Split (2)

train · 10.4M rows

text stringlengths 7 335k
iabgutdoshlarning ko‘pthiligi o‘t va chalabutalardir. Tropikla davaxtsimonlari harm bor. Ularning ayrimlarini balandligi 12-15 m gacha yeladi. Odatda, 3 metrlargacha arang boradi, O‘tsimaon tuzilgani asosan, tik o‘sadi, sudralib ilashib o‘sadiganlari ham bor. Murtak paydo bo‘lgan asosiy ildiz asosan saqlanadi, qisman qurib qoladi qo‘shimcha ildiz bilan almashadi. Ba’zi labguldoshlarda ildiz tug naksimon shaklda uchrab, ulardan tropik mamlakatlarning aholisi ozi ovqalda foydalanadi. Yaprog‘lari poyada suprotfiv joylashganda ularnin yaqinidagi juftliklar bir-biri bilan qo‘shuvsimon ko‘rinishda navbat lashib o‘rnashadi. Shunga ko‘ra, labguldoshlar poyasi to‘rt qirrali ko‘rinishni hosil qilgan. Foyaning qirrasi yassi, qavariq yoki botiq ko‘rinish larda bo‘lishi mumkin. : Гaбeш ПoяЪacг oПaxитияp o‘simliklari orasida harglari mutovka holida joylashganlari yo‘q. Yaprop’larimayda, yaxlil va qirrasi lekis bo‘ladi, Parsimon tarmoqlangan yaproz" skabiozabargli marmmarakda bo‘ladi. Cullaribesh a’zoli, asosan ikki jinsli. yonbarglari qo‘ltig‘ida joylashadi (98-rasm). 9£-rasm. Labgildoshlarning guflari: 1-4- Пoмпичгa шиa) : 9-6– (Fhyuonis zeravschanigis : 7- Melissa Oтa 5- (Ajupa eplans). 224
Bodelshausen Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Tübingen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 13,82 km2. 5735 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Geografiyasi Hududi Bodelshausenning hududi kmdir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan. Demografiyasi Manbalar Havolalar Rasmiy sayti Germaniya shaharlari
Turistlik firmalar tavakkalini sug‘urtalash o‘z ichiga moliyaviy tavakkalni, turistlarni ularni qarindosh urug‘larini uchinchi shaxs oldidagi da’volari bo‘yicha javobgarlikni o‘z ichiga oladi
’ZAM O‘ktAm A (1101 YIG‘I Nechun qildik qotillik–u tug‘ilsa ni-maydi: Bo‘sh qoldi bitta beshik va bitta to‘y kamaydi. Endi bayram oz bizga, bizlar yomon o‘zbekdir: uv, erta o‘rnimizga birov to‘y qilar axir. Yoningdagi joy bo‘sh turar (essiz, shunday sayhon-a!) Endi birov uy qurar va bog‘ qilar begona. Zor turar poylab yo‘lim do‘konda bir miltiqcha, olishsamengsa yovim–musht tugmaydi o‘g‘ilcham... Bu xatoning dahshati menga endi bilindi –dushmani ko‘p Vatanning bir jangchisi kam endi!
kuzatuvchanlik, muayyan harakat texnikas ini, harakatning tezkor reaksiyasini egallashni talab qiladi. Sog‘lomlashtirish, ta’limiy va tarbiyaviy vazifalarning birligi, ular yordamida hosil bo‘ladigan emotsional ko‘tarinkilik, harakatlarni takomillashtirish mumkinligi, u yoki bu o‘yinlarni birlashtiruvchi belgi hisoblanadi. Biroq, agar harakatli o‘yinlarda bolalar ijobiy tashabbus ko‘rsatgan holda turli harakatlardan foydalansalar, sport o‘yinlarida harakatlarning birqadar chegaralanganligi kuzatiladi, bu mazkur o‘yinning o‘ziga xos xususiyati va harakat faoliyati texnikasining aniqligi bilan belgilanadi. Sport o‘yinlarida qatnashuvchilar soni aniq belgilangan, ularning vazifalari taqsimlangan, o‘yin muddati vaqti chegaralangan bo‘ladi. O‘yinlarni o‘tkazish shartlari maxsus tayyorlanadigan joyni, belgilangan maydonchani, tegishli jihoz va inventarlarni talab qiladi. Yuqorida ko‘rsatilgan o‘yinlarda bolalar sport o‘yinlari texnikasining umumiy talablariga javob beruvchi to‘g‘ri ko‘nikmalarni egallaydilar. Bu ko‘nikmalar ko‘pincha o‘yinlarni qayta o‘rganishni istisno etadi va maktabga tayyorlanish uchun muhimdir. Bolalarning sport o‘yinlarini (basketbol, voleybol, tennis) o‘ynashi uchun ular to‘pni erkin egallash ko‘nikmasiga ega bo‘lishi muhimdir. To‘p bilan harakat qilish, tutib olish, ilib olish va ushlab turish, to‘pni yo‘nalishini belgilab olish, fazoda to‘g‘ri mo‘ljal olish kabi zarur malakalarni rivojlantiradi. Basketbol Bolalarni basketbol o‘yini elementlariga o‘rgatish turgan joyda va harakatda koptokni egallab olish, bir-biriga uzatish, olib yurish, savatga tashlashni o‘z ichiga oladi. O‘yin mashqlaridan foydalanib, bolalarni oddiy qoidalar bilan o‘ynaladigan basketbol o‘yiniga olib kelish kerak. O‘yin o‘lchami 5x10 dan 7x13 mgacha bo‘lgan maydonda o‘tkaziladi. Maydon chegaralari chiziqlar bilan belgilanadi. Maydonning qarama-qarshi tomoniga 120x80 sm o‘lchamli taxta to‘siqlar o‘rnatiladi. To‘siq ustunga mustahkamlanadi. Eng qulay variant—to‘siqni maydoncha chetiga o‘rnatiladigan shakl (metall konstruksiyaga biriktirishdir). To‘siq go‘yo 151
Shunday qilib, suv yig‘ilish maydonining yuvilish tezligi jihatidan ham Qoradaryo Norin daryosidan ikki martadan ortiqroq ustun turadi. or va Qorag‘ulja daryolari. Tor daryosi Farg‘ona tizmasining janubi-g‘arb va Oloy tizmasining shimoliy yonbag‘irlaridan suv to‘playdi. U dengiz sathidan 4000 mcha balandlikda Ko‘gort nomi bilan boshlanadi. Tor daryosiga 70 ga yaqin katta-kichik irmoqlar kelib qo‘shiladi, ulardan eng yiriklari Eshigort, G‘o‘nduk, Qayindibuloq, Cho‘nqoziq (chap irmoqdar) va Terek, Chichirchanaq hamda Qorabel (o‘ng irmoqlar) soylaridir. Eshigort irmog‘ining quyilish joyidan boshlab daryo Olayki, Terek daryosining quyilish joyidan boshlab esa— Oytol (yoki Suyechi) deb ataladi. Faqat Qorabel suvi kelib quyilgandan keyingina u Tor nomi bilan oqa boshlaydi. Tor daryosining uzunligi 192 km, havza maydoni 4530 km2. Qorag‘ulja suvining ko‘pligi va ayniqsa havzasi maydonining kattaligi jihatidan Tor daryosidan ancha keyinda turadi. Qo-rag‘ulja daryosining havzasi g‘oyatda kambar va cho‘ziq; havzaning uzunligi 107 km, eng keng joyining eni 24 km. Havzasi kambar bo‘lganligi uchun daryo ko‘pdan ko‘p mayda va kalta-kalta, lekin juda tez oqadigan irmoqlarga ega. Qorag‘ulja daryosining uzunligi 119 km, havzasining maydoni 1210 km2. Tor va Qorag‘ulja daryolarining suv yig‘iladigan maydonlari balandlik holatlari jihatidan bir-birlariga o‘xshashdir; ulardan birinchisining o‘rtacha balandligi 2932 m, ikkinchisini-ki esa 2864 mga teng. Shunday qilib, bu ikki daryo to‘yinish sharoitlari va oqim rejimi jihatidan bir-biriga o‘xshaydi. Tor va Qorag‘ulja daryolari havzasida talaygina abadiy qor va muzliklar bor: Tor havzasining Yuqori qismida umumiy maydoni 57,7 km" ga teng bo‘lgan 81 muzlik, Qorag‘ulja havzasida esa umumiy maydoni 39 km2 bo‘lgan 31 muzlik hisobga olingan. Shu sababdan bu daryolarning abadiy qor va muzliklar eriydigan davrdagi (iyul — sentyabr) oqimining salmog‘i ancha katta. Bu daryolarda to‘lin suv davri mart oyida boshlanadi, eng katta o‘rtacha oylik suv sarflari may—iyun oylariga to‘g‘ri keladi, lekin iyun! oyidagi suv sarflari may— iyun oyidagilardan uncha kam emas, minimal suv sarflari fevral oyida kuzatiladi. Qorag‘ulja daryosining o‘rtacha yillik suv sarfi Oqtosh qishlog‘i yonida (bu yerda G‘ = 890 km2) 21,9 m")sek, demak, daryoning o‘rtacha oqim moduli 24,6 l)sek. km2 ga teng, bu esa Qoradaryo-ning Farg‘ona vodiysiga chiqish joyidagi yillik oqim miqdorining 20 protsentini tashkil etadi. Tor daryosining o‘rtacha yillik suv sarfi Cholma qishlog‘i yonida (bu yerda G‘=3925 km2) 46,3 m"Usek, daryoning o‘rtacha oqim moduli esa 11,8 l)sek. km2. Bu daryoning Qorag‘ulja bilan qo‘shi-176
Temir yo‘lni kesib o‘tayotgan 82 yoshli fuqaroni poyezd urib ketdi Namangan viloyatida temir yo‘lni kesib o‘tayotgan fuqaroni poyezd urib ketdi. Bu haqda O‘zbekiston Respublikasi IIV huzuridagi Tergov departamenti xabar bermoqda. Bugun, 2019 yil 2 dekabr kuni, soat 05:50larda elektrovoz mashinisti 28 yoshli A.Sh. boshqaruvidagi 1230-sonli yuk poyezdini Namangan viloyati Pop tumani hududidan o‘tuvchi «Qo‘shminor-Pop» temir yo‘l oralig‘ining 115-km. 1-piketida harakatlantirib ketayotgan vaqtida temir yo‘lni kesib o‘tayotgan piyoda 82 yoshli T.M.ni urib yuborganligi natijasida T.M. hodisa joyida vafot etgan. 1230-sonli yuk poyezdi soat 05:50da to‘xtab, soat 06:37da o‘z yo‘nalishi bo‘yicha harakatlanib ketgan. Hozirda hodisa sodir bo‘lgan joyda tergov-tezkor guruhi ishlamoqda va hodisa sabablari o‘rganilmoqda. “Hurmatli fuqarolar! Sizdan temir yo‘l yaqinida harakatlanayotganingizda yoki yo‘lni kesib o‘tayotganingizda belgilangan yo‘l harakati qoidalariga rioya qilishingizni so‘raymiz”, - deyiladi Tergov departamenti xabarida.
Yana bir jihati O‘zbekiston Madaniyat va Sport vazirligi o‘z mabuot kotibini Londonga yubordi va u o‘yinlar haqida batafsil maqolalarni vazirlik saytida joylab bordi
janrida kompozitsion tuzilish ma’lum darajada farqlanishni talab qiladi. Tasviriy san’at asarida kompozitsiyaning oddiy qonunlaridan tortib asar mazmunini ochib berishgacha bo‘lgan ijodiy izlanishlarida ham o‘ziga xos kompozitsiya sirlari bo‘ladi. Asarning badiiy mazmuni, qiymati, san’at darajasida yaratilishi tomoshabin, o‘quvchi tomonidan idrok qilinayot-tanda ba’zan ijJodloriyng O‘zi O‘ylamagan sehrli karralari ham yuzaga chiqib qolishi mumkin. Kompozitsiya ana shunday murakkab san’atning mantiqiy tuzilishini tashkil qiluvchi sohasidir. Tasviriy san’at tarixidagi namunalarni to‘g‘ri tahlil qila olish uchun kompozitsiya haqidagi nazariy tushuncha va bilimga ega bo‘lmoq lozim. O‘zbekiston tasviriy san’ati namunalarini san’atshunoslik nuqtayi nazaridan o‘rganishda kompozitsion tahlillarga tez-tez duch kelamiz. Shunday qilib, rassomlarimiz yaratgan asarlarni o‘rganish jarayonida kompozitsiya tushuychasi haqidagi bilimimiz, fikrimiz yanada boyiydi. Va bu mavzuning yangi-yangi qirralari bilan tanishib boramiz. 11 BOB. O‘ZBEKISTON HUDUDIDAGI QADIMGI TASVIRIY SAN’AT Ibtidoiy tasviriy san’at namunalari haqida Ajdodlarimiz tarixining eng qadimgi davrlarida tasviriy ifodalar beqiyos ahamiyat kasb etgan. Negaki, eng qadimgi odamlar bir-birlariga fikrlarini, munosabatlarini, istaklarini chiziqlar. oddiy formalar, primativ tasvirlar orqali yetkazishga intilganlar. Masalan, ularov qurollarini tasvirlash orqali ovga bormoqchi ekanliklarini ifodalasalar, yovvoyi buqa va boshqa turli hayvonlar tasvirlari orqali, o‘sha hay-voilarni ovlamoqdi ekanliklarini bildirganlar. Hozirgi O‘zbekiston hududidan ham ana shunday ibtidoiy jamoa davriga mansub o‘nlab tasvirlar qoldiqlari topilgan, Shulardan biri Zaravutsoy g‘orida ishlangan ov mayzarasidir. Mazkur g‘ordagi rasmlarda qadimgi rassomlariing o‘ziga xos faoliyatini ko‘rish mumkin. Ko‘hitang tog‘i eng yuqori qismining birida joylashgai bu «orni «Oltin olov qoyasi» yoki «Oltin olov darasi» deb ham atashgan. Chunki zar — oltii, o‘t—olov ma’nosida ishlatilgan, Shu bons bu muqaddas yodgorlik 13
Favqulodda o‘tkirlashib ketdi zehni, idroki Yaqin kunlar ichra o‘lim topmog‘i aniq. Inonjxonning o‘g‘li menga otasiga Nasa va Jurj sidqidildin xizmat qiganim uchun bundan tashqari ko‘p "yaxshiliklar, siylovlar" qaytargan edi. U muloz va xizmatkorlarimni o‘ldirtirgan, mol-mulkimni tal taroj qildirgan, shuningdek, uyimdagi meros qolgan o‘zim to‘plagan boyliklarning hammasini bosib olgan e { Oldingi boblarga qarang. 2 Abul Ala al-Ma’arriy Ahmad ibn Abdalloh ibn So‘la mon 1979—1058-yillar) shoir, faylasuf. "Risalat al-mala’ ka", "Sakt a»-zand" asarlari muallifi. AbuNasr Muhammad al-Utbiy 1961—1036-yillar) — Razn viylar davlatining tarixchisi. "Al-Yaminiy" asari G‘aznaviy lar sultoni Yamin ad-Davla Muhammad ibn Sabuk Teginga 1977 997-yillar) bag‘ishlangan. Faxriddin ar-Roziy (1149—1209-yillar) —hirotlik shayx U doimo shogirdlari, 300 dan oshiq faqihlar bilan birga yur gan. Uning "al-Mulaxxas" ("Mohiyat"), "Mafotih al-g‘ayb (G"Boyliklar kaliti") asarlari mushhur. Ash-shayx ur-rais—AbuAli ibn Sino. 3 Shoir Bashshar ibn Burdning 1696—783-yillar) she’ridan " Rug‘od — Mozandorondagi joy. 5 Jurjon — Kaspiy dengizi bo‘yidagi shahar. 5 Tojiddin-al-Hasan haqida 21-bobga qarang. 7 Jaloliddinning Ozarboyjonga yurishi 622-yilda 11225- yil yanvar —1226-yil yanvar!) boshlangan. " Ig‘an Toisiy G‘iyosiddinning tog‘asi ham edi. 33-bobga qarang. 9 Jaloliddin Ozarboyjonning Marog‘a shahriga yetganda unga Yeiyosiddinning tog‘asi otabek Ig‘an Toisiy 50 ming lashkar bilan Ozarboyjonga hujum qilgani haqidagi ma’lumotni yetkazishadi. Ig‘an Toisiy Arronda, Kaspiy dengizi bo‘yida qishlab, Ozarboyjonga ikkinchi bor hujum qiladi va ko‘p joylarni talon-taroj etadi. Shundan keyin Ig‘an Toisiy xalifa an-Nosirning buyrug‘iga ko‘ra Hamadonga qarab yuradi. Bu joylar xalifalik tomonidan unga in’om etiladi. Bu o‘rinda xalifalikning siyosiy o‘yinlari yaqqol ko‘zga tashlanadi. Ya’ni, u (ka-lifalik) Jaloliddin Bog‘dodga hujum qilmasin degan niyatda unga qarshi boshqa amirlarni oyoqlantiradi.
Uzoq kutilgan qaror! O‘zbekistonda o‘qituvchilarning oyligi oshirildi Magistraturada yangicha tartibda ta`lim olish yo`lga qo`yiladi
10 K. A. Akiloa xozraschetnыe brigadы i dr. V razlichnыx formax sorevnovaniya uchast vovalo tog‘da ot 60 do 100% rabochix razlichnыx predpriyatiy Uzbeki stana21. V godы pervoy pyatiletki v Uzbekistane idet bolshoye promыshlen noye stroitelstvo, sozdayutsya zavod selskoxozyaystvennogo mashino stroyeniya v Tashkente, maslozavod i tekstilnaya fabrika v Fergane, Kuvasayskiy sementnыy zavod, Tashkentskiy tekstilnыy kombinat, gigant ximii v Chirchike i dr. .-, S kajdыm godom rosli natsionalnыe kadrы rabochego klassa. Ob щaya chislennost rabochix v UzSSR vыrosla s 19,1 tыs. v 1928 g. do 76,1 tыs. v 1932 g. Prichem natsionalnыe kadrы sostavili na 1 yanvarya 1933 g. 51,4% rabochix22. Neustannaya zabota partii i pravitelstva o podgotovke natsio nalnыx kadrov pozvolila tыsyacham o‘zbekov proyti put ot negramot nыx chernorabochix do vыsokokvalifitsirovannыx masterov, komandi rov proizvodstva. Krepla splochennost rabochego klassa, povыshalsya yego ideynыy uroven, roslo soznaniye im svoyego internatsionalnogo dolga. Vozrastala i yego rol kak peredovogo, veduщego klassa sotsialistiche skogo obщestva. Kogda partiya vzyala kurs na kollektivizatsiyu selskogo xozyaystva, rabochiy klass sыgral ogromnuyu rol v razvertыvanii kolxoznogo dvi jeniya, utverjdenii novыx, sotsialisticheskix otnosheniy na sele. V noyabre 1929 g. Plenum SK VKP(b) prinyal postanovleniye o po sыlke na postoyannuyu rabot-u v derevnyu 25 tыs. luchshix sыnov rabochego klassa. Partiynaya organizatsiya Uzbekistana v 1929—1930 gg. napravila v kolxozы, sovxozы i MTS, krome 413 chelovek, pribыvshix iz sentral nыx rayonov Soyuza, 362 luchshix rabochix mestnыx predpriyatiy23. Dvad satipyatitыsyachniki vsemerno sposobstvovali ukrepleniyu leninskogo soyuza rabochix i krestyan, perevod-u derevni na relsы sotsializma. Pervыy pyatiletniy plan bыl vыpolnen dosrochno. Za 4 goda pervoy pyatiletki v Uzbekistane poyavilis 192 novыe fabriki i zavoda, bolee 30 elektrostansiy, novыe otrasli tyajeloy promыshlennosti — mashino stroitelnaya, ximicheskaya, stroitelnыx materialov i dr. Blagodarya leninskoy natsionalnoy politike Kommunisticheskoy partii industrialnoye razvitiye Uzbekistana shlo isklyuchitelno vыso kimi tempami. Obyem promыshlennogo proizvodstva v UzSSR uveli chilsya v 2,5 raza, a po SSSR v selom —v 2 raza. Rabochiy klass respubliki, rukovodimыy Kommunisticheskoy par tiyey, uverenno shel po puti sotsialisticheskogo stroitelstva. Sozdav v soyuze s kolxoznыm krestyanstvom ekonomicheskiy fundament sotsiali» ma, on s novoy energiyey pristupil k osuщestvleniyu vtoroy pyatiletki, osnovnoy zadachey kotoroy bыlo zaversheniye sotsialisticheskoy rekon struksii vsex otrasley narodnogo xozyaystva. Vmeste s razvitiyem promыshlennosti shel kolichestvennыy i kache stvennыy rost samogo rabochego klassa. Kajdoye predpriyatiye stanovi los shkoloy podgotovki rabochix kadrov, izucheniya i ovladeniya novoy texnikoy. Naprimer, na zavode «Tashselmash» v 1935 g. k texnicheskoy uchebe bыlo privlecheno 876 rabochix, na shveynoy fabrike «Krasnaya zarya» —51324. Nemalo molodыx rabochix proshli obucheniye v vuzax ina predpriyatiyax Moskvы, Leningrada i drugix gorodov stranы. Chislo 21 IGA UzSSR, f. R-736, op. 1, d. 1523, l. 18. 22 Pokazateli po trudu v respublike Sredney Azii. Statisticheskiy sbornik, . Tashkent, 1935, diagramma XIII. 23 SGA UzSSR, f. R-737, op. 1, d. 663, l. 134—135. 24 Tam je, d. 1723, l. 10.
