input
stringlengths
1
209
output
stringlengths
0
858k
387
Akilisene antlaşması ile Ermenistan eyaleti, Roma ve Sasani İmparatorlukları arasında ikiye bölündü. Magnus Maximus Alpleri geçerek Po vadisine geldi ve Milano'yu tehdit etti. II.
388
Wei Krallığı kuruldu. 28 Ağustos - Magnus Maximus, kendini zorla imparator olarak ilan ettiren Romalı general (d. 335) tarihi bilinmeyen III.
389
Genserik, Vandal ve Alanlar'ın kralı (yaklaşık) 25 Ocak - Nenizili Gregorios, Hristiyan aziz (d. 329).
390
390 (CCCXC) salı günü başlayan bir yıldır. Selanik Katliamı Bleda, Hun hükümdarı, Attila'nın kardeşi (ö. 445) 25 Ocak - Nenizili Gregorios, Konstantinopolis ekümenik patriği (d.
391
391 (CCCXCI) çarşamba günü başlayan bir yıldır. Roma imparatoru I. Theodosius Hristiyanlığı devletin resmî dini olarak kabul etti.
392
Wei Krallığı sona erdi. Aelia Galla Placidia, Roma İmparatoru I. Theodosius'un kızı, Gotların kralı Ataulf'ın karısı, onun ölümünden sonra, Batı Roma İmparatoru III.
393
I. Theodosius, Olimpiyat Oyunlarını kaldırdı. Libanios, Geç antik çağın en önemli Yunan hatiplerinden biri (d.
394
394 (CCCXCIV) pazar günü başlayan bir yıldır. 6 Eylül - Frigidus Muharebesi 6 Eylül - Eugenius, Roma İmparatoru I. Theodosius'e karşı mücadele etmiş Romalı gaspçı.
395
17 Ocak - Roma İmparatorluğu ikiye ayrıldı. Arcadius, Doğu Roma İmparatoru oldu. Honorius, Batı Roma İmparatoru oldu.
396
Petronius Maximus, Batı Roma İmparatoru (ö. 455) Marcianus, Doğu Roma İmparatoru (ö. 457) .
397
Tourslu Martin, Tours piskoposu Milanolu Ambrosius, Milano episkoposu, teolog ve 4. yy'ın Kiliseye ait en etkili figürlerinden birisidir - Kilise Babası - Kilise Doktoru (d. 340).
398
Stilicho, Britanya'ya saldıran Piktlere karşı bir deniz seferi düzenledi. Bu sefer Romalıların adaya düzenledikleri son sefer oldu. Kuzey Vey'in başkenti değişti, Şanghay yerine Pingcheng oldu.
399
19 Ocak - Pulcheria, Doğu Roma imparatoru Arcadius'un kızı (ö. 453) 26 Kasım - Siricius, papa (d. y.
400
Hint İskit Krallığı dağıldı. Vandallar, Daçya ve Macaristan dolaylarından batıya doğru göç etmeye başladı. I.
401
401 (CDI) salı günü başlayan bir yıldır. Romalı general Stilicho Rhaetia'da Vandallar'a karşı bir akın başlattı. Selçuk'taki Artemis Tapınağı yıkıldı.
402
402 (CDII) çarşamba günü başlayan bir yıldır. 6 Nisan - Pollentia Muharebesi İmparator Arcadius ile küçük kardeşi Honorius konsül unvanı aldı. .
403
403 (CDIII) perşembe günü başlayan bir yıldır. II. Theodosius, iki yaşında Bizans konsülü oldu.
404
404 (CDIV) cuma günü başlayan bir artık yıldır. 1 Ocak - Roma'daki son gladyatör dövüşü yapıldı. 6 Ekim - Aelia Eudoksia, Bizans İmparatoru Arcadius'un eşi.
405
405 (CDV) pazar günü başlayan bir yıldır. Sibylla Kitapları yakıldı. Mesrop Maştots tarafından Ermeni alfabesi tanımlandı.
406
406 (CDVI) pazartesi günü başlayan bir yıldır. Franklar Godigisel yönetimindeki Vandallar'ı yenilgiye uğrattı. Roma'daki kiliselerde vitray kullanımı başladı.
