshqacha tus olardi. U o‘zining ko‘ziga
tushgan cho‘pni emas, Ksantippa ko‘zidagi daraxtning shox-butoqlarini ko‘rdi.
Albatta, Ksantippa ham gunohdan xoli
emasdi. U Suqrot bilan hozirgi juftliklar yashaganday turmush qurgandi.
Nikohdan so‘ng ular bir-birini o‘zlarining samimiy his-tuyg‘ulari–yaqinlik,
bir-birini tushunish, sevgi-muhabbatni
ifodalash o‘rniga mensimay munosabatda bo‘ldilar. Bir-biriga iltifotli
bo‘lish, ishonchli ruhiy tizim asosida
yoqimli bo‘lishdan butunlay tiyildilar.
Nimadandir mensimaslik ham ongdagi
«o‘rgimchak to‘ri»ni anglatadi.
Shunisi aniqki, Suqrot qo‘lingizdagi
kitobni o‘qib chiqqani yo‘q. Ksantippa
ham. Aks holda u oilaviy hayot nihoyatda
baxt-saodatli bo‘lmog‘i uchun erida shunday asosni yaratgan va o‘zining ko‘ziga
tushgan cho‘pni ko‘ra olgan bo‘lardi. U
o‘zining hissiyotlarini boshqarishni
uddalar hamda eriga nisbatan anchayin
ta’sirli darajada munosabatda bo‘lar
edi. Aniqrog‘i shuki, u, hatto uning
mantig‘idagi xatoliklarni beshinchi
bo‘limdagi «Bundan boshqa emas» nomli
bobni o‘qib, ko‘rsatib bera olardi.
S.I.Xayyakava «Til fikr va harakatlarda» nomli kitobida quyidalarni
|
Bizning mahsulotlar yoki Preyskurant haqida savollaringiz uchun, bizga sizning elektron pochta tark iltimos, biz 24 soat ichida aloqada bo'ladi
|
MUNDARIJA
Tarjimayi
hol.
(Lavhalar)
«
«IYI»?
NASR
Nazokat.
Hikya
,
2
oqa
nikani
Ikki dil
—ikki
olam,
Hikoya
4...
).
Kamalak.
Qissa...
.
shi
nkiosiniya
Ko‘zlari
cho‘lpon.
Qissa,
2.
ni,
era
SAHNA
Zamon
dramasi
in,
ining
Qonli sarob.
2.
ay
changi
Yulduzlar
jamoli oil iq
Tirik
murda.
(L.
N. Tolstoydan
tarjima)
2...
EKRAN
Oppoq
tong
qo‘shig‘i,
Kinossenariy
2...
MINBAR
Davr
ovozi
1,
el un inaivinin
Qudratimiz
Manba,
2,
zinini
zan
Odamlar, bosqinchini to‘xtata)
lk
ng
igich.
Olis
va
yaqindan
2
1.
be
ivinin
iq
ini
Go‘zal
va
notinch dunyo,
,
ay
nin.
(Rossiya...
Rossiya..
Men
sening
o‘g‘lingman,
emasman
Qalbim,
tilaRim
2.
tashivitativ
i
24
30
45
57
84
133
169
226
346
350
354
356
359
Na uzbekskom yazikyo
SARVAR AZIMOV
IZBRANNME PROIZVEDENIYA
V 2-X TOMAX
Tom
1
DRAMA VEQA
PROZA
DRAMATURGIYA
EKRAN
TRIBUNA
|
Botulotoksin in`eksiyasi uqalash muolajasi uchun qarshi ko`rsatma emas
Ignali muolajadan bir oy o`tgach uqalashni amalga oshirish mumkin
Biroq bu mijoz uchun natijani chippakka chiqarish bilan barobar
Chunki uqalash qon aylanishni yaxshilaydi va preparatning singishini tezlashtiradi
Shuning uchun avval uqalash amaliyotini o`tkazib, keyin boshqa muolajalarni qo`llash tavsiya etiladi
|
bahorgi
davrda
o‘simliklar
tabiy
yorug‘lik
ortib
harorat
ko‘tarilayotgan
sharoitda o‘sadi. Bunday sharoitda o‘simliklarni parvarish qilish oson. Bu
davrda hosildorlik kuz-qishdagiga qaraganda 2 marta ortadi.
45-50 kunlik ko‘chatlar issiqxonalarga dekabrning oxiri
va yanvarning
birinchi yarmida ekiladi. Ko‘chat tayyorlash uchun pomidor urug‘i 10-15-noyabrda
sepiladi. Urug‘dan chiqqan maysalar
8xyo8yo
sm dan 14J!4
sm gacha bo‘lgan go‘ng
chirindi kubiklarga pikirovka qilinadi yoki urug‘ bevosita shu kubiklarga
ekiladi.
Harorat yuqori bo‘lgan va yorug‘lik yaxshi tushib turgan sharoitda pomidor
o‘simliklarida assimillatsiyalovchi kuchli apparat shakllanadi. Shuning uchun
bu davrda ularning oziqlanish maydoni katta bo‘ladi. Gulqand navlarini ekish
uchun 80x40-50 yoki 80480
x40—50 sm li sxema tavsiya etiladi.
Ekilgandan keyingi harorati 423-257S bo‘lgan suv bilan sug‘oriladi. 2-3
kundan keyin ko‘chatlar kanop bilan gorizontal
bag‘azlarga bog‘lanib,
har
haftada kanopga chirmashtirib boriladi.
Pomidor
bitta poyali qilib o‘stiriladi,
bachki novdalari doim yulib
tashlanadi: ular 6-7 sm dan uzayib ketmasligi kerak. Indeterminant navlari
8-9 gul shingili chiqaradi (bag‘azgacha). Keyin asosan poyasi bag‘azdan oshirib
tushiriladi
va yana gul shingillari hosil qilinadi. O‘simliklarning uchi
chilpiladi. Sarg‘ayib, qurib qolgan pastki barglari haftada bir marta yulib
tashlanadi.
Yorug‘lik
kam
sharoitda pomidor
hosil
tugguncha haroratni:
serquyosh
kunlari
kunduzi
422-24"S,
bulutli
kunlari-18-207S,
kechasi-16-177S
saqlash;
mevalar
yetila
boshlaganda
va
yorug‘lik
ko‘payganda
yuqoridagiga
muvofiq, 424-26"S, 420-227S va 417-187S saqlab turish tavsiya etiladi. Bahor-yoz davrida issiqxona harorati 4327C dan ortib ketishi o‘simliklarga salbiy
ta’sir qiladi. Bunday holda uni yaxshilab shamollatish va sug‘orish kerak.
Lekin tuproq harorati 4187C
dan, havoning nisbiy namligi
60-7096
dan
ortmasligi kerak.
Pomidor tuproq namligiga juda talabchan bo‘ladi. Uning qulay namligi
75-8090 bo‘lishi kerak. Qishda 6-8 kunda bir marta sug‘oriladi. May oyida har
2-3 kunda bir marta 10-12 lm" me’yorda sug‘oriladi. Har gal sug‘orilgandan so‘ng
issiqxona shamollatiladi.
Issiqxonalarga kuniga 2 marta: ertalab quyosh chiqquncha va soat
16 dan
keyin SO; gazini berish va issiqxona havosidagi SO; miqdorini 0,10-0,20
90
gacha yetkazish tavsiya etiladi.
Qish-bahorgi davrda pomidor avj olib o‘sib, rivojlanadi. Shuning uchun
yer oziq elementlariga boy bo‘lishi kerak. Mart oyi boshida 1:3,5-4 nisbatda
azot va kaliy beriladi. Keyin yorug‘lik ko‘payishi va o‘simliklar o‘sa borishi
bilan bu nisbat 1:2 yoki 1:1 ga keltiriladi.
Pomidor ekilganidan taxminan ikki oydan keyin hosil tuga boshlaydi.
Hosili nimrangligida teriladi. Ana shunda tupida qolganlari tez yetiladi.
Bahorda har 2-3 kunda, yozda har kuni teriladi.
106
|
8
O‘zbekiston Respublikasining ma’muriy-hududiy bo‘linishiga mos
kelmasligi mumkin va mazkur muomala doirasi chegaralarida bunday
xizmatni ko‘rsatish imkoniyati mavjud bo‘ladi.
Mazkur qonunning maqsadi tovar va moliya bozorlaridagi
raqobat sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat
bo‘lib, hozirgi vaqtda mulk turi har-xil bo‘lgan, lekin ishlab
chiqaraѐtgan mahsuloti bir xil bo‘lgan korxonalar (firmalar)
o‘rtasidagi musobaqani qonuniylashtirish va insofsiz raqobatni
cheklashdan iborat.
Ushbu
qonunning
qoidalari
tabiiy
monopoliyalar
subyektlariga nisbatan bu qoidalarning qo‘llanilishi mazkur
subyektlarning
o‘ziga
xos
vazifalari
bajarilishini
cheklab
qo‘ymaydigan holatlarda tadbiq etiladi.
