Split (2)

train · 10.4M rows

text stringlengths 7 335k
Elementar funksiyalarning BEISIKda yozilishi Avvalgi mashg‘ulotlarimizda sinus, kosinus funksiyalarini ular matematikada qanday yozilsa, programmada ham xuddi shunday ko‘rinishda yozib ketavergan edik. Savol tug‘iladi: BEYSIK tilida yana qanday funksiyalarni shundayin osonlikcha ishlatish mumkin) Xususan, sekansni hisoblash uchun programmada A—VES (x) qatorini yozish mumkinmi) Afsuski, yo‘q. Umuman, BEYSIK (yoki FORTRAN) tilining har bir versiyasi faqat ma’lum sanoqli funksiyalarnigina yotushu-nadiz. Siz ishlayotgan yoPravetsi EHM sidagi BEYSIK tilida quyidagi funksiyalarni bevosita ishlatish mumkin: Funksiya BEISIKda yozilishi Izoh Vx SQR (x) X20 bo‘lishi shart Sin(x) SIN(x) x faqat cos (x) SO8 (x) radianlarda tg (x) TAN (x) beriladi. aretgix) ATN (x) natija radianda ez EXP (x-e ye—2,11828 Sh(x) ov!) x0, natural logarifm (2—asosga ko‘ra) Jadvalga qo‘shimcha qilib, daraja belgisi L ko‘rinishda yozilishni eslatib o‘tamiz-Masalan, A—agsSh(Z) ni hisoblash uchun programmaning kerakli joyida A—AT (3) qatorini kiritish kifoya. Bu jadvalga kirmay qolgan funksiyalarni hisoblash uchun ularni jadvaldagi funksiyalar (ya’ni BEISIK funksiyalari) orqali ifodalash kerak. Xususan, ZES(x) hisoblashda VES(x)—T soz (x) formulasidan foydalaniladi. Shunga o‘xshash, SOVET. (x)—1 et (x), etg (x) —1,Ash (x). Maktab kursida ko‘p ishlatiladigan 10 li asosga ko‘ra logarifm esa natural logarifm. orqali Yuvox— ShhDp 10 ko‘rinishida ifodalanishini ta’kidlab o‘tamiz. Misollar 1) V6 4575--BEISIKda yozilsin 2) ye 34-vi 24 og‘a" BEYSIK da yozilsin. Javob: 1) ”SQRISQRIB)-F SARIG) 4: 5113/2) 2) 1xr(3)4-sh(2)-—00(5)1—09(10) Uyga vazifa: 1) 111-—1224 1934—..4012 yig‘indi sikl operatorlari yordamida hisoblansin-Quyidagi funksiyalarning qiymatlarini p—0,5 qadam bilan (-1,5) oralig‘ida ko‘rsatuvchi jadval hosil qiling: a) U—2x"4-Zux"—agssh x
531 svyajites s yego veb-masterom (k primeru, po elektronnoy pochte). Nesmo-trya na to chto nekotorыe poiskovыe sistemы chastichno formiruyut reyting, isxodya iz kolichestva kachestvennыx ssыlok na vash veb-sayt, pra-vilno raspolojennыe vzaimnыe ssыlki mogut pomoch oboyim saytam. Novostnыe rassыlki Rassыlka novostnыx pisem mojet vernut posetiteley na vash sayt. Pervыy shag‘ — sobrat adresa elektronnoy pochtы. Predostavte voz-mojnost posetitelyam veb-sayta podpisatsya na polucheniye vashego no-vostnogo pisma, zapolniv formu na sayte. Na ris. 13.4 priveden pri-mer formы podpiski na rassыlku novostnыx pisem sayta Softodrom.ru. Ris. 13.4. Primer formы podpiski na rassыlku novostnыx pisem Predostavte vashim posetitelyam deystvitelno sennuyu i svoyevre-mennuyu informatsiyu po aktualnыm temam, skidkamit. d. Regulyarno rassыlayte novostnыe pisma so svejim i ubeditelnыm kontentom. Eto pomogayet napominat vashim proshlыm posetitelyam o vashem veb-sayte. Oni daje mogut pereslat eti pisma kollegam i privlech novыx posetiteley na vash sayt.
Ta'lim sifatini nazorat qilish bo'limi > Bo`lim haqida Toshkent Pediatriya tibbiyot institutida ta'lim sifati nazorati qilish bo'limi oliy o'quv yurtlari qismi va "O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi ta'lim sifatini nazorat qilish davlat inspektsiyasi faoliyatini tashkil etish to'g'risida" O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 18-iyul, 2017 dan 515-sonli qarori asosida tashkil etildi. Bo’limning vazifasi: ToshPTI bitiruvchilarining yuqori malakasi va kasbiy mahoratga erishish, aholi uchun tibbiy yordam sifatini yaxshilash va tibbiy xizmat iste'molchilarini qoniqtirish darajasini oshirish. Bo’limning asosiy maqsadi - talabalarning bilim va ko'nikmalarini oshirishning davlat standartlariga muvofiqligini tahlil qilish, ToshPTI ichki attestatsiyasini tashkil qilish va o'tkazish, ichki attestatsiya natijalarini o'rganish va o'tkazish, ta'lim sifatiga salbiy ta'sir ko'rsatadigan omillarni aniqlash va bu omillarni bartaraf etish choralarini ko'rish. Bo'lim o'z faoliyatida O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, O'zbekiston Respublikasining Ta'lim to'g'risidagi qonuni, Kadrlar tayyorlash milliy dasturi, O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi qarorlari, O'zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, farmonlari va ko'rsatmalari, O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining farmonlari va farmoyishlari, buyruq va qonunchilik buyrug'i bilan boshqariladi. Davlat inspektsiyasi va institut rektori, shuningdek kafedra Nizomi asosida ish yuritadi.
O‘zlashtirish darajalari mezonlari orasida eng keng tarqalgani talabalar bilimini ballar va to‘g‘ri javoblar soni bo‘yicha baholash hisoblanadi. Odatda o‘rtacha ballning miqdori (to‘g‘ri javoblarning o‘rtacha soni) o‘rtacha qiymatga nisbatan ballarning turli xilligini (to‘g‘ri javoblar soni) xarakterlovchi dispersiya kattaligi bilan to‘ldiriladi. Nazorat va tajriba-sinov guruhlaridagi o‘rtacha ko‘rsatkichlarning farqi muhim ahamiyatga ega bo‘lib (qachonki ishonchlilik intervallari qoplanmasa), o‘qitishning yangn metodlari va vositalariga bog‘liq deb hisoblanadi. Nazorat va tajriba-sinov guruhlardagi o‘rtacha ko‘rsatkichlarni (ballarni, to‘g‘ri javoblar sonini) taqqoslash (o‘qitish metoddari va vositachari orasidagi farqning natijasi o‘laroq) talabacharning bilimlari darajasidagi o‘zgarishlar haqida miqdoriy ko‘rsatkichlar olish imkonini beradi. Ma’lumki o‘zlashtirilgan bilimning mustahkamligini belgalangan vaqt oraliqlarida nazorat va tajriba-sinov guruhlarda o‘tkaziladigan, qaytariluvchi (bir necha marta) sinovlarda o‘rtacha ko‘rsatkichlarni taqqoslash (ballarni, to‘g‘ri javoblar sonini vah.k.) orqali baholash mumkin. Dastlabki va keyingi sinovlarning natijalari bir xil bo‘lganda musathkamlik mezoni ifoda bilan aniklanadi. Mashg‘ulotlarning qat’iy reglamentini va rejalashtirilishini hisobga olgan holda o‘qitishning yangi metodlari va vositalarini joriy qilishda dasturning bo‘limlari va mavzularini bayon qilishga o‘quv vaqti sarfining qisqarishini baholash mashg‘ulotlarning axborotliligini oshirish orqali baholanishi mumkin. Ushbu tadqiqotda elektron versiyalarni ta’limga joriy qilishning nisbiy samaradorligini aniqlashda talabalarning qabul qilish, o‘zlashtirish, esda saklash (eslab qolish) mustahkamligi samaradorligi koeffitsiyentlari bilan aniqlanadi. Nazoratning turli bosqichlarida (ma’ruzadan keyin, laboratoriya amaliy mashg‘ulotidan keyin va 3 oydan so‘ng) tajriba-sinov va nazorat guruhlaridagi to‘g‘ri javoblarning o‘rtacha mikdori (soni). Bunda o‘zlashtirish, o‘quv materialini to‘liq, qisman (asosan) va past o‘zlashtirgan talabalar sonining o‘zgarishi bo‘yicha baholanadi. Nazorat
Ashyo g‘amlamalari boylik shaklida 3—5-yil tursa, biko inshootlar 100 yillab turadi. Tiklanish vaqti boylik-ving jamg‘arila olish xususiyatiga ham bog‘liq. Bu xususiyat qanchalik kam bo‘lsa, shunchalik boylik tez sarfla-vib, uning o‘rni qisqa vaqtda to‘ldiriladi. Qoloq iqtisodiyot sharoitida boylikning Harakati itlatilish va o‘rnini to‘ldirish bilan cheklanib, o‘sishi uzoq vaqtil talab qiladi, chunki ishlabchiqarish iste’moldan kamdan kam hollarda ortib qoladi. Yuksak rivojlangan iqtisodiyotda har doim ishlabchiqarish iste’moldan anchagina ortib qolganidan, boylikning harakatida uning o‘sishi muhim xususiyatga aylanadi. Milliy boylikning aylanma harakati YAMM harakatining davomidir. Ammo ularning farqi ham bor. Mahsulotning harakati u yaratilgan yilda tugaydi, boylik harakati esa bir necha yil davom etadi. Shu jihatdan qaraganda boylik harakati mahsulot haranatidan amohi-dalashali, unga nisbatan uzoq davom etadi. Milliy bo0y-lik o‘sishi uchun eng avval uning o‘rni to‘ldirilishi k»-rak. Bu vazifani mahsulotning amortizatsinni qoplash uchun ketgan qismi, ya’ni qoplash fondi bajaradi. Boylikning o‘sishi jamg‘arish hisobidan yuz beradi. Ammo uning o‘sishida mahsulotinag shaxsiy iste’molga ajratilgan qismi ham qatnashadi. Masalan, jamiyatning boyligi bir trillion dollar, yil davomida u iste’mol etilish hisobiga ikki 1038 milliard dollarga qisqaradi. Eng avval shu qism 200 mlrd. dollarlik mahsulot hisobidan to‘ldiriladi, ya’ni boylik tiklanadi. So‘ngra mahsulotning 75 milliard dollarga teng qismi jamg‘arma sifatida boylikka kelib qo‘shiladi. Bu dan tashqari shaxsiy iste’molga ketadigan ne’matlar, uzoq muddatda ishlatiladigan mahsulotlardan iborat bo‘lgan va 25 mard. dollarga teng qismi boylikka kelib qo‘shiladi, Shunday qilib boylik 1,1 trillion dollarga yetadi, ya’ni uning o‘simi 400 mlrd. dollarni yoki 41096 ni tashkil etadi. Milliy boylikpi ko‘paytirish imkoni ishlabchiqarish strukturasi (tarkibi)ga ham bog‘liq. Agar ishlab chiqarishda uzoq muddat xizmat qiluvchi iste’mol mollari ko‘p yaratilsa, ularning boylikka aylanish imkoni shunchalik ko‘p bo‘ladi. Masalan, yengil mashina, sovut-tich, televizor, videomagnitofon qanchalik ko‘p yaratilsa, shunchalik ular hisobiga milliy boylikning o‘sishi Yuz beradi. Shunday sharoitda aholining mol-u mulki bo‘lgan 121
14-dekabr kuni mahalliy vaqt bilan soat 10:10da Iordaniyaning Jordan Aviation aviakompaniyasi samolyoti Toshkent xalqaro aeroportiga kelib qoʻndi. Oʻzbekistonga Amman-Toshkent-Amman yoʻnalishida yangi parvoz yoʻnalishini ochgan Boeing-767 borti Toshkent aeroportida . Qaytish reysiga yoʻlovchilarni roʻyxatdan oʻtkazish boshlanishidan avval aeroport va aviakompaniya vakillari ishtirokida rasmiy ochilish marosimi boʻlib oʻtdi. Oʻzbekiston va Iordaniya oʻrtasidagi reyslar Jordan Aviation milliy aviakompaniyasi va Oʻzbekistonning Ahella Tour turoperatori oʻrtasidagi kelishuv asosida amalga oshiriladi. Toshkent va Amman oʻrtasidagi reyslar charter asosida ikki haftada bir marta Boeing-767 samolyotlarida amalga oshirilishi rejalashtirilgan. Jordan Aviation — shtab-kvartirasi Ammanda joylashgan Iordaniya aviakompaniyasi. Kompaniya charter reyslarini amalga oshirishdan tashqari, BMT tinchlikparvar missiyalari uchun havo transportini taʻminlovchi muhim aviakompaniya hisoblanadi.
May, 2019 \| ADTI.UZ Play tugmasini bosing! Muallif: To'raxonov N Talabalar yozgi ishlab chiqarish amaliyotiga tayyorgarlik «O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim muassasalari talabalarining malakaviy amaliyoti haqidagi Nizom»ga asosan davolash, pediatriya, stomatologiya fakultetlari, kasb ta’limi (davolash ishi), tibbiy profilaktika, farmatsiya va OHI yunalishlari talabalarining o‘quv reja asosidagi yozgi ishlab chiqarish amaliyotini faol o‘tkazish maqsadida amaliyot ob’ektlariga biriktirilgan institut Batafsil… “O‘zbekiston – umumiy uyimiz” shiori ostida festival bo‘lib o‘tdi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi PF-4947-sonli “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha harakatlar strategiyasi to‘g‘risida” Farmonining Xavfsizlik, millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglikni ta’minlash hamda chuqur o‘ylangan, o‘zaro manfaatli va amaliy tashqi siyosat sohasidagi ustuvor yo‘nalishlar deb nomlangan beshinchi yo‘nalishida Batafsil… Chuqurlashtirilgan tibbiy ko‘rik o‘tkazildi Aholi salomatligini mustahkamlash va malakali mutaxassislar ko‘rigini joylarda tashkil etish bo‘yicha 2019- yilning 29- may kuni Andijon viloyatining Buloqboshi tumanida tibbiy ko‘rik o‘tkazildi. Ko‘rikda ADTIning 12 ta mutaxassisliklardan iborat 38 nafar professor-o‘qituvchilari ishtirok etdi. Ishchi guruh tomonidan tumanning 546 nafar Batafsil… Vrachlar malakasini oshirish va qayta tayyorlash fakulteti professor- o’qituvchilari shifokor- tinglovchilar bilan birgalikda ma’naviy – ma’rifiy tadbir tashkil qildilar Muhtaram Prezidentimiz Sh.Mirziyoyevning yoshlar ma’naviyatini yuksaltirish va ularning bo’sh vaqtini mazmunli tashkil etish bo’yicha ilgari surgan beshta muhim tashabbusining birinchisida yoshlarni musiqa, rassomchilik, adabiyot, teatr va san’atning boshqa turlariga qiziqishlarini oshirish ko’zda tutilgan. Mazkur tashabbus bo’yicha 2019 – yil 29-may Batafsil… Dotsent Sh.Yusupova VIII xalqaro endokrinologlar kongressida qatnashdi Andijon davlat tibbiyot instituti Gospital terapiya kafedrasi mudiri,dotsent Sh.Yusupova joriy yilning 22-25 –may kunlari Rossiya Federatsiyasining Moskva shahrida bo’lib o’tgan VIII xalqaro endokrinologlar kongressida ishtirok etdi. Xalqaro olimlar ishtirokidagi kongressning tantanali ochilishida yig’ilish kun tartibi barchaga tanishtirildi. Kongressda Rossiya Federatsiyasi Batafsil… Andijon davlat tibbiyot instituti limfologlari faoliyatining yuqori xalqaro baholanishi Har yili Rossiya Federatsiyasida Rossiya xalqaro limfologlar uyushmasining ishtirokida ilmiy forum bo’lib o’tadi. Ushbu forumda Andijon davlat tibbiyot institutining olim-limfologlari faol ishtirok etadilar. Odatda, ular plenar yig‘ilishlarda nutq va ma’ruzalar o‘qiydilar, 50 yillik ish tajribalarini namoyon qiladilar. So’nggi ikki yil Batafsil… UYUSHMAGAN YOSHLARNING BO‘SH VAQTLARI MAROQLI O‘TDI 2019-yil 27-may kuni ADTI talabalar turar joyidagi sport zalida reabilitologiya va jismoniy tarbiya kafedrasi o‘qituvchilari tomonidan Prezidentimiz tomonidan ilgari surilgan 5 ta muhim tashabbusning Yoshlarni jismoniy chiniqtirish, ularning sport sohasida qobiliyatini namoyon qilishlari uchun zarur sharoitlar yaratishga yo‘naltirilgan ikkinchi tashabbus Batafsil… Prezident O‘zMU talabasiga avtomobil sovg’a qildi Manba O‘zbekiston Milliy universiteti saytidan olindi. 24-may kuni Muhtaram Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston Milliy universitetida fanlar akademiyasi akademiklari, oliy ta‘lim va ilmiy-tadqiqot muassasalari rahbarlari , yosh olimlar bilan uchrashdi. Prezidentimiz bir qator akademiklar, rektorlar Batafsil… Yurtboshimiz belgilab bergan vazifalar ijrosini ta`minlaymiz ! ADTI kengashlar zalida 2019 -yil 27- may kuni ilmiy kengash a’zolari, dekan o‘rinbosarlari va o‘quv ishlari bo‘yicha mas’ullar ishtirokida kengaytirilgan yig‘ilish bo‘lib o‘tdi. Yig‘ilishni institut rektori M.Madazimov ochdi. M.Madazimov 2019- yil 24 – may kuni Toshkent shahrida Muhtaram Yurtboshimiz S.Mirziyoyev Batafsil… 233
orqali ishlabchiqarish bilan iste’mol o‘rtasida tenglik o‘rnatiladi. Raqobatning muhim turi baho vositasi tufayli kurashdir. Ma’lumki, bozor ishtirokchilari o‘z raqobat kurashida bahodan keng foydalanadilar. Ma’lum tovar ishlab chiqaruvchilar o‘z raqiblarini bozordan siqib chiqarish va xaridorlarni o‘zlariga og‘dirib olishlari uchun imkoni boricha bahoni pasaytirishdan foydalanishga urinadilar. Shuning uchun ham baho bozorda juda tez o‘zgarib turadi, har bir tadbirkor baho o‘zgarishidan o‘z manfaati uchun keng foydalanishga harakat qiladi. Baho bozorning tartibga solinishida katta o‘rin egallaydi. Chunki bozordagi har qanday o‘zgarish, umuman, bozor holati bahoda o‘z ifodasini topadi. Baho ko‘tarilar ekan, demak, bu talabning ortishi va shu muayyan tovarlarning xaridorlari ko‘payayotganidan xabar beradi. Bu, o‘z navbatida, tadbirkorlarni foydani ko‘paytirish maqsadida ishlabchiqarishni kengaytirishga undaydi. Agar kredit tizimini misol qilib olsak, ishlabchiqarishni kengaytirish yoki o‘zgartirish jarayoni tezlashsa, kreditga talab oshadi, uning foizi ko‘tariladi, demak, daromadi ortib boradi. Bu kreditni ko‘paytirish kerakligini bildiradi. Yoki transport sohasini olsak, transportda passajirlar ko‘payar ekan, unga talabning ortib borishi xizmat baholarining ko‘tarilishini bildiradi. Demak, bu tarmoqni kengaytirish zaruriyati tug‘iladi. Bu misollar shuni ko‘rsatadiki, baho umuman iqtisodiyotni tartibga solishda, xalq xo‘jaligidagi hisob-kitobni amalga oshirishda, moddiy boyliklar va xizmatlar o‘lchovini bajarishda katta ahamiyat kasb etadi. Bilamizki, moddiy boyliklar, xizmatlar, bir tomondan, natural o‘lchoviga ega bo‘lsa, ikkinchi tomondan, pul bilan, ya’ni baho tufayli o‘lchaniladi. Lekin shunday umumiqtisodiy tomonlar mavjudki, ular faqat baho o‘lchoviga egadir. Byudjet, xarajatlarning bir necha turi, daromadlar kabilar buning misolidir. Sarf-xarajatlar, foyda-zararlar baho asosida o‘lchanadi. Baholar joriy va taqqosiy bo‘ladi. Joriy baholar o‘z vaqtidagi amaliy baholar bo‘lsa, taqqosiy baholar o‘zga-96
Badi Oʻz-Zamon (Temuriy) Oʻzbekiston daryolari Oʻzbekiston davlat tuzumi Oʻzbekistonning xalqaro munosabatlari
SiO, ga kaliy karbonat va qo‘rg‘oshin (II) oksidi qo‘shilsa va suyuqlantirilsa billur shisha hosil olinadi. Kvarts shisha ham katta amaliy ahamiyatga ega. SiO, tabiatda kristallik mineral kvarts holatida uchraydi. Kvartsning rangsiz kristallari oxirida olti qirrali piramidaga ega bo‘lgan olti qirrali prizma bo‘lib, u tog‘ billuri deyiladi. Ana shu kvartsni elektr pechlarida qizdirilishidan kvars shisha hosil bo‘ladi. Kvarts shisha odatdagi shisha o‘tkazmaydigan ultrabinafsha nurlarini o‘tkazadi. Uning termik kengayish koeffitsienti juda kichik. Kvartsdan yasalgan buyumlar qattiq qizdirilib, so‘ngra birdaniga soviq suvga sovitilsa ham sinib ketmaydi. XVIL3J. Germaniy, qalay va qo‘rg‘oshin Germaniy (Germanium). Germaniy 1886-yilda nemis kimyogari Vinkler tomonidan ochilgan. Bu elementlarning metallik xossalari Ge, Sn, Pb qo‘rg‘oshmga o‘tgan sari ortib boradi. Germaniyning asosiy minerali argirodit 4Ag,S’GeS, yoki AgzGeS,. Germanit minerali ham bor - Cu;(Fe,Ge)Sa4 tarkibida 1094 ga qadar germaniy bo‘ladi. Germaniy olish uchun shu rudaga xlor ta’sir ettirilib, xloridga o‘tkaziladi, suv ta’sirida oksidga, so‘ngra ko‘mir bilan qaytariladi. Cet20C1-GeCh CeC1"2H.O=CeO,-44X21 CeO 32C=Ce42C0O Germaniyning metall xossalari kuchsiz ifodalangan, u mo‘rt kumushsimon oq metall, kristali tuzilishi olmosga o‘xshaydi. Yarimo‘tkazgichlar toifasiga kiradi. Odatdagi sharoitda barqaror, qizdirilganda GeO ga o‘tadi. Germaniyga suyultirilgan HCl va HSO; odatdagi sharoitda ta’sir etmaydi. Konsentrlangan. HNO; germaniyni kislotasigacha oksidlaydi: Ce-4HMO; = H,.CeO,"AKOЛH;O Germaniy sovuqdayoq 380; БПaп ta’sirlashadi. va germaniy (TV) birikmalarini hosil qiladi: 259
Alimentar yo‘l dezinfektorlar ta’sirida 15 daqiqada faolsizlanadi. Qaynatish qo‘zg‘atuvchini nihoyatda tez, quyosh nuri esa bir necha soatda o‘ldiradi Penitsillin, biomitsin, streptomitsin, levomitsitin va tetratsiklin kabi antibiotiklarga chidamsiz. Kuydirgi qo‘zg‘atuvchisining sporali shakli (batsilla) tashqi muhit ta’sirlariga juda chidamli. Tuproqda 80-yil va undan ko‘proq muddatlarda o‘zining kasallik qo‘zg‘atish qobiliyatini saqlaydi. 100-1100S haroratga chidamli, past harorat, oshqozon shirasi unga umuman ta’sir etmaydi. Chirigan o‘likda u o‘lmaydi, suvda yillar davomida faol saqlanadi. Go‘sht, terini tuzlash, quritish ham sporaga ta’sir etmaydi. Qo‘zg‘atuvchini 3% li kreolin, 5-10%li o‘yuvchi natriy, 10-20% li xlorli ohak, 1 % li formaldegid 2 soatda, 120-1400 S quruq issiq 2-3 soatda, qaynatish 15-30 daqiqada, avtoklav 1200S da 5-10 daqiqada faolsizlantiradi. Epizootologik ma’lumotlar. Kasallikka eng sezgir qoramol, qo‘y-echki, ot, eshak, tuya, kiyik va barcha o‘t yeydigan yovvoyi hayvonlar hisoblanadi. Umumiy olganda qoramollar eng ko‘p kasallanadi va ular kasallikning 69 % ini tashkil etadi, undan keyin qo‘y-echkilar turadi. Cho‘chqalar kamroq moyil. Go‘shtxo‘r hayvonlar, jumladan, it, mushuk juda kam sezgir, faqat katta dozada zararlantirilsa kasallanadi. Ayiq, sher, bo‘ri, fil va boshqa yovvoyi hayvonlarning kasallanishi to‘g‘risida ma’lumotlar mavjud. Yosh hayvonlar voyaga yetganlariga nisbatan ko‘proq kasallanadi. Dengiz cho‘chqalari, oqsichqon va quyonlar tez kasallanadi. Kasallik qo‘zg‘atuvchi manbai bo‘lib kasal hayvonlar, ularning axlati, siydigi, so‘lagi bilan ajralgan bakteriyalar kislorodli muhitda sporaga aylanadi va spora bilan ifloslangan tashqi muhit predmetlari (tuproq, xashak, don mahsulotlari, yaylov, suv havzalari va boshqalar) xizmat qiladi. Ba’zan boshqa joydan keltirilgan kuydirgi bilan kasallangan hayvon mahsulotlari: go‘sht va go‘sht mahsulotlari, teri, jun, suyak va go‘sht uni ham kasallik manbai bo‘lishi mumkin. Kuydirgi sporalari bilan ifloslangan tuproq, go‘ng, teri, jun, hattoki, teri va jun mahsulotlari (telpak, palto yoqasi, junli bo‘yinbog‘) organizmga tilingan teri yoki shilliq pardalar orqali kirib, kasallik qo‘zg‘atishi mumkin. Kuydirgining tarqalishida kasallikdan o‘lgan hayvon yotgan joy, yaylov, suv havzasi katta rol o‘ynashi mumkin. O‘lgan hayvonlardagi kasallik qo‘zg‘atuvchilarini yirtqich hayvonlar, qushlar va go‘sht chivinlari boshqa hududlarga tarqatadi. Nosog‘lom hududlardan yig‘ilgan xashak yoki kasal mol ekskrementlari bilan ifloslangan suv ham kasallik tarqatuvchi omilga aylanishi mumkin. Kasallik qo‘zg‘atuvchilarni ko‘p hollarda qon so‘ruvchi hasharotlar va kemiruvchilar uzoqlarga tarqatadi (II-rasm). Kuydirgi qo‘zg‘atuvchisi sporasi tuproqda uzoq faol saqlangani uchun ushbu kasallikda statsionarlik (ko‘chmaslik, doimiylik) kuzatiladi. Shuning uchun ko‘p holatlarda kuydirgidan ilgari vaqtlarda o‘lgan va ko‘milgan joylardan kanallar qazilishi, qurilishlar qilish, sel kelishi va boshqa tabiiy ofatlar natijasida kasallik qo‘zg‘atuvchisi boshqa hududlarga tarqalishi mumkin hamda moyil hayvonlar orasida kasallik chiqishiga sabab bo‘ladi.
