input
stringlengths
1
209
output
stringlengths
0
858k
492
İsaurya Savaşı : İsauryalılar, Güney İç Anadolu Bölgesi'nde İmparator Anastasius I'e karşı bir isyan başlattılar. Cotyaeum Muharebesi: İsauryalı isyancılar, İskit İoannis ve Kambur İoannis komutasındaki Doğu Roma ordusu tarafından yenildi (alt komutanlar arasında geleceğin I. Justinus da vardı).
493
493 (CDXCIII) cuma günü başlayan bir yıldır. Deyrüzzaferân Manastırı kuruldu. 15 Mart - Odoacer, İtalya kralı (d.
495
Nusaybinli Barsauma, bir dönem Nusaybin piskoposluğunu üstlenmiş Hristiyan din adamı (d. 400 sonrası).
496
496 (CDXCVI) pazartesi günü başlayan bir artık yıldır. Tolbiac Muharebesi I. Childebert, Frank kralı (ö.
497
Şaolin Manastırı kuruldu. Abdül Muttalib bin Haşim (ö. 578) Haşim bin Abdümenaf (d.
498
İmparator Ninken, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 24. imparatoru (d. 449).
500
I. Theudebert, Merovenj Hanedanı üyesi Avusturasya kralı (ö. 547 / 548) Patrisyen Petrus, Bizans İmparatorluğu'nda bürokrat, diplomat ve tarihçi (ö.
501
501 (DI) pazartesi günü başlayan bir yıldır. 5 Haziran - I. Ahkal Moʼ Nahb yeni Maya hükümdarı oldu.
502
Anastasya Savaşı başladı. Amida Kuşatması başladı. Martyropolis Kuşatması gerçekleşti.
503
Amida Kuşatması sona erdi. Narsai, geç antik çağ'da yaşamış din adamı (d. 410 sonrası).
505
Belisarius, İmparator I. Justinianus döneminde Doğu Roma İmparatorluğu başkomutanı (Magister Militum) (ö. 565) .
506
506 (DVI) pazar günü başlayan bir yıldır. Agde Konsili toplandı. Anastasya Savaşı sona erdi.
507
İmparator I. Anastasius, Dara'daki (Kuzey Mezopotamya) stratejik kaleyi tamamlar. Pers protestolarını hiçe sayarak şehir duvarlarını 30 feet'e (10 m) yükseltir.
508
508 (DVIII) salı günü başlayan bir artık yıldır. Paris, Frank Krallığı'nın başkenti oldu. .
509
İmparator Kimmei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 29. imparatoru (ö. 571) .
511
511 (DXI) cumartesi günü başlayan bir yıldır. Hint matematikçi Aryabhata, Dünya'nın yörüngesel devinimini açıklayan denklemleri yayımladı. I.
514
514 (DXIV) çarşamba günü başlayan bir yıldır. Hormisdas'ın papalık dönemi başladı (bitişi: 523) 19 Temmuz - Papa Symmachus Shen Yue, Çinli şair, devlet adamı ve tarihçi (d. 411).
515
Aelia Ariadne, Bizans imparatoriçesi, İmparator I. Leo ve Aelia Verina çiftinin kızı (d. y.
516
516 (DXVI) cuma günü başlayan bir artık yıldır. Geat kralı Hygelac'ın Aşağı Ren yürüyüşü Franklar tarafından durduruldu. Athalarik, İtalya'da hüküm süren Ostrogotların ikinci kralı (ö.
518
İmparator Yōmei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 31. imparatoru (ö. 587) I.
520
II. Justinus, Bizans imparatoru (ö. 578) II.
521
veya 520, İmparator Sushun, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 32. imparatoru (ö. 593) .
522
522 (DXXII) cumartesi günü başlayan bir yıldır. Romalı filozof Boethius, Teoderik'e karşı komplo kurma gerekçesiyle tutuklandı. Damnaze, Lazika (Batı Gürcistan) kralı.