O‘zbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish va raqobatni
rivojlantirish
davlat
qo‘mitasi
hamda
huquqiy
organlari
(monopoliyaga qarshi organ) tovar va moliya bozoridagi raqobat
sohasidagi vakolatli organ hisoblanadi. Monopoliyaga qarshi organ
tovar va moliya bozorlaridagi raqobat sohasidagi xo‘jalik yurituvchi
subyektlarning raqobatga qarshi harakatlarini, insofsiz raqobatni
cheklash va ularning oldini olishga hamda davlat boshqaruv
organlari
va
mahalliy
davlat
hokimiyati
organlarining
g‘ayriqonuniy harakatlariga yo‘l qo‘ymaslikka qaratilgan davlat
siѐsatini amalga oshiradi.
O‘zbekistonda demokratik-huquqiy davlat barpo etilar ekan
―Raqobat to‘g‘risida‖gi Qonunning roli juda katta, chunki erkin
bozorda, bozor subyektlari o‘rtasida bir xil huquqiy sharoit
|
—Sening qo‘lingga qanday tushib qoldi
bu?
—Zindonga tashlangandan keyin bir necha yil
o‘tgach Qohiradan yuborgan
edi menga.
—Qachon bo‘lgandi
bu voqea?..
—Yigirma
yil muqaddam.
—Yigirma yil muqaddam!
—xitob qildi Souk.
—
Axir
uning olamdan
o‘tganiga
o‘n
yil
bo‘ldi-ku...
Sen
bo‘lsang
shu
kungacha
kutib
yotuv-dingmi...
— Manavini o‘qing, muhtaram janob...
Souk konvert
ustidagi yozuvni
o‘qidi.
Unda,
vasiyat qoldiruvchi qazo qilganidan o‘n yil o‘tgach
ochilsin, deyilgan
edi.
— Komulk poshsho
1852-yili
bandalikni
bajo
keltirgan,
-—
dedi
notarius,
—
hozir
esa
1862-yil,
ana
shu
boisdan
ham
siz
muhtaram
janoblarini
bezovta qilishga jur’at etgandim...
—
La’nati
qonunxo‘r!
—
deb
o‘shqirdi
Souk
tutaqib. —O‘n yil burun bu boylikka ega bo‘lishim
kerak ekan-a...
—
Basharti
Komulk
poshsho
o‘z
merosxo‘ri
qilib
tayinlagan
kimsa
bo‘lsangizgina,
—
qo‘shib
qo‘ydi notarius.
—Basharti o‘sha kimsa bo‘lsangiz deysanmi?..
Boshqa yana kim bo‘lishi mumkin?..
Shunday
deb
konvert
ustidagi
muhrini
buzmoqchi bo‘ldi, lekin Binni Umar uni to‘xtatib qoldi.
—Muhtaram
janoblari,
shoshilmang!
Hamma
ish qonuniy hamda guvohlar
hozirligida
bo‘lgani
siz uchun foydadan
xoli emasdir...
Binni Umar eshikni ochib, bu marosimda qatnashish
uchun
oldindan
taklif
etilgan
ikki
qo‘shnisini tanishtirdi.
102
|
URANNING
To", 480п TOP
ko" p bir Aa
qilibdi,
Boysarining qizi poyga bo‘libdi,
Bizning yurtga shuytib xabar kelibdi,
Yaxshiqiz deb ovozasi kelibdi.
Mard yigitlar ot sovutib boradi,
Oti ildam Barchinoyni oladi,
Qalmoq yurti ko‘p g‘alog‘ul bo‘ladi.
Har kim o‘z holiga otin ko‘radi,
Oti yomon ko‘p irkilib qoladi,
Ko‘raylik, deb katta-kichik keladi.
б
Kashal g‘orda katta yig‘in bo‘ladi,
{
Oynali ko‘liga odam to‘ladi,
Alplar, bul ham sherday bo‘lib aynalib,
Elatidan kelgan otga qaradi.
Poygaga borguday otni ayirib,
Shul zamonmirzalar xatlab turadi.
Poyganing boshchisi Qorajon sardor,
To"8a1-10"5a kelayotir qalmoqlar,
O‘n ming uyli Qo‘ng‘irot xalqi qaradi,
Tomoshamon Oyna ko‘lga to‘ladi.
Poygaga qo‘shiladigan otdan qalmoqlarning podshosidan ham uch
ot keldi: biri olapocha to‘riq ot, biri bir shapaq ot, birovi o‘n bir ming
tangaga olgan saman ot. Qalmoqning yurtidan Barchinning poygasiga
yig‘ilgan ot to‘rt yuz to‘qson to‘qqiz ot bo‘ldi. Boychibor bilan to‘p-to‘g‘ri besh yuz bo‘ldi. Sinchilar besh yuz otdan bo‘lagini ko‘rib qayta-
?
rib yubordi: —Bu otlar bo‘ Imaydi, bu uzoq yo‘l, bul otlar yo‘lda qoladi,
ichi kuyib bekorga o‘ladi, egasi ham sarson bo‘ladi, —dedi.
ў
BYaбoaиaa) ATO
a
kd
}
Poygachilar har kuniga ot sovutib, yolg‘on poyga qo‘yib keladi. 2
Boychibor otlarning changini ko‘rmay qoladi. — «O‘yinda o‘zgan chinda o‘zadi» degan gap bor, hazil poygada otning changini ko‘rmay qoladi. Z
Chin poyga bo‘lgan so‘ng qanday keladi? —deb qalmoqlar bog‘onag‘i
ko‘r bo‘lgan sinchiga izza beradi. Zo‘rni zo‘r biladi, valini vali biladi, y
tulporni tulpor biladi. Toychi o‘lahatida Ko‘kaldoshning Ko‘kdo‘noni
tulpor edi, o‘zidan g‘olib Boychiborni ko‘rib, vahm bosib, yemini ol-Z
may qoldi. —Mening otim kasal bo‘ldimi, dardi yomon o‘sal bo‘ (T
ko‘zing bo‘lmasa ham, qo‘ling biladi, bizning otni bir ko‘rib bersang,
—2
dedi. Sinchi Ko‘kaldoshga qarab, bir so‘z aytib turgan ekan:
XN
—
й.
Alp Ko‘kaldosh, eshit aytgan so‘zimni,
Zo‘rlik bilan o‘yding ikki ko‘zimni,
Sarg‘aytirding mening gulday yuzimni.
O‘zidan g‘olibni oting ko‘rgandir,
Bul poygada o‘zolmasin bilgandir,
Vahm bosib yemin olmay qolgandir,
|
"Biz faqatgina AQSh xavfsizligiga tahdid paydo bo'lgandagina harbiy kuchlardan foydalanamiz
Biz o'z chegaralarimizdan tashqarida demokratiya qurish bilan shug'ullanishni to'xtatamiz va boshqa davlatlardagi tuzumlarni boshqa ag'darmaymiz
Biz o'zimiz haqli bo'lmagan ishlarni qilmaymiz", degan u Selmada (Shimoliy Karolina) o'z tarafdorlari bilan uchrashuv vaqtida
|
Sog‘liqni saqlash vazirligi vakillari ishtirokidagi matbuot anjumanida Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi raisi Musa Yerniyazovning ahvoli haqida qo‘shimcha ma'lumot berildi
Koronavirusga qarshi kurashish shtabi a'zosi Anvar Alimov Musa Yerniyazovning davolanish uchun Turkiyaga olib ketilgani haqidagi xabarlarni rad etdi – u Nukusda davolanmoqda
«Bemor hozirda respirator terapiya olmoqda – u o‘pkaning sun'iy ventilyatsiyasi apparatiga ulangan
Uning ahvoli og‘ir deb baholanmoqda
Musa Yerniyazovni davolash uchun boshqa davlatga olib ketish haqida hech qanday gap bo‘lgani yo‘q», deya uning so‘zlarini keltirmoqda Kun
uz muxbiri
Shtab a'zosi Habibullo Oqilovning so‘zlariga ko‘ra, bemorni davolash turkiyalik va germaniyalik mutaxassislar bilan maslahatlashgan holda amalga oshirilmoqda
«Musa Tajyetdinovich kasallikning birinchi kunidan boshlab Vohidov nomidagi ixtisoslashtirilgan xirurgiya markazining Nukus filialida davolanyapti
U yerda Toshkent shahridan ikki nafar mutaxassis va mahalliy tibbiyot mutaxassislari ishlashmoqda
O‘zbekistonga germaniyalik va turkiyalik mutaxassislar kelganda Toshkent shahridan turib videokonferensaloqa orqali Buxoro, Xorazm va Nukus bilan aloqa o‘rnatib, u yerdagi bemorlarning ahvoli bo‘yicha maslahatlashdik
Shuningdek, Musa Yerniyazovning holati bo‘yicha ham maslahatlashildi va davolash rejasiga ko‘rsatmalar berildi», degan Oqilov
|
Davlat mehnat inspeksiyasi ish vaqtidan tashqari va dam olish kunlari xodimlarni ishga jalb qilish bo‘yicha mehnat qonunlariga rioya etilishini nazorat qiladi. Bu bandlik va mehnat munosabatlari vaziri Nozim Xusanovning buyrug‘ida ko‘zda tutilgan, deya xabar berdi Mehnat vazirligi matbuot xizmati.