407
İoannis Hrisostomos, Konstantinopolis Başpiskoposu ve önemli bir Kilise Babası (d. yaklaşık 349).
408
1 Mayıs - Arcadius, Doğu Roma (Bizans) imparatoru (d. 377/378) 22 Ağustos - Flavius Stilicho, Romalı general (d. y.
409
Hun İmparatorluğu hükümdarı Uldız, Doğu Roma'yı baskı altına almak amacıyla Tuna Nehri'ni geçti. .
410
24 Ağustos – Alarik komutasında Vizigotlar Roma'yı yağmalanmaya başladılar. Britanya'da Roma hakimiyetinin sonu I. Alarik, Vizigot kralı (d.
411
II. Constans, İmparator Honorius'a karşı imparatorluğunu ilan eden gaspçı III. Constantinus'un oğlu ve babası tarafından müşterek imparator ilan eden Romalı III.
413
Gwanggaeto, Koguryo Krallığı'nın 19. hükümdarı (d. 374) Jovinus, Galya kökenli Batı Roma İmparatoru & İsyancı Sebastianus, Batı Roma İmparatoru & İsyancı.
414
Vizigotlar kralı Athaulf, Roma imparatoru Honorius'un kız kardeşi olan Placidia ile evlendi. Athaulf, Romalılalar ile barış müzakereleri sırasında Barcelona'da öldürüldü. Cücenler'de Aikugai Khan hakimiyeti sona erdi, Mouhanheshenggai Khan hakimiyeti başladı.
415
415 (CDXV) cuma günü başlayan bir yıldır. General III. Constantius komutasındaki Roma güçleri Galya'yı ele geçirdi.
416
Vizigotlar, kralları Wallia komutasında Romalıların diğer barbarlara karşı savaşmasına destek vermek için Iberik Yarimadasi'nı istilaya başladılar. 4. Ekümenik Konsülünde Hristiyan temel meseleleri hakkında anlaşmazlık çıktı ve Kıptîler Hristiyan cemaatinden dışlandılar.
417
Justa Grata Honoria, Batı Roma İmparatoru III. Valentinianus'ün ablası (ö. 452) I.
418
Romalılara destek veren Vizigotlara Akitanya'da geniş araziler tahsis edildi. İmparator Yūryaku, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 21. imparatoru (ö.
419
419 (CDXIX) çarşamba günü başlayan bir yıldır. Jìn Gōng Dì Doğu Jin Hanedanı tahtına geçti. III.
420
Kasım - Majorianus, Batı Roma İmparatorluğu tahtına çıkmış olan Romalı general (ö. 461) tarihi bilinmeyen Anthemius, Batı Roma İmparatorluğu tahtına çıkmış Romalı general (ö. 472) 30 Eylül - Hieronymus, rahip, günah çıkarıcı, teolog ve tarihçi (d.
421
Roma-Sasani Savaşı (421-422), Doğu Roma İmparatorluğu ile Sasani İmparatorluğu arasında bir çatışma 21 Ocak - I. Yezdicerd, Sâsânî İmparatorluğu'nun 12. şâhı 2 Eylül - III.
422
Roma-Sasani Savaşı (421-422), Doğu Roma İmparatorluğu ile Sasani İmparatorluğu arasında bir çatışma Licinia Eudoxia, Roma İmparatoriçesi, Doğu Roma İmparatoru II. Theodosius'un kızı (ö. 462) .
423
423 (CDXXIII) pazartesi günü başlayan bir yıldır. Joannes Batı Roma imparatoru oldu. Başsenobit Theodosius, Bizanslı aziz 15 Ağustos - Honorius, Roma İmparatoru (d.
424
Joannes, yandaşlarından Aëtius'u askerî yardım alabilmek umuduyla elçi olarak Hunlar'a gönderdi. Tai Wu Di, Kuzey Vey hükümdarı oldu. .
425
23 Ekim - III. Valentinianus Roma İmparatoru oldu. Flavius Zeno, iki defa tahta geçmiş Doğu Roma İmparatorluğu İmparatoru (ö.
426
426 (CDXXVI) cuma günü başlayan bir yıldır. Mallorca, Vandalların istilasına uğradı. .
