text
stringlengths
31
26.1k
summary
stringlengths
11
1.19k
  គណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងនិងអភិវឌ្ឍតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា ការស្ថាបនាផ្លូវទាំង៣៤ខ្សែនេះ គឺមានការចូលរួមពីកម្លាំងជំនាញ ដើម្បីដោះស្រាយឱ្យទាន់សភាពការណ៍ ក្នុងនោះមានកងវិស្វកម្ម សម្តេច ហ៊ុន សែន សៀមរាប ស្ថាបនាផ្លូវមហាវិថីជំទាវម៉ៅ ប្រវែង ៩.៣៦៥ម ចំនួន ០១ ខ្សែ។ កងវិស្វកម្ម លេខ ១៧៨ ស្ពានថ្នល់ ស្ថាបនាវិថីឯករាជ្យ ប្រវែង ៥.៣៦៥ម ចំនួន ០១ខ្សែ។ ក្រុមហ៊ុន ហេង សម្បត្តិ ស្ថាបនាមហាវិថីឆ្នេររាម, វិថីអូរត្រេះ, វិថីពូទ្បូវៃ, វិថី២ធ្នូ, វិថី២៨ មិថុនា ប្រវែងសរុប ២៣.៣៦០ម ចំនួន ០៥ខ្សែ។ ក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់មេគង្គ ស្ថាបនា មហាវិថីរាមលេខ ៤៥ និងវិថីមិត្តភាពកម្ពុជា-រុស្សី លេខ ៧០៥ ប្រវែងសរុប ១១.៦០៣ម ចំនួន ០២ខ្សែ។  ក្រុមហ៊ុន សារជីវកម្ម ពិស្ណុការ ស្ថាបនាខ្សែផ្លូវលេខ ៤, ៦, ១២, ៧.១៧, ១៨. ១៩, ២០, ១១ ប្រវែងសរុប ១២.៥៧២ម. ចំនួន ០៩ខ្សែ ។ ក្រុមហ៊ុន SCE ស្ថាបនាវិថីចំណោតអូរត្រាវ លេខ ៤៩ ប្រវែងសរុប ៦.៥០៦ម ចំនួន ១ខ្សែ និង ក្រុមហ៊ុន VT ស្ថាបនាផ្លូវលេខ ១១៥, ១៣៥, ១០២, ១២៦, ៥០២ ប្រវែងសរុប ៥.៥៦២ម ចំនួន ០៥ ខ្សែ។      រូបពីលោក នេត្រ ភក្ត្រា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន  តាមផែនការគ្រោងទុក «មហាវិថីជំទាវម៉ៅ» គឺជាខ្សែផ្លូវយុទ្ឋសាស្ត្រថ្មីមួយសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាចរាចរណ៍ក្នុងការធ្វើដំណើររបស់ប្រជាពលរដ្ឋពីផ្លូវបំបែករាម មកកាន់ក្រុងព្រះសីហនុ ដោយចំណាយរយៈពេលក្រោម ៣០នាទី។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់គណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងនិងអភិវឌ្ឍតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រកម្ពុជា។   ក្នុងរយៈពេល២ឆ្នាំចុងក្រោយនេះផ្លូវក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ បានរងការខូចខាតទាំងស្រុង ដោយសារកំណើននៃការអភិវឌ្ឍយ៉ាងគំហុករបស់ជនជាតិចិន។ លោក ឃាង ភារម្យ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ ធ្លាប់បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា អាជ្ញាធរត្រូវការពេលវេលាប្រមាណជា ៨ខែ ឬ១ឆ្នាំ ដើម្បីស្ថាបនាផ្លូវទាំងនោះឡើងវិញ។       រូបពីលោក នេត្រ ភក្ត្រា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន បើតាមលោក ភារម្យ ក្រៅពីបញ្ហាផ្លូវថ្នល់ ខេត្តជាប់មាត់សមុទ្រមួយនេះក៏កំពុងជួបបញ្ហាជាច្រើនទៀតផងដែរ បញ្ហាសំរាម ប្រព័ន្ធលូរំដោះទឹក អាងចម្រោះទឹកស្អាត និងបញ្ហាសន្តិសុខជាដើមផងដែរ។   « ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ទាំងអស់ នឹងភ្ញាក់ផ្អើលជាមួយសមិទ្ឋផលថ្មី ក្នុងទឹកដីខេត្តព្រះសីហនុ ដែលកើតមាននៅពេលខាងមុខនេះ។ ប៉ុន្តែដើម្បីសម្រេចបានតាមផែនការ គឺមិនមែនត្រឹមអាជ្ញាធរខេត្តទេ គឺប្រជាពលរដ្ឋក្នុងខេត្តទាំងមូលត្រូវរួមគ្នាប្រឹងប្រែងឲ្យអស់លទ្ឋភាព ដើម្បីប្រែក្លាយទីក្រុងមួយនេះ ឲ្យទៅជាទីក្រុងបៃតង និងជាទីក្រុងទេសចរណ៏ដ៏ទំនើប សម្រាប់បងប្អូនកម្ពុជា មកកម្សាន្តនៅឆ្នាំ ២០២០ ខាងមុខនេះ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក គួច ចំរើន អភិបាល ខេត្តព្រះសីហនុ៕
 ភ្នំពេញ៖ គម្រោងស្ថាបនាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថ្មីឡើងវិញ លើផ្លូវសរុប ៣៤ ខ្សែ ប្រវែងជាង ៨៤គីឡូម៉ែត្រ នៅខេត្តព្រះសីហនុ បានចាប់ផ្ដើមអនុវត្តជាបណ្ដើរៗ ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់សរុបជាង ២០០លានដុល្លារអាមេរិក។ នេះបើយោងតាមគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងនិងអភិវឌ្ឍតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រកម្ពុជា។
  «ខ្ញុំរកឃើញថា ការធ្វើតេស្តរកកូរ៉ូណាវីរុសមានលទ្ធផលវិជ្ជមាន។» នាយករដ្ឋមន្ត្រីរុស្ស៊ី មីខាអ៊ីល មីហ៊ូស្ទីន ប្រាប់ប្រធានាធិបតី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បែបនេះក្នុងជំនួបតាមប្រព័ន្ធ Videoconference នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា។ លោក មីហ៊ូស្ទីន ក៏ប្រកាសលាលែងពីតំណែងបណ្ដោះអាសន្នសិន ដើម្បីព្យាបាលជំងឺតាមការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យ និងដើម្បីសុវត្ថិភាពសហការីរបស់លោក។   បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក មីហ៊ូស្ទីន បានស្នើយកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីទីមួយ លោក អាន់ដ្រេ បេលូសូវ (Andrei Belousov) ឲ្យកាន់ការងារជំនួសលោកសិន។ លោក ពូទីន បានយល់ព្រមតាមសំណើនេះ និងបានចេញក្រឹត្យបន្ទាន់មួយតែងតាំងលោក បេលូសូវ ឲ្យដឹកនាំការងាររដ្ឋាភិបាលបណ្ដោះអាសន្ន។ ទោះសម្រាកព្យាបាលជំងឺក្ដី លោក មីហ៊ូស្ទីន បញ្ជាក់ថា លោកបន្តតាមដានការងាររដ្ឋាភិបាល និងទាក់ទងមន្ត្រីនានាដដែល។   លោក មីហ៊ូស្ទីន ដែលត្រូវបានលោក ពូទីន តែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាលពីខែមករា ជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផ្នែកការឆ្លើយតបនឹងជំងឺ COVID-19 ហើយក៏ជាមន្ត្រីថ្នាក់កំពូលដំបូងគេដែលប្រកាសព័ត៌មានគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលដែលកើតលើរូបលោកដែរ។ នៅពេលប្រកាសពីស្ថានភាពសុខភាពខ្លួនឯងនោះ ចំនួនអ្នកឆ្លង COVID-19 នៅរុស្ស៊ីកើនលើសមួយសែននាក់ទៅហើយដែរ។   លោកប្រធានាធិបតី ពូទីន វិញ បានអះអាងថា ការសម្រេចចិត្តសំខាន់ៗ នឹងត្រូវការយោបល់លោក មីហ៊ូស្ទីន ដដែលអំឡុងពេលនេះ។ លោកបានជូនពរមន្ត្រីកំពូលរបស់ខ្លួនឲ្យឆាប់សះស្បើយ និងប្រាប់ឲ្យលោក មីហ៊ូស្ទីន ហៅទូរសព្ទទៅលោកពេលទៅដល់មន្ទីរពេទ្យទៀតផង។ ប៉ុន្តែមេដឹកនាំរុស្ស៊ីរូបនេះ ក៏ឆ្លៀតព្រមានក្រុមមន្ត្រីឯទៀតថា ជំងឺ COVID-19 អាចឆ្លងលើមនុស្សគ្នាទាំងអស់៕
នាយករដ្ឋមន្ត្រីរុស្ស៊ី លោក មីខាអ៊ីល មីហ៊ូស្ទីន (Mikhail Mishustin) បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមេសាថា លោកបានឆ្លងជំងឺ COVID-19 ហើយនឹងលាលែងពីតំណែងបណ្ដោះអាសន្នសិនដើម្បីព្យាបាលជំងឺនេះ។ លោក មីហ៊ូស្ទីន ជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រុស្ស៊ីដំបូងគេដែលប្រកាសពីការឆ្លងជំងឺនេះ និងស្ថិតក្នុងចំណោមមេដឹកនាំពិភពលោកដែលឆ្លងកូរ៉ូណាវីរុសផងដែរ។ ប្រធានាធិបតី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ក៏ព្រមានថា មន្ត្រីឯទៀតក៏ប្រឈមមុខនឹងការឆ្លងដូចលោក មីហ៊ូស្ទីន ។
អនុស្សារណៈយោគយល់គ្នាដែលចុះហត្ថលេខាដោយឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាប្រមុខការទូតវៀតណាមលោក ផាម ប៊ិញមិញ និងប្រមុខការទូតសិង្ហបុរី វីវៀន បាឡាគ្រីស្នាន់នៅថ្ងៃ ផ្តោតសំខាន់លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីដើម្បីអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សសម្រាប់ប្រយោជន៍យូរអង្វែង។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានសិង្ហបុរី Straits Times។  កិច្ចព្រមព្រៀងនេះគ្រប់ដណ្តប់លើប្រតិបត្តិការនៃមជ្ឈមណ្ឌលកិច្ចសហប្រតិបត្តិការវៀតណាម-សិង្ហបុរី ដែលជំរុញបន្ថែមដល់មជ្ឈមណ្ឌលហ្វឹកហ្វឺននៅក្រុងហាណូយដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមសម្រាប់សមាហរណកម្មអាស៊ាន។  បើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសសិង្ហបុរី មជ្ឈមណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការវៀតណាម-សិង្ហបុរីនឹងទទួលបន្ទុកសម្របសម្រួលលើការផ្តល់ជំនួយអភិវឌ្ឍទ្រង់ទ្រាយធំពីទីភ្នាក់ងារជាច្រើនរបស់សិង្ហបុរីផង។ តាមពិតទៅលោក ផាម ប៊ិញមិញ (Pham Binh Minh) បានចាប់ផ្តើមទស្សនកិច្ចផ្លូវការរបស់ខ្លួនមកកាន់សិង្ហបុរីតបតាមការអញ្ជើញរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសិង្ហបុរីលោក បាឡាគ្រីស្នាន់។  ឆ្នាំ ២០១៨នេះ ភាគីទាំងពីររៀបចំរម្លឹកខួបលើកទី ៤៥ នៃការបង្កើតចំណងការទូត និងហើយវាក៏ជាខួបប្រាំឆ្នាំនៃការចាប់ដៃគ្នាដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងទៅជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដែរ។ «ភាគីទាំងពីរបានបង្ហាញការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ក្នុងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុក្រោមក្របខណ្ឌនៃភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងអស់ប្រាំឆ្នាំមកហើយនោះ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ក្រសួងការបរទេសសិង្ហបុរីក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ខ្លួន។ ក្រៅពីចុះអនុស្សារណៈ ក្នុងកិច្ចពិភាក្សាទ្វេភាគី រដ្ឋមន្ត្រីទាំងពីរ ក៏បានជជែកផ្លាស់ប្តូរយោបល់ពីការវិវត្តនៃបញ្ហាតំបន់ជាពិសេសសមុទ្រចិនខាងត្បូង អាស៊ាន សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចតំបន់តាមរយៈការគាំទ្រកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី។ កិច្ចព្រមព្រៀងទាំងនោះមានកិច្ចព្រមព្រៀងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងជឿនលឿនសម្រាប់ភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក (CPTPP) ដែលពីមុនមានឈ្មោះថា ភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក (TPP) និង កិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយថ្នាក់តំបន់ (RCEP)ផងដែរ។  បន្ទាប់ពីជួបប្រមុខការទូតសិង្ហបុរី ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាមក៏ជួបប្រធានាធិបតីសិង្ហបុរីលោកស្រី Halimah Yacob និងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សៀនឡុង ដែរ៕
នាសប្តាហ៍នេះសិង្ហបុរី និងវៀតណាមចុះកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស។ ប្រាំឆ្នាំក្រោយបង្កើតភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ ទំនាក់ទំនងរវាងសិង្ហបុរី និងវៀតណាមកាន់តែជិតស្និទ្ធជាពិសេសចំណងពាណិជ្ជកម្ម នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជាការផ្សាភ្ជាប់រវាងប្រជាជននិងប្រជាជនផងដែរ។
  ភ្នំពេញ៖ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតថ្មីរបស់សហភាពអឺរ៉ុបថ្មីប្រចាំកម្ពុជា លោក  Igor Driesmans ចង់ឱ្យប្រជាជនកម្ពុជាចាត់ទុកលោកជាបុគ្គលមួយរូបដែលមានបំណងល្អ និងចង់ពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និងសហភាពអឺរ៉ុបឱ្យកាន់តែស្អិតល្មួត។ ក្នុងបទសម្ភាសផ្តាច់មុខជាមួយសារព័ត៌មាន Cambodianess ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសម្លឹងឃើញពីសក្តានុពលនៃការសហការជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី៧ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យផ្សេង ក៏ដូចជាលទ្ធិប្រជាធិតេយ្យនៅកម្ពុជា។   លោក Igor Driesmans បានមកដល់កម្ពុជា និងចូលកាន់តំណែងដប់ថ្ងៃបន្ទាប់ពីរាជរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី៧ ដែលមានសម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ជាថ្នាក់ដឹកនាំ ត្រូវបានបោះឆ្នោតទុកចិត្តពីរដ្ឋសភា និងចាប់ផ្ដើមកិច្ចការសម្រាប់អាណត្តិថ្មី។ លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត មិនទាន់បានជួបពិភាក្សាជាមួយរដ្ឋមន្រ្តីគ្រប់រូបដើម្បីសិក្សាពីចក្ខុវិស័យ និងឱកាសសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែរូបលោកសង្ឃឹមថា លោកនឹងអាចស្វែងរកផលប្រយោជន៍រួមជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីរួមគ្នាដោះស្រាយបញ្ហានៅកម្ពុជា ក៏ដូចជានៅលើពិភពលោក។   «ខ្ញុំមិនទាន់អាចផ្ដល់ចម្លើយដែលល្អឥតខ្ចោះនៅឡើយទេ តែខ្ញុំនឹងអាចនិយាយបានច្រើនជាងនេះ ពេលដែលខ្ញុំបានជួបពិភាក្សាជាមួយរដ្ឋមន្រ្តី និងដៃគូពាក់ព័ន្ធនានា។ ខ្ញុំគិតថា រាជរដ្ឋាភិបាលមានអាទិភាពផ្សេងៗជាច្រើន ដែលស្របជាមួយនឹងអាទិភាពរបស់ខ្ញុំដែរ។» លោក Igor Driesmans បានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះ។   លោកបានគូសបញ្ជាក់ថា សហភាពអឺរ៉ុប និងកម្ពុជាមានភាពជាដៃគូគ្របដណ្ដប់លើវិស័យជាច្រើន។ សម្រាប់អាណត្តិនេះ លោកមានបំណងផ្តោតទៅលើការអភិវឌ្ឍបៃតង កិច្ចសហប្រតិការពាណិជ្ជកម្ម និងការកសាងសមត្ថភាពសម្រាប់យុវជនកម្ពុជា។   លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុគឺជាការគំរាមកំហែងដែលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភសម្រាប់អឺរ៉ុប អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងពិភពលោក។ ក្នុងប្រទេសកំណើតរបស់ខ្ញុំ គឺប៊ែលហ្សិក យើងឃើញទឹកជំនន់ និងគ្រោះរាំងស្ងួត ដែលខ្ញុំមិនធ្លាប់បានឃើញឡើងក្នុងជីវិតរបស់ខ្ញុំ។ សហភាពអឺរ៉ុបបានព្យាយាមបង្កើតផែនការមួយ ដែលយើងហៅថាកិច្ចព្រមព្រៀងបៃតងអឺរ៉ុបដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដោយយើងបានព្យាយាមកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័ន CO2 ឱ្យដល់កម្រិតក្រោម ៧ភាគរយ នៃការបំភាយឧស្ម័ន CO2 សរុបនៅលើពិភពលោក។»   លោកបានបង្ហាញពីឆន្ទៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុបក្នុងការស្វែងរកដៃគូជាមួយប្រទេសនានាក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ហើយកម្ពុជាគឺជាដៃគូដ៏សាកសម ដោយសារកម្ពុជាចាប់ផ្ដើមពើបប្រទះនឹងបញ្ហាសកលលោក និងបានបង្ហាញពីការត្រៀមខ្លួនក្នុងការរូបចំណែកដោះស្រាយបញ្ហាមួយនេះ។   សម្រាប់វិស័យពាណិជ្ជកម្មវិញ សហភាពអឺរ៉ុបជាគោលដៅធំទីពីរសម្រាប់ការនាំចេញរបស់កម្ពុជា។ លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតមានបំណងចង់ជួយកម្ពុជាត្រៀមខ្លួនឱ្យបានពេញលេញ សម្រាប់ដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់ការចាកចេញពីប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍទាប។   ចំពោះវិស័យអប់រំវិញ លោក Driesmans បានចង្អុលបង្ហាញថា ៦៥ភាគរយនៃប្រជាជនកម្ពុជាមានវ័យក្រោម៣០ឆ្នាំ ដែលស្ថានភាពនេះផ្ទុយពីស្ថានភាពនៅសហភាពអឺរ៉ុប។   «ហេតុនេះហើយ យើងមើលឃើញពីសក្តានុពលនៃការរីកចម្រើននៃសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ដែលអាចក្លាយទៅជាដៃគូដ៏ខ្លាំងក្លាជាមួយពួកយើង។ខ្ញុំពិតជារីករាយដែលបានស្តាប់ប្រសាសន៍របស់នាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន ម៉ាណែត លើការទាក់ទាញការវិនិយោគពីសហភាពអឺរ៉ុបមកកាន់កម្ពុជា។ ខ្ញុំគិតថា វិនិយោគិនមកពីអឺរ៉ុប នឹងមើលឃើញពីការកែទម្រង់ដែលចាំបាច់នានានៅក្នុងប្រទេសសម្រាប់ទាក់ទាញការវិនិយោគ»។ លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតបានលើកឡើង។   ការលើកកម្ពស់លទ្ធិប្រជាធិតេយ្យជាការងារដែលស្ថិតនៅក្នុងឈាមរបស់ពួកយើង   លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតសង្កត់ធ្ងន់ថា  លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សិទ្ធិមនុស្ស អភិបាលកិច្ចល្អ និងនីតិរដ្ឋ គឺជាធាតុផ្សំដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រទេសនីមួយៗ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីគុណតម្លៃ និងផលប្រយោជន៍របស់ជាតិ។   លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ហេតុដូច្នេះហើយ វាជាអ្វីដែលយើងតែងតែពិភាក្សាជាមួយប្រទេសទីបី ហើយកម្ពុជាក៏មិនមានករណីលើកលែងដែរ។ វាជាផ្នែកមួយនៃ DNA របស់យើង។»    សហភាពអឺរ៉ុបមានគម្រោងមួយចំនួនជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដូចជាការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ ដើម្បីធានាបាននូវតម្លាភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងលទ្ធកម្មគណនេយ្យ។ «ប៉ុន្តែពួកយើងក៏ធ្វើការជាមួយសង្គមស៊ីវិលផងដែរ ព្រោះយើងគិតថាភាពសកម្មនៃសង្គមស៊ីវិលគឺល្អសម្រាប់ប្រទេសណាមួយ។» លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតបានលើកឡើង។   នៅពេលសួរថា តើគម្រោងណាខ្លះដែលសហភាពអឺរ៉ុបមានមោទកភាពនោះ លោក Driesmans បានបង្ហាញពីជំនួយអំឡុងពេលជំងឺឆ្លងកូវីដ-១៩   ស្ថានីយទឹកស្អាតដែលបានជួយឱ្យទីក្រុងភ្នំពេញ និងខេត្ត ជុំវិញមានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់គ្រប់គ្រាន់ និងការអប់រំបច្ចេកទេសដល់យុវជន និងអ្នកជំនាញវ័យក្មេងនៅកម្ពុជា។   «អ្វីដែលមិនសូវមានគេដឹងនោះ គឺពេលដែលជំងឺកូវីដ-១៩ បានប៉ះពាល់កម្ពុជាជាខ្លាំង ហើយយើងបាននៅក្បែរប្រជាជនកម្ពុជាជានិច្ច។ ពួកយើងបានផ្ដល់ជំនួយវ៉ាក់សាំង និងការគាំទ្រសង្គម ដែលជួយទ្រទ្រង់ប្រជាជនដែលប៉ះពាល់ខ្លាំង។ ធ្វើដូច្នេះពួកគេនៅតែអាចធ្វើការចំណាយប្រចាំខែបាន។» លោកបានអះអាងយ៉ាងដូច្នេះ។   បន្ថែមពីនេះ ស្ថានីយទឹកស្អាតបាក់ខែង ដែលនឹងផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ៧០០,០០០  នាក់ កំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលទីពីរនៃការអនុវត្ត។ ស្ថានីយនេះត្រូវបានសាងសង់ក្រោមជំនួយឥតសំណងចំនួន ១២.៧ លានអឺរ៉ូ (ប្រហែល ១៣ លានដុល្លារ) ពីសហភាពអឺរ៉ុប។ ស្ថានីយនេះអាចផ្ដល់ទឹកស្អាតសម្រាប់ផ្ទះចំនួនប្រមាណ ៨៦, ០០០ខ្នងនៅតំបន់ខ្វះខាតមួយចំនួនក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលអាចកាត់បន្ថយជំងឺដែលបង្កដោយការប្រើប្រាស់ទឹកមិនស្អាតបានរហូតដល់ ២៦ភាគរយ។    នៅពេលសួរថាតើរូបលោកចង់ឱ្យប្រជាជនកម្ពុជាចងចាំលោកបែបណា  លោក Driesmans បាននិយាយថា៖ «គ្រាន់តែជាបុគ្គលម្នាក់ដែលមានចេតនាល្អបំផុតជាមួយប្រទេសកម្ពុជា ហើយដែលចង់ធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងកម្ពុជាជាមួយសហភាពអឺរ៉ុបកាន់តែស្អិតល្មួត។»៕
ដោយ៖ តេង យ៉ាលីរ៉ូហ្ស៊ី 
Tsunami waves inundated Japan's northeastern coast on March 11, 2011 after a magnitude 9.0 earthquake, ripping buildings from their foundations and triggering a nuclear disaster. Namie was under a government-mandated evacuation order, which was partially lifted last year, and encouraging residents to return has proved an uphill struggle. The facility built by Japanese automaker Nissan in the town is employing new technology to recycle electric car batteries. For now, the factory is basic, virtually empty, and employs just 10 people, but Nissan and government officials hope it might prompt other businesses to follow suit, and eventually draw people back to the region. "Seven years have passed, the evacuation order has been lifted... and we are working hard" to bring residents back, said Reconstruction Minister Masayoshi Hoshino at a ceremony in the factory Monday. The government lifted evacuation orders on some tsunami-hit areas, including around 20 percent of Namie, last year. The other 80 percent of Namie is still off-limits, and in February just 516 people were registered as living in the city, compared with 21,000 before 2011. "We need infrastructure, jobs, schools," Hoshino said at the factory. The government paid for two-thirds of the facility's construction costs in the hope of attracting people to the region. - Recycling batteries - Nissan says it hopes to raise Namie's profile with the factory, which began going up shortly after the evacuation order was lifted. "We will contribute to the reconstruction of Namie," said Eiji Makino, head of 4R Energy Corporation, the partnership between Nissan and Sumitomo Corporation that will run the factory. The facility will use new technology that can rapidly assess the performance of the lithium-ion batteries used by Nissan's electric car, the Leaf. The process of analysing the 48 parts of each battery used to take more than a fortnight, but now takes just four hours. Once analysed, batteries that retain most of their ability to hold charge will be refurbished and sold to replace those in first-generation Leafs, which hit the market in 2010. The recycled batteries will cost less than half the 650,000 yen ($6,100) price of a new battery. Batteries with lower performance will be recycled for use in smaller vehicles, including golf carts and fork-lift trucks, or used to store energy. - 'Enormous potential' - Work at the factory will begin in May, and while limited for now, Nissan has plans to expand locally. It is betting on a growing stock of used electric car batteries as demand for the vehicles grows thanks to eco-friendly public policy and efforts to move away from petrol. A leader in the sector, Nissan aims to increase its electrified car sales six-fold by 2023, and other automakers are similarly ambitious. Initially the Namie factory will handle several hundred units a year, but it has a maximum capacity of 2,250 batteries. "There is enormous potential," said 4R Energy's Makino, who envisions "one day employing 1,000 people". But that will depend on finding workers willing to take jobs in an area that remains largely deserted. Fukushima governor Masao Uchibori recently acknowledged the difficulty of drawing people back, years after they have resettled elsewhere. "They have bought a new home, their children are going to a local school, they have found work there, they have put down roots, and it is hard for them to return," he said. Investment in infrastructure is already under way, to ensure shops, medical facilities and schools are available, but a psychological barrier remains too. Many people still worry about the health risks in areas affected by the worst nuclear disaster since Chernobyl. Activist group Greenpeace warned last month that "there clearly remains a radiological emergency within the areas of Namie and Iitate which were opened by the government in March 2017." The group says the government's decontamination programme has left radiation hotspots with levels that would require "immediate action" if they were detected at nuclear facilities. But government officials insist the area is safe, and Makino was quick to dismiss fears of health risks. "The world-famous Champs-Elysees has radiation levels twice as high as those in Namie," he said. "The central government has carried out decontamination work and there is no problem."
Namie, Japan | AFP | Namie in Japan's Fukushima region remains a virtual ghost town seven years after a devastating tsunami and nuclear disaster, but officials hope a new factory recycling electric car batteries could help revitalise the area.