Vazirlar Mahkamasi farmoyishi bilan vazirliklar, idoralar va boshqa davlat tashkilotlariga mehnat qonunlari va ishchilarning mehnat huquqlariga qat’iy rioya qilish buyurilgan. 3—4-fevral kunlari davlat organlari ushbu buyruqni bajarish to‘g‘risida buyruqlar qabul qildi.
Mehnat vazirligi matbuot xizmatining tushuntirish berishicha, monitoring o‘tkazish buyrug‘i fuqarolardan mehnat huquqlari buzilayotgani to‘g‘risidagi ko‘plab shikoyatlari kelib tushayotgani sababli qabul qilingan.
“Gazeta.uz” to‘rtta boshqa-boshqa vazirliklarda ishlayotgan xodimlar bilan anonimlik sharti bilan suhbatlashdi va tekshiruvlar boshlanganidan keyin vaziyat qanday bo‘lganini o‘rgandi.
“Shanba kuni ba’zi xodimlar soat 10:00 dan 16:00 gacha ishda bo‘ldi. Menga ham vazirlikka kirishga ruxsat berildi, lekin ikki-uch soatdan keyin ular Mehnat vazirligi tomonidan bo‘lajak tekshiruv tufayli uyga ketishim kerakligi aytildi. Odatda biz ish kunlari 22:00—23:00 gacha ishlaymiz va topshiriqlarni o‘z vaqtida bajarish uchun dam olish kunlari ham ishlashimiz kerak. Dushanba kuni bizni soat 18:00 dan keyin ishda ushlab turishadimi yoki yo‘qmi, bilib olamiz”, — dedi vazirliklardan birining xodimi.
Boshqa bir davlat idorasi vakili: “Bu dam olish kunlari biz ishga bormadik, borganlarni ham kiritishmagan. Odatda ular dam olish kunlari ham ishlashardi, ish kunlari esa yarim tungacha ushlanib qolardi. Bizga ‘topshiriqni tugating, keyin ketavering’, deyishardi. Lekin vazirlikka kelgan topshiriq hech qachon, kuniga 25 soat ishlasangiz ham tugamaydi. Hozir tekshiruvlar sababli uzog‘i bilan 20:00 gacha qolayapmiz”, — dedi boshqa bir xodim.
“Bizda ham Mehnat kodeksiga rioya qilish to‘g‘risida buyruq qabul qilindi, — dedi bo‘lim boshlig‘i lavozimini egallab turgan uchinchi suhbatdosh. — Mening ishchilarim va men dam olish kunlari ish joyiga bormadik, lekin Alisher Navoiy tavallud topgan kun munosabati bilan (9 -fevral) bir soatcha masofadan ishladik. Ish vaqti ish yukiga bog‘liq. Vazirlar Mahkamasi va Prezident Administratsiyasi ko‘rsatmalari bor, ular o‘z vaqtida bajarilmasa, ‘bosh ketishi’ mumkin. Bularning hammasi ishlashi uchun (mehnat to‘g‘risidagi qonun hujjatlari ijrosi) real muddatlar belgilanishi va topshiriqlar soni kamaytirilishi kerak. Bizda bitta g‘alati narsa bor. Deylik, vazirlikka yiliga 3000 ta vazifa topshirildi. Bir yoki ikkitasi bajarilmasa, hayfsan olasiz. Hech kim 2999 topshiriqni bajarganingizni aytmaydi”.
Yana bir suhbatdosh shunday hikoya qiladi: “Qonunchilikka ko‘ra, bizda ish kuni bor — 09:00 dan 18:00 gacha, shanba va yakshanba dam olish kunlari. Ammo hech qachon bunga rioya qilinmaydi — ular yarim tungacha ishlashadi va dam olish kunlari ham ishga chiqadi. O‘tgan shanba va yakshanba kunlari ba’zi xodimlar delegatsiya tashrifiga tayyorgarlik ko‘rish uchun ishga ketishga majbur bo‘ldi. Ular ortig‘i bilan ishlamoqda, chunki dushanba kuni hisobot topshirishlari kerak. Bunday hajmdagi ish bo‘lmasligi kerak, ular ham uyda dam olishlari lozim. Senga topshiriq berildi, vaqtida ulgurmasligingni bilasan va natijada o‘z xohishing bilan dam olish kunlari ishga chiqib, ortig‘i bilan ishlab berasan”.
|
Polisemem va omonim leksemalar
Polisemem leksemalarning ma’nosi semema deb nomlana:
di. Sh. Rahmatullayev ko‘p ma’noli so‘zlardagi har bir ma’nog
alohida til birligi sifatida qaraydi va bu ma’nolarni se
mema termini bilan nomlaydi." Polisemem leksemalarnin
sememasi, asosan, nutq jarayonida oydinlashadi. Ayrimlari
so‘z shakli orqali (bola leksemasi "chaqaloq, go‘dak" sememala-riga ega), ayrimlari esa nutq sharoitidan yoki tobe hokim
bog‘lanishlar orqali anglashiladi. M., –Ey yosh bolamisiz: Nega
yig‘laysiz2 (A. Qahhar. O‘g‘ri) Bola leksemasi "go‘daklarday ish
tutadigan" sememasini ifodalagan. Shuning uchun semema til
va nutq biriligidir.
Polisemem
leksemalar
tarkibidagi
(bosh
sememadan
tashqari) sememalarga nom ko‘chirilgan bo‘ladi. Nomema va se-memaning birikishi tabiiy yoki shartli bo‘ladi. Tabiiy birikish asosida hosil bo‘lgan birlik leksema (so‘z) hisoblanadi. Shartli tarzda birikishidan hosil bo‘lgan birlik semema
deb nomlanadi.
Polisemem leksemalar
ia
Nomema
=
semema —leksema (tabiiy)
——
semema
—— semema (shartli)
semema
—— semema (shartli)
Polisemem leksemaning tarkiban nomemasi bir xil, se-memasi farqli bo‘ladi. Shu jihatdan omonimlarga o‘xshaydi.
Ular quyidagi belgilari asosida farqlanadi:
1.
Polisemem leksema nomemasi bir xil, sememasi har
xil bo‘lgan bitta leksemadir. Sememalarida semantik bog‘lanishlar bo‘ladi.
39 Rahmatullayev Sh. Hozirgi adabiy o‘zbek tili, 1-qism. -Toshkent: MEOMTO?
50722010. –B. 79.
|
Iyak pastiga mushtlaringizni qo'ying
Qo'llarning qarshiligini yenggan holda, og'zingizni oching
|
ma'muriyatiga murojaat qiling
Denov tumani
Denov tumanining tuman ahamiyatiga ega
Denov tumanining qishloq fuqarolar
Jarqo'rg'on tumani
Jarqo'rg'on tumanining tuman ahamiyatiga
Jarqo'rg'on tumanining shaharchalari
Markaziy Surxon
Jarqo'rg'on tumanining qishloq fuqarolar
Qumqo'rg'on tumani
Qumqo'rg'on tumanining tuman
Qumqo'rg'on tumanining shaharchalari
Qumqo'rg'on tumanining qishloq fuqarolar
Jaloir Qo'rg'oni
Qiziriq tumani
Sariosiyo tumani
O'zbekiston
Termiz tumani
At-Termiziy
Mustaqillik
Uzun tumani
Sherobod tumani
Sherobod tumanining qishloq fuqarolar
Sho'rchi tumanining tuman ahamiyatiga ega
Sho'rchi tumanining qishloq fuqarolar
Sirdaryo viloyati
Oqoltin tumani
Boyovut tumani
Sayxunobod tumani
Guliston tumani
Oltin O'rda
Sardoba tumani
Mirzaobod tumani
Sirdaryo tumani
Uchtepa tumani
Yunusobod tumani
Mirzo Ulug'bek tumani
Mirzo Ulug'bek tumani xokimiyatiga
Mirobod tumani
Do'stlaringiz bilan baham:
|
– IST
(beriladigan
va
aylanadigan)
quvur
o‘tkazgichlarini
issiqlik
himoyalovchi material bilan o‘rash;
-beriladigan sovuq suvni istish (isitish nasosidan,
suv tarmog‘ining
qaytish tarmog‘idan);
–tejamkor dush turlarini o‘rnatish;
-xonadonlarga
klavishli
kranlar
hamda
sovuq
va
issiq
suvni
aralashtirish moslamalarini o‘rnatish;
-jamoaviy suv yig‘ish nuktalariga sharnirli kranlarni o‘rnatish;
–ikki seksiyali rakovinalarni o‘rnatish;
iqki rejimli yuvinish bachadonlarini o‘rnatish;
-suv haroratini avtomatik rostlaydigan aralashtirish moslamalaridan
foydalanish;
-suvning
sarflanish
holati
va
suv
sarfini
qisqatritish
bo‘yicha
tadbirlar to‘g‘risida aholini muntazam xabardor qilib turish.