budjet mablag‘larini uchdan bir qismidan oshmaydigan hajmlarda amalga oshiriladi. O‘zbekiston Respublikasining respublika budjeti tasarrufidagi budjet tashkilotlari xarajatlar smetasi va shtatlar jadvali O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligida, Qoraqalpog‘iston Respublikasi budjeti. viloyatlar va Toshkent shahar budjetlaridagi tashkilotlari xarajatlar smetasi va shtatlar jadvali Qoraqalpog‘iston Respublikasi Moliya Vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar moliya boshqarmalarida. shaharlar va tumanlar budjetidagi tashkilotlari xarajatlar smetasi va shtatlar jadvali shahar, shaharlardagi tuman va tuman moliya bo‘limlarida ro‘yxatdan o‘tkaziladi. Budjet tashkilotlari budjetdan mablag‘ bilan ta’minlash me’yorlari asosida smeta va shtatlar jadvalini mustaqil ravishda ishlab chiqadilar va tasdiqlaydilar. Smetalar xarajatlar guruhlari bo‘yicha Davlat budjeti daromadlari va xarajatlarining amaldagi tasnifiga muvofiq xarajatlarning to‘liq yoyilmasi ilova qilingan holda tuziladi. Ilova smetaning ajralmas qismi isoblanadi. smetaning prognoz hisob-kitoblarini asoslash uchun udjet tashkilotlari xarajatlar smetasi va shtatlar jadvalini o‘yazga olish belgilangan shakldagi ro‘yxatdan o‘tkazish kartochkasi vo‘li bilan rasmiylashtiriladi. Ro‘yxatga olish kartochkasi tarik muassasalarida hisob yoki budjet hisobvaraqlariga ega bo‘lgan an tashkilotlariga beriladi. Yuridik shaxs maqomiga ega to‘lmagan. budjet tashkilotining shohobchasi yoki boshqa tuzilmaviy 2071 i bo‘lgan budjet muassasalari o‘zlari uning tarkibida bo‘lgan teshkilotlar bilan birga bitta ro‘yxatdan o‘tkazish kartochkasi bo‘yicha m yxatdan o‘tkaziladi. Bunda zarur bo‘lgan hollarda ro‘yxatdan o‘tkazish kartochkasida shtatlar bo‘yicha ko‘rsatkichlar yuqori tashkilotlar va ular tasarrufidagi tashkilotlar bo‘yicha alohida beriladi. Budjet tashkilotlari tugatilganda moliya organlari bu haqida ma’lumot olganlaridan so‘ng bank muassasalarini ro‘yxatdan o‘tkazish karnochkasi mazkur ma’lumotda ko‘rsatilgan muddatda bekor qilinishi isida xabardor qiladi. Bekor qilish muddati haqida ko‘rsatmalar bo‘lmagan bo‘lsa ro‘yxatdan o‘tkazish kartochkasi bir oy muddatgacha amal qiladi. - Budjet tashkiloti boshqa hududga belgilangan tartibda o‘tkazilganda yuqori tashkilotlar rahbarlari o‘n kunlik muddatda yangi 92
Xalqaro musulmon ulamolari ittifoqi prezidenti, diniy ulamo – shayx Yusuf Abdulloh Al-Qarzoviy 26 sentabr kuni 96 yoshida vafot etdi. Ma’lum qilinishicha, Yusuf Al-Qarzoviy so‘nggi vaqtlarda bemor bo‘lgan. Yusuf Abdulloh al-Qarzoviy 1926 yil — misrlik zamonaviy islom ulamosi, 2004 yildan buyon Xalqaro musulmon ulamolari ittifoqi prezidenti hisoblanadi. Shayx 120 dan ortiq kitoblar muallifi hamda diniy ilmlarni rivojlantirishga qo‘shgan hissasi uchun sakkizta xalqaro mukofotga sazovor bo‘lgan. O‘zbekiston musulmonlari idorasi ham ulamoning vafoti munosabati bilan ta’ziya bildirdi. «Alloh taolo marhum olimning barcha xayrli ishlarini, ilm yo‘lidagi xizmatlarini, solih amallarini husni qabul aylab, O‘z mag‘firatiga olsin, oxiratlarini obod qilsin. Marhumning ahli baytiga Alloh taoloning qazoi qadarini rozilik ila qarshi olgan chinakam mo‘minlarning maqomini so‘raymiz, barcha yaqinlariga go‘zal sabr tilab qolamiz», - deyiladi idora bayonotida.
uslubiy qo‘llanmasi tayyorlangan (hammualliflikda, Toshkent: 2017—137 bet). Tadqiqot natijalarining ishonchliligi respublika va xalqaro miqyosdagi ilmiy konferensiya materiallari to‘plamlari, OAK ro‘yxatidagi maxsus jurnallar hamda xorijiy ilmiy jurnallarda chop etilgan maqolalar, o‘tkazilgan sotsiologik so‘rovnoma, xulosalar, taklif hamda tavsiyalarning amaliyotga joriy etilganligi, olingan natijalarning vakolatli tashkilotlar tomonidan tasdiqlanganligi bilan izohlanadi. Tadqiqot natijalarining ilmiy va amaliy ahamiyati. Tadqiqot natijalarining ilmiy ahamiyati milliy davlatchilik va jamiyat hayotidagi sotsiomadaniy vorisiylikni ta’minlashga xizmat qiladi hamda sotsiologiya, etnografiya, ijtimoiy antropologiya, falsafa, konfliktologiya va madaniyat sotsiologiyasi fanlarini ilmiy jihatdan boyitishga yordam berishi bilan belgilanadi. Tadqiqot natijalarining amaliy ahamiyati tarixiy voqelikning milliy mansublik, millat tabiati, mentalitetga bo‘lgan ta’siriga asoslanib, qoraqalpoq xalqining milliy identikligi tasniflarini takomillashtirishga xizmat qilishi, shuningdek, innovatsion faol loyihalarni hududlarga jalb etishga qaratilgan ishlarni amalga oshirish, turkum ko‘rsatuvlar, sotsiomadaniy tadbirlar o‘tkazishda qo‘llanishi mumkinligi bilan belgilanadi. Shu bilan birga, tegishli fanlar bo‘yicha darslik, o‘quv qo‘llanma, uslubiy tavsiyalar tayyorlashda, malaka oshirish kurslarida tashkil etiladigan o‘qishlarda foydalanish mumkinligi bilan izohlanadi. . Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Qoraqalpoq xalqining milliy identiklik xususiyatlarini o‘rganish natijasida ishlab chiqilgan ilmiy xulosa va takliflar asosida quyidagilarga erishildi: Qoraqalpoqlar milliy identikligining sotsiomadaniy takomillashuvi dinamikasi, milliy identikligidagi «mental», «o‘zlikni anglash», «mansublik» Va «qadriyat, an’ana va udumlarga sodiqlik» davriy ko‘rsatkichlariga ko‘ra tasnifi va xususiyatlari, har bir jihatning ma’lum bir davrga xos ijtimoiy-madaniy identikligini ifodalovchi xatti-harakat stereotiplari, jamiyatda innovatsiyalashuv jarayonida o‘tmish, bugungi kun va kelajak o‘rtasidagi ijtimoiy aloqalarni ifodalovchi qonuniyatlarga oid takliflari asosida «sotsiologiya fanida nazariy, amaliy va metodologik ahamiyatga ega bo‘lgan qoraqalpoq xalqining milliy identiklik xususiyatlarini aniqlashga qaratilgan so‘rovnomaning umumlashtirilgan shakli ishlab chiqildi va u «Ijtimoiy fikr» Respublika jamoatchilik fikrini o‘rganish Markazi tomonidan o‘tkazilgan tadqiqotlarda ilk bor eksperimental tarzda sinovdan o‘tkazildi; «Qoraqalpoq xalqining milliy identikligi (mansubligi)), mavzusidagi sotsiologik tadqiqotlar so‘rovnomasini ishlab chiqishda foydalanilgan («Ijtimoiy fikr» Respublika jamoatchilik fikrini o‘rganish Markazining 2019-yil 1-martdagi 01-16774-son ma’lumotnomasi). 11
O‘zbekiston madaniy merosi Ro‘yxatdan o‘tish O`rta asr arboblari131 Tug‘ilgan joyi: Toshkent shahri Yo‘nalishlar: Sportchilar Giyasov Irkin Abasovich - Sport gimnastikasi bo‘yicha O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan murabbiy
Namangan viloyatida 16 nafar koronavirus infeksiyasiga chalingan bemor sog‘ayib chiqdi va reabilitatsiyaga kuzatildi. Bu haqda sog‘liqni saqlash vazirligi axborot xizmati . Tuzalganlarning barchasi Namangan viloyatidan (8 nafari Namangan shahridan, 6 nafari Uychi tumanadan, Norin va Namangan tumanlaridan 1 nafardan) bo‘lib, koronavirus infeksiyasiga chalinganlar bilan muloqot orqali kasallikni yuqtirib olishgan. Ularning 3 nafari erkak, 13 nafari ayollar bo‘lib, eng yoshi kattasi 58 yoshda, yoshi kichigi esa 3 yoshli qizaloq. Viloyatda shu paytga qadar 179 nafar bemor sog‘aygan bo‘lsa, endilikda ular 195 nafarga yetdi. Hozirda mamlakat bo‘ylab koronavirus infeksiyasidan sog‘ayganlar soni 1897 nafarga yetdi.
Faqat ro'yhatdan o'tgan foydalanuvchilar izoh qoldirishi mumkin Marhamat ro'yhatdan o'ting! Ichimlik suvi sifatini tekshirish uchun oddiy test ishlab chiqildi Instagram so'nggi tashrif vaqtini ko'rsatadigan bo'ldi Toshkent shahrida ichimlik suvi uchun to'lov oshirildi Zidanning «Real»ga o‘tishi: Peres yanada ko‘proq berishga tayyor edi Qozog'istondagi fojiaga nima sabab bo'lgani aytildi 5 yilda 30 mlrd dollar Apple AQSh bo'yicha rejalarini oshkor qildi E`tiborni boshqarishning 7 usuli Hatto urush ta’sir qilmaydi Sayyoramizdagi eng muhim joyni bilasizmi? Armaniston matbuoti: «Babayan millatchilik qurboni bo‘ldi» Kreml Putinning sog'lig'i haqida ma`lumot berdi Britaniyada “yolg'izlik” bo'yicha vazirlik tashkil etildi O‘ziga ishonmaslik qanday paydo bo‘ladi va uni qanday yengish mumkin? Islom Karimovning hech qayerda e’lon qilinmagan suratlari 2017-yili O‘zbekistonda kishi boshiga o‘rtacha daromad 5,8 million so‘mni tashkil qildi
(D) formulani isbot qilamiz. x—£1 bo‘lsin, u holda C. (1) = 1814..,41=л, C, (—1) = -1—1—..—1= -—лп bo‘ladi. x 441 bo‘lsin. Bu holda ham tenglikning ikkala tomonini x вa ko‘paytiramiz: xo (zaxa Oxirgi tenglikning o‘ng tomoniga (A) formulani qo‘llab, quyidagiga ega bo‘lamiz: 5 1-32?” xC, (x) 2x Na Bundan (D) formula o‘rinli ekanligi kelib chiqadi. (E) formulaning o‘rinli ekanligini isbotlaymiz. x81 bo‘lsin, u holda D. (41)—14345...4 (22-1) -—7. Endi x 441 bo‘lsin. Bu holda D (x) ning ikkala tomonini x? ga ko‘paytirib, hosil bo‘lgan tenglikni D (x) dan ayiramiz: 2n (1—x7)P, (X) = 14274274... 42777– (2п—1)x" = 1— 2п—2 I xи — Bu yerdan (E) formula o‘rinli ekanligi kelib chiqadi. 1.1-teorema. Agar (1.1) qator yaqinlashuvchi bo‘lsa, u holda lima, —0 (1.2) n —142x-bo‘ladi. Eslatma. (1.2) shart qator yaqinlashuvchi bo‘lishi uchun zaruriy shart bo‘ladi, lekin yetarli shart bo‘lmaydi. Agar qatorning umumiy hadi nolga intilmasa, ya’nilim a, #0 bo‘lsa, (1.1) qator uzoqlashuvchi bo‘ladi. A1 a б м 1.1-п1501. Ushbu 2) Y qatorni yaqinlashishga tekshiring. п=1 Yechilishi. Berilgan qatorning umumiy hadi q, = I ning limitini n topamiz: lima, —lim I —0 =" п Mп Б. Пo na
jarayonlarni ro‘yxatga oluvchi jurnalni to‘ldiradi va buxgalteriya yozuvini (pravodka) tuzadi. Uslubiy mustaqillik. Har bir firma va korxona buxgalteriya hisobini tashkil qilish uslubini o‘z xususiyatlarini inobatga olgan holda belgilaydi. Qancha firma, korxona bo‘lsa, shuncha hisobni tashkil qilish uslublari naavjud. Har bir xizmatchi yoki rahbar o‘ziga ma’qul hisob tizimini kiritish huquqiga ega. Psixologik iqlim. Rahbarning xodimiga ishonmaslik turi. Bunda hisobning asosiy vazifasi ishchilar o‘z manfaatlarini korxona manfaatidan ustun qo‘yishining oldini olishdir. Bu buxgalteriya xodimlari va ishchilar majburiyatlarining to‘g‘ri taqsimlanishidan kelib chiqadi. Buxgalter rahbar roziligisiz amaldagi hisob tizimiga boshqa usulni kiritisli yoki o‘zgartirish huquqiga ega emas". Hozirda buxgalteriya hisobi asosan quyidagi funksiyalarni bajaradi: Xo‘jalik hisobi tarmoqlari korxona, tashkilot va muassasalarda sodir bo‘layotgan xo‘jalik jarayonlarini kuzatib borish. Kuzatish orqali olingan ma’lumotlarni miqdoriy ko‘rsatmalarda ifodalash. Xo‘jalik yurituvchi subyektlar faoliyatlarini kuzatish natijalarini maxsus hujjatlarda qayd etish. Maxsus hujjatlarda aks ettirilgan ma’lumotlarni umumlashtirish va guruhlashtirish, xo‘jalik jarayonlari ustidan nazorat o‘rnatish hamda ularga ta’sir etish. Buxgalteriya hisobining yuqoridagi funksiyalari ayrim xo‘jalik yurituvchi subyektlar va umuman butun xo‘jalikning iqtisodiy jihatdan asoslangan joriy hamda kelgusidagi reja ko‘rsatkichlarini tuzishda, ular bajarilishi ustidan nazorat olib borishda muhim ahamiyat kasb etadi. Buxgalteriya hisobi oldida 3 ta asosiy vazifa turadi: Korxona boshqaruvini mablag‘lar va uning tashkil topish manbalari to‘g‘risidagi ma’lumotlar bilan o‘z vaqtida ta’minlash. " Cokoлoв Я.B. Oчcpkи пo иcтopин бyxғaлтepckoгo yчeтa. –M.; Финaнcъги cтa-тиcтиқa, 1991 65
396 N. Mahkamova OTRAJENIE NEKOTORЫX ASPEKTOV GOSUDARSTVENNOSTI UZBEKISTANA V TRUDAX FAYZULLЫ XODJAEVA 20–30-ye godы XX v. bыli perelomnыm periodom v jizni Turkestana, a zatem i Uzbekistana. V eto vremya reshalis slojnыe sotsialno-ekonomicheskiye problemы, v gigantskix masshtabax lomalis samыe glubokiye osnovы staroy jizni, shlo stanovleniye ekonomiki sotsialisticheskogo obщestva i yego so-sialno-klassovoy strukturы. Vse eti protsessы v toy ili inoy stepeni bыli otrajenы v spetsialnoy literature, izdannoy v eti i posleduyuщiye godы. Bolshoy interes i nauchnuyu sennost svoim kriticheskim vospriyatiyem proisxodivshix v protsesse postroyeniya novыx form gosudarstvennosti v respublike v 1920–1930-ye godы predstavlyayut dlya sovremennыx istoriografov razlichnogo xa-raktera publikatsii krupnыx politicheskix deyateley togo pe-rioda, sredi kotorыx osobo sleduyet vыdelit rukovoditelya respubliki v tot neprostoy period Fayzullы Xodjayeva. V yego obshirnom tvorcheskom nasledii! soderjitsya analiticheskaya kritika proisxodivshix v respublike preobrazovatelnыx protsessov, ix oshibki i negativnыe posledstviya. V nem rask-rыvayutsya sredstva dostijeniya pobed sovetskoy vlasti v st-roitelstve sotsializma, trudnыe budni etogo perioda. K pri-mer-u, v rabotax F.Xodjayeva udelyayetsya bolshoye vnimaniye problemam natsionalno-gosudarstvennogo razmejevaniya, a takje organizatsii rabotы Sovetov posle nego. Kak podchyorki-val sam F.Xodjayev, zadacha eta reshalas v chrezvыchayno trudnыx usloviyax pestrotы xozyaystvennoy, politicheskoy i bыtovoy jizni razlichnыx rayonov respubliki, poskolku ona sloji-las iz chastey, stoyavshix na sovershenno razlichnыx urovnyax jizni razvitiya. V seredine 1920-x godov bыvshaya Buxara i bыv-shaya Turkrespublika bыli «daleko ne odno i to je».2 I, nes-motrya na to, chto trudы F.Xodjayeva nesut na sebe chetkiy otpe-chatok svoyego vremeni (politizatsiya i zaideologizirovannost), 1 Sm.: Xodjayev F. Izbrannыe trudы. V trex tomax. – Tashkent: Fan, 1970, 1972, 1973; Xo‘jayev F. Tanlangan asarlar. 3 tomlik. –Toshkent: Fan, 1976, 1977, 1978.
gypuhlapra (masalan, qullar va quldorlarga) bo‘linishi yuz berdi. Natijada, ijtimoiy hayot murakkablashdi. Ilgari mavjud bo‘lgan munosabatlar endi «jamiyat-sinf-Shaxs» munosabatlari orqali namoyon bo‘lib, jamiyatda qator yangi ziddiyatlarni keltirib chiqaradi. Shu vaqtdan boshlab boshqaruv mazmunida moddiy ishlabchiqarish hamda yaratilgan mahsulotlarni o‘zlashtirish sohasi va jamiyat a’zolarining, sinflar, oila bilan bir qatorda, tarixiy etnik birliklari qabila, el-elat, keyinroq millat, shuningdek ijtimoiy qatlamlar, guruhlar o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solish sohasi-iqtisodiyot va siyosat nisbati masalasi paydo bo‘ldi. Lekin bundan siyosat boshqa sohalar (masalan, ijtimoiy ong shakllari, madaniyat va hokazolar) bilan aloqada bo‘lmaydi, degan ma’no kelib chiqmaydi. Aksincha, iqtisodiyot sohasining ijtimoiy borliqning boshqa sohalari bilan aloqasi doimo siyosat orqali amalga oshadi. Siyosatda o‘z ifodasini topmaydigan ijtimoiy hodisaning o‘zi yo‘q. Biroq unda birinchi o‘rinda ijtimoiy borliqning eng muhim tomonlari aks etadi. Shuning uchun jamiyat hayoti eng asosiy sohalarining o‘rni va ahamiyatga ko‘ra, iqtisodiyot va siyosat, ular o‘rtasidagi aloqadorlik g‘oyat muhim masala hisoblanadi. Darhaqiqat, iqtisod va siyosatda yuz beradigan voqealar jamiyat a’zolari barchasining manfaatiga daxldordir. Bu voqealar, odatda, o‘z mohiyat-e’tibori bilan xalqlar va mamlakatlarning tarixiy taqdirida hamda kishilar turmushi va tafakkurida yuz beradigan muhim o‘zgarishlarni bildiradi. Siyosat jamiyatning tez o‘zgaruvchan, doimiy faol tomonidir. Falsafiy jihatdan siyosat sohasining tahlilida, eng avvalo, obyekt va subyekt, asosiy va noasosiy, bosh va bosh bo‘lmagan, tarixiy va mantiqiy, mavhumiy va aniq tomonlarni farqlash lozim. Siyosatning obyekti butun jamiyat sohasi hisoblanadi. Shuningdek, jamiyatning istagan sohasi ham o‘rni va paytiga bog‘liq ravishda siyosatning obyekti bo‘lishi mumkin. Siyosatning subyekti esa jamiyatdagi katta-katta gypuhlap bo‘lib, ular diqqat markazida mavjud hokimiyatga nisbatan munosabat yotadi. Davlat-insoniyat sivilizatsiyasi rivojlanishining mahsuli, xalqlar va millatlar hayotining huquq va qonunga asoslanib tashkil etishning siyosiy shaklidir. Davlat orqali olib borilgan boshqaruvda ikkita umumiy jihatni ko‘rish mumkin: -birinchidan, davlat paydo bo‘lishi bilan jamiyat hayotini tashkil etish va uni boshqarishning tarixan barqaror bo‘lgan yangi shakllari qaror topdi. Hokimiyatning vakolatli shakli yuzaga kelib, katta-katta ijtimoiy vazifalarni bajarish uchun keng xalq ommasini safarbar etishning tashkiliy usullari va vositalari ishlab chiqilib, doimo takomillashtirilib borildi, davlat doirasida aholining ijtimoiy jihatdan farqlanadigan tarkibiy tuzilishi yuz berdiki, natijada, urug‘, qabilachilik aloqalaridan etnik va sinfiy umumiylikka o‘tish ta’minlandi. Shuningdek, davlat mavjudligi tufayli ijtimoiy manfaatni shaxsiy manfaatdan ajratib, uning ahamiyatliligi ta’minlandi, ijtimoiy intizom qaror topib, insonning shaxs sifatida
1,4. RESPUBLIKA TUPROQ IQLIM SHAROITIDA QISHLOQ XO‘JALIGI EKINLARINI, MEVALI DARAXTLARNI O‘G‘ITLASH VA ETISHTIRISH AGROTEXNIKASI"
26.12 AЗA Avchiyev, Sh. K. Amaliy geodeziya/Sh. K. Avchiyev; O‘zR oliy va o‘ra-maxsus ta’lim vazirligi. —T.: Voris, 2010. -352 b. ББK 26,12я722
eng muhim moddiy muvozanatni rivojlantirishni tashkil etishga asoslangan yuqori likvidli mahsulotlardan oqilona va samarali foydalanishni ta’minlaydi va ularni amalga oshirishni nazorat qiladi; import qilinadigan mahsulot hajmi va nomenklaturasini chuqur tahlil qilib, shu asosda mahsulot, komponentlar va materiallarni ishlabchiqarishni mahalliylashtirish asosida ishlabchiqarish quvvatini kengaytirish yuzasidan takliflar ishlab chiqadi. 4. Tovar bozorlaridagi muvozanatni ta’minlash bo‘yicha tizimli chora-tadbirlarni amalga oshirish sohasida: mamlakat sanoatini rivojlantirish siyosatini amalga oshirish jarayonini ishlab chiqadi va nazorat qiladi; yuqori qo‘shilgan qiymatli mahsulotlarni ishlabchiqarish bilan mineral xomashyoni chuqur qayta ishlash asosida bazaviy tarmoqlarni modernizatsiya qilish va diversifikatsiya qilish bo‘yicha dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirishni tashkil etadi; sanoatning davlat va rivojlanish yo‘nalishlarini chuqur tahlil qilish asosida samarali sanoat tuzilmasini shakllantirish, uning yaxlit va muvozanatli rivojlanishini ta’minlash bo‘yicha takliflar ishlab chiqadi; ilg‘or innovatsion texnologiyalarni joriy etish asosida sanoat va tarmoqlararo komplekslarni modernizatsiya qilish va texnik qayta qurollantirish dasturlarini ishlab chiqishni muvofiqlashtiradi; sanoatning rivojlanishini va yuqori qo‘shimcha qiymatga ega bo‘lgan raqobatbardosh mahsulot ishlabchiqarishni kengaytirish bo‘yicha ko‘rilgan choralarni baholaydi; davlat ehtiyojlari uchun mahsulotlarni yetkazib berishning (ishlar va xizmatlar ko‘rsatish) hajmi va tarkibi, shuningdek, mamlakat iqtisodiyoti milliy safarbarlik rejalarini shakllantiradi; oziq-ovqat mahsulotlari, meva-sabzavotlarni sotib olish va ulardan foydalanish bo‘yicha davlat buyurtmasini shakllantirish va monitoring qilish bo‘yicha ishlarni tashkil etadi; 134