Harakatlar strategiyasi va matbuot – HURRIYAT Keyingi olti yil ichida Birinchi Prezident Islom Karimov tomonidan ishlab chiqilgan Kontseptsiya asosida mamlakatimiz ijtimoiy-siyosiy hayotini isloh qilish, boshqaruv tizimini takomillashtirish borasida e’tiborga molik ishlar amalga oshirildi. Shu masalaga bag‘ishlab o‘tkazilgan ilmiy-amaliy konferentsiyada taniqli olimlar, siyosat va jamoat arboblari, nufuzli moliya institutlarining mutaxassislari, shuningdek, Jahon banki, Osiyo taraqqiyot banki, Islom taraqqiyot banki vakillari Islom Karimovning jahon jamoatchiligiga yaxshi ma’lum besh tamoyiliga yuksak baho berdilar. o‘oyat murakkab sharoitda mamlakat iqtisodiyoti barqaror rivojlanayotgani, xalqimiz hayoti va tafakkurida ijobiy o‘zgarishlar yuz berayotgani, fuqarolik jamiyati institutlari izchil rivojlanayotgani, fuqarolarning ijtimoiy faolligi va boshqa yutuqlarimiz bunday bahoga asos bo‘ldi deyish mumkin. Jamiyat hayotining turli yo‘nalishlari dinamikasini qiyosiy tahlil qilish u yoki bu sohaning qay darajada rivojlanayotgani yoki boshqa bir holatda ekanini oydinlashtiradi. Ommaviy axborot vositalarimizga shu nuqtai nazardan qaraydigan bo‘lsak, bugungi bosma matbuot, radio va televidenie sobiq tuzumning “ur, to‘qmoq” matbuotidan keskin farq qilishiga amin bo‘lamiz. Biroq demokratik jamiyat qurish yo‘lidan borayotgan mamlakat matbuoti, eng avvalo, xolis va xalqchil minbarga aylanishi, unda fikrlar, qarashlar xilma-xilligi, sog‘lom bahs-munozara mavjud bo‘lishi talabidan kelib chiqadigan bo‘lsak, shu farq bilangina qanoatlanish mumkin emasligini qayd etishimiz zarur. Istiqlol yillarida yangi matbuot tizimini shakllantirish va mavqeini oshirish borasida ko‘p ishlar qilindi. Siyosiy partiyalarning rasmiy nashrlari, xususiy gazetalar, jurnallar, televidenie va radio tarmoqlari ijodiy raqobat, bahs-munozara, tezkorlik va hozirjavoblik muhitini yuzaga keltirdi. Internet jurnalistlarga eng zarur ma’lumotlarni tez topish, qonun hujjatlari, birlamchi manbalar bilan ishlash, dunyo axborot makoni yangiliklaridan vaqtida xabardor bo‘lish, turli manbalarni o‘zaro qiyoslash imkonini berdi. Bir qarashda, hech qanday muammo qolmaganday, ammo… O‘zbekiston dunyoning rivojlangan, taraqqiy topgan davlatlari safidan mustahkam o‘rin olishga intilayotgan, jahon maydoniga dadil chiqayotgan ekan, ommaviy axborot vositalari, jurnalistlar bu jarayonda zimmalariga qanday muhim mas’uliyat yuklanishini dildan his etishlari va buni aslo unutmasliklari kerak. Chunki, har qanday jamiyatning ma’naviy-axloqiy qiyofasi, milliy qadriyatlari, ko‘zlagan maqsadi, davlat tashkilotlari faoliyatining ochiqligi, so‘z va fikr erkinligi, jamoatchilik nazoratining ishlashi va bu nazoratning amaldagi samarasi, odamlarning huquqiy ongi, madaniyati va, hatto, jurnalistlarning ehtiroslarga berilmay, bosiq va vazminlik bilan, aniq fakt va raqamlarga tayangan holda fikr yuritish mahorati uning matbuotida namoyon bo‘ladi. Chinakam erkin matbuotda odamlarning o‘y-xayollari, orzu-istaklari, ijtimoiy-siyosiy qarashlari, voqea-hodisalarga munosabati, taklif va tashabbuslari, shu bilan birga, nimadan xursand yoki nimadan ko‘ngillari to‘lmayotgani, qonunlarga amal qilmayotgan, odamlarni tinglamaydigan, faqat o‘zining fikrini to‘g‘ri deb hisoblaydigan va buning oqibatida chuqur o‘ylanmagan pala-partish qarorlar qabul qiladigan mansabdorlarga berayotgan baholari yaqqol ko‘rinib turadi. Matbuot shunday minbarga aylansagina o‘zining bosh vazifasini bajargan bo‘ladi. Xorijiy mamlakatlarda bo‘lganimizda, mahalliy matbuot sahifalarini varaqlab, radio va televideniega quloq tutib, u yerda hayot darajasi qandayligi, matbuot nashrlarida qanday axborot tarqatilayotgani, dunyoda, yondosh mintaqalarda kechayotgan jarayonlar qanday sharhlanayotgani, odamlarning fikriga nechog‘li o‘rin berilayotganiga qarab, shu mamlakat, shu jamiyat haqida dastlabki tasavvurga ega bo‘lamiz, fikrimiz shakllanadi. Chunki jamiyat qanday bo‘lsa, uning matbuoti ham shunday bo‘ladi. Demak, matbuotning mavqei, ta’sirchanligi va samaradorligi, xalq ko‘nglining ifodachisiga aylanishi faqat buning uchun zarur bo‘ladigan shart-sharoitlarning, masalan, qonunchilik bazasining mavjudligi bilangina emas, eng avvalo, bunday mavqega ko‘tarilish uchun xohish-istak, harakat, ya’ni ijodiy jur’atning bor-yo‘qligiga ko‘proq bog‘liqdir. Boshqa sohalarda bo‘lgani kabi, matbuotda ham oshkora yozish imkoniyatining mavjudligi muhim, ammo bu imkoniyatdan to‘g‘ri, unumli, maqsadga muvofiq tarzda foydalanish yanada muhimroq. Har bir jamiyat o‘z matbuotini o‘zi yaratadi, o‘zi unga yo‘nalish beradi va o‘zi yaratgan matbuot yordamida oldiga qo‘ygan maqsadlariga u yoki bu darajada erishadi. Matbuotning sustligi, jimligi, quruq madhiyabozlik, hamdu sano bilan mashg‘ul bo‘lib qolishi, odamlarning haqli noroziliklariga e’tibor bermasligi, bunday hollardan ko‘z yumishi oqibat natijada jamiyatning umumiy taraqqiyotiga, shu bilan birga, davlat-jamiyat-shaxs munosabatlariga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Odamlarning kuyunchaklik bilan yozgan xatlariga, faol fuqaro sifatidagi kuzatuvlariga, aniq dalil va isbotlar asosida yozilgan shikoyatlariga e’tibor bermaydigan, muammolar yechimi uchun jon kuydirmaydigan tahririyatlar real hayotdan uzoqlashadilar, orada bo‘shliq, uzilish paydo bo‘ladi. Buni ushbu yilning “Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari” yili deb e’lon qilinishi, joylarda xalq qabulxonalarining ochilishi va u yerga kelayotgan murojaatlarning soni va mazmunida yaqqol ko‘rish mumkin. Odamlar mamlakatimizda amalga oshirilayotgan ulkan bunyodkorlik ishlari, olamshumul muvaffaqiyatlar, dunyo tan olgan yutuqlarimiz bilan birga, huquq-tartibot, sog‘liqni saqlash, maishiy xizmat, ta’lim-tarbiya va boshqa sohalarda mavjud bo‘lgan jiddiy muammolar haqida, mansabdor shaxslarning odamlarning haqli e’tirozlariga befarqliklari to‘g‘risida yozmoqdalar. Prezident Shavkat Mirziyoevning viloyatlarda turli kasb egalari, oddiy odamlar, katta hayot yo‘lini bosib o‘tgan nuroniylar bilan uchrashuvlari, videoselektor yig‘ilishlarida hayotimizdagi ko‘plab nuqsonlar, ko‘zbo‘yamachiliklar, soxta hisobotlar, jinoiy xatti-harakatlarni xaspo‘shlash, mehnatkashlarning insoniy haq-huquqlarini mensimaslik kabi nomaqbul illatlar ochib tashlandi. Davlatimiz rahbarining mamlakat Konstitutsiyasi qabul qilinganining 24 yilligiga bag‘ishlab o‘tkazilgan tantanali marosimda so‘zlagan nutqida odamlar, eng avvalo, turli sohalardagi byurokratik to‘siqlarni olib tashlash, qonunga zid bo‘lgan ko‘plab idoraviy yo‘riqnomalarni bekor qilish, stavkasi optimal bo‘lgan bank kreditlari ajratish, tadbirkorlik bo‘yicha noqonuniy tekshiruvlarga barham berish haqida, huquq-tartibot idoralarining faoliyati xususida murojaat qilayotganlarini bayon qilar ekan, “Shu o‘rinda bir savol tug‘iladi: mana shu murojaatlarda ko‘tarilgan hayotiy muammolarni joylardagi hokimlik va idoralar, tegishli mutasaddilar o‘z vaqtida hal etishi zarur emasmidi? Holbuki, bu masalada alohida qonun, ya’ni, “Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari to‘g‘risida”gi qonun qabul qilingan. Lekin, ming afsuski, bu qonunning ijrosini nazorat qilish o‘z holiga tashlab qo‘yilgan”, deb ta’kidladi. O‘ylab ko‘raylik: matbuotimiz nahotki bu kamchiliklardan, chunonchi, ayollar va o‘smirlar orasida jinoyatchilik ko‘payib borayotgani, tibbiyot muassasalarida, ayniqsa, tug‘uruqxonalarda poraxo‘rlik avj olgani, pulli va pulsiz xizmatlarning farqlab bo‘lmasligi, huquq-tartibot organlarining ayrim xodimlari jinoyatga qo‘l urayotganidan bexabar bo‘lsa? Bu haqda birinchi bo‘lib bong urish, o‘ziga bildirilgan ishonchni oqlamay, qing‘ir yo‘llarga kirib ketgan rahbarlarning kirdikorlarini, pensiya ta’minoti, savdo-sotiq sohasidagi tovlamachiliklarni fosh qilish, davlat mulkining talon-taroj qilinishi, byudjet mablag‘larining maqsadsiz ishlatilishiga murosasizlik ommaviy axborot vositalarining birlamchi vazifasi bo‘lishi kerak emasmidi? Mamlakat Prezidenti portaliga juda qisqa vaqt ichida kelib tushgan shikoyatlarning soni va mazmuni bu borada matbuotimiz ma’lum ma’noda oqsayotganidan dalolat beradi. Birgina misol. Shavkat Mirziyoevning Qoraqalpog‘istondagi uchrashuvlari chog‘i ba’zi tumanlarda xorijdan katta mablag‘ hisobiga sotib olingan zamonaviy texnika vositalari ochiq havoda zanglab yotgani keskin tanqid qilindi. Ishonchim komilki, bunday noxush holatlarga mamlakatimizning boshqa tumanlarida ham duch kelish mumkin. Ichki ishlar organlari faoliyati, tizimda mavjud muammo va kamchiliklar, istiqboldagi vazifalarga bag‘ishlangan videoselektor yig‘ilishida insonning haq-huquqlari va manfaatlari bilan bog‘liq masalalarni kechiktirmasdan hal qilish lozim bo‘lgan bugungi kunda eskicha fikrlash, ishni eski “qolip”lar asosida tashkil qilish, o‘z burchini elga xizmat tamoyiliga asoslanib emas, balki shaxsiy manfaatlardan kelib chiqqan holda bajarish kabi amaliyotlar davom etayotgani, o‘g‘rilik va firibgarlik bilan bog‘liq jinoyatlarning har beshtadan bittasi fosh etilmayotgani, qidiruvda bo‘lgan aksariyat shaxslarning qo‘lga olinmayotgani aytib o‘tildi. Bu holatlar ham nahotki, matbuotning joylardagi muxbirlari e’tiboridan chetda qolgan bo‘lsa? Hayotning bugungi tezkor shiddati, dunyoning mislsiz darajada o‘zgarib borayotgani o‘z kasbining fidoyilari bo‘lmish jurnalistlardan ijodiy malaka va mahoratlarini, xabardorlik darajalarini muttasil ravishda oshirib borishni, zukko va kuyunchak kuzatuvchiga aylanishni, kichik bir muammoga ham befarq bo‘lmaslikni, mamlakat, millat, jamiyat oldida turgan eng muhim vazifalarni teran idrok etishni talab etadi. Nashr bilan gazetxon o‘rtasida o‘zaro ishonch ko‘prigi, oshkora va samimiy hamkorlik yo‘lga qo‘yilgan bo‘lsa, yuqorida zikr etilgan nuqsonlar xususidagi xat-xabarlar tahririyatga oqib kela boshlaydi. Ularni jiddiy o‘rganish, qaysi viloyat yoki tumandan qanday mazmundagi shikoyatlar kelayotgani, ularda qaysi mavzular ustuvorlik qilayotgani, odamlar ko‘proq nimadan va kimlardan norozi bo‘layotganini aniqlash va shunga yarasha ijodiy reja tuzish g‘oyat muhimdir. Chunki, mansabdor shaxslarning mas’uliyatsizligi, qonunlarni bilmasligi yoki ularga bilib turib ham itoat etmasligi jamiyatimizning bundan buyon taraqqiy etishi, jadal rivojlanishi uchun jiddiy to‘siq-g‘ov bo‘lishi aniq. Harakatlar strategiyasining har bir yo‘nalishi bo‘yicha maxsus reja asosida turkum tahliliy materiallar e’lon qilish, teleko‘rsatuvlar tashkil etish, fuqarolarning murojaatlarini e’tiborsiz qoldirmaslik, tahririyat pochtasini doimiy ravishda monitoring qilib borish, ko‘p shikoyat kelayotgan tumanlarga borib, ahvolni shu yerning o‘zida jamoatchilik vakillari ishtirokida o‘rganish, gazetxonlar bilan ochiq muloqotlar o‘tkazish, gazeta tanqidiga, jurnalistlarning qonunda belgilab qo‘yilgan axborot olish huquqiga bepisandlik bilan qarayotgan, sog‘lom tanqid uchun muxbirlarga tazyiq o‘tkazishga harakat qilayotgan mansabdorlar faoliyatiga tegishli baho berish lozim bo‘ladi. Matbuot jamiyatning muhim demokratik institutlaridan biri ekan, erkin va xolis minbar sifatida o‘zini faol jamoatchi nazoratchi sifatida ham namoyon etishi, bunday nazoratning vijdon ishiga aylanishida tashabbuskor bo‘lishi kerak. Shundagina bugun ko‘pchilik nashrlarimizning doimiy “bosh og‘rig‘i” bo‘lib turgan obuna muammosi o‘z-o‘zidan hal bo‘lib ketadi. Ahmadjon MELIBOEV, « “KO‘K KIT”NING HAMLASI JELLIG’ULILIK DALLIG’ULI »
Parij o‘z-o‘zini respublika deb e’lon qilgan Tog‘li Qorabog‘ni tan olmaydi Bu haqda Fransiya tashqi ishlar vazirligi 26-noyabr kungi birifingda e‘lon qilgan bayonotda aytiladi, deb yozadi “TASS” “25-noyabr kuni Senat rezolyutsiya qabul qildi, u Fransiya hukumatini Tog‘li Qorabog‘ Respublikasini tan olishga chaqiradi Ovoz berishdan oldin bo‘lib o‘tgan munozaralarda TIV huzuridagi davlat kotibi Jan-Batist Lemuan ushbu masala bo‘yicha Fransiya hukumati pozitsiyasini ma’lum qildi, — deyiladi kommyunikeda — Fransiya o‘z-o‘zini respublika deb e’lon qilgan Tog‘li Qorabog‘ni tan olmaydi” Fransiya TIV qo‘shimcha qilishicha, Fransiyaning YeXHT Minsk guruhi raisdoshi sifatidagi majburiyati Qorabog‘ nizosini, shu jumladan, Tog‘li Qorabog‘ning bo‘lg‘usi statusi haqidagi masala bo‘yicha muzokaralar yo‘li bilan tartibga solishdan iborat, bu muzokaralarning natijasini esa oldindan va bir tomonlama tartibda aniqlashtirib bo‘lmaydi Eslatib o‘tamiz, 25-noyabr kuni Fransiya senatorlari mamlakat hukumatini Tog‘li Qorabog‘ Respublikasini tan olishga chaqiruvchi rezolyutsiya qabul qildi Fransiya Senati Ozarbayjon qurolli kuchlari va ularning tarafdorlarini 27-sentabrdan beri mintaqada o‘tkazilgan harbiy harakatlar natijasida tortib olingan hududlardan zudlik bilan olib chiqib ketishga chaqirdi Senat Turkiya hukumati va chet ellik yollanma askarlar ko‘magida amalga oshirilgan Ozarbayjonning harbiy tajovuzini qoraladi Armaniston bosh vaziri Nikol Pashinyan ushbu rezolyutsiyani “tarixiy qaror” deb atadi Uning so‘zlariga ko‘ra, Tog‘li Qorabog‘ni tan olish xalqaro kun tartibiga kiradi Ozarbayjon prezidentining yordamchisi Hikmet Gadjiyevning aytishicha, mamlakat rasmiylari ushbu qarorga “oddiy qog‘oz varag‘i” kabi qaramoqda Fransiyaning Bokudagi elchisi Zakari Gross 26-noyabr kuni Ozarbayjon Tashqi ishlar vazirligiga chaqirildi, unga Fransiya Senati tomonidan 25-noyabr kuni Tog‘li Qorabog‘ bo‘yicha qabul qilingan rezolyutsiya sababli norozilik notasi topshirildi 10-noyabr kuni Armaniston bosh vaziri Rossiya va Ozarbayjon rahbarlari bilan birgalikda o‘t ochishni to‘xtatish va tinchlikparvar kuchlarni Tog‘li Qorabog‘ga kiritish to‘g‘risida uch tomonlama bitim imzoladi Armanistonda bu taslim bo‘lish deb qabul qilindi 11-noyabr kuni Pashinyanning iste’fosini talab qilgan keng miqyosli namoyishlar bo‘lib o‘tdi
Mundoq o‘ylab qaralsa, qaytam o‘zimizning marjalar kirchimol ekan. Qo‘yvorgan xotinim desang kaltaklagan sarim semirardi. Tilidan ketmasa, o‘shanday narsani taloq qilarmidim. Mo‘ylovga oq oralagandi, mo‘rchada yaktak yuvish menga havas bo‘ptimi? Ho‘, xumparvachcha, shuncha og‘zingni poyladimki, xotining bilan yarashtirib qo‘yay ham demaysan. Ko‘ngil uchun bir o‘rtaga tushsang, qisilib o‘larmiding? «Xosi lot» ni maydalasam, liqsa-liqqa yutishga ustasan-u, jonimga kuyganingni ko‘rmadim. He, o‘sha sendaqangi praxadnoy oshnadan o‘rgilib qo‘ydim. MUHO K AM ADA - Sh O‘R VA MASALASI Hay-hay, soqolni qirdirib, it yalagan mistovoqdek yarqirab ketibsan-ku. Bo‘yningni bo‘yinturuqdek qilib, haliyam xotindan nosga pul so‘rab yurgandirsan? Qani, mundoq biqinga kelib, eshitganlaringni ko‘rganga o‘xshatib lofla-chi. Muncha ko‘zing gildiraydi? Yelkaga parpasha beqasam tashlab, oyoqqa ag‘darma kiyganimdan xafsira-ma. O‘g‘irlagan bo‘lsam, non ursin. Telbaning ishini xudo o‘nglabdi deganlar. Biznikiyam shunaqa bo‘ldi. O‘zing bilasan, bir tomondan qish, bir tomondan yotoqning tayini yo‘q—qo‘lni qo‘yinda isitib, bu runni bulduruqqa toblab yuruvdik. G‘>ir kuni bolalardan kolxozga benul kino kelganini eshitib, qulupga qarab borayotsam, idoraning oldida rais ro‘para kep qoldi. Ahvoli.mni surishtirib, tovuqxonaga ioyloqchi-lik qilmaysanmi, deb so‘radi. Mayli, dedim. Rais tog‘ang gapi yerda qolmaganidan xursand bo‘p ketib, «kechqurun biznikiga kir, saruponi sal epaqaga keltiraylik», dedi. Mana, yasan-tusanni ko‘rib turibsan. Xullas, tovuqxonadaman. Men qorovul, Zaynab ka.m-pir tovuqboqar, Sattor bujur ikkalamizga boshliq. No‘i joyda ishladim-u, bundaqangi xira xo‘jayinni birinchi uchratishim. O‘zimiz bor-yo‘g‘i uch kishimiz. Shunga qaramay, kunora majlis chaqiradi. Dushanba kuni yig‘ilish qilib, tovuqxonada «Hurmat taxtasi» tashkil etsak, deb qoldi. Biz ma’qulladik. Sattor bujur desang o‘sha kuniyoq devorga sar-lavhador taxta qoqib, unga o‘zining portreytini kashaklab qo‘ydi. Xo‘sh, degan savol tugiladi—hamma 188
Prezidentimizning 2016 yil 22 noyabrdagi 2017-2020 yillarda shaharlarda arzon ko'p kvartirali uy-joylar qurish va rekonstruksiya qilish dasturini amalga oshirishga doir chora-tadbirlar to'g'risidagi qaroriga muvofiq, o'tgan yili Mustaqillik mavzesida 7 qavatli 5 ta uy qurilib, ehtiyojmand oilalarga topshirilgan edi
Xitoyda koronavirus bilan kasallanganlar soni 70 mingdan oshdi 10 844 bemor davo topdi 20 fevral, 17 fevral kuni Xitoyda Covid-19 koronavirus infeksiyasining yangi holatlari qayd etildi. Xitoyning Milliy sog`liqni saqlash komissiyasiga ko`ra, kasalliklarning umumiy soni 70 ming 548 kishini tashkil etdi. Kun davomida ushbu kasallikdan 105 kishi hayotdan ko`z yumdi, epidemiya boshlangandan beri 1770 kishi vafot etdi. 10 844 bemor davolandi.
fikrga kelish noto‘g‘ri bo‘ladi», deb to‘g‘ri xulosaga keladi (86/5-42-betlar). Darhaqiqat, «Qutadg‘u bilig» asarining muallifi Yusuf Xos Hojib tomonidan yuqorida qayd etilgan fikrlar ham ushbu xulosaning to‘g‘riligini tasdiqlaydi. «Qutadg‘u bilig»ning muallifi o‘z asarining hammaga tushunarli bo‘lishi uchun o‘sha davrdagi barcha turkiy qabilalar tilida mavjud bo‘lgan umumiy va xususiy tomonlarni hisobga olgan holda ularni umumlashtirgandir. Muallif til taraqqiyotidagi “hodisalarni sezgan holda o‘sha davr tiliga mos ravishda ko‘pgina grammatik shakllar, leksik-uslubiy xususiyatlarni qo‘llaydi. O‘z asari tilining sodda, hammaga tushunarli, uslub jihatdan so‘zlashuv tiliga yaqin, ravon, silliq bo‘lishiga katta e’tibor beradi. O‘z asari orqali qabila-elat tillarida so‘z qo‘llash tajribasi asosida o‘sha davr adabiy tilini ko‘p yangi so‘z va iboralar bilan boyitishga, ularni ma’lum me’yorga keltirishga harakat qiladi. Chunonchi: Oqush korki suz-ul bu til korki suz, Kishi kerki yYz-ul bu yuz korki kuz. Tili birle yantluq s6zi suzleyur, Sozi yaxshi bolsa yYzi suvlanur (100-bet/ kabi misralarida shoirning «zakovat ko‘rki so‘zdir, bu tilning ko‘rki so‘zdir, inson o‘z so‘zini tili orqali so‘zlashi»- ni qayd etadiki, bu bilan u o‘z davrining mohir tilchisi, badiiy so‘z sohibi sifatida gavdalanadi. Shuning uchun ham muallif o‘z asarining tiliga, har bir so‘zning ma’nosiga qiymati-qudratiga, uslubiy xususiyatiga e’tibor bilan qaragan. O‘sha davr tilida ma’noli so‘z hesil qilish usullaridan mohirlik bilan foydalangan. Jumladan, so‘z yasalishidagi affiksatsiya usulidan keng foydalana olgan. Masalan, XI asrga qadar, asosan, fe’l o‘zagiga « -ka» qo‘shimchasi qo‘shilib faqat «bilka» so‘zi yasalgan bo‘lsa, XI asr tilida bu so‘zning (boshqa affikslar orqali) ma’nolari kengaygan: Neku tor eshitkil tojik bilkasi, Biliklik kishilar kishisi bo‘lur, 132
OZARBOYJON RESPUBLIKASI BILAN IKKI TOMONLAMA HAMKORLIK QILISh BO‘YIChA O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI KOMISSIYASINI TUZISh TO‘G‘RISIDA An’anaviy do‘stona aloqalarni, faoliyatning turli sohalaridagi hamkorlikni yanada rivojlantirish hamda O‘zbekiston Respublikasi bilan Ozarboyjon Respublikasi o‘rtasida imzolangan bitimlarni samarali amalga oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi: Ozarboyjon Respublikasi bilan ikki tomonlama hamkorlik qilish bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi komissiyasi quyidagi tarkibda tuzilsin:
Shavkat Mirziyoyev tadbirkorlikni rivojlantirish bo‘yicha belgilangan vazifalar ijrosi yuzasidan yig‘ilish o‘tkazdi O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev raisligida 2-avgust kuni kichik biznes va tadbirkorlikni rivojlantirish bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar tahliliga bag‘ishlangan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi. Ushbu tadbir joriy yil 23-iyul kuni o‘tgan yig‘ilishning mantiqiy davomi bo‘ldi. O‘shanda sohadagi tizimli muammolar chuqur muhokama qilinib, kichik biznesni qo‘llab-quvvatlash va yanada rivojlantirish bo‘yicha qator vazifalar belgilab berilgan edi. Bu galgi yig‘ilishda shu boradagi ishlar qanday tashkil etilayotgani yuzasidan mutasaddi vazirlik va tashkilot, hududlar rahbarlarining hisobotlari eshitildi. Ular tadbirkorlar tashabbuslarini amalga oshirishga to‘sqinlik qilayotgan qator muammolarni respublika idoralari aralashuvisiz, joyida hal qilish mumkinligini ta’kidladi. Masalan, yer ajratish hamda infratuzilmaga ulanish bilan bog‘liq masalalar hal etilsa, tadbirkorlarning aksariyat muammosi yechiladi. Lekin yer ajratish uchun xulosa beradigan sakkizta idora tomonidan hujjatlarni ko‘rib chiqish muddatlari asossiz ravishda, oylab cho‘zib yuborilmoqda. Prezident mazkur tashkilotlarning ruxsat berishga oid funksiyasini muvofiqlashtirish, ulardagi ma’lumotlar bazasini integratsiyalash orqali bunday “ruxsat beruvchi” idoralar sonini qisqartirish, bu boradagi tartibni takomillashtirish zarurligini ta’kidladi. Vazirlar Mahkamasi, Iqtisodiyot va sanoat vazirligi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligiga yirik korxonalarning bo‘sh turgan ob’ektlari negizida qo‘shimcha kichik sanoat zonalari tashkil etish, ularni elektr, suv, gaz, yo‘l va aloqa kommunikatsiyalari bilan ta’minlashga ketadigan xarajatlarning 65 foizini respublika budjetidan qoplash tartibini joriy qilish vazifasi qo‘yildi. 23-iyulda bo‘lib o‘tgan yig‘ilishda tadbirkorlar mulklarini kompensatsiya to‘lamasdan buzish va yer maydonlarini olib qo‘yishga mutlaqo yo‘l qo‘yilmasligi belgilangan edi. Davlat rahbari shu masalada Bosh vazir o‘rinbosari rahbarligida respublika ishchi guruhi tuzish, ular joylarga chiqqan holda tadbirkorlarga yetkazilgan zararni xatlovdan o‘tkazib, bu mablag‘larni bozor qiymati asosida to‘lab berish zarurligini ta’kidladi. Joriy yil 5-avgustdan bu boradagi ishlarni qat’iy tartib bilan, uch bosqichda tashkil etish belgilandi. Birinchi bosqichda hududiy hokimliklar buzilishiga zarurat tug‘ilgan joy bo‘yicha materiallar to‘plamini Vazirlar Mahkamasiga kiritadi. Ikkinchi bosqichda shaharsozlik talablari bo‘yicha Bosh vazirning birinchi o‘rinbosari hamda moliyaviy hisob-kitoblar bo‘yicha Bosh vazir o‘rinbosari tomonidan xulosa tayyorlanadi. Uchinchi bosqichda mazkur xulosa ko‘rib chiqish va qaror qabul qilish uchun Bosh vazirga kiritiladi.