Elektr energiyasini tejash:
-binoga
kirish
joylaridagi
tez
qiziydigan
chiroqlarni
energiya
tejaydigan lyumenetsentli chiroqlarga almashtirish;
-chastota rostlaydigan uzatmalar bilan lift elektrdvigatellarida mikro
protsessorli boshqarish tizimini qo‘llash;
-ko‘chalardagi
lyumenetsentli
chiroqlarni
yorug‘lik
diodli
chiroqlarga
almashtirish;
-yerto‘la, texnik qavat va uy yo‘laklarida yorug‘lik manbalari qo‘shilishini
boshqarish uchun fotoakustik releni qo‘llash;
–reaktiv quvvatli kompensatorlarni o‘rnatish;
-energiya
samarador
serkulyatsion
nasoslarini,
chastota
rostlaydigan
yuritgichlarni qo‘llash;
AK, AQQ sinfdagi
energiya tejamkor maishiy texnikani qo‘llashni
tashviqot qilish;
-binoni yoritish uchun quyosh batereyalaridan foydalanish;
158
|
“Qiymati 5,09 million AQSh dollari bo‘lgan ushbu loyihaga ko‘ra klaforan, sefomed, gentomitsin, sefazolin, sefotaksim va boshqa turdagi dori vositalarini ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yiladi
Loyihani amalga oshirish natijasida yuzga yaqin ish o‘rni yaratiladi”, deb xabar qilgan edi O‘zA
|
Janob Sarkozi retsessiyaning oldini olib qolganini aytib, "mustahkam Frantsiya"ni saqlab qolish yo‘lida kurashishni va‘da qilgan
|
Qulahmadning hushyorxonadan chiqadigan kuni edi. Zulukdaygina mo‘ylov
qo‘ygan yosh leytenant uni xonasiga chaqirdi-yu, bunday paytda qiladigan xo‘git-nasihat’ini boshlayolmay, timiskilanib qoldi. Stolidagi qog‘ozlarni yig‘ishtirdi, kechasigi navbatchilar bulg‘ab ketgan kuldonni qayoqqa to‘kishni bilmay,
noiloj qaytib joyiga qo‘ydi. U. hamon g‘ashiga. tegardi shekilli, tag‘in olib
stol tagidagi sim savatga, g‘ijim qog‘ozlar ustiga. to‘kdi. Chekmaydigan odam,
tamaki kulining hididan burnini jiyirdi. Bosh ko‘tarmay, Qulahmadga gap
qotdi:
.
—Yara bitmabdi-ku hali ham...
—Bu...
o‘tgan safargi,
—dedi
Qulahmad
ham
bosh
ko‘tarmay,
iyagida
soqol aralash
qo‘tirlab
qotgan
eski
yarani siladi.
Keyin
kir
ko‘ylagining
yoqasini qayirib yelkasini ko‘rsatdi.
—Kechagisi mana, bilinmay ketdi...
Yosh leytenant yana ancha ezmalandi-da, axiyri uning yuziga tikka achinib
boqdi:
o‘g‘il
tengi odam,
har
gal o‘git-nasihat qilib o‘tirsam...
—u gapidan
to‘xtab
qoldi. Qulahmadning turqi. haqiqatan ham juda ayanchli edi. Hushyorxonada dush
bor, sovun bor majbur qilib cho‘miltirishadi, soch-soqollarini qirib qo‘yi– shadi. Bu bo‘lsa o‘shanda ham bir umr sovun ko‘rmaganday... Yo‘q, u o‘zi shunaqa,
turgan-bitgani shu, qandaydir yuviqsizning nuqsi bor afti-basharasida... Qovoqlari salki, yorg‘oq boshiga qasmoq do‘ppini bostirib kiygan, bilaklarida
yuvsa ketmaydigan dog‘lar, qoramoy yuqi, qo‘llari chaqa, kulrang yuzida eski-yangi
yara izlari, bo‘ynilari tirnalgan...
I
.
.
.
— ...baribir nasihat qilishga to‘g‘ri keladi, —deb so‘zida davom etdi leytenant.
—Hech kimsiz bilan menday muloyim gaplashmaydi, bilib qo‘ying.
Ish joyingizga ham bu gal, mayli, qog‘oz yozmayman. Buning qadriga yetish kerak.
Agar yana bir marta mushtlashadigan bo‘lsangiz... —qarasa Qulahmadning xayoli
–uzoqda, qulog‘iga gap kirayotgani yo‘q. Leytenant o‘rnidan turib eshikni mahkamroq jipslab yopib keldi.
»?
s
b
—Menga qarang, grajdanin Qulahmad aka, agar ichmaslikning ilojini
topmasangiz, iching...
ia
—Men piyonista emasman.
-
Asqad Muxtor.
—Menga qarang, Qulahmad. aka... Yoshingiz ellikdan oshibdi. Men, sizga.
le
ma
Bor
yur
chiq
edi
sb-o‘rt
xod
ga-ee
ham
sir.
to‘xt
nim
End
Bap
mat
HH O
da,yo
rar,
chiqq
oqov
qora
Qula
like
Yoki
t
axir;
haft
Haml
madn
mo‘yl
yurag
ladi.
to‘da{
ochib,
|
To’laqonli jinsiy hayot uchun juftlar o’rtasidagi ishonch ham muhim ahamiyatga ega
Shuning uchun, ayol o’z jufti bilan yaqin munosabatlariga nisbatan eng samimiy orzulari va xohishlarini baham ko’rish mazmunga ega
Aks holda, jufti, uning ayoliga nima kerakligi haqida ko’p taxmin qilishi kerak bo’ladi
U qanchalik e’tiborli bo’ishiga qaramasdan, uning tushuna olishiga juda ko’p ham ishonmaslik kerak, ayniqsa, erkakning umumiy munosabatlarga nisbatan ayol nigohi bilan qaray olishi juda qiyinligi inobatga olinsa
|
Patriarxal oilalarning kundalik hayotida patriarxal tartiblar joriy qilinib,
uning eng xarakterli belgisi ayollar bilan erkaklar, yoshi kattalar bilan
kichiklar o‘rtasidagi huquqning tengemasligida edi.
Yosh qiz so‘zsiz
o‘zidan katta hamma qarindoshlarining so‘zlariga quloq solishi va uni
bajarishi, qalin to‘lanib turmushga chiqqan ayol o‘sha oiladagi barcha
kattalarning, o‘zining erini aytganini qilishga majbur edi.
|
rib olish
uchun
maxsus jo‘mrak
o‘rnatiladi.
Havoni
nasoslar
yoki ejektorlar yordamida so‘rib olish mumkin. Sifonlarni
hisoblash boshqa trubalarni hisoblashdan
farq
qilmaydi.
Masalan, sifonning ikkita kesimi uchun Bernulli tenglamasini yoziladi, Bu kesimlar
0—0 va 2—
2 bo‘lsa,
u holda
v?
v?
z, 42–— = 2, 42
4–4
do
(9,12)
T
28
y
22
bo‘ladi. ru = R» = r atm.
va 9, = 95 =0 deb hisoblasak,
bu tenglama quyidagicha yoziladi.
2-2
«o?
(9.13)
yoki
2, —2; = N ekanligini nazarga olib, y, , qarshilikni
hisoblash uchun esa ishqalanish
va mahalliy qarshiliklar
formulasidan foydalanib, oxirgi tenglamani ushbu
ko‘rinishga
keltiramiz:
N = a0",
(9,14)
Shunday qilib, sifonlarda sarf oddiy trubalardagidek qarshilik
va sathlar farqi orqali aniqlanadi. Uning ko‘tarilish
balandligi Yad esa sarfga ta’sir qilmaydi. Lekin
bu
qonun
V,
ning ma’lum chegarasigacha bo‘ladi. N, ning ortib borishi bilan
sifonning yuqoridagi 1—1 kesimida absolyut bosim r,
kamayib
boradi. Bu bosim to‘yingan bug‘ bosimiga tenglashishi
bilan ka-vitatsiya boshlanadi.
Bu avval sarfning kamayishiga, so‘ngra bug‘larning to‘planishiga (bug‘ tiqini hosil bo‘lishiga)
va
suyuqlik
oqimining to‘xtashiga olib
keladi.
Shuning
uchun
sifonlarni
hisoblashda
va qurishda uning yuqori nuqtasidagi bosim r, juda kamayib ketmasligini nazarda tutish kerak.
Agar sifonning
sarfi, uning o‘lchamlari ma’lum bo‘lsa, absolyut bosim
r,
ni hisoblash mumkin. Buning uchun 0—0 va 1—1 kesimlar
uchun Ber-nulli tenglamasini yozamiz:
2
R
v?
r
v
—4
— = N,
—4—410.
(9.15)
Y
22
y
22
Agar tezliklar kichikligi uchun ularni nolga tenglasak:
Y
YOR.
N.—t-a.
(9.16)
Y
T
bo‘ladi. Bosimning
mumkin
bo‘lgan
minimum
qiymati
ma’lum
bo‘lsa, -r, ni unga tenglashtirib oxirgi tenglamadan
Sh,
ni
topish mumkin. Sifonning yuqori nuqtasidagi bosim r,
ni
oshirish uchun yana bir usulni qo‘llash mumkin. Buning uchun sifonning pastga ketgan uchida mahalliy qarshiliklar (eshikcha
vah.)
yordamida umumiy qarshilikni oshirish kerak. Bu holda albatta
sarf kamayadi.