ក្រសួងព័ត៌មាន បានសរសេរពីប្រសាសន៍របស់លោក ខៀវ កាញរីទ្ធ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌មាន យ៉ាងដូច្នេះថា «រដ្ឋាភិបាល បានគិតគូរដល់អ្នកក្រីក្រ ពិសេសអ្នកសំទានតាមផ្លូវ ដោយបានធ្វើជាបណ្ណសមធម៌ ដើម្បីបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដល់ពួកគេ ពេលមានជំងឺ ចូលពេទ្យសម្រាកព្យាបាល ដោយឥតគិតថ្លៃ ហើយអ្នកទៅ កំដរក៏រដ្ឋផ្តល់ជាថវិកាជូនផងដែរ»។ លោក ខៀវ កាញរីទ្ធ ថ្លែងបែបនេះ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំសាមញ្ញប្រចាំសប្តាហ៍ ជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួង នាចុងខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩នេះ។ ក្រសួងព័ត៌មាន សរសេរពីសម្តីរបស់លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ ទៀតថា «គោលនយោបាយនេះ មានសារៈសំខាន់ណាស់ ដើម្បីផ្តល់សេវាថែទំាសុខភាពសាធារណៈជូនប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រ ដែលគ្មានលទ្ធភាពព្យាបាលជំងឺ»៕
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កំពុងពន្លឿនការផ្តល់បណ្ណសមធម៌ ដល់អ្នកសុំទាន ដើម្បីឲ្យពួកគេ បានទទួលសេវាព្យាបាលជំងឺដោយមិនបង់ប្រាក់។ ក្រសួងព័ត៌មាន ផ្សាយថា គោលបំណងរបស់រដ្ឋាភិបាល គឺដើម្បីជួយសម្រាលបន្ទុកចំណាយរបស់ពួកគេ។
  សារីអះ ជាប្រព័ន្ធច្បាប់ក្នុងសាសនាឥស្លាមដែលកំណត់អាកប្បកិរិយា ជំនឿ ទង្វើ សម្ដីសម្ដៅ និងការរស់នៅរបស់ឥស្លាមសាសនិកទាំងអស់។ តាមភាសាអារ៉ាប់ សារីអះ មានន័យថា ផ្លូវ ។ បញ្ញត្តិក្នុងច្បាប់នេះ ដកស្រង់ចេញពីគម្ពីរកូអាន់ (Quran) ដែលជាសៀវភៅពិសិដ្ឋរបស់ឥស្លាម ការទេសនារបស់ព្យាការីមហាម៉ាត់ និងការបកស្រាយរបស់បព្វជិតឥស្លាមលើបញ្ហាជាក់លាក់ខ្លះ។    បុរសម្នាក់កំពុងអានគម្ពីរកូអាន។ រូបថត Xinhua  យ៉ាងណាមិញ ការអនុវត្តច្បាប់នេះ ប្រែប្រួលទៅតាមស្ថានភាព បរិបទសង្គម វប្បធម៌ក្នុងប្រទេស ឬតំបន់នីមួយៗដែលធ្វើឱ្យច្បាប់នេះខុសគ្នាទៅតាមនោះដែរ។ ករណីខ្លះ សារីអះ ក្លាយជាច្បាប់រដ្ឋដូចនៅអាហ្វហ្កានីស្ថានចន្លោះឆ្នាំ១៩៩៦ ដល់ឆ្នាំ២០០១ d។ នៅខេត្តអាឆេ ឥណ្ឌូណេស៊ីវិញ ច្បាប់នេះ ត្រូវបានអនុវត្តជាទូទៅ និងតឹងរ៉ឹងបំផុត។     បញ្ញត្តិទូទៅខ្លះៗនៃសារីអះ   ស្រ្តីត្រូវឃ្លុំខ្លួន និងមុខ ព្រោះច្បាប់សារីអះចែងថា ការបង្ហាញរូបសម្ផស្សជារឿងខុសច្បាប់។ តន្រ្តី ត្រូវហាមឃាត់ដែរ។ ពេលដើរក្រៅផ្ទះ ពួកគេត្រូវមានសមាជិកគ្រួសារជាបុរសទៅជាមួយ។ ស្ត្រីក៏អាចទទួលបានការអប់រំនៅផ្ទះរបស់ពួកគេ តែមិនមែននៅសាលារៀនឡើយ។ ការរួមភេទភេទដូចគ្នា ជារឿងខុសច្បាប់។    ស្រ្តីឥណ្ឌូណេស៊ីកំពុងកាន់ដៃកូន។ រូបថត Xinhua   ប្រភេទនៃទោស   មិនខុសពីប្រព័ន្ធច្បាប់ទាំងឡាយដែរ សារីអះ ក៏មានតុលាការដើមម្បីកាត់ក្ដីដែរ។ ក្រោមច្បាប់សារីអះ ការដាក់ទោសមាន៣របៀប។ ទីមួយ គឺតាហ្សៀ (Tazir) សម្រាប់បទល្មើសស្រាល ហើយការកាត់ទោស អាស្រ័យលើចៅក្រម។ បទល្មើសស្រាលៗមានការខ្ចីលុយមិនសង កុហក លួចមិនបានសម្រេច និងលួចទ្រព្យសម្បត្តិសមាជិកគ្រួសារខ្លួនឯង។ បទល្មើសបែបនេះ មិនមានការកំណត់ទោសជាក់លាក់ឡើយ។    ប៉ូលិសអនុវត្តច្បាប់សារីអះនៅឥណ្ឌូណេស៊ី។ រូបថត AFP  ទីពីរ គឺគីសាស (Qisas) ។ គីសាស ជាការអនុវត្តទោសដូចគ្នានឹងបទល្មើស។ ឧទាហរណ៍ បើបុគ្គលម្នាក់ ត្រូវរកឃើញថា មានកំហុសសម្លាប់មនុស្ស ទោសរបស់គេ ក៏អាចជាការប្រហារជីវិតវិញដែរ។ ទីបី គឺហ៊ូឌូដ (Hudud) ។ ហ៊ូឌូដ ជាការដាក់ទោសសម្រាប់ករណីធ្ងន់ធ្ងរដូចជា ការកាត់ដៃជើងសម្រាប់ការលួច ឬប្លន់, ការវាយរំពាត់សម្រាប់ករណីសហាយស្មន់ ឬគប់ដុំថ្ម និងទោសប្រហារជីវិតសម្រាប់បទល្មើសធ្ងន់ធ្ងរមួយចំនួនទៀត។ សម្រាប់បែបនេះ គេត្រូវការព័ស្តុតាងរឹងមាំច្រើនដើម្បីសម្រេចក្ដី។   ការអនុវត្តសារីអះនៅលើពិភពលោក   ប្រទេសដែលកាន់សាសនាឥស្លាមលើពិភពលោក តិចឬច្រើនសុទ្ធតែអនុវត្តច្បាប់សារីអះនេះ ហើយពេលខ្លះបញ្ចូលច្បាប់នេះក្នុងប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌របស់ខ្លួនតែម្ដង។   -អ៊ីរ៉ង់៖ ប្រព័ន្ធច្បាប់ប្រទេសនេះអនុវត្តទាំងស្រុងតាមច្បាប់សារីអះតែម្ដង។ នៅអ៊ីរ៉ង់ ការដាក់ទោសភាគច្រើន គឺការដាក់ពន្ធនាគារ បើទោះជាករណីមួយចំនួនឈានដល់ការប្រហារជីវិតក្ដី។ ការវាយរំពាត់ និងការកាត់ដៃជើង ក៏ត្រូវបានអនុវត្តជារឿយៗដែរ។   ស្រ្តីអាហ្វហ្កានីស្ថានឃ្លុំខ្លួនជិតឈឹងនៅតាមទីសាធារណៈ។ រូបថត AFP  -អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត៖ សារីអះ ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃច្បាប់ទាំងអស់នៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ ការរួមភេទភេទដូចគ្នា ជាទោសប្រហារជីវិត តែភាគច្រើនជនល្មើស ត្រូវវាយរំពាត់ ឬដាក់គុកក៏មានដែរ។ ការប្រហារជីវិត ឬការកាត់ដៃជើង តែងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃសុក្រមុនការថ្វាយបង្គំព្រះ។   -ព្រុយណេ៖ ប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ ប្រកាសអនុវត្តច្បាប់សារីអះដ៏តឹងរ៉ឹងនៅឆ្នាំ២០១៩ ដែលធ្វើឱ្យមានការរិះគន់ខ្លាំង។ ការផឹកស្រា សហាយស្មន់ សុទ្ធតែជាបទល្មើសធ្ងន់ធ្ងរ។   -អាហ្វហ្កានីស្ថាន (ឆ្នាំ១៩៩៦-២០០១)៖ ក្រុមតាលីបង់ អនុវត្តច្បាប់សារីអះតឹងរ៉ឹងបំផុតពេលគ្រប់អាហ្វហ្កានីស្ថានលើកដំបូង។ សិទ្ធិមនុស្ស ត្រូវបានបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ពិសេសសិទ្ធិស្រ្តី។ សិទ្ធិស្ត្រីត្រូវបានរឹតត្បិតខ្លាំង ការប្រហារជីវិតសាធារណៈមានមិនចេះដាច់៕   រូបថត Xinhua 
ច្បាប់សារីអះ (Shariah Law)! អ្វីទៅជាច្បាប់សារីអះ? ច្បាប់នេះមានលក្ខណៈដូចគ្នា ឬខុសគ្នាដូចម្ដេចទៅនឹងច្បាប់រដ្ឋនានា? ច្បាប់នេះ ក្លាយជាចំណាប់អារម្មណ៍ជាថ្មីក្រោយក្រុមតាលីបង់ឡើងកាន់អំណាចជាថ្មីនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន ហើយប្រកាសដឹកនាំប្រទេសតាមច្បាប់សារីអះនេះដូចកាលពីអំឡុងការដឹកនាំចន្លោះឆ្នាំ១៩៩៦-២០០១ ដែរ។ ហេតុអ្វីបានជាគេបារម្ភពីការអនុវត្តច្បាប់នេះ ពិសេសទាក់ទងសិទ្ធិស្រ្តី?
  សមាមាត្រកាន់តែខ្ពស់នៃស្ត្រីដែលប្រាប់ថាពួកគេសប្បាយចិត្តគឺ ពួកគេបានរៀបការរួច ឬមានស្នេហាពោរពេញទៅដោយភាពស្និទ្ធស្នាល។ ប៉ុន្តែ ស្ត្រីដែលរស់នៅដោយគ្មានដៃគូជីវិត និងគេងតិចជាង៧ម៉ោងក្នុងមួយយប់ទំនងជាមានភាពសកម្មខាងផ្លូវភេទ ប៉ុន្តែបែរជាមិនសូវសប្បាយចិត្តនឹងជីវិតផ្លូវភេទនេះទេ។   ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការសិក្សានេះគ្រាន់តែសួរសំណួរក្នុងពេលវេលាតែមួយប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះយើងមិនដឹងថាបញ្ហានៃការគេងបានកើតឡើងមុនពេល ឬក្រោយពេលមានបញ្ហាផ្លូវភេទឬអត់នោះទេ។ ដូច្នេះការស្រាវជ្រាវនេះមិនអាចប្រាប់យើងដឹងថា ការគេងជាមូលហេតុនាំឲ្យមានបញ្ហាខាងផ្លូវភេទឬអត់ឡើយ។   ការគេងគឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃភាពរីករាយក្នុងជីវិត ប៉ុន្តែវាក៏ត្រូវតែមានសុខភាពល្អទាំងផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្តដែរ។ ដូច្នេះវាក៏មិនមានអ្វីភ្ញាក់ផ្អើលដែរបើសិនជាការគេងមិនគ្រប់ប៉ះពាល់ដល់ជីវិតផ្លូវភេទមនុស្សស្រីណោះ ព្រោះកាលណាគេងមិនគ្រប់ វានឹងអស់កម្លាំង ហើយស្ថានភាពនេះក៏មិនងាយធ្វើឲ្យស្ត្រីមានអារម្មណ៍ខាងផ្លូវភេទដែរ៕ ផ្តលសិទ្ធិដោយ www.health.com.kh
ជឿទេដែលថា កាលណាយើងគេងបានគ្រប់គ្រាន់ វានឹងជួយបង្កើនជីវិតផ្លូវភេទកាន់តែល្អសម្រាប់ស្ត្រីចាប់ពី ៥០ឆ្នាំឡើងទៅ។ អ្នកស្រាវជ្រាវអាមេរិកបានសួរទៅលើស្ត្រីច្រើនជាង ៩៣០០០នាក់ដែលមានវ័យ ៥០ ទៅ៧០ឆ្នាំ អំពីរបៀបរបបនៃការគេង ភាពពិបាកគេង សកម្មភាពផ្លូវភេទ និងភាពរីករាយនៃផ្លូវភេទរបស់គេ។ បន្ទាប់មកបានរកឃើញថា ស្ត្រីដែឡគេងចាប់ពី៥ម៉ោងចុះក្នុងមួយយប់ ឬមានជំងឺគេងមិនលក់ មិនសូវជាមានភាពរីករាយចំពោះជីវិតផ្លូវភេទនោះទេ។
  លោក ស្រី ដា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងផែនការ បានបញ្ជាក់ថា គោលបំណងនៃការចុះស្រង់ទិន្នន័យគ្រួសារដែលរងផលប៉ះពាលដោយសារកូវីដ-១៩នេះ គឺដើម្បីធ្វើបណ្ណសមធម៌ សម្រាប់ទទួលបានការជួយឧបត្ថម្ភ។ លោក ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗដូច្នេះថា៖ «ការស្រង់ទិន្នន័យនេះ គឺផ្ដោតលើគ្រួសារដែលប៉ះពាល់ដោយសារកូវីដ-១៩ និយាយឲ្យចំគឺអ្នកមានជីវភាពខ្វះខាតនៅទូទាំងប្រទេសនៅអំឡុងពេលកូវីដ-១៩ ដោយស្រង់នៅតំបន់ជនបទឲ្យហើយក្នុងចុងខែឧសភា ហើយទីប្រជុំជនឲ្យហើយនៅចុងខែមិថុនានេះ»។    ចំពោះគ្រួសារនៅតំបន់ជនបទ ក្រសួងនឹងពិនិត្យលើ ផ្ទះសម្បែង ទ្រព្យសម្បត្តិ ឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ ការជាប់បំណុល និងសមាជិកគ្រួសារក្នុងបន្ទុកធៀបនឹងសមាជិកគ្រួសាររកចំណូលជាដើម។ រីឯគ្រួសារទីប្រជុំជន ក្រសួងនឹងពិនិត្យលើប្រាក់ចំណូលចំណាយ បំណុល ស្ថានភាពអប់រំ ជំងឺ ពិការភាព ក្នុងសមាជិកគ្រួសារ។ បន្ទាប់ពីស្រង់ទិន្នន័យបានហើយ ក្រុមការងារភូមិនិងក្រុមជំនាញរបស់ក្រសួង នឹងវាយតម្លៃសម្រេចហើយ បិទប្រកាសឈ្មោះគ្រួសារដែលទទួលបានបណ្ណសមធម៌នៅតាមតំបន់មូលដ្ឋាន។ «ករណីមានពលរដ្ឋណាមិនយល់ព្រមឬមានជំទាស់ ពលរដ្ឋអាចធ្វើការតវ៉ាក្រុមការងារនឹងពិនិត្យចុះពិនិត្យឡើងវិញ»។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ស្រី ដា។    លោក ស្រី ដា អះអាងថា សម្រាប់គ្រួសារដែលមានបណ្ណធម៌នេះ  នឹងទទួលបានសេវាសុខភាព សេវាគាំទ្រដល់កុមារកំព្រានិងជនងាយរងគ្រោះ ស្រី្តមានផ្ទៃពោះ អាហាររូបករណ៍ដល់សិស្សក្រីក្រនៅថ្នាក់បឋម និងសេវាផ្នែកច្បាប់ជាដើម។ លើពីនេះនឹងទទួលបានការប្រាក់ឧបត្ថម្ភតាមគោលនយោបាយជូនជនពិការក្រីក្រផងដែរ។    «ចំពោះការឧបត្ថម្ភជាសាច់ប្រាក់ឬអ្វីផ្សេងៗទៀត យើងរង់ចាំអនុក្រឹត្យថ្មីរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល សម្រេចនាពេលដ៏ខ្លីខាងមុខនេះ ការងារចំពោះមុខត្រូវធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពគ្រួសារក្រីក្រដែលកំពុងមាន ក្នុងអំឡុងពេលកូវីដ-១៩ប៉ុន្មានគ្រួសារសិន»។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់ លោក ស្រី ដា ដោយបន្ថែម បច្ចុប្បន្ននេះ ក្រុមការងារកំពុងសម្រុកចុះប្រមូលទិន្នន័យ មិនទាន់មានតួលេខនោះទេ ប៉ុន្តែតាមគោលការណ៍គឺត្រូវខិតខំធ្វើយ៉ាងណាឲ្យហើយមុនចុងខែមិថុនា៕ 
ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងផែនការកំពុងសម្រុកស្រង់ទិន្នន័យគ្រួសារដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារកូវីដ-១៩ នៅទូទាំងប្រទេស ក្នុងរយៈពេល២ខែ ចាប់ពីដើមឧសភាដល់ខែចុងមិថុនា ដើម្បីជួយដោះស្រាយការលំបាករបស់ពួកគេ។
  ក្រៅពីនេះ ពួកគាត់ក៏ទទួលបានការណែនាំលើមុខងារសំខាន់ៗ ក្នុងកម្មវិធីរបស់Grab ដែលជួយឲ្យពួកគាត់ ទទួលបានប្រាក់ចំណូលបន្ថែម។ ដៃគូបើកបរឆ្នើមជាងគេបំផុតចំនួន ៣នាក់ របស់ Grab ត្រូវបាន ផ្តល់បណ្ណចាក់ហ្គាសក្នុងចំនួនទឹកប្រាក់១៥០ដុល្លារ ១០០ដុល្លារ និង៨០ដុល្លារ ជារង្វាន់លើកទឹកចិត្តបន្ថែម។ អ្នកបើកបរផ្សេងទៀត ក៏បានឈ្នះបណ្ណចាក់ហ្គាស ក្នុងចំនួនទឹកប្រាក់២០ដុល្លារ និងរង្វាន់ជាច្រើនផ្សេងទៀត ពីការចាប់ឆ្នោតផ្សងសំណាងផងដែរ។    លោកប៉ាត អាង ជាដៃគូបើកបរម៉ូតូកង់បី ដែលបានភ្ជាប់កម្មវិធី Grab អស់រយៈពេលជិត១ឆ្នាំ ត្រូវបានជ្រើសរើសជាដៃគូបើកបរឆ្នើមបំផុតប្រចាំឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០១៩ នៅក្នុងកម្មវិធីថ្លែងអំណរគុណនេះ។ ការជ្រើសរើសនេះ គឺផ្អែកលើកត្តាជាច្រើនក្នុងនោះរួមមាន ការវាយតម្លៃខ្ពស់របស់ភ្ញៀវ, អត្រានៃការទទួលការងារខ្ពស់, អត្រានៃការលុបចោលការកក់ទាប និងចំនួននៃការដឹកដ៏ច្រើន។   លោក ប៉ាត អាង បាននិយាយថា Grab គឺជាក្រុមហ៊ុនដ៏ល្អមួយ ព្រោះចាប់តាំងពីលោក បានភ្ជាប់កម្មវិធី Grab លោកបានទទួលចំណូលច្រើន។ លោក ប៉ាត អាង បន្តថា៖«នៅពេលដែលបានក្លាយជាដៃគូបើកបរពិសេសរបស់ Grab ក្រុមហ៊ុនបានចាប់ផ្តើមជួយឲ្យទទួលបានភ្ញៀវកាន់តែច្រើន។ ក្រុមហ៊ុននេះ បានផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើន ដើម្បីលើកទឹកដល់ឲ្យអ្នកបើកបរ ដូចជារង្វាន់លួងចិត្តជាដើម»។    លោកសៀ ស៊ីថាន ដែលជាប់ជាដៃគូបើកបរឆ្នើមបំផុត ចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ បានបញ្ជាក់ថា៖ « ខ្ញុំមានអារម្មណ៍សប្បាយចិត្តណាស់ ដែលក្រុមហ៊ុន Grab បានរៀបចំកម្មវិធីនេះ។ សម្រាប់ លោក ស៊ីថា កម្មវិធីថ្លែងអំណរគុណនេះ នឹងលើកទឹកចិត្តឲ្យអ្នកបើកបរ ខិតខំធ្វើការងារកាន់តែខ្លាំង ហើយការខិតខំនេះ ក៏នឹងជួយឲ្យពួកគាត់ទទួលបានចំណូលកាន់តែច្រើន ផងដែរ។ លោកសៀ ស៊ីថាន បានចែករំលែកគន្លឹះសំខាន់ៗដល់អ្នកបើកបរផ្សេងទៀតអំពីវិធីសាស្ត្រក្នុងការទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ ពីការប្រើប្រាស់កម្មវិធី Grab ថា៖«អ្នកបើកបរគួរតែមានចរិតល្អ និងស្លៀកពាក់ឲ្យបានសមរម្យ  ប្រសិនបើគាត់ចង់ឲ្យអ្នកដំណើររីករាយនឹងការធ្វើដំណើរ គាត់មិនគួរធ្វើឲ្យមានក្លិនអាក្រក់ក្នុងម៉ូតូកង់បីរបស់គាត់ឡើយ ហើយត្រូវតែរួសរាយរាក់ទាក់»។    ក្រុមហ៊ុន Grab បញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើដៃគូបើកបរប្រើប្រាស់កម្មវិធី Grab តែមួយ ដៃគូបើកបរទាំងអស់ អាចរកចំណូលបានច្រើនជាងមុន អាចតាមដានចំណូលរបស់ខ្លួនបានច្បាស់លាស់ និងអាចប្រើប្រាស់មុខងារផ្សេងរបស់កម្មវិធី ដើម្បីចំណេញពេលវេលា និងសុវត្ថិភាពរបស់ខ្លួន។     អ្នកស្រី ហេង សុធាវី ដែលជាអ្នកតំណាងឲ្យក្រុមហ៊ុន Grab ក្នុងកម្មវិធីនេះ បានឲ្យដឹងថា  Grab កំពុងតែបន្ថែមមុខងារពិសេសថ្មីៗជាច្រើន ចូលក្នុងកម្មវិធីទូរសព្ទនេះ ដើម្បីជួយឲ្យដៃគូបើកបររបស់ខ្លួន អាចធ្វើការកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព រកបានចំណូលបានកាន់តែច្រើន និងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ ក្នុងនោះរាប់បញ្ចូលទាំងរង្វាន់ និងការលើកទឹកចិត្តផ្សេងៗ។ អ្នកស្រី បន្តថា៖ «តាមរយៈមុខងារពិសេសៗជាច្រើនដូចជា Back-to-Back ដែលអនុញ្ញាតឲ្យដៃគូបើកបរ ទទួលយកការកក់អ្នកដំណើរថ្មី នៅពេលពួកគាត់កំពុងតែដឹកអ្នកដំណើរម្នាក់ផ្សេងទៀត ឬកម្មវិធី My Destination ដែលនឹងជួយឲ្យអ្នកបើកបរ ទទួលបានការកក់ពីអ្នកដំណើរ ដែលត្រូវទៅគោលដៅដូចគ្នាជាមួយនឹងអ្នកបើកបរ។ ដៃគូបើកបររបស់យើង អាចចាប់ផ្តើមស្វែងរកបន្ថែមអំពីមុខងារនីមួយៗ និងអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗរបស់កម្មវិធី Grab ដែលកម្មវិធីផ្សេងទៀត មិនអាចផ្តល់ឲ្យ»។    អ្នកស្រី ហេង សុធាវី គូសបញ្ជាក់ទៀតថា ការបង្កើតឱកាសរកចំណូលសម្រាប់ដៃគូបើកបររបស់ខ្លួន គឺជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃទស្សនវិស័យរបស់ Grab នៅកម្ពុជា ខណៈដែលក្រុមហ៊ុន កំពុងផ្តល់ជូនអតិថិជននូវសេវាកម្មដឹកជញ្ជូន ដែលមានតម្លៃសមរម្យជាងគេ ការសន្សំពិន្ទុប្តូររង្វាន់  និងមុខងារសុវត្ថិភាព ជាពិសេសជាច្រើន ដែលកម្មវិធីផ្សេងមិនអាចធ្វើបាន៕    (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)   
Grab ដែលជាកម្មវិធីទូរសព្ទដ៏អស្ចារ្យ និងឈានមុខគេមួយក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ បានរៀបចំកម្មវិធីថ្លែងអំណរគុណ ដល់ដៃគូបើកបរម៉ូតូកង់បី និងរ៉ឺម៉ក (GrabTukTuk និង GrabRemork)ឆ្នើម ចំនួន១០០នាក់ នៅភោជនីយដ្ឋានទន្លេបាសាក់ ២ កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ កន្លងទៅ។ ដៃគូបើកបរឆ្នើមដែលបានចូលរួមទាំងអស់ ទទួលរង្វាន់លើកទឹកចិត្ត និងឱកាសឈ្នះរង្វាន់ ពីឆ្នោតផ្សងសំណាងដូចៗគ្នា។
តួនាទីរបស់រ៉ូបូត ឬ Artificial Intelligence កំពុងក្លាយជាប្រធានបទជជែកគ្នារវាងម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនយក្សផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាចំនួនពីរ។ ប្រធានក្រុមហ៊ុន Facebook និងប្រធានក្រុមហ៊ុន Tesla បង្ហាញគំនិតផ្ទុយគ្នាពីគ្រោះថ្នាក់នៃការប្រើប្រាស់រ៉ូបូត ដោយលោក Elon Musk នាយកក្រុមហ៊ុន Tesla និយាយថា រ៉ូបូតអាចសម្លាប់អ្នកបង្កើតវានៅថ្ងៃអនាគត ប៉ុន្តែលោក Mark Zuckerburg មេក្រុមហ៊ុនបណ្ដាញសង្គម Facebook លើកឡើងថារឿងបែបនេះមិនអាចកើតឡើងបានទេ។ Artificial Intelligence ឬហៅខ្លីថា AI គឺជាពាក្យបច្ចេកទេសសំដៅគ្រឿងយន្តដែលបង្កើតដោយមនុស្ស មានបំពាក់កម្មវិធីដំណើការ (Code) ហើយវាមានសមត្ថភាពរៀនបានដោយខ្លួនឯង។ AI     ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងវិស័យសុខាភិបាល, សេវាកំសាន្ត និងធនាគារ។ ប៉ុន្តែមានការព្រួយបារម្ភថា គ្រឿងយន្តនេះអាចឆ្លាតពេក ហើយបង្កគ្រោះថ្នាក់សម្រាប់មនុស្សលោកនៅថ្ងៃក្រោយ។ គេអាចឃើញពីការងើបឡើងប្រឆាំងមនុស្សរបស់គ្រឿងយន្តក្នុងភាពយន្តនានា។ យោងតាមសារព័ត៌មាន CNBC ដោយសារហេតុនេះ លោក Musk ដែលជាប្រធានក្រុមហ៊ុន SpaceX ផងនោះ បានប្រាប់បណ្ដាអភិបាលរដ្ឋនៅអាមេរិកថា គ្រោះថ្នាក់បង្កដោយ AI មិនមែនជារឿងមិនអាចស្មានបានឡើយ ហើយលោកក៏បានស្នើឲ្យមានការត្រួតពិនិត្យ AI នេះ។ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ម្ចាស់ Zuckerburg បាននិយាយទាក់ទងបញ្ហានេះថា លោកមានគំនិតសុទិដ្ឋិនិយម ប៉ុន្តែអ្នកខ្លះមានគំនិតអវិជ្ជមាន ហើយព្យាយាមនិយាយដល់ថ្ងៃអវសានរបស់ពិភពលោកទៅវិញ។ ឆ្លើយតបនឹងការអធិប្បាយរបស់លោក Zuckerburg លោក Musk នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា បានសរសេរតាម Twitter វិញថា លោកបាននិយាយរឿងនេះជាមួយលោក Zuckerburg ហើយការយល់ដឹងរបស់គាត់លើបញ្ហានេះនៅមានកម្រិតនៅឡើយ។ ប៉ុន្តែម្ចាស់ Facebook ក៏បានឆ្លើយតបនៅថ្ងៃដដែល ដោយបានលើកឡើងពីគុណសម្បត្តិរបស់ AI តាំងពីវិស័យសុខាភិបាល យានយន្តបើកបរខ្លួន និងផ្ដល់ព័ត៌មានល្អៗច្រើនទៀត។ I've talked to Mark about this. His understanding of the subject is limited. Elon Musk (@elonmusk) July 25, 2017 លោក Musk នៅតែចង់ឲ្យមានការគ្រប់គ្រងរ៉ូបូតនេះឲ្យបានត្រឹមត្រូវ មុនគ្រោះថ្នាក់កើតឡើង។ យ៉ាងណានោះ លោក Zuckerburg ក៏ប្រកាន់ជំហរការពារ AI ដែលផ្ដល់ប្រយោជន៍ច្រើន ហើយលោកចាត់ទុកការលើកឡើងថា AI អាចវាយបកលើមនុស្ស គឺជារឿងដែលគ្មានការទទួលខុសត្រូវ។ នាយកក្រុមហ៊ុនបណ្ដាញសង្គមដែលមានអ្នកប្រើប្រាស់ពីរពាន់ប្រចាំខែបន្ថែមថា ការគ្រប់គ្រង AI គឺជាការបង្អាក់ការអភិវឌ្ឍវិស័យបច្ចេកវិទ្យាទៀតផង៕
ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាដ៏ធំចំនួនពីរ គឺនាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Facebook លោក Mark Zuckerburg និងនាយកក្រុមហ៊ុន Tesla លោក Elon Musk បានឆ្លើយឆ្លងគ្នានៅលើប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ជុំវិញគ្រោះថ្នាក់ដែលបណ្ដាលមកពីការប្រើប្រាស់រ៉ូបូត ឬ Artificial Intelligence ។ លោក Musk អះអាងថា រ៉ូបូតដែលឆ្លាតវ័យអាចបង្កបញ្ហាសម្រាប់មនុស្សជាតិ បើគ្មានវិធានការទប់ស្កាត់ទេនោះ ប៉ុន្តែលោក Zuckerburg យល់ថា រ៉ូបូតជាគ្រឿងយន្តមានប្រយោជន៍ ជាងបង្កគ្រោះថ្នាក់។