Ajab farxunda zote senki, odam Mubohot aylagay sendek o‘g‘uldin. Qulimen ishqningkim, tanlamaydur Muhabbat shevasida shahni quldin. Siroti mustaqim o‘ldi shariat Ki, jannat topmog‘ung o‘tmay bu puldin. Bag‘oyat hiylagardur zoli gardun, Agar ersen, hazar qilg‘il bu tuldin. Tariki ishq ila borg‘il, Navoiy Ki, ozdi har kishikim, chiqti yo‘ldin. 441 Ishq chun berdi tanim shu’lasiga ko‘kta o‘run, Chekti bir-birdin ani, ayirib uchqun-uchqun. Ishq o‘ti yoqqali chok etti quruq jismimni, Yorsa xushroq tutashur, necha quruq bo‘lsa o‘tun. Shu’lalik tan bila g‘am dashtida sargardonmen, Go‘yiyo yeli samum o‘lsa, bo‘lur bo‘yla quyun. Dudi ohimg‘a yetishmas, chiqibon abri bahor, Uylakim rif’at ila abri bahoriga tutun. Charx yog‘dursa kavokibni, sirishkimcha emas, Kanda daryo bila teng bo‘lgani bordur shudrun. Tiyr boroni g‘aming jon-u tanimdin o‘tti, Olloh-olloh ne balo bu yog‘in ermish o‘tkun. Ko‘kragim chokini tikmak bila butsun demangiz,
Dovonchining tosh uyiga yetib bir piyola qaynoq choy ichish har kimga ham nasib etsin-chi! Biz besh birodarimizni muz qabr-u ko‘chkiga berib, chiqib keldik bu yerga, Mahfuzam. Endi o‘shalar uchun ham yashashimiz kerak, o‘shalar orzu qilgan, kurashgan dorilomon kunlar uchun bu foydaga qolgan jonni ayamasligimiz kerak. Alloh hamrozi bo‘ladigan yo‘l shu, rafiqam. Yana nimani marhamat qiladi, O‘zi biladir. Dunyoning bir uchidagi, qachondir Boburshoh safdoshlari-yu Yoqubbek lashkarlarining oyog‘i yetgan bu joy—bu dovon shunaqa Xudo qarg‘agan joy ekanmi, deb o‘ylasak, g‘alati xabarchilari bor go‘sha ekan-u, jamilam. Biz qoziqtog‘lardan qulagan ko‘chkidan esxonamiz chiqib, tiyg‘ona-tiyg‘ona yo‘lda davom etarkanmiz, dovondan yuk-ulovlari bilan atak-chechak tushib kelayotgan kichik bir karvonga uchrab edik. Bu diyorlarning daxlsiz tijoratchilari bo‘lsalar kerak, omonlashib-xo‘shlashib o‘tib ketib edilar. Besh soat o‘tmay o‘sha karvondagilar holdan toygan bir ahvolda qaytib kelib qoldilar. Xudo ularni bir asrabdimish: Uforli soylikda qiyomat bir bo‘ron turib, ko‘z ochirmayotganmish. Shunda biz tepamizdan sayrab o‘tgan o‘sha Ular-qushni esladik. Dovonchi aytdi. Bu qush xabarchi qush emish. Muztog‘ning buyuk qoziqtog‘lari ustida uyg‘onayotgan xatar—bo‘rondan xabar berib, sayrab, jar solib o‘tadi ekan! Shundan uch-to‘rt soat o‘tib, Uforli soyda rosmana qorbo‘ron avjga minar emish. Biz bu qush ne xatardan xabar berdi, ko‘chkidanmi, deb o‘ltiribmiz. Biz-ku oson qutulibmiz, Mahfuza. Alloh asrabdi. Lekin orqamizdan tushgan yog‘iyni... ha, ha, Mahfuza, kechagina nusrat topgan yog‘iy lashkari o‘sha g‘alabaga qoniqmay mo‘minlarga dovonning buyog‘ida ham qiyomat azobini tottirmoqchi bo‘lib kelayotgan ekan, Allohning g‘azabiga uchrabdi-qo‘yibdi. Eshityapsanmi, Mahfuz, Alloh odil! U hamisha mazlumlar tarafida! Tojirlar o‘z ko‘zlari bilan ko‘ribdilar: butun boshli lashkar jon olguchi sovug‘-u bo‘ronga uchrab, qor ostida qolganmish. U yer-bu yerda otlarning boshi ko‘rinadimish, ular ham muz qotgan. — Subhanalloh! Quvonishingni ham bilmaysan, achinishingni ham, —deb sapchib ketdi Elchin botur. (Ha, ha, o‘sha ko‘chki vaqtida birdamda sochi oppoq oqarib tushgan Elchin birodarimiz!) —Kecha nusrat berib, bugun g‘azabiga duchor etsa... hikmati ne buning, Qori aka? —derdi u. Hammamizning ichimizda eng kamgap, eng xokisor (shu chivindek joni bilan bu kurash-so‘qishlarda qanday yuribdi ekan?) shu odam bir og‘iz so‘z bilan uning hikmatini aytib qo‘yaqoldilar: —Hamma gap shundaki, chin nusrat oldinda. U mo‘minlarga atalgandir. Qolgani sinov. Eshityapsanmi, Mahfuz, ana, Allohning adolati qanday! Chin nusrat biz tarafda ekan, baribir. Qolgan barcha mashaqqatlar, mag‘lubiyat-u yo‘qotishlar sinab-toblantirish, iymonni charxlash, kishini o‘zining suygan bandalari safiga qo‘shish uchun ekan! Nega ham so‘nikaylik endi?! Nega ham niyatlardan tonaylik, qaytaylik endi?! Nega ham endi har nafas, har qadamda Allohga topinmaylik, sig‘inmaylik?! Qo‘limizni baland etadigan ham, past etadigan ham O‘zi ekan-ku! Hali boyagina qay bir mamlakat, qay bir diyorga bosholib ketdik, bu mag‘lub boshimiz qayerga ham sig‘di ekan, deb kelmoqda edik. Bu xabarni eshitib xam bo‘lgan boshlarimiz tik bo‘ldi! Bilaklarimiz-u oyoqlarimizga mador kirdi! Hammasidan dilimiz ravshan tortgan edi. Qaraki, Alloh biz bilan ekan! Endi haligi hikmatni—nusrat alal-oqibat biz tarafda ekaniyu qolgan barchasi Allohning sinovi ekanini har bitta mo‘min birodarimiz diliga jo qilmak bizdan lozim emasmi?! Ana shu Alloh bizdan rozi bo‘ladigan ishdir, Mahfuzam. Hali shunday silay rahm jamiyatlari tuzaylikki, har qanday mo‘-min —u xohi qora, xohi sariq, bizga suyana olsin, shu jamiyatimizdan himoya topa olsin. Adolat shundadir. Uning pok sabolari, hali qarab
Turk Bilga xoqon Turk sir xalqini, o‘g‘uz xalqini tarbiyat qilib turibdi. (To‘nyuquq bitigi) Samimiy, nosamimiyni ajratmaysan, kim qattiq gapirsa, samimiyni ham tanimaysan. O‘shandayliging uchun tarbiyat qilgan xoqoningning so‘zini olmayin nom-nishonsiz ketding... (Kultigin bitigi) Sohibqiron Amir Temur millatning dardiga darmon bo‘ldi va «Millatning dardiga darmon bo‘ling» deb vasiyat qilib ketdi. Millatni parokandalikdan davoladi. Millat qildi. Shoir Turdi: urug‘larga bo‘linmang, birlashing, deb faryod qildi. Bo‘lmadi. Milliy birlik yo‘qligi tufayli chor Rossiyasiga, keyin sho‘rolarga qul bo‘ldik. Bir odamning saboti buyuk bir millatni isloh etishga qodir (Fitrat). Bugun millatimiz dardlariga darmon bo‘lmoqdek tarixiy va buyuk vazifa yurtboshimiz Islom Karimov tomonidan muvaffaqiyat bilan amalga oshirilmoqda. Buning isbotini xO‘zbekning eng asosiy fazilatlari nimada namoyon bo‘ladi? Merosimizning asosiy qadriyatlari, saboqlari nima? Millatni birlashtirishga xalaqit beradigan narsalardan ozod bo‘lishimiz kerak... Shu masalalarni chuqurroq ishlash zarur..», «Odamlarning tafakkurini o‘zgartirish kerak», «Milliy mafkura asosida xalqimizni birlashtirish, yanada jipslashtirish zarur», «Milliy g‘oya va milliy mafkuraga zid yot harakat va inti-linglarni biz aslo qabul qilmaymiz», «Milliy tarbiyani yuksaltirishda ham davlat bosh islohotchi bo‘lishi kerak» degan dasturiy fikrlari asosida milliy birlashuv jarayoni boshlanganligini yaqqol ko‘rsatmoqda. Bu millatning 150-yillik ma’naviy jarohatlariga Prezidentimiz darmon bo‘layotganliklarining misoli emasmi? Tarixni kuzatdik. Birlashgan millag g‘olib bo‘lgan. Demak, biz birlashamiz, bu iqtisodda ham, siyosatda ham, ma’naviyatda ham g‘olib bo‘lishimizning kafolati. Buning uchun o‘zbekistonliklar bir-birini aka, uka, singil, jigar deb bilib, oila manfaati qanday ustun bo‘lsa, Millat, O‘zbekiston manfaati uchun xuddi shunday mardona, har kuni, ahil,
8.1-jadval Tvorogning fizik-kimyoviy ko‘rsatkichlarining me’yorlari n O‘rtacha yog‘li Yog‘siz Yog‘li tvorog tvorog tvorog Ko‘rsatkichlar nomi Oliy Oliy Oliy H qavi 1-navli f mogi Jtnavli ay) Tmavli Yog‘ning miqdori, dan kam emas 1—18 18 9 9 - - Namligi, 9: dan, ko‘p emas 65 65. 73 73 Bo‘l 80 Kislotaliligi, “T, ko‘p emas 200 / 225 1210 j/ 210 220 ) 270 3-$. SARIYOG TEXNOLOGIYASI Sariyog‘ sigir sutidan olinadigan oziqaviy mahsulotdir. Sariyog‘ tarkibiga sutning faqatgina yog‘i emas, balki sutdagi fosfatidlar, oqsillar, sut qandi, vitaminlar va suvning bir qismi ham o‘tadi. Sariyog‘ nafis ta’m va hidli, sariq yoki oq-sarg‘ishroq rangli, 10— 129C haroratda plastik konsistensiyali bo‘lib, 10—25 C haroratda ham o‘z shaklini saqlaydi. Sariyog‘ning ta’m beruvchi komponentlariga diasetil, uchuvchan yog‘ kislotalari ularning ba’zi bir efirlari, oqsillar, yog‘lar va sut kislotasi kiradi. Bunday moddalar birgalikda sariyog‘ga yoqimli ta’m va hid beradi. Karotin tabiiy rang beruvchi modda bo‘lib sariyog‘ga sariq rang beradi. Karotin miqdoriga qarab sariyog‘ sap-sariq, sarg‘ishroq va oq rangda bo‘ladi. Sariyog‘ning oziqaviylik qiymati uning kimyoviy tarkibi: sut yog‘i, yog" kislotalari, fosfolipidlarga bog‘liq bo‘ladi. Sariyog‘ning 20 dan ortiq turi mavjud bo‘lib, ular bir-biridan kimyoviy tarkibi, ta’mi, hidi, konsistensiyasi bilan farq qiladi. Sariyog‘ning asosiy turlari. T7uzlanmagan sariyog‘-pasterizat- siyalangan qaymoqdan tayyorlanadi, uning tarkibida yog‘ 82,5 Y0 dan kam va namlik 1690 dan ko‘p bo‘lmasligi kerak, Tuzlangan sariyog‘-yuqoridagidan tarkibiga 1,590 osh tuzi qo‘shilganligi bilan farqlanadi. Bundan tashqari uning tarkibida yog“ 81,590 dan kam va namlik 1696 dan ko‘p bo‘lmasligi kerak. Nordon sariyog‘-bu yog‘ni tayyorlashda pasterizatsiyalangan qaymoq sut qislotasi bakteriyalari bilan bijg‘itiladi. Bunday ishlov berish natijasida sariyog‘ni saqlash jarayonida chidamliligi oshadi va yog‘ning o‘ziga xos xushta’mligi va xushbo‘yligi ta’minlanadi. Tuzlanmagan va tuzlangan turlari ishlab chiqariladi. Yog‘ va namlikning miqdori yuqoridagilarday. 255
Jahon bankida O'zbekiston a'zo guruhning ijrochi direktori, Shveytsariya rasmiysi Uerber Gruberga ko'ra, tashkilot respublikada bir necha loyihalarni amalga oshirmoqda va natija islohotlar samara berishi uchun hissa qo'shib, mamlakat bo'ylab insonlar hayotini osonlashtirishi ko'zlangan
286 Mening Prezidentim! zehniyat, til, san’at va madaniy qadriyatlarga qarashlarning siyosiylashuvi va haddan ziyod mafkuralashgani milliy ruhning so‘nishiga olib keldi. Bugun men ba’zi ayonlarimizning tushuniksiz matnlarini eshitib yoki o‘qib ko‘p ham hayron qolmayman. Negaki u avval o‘rischa fikrlab, keyin nutqini davlat tilida bayon etadi. Aslida, bu biz–tarixi bir necha ming yillarga boradigan buyuk tilning bugungi vorislari uchun juda uyatli, yo‘q, sharmandali hol, albatta. Tarixga qarashimiz, o‘zlikni anglash vatan olish borasida ham biz eski aqidalarga uzoq yillar ksodiqoligimizni namoyon etib keldik. Millatimiz buyuk, tariximiz hech bir xalqqa nasib qilmagan shonli o‘tmishga ega. Mavridi kelganda bu boradagi ba’zi mulohazalarimni aytmoqchiman. Zotan, bu bizning o‘zligimizni belgilovchi, aslida, biz kim ekanimizga haqqoniy baho beruvchi muhim bir omil–tarix ilmi va unga bizning yondashuvimiz masalasidir. Kechagacha shonli tariximizni kimlar yozib kelgani va bizga qanday o‘rgatganini hammamiz yaxshi bilamiz. Ular bir narsani o‘ylashgan edi. O‘tmishidan uzilgan, yulib olingan millat xuddi yetimday noda bu samara ham berdi. shinalari, qaomga Yo‘rg‘alayotgan, ul yo bo‘l mada-V tgan, o‘tmishga mag‘zava ag‘darayotgan to‘dalar borligi o‘sha siyosat ta’siri deyish mumkin Lekin tarixiy dalil shundayki, bizning t juda ko‘hna va shu adog‘i ko‘rinmas moziy la tovlanib turgan Marvaridlar bevosita bi gishlidir. Tarixda so‘nmasiz qoldirgan, bi yillar taysallab, o‘zimizni chetga tortib, kelgan umumturkiylar yaratgan tarix, mad qulfe’l bo‘ladi. Ma’lum ma’-ariximiz ndshaftida zga ham te-roq biz uzoq begonasirab aniyat va ta-Mening Prezidentim maddunlar, muxtasar aytganda, benazir madaniy va ilmiy meros, hech shubhasiz, bizga ham tegishlidir. Men nega bu masalaga keng to‘xtaldim. Shuning uchunki, yangi siyosat bizga qariyb 100-yildan ortiq vaqt mobaynida taqiq qo‘yilgan tarixiy haqiqatlarni, milliy o‘zligimizni qaytib berishdek baquvvat siyosiy irodani namoyish etdi. Davlat rahbari mustaqillik davrining o‘tgan o‘ttiz yilida ilk bor BMT minbarida o‘zbek tilida nutq so‘zladi. Nafaqat MILLAT, TURKIYILIK so‘zlarini aytish, balki o‘z mafkurasiga ko‘ra turkiy birlikni anglatuvchi Turkiy tilli davlatlar kengashiga to‘laqonli a’zo bo‘lib qo‘shildi. Va bu madaniy va Milliy siljish hozirdanoq o‘z samarasini bera boshladi. Qo‘shni Afon yurtida yilning bir kuni mamlakatda «O‘zbek tili bayrami kuni» etib belgilanishi Yangi O‘zbekistonning, Mirziyoyev siyosatining eng katta yutuqlaridan biri bo‘ldi. Shu o‘rinda «Rgsdeps 50 Sh!0p8z tahlil markazi direktori, tarix fanlari nomzodi Esen Usubaliyevning quyidagi fikrlariga e’tibor qaratish joiz deb bilaman: «Modomiki, ayni paytda Turkiya turkiy dunyo» nomi bilan hamkorlik tashabbuskori bo‘layotgan ekan, bu birinchi navbatda iqtisodiyot, savdo-sotiq va energiya resurslari sohalariga tegishli bo‘ladi. Shu ma’noda min-Markaziy Osiyo mamlakatlari taqada Turkiya uchun ham, r g ADA uchun ham Prezident Shavkat Mirziyoyevning islohoti r va O‘zbekistonning mintaqaviy hamkorlikka tayyor ekan bog‘liq jiddiy ijobiy o‘zgarishlar ro‘y berdi». nibila o‘zlikni tanitish bo-Haqiqatan ham, milliy G‘urur, 5 gap ketar ekan, muhtaram Prezidentimizning Ou rasida y ia i siyosati mintaqa hayotiga ham ta’sir qilayot boradag
9. Iqtisodiy sistemologiyada iyerarxiyalik tamoyili. 10. Marketing axborotlar tizimining xususiyatlari nimada ? 11. Marketing axborotlar tizimining asosiy afzalliklari qanday? 12. Marketing axborotlar tizimining asosiy ko‘rsatkichlarini sanab bering? 13. Prognozlashtirish axborotlarining qanday turlari mavjud? 14. Boshlang‘ich axborotni qayta ishlash va natijalarni ishlatishda qanday muammolar mavjud? 15. Funksional belgi bo‘yicha axborotlar qanday tasniflanadi? 16. Axborotlarni agregatlashning maqsadi nima? 17. Axborotlarni agregatlashda qanday muammolar paydo bo‘ladi? 18. Zararlarni minimallashtirishda qanday agregat qoidalaridan foydalaniladi? 92
Hindiston shimoli-sharqidagi Nagalend shtatida qurolli kuchlar tinch aholini isyonchi guruh deb o‘ylab, o‘qqa tutdi. AFP ma’lumotlariga ko‘ra, 13 kishi, Reuters agentligiga ko‘ra — 14 nafar tinch aholi vakili va bir nafar xavfsizlik xodimi halok bo‘lgan. Hodisa Mon okrugidagi (Myanma bilan chegaradosh) Oting qishlog‘i va uning atrofida sodir bo‘lgan. “Askarlarda hududdagi qandaydir jangarilar harakati haqida razvedka ma’lumotlari bor edi, ular yuk mashinasini ko‘rib, konchilarni isyonchilar deb yangilishgan va o‘t ochgan, natijada olti ishchi halok bo‘lgan”, — deya politsiya xodimlaridan biri anonim qolish sharti bilan Reuters agentligiga ma’lum qildi. Shundan so‘ng, uning so‘zlariga ko‘ra, otishma haqidagi xabar butun qishloqqa tarqalgan va hududning yuzlab aholisi harbiy lagerni o‘rab olgan. Tomonlar o‘rtasida to‘qnashuvlar sodir bo‘lib, unda yana sakkiz nafar tinch fuqaro va bir nafar xavfsizlik xodimi halok bo‘lgan. “Hozir butun Mon okrugida vaziyat juda tarang. 13 kishining o‘limi tasdiqlangan, ulardan biri Nagalendga boshqa joydan kelgan ishchi edi”, — dedi shtat politsiyasi xodimi Sandip M.Tamgaj AFP agentligiga. Hindiston ichki ishlar vaziri Amit Shoh tinch aholi o‘limi haqidagi xabardan qayg‘uda ekanini bildirdi. Nagalend bosh vaziri Neyfiu Rio voqea yuzasidan tekshiruv olib borilishi va aybdorlar javobgarlikka tortilishini aytdi. U ushbu hodisani razvedkadagi muvaffaqiyatsizlik deb atadi. Mavzuga doir: Meksika hukumati Misrda 8 nafar fuqarosi xatolik tufayli otib o‘ldirilganini tasdiqladi AQShlik politsiyachi 911 qo‘ng‘iroqlarini qabul qilish dasturidagi nosozlik tufayli o‘ldirildi
ICHBURUG“ AMYOBASINING TUZILISHI VA RIVOJLANISH SIKLI I.14. ICHBURUG“ AMYOBASINING SISTEMATIK HOLATI Kichik olam. Bir hujayrali hayvonlar— Protozoa Tip. Amyobasimonlar— Amoeboidea Kenja tip. Soxta oyoqlilar— Sarcodina Sinf. Idizoyoqlilar — Rhizopoda Turkum. Amyobalar— Amoebina Vakil. Ichburug" amyobasi— Ertamoeba histolytica Kerakli materiallar va jihozlar. Ichburug” amyobasiga oid bo‘yalgan mikropreparatlar, diaproyektor, mikroskop, ichburug‘ amyobasining tuzilishi hamda rivojlanish sikli aks ettirilgan rangli jadvallar. Mavzuning maqsadi. Odamlarda parazitlik qiluvchi ichburug‘ amyobasining tuzilishi, rivojlanish sikli, tarqalishi va zararini o‘rganish. Mavzuning qisqacha mazmuni. Ildizoyoqlilar sinfi ichida parazit holda yashaydigan turlari asosan amyobalar turkumiga mansubdir. Odam va hayvonlarda amyobalar turkumining bir necha turlari parazitlik qiladi. Ular orasida ichburug" (dizenteriya) amyobasi odamlarning yo‘g‘on ichagida parazitlik qilib, amyobiaz, ya’ni qonli ichburug“ kasalligini keltirib chiqaradi. Umuman, odam organizmida amyobalarning 7 ta turi uchraydi. Ularning oltitasi zararsiz hisoblanib, asosan, yo‘g‘on va ko‘r ichaklardagi bakteriyalar hisobiga yashaydi. Entamoeba eoli (13-15 mkm, sistasida 8 yadrosi bor), Entamoeba hartmanni (4-12 mkm, sistasida 4 yadrosi bor), Entamoeba histalitica (20-40 mkm, sistasida 4 yadrosi bor), Jodamoeba butschli (6-22 mkm, sistasida 1 yadrosi bor), , Endolimax nana (6-12 mkm, sistasida 2—4 yadrosi bor), Entamoeba gingivalis (5-35 mkm, sista hosil qilmaydi), Dentamoeba fragalis (8-10 mkm, sistasida 2 yadrosi bor). Keyingi ikkita tur odamlarni og‘zida, qolgan turlar ham ovqat-hazm sistemasi bilan bog‘liq. Yadrolarini soni sistematik ahamiyatga ega. 53
Qoraqalpogʻiston Respublikasida xizmat safari bilan boʻlib turgan Oʻzbekiston isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish jamiyatlari federatsiyasi raisi J.Sarimsoqov Xoʻjayli tumanida faoliyat koʻrsatayotgan umumtaʼlim maktablarining direktorlari bilan uchrashdi. Oʻzaro samimiy, konstruktiv muloqot tarzida oʻtgan mazkur uchrashuvda pandemiya sharoitida dars mashgʻulotlarini tashkil etish, oʻquvchilar salomatligi, kuz-qish mavsumiga tayyorgarlik ishlari hamda maktablarda faoliyat koʻrsatayotgan Federatsiyaning “tayanch guruhlari” faoliyati bilan tanishdi. Federatsiya raisi J.Sarimsoqov tumanning 6- va 41-sonli maktablariga dars mashgʻulotlarini onlayn tashkil etish uchun zarur boʻlgan zamonaviy texnikalarni taqdim etdi.