523
(523–526)]] Daha sonra Bizans imparatoru olacak olan I. Justinianus, mesleği kurtizan olan metresi Theodora ile Konstantinopolis'te evlendi (yaklaşık tarih). Kral I.
524
524 (DXXIV) pazartesi günü başlayan bir artık yıldır. 1 Mayıs - Burgonya kralı Sigismund idam edildi. Boethius, Romalı filozof (d.
525
525 yılı (DXXV), Jülyen takvimine göre çarşamba günü başlayan bir yıldır. Anavarza kenti büyük depremde tahrip oldu. Justinus, Bizanslı general ve aristokrat (ö.
526
526 yılı (DXXVI), Jülyen takvimine göre perşembe günü başlayan bir yıldır. Mayıs - 526 Antakya Depremi gerçekleşti. 30 Ağustos - Teoderik, Ostrogotlar Krallığı kralı (d.
527
527 yılı (DXXVII), Jülyen takvimine göre cuma günü başlayan yaygın bir yıldı. 1 Nisan - Bizans İmparatoru I. Justinus, yeğeni I.
528
528 yılı (DXXVIII), Jülyen takvimine göre cumartesi günü başlayan artık bir yıldı. Thannuris Muharebesi gerçekleşti. Bulguksa tapınağı (Güney Kore'nin Kore Budizmi'nin Jogye tarikatının bir baş tapınağı) kuruldu.
530
530 yılı (DXXX), Jülyen takvimine göre salı günü başlayan yaygın bir yıldı. Halley kuyruklu yıldızı, Dünya'nın yakınından geçti (önceki: 451 ; sonraki : 607). Dara Muharebesi gerçekleşti.
531
19 Nisan - Callinicum Muharebesi gerçekleşti. I. Kubâd, Sasani İmparatorluğu hükümdarı (d.
532
11 Ocak - Nika Ayaklanması, Konstantinopolis'te meydana gelen şehrin gördüğü en şiddetli ayaklanma gerçekleşti. 23 Şubat - İmparator I. Justinianus Konstantinopolis'te yeni bir Ortodoks Hristiyan bazilikası olarak Ayasofya'nın inşa edilmesini emretti.
533
13 Eylül - Ad Decimum Muharebesi, Vandallar ile Bizans İmparatorluğu arasında yapılan bir muharebe 15 Aralık - Tricamarum Muharebesi, Vandallar Savaşı Hilderik, Geç Antik Çağ'da Kuzey Afrika'daki Vandallar ve Alanların sondan bir önceki kralı.
534
16 Kasım - Bizans'ın en geniş hukuk külliyatı olan Corpus iuris civilis yasalaştı. Toledo, Vizigotların başkenti oldu. 2 Ekim - Athalarik, İtalya'da Ostrogotlar Krallığı ikinci kralı (d.
535
Dioecesis Asiana, İmparator I. Justinianus tarafından kaldırıldı. Dioecesis Thraciae, İmparator I.
536
18 Mayıs - Quaestura exercitus kuruldu. Napoli Kuşatması, Gotlar Savaşı sırasında Belisarius komutasındaki Bizans İmparatorluğu tarafından gerçekleştirildi. 9-10 Aralık Roma şehri Belisarius komutasındaki Bizans İmparatorluğu tarafından yeniden fethedildi.
537
2 Mart 537’de Vitiges komutasındaki Ostrogot Krallığı tarafından Roma Kuşatması başladı. 27 Aralık - Ayasofya'nın yeniden inşası, Bizans İmparatoru I. Justinianus'un kişisel gözetiminde tamamlandı (II.
538
30 Kasım - Gregorius, Tours piskoposu olarak görev yapmış tarihçi ve hagiograf (ö. 594) tarihi bilinmeyen Bidatsu, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 30. imparatoru (ö.