នៅវគ្គទីមួយ បេក្ខជន-បេក្ខនារី វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រទាំង៤រូប រួមមាន គ្រី ថៃពៅ, សៀក ញញឹម, ចែម ស្រីល័ក្ខ និងឈាង សុវណ្ណាវី ត្រូវបានតម្រូវឲ្យបកស្រាយបទទោល និងបទជាគូជាមួយចៅក្រម។ បេក្ខជន គ្រី ថៃពៅ ពីខេត្តកំពង់ចាម ច្រៀងបទ «មានសង្សារដូចអត់សង្សារ» សម្រាប់វិញ្ញាសាចម្រៀងទោល បន្ទាប់មក ច្រៀងបទ «ស្នាមទឹកភ្នែកកាត់អក្សរស្នេហ៍» ជាមួយលោក ព្រាប សុវត្ថិ។ បេក្ខជន សៀក ញញឹម មកពីខេត្តកណ្តាល ច្រៀងបទ «សត្វមមាច» ហើយចាប់ដៃគូជាមួយ លោក ណុប បាយ៉ារិទ្ធ បកស្រាយបទ «ពានរង្វាន់ក្បត់»។ បេក្ខនារី ចែម ស្រីល័ក្ខ មកពីខេត្តតាកែវ លើកយកបទ «អារម្មណ៍ពេលខ្លះ» លើវិញ្ញាសាចម្រៀងទោល មុននឹងច្រៀងបទ «គ្មានការឈឺចាប់ គ្មានការបញ្ចប់» ជាមួយលោក ឆន សុវណ្ណរាជ។ រីឯបេក្ខនារី ឈាង សុវណ្ណាវី ពីខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បញ្ចេញសមត្ថភាពលើបទ «មួយលានឆ្នាំ» មុននឹងចាប់ដៃគូជាមួយកញ្ញា ឱក សុគន្ធកញ្ញា បកស្រាយបទ «ស្រឡាញ់គ្នាយូរហើយ ម្តេចបន្តទៀតមិនបាន»។ នៅមុនការប្រកាសលទ្ធផលវគ្គទីមួយ ជ័យលាភីរដូវកាលទីមួយ គឺលោក នី រតនា និងជ័យលាភីរដូវកាលទីពីរ គឺ កញ្ញា ឈិន ម៉ានិច បានបកស្រាយចម្រៀង «នារីក្នុងសុបិន្តបងជាអ្នកណា?» រួមគ្នាក្នុងនាមជាតារាកិត្តិយស។ បន្ទាប់មក ពិធីករ ជា វិបុល និងពិធីការិនី កែវ ចាន់និមល ប្រកាសលទ្ធផលថា បេក្ខជន ថៃពៅ និងញញឹម ត្រូវបន្តឡើងទៅប្រជែងយកពាន ខណៈបេក្ខនារី ស្រីល័ក្ខ និង សុវណ្ណាវី ទទួលបានសំឡេងសារគាំទ្រតិចជាងបេក្ខជន។ ឈានដល់វគ្គទីពីរ ថៃពៅ និងញញឹម ត្រូវបានតម្រូវឲ្យបកស្រាយពីរបទជាប់គ្នា។ ញញឹម ច្រៀងបទ «យប់១២កើត» បន្ទាប់មកបទ «រឿងងាយទេ»។ រីឯថៃពៅ លើកយកបទ «ដួងខែរនោច» មុននឹងច្រៀងបទ «ត្រូវម៉ក់»។ ជាលទ្ធផល ថៃពៅ ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រច្រើនជាង ញញឹម ដែលធ្វើឲ្យគេក្លាយជាជ័យលាភីទីបីនៃពានរង្វាន់ Cambodian Idol បន្ទាប់ពី នី រតនា និង ឈិន ម៉ានិច៕
គ្រី ថៃពៅ អាយុ២៥ឆ្នាំ បានក្លាយជាម្ចាស់ពាន Cambodian Idol រដូវកាលទីបី ដែលរៀបចំដោយទូរទស្សន៍ហង្សមាស ជាមួយនឹងប្រាក់រង្វាន់១៥០លានរៀល។ ថៃពៅ ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រលើស សៀក ញញឹម នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ នារាត្រីថ្ងៃអាទិត្យ ទី៨ ខែមេសា ក្រោមវត្តមានចូលរួមរបស់លោកស្រីឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ម៉ែន សំអន និងលោក ខៀវ កាញារីទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន។
1.    អ្នគគួរតែញ៉ាំពពួកសណ្តែកឲ្យបានច្រើន ព្រោះនៅក្នុងនោះមានវីតាមីន ប្រូតេអ៊ីន និងសារធាតុជាច្រើនដែលអាចធ្វើឲ្យរាងអ្នកស្អាត ហើយអាចចៀសពីជំងឺមហារីកទៀតផង។ 2.    អ្នកគួរតែពិសារបន្លែ និងផ្លែឈើ៥ពណ៌ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដោយមានពណ៌លឿង ទឹកក្រូច ក្រហម បៃតង និងផ្ទៃមេឃ ព្រោះបន្លែ និងផ្លែឈើទាំងនេះអាចជួយការពារអ្នកពីជំងឺមហារីក ជំងឺបេះដូង ថែមទាំងអាចជួយបង្កើនការចងចាំរបស់អ្នកទៀតផង។ ជាពិសេស អាចធ្វើឲ្យអ្នកមិនធាត់ខ្លាំងទៀត។ 3.    មានបន្លែ និងផ្លែឈើមួយចំនួនអាចបរិភោគទាំងសំបកបាន។ ដូចនេះ អ្នកគួរតែលាងឲ្យស្អាត ហើយពិសារទាំងសំបក ព្រោះនៅក្នុងសំបកទាំងនោះមានផ្ទុកសារធាតុដែលអាចធ្វើឲ្យអ្នកមានសុខភាពល្អ និងមានរូបរាងស្អាតបាន។ 4.    អ្នកគួរតែញ៉ាំទឹកដោះគោ និងផលិតផលដែលធ្វើពីទឹកដោះគោរាល់ថ្ងៃ ព្រោះវាអាចធ្វើឲ្យឆ្អឹងអ្នករឹងមាំ ថែមទាំងអាចបង្កើនប្រព័ន្ធការពាររាងកាយអ្នក ព្រមទាំងអាចព្យាបាលជំងឺទល់លាមកទៀតផង។ 5.    អ្នកគួរតែញ៉ាំត្រីសមុទ្រឲ្យបានច្រើន ព្រោះវាអាចការពារបេះដូងអ្នកឲ្យមានសុខភាព និងអាចកាត់បន្ថយអាការៈឈឺចុកចាប់របស់អ្នកក្រោយពេលដែលហាត់ប្រាណរួច។ ជាពិសេស អ្នកគួរតែញ៉ាំស៊ុតផងដែរ ព្រោះវាក៏អាចជួយធ្វើឲ្យរាងអ្នកស្អាតដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh  
ក្រៅពីអ្នកព្យាយាមហាត់ប្រាណជារៀងរាល់ថ្ងៃ អ្នកគួរតែបរិភោគតាមវិធីទាំងឡាយខាងក្រោមនេះ ដើម្បីរក្សារាងអ្នកឲ្យស្អាត។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
ជាមួយគ្នានេះ លោក ជា សុមេធី អភិបាលខេត្តព្រៃវែង បានបញ្ជាឲ្យអាជ្ញាធរចាត់វិធានការក្ដៅ រឹតបន្តឹងការឆ្លងកាត់ខេត្ត និងធ្វើចត្តាឡីស័កឲ្យមានត្រឹមត្រូវ។   មនុស្សទាំង៦នាក់នោះរួមមាន៖ កុមារី សឹង ម៉ារី អាយុ ៧ខែ រស់នៅភូមិស្វាយពក ឃុំស្ពឺក ស្រុកបាភ្នំ បានទៅពីភ្នំពេញថ្ងៃទី៩ មេសា ២០២១។ ឈ្មោះ សឹង វិច្ចរ៉ា  ភេទប្រុស អាយុ២១ឆ្នាំ រស់នៅភូមិស្វាយពក ឃុំស្ពឺក ស្រុកបាភ្នំ ទៅពីភ្នំពេញថ្ងៃទី៩ មេសា ២០២១។ ឈ្មោះ ខ្មៅ ឆៃ ភេទប្រុស អាយុ ២៧ឆ្នាំ រស់នៅភូមិទីតាងើយ ឃុំរោងដំរី ស្រុក បាភ្នំ ទៅពីភ្នំពេញថ្ងៃទី ទៅពីភ្នំពេញថ្ងៃទី៨ មេសា ២០២១។ ឈ្មោះ អ៊ុន យ៉ុន ភេទប្រុស អាយុ៦២ឆ្នាំ រស់នៅភូមិព្រៃប្រង់ ឃុំស្ពឺខ ស្រុកបាភ្នំ ទៅពីភ្នំពេញថ្ងៃទី៨ មេសា ២០២១។ ឈ្មោះ យុត សុត ភេទប្រុស អាយុ៤២ឆ្នាំ រស់នៅភូមិមេសាង ឃុំព្រៃរំដេង ស្រុក មេសាង ទៅពីភ្នំពេញថ្ងៃទី១០ មេសា ២០២១។ ឈ្មោះ ប៊ុន បុរី ភេទប្រុស អាយុ២០ឆ្នាំ រស់នៅភូមិកណ្តាល ឃុំឈើកាច់ ស្រុក បាភ្នំ ទៅពីខេត្តព្រះសីហនុថ្ងៃទី៥ មេសា ២០២១។    គិតមកដល់ពេលនេះ កម្ពុជាមានករណីឆ្លងកូវីដ-១៩ សរុប៤៥១៥ករណី ក្នុងនោះ៣៩៨២នាក់ពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ។ អ្នកជំងឺសរុប២២១២ នាក់ បានជាសះស្បើយ រីឯអ្នកស្លាប់ឡើងដល់៣០នាក់៕  
រដ្ឋបាលខេត្តព្រៃវែង បានប្រកាសរកឃើញមនុស្សចំនួន ៦នាក់ ល្មើសបម្រាមលួចឆ្លងចូលខេត្តព្រៃវែង វិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ដែលមាន ៥នាក់មកពីភ្នំពេញ និងម្នាក់មកពីខេត្តព្រះសីហនុ។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់រដ្ឋបាលខេត្តព្រៃវែង នៅយប់ថ្ងៃទី១២ មេសា។
  ការស្រាវជ្រាវមួយចំនួនបានបង្ហាញថា MUFAs អាចផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់កម្រិតអាំងស៊ុយលីន និងការត្រួតពិនិត្យជាតិស្ករក្នុងឈាម ចំពោះអ្នកមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី ២។ ប៉ុន្តែ ខ្លាញ់ដែលនាំអោយមានសុខភាពល្អ ដូចជាប្រេងអូលីវ គឺមានកាឡូរីខ្ពស់ ដូច្នេះ ពួកវាប្រើបានតែនៅក្នុងកម្រិតមធ្យមតែប៉ុណ្ណោះ។ ហើយសូមចាំថា អ្នកមិនអាចធ្វើអោយអាហារដែលមិនល្អសម្រាប់សុខភាព ទៅជាល្អវិញ ដោយគ្រាន់តែបន្ថែមប្រេងអូលីវបាននោះទេ៕   ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh
ជាតិខ្លាញ់ជាច្រើនប្រភេទដែលមាននៅក្នុងប្រេងអូលីវ ជាពពួកអាស៊ីតខ្លាញ់ MUFAs ដែលនាំអោយមានសុខភាពល្អ។ អាស៊ីតខ្លាញ់ MUFAs អាចជួយបន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូង។ MUFAs អាចជួយកាត់បន្ថយកូឡេស្តេរ៉ុលសរុប និងកម្រិតកូឡេស្តេរ៉ុលអាក្រក់ចេញពីរាងកាយ។ MUFAs ក៏អាចជួយធ្វើអោយឈាមកកបានធម្មតា។
លោក រ៉ាម ណាត កូវិន (Ram Nath Kovind) ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌា បានថ្វាយសារដល់ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្ដេច ព្រះបរមនាថ នរោត្ដម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា ហើយព្រះអង្គ បានប្រទានសារជូនទៅលោកវិញ ដោយព្រះរាជសារ និងសារនោះ គឺជាការអបអរសាទរទៅវិញទៅមក ចំពោះការប្រារព្ធខួប៧០ឆ្នាំនៃការបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតកម្ពុជា-ឥណ្ឌា។  ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌា បានទូលព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា តាមរយៈសារ ដែលចុះកាលបរិច្ឆេទ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២២ បែបនេះថា៖«ប្រទេសយើងទាំងពីរ សប្បាយរីករាយចំពោះទំនាក់ទំនងដ៏ជិតស្និទ្ធ និងបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត រួមទាំងបានចែករំលែកផលប្រយោជន៍ជាមួយគ្នាទៅវិញទៅមក។ ចំពោះឥណ្ឌា កម្ពុជា គឺជាអ្នកជិតខាងដ៏ល្អ ជាដៃគូដ៏មានតម្លៃ ជាមិត្តដ៏អស្ចារ្យ និង ជាដៃគូសន្ទនាគន្លឹះ ក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយភាគខាងកើត»។ ក្នុងព្រះរាជសារ ដែលចុះកាលបរិច្ឆេទ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២២ ព្រះប្រមុខរដ្ឋកម្ពុជា ទ្រង់មានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ប្រមុខរដ្ឋឥណ្ឌាវិញ ដូច្នេះថា៖«ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរបស់យើង ដែលបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃបេតិកភណ្ឌ សាសនា និងវប្បធម៌ដ៏យូរលង់មកហើយនោះ បានឆ្លងកាត់អស់រយៈពេល៧០ឆ្នាំមកហើយ ហើយទោះបីជាប្រទេសយើងទាំងពីរ ជួបប្រទះនឹងបញ្ហាប្រឈមជាច្រើនក្តី ក៏ទំនាក់ទំនងរបស់យើង នៅតែបន្ត ដើម្បីប្រទេសយើងទាំងពីរ កាន់តែរឹងប៉ឹង»។     ជាមួយគ្នានេះ ថ្នាក់នាយករដ្ឋមន្រ្តី និងថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស ក៏បានផ្ញើសារជូនគ្នាទៅវិញទៅមកដែរ ដើម្បីអបអរសារសាទរខួប៧០ឆ្នាំនៃការបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតកម្ពុជា-ឥណ្ឌា។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ផ្ញើសារជូនលោក ណារ៉េនត្រា ម៉ូឌី (Narendra Modi) នាយករដ្ឋមន្រ្តីឥណ្ឌា ហើយលោក ណារ៉េនត្រា ម៉ូឌី ផ្ញើសារជូនសម្តេច។ លោក ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសកម្ពុជា ផ្ញើសារជូនលោក ស៊ូប្រាម៉ាន់យ៉ាម ចៃសានកា (Subrahmanyam Jaishankar) រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសឥណ្ឌា ហើយលោក ស៊ូប្រាម៉ាន់យ៉ាម ចៃសានកា ផ្ញើសារជូនលោក ប្រាក់ សុខុន។    សូមបញ្ជាក់ថា ទំនាក់ទំនងការទូតកម្ពុជា-ឥណ្ឌា ត្រូវបានបង្កើតឡើង ក្នុងឆ្នាំ១៩៥២ ហើយមកដល់ឆ្នាំ២០២២នេះ ទំនាក់ទំនងការទូតនៃប្រទេសទាំងពីរ មានអាយុកាល៧០ឆ្នាំហើយ៕       
ដោយ៖ វ៉ន ស៊ីចេន 
ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង KCNA នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមករា បានប្រកាសពីការសាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយមធ្យមប្រភេទ Hwasong-12 ដោយបាញ់ចេញពីផ្ទៃដីទៅគោលដៅដែលនៅលើផ្ទៃដីដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ភាពត្រឹមត្រូវ សុវត្ថិភាព និងប្រសិទ្ធភាពប្រតិបត្តិការនៃប្រព័ន្ធអាវុធនេះ។    KCNA ក៏បានបន្តថា ការសាកល្បងបាញ់ចំគោលដៅលើដីបែបនេះគឺដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពប្រទេសជិតខាង។ បន្ថែមពីនេះ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋខាងលើ ក៏អះអាងថា ក្បាលគ្រាប់ដែលត្រូវបានសាកល្បង ត្រូវបានបំពាក់ជាមួយកាមេរ៉ាថតរូបពេលក្បាលគ្រាប់នោះកំពុងហោះនៅក្នុងលំហទៀតផង។ KCNA បានបង្ហាញពីរូបភាពដែលថតដោយកាមេរ៉ាបំពាក់លើក្បាលគ្រាប់នោះដែរ។   កូរ៉េខាងត្បូងវិញ បានប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំងនឹងការបាញ់មីស៊ីលលើកទី៧នេះ។ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន បានរិះគន់ថា ជាមួយការតេស្តមីស៊ីលនេះ កូរ៉េខាងជើងឈានជើងកាន់តែខិតជិតទៅការលុបចោលទាំងស្រុងចំពោះការផ្អាកការសាកល្បងមីស៊ីលឆ្លងទ្វីបរបស់ខ្លួន។   បូកទាំងការបាញ់ម្សិលមិញ កូរ៉េខាងជើង កំពុងរវល់ខុសធម្មតាលើការសាកល្បងអាវុធរបស់ខ្លួនបន្ទាប់ពីអាក់ខានច្រើនខែ។ នាកិច្ចប្រជុំបក្សនៅដើមខែមករា កូរ៉េខាងជើង ក៏បន្លុយពាក្យថា ខ្លួនអាចចាប់ផ្ដើមការសាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិក និងនុយក្លេអ៊ែរឡើងវិញទៀតផង៕  
កូរ៉េខាងជើង បានបញ្ជាក់ថា មីស៊ីលដែលប្រើការបាញ់សាកល្បងថ្ងៃទី៣០ ខែមករា ជា មីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយមធ្យម (IRBM) ប្រភេទ Hwasong-12។ នេះជាលើកទីមួយហើយដែលទីក្រុងព្យុងយ៉ាងតេស្តមីស៊ីលកម្រិតមធ្យមបែបនេះ បើគិតតាំងពីការតេស្តលើកចុងក្រោយកាលពីឆ្នាំ២០១៧ កន្លងទៅ។
ពលរដ្ឋដែលរស់នៅមូលដ្ឋានក្នុងខេត្ត Dak Nong បានរាយការណ៍ទៅសមត្ថកិច្ចទាក់ទងនឹងសកម្មភាពអាជីវកម្មផលិតកាហ្វេដ៏គួរឲ្យសង្ស័យរបស់ស្ត្រីឈ្មោះ Nguyen Thi Loan និងគ្រួសាររបស់ខ្លួន។ ក្រោយការតាមដាន សមត្ថកិច្ចបានរកឃើញថា គ្រួសារមួយនេះ បានផលិតកាហ្វេដ៏កខ្វក់ ដើម្បីលក់នៅលើទីផ្សារ។ កាសែត Tuoi Tre News បានបញ្ជាក់ថា នាប្រតិបត្តិការបង្ក្រាប អាជ្ញាធរបានរកឃើញកាហ្វេជាច្រើនតោន ត្រូវបានផលិតរួចរាល់ រួមទាំងម្សៅខ្មៅ៣៥គីឡូក្រាមដែលលាយចេញថ្មពិលចាស់ និងទឹកខ្មៅកខ្វក់ប្រមាណ១០គីឡូក្រាមទៀត។ នាង Loan បានរៀបរាប់ថា គ្រួសាររបស់ខ្លួន បានទិញគ្រាប់កាហ្វេដែលគេត្រូវចោល ក្នុងតម្លៃថោក ហើយយកទៅផ្សំជាមួយសារធាតុផ្សេងទៀត ដូចជាកម្ទេចថ្ម និងម្សៅខ្មៅនៅក្នុងថ្មពិល (D batteries)។ នាងបានអះអាងថា ចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មតាំងពីដើមឆ្នាំ២០១៨មក នាងបានលក់កាហ្វេនេះប្រមាណជាង៣តោនទៅលើទីផ្សារហើយ៕ ប្រភពរូបថត៖ ប៉ូលិស Dak Nong វៀតណាម និងសារព័ត៌មាន Tuoi Tre News
ប៉ូលិសខេត្ត Dak Nong និងក្រុមអធិការកិច្ចចំណីអាហាររបស់វៀតណាម កាលពីដើមសប្តាហ៍កន្លងមក បានបង្ក្រាបផ្ទះផលិតកាហ្វេមួយកន្លែង ដែលផ្សំពីសារធាតុដ៏គ្រោះថ្នាក់។ យោងតាមការផ្សាយរបស់កាសែត Tuoi Tre News កាហ្វេនោះ ធ្វើចេញពីម្សៅខ្មៅ នៃថ្មពិលដែលប្រើប្រាស់រួច រួមកម្ទេចថ្មកខ្វក់។
  ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមលោកអ្នកនាង ទស្សនាបទសម្ភាសរវាងសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងអ្នកស្រី កែន បូព្រាង ប្រធាននាយកដ្ឋានជីវៈចម្រុះ នៃក្រសួងបរិស្ថានខាងក្រោម៖    
ភ្នំពេញ៖ នាពេលបច្ចុប្បន្ន នៅតាមពិធីមង្គលការ ឬជប់លៀងមួយចំនួន បានចំណាយថវិកាច្រើនក្រាសក្រែលលើការតុបតែផ្កា «កេសរកូល ឬអរគីដេ» ដែលនាំចូលពីប្រទេសថៃ និងវៀតណាម។ ដើម្បីទប់ស្កាត់លំហូរថវិកាជាតិ ក្រសួងបរិស្ថានកំពុងសិក្សាពីលទ្ធភាពបង្កាត់ពូជ«ផ្កាកេសរកូលព្រៃ» ដោយខ្លួនឯង ហើយឆ្ពោះទៅរកការធ្វើពាណិជ្ជកម្មក្នុងប្រទេស និងក្រៅប្រទេសថែមទៀត។ 
សូមអញ្ជើញស្ដាប់បទសម្ភាសរវាងកញ្ញា ញឹក ស្រីល័ក្ខ អ្នកសារព័ត៌មាន Thmeythmey.com ជាមួយកញ្ញា មាន សូនីតា ដូចតទៅ៖ នាល្ងាចថ្ងៃទី ១២ ខែមករានេះ ក្រុមការងារចលនា GoGoCambodia បានប្រកាសពីយុទ្ធនាការក្រមា៖«បំបែកឯតទគ្គកម្ម ក្រមាវែងជាងគេលើពិភពលោក» ដែលនឹងក្លាយជាមោទនភាពថ្មីមួយសម្រាប់កម្ពុជា។ យុទ្ធនាការនេះ ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណង លើកកម្ពស់មោទនភាពជាតិ តាមរយៈស្នាដៃមួយដែលមានការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ និងការបង្កបរិយាកាសចូលរួមចំណែកពីប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បីរួមគ្នាថែរក្សា និងលើកស្ទួយ មរតកវប្បធម៌ខ្មែរ៕ អត្ថបទទាក់ទង   កុមារលក់ក្រមានៅប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ចេះនិយាយ ៦ភាសា   ការពានាស្បៃ ក្រមា និងកន្សែងរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ មានតាំងពីមុនសម័យអង្គរ   សម្លៀកបំពាក់ពីក្រមា ពេញនិយមតែមួយប៉ប្រិចភ្នែក   ព្រឹទ្ធាចារ្យល្បុក្កតោ សាន គីមស៊ាន៖ ក្រមាជាអាវុធគ្មានមុខដ៏សាហាវរបស់បុព្វបុរសខ្មែរ
ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជាកំពុងរៀបចំយុទ្ធនាការក្រមា៖«បំបែកឯតទគ្គកម្ម ក្រមាវែងជាងគេលើពិភពលោក» ដែលមានប្រវែងជិត១០០០ម៉ែត្រ ហើយការបំបែកឯតទគ្គកម្មនេះ នឹងក្លាយជាមោទនភាពថ្មីមួយទៀតសម្រាប់កម្ពុជា។ រាជនីក្រមា កញ្ញា មាន សូនីតា បានថ្លែងពេញចិត្តយ៉ាងក្រៃលែងចំពោះយុទ្ធនាការនេះ ពីព្រោះជាយុទ្ធនាការដែលស្របនឹងអ្វីដែលតារាស្រីរូបបាន និងកំពុងធ្វើ ដើម្បីលើកកម្ពស់ក្រមាខ្មែរ។ សម្រាប់ កញ្ញា មាន សូនីតា ការបំបែកនឯតទគ្គកម្មក្រមានេះ នឹងជួយលើកតម្កើងក្រមាខ្មែរ  ធ្វើឲ្យក្រមាមានទីផ្សារ ពិសេសអ្នកត្បាញក្រមា មានជីវិតរស់ឡើងវិញ ដោយមិនចាំបាច់ចំណាកស្រុក។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ មាន សូនីតា បានស្នើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរចូលរួមត្បាញក្រមាទាំងអស់គ្នា ដែលនឹងនឹងចាប់ផ្ដើមជាមួយនឹង«ពិធីបើកត្បាញសរសៃដំបូង» នាថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ  នៅទីតាំងវាលព្រះមេរុ។
  អាជ្ញាធរបាតសមុទ្រអន្តរជាតិ (ISA) ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោមអនុសញ្ញាសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ(UNCLOS) ឆ្នាំ១៩៨២ កំពុងរៀបចំច្បាប់ ឬបទប្បញ្ញត្តិស្តីពីការធ្វើអាជីវកម្មរុករកធនធានរ៉ែនៅបាតសមុទ្រ ដែលតំបន់ក្រៅយុត្តាធិការរបស់ប្រទេសណាមួយ)។ ISA ដែលទទួលបន្ទុកការពារបាតសមុទ្រនឹងជួបប្រជុំនៅខែកក្កដា និងខែសីហាដើម្បីបន្តអភិវឌ្ឍ និងអនុម័តបទប្បញ្ញត្តិដែលបើកផ្លូវដល់ឧស្សាហកម្មរុករករ៉ែ។ ប្រសិនបើត្រូវបានអនុម័ត អាជ្ញាប័ណ្ណដែលផ្តល់សិទ្ធិបូមរករ៉ែនៅបាតសមុទ្រអាចនឹងចាប់ផ្តើមពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។   ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ អំឡុងសន្និសីទសមុទ្ររបស់ UN នៅព័រទុយហ្គាល់ ប្រធានាធិបតីប៉ាឡាវ Surangel Whipps បានព្រមានពីហានិភ័យ និងក្តីបារម្ភចំពោះសហគមន៍ដែលងាយរងគ្រោះដោយសារការរុករុករ៉ែក្រោមសមុទ្រ។ លោកព្រមទាំងសង្ឃឹមថា ប្រទេសផ្សេងទៀតនឹងចូលរួមក្នុងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយប៉ាឡាវ ហ្វីជី និងសាម័រដើម្បីអំពាវនាវឱ្យ ISA ផ្អាករៀបចំច្បាប់ដែលអនុញ្ញាតឱ្យឧស្សាហកម្មបំផ្លិចបំផ្លាញដល់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី។   «យើងស្នើឱ្យអ្នកទាំងអស់គ្នាប្រកាន់ការគាំទ្រថាការរុករករ៉ែនៅបាតសមុទ្របណ្តាលឱ្យជីវិតសមុទ្រ និងបាតសមុទ្រកាន់តែងាយរងគ្រោះ»។ លោក Whipps លើកឡើងបែបនេះនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា។ បើតាមមេដឹកនាំប្រទេសកោះប៉ាស៊ីហ្វិកមួយនេះ ផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចដែលបានមកពីឧស្សាហកម្មប្រភេទនោះ មិនសមនឹងហានិភ័យដែលនឹងអាចកើតមានឡើងនោះទេ។   កាលពីដើមខែមិថុនា ស៊ីលីឯណោះ ក៏បានអំពាវនាវឱ្យ ISA ផ្អាកការអនុម័តច្បាប់ខាងលើចំនួន១៥ឆ្នាំ ដោយលើកឡើងពីបញ្ហាកង្វះទិន្នន័យវិទ្យាសាស្រ្តជាក់លាក់ និងបញ្ហាបរិស្ថាន។    ប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង ៧ (G7) កាលពីខែមុនប្រកាសថា ប្រទេសទាំងនេះយល់ព្រមលើគម្រោងរុករករ៉ែនៅបាតសមុទ្រ លុះត្រាតែមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានធ្ងន់ធ្ងរ ហើយគួរតែមានច្បាប់តឹងរ៉ឹងក្នុងការគ្រប់គ្រងឧស្សាហកម្មបែបនោះ។ ប៉ុន្តែ ចិន ក៏ដូចជា កោះប៉ាស៊ីហ្វិកណូរូគាំទ្រ ISA ដោយកាលពីឆ្នាំមុនបានស្នើឱ្យពន្លឿនការអនុម័តច្បាប់រុករករ៉ែនៅបាតសមុទ្រថែមទៀត។   ការរុករករ៉ែនៅបាតសមុទ្រ ត្រូវប្រើគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ដើម្បីបូមយកដុំថ្មទំហំប៉ុនដុំដំឡូង ដែលមានផ្ទុកលោហធាតុដូចជា កូប័ល ទង់ដែង នីកែល និងលោហធាតុកម្រផ្សេងទៀតដែលភាគច្រើនត្រូវបានយកមកប្រើប្រាស់នៅក្នុងថ្ម ឬឧបករណ៍ដែលផ្ទុកថាមពលដទៃទៀត។    ប៉ុន្តែដំណើរការនេះនឹងផ្តល់ផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានយ៉ាងខ្លាំង។ បើតាមរបាយកាណ៍របស់ Greenpeace ការបូមយករ៉ែនៅបាតសមុទ្រនឹងនាំឱ្យបាត់បង់ជីវចម្រុះដែលមិនអាចស្តារឡើងវិញបាន បំផ្លិចបំផ្លាញប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ក៏ដូចជាគំរាមកំហែងដល់អត្ថប្រយោជន៍របស់មនុស្សជាតិផ្សេងទៀតរួមមានថ្នាំពេទ្យ និងជលផលនាពេលអនាគត៕          