Hozir so‘rsang, menim o‘zim jig‘ga o‘zbak, O‘zbaklik ham bir-ikki kun menga ermak. Yarmim menim churchut bilan tevalashgan, Qolg‘on a’zom o‘rus bilan aralashgan. Shuning uchun har millatga botadirmei, Vositasiz har maslakka yotadirmen, Sayohatdan so‘rsang, menim fikrim shunday: Yerning yuzi misoli bir tarvuzchaday. Chumolidek bu tarvuzdan yuz aylandim, Sharq-u G‘arb-u Shimol, Janub — borin ko‘rdim, Lekin o‘zim Turkistondan qo‘zg‘olmasdan, Dunyo yuzii borin ko‘rdim siljimasdan. Yana menda ajab qiziq bir odat bor, Avliyodek g‘aroyib bir karomat bor. Mullalarning suhbatida bo‘lsam agar, Aytadirsan: farishtadir bu kas magar» Kecha-kunduz o‘quydurmen namozimni, Ko‘z bo‘yaymen qo‘ymaydirmen niyozimii. To‘g‘ri kelsa, kammunistga gar yondashish, Shviorimdir tim-tek turib jo‘ldirlatish. Savdogarlar agar menga salom bersa, Qutilmaydir botmon vaysash eshitmasa... Dehqon desang, otam ekan jig‘ga dehqon, Shuning uchun qo‘lim o‘roq, og‘zim ketmon. Savdogarlik, ayg‘oqchilik kor-u borim, Munofiqlik, yolg‘onchilik menim yorim. Urishtirdim kub kishini jiqillatib, Pichoq qo‘ydi bir-biriga piqillatib. Oxir bildi mas’alaning ig‘volig‘in. Bo‘g‘ib oldi tomog‘imdan hiqillatib. Xom gapirib, iishiq olib hayron bo‘ldim, El ichida arimagan ayron bo‘ldim, Qo‘b yolg‘onni to‘plab olib do‘kon qurdim, Bozor kasod, sotolmasdan sarson bo‘ldim. G‘araz shuldir: men shundayin yolg‘onchimen, Do‘kon qurib, yolg‘on-yashiq sotg‘uchimen. Xudo haqqi, Marks haqqi, har tomonga yotg‘uchimen, To‘g‘ri kelsa, har iqavii sorig‘ pulga sotguchimei. u » 1926
Chernogoriya olti nafar rossiyalik diplomatni persona non grata (nomaqbul, istalmagan shaxs – tahr.) deb e’lon qildi. Bu haqda bugun, 29 sentyabr kuni Twitter’da Respublika Tashqi ishlar vazirligi matbuot xizmati sahifasida e’lon qilingan xabarda aytiladi. “Tashqi ishlar vazirligi Chernogoriyada akkreditatsiyadan o‘tgan Rossiya Federatsiyasi elchixonasining olti nafar diplomatini ikki davlat o‘rtasidagi diplomatik munosabatlar va hurmat munosabatlari to‘g‘risidagi Vena konvensiyasiga zid bo‘lgan xatti-harakatlari uchun persona non grata deb e’lon qildi”, deyiladi matnda. . Avvalroq, 12 avgust kuni Chernogoriya Tashqi ishlar vazirligi rossiyalik diplomatni persona non grata deb e’lon qilgan edi. Bungacha, 7 aprel kuni Chernogoriya Tashqi ishlar vazirligi to‘rt nafar rossiyalik diplomatni persona non grata deb e’lon qilgan edi. Bugun kuni “Viyesti” portali Podgoritsada bir necha Chernogoriya fuqarolari Rossiya maxsus xizmatlarida ishlaganlikda gumonlanib hibsga olingani haqida xabar berdi. Aytilishicha, qo‘lga olinganlardan biri davlat ma’muriyati xodimi bo‘lib, u o‘n yildan ortiq “Rossiya maxsus xizmatlarida ishlagan”. Chernogoriya maxsus prokuraturasi hibsga olinganlar haqidagi ma’lumotni rad etib, qidiruvlar o‘tkazilganini tasdiqladi. Qayd etilishicha, politsiya “jinoiy tashkilot tuzish va josuslikda gumon qilingan” bir qator fuqarolarning xonadonlarida tintuv o‘tkazmoqda. Keyinchalik Chernogoriya Bosh vaziri vazifasini bajaruvchi Dritan Abazovich mamlakat poytaxtida tintuv va hibsga olishlar o‘tkazilganini tasdiqladi.
Biz va dunyo bo‘ylab o‘quvchilarimiz bilan o‘z hikoyalaringiz, suratlar hamda audio-video materiallaringizni baham ko‘ring
P Bob. ISLOMDA OILAVIY MUNOSABATLARNI TARTIBGA SOLUVCHI MANBALAR VA OILA HUQUQINING INSTITUTLARI 2,1. Islom xukuqida oilaviy munosabatlarni tartibga soluvchi asosiy
Patrik Vieyra: «Arsenal»ga maydonda etakchi etishmayapti» » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017 Patrik Vieyra: «Arsenal»ga maydonda etakchi etishmayapti» Комментариев: 0 Просмотров: 82 Дата: 22-08-2016, 12:31 «Arsenal» klubining sobiq himoyachisi Patrik Vieyra jamoaga kuchli shaxs etishmayotgani haqida gapirdi. «Men o‘ynagan paytlari jismonan kuchli futbolchilar bo‘lgan. So‘nggi 5-6 yil ichida «Arsenal» yaxshi o‘ynayapti, biroq jamoaga kuchli etakchi etishmayapti. Bundan tashqari, «Arsenal» klubida o‘ynagan futbolchilarni klubda ishlamayotganidan ham ranjiyapman. Bunda yosh futbolchilar ulardan ko‘p narsani o‘rganib olgan bo‘lishardi. Mana «Ayaks»ni olaylik, sobiq futbolchilar maydonda ham, ofisda ham ishlashadi» - dedi Vieyra. Manba: Stadion.uz
di? Nega o‘z dasturini oldindan to‘lig‘isicha rasman e’lon. qilmadi" Bu ongli taktik usulmi yoxud rosti bilan yaxlit dastur unda yo‘qmidi) Hammasi mavjud. edi Karimovda. Karimov dunyo siyosiy qurash tajribalarini, sirlarini yaxshi o‘rganganligi uchun ham ongli ravishda shunday taktikani qo‘lladi. Mayli, muxolifat uni tanqid qilsa qilaversin. Jo‘jani kuzda sanashadi. Hammasi saylov natijalarida oydinlashadi. Karimov bu kurashda Ruzvelvtning g‘oyat sinashta nozik taktik usuli—hammadan sir saqlashni aynan qo‘llagan edi. O‘sha kecha-kunduz Karimovning bu nazokatli taktikasi mohiyatini ko‘plar qatori. men ham. to‘liq anglab yetmagan edim. Lekin kezi kelganda uning hushyorlikdan va o‘z manfaatidan kelib chiquvchi ratsional hisob-kitoblarda sovuqqonligini, yaxshi ma’nodagi quvligini, quruq gapni, dumbullikni; yarim-yortilikni yoqtirmasligini, o‘ziga va safdoshlariga o‘ta talabchan, kerak bo‘lganda, nihoyat sinchkov, ziyrak intuitsiyasi aldamasligini, o‘ziga, faqat o‘ziga, sezgilariga ishonadigan, unga amal qiladigan inson va rahbar ekanligini yana bir bor bilib olgandim. Uning hayotiy va insoniy tamoyili g‘o‘zingdan boshqaga ishonMa» prinsipi ekanligini ham ilg‘ab olgandim. Katta siyosatda Arbob o‘z niyatlarini, rejalarini hech qachon to‘la aytmasligi (sirlilik siyosiy sardorning yoxobbizsi, quroli va uslubi. Kerak bo‘lsa, siyosiy imidji, qiyofasi) tamoyili, shubhasiz, o‘zini oqlashini va u Sardorning ijobiy fazilatlaridan biri ekanligani tushundim. Franklin Ruzvelt ham o‘z siyosiy faoliyatida, asosan, shu tamoyilga rioya qilgan. Ruzvel’t o‘zining eng yaqin safdoshi Henri Morgentauga: yeHech qachon chap qo‘lingizga o‘ng. qo‘lingiz nima bilan mashg‘ulligini bilishga imkon bermanga, deya maslahat berardi. Shunda Morgentau unga: Janob Prezident, meni qaysi qo‘lin-203, deb bilasiz deb so‘raganida, "Siz o‘ng qo‘limsiz, biroq chap qo‘limni stol tagida yashirib turibmani, deya javob beradi. Bu qoidaga, ayniqsa, Amir Temur qattiq rioya qilgan. Bobur o‘g‘li Humoyunga qoldirgan vasiyatnomasida, shuningdek, Nikkolo Makiavelli «Hukmdor» asarida bunday pozitsiyani shoh uchun asosiy fazilatlar sirasiga kiritishgan. imov aslida saylovoldi siyosiy vaziyatning o‘ta nozik va murakkabligini botinan. chuqur his qilardi. Reytingining xalq o‘rtasida balandligini bilsa ham 414 siyosiy kurashlar tajribasi-yu madaniyati to‘liq shakllanmagan xalqda, navqiron jamiyatda nimalar sodir. bo‘lmasliga mumkin, deysiz: Muqobil nomzodda siyosiy tajriba va siyosiy madaniyat yetishmasdi. Siyosiy taktikaning bosiq, vazmin maromi ko‘p hollarda buzildi. Emotsional ko‘tarinkilik ustuvorlik qildi. Emotsiya ba’zan oshkora ambitsiya-ta aylanib ketgan o‘rinlar yaqqol ko‘zga tashlanib boraverdi. Odamlar ko‘tarinkilikni har doim ham to‘g‘ri. qabul qilishavermadi. Xalqning sog‘lom qismi aqlan endigina suveren, mustaqil bo‘lgan O‘zbekiston ambi-siyalar, his-hayajonlar bilan boshqarilishi kutilgan jatijani berishiga ishonqiramay turishdi. Xalq o‘tish bosqichida O‘zbekiston o‘ta ishonchli, o‘ta e’timodli, tajribali, sinashta rahbarga muhtojligini ruhan sezib turardi. Karimov xalqning shu sog‘lom kayfiyatini, vaziyat nazokatini yaxshi bilar edi, yaxshi his qilardi. Shu sabab-u donolig-u vazminlik-la, kurashda payt poylash taktikasini qo‘lladi, asta-SeKINLIK, g‘oyat noziklik bilan butun O‘zbekistonni o‘zining yangilikka, yangilanishga intilishiga, yurtini tom ma’noda-ti, istiqlolga erishishi uchun jonini ham tikishga tayyorligiga, uni kelajakda buyuk. davlatga aylantirish uchun zarur barcha imkoniyatlarni va sharoitlarni yaratishga qodirligiga ishontira bildi. Muqobil nomzodning o‘ta faol tashviqiy kompaniyasiga ko‘proq imkonlar yaratib berishga; saylovchilar uning usuli va noreal dasturlari mohiyatini xo‘broq anglab olishlariga, xalq ikki nomzodning tanlagan taktik yo‘llarini; aqlan kechinishiga imkon berdi: Xalq saylovoldi kurash jarayonlarining eng faol ishtirokchisiga, maf= kurachisiga aylana bordi. Milliy ongning suverenitetning ilk bosqichi bilan bog‘liq tadriji ijtimoiy-ruhiy natijasi o‘zining foydasiga hal bo‘lishiga Karimov qattiq ishonardi. O‘ziga Yo‘lboshchi tanlayot-tan xalq yetti o‘lchab bir kesishiga imoni komil edi. miyat uchun kurasha diy kechinayotgan edi? Shu sabab u vazminlig-u aql, qat’iyat-u ishonch bilan, sharqona donolik, aniqrog‘i, ustalik-la kurashga kirishdi. Bu murakkab qismat sinovi jarayonida Karimov uchun Karimovning o‘zi 45
Mashqi 51. Porchai manzumro xoned va ma’nidod kuned. Mazmuni onro muxtasar navised. Chu xohy, ki fardo bari mehtari", Makun dushmani xeshtan kehtare". Ki chun bigzarad bar tu in saltanat, Bigirad ba qahr on gado domanat. Makun, pancha" a» notavonon bidor, Kigar bifkanandat, shavy sharmsor. Ki zisht ast dar chashmi ozodagon, Biyaftodan a» dasti aftodagon. Buzurgoni ravshandili nekbaxt, Ba farzonagi" toch burdandu taxt. Ba dunbolai roston kach marav, V-agar rost xohy, zi Sa’diy shunav. Sa’dii Sherozi Sharhi lug‘atho: 1. Mehtari– buzurgi 2. Kehtar – xurd, mayda 3. Pancha– changol; zo‘rozmoy 4. Farzonagi – donoy, xiradmandi Savol va suporishho: Ya 1. Kalimayi «xeshtan» dar nazm kadom shaklhoro dorad? 2 Dar kalimayi «dunbola» chi guna hodisai zaboniro mushohida mekuned?
Toshkentda “Katta Olmazor” MFY binosini ta’mirlab berishni va’da qilib, mahalla raisidan 24,5 million so‘mni olib aldab ketgan fuqaro qo‘lga olindi Bu haqda O‘zbekiston Respublikasi IIV Jamoatchilik va ommaviy axborot vositalari bilan aloqalar boshqarmasi xabar berdi 2019-yil 9-yanvar kuni Toshkent shahrining Chilonzor tuman IIBga tushgan hujjatlarga ko‘ra, 2017-yil 3-fevral kuni Uchtepa tumanida yashovchi N M Olmazor dahasida shu dahada yashovchi “Katta Olmazor” MFY raisi A U ga MFY binosining ichki qismini ta’mirlab berishini aytib, aldov yo‘li bilan 24 million 500 ming so‘m pulini olganini va bergan va’dasini bajarmay pullarni o‘z ehtiyojlari yo‘lida ishlatib yuborganligi ko‘rsatilgan Ko‘rilgan choralar natijasida N M qo‘lga olingan Holat yuzasidan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda
'Ertaga talab 'etiladigan javob qo'rquvi ko'plarni bu pullarni ishlatishdan tiyib turibdi Aks holda ajratilgan mablag'ning katta qismi kimlarning cho'ntagiga allaqachon kirib ketgan bo'lardi
167 sa - yin
Ijtimoiy tarmoqlarda AirPods Max’ning ambushyuralari orasiga suv kirib qolgani tasvirlangan suratlar tarqaldi. Unda bir-ikki tomchi emas, anchagina suv yig‘ilgan, deb yozadi Hi-Tech.Mail.ru. Shu turdagi naushnikdan foydalangan Donald Filimon ismli Twitter foydalanuvchisining yozishicha, u gadjetdan odatdagi rejimda foydalangan, uyda musiqa tinglagan, keyin esa nosozliklar kuzatila boshlangan. Shunda u magnitlarga qotirilgan ambushyuralarni yechib ko‘rgan va ichida suv to‘planib qolganini payqagan. Aftidan, qandaydir sabablarga ko‘ra naushniklar ichiga kondensat to‘planib qolmoqda. Filimon ulardan namlik yuqori bo‘lmagan uy sharoitida foydalangan. Suv naushniklarning ishchanligiga qanday ta’sir ko‘rsatishi noma’lum, chunki korpus namlikdan hech qanaqasiga himoyalangan emas. Shuningdek, muammo ko‘lami qanchalik ekanligi ham noma’lum. Apple vaziyatga hech qanday munosabat bildirmagan. AirPods Max dekabr o‘rtalarida sotuvga chiqqan — bu Apple brendining ilk to‘liq o‘lchamli naushnigi hisoblanadi. Avvalroq iPhone qurilmalari quvvati tez tugab qolayotgani, bunga iOS 14.2 operatsion tizimi aybdor ekanligi to‘g‘risida xabar berilgandi.
ovqat sanoatini avtomatlashtirish sistemasini ishlab chiqishda prinsipial elektrik, pnevmatik, funksional avtomatlashtirish sxemalarini, loyihalash masalalari samarali hal qilinadi. TJABSini loyihalashda ham LASdan foydalanish samaralidir. XX!.105. AVTOMATLASHTIRISH SISTEMALARINING ISHONCHLILIGI Avtomatlashtirish sistemalarining ishonchliligi sistema-ining berilgan vazifalarni ekspluatatsion ko‘rsatkichlarining belgilangan qiymatlarining vaqt o‘tishi bilan saqlanishi bilan bajarish qobiliyati sistemaning beto‘xtovligi, ta’sirla-puvchanligi va uzoq muddat ishlashi orqali belgilanadi Beto‘xtovligi —sistemaning ishlatish jarayonida berilgan vaqt davomida (ishlabchiqarish sikli, smena, oy, choraklik, yil davomida) majburiy (rejadan tashqari) to‘xtashlarsiz ish qobiliyatini saqlash qobiliyatidir. U ayrim vazifalar, qism sistemalar va umuman sistemalarni inkor qilishga ishlab qo‘yish bilan xarakterlanadi. Ta’mirlashga yaroqlilik sistemaning inkor qilishlarning oldini olish, aniqlash va inkorlarki bartaraf etishga moyilligi bilan xarakterlanadi. Bu ko‘rsatkich mumkin bo‘ladigan inkorlardan (to‘xtashlardan) so‘ng ish qobiliyatini ko‘p marta tiklab uzoq vaqt foydalanishga mo‘ljallangan sistemalar uchun muhimdir va u o‘rta tiklanish vaqti bilan xarakterlanadi. Uzoq muddatlilik —bu sistemaning ish qobiliyatini oxirgi holatgacha saqlay olish xossasidir (texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash uchun zarur uzulishlar bilan). U tabniy va ma’naviy eskirish omillari bilan belgilanadi va sistema-ining xizmat qilish muddati bilan aniqlanadi. Avtomatlashtirish sistemasini ishlab chiqish, loyihalash, joriy qilish va sanoat ekspluatatsiyasi jarayonida uning ishonchliligining optimal darajasi belgilanishi va o‘rganilishi kerak. Past darajaning oqibatlari texnologik rejimning buzilishi, brak, maqsadga qaratilgan mahsulotni to‘la ishlab chiqarmaslik, avariyalar, portlashlar, shuningdek sistemani ta’mirlashga xarajatlarning ortishi. Ayrim xollarda sistema ishonchliligi darajasining past bo‘lishi uning samaradorligini nolga keltirishi yoki hatto mapfiy qilib quyish mumkin (ya’ni xarajatlar iqtisodiy samaradan ham yuqori bo‘ladi). Ishonchlilik ko‘rsatkichlarining ortishi ham xarajatlarning ortishiga olib keladi. Sistema ishonchliligining optimal darajasini o‘rnatish va ta’minlash —murakkab va masuliyatli vazifa, chunki kimyo va oziq-ovqat texnologiyasi obyektlarini boshqarish (TOB) ni avtomatlashtirish ko‘p funksiyali (vazifali) sistemaga qira «i. uning tarkibida juda ko‘p texnik qurilmalar va operativ xodim bo‘ladi. Bunda, bir tomondan, ayrim vazifani (ish-589
Tavsiya etiladigan adabiyotlar 1. Avliyakulov N.X., Musayeva N.N. Modulli o‘qitish texnologiyalari. —T.: “Fan va texnologiyalar” nampnEta, 2007. —976. 2. Innovatsion ta’lim texnologiyalari va pedagogik kompetentlikg Muslimov N.A., Usmonboyeva M.H., M.M., Mirsoliyeva —T.: "Sano standart" nashriyoti, 2016. —81-b. 3, Ishmuhamedov R., Abduqodirov A., Pardayev A. Ta’limda innovatsion texnologiyalar { Amaliy tavsiyalar. –T.: Iste’dod jamg‘armasi, 2008. –180 b. 221 j I —
Ronaldu 2010/11-yilgi mavsumdan beri La ligadagi eng yomon startni qayd etdi “Real” hujumchisi Krishtianu Ronaldu Ispaniya chempionatining dastlabki olti turida o‘z hisobiga 5 ta gol yozib qo‘ydi, deb xabar beradi “Std.uz”. Shu tariqa, 30 yoshli portugaliyalik futbolchi 2010/2011-yilgi mavsumdan beri chempionat startidagi eng yomon natijasini qayd etdi. O‘sha mavsumda Krishtianu 6-turdan keyin 3 ta gol urgandi. Eslatib o‘tamiz, Ronaldu ushbu mavsumdagi o‘zining beshta golini 3-tur doirasida bo‘lib o‘tgan “Espanyol”ga qarshi o‘yinda (6:0) kiritdi.