155
|
qonida aminokislotalar miqdorining ortishi, mochevina kamayishi bilan kechishi aniqlangan. Jigarning qon ivishi, termoregu-latsiya, zaharsizlantirishdagi ahamiyati aniqlangan.
3. Ekka fistula usulining (1877) ishlab chiqilishi jigar fiziologiyasi va patologiyasini o‘rganishda katta ahamiyatga ega bo‘ldi.
Uning mohiyati keyingi kovak vena
va darvoza venasi orasida
bog‘lanish hosil qilish va darvoza venasini anastomozdan yuqoriroqda bog‘lash hisoblanadi (56-rasm). Bu anastomoz orqali qorin
bo‘shligi organlaridan darvoza venasida to‘plangan qon jigarni
chetlab to‘g‘ri orqa kovak vena orqali katta qon aylanish doirasiga
tushadi. Agar operatsiya qilingan itlar ratsioniga xom go‘sht kiritilsa, qon tarkibida ammiak va uning tuzlari miqdorining keskin
ortishi kuzatiladi va ular 3—4 kunda o‘ladi. Shunday qilib, jigarning mochevina hosil qilish va dezintoksikatsiyadagi ahamiyati
o‘rganilgan. Shu yo‘l bilan operatsiya qilinib, asosan, uglevodli
diyetada saqlangan itlar uzoq vaqt qoniqarli holda bo‘ladi.
4. Ekka — Pavlov usuli. 1.P. Pavlov (1893) darvoza va keyingi
kovak venalar o‘rtasida anastomoz hosil qilish uchun darvoza venasi
emas, keyingi kovak venani bog‘lashni tavsiya qiladi. Bu sharoitda
tananing orqa yarmidan va qorin bo‘shlig‘i organlaridan kelayotgan qon darvoza venasi orqali jigarga tushadi. Bunday operatsiya
qilingan hayvonlardan jigarning fiziologik ahamiyatini o‘rganish
uchun yillar mobaynida foydalanish mumkin.
Jigarning naycha o‘rnatilgandan
Jigarning Ekka naychasi
keyingi holati
o‘rnatilgungacha bo‘lgan holati
|
Mundialni "o'ldirgan" sensaciyalar » Fut.uz - Futbol yangiliklari
Mundialni "o'ldirgan" sensaciyalar
12.07.2018, 12:57,
Sensaciya - futbolning bezagi.
Albatta, hozirgi zamon futbolini busiz tasavvur qilib bo'lmaydi. "Barsa"chilar "Real"ning, "Real"chilar esa "Barsa"ning "qoqilishini" chin yurakdan istashadi. CHunki ular ertaga bir-birining ustidan kulishlari kerak. Bu ikki jamoaning mag'lubiyati esa sensaciyadan o'zga narsa emas. To'g'rimi?
Teskari mantiq rol o'ynaydigan Premer-ligada esa peshqadam autsayderga o'z maydonida yutqazib qo'yishi ham sensaciya hisoblanmaydi. CHunki biz bunga o'rganib qolganmiz. MYU, "Man Siti", "CHelsi" kabi jamoalar APLda istalgan raqibiga mag'lub bo'ladi.
Sensaciyalar bor bo'lsin-u, biroq barchasining ortig'i oshiqcha. Bir o'yinda bir jamoa ilk bo'limning o'zida 5ta bir-biridan ajoyib gol urdi. Ularning raqiblari esa taslim bo'lgan va bahsdagi intriga yo'qolgan. Xo'sh, ikkinchi bo'limning nimasi qiziq?
Rossiyadagi mundialda futbol yulduzlari "lanatlangan" kabidek bo'ldi. Avvaliga Salohga qaytish chiptasi olib berildi. Yulduzlarga to'la Germaniya koreyslar tomonidan taslim qilindi. CHorak finaldan keyin futbolning ikki qiroli - Ronaldu va Messi aeroport tomon yo'l oldi. Ispaniyaning mundialdagi umri uzoq bo'lmadi. Azar Neymarni uyiga jo'natib yubordi. Sensaciyalar keragidan ko'payib ketgani esa mundialning pley-offi qudratini, statusini anchagina tushirib yubordi. Aslida saralashda Italiyaning mundialga chiqa olmagani - katta yo'qotish bo'lgan va shu orqali mamlakatda JCHga bo'lgan qiziqish anchagina pasayib ketgandi."El Klasiko" vaqtida dunyo teng ikkiga bo'linadi - oqlar va ko'k-anorranglilar. Aslida JCH finalida ham shunday bo'lishi, unda grand termalar o'ynashi kerak (mantiq shunday). Bu safar ham bunday bo'lmasa kerak...
Mundial boshlangunga qadar kimdir Xorvatiya termasi finalgacha etib borishini taxmin qilganmidi? Hatto Eden Azar mundial boshlanmasidan oldingi taxminlarida 4 yarim finalchining uchtasini aniq topgan va faqatgina xorvatlarda adashgan. U ham bunday sensaciyalar bo'lishini bilgan. Biroq Xorvatiya bu darajaga borishini hayoliga ham keltirmagan. Huddi biz va siz kabi.
JCH-2010 va JCH-2014 finalini qanchalik orziqib kutganimni bilasizmi? Ispaniya - Gollandiya, Germaniya - Argentina. Bu termalardagi yulduzlar odamni o'ziga jalb qilardi. Endichi? Endi unday emas. Faqatgina bir necha faktorlar finalga bo'lgan qiziqishni biroz bo'lsa-da, ushlab turibdi. O'sha Modrich, o'sha Rakitich, o'sha Mbappe, o'sha Grizmann, o'sha Pogba.
Endi finalda yulduzlarga to'la termani ko'rmaymiz. Bunday tarifga na Franciya va na Xorvatiya arziydi. Bular Germaniya va Argentina yoki Ispaniya va Gollandiya emas.
Bu orqali biz Xorvatiyani yomon otliqqa chiqarmaymiz. Ular finalga haqli edilar va bunga erishdilar. Hech nima tasodifan bo'lmaydi.
» Mourino: "JCH-2018da yirik jamoalar mag'lub bo'lib, uyga qaytayotgani ajoyib"
» Kafu: "Braziliyada 220 mln murabbiy bor"
» APL. "MYU"dan fantastik "qaytish" yoxud "Siti"ning chempionligi kechiktirildi
» Gari Nevill: "Manchester Siti" bilan bahsda "CHelsi" futbolchilari manekenlarga o'xshab qolishdi"
» Xosep Gvardiola: "APLda oxirgi 10 daqiqada istalgan narsa ro'y berishi mumkin"
|
shayotgan sururli tuyg‘ularni mujassamlantirishda shunchalik muhim ahamiyat kasb etgan.
Ma’lumki, Lutfiy
va Navopy, Bobur
va Mashrab, Nodira
va
Ogahiy kabi mutafakkir shoirlar
o‘z ijodida o‘zbek
aruzining
ko‘plab bahr hamda vazilaridan foydalanganlar. Navoiy she’riyatida 90 dan ortiq, Ogahiy lirikasida 50 dan ko‘proq vaznga murojaat qilingan.
Furqat esa o‘zbek aruzida qo‘llanib kelgan
100
ga yaqin vaznning
(uning
1959—1960-yillari
nashr qilingan ikki jildlik
tanlangan asarlari asosida fikr yuritsak)
21 tasidan foydalangan. Ularinng ham 9 tasida bittadan, 5 tasida 2 tadan g‘azal yozilgan. Binobarin, u aksariyat she’rlarida aruzdagi
3 bahrning eng
maqbul, eng musiqiy
7 vazniga asoslangan.
Furqatning poetik ijodidan keng o‘rin olgan bahr ramal bo‘lib,
Shshokrning jami 232 asaridan
135 tasi yoki qariyb 60 foizi
bitilgan. Buning boisi ana shu bahr vaznlarining rang-barang tuyg‘ular olamini badiiy ifodalashga qulayligidir,
albatta.
Shoirning
112 she’ri, jumladan,
98 g‘azali,
10 muxammasi,
2 musaddasi va
2 maktubi mazkur bahrning eng musiqiy tarmog‘i
bo‘lgan ramali musammani mahzuf (ruknlari: foilotun foilotun
foylotun fonlun)
vaznida
yaratildi.
Bizgacha yetib kelgan
manbalarga qaraganda, o‘zbek she’riyatida XSH asrdan qo‘llana boshlagan (uning ilk namunalarini Rabg‘uziy «Qissai anbiyos»ida uch:
ratamiz)
bu vazn o‘zining qulay ritm-ohang imkoniyatlari tufayli adabiyotimizda tobora qo‘llanila bordi
va X-U asrga
kelib
barcha shoirlar ijodida markaziy o‘rinni egalladi. Uning bu qadar shuhrat qozonishiga sabab klassik
va xalq kuylariga mosligida bo‘lsa ajab emas. Zero, mashhur musiqashunos Yunus Rajabiy
tuzgan «Shashmaqom»dagi
52 xil kuy shu vaznidagi g‘azallarga bastalanganini aniqladik. Bu vazn boshqa maqom
va xalq kuylari:
ning ko‘pchiligiga ham mos bo‘lib tushadi. Demak, vazining deyarli
barcha shoirlar ijodidan mustahkam o‘rni egallashi unga
bastalangan kuylarning asrlar davomida keng xalq ommasi o‘rtasida
e’zozlanib kelayotganligidadir.