កោះប៉ាស៊ីហ្វិកមានប៉ាឡាវ ហ្វីជី និងសាម័រ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា ប្រកាសជំហរប្រឆាំងចំពោះការជីករ៉ែនៅបាតសមុទ្រ ខណៈស្ថាប័នចំណុះអង្គការសហប្រជាជាតិមួយត្រៀមចេញបញ្ញតិ្តគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មក្រោមសមុទ្រ។ បើតាមការប្រកាសរបស់ប្រធានាធិបតីប៉ាឡាវអំឡុងសន្និសីទសមុទ្ររបស់ UN ការបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពថ្មី មានគោលដៅប្រឆាំងឧស្សាហកម្មរុករករ៉ែនៅបាតសមុទ្រ។
ក្រសួងបរិស្ថាន ប្រកាសបើកយុទ្ធនាការ «អន្ទាក់សូន្យ» នាព្រឹកថ្ងៃទី ៣មីនា ឆ្នាំ២០២២ តាមរយៈប្រព័ន្ធវីដេអូ  Zoom។ យុទ្ធនាការ«អន្ទាក់សូន្យ»នេះ នឹងអនុវត្តនៅតាមបណ្តាខេត្តដែលសិ្ថតនៅខាងកើតទន្លេមេគង្គ រួមមានខេត្តក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង រតនគិរី មណ្ឌលគិរី ព្រះវិហារ និងខេត្តកំពង់ធំ។    លោក នេត្រ ភក្រ្តា រដ្ឋលេខាក្រសួងបរិស្ថាន បានលើកឡើងថា យុទ្ធនាការអន្ទាក់សូន្យ ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណង ផ្សព្វផ្សាយឱ្យប្រជាជនបានដឹងពីគុណតម្លៃសត្វព្រៃ ដើម្បីឱ្យពួកគេចូមរួមថែរក្សាធនធានធម្មជាតិ និងសត្វព្រៃ។ បំណងសំខាន់មួយទៀតគឺលុបបំបាត់ការដាក់អន្ទាក់ខុសច្បាប់ ការបរបាញ់សត្វ និងពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ ខណៈអន្ទាក់បានគំរាមកំហែងយ៉ាងខ្លាំងដល់ជីវិតសត្វព្រៃក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន។    លោក នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងបរិស្ថាន។ រូបភាពពី លោក នេត្រ ភក្ត្រា សូមជម្រាបថា ក្នុងឆ្នាំ២០២១ ក្រសួងបរិស្ថាន បានដោះអន្ទាក់បានចំនួន ៦១ ៦១១អន្ទាក់ កើនឡើងជាង២០ភាគរយ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២០ ដែលមានអន្ទាក់ចំនួន ៤៣ ២៧០ ត្រូវបានប្រមូល និងដោះចេញដោយឧទ្យានុរក្ស។   ជុំវិញនឹងទោសទណ្ឌនៃការដាក់អន្ទាក់នេះ លោក គឹម ណុង អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានតំបន់ការពារធម្មជាតិនៃក្រសួងបរិស្ថាន បានឱ្យដឹងថា ជាទង្វើដែលល្មើសនឹងច្បាប់ធនធានធម្មជាតិថ្នាក់លេខ៣ ហើយជនល្មើស អាចប្រឈមនឹងជាប់ពន្ធនាគារពី១ឆ្នាំ ដល់ ៥ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី១៥លាន ដល់១៥០លានរៀល៕   អត្ថបទទាក់ទង   «ខ្សែដៃអន្ទាក់» ទទួលបានការគាំទ្រច្រើនពីភ្ញៀវទេសចរបរទេស       
ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងបរិស្ថានធ្វើយុទ្ធនាការ«អន្ទាក់សូន្យ» នៅតំបន់ការពារធម្មជាតិកម្ពុជា ដើម្បីលុបបំបាត់ការបរបាញ់សត្វការដាក់អន្ទាក់ខុសច្បាប់ និងលុបបំបាក់ការជួញដូរសាច់សត្វព្រៃ។ យុទ្ធនាការនេះមានរយៈពេល៦ខែ ដោយចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី៣ខែមីនាតទៅ។
បើតាមសេចក្ដីបំភ្លឺរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន បង្ហោះលើបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួន   «ឧទ្យានជាតិព្រះមុនីវង្ស បូកគោ» នៅតែរក្សាឈ្មោះប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួនដដែលដោយមិនមានការផ្លាស់ប្ដូរទៅឈ្មោះផ្សេងឡើយ។  ការបំភ្លឺរបស់ក្រសួងបរិស្ថាននេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានការផ្លាស់ប្ដូរផ្លាកសញ្ញា «រមណីយដ្ឋានឋានសួគ៌បូកគោ» ទៅជា «រមណីយដ្ឋានសុខាឋានសួគ៌»។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងបរិស្ថាន បានអះអាងថា៖  «ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មានគោលជំហរយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ក្នុងការរក្សាឈ្មោះទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់រមណីយដ្ឋានភ្នំបូកគោ ក៏ដូចជាឈ្មោះទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់រមណីយដ្ឋានដទៃទៀតនៅកម្ពុជា»។ សូមបញ្ជាក់ថា ជុំវិញបញ្ហាផ្លាស់ប្ដូរនេះ  ត្រូវបាន សម្តេច ហ៊ុន សែន បញ្ជាឲ្យអាជ្ញាធរខេត្តកំពត ទម្លាក់ស្លាកសញ្ញា និងឈ្មោះថ្មីរបស់រមណីយដ្ឋានបូកគោ ទៅឈ្មោះដើមវិញឲ្យបានមុនម៉ោង១១ នៃថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញានេះ។ រហូតមកដល់ពេលនេះ អភិបាលខេត្តកំពត លោក ចាន់ ចេស្តា  បានដឹកនាំសមត្ថកិច្ច ទៅចុះដកផ្លាកសញ្ញា «រមណីយដ្ឋាន សុខាឋានសួគ៌» រួចរាល់អស់ហើយ  នៅម៉ោងជិត ១០ព្រឹក នាថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧នេះ ដោយរក្សាឈ្មោះដើមនៅដដែល គឺ «រមណីយដ្ឋាន ឋានសួគ៌បូកគោ»៕
ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងបរិស្ថាន បានចេញសេចក្ដីបំភ្លឺ ជុំវិញឈ្មោះប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់រមណីយដ្ឋានភ្នំបូកគោ មិនត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរឡើយ។ ក្នុងសេចក្ដីបំភ្លឺរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន បញ្ជាក់ថា «ឧទ្យានជាតិព្រះមុនីវង្ស បូកគោ» នៅតែរក្សាឈ្មោះប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួនដដែលដោយមិនមានការផ្លាស់ប្ដូរទៅឈ្មោះផ្សេងឡើយ។
  អង្គការការពារសេរីភាពសារព័ត៌មានដែលមានមូលដ្ឋានក្នុងទីក្រុងញូវយ៉កនេះ បានកត់ត្រាករណីកើនឡើងនូវការប្តឹងផ្តល់ប្រភពព័ត៌មាន ករណីប្តឹងផ្តល់ពីបទបរិហារកេរ្តិ៍ និងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញអ្នកកាសែតដែលចុះបំពេញការងារ និងនៅតាមច្រកព្រំដែនសហរដ្ឋអាមេរិក។   អង្គការនេះ ក៏បានស្រង់សម្តីដើមរបស់អ្នកកាសែតជាង៤០នាក់ អ្នកជំនាញខាងច្បាប់ស្តីពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ អ្នកសិក្សានិងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកផងដែរ។ ការសិក្សាដែលពិនិត្យមើលអំពីរបៀបដែលការវាយប្រហារ«បានផ្តល់អំណាចដល់មេដឹកនាំផ្តាច់ការបរទេស ក្នុងការបង្ខូចកិត្តិនាម និងរឹតត្បិតសារព័ត៌មានក្នុងប្រទេសរបស់ពួកគេ» បានសរសេរថា៖ «អ្នកជំនាញមួយចំនួនដែលឃ្លាំមើលការវាយប្រហារនេះ បារម្ភអំពីការគំរាមកំហែងដែលមានស្រាប់ចំពោះសេរីភាពសារព័ត៌មានអាមេរិកាំង»។   អ្នកនិពន្ធរបាយការណ៍សិក្សានេះ គឺលោក Leonard Downie Jr ដែលជាអតីតនិពន្ធនាយកប្រតិបត្តិនៃកាសែត The Washington Post បានប្រាប់ VOAថា៖ «លោកអ្នកបានឃើញស្រាប់ហើយពី គំរូនៃការវាយប្រហារនេះ។ លោកអ្នកមើលឃើញពីរបៀបដែលមេដឹកនាំផ្តាច់ការជាច្រើននៅជុំវិញពិភពលោក កំពុងទៅហួសពីអ្វីដែលលោកត្រាំ បានធ្វើទៅទៀត ដោយដាក់ការរឹតត្បិតទៅលើសារព័ត៌មាន និងចាប់ខ្លួនអ្នកយកព័ត៌មានជាដើម»។   លោក Downie បន្តទៀតថា៖ «ក្នុងករណីជាច្រើន មេដឹកនាំទាំងនោះ បានប្រើប្រាស់ភាសាដូចភាសាលោកត្រាំបេះបិទតែម្តងគឺពួកគេនិយាយអំពី«ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ»។ លោក Downie ដែលបច្ចុប្បន្នជាសាស្ត្រាចារ្យសារព័ត៌មាននៃមហាវិទ្យាល័យវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាននិងសារគមនាគមន៍មហាជន (Walter Cronkite School of Journalismand Mass Communication) នៃសាកលវិទ្យាល័យArizona State បានបន្ថែមទៀតថា៖ «អ្វីដែលធ្វើឲ្យខ្ញុំព្រួយបារម្ភអំពីប្រទេសទាំងនោះដែលប្រើប្រាស់សហរដ្ឋអាមេរិកជាឧទាហរណ៍ចំពោះអ្វីដែលពួកគេកំពុងតែធ្វើនេះគឺថា នៅសហរដ្ឋអាមេរិក យើងមានវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញលើកទី១ដែលការពារសេរីភាពសារព័ត៌មាន តែប្រទេសទាំងនោះគ្មានទេ»។   ការសិក្សាដែលរួមបញ្ចូលទាំងការស្រាវជ្រាវរបស់លោក Stephanie Sugarsនៃអង្គការឃ្លាំមើលសេរីភាពសារព័ត៌មានសហរដ្ឋអាមេរិក (U.S. Press Freedom Tracker) ដែលជាសម្ព័ន្ធអង្គការសារព័ត៌មានដែលបានចងក្រងការវាយប្រហារនិងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ លើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផងដែរនោះ ក៏បានរ៉ាយរាប់លម្អិតអំពីការរឹតត្បិតរបស់រដ្ឋបាលលោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ ទៅលើការទទួលបានព័ត៌មានអំពីរដ្ឋាភិបាល។   ការសិក្សានេះ ក៏បានរៀបរាប់អំពីការតទប់ផ្លូវច្បាប់របស់សេតវិមាន ប្រឆាំងនឹងសារព័ត៌មាន និងការអំពាវនាវរបស់លោកត្រាំ ឲ្យកែប្រែច្បាប់ស្តីពីការបរិហារកេរ្តិ៍ និង ការចោទប្រកាន់ថា «លោកប្រធានាធិបតី ប៉ុនប៉ងជ្រៀតជ្រែកចូលក្នុង ឯករាជ្យភាពហិរញ្ញវត្ថុរបស់ម្ចាស់ស្ថាប័នប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមួយចំនួនផងដែរ»។ សេតវិមាន មិនបានឆ្លើយតបនឹងសំណើរសុំអត្ថាធិប្បាយរបស់វីអូអេទេ។   របាយការណ៍នេះ ក៏បានដកស្រង់ករណីអ្នកកាសែតដែលត្រូវរងការគំរាមកំហែងក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ក្នុងនោះ អ្នកយកព័ត៌មានរបស់ស្ថាប័នកាសែត Boston Globeនិងទូរទស្សន៍CNN បានរងការគំរាមសម្លាប់ ហើយនៅឆ្នាំ២០១៨ មានការផ្ញើគ្រាប់បែកច្នៃ ទៅកាន់ការិយាល័យ CNN ប្រចាំនៅបុរីញូវយ៉ក និងទៅឲ្យមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ព្រមទាំងមន្ត្រីផ្សេងៗទៀតផងដែរ។   អតីតនាយកផ្នែកទំនាក់ទំនងនៃសេតវិមានគឺលោក Michael Dubke ក៏ត្រូវបានស្រង់សម្តីនៅក្នុងរបាយការណ៍សិក្សានេះផងដែរ ដោយលោកនិយាយថា លោកប្រធានាធិបតី ព្រលះដោយប្រើពាក្យសម្តីធ្ងន់ធ្ងរដាក់ស្ថាប័នសារព័ត៌មាន ដោយសារតែការរាយការណ៍ព័ត៌មានរបស់ស្ថាប័នទាំងនោះ ជាញឹកញាប់មានលក្ខណៈអវិជ្ជមានពេក។ លោក Dubke ត្រូវបានស្រង់សម្តី ដោយនិយាយថា៖ «គ្មានរឿងណាមួយនិយាយអំពីការរីកចម្រើនដែលលោកប្រធានាធិបតីបានសម្រេចបានខាងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនិងគោលនយោបាយការបរទេសសោះ»។   លោកបន្ថែមថាការរាយការណ៍រិះគន់ បានធ្វើឲ្យលោកប្រធានាធិបតីភ្ញាក់ផ្អើល ដោយសារលោកត្រាំ «មានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយស្ថាប័នសារព័ត៌មានជាយូរណាស់មកហើយ ក្នុងនាមលោកជាអ្នកជំនួញខាងអចលនទ្រព្យក្នុងបុរីញូវយ៉ក»។   លោក Dubke និយាយថា៖ «លោកត្រាំ តែងតែមានពេលនិយាយជាមួយសារព័ត៌មានជានិច្ច»។ ប៉ុន្តែ នៅក្នុងរបាយការណ៍សិក្សាដដែល លោក Dubke ក្រោយមក ក៏បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភអំពីមេដឹកនាំផ្តាច់ការ ដែលប្រើប្រាស់«ពាក្យសម្តីរបស់លោកត្រាំ ដើម្បីធ្វើជាសំអាងចំពោះអ្វីដែលពួកគេកំពុងធ្វើ ដាក់អ្នកកាសែតក្នុងប្រទេសរបស់ពួកគេផ្ទាល់»។ លោក Downie ដែលបានសរសេររបាយការណ៍កាលពីឆ្នាំ២០១៣ របស់អង្គការ CPJ ស្តីពីទំនាក់ទំនងរបស់អតីតប្រធានាធិបតី លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ជាមួយស្ថាប័នសារព័ត៌មាន ក៏បានប្រៀបធៀបទៅនឹងរដ្ឋបាលមុនៗផងដែរ។   ការចោទប្រកាន់របស់លោកត្រាំ ទៅលើ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលចំនួន៨នាក់ក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ពីបទធ្វើឲ្យលេចធ្លាយការសម្ងាត់របស់រដ្ឋាភិបាលដល់បណ្តាញសារព័ត៌មាន គឺមានល្បឿនលឿនជាងចំនួនអ្នកដែលត្រូវបានកាត់ទោសពីបទលួចបញ្ចេញការណ៍សម្ងាត់ក្នុងសម័យលោក អូបាម៉ា (ដែលមានមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលនិងបុគ្គលិកជាប់កិច្ចសន្យា១០នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលត្រូវបានកាត់ទោសក្នុងរយៈពេល៨ឆ្នាំ)។   អ្នកសរសេរខ្ទង់អត្ថាធិប្បាយនៃកាសែត Washington Postគឺអ្នកស្រី Margaret Sullivan បាននិយាយក្នុងរបាយការណ៍សិក្សារបស់អង្គការCPJ ថា៖ «ចំនួននៃការកាត់ទោសដ៏ច្រើនដោយក្រសួងយុត្តិធម៌ក្នុងរដ្ឋបាលលោកត្រាំ លើប្រភពផ្តល់ព័ត៌មាន គឺជាកំហុសរបស់រដ្ឋបាលលោកអូបាម៉ា។ រដ្ឋបាលនោះ បានបង្កើតគំរូមួយដែលងាយស្រួលឲ្យរដ្ឋបាលលោកត្រាំ ធ្វើតាម»។ លោកMichael Conway ដែលជាមេធាវីតំណាងគណៈកម្មការយុត្តិធម៌នៃរដ្ឋសភាសហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងការសួរដេញដោលក្នុងសវនាការដកតំណែងអតីតប្រធានាធិបតី Richard Nixonត្រូវបានដកស្រង់សម្តីដោយបានហៅការវាយប្រហាររបស់លោកត្រាំទៅលើស្ថាប័នសារព័ត៌មានថា«គ្រោះថ្នាក់និងអន្តរាយចំពោះសារព័ត៌មានសេរី» ជាងការវាយប្រហាររបស់លោក Nixonទៅទៀត។   លោក Downieដែលបានជួយកែសម្រួលរបាយការណ៍ស៊ើបអង្កេតក្នុងសំណុំរឿងអាស្រូវ Watergate ឲ្យកាសែតWashington Post បាននិយាយថា ការវាយប្រហាររបស់លោក មានលក្ខណៈអាក្រក់ជាង។   លោក Downie បានប្រាប់វីអូអេថា៖ «អស់រយៈពេលជាច្រើនខែ ការវាយប្រហារភាគច្រើនទៅលើស្ថាប័នប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងរជ្ជកាលលោក Nixon ផ្តោតតែលើកាសែត Washington Postតែប៉ុណ្ណោះ»។   លោកបន្ថែមថា៖ «វាជារឿងអកុសលសម្រាប់ពួកយើងនៅគ្រានោះ ប៉ុន្តែ ការវាយប្រហារនោះ គ្មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សាធារណមតិអំពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានទាំងអស់ដូចពេលនេះទេ»។   លោក Downie និយាយថា កាសែត Washington Post មិនទាន់ត្រូវបានចែកចាយទូទាំងប្រទេសទេនៅពេលនោះ ហើយប្រជាជនពិបាកក្នុងការវិនិច្ឆ័យរវាងអ្វីដែលលោក Nixon បាននិយាយនិងអ្វីដែលកាសែតWashington Post បានរាយការណ៍។   លោក Downie បានប្រាប់វីអូអេថា ដោយសារកត្តានោះហើយដែលលោក «មិនបានឃើញមានការរីកសាយភាពដូចគ្នានូវការមិនទុកចិត្តលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានជាទូទៅនោះ»។ លោក Downie និយាយថា៖ «ពិតណាស់ មានអ្នកគាំទ្រលោកប្រធានាធិបតី Nixonដែលមិនសប្បាយចិត្តនឹងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន ប៉ុន្តែ មិនមានការសង្ស័យច្រើនទៅលើភាពគួរឲ្យទុកចិត្តបាននៃប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន ដូចពេលនេះទេ»។   លោកបន្តថា «សម្តីអាក្រក់បំផុតដែលលោកប្រធានាធិបតី បាននិយាយអំពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន មិនត្រូវបាននិយាយជាសាធារណៈនោះទេ។ នៅពេលដែលពាក្យសម្តីទាំងនោះ ត្រូវបាននិយាយចេញ ឥឡូវ យើងដឹងតាមរយៈខ្សែអាត់របស់សេតវិមាន ក្នុងរង្វង់ការិយាល័យរបស់ប្រធានាធិបតី»៕   ប្រែសម្រួលដោយ លោក សាយ មុន្នី  
វ៉ាស៊ីនតោន  ការវាយប្រហាររបស់ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ទៅលើស្ថាប័នប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ មានប្រសិទ្ធភាពធ្វើឲ្យចុះខ្សោយនូវកិត្តិនាមនៃស្ថាប័ននេះ ហើយធ្វើឲ្យខ្វះឯកភាពគ្នារវាងស្ថាប័នសារព័ត៌មាននៅពេលដែលជំងឺឆ្លងរាតត្បាតកូវីដ១៩ នៅតែបន្តឆក់យកជីវិតពលរដ្ឋអាមេរិកាំងរាប់រយនាក់ក្នុងមួយថ្ងៃៗ។ នេះបើយោងតាមការសិក្សាថ្មីមួយដែលចេញផ្សាយដោយគណៈកម្មាធិការការពារអ្នកកាសែតCommittee to Protect Journalists (CPJ)។
លោក Chung Mong-gyu ប្រធានសមាគមបាល់ទាត់កូរ៉េខាងត្បូង (KFA) បានប្រកាសពីការសម្រេចចិត្តបញ្ចប់តំណែងរបស់លោក Klinsmann នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយ បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលរបស់សមាគមដែលធ្វើឡើងមិនដល់រយៈពេល ២៤ម៉ោងផងនោះ។    «បន្ទាប់ពីមានការពិនិត្យឡើងវិញដ៏ទូលំទូលាយនៃអនុសាសន៍ យើងបានសម្រេចចំនួនផ្លាស់ប្តូរគ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិ។ នៅពេលនិយាយពីការដឹកនាំអ្វីដែលល្អបំផុតក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិ ការគ្រប់គ្រងកីឡាករ និងទម្លាប់ការងាររបស់លោក Klinsmann មិនបានធ្វើតាមការរំពឹងទុករបស់យើងទៅលើគ្រូជម្រើសជាតិ ហើយមិនបានបង្ហាញពីភាពជាអ្នកដឹកនាំផងដែរ។ យើងបានសម្រេចចិត្តថា Klinsmann ទំនងជាមិនធ្វើឱ្យមានភាពប្រសើរឡើង ក្នុងនាមជាគ្រូបង្វឹក បើនិយាយពីសមត្ថភាព និងក្រមសីលធម៌របស់គាត់។»។ ប្រធានសមាគម KFA បាននិយាយបែបនេះក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានក្រោយកិច្ចប្រជុំ។   ដឹកនាំក្រុមបានតែមួយឆ្នាំ ពេលនេះលោក Klinsmann ត្រូវបាត់បង់ការងារកំពូល ការសម្រេចចិត្តនេះ ត្រូវបានប្រធានសមាគម KFA បញ្ជាក់ថា ជាការធ្វើតាមអនុសាសន៍ ណែនាំដោយគណៈកម្មាធិការជាតិរបស់ KFA ក្រោមហេតុផលថា បុរសវ័យ ៥៩ឆ្នាំ មិនបានបំពេញមុខងារជាគ្រូបង្វឹកតាមអ្វីដែលខ្លួនបានសន្យា ព្រមទាំងរឿងហេតុផ្សេងៗកើតមានក្នុងផ្ទៃក្នុងក្រុមកន្លងមក។   ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Asian Cup 2023 កូរ៉េខាងត្បូងរបូតឱកាសសម្រេចក្តីស្រម៉ៃប្រជែងពានក្រោយទន្ទឹងរង់ចាំ ៦៤ឆ្នាំ ដោយត្រូវបានហ្សកដានី ទម្លាក់ចេញត្រឹមវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដោយលទ្ធផល ២-០។    ហេតុផលសំខាន់មួយទៀតដែលធ្វើឱ្យក្រុមប្រកួតចាញ់ ព្រោះតែមុនការប្រកួតមកដល់ក្រុមកីឡាករវ័យក្មេងក្នុងក្រុមដែលរួមមាន Lee Kang-in បានមានជម្លោះជាមួយកីឡាករវ័យចំណាស់ក្នុងក្រុមទៅលើបញ្ហាការលេងវាយកូនឃ្លីលើតុ ហើយបណ្តាលឱ្យប្រធានក្រុម Heung Min Son របួសម្រាមដៃ។   ពេលប្រកួតទល់ហ្សក់ដានី ប្រព័ន្ធលេងរបស់កូរ៉េខាងត្បូងហាក់លែងមានប្រសិទ្ធិភាពស្របពេលដែលកីឡាករមានស្មារតីមិនល្អប្រសើរបន្ទាប់ពីមានទំនាស់៕
ក្រុមជម្រើសជាតិកូរ៉េខាងត្បូងបញ្ចប់តំណែងគ្រូបង្វឹករបស់លោក Jurgen Klinsmann នាថ្ងៃទី១៦ ខែកុម្ភៈ ក្រោយដឹកនាំក្រុមធ្លាក់ចេញពី Asian Cup 2023 ត្រឹមវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ និងបរាជ័យក្នុងការគ្រប់គ្រងស្ថានភាពផ្ទៃក្នុងរបស់សមាជិកក្រុម។
  ដើម្បីកុំឲ្យកាដូដ៏មហាសាលប្រចាំឆ្នាំនេះ របូតចេញពីដៃលោកអ្នក សូមប្រញាប់រួសរាន់អញ្ជើញមកឥឡូវនេះ ព្រោះប្រូម៉ូសិនមានសុពលភាពត្រឹមថ្ងៃទី៣១សីហាតែប៉ុណ្ណោះនៅតាមហាងទំនើបសាមសុងដែលបានកំណត់(ស៊ុនស៊ីម៉ិចកូ,K4, AEON Mall , KM Center, KLD3 -ល-)។ នេះជាឱកាសដ៏កម្រសម្រាប់អ្នក ព្រោះការចំណាយដែលទទួលបាន ចំណេញកាន់តែច្រើន មកវិញហើយថែមទាំងនាំសោភណភាពថ្មីជូនគេហដ្ឋាន, ការកម្សាន្តជូនគ្រួសារ និងសម្ភារៈប្រើប្រាស់ដ៏ទំនើបនិងទាន់សម័យតាមក្ដីប្រាថ្នាពីសាមសុងក្នុងខ្ទង់ចំណាយដ៏ឆ្លាតវៃនាឱកាសនៃការផ្ដល់កាដូដ៏មហាសាល នេះ។       ជាមួយកាដូដ៏មហាសាលប្រចាំឆ្នាំដែលផ្តល់ជូនកាន់តែធំជាងមុន ពិសេសជាងមុនសម្រាប់ការជាវផលិតផលអេឡិចត្រូនិចសាមសុងនោះ អតិថិជនទាំងអស់ អាចរីករាយជាមួយនឹងការផ្ដល់ជូនយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ពីកាដូពិសេសដ៏មហាសាលមានដូចជា ការជាវទូរទស្សន៍ថែមទូទឹកកក, ជើងចាប់ជញ្ជាំងមួយដ៏ស្រស់ស្អាត ឬទិញម៉ាស៊ីនបោកថែមទូរទស្សន៍ ឬទិញទូទឹកកកថែមឧបករណ៏បូមធូលី, ម៉ាស៊ីនកម្តៅអាហារ( Microwave) មួយដ៏កាលីប និងកាដូជាច្រើនទៀតផងដែរ។     លើសពីនេះទៅទៀត លោកអ្នកក៏អាចរីករាយនឹងឱិកាសចំណេញដ៏អស្ចារ្យពីសាមសុង ជាមួយការបានប្រាក់ត្រលប់មកវិញចាប់ពី ២០ដុល្លាររហូតដល់ ១០០ដុល្លារព្រមទាំងអាចធ្វើ ការបង់រំលស់ក្នុងអត្រាការប្រាក់០%សម្រាប់រយៈពេល៦ខែ នៅពេលលោកអ្នកទិញផលិតផលសាមសុងនៅអំឡុងខែសីហានេះ។     គួររំលឹកផងដែលថាផលិតផលដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រម៉ូសិនពិសេសនេះ សុទ្ធសឹងជាផលិតផលទំនើប ទាន់សម័យ និង កំពុងពេញនិយម ហើយស្ទើរតែទាំងអស់មានបំពាក់ដោយបច្ចេកវិទ្យា Digital Inverter ជួយសន្សំសំចៃថាមពល កាត់បន្ថយសម្លេងរំខាន និងគុណភាពខ្ពស់ ប្រើប្រាស់បានយូរ ព្រមទាំងមានមុខងារសំខាន់ៗជាច្រើនទៀត។       បានបើកកាដូរបស់អ្នកពីសាមសុងឬនៅ?   បើមិនទាន់បានទេ សូមប្រញាប់រួសរាន់អញ្ជើញមកឥឡូវនេះ ដើម្បីកុំឲ្យឱកាសមាស ឱកាសប្រាក់ កន្លងហួសឥតន័យ!  សូមអញ្ចើញមកទស្សនាដោយផ្ទាល់និងសាកសួរព័ត៌មានបន្ថែមនៅតាមហាងទំនើបសាមសុងដែលនៅជិតលោកអ្នកបំផុត។   លក្ខខណ្ឌនានា ត្រូវបានអនុវត្ត។  
ចង់បានផលិតផលសាមសុងប្រើប្រាស់ គ្មានពេលណាដែលល្អដូចពេលនេះទេ! ថែមក៏ថែម រង្វាន់ក៏រង្វាន់ ហើយអាចបង់រំលស់ដោយគ្មានការប្រាក់ទៀត នៅចាំដល់ពេលណាមួយឆ្នាំមានតែម្តង!!!