B) Zarrachalarining o‘zaro bir-biri bilan ta’sirlanishi natijasida bo‘shliq strukturasi hosil qiluvchi sistema; D) Zarrachalarning dispers faza bilan aloqada bo‘lmaydigan sistema; E) Zarrachalari dispers fazaga bog‘liq bo‘lmagan holda aralashadigan sistema. 26. Suvning sinish ko‘rsatkichi nimaga teng? A) 10; B) 1; D) 1,33; E) 14. 27. KoПoa sistema loyqalik qiymati nimaga teng ? A) 1/m; B) erg/sek; D) din/sek; E) nm. 28.Kolloid zarrachalar o‘lchami qaysi asbob yordamida aniqlanadi ? A) Ultramikroskop; B) Nefelometr; D) Mikroskop; E) Elektron mikroskop. 29. Elektroforez nima ? A) EYuK ta’sirida kolloid zarrachalarning harakati; B) EDS ta’sirida kapillyarda suyuqliklarning harakati; D) Zarrachalarning chiqishi natijasida EYuK hosil bo‘lishi; E) Kapillyardan suyuqliklarning xarakati natijasida EYuK ning hosil bo‘lishi. 30. S10, zoli uchun noindifferent elektrolitni ko‘rsating. A) FeCl;; B) Na,S1iO;; D) AgNO;; E) H.S. 369
95 –Telefoningizni oling-da, Internetga kiring! –buyurdi ukasi. –Ha, mana, “Madaniyat yangiliklari”, o‘qing. Aziza ukasi buyurganlariga itoat qildi: o‘qib, ko‘zlariga ishonmadi, hayratda qoldi: “Bu yilgi musiqa mavsumi yosh kompozitor Ja’far Zokirovning “Mangu kuy” deb nomlangan ijodiy konsert dasturi bilan ochiladi...” Mangu kuy? Qiz bu so‘zlarni o‘qib, beixtiyor vujudini necha oylardan beri ezib yotgan zilday og‘ir yukdan birdan xalos bo‘lganday sezdi o‘zini. Yoqimli his butun badani bo‘ylab o‘rmaladi. Ukasi opasining hayratlanib qolganidan mag‘rurlanib, dedi: –Ha, biz hali universitetda o‘qimasak ham ayrimlardan, juda bo‘lmasa, bir qadam oldin yuramiz, –dedi u piching qilib. Aziza ukasining kinoyasiga ahamiyat bermay, telefonga tikildi. –Eng asosiy gap qolib ketibdi-ku, opacha. Ja’far Zokirov qishloqning qayeriga kelibdi, deb so‘ramaysiz ham. –So‘ragani qo‘yayapsanmi? –dedi Aziza ukasiga iddao bilan qarab. Bugun hayratlanadigan kuni ekanmi, ukasi gapida davom etdi: –Past mahallalik Bozor aka bor-ku? O‘sha Bozor akaning jiyani ekan-da, Ja’far Zokirov. Mehriddin akaning o‘zi Shavkatga aytibdi. Azizaning yuragi tez-tez urib ketdi. Axir Past mahalla shundoq ularning ko‘chasidan tushaverishda-ku. Shunday yaqinda bo‘la turib, uni ko‘rmaganini qarang... Aziza joyida o‘tirolmay qoldi. Qiz hozir o‘z harakatlariga javob beradigan ahvolda emasdi. –Jon, Umid, menga bir yaxshilik qil. O‘sha Ja’far
—Iblis so‘zimi? –taxmin qildi Lengdon. — «Iblisning hamtovog‘i» degan ibora menga g‘alati tuyulyapti. Qiziq, u kimni nazarda tutgan ekan"a2 –Menimcha, bu ibora hecham g‘alati emas, —zardali ohangda javob berdi Fash. U nima demoqchi ekanligini Lengdon tushunmayotgan edi. — Sonyer fransuz edi, —dedi kapitan, —Parijda yashardi. Biroq so‘nggi so‘zlarini ingliz tilida yozgan. Xo‘sh, nima uchun Darhaqiqat, nozir inglizchani mukammal egallagan edi, lekin o‘limi oldidan nima sababdan aynan fransuzchaga emas, ajnabiy tilga murojaat etgan, Lengdon ana shuni tushunolmasdi. Shuning uchun-u yelkasini qisib qo‘ya qoldi. (Fash jasadning qornidagi besh qirrali yulduzga ishora qildi: –Demak, buning shaytonga sig‘inish bilan aloqasi yo‘q. Siz haliyam shunga ishonasizmi2 Lengdon endi hech narsaga ishonmayotgan edi. —Timsol bilan matn bir-biriga umuman mos kelmayapti. Kechirasiz, menimcha, sizga yordam bera olmasam kerak. –Balki mana bu vaziyatga aniqlik kiritar... –Fash chiroqni balandroq ko‘targan edi, jasad atrofida kengroq maydonga yorug‘lik tushdi. — Endi-chi2 Lengdon hayratdan qotib qoldi: jasad aylana chiziq ichida edi. Ko‘rinib turibdiki, Sonver polga yotib, o‘sha marker yordamida o‘zini doira ichiga joylashtirishga uringan. Ana endi hammasi ravshan! — Voajab. «Vitruvian odami!» –hayqirdi Lengdon. Nozir o‘z badani vositasida Leonardo da Vinchi mo‘yqalamiga mansub mashhur asar nusxasini yaratibdi. O‘rta asrlarda «Vitruvian odami» inson tanasining eng mukammal tasviri hisoblanar edi. Bizning eamonamizga kelib, u ancha ommalashib ketdi va turli rasmlar, kiyim-kechaklaru sumkalarda aks etadigan bo‘ldi. Da Vinchi «YOVitruvnan odami»ni to‘g‘ri aylana ichiga joylashtirgan va qo‘l-oyoqlarini to‘rt tomonga cho‘zib qo‘ygan. Aynan mana shu halqa boyadan beri jumboq bo‘lib turgan masalani hal qildi. Yalang‘och erkak tanasini o‘rab turgan doira 49
Masalan, jinoyat ishlari bo‘yicha Surxondaryo viloyati sudining 2015 yil 3 avgustdagi hukmiga ko‘ra, 2006 — 2009 yillarda mazkur viloyat prokurori lavozimida ishlagan D Abdurahmonov viloyat prokuraturasi bo‘lim boshlig‘i Sh Safarovning kamchiliklarini yashirish uchun ikki marotaba, ya’ni 2007 yilda va 2008 yilda pora olganlikda va 2009 yilda Oltinsoy tumani prokurori Sh Mavlonovdan himoyasiga olish evaziga bir marta pora olganlikda ayblangan edi Jinoyat ishi Oliy sudda o‘rganilganda, ayblov faqat Sh Safarov va Sh Mavlonovning tergovdagi ko‘rsatmalariga asoslangani, bundan boshqa ishonchli dalil yo‘qligi oydinlashdi Qolaversa, keyinchalik Sh Safarov va Sh Mavlonov MXX xodimlarining tazyiqi ostida noto‘g‘ri ko‘rsatma berishga majbur bo‘lganini bildirganlar
ratida farishtalik, yo‘lida nur, turmushida ezgulik bo‘ladi. Azizlarim, jon-u jigarlarim, bog‘-u bog‘changiz hamishayam-yashil bo‘lishini Yaratgandan so‘rab qolaman. CHAQALOQ BESh KUNLIK BO‘LGANDA Qizginam, qiz bola o‘nga kirdi, songa kirdi, deydi xalqimiz. Sen o‘n beshga to‘lding. Men tug‘uruqxonadaman. Buving Sulton Uvays buvaning ziyoratiga ketgan. Singlingning besh kunligini o‘zing nishonlaysan. Qanday nishonlashni bilasanmi? Moshxo‘rda pishirasan. Ko‘chadan yetti yoshgacha bo‘lgan yetti bolani chorlab, mehmon qilasan. Moshxo‘rda pishirilishi bejiz emas. Mosh va guruch barakali bo‘ladi. Bir dondan yuzlab don-boshoq paydo bo‘ladi. Singling kelajakda ana shunday bo‘lib o‘zidan ko‘paysin. Hayot yo‘li guruchdek oppoq, imon-e’tiqodi moshdek qattiq, ya’ni mustahkam bo‘lsin. Singlingning dunyoga kelishi saxovat bilan boshlansa, kelajakda ham saxovatpesha bo‘lib ulg‘ayadi. Kelajakda boyvachcha bo‘lsin-u elga saxovatli bo‘lib yursin. Joningizga jonim, bolalarim: Eng asosiysi Olloh yaratgan ne’matlarni bir-biringizdan ayamang, muruvvatli, ko‘zi to‘q bo‘lib ulg‘ayishingizni istayman. Men o‘sha kuni oilamizning o‘ninchi farzandi—singlim tug‘ilganida umrimda birinchi marta mustaqil otam bilan birga bolakaylarni mehmon qilib, dasturxonga chorladim. CHAQALOQ ETTI KUNLIK BO‘LGANDA — Qizginam, men bugun tug‘uruqxonadan chiqaman. Bo‘g‘irsoqqa xamir qorib, otang bilan o‘rik novdalarini tayyorlab qo‘yinglar. Men borgandan keyin bo‘g‘irsoqni pishirasan va o‘rik novdalariga yettitadan tizasan. O‘rik ko‘pyillik mustahkam daraxt 141
30-rasm. Neft bilan ifloslangan tuproq tarkibidagi neft qoldig‘i (20-50 sm) va neft miqdorining ajratib olinishi 30—45 sm. Qora kulrang (yuqori qatlamga nisbatan neftning miqdori. qisman nam, o‘rta qumoq, o‘ta zich, o‘simlik ildizlari va hasharot umuman uchramaydi, qazilganda katta-katta kesakcha xolda ajraladi, qatlamga zichligi va rangi bilan o‘tadi. sm. Kulrang, nam, kam strukturasiz, zichlashgan, neft ri yakkol ko‘zga tashlanadi, o‘simlik ildizlari va hasharot inlari i, keyingi qatlamga rangi bilan o‘tadi. sm. Och kulrang, o‘rtacha namlangan, o‘rta kumok, deyarli iz, neft dog‘lari kam uchraydi, o‘simlik ildizlari va hasharot I uchramaydi, zang dog‘lar kam uchraydi, keyingi qatlamga rangi bilan 150 sm. Yuqoridagi qatlamga nisbatan ochroq kulrang, nam, o‘rta palaxsali kesakchali, neftning qora dog‘lari kam uchraydi, zang dog‘lar keyingi qatlamga rangi bilan o‘tadi 196 sm. Rangi avvalgidan ochroq, namligi yuqori, palaxsali, neft i deyarli uchramaydi, zichligi kamroq, kum aralash shag‘al va zangli ; 196—200 sm dan sizot suvi chiqdi. a: Yangidan sug‘oriladigan kam madaniylashgan, Sirdaryo oqimi bo‘yicha neft koniga nisbatan 5 km uzoqlikdan olingan. yofi notekis (qidiruv ishlari o‘tkazilgan yerlar), qiyaligi 2 "S.ga liklar bilan qoplanishi juda kam, genetik qatlamlar 6 a ta’rifga ega: sm. Kulrang qora rangda, zichlashgan, neft qoldiqlari ko‘p. angan, og‘ir qumoqli, strukturasiz (neft! bilan qorishib do‘lta ), o‘simlik ildizlari juda kam, hasharot inlari deyarli Keyingi qatlamga rangi bilan o‘tadi. u sm. To‘k kulrang, nam-xo‘l, o‘rta kumokli, zichligi yuqori, neft ko‘p, o‘simlik ildizlari va hasharot inlari uchramaydi, namuna a qatlamdagi neft qoldiqlari quyosh nuri ta’sirida erishi va 119
зaпoaH koгxoпaT1aпoa aзoяy lexn!k-141180lliy ko‘rSallicblar bo‘ykba 12-Hoya 8и1 ’ MAЪ1MOT KoгxoпaБг Maпёи1o( 1aпи (aшaшяяp пaгxшгaa) шш8 80"ш MaъЪбтo( Лaaй (дoHaъHппa пaгxБп-aa) пппk; 80"ш пoш1 (1,") (28155 08186 (4,-) (98186 (1,-) 2 ЦгoБ Mзoъ , MkoБ 1 Шяcъ (4, -) ШEOБ MkoБ , БMБ (ШюБ 77) (05155 2009-y. 12010-y. биpмa 2009-y. 12010-y ишлa 2009-y, 12010-y. Eusin12 2010-y. Sur’a(1 1 2 3 4 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 To8bken($Su( 7742 12022 { 4280 155 458 1228 770 268 9367 10547 T 1180 113 917 1228 311 134 OБпяBaДO 97428 { 104170 { 6742 107 17363 173594 100 104107 { 104170 63 100 17832 1735923 100 8ayxипoБoй8и( 274328 280538 6155 102 41345 23562 1-177857 287338 275263 120796 42689 2442318266 57 вБaппxoпяй 193250 210340 { 17090 109 23540 38000 14460 161 220410 224500 4090 102 45000 45000 0 100 M65(164144432 { 7912302 1, 191 747458 10439821 oб 140 5185983 { 740639515. 143 112Бek15(ш 70 24 412 FLIF8’ONASNI - 110170 - 0 26675 T 26675 - - 96762 { 96762 - 0 27539 T 27539 0 BпXOГOЯЦ 323819 235201188618 73 33465 39167 5702 117 349093 235201 (113867 49481 3916710314 79 92 1Чиkибғи(( 9657 14793 { 5136 153 3350 3876 526 116 14051 14793 742 105 3350 4084 T. 734 122 A T - aш1 5050711 { 8879536 (38288 176 866979 { 11938491, 138 6170349 { 836763119). 136 1781609 / 10171551 oдд. 57 70 282 54" aв.
2. Transport vositalariga solinadigan mol-mulk solig‘i davlat ro‘yxatidan o‘tkazuvchi tegishli idoralarning ma’lumotlari asosida hisoblab chiqiladi. Bunday idoraga DAN xizmati idorasi va "O‘zbekiston havo yo‘llari" kompaniyasi kiradi. Imoratlar, binolar va inshootlar bir qancha mulkdorlarga tegishli umumiy hissali mulk egalari bo‘lganda soliq har bir mulkdorning imoratlari, binolar va inshootlardagi hissasiga qarab hisoblanadi. Yangi qurilgan yoki sotib olingan mulklar bo‘yicha solik kelgusi yil boshidan boshlab hisoblanadi. Yangi sotib olingan transport vositalari bo‘yicha mol-mulk solig‘i sotib olingan oyidan keyingi oydan hisoblanadi. Davlat avtomobil nazorati tomonidan hisobdan chiqarilgan avtomobillar va mototsikllar bo‘yicha soliq hisoblanilmaydi. Meros bo‘yicha o‘tgan mol-mulkdan soliq merosxo‘rlardan meros ochilgan paytdan boshlab undiriladi. Mol-mulk yo‘q qilingan, butunlay vayron bo‘lgan hollarda mol-mulk solig‘i undirish ular yo‘q qilingan yoki butunlay vayron bo‘lgan oydan e’tiboran to‘xtatiladi. Mol-mulkka mulk huquqi kalendar yil davomida bir mulkdordan boshqasiga o‘tganda soliqni birinchi mulkdor o‘sha yilning 1-yanvaridan bu mol-mulkka mulk huquqini yo‘qotgan oyning boshigacha to‘laydi, yangi mulkdor esa mulk huquqini qo‘lga kiritgan oydan e’tiboran to‘laydi. Kalendar yil davomida imtiyozga ega bo‘lish huquqi paydo bo‘lgan taqdirda mol-mulk solig‘i ana shunday huquq vujudga kelgan oydan e’tiboran qayta hisoblab chiqiladi. Mol-mulk solig‘ini to‘lash haqidagi to‘lov xabarnomalari to‘lovchilarga soliq organlari tomonidan har yili 1- maydan kechiktirmay topshiriladi. To‘lov xabarnomasi yozilmasdan mol-mulk solig‘i to‘lanmay qolsa, fuqarolar aybdor emas, bu soliq idorasining kamchiligi bo‘ladi. Jismoniy shaxslar mol-mulk solig‘ini teng ulushlarda yiliga ikki muddatda to‘laydi: 15 iyunB va 15-dekabrdan kechiktirmay soliq to‘lanishi kerak. Har yili 1-yanvar holatiga soliq to‘lovchilarni hisobga olish sug‘urta idoralari, kommunal xo‘jalik organlari va "O‘zbekiston havo yo‘llari" kompaniyasi ma’lumotlariga asosan amalga oshiriladi.
Meksikalik multimilliarder va dunyoning eng badavlat odamlaridan biri Karlos Slim Meksikada sentabr o‘rtasida yuz bergan va yuzlab odamlar hayotiga zomin bo‘lgan vayronkor zilzilalarning ijobiy jihatlari borligini aytdi "Bu fojia juda ulkan, juda qayg‘uli bo‘ldi Biz barchamiz uni boshdan kechirdik, chunki u markazga yaqin bo‘lgani uchun bu yerda, Mexikoda yashovchilarga boshqalarga qaraganda kuchliroq zarba berdi Biroq uning ijobiy effekti ham bor: bu yerda ishchi o‘rinlar yaratiladi, rekonstruksiya olib boriladi, past daromadli turli qatlamlar to‘qnash kelgan bu joyda iqtisodiy faollik paydo bo‘ladi", deb aytdi Slim Mexikodagi anjumanda Slimning asosiy biznesi Meksika va Lotin Amerikasining telekommunikatsiya bozori bilan bog‘liq U America Movil, Telcel va Telmex kompaniyalariga egalik qilishdan tashqari, Meksikaning bir qator kompaniyalarini nazorat qiluvchi Grupo Carso’ga ham ega Slim anjumanda fojiadan jabr ko‘rganlarga 2,4 mlrd peso (128 mln dollar) ajratishini ma'lum qildi Slimning aytishicha, bu summaga 217 ming odamning sa'y-harakatlari bilan erishilgan, ular Slimga tegishli turli savdo tizimlari orqali zilziladan jabr chekkanlar ehtiyojlari uchun 395 mln peso (21 mln dollar) o‘tkazishgan O‘z navbatida milliarder bunday tarzda o‘tkazilgan har bir peso uchun o‘zidan 5 peso qo‘shishini aytgan
2019-2020 yillapda coya o‘cimligidan yuqopi va cifatli hocil olishda XC-2 bioppepapatini ta’cipini o‘pganish bo‘yicha ilmiy tadqiqotlap olib bopilmoqda. XC-2 bioppepapati bioctimylyatop bo‘lib, o‘zining biologik faolligiga ko‘pa xopijiy analoglapdan qolishmaydi, qo‘llash me’yopining kamligi, tannapxini apzonligi bilan boshqa o‘ctipyvchi moddalapdan afzal hicoblanadi [1] . XC-2 bioppepapati mahalliy xom ashyolapdan olingan bo‘lib ta’cip etyvchi moddaci fypfypolidendimochevinadip. XC-2 bioppepapati g‘o‘za va g‘alla ekinlapini bioctimylyatopi cifatida Davlat Kimyo Komicciyaci tomonidan “Pecpyblika qishlok xo‘jaligida qo‘llashga pyxcat etilgan ppepapatlap” po‘yxatiga kipitilgan.[2-3] Ilmiy tadqiqotlapimizni XC-2 bioppepapatini coyaning o‘cishiga va hocildopligiga ta’cipini o‘pganish bilan davom ettipdik. Ppepapatning typli konsentpasiya (0.1, 0.01, 0.001, 0.0001 %) li epitmalapini coya ypyg‘ining ynyvchanligiga ta’cipini kyzatish ychyn tajpiba olib bopishda 5 ta vapiant ychyn 5 dona petpi kocachacining hap bipiga filtp kog‘ozi colinib, 100 donadan coya ypyg‘lapii colindi. Bipinchi nazopat vapiantida petpi kocachadagi coya ypyg‘lapiga 30 ml cyv qyydik, qolgan vapiantlapda XC-2 bioppepapatining typli konsentpasiyali epitmalapidan 30 ml dan qyyib chiqdik. Coya ypyg‘ining ynyvchanligini aniqlash (Sh.T.Xo‘jaev yclybi 2004 y) yclybiyati bo‘yicha olib bopildi.[4] Fenologik kyzatishlapimiz 100 dona coya ypyg‘lapini typli xil vapiantlapdagi XC-2 epitmalapda ivitilgan ypyg‘lapni ynib chiqishi natijacida xocil bo‘lgan poya, ildiz yzynligi va bapglap conini colishtipib o‘pganildi. Hatijalapga ko‘pa, eng camapali pivojlanish XC-2 ppepapatini 0.001 % li epitmacida bo‘lib, poya yzynligi 8 cm, ildiz yzynligi 10 cm, chin bapglapi coni 4 tagacha, nazopatdagi cyvda poya yzynligi 5 cm, ildiz yzynligi 5 cm, chin bapglap coni 2 taga teng bo‘ldi. XC-2 ppepapatini typli konsentpasiyalapdagi epitmalapida tekshipish natijalapimizga ko‘pa 0.01 % li epitmacida poya yzynligi 2 cm, ildiz yzynligi 4 cm, lekin chin bapglapi o‘cib chiqmadi. 0.0001 % li epimada poya yzynligi 5 cm, ildiz yzynligi 6 cm, bo‘lib bynda xam chin bapglapini o‘cishi kyzatilmadi. 0.1 % li epitmada ivitilgan coya ypyg‘lapida bo‘kyvchanlik kyzatildi ammo poya va ildiz o‘cib chiqmadi. Bynga cababi epitma konsentpasiyaci yuqopi bo‘lganligi ychyn coyaning ynyvchanligiga calbiy ta’cipi kyzatildi. Xyloca qilib aytganda coya ypyg‘ining ynib chikishiga bioctimylyatop XC-2 bioppepapati qo‘llanilganda qyyidagi natijalap olindi. XC-2 bioppepapatini 0.001 % konsentpasiyali epitmacida coya ypyg‘ining yuqopi ynyvchanligiga-98%, shy bilan bipga poya va ildizlapning nicbatan yzynligiga, chin bapglap conini ko‘pligiga epishildi. Adabiyotlap po‘yxati 1.X. Icakov, K.Hopqylova, C.Qocimova.. 2000. Ppotpaviteli “P-4”i ctimylyatop “XC-2” novыe vidы ppepapatov dlya celxozyayctvennыx kyltyp. Mejdynapodnыy celckoxozyayctvennыy jypnal. M,2000g №-4, 63-64 ctp 2 X. Icakov, G. Michxadze, C. Ycmonov, T. Ppotpaviteli “P-4”i ctimylyatop “XC-2”v jizni. Jypnal Celckoxozyayctvo Yzbekictana. T.1996 №6 20-ctp 3.O‘zbekicton Pecpyblikaci qishloq xo‘jaligida ishlatish ychyn pyxcat etilgan pectitsidlap va agpoximikatlap po‘yxati.- Toshkent: Puta-Print, 2016 4.Sh. T. Xo‘jaev, E. A. Xolmypodov. Entomologiya, qishloq xo‘jalik ekinlapini himoya qilish va agpotokcikologiya acoclapi O‘zbekicton Pecpyblikaci Oliy va o‘pta maxcyc ta’lim vazipligining ilmiy-yclybiy biplashmalap faoliyatini myvofiqlashtipyvchi kengash ppezidiymining qapopiga acocan 600000-qishloq va cyv xo‘jaligi bilim cohacining 5620300-“O‘cimliklap himoyaci va kapantini” bakalavp yo‘nalishi talabalapiga dapclik cifatida chop etishga pyxcat etilgan. (iii-nashp) Toshkent-2014 y
Mpons) 15 g Sop (EE Yon ya Qn "op semaning, bashoir Um "nish davri) Vita Imoct i Termik "ra "9 4 ikarilish shi Farmakologik uquv alar 0 ar zu ato ari, Pa moa togii olingan ekstrakt (lipid RMikson yelpig‘ichsimon xurmo (5eg‘yolob aril. ay oi Hero yolPigichsimon jurmo (yeng napitka X prostaglandinlar sintezini Permikson antilidrogin, Ba lad var ko‘ratali. Prevrir ng yaxshi s 616 Mavjud ma’lumotlar bo‘yicha "Ping. BU Rp ai A 697 "lan miglanishga qarshi. kir in aning xari, Shishga qarshi, anti fon iv 7n tiperplaziyasini di, siyish vaqtida og‘riq va zo‘riqish sezish, Min kamayninga (i’uria, poplakuri, mikturi, esin sochda VA ali etik bo‘lamasligi) siydik chiqarish kuchini ay ini oqa iis Rani qabul qilish fonida prostata bezining uu “Nan oi ti sifatli (1 va P. darajali) giperalaziyasi yoyilishi, Permikson prostata bining shi birga S IYI bo‘lsa
O'zbekiston Folklor san’ati kafedra o’qituvchisi Raximova G G’
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI DILNOZA JAMOLOVA O‘RTA OSIYONING ORNAMENTI VA TASVIRIY SAN’ATI TARIXI 5120400—Arxeologiya bakalavriat yo‘nalishi talabalari uchun o‘quv qo‘llanma Buxoro “Durdona” nashriyoti 2021
12. MA’LUMOTNOMALAR 121. Ma’lumotnoma tizimi Ma’lumotlarga ishlov berish vazifalarini hal qilishda ko‘pincha yozuvlarning ketma-ket joylashgan massivlari bilan ularni tartiblamay ishlanadi. Bunday holda yozuvlar kalit maydoniga ega bo‘ladi va ulardan shu kalit orqali erkin foydalanish mumkin. Bunda kalitining qiymati bo‘yicha zarur yozuvni izlash uchun massivning barcha yozuvlarini ketma-ket ko‘rib chiqish talab etiladi. Bunday izlash samarasiz va uzoq davom etadigan jarayondir. Ketma-ket joylashgan massivlarda axborotni tezkor izlashni tashkil etishda massiv tartibga solingan bo‘lishi kerak. Lekin tezkor izlashni tashkil etish uchun massivning barchasi OXda joylashgan bo‘lishi kerak. THKlarda joylashgan ketma-ket massivlarda tezkor izlash uchun ma’lumotlarni tashkil etishning bir qator usullaridan foydalaniladi, ular izlash sohasini toraytirish imkonini beradi. Bu usullardan foydalanishda butun massiv ichidan yozuvlari soni cheklangan blokni ajratib olish imkoniyatini ta’minlaydi, ular ichida izlanayotgan yozuv bo‘lishi zarur. Bunda ketma-ket ishlov berilayotgan yozuvlar soni blok o‘lchami bilan chegaralanadi. Izlash sohasini toraytirishni ta’minlovchi usullar guruhi ma’lumotnoma tizimiga asoslangan. Ma’lumotnomalarning umumiy, yagona, muvozanatlashgan daraxt tuzilishiga asoslangan turli xillari mavjud:. Ular uchun hajmi asosiy massivning hajmidan ko‘p karra kichik bo‘lgan qo‘shimcha ma’lumot massivi (ma’lumotnoma) ning yaratilishi umumiy hisoblanadi. Ma’lumot massivi, odatda, OH da saqlanadi; ma’lumotnoma yozuvlarining uzunligi asosiy massiv yozuvlari uzunligiga nisbatan ancha kichik qilib tanlanadi. Ma’lumotnoma tizimi tartibga solinmagan massivlarda va o‘zgaruvchan uzunlikdagi yozuvlar massivlarida izlashni tezlashtirishni ta’minlaydigan ma’lumotlarni tashkil etishning yagona tizimidir. Ma’lumotnoma tizimi
Ayni paytda SHHTning hamkor tashkilotlar bilan hamkorlik rejasi tasdiqlangan. O‘zaro anglashuv memorandumlariga asosan tuzilgan bu reja SHHT bilan ESKATO, ASEAN, MDH, YevrAzEs ODKB kabi nufuzli xalqaro tashkilotlar bilan hamkorligini yanada mustahkamlashni nazarda tutadi. O‘zbekiston SHHTga a’zo davlatlarning 2020-yilgacha mo‘ljallangan ko‘ptomonlama savdo-iqtisodiy hamkorlik dasturini ijro etish bo‘yicha chora-tadbirlar rejasini amalga oshirishga alohida e’tibor qaratmoqda. Xususan, SHHT uchun transport kommunikatsiyalarini rivojlantirish ustuvor masalalardan sanaladi. Y-40 xalqaro marshrutini rekonstruktsiya qilishni imkon qadar tez yakuniga yetkazish barcha a’zo davlatlar uchun muhim ahamiyatga zga ekanini inobatga olib, O‘zbekiston bu yo‘lning o‘z hududidagi qismi bo‘yicha majburiyatlarini to‘la bajarib bo‘ldi. Ayni paytda mamlakatimiz Y-40 xalqaro marshrutining markazida «Navoiy» erkin industrial iqtisodiy zonasini barpo etmoqda. Shubha yo‘qki, Markaziy Osiyoda yangi qo‘shma loyihalar amalga oshirilgani sayin, ya’ni ishlab chiqarish korxonalari va yo‘llar barpo etish ko“paygani sari SHHT mamlakatlari uchun «Navoiy» erkin industrial iqtisodiy zonasining ahamiyati oshib boraveradi. Tashkilot a’zolari uni rivojlantirishda faol qatnashishi mumkin. Davlat rahbarlari kengashining kengaytirilgan tarkibdagi maj-tisida ko‘ptomonlama va o‘zaro manfaatli hamkorlikni yanada rivojlantirish, shuningdek, dolzarb mintaqaviy va xalqaro masalalar ko‘rib chiqildi. Unda SHHTga a’zo davlatlar rahbarlari bilan birga, kuzatuvchi maqomidagi mamlakatlar delegatsiyalari rahbarlari—Mo‘g‘uliston Prezidenti Saxiagiyn Elbegdorj, Pokiston Islom Respublikasi Prezidenti Osif Ali Zardoriy, Eron islom Respublikasi Tashqi ishlar vaziri Manuchehr Muttaqiy, Hindiston Respublikasi Tashqi ishlar vaziri Somanaxalli Malayya Krishna hamda sammit mehmonlari—Afg‘oniston Islom Respublikasi Prezidenti Hamid Karzay, Turkmaniston Prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedov ishtirok etdi. Shuningdek, majlisda SHHT Bosh kotibi Muratbek Iman-aliyev, SHHT MATT Ijrochi direktori Jenisbek Jumanbekov, BMT Bosh kotibining o‘rinbosari Yan Kubish, MDH Ijroi qo‘mitasi raisi Sergey Lebedev, ODKB Bosh kotibi Nikolay Bordyuja, YevrAzES Bosh kotibining o‘rinbosari Murat Musatayev, ASEAN Bosh kotibining o‘rinbosari Sayakan Sisovong qatnashdi.