539
Mauricius, Bizans imparatoru (ö. 602) İmparator Senka, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 28. imparatoru (d.
540
540 (DXL) pazar günü başlayan bir artık yıldır. Ildibad Ostrogot tahtına çıktı. I.
541
Tarihteki en büyük veba salgınlarından biri olan Justinianus Veba Salgını başladı. Treviso Muharebesi gerçekleşti. Verona Kuşatması gerçekleşti.
542
Justinianus Veba Salgını sonucu Bizans İmparatorluğu'nda 2 milyon kişi öldü. Başkent Konstantinopolis'te (şimdi İstanbul) kayıp sayısı 100. 000 idi.
543
Anglon Muharebesi gerçekleşti. Napoli Kuşatması, Napoli'nin teslim olmasıyla sona erdi. .
544
Gotlar Savaşı: I. Justinianus ve Belisarius, Ostrogotlar Krallığı'na (İtalya) yetersiz Bizans sefer kuvveti (4,000 asker ve 200 gemi) ile geri döndüler. Belisarius, Güney İtalya'da Otranto şehrini kuşatan Kral Totila komutasındaki Got ordusunu mağlup etti.
545
Abdullah bin Abdülmuttalib, İslam peygamberi Muhammed'in babası (ö. 570 / 571) .
546
Roma'nın Yağmalanması, Gotlar Savaşı sırasında gerçekleştirilen yağmalama .
547
Phocas, Bizans imparatoru (ö. 610) Nursialı Benedikt - Hem ortodoks hem katolik mezhebine göre aziz kabul edilen din adamı (d. 480) Tribonianus, I.
548
28 Haziran - Theodora, Bizans İmparatoriçesi ve I. Justinianus'un eşi (d. 500) tarihi bilinmeyen I.
549
Ebu Talib bin Abdülmuttalib, İslam peygamberi Muhammed'in amcası (ö. 619) .
550
IV. Bonifacius, papa (ö. 615) Abdullah bin Selam, Yahudi alimiyken Müslüman olan sahabe (ö.
551
551 (DLI) pazar günü başlayan bir yıldır. Sena Gallica Muharebesi gerçekleşti. Aşina, Çin imparatoriçesi (ö.
552
Göktürk Kağanlığı kuruldu (dağılışı 744). Mons Lactarius Savaşı gerçekleşti. Taginae Muharebesi gerçekleşti.
553
Bizans İmparatorluğu, Ostrogot Krallığı'nı Mons Lactarius Savaşı ile fethetti. 5 Mayıs'ta başlayıp 2 Haziran'da sonlanan İkinci Konstantinopolis Konsili toplandı. Telephis-Ollaria Muharebesi gerçekleşti.
554
554 (DLIV) Jülyen takviminde ilk günü perşembe olan yıl. Onoguris Kuşatması gerçekleşti. 1 Ocak - İmparatoriçe Suiko, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 33.
555
Hatice bint Hüveylid, İslâm peygamberi Muhammed bin Abdullah'ın ilk eşi (ö. 619) 7 Haziran - Vigilius, papa tarihi bilinmeyen II. Gubaz, Lazika kralı Theudebald, I.
556
Lazic Savaşı: Justinus komutasındaki bir Bizans sefer gücü Archaeopolis'i (modern Gürcistan) geri aldı ve Pers ordusunu bozguna uğrattı Fasis Kuşatması: Bizanslılar'ın elinde bulunan Lazika'nın kuşatma altındaki Fasis kasabasında Persler bozguna uğradı. Kral I. Hüsrev, I.
Tutiname
Tûtî-nâme, doğu edebiyatının hikâye türündeki en önemli eserlerinden birisidir. Sanskritçe aslı Sukasaptatidir (Çakasaptati). Bir papağanın ağzından birçok farklı yapıda çeşitli hikâyeler yer alır kitapta.