  ក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខា លើការដឹកជញ្ជូនសាច់ និងសម្ភារហ្វ្រេនឆាយ H B F ទូទាំងប្រទេសទៅកាន់តំណាងសាខាទាំងអស់នៅទូទាំងប្រទេស ដោយមានវត្តមាន លោក សួរ វីរៈ អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន វីរៈបុនថាំ អេចប្រេស និង លោក ថុង គឹមហួន អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន HBF នៅភោជនីយដ្ឋានទន្លេបាសាក់២។ ក្រុមហ៊ុនទាំង២ បានប្រកាសនូវដំណឹងដ៏គួរឱ្យរំភើប ចិត្តសម្រាប់គ្រប់អតិថិជន ជាពិសេសដៃគូតំណាងចែកចាយ លក់សាច់ចង្កាក់អាំង HBF ទាំងអស់ លែងព្រួយបារម្ភ ចំពោះការដឹងជញ្ជូនសាច់ទៀតហើយ ដោយថ្ងៃនេះ ក្រុមហ៊ុនបានរួមគ្នាប្រកាសថា ក្រុមហ៊ុនដឹងជញ្ជូន វីរៈបុនថាំ អេចប្រេស ជាអ្នកទទួលសេវាកម្មដឹករាល់ទំនិញ និងសម្ភារទាំងអស់របស់ HBF ទៅកាន់គ្រប់ទីកន្លែង គ្រប់ខេត្ត/ក្រុង ស្រុក/ខណ្ឌ ទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។    លោក ថុន គឹមហួន បានថ្លែងឱ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុនដឹងជញ្ជូន វីរៈបុនថាំ អេចប្រេស ជាក្រុមហ៊ុនមួយ ដែលទទួលការធានា និងផ្តល់ភាពជឿជាក់យ៉ាងខ្លាំង ហើយព្រមទាំងជួយដោះស្រាយបញ្ហាជាច្រើន សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនរបស់លោក។ ហេតុដូច្នេះ លោកបានចាត់ទុកថា ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូន វីរៈបុនថាំ អេចប្រេស ជាដៃគូសំខាន់ និងល្អប្រៀប បាននឹងខ្សែប្រយុទ្ធមួយរូប ឆ្ពោះទៅកាន់គោលដៅ ដើម្បីអតិថិនជន និងតំណាងចែកចាយទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។    លោក ថុន គឹមហួន បានបញ្ជាក់ថា គ្រប់អតិថិជន និងជាពិសេសតំណាងចែកចាយទាំងអស់របស់ HBF កុំគិតព្រួយបារម្ភរឿងថា ទិញសិទ្ធិយកលក់បន្តហើយ ជួបរឿងពិបាករឿងសាច់ចង្កាក់អាំង ដឹកជញ្ជូនមកកន្លែងលក់ ទោះនៅដល់ស្រុកខេត្តណា ក៏អាចដឹកទៅដល់ដែរ ព្រោះពេលនេះ ក្រុមហ៊ុនដឹងជញ្ជូន វីរៈ បុនថាំ អេចប្រេស បានចូលខ្លួនយ៉ាងពេលលេញ ក្នុងបំពេញភារកិច្ចនេះ ធ្វើយ៉ាងណាឱ្យ សាច់ចង្កាក់អាំង HBF ត្រូវតែទៅដល់ទីកន្លែងដែលបងប្អូនរស់នៅ ឬទីតាំងដែលលក់ដូរនោះ។ ហេតុដូច្នេះ ក្រុមហ៊ុន HBF មិនត្រឹមតែលក់សិទ្ធិទិញបន្ត ក្នុងតម្លៃមួយដែលជឿជាក់ ជួយបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋមានមុខរបប និងរកចំណូលបានវិញ ក្នុងអំឡុងពេលកូវិដ១៩ រឹតតែផ្តល់ភាពជឿជាក់ និងសុវត្ថិភាព មិនឱ្យប៉ះពាល់ ដល់ការលក់រកប្រាក់ចំណូល របស់តំណាងចែកចាយ HBF ឡើយ។    ជាមួយគ្នានោះ លោក សួរ វីរៈ អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនដឹងជញ្ជូន វីរៈ បុនថាំ អេចប្រេស បានអះអាងថា សេវាកម្មរបស់លោកទាំងការងារ និងបុគ្គលិករបស់លោកទាំងអស់ សុទ្ធសឹង តែខំប្រឹងយ៉ាងណា ដឹកសម្ភារជូនភ្ញៀវឱ្យដល់ទីតាំង ប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងជឿជាក់។    សូមបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ននេះ សាច់ចង្កាក់ HBF កំពុងតែសាខា និងតំណាងចែកចាយទូទាំងប្រទេស២៥ខេត្តក្រុង សរុបឡើងដល់ប្រមាណ៥០០សាខា ហើយកំពុងមាន ១០០សាខាផ្សេង បានចុះកុងត្រាទិញសិទ្ធិលក់បន្តរួចហើយ ប៉ុន្តែនៅរង់ចាំឱកាសសាលារៀនទូប្រទេសបើកជាផ្លូវឡើងវិញ គឺតំណាងទាំង១០០ទៀត នឹងត្រៀមបន្តផងដែរ។    សាច់ចង្កាក់ HBF ដែលមានលាយគ្រឿងផ្សំរហូត ដល់ 25មុខ ប្រលាក់ជូនបងប្អូនហើយសម្រាប់យកទៅលក់មាន៩មុខ ដូចជា ១.សាច់ចៀម ២.សាច់ពពែ ៣.សាច់ក្រពើ ៤.សាច់គោ ៥.សាច់ក្ងាន ៦.សាច់ជ្រូក ៧.សាច់មាន់ ៨.សាច់ទា ៩.សាច់ក្របី និង១០.សាច់អូទ្រីស ដោយមានតម្លៃត្រឹមតែ 2500៛ ប៉ុណ្ណោះ ក្នុង ១ចង្កាក់ ។    សម្រាប់តម្លៃដាក់លក់ ក្នុងការទិញសិទ្ធោលក់បន្ត HBF គឺលោក ថុង គឹមហួន បានបញ្ចុះតម្លៃយ៉ាងសមរម្យមែនទែន ដោយហ្វ្រេនឆាយក្នុងរដូវកាលកូវីដ-១៩ ទាំងមូលតម្លៃ៣ពាន់ដុល្លារ បញ្ចុះសល់ត្រឹមតែ ១ ៥០០ដុល្លារ និងកញ្ចប់ឈុត VIP ៣,៩៥០ដុល្លារប៉ុណ្ណោះជាមួយគ្រឿងបរិក្ខារសម្រាប់ចម្អិន និងទុកដាក់សាច់សុទ្ធតែកុម្ម៉ង់ពីបរទេស។    ចំណាយដើមទុនតិចតួច អាចរកប្រាក់ចំណូលបានច្រើន។ កុំនៅគិតយូរ ឆាប់ទំនាក់ទំនងមកកាន់លេខ 089229992 /087292979/ 061712929/ 085292979 ដើម្បីមកជួបផ្ទាល់ ឆាប់ចេះ ឆាប់រកចំណូលបានលឿន៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកមុ្ម)    
 ភ្នំពេញ៖ ថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា ឆ្នាំំ២០២១ ក្រុមហ៊ុនសាច់ចង្កាក់អាំង HBF ដែលជាប្រេនកូនខ្មែរមួយរូប បានប្រកាសនូវសមាសភាពដៃគូសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនមួយ ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថា ខ្សែប្រយុទ្ធដ៏សំខាន់របស់ក្រុមហ៊ុន HBF ក្នុងចែកចាយនូវសាច់ និងសម្ភារដល់តំណាងចែកចាយ ទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។
ចំណែក ជីតារបស់ក្មេងប្រុសនោះ បានរងរបួសធ្ងន់និងត្រូវបានបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យ ដោយសារតែបានចូលទៅជួយចៅ នៅក្នុងផ្ទះ ដែលកំពុងឆាបឆេះ។ នេះបើតាមប្រជាពលរដ្ឋ ដែលស្ថិតនៅកន្លែងកើតហេតុ។ ប្រជាពលរដ្ឋ អះអាងថា អគ្គិភ័យនេះ ឆាបឆេះផ្ទះ១៣ខ្នង ដោយ៦ខ្នង រងការខួចខាតទាំងស្រុង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មូលហេតុដែលបង្កឲ្យមានអគ្គិភ័យនេះ មិនទាន់មានការបញ្ជាក់ជាផ្លូវការពីអាជ្ញាធរនៅឡើយទេ។ លោក គល់ យី អធិការនគរបាលខណ្ឌឫស្សីកែវ មិនទាន់អាចបកស្រាយអ្វីឡើយ ដោយលោក គ្រាន់តែប្រាប់ថា លោក កំពុងចុះអន្តរាគមន៍នៅកន្លែងកើតហេតុ ហើយក៏ផ្តាច់ការហៅចូល៕
ក្មេងប្រុសអាយុ១០ឆ្នាំ បានបាត់បង់ជីវិត ដោយសារអគ្គិភ័យ ឆាបឆេះ នៅតាមផ្លូវជាតិលេខ៥ ជិតវិហារអ៊ិស្លាម ក្នុងសង្កាត់ច្រាំងចំរេះ២ ខណ្ឌឫស្សីកែវ នារសៀលថ្ងៃទី១៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩។
  យោងទៅតាមភាពចាំបាច់ក្នុងការចែករំលែកពុទ្ធិ និងការចូលរួមចំណែកអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងថែមទៀត ក្រុមគ្រូឧទ្ទេសកម្រិតឧត្តមមុខវិជ្ជាសីលធម៌ពលរដ្ឋនៃវិទ្យាស្ថានជាតិអប់រំ(NIE) ចងក្រងបោះពុម្ពផ្សាយសៀវភៅ «វិធីសាស្ត្របង្រៀន» នេះឡើង។ សៀវភៅនេះ គឺអាចយកទៅប្រើប្រាស់គ្រប់ភូមិសិក្សាតាំងពីថ្នាក់បឋមរហូតដល់មហាវិទ្យាល័យ និងគ្រប់មុខវិជ្ជា។ ដោយមានការគាំទ្រខ្លាំងពីសំណាក់អ្នកអប់រំដូចជា គ្រូបង្រៀន គរុនិស្សិត គរុសិស្ស។ សៀវភៅនេះបានបោះពុម្ព និងកែសម្រួលចំនួន៣លើក ដើម្បីអភិវឌ្ឍការអប់រំកាន់តែប្រសើរនិងបត់បែនទៅតាមទំនើបកម្មនិងពិពិធកម្មអប់រំ។    សៀវភៅវិធីសាស្ត្របង្រៀនបោះពុម្ពផ្សាយលើកទី៣ មានកម្រាស់ ៣៥២ទំព័រ ខ្នាតធំជាងមុនគឺ B5  ១៧,៥ x ២៤,៥ សង់ទីម៉ែត្រ ជាប្រភេទសៀវភៅដេរ ក្របបត់ ប្រើពុម្ពអក្សរច្បាស់ប្រភេទពុម្ពថ្មី រចនាអក្សរចំណងថ្មីប្រកបដោយសោភណភាព កែសម្រួលនិងបណ្ណាធិការដោយសាស្ត្រាចារ្យជំនាញវិធីសាស្ត្រអប់រំ និងបោះពុម្ពដោយម៉ាស៊ីនស្វ័យប្រវត្តិខ្នាតធំ។  សៀវភៅនេះចែកចេញជា៥ជំពូក ២៧មេរៀនរួមមាន៖   ជំពូកទី១៖ ណែនាំឱ្យស្គាល់ពីវិធីសាស្ត្របង្រៀនជាអ្វី។ ដើម្បីការបង្រៀនរបស់ខ្លួនដ៏មានប្រសិទ្ធភាព ឬការបង្រៀនដ៏ល្អ តើគ្រូចាំបាច់ត្រូវមានបច្ចេកទេសអ្វីខ្លះ? គ្រូត្រូវយល់ពីធាតុចាំបាច់នៃការបង្រៀន យល់ពីគោលការណ៍ ពីការបង្រៀន និងរៀន បច្ចេកទេសបង្រៀន ការគ្រប់គ្រងថ្នាក់រៀន និងជាអ្នកជំនាញក្នុងការសួរសំណួរ។    ជំពូកទី២៖ ណែនាំឱ្យយល់ដឹងពីរបៀបនៃការបញ្ជ្រាបការអប់រំប្រកបដោយនិរន្តភាព(ESD) ការបញ្ជ្រាបទ្រឹស្តីប្ល៊ូមតាសូណូមីនៅក្នុងកិច្ចតែងការបង្រៀន។ លើសពីនេះ ពន្យល់លម្អិតពីអ្វីទៅជាការសិក្សាស្រាវជ្រាវមេរៀន(Lesson Study)ដែលជាដំណើរការអភិវឌ្ឍការបង្រៀនរបស់គ្រូ ដែលគ្រូម្នាក់ៗត្រូវអនុវត្តដូចជា ការរៀបចំមេរៀន(plan) ការអនុវត្តការបង្រៀន-សង្កេត(do) ត្រួតពិនិត្យកែលម្អលើការបង្រៀនរបស់ខ្លួន(check)និងធ្វើសកម្មភាព (action) កែលម្អការបង្រៀនរបស់ខ្លួន។   ជំពូកទី៣៖ ខ្លឹមសារនៅក្នុងជំពូកនេះគឺពន្យល់បកស្រាយអំពី ការកំណត់វត្ថុបំណងមេរៀន។    ប្រសិនបើគ្រូមិនអាចកំណត់វត្ថុបំណងមេរៀនបានទេ នោះគាត់ក៏មិនអាចដឹងថាបង្រៀនពីអ្វីដល់សិស្សដែរ។ ពន្យល់ពីរបៀបធ្វើកិច្ចតែងការបង្រៀន ការផលិតសម្ភារឧបទ្ទេសសម្រាប់គាំទ្រដល់ការបង្រៀនរបស់គ្រូ ការវាស់វែងនិងវាយតម្លៃសិស្ស។  ជំពូកទី៤៖ បង្ហាញពីរបៀបនៃការបង្រៀនបែបប្រពៃណីនិយម ដែលប្រព័ន្ធអប់រំពីដើមគេបានអនុវត្ត ដោយសិស្សរង់ចាំតែស្តាប់ ចាំតែទទួល ដោយគ្មានសកម្មភាព ហើយគ្រូចាំតែផ្តល់ឱ្យ។ ជំពូកទី៥៖ បង្ហាញផ្លូវពីវីធីសាស្ត្របង្រៀនបែបទំនើបកម្មដូចជា វិធីវិទ្យាសាស្ត្រ ការបង្រៀននិងរៀនតាមបែបរិះរក(IBL) ដែលជាការបង្រៀនផ្តល់ឱ្យសិស្សរកចំណេះដឹងតាមរយៈសំណួរគន្លឹះ។ វាជាការបង្រៀនដែលលើកទឹកចិត្តសិស្សឱ្យធ្វើការជាមួយគ្នា និងធ្វើឱ្យសិស្សចេះសង្កេត វិភាគ ដោះស្រាយបញ្ហា។ វិធីសាស្ត្របង្រៀននិងរៀនបែបដោះស្រាយបញ្ហា(problem solving) វិធីសាស្ត្របង្រៀនបែបផែនទីគំនិត តុក្កតាគំនិត ពិភាក្សា និងវិធីសាស្ត្របង្រៀនបែបសហការ(cooperative method)។ បន្ថែមលើទ្រឹស្តីតាមវិធីសាស្ត្របង្រៀនខាងលើ នៅផ្នែកខាងក្រោយបង្អស់នៃសៀវភៅ មានគំរូកិច្ចតែងការបង្រៀនតាមវិធីសាស្ត្រថ្មីលើមុខវិជ្ជាមួយចំនួនដូចជា សីលធម៌ពលរដ្ឋវិជ្ជា អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ប្រវត្តិវិទ្យា និងគីមីវិទ្យា។ នៅពេលយើងយល់ច្បាស់ពីទ្រឹស្តីនៃវិធីសាស្ត្រទាំងនោះហើយ គឺយើងអាចធ្វើកិច្ចតែងការបង្រៀនបានគ្រប់មុខវិជ្ជាទាំងអស់។  នាឱកាសពិព័រណ៍សៀវភៅជាតិលើកទី៨ សៀវភៅវិធីសាស្ត្របង្រៀនមានដាក់លក់ក្នុងតម្លៃពិសេសនៅតូបលេខ៤៧ និងតូបលេខ៤៨ របស់សមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរ និងគ្រឹះស្ថានបោះពុម្ពឯកសារខ្មែរ។ លោកអ្នកអាចជាវដុំ និងរាយតាមរយៈគ្រឹះស្ថានបោះពុម្ពឯកសារខ្មែរ ទូរសព្ទលេខ ០៩២ ៧៨ ៨៩ ៩០/ ០៨៩ ៨៥៦ ៧៦៤៕
ភ្នំពេញ៖ នៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំ ទន្ទឹមនឹងមានអគារសិក្សាល្អហើយនោះមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ដើម្បីធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅរកការអប់រំដ៏ប្រសើរនោះទេ ចាំបាច់ណាស់ត្រូវតែមានការបង្រៀនមួយប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ ធាតុសំខាន់ៗនៃការបង្រៀនគឺគ្រូបង្រៀន សិស្ស ថ្នាក់រៀន កម្មវិធីសិក្សា សម្ភារៈឧបទ្ទេស និងរដ្ឋបាលសិក្សា។ ប្រសិនបើមានកម្មវីធីសិក្សា(curriculum)ល្អហើយ ប៉ុន្តែគ្រូបង្រៀនខ្វះខាត ឬគ្មានវិធីសាស្ត្រក្នុងការផ្ទេរចំណេះដឹងទៅសិស្ស នោះដំណើរការបង្រៀន ឬប្រព័ន្ធអប់រំនោះមិនអាចឆ្ពោះទៅរកការអប់រំដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបានឡើយ។
សម្រាប់ការប្រកួតដ៏ស្វិតស្វាញនៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិកាលពីម្សិលមិញ កីឡាករ ស៊ិន កក្កដា បានរកគ្រាប់បាល់នាំមុខ ១-០ ឲ្យភ្នំពេញក្រោននៅនាទីទី១៥ ក្រោមការលើកបាល់ចេញពីជ្រុងរបស់កីឡាករ កែវ សុខផេង។ ខ្សែការពារ ទូច បញ្ចរុង ត្រូវអាជ្ញាកណ្តាលពិន័យកាតក្រហមនៅនាទី៣០ក្រោយធ្វើឲ្យកីឡាករ ប្រាក់ ធីវ៉ា ដួលទាំងជំហរ។ ការពិន័យនេះបានធ្វើឲ្យ ទូច បញ្ចរុង ខឹងយ៉ាងខ្លាំង ហើយបានប្រើក្បាលទៅទង្គិចមុខអាជ្ញាកណ្តាលចំនួន២ដងធ្វើឲ្យអាជ្ញាកណ្តាលដួលនៅលើទីលានតែម្តង។ ក្រោយការប៉ះទង្គិចមិនយូរប៉ុន្មានផង កីឡាករ កែវ សុខផេង បានសម្រេចគ្រាប់ទី២ឲ្យភ្នំពេញក្រោននាំមុខ ២-០ នៅនាទី ទី៣៣ មុនកីឡាករ Omogba រកគ្រាប់បាល់តាមពីក្រោយ ២-១ ឲ្យបឹងកេតនៅនាទីទី៣៦មុនបញ្ចប់តង់ទី១។ ការបាត់បង់សមាជិកម្នាក់របស់បឹងកេតបានផ្តល់ឱកាសឲ្យក្រុមភ្នំពេញក្រោន វាយសម្រុកយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីដាក់សម្ពាធមកលើបឹងកេត។ តែយ៉ាងណា ក្រុមបឹងកេតដែលមានសមាជិកតែ១០នាក់បានទប់ស្កាត់មិនឲ្យមានការស៊ុតបញ្ចូលទីពីភ្នំពេញក្រោនបានយ៉ាងល្អ រហូតចប់វគ្គទី២ដោយរក្សាលទ្ធផល ២-១។   ការបរាជ័យនេះ មានន័យថា បឹងកេតមិនអាចស្វែងរកជ័យជម្នះនៅលើទឹកដីរបស់ខ្លួន ដើម្បីធ្វើកាដូលើកទឹកចិត្តសម្រាប់ក្រុមមុនថ្ងៃប្រជែងជាមួយក្រុម Warriors FC របស់សិង្ហបុរីនោះឡើយ។ បឹងកេតត្រូវជួបប្រកួតជាមួយក្រុម Warriors FC ក្នុងវគ្គជម្រុះពានរង្វាន់ RHB Singapore Cup ឆ្នាំ២០១៧ នាថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា នៅកីឡដ្ឋាន Chao Chu Kang Stadium ប្រទេសិង្ហបុរី៕
ក្រុមបឹងកេតបានបន្តចាញ់ក្រុមភ្នំពេញក្រោន ២-១ បន្ថែមលើការចាញ់ ៤-០ កាលពីជើងទី១ សម្រាប់ការវិលមកជួបគ្នាជាលើកទី២ក្នុងពានរង្វាន់ក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីកប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ កាលល្ងាចថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភា នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិ។ ក្រុមបឹងកេតនឹងចាកចេញពីកម្ពុជានៅថ្ងៃស្អែក ដើម្បីជួបប្រកួតជាមួយក្រុម Warriors FC ក្នុងវគ្គជម្រុះពានរង្វាន់ RHB Singapore Cup នៅប្រទេសសិង្ហបុរីនាថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា។ 
នៅក្រៅបរិវេណនៃកីឡដ្ឋាន Yokohama DeNA BayStars ដែលមនុស្សជាច្រើនប្រមូលម្តុំគ្នាដើម្បីមើលការប្រកួតបេស្បលដ៏សំខាន់ប្រចាំថ្ងៃសៅរ៍ បេក្ខជនពីររូបដែលប្រជែងតំណែងអភិបាលខេត្ត Kanagawa បានប្រឹងប្រែងឃោសនារកសំឡេងរៀងៗខ្លួន។ លោក Yuji Kuroiwa អាយុ៦៤ឆ្នាំ ដែលឡើងជាអភិបាលខេត្ត Kanagawa តាំងពីឆ្នាំ២០១១មកនោះ ព្យាយាមរក្សាតំណែងតំណែងសម្រាប់អណត្តិទី៣របស់ខ្លួន។ ដោយគូប្រជែងតែម្នាក់គត់របស់លោក គឺលោកស្រី Kishi Makiko អាយុ៦៣ឆ្នាំ ដែលជាសកម្មម្នាក់ខាងគាំពារសិទ្ធិកុមារ។ អ្នកស្រី Makiko បោះទីតាំងឃោសនាចម្ងាយប្រមាណ១០០ម៉ែត្រពីលោក Kuroiwa។ សារឃោសនាដ៏សំខាន់របស់លោក Kuroiwa គឺការបន្តយកចិត្តទុកដាក់លើពលរដ្ឋចាស់ៗ ខណៈលោកស្រី Makiko លើកឡើងពីសេវាសុខភាពដោយឥតបង់ថ្លៃសម្រាប់យុវជនអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំ។ បេក្ខជនទាំងពីរ និងក្រុមការងារក្នុងអង្គភាពនយោបាយរបស់ខ្លួន បានដើរចែកខិតបណ្ណដល់អ្នកដែលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ ដោយអ្នកខ្លះលើកទទួលយក រីឯអ្នកខ្លះទៀតធ្វើព្រងើយកន្តើយ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ លោក Kuroiwa បានហៅពលរដ្ឋទៅថតជាមួយខ្លួនក្រោយផ្ទាំងរូប Instagram ដោយស្រែកថា «ហាហា» តំណាងឲ្យភាពរីករាយប្រសិនបើលោកបន្តជាប់ឆ្នោតធ្វើជាអភិបាលខេត្ត Kanagawa រីឯលោកស្រី Makiko ឃោសនាពីលើដំបូលរថយន្ត មុននឹងចុះទៅគំនាប់អ្នកគាំទ្ររបស់ខ្លួន។ បន្ទាប់ពីសង្កេតមើលការឃោសនាបេក្ខជនអភិបាលខេត្តទាំងពីរ ក្រុមប្រតិភូកម្ពុជា បានបន្តទៅមើលការឃោសនាបេក្ខជនសភាថ្នាក់ខេត្ត ក្រុង នៅបរិវេណមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម Cial Tsurumi នៅខណ្ឌ Tsurumi ក្រុង Yokohama ផ្ទាល់។ បេក្ខជនប្រមាណ៥រូប បានពង្រាយដាច់ពីគ្នានៅមុខបរិវេណផ្សារដើម្បីផ្តល់សារនយោបាយ និងចែកខិត្តបណ្ណ។ ក្នុងចំណោមបេក្ខជនទាំងនោះ មានខ្លះប្រជែងយកកៅអីសភាថ្នាក់ខេត្ត ក្រុង និងខណ្ឌ Tsurumi ផ្ទាល់។ ខិត្តបណ្ឌដែលចែកចាយ មានការកំណត់ច្បាស់លាស់ពីគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតមូលដ្ឋាន តាមរយៈបោះតែមប្រិ៍ពីលើ ។ នៅទីនោះផងដែរ ពលរដ្ឋមួយចំនួនបានទៅបោះឆ្នោតមុនកំណត់ ដែលនេះជាគោលការណ៍របស់រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនក្នុងការជំរុញឲ្យមានអត្រាការចូលរួមបោះឆ្នោតកាន់តែច្រើន ជាពិសេសសម្រាប់អ្នកដែលមានភារកិច្ចនៅចំថ្ងៃកំណត់ផ្លូវការ។ ដោយឡែកនៅពេលល្ងាច ក្រុមប្រតិភូកម្ពុជា បានទៅមើលការជួបជុំរបស់ក្រុមបេក្ខជនដែលមាននិន្នាការទៅគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសេរី (LDP) របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី Shinzo Abe។ បេក្ខជន៤រូបជួបក្រុមអ្នកគាំទ្រប្រមាណ២០០នាក់នៅបរិវេណវត្តមានកន្លែង ដោយមានវត្តមានលើកទឹកចិត្តផងដែរពីសំណាក់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់ LDP។ សូមបញ្ជាក់ថា ការបោះឆ្នោតមូលដ្ឋាននៅប្រទេសជប៉ុន មិនមែនដំណើរនៅគ្រប់ខេត្តក្រុងនោះឡើយ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Kyodo បេក្ខជនសរុប៣០៦២នាក់ប្រជែងសម្រាប់អាសនៈសភាខេត្តចំនួន៤១ ខណៈបេក្ខជន១៣៩៦នាក់ប្រជែងអាសនៈសភាក្រុង ខណ្ឌចំនួន១៧។ ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានការប្រកួតប្រជែងដំណែងអភិបាលខេត្តចំនួន១១ និងក្រុងចំនួន៦ផងដែរ៕
ថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ជាថ្ងៃបោះឆ្នោតជ្រើសរើសអភិបាល និងសមាជិកសភា ខេត្ត ក្រុង មួយចំនួននៅប្រទេសជប៉ុន។ ក្រោមការរៀបចំរបស់ទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិជប៉ុន (JICA) និងក្រសួងការបរទេសជប៉ុន ប្រតិភូកម្ពុជាដែលមានតំណាងពីគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) អង្គការខុមហ្វ្រែល និកហ្វិច និងសារព័ត៌មាន ThmeyThmey បានទៅសង្កេតការយុទ្ធនាការឃោសនាចុងក្រោយរបស់បេក្ខជននៅក្រុង Yokohama ខេត្ត Kanagawa ដែលមានចម្ងាយប្រមាណ៤០គីឡូម៉ែត្រពីក្រុងតូក្យូ។