UmmoN Guruhining barcha qo'shiqlari to'plami [ORGINAL VA SIFATLI] Jahon Chempionati 2014 VIDEO TAMOSHA / ONLAYN KO'RISH / JCH 2014 GOLARNI KO'RISH / ЖЧ 2014 Т [73] Toshkentda imom-xatiblarning Ramazonga tayyorgalik bo‘yicha yig‘ilishi o‘tkazildi Muborak Ramazon oyiga tayyorgarlik ko‘rish yuzasidan 7-iyun kuni Toshkent shahridagi masjid imom-xatiblari ishtirokida yig‘ilish bo‘lib o‘tdi, deya xabar beradi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mitaning rasmiy sayti Davomini o'qish » Читать дальше » Facebook’dagi "Potrebitel” guruhi a’zolari sharofati bilan poytaxtimizning Shayxontohur tumani Qoratosh mavzesidagi "Korzinka” do‘koni kassachisi Marg‘uba Odilova do‘kon rahbariyati tomonidan "Avenyu Park” dam olish zonasiga yo‘llanma va "Xaridorlar yaxshi ko‘radigan kassachi” faxriy yorlig‘i bilan taqdirlandi Davomini o'qish » Читать дальше » Nokia Lumia 630 Toshkentda 700 ming so‘mdan sotila boshladi O‘zbekistonda Windows Phone 8 1 operatsion tizimida va bir yo‘la ikki SIM-kartada ishlovchi birinchi Nokia smartfoni sotila boshladi Aprel boshida taqdim etilgan Nokia Lumia 630’ni endi mamlakatimizda ham uchratish mumkin bo‘ldi Bu haqda Mobinfo xabar berdi Davomini o'qish » Читать дальше » 2014-yil boshida taqdim etilib, fevral oxirida sotuvga chiqqan UZTE Grand X Quad smartfoni deyarli 25 foizga arzonlashdi Bu haqda Mobinfo xabar berdi Davomini o'qish » Читать дальше » 2014-yil 8-iyun holatiga ko‘ra Toshkentning Sirg‘ali avtobozoridagi Epica avtomobillarining narxlari sharhi tayyorlandi Davomini o'qish » Читать дальше » 2014-yilda O‘zbekistonda 180 mlrd so‘mlik charm mahsulotlar ishlab chiqarildi Milliy matbuot markazida O‘zbekiston charm-poyabzal sanoatini yanada rivojlantirish masalasiga bag‘ishlangan matbuot anjumani o‘tkazildi Tadbir "O‘zbekcharmpoyabzali” uyushmasi tomonidan tashkil etildi Bu haqda O‘zA xabar berdi Davomini o'qish » Читать дальше » Bugun, 9-iyun kuni London shahrida mukofot jamg‘armasi 809 ming 600 yevrodan iborat yirik turnirning asosiy tur bahslari start oladi O‘zbekistonning birinchi va ikkinchi raqamli tennischilari: Denis Istomin hamda Farrux Do‘stov London turnirining birinchi davrasida o‘zaro to‘qnash keladi, deb xabar bermoqda "Olamsport” Davomini o'qish » Читать дальше » “Ark Sug‘urta” kompaniyasi litsenziyasining amal qilish muddati tugatildi "Ark Sug‘urta” mas’uliyati cheklangan jamiyati sug‘urta kompaniyasi litsenziyasining amal qilish muddati tugatildi Bu haqda O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi sayti xabar berdi Davomini o'qish » Читать дальше » Shayxontohur tumanida ikki pog‘onali chorraha qurilishi boshlandi (foto) Toshkentdagi Abdulla Qodiriy va Shayxontohur ko‘chalari kesishmasida ikki pog‘onali transport chorrahasi qurilishi boshlandi Qurilish yoz oxirigacha bitishi rejalashtirilgan Bu haqda Gazeta xabar berdi Davomini o'qish » Читать дальше » Toshkentdagi “Lokomotiv” bog‘ida ochiq osmon ostidagi “romantik kinoteatr” ish boshladi Toshkentdagi "Lokomotiv” madaniyat va istirohat bog‘ining "Sharq bog‘i” deb ataladigan mavzuli qismida kinoteatr ish boshladi Bu haqda muassasaning Facebook’dagi sahifasida ma’lumot berilgan, deb yozadi "Kun” Davomini o'qish » Читать дальше » BMT Taraqqiyot dasturi va Ko‘ngillilar dasturi "O‘zbekistonda ijtimoiy innovatsiyalar va ko‘ngillilik” loyihasi doirasida eko-sumkalardan foydalanish va plastik paketlardan asta-sekinlik bilan voz kechish bo‘yicha Korzinka do‘konlarida aksiya o‘tkazdi Bu haqda Anhor xabar berdi Davomini o'qish » Читать дальше » O‘zbekiston Markaziy banki “Amirbank” litsenziyasini qaytarib oldi "Amirbank” xususiy ochiq aksiyadorlik-tijorat bankidan bank operatsiyalarini amalga oshirish huquqini beruvchi litsenziya olib qo‘yildi Bu haqda O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki sayti xabar berdi
60-rasm. O‘rgimchakkana: 1—imagosi; 2—tuxumi; 3—lichinkasi; 4,5—zararlangan bodring: Butgulli sabzavot ekinlarining zararkunandalari
Moskvada MMA jangchisi kaltaklab ketildi Moskvaning janubida 3 noma'lum shaxs rossiyalik MMA (Mixed Martial Arts) jangchisi Rasul Mirzayevni kaltaklab, travmatik quroldan jarohat yetkazdi. Bu haqida TASS agentligi xabar berdi. "Bugun tungi soat 2:00 atrofida Vostochnyy ko‘chasida 3 nafar noma'lum shaxs Mirzayevga hujum qilgan. Ular sportchini kaltaklab, travmatik quroldan jarohatlashgan va qochib qolishgan. Jabrlanuvchi shifoxonaga yotqizilgan", - deya ma'lum qilindi shahar huquq-tartibot organida. 2011 yilda Rasul Mirzayev ehtiyotsizlik tufayli odam o‘ldirganlikda ayblanib, 2 yilga ozodlikdan mahrum etilgan - shu tariqa uning sportdagi karerasi intihosiga yetgan. 2011 yilning avgustida Mirzayev Moskvadagi tungi klubga kiraverishda Ivan Agafonov ismli talabaga musht tushirgan. Talaba hushidan ketgancha o‘ziga kelolmay, bir necha kundan so‘ng hayotdan ko‘z yumgan.
Ushbu yo‘nalishda Qurilish vazirligi tizimida qanday ishlar amalga oshirilayapti? Oliy Majlis Qonunchilik palatasi Sanoat, qurilish va savdo masalalari qo‘mitasi tomonidan tashkil etilgan “Qurilish sohasini texnik tartibga solish borasida amalga oshirilayotgan ishlar” mavzusidagi seminarda bu boradagi ishlar, sohadagi mavjud muammolar haqida so‘z yuritildi. Ta’kidlanganidek, “2020-2023 yillarda shaharsozlik faoliyati sohasida texnik jihatdan tartibga solishga doir milliy normativ hujjatlarni ishlab chiqish va qayta ko‘rib chiqish Dasturi” tasdiqlanib, ushbu Dasturga asosan jami 263 ta normativ hujjatlar qayta ko‘rib chiqilishi belgilangan. Bu borada 2020 yilda 55, 2021 yilda 65 ta normativlar qayta ishlab chiqilgan bo‘lsa, 2022 yilda 57 ta normativlarni qayta ishlab chiqish rejalashtirilayotir. Shuningdek, “2019-2021 yillarda texnik reglamentlarni ishlab chiqish Dasturi”ga muvofiq Qurilish vazirligi tomonidan 2019 yilda bitta, 2020 yilda 2 ta maxsus texnik reglamentlar, 2021 yilda 5 ta umumiy texnik reglamentlar ishlab chiqilgani aytib o‘tildi. Binolarning energiya tejamkorligi, sanuzellar, velo-yo‘laklar, yo‘l chorrahalari bo‘yicha namunaviy loyihalar va normativ talablar ishlab chiqilgan. Ma’lumki, keyingi yillarda mamlakatimizda bunyodkorlik ko‘lami kengaydi. Ayniqsa, ko‘p qavatli uylar qurilib, aholining eng muhim talabi qondirilmoqda. 2022–2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasini “Inson qadrini ulug‘lash va faol mahalla yili”da amalga oshirishga oid Davlat dasturining 161-bandi qurilish sohasini texnik tartibga solishga oid bo‘lib, uning ijrosini ta’minlash bo‘yicha tizimli ishlar amalga oshirilayotir. Seminarda shaharsozlik hujjatlarini ishlab chiqish tartiblarini takomillashtirish, sohada ma’muriy tartib-taomillarni soddalashtirish, qurilish ishlari sifatini oshirish, shaharsozlik faoliyatini raqamlashtirish, sohani malakali mutaxassislar bilan to‘ldirish bo‘yicha bir qator takliflar berildi. Taklif va munozaralarga boy bo‘lgan tadbirda sohada amalga oshirilishi lozim bo‘lgan vazifalar belgilab olindi. M.Komilova, O‘zA
Navbatdagi o'yin Boshqa o'yinlar Ularning qay biri eng yaxshi xarid bo'ldi? The Best uchun da'vogarlar rostdan ham The Bestmi?! FIFA va UEFA kuchli uchtaligiga kirish uchun nima qilish kerak? "Barcelona" Perdinho bilan muzokaralar olib bormoqda
Bussufa 2011 yilda Belgiyaning "Anderlext" jamoasidan "Anji"ga o‘tgandi
M da al-Jomiʼ alkabir madrasasi (minorasi bilan) (1170—72), al-Izziya madrasasi (12-asr), Qorasaroy qalʼasi harobalari (13-asr) va boshqa, shahar yaqinida Nabi Yunus maqbaramasjidi (10-asr) bor [1] ↑ OʻzME Birinchi jild Toshkent, 2000-yil Bu maqolada boshqa til boʻlimlariga ishorat yoʻq
53 –garmӣ) – organizmhoye meboshand, ki harorati badanashon vobasta ba ha ro rati muhiti beruna tag‘yir meyobad. Ba onho hayvonhoi bemӯhra, mohiho, obxokiyon, xazandaho doxil meshavand. Onho harorati badanro doimӣ nigoh doshta nametavonand. Balandshavii harorati atrof boisi tez shavii ҷarayonhoi fiziologiye, ki dar in organizmho meguzarand – ba monandi mubodilai moddaho, nafaskashӣ, gardishi xun meshavand. Sur’ati sabzish, inkishof va afzoishi organizmho ziyod meshavad. Pastshavii harorat ba sustshavii mubodilai moddaho dar organizmho, ba holati karaxtӣ omadani ba’ze namudho, ba xob raftan va dar ba’ze holatho ba nobudshavӣ ovarda merasonad. Organizmhoi gomoyoterm (yunonӣ “gomoyos” –monand, yak xel, “terme” – garmӣ) organizmhoye meboshand, ki novobasta ba harorati muhiti beruna harorati badanashonro doimӣ nigoh medorand va ba hamin mutobiq shudaand. Ba onho parrandaho va shirxӯrho doxil meshavand. Mutobiqshavii rastaniho ba tag‘yiryobii harorat. Fa’oliyati hayotiy organizmho a» bisyor ҷihat ba harorati muhit vobasta ast. A» rӯi ehti yoҷa shon ba garmӣ rastaniho ba gurӯhhoi ekologii zerin ҷudo karda mesha vand: rastanihoi garmidӯst va rastanihoi ba xunukӣ tobovar. Rastanihoi garmidӯst dar mintaqahoi iqlimash tropikӣ va sub-tropikӣ inchunin dar mintaqahoi iqlimash mӯ’tadil, dar ҷoyhoye, ki oftob nag‘z garm mekunad, mesabzand. Rastanihoi ba xunukӣ tobovar dar mintaqahoi iqlimash xunuk va mӯ’ tadili kuray zamin pahn shudaand. Dar ҷarayoni evolyutsiya dar rastaniho nisbat ba harorat mutobiq-shavihoi biokimyovӣ, fiziologӣ va morfologӣ paydo shudaand. Mutobiqshavihoi biokimyovӣ. Bo ta’siri harorati baland dar sito plaz may huҷayrahoi rastanihoi garmidӯst konsentratsiyai ba’ze mod daho (kislotahoi organikӣ, namakho) ziyod meshavad. In moddaho ba tarshavii sitoplazma muqovimat mekunand, toksinhoi zahrnokro neytral (bartaraf) mekunand. Dar tarkibi shirai huҷay-rahoi rastanihoi ba xunukӣ tobovar, a» hisobi kamshavii ob dar harorati past miqdori qand ziyod meshavad va in rastanihoro a» xunuk zadan himoya mekunad. Mutobiqshavihoi fiziologӣ. Vositayi pursamari a» garmshavӣ himoya namudani rastaniho dar harorati baland-buxor kardani ob a» sathi barg–transpiratsiya ba hisob meravad. Aksari rastanihoi biyobon sikli kӯtohi hayot dorand. Davrai vegetatsiyai onho ba bahor muvofiq meoyad, dar
QAYSAR RUDALARDAN OLTINNI AJRATIB OLISH 18. Qaysar ruda va boyitmalardan oltinni ajratib olish Tayanch iboralar: murakkab tarkibli oltin rudalari, sulfidli oltin rudalari, uglerodli, temirli oltin, surmali oltin, mayin zarrali oltin, sianlash usullari, sorbsiyalash, sizdirib o‘tkazish usulida sianlash, sorbsiyalash pachugi, pnevmatik aralashtirish usuli, sorbsiyali stanlash, tindirilgan eritmadan sorbsiyalash, havo bosimi, kislorodning partsial bosimi. Oltin ajratib olinishni oson bo‘lgan rudalar kamayib bormoqda. Hozirgi zamon texnikasida asosan murakkab tarkibli oltin rudalari qayta ishlanmoqda. Bu texnologik sxemalarga gravitatsiya, magnit, elektr, amalgamatsiya, flotatsiya kabi jarayonlar yordamchi tarkib sifatida kiritilmoqda. Hatto pirometallurgiya va gidrometallurgiya jarayon tarkiblari: kuydirish, yuqori haroratda eritish yoki tanlab eritish keng foydalanilmoqda. Tarkibi murakkab bo‘lib, unga qo‘shimcha ishlov berishni talab qiladigan texnologiyali rudalar murakkab tarkibli rudalar (uporniy) deyiladi. Quyida 18-jadvalda ayrim oltin tarkibli rudalarni tanlab eritish texnologik ko‘rsatgichlari berilgan. Bu jadvalda A, B, V, G va D guruxlariga kiritilgan rudalar tavsifi berilgan. Jadval-18. Turli guruh rudalarining tanlab eritish texnologiya ko‘rsatgichlari. T/r / Ko‘rsatgichlar Rudalar guruxi A KvarsI) BLoyli IV Sulfid. 1G D Surmali uglerodli { И 1 { Xoт ashyoda 4,5 5,0 6,0 7,0 15-20 Au miqdori, g/t 2 ) Yanchish-0,150,30,15 -,0150,10 darajasi, mm. 3 ) Chiqindidagi-0,0740,0740,0750,0740,074 Au miqdori, g/t 248
148 Manavi sondan besh qadoqqina tort!e Cho‘g‘i kam tuyuldi Mardikorga et. Qusiriq ko‘rgandek burishtirdi. bet: «Qani, qo‘y, men o‘zim tortay-chi, jiyan, O‘Uynashib bo‘lmagay torozu bilan» «» Pallaga qo‘yilgan ediki qayta, Laylakka aylandi et tushgan palla. "Hayf, dedi Mardikor paxsalab qulin. Qassob naq bo‘ldi, deng, betiyiq lo‘li: «Vey, axir, yanglishuv bo‘lur savdoda. Muncha tutmasangiz o‘zni havoda – Erkak ham shu qadar bo‘lurmi milj-milj; Bo‘ldingiz-ku, axir, ababga qirg‘ich Dadangiz temirchi o‘tgan-ov chog‘i». Chaqnadi Mardikor ko‘zin qarog‘i: «Qilgandan ko‘ra, eh, o‘zgani yul-yul, = Yalmon o‘laksasin yeganing ma’qul H J J Ming otki, kor etmas ta’na kesagi, Erur kim shaytonning yo‘rg‘a eshagi. XOMTAMA Qayda, deng, bundaqa mazali xo‘rak, Zavq ila Toziqul mujirdi so‘ngak. Mushukni ko‘r-a u yugurdi shitob. O, axir, og‘zida bir tilish peshnob Peshnob-a! Qayerdan o‘mardiykin-a:1 Sur baliq singari rangi naq tilla Lek Mushuk daraxtga chiqvoldi. Olg‘ir! -So‘ng yeya boshladi bamaylixotir. Tomchilab Toziqul so‘lagi chak-chak, Ko‘kka irg‘ishladi g‘ijinib andak. Na iloj, qaytdi u ortiga tajang; Ko‘zlari nim ko‘r-u quloqlari gang. Dard ustiga chipqon, deganlari rost. - Bu alamlar go‘yo ko‘ringandek oz, Yeyotgan so‘ngagin shu mahal, e-voh, Ekanmi payida, ildi-ketdi zog‘. Bu manzaradan, Ko‘ngliga banogoh tushgan darradan Toziqul jismida lovulladi o‘t; Bag‘riga tikanlar sanchildi po‘rt-po‘rt.
9 Hujayra nazariyasi, biogenetik qonun, irsiy o’zgaruvchanlikning gomologik qatorlar qonuni qaysi metod yordamida kashf etilgan? 11 Hujayradagi biokimyoviy jarayonlarni qaysi metodlar yordamida o’rganiladi? 12 Mikrurgiya metodi yordamida hujayra ichidagi qaysi jarayonlar o’rganiladi? O’zgaruvchanlik 16 Qaysi metod biologiya fanining ilk rivojlanish davrida keng qo’llanilgan? 18 Biologiya fani qaysi fanlar uchun nazariy asos hisoblanadi? Qishloq xo’jaligi, tibbiyot Tibbiyot, meditsina, tabobat - kishilar sogʻligʻini saqlash va mustahkamlash, umrni uzaytirish, kasalliklarning oldini olish, davolash haqidagi bilimlar va shu sohadagi amaliy tadbirlar majmui
Eski arab alifbesi bilan birga o‘lib ketgan, o‘zbek tilining xususiyati ko‘zda tutilib tuzilgan yangi o‘zbek alifbesi va til qoidasida kulgi chiqadigan mana bu xildagi uslubni qayta tiriltirishga urinishdan maqsad nima? «Yer sahniga sochilgan g‘alla javohirlarkim, xirmon-xirmon ombor xazinasiga to‘plangani va xazina to‘lmoqi bilan yer xalqi to‘qlangoni; muloyim paxtalarkim, ishlamoq bilan iyaklangoni va nafis ipaklarikim, to‘qimoq bila ko‘ngillarga tilaklagoni va yumshoq qorako‘l barralarikim, o‘z-o‘zidan gajaklangoni va rang-barang kon ma’dalarikim, ochilmoq bila O‘zbekiston boyligi yuksaklangoni » Men aruz to‘g‘risida gapirganimda jo‘rttaga Sobir Abdullani — hozirgi aruzning yirik namoyandasini oldim Chunki bosh tuzalsa, oyoq tinim oladi Boshqa shoir va shoirchalar to‘g‘risida gapirmoqchi emasman
6 Milliy q im m atli qog‘ozlar b o z o rin in g tashkil etilishi natijasida Oqilona tashkil qilingan moliya mexanizmi xo'jalik subyektlarida ishlab sarflanishini to ‘g ‘ri yo'lga qo'yishiga xizmat qiladi
Shu oyda Quyoshning to‘liq tutilishi kutilyapti, ikki marta yulduzlar yomg‘iri va Yupiter bilan Saturnning osmon gumbazida birga tizilishi ro‘y beradi, deyiladi Moskva planetariyasining “RIA Novosti”ga bergan ma’lumotida."Qiziq tomoni shundaki, ushbu hodisalarning bari 14-21 dekabr oralig‘iga to‘g‘ri keladi. Shu bois ayni haftani shunday ham juda murakkab kechayotgan 2020 yilning eng astronomik sanalari, deb atash mumkin", - deyiladi xabarda.14 dekabr kuni Quyosh to‘liq tutiladi. Voqeaning to‘liq bosqichi 130 daqiqa davom etadi. Shu kuni meteorlar yomg‘iriga ham guvoh bo‘lamiz: soatiga 120 ta meteor uchadi.Eng qisqa yorug‘ kun - 21 dekabrda astronomik qish kirib, tun qisqarishi, kun uzayishi boshlanadi.Shu kuni osmon gumbazida ikkita gigant sayyora – Yupiter va Saturn birga qad etiladi. Bunday hodisa har yuz yilda bir sodir bo‘ladi. Osmonda ularning eng yaqin ko‘ringani bundan 794 yil avval – 1226 yil 4 martda sodir bo‘lgan ekan.21 dekabrdan 22 dekabrga o‘tar kechasi Ursida meteorlar oqimi eng yuqori darajaga yetib, soatiga 10 tagacha meteor uchadi.
1 1 Oʻrta Osiyoning aholi soni boʻyicha eng yirik 25 shahri 3 1 Oʻrta Osiyo mamlakatlarining umumiy tavsifi Oʻrta Osiyoning 5 mamlakatining umumiy aholisi soni 2012-yilga koʻra - 65 700 000 kishini tashkil qildi
Bugun, 1-noyabr kuni Toshkentga Yevropada Xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti (YXHT) Demokratik institutlar va inson huquqlari bo‘yicha byurosi (DIIHB)ning O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti saylovni kuzatish bo‘yicha missiyasi rahbari Yoxan Peter Traugott Teyler keldi Bu haqda “Daryo”ga O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti saylovini yoritish bo‘yicha Respublika matbuot markazi xabar berdi Missiya rahbari Toshkentga yetib kelganidan so‘ng 2-noyabr kuni Radisson Blu Tashkent mehmonxonasida brifing o‘tkazilishini ma’lum qildi O‘zbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi 2016-yil 28-oktabrdagi qarori bilan YXHTga a’zo bo‘lgan 13 ta mamlakatdan 17 nafar kishidan iborat YeXHT DIIHB kuzatuvchilar missiyasi asosiy guruhini ro‘yxatga olgan
bo‘ladi. Apparat xom iplari esa yupqa movut va yo‘g‘on movut bo‘ladi. Jun xom iplari, asosan, ikki qavat qilib eshilgan holda ishlatiladi. texnik to‘qimalar va gilamlar uchun esa 2—6 qavat qilib eshiladi. Tabiiy ipak (xom ipak) oqartirilmagan va yuvilgan bo‘lib, u pilla qurtining g‘umbagini qayta o‘rash jarayonida olinadi. Yuvish jarayonida ipakning tarkibidagi yelim moddasi (seritsin) ketib, ipak yumshaydi. Tabiiy tolalar sof holda ham, sintetik va sun’iy tolalar bilan ham aralashtirilib ishlatilishi mumkin. Sun’iylariga viskoza, asetat. triasetat hamda mis-ammiak tolalari kiradi. Sintetik tolalar bir necha turga bo‘linadi: poliamid (kapron, anid, enant). poliefir (lavsan). poliakrilnitril (nitron). polielofin (polipropilen, polietilen) va boshqalar. Texnik to‘qimalarni ishlabchiqarish uchun shisha, kvars, uglerod. asbest, metall va turli qoplamali iplar ishlatiladi. To“quv korxonasida ishlatiladigan paxta xom ipi tanda va arqoq iplariga bo‘linadi. To‘quvchilik jarayonida arqoq iplariga nisbatan tanda iplari ko‘proq zo‘riqishi va ishqalanuvchi kuchlar ta’sir etishi tufayli, ularning pishiqligi yuqoriroq bo‘lishi kerak. Bunga erishish maqsadida tanda iplarini tayyorlash jarayonida sifatli xomashyodan foydalaniladi va ular ko‘proq pishitiladi. Qayta taralgan paxta xom ipining uzilishdagi cho‘zilishi 5—6 Xni, kard xom ipining uzilishdagi cho‘zilishi esa 6—7 Xga teng. Xom ipning nisbiy uzilish kuchi 10—16 sN/teksni tashkil qiladi. Masalan. ingichka tolali paxta navlaridan tayyorlanib, tanda uchun ishlatiladigan 15.4 teksli xom ip uchun nisbiy uzilish kuchi 15.9 sN /teksga., o‘rta tolali paxta navlaridan tayyorlanib. arqoqqa ishlatiladigan 18.5 teksli xom ip uchun esa nisbiy uzilish kuchi 11.3 sN/teksga teng bo‘ladi. Paxta xom ipining bikrlik moduli 1000—1500 MPa.ni tashkil etadi. Zig‘ir tolalari tuzilishi, o‘lchamlari, kimyoviy tarkibi va xususiyatlari bilan bir-biridan farq qilib, ko‘pchiligi sanoatda texnik maqsadlarda ishlatiladi. Ular nisbatan kalta va ingichka bo‘lgan bir-biriga yopishtirilgan oddiy tolalardan iborat. Zig‘ir tolalarning ichida eng keng tarqalgan turi Iyon xom ipi hisoblanadi. Zig‘ir xom ipining o‘zi ham bir vaqtda zig‘ir va tarandi xom iplariga bo‘linadi. Zig‘ir va tarandi xom iplari yigirish korxonasida oqartirilmagan holda ishlab chiqariladi. Zig‘ir xom ipi ko‘proq nam vajuda kam miqdorda quruq holda yigiriladi. Zig‘ir va tarandi xom ipi, asosan. to‘quvchilik korxonalarida ishlatiladi.