557
Avarlar Kafkasya'nın kuzey bölgesine, Karadeniz ile Hazar Denizi arasındaki bölgeye geldiler ve Lazika'da (günümüzde Gürcistan) Bizanslılara elçiler gönderdiler. Hunlar gibi Avarlar da, batıya doğru kaçmak zorunda kalan Orta Asya halkıydılar. 14 Aralık - Bizans İmparatorluğu'nun başkenti Konstantinopolis'te (bugünkü adıyla İstanbul) 6.
558
7 Mayıs - Ayasofya'nın kubbesi çöktü. I. Justinianus, kubbenin onarılma emrini verdi.
559
Kış – Zabergan komutasındaki Kutrigurlar ve Hunlar, donmuş Tuna Nehri'ni geçerek Balkanlar'ı işgal eder. Trakya ve Makedonya'ya baskın düzenlerler, ancak Belisarius komutasındaki bir Bizans kuvveti tarafından Konstantinopolis yakınlarında geri püskürtülürler. Melantias Muharebesi: Konstantinopolis surlarının dışında, Belisarius kıdemli süvarileri (bucellarii) ile birleşik "barbarları" ve alelacele toplanan birkaç bin askeri yener.
560
Avarlar Orta Asya'dan göçerek, 560 yılında Macaristan merkez olmak üzere büyük bir devlet kurdular. Sevilla'lı İsidor, İlk Orta Çağ ansiklopedisti olarak adlandırılır - Kilise Babası - Kilise Doktoru (ö. 636) .
561
561 (DLXI) cumartesi günü başlayan bir yıldır. Anavarza kenti, deprem felaketine ve depremi izleyen büyük bir veba salgınına uğradı. 4 Mart - Papa I.
562
Avar Kağanlığı, I. Bayan tarafından kuruldu (dağılışı 823) İmparator I. Justinianus, Sasani İmparatorluğu ile 50 Yıllık Barış Antlaşması imzaladı.
563
Ebu Leheb, İslam dininin peygamberi Muhammed'in amcası (ö. 624) Hassân bin Sâbit, Arap şair (ö. 682) .
565
Azize Katerina Manastırı'nın inşası tamamlandı. Ebu Süfyan, Mekke'nin fethi sırasında Müslüman olmuş olan sahabi (ö. 652) I.
566
8 Nisan - İmparator Gaozu, Çin'in Tang Hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatoru (ö. 626) tarihi bilinmeyen Abbas bin Abdülmuttalib, sahabe (ö. 652) Justinus, Bizanslı general ve aristokrat (d.
567
Lombard-Gepid savaşı Lombard zaferi ile bitti. Avusturasya kralı I. Sigebert, Brunhilda ile evlendi.
568
Hamza bin Abdülmuttalib, İslam peygamberi Muhammed'in amcası, ilk Müslümanlardan (ö. 625) Selman-ı Farisî, İslamiyet'i kabul eden İran asıllı ilk sahabe (ö. 656) .
569
569 (DLXIX) salı günü başlayan bir yıldır. Lombardlar İtalya'nın kuzeydoğusundaki Cividale del Friuli'yi ele geçirdi. İmparator Yang, Çin'in Sui Hanedanı'nın ikinci imparatoru (ö.
570
Habeşistan'da bulunan Aksum Krallığı'na bağlı olan Yemen valisi ve sonradan bağımsızlık ilan ederek Yemen kralı olan Ebrehe, Mekke'de bulunan Müslümanlar için önemli olan Kabe'yi yıkmak için harekete geçti. İslam peygamberi Muhammed, Mekke'de doğdu. Babası Abdullah bin Abdulmuttalib, doğumundan birkaç ay önce öldü, bu yüzden kendisi ve annesi Amine bint Vehb, kabilesi Kureyş'te önde gelen bir isim olarak tanınan Muhammed'in baba tarafından büyükbabası Abdulmuttalib tarafından himaye edildi.