Qurilish vazirligi mutaxassisi Alijon Alimuhammedov qurilish-pudrat tashkilotlarining yangi elektron reytingi haqida ma’lumot berdi. Bu haqda u vazirlikning yangi loyihalarga bag‘ishlangan tadbirida taqdimot qilgan, deya xabar berdi “Daryo” muxbiri. Qurilish ishlari hajmlari va obyektlari bo‘yicha tabaqalashtiriladigan reyting tizimi pudrat tashkilotlari darajasi, bozorini ko‘tarish va rivojlantirish vositasi bo‘lib xizmat qilishi belgilangan. Mutaxassis tomonidan mukammal analitika tizimi sifatida e’tirof etilgan reyting birinchi bosqichda 30 ta (2020-yil iyundan), ikkinchi bosqichda 64 ta (2021-yildan) ko‘rsatkich asosida 6 ta kriteriyga qarab, chiqqan natijada pudrat tashkilotining holatidan kelib chiqib ball beradi. Ya’ni qanday ishlar bajargan, qancha ishchisi bor, ularning necha nafari sertifikatlangan mutaxassislar ekani, qancha texnikasi borligi va bajargan ishlarining sifati kabi tamoyillar asosida pudratchi tanlanadi. Tizimdagi baho birinchi bosqich tender hujjatlashtirishining kvalifikatsion-texnik paketidanoq pudratchiga rad javobining berilishiga imkoniyat yaratish orqali jarayonni soddalashtiradi. Natijada tenderlar tezlashadi va bir bosqichli tender shaklida kechadi. Ya’ni faqatgina bitta tijoriy paket bo‘ladi. Yangi tender tizimi vaqtni 2 baravar, amaliyotlarni 1/3, hujjatlarni 14 tadan 6 taga qisqartiradi. Haftada 7 kun 24 soat onlayn tarzda kirish mumkin. Tizim oferentlarga o‘zlaridagi eng yaxshi narxni belgilashni taqozo etadi. Hujjatlarni tekshirishda tender komissiyasi baholash vaqtida turlicha baho chiqarishadi, u ballar esa o‘rtachasini olgan holda qo‘yiladi. Lekin matematika bunday ishlamaydi, hammamiz bilamiz, ikkiga ikkini qo‘shsa to‘rt, besh ham uch ham bo‘lishi mumkin emas. Shunday holatlarda o‘rtacha baho misoldagi kabi to‘rt emas, uch yoki besh chiqib qolgan. Bunda tender komissiyasining diskvalifikatsiya qilish vakolati bo‘lgan holda hujjatlarni tekshirib, muvofiq emasligini belgilab, haqqoniy yoki haqqoniy emas, deb topilib chiqarib yuborgan holatlari bo‘ladi. Mana shunday vaziyatlarda biz reyting orqali inson omilini bartaraf qilishga erishyapmiz.Qurilish vazirligi mutaxassisi Alijon Alimuhammedov Mavzuga doir: Qurilish sohasida AKTni rivojlantirish markazi tuzilmasi tasdiqlandi Tender tartibining tarkibidan faqatgina buyurtmachi, oferent va tender komissiyasi joy oladi. Buyurtmachi hamda komissiya vakolatlari qisqargan holda oferent qulay tartibda ishlaydi. Yig‘ilish faqat ikkinchi, ya’ni tijorat paketi bo‘yicha tashkil etiladi, hujjatlashtirish jarayonida atigi 6 ta hujjat topshiriladi. Birinchi paket o‘rnida reyting tizimi ball beradi, shu bilan birinchi paketdagi 2 ta band tijoriy paketga o‘tkaziladi. Reyting tizimidagi olgan baholariga qarab pudratchi tashkilotlar A,B,C,D,E ishonchlilik sinflariga bo‘lib chiqiladi. Reyting Davlat soliq qo‘mitasi, Davlat statistika qo‘mitasi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi hamda Qurilish vazirligining tizimidagi ma’lumotlariga asosan shakllantiriladi. G‘olibni aniqlashda tizim avtomatik tarzda pudrat tashkilotlarining milliy reytingidan va tijoriy taklifdan ballarni oladi. Umumiy ball tender komissiyasi baholarining vazn ulushi asosida aniqlanadi. Ballar summalashtiriladi va eng yuqori ball olgan oferent g‘olib, deb topiladi. Eslatib o‘tamiz, avvalroq O‘zbekistonda 1-iyuldan loyiha-qidiruv, 1-sentabrdan esa qurilish-pudrat tashkilotlarining elektron reytingi joriy etilishi ma’lum qilingan edi. Mavzuga doir: Deputatlar tomonidan O‘zbekistonda qurilish sohasini korrupsiyadan xoli qilish masalasi muhokama qilindi Deputatlar Shaharsozlik kodeksining yangi tahriri loyihasini ko‘rib chiqmoqda O‘zbekistonda yanvar oyida 4,4 trln so‘mlik qurilish ishlari bajarildi
Artritda: turp urug’i havonchada maydalanib, un shakliga keltiriladi Issiq suvda xamir qilib qoriladi Shu xamir iliq holida og’riyotgan bo’g’imlarga tez-tez bog’lab turilsa, yaxshi shifo bo’ladi Lo’qillab og’rishi to’xtaydi
494 IXYOU ULUMIDDIN Zero, unda sizdan avvalgilarning xabari, sizdan keyin keladi-tanlarning ham xabari va sizlarning orangizni (hal qiluvchi) hukm mavjuddir. Zolimlardan kim unga qarshi chiqsa, Alloh azza Va jalla uning belini sindiradi. Kimki undan boshqasidan ilm. qidirsa, Alloh taolo uni adashtirib ko‘yadi. Va u (Qur’on) Allohning mustahkam arqoni, ochiq-oydin nuri, foyda beruvchi shifosidir. Uni mahkam ushlagan kimsa uchun-u ismatdir (ya’ni, tunoh-lardan ma’sum saqlovchidir), unga ergashgan kishi uchun qajotning o‘zginasidir. U aslo egri bo‘lmaydiki, to‘g‘rilab qo‘yilsa, adashmaydiki rostlab qo‘yilsa. Uning ajoyibotlari aslo tugamaydi, ko‘ takrorlash uni charchatmaydi». (Ushbu hadis Imom Termiziyda rivoyat qilingan. G‘arib va isnodi majhuldir.) Huzayfa roziyallohu anhuning hadisida Payg‘ambar sollallohu alayxi va sallam ixtilof va u zotdan. keyin bo‘ladigan bo‘linishlar haqida xabar ber-tanlarida shunday deganlar; yoy Allohning rasuli, agar o‘sha narsani men ko‘rsam, meni nimaga buyurasiz? Payg‘ambar sollallohu alayhi va sallam aytdilar: Allohning Kitobini o‘rgangin va undagi narsaga amal qilgin. Bas, undan olib chiqish yo‘li o‘shadiro-Men bu savolni uch marta takrorladim. Payg‘ambar sollallohu alayhi. va sallam xam uch marta: «Allohning Kitobini o‘rgan va undagi narsaga amal qilgin. Yetarki, najot undadir», –dedilar-Ushbu hadisni Imom Abu Dovud va Nasoiylar Al-Kubrozda zikr qilganlar, Ali karramallohu vajhahu aytdilar: aKimki Qur’onni fahmlasa, U bilan ilmning natijasini tafsir qiladi». Bu bilan Qur’on barcha ilmlarning asoslariga ishora etishiga dalolat qilmoqdalar. Ibn Abbos roziyallohu anxu Alloh taoloning: "2 2UAI ER Qaro «Kimga (mazkur) hikmat berilgan bo‘lsa, demak, unga ko‘p yaxshilik berilibdi» (Baqara, 269) so‘zi haqida Qur’onni fahm-lamoqdiri, deganlar. Alloh taolo:
holatlarda farzandingiz faoliyatini (oldingisini takomillashtirgan holda) yangi ko‘rinishga almashtirishga harakag qiling. Ushbu faoliyat eskisini inkor etish hisobiga bo‘lmasin. Yangi takomillashgan ko‘rinishda bo‘lsa, farzandingizda o‘ziga ishonch yanada oshadi va undagi ijodkorlik elementlari paydo bo‘ladi-e ye O‘zishiga ishonch hosil qilish mustaqillik mezoni. Bunda farzandlaringizda o‘zishidan qoniqish hosil qilish hissini ko‘proq o‘ylang. Xuddi shuningdek, farzandlaringizda o‘ziga kuch topish, o‘z–o‘ziga nisbatan mustaqil bo‘lish, qadr topish o‘zishiga ishonch hosil qilish, o‘zaro munosabatlarda bilimdonlik, ijodiy kayfiyatli ro‘yobga chiqarish, sadoqat to‘g‘risida, mamnuniyat hissini paydo qilish kabilarni namoyon qilish bo‘yicha pedagogik vaziyatlar haqida masalalar tuzing va uning yechimini topib, tahlil qiling. Bunda hikmatlar, hikoyalar, kinolardan foydalanish ijobiy samaralar beradi. Kinolarni ko‘rib bo‘lgandan keyin: qahramonlar faoliyatini oilaviy muhokama qilishni unutmang. Oilada farzandlarni ma’naviy — axloqiy jihatdan tarbiyalash. Bunda farzandlaringizda shakllanishi lozim bo‘lgan dastlabki ma’naviy sifatlarni bir o‘ylab ko‘rishingiz lozim bo‘ladi. Shuning bilan birga shakllantiriladigan ma’naviy sifatlarni shakllantirishni axloqiy jihatdan qanday olib borgan ma’qul ekanligini ham mukammal bilishingiz zarur bo‘ladi. Buni o‘zingizdan boshlaganingiz ma’qul. Bunga sabab ota –onaning o‘z farzandinga eng ko‘p ta’sir etish imkoniyati boshqalarga nisbatan ko‘p ekanligi hech kimga sir emas, chunki ota – onalar o‘z farzandlarini tarbiya qilishda o‘zlaridagi bor mehrni va mahoratni ishga soladi. Bunga alohida isbot kerak emas. Bizga ma’lumki, «tipratikon (kirpi) ham bolasini yumshog‘im» yoki (Qo‘ng‘iz ham bolasini oppog‘im», deb suyar emish. Bunga bir qancha rivoyatlar bor. Bizning davlatimizda «Oila davlat ichida kichik davlatdir» tamoyili asosida faoliyat yuritib, yurtimizda barkamol avlodni tarbiyalab, voyaga yetkazish davlat siyosati darajasigacha ko‘tarilgan. Buni ongli ravishda sezgan har bir barkamol ota — ona farzandlarining ilmli, ma’rifatli bo‘lishi uchun muhit, sharoit yaratib berishga intiladi va ular tarbiyasida o‘zlarining qimmatli vaqtlarini ayamasdan farzandlarini ma’naviy–axloqiy jihatidan barkamol bo‘lib yetishishini o‘ylab faoliyat yuritadi. Ba’zida Falonchining bolasi kattani kichirtirib ko‘yganday, uning bilan suhbat qilsang maza qilasan», degan gapni eshitib qolamiz. Buning asosida tabiiyki, oiladagi oila a’zolari «! o‘rtasilagi o‘zaro muhabbat, o‘zaro ishonch, o‘zaro bir – birini tushunish, o‘zaro bir – biriga g‘amxo‘rlik qilish kabi insoniy sifatlar yotibdi. Oila farzanding ruhiyati ham, tabiati ham oiladagi ana shu insoniy sifatlardan «ozuqa» oladi. Bunga asos sifatida quyidagi fikrni keltiramiz: Ota – bobolarimizning naql qilishlariga Ota turmush o‘rtog‘iga qanday munosabatda bo‘lsa, o‘g‘il bola ayollarga xuddi shunday munosabatda bo‘ladi. Yoki qiz bola tarbiyasi masalasida «Onasini ko‘r-da qizini ol», degan naql oila istiqbolini belgilashligidan dalolatdir. Unutmang ota–onalarning bolalar oldida o‘z munosabatlari haqida tortishib ketishidan ularning farzandlar oldidagi mas’uliyatsizligi, xudbinligi anglashiladi. Ularning bu nizolari farzandlar ruhiyatiga salbiy ta’sir qiladi. Natijada ma’naviyatsiz bolalar otryadi yuzaga kela boshlaydi. Demak, farzandga mehrni ota—onadek hech kim bera olmaydi. Shunday ekan, keling bu mehrni, bu muhabbatni farzandingizga berish doimiy muammongiz bo‘lsin. BuniSiz oilangiz davrasida dastlabki ma’naviy — axloqiy tarbiya elementlarini farzandlaringiz ongiga muntazam ravishda singdirib borishingiz mumkin. Ularni taxminan quyidagi ko‘rinishlarda olib borsangiz ma’qulroq bo‘ladi-e ye er – xotin sifatida o‘zaro ijobiy munosabatlaringiz ibrati va namunasi. Bunda Sizning turmush tarzingizdan farzandlaringiz «andoza» olaolsin, ya’ni, «O‘g‘lingizdan kimga o‘xshashni xohlaysan, desa, dadamga o‘xshashni xohlayman desin» yoki «Qizingizdan kimga o‘xshashni xohlaysan, desa, ayamga o‘xshashni xohlayman», leb javob bergizishga erishsangiz farzand tarbiyasida adashmayotgan bo‘lasiz; a farzandingizning ham ma’nan, ham jismonan sog‘lom bo‘lishi doimiy g‘amxo‘rligingizda bo‘lsin. Bunda farzandlaringizdagi ovqatlanish odobi, salomlashish odobi, farzandlar tarbiyasidagi nutqiy aniqlik odobi, o‘yinchoqlar bilan o‘ynash odobi (bu farzandning ruhiy va jismoniy tarbiyasidagi muhim omildir), farzandning tengdoshlari bilan harakatli o‘yinlarni bajarish odobi, bolaning ertak aytib berish va tinglash odobi kabilarga doimo e’tibor berib borish kerak; ye farzandlaringizga oila davrasida o‘zini tutish va o‘z o‘rnini bilishni o‘rgatish. Bunda oila a’zolarining har birining o‘z o‘rni bo‘lishini farzanllarga ta’kidlash va asoslash kerak bo‘ladi; 173
Dam olish kunlari Hindiston janubidagi Andxra-Pradesh shtatida joylashgan Eluru shahrida noma'lum kasallik avj ola boshlagani haqida xabarlar tarqaldi. Dushanba tongidagi ma'lumotlarga ko‘ra, kasallikdan bir kishi vafot etib, 315 kishi xuddi shu kasallik belgilari bilan kasalxonaga yotqizilgan. Tibbiyot xodimlarining so‘zlariga ko‘ra, kasallik alomatlari turlicha namoyon bo‘lmoqda. The Hindu gazetasi ma'lum qilishicha, bemorlarda bosh aylanishi, bosh og‘rig‘i va epilepsiya (tutqanoq) simptomlari kuzatilmoqda. Kasallik Hindistonda koronavirus pandemiyasi avj olgan vaqtda boshlandi. Mamlakat hozirda koronavirusga chalinganlar soni bo‘yicha dunyoda ikkinchi (9,7 mln holat), o‘lim holatlari soni bo‘yicha uchinchi o‘rinda (140 mingdan oshiq) joylashgan. Andxra-Pradeshda Covid-19 bilan kasallanganlar soni 800 mingdan oshiq - bu Hindistondagi 28 shtat va 8ta ittifoq hudud bo‘yicha uchinchi ko‘rsatkichdir. The Times of India ma'lumotlariga qaraganda, kasallanganlar 5 dekabr, shanba kuni shifokorlarga murojaat qila boshlagan. O‘sha kuni noma'lum kasallik belgilari Eluruning turli hududlarida yashovchi 45 kishida aniqlangan. Shtat sog‘liqni saqlash vaziri Kali Krishna Shrinavasning so‘zlariga ko‘ra, shu kunlarda shifoxonalarga olib kelinganlarning barchasida koronavirus testi manfiy natija bergan. Nashrning yozishicha, ekspertlar kasallik kelib chiqishi bilan bog‘liq bir nechta versiyalarni ko‘rib chiqmoqda, ular orasida havo ifloslanishi oqibatida yoki sifatsiz oziq-ovqatlardan zaharlanish. «Kasallanganlar, ayniqsa bolalar, ko‘zlarida achishishdan shikoyat qilgach, birdan qayt qila boshlashgan. Ulardan ba'zilari hushidan ketgan yoki ularni tutqanoq tuta boshlagan», degan Elurudagi shifoxonalardan birining xodimi Indian Express uchun bergan intervyusida. Mahalliy sog‘liqni saqlash organlari xabar qilishicha, kasallanganlar tez sog‘aymoqda, ularning 100dan ortig‘iga uyga ketishga ruxsat berilgan. Ayni paytda suv, oziq-ovqatlar va bemorlarning qon tahlillari natijalari kutilmoqda. Shtat bosh vaziri Jaganmoxan Reddi Eluruda kasallik sababini aniqlash uchun mutaxassislar jalb etilgani va o‘zi bemorlar hamda ularning oila a'zolari bilan uchrashmoqchi ekanini ma'lum qilgan. «Kasallanganlarning uylariga borib, biz gap suvda yoki havoda ekanini istisno qildik. Bu qandaydir sirli kasallik, laborator tadqiqotlar natijasiga ko‘ra bir gap aytish mumkin», degan Kali Krishna Shrinavas. Muxolifatdagi Telugu Desam partiyasi esa ommaviy zaharlanish haqida gumon qilib, sinchikovlik bilan tekshiruv o‘tkazishni talab qilgan.
Yashirin Yulduz (Uzbek Tilida)
TAVOCHI TA’DI VA TAARRUZ TAZARRU’ TAZXIR QABZASILA TAKABBUR (MUTAKABBUR TAQRIT TAMG‘A TANA DENGIZI TANGRI TOG‘ TANSUQOT TANHO TARABZUN urta asr feodal davlatlaridagi nufuzli mansabdor Zimmasiga viloyatlarga borib lashkar yig‘ish, harbiy yurish paytida qo‘shinlarning to‘xtash o‘rnini belgilash. qo‘shinni ko‘rikka hozirlash, xavf-xatar yuz berganda, tevarak-atrof xalkn-ni qal’a ichkarisiga ko‘chirish va b. q. vazifalar yuklatilgan. jazo berish va qisishi. yalinish, tiz cho‘kib yolvorish. zabt qulida. gerdaygan, manmanlikka berilgan odam. Dajlaning o‘ng sohilida, Qadimiy Samaraning shimol tarafidagi shahar va qal’a. U Bag‘doddan Musulga boriladigan yo‘l ustida joylashgan. muhr; qadim zamonlarda turk-mug‘ul xalqlari, xususan ko‘chmanchi qabilalar uz gamgasiga ega bulgan. Azov dengizining urta asrlardagi nomi. Tana atalishiga bons Venetsiya savdogarlari uning sohilida qurgan Tana degan shaharchadandir. Markaziy Osiyodagi eng baland, osmono‘par gog‘ tizmalari. Xitoylar uni Tyan-shan deb ataganlar. Ikkala atamaning nomi bir xil. Sharqdan g‘arbga 2450 km. ga cho‘zilgan. Shimolda Jungoriya Olatovi va Yettisuv bilan, janubda Farg‘ona va-diysi bilan chegaralanadi. Uning shar-kiy qismi esa Xitoy hududiga kirib boradi. Sirdaryo, Uy, Haa va Torim daryolari o‘sha Tangri tog‘dan boshlanadi. xonlar. aslzodalarga tortiq qilinadigan nodir va qimmatbaho mol va buyumlar. lashkar boshliqlari va kichik saroy xizmatchilari uchun maosh sifatida beriladigan in’om. U yer-suv yoki ma’lum yerdan undiriladigan xirojning bir qismi bo‘lishi mumkin. Kichik Osiyoning sharki-shimoliy tarafn-da, Qora dengiz sohilidagi port-shahar. 623
denervatsiya qilinganida ham bevosita gumoral ta’sir natijasida o‘zgarishi mumkin. Katexolaminlarni buyrakusti bezidan chiqarilishini gumoral ravishda stimullovchi fiziologik omillar qatoriga gipoglikemiya, gipolipoatsidemiya, asetilxolin, insulin, kortikosteroidlarning ta’sirlarini kiritish mumkin. Adrenalinning past konsentratsiyasi asetilxolinni ta’sirini kuchaytiradi. Shu bilan katexolaminlarning o‘zlari ham tirozingidroksilaza faolligini ingibirlaydi va o‘zining sintezlanishini ham tormozlaydi. Juda ko‘plab gumoralli omillar asosan sekretorli granulalardan gormonoidlarni ajralishiga ta’sir ko‘rsatadi. Bezlar denervatsiyasi sharoitida katexolaminlarning sintezi esa stimullovchi ta’siridan keyin gumoralli agentlarni sekretsiyasi keskin susayadi. Mavzuni mustahkamlash uchun savol va topshiriqlar: 1. Sekretorli granulalarning tavsifini bering? 2. Lipofilli xususiyat nima?,fagolizosimli, membrana numa? 3. Gormonlar konsentratsiyasi va molekulyar massalarga tavsif bering? Endokrin bezlar faoliyati qanday boshqariladi? . Boshqarilishning fiziologik mexanizmlarini tushuntirib bering? 6. Endokrin bezlar funktsiyalarining tamoyillari qanday yuzaga keladi? ив 10.Mavzu: Endokrin bezlar funktsiyalarini neyroendokrinli (gipotalamik) boshqarilishi Reja: Gipotalamusning neyroendokrinli hududlari funktsiyasini boshqarilishi Endokrin bezlar funktsiyalarini neyroendokrinli boshqarilishi Gipofizar gormonlarning boshqarishdagi roli Boshqa gormonlarning boshqarishdagi roli жoнг Tayanch iboralar: gipotalamus, talamus, oraliq miya, neyroendokrin, gipofizar, tireoidli, aminokislotalar qoldig‘i, funktsiya, gumoral, suyuqliklar, sekretsiya bezlari, neyrogipofiz, Darsning o‘quv va tarbiyaviy maqsadi: Talabalarga endokrin bezlar funktsiyalarini neyroendokrinli boshqarilishi va ularning fiziologik xossalari haqida tushuncha berish, ularda erkin fikrlash,fiziologik nuqtai nazardan xulosalar chiqaza olish, gipofiz gormonlarining boshqaruvchanlik xususiyatini o‘rganish, ko‘nikmalarini hosil qilish. 105
Pul Bo'lsa xam, bo'lmasa xam Qizlasiz hayot yo'q bollasiz avlod yo'q
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY MAJLISINING SENATI O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY MAJLISI QONUNCHILIK PALATASI O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI TURIZMNI RIVOJLANTIRISH DAVLAT QO'MITASI O'zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Strategik va mintaqalararo tadqiqotlar instituti © 2018 Davlat ramzlari
fursat bermaylik, uni zaif paytida bosaylik, toki orasi Alauddavla kabi tor-mor bo‘lsin-u, bizga ikkinchi bosh ko‘tara. olmasin —Har «qalay, elchi yuborib, sulh so‘ragani uchun bunchalik bosqin qilish bizga munosib emas! Siz menga o‘g‘il bo‘lsangiz, Abulqosim Bobur—. jiyandir. Hazrat onamiz uning dargohida. Buni unutib bo‘lg‘aymiyo Endi elchi javob olib kelguncha biz Isfaroinga borib turgaymiz. Siz qo‘shin bilan Bistomni egallang. Ammo ortiqcha hujumlar qilmang, amirzoda, behuda qon to‘kilmasin Abdulatif buyruq ohangida aytilgan bu so‘zlarga itoat etmay iloji yo‘q edi. Ammo kechqurun amakivachchasi Abusayid bilan hilvatda may ichib o‘ltirib, yana otasidan ranjib gapirdi: —Ko‘rdingizmi, bugun yana jilovimdan tortdilar —Otangiz ataylab shunday qilayotganga o‘xshaydir, amirzoda. Chunki ul zotda sarkardalik salohiyati zaif. —Xudo haqqi, nechun buni tan olmaydilar Abusayid ovozini pasaytirdi: —Agar tan olsalar, toji-taxt bilan qo‘shinni sizga berib, faqat olimlig-u mudarrislik qilishlariga to‘g‘ri kelur. —Bu gapni ikkinchi marotaba ayta ko‘rmang, Mir-30 Abusayid, eshitsalar boshimiz ketgay: Samarqandda Mirzo Abubakr qanday qatl etilgani yodingizda-MU? —Ammo men boshimga qilich kelsa ham rostini ayturmen —Rostgo‘yligingiz uchun tashakkur.. Endi otam Is-faroinda besh-o‘n kun to‘xtab Abulqosimning elchisini kutsalar kerak. -—Ungacha biz Bistomni zabt etgaymiz. Abulqosim Astrobodga chekinsa, tinchlik bermay, yana ta’qib et-gaymiz. Axiyri elchi yuborish fikridan ham qaytib, Iroqqa qochgay. —Ana bu reja menga ma’qul—dedi Abdulatif mamnun shivirlab. Xuddi shu daqiqalarda Ulug‘bek xufton namozini o‘qib bo‘lib, joynamoz ustida tiz cho‘kkan holda past tovush bilan xudoga iltijo qildi: «E Alloh-u Taolo, biri o‘g‘lim, biri jiyanim, ikki o‘t orasida qolgan mushfiq onam, —bu intihosiz arosatdan o‘zing najot ber, ey parvardigori azim
maslahat organi sifatida Kollegiyalar tashkil qilinadi. Kollegiyalar yig‘ilishida vazirliklar, davlat qo‘mitalari, idoralar, davlat nazorati va tekshiruvi organlari, korxona, muassasa, tashkilot rahbarlari, harbiy qo‘shin va birikmalar qo‘mondonlari mas’ul shaxslarning qonunni ijro etishlaridagi axborot va sharhlari tinglanadi. O‘zbekiston Respublikasi Prokuraturasida Kollegiyaning tashkil topishi xususiyati tarkibiy a’zolarining O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tarafidan tasdiqlanishidan iborat. 120-modda O‘zbekiston Respublikasi prokuratura organlari o‘z vakolatlarini har qanday davlat organlari, jamoat birlashmalari va mansabdor shaxslardan mustaqil holda, faqat qonunga bo‘ysunib amalga oshiradilar. Prokurorlar o‘z vakolatlari davrida siyosiy partiyalarga va siyosiy maqsadlarni ko‘zlovchi boshqa jamoat birlashmalariga a’zolikni to‘xtatib turadilar. Prokuratura organlarini tashkil etish, ularning vakolatlari va faoliyat ko‘rsatish tartibi qonun bilan belgilanadi. Prokuratura faoliyati shakllanishining asosiy tamoyillaridan biri davlat hokimiyatini mahalliy va boshqaruv organlari, mansabdor shaxslar, ijtimoiy birlashmalardan qat’i nazar nazorat va vakolatlarini o‘rnatish, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi hududida amaldagi qonunlar va xalqaro bitimlarga qat’iy amal qilishdadir. Prokuratura mustaqilligi tamoyilini hayotiy talablarga qat’iy amal qilgan holda joriy etish, prokuratura vakolatiga taalluqli bo‘lgan masalalar yuzasidan (ayniqsa jinoyat ishlarini tergov qilish
O`zbekistonda Atletlar komissiyasi tuzildi O`zbekiston Milliy Olimpiya qo`mitasining Atletlar komissiyasi tashkil etilib, uning tarkibi shakllantirildi. Qo`mita buni o`zbek sporti tarixida muhim voqelik, deya baholamoqda. Mazkur tadbirda ishtirok etish uchun mamlakatimizning ko`zga ko`ringan sportchilari Qo`mita majlislar zalida jam bo`lishdi. “Komissiya faoliyatini sifatli va samarali yo`lga qo`yish uchun bizni juda ko`p mas`uliyatli ishlar kutmoqda. Ushbu qaror Olimpiya harakati doirasida bir qator muhim yo`nalish va loyihalarni amalga oshirishda katta ahamiyat kasb etadi. Shuni alohida ta`kidlash joizki, Olimpiya harakatining har bir qarorida sportchilarning fikr va manfaatlarini ifodalash uchun Komissiya vakilining pozisiyasi o`z ahamiyatiga ega. Biz o`zaro birlashib, mavjud qiyinchiliklarni engib o`tishga, ko`zlangan maqsadlarga erishishimizga ishonamiz”, - dedi MOQ Bosh kotibi Oybek Kasimov. Atletlar komissiyasi a`zolari Xalqaro Olimpiya qo`mitasi talablari asosida tegishli sport federasiyalari tomonidan tavsiya etilgan 12 nafar sportchi orasidan ovoz berish yo`li bilan saralab olindi. Anonim tarzda o`tgan saylash jarayoni yakunida quyidagi sportchilar Atletlar komissiyasi tarkibiga a`zo bo`lishdi: Oksana Chusovitina (sport gimnastikasi), Rishod Sobirov (dzyudo), Dmitriy Shokin (taekvondo), Bekzod Abdurahmonov (erkin kurash), Zaynab Dayibekova (qilichbozlik), Svetlana Radzivil (engil atletika) va Komiljon To`xtaev (tog` chang`isi). Tarkib aniqlab olingach Komissiya a`zolari dastlabki yig`ilishni o`tkazib, o`zaro kelishgan holda Komissiyaga rahbar va o`rinbosarlar tarkibini shakllantirib olishdi. Unga ko`ra, Dmitriy Shokin Atletlar komissiyasi raisi, Oksana Chusovitina hamda Bekzod Abdurahmonov uning o`rinbosarlari bo`ldilar. Atletlar komissiyasi a`zolari MOQ Bosh assambleyasi va Ijroiya qo`mitasi tarkibiga kirib, muhim jarayonlarda o`z fikrlarini bildirish, saylovlarda ovoz berish huquqiga ega bo`ladilar. Bu borada Zaynab Dayibekovani MOQ Ijroiya qo`mitasiga, Svetlana Radzivil hamda Komiljon To`xtaev nomzodlarini esa Bosh Assambleyaga ko`rsatish bo`yicha taqdimnoma Qo`mita rahbariyatiga kiritildi. Qayd etish joiz, Atletlar komissiyasi sportchilarimizning xalqaro maydondagi huquq va manfaatlarini himoya qilish barobarida mamlakatimizda Olimpizm harakatini yanada targ`ib qilish yo`lida faoliyat olib boradi.