markazi hisoblanadi. Arximed yoki Yevklidning matematikada olib borgan ilmiy ishlari bugungi kunda ham o“z kuchini yo‘qotgani yo‘q. Yevklidning «Boshlanish» nomli asari dunyo tillariga 1000 martadan ortiq tarjima qilingan. Yevklid geometriyasidagi aksioma, postulatn va aniqlash hozirgacha fanda munosib o‘rin tutadi. Dunyoning geotsent rizm modelini Platon, Yevdoks, Aristotel, Ptolomey va Knidskiylar tuzdi. Pifagor esa yerning sharsimon ekanligi haqidagi g‘oyani birinchi bo‘lib olg‘a surdi. Yerda hayotning tabiiy ravishda paydo bo‘lishi va odamning boshqa tirik organizmlardan paydo bo‘lganligi haqidagi tushunchani ham grek olimi Anaksimandr aytib o‘tdi. Aristotel tabiatdagi tirik organizmlar bir-biriga o‘ziga xos zina shaklida bog‘liqligini tasvirlashga urindi. Qadimgi Gretsiya insoniyatga fanning ilk buyuk allomalari va yo‘nalishlarini taqdim etdi. Bugungi kunda antik davrdagi sodda tushuncha va yo‘nalishlar rivojlanib, yer sharidagi moddiy va ruhiy hayotni yuksaltirish imkonini berdi. Fanning, texnika va texnologiyalarning rivojlanishi insoniyat hayoti va iqtisodiyot tubdan o‘zgarishga olib keldi. Fan Mlaarkaziy Osiyoda VIII-IX, X va XI asrlarda juda katta yutuqlarga erishdi. IX asrdan boshlab, Xorazmshohlar, G‘aznaviylar, Saljuqiylar va Qoraxoniylar davrida ilm-fan yanada taraqqiy etdi. Samarqand, Xiva, Buxoro, Movarounnahr madaniyat markazlariga aylandi. Bu shaharlarda madrasalar, akademiyalar tashkil topdi, dunyo fanining qo‘lyozmalari va buyuk olimlar to‘plandi. Markaziy Osiyolik ilm-fan fidoyilari ham o‘z ona yurtlarida va boshqa yurtlarda ilm chiroqlarini yvoqtilar, Bag‘dod shahrida birinchi akademiyaga asos solishdi. Bu davrda Jayxoniy, Xorazmiy, Farg‘oniy, Ismoil Buxoriy, Termiziy, Forobiy, Ibn Sino. Beruniy, Ismoil Jurjoniy, Mahmud Koshg‘ariy va boshqa yirik olimlar o‘nlab, yuzlab ilmiy asarlar yozdilar. Bu asarlar orasida al-Xorazmiyning matematikaga oid kitobi «Zij», alohida ahamiyatga ega, olim 170 ga yaqin asar qoldirdi. Ibn Sinoning «Tib qonunlari», bugun ham o‘z ahamiyatini yo‘qotgan emas. Markaziy Osiyoda ilm-fan ikkinchi marta temuriylar davrida yuqori cho‘qqilarga ko‘tarildi. Ammo bu davrda hali Yevropada ilmiy va izlanishlar deyarli olib borilmayotgan edi. XIV-XV asrning oxirlarigacha temuriylar saltanatida ilm-fan taraqqiyoti uchun katta imkoniyatlar yaratildi. Bu davrda Movarounnahrda o‘nlab madrasalar qunldi. Kutubxonalarda dunyoning ko‘pgina
, A X KX 2sin— C0s-219 - 9) Э 53 21 Sina = — = = ap, иa 5 X y 4 ИИ" —8 CO08 — 1999— 2 2 2 2 x 22 A 9 X cos sm 1-187 — 2 7 7? 7 1-7 CO5 x= — — = — = - Xx 146 22 2 ? sin 40s — 1419 — 2 2 2 bur badi. T-misol. Ushbu Яx ИY= ——2—— 3 ИПA — 4 CO5 x muza hisoblansin. X , 4Bи имepтaдa 195 = deymiz. Unda yuqorida avblganlarga ko‘ra 1 б 1 — ШY 1 1 401 — —13 б, 41 e) 5 ai, 188 182 ho‘ladi. Natijada berilgan trigonometrik funksiyaning integrali tnstonal funksiyaning integraliga keldi. Ravshanki, i 3 » 1 11, 1 { ) { —B ap kин-иинaн (8) 3) 1). 2 2 2 k 24" 2 Unda 1 1 A 3 = 1) I 14—1—1 12512) a = 2 YЛ 2 1 (= Aka) Bp 285 I , mt I n —— Ii i II——2 ——===—— ————
= As. JI Bum, "ar 2 Vtl. Bu tenglama dvigatelning litraviy quvvatiga ta’sir Qiluvchi asosiy faktorlarni analiz qilishga yordam beradi. Izlanishlar litraviy quvvatga asosan quyidagi faktorlar ta’sir qilishini ko‘rsatadi: p—aylanishlar chastotasi; t—taktlar soni; ta—nisbat; ro — Xa-voning zichligi va boshqalar–qiymat amalda M, ga ta’sir ko‘rsatmaydi, chunki N, va 1, kattaliklar —suyuq yonilg‘ilar uchun o‘zgarmas. Dvigatelning litraviy quvvatini oshirish usullaridan asosiysi uning aylanishlar chastotasini oshirishdir. , . Aylanishlar chastotasining eng katta qiymati yonish protsessining qoniqarli ketishi, dvigatel! asosiy detallarining yeyilishi va porshenning o‘rtacha tezligi bilan chegaralanadi. Yuk avgomobilB dvigatellari uchun porshenning o‘rtacha tezligi S, —9...11. MC, yengil avtomobil dvigatellari uchun esa S, = 11...15 ms ni tashkil etadi. Yonish protsessini dvigatelning juda katta aylanishlar chastotasida (p= 12000... 14000 ayl" min) ham qoniqarli tashkil qilish mumkin. Porshenning o‘rtacha tezligini esa ma’lum chegarada qisqa yo‘lli porshen konstruksiyasini qo‘llab saqlash mumkin. Qisqa yo‘lli 512 dvigatel; konstruksiyasini qo‘llash qator afzall K.larni beradi. Bunda aylanishlar chastotasini oshirish, sovituvchi muhitga issiqlik berishni kamaytirish; dvlGatelB golovkasiga katta klapanlar o‘rnatish va havo o‘tkazuvchi yuzalarni kattalashtirish; tirsakli valni mustahkamlash;, dvigatelB konstruksiyasini ixchamlash; dvigatelB massasini kamaytirish mumkin. Dvigatelning litraviy quvvatini oshirishning yana bir usuli silindrga kirayotgan havoning zichligini oshirishdan iborat. Bunga esa nadduv qo‘llab erishiladi. Bu usul bilan dvigateldan olinayotgan quvvatni 7096 gacha oshirish mumkin. Dvigatel tog‘lik rayonlarda ishlaganda havo Zichligi r, ning pasayishini Ham hisobga olish kerak. Agar r, ning pasayishi nadduv bilan kompensatsiyalanmasa, dvigatelning quvvati balandlikka ko‘tarilishi bilan keskin pasayadi. Bu holda dvigatelning quvvatini oshirish uchun ko‘proq yonilg‘i berishga to‘g‘ri keladi, natijada aa ning miqdori kichiklashadi, yonilg‘i Chala yonadi va dvigatelB qizib ketadi, suv esa qaynay boshlaydi va dvigatelni to‘xtatib sovitish kerak bo‘ladi. Bu hodisa, ayniqsa, eski konstruksiyali dvigatellarda ko‘proq sodir bo‘ladi. Taktlar soni t dvigatelning quvvatiga katta ta’sir ko‘rsatuvchi asosiy faktorlardan biridir. To‘rt taktli sikl o‘rniga ikki taktli sikl qo‘llab, dvigatelning maksimal quvvatini nazariy jihatdan ikki baravar oshirish mumkin. Lekin amalda bunday bo‘lmaydi, chunki ikki taktli dvigatelda Gaz almashish protsessi porshenning p. ch. n. atrofidagi harakatida amalga oshiriladi va ish hajmining bir qismi bu protsessda yo‘qotiladi. Bundan tashqari, kompressorni harakatga keltirish uchun indikator quvvat sarflanadi. Sikllar soni ikki marta ko‘p bo‘lgani uchun dvigatel qiziydi, shu sababli purka-94
tizimiga to‘g‘ridan to‘g‘ri kimyoviy ta’sir ko‘rsatish yo‘li bilan ta’lim berish mumkinligi haqidagi, bilimlarning maxsus xotira dorisi (tabletkasi) yordamida yetkazilishi haqidagi va shu kabi g‘oyalar rasm bo‘lib qoldi. Shu munosabat bilan inson xotirasi jarayonlari garchand barcha bosqichlarida o‘zaro birgalikda juda murakkab harakat qilish bilan ajralib tursa ham, ularning sababiy bog‘liqligi (determinatsiya) hodisasi yuqoridan, kishining faoliyati asosida ro‘y beradi. Bu o‘rinda butundan uning qismlari sari borish prinsipi amal qiladi. Shunga muvofiq tashqi ta’sirlarning izlari moddiylashuvi ham boshqa yo‘nalishda emas, aksincha organizm—a’zo (organ) uning yo‘nalishida amalga oshadi. Xotti-raning farmakologik katalizatorlaridan foydalanishi ishning mohiyatini o‘zgartira olmaydi. Xotira mexanizmlarini turli darajalarida tadqiq qilish, shubhasiz, bir-birini o‘zaro boyitadi. 20.2. Xotira turlari Xotira kishi hayoti va faoliyatining barcha jabhalarida ishtirok etishi sababli uning namoyon bo‘lishi shakllari ham benihoya rang-barangdir. Xotiraning turlarga bo‘linishi, eng avvalo, esda olib qolish va yana qayta esga tushirish jarayonlari o‘rin olgan faoliyatning aynan o‘ziga xos xususiyatlar bilan bog‘liq bo‘lishi kerak. Bu xotiraning u yoki bu turi (masalan, ko‘rish yoki eshitish xotirasi) kishida uning psixik tuzilishiga xos xususiyat sifatida gavdalangan hollar uchun ham to‘g‘ridir. Muayyan psixik xususiyat faoliyatda gavdalanmasidan birdan unda shakllanadi-ku, axir. Xotira ta’riflarining esda olib qolish va qayta esga tushirish jarayonlari sodir bo‘ladigan faoliyatning xususiyatlariga bog‘liqligi xotiraning har xil turlarini ajratish uchun umumiy asos bo‘lib xizmat qiladi. Bunda xotiraning ayrim turlari uchta asosiy mezonga muvofiq tarzda bo‘linadi: 1) faoliyatda ko‘proq sezilib turadigan psixik faollikning xususiyatiga qarab xotira harakat, emotsional, obrazli va so‘z mantiqli turlarga bo‘linadi; 2) faoliyatning maqsadlari (xususiyatiga ko‘ra ixtiyorsiz va ixtl-319
Yechim: Bu ham bitta oldingi masala kabi, HOZIR BIRDANIGA pul qo‘yib, ma’lum yildan keyin BIRDANIGA HAMMASINI YECHIB OLISH holati. ҒИ = PИ: (140) FV = 9000 x 1.1" = 13177 7-masala. Oldingizga biznes loyiha olib kelishdi. Unga ko‘ra, agar ushbu loyihaga hozir 7000 $ pul kiritsangiz, keyingiz 10 yil davomida har yili 1200$ dan daromad olib turasiz. 10-yili loyiha o‘z yakuniga yetadi. Sizning taxminingizcha, keying yillarda inflyatsiya darajasi 12 foiz bo‘ladi. Ushbu loyihaga pul kiritasizmi? Har yili 1200$ dan olib tursangiz, demak, birinchi yilda oladigan 1200$ingiz 12 Y0 qadrsizlangan bo‘ladi. Ikkinchi yil oladigan 1200$ ingiz esa 2 yil davomida qadrsizlangan bo‘ladi. Sizoladigan har bir 1200$ ingizni bugungi kunga olib kelishingiz kerak: Ilk 1200 pulingizning bugungi qiymati: V 1200 PИ = = = = 1071.45 (1407. 1121 Ikkinchi oladigan 1200 pulingizning bugungi qiymati ikki karra inflyatsiya ta’siriga uchraydi: 1200 PИ = 11227956,65 Va hokazo.. qolgan pullarizni ham shu kabi ketma ketlikda inflyatsiya ta’siri bilan bugungi kunga keltirasiz. Va olingan natijalarining summasini hisoblaysiz: Y 5 EVA = pи : — (140) PИA = 1200 ( 1 Aa 44) = 5,65 x 1200 = 67805 Bиp 1209 A 10 yil kutib 6780 $ olish uchun 7000$ pulingizni sarf qilmang. 8-masala. Har yil boshida bankka 100 $ dan pul qo‘yib borsangiz, 6-yil oxirida necha pul olishingiz mumkin bo‘ladi? Foiz stavkasi 1090. Har yil boshida pul qo‘yib borsangiz, yil oxirida foiz hisoblanadi. Demak, hozir qo‘ygan 100 $ pulingiz 6 yil davomida 1090 bilan daromad keltiradi: ҒИ = PИx (14)" = 100-1.105 = 177.15 Ikkinchi yil boshida ham 100 $ pul qo‘yasiz, u esa 5 yil davomida sizga foyda keltiradi: 133
Darney Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Épinal tumani tarkibiga kiradi. Aholisi 1339 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 169,5 nafar kishi. Geografiyasi Maydoni — 7,9 km2. Dengiz sathidan 260 – 351 m balandlikda joylashgan. Manbalar Vosges shaharlari
Ona yurtga muhabbat va sadoqat, or-nomus va shon-sharaf bobida Turon arsloni Jaloliddin Manguberdining jasoratiga alloma va hukmdor Mirzo Ulug‘bek “Olam ahli Jaloliddindan oldin ham, keyin ham bunday bahodir jangchini ko‘rmagan. Bu zotning shijoati oldida hatto buyuklikning o‘zi ham ta’zim qiladi”, – deya ta’rif bergan edi. Respublika Ma’naviyat va ma’rifat markazi, Xorazm viloyati hokimligi, Urganch davlat universiteti, Ma’mun universitetlari hamkorligida o‘tkazilgan xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya mavzusi “Jaloliddin Manguberdi hayoti va faoliyati. Anushtegin Xorazmshohlar sulolasining o‘zbek davlatchiligidagi o‘rni” deb nomlandi. Xorazm viloyati hokimi Jo‘rabek Rahimov anjumanni ochib berar ekan, sulton Jaloliddin Manguberdi bobomizning Vatan ozodligi yo‘lidagi jasorati va matonatini e’tirof etib, buyuk sarkarda hayoti va faoliyatini o‘rganish borasida chet ellik ilmiy tadqiqotchilar bilan hamkorlikni yanada mustahkamlash xususida to‘xtaldi. Konferensiyada Turkiya, Qozog‘iston, Tojikiston, Qirg‘iziston, Ozarbayjon, Rossiyadan 20 dan ortiq, respublikamizning barcha hududlaridan 50 ga yaqin mahalliy tarixchi olimlar, professorlar ishtirok etmoqda. Tantanali ochilish marosimidan keyin ishtirokchilar Urganch Davlat universitetida sho‘’balarga bo‘linib, “Anushteginiylar davri tarixi manbashunosligi va tarixshunosligi masalalari”, “XII asr oxiri – XIII asr boshlarida Anushtegin Xorazmshohlar davlatidagi ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy vaziyat va madaniy hayot”, “Jaloliddin Manguberdi va Anushtegin Xorazmshohlar davri harbiy san’ati, mudofaa va xavfsizlik masalalari”, “Anushteginiylar davri o‘zbek davlatchiligining jahon tarixidagi o‘rni”, “Jaloliddin Manguberdining hayoti va faoliyatiga doir yangi ma’lumotlar” mavzulari yuzasidan muzokaralar o‘tkazishdi. Tadbirlar davomida xorijiy mehmonlar uchun Xiva shahriga sayohat, xorijiy olimlarning viloyatdagi oliy ta’lim muassasalari talabalari, yosh olimlar bilan seminar va davra suhbatlari tashkil etilishi ko‘zda tutilgan. Ahmadjon SHOKIROV, O‘zA
konstruktiv jihatdan yirik va katta maydonni egallaydi, hamda har bir «ctetallarni metallarni payvandlab yasalgan. Likopchali klassifikatorlarda qirg‘ichlar hamda val o‘rnatilgan bo‘lib, alohida mahsulotlarni yetkazib heruvchi tortuvchi mexanizm o‘rnatilgan bo‘lib, elektrodvigatel mexanizmini qo‘zg‘atadi. Bo‘tana likopchaning markazidan beriladi. Likopchali klassifikatorlarda bo‘tanadan ajralgan qumlari klassifikatorlarning pastki qismiga cho‘kib to‘planadi va chiqarilib turiladi. Reykalar bilan qumlar aralashtirilib turiladi va yuqoridan quyib turiladigan bo‘tanalar va aralashma mahsulotlar sekin—astalik bilan aralashtirib turiladi. Tayyor mahsulot— bo‘tanadan ajralgan suyuq mahsulot tarnovga quyulib turiladi. Hozirgi paytda likopchali klassifikatorlardan foydalanilmasdan balki, boyitish fabrikalarida zamonaviy va ishlabchiqarish unumdorligi yuqori bo‘lgan klassifikatorlar, yani spiralli klassifikatorlardan keng ko‘lamda toydalanilmoqda. 5.3. Gidravlik klassifikatorlar Gidravlik klassifikatsiyadan maqsad xuddi elash kabi ma’lum yiriklikka ega zarrachalar sinfini ajratish. Biroq elashdan tubdan farq qilib, klassifikatsiya jarayonida sinflar yirikligiga qarab emas, balki "teng tushuvchi" sinflarga ajratiladi. Gidravlik klassifikatsiya natijasida olinayotgan har qaysi sinf bir vaqtning o‘zida suvda bir xil tushish tezligiga ega engil minerallarning yirik zarrachalarini va og‘ir minerallarning mayda zarrachalarini saqlashi mumkin. Gidravlik klassifikatsiya mustaqil, tayyorlovchi va yordamchi jarayon bo‘lishi mumkin. Mustaqil jarayon sifatida gidravlik klassifikatsiya marganeuli, volframli va hokazo rudalarni dezintegratsiyalangandan keyin donali mahsulotdan loy va balchiqlarni yuvish uchun ishlatiladi. Tayyorlash klassifikatsiyasi mahsulotlarni alohida—alohida sinflarga ajratib, alohida boyitish uchun (masalan, gravitatsion usulda) qo‘llaniladi. Klassifikatsiya yordamchi jarayon sifatida yanchish sxemalarida hali yanchilib ulgurilmagan mahsulotni ajratib olish uchun qo‘llaniladi. Gidravlik klassifikatsiyaga kelib tushuvchi mahsulotning yirikligi 3—4 mm dan oshmasligi kerak. Boyitish fabrikalarida va metallurgik zavodlarda ishlatiladigan klassifikatorlarni shartli ravishda ikki guruhga bo‘lish mumkin: I. Ajralish gravitasion va muhitning qarshilik kuchi asosida amalga oshadigan klassifikatorlar (kamerali, konusli, spiralli, piramida shaklidagi klassifikatorlar). 43
XX BOB 109 —Naq qo‘zichoqday, —dedi Nensi. —Buni eshitishdan xursandman, —dedi Sayks Oliverga xo‘mrayib qarab qo‘yar ekan, —o‘ziga yaxshi bo‘pti, yo‘qsa joni qiynalardi. Bu yog‘ga o‘tsinlar, yigitcha, nasihatlarimni quloqlariga quyib olsinlar; bu ishni hoziroq bir yoqlik qilib qo‘ya qolgan ma’qul. Mister Sayks o‘zining yangi shogirdiga shu so‘zlar bilan murojaat qilib, Oliverning boshidagi shapkani yulqib oldi-da, burchakka uloqtirdi; keyin uning yelkasidan ushlagancha kursiga cho‘kib, bolani ro‘parasiga turg‘azdi. — Xo‘-o‘sh, avvalo, manavining nimaligini bilasanmi? —dedi mister Sayks stolda turgan cho‘ntakka solib yuriladigan to‘pponchani qo‘liga olarkan. Oliver: «Ha», degandek bosh irg‘adi. —Ana endi buyoqqa qara, —nasihatini davom ettirdi Sayks. — Manavi pitra, manavi o‘q, manavi bo‘lsa tutatqiga ishlatiladigan eski shlyapaning bir parchasi. Oliver bu narsalarning nimaga ishlatilishidan xabardor ekanini pichirlab aytdi, mister Sayks esa hafsala bilan to‘pponchani o‘qlay boshladi. —Mana endi u o‘qlog‘liq, —dedi mister Sayks bu ishni tugatib. —Ko‘rib turibman, ser, —dedi Oliver. —Menga qara, —so‘zini davom ettirdi talonchi Oliverning bir qo‘lini mahkam siqib ushlab, to‘pponcha og‘zini chakkasiga tiragancha, shunda bola beixtiyor qaltirab ketdi, —mabodo ko‘chaga chiqqanimizda, agar o‘zim gap so‘ramasam, churq etib og‘iz ochadigan bo‘lsang, o‘sha zahotiyoq o‘q miyangning qatig‘ini o‘ynatib yuboradi. Shuning-chun agar beruxsat gapiradigan bo‘lsang, oldindan kalima keltirib ol. . Mister Sayks o‘zining ogohlantiruvchi so‘zlari kor qilishi, ta’siri zo‘rroq bo‘lishi uchun yeb qo‘ygundek bir o‘qrayib qo‘yib, so‘zlashda davom etdi: —Bilishimcha, u dunyoga jo‘natganlarida ham senga kuyib, tashvishingni chekadigan biror kimsang yo‘q. Shuning-chun, senga yaxshilik qilishni o‘ylamaganimda, shuncha qiynalib, hamma gapni tushuntirib o‘tirishimning hojati yo‘g‘iydi. Eshityapsanmi27 —Gapni qisqa qilganda, —shartta gapga aralashdi Nensi, gapimga diqqat qilsin deb u Oliverga qaragan ko‘yi, —agar Oliver o‘ylagan ishingni boshlaganingda jahlingni chiqaradigan bo‘lsa, keyin og‘zidan gullab yurmasligi uchun, buning oqibatida dorga osiladigan bo‘lsang ham, shartta kallasidan otib tashlaysan-a{ Negaki kasbing o‘zi shunaqangi, yil o‘n ikki oy arzimagan ishni deb joningni tahlikaga qo‘yasan. — To‘ppa-to‘g‘ri; —ma’qulladi mister Sayks. —Xotinlar ikki og‘iz gap bilan tushuntirib qo‘ya qolishadi, jazavasi tutib turmagan bo‘lsa, albatta, bordi-yu jazavasi tutib turgan bo‘lsa, diydiyolari boshlandi deyaver. Mana, endi bu hamma tomondan o‘qitildi... Qani, ovqatlanaylik endi, undan keyin yo‘l oldidan ko‘zni ilintirib olamiz. Nensi uning amrini ado etib, tezgina dasturxon tuzadi; bir necha daqiqa g‘oyib bo‘lib ketib, ko‘zada pivo bilan tovoqda do‘lmali qo‘y kallasini ko‘tarib kirgan edi, mister Sayks so‘z o‘yini asosiga qurilgan o‘tkir askiya qilib qoldi desangiz: negaki bu taom ham, uning hamkasabalari orasida keng tarqalgan ajoyib bir asbob ham ajemmi"e degan antiqa nom bilan atalardi-da. Muhtaram jentl’men juda xursand va dimog‘i chog‘ edi; ehtimolki darhol ishga kirishish imkoniga ega ekani hayajonini qo‘zg‘ab qo‘yganidandir bu; har qalay, ushbu-ning isbot-u dalili sifatida quyidagi holni misol keltirish mumkin, upivoni bir ko‘tarishda, huzur qilib ichdi, keyin ovqat ustida taxminiy hisob-kitobga qaraganda og‘zidan saksondan ortiq la’nat-u haqoratli so‘z chiqqani yo‘q. Kechlik ovqatdan so‘ng— Oliverning ishtahasi bo‘lmaganini anglash qiyin emas—mister Sayks ikki stakan suv qo‘shilgan viskini sipqardi-da, o‘zini tappa karavotga tashlab, Nensiga roppa-raso soat beshda uyg‘otishni tayinlar ekan, agar shunday qilolmaydigan bo‘lsa kunini ko‘rsatishini aytib, oldindan buralib so‘kib qo‘ydi. Xuddi o‘sha hurmatli zotning buyrug‘i bilan Oliver yechinmay-netmay, yerga to‘shalgan to‘shakka cho‘zildi, qiz esa ularni tayinlangan soatda uyg‘otishga tayyor bo‘lib, o‘choqqa o‘tin tashlab, o‘sha yerda o‘tira qoldi.
bo‘lib, San-MigelB va uning atrofini suv bosibdi. Avval butun osmonni bulut qoplabdi, shundoqqina tepaliklar ustidan suzib o‘tibdi. Qayerdandir qora to‘zon ko‘tarilib, drok va guavalarning qaddini egib dovul esibdi. Nihoyat sel quyib yuboribdi. O‘sha paytlarda mening savdo-sotig‘im avjiga mingan, ostimdagi xachir esa baquvvat va chidamli edi. Shamol yo‘nalishi o‘zgarib, daryo yana o‘z o‘zanidan oqa boshlashi bilanoq qishloq keza boshladim. Ketyapman-u kechuv qayerda ekan, deb o‘ylayman. Egarda tebranib borsang, beixtiyor xayol sura boshlaysan-da. Suv pasaymagan bo‘lsa ham tavakkal qildim. Bundan battar toshqinlarda ham suv kechganman, tevarak-atrofni esa yaxshi bilaman —xachirning jilovini bo‘sh qo‘yaman-u o‘tib ketaveraman Erta tongdayoq yo‘lga chiqib, kun yarim bo‘lganda daryo bo‘yiga yetib keldim. Qarasam, suv sening qo‘lingdagi shokolad kabi qo‘ng‘ir tusga kirgan, qirg‘oqdan deyarli yarim metr ko‘tarilgan ekan. Xachirni niqtadim-u suvga kirdim. Hammasi xamirdan qil sug‘urganday silliq qe-tayotuvdi. Xachirning tuyoqlari suvosti toshlariga tegib bo‘g‘iq shiqillardi. Daryoning o‘rtasiga borganda– jonivor to‘satdan sirg‘anib ketdi-yu, yurishdan taqqa to‘xtadi. Shu payt yuklarim, ip va upa-elik nam tegib yaroqsiz holga kelishi mumkinligi xayolimga keldi-yu, bor. kuchim bilan xachirni niqtadim. Bu gal ham xachirim pand bermadi; bir seskanib quloqlarini qoqqach, ko‘kragigacha ko‘tarilgan suvda yurib ketdi. Aja-601 Qirg‘oqqa chiqdim-u shporlarim og‘irlashib, yurib ketayotganini payqadim. Bu nimasi bo‘ldiykin Qarasam, nima bo‘libdi deng, har bir shporimga og‘irligi kamida bir funtdan keladigan baliq sanchilib qolibdi. Orqamga, daryoga qayrilib qaradimda: «Bugun baliq serob ekan-da dedim, Xuanning‘ barmoqlari suvda o‘ynoqlayotgan baliqday harakatlandi. Keyin tig‘day nazari bilan tevaragidagilarga g‘olibona tikildi, 42
UZOQ-YAQIN Sen Uzoq Payt Yaqin Ko‘rmas Ko‘z Yurak Yaqin To‘kilar Bir qon Yiqilar Etlarimiz Sen Uzoq Jon Yaqin Birdir Tinmas Ayni so‘zchalar bilan og‘zimizda aylanar til Non suv Ayni so‘zchadir Ayni so‘zchadir erkinlik tinchlik va xafaqonlik Tinar Sinar toshlari Tinar Qon toshlari 132 Biz Uzoq Payt Yaqin URXON KAMOL Momoqaldiroq Eng kuchli Eng dovyurak sevgidir Dengiz dirgizlagan kun Senmi Momoqaldiroq Momoqaldiroqmi sen Esar Ko‘chalar Bir qorayel Ketma ol daraxt Ketma og‘ajon tur Heeyy O‘rxon Tur inson Bormidi Insondan ilgari bir zamon Bormi Undan keyin Bir kelajak
qo‘llash bo‘yicha tavsiyalarni o‘z ichiga olgan bilishning falsafiy metodologiyasi sifatida o‘rganilgan. O‘z mohiyatiga ko‘ra, bu metodlar sotsial-tarixiy voqea-hodisalarning mohiyatini anglab yetishga imkon bermaydi. O‘rganilayotgan hodisa tadqiqotchining o‘zining yoki u o‘rganayotgan sotsial guruhning manfaatlari bilan qay tarzda bog‘langanligini aniqlash talab etiladi. Buning natijasida hodisa nafaqat fan tomonidan anglangan ob’ektlar qatoriga kiradi, balki sotsial voqyelik, hayot nuqtat nazaridan tushunib yetiladi. Shunday qilib, tushunish! tom ma’noda va faqatgina sotsial bilishni ifodalovchi usul sifatida namoyon bo‘ladi. Zero, ahamiyatlilikning rasmiy umumilmiy mezonlari o‘rniga yangi, mazmun bilan boyitilgan, o‘ziga xos mezon ilgari suriladi. Qachonki psixik jarayonlar asosida qurilgan ma’lum bir anglangan sotsial harakat nafaqat harakat egasida, balki tadqiqotchida ham xuddi shu reaksiyani keltirib chiqargandagina, faoliyatning u yoki bu turini tushunarli yoki tushunib yetilgan deb hisoblash mumkin. Harakat qiluvchini emas, balki «obyektiv» harakatni bunday tushunish —jarayonning birinchi bosqichi hisoblanadi. Keyingi bosqich, harakat qiluvchining motiv va hissiyotlarini tushunishni nazarda tutadi. Bu yerda subyektiv ichki dunyoni emas, balki harakatni umumqabul qilingan qadriyatlar doirasida asoslashga harakat qilinadi. Bu yerda asosiysi shuki, tushunish natijasi sabab-oqibatga oid aloqalarni aniqlash emas, sabab va oqibatni ochib berish emas, balki ushbu harakatning inson tasavvurlari, talablari va ehtiyojlari bilan aloqasi mantig‘idan iborat bo‘lgan tarixiy harakatning ma’nosini ochib berish hisoblanadi. Bu nuqtai nazardan tushunish nazariyasi o‘sha davrda hukmronlik qilgan, tabiiy fanlar usullariga yo‘naltirilgan pozitivistik metodologiyaga qarshi-’ yo‘naltirilgan. Zimmel ijtimoiy-tarixiy izohlarni tan olinishini va bilishdagi sub’ektiv komponentlarning rolini e’tiborga olishni talab qilgan: Tushunish nazariyasi bir vaqtning o‘zida mazkur sub’ektiv tarkibiy qismlar ustidan nazorat qilish vositasi bo‘lib xizmat qilishi lozim, chunki qiziqishning ishtirokini, va shuningdek, sotsial bilishdagi qadriyatlarning tan olinishi ularning tadqiqot ob’ektlarin tanlashdagi, tushunchalarni shakllantirish va izohlashdagi rolini aniqlashni talab etgan. = ! Tushunish nazariyasi Zimmel tomonidan «Tarix falsafasi muammolari» asarining nemis tilidogi ikkinchi (qayta ishlangan va tubdan o‘zgartirilgan) nashrida bosqichma-bosqich rivojlantirgan. 212
global ishlab chiqarish 4,7 foiz darajasiga yetadi. 5.Kanada (ballar sezilarli darajada farq qiladi, kuniga kamida 3,9 mln barrel) 38 mlndan ortiq kishi (Rossiya federatsiyasidan deyarli to‘rt barobar kam) soni bilan Kanada Jahon kundalik neft ishlabchiqarish hajmining 5,8 foiziga to‘g‘ri keladi. Mamlakat zahiralari 168-169 mlrd barrelda baholanadi. Kanada zaxiralarining asosiy qismi bitum qumlariga to‘g‘ri keladi. 1. Xitoy (kuniga 3,8 mln barrel) yuqori 5 reytingini yopadi. O‘tgan 50 yil ichida mamlakat jami jahon neft qazib olishning 4 -4,5 foizini ishlab chiqaradi. Ammo 1,402 mlrd odamning Xitoy aholisi yetarli emas. Shu bilan birga, Xitoy zahiralari juda kichik-turli hisob-kitoblarga ko‘ra, 26 m-44--14.0 vird barreldan oshmasligi. 2. Birlashgan Arab Amirliklari (3,52 dan kuniga 3,657 mln barrelgacha) Birlashgan Arab
Tabiiyki, imkon darajasida shifokorlarga murojaat qildilar Ularning biri ishonch bilan bosh aylanishi - organizmning kuchli zo‘riqishi natijasi, desa, boshqasi - quloq atrofidagi qandaydir kasallik belgisi, dedi Yana birovi kabziyat, deb tashxis qo‘ysa, to‘rtinchisi miya faoliyatining buzilishi bilan bog‘ladi
Tiles (Bo‘’lak) Obyektga bo‘laklarning turli variantlarini joylashtirish. Xarita parametri bo‘lak rangini va bo‘laklararo bo‘shliqni o‘zgartirish, shuningdek, bo‘laklarni gorizontal va vertikal bo‘yicha sonini ko‘rsatish imkonini beradi. 3D Maps (Uch o‘lchovli xaritalar)
188 U qaysi taftishdan qo‘rqadir, agar— Qo‘rqmioqqa bo‘lmasa dilda xudosi? Do‘zax o‘tlarining ming bitta shaklin — Ko‘rsatib ming bir xil yonishi bilan, Lol qilmoq bo‘lgan kim odamzod aqlin, Bo‘yla, nomuborak donishi bilan? Kim uzar qasdida, dunyo qasdida Vahshat xanjarini qayragan jallod? Muqaddas tuyg‘usi yo‘qlar dastida Jonsarak ohudek bo‘lmish odamzod. Ustoz, sen bir inson umri muqaddam Xato qilgan eding izlab xudovand. Netong, daholarning xatolari ham Mayda rost yo‘llardan yuz karra baland. Men haq bildim Lenin e’tiqodini, Olamga tabarruk ziyosi to‘lsin. Imon deng, vijdon deng, mayli otini, — Lekin odamzodning xxudosi bo‘lsin. 1982 Yaxshilik va yomonlik G‘azab—muhabbatga, Qurash—mehnatga, Yondosh bo‘lar qalamga qilich. Buyuk mehr bilan insoniyatga, Feliksga suyangan Il’ich. Silasa tuban zot boshin mabodo, Munofiqqa bersa omonlik, Bu yorug‘ dunyoda bo‘lmagay aslo Yaxshilikdan ortiq yomonlik. Qulluq qil demasman. Yurt tuprog‘ip o‘p, Unga qullar emas, fidolar kerak. Uning sen-u mendek shoirlari ko‘p, Buyuk elga daholar kerak. Qaddingni baland tut, 189 Bo‘lma serta’zim, pshiliish Cho‘qqi bo‘lolmasang, mahkam qoya bo‘l. Pillapoya bo‘ldim senga, azizim, Sen ham gal kelganda pillapoya bo‘l... O‘zimga savol Umring o‘tadir, sen na xayollar suradirsan, Beg‘am yuradirsan? Maqsad ne, farog‘at ko‘yiga yo‘l buradirsan, Kimga jo‘radirsan2 Ochilgali ko‘z shartmi ekan toshga bosh o‘rmak, So‘ng ko‘zni yashurmak. Ne o‘y bila nodon toshiga bosh o‘radirsan, Ne naf ko‘radirsan2 Yillar ko‘pi ketdi, ozi qoldi, ne qilolding, Kim bo‘la olding2 Qum ustiga sen bo‘yla imorat quradirsap, Ham aysh suradirsan. Haddingni bilib chek qo‘y, o‘yin, bazm, o‘tirishga, Ko‘z och, o‘tirishga. Qo‘rsatmagay ul kunniki, sen oh o‘radirsan, Hayron to‘radirsan. Yig‘lab keladir ushbu jahonga aziz inson, Qulgay u ketar on. Shoyadki, hayot qarzin uzib ulguradirsan, Qah-qah o‘radirsan. 190 Professor Shabog Xo‘jayevga Doktorxonasida hamma narsa oq, Tongnur talashadi oq tuslar bilan. « Oq xalatdek soch ham oqarmish bundoq Olisha-olisha viruslar bilan. Sizga havas qildim, doktor, menga ham Mo‘jiziy bu hikmat berilsa edi. Siz dor-u surgandek, men qalam sursam, Eng mudhish viruslar qirilsa edi. Ko‘lmaklar quridi, to‘qaylar yondi, Tarix arxivida bezgaklar bukun. Lekin qonimizga kirgan—soxtalik A’zoyi tanimiz qaqshatar butun. Safsata qasriga me’mor ustodlar Mohi xossadagi tovuslar misol, Nopok sarmoyadan semirgan zotlar Bag‘oyat urchidi viruslar misol. Mansab savdosi ham klassik virus, Kiritsa arziydi tibbiy darslikka. Sharsimon virusni mumkin o‘ldirish, Chora yo‘q yumaloq xudparastlikka... Insof, diyonatni, or-u nomusni Sariq chaqaga ham olmasa inson, Oltin dardi kabi sariq virusni Yo‘qotmoq mushkuldir—gepatit oson... Yo‘talsiz hech yerda ishing bitmasa, Ko‘k qog‘oz tutmasang—ko‘rolmasang kun, Bundoq ko‘kyo‘talga chora etmasa, Ko‘karib, o‘pkalar qurishi mumkin. Yulg‘ichlik har lahza lol qilar bizni, Grippdek unda ham ming bir xil tus bor. Doktor, ochib ko‘ring daftaringizni, Bundoq joni qattiq qanday virus bor?