427
427 (CDXXVII) cumartesi günü başlayan bir yıldır. Koguryo'nun başkenti Pyongyang oldu. .
428
428 (CDXXVIII) pazar günü başlayan bir artık yıldır. Antik Ermeni Krallığı dağıldı. (kuruluşu MÖ 190) Mopsuestialı Theodor, Bizanslı piskopos (d.
429
429 (CDXXIX) salı günü başlayan bir yıldır. Cücenler'de Mouhanheshenggai Khan hakimiyeti sona erdi, Chilian Khan hakimiyeti başladı. .
430
İlkbahar - Kral Genserik'in emriyle Vandallar, Kuzey Afrika'da Akdeniz boyunca güçlerini artırdı ve Hippo Regius'u (Augustinus'un yeni piskopos olduğu) kuşattı. Flavius Aetius, Galya'da Vizigot ve Frank güçlerine karşı zafer kazandıktan sonra "Magister Militum" rütbesini aldı. Oktar liderliğindeki Hunlar, Worms (Almanya) şehrinin yakınlarındaki Ren Nehri'ndeki toparkları işgal eden Burgonyalılara karşı atağa geçti.
431
Birinci Efes Konsili, Efes Meryem Ana kilisesinde, İstanbul Patriği Nestorius'un tartışmalı öğretileri yüzünden toplandı. .
432
432 (CDXXXII) cuma günü başlayan bir artık yıldır. Rimini Muharebesi 13 Mayıs - Helian Ding, Çin imparatoru 26 Temmuz - I. Caelestinus, papa Bonifacius, Romalı general.
433
433 (CDXXXIII) pazar günü başlayan bir yıldır. Petronius Maximus Batı Roma İmparatorluğu konsülü olarak atandı. Aziz Mitrius, Katolik aziz (ö.
434
434 (CDXXXIV) pazartesi günü başlayan bir yıldır. Attila, Avrupa Hun Devleti'nin başına geçti. 7 Mayıs - Helian Chang, Çin imparatoru.
435
435 (CDXXXV) salı günü başlayan bir yıldır. Hunlar ile Roma İmparatorluğu arasında Margos Antlaşması imzalandı. Yuhanna Kassian, Hristiyan keşiş (d.
436
Edessalı Rabbula, Edessa şehrinin piskoposluğunu üstlenmiş bir din adamı, Süryani Kilise Babası (d. y. 350).
438
438 (CDXXXVIII) cumartesi günü başlayan bir yıldır. 15 Şubat - Codex Theodosianus yayımlandı. V.
439
19 Ekim - Kartaca Kuşatması ile Kartaca, Vandallar tarafından Batı Roma İmparatorluğu'ndan alındı. Sonraki Vey imparatoru T'ai-wu Chü-ch'ü'yü yok ettiğinde (18 Ekim 439 tarihinde), Aşina'nın 500 hanesi Cücenlerlere koşup Chin-shanlara (Altay dağları) yerleşti. .
440
Ak Hun İmparatorluğu kuruldu. (dağılışı 710) 17 Şubat - Mesrop Maştots, Ermeni rahip ve dil uzmanı (d. 361 / 362).
444
İmparator Seinei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 22. imparatoru (ö. 484) İskenderiyeli Cyril, İskenderiye Patriği (d.
445
445 (CDXLV) pazartesi günü başlayan bir yıldır. Romalı aristokrat Petronius Maximus, Patrici unvanıyla onurlandırıldı. Bleda, Hun hükümdarı, Attila'nın kardeşi (d.
446
2. Balkan Seferi'nde Attila, Dacia Ripensis bölgesindeki (bugünkü Plevne) Utus Savaşında Arnegisclus komutasındaki Bizans ordularını imha etti. .
447
Avrupa Hun Devleti ile Doğu Roma İmparatorluğu arasında Anotolyos Antlaşması imzalandı. 447 Konstantinopolis depremi, Konstantinopolis Surları'na ciddi bir hasar verdi. .
449
İkinci Efes Konsili toplandı. İmparator Ninken, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 24. imparatoru (ö.