I am doing (present continuous) The present continuous 1s: am / is / are 4 doing / eating / going etc. I) am (not) I’m (not) writing. He 5Пe /itlis(not) j/ verb-ting I He is (not) working. We / you / they ) are (not) We are (not) eating. . Please be qutet. I’m working. -Tom is doing his English lessons. He is not playing tennis. - You can switch off the light. I’m not reading. - Are you going to Ann’s party? -e Why 1s he under the table? What is he doing there? - This police officer is investigating a serious crime now. - They are discussing an important question now. Do not use these verbs in the present continuous: like love want know understand depend need prefer hate mean remember believe forget Use the present simple only with these verbs (I want / do you like?): . I’m tired. I want togo home. (r0 “I’m wanting”) - “Do you know that judge?” “Yes, butI don’t remember his name.” -I don’t understand. What does it mean? Spelling: come — coming — write — writing dance — dancing run—running sit— sitting swim — swimming lie — lying die — dying tie — tying EXERCISES 5.4. Complete the sentences. Use one of these verbs: swim, g0, do, read, investigate, cook, stay, rain, go. 1. Where is Kate? She is at home. She is doing her homework. 2. Look. Somebody ................ uuu lili i iii iiin. in the river. 3. YMe aш onning to the new theatre 1n the centre of the city. -984. This group of officers .........uu ulli nl. a serious erime now. 5. My Sister ................................ an interesting book now. 6. “Where’s Ann?” “She isin the kitchen. She ..................... u... ” 7. “Where ............. YOU .................. ?” “At the Uzbekistan Hotel. ” 8. The weather 1s nice at the moment. It’s not ............................... . O. T..............шш.шшшшшишиги now. Goodbye. 5.5. Look at your friend. Write sentences about him or her. Use he /sheis... ing or he / she isn’t... ing. 1. (have dinner) Alisheri divner. 2. (sit at the desk) .........00i ilii iii iii i ii isi s non on non norni нинa 3. (Watch television) .............................sovososososisonononon ono n onnan ona nonnana 4. (read a book) ..............)))))шaшш ши ниннннaигa 5. (sit on the Moor) ..........1uiiii iii n rnini n ooo o ror oro no nonini nana anar onnan nano nnnn 6. (Write a letter) ш.ни инигa 7. (Wear a uniform) ..........................os000000000000 0s 200 nov on ono noan asno nn nnnnnnnn 8. (ЯШeep) ............ш))aшшшшш шиш 222 o anana nn annann 9. (speak English) ................................sss2s0000000ovov ono n non n onnan ns nn anna
Isroil parlamenti mamlakat bosh vaziri Benyamin Netanyaxu boshchiligidagi yangi koalitsiya hukumatini tasdiqladi, deb xabar qiladi “Korrespondent net” Knessetning 61 a’zosi yangi hukumat uchun ovoz berdi, 59 kishi qarshi chiqdi Netanyaxuning hukumati 25 a’zodan iborat Ulardan 19 nafari vazirliklarni boshqaradi, 2 nafari lavozimsiz vazirlar va yana 4 kishi vazir o‘rinbosarlaridir Benyamin Netanyaxuning o‘zi hukumatni boshqarishdan tashqari, aloqa vaziri, tashqi ishlar vaziri va sog‘liqni saqlash vaziri lavozimlarida ishlaydi
d) aniq guruhga tegishli ishchilarni ish bilan ta’minlash mumkin emasligi sabablarini tahlil qilish, (Shu bilan birga ushbu guruhlar orasida, masalan, korxona mahsulotiga (xizmatlariga) to‘lanmagan to‘lov talabi, korxonada mehnat resurslaridan oqilona foydalanish bo‘yicha choralar, kasbiy ko‘nikmalar va xodimlarning yoshi va bo‘sh ish o‘rinlari uchun talabnoma beruvchi talablari); e) isloh qilinayotgan korxonada ish bilan band bo‘lmagan xodimlarga kafolatlar va kompensatsiyalarni belgilash uchun zarur moliyaviy resurslarga ehtiyojni aniqlash. Bu holda, u ishchilarni ozod qilish bilan bog‘liq faoliyatini moliyalashtirish manbalarini ko‘rsatish va ulardan foydalanish imkoniyatlarini aniqlash uchun tavsiya etiladi. Mablag‘larning yetishmasligi natijasida kompaniya tartibini isloh etish bilan xodimlarni ozod qilish to‘g‘risida qaror qabul qilingan taqdirda, ikki asosiy mezondan foydalanib, ushbu mablag‘larni taqsimlash jarayonini aniqlash uchun tavsiya etiladi. Birinchi mezondan foydalanish -hududda ijtimoiy keskinlik darajasi -islohotchilar tomonidan chiqarilgan ishchilarning toifalari miqdorini aniqlashni nazarda tutadi. korxona hududdagi ijtimoiy keskinlikning eng yuqori o‘sishiga olib keladi. Ikkinchi mezondan foydalanish -xodim oilasida aholi jon boshiga to‘g‘ri keluvchi daromad miqdorini-islohotchi korxonadan ozod etiladigan ishchilar oilalarini aholi jon boshiga daromadini keskin kamaytirishga imkon beradi (masalan, qashshoqlik darajasi, ma’lum birjon boshiga bo‘lgan miqdori va hokazo). Mavjud cheklangan moliyaviy resurslarga ushbu mezonlar asosida ajratilgan ishchilar toifalari maqsadlarini amalga oshirish uchun ustuvorliklar beriladi. Korxonada qabul qilingan korxonalarni rivojlantirish strategiyasini amalga oshirish uchun zarur xodimlar sonining kamligi bo‘lsa, u holda islohotlar jarayonida korxonada ish o‘rinlarining jozibadorligini oshirish bilan bog‘liq masalalar (ish haqi oshishi, ta’lim tizimi va hokazo) tavsiya etiladi. Biroq raqobatbardoshlikni mehnatga layoqatli (depressiyalangan) hududlarda ko‘proq va mehnatga layoqatsiz hududlarda (iqtisodiy o‘sish sohalarida) kamroq bo‘ladi. 73
Shulardan 61 tasida er xotinini, 10 tasida esa, xotin erini o‘ldirgan
Joriy yilning 7 iyun kuni Qonunchilik muammolari va parlament tadqiqotlari instituti parlament quyi palatasining Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish masalalari qo‘mitasi bilan hamkorlikda “Ovchilik va ov xo‘jaligi to‘g‘risida”gi qonun loyihasi muhokamasiga bag‘ishlangan davra suhbati tashkil etildi Tadbirda ovchilik va ov xo‘jaligi sohasining bugungi holati, sohadagi mavjud muammolar va ularning yechimi bo‘yicha takliflar muhokama qilindi Bugungi kunda respublikada 38 mingdan ortiq ovchilar ro‘yxatga olingan Mamlakatda umumiy maydoni 406 ming gektar bo‘lgan 5 ta davlat o‘rmon-ov xo‘jaliklari hamda Ovchi va baliqchilar sport birlashmasiga qarashli umumiy maydoni 608 ming gektarni tashkil etuvchi 38 ta ov xo‘jaliklari faoliyat yuritmoqda Bugungi kunda ovchilik va ov xo‘jaligi sohasidagi huquqiy baza 10 dan ortiq qonunosti hujjatlaridan iborat Ushbu sohadagi munosabatlarni tarqoq holda tartibga solishga, huquqni qo‘llash amaliyotida turli qarama-qarshilik va talqinlar, murakkabliklarga olib kelmoqda Xususan, 2015-2018 yillar mobaynida qariyb 20 mingga yaqin huquqbuzarliklar aniqlangan Qonunchilik muammolari va parlament tadqiqotlari instituti tomonidan Qonunchilik palatasining Ekoharakat deputatlik guruhi va Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi bilan hamkorlikda to‘g‘ridan-to‘g‘ri amal qiluvchi “Ovchilik va ov xo‘jaligi to‘g‘risida”gi qonun loyihasi tayyorlandi Ushbu qonun loyihasida barcha masalalar batafsil tartibga solinmoqda Bu qonun amalga oshirilishi uchun qonunosti hujjatlarining qabul qilinishini talab etmaydi Xususan, qonun loyihasida sohaga oid davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlari, ov qilish hududlari, ov hayvonlarini tutish normalari va muddatlari, ov xo‘jaligini yuritishning asosiy qoidalari nazarda tutildi Shuningdek, ov hayvonlari va ularning yashash muhiti ustidan davlat monitoringi tizimi joriy etilishi, ov qilish huquqini tasdiqlovchi hujjatlarning aniq ro‘yxati belgilanmoqda Qonun loyihasida har bir yovvoyi hayvon turidan kelib chiqib, ularni ovlash uchun to‘lov miqdorlari ilk bor qonun darajasida mustahkamlanmoqda Mamlakatda ov turizmini har tomonlama rivojlantirish va mazkur imkoniyatlardan to‘liq foydalanish maqsadida loyihada xorijiy fuqarolar uchun ov turizmining o‘ziga xos xususiyatlari nazarda tutilmoqda Qonun loyihasini tayyorlashda ilg‘or xorijiy mamlakatlar, xususan Germaniya, Fransiya, Yaponiya, Turkiya, Rossiya va Qozog‘istonning sohaga oid tajribasi inobatga olinganligi ta'kidlandi Tadbirda qonun loyihasini qabul qilish ov hayvonlari resurslaridan oqilona foydalanish, ular hisobini yuritish, ularni ko‘paytirish va tutish normalarini tartibga solishga, ov turizmini rivojlantirishga hamda ov xo‘jaliklari holatini yaxshilashga xizmat qilishi ta'kidlandi, deyiladi Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish masalalari qo‘mitasi xabarida
Ivano-Frankovsk viloyati (ukr Івано-Франківська область, 1962 yilgacha Stanislav viloyati ukr Станіславська область) — Ukrainaning gʻarbidagi viloyat 1939 yil 4 dekabrda tashkil etilgan Maydon 13,9 ming km2 Aholisi 1465 ming kishi (1997), asosan, ukrainlar, shuningdek, rus, polyak, yahudiy, beloruslar ham yashaydi Maʼmuriy markazi – Ivano-Frankivsk shahri
Şabanözü — Turkiyaning Anqara viloyati Poʻlatli tumanidagi qishloq. Manbalar Turkiya geografiyasiga oid chala maqolalar Turkiya Polatlı tumanidagi qishloqlar
46 O‘zbekistonliklar o‘zga yurtlarda qul qilinganlarida, ularni ozod qilish uchun yordam qo‘lini cho‘zmadi
——— v... 13.17-rasm. Jadval maydonlariga ma’lumotlarni kiritish. Ushbu jadvalga ma’lumotlarni klaviatura orqali kiritish juda oson amalga oshiriladi. Lekin buning uchun unga mos bo‘lgan ma’lumotlarga ega bo‘lishimiz kerak. Shuning uchun ham biz ushbu jadvalga aynan mos bo‘lgan va unga kerakli ma’lumotlarni kiritish uchun mo‘ljallangan ma’lumot formalari qanday qilib yaratilishini ko‘rib chiqamiz. Buning uchun, hosil qilingan jadvalni yopish tugmachasini bosib yopamiz va programmamizning quyida tasvirlangan asosiy darchasiga qaytib kelamiz (13.18-rasm). uxrmat keta Iu
. . —-Shunaqami.:.: Mashinadan tushib turing, 1—Ahmad ’tirshgach, Shonazirga yuzlandi. —Pulni oling; besh yuz bering, kamiga ko‘nmaydi. ’ И — Maпa besh yuz: Bunisi sizga... U YUZ = — YaxзШ. “Nariroqqa borib turing: 7 Y ИИ “ Shonazir” nari ketgach, Ahmad» “yana: orqa o‘ “rindiqga o kelib o‘titdi.’ " – Xшa Бo" 142—-deb: 80; “radi Meliyev undan: . — — Ergashevni "bir balo. qilganga o “xshaydi. Chiqishi boshqacha edi., “Ergashevning ’ Xotini dod-voylab qoldi. Solijonov kirib ketuvdi. - HN “Meliyev ko‘zgu orqali “Shonazimni, kuzatdi: u i dain-badam mashinaga qarab qo‘yardi. —. 7 .——Sal tarxashlik qilgin-u, pulni ol. “Mening. haqqim ’ alohida. Aralashtirib yuborma. -Alohida-alohida rasmiy: lashtirasan. Hи Shonazir. qo‘lini . paxsa qilib-gapirayotgan. yigitga-qarab: «Ahmoq; ekansan: sen bola», —deb g“udranib qo‘ydi. Yigit uzatilgan: pulni: “olmayman” «deb mashina: eshigini ochib tushmoqchi: bo‘ldi. Keyin ’joyiga qaytdi. Kapitan unga-uzoq gapirdi. Keyin.ko‘rsatkich barinog‘ini niqtab, ’ – . po‘pisa ham qildi. Yigit pulni oldi: :Sanadi: Bosh’chayqab qaytarmoqchi: bo‘ldi: “Kapitari “yana ”po “pisa” qildi. Hatto boshidagi furajkasini ham. jahl bilan olib qo‘ydi: Mashina . ’ eshigini ochib. tushmoqchi: edi; yigit uni yelkasidan ushlab to‘xtatdi: ««Yalinyapti,: «shekilli: -Puldan’ sanab” berdi... Ana, bo‘ldi. Kapitan mol bozordagi, dallolnirig-o“zi ekan: ’ ’Sotganni ham; olganni bam shildi. “Balo kaш): —-deb . 0 "Yзб oпa : . Kapitan imladi. Shonazir yugurib keldi. Abimad mashinadan tushdi. б. 5 — AKaшpa tahmat deng: “Yap-yangi: mmashinani,t тaвyo qildingiz, -—dedi Ahmad do‘£ng£illab. ’ n “Meniki: eski ekanmi? -—dedi: Shonazir ishi bitga» nidan dadillanib... —Bas qilinglar. Tuya Ko-тaйaбapдин, yo" q. “Son ertaga GAI. ga kel. Spravkangni to‘g‘rilab qo‘yaman. Men bo‘lmasam, Solijon degan. yigit bor.. VAZ da Sattorov degan mexanikka uchraysan. Uch kunda to‘g‘rilab. Бeтa" Ahmad bosh irg‘ab, mashinasi tomon yurdi. “i7 -
Chaqaloqlarning ikki nafari qiz, bir nafari o‘g‘il bo‘lib, ularga Fotima, Zuhra va Muhammadyusuf, deb ism qo‘yishdi. Hozir Toshkent viloyat perinatal markazida egizaklar shifokorlar nazoratida. Ayni paytda ona ham, egizaklar ham sog‘lom. Qibray tuman FHDYO bo‘limi mudirasi Saodat Mirzairova chaqaloqlarga tug‘ilganlik to‘g‘risidagi guvohnomani egizaklarning otasi Meken Yelemesovga topshirdi. Uning ma’lum qilishicha, 2021 yilning 13 iyul kuniga qadar Qibray tumanida 2 ming 329 nafar bola dunyoga kelgan bo‘lib, uch egizakning tug‘ilish joriy yilda ilk marotaba qayd etildi. Meken va Aygerim Yelemesovlar bugungacha bir nafar qiz farzandning ota-onasi bo‘lgan. Uch nafar egizak esa ularning baxtini yanada to‘kis qildi.
294 OLIVER TVISTNING BOSHIDAN KECHIRGANLARI 282 b. Taxta qanday taraqlab tushganini... —dorga osayotganda o‘limga mahkum etilgan aybdorning oyog‘i ostidan tortib olinadigan taxta. 285 b. Sherif—graflikdagi ijroiya ma’muriyatning politsiya va jinoiy qidiruv, shuningdek, parlamentga bo‘ladigan saylovlarni tashkil etish, sud hukmlarining ijrosi va shu kabilarni nazorat qilib turadigan oliy mansabdagi vakili. 288 b. ..olingan jarimaning qoq yarmini cho‘ntagiga uradi... —Noz o‘z ustomonligini ishga solib, yakshanba kunlari cherkovlarda ibodat tugamasdan spirtli ichimlik sotadigan qovoqxonachilarni aniqlardi, bu esa politsiya tomonidan taqiqlangan edi; politsiyaga qonunni buzganlari haqida ma’lumot berib, sotuvchidan undirilgan jarimaning yarmini olar edi. Yevgeniy Lann.