5_tashabbus_xonadonimda Shoir Muhammad Yusuf muxlisiman #Shoir_MuhammadYusuf_muxlisiman Har qalbga yaqin satrlar sohibi Muhammad Yusufning 66 bahori she'riyat muxlislariga va butun o'zbek xalqiga muborak bo'lsin.Bugun Muhammad Yusufni yod etmagan ,uning o'tli Vatan deya urgan yurak so'zlarini o'z tuyg'ulari bilan ifoda etmagan Andijon farzandi bo'lmasa k ... Andijon viloyati Asaka tumani 31-umumta'lim maktabi ona tili va adabiyot fani o'qituvchisi Diloromxon Ismoilovaning 6-sinf o'quvchilari uchun adabiyot fanidan "Online maktab" videodarslariga moslashgan tarzda tuzgan testi Asaka tumani xalq ta'limi bo'limi tasarrufidagi 31-umumta'lim maktabining 6-"B"sinf o'quvchilaridan "Hayot go'zal,chunki unda men borman"videoroligi. Tayyorladi:Sobirova Xusnidaxon Sinf rahbar:Diloromxon Ismoilova Asaka tumani xalq ta'limi bo'limi tasarrufidagi 31-umumta'lim maktabining ona tili va adabiyot fani o'qituvchisi Diloromxon Ismoilovaning Xotira va qadrlash kuniga bag'ishlab "Eslayman,faxrlanaman! Nomingiz dillarda mangu" shiori ostida tayyorlagan videotaqdimoti Asaka tumani xalq ta'limi bo'limi tasarrufidagi 31-umumta'lim maktabining 6-"B"sinf o'quvchisi Bahromov Sayfiddin ijodkor o'quvchilardan biri.U o'z ijod namunasi bilan tanlovlarda faol ishtirok etadi. "Eslayman,faxrlanaman! Nomingiz dillarda mangu" shiori ostida o'tkazilayotgan tanlovida ham faol is ... Asaka tumani xalq ta'limi bo'limi tasarrufidagi 31-umumta'lim maktabining 6-"B"sinf o'quvchilar masofaviy ta'lim olib, "Online maktab"darslarini kuzatib bormoqda.Salomalik-tuman boylik.O'quvchilarimiz ham salomatlik o'z qo'llarida ekanini biladilar.Erta tongdan har bir kunni badantarbiya mashqlari b ... Asaka tumani 31-umumta'lim maktabining ona tili va adabiyot fani o'qituvchi Ismoilova Diloromxon respublikada o'tkazilayotgan ilmiy-amaliy konferensiyalar ishtirokchi ,u Andijon viloyati xalq ta'limi boshqarmasi tomonidan o'tkazilayotgan " Eng yaxshi ilmiy maqola" tanlovida ishtirok etmoqda.Maqol ... Asaka tumani xalq ta'limi bo'limi tasarrufidagi 31-umumta'lim maktabining 6-"B"sinf o'quvchilar masofaviy ta'lim olib, "Online maktab"darslarini kuzatib bormoqda.Salomalik-tuman boylik.Sinfimizning sportga do'st bo'lgan o'quvchisi Abdumannopov Axliddin ham salomatlik o'z qo'llarida ekanini biladi.Er ... Asaka tumani xalq ta'limi bo'limi tasarrufidagi 31-umumta'lim maktabining 6-"B"sinf o'quvchisi Alijonova Malohatoy ijodkor o'quvchilardan biri.U o'z ijod namunasi bilan tanlovlarda faol ishtirok etadi. "Eslayman,faxrlanaman! Nomingiz dillarda mangu" shiori ostida o'tkazilayotgan tanlovida ham she'ri ... Asaka tumani xalq ta'limi bo'limi tasarrufidagi 31-umumiy o'rta ta'lim maktabining 6-"B"sinf o'quvchisi Alisherova Nozimaxon "Online maktab" darslarini a'lo baholarga o'zlashtirmoqda.U darsdan bo'sh vaqtlarini mazmunli o'tkazib, "Biz oilamiz bilan sportni tanlaymiz" va "5 tashabbus xonadonimda" loyi ... Reyting natijalarini shu sayt orqali ko`rib borish bilan birga boshqa maktablarni ham ko`rib borishingiz mumkin. Umumiy tashalgan malumotlar soni ( 46311 ) tani tashkil qiladi. Жумабоева Наргизахон Ergasheva Gullolaxon Yuldashbayeva Malikaxon
Luqmon BO‘RIXON Panjiyev allanelarni payqadi, shekilli, ayyorona so‘radi: –O‘sha ozuqadan bizga ham tegadimi) – Yo‘-o‘, –dedim darvoza tomonga yo‘rg‘alar ekanman, –bu faqat bir kishilik. Osmonga qaradim: havo tund. Ammo mening ich-u tashim charog‘on adi. O‘n to‘rtinchi sahifa Oylar olatasir bir-birini quvib o‘tdi. Jazillab javzo kirib keldi. Mavsumning haroratli nafasi sezila boshladi. Bank muassasasidan shosha-pisha chiqqan paytim shundoqqina qarshimda fermer So‘piyev paydo bo‘ldi. –Assalomu alayko‘-o‘m, –qiroat bilan salomberdi u, – Xolyorip aka, sizni izlab jurippan. –Meni? Nega? – "Zagotzerno"ga borsam, sizni bangga ketgan deyishdi, shuytib, ortingizdan kelaverdim. –Izquvarlikka o‘tmadingizmi ishqilib? Tinchlikmi Nima gap So‘piyev qandaydir quvonchdan, mamnuniyatdan yal-yal yayrab turardi. –Bizning moshinga o‘tiring, –qo‘ltig‘imdan oldi u, –dalaga boramiz. – Nega? –so‘radim tobora taajjublanib, –hokim ikkingiz yana hayfsan bermoqchimisizlar 7 So‘piyev xaxolab kuldi. –Borganda ko‘rasiz. Hokim ham, prokuror ham o‘sha yerda. Yuragim taka-puka bo‘ldi. "Tag‘in bir balosi chiqqan, shekilli", –o‘yladim bo‘shashib. O‘sha hayfsan mojarosidan so‘ng, bir kuni Qayum aka gulduros solib idoraga keldi. — 150 )——
Kondensat quvur uzatgichli texnologiya qurilmalari va hamma korxona qurilmalarida va rayonlarida, kondensat stansiyalarida, qolganlari esa markazdagi kondensat stansiyalarida bo‘ladi. Rayon kondensat stansiyalariga: yopiq kondensat baklari, bug‘ni ikkilamchi qaynatish qurilmasi va boshqalar kiradi. 1.12—4-rasm kondensat stansiyasi sxemasi keltirilgan. Elektr ta’minot. Boshlang‘ich asosiy elektrenergiya iste’molchilari. NQIK va NKKda asosiy elektrenergiya iste’molchilariga texnologik qurilmalar, suv ta’minotlari, umumkorxona nasoslari, kompressorlar, mexanik ta’mirlovchi sexlar, ma’muriy xo‘jalik bo‘limlari va boshqalar kiradi. Elektrenergiyasi nasoslarga, kompressorlarga, yuk ko‘targichlarga va boshqa mexanik qurilmalarga ta’rif bo‘yicha, keraklicha taqsimlanadi. Zamonaviy NQIK va NKKlarining elektr qabul qiluvchi quvvati 300 MVt bo‘ladi. Elektr ta’minotini xavfsizligi NQIK va NKKlarida uch toifaga bo‘linadi: —birinchi elektr qabul qilgichlar uchun elektr ta’minotini ishdan chiqishi yoki inson hayoti uchun xavfli bo‘lishi, mahsulotning sifati buzilishi, texnologik jarayonni uzoq muddat tiklash. Bu elektr ta’minotini ta’minlash uchun 2 ta mustaqil manbadan foydalaniladi. Birinchi toifada elektr ta’minoti faqat zaxiraga avtomatik tarzda kiritish to‘xtatiladi. Bundan tashqari, har hil nosozliklarda, portlash sodir bo‘lganda, yong‘in chiqqanda to‘xtatiladi. Elektr ta’minotida shunday 3 manba bo‘lishi kerakki, u bunday holatlarda ishlabchiqarishni to“xtatmaslik uchun elektrenergiya bilan ta’minlab turishi kerak. Birinchi toifa tarkibiga quyidagilar kiradi: nasoslarni, kompressorlarni moylash uchun moy yetkazib beruvchi elektrodvigatellar, xomashyoni piroliz va kreking jarayonlari pechlarga yetkazib beruvchi nasoslar siqilgan havoni rezervda tiklanishida qatnashuvchi elektrozadvijkalar, yuqori bosimli bug‘ kirgizish, gaz kompressorlarini so‘rish va boshqalar. Birinchi toifaning qabul qilgichlariga quyidagilar kiradi: trubali pechlarga xomashyo beruvchi nasoslar, vakuum hosil qiluvchi nasoslar, gaz aralashmasini kompressor (sirkulyatsiyalovchi)lari (riforming va gidrotozalash qurilmalarida), yong‘inga qarshi suv ta’minoti va boshqalar. - Ikkinchi toifada elektr ta’minotidagi tanaffus bu qabul qilgichlarda aniqlanadi. Bu jarayonda zaxira oziqasini ishga tushirish uchun navbatchi ishchi kerak bo‘ladi. NQIK va NKKlarini loyihalashda ikkinchi toifadagi qabul qilgichlar quyidagilarni o‘z ichiga oladi: 82
Shuningdek, Oʻzbekiston noshirlari va kitob savdosi tashkilotlari milliy assotsiatsiyasi rahbari Erkin Abdurahmonov Tehron noshirlari va kitob sotuvchilari assotsiatsiyasi rahbari Mahmud Amuzgar bilan oʻtkazgan uchrashuvda oʻzaro hamkorlik aloqalarini oʻrnatish, muntazam tajriba almashishni yoʻlga qoʻyish, kitob mahsulotlarini eksport qilish masalalari muhokama etildi
madi. Shan-kingning ichi yomon siqilayotgandi. Har kun biroz yozilish uchun yo‘ldoshlari bo‘lmish uchchin subayini chodiriga chaqirar, suhbatlashar, qimor o‘ynar, qimiz yoki suchu ichar edi. Biroq bugun hech bir narsa ko‘ngliga sig‘mayotgandi. Buni ko‘rib, chin subaylaridan birisi Shan-kingga shunday dedi: —Begimiz bugun bir ot minib aylanib kelsalar. O‘tukan go‘zalligini ko‘rsalar, ko‘ngillari ancha yozilarmidi? —Bu cho‘l-yobonda qaysi go‘zallikniyam ko‘rardim? —deya to‘ng‘illadi Shanqing. —Menga O‘tukanda ko‘rkli ko‘shklar, ko‘rkam kiyimlar, go‘zal qizlarni ko‘rsata olasanmi, shundan so‘yla"" Chin subayi yomon-yomon kuldi-da: —Begimizni aldamaslik uchun keskin bir so‘z aytolmayman, — dedi. —Ammo, balki go‘zal xotinlarni, yosh qizlarni ko‘rib qolarmiz. —Go‘zal qizlarni men-da har kuni senchalik kurayapman, biroq ko‘rmoqdan ne chiqarki... —deya yana to‘ng‘illadi Shanqing. Bekning o‘pkali so‘zlaridan keyin subay jim qoldi. Shanqing birmuncha vaqt o‘ylanib turgach, ilinjli tovushda so‘radi: —Yo‘qsa sening bilganing bir ne bormi? — Men-ku ko‘p narsa bilmayman, —dedi chin subayi yaltoqlanib. —Faqat bu yerdan ancha narida, O‘rkun daryosiga borilarkan, o‘sha yoqlarda ko‘rkam bir og‘ochlik bor. U yashil ovloqda turklar biya boqishadi. Har kun o‘sha yerda bir necha yosh turkqizlari qimiz qilishadi. —Qizlarning yonida erkaklar ham bormi? —so‘radi bek. —Yo‘q. —Ajab) —dedi chin begi masxarali tovushda. —Chinda birorta yosh qiz uyining eshigidan bir odim otib tashqari chiqolmaydi. Bu turkqizlari qo‘rqmaydimi? Shanqing to‘xtovsiz suju ichardi. Bu turklarning sujusiyam hech chinlarnikiga o‘xshamasdi. Chin begiga endi ochun go‘zal va sevimli ko‘rina boshladi. Yo‘ldoshining taklifi bilan o‘lsayam yobon sayliga chiqmasdi. Bir sag‘raq sujuni tag‘in bosib-bosib icharkan, yonidagilarga qiya boqib: —Qani, ketdik, bir ot minib aylanib kelaylik—dedi. Bir ozdan so‘ng to‘rt chinli yo‘lga chiqishdi. Ular O‘rkun daryosi qirg‘og‘idagi qizlar qimiz qilayotgan og‘ochlik o‘tloqqa qarab borishardi. Shan-kingning kayfi oshib, chin subaylariga maqtanib, sayrab qoldi: p Sag‘raq —qadah. 43
(Pentatomidae) oilasiga mansub hasharot. Bu juda keng tarqalgan xasharot bo‘lib, dunyoning barcha g‘alla ekadigan mamlakatlarida uchraydi (Alexin, 2009). O‘rtapishar bug‘doy va arpapoyalarni va boshog‘ini shirasini so‘rish yo‘li bilan ancha katta zarar yetkazadi. Bunda kuzgi bug‘doy ayniqsa qattiq zararlanadi. Xasvadan ancha katta maydonlardagi bug‘doyning batamom nobud bo‘lgan xollari oz emas. Beshta voyaga yetgan xasva chorak kvadrat metr yerdagi bug‘doy yoki arpani boshoq chiqarish vaqtida batamom nobud qilishi mumkin. Ko‘pincha xasva bug‘doy, arpaning ayrim poyalarinigina nobud qiladi yoki poyani shikastlab hosilning kamayib ketishiga sabab bo‘ladi. Xasva poyani kechroq so‘ra boshlasa uning uchidagi don puch va oqsili kam bo‘lib qoladi; bunday bug‘doy unining non bo‘lish sifati yomonlashadi; xamiri yopishqoq va achitishda suyilib ketadigan bo‘lib qoladi. Xasvatushganuchastkadanolinganurug‘lik donning 50%unibchiqmaydi(Yaxontov, 1953). Bugungi vaqtda bu hasharotga qarshi bir necha guruhga mansub insektitsidlar ishlatilmoqda. O‘simliklarni organizmlar (zararkunandalar, kasalliklar va begona o‘tlardan)dan himoya qilishda qo‘llaniladigan barcha kimyoviy moddalar pestitsidlar deb ataladi. «Pestis» –zararli, yukum, ifloslik va «cido» – o‘ldiraman ma’nolarini anglatadi (Xodjayev, 1994). O‘simliklarni kimyoviy himoya qilish usuli bir qator afzalliklarga va kata universallik xususiyatiga ega, chunki uni barcha kishlok xo‘jalik ekinlarida ko‘plab zararkunanda, kasalik va begona o‘tlarga qarshi qo‘llash mumkin. Yuqorida keltirilgan fikrlarni e’tiborga olgan xolda biz ishimizni bug‘doyga zarar keltiradigan asosiy zararkunandalarni rivojlanish xususiyatini bioeqologiyasini va unga qarshi zamonaviy, samarali kurash choralarini o‘rganishga bag‘ishladik. Tadqiqotlarimiz Toshkent viloyatining Qibray va O‘rtaChirchiq tumanlarida bug‘doyning Polovchanka, Chillaka, Kroshka, Kupava, Yuna, Knyajna, Sanzar-8 navlari ustida o‘tkazildi. Xasvalarga qarshi kimyoviy preparatlarni aniqlash uchun agrotoksikologik tajribalar laboratoriya sharoitida va institutning tajriba maydonchalarida, hamda kichik dala va ishlab chiqarish sharoitlarida o‘tkazildi. Bu tadqiqotlar tajriba variantlari, andoza va nazorat (ishlov berilmagan variant) shaklida olib borildi. Xasharotlarni hisobga olishishlari dori sepishdan oldin va dori sepilgandan keyin 1,3,7 va 14 kunlari o‘tkazildi. Kimyoviy preparatlarning samaradorligi Abbot formulasi yordamida hisoblandi (Xalilov, 2007). Biz Detsis 2,5% k,e., Sipermitrin 25 % k.e. va Fenkel 20 % k.e. piretroidlarni Toshkent viloyatida zararli xasvaga ta’sirini laboratoriya va dala sharoitida sinab ko‘rdik(1 va 2 jadvallar). Detsis 2,5% k,e. Detsis sirtdan va me’yor ichak orqali ta’smir qiluvchi insektitsid, ta’sir qilish muddati 15 kunga qadar davom etadi. Detsis bug‘doyda zararli xasva, shiliq qurt, bitga qarshi 0,25 ldan 1 ga tavsiya etiladi. Detsis bilan ishlov berilgan dalalarda «kutish vaqti» 30 kun, Sipermitrin 25 % k.e. Bug‘doyda 0,2 l-ga dan tavsiya etiladi. Kutish vaqti 3 kun. Fenkel 20 % k.e. (belmark, pidrip, fenvalyariy). Bug‘doy, arpada shiralar, tripslar, zararli xasva qarshi 0,2-0,3 l ga dan tavsiya etiladi. Preparat qo‘llanilganda «kutish vaqti» bug‘doyda 15 ko‘n, ishlov berish takrorligi 2 marta. Sinab ko‘rgan kimyoviy preparatlar yaxshi natija berdi. Ana shu kimyoviy preparatlar dala sharoitida ham sinab ko‘rildi. Daladagi tajriba natijalari 2-jadvalda keltirilmoqda. Jadvalda ko‘rinib turibdiki nazorat variantidan zararkunandaning soni kamayamay, balki ko‘paydi. Eng kam biologik samaradorlik katsiper metrin 25% k.e.piretroidni ishlatilganda oldingi va u biologik samaradorligi 63,7% ni tashkil topdi. Eng baland ko‘rsatkichi fenkil 20% k.e. preparatini ishlatilganda aniqlandi. Bu preparatni zararli xasvaga ishlatilganda 88% biologik samaradorli ketdi. Boshqa variantlarda biologik samaradorlik 73,5-75,5% ga yetdi. Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati: 1. Alexin V.T. Vrednaya cherepashka i problema polucheniya kachestvennogo zerna. Zaщita i karantin rasteniy, 2009, №5–b.16-19 2. Xamrayev A.Sh., Hasanov B.O., Ochilov R.O., Azimov J.A. va boshq. G‘alla va sholini zararkunanda, kasalliklar va begona o‘tlardan himoya qilish. -Toshkent, 1999–122 b. 3. Xalilov K. va boshk. G‘alla, paxta, sabzavot, poliz, bog‘ ekinlari zararkunandalari va kasalliklariga qarshi kurash usullari. –Toshkent: Fan, 2007. –B.93-125. 4. Xodjayev Sh.T. Qishloq xo‘jalik ekinlarini zararkunandalari va kasalliklariga qarshi insektitsidlarni kichik va katta dala tajribalarida sinashning asosiy shartlari /Insektitsidlar, 225
yetixotvoreniya opredelyayetsya ne tol’ko yego janrom, ideey, soderjaniyem, vedushimi emotsiyami-perejivaniyami, tonom i pafosom, no i sochetanism v virajenii perechislennix v’ishe pozticheskix elementov, chto svidetel’stvuyet o vmsokom urovne talanta poztess’i, Analiz liricheskix proizvedeniy Nadir’t pokaz’gvayet, chto poztessa stremitsya k ideyno-xudojestvennoy selostnosti i sovershenstvu v nix, posledovatel’no prodoljaya mmsl’ s v’kstupitel’nogo beyta do konsa gazeli, posledovatel’no raskr’tvaya, uglublyaya, argumentiruya i zavershaya slavnim obobshsnism svoyu mmsl’. Etot aspekt opredelyayetsya lichnost’yu poztess’, ZAKLYUChENIE 1. V kachestve faktorov, sformirovavshix mirovozreniye Nadir’ mojno otmetit’: 1) vliyaniye Kokandskoy literaturnoy sred’ na tvorchestvo Nadir: a) usiliya i poucheniye supruga Umarxana; b) nastavleniye Djaxan Atin Uvaysi; 6) literaturnaya svyazB poztov, rabotavshix pod rukovodstaom Nadirm; 2) religiozno-prosvetitelvskis, filosofsko-sufisticheskis i etiko-duxovime sennosti i. ponyatiya, poslujivshis osnova V. ss proizvedeniyax; 3) vliyanis tyurskoy i psrsidsko-tadjikskoy literatur’ na tvorchestvo poztess’. 2.Nadira userdno i nastoychivo izuchala traditsii predstaviteley persidsko-tadjikskoy literatur’t Abdurraxmana Djami, Kasima Anvara, Mirzo Bedilya i predstaviteley tyurskoy literaturn Alishera Navoi, Boboraxima Mashraba, Fizuli. Yavlyayas’ posledovatel’nitsoy mi prodoljatel’nitsoy etix nesravnenn’gx tvorcheskix shkol, ona sozdala unikal’nis proizvedsniya iskusstva i dobilasB visokogo polojeniya, kak odin iz velikix poztess, vladeyushim blistyashe dvuyaz’chiyem, yavivsheysya svosobrazn’tm mostom mejdu etimi dvumya literaturami. 3. Vmrajaya osnovnuyu mmsl’ liriki poztess’, sleduyet otmetit’, chto ona umslo ispol’zovala pozticheskiy peyzaj, pozticheskuyu situatsiyu, pozticheskiy ton, poeticheskiy ritm, poeticheskiye virajeniye dlya opisaniya perejivaniy liricheskogo geroya. V lirike Nadir! xudojestvennos razvitis-nablyudeniye za chelovecheskim serdsem i sud’boy v’rajeno v iskrennix strokax s yego izyashestvom, bogatstvom emotsiy, obraznost’yu, xudojestvennim koloritom i virazitel’nost’yu-4-.V gazelyax poztess’ interpretatsiya misticheskix idsy osushsstvlyastsya cherez obraz dushi. Serdse tonko ponimayetsya poztessoy kak lyubov’ liricheskogo geroya: Na osnove vnutrenne-vneshnix obrazov psixiki liricheskogo geroya v trogatel’nix stixax raskrvtvayutsya tayn’i serdsa i svyazaniiye s nim perejivaniya. V sozidaniyax poztess’ tvorcheskos serdse nashlo svos xudojsstvennos voploshsnis v obraze liricheskogo geroya. 5. Dusha podnyalos’ do urovnya osnovnogo obraza, chto obespschivast vedushuyu soderjatel’nuyu napravlennost’ gazeley poztess’. U poztess’ (2). vyustupayet v obraze vozlyublennogo, sufiy, druga. Takoye sochetanis 60
Davriy s 2 berinchi yorulpisi TQumdan yoki maydalangan kvari jipslardan oltin ajratib olish uchun, ular yo suv bilan yuviladi (bo‘yda suv ancha yek gil bo‘lgan qum zarr g‘vi eritadigaya har xil suyuqlvxlar bilan ishlanadi. Bo‘zday suyuqliklar sifatida, xo‘piicha, natriy pianid MaSI eri si ishlatiladi, oltin bu eritmada kislorod ishtirokida kompleks anionlar (Ash (SM), hosil qiladi: 4Ash -. ESM" 40, 320 = FASHOK) 4 XON" Hosil qilingan eritmaga, odatda, rux qirindilarn ta! ettirib oltin ajratib olizadi: YAWCHNIY 4 Zn SHIOK)DG 4 2Ap
aylanishlar soni topiladi. Bu kattalik uzatishlar miqd dastgoh pasporti bo‘yicha moslanadi. 6. Kesish kuchining tashkil etuvchisi yoki burovchi momenti aniqlanadi. 7. Kesish uchun etarli bo‘lgan quvvatni aniqlanib, bu quvvat dastgohning F.I.K. orqali uning elektrodvigateli quvvati bilan solishtirilib ko‘riladi. Agarda kesish uchun talab etilgan quvvat dastgoh quvvatidan katta bo‘lsa, u holda kesish chuqurligi ikkiga bo‘linib ikki o‘tishda bajariladi yoki kesish tezligi pasaytiriladi. Ko‘rib chiqilgan barcha ishlar texnologik jarayon loyihalash uchun zarur bo‘lib, ularni bajarishda mashinasozlik texnologiyasi asoslarini chuqur bilish taqozo etiladi. Barcha loyihalashishlari bajarilib bo‘lgandan so‘ng yangi ishlab-chiqarilgan texnologik jarayonning texnik-iqtisodiy ko‘rsatkichlari aniqlanadi. Loyihalangan texnologik jarayon standartlar asosida tuzilgan kartalarda rasmiylashtiriladi. Bunday kartalarga quyidagilar kiradi: a) marshrut kartasi (GOST 3.1404-71). Bu kartada texnologik jarayonni tashkil etuvchi barcha amallarni bajarish ketma-ketligi va tartibi ifodalanadi. Bundan tashqari, dastgoh, moslama, kesuvchi asbob va o‘lchov asboblari to‘g‘risidagi ma’lumot mujassamlashtiriladi. b) eskizlar kartasi (GOST 3.1404-74). Bu kartada texnologik jarayon amalsining grafik tasviri aks ettiriladi. v) amallar kartasi (GOST 3.1404-71). Bu kartada texnologik jarayon amalsi to‘la ifodalangan bo‘lib, har bir texnologik o‘tish, xolatlar ifodalanib, dastgoh, kesuvchi yoki yordamchi asboblar, o‘lchov asboblari hamda kesish ma’romlari to‘g‘risidagi ma’lumotlar keltiriladi. Ushbu kartadan sovutish-moylash suYuqliklari to‘g‘risidagi ma’lumot ham ko‘rsatiladi.