571
Liuvigild komutasındaki Vizigotlar, Bizans eyaleti Spania'yı (günümüzde Endülüs) işgal eder ve Kordoba şehrini ele geçirir. Kardeşi Liuva I'in ölümünden sonra, Vizigot Krallığı'nın tek hükümdarı olur (yaklaşık tarih). Benevento, Lombard şefi Zotto'nun yönetimi altında bağımsız bir düklüğün başkenti olur.
572
572-591 Bizans-Sasani Savaşı: İmparator II. Justin, I. Hüsrev'e yıllık haraç ödemeyi reddederek, on yıl önce imzalanan 50 yıllık barış antlaşmasını sona erdirdi.
573
Bizans-Sasani Savaşı: Kral I. Hüsrev komutasındaki Pers kuvvetleri, altı aylık bir kuşatmanın ardından Bizans kalesi Dara'yı ele geçirdi. Bu arada, Adarmahan komutasındaki daha küçük bir Pers ordusu çölden Babil'den ilerleyerek, Fırat'ı geçti ve Suriye'yi harap etti.
574
7 Aralık – İmparator II. Justin, tekrarlayan akıl hastalığı nöbetleri nedeniyle imparatorluktan ayrıldı; tahttan feragat ederek yerine generali Tiberius'u seçti. Justin, onu Sezar ilan etti ve kendi oğlu olarak evlat edindi Kış – İmparatoriçe Sophia ve Tiberius, Perslerle 45.
575
575 (DLXXV) Jülyen takviminde salı günü başlayan bir yıldır. II. Childebert Avustralya kralı oldu.
576
Tardu komutasındaki Göktürkler Kimmerya Boğazı'nı geçerek Kırım'a girerler ve Panticapaeum (Ukrayna) şehrini kuşatırlar. Göktürk Kağanlığı, Bizans İmparatorluğu'na karşı Kırım Seferi'ni başlattı. Bizans-Sasani Savaşı: Pers Kralı I.
577
Bizans-Sasani Savaşı: Justinianus (magister militum) komutasındaki Bizans seferi kuvvetleri Albanya'yı işgal ederek Hazar Denizi üzerinden Perslere karşı akınlar başlattı. Yaz – Bizans'ın eş yöneticisi (Sezar) Tiberius, Hazar Denizi'ndeki Derbent'te bir deniz üssü kurarak Bizans filosunu kurdu (yaklaşık tarih). Kış – Maurice, Doğu'daki Bizans ordusunun başkomutanı olarak atanır.
578
Bizans-Sasani Savaşı: Mauricius (magister militum per Orientem) komutasındaki bir Bizans ordusu Yukarı Mezopotamya'yı işgal etti ve Dicle'nin her iki yakasına baskınlar düzenledi. Hyrcania'dan Kıbrıs'a 70. 000 esiri sürgün etti ve stratejik yerleri korumak için askeri kolonistler yerleştirdi.
579
İoannis Klimakos, Hristiyan aziz, kilise babası ve keşiş (ö. 649) I. Hüsrev, Sasani İmparatorluğu hükümdarı (d.
580
Sirmium Kuşatması başladı. Fabia Eudokia, Herakleios'un ilk eşi (ö. 612) Maksimos, Hristiyan keşiş, teolog ve bilgin (ö.
581
Göktürk Kağanlığı'nın Bizans İmparatorluğu'na karşı yaptığı Kırım Seferi sona erdi. Doğu Göktürk Kağanlığı kuruldu (dağılışı 630) Sirmium Kuşatması'nda 3 yıl direnen II. Tiberius, vatandaşlarının hayatları karşılığında şehri teslim etmeyi kabul etti.
582
Göktürk Devleti'nin ikiye ayrıldı. Roma İmparatorluğu'nun elinde olan, Pannonia bölgesinde yer alan Sirmium şehrini Avarlar 582 yılında ele geçirip yıktılar. 14 Ağustos - II.