  ក្នុងសប្ដាហ៍នេះ សកម្មភាពរុះរើផ្ទាំងប៉ាណូផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មស្រាបៀរតាមផ្លូវ នៅតាមបណ្ដាខេត្តមួយចំនួនបានចាប់ផ្ដើមជាបន្តបន្ទាប់។ ផ្ដើមពីខេត្តកំពង់ស្ពឺ បន្តមកតាកែវ ក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង កណ្ដាល រហូតដល់ខេត្តបាត់ដំបង បានចាប់ផ្ដើមរុះរើផ្ទាំងប៉ាណូផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មស្រាបៀរនៅតាមផ្លូវ។ សកម្មភាពរុះរើជាបន្តបន្ទាប់បែបនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ចេញគោលការណ៍ឱ្យគ្រប់រដ្ឋបាលខេត្តពិនិត្យឡើងវិញ ឯកសារទទួលផ្សព្វផ្សាយគ្រឿងស្រវឹង។   អ្នកតាមដានបញ្ហាសង្គម បានសាទរចំពោះបទបញ្ជាឱ្យរុះរើស្លាកស្រាបៀរ និងគ្រឿងស្រវឹងនេះ ទន្ទឹមនឹងការទទូចចង់ឱ្យកម្ពុជាមានច្បាប់គ្រប់គ្រងផលិតផលគ្រឿងស្រវឹងឆាប់ៗ។   លោកបណ្ឌិត ឈត ប៊ុនថង អ្នកជំនាញទស្សនវិជ្ជា បានសាទរយ៉ាងពេញទំហឹង។ បើតាមលោកបណ្ឌិត ឈត ប៊ុនថង ការណ៍ដែលខេត្តជាច្រើនចាប់ផ្ដើមរុះរើផ្ទាំងប៉ាណូនេះ បានបង្ហាញឱ្យឃើញពីការចូលរួមចំណែករបស់គណៈអភិបាលខេត្ត ក្នុងការកាត់បន្ថយនូវការជំរុញ និងលើកកម្ពស់ការសេពគ្រឿងស្រវឹង។   លោកបណ្ឌិត ឈត ប៊ុនថង អ្នកជំនាញទស្សនវិជ្ជា។ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកលោកបណ្ឌិត ឈត ប៊ុនថង។ «ជាការពិត ថ្វីដ្បិតតែរូបភាពនៃការផ្សព្វផ្សាយគ្រឿងស្រវឹងមានច្រើន ប៉ុន្តែការផ្សព្វផ្សាយគ្រឿងស្រវឹងតាមផ្ទាំងប៉ាណូនេះ វាមានលក្ខណៈអចិន្រ្តៃយ៍ និងនៅជាប់ជារៀងរហូត។ ជាពិសេសពេលដែលកុមារ និងយុវជនធ្វើដំណើរទៅសាលារៀន បានឃើញផ្ទាំងទាំងអស់នេះ។ ម៉្យាងទៀត ពេលបរទេសគេមកឃើញ ហាក់បង្ហាញឱ្យឃើញថាយើង [កម្ពុជា]ឱ្យតម្លៃលើការសេពគ្រឿងស្រវឹង។»។ អ្នកជំនាញទស្សនវិជ្ជា លើកឡើងដូច្នេះ។    លោក ឈត ប៊ុនថង បន្តថា ការរុះរើ និងទម្លាក់ផ្ទាំងប៉ាណូស្រាបៀរចេញពីតាមផ្លូវជាផ្នែកមួយកាត់បន្ថយបញ្ហាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ការប៉ះពាល់សុខភាពចំពោះអ្នកសេពគ្រឿងស្រវឹង និងការចំណាយមិនចាំបាច់ផ្សេងៗ។ បើទោះបីការរុះរើជាចំណែកកាត់បន្ថយនូវបញ្ហាផ្សេងៗ ប៉ុន្តែលោកបណ្ឌិត ឈត ប៊ុនថង ទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលពិចារណាលើការតាក់តែងច្បាប់ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងគ្រឿងស្រវឹង រួមទាំងការផ្សព្វផ្សាយគ្រឿងស្រវឹងលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។   សកម្មភាពរុះរើផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មស្រាបៀរនៅស្រុកបាណន់ខេត្តបាត់ដំបង។ មិនខុសពីលោកបណ្ឌិត ឈត ប៊ុនថង ឡើយ អ្នកជំនាញទស្សនវិជ្ជា និងជាអ្នកតាមដានសង្គម លោកបណ្ឌិត ប៉ា ច័ន្ទរឿន ក៏ស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលបង្កើតច្បាប់ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងគ្រឿងស្រវឹងផងដែរ។ លោកបណ្ឌិត ប៉ា ច័ន្ទរឿន បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«ដើម្បីឱ្យយន្តការ និងកិច្ចការងារគ្រប់គ្រងគ្រឿងស្រវឹង ការទប់ស្កាត់ផលវិបាកដែលកើតឡើងនៅក្នុងសង្គមមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ទាល់តែមានច្បាប់គ្រប់គ្រងគ្រឿងស្រវឹង»។     សម្រាប់អ្នកតាមដានសង្គមរូបនេះ កម្ពុជាមិនទាន់មានច្បាប់ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងគ្រឿងស្រវឹងនៅឡើយទេ ខណៈប្រទេសថៃ និងវៀតណាម បានអនុម័តច្បាប់នេះរួចហើយ។ បើតាមលោក ប៉ា ច័ន្ទរឿន ការអនុម័តច្បាប់ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងគ្រឿងស្រវឹងបានកាន់តែឆាប់ នឹងកាន់តែល្អ ដែលជាយន្តការមួយក្នុងការទប់ស្កាត់បញ្ហាបង្កដោយគ្រឿងស្រវឹង រួមទាំងការកំណត់អាយុសម្រាប់អ្នកទទួលទានផងដែរ។     លោកបណ្ឌិត ប៉ា ច័ន្ទរឿន អ្នកជំនាញទស្សនវិជ្ជា និងជាអ្នកតាមដានសង្គម។ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកលោកបណ្ឌិត ប៉ា ច័ន្ទរឿន។ ដោយឡែក ពាក់ព័ន្ធនឹងចំណាត់ការរុះរើផ្ទាំងប៉ាណូ លោក ប៉ា ច័ន្ទរឿន មើលឃើញថាជារឿងល្អ ដែលជាការចាប់ផ្ដើមពិនិត្យឡើងវិញពីការផ្សព្វផ្សាយគ្រឿងស្រវឹងនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា។ «ខ្ញុំមើលឃើញថា វាជាសញ្ញាល្អ ដែលអាជ្ញាធរយកចិត្តទុកដាក់ និងគិតគូរពីផលជះអវិជ្ជមាននៃការផ្សព្វផ្សាយគ្រឿងស្រវឹងតាមទីសាធារណៈ និងផលវិបាកទៅលើសង្គមទាំងក្នុងរយៈពេលខ្លី និងវែង។»។    ក្រៅពីនេះ លោក ប៉ា ច័ន្ទរឿន ក៏បានលើកពីរបាយការណ៍នៃការសេពគ្រឿងស្រវឹងហួសប្រមាណរបស់ប្រជាជនខ្មែរ ជាពិសេសការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មយ៉ាងទូលំទូលាយ។ អ្នកជំនាញទស្សនវិជ្ជារូបនេះ សង្ឃឹមថាគ្រប់២៥រាជធានី-ខេត្ត នឹងអនុវត្តវិធានការនេះ ដើម្បីឈានដល់ការកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ រួមទាំងបញ្ហាផ្សេងៗដែលបង្កដោយការសេពគ្រឿងស្រវឹង។    ចំណែកផ្ទាំងប៉ាណូស្រាបៀរដែលរុះរើ និងទម្លាក់ចេញ តើគួរជំនួសដោយផ្ទាំងអ្វី? ទាំងលោក ឈត ប៊ុនថង និងលោក ប៉ា ច័ន្ទរឿន សុទ្ធតែយល់ថាខេត្តនីមួយៗ គួរតែដាក់សារអប់រំទាំងពុទ្ធចក្រ និងអាណាចក្រ ឬគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ជាតិជាដើម។ ការណ៍នេះ នឹងជួយពង្រឹង និងពង្រីកចំណេះដឹងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋបន្ថែមទៀត។    សកម្មភាពរុះរើផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មស្រាបៀរនៅស្រុកបាណន់ខេត្តបាត់ដំបង។ ដើម្បីរៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់ នៃការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង តាមគ្រប់មធ្យោបាយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងការដាក់តាំងបង្ហាញជាសាធារណៈគ្រប់កន្លែង ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏បានបង្កើតក្រុមការងារគ្រប់គ្រងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង កាលពីចុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ផងដែរ។ ក្រុមការងារនេះ មានលោក នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មានជាប្រធាន និងរដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាល, រដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្ម រដ្ឋមន្ត្រីឧស្សាហកម្ម ជាអនុប្រធាន។   អត្ថបទទាក់ទង   រដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃ៖ ច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកថ្មី មានគោលដៅបន្ថយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ឱ្យបាន៥០ភាគរយ   ខេត្តក្រចេះ ចាប់ផ្ដើមរុះរើស្លាកផ្សព្វផ្សាយស្រាបៀរ   រដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃ បញ្ជាឱ្យអភិបាលរាជធានី-ខេត្ត ពិនិត្យមើលកិច្ចព្រមព្រៀងផ្សាយគ្រឿងស្រវឹងឡើងវិញ   អ្នកចិត្តសាស្រ្ត៖ គ្រឿងស្រវឹង មិនមែនជាដំណោះស្រាយផ្នែកផ្លូវចិត្តនោះទេ   រដ្ឋមន្រ្តី៣ក្រសួង ជួបប្រជុំគ្នាលើកដំបូង លើការគ្រប់គ្រងការផ្សព្វផ្សាយផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង   អភិបាលខេត្តតាកែវថ្មី បញ្ជាឱ្យទម្លាក់ស្លាកពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងស្រវឹងចេញ ហើយដាក់សារអប់រំវិញ  សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងពិធីប្រកាសចូលកាន់តំណែងរបស់អភិបាលខេត្តកំពង់ធំ កាលពីថ្ងៃទី៨ កក្កដា លោក ស សុខា បានណែនាំអភិបាលរាជធានី-ខេត្តទាំងអស់ ឱ្យសើរើឡើងវិញ  ឯកសារព្រមព្រៀងជាមួយក្រុមហ៊ុនផលិតគ្រឿងស្រវឹង ពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្សាយស្លាកពាណិជ្ជកម្ម។ បើតាមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ  ការឈានទៅបញ្ចប់ការផ្សព្វផ្សាយគ្រឿងស្រវឹងតាមទីសាធារណៈ ដើម្បីកាត់បន្ថយទំនោរទទួលទានគ្រឿងស្រវឹង និងគ្រោះថ្នាក់ចរាចណ៍ដែលបង្កដោយគ្រឿងស្រវឹង៕
បទបញ្ជាឱ្យរុះរើស្លាកផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងស្រវឹងតាមដងផ្លូវ បានទទួលការសាទរពី អ្នកតាមដានបញ្ហាសង្គម និងពីសាធារណជន។ ទន្ទឹមនឹងការសាទរ អ្នកតាមដានបញ្ហាសង្គម ចង់ឱ្យកម្ពុជា មានច្បាប់គ្រប់គ្រងគ្រឿងស្រវឹងនេះក្នុងពេលឆាប់ៗ ដើម្បីកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ហិង្សាក្នុងគ្រួសារ និងធ្វើឱ្យសុជីវធម៌ និងសីលធម៌ក្នុងសង្គមប្រសើរ។
  កីឡាករមានបទពិសោធន៍នៅសង្វៀនគុនចម្រុះថ្នាក់ជាតិ និង អន្តរជាតិ ONE Championship ខុន ស៊ីចាន់ បានបង្ហើបអំពីមហិច្ឆតារបស់ខ្លួនទៅថ្ងៃអនាគត ថាចង់បើកក្លិបបង្ហាត់គុនចម្រុះមួយដោយខ្លួនឯងនៅឯស្រុកកំណើតក្នុងករណីដែលសហព័ន្ធកីឡាយុទ្ធគុនចម្រុះកម្ពុជា ឬស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធមានការរៀបព្រឹត្តិការណ៍គុនចម្រុះជាប្រចាំនៅក្នុងស្រុក។   ខុន ស៊ីចាន់ ដែលចាប់ផ្ដើមឡើងសង្វៀនគុនចម្រុះតាំងឆ្នាំ ២០១៣ បានគូសបញ្ជាក់បែបនេះ៖«ខ្ញុំស្រលាញ់ខាងក្បាច់គុនតាំងពីដើមមក... យើងចោលវាមិនកើត។ ហើយបើមានគេប្រកួតគុនចម្រុះក្នុងស្រុកដូចគុនខ្មែរផុលផុស ខ្ញុំមានបំណងបើកក្លិបគុនចម្រុះខ្លួនឯងមួយមើលលទ្ធភាពជាក់ស្ដែង»។    ម្ចាស់ខ្សែក្រវាត់ Khmer Warriors Challenge  វគ្គទី១នៅឆ្នាំ ២០១៣ក្នុងប្រភេទទម្ងន់ ៥៧ គីឡូក្រាមបានរៀបរាប់ទៀតថា គោលដៅរបស់គេចង់បើកក្លិបខ្លួនឯងតែម្ដង ប៉ុន្តែបើសិនបើអាចកៀរគរកដៃគូបានដើម្បីបង្កើតក្លិបរឹតតែប្រសើរ និង រៀបចំកាន់តែល្អជាក់ជាមិនខាន។ បែបណាក៏ដោយនេះគ្រាន់ជាគិតទុកទៅថ្ងៃមុខប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែ បច្ចុប្បន្ន បុរសវ័យ ៣១ ឆ្នាំរូបនេះនៅចង់ឡើងប្រកួតបន្តទៀត ព្រោះនៅជាប់កិច្ចសន្យាជាមួយ ONE នៅឡើយ។ អតីតកូនសិស្សរបស់លោក ឡោ វុទ្ធី កំពុងហ្វឹកហាត់នៅទីកំណើតរបស់ខ្លួនឯស្រុកអន្លង់វែង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ ស៊ីចាន់ មិនត្រឹមហ្វឹកហាត់ខ្លួនឯងទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្វឹកក្មេងៗនៅស្រុកកំណើតដែលស្រលាញ់គុនខ្មែរមួយចំនួនទៀតផង។    ពេលមុនឡើងទៅប្រកួតនៅសង្វៀន ONE ស៊ីចាន់ នឹងឡើងមកហាត់ជាមួយ គ្រូបង្វឹក Alan Mccune នៃក្លិប Phnom Penh MMA ។ បច្ចុប្បន្ន អ្នកលេងគុនចម្រុះដដែលរង់ចាំគ្រូបង្វឹក Alan ជាសះស្បើយពីជំងឺទឹកចូលសួតសិន ទើបចាប់ផ្ដើមហ្វឹកហាត់គុនចម្រុះឡើងវិញដើម្បីត្រៀមចេញទៅប្រកួត។ ស៊ីចាន់ សង្កត់ធ្ងន់ថា៖«ជំងឺរបស់គ្រូខ្ញុំ Alan គាត់ជិតជាហើយ។ ពេលគាត់ [Alan] ជាសះស្បើយ ១០០% ខ្ញុំនឹងឡើងមកហាត់ជាមួយគាត់នៅភ្នំពេញ ដើម្បីខ្លួនឲ្យកាន់តែល្អឡើង និង ត្រៀមប្រកួតនៅក្រៅប្រទេសបន្តទៀត»។    អ្នកលេងគុនខ្មែរ និង គុនចម្រុះមកពីស្រុកអន្លង់វែង នឹងខំប្រឹងឲ្យកាន់តែល្អជាងមុន បន្ទាប់ពីធ្វេសប្រហែសចាញ់  Rudy Agustian ត្រឹមទឹកទី១ ដោយក្បាច់ឃ្លេ នាប្រកួតចុងក្រោយនៅសង្វៀន ONE Championship កាលខែ កុម្ភៈ នៅប្រទេសសិង្ហបុរី។    ខុន ស៊ីចាន់  បានផ្ដើមអាជីពហ្វឹកហាត់ប្រដាល់គុនខ្មែរនៅ កងពលធំអន្តរាគមន៍ខេត្តព្រះវិហារ ដែលគ្រូបង្វឹក លោក ឡោ វុទ្ធី ត្រូវជាបងប្រុសរបស់អតីតកីឡាករគុនខ្មែរល្បីឈ្មោះ ឡោ សំណាង។ ក្រោយមកទៀត រូបគេបានចូលខ្លួនប្រមូលផ្ដុំហ្វឹកហាត់ក្បាច់គុនចម្រុះប្រកួតជើងឯក Khmer Warriors Challenge ពេលរៀបចំឡើងដោយ ស៊ីធីអិន និង MyTV នៅឆ្នាំ ២០១៣។ គ្រានោះជាពេលដែលរូបគេបានរៀនក្បាច់គុនជាច្រើនរួមមាន គុនចម្រុះ យូដូ តេក្វាន់ដូ ចំបាប់ និង គុនខ្មែរជាដើម។    ស៊ីចាន់ ឈ្នះខ្សែក្រវាត់ Khmer Warriors Challenge ជាលើកដំបូងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍មិនធ្លាប់មាន និងជាឆ្នាំដំបូងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍គុនចម្រុះនៅកម្ពុជាដែលរៀបចំផ្ដួចផ្ដើមដោយសពលោក ម៉ា សេរី។ កីឡាករពោរពេញដោយបទពិសោធន៍មកពីក្លិប Phnom Penh MMA រូបនេះ ឡើងប្រកួតចម្រុះចំនួន ៦ ដងក្នុងនោះ ឈ្នះ ៣ ដង និង ចាញ់ ៣ ដង៕ 
អត្ថបទ៖ ស៊ីធី 
អត្ថបទទាក់ទង   តុលាការសម្រេចឃុំខ្លួនជនជាតិជប៉ុន២នាក់ ដែលប្លន់សម្លាប់អ្នករត់តាក់ស៊ីនៅស្រុកពួក   ករណីឃាតកម្ម៖ ជនជាតិជប៉ុននៅកម្ពុជាបន្តកៀងគរគ្នាជួយដល់គ្រួសារអ្នករត់តាក់ស៊ី «ខ្ញុំពិតជាក្រៀមក្រំនៅពេលដែលបានឮដំណឹងថាអ្នកបើកបររថយន្តឈ្នួល លោក ហ៊ឹម ចាន់ ត្រូវជនជាតិជប៉ុនពីររូបសម្លាប់កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩។ ខ្ញុំសូមចូលរួមរំលែកទុក្ខយ៉ាង ក្រៀមក្រំចំពោះក្រុមគ្រួសាររបស់លោក។ សូមវិញ្ញាណក្ខន្ធលោកទៅកាន់សុគតិភព»។ ទូតជប៉ុនបានសរសេរយ៉ាងដូច្នេះនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ស្ថានទូត៕
លោក Hidehisa Haronouchi ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុននៅកម្ពុជា នាថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ បានចេញសាររំលែកទុក្ខជាសារធារណៈដល់គ្រួសារលោក ហ៊ឹម ចាន់ អ្នករត់តាក់ស៊ី ដែលជនជាតិជប៉ុន២រូបប្លន់សម្លាប់នៅស្រុកពួក ខេត្តសៀមរាប។
សេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ បានឲ្យដឹងថា អង្គការទេសចរណ៍ពិភពលោក (UNWTO) បានផ្តល់ជូនអាហារូបករណ៍ដល់កម្ពុជា៥០កន្លែង សិក្សាតាមប្រព័ន្ធអនឡាញក្នុងកម្មវិធី UNWTO Online Academy។ កម្មវិធីនេះ នឹងផ្តល់ជូនមន្ត្រីទេសចរណ៍២០កន្លែង ផ្នែកឯកជន២០កន្លែង និងសិស្ស-និសិ្សត១០កន្លែង។ គោលបំណងនៃការផ្តល់ឲ្យនេះ គឺដើម្បីអភិវឌ្ឍជំនាញ និងចំណេះដឹងក្នុងវិស័យទេសចរណ៍នៅកម្ពុជា ឲ្យកាន់តែប្រសើរ។ សម្រាប់បេក្ខជន-បេក្ខនារី ដែលមានបំណងចង់ដាក់ពាក្យប្រឡងត្រូវគោរពតាមលក្ខខណ្ឌនៃការជ្រើសរើស ដោយត្រូវមានចំណេះដឹងភាសាអង់គ្លេសគ្រប់គ្រាន់។ ក្រៅពីនេះ បេក្ខជន-បេក្ខនារី ត្រូវជាមន្រ្តីរាជការ បុគ្គលិកជាប់កិច្ចសន្យា បុគ្គលិកបម្រើការងារ ឬជានិសិ្សតកំពុងសិក្សាក្នុងវិស័យទេសចរណ៍។ អាហារូបករណ៍ ដែលកម្ពុជាទទួលបាននេះ នឹងជួយស្តារវិស័យទេសចរណ៍ឡើងវិញ ដោយផ្តោតលើយុទ្ធសាស្រ្តធុរកិច្ច គណនេយ្យហិរញ្ញវត្ថុ មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃម៉ាឃីតឌីជីថល មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការគ្រប់គ្រងប្រតិបត្តិករ មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃវានុវត្ត និងការផ្លាសប្តូរឌីជីថល៕
តាកែវ៖ អង្គការទេសចរណ៍ពិភពលោក (UNWTO) នឹងផ្តល់អាហារូបករណ៍ចំនួន៥០កន្លែងដល់កម្ពុជា លើការសិក្សាមុខវិជ្ជា «មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការគ្រប់គ្រងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍» តាមប្រព័ន្ធអនឡាញ។ ចំពោះបេក្ខជន ដែលមានបំណងដាក់ពាក្យក្នុងកម្មវិធីអាហារូបករណ៍នេះ អាចទំនាក់ទំនងទៅកាន់នាយកដ្ឋានធនធានមនុស្សនៃក្រសួងទេសចរណ៍ឲ្យបានមុនថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១។
  រដ្ឋសភាកម្ពុជា បានបញ្ជាក់នៅទំព័រហ្វេសប៊ុកថា ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងបន្តពង្រឹង ពង្រីកទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ក្នុងស្មារតីភាពជាអ្នកជិតខាងល្អ ចំណងមិត្តភាពជាប្រពៃណី និងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងយូរអង្វែងរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ទស្សនកិច្ចនេះ ក៏ដើម្បីបន្តជំរុញបន្ថែមទៀតនូវវឌ្ឍនភាព និងកាលានុវត្តភាពនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលមានស្រាប់រវាងរដ្ឋសភានៃប្រទេសទាំងពីរឱ្យកាន់តែរឹងមាំ និងស៊ីជម្រៅនៅគ្រប់កម្រិត។   អំឡុងពេលនៃការស្នាក់នៅប្រ ទេសថៃ សម្តេច ឃួន សុដារី នឹងគាល់ ព្រះបាទ មហា វ៉ាជីរ៉ាឡុងកន ព្រះវ៉ាជិរ៉ាក់ក្លៅចៅយូហួរ ព្រះមហាក្សត្រថៃ និងម្ចាស់ក្សត្រី សុធិតា ផាត់ឆៈរៈសុថាភិមុនឡាក់ នៅព្រះបរមរាជវាំង។    សម្តេចប្រធានរដ្ឋសភាកម្ពុជា នឹងមានជំនួបពិភាក្សាការងារទ្វេភាគី ជាមួយ លោក វ៉ាន់មូហាម៉ាត់ ណ័រ មៈថា ដើម្បីបន្តពង្រឹងពង្រីកចំណងមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលមានស្រាប់ រវាងស្ថាប័ននីតិប្បញ្ញត្តិនៃប្រទេសទាំងពីរ ទាំងក្នុងក្របខណ្ឌទ្វេភាគី និងពហុភាគី ឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងថែមទៀត។  រូបភាព៖ ទំព័រហ្វេសប៊ុករដ្ឋសភាកម្ពុជា   រដ្ឋសភាកម្ពុជា បន្ថែមនៅទំព័រហ្វេសប៊ុកដូច្នេះ៖ «សមភាគីរដ្ឋសភាទាំងពីរ នឹងចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា រវាងរដ្ឋសភា កម្ពុជា-ថៃ»។     ថៃ ជាប្រទេសអាស៊ានទី៣ហើយ ដែលសម្តេច ឃួន សុដារី បានធ្វើទស្សនកិច្ច បន្ទាប់ពី ប្រទេសវៀតណាម និងប្រទេសឡាវ។ ក្រៅពីប្រទេសក្នុងអាស៊ាន សម្តេចរដ្ឋសភាធិបតី ក៏បានធ្វើទស្សនកិច្ច និងចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលប្រធានសភាជាស្រ្តីពិភពលោកលើកដំបូង នៅសាធារណរដ្ឋបារាំង កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ កន្លងទៅ។   «ការបន្តពង្រឹងទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយប្រទេសភូមិផងរបងជាប់គ្នា ក៏ដូចជាប្រទេសដទៃទៀតក្នុងតំបន់ និងក្រៅតំបន់ ជាបេសកកម្មដ៏សំខាន់មួយ របស់ សម្តេចរដ្ឋសភាធិបតី ឃួន សុដារី ក្នុងឋានៈជាប្រធានរដ្ឋសភាថ្មីរបស់កម្ពុជា»។ រដ្ឋសភា គូសបញ្ជាក់បន្តដូច្នេះ មុននឹងបន្ថែមថា បេសកកម្មនេះ គឺដើម្បីផលប្រយោជន៍ជាតិ មាតុភូមិ និងប្រជាជន ព្រមទាំងជាការរួមចំណែកដល់សុខសនិ្តភាព ស្ថិរភាព និងវិបុលភាពក្នុងតំបន់ និងទូទាំងសកលលោក៕
សម្ដេច ឃួន សុដារី ប្រធានរដ្ឋសភាកម្ពុជា បានដឹកនាំប្រតិភូជាន់ខ្ពស់រដ្ឋសភា ទៅបំពេញទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការ និងមិត្តភាព រយៈពេល២ថ្ងៃ នៅប្រទេសថៃ។ ទស្សនកិច្ចនេះ ចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី១១ ដល់ថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដានេះ តបតាមការអញ្ជើញរបស់ លោក វ៉ាន់មូហាម៉ាត់ ណ័រ មៈថា ប្រធានសភាតំណាងរាស្រ្ត និងជាប្រធានរដ្ឋសភាថៃ។
  ចំពោះមុខមេដឹកនាំពិភពលោក លោកប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានលើកឡើងថាប្រសិនប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ឬប្រទេសក្រីក្រ មិនត្រូវបានផ្តល់ឱកាស និងទុកដោយឡែកសម្រាប់ព្រឹត្តការណ៍ក្រោយនៃវិបត្តិរាតត្បាត Covid-19 នោះនឹងបង្កឲ្យមានភាពអយុត្តិធម៌ ដែលបញ្ហានេះ លោក បានស្នើឲ្យមានការធានាឲ្យបាននូវការទទួលវ៉ាក់សាំង Covid-19 ជាសកល។    តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Rappler ក្នុងសុន្ទរកថាដដែលដែលជាវេទិការបស់មហាសន្និបាតអង្គភាពអង្គការសហប្រជាជាតិ លោកប្រធានាធិបតី អះអាងថា នៅពេលប្រទេសក្រីក្រដែលរងភាពខ្លោចផ្សារដោយការមិនអាចមានលទ្ធភាពក្នុងការទទួលបានវ៉ាក់សាំង វានឹងបំផ្លាញគុណតម្លៃរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលត្រូវបានបង្កើតក្នុងគោលដៅបម្រើផលប្រយោជន៍មនុស្សជាតិទូទៅនោះ។    ប្រមុខដឹកនាំហ្វីលីពីន បានទទូចឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិមិនគួរឲ្យហេតុការណ៍នេះកើតឡើងនោះទេ។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ មិនមាននរណាម្នាក់អាចមានសុវត្ថិភាពនោះទេ ប្រសិនមនុស្សទាំងអស់ មិនទទួលបានការការពារគ្រប់គ្នាផងនោះ។ លោក ប្រកាសថាហ្វីលីពីន នឹងជួយប្រទេសដទៃផ្សេងទៀតក្នុងការគ្រប់គ្រងវិបត្តិរាតត្បាតរបស់ពួកគេ ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌឡើយ។   ក្នុងនាមជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ផងដែរនោះ លោក ប្រកាសគាំទ្រ Covax ដែលជាគំនិតផ្តួចផ្តើមមួយសម្រាប់ជួយជ្រោមជ្រែងធនធានប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ និងសង្គ្រោះការផ្គត់ផ្គង់វ៉ាក់សាំងពីប្រទេសមានការអភិវឌ្ឍន៍។ ហ្វីលីពីន ក៏ជាប្រទេសមួយរបស់ពិភពលោក និងតំបន់ ដែលរងការគំរាមកំហែងខ្លាំងពី Covid-19។ យ៉ាងហោចណាស់ មានប្រជាជនហ្វីលីពីន បានឆ្លង Covid-19 ជាង៤៣ ម៉ឺនករណី និងបានបាត់បង់ជីវិតជាង ៨ពាន់ ករណីផងដែរ ៕    
ប្រមុខដឹកនាំហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានទទូច និងស្នើឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិធានាឲ្យបានភាពស្មើគ្នា និងសមធម៌រវាងបណ្តាប្រទេសរបស់ពិភពលោកក្នុងការទទួលបានវ៉ាក់សាំងការពារវីរុស Covid-19។ សម្រាប់ប្រមុខដឹកនាំហ្វីលីពីន ប្រសិនបើពិភពលោក មិនអាចធានាបានការទទួលបានការការពារនេះទេ នឹងបង្កើតជាអយុត្តិធម៌សកល ហើយពិភពលោក ក៏គ្មានសុវត្ថិភាពដូចគ្នាផងដែរ។
ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បានបង្កើតគណៈកម្មការមួយ ដើម្បីអនុវត្តគម្រោងសាងសង់ផ្លូវទាំង៣៨ខ្សែ ដោយសម្តេច ទៀ បាញ់ ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការពារជាតិ ជាប្រធាន លោក ជា សុផារ៉ា ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងរៀបចំដែនដី ជាអនុប្រធាន លោក ស៊ុន ចាន់ថុល ទេសរដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសាធារណការ ជាអនុប្រធានអចិន្ត្រៃយ៍ និងមានសមាជិក១៥នាក់ទៀត ក្នុងនោះ មានទាំងលោក ទៀ សីហា ផងដែរ។ រដ្ឋាភិបាល បានបញ្ចេញថវិកា១៥០លានដុល្លារ សម្រាប់កសាងផ្លូវ៣៨ខ្សែនេះ។ រដ្ឋាភិបាល រំពឹងថា គម្រោងសាងសង់ផ្លូវទាំង៣៨ខ្សែ នឹងអាចបញ្ចប់នៅចុងឆ្នាំ២០២១៕ អត្ថបទទាក់ទង   រដ្ឋាភិបាលសម្រេចកញ្ចប់ថវិកា១៥០លានដុល្លារសម្រាប់កសាងផ្លូវ៣៨ខ្សែក្នុងទីរួមខេត្តសៀមរាប រូបថតទាំងអស់ថតដោយ អ៊ីសា រ៉ហានី
នាព្រឹកថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០នេះ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានដឹកនាំក្រុមការងារជំនាញ ជាមួយលោក ទៀ សីហា អភិបាលខេត្តសៀមរាប ចុះពិនិត្យមើលផ្លូវ ដែលត្រូវសាងសង់ នៅទីរួមខេត្តសៀមរាប។ តាមគម្រោង ផ្លូវដែលត្រូវសាងសង់ក្នុងទីរួមខេត្តសៀមរាប មាន៣៨ខ្សែ។
លោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានប្រើពាក្យថា មហាអំណាចអាម៉េរិក ជួយផ្តល់យុទ្ធសាស្រ្តដល់លោកតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៣មក ពីរបៀបផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំ។ ពាក្យនេះហើយ ដែលធ្វើឲ្យលោក ត្រូវចោទពីបទសន្ទិដ្ឋភាពជាមួយបរទេស ដែលមានន័យថា ការគប់គិតជាមួយបរទេស ដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ បើពិនិត្យក្នុងក្រមព្រហ្មទណ្ឌកម្ពុជា បទចោទនេះ ស្ថិតក្នុងចង្កោមនៃអំពើក្បត់ជាតិ។   លោក ផែង ហេង មេធាវីម្នាក់ ក្នុងចំណោមមេធាវី៤នាក់របស់លោក កឹម សុខា លើកឡើងថា តាមពិត គ្មានអង្គហេតុ ដែលតុលាការ ត្រូវយកមកចោទប្រកាន់លោក កឹម សុខា ឡើយ ពីព្រោះលោក កឹម សុខា ពុំបានប្រព្រឹត្តអំពើសន្ទិដ្ឋភាពជាមួយបរទេសនោះទេ។ លោកមេធាវី បន្តថា តុលាការ គ្រាន់តែពឹងផ្អែកលើសម្តីរបស់លោក កឹម សុខា ប៉ុណ្ណោះ ហើយយកពាក្យសម្តីនោះ មកឈ្លេចសួរ និងចោទប្រកាន់។    ប៉ុន្តែ បើទោះបីជាមានអង្គហេតុ កើតឡើងពិតមែនក្តី ក៏លោក ផែង ហេង យល់ថា តុលាការ មិនសមនឹងយកអង្គហេតុនោះ មកចោទប្រកាន់លោក កឹម សុខា ដែរ ដោយហេតុថា អង្គហេតុនោះ កើតឡើងតាំងពី១៩៩៣ ដែលមុនច្បាប់ចែងទៅទៀត។ ក្រោយចេញពីសវនាការនៅព្រឹកថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ លោកមេធាវីរូបនេះ ថ្លែងទៅកាន់ក្រុមអ្នកកាសែតនៅមុខតុលាការភ្នំពេញយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ក្រមនីតិវិធី [ព្រហ្មទណ្ឌ] ក្តី ក្រមព្រហ្មទណ្ឌយើងក្តី ទើបនឹងចេញទេ មាត្រា ចែងអំពីបទសន្ទិដ្ឋភាពជាមួយបរទេសហ្នឹ [ទើបនឹងចេញទេ] អ៊ីចឹងហើយ វា ហួសពីអាជ្ញាយុកាល ហួសពីច្បាប់កំណត់»។   ក្រមព្រហ្មទណ្ឌថ្មីរបស់កម្ពុជា ត្រូវបានអនុម័តឲ្យប្រើប្រាស់នៅឆ្នាំ២០១០។ បទសទ្ទិដ្ឋភាពជាមួយបរទេស មានចែងក្នុងមាត្រា៤៤៣នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌឆ្នាំ២០១០នេះ។ អ្នកជាប់បទចោទសន្ទិដ្ឋភាពជាមួយបរទេស ប្រឈមនឹងការជាប់ពន្ធនាគារពី១៥ឆ្នាំ ទៅ៣០ឆ្នាំ។   លោក ជិន ម៉ាលីន រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ ឆ្លើយតបថា អង្គហេតុ ដែលនាំឲ្យលោក កឹម សុខា រងការចោទប្រកាន់ គឺជាអង្គហេតុ ដែលកើតឡើងនៅពេលខាងក្រោយ ពោលគឺ កើតឡើងក្រោយច្បាប់ចែងរួចទៅហើយ។ លោក បន្ថែមថា តុលាការ មិនមែនយកអង្គហេតុក្នុងឆ្នាំ១៩៩៣ ឬអង្គហេតុមុនៗ មកចោទប្រកាន់លោក កឹម សុខា នោះទេ។    លោក ថ្លែងមកកាន់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមបណ្តាញតេឡេក្រាមយ៉ាងដូច្នេះថា៖«មូលហេតុ ដែលនាំឲ្យមានការចោទប្រកាន់ គឺការថ្លែងសារនៅអូស្រា្តលី ដែលបង្ហាញពីផែនការទុច្ចរិត បង្ហាញពីផែនការគប់គិតជាមួយបរទេស ក្នុងការផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល ហើយសកម្មភាពដែលមានកន្លងមក ជាមូលដ្ឋានបន្ថែម បញ្ជាក់ថា សារហ្នឹង គឺមានធាតុផ្សំនៃបទល្មើសពិតប្រាកដពាក់ព័ន្ធបទសន្ទិដ្ឋភាព ដែលនាំឲ្យមានការចោទប្រកាន់តាមផ្លូវតុលាការ»។   លោក ផែង ហេង បកស្រាយបន្ថែម ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទថា ច្បាប់ មិនធាក់ថយក្រោយឡើយ។ លោក ពន្យល់ថា បើអង្គហេតុណា កើតឡើងមុនច្បាប់ គេ មិនចាត់ទុកជាបទល្មើសនោះទេ។ លោក លើកពីករណីរបស់លោក កឹម សុខា ថា ការយកអង្គហេតុពីឆ្នាំ១៩៩៣ ដែលកើតឡើងមុនច្បាប់ចែង មកចោទប្រកាន់ គឺមិនសមឡើយ។ លោក មានប្រសាសន៍ថា៖«ក្នុងគោលការណ៍នៃព្រហ្មទណ្ឌ អំពើដែលកើតមិនទាន់មានច្បាប់ មិនមែនជាបទល្មើសទេ»។    ដ្បិតអង្គហេតុ កើតឡើងតាំងឆ្នាំ១៩៩៣មក តែតុលាការ ទើបនឹងចោទប្រកាន់លោក កឹម សុខា នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧។ លោក រងការចោទប្រកាន់ បន្ទាប់ពីមានវីដេអូខ្លី១ ត្រូវបានបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គម។ វីដេអូនោះ បង្ហាញពីការជួបជុំរបស់លោក ជាមួយអ្នកគាំទ្រនៅអូស្រ្តាលី កាលពីឆ្នាំ២០១៣។    ក្នុងវីដអូ លោក បរិយាយថា នៅពេលលោក ជាប់ជាតំណាងរាស្រ្ត ក្នុងការបោះឆ្នោតលើកទី១ កាលពីឆ្នាំ១៩៩៣ លោកជាអ្នកនយោបាយខ្មែរមុនគេ ដែលត្រូវបានអាម៉េរិកអញ្ជើញ ដើម្បីទៅឈ្វេងយល់ពីដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យ។ លោក អះអាងថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៣មក តែងទៅអាម៉េរិកម្តង ក្នុង១ឆ្នាំ។     លោក ប្រាប់អ្នកគាំទ្រនៅអូស្រ្តាលីនាពេលនោះថា៖«ខ្ញុំ អត់មានធ្វើតាមខ្ញុំនឹកឃើញទេ គឺមានអ្នកជំនាញការ សាស្រ្តាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យ នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន នៅទីក្រុងម៉ុងរ៉េអាល់ ដែលអាម៉េរិក ជួលមក ដើម្បីផ្តល់មតិឲ្យខ្ញុំ ពីរបៀបជាយុទ្ធសាស្រ្តក្នុងការផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំ»។    គិតចាប់តាំងឆ្នាំ២០១៧ មកដល់ឆ្នាំ២០២២នេះ សំណុំរឿងរបស់លោក កឹម សុខា អូសបន្លាយអស់រយៈពេលជាង៤ឆ្នាំហើយ។ លោក បានបន្តឡើងតុលាការភ្នំពេញ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២។ តុលាការភ្នំពេញ នឹងបន្តសវនាការជំនុំជម្រះលើសំណុំរឿងរបស់លោក នៅថ្ងៃទី២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២។ ក្នុង១សប្តាហ៍ តុលាការភ្នំពេញ ប្រើពេលតែ១ព្រឹកប៉ុណ្ណោះ ក្នុងការបើកសវនាការលើសំណុំរឿងរបស់លោក។ ក្នុងសវនាការនាព្រឹកថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ ក្រុមមេធាវី ទទូចសុំទៅចៅក្រមម្តងទៀត ឲ្យបន្ថែមថ្ងៃ ក្នុងការបើកសវនាការ ដើម្បីអាចឲ្យសំណុំរឿងរបស់លោក កឹម សុខា ឆាប់ចប់។ ចៅក្រម ឆ្លើយថា នឹងពិចារណាលើសំណើនេះ៕   
មេធាវីរបស់លោក កឹម សុខា បកស្រាយថា អង្គហេតុ ដែលកើតមុនច្បាប់ គឺមិនមានទោស។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ តបថា តុលាការ យកអង្គហេតុ ដែលកើតក្រោយច្បាប់ មកចោទប្រកាន់លោក កឹម សុខា មិនមែនយកអង្គហេតុ ដែលកើតមុនច្បាប់ មកចោទប្រកាន់នោះទេ។ 
  រាហ៊ូមាស ឈុត សិរីវ៉ាន់ថង មុននឹងឡើងមកដល់វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រនេះគេបានវាយឱ្យកីឡាករ សៀវ ង៉ុយ បោះបង់ការប្រកួតត្រឹមទឹកទី១។ ចំណែក សូត្រ វាសនា បក្សាស្លាបដែក មុននឹងឈានមកដល់វគ្គនេះប្រកួតចុងក្រោយរបស់គេវាយរន្ទះជើងដំរីជាន់ខ្លា គង់ ហូវ ឱ្យបោះបង់ការប្រកួតក្នុងទឹកទី២។ ប្រកួតចុងក្រោយរវាងអ្នកទាំងពីរ សិរីវ៉ាន់ថង ឈ្នះពិន្ទុ វាសនា។   រីឯកីឡាករនាគមាសខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ឃុន បូរ៉ា ត្រូវជួបប្រកួតជាមួយអ្នកលេងកំភ្លើងភ្លោះ វ៉ាន់ វឿន។ ឃុន បូរ៉ា មុននឹងឡើងមកដល់វគ្គនេះគេបានយកឈ្នះកីឡាករ ពុធ សំបូរ ដោយពិន្ទុ។ កីឡាករវ៉ាន់ វឿន វិញ គេបានផ្តួលកីឡាករ រិន ដេវីត ឱ្យបោះបង់ការប្រកួតក្នុងទឹកទី១។ ប្រកួតចុងក្រោយរវាងអ្នកទាំងពីរ ឃុន បូរ៉ា ឈ្នះវ៉ាន់ វឿន ដោយពិន្ទុ។   កីឡាករដែលបន្តឡើងទៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រដើម្បីដណ្តើមខ្សែក្រវាត់សម្តេច ទៀបាញ់ នឹងត្រូវជួបគ្នានៅថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា នៅក្រោយជំនួបដណ្តើមចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣៕   
អ្នកប្រដាល់គុនខ្មែរ ឈុត សិរីវ៉ាន់ថង ត្រូវជួបប្រកួតជាមួយ សូត្រ វាសនា ចំណែកកីឡាករឃុន បូរ៉ា ត្រូវតតាំងជាមួយកីឡាករ វ៉ាន់ វឿន លើប្រភេទទម្ងន់៦០ គីឡូក្រាម វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រពានរង្វាន់ខ្សែក្រវាត់សម្តេច ទៀ បាញ់ ដែលមានតម្លៃស្មើផ្ទះវីឡាមួយខ្នង។ ការប្រកួតនឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៦ ខែវិច្ឆិកា នាសង្វៀនប៉ុស្តិ៍លេខ៥ វេលាម៉ោង៦ល្ងាចតទៅ។
  ថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៧ ជាថ្ងៃអង់គ្លេសប្រគល់ដែនដីហុងកុងមកចិនវិញ បន្ទាប់ពីដាក់អាណានិគមជាច្រើនឆ្នាំ។ ថ្ងៃទី១ ខែកក្កដាខាងមុខ ចិននឹងប្រារព្ធខួបលើកទី២៥ នៃការទទួលបានហុងកុងពីអង់គ្លេសវិញ។ ស្របគ្នានេះ ហុងកុងក៏រៀបចំពិធីឡើងកាន់តំណែងរបស់លោក ចន លី ជាប្រធានប្រតិបត្តិថ្មី បន្ទាប់ពីលោកស្រីការី ឡាំផងដែរ។    លោក ស៊ី ជិនភីង ប្រធានាធិបតីចិន នឹងបង្ហាញវត្តមានក្នុងខួបលើកទី២៥ និងពិធីឡើងកាន់តំណែងរបស់លោកចន លី នៅហុងកុង។ នេះជាទស្សនកិច្ចរបស់លោកស៊ីលើកដំបូងទៅហុងកុងចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៧។   «ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង នឹងចូលរួមពិធីរំឮកខួបលើកទី២៥ របស់ហុងកុង ដែលត្រលប់មក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចិនវិញ»។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua បានចុះផ្សាយបែបនេះ។   ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកស៊ី នៅហុងកុង ធ្វើឡើងស្របពេលហុងកុង កំពុងមានករណីឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ខ្លាំង ខណៈមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់នៅក្នុងក្រុង ក៏ឆ្លងជំងឺនេះដែរ។    គួរំឭកថា ហុងកុង កន្លងមក មានបាតុកម្មជាច្រើន ដោយក្រុមមានទំនោរទៅរកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ មិនពេញចិត្តចំពោះរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង ដែលព្យាយាមបង្កើនឥទ្ធិពលនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុមួយនេះ។ ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីច្បាប់សន្តិសុខជាតិត្រូវបានអនុម័ត បាតុកម្មនៅហុងកុង ក៏ស្ងប់ស្ងាត់ ដោយសារអ្នកប្រឆាំងជាច្រើនរូប ត្រូវបានចោទក្រោមច្បាប់នេះ៕   
ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនភីង នឹងធ្វើទស្សនកិច្ចទៅហុងកុង ដើម្បីចូលរួមក្នុងខួបលើកទី២៥ នៃការទទួលបានហុងកុងពីអង់គ្លេសវិញ ក៏ដូចជាពិធីឡើងកាន់តំណែងរបស់លោកចន លី ជាប្រធានប្រតិបត្តិហុងកុងថ្មី។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា។
  សមុទ្រចិនខាងត្បូង ជាតំបន់នៃភាពតានតឹងរវាងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងក្រុងប៉េកាំង។ អាម៉េរិក តែងចោទចិនថាបានធ្វើសកម្មភាពអុងអាត់ និងកសាងមូលដ្ឋានយោធានៅក្នុងសមុទ្រមួយនេះ។ ចំណែកចិនវិញ បានវាយបកវិញថា វត្តមាននាវាយោធាអាម៉េរិកនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង បានធ្វើឱ្យមានអស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់។    ជុំវិញបញ្ហានេះ អំឡុងទស្សនកិច្ចនៅសិង្ហបុរី ប្រមុខការពារជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី Prabowo Subianto បានជំរុញឱ្យមហាអំណាចទាំងពីរ យកចិត្តទុកដាក់ចំពោះអាស៊ាន ដើម្បីឈានទៅរកដំណោះស្រាយលើភាពតានតឹងទាំងនោះ។    «នោះជាហេតុផលដែលយើងចង់ឃើញតួនាទីស្នូល និងការសាមគ្គីរបស់អាស៊ាន ដែលសំឡេងរបស់យើងនឹងកាន់តែត្រូវបានលឺជាងមុនដោយមហាអំណាចទាំងពីរ»។ លោក លោក Prabowo Subianto រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី បានឆ្លើយបែបនេះទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មាន ដែលបានចោទសំណួរជុំវិញការខិតខំរបស់អាម៉េរិកដើម្បីទប់ស្កាត់ឥទ្ធិពលចិននៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងក្រោយជំនួបជាមួយសមភាគី Ng Eng Hen។   ប្រមុខការពារជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីរូបនេះ បានចាត់ទុករដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងក្រុងប៉េកាំងជាមិត្តល្អជាមួយអាស៊ាន។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក Subianto បានអះអាងថា ប្រសិនបើមិត្តល្អទាំងពីរមានបញ្ហា ក្នុងនាមជាមិត្ត អាស៊ាន ត្រូវតែធ្វើជាស្ពាន ដើម្បីឈានទៅរកដំណោះស្រាយលើភាពតានតឹង។ រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិរូបនេះ បានយល់ថា ប្រសិនបើមានបញ្ហាអ្វីកើតឡើងនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង វានឹងធ្វើឱ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសទាំងអស់ ដោយសារផែនដីកាន់តែរួមតូច ដ្បិតប្រទេសទាំងអស់ធ្វើសមាហរណកម្មទៅវិញទៅមកនោះ    ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅសិង្ហបុរីជាលើកដំបូង ប្រមុខការពារជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី បានបន្តថា អាស៊ានត្រូវការគតិបណ្ឌិត និងភាពមេត្តារបស់មហាអំណាច ក្នុងការថែរក្សាសន្តិភាពក្នុងតំបន់។ ចំណែកសមភាគីសិង្ហបុរី លោក Ng Eng Hen បានឯកភាពទាំងស្រុងទៅនឹងការលើកឡើងរបស់ភាគីឥណ្ឌូណេស៊ី។ លោក Ng ក៏បានជំរុញឱ្យមានការគោរពបទដ្ឋានអន្តរជាតិផងដែរ ដើម្បីឱ្យអាស៊ាន រួមទាំងអាម៉េរិក និងចិន អាចរីកចម្រើនរួមគ្នា។    សូមបញ្ជាក់ថា ឥណ្ឌូណេស៊ី មិនមានជាភាគីនៃជម្លោះនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងទេ។ ប៉ុន្តែ កន្លងមកទូកនេសាទចិន តែងចូលមកក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខ (EEZ) របស់ឥណ្ឌូណេស៊ីដែលនៅជាប់ដែនសមុទ្រនេះជាញឹកញាប់  ដែលធ្វើឱ្យអាជ្ញាធរឥណ្ឌូណេស៊ីឃាត់ទូក និងមនុស្សនៅក្នុងទូកទុក៕   
ប្រមុខការពារជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី លោក Prabowo Subianto ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅសិង្ហបុរីនៅថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា បានទទូចឱ្យចិន និងអាម៉េរិក ស្តាប់សម្ដីរបស់អាស៊ានផងក្នុងការដោះស្រាយភាពតានតឹងនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិរូបនេះ បានព្រមានថា បញ្ហាដែលកើតឡើងនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង នឹងប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសទាំងអស់ ដោយសារផែនដីកាន់តែរួមតូច។
GMAC មានការប្ដេជ្ញាចិត្តបែបនេះ បន្ទាប់ពីសមាគមមួយនេះ បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់ឧបករណ៍សូឡា Cleantech Solar ដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសសិង្ហបុរី នៅថ្ងៃទី២៤ខែឧសភា។ កិច្ចសហការរវាង GMAC និងក្រុមហ៊ុន Cleantech តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងនេះមានរយៈពេលរហូតដល់ ១០ឆ្នាំ។ មុននឹងណែនាំសម្រាប់រោងចក្រសមាជិករបស់ខ្លួន GMAC នឹងសាកល្បងប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធសូឡា នៅលើដំបូលការិយាល័យរបស់ខ្លួនជាមុនសិន ដែលបន្ទះសូឡាត្រូវបានផ្គត់ផ្គង់ដោយក្រុមហ៊ុន Cleantech ។ ប្រធាន GMAC លោក វ៉ាន់ ស៊ូអៀង មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា៖«យើងត្រូវការសាកល្បងប្រព័ន្ធសូឡារបស់ក្រុមហ៊ុនជាមុនសិន ដើម្បីដឹងពីប្រសិទ្ធភាពរបស់វាចំពោះការសន្សំសំចៃ និងការបញ្ចេញថាមពលស្អាត ហើយបន្ទាប់មកយើងនឹងណែនាំដល់សមាជិកឲ្យប្រើប្រាស់វា»។ ការបើប្រាស់ថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យនឹងជួយកាត់បន្ថយការចំណាយរបស់ម្ចាស់រោងចក្រយ៉ាងតិច ៣០ភាគរយ។ លោក វ៉ាន់ ស៊ូអៀង ពន្យល់ដូច្នេះថា៖«រោងចក្រមួយចំណាយលើថាមពលប្រមាណ ៥ម៉ឺន ទៅ១០ម៉ឺនដុល្លារក្នុងមួយខែ ហើយបើគេប្រើសូឡា គេសន្សំបានយ៉ាងតិច ៣០ភាគរយ។ លោកបន្តថា៖«នេះគ្រាន់តែរោងចក្រមួយ ហើយចុះរោងចក្រ ១០០០ នឹងសន្សំបានប៉ុន្មាន មិនតិចទេ»។ លោក ស៊ូអៀង ឲ្យដឹងថា ការផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីសម្រាប់រោងចក្រកាត់ដេរនៅកម្ពុជាសព្វថ្ងៃ គឺអត់គ្រប់គ្រាន់ហើយថ្លៃទៀត តែលោកអះអាងថាប្រទេសផ្សេងទៀតក៏ជួបស្ថានភាពនេះដែរ។ រោងចក្រកាត់ដេរនៅកម្ពុជា ប្រើប្រាស់ថាមពលពីអគ្គិសនីរដ្ឋ និងម៉ាស៊ីនភ្លើង ហើយមានប្រើប្រព័ន្ធសូឡាតិចតួចប៉ុណ្ណោះ។ លោក វ៉ាន់ ស៊ូអៀង បញ្ជាក់ថា ការចាប់ផ្ដើមជំរុញការប្រើប្រាស់ថាមពលព្រះពន្លឺអាទិត្យសម្រាប់រោងចក្រកាត់ដេរនៅកម្ពុជានៅពេលនេះ ធ្វើឡើងក្នុងគោលដៅចម្បងគឺជួយដល់បរិស្ថាន។ លោកបន្ថែមថា ប្រទេសឧស្សាហកម្មធំៗនៅលើសកលលោក កំពុងព្រួយបារម្ភពីការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនក្នុងបរិយាកាស ហើយបានងាកមកប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធសូឡាវិញ។ «កម្ពុជាជាប្រទេសមិនទាន់មានការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្មខ្លាំងនៅឡើយ ដែលខ្យល់ឱកាសនៅទីនេះនៅមានភាពស្អាតល្អ ដូចនេះជាការល្អដែលយើងគួរចាប់ផ្ដើមពីពេលនេះ ដើម្បីរក្សានិរន្តរភាពបរិស្ថានឲ្យនៅល្អ»។ លោក វ៉ាន់ ស៊ូអៀង ថ្លែងបែបនេះ។ ការប្រើប្រាស់ថាមពលស្អាតនៅកម្ពុជានៅមានបរិមាណតិចតួចនៅឡើយ។ តែយ៉ាងណាគម្រោងប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធពន្លឺព្រះអាទិត្យនៅកម្ពុជាបានកំពុងលិចរូបរាងជាបណ្ដើរៗ។ មួយក្នុងចំណោមនោះ គឺគម្រោងដំឡើងប្រព័ន្ធសូឡាទំហំ ១០មេហ្គាវ៉ាត់ នៅក្រុងបាវិតខេត្តស្វាយរៀង។ ក្រៅពីគម្រោងធំបែបនេះ គម្រោងផ្សេងទៀតត្រូវបានធ្វើនៅតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសភ្នំពេញ និងតាមបណ្ដារោងចក្រឧស្សាហកម្មមួយចំនួន៕
ភ្នំពេញ៖ សមាគមរោងចក្រកាត់ដេរនៅកម្ពុជា  (GMAC) នឹងជំរុញបណ្ដារោងចក្រកាត់ដេរដែលជាសមាជិករបស់ខ្លួន ឲ្យងាកមកប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធសូឡា ដើម្បីជួយដល់បរិស្ថាន និងកាត់បន្ថយការចំណាយ ខណៈដែលប្រទេសអភិវឌ្ឍបានងាកមកប្រើប្រាស់ថាមពលនេះ។
  យ៉ាងណាមិញ ការសិក្សាចុងក្រោយមួយ ដោយក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវ Brigham បានរកឃើញពីទំនាក់ទំនងនៃរោគសញ្ញាគេងមិនលក់ និងការលើសសម្ពាធឈាមចំពោះស្ត្រី។ ជាក់ស្តែង លទ្ធផលនៃការសិក្សាបានបង្ហាញថា អ្នកគេងមិនបានគ្រប់គ្រាន់ អាចមានហានិភ័យខ្ពស់នៃការលើសសម្ពាធឈាម។   ហេតុអ្វីបានជាការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់មានហានិភ័យខ្ពស់នៃការលើសសម្ពាធឈាម?   ពិតណាស់ បច្ចុប្បន្ននេះ ទាំងការលើសសម្ពាធឈាម និងវិបត្តិដំណេក កើតឡើងជាទូទៅចំពោះមនុស្សពេញវ័យ។   ថ្វីត្បិតតែក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនៅមិនទាន់រកឃើញមូលហេតុជាក់លាក់ពីផលប៉ះពាល់នៃការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់ ដែលបង្កហានិភ័យនៃការលើសសម្ពាធឈាមក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែបញ្ហានេះ អាចបណ្តាលមកពីការកើនឡើងនៃការចាល់ជាតិអំបិល រឹងសរសៃឈាម និងការច្របាច់បេះដូងមានសភាពខ្សោយ ដែលជាឫសគល់បណ្តាលឲ្យកើតជាជំងឺលើសឈាម។   បន្ថែមពីនេះ យោងតាមការសិក្សាដដែលបានរកឃើញថា ស្ត្រីដែលជួបបញ្ហាពិបាកគេង ក៏មានសន្ទស្សន៍ម៉ាសរាងកាយខ្ពស់ កង្វះសកម្មភាពរាងកាយ និងរបបអាហារមិនល្អផងដែរ។   ដូច្នេះហើយ ប្រការចម្បង គ្នាយើងគួរគេងឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ចាប់ពី៧ម៉ោងឡើងទៅនៅក្នុងមួយថ្ងៃ ទើបអាចជៀសឆ្ងាយពីបញ្ហាសុខភាពជាក់លាក់មួយចំនួន។ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh
ការគេងលក់ស្កប់ស្កល់ពេញមួយយប់ ផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនដល់សុខភាព។ ផ្ទុយទៅវិញ មានកត្តាផ្សេងៗ ដែលធ្វើឲ្យគ្នាយើងពិបាកគេង ដែលបញ្ហានេះ អាចមានទំនាក់ទំនងទៅនឹងហានិភ័យនៃបញ្ហាសុខភាពជាច្រើន រួមមានការលើសសម្ពាធឈាម ជំងឺបេះដូង ជំងឺតម្រងនោម ទឹកនោមផ្អែម គ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាមខួរក្បាល ឡើងទម្ងន់ ហឺត និងបាក់ទឹកចិត្ត ជាដើម។