Matn Creative Commons Attribution-ShareAlike litsenziyasi boʻyicha ommalashtirilmoqda, alohida holatlarda qoʻshimcha shartlar amal qilishi mumkin (batafsil)
Nisbiy deformatsiya-o‘lchovsiz kattalik. Ba’zida u foizlarda ifodalanadi: e = (AШ)" 10092. Ko‘p hollarda cho‘zilish yoki siqilishja sterjenninng turli kesimlarida deformatsiya darajasi turlicha bo‘ladi. Buni jism yuzasiga kvadratli to‘r tashlab 1.2-rasm Kvadratli to‘rning sterjenning cho‘zilishida o‘zgarishi. ko‘rsa bo‘ladi. Deformatsiyadan so‘ng to‘rning yacheykalari o‘zgarib ketadi. Bu o‘zgarishlarning xarakteri va kattaligiga qarab kuchlanishning namuna bo‘ylab taqsimlanishi haqida xulosa qilsa bo‘ladi (1.2— rasm) Rasmdan shu narsa ayon-ki, yacheykalar shaklining o‘zgarishi sterjenning o‘rla qismida maksimal bo‘lib, chetlarida deyarli bo‘lmaydi. Tajriba yo‘li bilan aniqlanishicha, kichik deformatsiyalar tashqi ta’sir olib tashlanganida yo‘q bo‘lib ketar ekan. Bunday deformatsiyalar elastik deb ataladi. Ular uchun Guk qonuni bajariladi: Elastik deformatsiyalarda kuchlanish nisbiy deformatsiya kattaligiga to‘g‘ri proporsionaldir: o—Ee (1.3) E proporsionallik koeffitsienti moddaning cho‘zilishi (siqilishi)dagi elastiklik xossalarini xarakterlaydi va Yung moduli deb ataladi (bo‘ylama elastiklik moduli, Pa). Siljish deformatsiyasi. Siljish deformatsiyasi jismning biriktirilgan asosiga parallel ravishda urinma kuch qo‘yilganida yuzaga keladi(1.3 rasm).
O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2006-yil 24-maydagi “Tadbirkorlik subyektlarini davlat ro‘yxatiga olish va hisobga qo‘yishning xabardor qilish tartibini joriy etish to‘g‘risida”gi PQ-357-sonli (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2006-y., 20-21-son, 174-modda) va 2007-yil 12-dekabrdagi “O‘zbekiston Respublikasining 2008-yilgi asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlari va Davlat budjeti parametrlari to‘g‘risida”gi PQ-744-sonli qarorlariga (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2007-y., 52-son, 534-modda) muvofiq qaror qilamiz: 1. Ilova qilinayotgan aholi punktlarini borish qiyin bo‘lgan va tog‘li hududlar tarkibiga kiritish tartibi to‘g‘risidagi yo‘riqnoma tasdiqlansin. 2. Mazkur qaror O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan kundan boshlab o‘n kun o‘tgach kuchga kiradi. Mazkur Yo‘riqnoma O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2006-yil 24-maydagi “Tadbirkorlik subyektlarini davlat ro‘yxatiga olish va hisobga qo‘yishning xabardor qilish tartibini joriy etish to‘g‘risida”gi PQ-357-sonli (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2006-y., 20-21-son, 174-modda) va 2007-yil 12-dekabrdagi “O‘zbekiston Respublikasining 2008-yilgi asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlari va Davlat budjeti parametrlari to‘g‘risida”gi PQ-744-sonli qarorlariga (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2007-y., 52-son, 534-modda) muvofiq borish qiyin bo‘lgan va tog‘li hududlarda tashkil etilayotgan yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazganlik uchun davlat bojlarini undirish, shuningdek, mazkur aholi punktlarida o‘z faoliyatlarini amalga oshiruvchi tadbirkorlik subyektlari uchun belgilangan yagona soliq to‘lovlarining tabaqalashgan tizimini qo‘llash maqsadida aholi punktlarini borish qiyin bo‘lgan va tog‘li hududlar tarkibiga kiritish tartibini belgilaydi. 1. Quyidagi qishloq aholi punktlari borish qiyin bo‘lgan hududlar tarkibiga kiradi: a) yaqin joylashgan tuman markazlari va shahar chegaralaridan 50 kilometrdan ortiq masofada joylashgan hududlar; b) mazkur Yo‘riqnomaning 1-ilovasida ko‘rsatilgan tumanlar chegarasida joylashgan hududlar. 2. Mazkur Yo‘riqnomaning 2-ilovasida ko‘rsatilgan tumanlar chegarasidagi dengiz sathidan 1000 metr balandlikdagi zonalarda joylashgan qishloq aholi punktlari tog‘li hududlarda joylashgan hisoblanadi. 3. Aholi punktlarining uzoqligini aniqlashda, masofasi yaqin joylashgan tuman markazi yoki shahar chegarasidan to qishloq, shaharcha va ovul chegarasigacha bo‘lgan eng yaqin avtomobil yo‘llari bo‘ylab hisoblangan masofa qabul qilinadi. 4. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligining Davlat kadastrlari palatasi hududiy bo‘linmalari “O‘zbekiston Respublikasining ma’muriy-hududiy tuzilishi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq belgilangan aholi punktlari chegaralaridan kelib chiqib, Qoraqalpog‘iston Respublikasi va viloyatlarning tegishli iqtisodiyot va moliya hamda soliq organlari bilan kelishilgan holda, borish qiyin bo‘lgan va tog‘li hududlarda joylashgan aholi punktlarining ro‘yxatini mazkur Yo‘riqnoma 1-bandining “a” kichik bandi va 2-bandiga muvofiq ravishda tasdiqlaydilar hamda ro‘yxatdan o‘tkazuvchi va soliq organlariga yuboradilar. 5. Mazkur Yo‘riqnoma O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi bilan kelishilgan.
savdogarlari u yerga Xitoy, Hindiston va Eron mollarini istab borardilar. Xira mahalliy aholisining ko‘pchiligi U-UT asrlarda xristian dinida edi. Shuni aytish kerakki, Makkadan to Yamanning shimolidagi Najron shahrigacha cho‘zilgan masofada aksariyat aholi «vasaniyada», ya’ni ko‘pxudolikda edi. Ayni vaqtda Najron va Yamanning boshqa yerlarida xristian dini shunday tez tarqaldiki, buning natijasida Himyar podsholigida ikki monoteistik din o‘zaro raqobat qila boshladi. Bu ishda Rim (Vizantiya) va uning vassali Habashistonning roli katta bo‘ldi. Britaniya muzeyida saqlanayotgan habash yozuvlarida aytilishicha, Yamanga xristian dinini habashistonlik missioner Azkir olib kelgan. Rim imperatori Konstantin P (337—361) Yamanga yuborgan missioner Teofiliy tubba’ning roziligi bilan Zafor va Adanda cherkov qurilishiga erishgan. Aytishlaricha, 325 y. Nikeyada chaqirilgan xristianlarning soborida Yamandan usquf (yepiskop) qatnashgan. Avval aytilganidek, Yamandagi yahudiy-xristian raqobati zaminida ikki buyuk davlat–Vizantiya va Eronning xalqaro savdo yo‘llarida o‘z nufuzini o‘rnatish uchunolib borgan kurashi Yamanni habashlar bosib olgunga qadar xristianlarning eng gavjum joyi Najron shahri edi. U yerdagi cherkovni hatto «Najron ka’basi» deb ham atashardi. Mahalliy arablarga u «Najron bi’asiz nomi bilan ma’lum edi. Habash istilosidan so‘ng Yamanda cherkovlar soni ko‘payib ketdi. Ularning ichida eng hashamatlisi Sanadagi Qullayso (yunoncha «Kolizey» so‘zidan) nomi bilan mashhur cherkov edi. Bu cherkov buzib tashlangan al-Maqah ibodatxonasi o‘rniga qurilgandi. Zafor shahridagi xristian cherkovining qurilishini Habashiston negusi maxsus yuborgan missioner Girgensiyning faoliyati bilan bog‘lashadi.
Avstriyaning Bexaymkirxen (mamlakatning shimoli-sharqida, Quyi Avstriya yerlari) hududida joylashgan uylarning biridan politsiya 6 nafar kishining jasadini topgan. Bu haqida Kleine Zeitung nashri ma'lum qildi. Marhumlarning barchasi bir oila a'zolari bo‘lganligi aniqlandi: keksa yoshli ayol, uning qizi va o‘g‘li, shuningdek 3 nafar nevarasi (qizining farzandlari). Voyaga yetmagan qurbonlar 7-10 yosh atrofida. Dastlabki ma'lumotlarga ko‘ra, 3 bolali ayol barcha oila a'zolariga qarata o‘q uzgan va shundan keyin o‘z joniga suiqasd qilgan. Ayolni bunday qilishga nima majbur qilgani oshkor etilmagan. Psixiatr Raynxard Xallerning so‘zlariga ko‘ra, ayol kishi bunday qotillikni kamdan-kam hollarda sodir etadi, shunday ekan, gap vaqtinchalik "aqldan ozish" haqida ketayotgan bo‘lishi mumkin. Manbaga ko‘ra, oila so‘nggi 20 yil davomida shu uyda yashab kelgan. Qo‘shnilarning so‘zlariga ko‘ra, ular shu yillar ichida hayotdan ko‘z yumgan qarindoshlar orasida janjal chiqqanini eslay olishmaydi.
100 “Mahabhorat”, “Ramayana” va “Vedalar” Anjelina uchun buyuk tafakkur, yuksak gumanizm, chuqur falsafa o‘laroq tuyuldi. Islom tarixida aytilishicha, Odam ato va Momo havo ham Hindistondagi tog‘larda yashab o‘tishgan. Bir oylar o‘tib, Anjelina Hindistonga moslashib qoldi. Hindiy salomlashuv, muomala, ba’zi so‘z va iboralarni o‘rgandi. Hindlarning toifalari, qadimdan qolgan brahmanchilik, tabaqalanish haqida nafaqat, eshitib, o‘z ko‘zlari ila ko‘ra boshladi. Garchi, shimoliy va markaziy Hindistonda odamlarning brahmanlar, kshatriylar, shudralar, hatto, chandallar kabi tabaqalarga ajralishi u qadar sezilmasa-da, cheka hududlar, ayniqsa, sharqiy va janubiy Hindistonda faqat shu qoidalar ustunligini bilib oldi. Boburshoh va uning avlodlari ana shu tabaqalanishga qarshi kurashgani, musulmon bo‘lmaganlardan jizya ham olganlari o‘rtaga chiqdi. Boburiy podshohlar qudrat va ta’sir masalasida turlicha edilar. Ularning ba’zilar jizya olishda bee’tibor bo‘lgan, ammo Avrangzeb Olamgir ikkinchi Hindistonni butunicha itoatga keltirgan, tabaqalanishga, o‘liklarni yoqishga, qaroqchilikka, o‘zboshimchalikka qarshi qat’iy kurashgan, mamlakatning har bir nuqtasida Islomiy qoidalarni joriy qilishga tirishgan, biroq bu hamisha ham samara bermagan. Hindlar ichida o‘z butlariga sadoqatli hamda jangari qabilalar ko‘p bo‘lgan. Ular aksari hollarda taslim bo‘lib, shartlarni qabul qilishardi, so‘ng yana tezda o‘z bilganlaricha yashardilar. Ana shunday hududlarda Islomga ham, musulmonlarga ham, Boburshohga ham, boburiylarga ham behad kuchli adovat borligini Anjelina anglay boshladi. Ayodhiyaga borganida qadimiy Bobur masjidi buzib tashlanganligini ko‘rdi. Shu masjidga yaqin musulmon mahallasidagi odamlar bilan suhbatlashish istagi uyg‘ondi. Bu yerda boburiylar, deb ataladigan bir urug‘ bor ekan. Ular bevosita Boburshohning naslidan emas, faqat Boburiylar davlatining Movarounnahrdan kelgan xizmatchilari ekan. Anjelinaga mahalliy mutaxassislardan ikki kishi: Ashoka va Go‘r-u biriktirilgan edi. Ashoka Londonda tarix va san’at yo‘nalishida ta’lim olgan, Yangi Dehlida shaxsiy maktabi bor, juda madaniyatli, millatparvar odam edi. U o‘zini yozuvchi Rabindranth Thakurga qarindoshligini aytib faxrlanardi. Go‘r-u esa Yangi Dehligi Banoras shtatidan kelgan. Ushu yerda ta’lim olgan. Hind tili, lahjalari, urf-odatlarini mukammal biladi, lekin har qanday gapining ohangida Bobur, boburiylar va musulmonlar haqida biror salbiy fikr aytishga o‘ch edi, buni Anjelina sezdi. –Musulmonlar gaplashishga arzimaydi, deb o‘ylayman, xonim, –dedi Go‘r-u. –Sizga aytganimdek, ularning dini bosqinchilikka buyuradi. Ular yurtimizni bosib olishgan. Dinlarini majburan tiqishtirishgan. Shuning uchun, ularning bizning yurta gapirish tugul, yashashga ham haqlari yo‘q.
Namangan viloyatining Norin tumani hokimligida Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida viloyat faollarining videoselektor yig‘ilishi boshlandi Bu haqda “Daryo” muxbiri xabar bermoqda Yig‘ilishda respublikadan kelgan mutasaddilar, viloyat mas’ullari ishtirok etmoqda Namangan shahri va tumanlar hokimliklarida to‘plangan faollar ham videoselektorda qatnashmoqda Davlat rahbari o‘z chiqishida qo‘shni davlatlar bilan aloqalar tobora mustahkamlanib borayotganiga urg‘u qaratdi Viloyat iqtisodiyotini yuqsaltirish, yangi ish o‘rinlarini yaratish, fuqarolarning hayotdan mamnunligiga erishish asosiy vazifa sifatida qo‘yilmoqda Namanganda “Obod qishloq” dasturining bajarilishi, qishloq xo‘jaligida klaster usulini joriy etish masalalariga e’tibor qaratilmoqda Yig‘ilish davom etmoqda
“Manchester Yunayted” sardori Ueyn Runi “Arsenal”ga qarshi o`yinni zaxiradan boshlaydi “Manchester Yunayted” bosh murabbiyi Joze Mourino jamoa sardori Ueyn Runini “Arsenal”ga qarshi APL 12-turida zaxira o`rindig`ida qoldiradi
Oraliq ko‘rib chiqishlar. Oraliq ko‘rib chiqishlar xuddi 118-peksiya kabi dastur matniga qaraydigan bir guruh shaxslar tomonidan xatolarni topish usuli to‘plamidir. Bunday ko‘rib chiqishning inspeksiyalash jarayoni bilan umuniy o‘xshashligi bor, ammo xatolarni aniqlash protsedurasi va usullaridan farqlanadi. Oraliq nazoratni amalga oshiruvchi guruh 3—5 nafar mutaxassisdan iborat bo‘ladi. Jumladan, rais yoki koordinator, barcha xatolarni qayd etuvchi kotib, testdan o‘tkazish bo‘yicha mutaxassis, dasturchi va mustaqil ekspert. Oraliq nazorat quyidagi vazifalarni amalga oshirishni nazarda tutadi: e guruh ishtirokchilariga oldindan dastur varaqasi va uning tasnifi beriladi; e majlis ishtirokchilariga bir necha testlar taklif etiladi; # majlis ishtirokchilari dastur mantig‘iga muvofiq xayolan har bir testni bajaradi. Bunda dastur holati (o‘zgaruvchanlar belgilari) qog‘oz yoki doskaga qayd etib boriladi; e zarur hollarda dasturchiga loyihalashtirish mantig‘i va yo‘l qo‘yilgan xatolar to‘g‘risida savollar beriladi. Ko‘pgina oraliq ko‘rib chiqishda dasturchidan so‘rashdan ko‘ra kamroq xato topiladi. Stolda tekshirish. Qo‘lda test o‘tkazishning ushbu qadimiy usuli eng avval paydo bo‘lgan. Chunki u mutaxassislar guruhini talab etmaydi. Bu boshlang‘ich matnni tekshirish yoki bir inson tomonidan bajariladigan oraliq ko‘rib chiqish jarayoni. U dastur matnini o‘qiydi, unda tez-tez uchraydigan xatolarning maxsus ro‘yxati bo‘yicha xatolar mavjudligini tekshiradi va dastur orgali test ma’lumotlarini o‘tkazadi. Testdan o‘tkazish tamoyillaridan kelib chiqqan holda stol ortida o‘tirib tekshirishni dastur muallifi bo‘lmagan inson olib borishi lozim. Bu usul nisbatan samarasiz. Chunki tekshirish tartibga solinmagan, unda fikr almashish va sog‘lom raqobat yo‘q. Dasturni baholash. Bu usul test o‘tkazish bilan bevosita bog‘liq emas, lekin undan foydalanish dasturlash sifatini yaxshilaydi. Undan dasturni anonim baholash uchun uning umumiy sifati, 254 i 47
2018 yil 15 yanvari Qur'oni Karim tilovati bo‘yicha 1-Respublika qorilar ochiq musobaqasi boshlangan kun sifatida tarixga kiradi. Rejaga ko‘ra, Qur'on musobaqasining tuman-shahar bosqichi ochilish marosimi Jizzax viloyatining so‘lim Zomin tumanidagi zamonaviy usulda qayta barpo etilgan “Ma'rifatli” jome masjidida bo‘lib o‘tadi. Shu bilan boshqa hududlarda ham musobaqa boshlanishiga duo beriladi, deb xabar beradi O‘zMI matbuot xizmati. Ushbu marosimda istagan kishi qatnashishi mumkin. Ma'lum qilinishicha, ayni vaqtda “Ma'rifatli” jome masjidida musobaqaning ochilish marosimiga katta tayyorgarlik ishlari olib borilmoqda. Shu vaqtga qadar musobaqada qatnashishga jur'at qilgan, ya'ni o‘zining bilimiga, quvvai hofizasiga ishongan 18 yoshdan 40 yoshgacha bo‘lgan qori va qoriyalar soni salkam to‘rt mingga yaqin ekan. Ishtirokchilarning to‘liq va yakuniy ma'lumoti ertaga e'lon qilinishi kutilmoqda. Ta'kidlanishicha, musobaqa jarayoni to‘g‘ridan-to‘g‘ri efirga uzatib boriladi. U yerga bora olmagan vatandoshlar musobaqaning ochilish marosimini www.muslim.uz portali va Idoraning ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalari orqali onlayn kuzatib borishlari mumkin. Eslatib o‘tamiz, 2017 yil 1 sentabrda Davlat rahbari Shavkat Mirziyoyev Toshkentdagi Xasti Imom majmuasiga tashrifida O‘zbekistonda Qur'on tilovati bo‘yicha Respublika musobaqasini tashkil etish tashabbusini bildirgan edi.
Foto: IIV Axborot xizmati 2022-yil 2-noyabr kuni Oʻzbekiston Respublikasi IIV Shaxsiy xavfsizlik bosh boshqarmasi Buxoro viloyati boʻyicha boshqarmasi, Buxoro viloyati IIB Jinoyat qidiruv boshqarmasi hamda Departamentning viloyat boshqarmasi xodimlari hamkorligida oʻtkazilgan tezkor tadbir davomida Gʻijduvon tumani Ulugʻbek koʻchasida yashovchi 1988-yilda tugʻilgan R.B. va shu tumanning Abadi koʻchasida yashovchi 1974-yilda tugʻilgan A.Sh.lar oldindan jinoiy til biriktirib, bir guruh boʻlib, oʻzgalarning mulkini firibgarlik yoʻli bilan qoʻlga kiritish maqsadida, vobkentlik ikki nafar fuqaroni aldab, ularning ishonchiga kirib, 400 AQSH dollari evaziga haydovchilik guvohnomasini olib berishini vaʼda qilib, ularning har biridan kimyoviy ishlov berilgan 400 AQSH dollaridan, jami 800 AQSH dollar pullarini olayotgan vaqtida . Mazkur holat yuzasidan Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 168-moddasi 2-qismi bilan jinoyat ishi qoʻzgʻatilib, dastlabki tergov harakatlari olib borilmoqda.
Xulosa qilib shuni aytish mumkinki, elektr energiya iste'molining biz xohlagandek samarali va oqilona bo'lishi uchun o'z hissamizni qo'shmog'imiz zarur Ana o'shandagina energetikada progressiv darajada taraqqiyotga erishish mumkin
Alisher Shodmonov: Koronavirusga chalinganlar orasida og‘ir ahvoldagi bemorlar yo‘q O‘zbekistonda koronavirusga chalingan o‘zbekistonliklar soni 8 nafar bo‘lib, ular orasida og‘ir ahvoldagi bemorlar yo‘q. Bu haqda O‘zbekiston sog‘liqni saqlash vaziri Alisher Shodmonov “O‘zbekiston 24” kanali orqali bergan intervyusida ma'lum qildi. Vazirning so‘zlariga ko‘ra, bugungi kunda shifoxonalarda 641 nafar fuqaro karantinda turibdi. Ular orasida Seuldan olib kelingan 212 nafar fuqaro ham bor. “Ularda kasallik yo‘q, lekin bemor bilan yaqin muloqotda bo‘lishgan”, dedi Shodmonov. Eslatib o‘tamiz, bugun, 16 mart kuni Sog‘liqni saqlash vazirligi koronavirus yuqishi bilan bog‘liq yana ikki holat haqida xabar berdi. O‘zbekistonda koronavirusning ilk bemori bo‘lgan ayolning qarindoshlaridan birida va 14 mart kuni Londondan Toshkentga kelgan bir o‘zbekistonlikda koronavirus infeksiyasi tasdiqlangan.