583
Çelebi Kağan, Doğu Göktürk kağanı (ö. 647) Ebu Ubeyde bin Cerrah, sahabe (ö. 638) Ubade bin Samit, sahabe (ö.
584
584 (DLXXXIV) cumartesi günü başlayan bir artık yıldır. Lombardiya'da 10 yıl süren fetret devri sona erdi. Kubrat, Büyük Bulgarya Hanı (ö.
585
Mus'ab bin Umeyr, sahabe (ö. 625) 14 Eylül - Bidatsu, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 30. imparatoru (d.
586
586 (DLXXXVI) salı günü başlayan bir yıldır. Avarlar, Selanik'i fethetti. II.
587
İmparator Yōmei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 31. imparatoru (d. 518) İşbara Kağan, Doğu Göktürk hükümdarı Töremen Apa Kağan, Göktürk İç Savaşı yıllarında Buhara bölgesinde yabguluk yapan Türk devlet adamı.
588
Birinci Göktürk-Sasani Savaşı gerçekleşti. Efesli İoannes, kilisenin lideri ve tarihçi (d. 507).
589
589 (DLXXXIX) cumartesi günü başlayan bir yıldır. Behrâm-ı Çûbîn komutasındaki Sasani ordusu Bizans İmparatorluğu yönetimindeki Silvan'ı ele geçirdi. Baga Kağan, Doğu Göktürk Kağanlığı hükümdarı.
590
II. Kubâd, Sasani İmparatorluğu hükümdarı (ö. 628) IV.
591
Alkame bin Kays, Tabiun dönemi fıkıh, hadis, kırâat ve tefsir bilgini (ö. 680) Gundeberga, Lombardların kraliçesi, Theodelinda'nın kızı Şemmas bin Osman, sahabe (ö. 625) .
592
Halid bin Velid, Seyfullah olarak da bilinen Arap komutan (ö. 642) Sa'd bin Ebû Vakkas, sahabe (ö. 675) .
593
593 yılı (DXCIII), Jülyen takviminin Pazar günü başlayan bir artık yılı. Bu yıl için 596 adı, Anno Domini takvim döneminin Avrupa'da yıl adlandırmada yaygın yöntem haline geldiği erken ortaçağ döneminden beri kullanılmaktadır. İlkbahar – Trakya'daki Bizans başkomutanı Priscus, Tuna'nın güneyindeki Bizans topraklarında Slav kabilelerini ve Gepidleri yener.
594
İmparatoriçe Kōgyoku, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 35. ve 37. hükümdarı (ö.
596
596 yılı (DXCVI), Jülyen takviminin Pazar günü başlayan bir artık yılı. Bu yıl için 596 adı, Anno Domini takvim döneminin Avrupa'da yıl adlandırmada yaygın yöntem haline geldiği erken ortaçağ döneminden beri kullanılmaktadır. İmparator Wen, Goguryeo (Kore) kraliyet sarayına diplomatik mektuplar gönderir.
597
İngiltere Kilisesi kuruldu. Ümmü Seleme, İslâm peygamberi Muhammed'in eşlerinden biri (ö. 683) .
598
Brahmagupta, Hint matematikçi ve gök bilimci (ö. 668) Talha bin Ubeydullah, sahabe (ö. 656) .
599
İmparator Mauricius, Avarlar tarafından esir alınan 12. 000 Bizans askeri için fidye ödemeyi reddetti. Liderleri I.
600
Kolkhis (Kolkheti) Devletinin Sonu. (M. Ö 150 - 600) Nazca kültürü And Dağları'nda sona erdi.
601
Balkan Seferi İmparator Maurice'in kardeşi Petros komutasındaki Bizans ordusu Tuna'yı geçerek Tisza Nehri'ne doğru ilerleyerek Avarları yendi. 13 Eylül - Ali, dördüncü Raşidin halifesi (ö. 661) .