450
I. Justinus, Bizans İmparatoru (ö. 527) Aelia Ariadne, Bizans imparatoriçesi, İmparator I.
451
20 Haziran - Katalon Muharebesi gerçekleşti. 8 Ekim - 1 Kasım arasında Kalkedon Konsili toplandı. Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti.
452
452 (CDLII) salı günü başlayan bir artık yıldır. Attila komutasındaki Hunlar Kuzey İtalya'yı ele geçirdi. 11 Mart - Taiwu, Çin imparatoru (d.
453
Attila - Avrupa Hun İmparatoru (d. 395) Ingyō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 19. imparatoru (d.
454
Nedao Muharebesi gerçekleşti. Teoderik, Ostrogotlar Krallığı kralı (ö. 526) Flavius Aetius, Batı Roma İmparatorluğu generali (d.
455
Vandallar, Roma'yı talan etti. III. Valentinianus, Batı Roma İmparatoru (d.
456
Avitus - Doğu Roma İmparatoru (d. 395) İmparator Ankō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 20. imparatoru (d.
457
Leontia Porfirogenita, Doğu Roma imparatoru I. Leo'nun kızı (ö. 479 sonrası) Ocak - Marcianus, Doğu Roma İmparatoru (d.
458
Çinliler ile sürekli bir çatışma içinde bulunan Cücenler, giriştikleri savaşı yitirince kuzeye çekilmek zorunda kaldılar. .
459
459 (CDLIX) perşembe günü başlayan bir yıldır. Franklar'ın Trier'i fethi 2 Eylül - Simeon Stilites, Hristiyan aziz tarihi bilinmeyen III. Hürmüz, Sasani hükümdarı Vortigern, Briton kralı.
460
Roma imparatoru Majorian, Vizigotlar tarafından yenilgiye uğratıldı. 7 Aralık - Hasan Tusi, İranlı şii alim tarihi bilinmeyen Aelia Eudocia, II. Theodosius'ün karısı, Bizans İmparatoriçesi (d.
461
7 Ağustos - Majorianus, Batı Roma İmparatorluğu tahtına çıkmış olan Romalı general (d. 420) 10 Kasım - I. Leo, papa (d.
462
Licinia Eudoxia, Roma İmparatoriçesi, Doğu Roma İmparatoru II. Theodosius'un kızı (d. 422).
463
463 (CDLXIII) salı günü başlayan bir yıldır. Kibi Clan Ayaklanması Romulus Augustus, son Batı Roma imparatoru (ö. 476 sonrası) .
464
464 (CDLXIV) çarşamba günü başlayan bir artık yıldır. Olybrius Roma konsülü seçildi. Haşim bin Abdümenaf (ö.
465
Gazzeli Procopius, Hristiyan bir sofist ve retorikçi (ö. 528) 15 Ağustos - Libius Severus, Lucania kökenli Roma İmparatoru.
466
I. Clovis, Frankların ilk kralı (ö. 511) İmparator Ankan, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 27.
467
II. Leo, Bizans İmparatoru (çocuk) (ö. 474) İmparator Senka, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 28.
468
468 (CDLXVIII) pazartesi günü başlayan bir artık yıldır. 3 Mart - Aziz Simplicius, papa olarak göreve başladı. 29 Şubat - Papa Hilarius.
469
469 (CDLXIX) çarşamba günü başlayan bir yıldır. Hun İmparatorluğu dağıldı. (kuruluşu 376) Dengizik, Hun kralı.
470
470 (CDLXX) perşembe günü başlayan bir yıldır. Roma'da Santo Stefano al Monte Celio adlı kilise kuruldu. Papa II.
471
471 (CDLXXI) cuma günü başlayan bir yıldır. Roma imparatoru I. Leo'nun kayınbiraderi Basiliscus 468'de gönderildiği sürgünden döndü.
472
23 Ekim - Olybrius, Batı Roma İmparatoru tarihi bilinmeyen Anthemius, Batı Roma İmparatorluğu tahtına çıkmış Romalı general (d. 420).
473
473 (CDLXXIII) pazartesi günü başlayan bir yıldır. 3 Mart - Roma imparatoru I. Leo, Julius Nepos'u Batı Roma'nın yöneticisi olarak atadı.