Buyuk Alisher Navoiyning «Xazoyin-ul maoniyosidan o‘rin 01
gan 2600 g‘azalidan
1101 tasini ana shu birgina vaznda yozilganligi ham uning ritmik imkoniyatlari nihoyatda keng
ekanligidan
dalolat beradi. Darhaqiqat,
11 cho‘ziq va
4 ta qisqa bo‘g‘in ishtirokida tuzilib yoqimli kfoilotuno ruknining takroriga
asoslay"
gan ushbu vazn o‘qish uchun ham, kuylash uchun ham juda qulay. Ch):
ziq bo‘g‘inlar esa ko‘plab kuylarning avj-u daromadiga mos bo‘lib
tushadi.
Furqat ramali musammani mahzuf vazni
asosida
ma’shuqa
tavsifi
va sadoqat izhori, hajr iztirobi
va visol ishtiyoqini
o‘zida mujassamlantirgan dilrabo she’rlarini yaratdi.
Surmadin ko‘zlar qaro, qo‘llar xinodin lolarang,
G‘ozadii yuzlarda tob-u o‘smadii qoshlar tarang.
Ne bololig erdi, ey sho‘xi diloro, suratiig,
Ayilimi l0l2 etdi qilguncha tomosho surating.
Menki o‘ldum notavon ul pargizi shahlosidii,
Bir takallumda tirildim la’li ruhafzosidip
baytlari
bilan boshlanadigan g‘azallar
kabi
o‘nlab
serjilo
asarlarda
bu vazn oshiq yigitning o‘z dildoriga bo‘lgan sevgisini nihoyatda ta’sirchan ifodalash imkonini bergan.
Qizig‘i shundaki, ko‘plab
g‘azallar
ana shu vaznda
bitilgan
bo‘lsa
ham, ularning barchasi
bir
xil ritm-ohang
jilosiga
ega
emas. Shoir mazkur vaznining ichki fonetik imkoniyatlariga tayangan holda
goh qofiyaning xilma-xil
ko‘rinishlariga
murojaat
etib, gohida o‘ynoqi radiflar tanlab bir vazndagi she’rlarning
ohang jihatidan rang-barang bo‘lishiga erishadi. Chunonchi, Navoiy g‘azaliga tatabbu’ tarzida
yozilgan:
Qilmag‘aydim senga ul kun oshnolik koshki,
Yona ko‘nglum qilmog‘oydi mubtalolik koshki
bayti bilan boshlanadigan g‘azalda radif tarkibidagi alif
tufayli ohang muayyan salobat kasb etgan bo‘lsa,
Tangriberdi nogahondin bir nigori yoshgina,
Qomati nozikkina, kub erka-yu avboshgina
deb boshlanadigan g‘azalda qofiya
ohangga yengillik,
o‘ynoqilik
baxsh etgan.
i
Furqat yuqoridagi vazndan misralardagi
oxirgi
bo‘g‘inning
o‘ta cho‘ziqligi bilangina farqlanuvchi ramali musammani maqsur
(ruknlari: foilotun foilotun fonlotun foilon)
vaznida
o‘zining 15 g‘azalini yaratdi.
:
.
:
Ma’lumki, bu vazn qofiyadosh misralarning uta cho‘ziq bo‘g‘inlar bilan tugallanishini nazarda tutadi, ya’ni ular
oxiridagi
qofiya yoki radiflar ridfli
(murdaf)
yoki qaydli (muqayyad)
bo‘lishi lozim. Qaydli qofiyalar tarkibida qisqa unli
bo‘lgan bo‘g‘inning qo‘sh undosh bilan tugallanishi tufayli she’r ohangiga ma’lum
Darajada salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Bu xil g‘azal va musammatlar-ni o‘qishda, xususan, ularni kuylashda o‘ziga
Mos
murakka
lik
Yuzaga keladi. Shuning uchun ham chinakam xalqchil shonrlar
bu «
qofiyalarni mumkin qadar kamroq ishlatishga harakat qilganl
r-Ridfli qofiya she’rga ta’sirchan ohang, alohida jsarangdor
lik bag‘ishlaydi.
Bu xil qofiyalar tarkibidagi
ridfi. air
ya’ni cho‘ziq
O,
u,
i unlilari ohangga ijobiy
ta’sir
ko‘r
TR
uning musiqiyligini kuchaytiradi, shuning uchun ham
a
nay.
larda yozilgan g‘azal
va musammatlar klassik kuylar bilan
ay
tilganda g‘oyatda yoqimli yangraydi. Ana shularni
Uidfi asliyli
urqat mazkur vazndan foydalanar ekan; asosan, rid
qofiyalarga murojaat qildi, bunday qofiyalarning eng jarangdorlarini tanladi. Fikrimizning isbotini uning
|
«Qurbon va jallod rolini almashtirishga urinish». Litva Rossiyadan darg‘azab
Litva Rossiyaga norozilik notasini yubordi. Bunga Rossiya tashqi ishlar vazirligining partizanlar qo‘mondoni Adolfas Ramanauskas-Vanagas haqidagi bayonoti sabab bo‘ldi, deya ma'lum qilgan mamlakat tashqi ishlar vaziri Linas Linkyavichyus. Bu haqda The Baltic Times xabar bermoqda.
«Tarixni qayta yozish va qurbonlar hamda jallodlarning rolini almashtirishga urinish zamonaviylik suratida oddiy amaliyotga aylanib bormoqda, ammo agar kimdir buni normal me'yor deb hisoblaydigan bo‘lsa, biz bunga qo‘shilmaymiz va bunday niyatimiz ham yo‘q», - deya aytib o‘tdi Linkyavichyus.
Uning ta'kidlashicha, Ramanauskas-Vanagas mamlakat milliy qahramoni bo‘lib, qarshilik ramzi hisoblanadi. Vazirning bildirishicha, unga qarshi «asoslanmagan ayblovlar» qabul qilib bo‘lmas narsadir.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq Latviya Rossiyani kiberhujumlarda ayblagandi.
|
To‘ldiruvchi plastifikatorlar va buyoqlar. Sopolimer stomatologik platmassalarga ularning fizik-mexanik xossalarini yaxshilash, kirishishni kamaytirish, biologik muhit
ta’siriga turg‘unligini oshirish uchun to‘ldiruvchilar kiritiladi. Stomatologik sopolimerlarda asossan neorganik kukunsimon to‘ldiruvchilar (kavrs uning turli ko‘rinishlari, si-likagel! alyuminiy
va litiy silikatlari, bor silikatlar,
turli navli maydalangan shisha, gidroksilatlar, fosfatlar)
qo‘llaniladi.
Sopolimer aralashmalarga plastifikatorlarni kiritish
ularga plastiklik xususiyatini, shuningdek ulegra binafsha
nurlar ta’sirida o‘zgarishsiz bo‘lishini taminlaydi. Stomatologik polimerlarda plastifikator sifatida ko‘pincha turli
kislotalarning efirlari (dioktiftlalatlar, ftalatlar, trik-rezilfosfatlar), shuningdek kuyi (past) molekulyar efirlar
qo‘llanadi. Plastmassaga elastiklik baxsh etish uchun ko‘proq
dibutilftalat va dioktiftalatlar ishlatiladi. Polimerlanish
jarayoni yuqori issiqlik darajasida kechadigan plastmassalarda, tayyor bo‘lgan protezlar tarkibida qoldiq monomer, 0,596
tashkil qiladi. Tez qotadigan polimerdan tayyorlangan tish
protezlarida va apparatlarida qoldiq monomer 3-596 ni tashkil qiladi.
Asos plastmassalarga Etakril, Ftoraks,
Bakril, Akrel,
Akronil, elastik asos polimerlariga esa "Eladent", "Orto-sil" va boshqalar kiradi.
Stomatologik sopolimer tish to‘qimasiga, shilliq qavatlariga o‘xshash rang va tuslar berish uchun ularning tarkibiga
turli bo‘yoq va pigmentlar kiritiladi. Ularga qo‘yiladigan asosiy talablar: zararsizligi, sopolimer tarkibida tekis tarqalgan bo‘lishi, biologik muhit ta’sirida rangini saqlashi
va turg‘un bo‘lishi kerak.
Sopolimerlarning fizik-ximiyaviy xossalari
Sopolimerlarning asosiy sifatlaridan biri-suvni yutishi. Polimer 43790 temperaturada
296
ga yaqin suvni yutadi.
Suvni yutishi plastmassa asosli geometrik shakllarni o‘zgarishiga olib kelishi, mexanik xossalarini pasaytirish va polimerning ifloslanishiga yordam berishi mumkin.