Bu dipollar oasidagi masofa R»»/ shartni qanoatl; 9.6-tenglikdagi aydan kuchlan; ji 7 Budi sidagi masofa R» 5 ganligining qiymatini hisob-bu sistemaning umumiy ta’sir energiyasi har bir zaryadlarning tasak bu maydonning qiymati 4 va—zaryadlar hosil qilgan ydan. energiyalaridan iboratdir, ya’ni 3 lar yig‘indisidan iborat bo‘ladi, ya’ni иши kишини, иa Я.c TIRE RSRR O RQRTR —
chiziqqacha masofaga teng. Bunday holda to‘g‘ri chiziq nor-mal ko‘rinishdagi tengyatama bilan berilgan deb aytadilar. Ravshanki, to‘g‘ri chiziqning tenglamasi ax–bu 4 s == 0 ni normal ko‘rinishga keltirish uchun uni– } 47462 yoki —1 47–2 ga bo‘lish kerak. To‘g‘ri chiziqning normal ko‘rinishdagi tenglamasining tatbiqi sifatida o‘z uchlariying koordinatalari bilan berilgan uchburchak yuzi formulasini keltirib chiqaramiz: A(x!, i), (25. ig), S(X». Uz) — uchburchak uchlari bo‘lsin. Uchburchak yuzi: 8 = – 82}, 2 bunda y harfi VS tomonga tushirilgan balandlikni bildiradi: { VS! = 165— 2a) (ia —iz)". A.ni topaylik, VS to‘g‘ri chiziq tenglamasi: (x—X) (92—uz) — (9—42) (Ha — Ha) == 0. Haqiqatan ham, bu tenglama chiziqli va V, S nuktalar uni qanoatlantiradi. Bu to‘g‘ri chiziq tenglamasini normal ko‘rinishga keltiraylik; buning uchun uni {(uz —Uz)" B (Ha — xa)? 3 ga bo‘lamiz. Natijada: (x—x.) (Uz — ya) — (4— Y2) (X2 — X9) I (xa— xot 2— ya Agar bu tenglamaning chap tomoniga A vuqtaning koordinatalarini qo‘ysak, natijada uchburchakning A nuqtadan tushirilgan balandligi ishoraning aniqligigacha hosil qilinadi. Demak, uchburchak yuzi: = 0. 5— (Se. — X2) (U2 — «v) — (41— «ye) EA — X»)). Mashqlar 1. Uchburchak tomonlarining tenglamalari va Uz koordinatalari bilan Nuqta berilgan. Bu nuqtaning uchburchak ichida yotish-yotmasligini qanday bilish mumkin? 8, Parallel bo‘lgan ah bu–s = 0, ax 460- sa == 0 to‘g‘ri chiziqlar orasidagi masofaning sa —22 } Mar
5 5 — — EAN GA T Ia = a — 1962127m y 7 A2I4CHI i i 5 45 zo «—»! Ur Usm" « » " B shaudra Pi UQDI o‘tash I 5 7 s U o g‘ Yo 7 — ia s — 4 = A = 5 44 5 » bri OOII 1 m 7 i V G «e g n dE «e?! G?! »! U o F y 10.103-masalaga oid 1 a tokchaning chap yarmi uchun R. = — "5 (1— 2s)2", ordinata esa Uz = – "37 Z Shuning uchun 51 yur-u = » (d—2,)8). Xuddi shunga o‘xshash pastki tokchaning o‘ng va chap yarmi uchun quyidagini topamiz: b IV IV Soy “Say = — 54 225. Sektorial-chiziqli statik momentning to‘liq kattaligi quyidagiga teng: - 6 Soy Una ijara 2) 1 0,5 . =— —12,8—3,51) —62-3,511 = —19,62 sm", Kesimning 2 o‘qqa nisbatan inersiya momenti quyidagiga teng: «plr 62), 80,47 4 (49 B B") sh ti 12 egilish markazi koordinatasi esa 5 19,62 2A = T; 2 7175 1,68 sm. Iz "0,5 = 11,71 sm",
Avtomobil tirkamasi – yuk avtomobiliga tirkaladigan bir, ikki yoki koʻp oʻqli dvigatelsiz arava. Odam va yuk tashiydigan hamda maxsus Avtomobil tirkamasi boʻladi. Odam tashiydigan Avtomobil tirkamasi avtobuslarga tir-kaladi. Yuk Avtomobil tirkamasining borti platformali va ma’lum yukni tashishga moslashtirilgan xillari boʻladi (mas, furgon, samo-sval – agʻdarma, refrijerator, ogʻir yuk tashuvchi va hokazo). Maxsus Avtomobil tirkamasi oʻziga oʻrnatilgan mashina, apparat yoki usku-na yordamida biron ishni bajarishga moʻljallanadi (Avtomobil tirkamasi ustaxona, avtolav-ka (koʻchma doʻkon), kompressorli uskuna (A.t-uy va boshqalar). Bir oʻqli Avtomobil tirkamasi kupi bilan 2 t, ikki oʻqli Avtomobil tirkamasi 3–12 t gacha, ogʻir yuk 137tashiydigan ikki va undan koʻp oʻkli Avtomobil tirkamasi esa 60 t gacha yuk koʻtaradi. Ikki oʻqli Avtomobil tirkamasi gidravlik, pnevmogidravlik, pnevmatik va hokazo tor-mozlar bilan jihozlanadi. Adabiyotlar OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
139, 167, 174, 177, 390. Podvedomstvennost’ — st.st. 31, 32, 100, 101, 108, 141, 153, 273, 282. Podgotovka dela k sudebnomu razbiratel’stvu — stst. 100, 131, 158, 159, 160, 161, 287, 293, 299. Podlojnme dokument’g — st.st. 189, 190, 362, 385. Podsudnost’ — st.st. 141, 142, 144, 145, 146, 147, 152, 241, 242, 243, 244, 245, 267, 388. Ponyatshe — st. 35. Postanovleniya — st.st. 14, 16, 18, 19, 21, 34, 47, 94, 165, 203, 237, 310, 311, 312, 314, 315, 316, 317, 318, 319, 3485, 349, 350, 351, 352, 354, 357, 358, 360, 361, 362, 363, 364, 365, 366, 367, 368, 369, 370, 371, 384. Pravopreemstvo — st.st. 43, 92, 94, 100, 217. Predsedatel’ Verxovnogo suda Respubliki Karakal-pakstan po grajdanskim delam, predsedatelya oblastnix i Tashkentskogo gorodskogo sudov— st.st. 349, 350. PredsedatelB Verxoviogo suda Respubliki Uzbekis-tan — st.st. 30, 331, 34872, 349, 350, 360. Predsedatel’ suda — st.st. 14, 29, 151, 164, 325, 331, 345, 3485, 3487, 350, 359. Predsedatel’stvuyushiy v sudebnom zasedanii (pred-sedatel’stvuyushiy) — st.st. 14, 21, 22, 23, 164, 165, 166, 168, 169, 170, 171, 172, 179, 183, 185, 192, 197, 201, 202, 333, 334, 335, 336, 339, 340. Predstavitel’ (predstavitel’stvo) — st.st. 25, 33, 38, 43, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 66, 68, 69, 94, 114, 136, 149, 160, 167, 174, 183, 193, 195, 198, 230, 2383, 269, 272, 277, 294, 2972, 322, 323, 334, 340, 348", 348", 389, Prekrasheniye proizvodstva — st.st. 24, 100, 101, 102, 108, 223, 330, 343, 3487", 348", 34875, 361, 382, 383. Priznaniye grajdanina bezvestno otsutstvuyushim ili ob’vleniye grajdanina umershim — st.st. 51, 241, 279, 286, 288, 289, 290. Prikaz — st.st. 2, 16, 18, 34, 238", 238", 2383, 238", 2385, 238", 2387, 238", 238", 2387, 2381, Priostanovleniye proizvodstva — st.st. 92, 93, 94, 95, 96, 129, 223, 341. Prokuror— vozbujdeniye grajdanskogo dela v sude — st. 5; osnovaniya dlya otvoda prokurora — st. 26; uchastiye prokurora B protsesse — st. 46; protsessual’nme prava i obyazannosti 348
Nomi: O'zingsan Ijrochi: Murod Manzur Ko'rishlar: 3314 Ko'chirishlar: 384 Nomi: Pora qildi Ko'rishlar: 2906 Ko'chirishlar: 256 Nomi: Nozli-nozli Ko'rishlar: 2954 Ko'chirishlar: 235 Nomi: O'xshaydiku Ijrochi: Murod Rahmatullayev Nomi: Xayr yor Ko'rishlar: 2220 Ko'chirishlar: 60 Nomi: Ya vas lyubil (feat Hojiakbar Mirzo) Ijrochi: Murod Shokirov Ko'rishlar: 4161 Ko'chirishlar: 40 Nomi: O'zga baxt Ijrochi: Murod Xo'jamberdiyev Ko'rishlar: 5543 Ko'chirishlar: 80 Nomi: Ketma yonimdan (feat Mariyam) Ko'rishlar: 2199 Nomi: Tez nozik Ijrochi: Murodilla Hakimov Ko'rishlar: 6340 Ko'chirishlar: 117 Nomi: Gajak Ijrochi: Murodjon Ergashev Ko'chirishlar: 15 Nomi: Kel Ko'rishlar: 2132 Nomi: Bog'larda Ijrochi: Mushtariy Ko'rishlar: 5273 Nomi: Nozanin Ko'rishlar: 2289 Ko'chirishlar: 53 Nomi: Samarqand Ko'rishlar: 2453 Ko'chirishlar: 86
45. Ishlab chiqarilayotgan mahsulotga berilgan muvofiqlik sertifikatining amal qilish muddati tugashidan kamida bir oy oldin, arizachi ishlab chiqarilayotgan mahsulotini qayta sertifikatlashtirish maqsadida SO ga ariza berish huquqiga ega. Bunda SO inspeksiya nazoratining natijalarini hisobga olib, sertifikatlashtirish chizmasini o‘zgartirishi mumkin. 46. Mahsulot konstruksiyasiga (tarkibiga) yoki uni ishlab chiqarish texnologiyasiga mahsulotning tavsiflariga ta’sir etishi mumkin bo‘lgan, sertifikatlashtirishda tasdiqlanadigan o‘zgartirishlar rejalashtirilganda tayyorlovchi-tashkilot bu to‘g‘risida to‘g‘irlovchi amallarni o‘tkazish zaruriyati yuzasidan qaror qabul qilish uchun SO ni xabardor qilishi lozim. 47. Seriyali ishlab chiqariladigan mahsulotga muvofiqlik sertifikatini bergan SO bir yilda kamida bir marotaba mahsulotning sertifikatlashtirishda belgilangan talablarga muvofiqligini tasdiqlash maqsadida, sertifikatlashtirilgan mahsulot ustidan inspeksiya nazoratini o‘tkazadi. Inspeksiya nazoratida sertifikatlashtirishning chizmasiga qarab, mahsulotning sinovi va/yoki ishlab chiqarish sharoitlarini baholash amalga oshiriladi. 48. Inspeksiya nazorati natijalari bo‘yicha muvofiqlik sertifikatining amal qilishi va muvofiqlik belgisini qo‘llash tasdiqlanishi, to‘xtatilishi yoki bekor qilinishi mumkin. 49. Sertifikatlashtirilgan mahsulot ustidan o‘tkaziladigan inspeksiya nazoratining hajmi, inspeksiya nazoratini o‘tkazish qoidalarida belgilanadi. 50. SO sertifikatning amal qilishini to‘xtatilganligi yoki bekor qilinganligi va muvofiqlik belgisining arizachi tomonidan qo‘llanilishi to‘g‘risida tayyorlovchini va SMIni xabardor qilishi shart. SMI tegishli davlat boshqaruv idoralariga va ommaviy axborot vositalariga bekor qilingan sertifikatlar to‘g‘risida ma’lumot berish zarurligini aniqlaydi. 501. O‘zbekiston Respublikasining hududiga olib kirilgan bojxona rasmiylashtiruviga muvofiqlik sertifikatisiz ruxsat etilgan tovarlar: tabiiy ofatlar, harbiy mojarolar, texnogen falokatlar va h.k. larda yordam ko‘rsatish uchun mo‘ljallangan tovarlar; respublikada qurilish va boshqa pudrat ishlarini amalga oshirish uchun xorijiy xodimlarning shaxsiy foydalanishi uchun mo‘ljallangan respublikaga chetdan keltirilgan ozuqaviy va boshqa tovarlar; mamlakat hududida bojxona va boshqa imtiyozlarga ega bo‘lgan xalqaro tashkilotlar, xorijiy davlatlarning diplomatik va konsullik vakolatxonalari va boshqa xalqaro tashkilotlar huzuridagi xorijiy davlatlar vakolatxonalarining rasmiy (xizmat yuzasidan) foydalanishi uchun mo‘ljallangan tovarlar; O‘zbekiston Respublikasi tashkilotlar va korxonalarining normal ish olib borishi uchun zarur bo‘lgan material-texnik ta’minot jihozlari, asbob-uskunalar, yoqilg‘i va mazkur korxonalar tomonidan ijaraga olingan, xalqaro miqyosda yuk tashishni amalga oshiruvchi transport vositalari; bojxona organiga deklarant tomonidan shartnoma (kontrakt) nusxasi va sertifikatlashtirish organining sertifikatlashtirish sinovlarini o‘tkazish zaruriyati mavjudligi haqidagi xati taqdim etilgan holda sertifikatlashtirish sinovlarini o‘tkazish uchun mo‘ljallangan tanlanma va namunalar (miqdorini hisobga olgan holda, vazni, hajmi va boshqalar); ekspluatatsiya qilish joyida sinov natijalariga ko‘ra SO tomonidan beriladigan sertifikat, shuningdek, tovarni olib kelgan shaxs tomonidan texnologik uskunalar to‘liq yig‘ilib, sozlanganidan va sinovdan o‘tkazilganidan so‘ng sertifikatlashtirishdan o‘tkazish bo‘yicha majburiyat olgan shaxs, hamda SO tomonidan shu turdagi texnologik uskunalarni sertifikatlashtirishdan o‘tkazish bo‘yicha taqdim etgan xatiga asosan texnologik uskunalarning tarkibiy qismlari; jismoniy shaxslarga nisbatan O‘zbekiston Respublikasining bojxona hududiga chetdan olib kelingan notijorat maqsadlar uchun mo‘ljallangan tovarlar (transport vositalaridan tashqari). Tijorat maqsadida jismoniy shaxslar tomonidan chetdan keltirilgan bir xildagi (bir turdagi) tovarlarning bojxona rasmiylashtiruvi, tovarlarning bojxona qiymatidan qat’iy nazar muvofiqlik sertifikati mavjud bo‘lgan taqdirda o‘rnatilgan tartibda amalga oshiriladi. 51. 1-chizma mahsulot turini sertifikatlashtirishda qo‘llaniladi va mahsulotni majburiy ko‘rsatkichlari birinchi navbatda xavfsizlik bo‘yicha ASL da sinashni nazarda tutadi. Mazkur chizma mahsulotga aniq MH mavjud bo‘lmagan taqdirda ham qo‘llaniladi. 52. 2- chizma mahsulot turini sertifikatlashda qo‘llaniladi va mahsulotni majburiy ko‘rsatkichlari bo‘yicha ASL da sinashni nazarda tutadi. Mazkur chizma savdo nuqtalaridan (iste’molchidan) olingan namunalarni sinovlardan o‘tkazish yo‘li bilan mahsulotni inspeksiya nazoratidan o‘tkazishni nazarda tutadi.
Ammo nodavlat tashkilotlar tojik muhojir ayollari sonini rasmiy raqamlardan bir necha bor ko‘p deb hisoblashadi
1770 1780 1790 Tuzni haqlamaydi, o‘zi imonsiz, Boshingga balodir, o‘ldir, Yusufjon, Ko‘zlari oladir. o‘ldir, Ahmadjon. Aftiga qarayman, ko‘p badbaxt ayyor. Buyursang har ishga bo‘ladi tayyor. Fe’li yomon ekan, o‘zi ko‘p makkor, Meni desang bu kulingni o‘ldirgin, Boshlaringga balo bo‘lar, Ahmadjon, Bir kun boshga xo‘rlik solar, Yusufjon. Va’da qilib Misr eldan kelgandi, Battollikman shul xizmatkor bo‘lgandi. Bu badbaxtning qilgan ishi yolg‘ondifr), Boshingga balodir, o‘ldir, Yusufjon. Sirri hol-u harna fe’ling bilgandi(r}, Go‘zalshohdan va’da qilib kelgandi(r), Go‘zalshohdan ko‘p narsani olgandi, Hiylaman seni xomta’ma qilgandi(r), Ikkovingga inoq mahram bo‘lgandi. Tuz haqlamas, mahramligi yolg‘ondi(r}, Boshingga balodir. o‘ldir. Yusufjon, Ko‘zlari oladir, o‘ldir. Ahmadjon. Kahraboday sarg‘aytirar yuzingni, Katga dushman bosgan sening izingni, Armon bilan bandi qilar o‘zingni, Qaytarma, chirog‘im, aslo so‘zimni, Avliyocha bilgin mening o‘zimni, Boshingga balodir, o‘ldir shu qulni, Ko‘zlari oladir, o‘ldir shu qulni. Ana. endi MirzaMahmud Yusufbekni, Ahmadbekni isitib qo‘yib edi. Birdan bularga Bo‘zo‘g‘lonning gapi qattiq tegdi. Yusufbek Bo‘zo‘g‘lonxon podshoga qarab, aytadigan so‘zini aytdi: Mehmon kishi shunday tuhmat qilarmi"7 Yolg‘onman kishiga savdo solarmi? Aynibsiz, tog‘ajon, endi gapirmang, Bir quldan kishiga dushman bo‘larmi!
Twitter Apple TV ko'magida televideniYega aylanadi » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017 Twitter Apple TV ko'magida televideniYega aylanadi Комментариев: 0 Просмотров: 120 Дата: 16-08-2016, 18:04 Mikrobloglar tarmog'i bo'lmish Twitter Milliy futbol ligasi (MFL) o'yinlarini katta ekranlarda “jonli” translatsiya qilish bilan shug'ullanadi. AQSh Milliy futboli o'yinlarini bepul tomosha qilish uchun Apple TV teleprastavkalaridagi Twitter ilovasidan foydalanish lozim bo'ladi. The New York Times nashrining yozishicha, kompaniya mazkur masala yuzasidan Apple bilan bevosita muzokaralar olib bormoqda. Nima uchun Twitter’ga ushbu yo'nalishda ish olib borish zarur bo'lib qolgani to'g'risida hech qanday tafsilotlar berilmagan. Twitter MFLning ommaviyligidan foydalangan holda Apple kompaniyasidan App Store’da muhim kengaytmalarga ega bo'lishni maqsad qilgan bo'lishi ham mumkin. Bundan tashqari, Twitter Apple TV’ning yangi funktsiyasi bo'lmish “Teletarjimon” dasturi borasida ham kelishuvga erishishi mumkin. Manba: Kun.uz
2017 yilning 1 martidan 20 martigacha Moldova Respublikasi fuqarolari uchun berilgan amnistiya davrida «Moskvadagi mehnat muhojirlariga ko‘maklashish» mintaqaviy jamoat tashkiloti moldovanlar uchun yagona axborot manbaiga aylandi Ijtimoiy tarmoqlar va YouTube kanallari orqali videomurojaatlar qilindi
qiladi. Har qaysi mushak bir qancha shunday tutamlardan tashkil topadi. Mushak tolasi tutamlarini biriktiruvchi to‘qimadan tuzilgan yupqa parda — fassiya o‘rab turadi. Mushaklar ustida ham shunday — parda bo‘ladi. Fassiyalar tibbiyot amaliyotida juda katta ahamiyatga ega. Fassiyalarda qon tomirlari va nerv tolalari joylashgan, Skelet mushaklarining ikki uchida paylar bor, ular yaltiroq oq yoki sarg‘ish rangi bilan ajralib turadi, qo‘llar shu paylar yordamida suyaklarga yopishadi. Har qaysi mushakda mushak tolalari va biriktiruvchi to‘qimadan tashqari, qon tomirlari va nervlar bor. Mushaklarda sezuvchi va harakatlanuvchi nerv tolalari tarmoqlanadi. Sezuvchi tolalar orqali mushaklardagi ta’sirot miyaga . boradi. Harakatlantiruvchi tolalar yordamida miyadan 8-rasrm, Odam tanasi mushaklarining oldi tomonidan ko‘rinishi: I-kaftning uzun mushagi; 2-barmoqlarni bukuvchi yuzadagi mushak; 3-qo‘l panjasini bukuvchi tirsak mushagi; 4-yelkaning uch boshli mushagi; 62
Farg‘onada mahalliy tur firmalari xorijiy sayyohlarga mahalliy fermalarga tashrif buyurib, u yerdagi ishlarga bevosita ko‘maklashishni tavsiya etmoqda Bu haqda “O‘zbekturizm” matbuot xizmati xabar bermoqda Sayyohlarga mevalarni terishda dehqonlarga yoki baliqchilikda baliqchilarga ko‘mak berish taklif etilmoqda Hozircha agroturlar ilmiy-tadqiqot institutlari bog‘lari va Quva tumanidagi “Rohatoy” fermer xo‘jaligida o‘tkazilmoqda Sayyohlar baliq tutgani viloyatdagi beshta baliqchilik fermasiga yo‘l olishlari mumkin bo‘ladi Iyun oyida mazkur agroturga Malayziya va Germaniyadan kelgan 50 nafar sayyoh ishtirok etgan edi
Samarqand. Registon maydonining umumiy ko‘rinishi. Xiva. Kalta minor madrasasi.
Ahmad Farg`niyning nomi fazoda ham abadiylashtirilgan Mashhur polshalik astronom Yan Gaveliy o`zining 1647-yilda chop etilgan «Selenografiya» kitobida yozishicha, XVI asrdayoq Oydagi kraterlardan biri Ahmad Farg`oniy nomi bilan atalgan
o‘nipg uyiga eplab bo‘lmaydigan zo‘r YT tupyiridi. SHPn-da u yordam so‘rab qancha dod-voyi qilsa Ham, eniga: niholda bironta odam Faryodiga ISHOIMASDI. UNING Uni tez orada kuyib kul bo‘libdi. Shundan so‘ng Uyga bir depo kishi tunday debdi: (Kimki yolgoppi ko‘p gapiradigan bo‘lsa. uning rost gapni HAM XALQ PAZDIDA OLGOP HISOOLANADI. AA Uyingcha o‘t tushganda Xalq yordamga kelmagan bo‘lga. o‘zingdan yarata!» Eshitishimcha, bir shohga ustuplik bir Uy. qurish orzusi tushgan. Shundan keyin uning xizmatchilari qidira-qidira bir to‘g‘ri o‘sgan baquvvat daraxt topganlar-u, ammo uyning egasi bir qari kampir bo‘lib, yog‘ochi uchun o‘p barobar, balki yuz va balki ming barobar haq bersalar ham ko‘pgli to‘lmabdi. Oldi-sotdi ishlari bitavermagach, iihoyat, kampirning talabiyi qoidirib, og‘irlikda baravar keladigan oltin beribdilar. Keyin uyii qurib, ichitsi gavharlar bilan bezatganlar. ustunni Ham zariypgor qilganlar. Kunlarning birida shu imo-ratii tomosha qilishga kelgan kampir yog‘ochiiy o‘pib: Sen to‘g‘ri bo‘lib o‘sganing tufayli, o‘zingni ham, meni ham oltinga ko‘mding —degan ekan. To‘g‘ri o‘sgan chiroyli bir daraxtki kishini shupcha-lik baxtiyor qiladigan bo‘lsa, to‘g‘ri so‘z va halol bir odamning qilgan ishini, uning fazilatini ta’riflab bitirish mumkin bo‘larmikan? Xususan u baxtiyor bir shoh bo‘lsa, jahondagi shohlariing epg ulug‘i hisoblanishi mumkip. Agar shoh to‘g‘rini qo‘yib, egri yo‘lday yuradigan bo‘lsa, xudo ko‘rsatmasin, shohlikdan voz kecha qolgani ham yaxshiroqdir. Birovga kimsaning qo‘l ostidagi yer mulk bo‘lsa va ushu mulk bilay taxtga o‘tirsa, undaylarning tagi bo‘sh bo‘ladi. Ularga «yoto‘gri bo‘lsang qutulasan» iborasi mos keladi. Cho‘pki qachoi to‘g‘ri bo‘lmagan odamning tagi mustahkam baquvvat bo‘lganini ko‘r-gansay. To‘g‘rilikning bayrog‘i alif (T) dir, lekin u harf araochada «alif» o‘tsilsa birini, «alf» o‘qilsa mingii bildiradi. Modomiki bir to‘g‘ri chiziq mingga yurar ekan. kishi to‘g‘riligining bahosi bormikan2 Jahonda kishi rostgo‘y bo‘lsa-yu. qaddi «yodol» harfi sipgari egik bo‘lsa ham ammo uning to‘g‘riligi hammaga ayondir. Birov rostgo‘ylik va to‘g‘rilikdan uzoq bo‘lsa, undan odamning bo‘lganidan bo‘lmagani yaxshiroqdir. Masalan, bir odamning fikr yo‘nalishig to‘g‘ri bo‘lsa, dushmani ko‘pligidan qayday xavfi bo‘lsin? Bir yaxshi fikr, yomon kunda ming jangovar dush-700- mayning daf etilishiga sabab bo‘lishi; haddan ziyoda ko‘p dushman birgipa Doyiolik bilan aytilgan fikrning ovo-zasidap qochib ketishi mumkin. Agar birov aql bilan. puxta o‘ylab tuzoq qo‘ymasa, havoda uchib yurgan qushni rom qilib, o‘z tuzog‘iga ilintira oladimi? Agar kishi to‘g‘ri fikrlash ilmini bilmasa, qachon o‘z dushmanini do‘stga aylantira "oladi? O‘ylash bilan maqsad yuzaga chiqadi, sabr bilan g‘o‘ra halvo bo‘ladi. Bir bilimdopi odamning aytishicha, ilopni avrab-sehrlaganda u o‘ziga-o‘zi o‘ralib, bog‘lanib qolib, kishiga ziyon-zahmat yetkaza olmas ekan. Aqlli odamlar ilon tushunadigan til bilan unga ko‘p xushomad aylab, uni avrab, o‘zlariga rom qilsalar kerak. Cho‘pki boshdan-oyoq chuchuk so‘z va yaxshi muomala har qanday asov jonivorni ham kishiga bo‘ysundiradi-ku. Odam qanchalik kam aql va befarosat bo‘lsa ham ilonchalik yomon emas-ku. Suv qa’riga sho‘ng‘uvchi g‘avvos, aql-u tadbir orqali, nahang og‘zidan porloq gavhar olishni kasb etdi. U dengiz qa’rida, nafas olmasdan, osonlik bilan durdona va gavharlarni ola biladi. Har kimki so‘zlashga og‘iz ochganida, tinglovchiga so‘z o‘rniga gavhar sochsa, eng yomon dushmani ham unga do‘st bo‘lib, hamma maqsadlari yuzaga chiqishi ajablanarlimas. Modomiki inson—so‘zlash bilan inson ekan, uning qarshisida tilsiz hayvonlarning nima ahamiyati bor" Va lekin so‘zning ham o‘rni va darajasi bo‘ladi: unda ustaliklar ham, no‘noqliklar ham bo‘lishi mumkin. So‘z shunday narsaki, u—tirikni halokatga olib boradi, o‘lik tapga esa jon bag‘ishlaydi. Agar bir kishiga aql bilan shirinso‘zlik yor bo‘lsa, bunday odam har narsa haqida to‘g‘ri fikr yuritishni ixtiyor qiladi. Oqil kishi so‘zlashda ham notiq bo‘lsa, uning omma uchun foydali fikr yuritishdan ham boshqacha fazilati bo‘lishi mumkinmi" L Kuchli dushmanni qilich bilan saranjom etishga ojiz bo‘lsa ham o‘tkir aul vi til shamshiri bilan u mushkul mojaroni hal etgan Ardasher hikoyati Podshohlar guruhi orasida Ardasher ham dono-yu, ham qat’iy irodali bo‘lib chiqdi. Chunonchi, u Arda’on bilan yovlashib qolib, ikki orada urush bo‘lish xavfi tug‘ilib qoldi. Ardavonning kuchi ko‘pligi, Ardasher tarafda esa yovga bas kelish uchup yetarli kuch va qudrat yo‘qligi ma’-701
41 byudjetnыx sredstv i yavlyayuщiysya odnim iz rыchagov makroekonomiche-skoy korrektirovki. Uslovno instrumentы vneshneekonomicheskoy politiki podrazde-lyayutsya na instrumentы upravleniya valyutnыm kursom, instrumentы torgovoy politiki i instrumentы upravleniya vneshnim dolgom. Upravleniye valyutnыm kursom (exchange rate management) -poli-tika gosudarstva otnositelno vыbora rejima valyutnogo kursa i podderjaniya yego urovnya. Instrumentы torgovoy politiki (trade policy measures) - merы go-sudarstvennoy torgovoy politiki, napravlennыe na rasshireniye ucha-stiya stranы v mejdunarodnom razdelenii truda i stimulirovaniye ekonomicheskogo rosta posredstvom nalogov, subsidiy i pryamыx ogra-nicheniy na import ili eksport. Upravleniye vneshnim dolgom (external debt management) -kompleks instrumentov vneshneekonomicheskoy politiki, obespechivayuщiy podderjaniye obyemov i strukturы vneshney zadoljennosti na priyem-lemom urovne, ne podrыvayuщem osnov dolgosrochnogo rosta. Politika regulirovaniya predlojeniya (supply-side policy) - gosu-darstvennaya politika, napravlennaya na povыsheniye sposobnosti re-alnogo sektora proizvodit tovarы i uslugi pri suщestvuyuщem urovne nominalnogo sovokupnogo sprosa. VOPROSЫ DLYA OBSUJDENIYA I KONTROLYA 1. Chto sostavlyayet predmet kursa «Makroekonomicheskiy analiz»? 2. V chem zaklyuchayutsya osnovnыe zadachi makroekonomicheskogo ana-liza? 3. Kak klassifitsiruyutsya makroekonomicheskiye programmы? Kako-va raznitsa mejdu tekuщey, stabilizatsionnoy i dolgosrochnoy programmami? 4. Dayte xarakteristiku etapam makroekonomicheskogo programmi-rovaniya. 5. Kakovы osnovnыe seli makroekonomicheskix programm? 6. Gde fiksiruyetsya informatsiya o realnыx sdelkax i finanso-vыx potokax mejdu sektorami ekonomiki? 7. Chto takoye makroekonomicheskaya politika? Kakovы osnovnыe yee napravleniya i vidы? 8. Nazovite pryamыe i kosvennыe instrumentы denejnoy politiki. 9. Kakiye instrumentы ispolzuyutsya pri upravlenii valyutnыm kursom, a kakiye - pri upravlenii vneshnim dolgom? 10. Kakova rol politiki regulirovaniya predlojeniya? Nazovite yee osnovnыe vidы.