474
Anthemios, matematik ve geometri bilgini, Ayasofya kilisesini tasarlayan iki önemli Bizans Rumundan biri 18 Ocak - I. Leo, Bizans imparatoru (d. 401) 17 Kasım - II.
475
9 Ocak - Bizans İmparatoru Zeno, Başkent Konstantinopolis'i terkederek Antioch'a (Antakya) kaçmaya zorlandı, böylelikle birinci saltanatı sona ermiş oldu. 31 Ekim - Romulus Augustus, Roma İmparatoru ilan edildi. .
Havana
Havana (İspanyolca: La Habana, tam olarak San Cristóbal de La Habana), Küba'nın başkenti. 2. 2 milyon nüfusuyla hem Küba'nın hem de Karayipler'in en büyük şehridir.
476
4 Eylül – Batı Roma İmparatorluğu'nun çöküşü'nün geleneksel tarihi, Romulus Augustus'un Odoacer tarafından azledilişi. Aryabhata, Hint matematikçi ve astronom (ö. 550) Basiliscus, devrik Doğu Roma imparatoru Romulus Augustus, son Batı Roma imparatoru (d.
477
477 (CDLXXVII) cumartesi günü başlayan bir yıldır. Hunerik, Vandal kralı olarak tahta çıktı. 25 Ocak - Genserik, Vandal kralı (d.
478
478 (CDLXXVIII) pazar günü başlayan bir yıldır. Japonya'daki ilk Şinto tapınakları kuruldu. Narses, Bizans generali (ö.
479
İmparator Yūryaku, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 21. imparatoru (d. 418).
480
İmparator Zeno, doğu / batı ortak imparatorluğunu resmen sona erdirdi. 95 yıl içinde Roma'nın tek imparatoru olarak hüküm sürdü. İmparatorun konumu bir daha asla bölünmedi.
481
481 (CDLXXXI) perşembe günü başlayan bir yıldır. Frank Krallığı kuruldu. (dağılışı 843) .
482
Bizans imparatoru Zeno tarafından Henotikon belgesi çıkarıldı (Kalkedon Konsili sonrası ortaya çıkan kristolojik ayrışmalara son vermeyi amaçlayan, ancak kilise bölünmesine yol açan bir belge). I. Justinianus, Bizans İmparatoru (ö.
483
483 (CDLXXXIII) cumartesi günü başlayan bir yıldır. 13 Mart - Aziz Felix, papa olarak göreve başladı. Xuanwu, Çin imparatoru (ö.
484
(484–507)]] ]] 19 Temmuz - Romalı gaspçı Leontius, Tarsus'ta (günümüzde Türkiye) imparator olarak taç giydi. İmparatoriçe dul Verina, Dioecesis Orientis ve Dioecesis Aegypti valilerine destek için bir mektup gönderir. Antakya'da tanınır ve burayı başkent yapar.
485
485 (CDLXXXV) salı günü başlayan bir yıldır. Antakya patriği Peter Fullo Batı Romalı piskoposlar tarafından aforoz edildi. Cassiodorus, Romalı devlet adamı ve keşiş (ö.
486
486 (CDLXXXVI) çarşamba günü başlayan bir yıldır. Soissons, Clovis tarafından Fransa Krallığı'nın ilk başkenti olarak seçildi. Nestûrîler 2.
487
İmparator Kenzō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 23. imparatoru (d. 450).
488
Flavius Illus, Bizans İmparatorları Zeno ve Basiliscus dönemlerinde etkin general Leontius, İmparator Zeno'ya karşı taht iddiası ile bir isyana önderlik etmiş Doğu Roma İmparatorluğu generali.
489
İmparator Buretsu, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 25. imparatoru (ö. 507) .
490
Bumin Kağan, Türk adıyla kurulmuş ilk devlet olan ilk Göktürk Kağanlığı'nın kurucusu (ö. 553) Lidyalı İoannis, Bizanslı idareci ve kadim konular üzerine yazar Vitiges, İtalya'da Ostrogotlar Krallığı dördüncü kralı (ö. 542) 15 Ekim - Canus Natus, katolik aziz.
491
İoannis Malalas, Yunan vakanüvis (ö. 578) Flavius Zeno, iki defa tahta geçmiş Doğu Roma İmparatorluğu İmparatoru (d. 425).