Xomashyolarning o‘lchamlarining o‘zgarishi, ya’ni yumshoq
holatidan qattiq holatiga o‘tganda keyingi zichlashishi,
kirishi (kichrayish) deb ataladi. Xom-ashyoning namlikni yutishi bilan hajmni kengayishiga olib keladigan shishish
– tes-10— kari hodisa,
ya’ni avvalgi
hajmiga qaytish
deb tushuniladi.
Sopolimerlaning mexanik xossalari
Ancha mukammal
asos materiallar yaratishda, sopolimer
molekulalariga metakrilat
va turli moddalarni (masalan,
akrel) biriktirishi, "Ulash", "Payvandlash" orqali sopo-limer polimer (akronil, ftoraks) olish mumkin. Bunday
qo‘shimchalarni (akronil)
2 xil kiritish usuli bilan amalga
oshiriladi. Bu sopolimerning plastikligini oshiradi. Ichki
plastifikatsiya qilish uchun ko‘pincha sopolimerlash jarayonidan foydalaniladi.
Stomatologiya sopolimerlaring asosiy fizik-kimyoviy xususiyatlarini baholashda quyidagi ko‘rsatgichlar belgilanadi:
egilishdagi, cho‘zilishdagi mustahkamligi, tortilishdagi nisbiy uzayishi, elastiklik moduli, solishtirma elastiklik
moduli, solishtirma zarba yopishqoqligi
va boshqa xossalari
kiradi.
Sopolimerlarning teplofizik xususiyatlari
Bu xususiyatlarga issiqlikka bardoshlik va issiqlikda kengayishi, issiqlikni o‘tkazish kiradi. Sopolimerni issiqlikka
bardosh o‘lchamini stomatologik polimerlarining ishlatilish
harorat chegarasini belgilaydi. Plastifikatorlar kiritish
bilan sopolimerlarda issiqlikka bardoshliga oshadi, ularning mexanik ishlanishidagi qizimi ularning issiqbardoshligidan past bo‘lishi kerak. Sopolimerlarning issiqdan kengayishi hajm o‘lchamidan tashqari shuningdek chiziqli kengayish miqdori bilan ham ajralib turadi. Issiqlik o‘tkazish,
polimerning issiqlik o‘tkazish xossasini belgilaydi va u so-polimerning shakliga, to‘ldiruvchi (plastifikator)lar tabiatiga va miqdoriga bog‘liqdir.
Sopolimerning eskirishi va turg‘unligi
Sopolimer plastmassalarning eskirishi asosida mikro
molekullalar zanjirning ajralishi
va quyi (past) molekulyar mahsulotlarning hosil bo‘lishi bilan bog‘lik, turli fizik-kimyoviy jarayonlar yotadi. Bu jarayon buzilishi deb ataladi
va sopolimer stomatologik polimerlarning biologik mexanik kuchlanishlar, sezilarli darajada pasayishi bilan
kechadi. Buzilish sopolimerlarda mo‘rtlik va egiluvchanlikni
paydo qiladi. Sopolimer plastmassalarning buzilishi asos
materiallar sifatida sopolimerlarda ko‘p marotaba takrorlanuvchi kuchlanishlar tufayli ayniqsa tez ro‘y beradi.
146
|
ИИБ ходими юрак қўридан чиққан гаплар:
"Baxodir aka men IIB xodimiman sizga murojaat qilayotganim sababi IIB tizimidagi ayrim kamchiliklar haliyam islohot qilinmayotganligidir. Hozirgi kunda davlatimiz rahbari tomonidan olib borilayotgan islohotlar hamma sohani qamrab olmoqda lekn ayrim kamchiliklar sababli begunoh quyi tizimdagi hodimlar javobgarlikka tortilmoqda. IIO faoliyatini isloh qiliwda esa ayrim kamchiliklarni hal qiliw hamon eskicha tuzumda qolib kelmoqda.
Fuqarolar IIBga murojaat qiliwdan oldin koz oldida ozini manfatlarini himoya qiliw, muammolarini yechimini topiw yoki bolmasa biror bir muammoni hal qiliw uchun murojaat qiliwadi, ammo ayrim fuqarolar tomonidan qilinayotgan murojaatlar IIB navbatchilik qismlari tomonidan royhatga olinmasdan ayrim rahbarlarning buyruqlari bilan murojaatlar etibordan chetda qolib kelmoqda, bu esa ayrim quyi tizimda iwlayotgan hodimlarning javobgarlika tortiliwiga (jinoyatni hisobdan yawiriw yani O'z.Res.JKning 241 moddasi bilan ) sabab bolmoqda bunda albatta hodimning oz hohiwi bilan emas ayrim IIB rahbarlarining otirgan kursisini himoya qiliw yani hududda jinoyatchilik owib ketti deya ayrim arizalarni royhatdan otkaziwga ruxsat beriwmayotganligi sababli sizdan ushbu holat boyicha atroflicha organiwingizni iltimos qilib qolaman. Bu bilan IIO tizimidagi kopchilik hodimlarning qiynab yurgan muammolaridan halos etgan bolar edingiz".
Каналга уланинг
@bahodirahmedoff
|
Yoz oylarida mo‘may daromad kutadi
Shundan kelib chiqib uy ta’miri, yirik xaridlarga qo‘l ursangiz bo‘ladi
Salomatlikni tiklash uchun esa faqat zamonaviy tibbiyotga suyangan holda ish tuting
Xalqona yo‘llar bilan salomatlikni mustahkamlashingiz juda mushkul kechadi
Adabiyot, madaniyat va oshpazlik bilan shug‘ullanuvchilar ham yangi 2018 yili muvaffaqiyatlar dengizida suzishlari kutiladi
|
Bu natija Mourinoning top-ligalardagi 7-yirik mag'lubiyati bo'ldi
|
HSO, tarkibida
p = 181648-4—4912
в = 041648-4—481012
E—141648:441-50 ta chunki (-1) zaryadlangan ion € qabul
qilgan bo‘ladi. Shuning uchun 1 ta qo‘shiladi
Qolganlarining tarkibini aniqlang.
|
cho‘g‘g‘ining muhakkati -2
Botir
o‘rniga yotayotganida
o‘ziga
o‘zi
gapirganday
bo‘ldi.
-Ko‘nglim ayniyapti...
Olim bu holatni boshidan kechirgani uchun
dalda
berdi.
–Utib ketadi.
Uyarim kecha hojatga chiqqanida Botir hamon uyg‘oq
yotar,
kechinmalarini
bilish
kiyinmasdi.
Ko‘zlari
chaqnar,
qimirlaganda vujudidan
kuch
yog‘ilayotganga
o‘xshardi. Olim joyiga qaytayotganda Botirning kiyinayotganini ko‘rib, taajjubga tushdi.
-Tinchlikmi
-Tong otib qoldi, birpas shug‘ullanmoqchiman.
Olim vujudiga quloq soldi: tanasida g‘ayrat qo‘zg‘-olgan,
oyoqlari
yerga
tegmay
yurayotganga
o‘xshardi.
Uyqusi qochgan bo‘lsa ham
yostiqqa bosh qo‘yib, ko‘zlarini yumdi...
..Keng sahroda yuribdi. Atrofla bo‘rilar,
hammasi
shaffof.
Olim
yugurgan
sayin
ular
uchib
kelib
tanasiga singar, allaqanday kuch uni yuqoriga tortardi. Moviyrangli cheksiz koinot oyoqlari ostida
yastanib yotibdi. Endi atrofdagi charaqlagan yulduzlar
ham shaffof bo‘riga aylanib, tanasiga singib keta
boshladi.
U noma’lum sharpani sezib, ortiga qaradi, Botir
kelyapti, Olimga yetolmagan bo‘rilar unga tegardi...
Ko‘zini ochib ko‘rganlari tushmi, xayolidan kechdimi,
bilolmadi. Sakrab o‘rnidan turdi. Yashin tezligida
kiyinib, zalga tushganida, Botir
yirtqichlan qochgan
kiyikday yugurayotgandi. Unga qo‘shilib yugura boshladi. Yonida ikkita bo‘ri o‘lja quvlayotganday shiddat
bilan chopar, Olimga kuch-qudrat bag‘ishlardi. Yarim
soatdan keyin ular olatdagi mashqlarni ado etishdi,
so‘ng Olim
sakrab,
ikki-uch
metrga
ko‘tarilganga
o‘xshar, o‘z og‘irligini ko‘tarish
mutlaqo qiyinchilik
tug‘dirmasdi. Zalning boshidan oxiriga ikki marta
114
|
ham shug‘ullanib kelgan cho‘l mintaqasi qabilalari
bo‘lib, arxeologik adabiyotlarda ulardan qolgan
yodgorliklar "Andronov madaniyati" nomi bilan o‘rganib kelinmoqda. Ular janubiy Sibir, tog‘li
Oltoy, Qozog‘iston cho‘llari, Qirg‘iziston tog‘oldi
adirlarida keng tarqalgan. Ularning Urta Osiyoga
kirib kelishi ikki yirik etnik to‘lqin bilan bog‘liq. Dastlab ular mahalliy aholi o‘zlashtirmagan
rayonlarga joylashib, yerli aholi bilan iqtisodiy
aloqada bo‘ladilar. Ular arxeologik adabiyotlarda
«Tozabog‘yob», «Qayroqqum», "Andronov madaniyatining Urta Osiyo varianti" nomlari bilan ma’lum.