82 tarkibida moyning ko‘p ѐki oz miqdorda bo‘lishi bilan bir-biridan farq qiladi. Yirigining urug‘i 15—22 mm, maydasining urug‘i esa 5—7 mm uzunlikda bo‘ladi. Urug‘ yaxshi pishmagan (po‘stining usti yaltiroq bo‘lmasa), ezilgan ѐki karunkulasi tushib ketgan bo‘lsa, sifatsiz hisoblanadi. Ko‘p turib qolgan urug‘da esa karunkula bo‘lmaydi. Kanakunjut urug‘i zaharli bo‘lgani sababli tibbiѐtda ishlatilmaydi. U faqat moy olinadigan mahsulot sifatida xizmat qiladi. Kanakunjutni o‘stirish texnologiyasi O‘zbekistonning sug‘oriladigan yerlarida o‘sadigan kanakunjut bo‘yi 2 metrga yetadigan o‘t tariqasidagi bir yillik o‘simlik hisoblanadi. O‘zining vatanida ko‘pyillik, bo‘yi 10 metrga yetadigan daraxt, Euphoreiaceae oilasiga mansub. Sovuqqa juda chidamsiz, tabiiy holatda tropik va subtropiklarda (Afrika va Osiѐ) o‘sadi. Qadimgi Misrda miloddan avval 7-asrda ham ma’lum bo‘lishi aniqlangan. Issiqsevar bo‘lgani uchun maysalari—1°S da, katta o‘simliklar esa—3—4°S sovuqda nobud bo‘ladi. Kanakunjutni Respublikamizning janubiy viloyatlarida va samaradorlik harorati yuqori, suv yetarli bo‘lgan yerlarga o‘stirish maqsadga muvofiqdir. Uning o‘sish davri 120—150 kun. O‘zbekistonda asosan „Xersonskaya-10― navi ekiladi. Kanakunjutni kuzgi don ekinlaridan bo‘shagan yerlarga ekish tavsiya etiladi. Kanakunjutni ekish uchun yerlarni kuzda 27—30 sm chuqur haydab shudgor qilib qo‘yiladi. Shudgor oldidan gektar hisobiga 10—15 tonna chirigan go‘ng va 50—60 kg fosforli o‘g‘itlar bilan oziqlantiriladi. Erta bahorda yerlar boronalanadi va 1—2 marta kultivatsiya qilinadi. Tuproq harorati 10—12°S gacha isiganda ekish mumkin. Bu muddat aprel oylarining boshlariga to‘g‘ri keladi. Ekishdan oldin urug‘i TMTD ning 80%li eritmasi bilan ishlanadi (4 kg/t). Uni keng qatorlab ekiladi. Qator oralari 70 sm, ekish sxemasi 70 x 20 sm, urug‘ SUPN-8, SPCH-6 MF ѐki makkajo‘xori va chigit ekiladigan seyalkalarda gektariga 50—80 mingdona unuvchan urug‘ ekiladi. O‘simlik tup soni 30—40 ming/ga, kam shoxlanadigan navlari uchun 50—60 ming/ga. Ekish chuqurligi 6—8 sm bo‘lishi lozim. Begona o‘tlarga qarshi ekishdan oldin 2,4 D 500 (1,6—2,0 l/ga) bilan ishlanadi. Maysalanish boshlanganida qator oralariga ishlov beriladi va 2—3 marta sug‘oriladi. Gullash va mevalash fazasida ikki marta sug‘oriladi. O‘simlikda 4—5ta chinbarg rivojlanganda asosiy poya va va ѐn shoxlarining uchlari chilpiladi. Bu o‘simlikning yaxshi rivojlanishini tezlashtiradi. Kanakunjutni o‘suv davrida 2—3 marta o‘g‘itlanadi. Birinchi o‘g‘itlash unib chiqqandan keyin gektariga 40 kg dan azot va 20 kg kaliy o‘g‘iti bilan o‘g‘itlagich kultivatorlar bilan o‘g‘itlanadi. Ikkinchi va uchinchi marta oziqlantirish gullash va meva hosil qilish davrida 50—60 kg azot, 20 kg
e Elchiqadoy (sarkarda) —75 Erdman (professor) —94, 235 Erka Qora (Onxonning ukasi) —26 7" yu Yun Szi Hey ,nyuchjilar im- .teratori) —83 ya Yagaylo (Litva kiyazi) —245 Yaroslav (sarkarda) —119 y. Yagaday (Oqtoy,-Chingizxonning uchinchi o‘g‘li) —30, 35, 36. 4 69, 75, 81, 84, 93—105, 1267 O‘ri (Jo‘chixonning o‘sli) — q Qadap (raza o‘g‘li) — 105, 1 Qadan (sarkarda) —122 Qamar (sarkarda) —70 Qamariddin (xon) —143 Qobul Shoh O‘g‘lon —136 Qobulxon —237 Qora Yusuf—209 Qochuvli Bahodir—237 Qo‘ton (qilchoqlar xoni) —127 Kutuqu. (Sarkarda) —72, 73— 5, Qushluq (Quchluk, Toyongxonnig-o‘g‘li) —27, 28, 50, 57, 89 Quyuq (O‘gadayiing o‘g‘li) —116 R G‘ozonxon —129 X Halokuxon —127 Hammer —38, 250 = Xar! (Sileziya qiroli) — Husayn (Imom, Muhammad TERNER BARAT nabirasi) — JUG‘ROFIY NOMLAR A Abeyli (daryo) —141 Abug‘ (daryo) —188 Abxaziya —116, 217 Avstiriya —121 Agram (shahar) —126 Adriatika (dengiz)) —105 Aznik —107 Azov (dengiz) —106, 149, 190 Ayg‘ir Yoli (kechuv) —190 Albaniya—115 motor —218 loju" (qala) —133 A.gp (tog‘) —217 Bosa (Shtul’veysenburg) — Al’bu-Yuliya 2; A — moy (2) (shahar) Ayoq (shahar) —61, 67, 71, Shan (Jayxun) —50, 59— 65, 68—71, 79, 127—133, 197, An! «?! Ya mur (O‘rxun-un, daryo) — J Rut MuRu re) 229 Ana Qarag‘o‘y —Omon Qarag‘ay Angliya—224—226 Anguriya (Anqara) yo‘li— e?» 215 R O‘ Anguriya (Anqara, qal’a) — 210—218 R Andarob —198 Apdekund (2) —218 Andigon —Andijon i Andijon (Andigon) —138 Andxud (Andxoy) —138 Ani shahar) —116 Antadiktor —238 Arabiston—16 - rbil (shahar) — Ardabil tar 197, 217 Arzrum —138, 209, 217 ARMNING —115, 138, 196- rras (Araxs, daryo) — 76, 79, I 27 r Arg‘un (daryosi) —25 Can —200 i Astraxan — Hoji Tarxon Astrobod —67, 196 Attoq — Ashira (Qora shahar) —218— 220, 252 B Badaxshon (tog‘) —57, 71, 131 Balx —51, 65, 71, 131, 138 Balg‘on —198 Bao An Chjeu (shahar) —367 Bao Szi — Syan G. Barda’ —209 Batnir (qal’a) —199, " Bag‘dod —51, 52, 55, 67, 196 Bag‘dodek (2) (daryo) —139 Bajetsk —111 { Belozersk —111 Biyox (daryo) —199 Bilajir —142 Binokat (Binokent) —60, 61 Bovard —218 Bogemiya —119 v - Bogoroditskoye (qishloq) —114 Boyqol (ko‘l) —27, 38 Bok-u—197 Boloyqon (shahar) —141 Bolor (tog‘) — 220 Bolxon (ko‘rfaz) —69; 75 Bomiyon (shahar) —72, 75 Bok-u—206 Borovichi — I!1 Boyazid (qal’a) —218 Breslavlv —119 yan Bronnitsk —112 1 Brussa —212—216 Bryun (shahar) —119 : Bugur (shahar) —250 Buda (shahar) 2121 : Bukur—14 " Bulg‘or (izlar) —193 Bulg‘oriya — 4 Burkajit (kechuv) —190 Burgos (dovon) —124 Buxoro—55, 60, 61, 65, 75, 79, 127—138, 218 Buyuk Britaniya—Angliya Byan —97, 99, 101 Byan Gin (Qay Fin Fu, shahar) —88 Bo‘vglag‘on —238 iboshi —238 Bo‘rsiq. (cho‘l) —195 Bo‘ston— v 1 Valday (tog‘) —112, 113 Van —138 Vardeyn —122, 124 1 230 Vey Ho —98 Vena—125 Vengriya—49, 104, 109, 118— 126 I Vernaya (OlmaOta, stansiya) — Vin Syan— 98 « Visla —118 Vishniy Volochok —111 Vladimir —110 . Volga (daryo) —12, 49, 78, 106, 186, 190 Volxov (daryo) —112 Voronej (shahar) —107—111 Vu Sha Pxu (qal’a) —85, 86 g Galitsiya —118—120 Galliya —11, 247 Gang (laryo) —203. Gang jomi—204 Ganja—77, 115, 209 Garmsir (viloyat) —133 Germaniya—119 Gin (tog‘) Gluxov —115 Goango — Xuanxe Gobi — G‘o‘bi Guberlp (tog‘) —189 Gulkandon (qal’a) —217 Gurjiston— 77, 115, 138, 196 Go‘r (xonlik) —54 d Da Lyan (Ban Lyan) —95 DA Txun —85, 86 Dalmatsiya —126 Damashq—207 b Damovand (tog‘) —217 cha Daran Ismoilxon —198 Darband — 77, 138, 196 Dashti Qipchoq — 77, 189 Dehli—74, 199—210 Dibalpur —199 Diyornbakr —209 Din Chjeu —95—99 Dnepr (daryo) —77, 104, 115 Dol Nor—89 Domag‘on —66 – Don (daryo) —107, 186 Dog‘iston—68 - Drivasta —126 Do‘n Pxin —93 Dubashin Ondur Dugga—218. Do‘nay (daryo) —12, 105, Ye Yedessa (Ray) —209 Bar Suri (Yeyker’-surn) — Yeles –195 Ye Yelix —142 Yerkand —50, 84, 127 Yeg‘oz —218 7j Jayxun—Amudaryo Jaloli (cho‘l) —205 Jamba —206 Jamna (daryo) —200—205 Jand (shahar) —59—67 Janob (daryo) —199 Jao Fin Guan —96 Japmagajit —190 Jar Kalam Og‘och (istehkom) – Jahonnamoy (qal’a) —200 Jelum (daryo) —199 Ju Chjeu (Xun Chjeu, shahar) —90,-91, 99, 100 Jung‘oriya —252 3 Zakamsk (chegara chizig‘i) —191 Zarnuq —221 Evernogolovsk (qal’a) —183 Zove (shahar) —65 Ignatsi (qishloq) —114 KIgiach xochi» —114 Ikoniya —212 Ili (daryo) —59 Ilmen (ko‘l) —112 Ilol (qal’a) —68 Ilonjiq (Ulkan jilonjiq, daryo) —188 Il’insk (qal’a) —189 , Imal (daryo) —238 Imal G‘uj-u –141, 238 Imeteriya —116 Iroqi Ajam—50, 64, 65, 76, Iroqi oi rtish (daryo) —27, 28, 50, 58, 52 I 95 201 - Isfahon — 138, 196 Italiya—248 Ishim (daryo) —185 g Iq (Yayiq, daryo) —192 k Qavkaz (tog‘) —78, 80 Qay Fin Fu — Ban Gin Qayt-u—14 Qalqa (daryo) —77, 104 Qaluga — 143 Qama—191 Qampiyon (shahar) —11 Qann —152, 248 Kapuya —248 Karmon —51 Qarpat (tog‘) —119, 12 Qarten (qal’a) —250 Qarfagen —248 Qaspiy (Mozandaron, g‘iz) —58, 67—69, 76, 104, 183 Kattaro —126 Qafa —140 Kashmir —105, 205 Qembeliq —Pekin Qemox (qal’a) —209 Kent (shahar) —137, 139 Qerulen (daryo) —23, 83 « Qesh (Shahrisabz) —127 Kiyev—109 Qin— Gin (tog‘) Qirshahr —210 Qichik Osiyo—207, 209 Kichik tog‘—187 Kiyutoy —212 Qlissa —126 Qlyazma —110 Kobino (Qobul (2)) Qojirton —142. Qodelsk —108 Qolomna —110 Qolochsk —122 Konigun —200 Qoreya — Quriya Kostroma —107 - Kofiriston —188. = Krakov —118, 119 Krestsi —113 Quziston —51 - Kuzoi — 143 Qulikove —245 Qroatsiya —126 Qura (daryo) —115, 209 Qurdiston — 197 Kursk — den-78,
chorikorga aylandilar. Sanoat korxonalarida ish vaqti 17—18 soat bo‘lib, mahalliy ishchilarning kunlik ish haqi ruslarnikidan deyarli ikki baravar kam edi Rossiya manfaatlari uchun zarur bo‘lgan paxta yetishtirishning kengayib borishi o‘lkada xomashyoga dastlabki qayta ishlov beruvchi sohalarni vujudga keltirishni taqozo qildi. Shu boisdan ham bu yerda paxtani qayta ishlash bilan bog‘liq korxonalar tashkil etildi. 1900-yilga kelib Turkistonda xomashyoni qayta ishlash bilan bog‘liq bo‘lgan korxonalarning soni 170 tadan oshib ketdi. Rossiyaning Turkistonda yuritgan mustamlakachilik siyosati madaniy-ma’naviy sohani ham chetlab o‘tmadi. Xoh o‘tmishda, xoh bugun bo‘lsin boshqa mullat, davlatni o‘ziga qaram qilish niyatida harakat qilgan, qilayotgan kuchlar doimo bir siyosatni yuritganlar, ya’ni qaram xalqning tarixiy, madaniy-ma’naviy merosini yo‘q qilish, undan judo etish. Turkiston xalqlarining ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va madaniy hayotini chuqur o‘rgangan V.V. Bartoldning Sankt-Peterburg Fanlar Akademiyasi ilmiy kengashida «Turkistonliklar bizning harbiy ustunligimizga tan berishadi, ammo ma’naviy ustunligimizni tan olishgani yo‘q. Vazifa—ana shuni tan oldirishdan iboratdir... To‘shuni tan olishmas ekan, biz uzil-kesil g‘alaba qozondik, deb ayta olmaymiz»’, —degan maslahatiga amal qilgan chor mustamlakachilari ham, sovet mustamlakachilari ham turkistonliklarni bo‘ysundirish vazifasini hal qilishni jahon sivilizatsiyasiga ulkan hissa qo‘shgan Turkiston aholisini, uning katta qismini tashkil etgan o‘zbek xalqini bir necha mingyillik tarixi, moddiy va ma’naviy madaniyatidan judo qilish, tarixini soxtalashtirish va ayrim voqea-hodisalarni inkor etishdan boshladilar. Chor mustamlakachi ma’murlari bu boradagi birinchi vazifani mahalliy aholi bolalarini rus tuzem maktablariga ko‘proq jalb etish qilib belgiladi Chunki, rus amaldorlari maktab va madrasalar faoliyatini o‘lkada mustamlakachilik siyosatini yuritishdagi to‘siqlardan biri deb bildilar. Shuning uchun ham Turkistondagi madrasa va maktablarda ta’lim usullarini yangilash, ularda dunyoviy ilmlarni o‘rgatishga e’tiborni kuchaytirish, ta’limni Yevropa mamlakatlari darajasiga yaqinlashtirish to‘g‘risida ilgari surilgan takliflarni amalga oshirishdan chor hukumati manfaatdor bo‘lmagan. ! Qobulov B. Tuprog‘i zar Turkiston / O‘zbekiston ovozi», 1993, 9 iyul 278
санъат – O`zbekiston Badiiy Jamoalar Ijodiy birlashmasi © 2017 Sayt www TASANNO uz tomonidan yaratildi
Angliya Superkubogida “Lester” va “Manchester Siti” klublari 7-avgust, shanba kuni o‘zaro to‘qnash keldi Uchrashuvda hisob so‘nggi daqiqalarga kelib ochildi Kelechi Iheanacho 89-daqiqada penaltini golga aylantirib, “tulkilar”ga g‘alaba keltirdi Shu tariqa “Lester” Angliya Superkubogiga ega chiqdi 2020/21-yilgi mavsumda Brendan Rojers shogirdlari Angliya Kubogida zafar quchgan bo‘lsa, “shaharliklar” Premyer Liga chempionligini qo‘lga kiritgandi Angliya Superkubogi—20217-avgust, shanba“Lester”: Shmeyxel, Rikardu Pereyra, So‘yunjyu, Amarti, Bertran (Tomas, 78), Tilemans (Sumare, 72), Ndidi, Barns (Iheanacho, 79), Meddison (Dyuzberi-Holl, 71), Peres (Olbrayton, 71), Vardi (Daka, 71) “Manchester Siti”: Steffen, Ake, Joau Kanselu, Ruben Diash, Mendi, Edozi (Grilish, 65), Palmer (Bernardu Silva, 74), Ferran Torres (Nayt, 74), Gundo‘g‘an (Rodri, 65), Mahrez, Fernandinyo Ogohlantirishlar: Bertran (50), Ruben Diash (87), Fernandinyo (88)
O‘zbek tilida: rus tilida: eyna (supa) – glinyanaya krovat sup –sho‘rva (5PBo"gua) tut (tut) – tutovnik tut–shu yerda («yoni erda) tul (YoSH) – svetok gul -momaqaldiroq (momaqaldiroq) eyr (sut) – moloko sud –sud (sud) ula (Sha) – soyedinyay Ulya –im (ism) tuz (yosh) - sol ugro -tong (tong) Topshiriq : She’rni ifodali Uqing va yod oling: Bolalik kunlarimda, Buvimning har qissasi, Uyqusiz tunlarimda Har bir qilgan hissasi. Ko‘p ertak eshitgandim, Fikrimni tortar edi, So‘ylab berardi buvim... Havasim ortar edi. Hamid Olimjon Bolalik kunlarimda, Buvimning har qissasi, Uyqusiz tunlarimda Har bir qilgan hissasi. Ko‘p ertak eshitgandim, Fikrimni tortar edi, So‘ylab berardi buvim... Havasim ortar edi. Glasniy eZvuk «O» – zvuchit shiroko i zadneyazichnos: Olim (Ot) - imya sobstvennoye ombor (ot)yug‘) -sklad olcha (opa) – vishnya bor (bor) – yest’ osh (osh) – plov oq (oq) – beliy Etot zvuk nel’zya menyat’ ni vstoronu A ini vstoronu russko-go O. Topshiriq: Quyidagi yozilishi bir xil, aytilishi har xil bulgan so‘zlarga ahamiyat bering va yod oling, ular ishtirokida gap tuzing. O‘zbek tilida Rus tilida oT (ot) - loshadB, qon ot – predlog tok (tok) – vinogradnik tok - elektrichestvo ona (opa) – mat’ ona– lichnoye mestoimeniye
Yer poʻstida va uning yuza qismidagi barcha oʻzgarishlarga sababchi boʻlgan ikkita qudratli kuch bor. Ularga endogen va ekzogen kuchlar yoki jarayonlar deb nom berilgan. Birinchisining harakatga keltiruvchi manbai yerning ichki energiyasi boʻlsa, ikkinchisiniki tashqi, asosan — quyosh energiyasidir. Endogen kuchlar bunyod etuvchi xususiyatga ega boʻlsa, ekzogen kuchlar barbod etuvchi vazifasini bajaradi. Masalan endogen kuchlar yer yuzasidagi barcha notekislarni bunyod etib, relief shakillarini paydo qilsa, ekzogen kuchlar ularni yemirish va tekislashga harakat qiladi. Ekzogen (yunoncha exo — tashqi, depon — kelib chiqish) jarayonlar yer yuzasida sodir boʻladigan tabiiy hodisalar boʻlib, ularni harakatga keltiruvchi manba — quyosh energiyasidir. Shuningdek ekzogen jarayonlar litosferaning atmosfera, gidrosfera va biosferalar bilan oʻzaro taʼsiri natijasida sodir boʻladigan tabiiy xodisadir. Ekzogen jarayonlar asosan yer poʻstining yuza qismini oʻzgartiradi. Barcha ekzogen jarayonlar asosan togʻ jinslarini yemiradi (nurash, eroziya, denudasiya, abraziya), yemirilgan jinslarni tashiydi (koʻchiradi) va toʻplaydi (akkumulyatsiya). Ana shu tabiiy hodisalar tufayli yer yuzasining relyefini tekislaydi. Lekin ekzogen jarayonlarning faolligini koʻp xolatlarda endogen jarayonlar belgilab beradi va har ikkalasi qarama — qarshiliklar kurashi va birligi qonuni asosida nomoyon boʻladi. Masalan, togʻlar (vulkanik, tektonik) qanchalar tez va baland koʻtarilsa, ularning yemirilishi shunchalar tezlashadi. Bunda yer poʻstida modda va energiya almashinuvi kuzatiladi. Togʻlab yemirilib, pasayib boradi, tekisliklar esa, choʻkindi jinslar bilan toʻlib, koʻtarila boshlaydi. Yer poʻstidagi mavjud mubozanat buzilib, tektonik harakatlar yangidan faollasha boshlaydi. Ekzogen va endogen jarayonlar shu tarzda bir biri bilan hamkorlikda ishlaydi va bir — biri bilan dinamik birlikda rivojlanadi. Ekzogen jarayonlar ham endi oʻz navbatida ikkiga boʻlinadi: quruqlikdagi va suvli muhitdagi jarayonlar. Quruqlikdagi ekzogen jarayonlar shamol, vaqtincha oqar suvlar, muzliklar tasirida yuzaga keladi. Ekzogen jarayonlarning vaqt davomida rivojlanishiga tektonika, iqlim va antropogen omillar taʼsir etadi. Nurash jarayonlari Choʻkindi hosil boʻlish muhiti koʻp omilli boʻlib, unda xududning iqlimi, relyefi va geotektonik rejimi muhim ahamiyatga ega. Yer yuzasida ochilib yotgan birlamchi togʻ jinslarining havo, suv va muzlik, haroratning oʻzgarishi va boshqa tabiiy — kimyoviy hodisalar hamda organizmlar taʼsirida parchalanishiga nurash deyiladi. U nurash omillariga qarab fizik, kimyoviy va biologik nurashga boʻlinadi. Fizik nurash Fizik nurash haroratning keskin oʻzgarishi, suv va havo oqimlari, muzlarning harakati natijasida togʻ jinslarining mexanik parchalanishi orqali amalga oshadi. Togʻ jinslarini minerallarning issiqlikda kengayish koʻrsatkichi turlicha boʻlganligi tufayli ular turli miqdorda kengayadi va torayadi. Dastlab togʻ jinslarida yoriqchalar hosil boʻladi. Darzliklarda suv singib muzlaydi. Natijada darzliklar kengayadi. Yirik kristall donali jinslarda minerallarning dezintegrasiyasi — donalarning bir-biridan ajralib ketishi sodir boʻladi. Togʻ jinslarining struktura va teksturasi turlicha boʻlgani sababli ham nurash jarayonlari turlicha kechadi. Intruziv tanalarda nurash tufayli yirik harsanglar hosil boʻladi. Suv va havo oqimlari ham juda katta yemirish kuchiga ega boʻladi. Quruqlikda shamol qoyali jinslarni yemirib, deflatsiya va korraziyaga uchratadi. Fizik nurash natijasida turli oʻlchamdagi togʻ jinslari hosil boʻladi. Haroratli nurash Togʻ jinslarining bir hilda isitmasligi sababidan sodir boʻladi. Bunda asosan, haroratning sutkalik tabranishi katta ahamiyatga ega boʻladi. Monomineral togʻ jinslarining yuza qismi bilan pastki qismi oʻrtasida, polimeneral togʻ jinslarida turli qattiqlik va rangdagi minerallar oʻrtasida harorat amplitudasining taʼsiridan siqilish va kengayish kuzatiladi. Natijada togʻ jinsida darzlar paydo boʻlib, asta — sekin parchalana boradi. Haroratli nurash keskin kontinental arid iqlimli oʻlkalarda va arktikada kuchli kechadi. Mexanik nurash suv va havo oqimlarining kuchi, gravitatsion jarayonlar, togʻ jinslarining muzlashi va oʻsimliklar tomiri taʼsirida yemirilishidan namoyon boʻladi. Shamollar taʼsirida yemirilgan togʻ jinslarida turli-tuman gʻaroyib shakllar vujudga keladi. Qoyali relyefda bu vosita gravitatsiya kuchlari taʼsirida togʻ jinslarini mexanik parchalab, turli shakillar va burdalangan material xisobiga kollyuviy hosil qiladi. Suv muzlaganda oʻz hajmini 11 % ga oshiradi. Natijada qor chizigʻidan yuqorisida, arktika, subarktika, dengiz qirgʻoqlarida sovuqdan nurash yuz beradi. Kimyoviy nurash Suv karbonat angidrid, kislorod, organik va anorganik kislotalar taʼsirida beqaror minerallarning oʻzgarishiga kimyoviy nurash deyiladi. Kimyoviy nurash kislotali-ishqorli va oksidlovchi-tiklovchi muhitlarda amalga oshadi. Kislotali-ishqorli muhit suvdagi vodorod ionlarining konsentratsiyasi bilan belgilanadi. Kimyoviy nurashga sulfidlarning oksidlanishidan hosil boʻlgan sulfat kislota va organic materiallarning chirishi tufayli vujudga kelgan gumin kislotalari ham katta ahamiyatga ega. Kimyoviy nurash kimyoviy jarayonlarning 5 turini: 1) erish, 2) gidroliz, 3) ion almashuv, 4) oksidlanish, 5) organik reaksiyalarni oʻz ichiga oladi. Erish minerallarning ion yoki kolloid eritmaga oʻtishidan iborat. Gidrolizda kimyoviy birikmalar suv bilan reaksiyaga kirishib, kuchsiz kislotalar yoki kuchsiz asoslar hosil qiladi. Ion almashuv reaksiyalari gil minerallarida qatlamlararo va sirtqi ionlarning eritma ionlari bilan faol almashinishida sodir boʻladi. Oksidlanish — bu kimyoviy reaksiya jarayonida elektron berishdir. Nurash qobigʻI Nurash qobigʻI deb kimyoviy nurashga uchragan elyuviyga aytiladi. Uning qalinligi pastki zonalar hisobiga, pastki zonalari esa tub jinslar hisobiga oshib boradi. Nurash qobigʻining qalinligi 30 — 40 m ni tashkil etadi. Baʼzan 100-200 m gacha yetishi mumkin. Eng qalin nurash qobigʻI tropic va subtropiklarda boʻladi. Choʻkindi jinslarda nurash qobigʻi uncha qalin boʻlmaydi, 5-10 m gacha yetishi mumkin. Choʻkindi jinslar ayniqsa suv va karbonat angidritga boyigan boʻlsa, qisman yoki toʻliq erib, suv bilan chiqib ketadi. Uning oʻrnida karst deb ataluvchi boʻshliq hosil boʻladi. Maydonli nurash qobigʻI Maydonli nurash qobiqlari yirik maydonlarda qoplama shaklida rivojlangan boʻladi. Ular tektonik tinch viloyatlardagi yassi togʻliklar va keng suvayirgʻichlardagi maydonlarda rivojlanadi. Bu turdagi nurash qobigʻining qalinligi oʻnlab metrlarga boradi. Choʻzinchoq nurash qobiqlari Choʻzinchoq nurash qobiqlari darzlashgan zonalar, turli tarkibdagi jinslar kontakti, tomirlar va daykalar boʻylab choʻzinchoq tanalarni hosil qiladi. Bunda nurash qobiqlari parchalangan relyefi burmali togʻlarda vujudga keladi, ularning qalinligi yuzlab metrga borishi mumkin. Baʼzan maydonli nurash qobiqlari oʻzining pastki qismida choʻzinchoq nurash qobiqlariga oʻtib, qalinligi keskin oshadi. Qadimiy nurash qobiqlari Qadimiy nurash nurash qobiqlari koʻpincha oʻzidan yoshroq choʻkindi jinslar bilan qoplangan. Koʻpchilik nurash qobiqlariesa qisman yuvilib ketgan. Yura va paleogen davrida shakillangan nurash qobiqlari juda keng tarqalgan. Zamonaviy nurash qobiqlari Zamonaviy nurash qobiqlarining shakillanishi xozirgi kunlarda ham davom etmoqda. Ushbu kimyoviy nurash jarayonlari hali nihoyasiga yetmagan, qalin emas va ustki qismida tuproq qatlami mavjud. Nurash qobiqlari bilan koʻplab foydali qazilma konlari bogʻliq. Masalan nurash qobigʻI rivojlangan zonalarda oltin, platina, kassiterit, titanli temitosh, sirkon, monasit, qimmatbaho toshlarning sochilma konlari bogʻliq. Tuproq Tuproq yer poʻstining unumdor qatlami boʻlib, unda dehqonchilik qilinadi. Tuproq bir vaqtda kechadigan nurash va tuproq hosil boʻlish jarayonlari tufayli vujudga keladi. Bunda tub togʻ jinslariga suv, havo, quyosh energiyasi, oʻsimliklar va hayvonlar birgalikda taʼsir koʻrsatadi. Tuproq asosan boʻshoq jinslardan iborat boʻlib, magmatic, choʻkindi va metamorfik jinslarning oʻz joyida qolgan yoki maʼlum masofalarga koʻchirilgan materiallarining nurash mahsulotlari hisoblanadi. Tuproq hosil boʻlishida biologik omil, asosan oʻsimliklar ustuvorlik qiladi. Tuproq hosil boʻlishidagi hayvonlarning roli tuproqda yashovchi mayda organizmlarning hayot faoliyati bilan bogʻliq. Tuproqning tarkibi gumus (chirrindi) va ona jinsdan (togʻ jinslari) tarkib topgan. Manbalar
1941 yil 6 martda Namangan viloyati tashkil etilishi munosabati bilan xalq maorifi tarmoqlarini kengaytirish, ularni malakali pedagog kadrlar bilan mustahkamlash eng muhim masalalardan biriga aylandi Respublika hukumati umumta’lim maktablarini o‘qituvchi kadrlar bilai ta’minlashga alohida ahamiyat berib, Namanganda muallimlar tayyorlaydigan oliygoh ochishga qaror qildi
Bilim dargohida 200 kishiga mo‘ljallangan oshxona, yozgi sport maydonchasi, qishki sport zal, suzish havzasi, talaba va xodimlar uchun masjid, kichik va katta konferensiyalar zali, 12 ta oilaga mo‘ljallangan xizmat uylari, 150 kishilik talabalar yotoqxonasi, zamonaviy kutubxona qurilgan. Ayni kunda yakuniy pardozlash ishlari amalga oshirilmoqda. Mir Arab madrasasining yangi binosining hovlisi har doimgidanda gavjum. Viloyat hokimi o‘rinbosari Erkin Majidov boshchiligida O‘zbekiston Musulmonlar idorasi viloyat vakilligi, imom xatiblar, nodavlat notijorat tashkilotlari, Mir Arab oliy madrasasi va Mir Arab o‘rta maxsus islom bilim yurtining savobtalab ustozlari va ilmi toliblari «Yashil makon» loyihasi doirasida tashkil etilgan «Dolzarb 40 kunlik» aksiyada faol qatnashmoqda. [gallery-4882] – Prezidentimiz bizga ana shunday muhtasham makonni tuhfa etdi, – deydi oliy madrasa direktori Haydarxon Yuldashxojayev. – Endi bu maskanni doimo obodu pok tutib, go‘zal saqlash, doimo yashillikka burkantirish bizning vazifamizdir. Yangi bino hovlisida 30 turdagi 500 tubga yaqin mevali va manzarali ko‘chatlar ekilmoqda. Hududda obodonlashtirish va ko‘kalamzorlashtirish, ko‘chat ekish ishlari uyushqoqlik bilan olib borilmoqda. Archa, gujum, pavloniya, chappa tut, behi, nok, yong‘oq, xurmo, majnuntol kabi turli xil manzarali va mevali ko‘chatlar o‘tqazildi. – Shahrimizning har bir fuqarosi bittadan ko‘chat ekkanda shahrimiz qiyofasi yanada ko‘rkam va go‘zal bo‘ladi, – deydi Buxoro shahar imom xatibi Otabek Avezov. – Bunday sa’y-harakatlardan ko‘zlangan asosiy maqsad, xalqimizga xos ezgu fazilatlarni qadrlash, ularni yoshlar qalbiga singdirish, qishloq va shaharlar, mahallalarni ko‘rkam ko‘rinishga keltirishdan iborat.Tadbirda Buxoro viloyati hokimi Botir Zaripov ishtirok etdi. Zarif Komilov, Tohirjon Istatov (surat), O‘zA
2-TEOREMA-E Ye haqiqiy chiziqli normalangan fazo Yevklid fazosi bo‘lishligi uchun ixtiyoriy x.uye Ye elementlar uchun Ke-2 ya— A) (1.7.14) tenglikning bajarilishi zarur va yetarlidir. Isbot. Ma’lumki, x4 y va x-—u elementlar tomonlari x va u bo‘lgan parallelogramning diagonallaridir. Shuning uchun (1.7.14) tenglik parallelogram ayniyatini, ya’ni parallelogram diagonallari kvadratlarining yig‘indisi uning barcha tomonlari kvadratlarining yig‘indisiga teng bo‘lishligini ifoda qiladi. Shunday qilib, bu shartning zaruriyligi bajariladi. Uning yetarliligini isbot qilamiz. Buning uchun (52) = (29) (1715) deb olamiz va agar (1.7.14) tenglik bajarilsa, u holda (1.7.15) tenglik bilan aniqlangan funksiya skalyar ko‘paytmaning barcha aksiomalarini qanoatlantirishini ko‘rsatamiz. Agar x=u bo‘lsa, u holda aa aa (1.716) tenglikka ega bo‘lamiz. Bu esa skapiyar KO‘PAYTMA-EE haqiqiy chiziqli normalangan fazoning normasi yordamida yaratilishini bildiradi. Avvalambor, (1.7.15) tenglikdan birdaniga (x.u) = (2. x) skalyar ko‘paytmaning ikkinchi aksiomasining bajarilishi kelib chiqadi. Bundan tashqari, (1.7.16) tenglikdan birdaniga skalyar ko‘paytmaning birinchi aksiomasining bajarilishi ham kelib chiqadi. Skalyar ko‘paytmaning to‘rtinchi aksiomasining bajarilishini o‘rnatish uchun uchta vektordan bog‘liq bo‘lgan F(x.u,2) = 4 u.2) – (1,2) – (0,2) funksiyani qaraymiz, ya’ni Fs.u,2) = {k ayt 1– fx ju-zl? – – km2) J—2 Yo–ng) «BA»! (1.7.16) funksiyani qaraymiz va uning aynan nolga teng ekanligini ko‘rsatamiz. (1.7,14) tenglikdan
Ellipsoidning barcha diametral tekisliklari va diametrlari uning markazidan o‘tadi. Agar a 7 b 7 ce shartda ushbu cva-Bx alb-oztlasa o = 0 tekisliklar ellipsotdni aylanalar bo‘ylab kesib o‘tadi; bu yerda ) 4) € 7 deb olinadi; agar 4 parametr-1 dan 1 gacha barcha qiymatlarni qabul qilsa; bu tenglamalar barcha doiraviy kesimlar tekisliklarini aniqlaydi. Doiraviy kesimlar tekisliklariga parallel va ellipsoidga urinma bo‘lgan tekisliklar ellipsoidning doiraviy deb ataladigan (to‘rtta nuqta) / 2 }2 2,2 (ta BO иc b -) a-a a-c Giperboloidlar. Ikkipallali giperboloid (30-chizma) tenglamasi quyidagi nuqtalarida urinadi. ko‘rinishga ega: bu yerda odatda az munosabat o‘rinli. Bir pallali giperboloid tenglamasi quyidagi ko‘rinishga ega: 2 2 : X.Y—2 — } 2 Бo bu yerda odatda ez 2 deb olinadi. (31-chizma) asb holda aylanma giperboloid hosil bo‘ladi. Kanonik tenglamasi bilan berilgan ikkipallali giperboloid uchun koordinata tekisliklari —simmetriya tekisliklari, koordinata o‘qlari-simmetriya o‘qlari va koordinatalar boshi — simmetriya markazi bo‘ladi. Giperboloidning Oz simmetriya o‘qi bilan kesishish пoфaaп, yaти C;(0, 0, c) чa C;(0, 0, -c) nuqtalar giperboloid uchlari deb ataladi. 368

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.