1628—22,5 455 sa:ra-l-"amr-u — fi: ’aynihi bu ip jopiga tegdi; ko‘pligi :1281 "aqzagun va 1628 quziyyup. 44) 25 qazi:fatun 1) (parsalarii) otadigan narsa; 2) yomon so‘qilish; 3) o‘q. snaryad, bomba, granata; ko‘pligi 2125 qaza:ifu. 41 y qara:batup qarindosh, pasldosh. i 129 — qara:ruv 1) asoyish, tipch yer; 2) turib qolish, qaror topish, o‘rnashish; 3) qaror, masalaning yoki fikrning yechimi; 4) paqorat; o-IU yoyish sa:ra-l-amr-u "ila: — ihi bu ish yechimiga yetdi; DIL jat ahl-u-l— i o‘troq, muhim yashovchilar; d. I. 13 da:ru-l-— i oxirat, narigi dunyo. GI gu) qira:nun 1) nikoh bilan qo‘shilish; 2) haj bilan umrani qo‘shish; 3) yetaklaydigan arqon; ko‘plishi 4 » qurunun. cl H qaraga, 11 j. yaqragu, 851,8 qira:- atay, 51,5 qurashan 1) o‘qimoq: shE5L. » -l-kita:- ba u kitobni o‘qidi; 2) ichida o‘qimoq: (XI-l-kita:ba u jitobpi ichida o‘qidi; 3) qarab yoki yod o‘qimoq: 212531-. 4,1-l-a:yata-ya"qura:niyyata u Kuron oyatini yod o‘qidi; 015 qura:nun 1) Quroni Karim; 2) o‘qish, qiroat qilish. »» qaruba, 2 J yaqrubu, 4,1 » qara:- batan, i, » qufbap, y; » qurbatan, 2 qurba: yaqip bo‘lmoq, yaqinlashmoq: 22 D! -l-shayuu bu narsa yaqin bo‘ldi. «» qurbun 1} yaqinlik, yiroq emaslik; 2) qarindoshlik; 8) biqip; ko‘pligi 1 zdi "aqra:bun. 35, qurba:nun. 1) qurboplik (Allohga atalgan joyzlor va boshqalar); 2) shohnish; hamnishin, mulozim va xoslari; ko‘pligi 491,8 qara:bi:nu. ,2 » qurbai qarindoshlik. yo2 qarhatun yiringlagan yara; ko‘pligi s? qarxun va (4,8 qur-u:xun; (92035 zu:-l-qur-u:xi yarali (Imru-l-qaysning laqabi).
f(x) min, g((x)4x7,—0, 1—1,6, (7.19) bunda xoji, Xoy vos Xoz lar yordamchi o‘zgaruvchilar. 7.1-lemma. Har bir (7.18) masala (7.19) masalaga ekvivalent. Isbot. Biror x? nuqta (7.17) masalaning yechimi bo‘lishi uchun (1, Xan 9)", 4 X.ш g) (7.20) nuqta (7.18) masalaning yechimi bo‘lishi zarur va yetarli ekanini ko‘rsatish kifoya. Faraz etaylik, x"— (7.18) masalaning yechimi, ammo (7.19) nuqta (7.18) masalaning yechimi bo‘lmasin, ya’ni (X, Xoj, Xaa» ou. Xuz 3 nuqta uchun (5) = Я(x"), 2, (2) 52, =0 пишпoвaбaг-lari bajariladi. Shunday qilib, f(7)«f(x?), 2,05) = -X,,, =0. Bи eвa x9 пифa (7.18) masalaning yechimi ekanligiga zid. Endi, teskarisi, (x",x!,... , xo., } nuqta (7.19) masalaning yechimi, ammo x?! nuqta (7.18) masalaning yechimi emas deylik. Bu holda shunday x" nuqta mavjud bo‘ladiki, shu nuqta uchun f(a), g(x), ana, (7.21) munosabatlar o‘rinli bo‘ladi. Endi x” ni ushbu ka (2), 2 a 20 Kooғгдтaгaaг БПaп (oЧФгaпийй. Ипдa (п—K)—vektor { x", x" 1913 , Xa uchun ushbu fa, AI, ona munosabatlar o‘rinli. Bu esa, ( x", x” rt nuqta (7.19) masala-ж pato ino Xak ... ning yechimi deyilgan farazga zid. (7.18) masalani yechish uchun olib boriladigan mulohazalar quyidagicha. Avval shartlari tengliklar bilan berilgan (7.19) masalani yechishga zaruriy, yetarli shartlarni qo‘llaymiz. So‘ngra natijani (7.18) masala uchun yozib olamiz. 7.9-ta’rif. Agar biror joiz nuqta x? eP, da g.(x?)—0 bo‘lsa, 2, (2) 50, 1515, tengsizlik shu x? nuqtada faol deyiladi, agar, 151
Jag‘li maydalagichning siqishdagi yo‘lini (mm) quyidagicha aniqlanishi mumkin: б-murakkab haralatlarda Sy 7. (0,03...0,06):B; Bp = 740,10-Б (6.8) . 12 : -oddiy harakatlarda : бy = (0,01...0,03).B. 58, = 7-0,26-Б (6.9) bu yerda S, va Sp -maydalash kamerasining yuqori va pastki nuqtalaridagi siqish yo‘li, m; B va b-qabul qilish tuynugi va chiqish tirqishining eni, mm. Maydalagich ish unumdorligiga ta’sir ko‘rsatuvchi yana bir omil jag‘larining minutiga tebranishlari soni yoki ekssentrik valning aylanish chastotasi hisoblanadi. Uni aniqlash uchun, jag‘li maydalagichning ish jarayonida kamera pastki qismida maydalangan materialning harakati ko‘rib chiqiladi (6.6-rasm). Chizmadan materialning kameradan chiqish tirqishining enini quyidagicha aniqlash mumkin: Бe 5, (6.10) bu yerda e-materialni siqishda harakatlanuvchi jag‘ning turg‘un jag‘ga maksimal yaqinlashish masofasi, mm. Agar kamera pastidagi maydalangan materialning eni e 4 Sp ga teng bo‘lib, ularning balandligi h bo‘lsa, materialning shu balandlikdan bir sekund ichidagi o‘z og‘irligi bilan tushish vaqti, ekssentrik valining bir sekund ichidagi yarim aylanish vaqtiga teng bo‘lishi kerak, ya’ni: 22 gt? Sp 1= hov = —— .11 2 tga (6.11) 6.6-rasm. Jag‘li maydalagichning ish unumdorligini aniqlash 259
laboratoriyalarida qabul qilingan. Bu yondashish o‘zining yaxshi natijalarini bermoqda. Nerv tizimining kuchi va mutlaq sezish. Nerv tizimining kuchini aniqlashda samarador va ishonchli metodlarning vujudga kelishi, nerv harakatini tabiatda o‘rganishga imkoniyatlar yaratdi. B.M.Teplov laboratoriyasida o‘tkazilgan ko‘pgina eksperimental ishlar nerv tizimilarining xilma-xilligini ko‘rsatdi. Nerv tizimini o‘ziga xosligi asosini faqat bir ko‘rinish yordamida tushunish mumkin emas. Bu nerv tizimining asosiy qismi, lekin u o‘ziga xosligi emas. Nerv tizimining kuchi ko‘pgina atributlarning o‘ziga xosligi namoyon bo‘lgan ichki aloqalar bilan bog‘liqlikni va sezishni vujudga keltiradi. B.M.Teplovning sezish va nerv tizimining reaktivligi orasidagi tobelik gipotezasi keng yoyildi. B.M.Teplov I.P. Pavlovning mulohazalariga alohida etibor berdi. Uning so‘zlari oliy reaktivlik haqida borganligini aniqladi. I.P.Pavlovning taxminicha, nerv tizimining zaifligi gipotetik tarzda tushuntiriladi. Yana shuni aytish kerakki, reaktivlikni tushunish gipotezasini ko‘rib chiqilayotganda aks etish va sezuvchanlik sinonim ko‘rinishlarda qabul qilinadi. Buning natijasida ular orasidagi farqlarni tushunish masalasi tug‘iladi. Agar sezish va qo‘zg‘alish tushunchalarining ma’nosini tahlil qilsak, u holda reaksiyalarning ko‘rinishi kleminal shakli qo‘zg‘alishini vujudga keltiradi. Bir qancha omillarning ta’sirida nerv tizimining reaktivlik tavsifi sezuvchanlikning tavsifi bilan mos tushmaydi. Bu intensiv signallar ma’lum vegetativ komponentlarda moslashish refleksiga ta’sir ko‘rsatadi, kuchli qo‘zg‘“atuvchi ham sezuvchanlikda ko‘p darajada reaktiv bo‘ladi. Sezuvchanlik kuchli bo‘lganlarda buning teskarisi yuzaga keladi, shundan bilib olish mumkinki, sezuvchanlik va qo‘zg‘aluvchanlik tushunchalari nerv tizimi funksiyalari bo‘lib hisoblanadi. Qo‘zg‘alish va sezuvchanlik tushunchalari o‘rtasidagi farqlar quyidagicha: sezuvchanlik sezishni aniqlashda qo‘llaniladi, bunda funksiyalar organizmlarning aloqasini aniqlash uchun zarur. Qo‘zg‘alish esa qo‘zg‘alish to‘qimasi bilan farqlanadi. Ular orasida prinsipial farqlar yo‘q. Ko‘pgina diskussiyalarda nerv tizimining kuchi va sezuvchanlik o‘rtasidagi aloqalar borligi haqida gapirishga to‘g‘ri keladi. B.M.Teplovning gipotezasi birinchi bo‘lib 1955 yilda nashrdan chiqqan edi. Bu ajoyib fikr faqat gipotezaligicha qolgan edi, lekin bu fikrdan ko‘pgina muallimlar foydalanganlar. Intensivlikning oshishi 168
O’rta Osiyoni bosib olishda rus-ingliz raqobati Rossiya imperiyasining harbiy-siyosiy rejalari Qo’qon xonligiga bostirib kelishi Toshkentning egallanishi Rossiya-Buxoro munosabatlarining keskinlashuvi Jizzaxga hujum Shaharning egallanishi Turkiston general-gubernatorligining tashkil topishi Zirabuloq jangi Samarqand, Shahrisabz, Qarshi va Kitobdagi qo’zg’olonlar Buxoroning Rossiyaga tobeligi Xiva xonligiga rus qo’shinlarining hujumi Xivaning egallanishi Po’latxon qo’zg’oloni va uning ahamiyati Qo’qon xonligining tugatilishi Turkiston general-gubernatorligining mustamlakachilik ma’muriy boshqaruv tizimi Rossiyaning Turkistondagi agrar siyosati Politsiya, sudlov Aholi ko’chirish siyosati O’rta Osiyo temir yo’lining qurilishi Iqtisodiy va harbiy maqsadlar
Ammo «o‘zbek» milliy identikligining shakllanishi arafasida o‘zbeklar tarkibidagi turli subetnik guruhlar identikligining o‘ziga xos shakllarini tadqiq etish masalasi bugungi kurida dolzarblashmoqda. Ayni paytda etnos nazariyasiga asoslangan ta’limot tanqid ostiga olinmoqda va S.E.Reibakvoning fikricha «bir biridan birmuncha farq qiluvchi elat va millat kontseptsiyalarini qanday qilib birlashtirish masalasini yoki umuman, etnik mohiyatning o‘zini ham yetarlicha ochib berilmaganligi uning inqiroziga sabab bo‘lmoqda». Tadqiqotchi A.Qayumovga ko‘ra esa bugungi kun etnologiya fanida etnik mansublikni urug‘, qabila, elat, el kabi tarixiy-ijtimoiy birliklar yoki bioijtimoiy hosila tarzida talqin qilmishi bir oz munozaralarga sabab bo‘lib, ma’lum bir tarixiy taraqqiyot davomida u yoki bu xalqning etnik tarkibidagi ko‘plab etnik birliklarni etniklik, etnik-madaniy mansublik, identiklik kabi etnologik aspektdagi yondashuvlar asosida tadqiq etish metodologiyalari ilmiy jamoatchilik tomonidan keng e’tirof etilmoqda. Bunday kontseptsiya fanda konstruktivistik yondashuv deb atalib, unda etniklik fenomenining o‘zgaruvchanligi, vaziyatga bog‘liqligi va sub’ektiv tabiatiga e’tibor qaratiladi. Markaziy Osiyo mintaqasi aholisming o“z-o‘zimi anglashi etnik iden-tiklikka muvofiq kelmasligini ilk marotaba amerikalik olim SHober-layn-Engel ko‘tarib chiqqan. Markaziy Osiyoda milliy belgilar bo‘yicha chegaralanish o‘tkazilguniga qadar, mintaqa aholisining o‘z-o‘zini ang-tashining eng muhim mezoni ko‘’chmanchi-chorvadorlar va o‘troq voha aholisi o‘rtasidagi farq (ya’ni, xo‘jalik-madaniy identiklik —I.Xo‘jaxonov) hisoblangan, deb yozadi u. O‘z navbatida SHoberlayn-Engel «o‘zbeklar qadimiy xalq ekanligini Shubha ostiga olmoqchi emasman. O‘zbekiston aholisi o‘zining boy tarixi va madaniy merosi bilan faxrlanishga haqlidir» -degan fikrlarni bildirib o‘tadi. Lekin uning asosiy mulohazasi turli etnik komponetlarning o‘zbek nomi ostida birlashishi haqida bo‘lgan. Mazkur masala bilan Shug‘ullangan Rossiyalik tadqiqotchi S.N.Abashin esa mintaqa aholisining identikligi bo‘yicha quyidagilarni yozadi: «O‘rta Osiyo aholisi tarkibi XIX asrning 2-yarmi manbalarida qayd etilgan bo‘lib, XVHI-XIX asrlarda intensiv migratsiya, aholining qo‘shilishi, til va madaniy assimilatsiya jarayonlari oqibatida tashkil topgan. Jamiyatda guruhlarga etnik yorliq yopishtirish orqali ajratish 165
Taqqoslash turli A-Ki, - Ko (3.1) ko‘rsatkichlarni T=K. 1 Ko (3.2) ayirma yoki o‘lish yo‘li bilan o‘zaro solishtirishdir Bu yerda Ki, - taqqoslanuvchi ko‘rsatkich, Ko-taqqoslovchi ko‘rsatkich Aayirish natijasida olingan yangi ko‘rsatkich, T-bo‘lish natijasida olingan yangi ko‘rsatkich. Ayirmalar shaklidagi (3.1) taqqoslash natijasi (A) nomli ko‘rsatkich bo‘lib, u o‘rganilayotgan hodisa miqdorlari o‘lchov birligida ifodalanadi. U bir hodisa ikkinchisiga nisbatan mutloq o‘lchamda qanchaga katta-kichikligini belgilaydi. Nisbiy (3.2) taqqoslash natijasi (T) nomsiz (abstrakt mavhum) ko‘rsatkich bo‘lib, hodisanig sifat mohiyatini nazardan soqit qiladi. U jarayon tezligini, intensivligini aks ettiradi. Bunday tartibdagi (3.2) taqqoslash natijalari nisbiy statistik ko‘rsatkichlar deb ataladi. Bu holda taqqoslanuvchi (bo‘linuvchi) ko‘rsatkich (Ki) joriy miqdor, taqqoslovchi (bo‘luvchi) ko‘rsatkich (Ko) esa zaminiy miqdor deb nomlanadi. Nisbiy ko‘rsatkichlar har xil shakllarda ifodalanadi. Nisbiy ko‘rsatkichlarni turli tartibda taqqoslash yo‘li bilan olish mumkin. Birinchi tartibli taqqoslashlarda bevosita hodisalar, ularning belgi qiymatlari taqqoslangan bo‘lsa, ikkinchi tartibli statistik taqqoslashlar birinchi tartibli taqqoslash natijalariga asoslanadi, ya’ni bu holda ular bir-biri bilan solishtiriladi. Ikkinchi tartibli taqqoslashlar natijasida vujudga keladigan nisbiy ko‘rsatkichlar ommaviy hodisa rivojlanish jarayonlarining yangi qirralarini ochish, tahlilni chuqurlashtirib voqelikning ich-ichidagi munosobatlarni o‘rganish uchun xizmat qiladi. 5.3. Nisbiy miqdorlar va ularning turlari Nisbiy miqdorlarning mazmuni, ya’ni voqelikning qanday tomonini ta’riflashi va hisoblash usuliga qarab ularni quyidagi tasnif guruhlariga ajratish mumkin (3,5-tarh). Birinchi guruh nisbiy ko‘rsatkichlari murakkab ob’ekt yoki to‘plamning tuzilishi va uning farqlarini umumlashtirib ta’riflaydi. Tuzilish nisbiy miqdorlari ayrim unsur (qism)larning umumiy to‘mlamdagi (murakkab ob’ekt hajmidagi) salmog‘i yoki hissasi qanday ekanligini aniqlaydi. Buning uchun ayrim unsur (qism) hajmi umumiy to‘plam hajmi bilan taqqoslanadi, ya’ni: 5; = 1 Xn; Bu holda 2 Si; =1. Tuzilish va uning farqlarini ta’riflovchi ko‘rsatkichlar qatoriga quyidagilar ham kiradi: a) koordinatsiya nisbiy miqdorlari: ular ayrim unsur (qism)larning bir-biriga nisbatini ta’riflaydi, ya’ni: Ki qni /nj-1 —Si /Si-1 K; -koordinatsiya nisbiy miqdorlari (bir unsurni ikkinchisiga nisbati); b) to‘plam tuzilishining murakkablik darajasini, hissalarning notekislik darajasini ta’riflovchi o‘rtacha absolyut va o‘rtacha kvadratik tafovut ko‘rsatkichlari hamda ularning nisbiy ko‘rsatkichlari, ya’ni: di = 5; -8; M; c; = 45; -5, 27Ҳ; 42
1994- yilda NA. Abdurahimova tomonidan «Turkistondagi hukumatning mustamlakachilik tizimi (JX asrning ikkinchi yarmi – XX asr)» doktorlik dessertatsiyasini va X.J. Sodiqovning sChorizmning Turkistondagi mustamlakachilik siyosati va XX asr boshlarida Milliy ozodlik harakati» mavzusidagi doktorlik dessertatsiyasining yoqlanishini O‘zbekistonning eng yangi tarixi tarixshunosligida ro‘y bergan quvonarli voqea sifatida ta’kidlash zarur. H. Ziyoyevning «O‘zbek xonliklari Chorizm asoratida», «Turkistonda Rossiya tajovuzi va hukmronligiga qarshi kurash», Majid Xasaniyning «Turkiston bosqini» kitoblarida Chorizmning Turkistonda xukumronlik qilgan davr va unga qarshi yangi va ommabop talqin etilgan. 1998-yilda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti I Karimov bir guruh tarixchi olimlar bilan uchrashib mustaqillik yillarida tarixga munosabat. yangi tarixni yaratish masalasiga alohida ahamiyat qaratish kerakligini uqtirdi va tarixchilar oldida muhim vazifalar qo‘ydi. Shundan so‘ng Uzbekiston Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasida Yangi tarix markazi tashkil etildi. Qisqa muddat ichida Uzbekistonnnig yangi tarixi asarining 3-tomi nashrdan chiqarildi. Ushbu kitobning 1-tomida Rossiyaning Urta Osiyoni bosib olishi va unga qarshi milliy ozodlik harakati yangicha nuqtayi nazardan juda yaxshi bayon qilingan. Bu asar shu masala bilan qiziquvchi barcha kitobxonlarga juda ko‘p ishonchli ma’lumotlar bera oladi. Nazorat savollari: Mustaqillik yillarida milliy ozodlik harakati tarixining adabiyotlarda aks etishi. 1. Miliy ozodlik harakatining xarakterini tushuntirib bering. 2 Milliy ozodlik harakatlari va milliy istiqlol g‘oyasi mushtarakligi nimada? Mavzu bo‘yicha mustaqil ish topshiriqlari: 1 Milliy ozodlik harakati tarixshunosligining davrlarini izohlang. (4. 325-333) 2 Fozilbek Otabek o‘g‘lining Dukchi Eshon voqeasiz asarini qisqacha tavsiflang. (5. 3-45) 3 Mustaqillik va milliy ozodlik harakatining vatanparvarlik mohiyati. (3. 45-63) Mavzu bo‘yicha yakuniy xulosalar: Milliy ozodlik harakati tarixi mafkuralar ta’sirida turli davrlarda turlicha talqin etildi. Mustaqillik davrida Chorizm mustamlakachiligining mohiyati obyektiv yoritildi. Adabiyotlar: 1, Karimov I. A. Tarixiy xotirasiz kelajak yo‘q. T.: 1998. 32 b. 2 Ziyayev X. Chorizm istilosi. Sharq yulduzi. 1993 Ne 5-6-7-8. 3. Ziyayev X. Turkistonda Rossiya tajovuzi va hukmronligiga qarshi kurash. T.: Sharq. 1998. 355 b. 4 Axmadjonov G‘. Markaziy Osiyo va Rossiya. T.: 1997. 380 b. 5 Fozilbek Otabek o‘g‘li. Dukchi Eshon voqeasi T. 1992786 7-MAVZU UZBEKISTONNING SOVET DAVRIDAGI TARIXSHUNOSLIGI Ajratilgan soat: 2 soat T/p Bajariladigan ish mazmuni Amalga oshiruvchi Bosqich shaxs, vaqt Tayyorlov bosqichi: Dars maqsadi: Sho‘rolar davrida O‘zbekistonda tarix fanining rivojlanishi, oliy o‘quv yurtlari, ilmiy markazlarning tashkil etilishi, ko‘plab yetakchi 87
Eng yaxshi hisobimga rioya qilish lizii42 I Follow weneedaunicornemoji

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.