Keyinroq, mil.avv. P mingyillikning oxirgi choragida ularning juda katta guruhi kirib keladi. Endi
ular O‘rta Osiyoning qadimgi dehqonchilik madaniyati
mintaqalarigacha kirib boradilar". Bugungi kunda
Tozabog‘yob etnosiga tegishli yodgorliklar O‘rta Osiyoning barcha hududlarida uchraydi.
Sobiq Sho‘rolar davri tarixshunosligida Andro-nov madaniyati aholisining tili masalasida "Veda"
va "Avesto" kabi eng qadimgi muqaddas kitoblarning
tili hozirgi zamon Ovro‘pa xalqlarining tillari
bilan qarindosh ekanligi ayon bo‘lgach, ular, ya’ni
Andronov madaniyati
aholisi hind-u ovro‘pa tillarida so‘zlashganlar, degan g‘oya fanda o‘rnashib qoldi.
Natijada, tarixda Dashtiqipchoq nomi bilan mashhur bo‘lgan buyuk turk cho‘lining Tog‘li Oltoydan boshqa hududlarida turkchilikka o‘rin qolmadi.
Sho‘rolar davri tarixshunosligida hind-yevropaliklarning ilk vatanini qidirish boshlandi.
Hind-Yevropa nazariyasi tarafdorlari orasida
ularning ilk vatani deb Urol tog‘ining janubi-sharqiy hududlari qabul qilindi. Chunki bu hududlarda miloddan oldingi P mingyillikning birinchi
yarmiga doir yodgorliklarda arxeologik qazishmalar
o‘tkazilib, ulardan Andronov madaniyati
chorvador
qabilalarining badavlat harbiy qatlamiga tegishli
|
Farzand har bir ota-onaga cheksiz quvonch bag‘ishlaydi, oilani yanada mustahkamlaydi. Egizak farzandlar esa bunday baxtni ikki karra tuhfa etadi. Qo‘shaloq zurriyod ko‘rishni va tarbiyalashni ko‘pchilik orzu qilishi shubhasiz. “Daryo” egizak farzandi bor o‘zbek shou-biznesi vakillarini bir sahifaga jamladi.
Yodgora Ziyomuhammedova
Umrini yosh tomoshabinlar uchun bag‘ishlagan ustoz san’atkor, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artist Yodgora Ziyomuhammedovaning uch farzandi bo‘lib, egizak qizlari to‘ng‘ich hisoblanadi.
“Fotima va Zuhra 1977-yilning may oyida o‘n daqiqa farq bilan dunyoga kelgan. Ular muddatidan oldin, ya’ni yetti oyligida tug‘ilgan. Shu bois to‘qqiz oylik bo‘lgunga qadar havo harorati bir xil xonada parvarishlaganmiz. Bu borada onam va qaynonam yaqindan ko‘maklashgan.
Egizaklarning ikkisiga ham teng muomala qilib, ko‘ngliga birdek qarash kerak. Masalan, Fotima biror voqeani aytgach, hech qancha vaqt o‘tmay, Zuhra ham xuddi o‘sha voqeani so‘zlab bersa, birinchi eshitib turgandek, jim tinglashga majbursiz (kuladi). Qizlarimni hozirgacha xafa qilmaslikka harakat qilaman.
Ularni birin-ketin turmushga uzatganman. Zuhraning uch qizi, Fotimaning esa ikki o‘g‘il farzandi bor”, — deydi Yodgora Ziyomuhammedova.
Fotima va Zuhra bugungi kunda “Tantana” bolalar ashula va raqs ansamblida rahbarlik lavozimida faoliyat yuritadi.
Yulduz Hamidova
“Temir ayol”, “Tangalik bolalar”, “Chavandoz”, “Tutash taqdirlar” kabi film va seriallardagi rollari bilan tanilgan O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artist Yulduz Hamidovaning ham egizak qizlari bor.
Aktrisa sakkiz yildan beri Amerikaning Los-Anjeles shahrida yashab kelmoqda. Okean ortiga ketishiga farzandlari — Fotima va Zuhra sabab bo‘lgan.
“Qizlarimga besh yoshligidan ingliz tilini o‘rgatganman. Ular Toshkentda ingliz tilini chuqurlashtirib o‘rgatiladigan maktabni tamomlagach, xorijda o‘qishni davom ettirishni istashdi. Avval Malayziyaga, keyin AQShga o‘qishga kelishdi. Amerikaga qizlarim bilan kelganman”, — deydi aktrisa.
Taniqli juftlikning egizak o‘g‘illari
O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artist Rayhon G‘aniyeva va aktyor Yigitali Mamajonov 2012-yilning noyabrida turmush qurgan. Juftlik 2014-yil may oyida egizak farzand ko‘rgan bo‘lib, ularga Islom va Imron deb ism qo‘yishgan.
2016-yilning mayida esa Rayhon va Yigitalining nikohi rasman bekor qilingan. Egizak o‘g‘illar xonanda Rayhon qaramog‘ida qolgan.
Avaz Oxun
Ommaga shaxsiy hayoti haqida kam gapiradigan so‘z ustasi Avaz Oxunning egizak qizlari borligini, shubhasiz, ko‘pchilik bilmaydi. Uning rafiqasi 2019-yil mayida Fotima va Zuhrani dunyoga keltirgan.
To‘rt farzandning otasi bo‘lgan Avaz Oxun ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalariga oilaviy suratlarini qo‘ymaydi.
Diyorbek Bekjonov
Taniqli san’atkorlar – Mehri va Aleksandr Bekjonovlarning o‘g‘li Diyorbek Bekjonov 2019-yili ilk marta otalik baxtiga erishgan. Uning Fotima va Zuhra ismli qizlari bor.
27 yoshli Diyorbek ayni paytda “Aristokratlar” jamoasi a’zosi. U boshlovchi sifatida ham o‘z muxlislariga ega.
Abdurahmon Mavlonov
“Dizayn” kulgu jamoasi a’zosi Abdurahmon Mavlonovning egizak farzandlari 2017-yil 18-iyun kuni tug‘ilgan. Instagram sahifasi orqali qo‘shaloq o‘g‘illi bo‘lganini ma’lum qilgan aktyor nafaqat Hasan va Husanni, balki oilaviy suratlarini ham ijtimoiy tarmoqlarga joylamaydi.
Ulug‘bek Xoliqov
Xonanda Ulug‘bek Xoliqovning egizak farzandlari 2021-yilning may oyida tug‘ilgan. Bir o‘g‘il va bir qiz egizaklarga qo‘shiqchining yaqinlari Maryam va Muhammadamin deb ism qo‘ygan.
|
D) kulrang tusli.
91.
Shaffof
yumshoq
bug‘doy
yormachasidan
tayyorlangan
makaron
mahsulotlari qanday rangga ega bo‘ladi?
A) Kгeт
"пoп-8aп4;"
B) och-kremsimon;
C) qahrabosimon;
D) jigarrang tusli;
E) kulrang tusli.
92. Saralashda qaysinuqsonli makaron mahsulotlari bo‘lishiga ruxsat etiladi?
A) shaklini yo‘qotgan yoki bo‘ylamasiga yorilgan naysimon mahsulotlar;
B) ko‘rinishini yomonlashtirmaydigan bo‘’kilishlarga yoki egriliklarga ega
mahsulotlar;
C) chetlari ezilgan yoki juda egrilangan mahsulotlar;
D) yig‘ilib qolgan yoki xilga mos bo‘lmagan shakldagi ugralar.
93. Odatdagi makaron mahsulotlarining namligi necha foizdan oshmasligi
kerak?
A) 11 Y dan;
B) 11,590 dan;
C) 1226 дaп;
O) 1326 дaп:"
94.
Bolalar
ovqatlanishi
uchun
mo‘ljallangan makaron
mahsulotlarining
namligi necha foizdan oshmasligi kerak?
A) 11 Y dan;
B) 11,590 dan;
C) 1296 дaп;"
O) 13956 дaп:
95. Dengiz yo‘li bilan tashiladigan makaron mahsulotlarining namligi necha
foizdan oshmasligi kerak?
A) 1190 дaп;"
B) 11,590 dan;
C) 1226 дaп;
O) 13956 дaп:
96.
Turli
guruhlar
va
sinflar
bo‘yicha
qadoqlangan
makaronlar
uchun
deformatsiyalangan mahsulotning miqdori necha foiz bo‘lishi kerak?
A) 1,5-8,0 Yo;
B) 2,0-8,090;
C) 2,0-5,02,0:
D) 2,0-10,090.
97. Turli guruhlar va sinflar bo‘yicha qadoqlangan makaronlar uchun siniq
mahsulotlarning miqdori necha foiz bo‘lishi kerak?
147
|
Aqoid ilmida "gʻaybiyot" deb nomlangan, iymon keltirish lozim boʻlgan narsalardan, Arshni, Kitobni va bilishni aytish mumkin
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.