  ១.«លិច»ជាកិរិយាសព្ទ មានន័យថា លិបចុះបាត់ទៅ,ចូលកប់បាត់ទៅ ក្នុងទឹកជាដើម។ ឧទាហរណ៍៖ ទូកលិច,សម្ទូងលិចទឹក។ «លិច»ក៏សំដៅក្នុងន័យ វិនាស ខូច អន្តរាយ បាត់ឈ្មោះ។ ឧទាហរណ៍៖ លិចខ្លួន, វិនាសរើខ្លួនលែងរួច។ ពាក្យនេះបើដើរតួជាគុណសព្ទមានន័យថា ដែលធ្ងន់មិនអណ្តែតទឹក។ ឈើមួយកំណាត់នេះលិចទឹក។ លិចកញ្ជង់ ដែលចេះតែហិនហោចវិនាសទ្រព្យសម្បត្តិ។    ម្យ៉ាងទៀតពាក្យលិចប្រើជានាមសព្ទ សំដៅលើឈ្មោះទិសដែលព្រះអាទិត្យអស្តង្គត, ទិសបស្ចិម។ ពាក្យលិច អាចប្រើជាមួយនឹងពាក្យ ខាង ឬឯ។ ទិសខាងលិច,ស្រុកឯលិច,ទៅឯលិច។ បើតាមវចនានុក្រមខ្មែរ លិច សរសេរជាឡិចក៏បាន។    ២.«លេច»អាចប្រើជាកិរិយាសព្ទ, គុណសព្ទ និងនាម ដូចនឹងពាក្យលិចដែរ ប៉ុន្តែពាក្យនេះមានន័យខុសពីលិច។ «លេច»ជាកិរិយាសព្ទ មានន័យថា ចេញពីទីកំបាំង, បង្ហាញមុខ ឬចេញមុខឲ្យឃើញ និងលេចឮ។ ឧទាហរណ៍៖ គ្រាប់ឈើដុះលេចពន្លកពីក្នុងដី។ ឆ្លាយ ឬលាន់ចេញ ,ផ្សាយចេញ, លេចឮដំណឹង។    «លេច»ជាគុណសព្ទ ដែលមានន័យថាដែលមិនគត់។ ក្អមលេច,ផ្ទះលេច,ការុងលេច និងមាត់លេច សំដៅលើមាត់រអិលចេះតែធ្លាយសម្តីចេញទៅទប់មិនទាន់។ និយាយថាមាត់ដាចក៏បាន។ «លេច»ជានាមសព្ទ មានន័យថា ឈ្មោះដំបៅមួយប្រភេទ ដែលកើតនៅបាតជើង ឬកែងជើងលៀនសាច់រឹងចេញមក។ កើតដំបៅលេច។    ៣.«លង់» ជាករិយាសព្ទ មានន័យថា ជ្រុល,ស៊ុន,ហួស។ លង់ទឹក លង់គំនិត លង់សម្តី។ «លង់»ជាគុណសព្ទមានន័យថា យូរពេក យូរក្រៃ។ អស់កាលដ៏លង់ ឬដ៏យូរលង់។   ៤.«លុង»ជាកិរិយាសព្ទ មានន័យថា ជីក ឬដាប់ឲ្យកើតជារំលុង ជាប្រហោងធំ,ជារណ្តៅក្អេង,ជារូង។ លុងដី,លុងឈើ, ជីកលុង,ដាប់លុង។   បន្ទាប់ពីមានការពន្យល់ពីពាក្យគន្លឹះទាំង៤នេះរួចមក មហាជននឹងយល់កាន់តែច្បាស់ថា«លិចលង់»គឺត្រូវសរសេរបែបនេះ។ បើសរសេរជា«លេចលង់»និង«លិចលុង» គឺមិនត្រឹមត្រូវឡើយ៕ 
ពាក្យ«លិច» និង«លេច»  ក៏ដូចជា ពាក្យ«លង់»និង«លុង សុទ្ធតែមាននៅក្នុងវចនានុក្រមសម្តេច ព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត ប៉ុន្តែមានន័យន័យខុសគ្នា។
Honda អាយុ៣២ឆ្នាំ ជាខ្សែបម្រើប្រយុទ្ធដ៏ឆ្នើមនៃក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិជប៉ុន ដែលទើបតែចុះហត្ថលេខាលេងឲ្យក្លិប Melbourne Victory របស់អូស្ត្រាលី។ លោកដឹកនាំក្រុមកម្ពុជាដោយស្ម័គ្រចិត្ត ពោលគឺមិនត្រូវការប្រាក់កម្រៃនោះឡើយ។ មែនទែនទៅ លោក Honda មិនអាចបង្ហាញវត្តមានគ្រប់ពេលជាមួយក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជាឡើយ ប៉ុន្តែលោក មានកាលវិភាគដ៏ត្រឹមត្រូវរវាងការចាត់ចែងដឹកនាំក្រុមកម្ពុជា និងការលេងនៅក្លិប Melbourne Victory។ ក្រោយទំនេរពីការលេងនៅ Melbourne Victory លោកនឹងដឹកនាំកិច្ចប្រជុំមួយសប្តាហ៍ម្តងតាមរយៈវីដេអូ Conference ជាមួយក្រុមការងារនៅកម្ពុជា។ លោកក៏ត្រូវការកិច្ចសហការពីក្លិបផ្សេងៗផងដែរ។ បើគិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៨ មក Honda លេងឲ្យក្រុមជម្រើសជាតិប្រមាណ៩០ប្រកួត និងមានវត្តមាននៅ World Cup ៣លើកជាប់ៗ ពោលគឺឆ្នាំ២០១០ ឆ្នាំ២០១៤ និងឆ្នាំ២០១៨ ហើយកីឡាករអន្តរជាតិរូបនេះ បានជាប់ជា Player of the Tournament នៅពេលដែលជប៉ុនលើកពាន AFC Asian Cup ឆ្នាំ២០១១។ នៅក្លិបអាជីព Honda ផ្តើមលេងឲ្យក្លិបជប៉ុន Nagoya Grampus ពីឆ្នាំ២០០៤ ដល់ឆ្នាំ២០០៧ ហើយទៅលេងជាបន្តបន្ទាប់នៅ VVV-Venlo, CSKA Moscow, AC Milan និង Pachuca។ នៅកម្ពុជា លោកក៏ជាម្ចាស់ក្លិបសូលទីឡូអង្គរ ដែលមានមូលដ្ឋាននៅខេត្តសៀមរាបផងដែរ។ លោក Honda ដែលបានហៅខ្លួនឯងថា ជាគ្រូបង្វឹកមិនផ្ទាល់នោះ មានបេសកកម្មជាមួយក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជានាព្រឹត្តិការណ៍ AFF Suzuki Cup នាខែវិច្ឆិកា ខាងមុខ ដោយកម្ពុជា ស្ថិតក្នុងពូល A ជាមួយវៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី មីយ៉ាន់ម៉ា និងម្ចាស់ផ្ទះឡាវ៕
លោក Keisuke Honda ក្លាយជាអ្នកចាត់ការទូទៅថ្មីនៃក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា។ លោកបានបង្ហាញវត្តមាននាពិធីផ្លូវការមួយដែលរៀបចំដោយសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា នៅសណ្ឋាគារ Le Royal នាព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែសីហា នេះ។
  ស្នងការនគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានបញ្ជាក់ថា មន្ត្រីទាំង៤រូបនេះ បានសារភាពកំហុស ដែលបានឃាត់រថយន្តពលរដ្ឋបើកបរត្រឹមត្រូវ ហើយផាកពិន័យ ដោយមិនចេញវិក្កយបត្រពិតមែន។    «ដោយទទួលបានបទបញ្ជា និងការឯកភាពពីឯកឧត្តមស្នងការ ផ្នែកវិន័យ នៃការិយាល័យបុគ្គលិក បានសម្រេចដកមន្ត្រីទាំង៤រូបនេះ មកបញ្ឈរជើងរយៈពេល៣ខែ បង្ហាញមុខជាប្រចាំរាល់ម៉ោងធ្វើការ នៅការិយាល័យបុគ្គលិក ធ្វើកិច្ចសន្យា ជាពិសេស មន្ត្រីដែលប្រព្រឹត្តកំហុសត្រូវបានដកឋានន្តរសក្តិមួយកម្រិត ( ដកមួយសក្តិ ) ដើម្បីជាការព្រមានចំពោះការប្រព្រឹត្តកំហុសនេះ»។ នេះបើតាមស្នងការនគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ។   កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២១ ខែតុលា នៅចំណុចគោលដៅស្តុបទន្លេបាសាក់ តាមបណ្តោយមហាវិថីម៉ៅសេទុង មានករណីផាកពិន័យពុំត្រឹមត្រូវ និងមិនចេញវិក្កយបត្រ ទៅលើរថយន្តមួយគ្រឿងម៉ាក ISUZU ពណ៌ទឹកប្រាក់ ខណៈពេលអ្នកបើកបរពុំបានប្រព្រឹត្តល្មើសភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ឡើយ (ភ្លើងពណ៌បៃតង) ដោយមានភស្តុតាងថតតាមកាមេរ៉ាជាជាវីដេអូ ដែលបំពាក់ភ្ជាប់នៅក្នុងរថយន្ត ពេលកំពុងបើកបរឆ្លងស្តុប ។   ក្រោយមកម្ចាស់រថយន្ត បានបង្ហោះវីដេអូនោះ លើបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ពីសកម្មភាពមន្ត្រីនគរបាលនៅគោលដៅស្ដុបទន្លេបាសាក់ ផ្លូវម៉ៅសេទុង នោះ ដែលនាំឱ្យមានការរិះគន់លើនគរបាលចរាចរណ៍។ ទន្ទឹមនឹងការរិះគន់នេះ ស្រាប់តែមានបែកសារជាសំឡេងបែបធ្លាយ ពីការទទួលស្គាល់កំហុសខ្លួន របស់លោកអនុសេនីយ៍ទោ ព្រំ ចាន់ដារ៉ា ដែលបានយកគណនីហ្វេសប៊ុករបស់លោកអនុសេនីយ៍ឯក ថាច ប៊ុនធឿន ផ្ញើសារទៅកាន់ម្ចាស់រថយន្ត ដើម្បីផ្ទេរប្រាក់ជូនវិញ និងស្នើសុំលុបវីដេអូដែលបានបង្ហោះក្នុងបណ្តាញសង្គម កាលពីថ្ងៃទី២២ តុលា។ ប៉ុន្តែម្ចាស់រថយន្តបដិសេធការអង្វររបស់មន្ត្រីនគរបាលចរាចរណ៍នោះ ។ នេះបើតាមការរៀបរាប់របស់ស្នងការនគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ។     «ស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ រីករាយក្នុងការទទួលព័ត៌មានពីបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងករណីមានមន្ត្រីរូបណាដែលអនុវត្តខុសពីការណែនាំ ឬផ្ទុយពីច្បាប់ដែលបានកំណត់ »។ នេះបើតាមស្នងការក្រុង។        
 មន្ត្រីចរាចរណ៍៤រូប ត្រូវបានដកឋានន្តរសក្តិមួយកម្រិត ( ដកមួយសក្តិ ) និងបញ្ឈរជើង ៣ខែនៅការិយាល័យបុគ្គលិក ដោយសារប្រព្រឹត្តកំហុស លើករណីផាកពិន័យពលរដ្ឋ ដោយមិនត្រឹមត្រូវ។ មន្ត្រីទាំង៤រូប បានប្រព្រឹត្តខុស នៅគោលដៅស្តុបទន្លេបាសាក់ ផ្លូវម៉ៅសេទុង កាលពីថ្ងៃទី២១ តុលា។
លោក គង់ គាំ និងកូនប្រុសពៅរបស់លោក គឺ លោក គង់ មុនីកា បានសម្រេចចិត្តដឹកនាំគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ ទៅចុះចូលជាមួយគណបក្សភ្លើងទៀន ដើម្បីបង្កើតជាកម្លាំងធំ១ ក្នុងការប្រកួតប្រជែងជាមួយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ជាគណបក្សកាន់អំណាច នៅឆ្នាំ២០២៣។ ការសម្រេចចិត្តទៅរួមកម្លាំងជាមួយគណបក្សភ្លើងទៀននេះ កើតឡើងបន្ទាប់ពីឪពុកកូនទាំង២រូប បានឆ្លងកាត់ការពិភាក្សាជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សភ្លើងទៀនរួច។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់គណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ ដែលចេញនៅថ្ងៃទី៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ បង្ហាញពីសេចក្តីសម្រេចធំៗ២ គឺទី១ គណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ មិនដាក់បេក្ខជនឈរឈ្មោះ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិអាណត្តិទី៧ នៅឆ្នាំ២០២៣ឡើយ និងទី២ គណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ រួបរួមជាមួយគណបក្សភ្លើងទៀន ទៅជាគណបក្សតែ១។ ក្នុងគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ លោក គង់ មុនីកា ជាប្រធាន ឯលោក គង់ គាំ ជាប្រធានកិត្តិយស។ ក្នុងឆាកនយោបាយ គេ មានការភ្ញាក់ក្រញាង ពេលឃើញលោក គង់ គាំ ចាប់ផ្តើមវាយប្រហារយ៉ាងខ្លាំងក្លាទៅលើលោក សម រង្ស៊ី ដែលជាមេកើយរបស់លោក។ អ្នកខ្លះ មិនសូវជឿឡើយថា ការវាយប្រហាររបស់លោក គង់ គាំ ទៅលើលោក សម រង្ស៊ី គឺជាការពិត ដ្បិតពួកគេ យល់ថា អ្នកនយោបាយចាស់វស្សាទាំង២រូបនេះ ស្និទ្ធស្នាលនឹងគ្នាលើវិថីនយោបាយអស់រាប់ឆ្នាំមកហើយ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ នាព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ លោក គង់ គាំ បំភ្លឺថា ការរិះគន់របស់លោក ទៅលើលោក សម រង្ស៊ី កន្លងមក មិនមែនជាការសម្តែងនោះទេ។ លោក លើកឡើងថា គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលដឹកនាំដោយលោកសម រង្ស៊ី និងលោកកឹម សុខា ហាក់ជ្រុលនិយម។ លោក ចាត់ទុកថា ជ្រុលនិយម ដោយសារលោក សង្កេតឃើញថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលទាំង២រូបរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានប្រើកម្លាំងក្រៅពីសំឡេងឆ្នោត ក្នុងការទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាល ចុះចេញពីតំណែង ដែលជាទ្រង់ទ្រាយនៃការធ្វើបដិវត្ត។ សម្រាប់លោក ទង្វើបែបនេះ ជាហេតុដែលនាំឲ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ត្រូវរំលាយចោល។ លោក បន្តថា ដោយសារលោក សម រង្ស៊ី និងលោក កឹម សុខា មិនអាចបន្តដឹកនាំកម្លាំងនយោបាយបាន ទើបលោក សម្រេចចិត្តបង្កើតបក្សឆន្ទៈខ្មែរឡើង។ លោក គិតថា លោក មិនត្រូវទុកឲ្យដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យ ដេកនៅស្ងៀមឡើយ ហើយក៏មិនត្រូវទុកឲ្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដឹកនាំតែឯងដែរ។ យ៉ាងណា លោក មើលឃើញថា នយោបាយខ្មែរ ដោយរាប់ទាំងសម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន លោក កឹម សុខា និងអ្នកនយោបាយដទៃទៀត មិនយកគ្នាធ្វើជាសត្រូវនោះទេ។ ដោយឡែក ចំពោះការទៅចាប់ដៃជាមួយសហការីក្នុងគណបក្សភ្លើងទៀនឡើងវិញ ដ្បិតលោក មើលឃើញថា គណបក្សភ្លើងទៀន ទទួលបានការគាំទ្រធំធេងក្នុងការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់អាណត្តិទី៥នេះ។ លោក អះអាងទៀតថា ការរួបរួមគ្នារវាងគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ និងគណបក្សភ្លើងទៀននាពេលនេះ មិនពាក់ព័ន្ធនឹងលោក សម រង្ស៊ី ឡើយ បើទោះបីជាលោក សម រង្ស៊ី ជាស្ថាបនិកគណបក្សភ្លើងទៀនក៏ដោយ។ លោក បន្ថែមថា ប្រជាពលរដ្ឋ និងអ្នកនយោបាយ ចង់ឲ្យមានការប្រកួតប្រជែង និងចង់ឲ្យមានពហុបក្ស ដែលស្របតាមស្មារតីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសផង និងស្មារតីនៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជាផង។ អ្នកនយោបាយចាស់វស្សារូបនេះ បង្ហាញក្តីរំពឹងដូច្នេះថា៖«[ការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០២៣] យើង រំពឹងថា បានទទួលអាសនៈលើសលប់ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសំខាន់ៗរបស់ប្រទេសជាតិ។ យ៉ាងហោចណាស់ ក៏យើង ទទួលបានអាសនៈគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីរួមគ្នាដោះស្រាយបញ្ហារបស់ប្រទេសជាតិដែរ»។ គណបក្សភ្លើងទៀន ក៏បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដែរ ជុំវិញការរួបរួមគ្នាជាមួយគ្នាគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ដែលចេញនៅថ្ងៃទី៤ ខែតលានេះ គណបក្សភ្លើងទៀន ប្រកាសស្វាគមន៍គណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ ដែលសម្រេចទៅចូលរួមជាមួយគណបក្សភ្លើងទៀន។ ជាមួយគ្នានេះ គណបក្សភ្លើងទៀន សម្រេចតែងតាំងលោក គង់ គាំ ជាឧត្តមទីប្រឹក្សាគណបក្សភ្លើងទៀន។ លោក គង់ គាំ មិនទាន់អាចបញ្ជាក់ជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗបានឡើយថា លោក គង់ មុនីកា និងថ្នាក់ដឹកនាំផ្សេងទៀតរបស់គណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ នឹងទទួលបានតំណែងអ្វីខ្លះក្នុងគណបក្សភ្លើងទៀន។ ម្យ៉ាងទៀត គណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ នឹងត្រូវរក្សាទុកដោយលែងប្រើ ឬត្រូវរំលាយចោលនោះ ក៏លោក មិនទាន់អាចបញ្ជាក់បានដែរ។ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ទាំងគណបក្សភ្លើងទៀន ទាំងគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ បានអំពាវនាវឲ្យមជ្ឈដ្ឋាននានា ចូលរួមជាមួយគណបក្សភ្លើងទៀន ដើម្បីក្លាយជាកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យដ៏ធំ ឈានទៅរកជ័យជម្នះ ក្នុងការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិខាងមុខ។ សូមរម្លឹកថា ក្នុងការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់អាណត្តិទី៥ មានតែគណបក្សភ្លើងទៀនទេ ដែលទទួលបានអាសនៈច្រើនជាងគេ បន្ទាប់ពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដោយគណបក្សភ្លើងទៀន ទទួលបានជាង២អាសនៈ ឯគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ទទួលបានជាង៩ពាន់អាសនៈ។ ចំពោះគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ ពុំទទួលបានអាសនៈឡើយ៕
គណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ ដែលមានលោក គង់ គាំ ជាបង្អែក សម្រេចរួបរួមជាមួយគណបក្សភ្លើងទៀន ដែលមានដើមកំណើតចេញពីលោក សម រង្ស៊ី។ មួយរយៈមុន លោក សម រង្ស៊ី រងការវាយប្រហារយ៉ាងដំណំពីលោក គង់ គាំ។
  ខាងក្រោមនេះ គឺជាដំបូន្មានមួយចំនួន ដែលគ្រូពេទ្យបានណែនាំ មុននឹងអ្នកសម្រកទម្ងន់ ៖   ១. កុំតមអាហារទាំងបីពេលឲ្យសោះ មានន័យថា អ្នកត្រូវតែញ៉ាំអាហារឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ និងទៀងពេល   ២. កុំប្រើប្រាស់ថ្នាំសម្រកទម្ងន់ ដោយមិនបានប្រឹក្សាយោបល់ជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញ   ៣. មុននឹងប្រើប្រាស់ថ្នាំ ឬអាហារបំប៉ន ត្រូវសិក្សាពីផលិតផលទាំងនោះឲ្យបានច្បាស់លាស់   ៤. កុំហាត់ប្រាណលើសកំណត់   ៥. ញ៉ាំអាហារមានសុខភាពល្អ ហើយកាត់បន្ថយអាហារញ៉ាំលេង ឬអាហារឆ្អិនស្រាប់   ៦. ប្រុងប្រយ័ត្ន ចំពោះរបបអាហារ សម្រាប់អ្នកចង់សម្រកទម្ងន់៕   ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh
សព្វថ្ងៃនេះ មានផលិតផល ក៏ដូចជាការផ្សព្វផ្សាយជាច្រើន អំពីវិធីសាស្ត្រនានា ក្នុងការសម្រកទម្ងន់។ យ៉ាងណាមិញ អ្នកគួរមានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងសិក្សាឲ្យបានច្បាស់លាស់ មុននឹងទៅរកសេវាកម្មទាំងនោះ។
ការចិញ្ចឹមសត្វដើម្បីលក់ ជាមុខរបររបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមខេត្តមួយចំនួន បន្ទាប់ពីការងារធ្វើស្រែចម្ការ។ មានវ័យ ៥៨ឆ្នាំ អ្នកស្រី សាម សេរី បានងាកមកចិញ្ចឹមមាន់ បន្ទាប់ពីអ្នកស្រីចិញ្ចឹមសត្វជ្រូក ដែលគ្មានទីផ្សារ ថែមទាំងមានតម្លៃទាប។    មុខរបរចិញ្ចឹមមាន់ បានធ្វើឲ្យជីវភាពគ្រួសារអ្នកស្រីធូរធាជាងមុន។ អ្នកស្រី សាម សេរី បញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះ៖ «ខ្ញុំចាប់ផ្ដើមចិញ្ចឹមមាន់ ក្រោយខ្ញុំចិញ្ចឹមជ្រូក ដែលជ្រូកមានតម្លៃទាប និងគ្មានទីផ្សារ។ ហើយការចិញ្ចឹមមាន់នេះ វាស្រួលលក់ចេញណាស់ ព្រោះទីផ្សារទូលាយ ហើយមានពេលខ្លះខ្ញុំលក់ដាច់ ថែមទាំងគ្មានមាន់សម្រាប់លក់នៅលើទីផ្សារផង»។   មាន់ដែលអ្នកស្រី សេរី ចិញ្ចឹម ត្រូវបានផ្គត់ផ្គង់នៅទីផ្សារក្នុងស្រុករបស់អ្នកស្រី និងមាននៅរាជធានីភ្នំពេញ។ មិនមែនជាកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមមាន់នោះទេ តែវាជាផ្ទះរបស់អ្នកស្រី សេរី ដែលបានចិញ្ចឹមមាន់ ដោយមានកូនមាន់ និងមេមាន់ជិត ២០០ក្បាល។ ក្រៅពីចិញ្ចឹមមាន់ សម្រាប់លក់ អ្នកស្រី សេរី ក៏បានលក់កូនមាន់តូចៗដល់អ្នកភូមិ ដើម្បីយកទៅចិញ្ចឹមផងដែរ។ កូនមាន់តូចៗ ដែលមានអាយុពី២០ ទៅ២៥ថ្ងៃ អាចលក់បានក្នុងតម្លៃ ៥ពាន់រៀលក្នុងមួយក្បាល។ ដោយឡែក មាន់ធំៗ ដែលចិញ្ចឹមរយៈពេល ៤ខែនោះ អាចលក់បាន១៨០០០រៀល ក្នុង១គីឡូ។    តម្លៃមាន់ មានឡើងចុះតាមរដូវកាល អ្នកស្រី សេរី បញ្ជាក់ថា៖ «មាន់ឡើងថ្លៃតាមរដូវបុណ្យទាន ដោយនៅខែណាដែលមានបុណ្យច្រើន មាន់មានតម្លៃ ២២០០០រៀល ក្នុង១គីឡូ។ តែបើជាធម្មតា ១គីឡូ តែ១៨០០០រៀលប៉ុណ្ណោះ។ ហើយចំណូលជាមធ្យមក្នុងមួយខែ ខ្ញុំអាចរកចំណូលបាន ៥០ម៉ឺនរៀល»។    ស្ត្រីវ័យចំណាស់រូបនេះ នៅតែមានកម្លាំងក្នុងការចិញ្ចឹមមាន់ បើទោះបីការចិញ្ចឹមមាន់ត្រូវការមើលថែច្រើន និងមានផលលំបាកក៏ដោយ។ មាន់នៅក្នុងផ្ទះរបស់អ្នកស្រី សេរី ជាមាន់ចិញ្ចឹមតាមបែបធម្មជាតិ តែត្រូវការបច្ចេកទេសថែទាំមិនឲ្យមានជំងឺ។ អ្នកស្រី សេរី មានបច្ចេកទេសចិញ្ចឹមមាន់ ដោយអ្នកស្រីធ្វើអាហារប៉ូវ តាមបែបធម្មជាតិដែលផ្សំពីបន្លែ និងផ្លែ ដើម្បីធ្វើឲ្យមាន់មានសុខភាពល្អ។   រយៈពេល២ឆ្នាំហើយ ដែលអ្នកស្រី សាម សេរី ប្រកបរបរចិញ្ចឹមមាន់សម្រាប់លក់។ ទោះបីការចិញ្ចឹមមាន់មានភាពនឿយហត់ក៏ដោយ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីសប្បាយចិត្ត សប្បាយចិត្តនឹងទីផ្សារទូលាយ ដែលធ្វើឲ្យអ្នកស្រីស្រួលលក់។ អ្នកស្រី អះអាងថា អ្នកស្រីនឹងពង្រីកការចិញ្ចឹមមាន់បន្ថែមទៀត ដើម្បីតម្រូវទីផ្សារបច្ចុប្បន្ន៕ 
ស្វាយរៀង៖ នៅក្នុងបឹង ឃុំអង្គតាសូ ស្រុកស្វាយជ្រំ ប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើន ជាកសិករធ្វើស្រែចម្ការ និងខ្លះទៀត ចិញ្ចឹមសត្វមាន់ ជ្រូក និងគោជាដើម។ អ្នកស្រី សាម សេរី បានចាប់យករបរចិញ្ចឹមមាន់ជាលក្ខណៈគ្រួសារ សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាព ដោយអាចរកប្រាក់ចំណូលបាន ៥០ម៉ឺនរៀល ក្នុងមួយខែ។ របរចិញ្ចឹមមាន់លក់នេះ អាស្រ័យលើទីផ្សារ បើមានទីផ្សារ គឺស្រួលលក់ ដែលបានតម្លៃខ្ពស់ផងដែរ។
មហាសេដ្ឋីវ័យ ៧១ឆ្នាំ បានកាន់កាប់ភាគហ៊ុន ២៥ភាគ ដែលមានតម្លៃប្រមាណ ១,២៥ពាន់លានផោន (១,៦ពាន់លានដុល្លារ) នៅក្នុងក្លិបរហស្សនាមបិសាចក្រហមប្រចាំប្រទេសអង់គ្លេស ហើយម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន INEOS ក៏នឹងវិនិយោគប្រាក់ប្រមាណ ៣០០លានដុល្លារ ក្នុងការអភិវឌ្ឈន៍អនាគតរបស់កីឡដ្ឋាន Old Trafford។    ក្រុម Man United បានឈ្នះពានរង្វាន់ Premier League លើកចុងក្រោយ នៅឆ្នាំ២០១៣។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ក្លិបដែលមានប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏អស្ចារ្យមួយនេះ មិនដែលបានឈ្នះពានប្រចាំលីគម្តងឡើយ រយៈពេល ១០ឆ្នាំមកនេះ។ លោក Ratcliffe ប្ដេជ្ញាកែប្រែជោគវាសនាក្រុមបាល់ទាត់ល្បីប្រចាំអង់គ្លេសនេះឡើងវិញ។   សម្រាប់ការដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងក្រុមនេះ មហាសេដ្ឋីវ័យ ៧១ឆ្នាំ បានអះអាងថា វាមិនមែនជារឿងងាយស្រួលឡើយ ពោលគឺត្រូវការពេល និងភាពអត់ធ្មត់ ជាពិសេសការផ្ដល់ឱកាសពីអ្នកគាំទ្រទាំងអស់។   «ខ្ញុំជឿជាក់ថាយើងនឹងអាចនាំកីឡាទៅកាន់ភាពជោគជ័យនៅលើទីលាន ដើម្បីបំពេញបន្ថែមនូវភាពជោគជ័យផ្នែកពាណិជ្ជកម្មដែលមិនគួរឱ្យសង្ស័យដែលក្លិបទទួលបាន។ វានឹងត្រូវការពេលវេលា និងភាពអត់ធ្មត់ រួមជាមួយនឹងភាពម្មត់ចត់និងកម្រិតខ្ពស់បំផុតនៃការគ្រប់គ្រងប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ ហើយអ្នកមានមហិច្ជតាសម្រាប់ Manchester United ហើយយើងក៏ដូចគ្នា។[]»។ លោក Ratcliffe និយាយបែបនេះ តាមរយៈលិខិតមួយផ្ញើទៅកាន់ក្រុមអ្នកគាំទ្រក្លិបបិសាចក្រហម Manchester United Support Trust។   បច្ចុប្បន្នក្លិបបិសាចក្រហម កំពុងស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៨ នៃតារាងក្របខណ្ឌ Premier League បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់ការប្រកួតចំនួន ១៨ប្រកួតកន្លងមក នៅក្នុងរដូវកាល ២០២៣-២៤៕
លោក Sir Jim Ratcliffe មហាសេដ្ឋីអង់គ្លេស បានស្នើដល់អ្នកគាំទ្ររបស់ក្រុម Manchester United សម្រាប់ពេលវេលា និងភាពអត់ធ្មត់ សម្រាប់ផ្តល់ឱកាសដល់ក្រុមម្ចាស់ជើងឯក ២០សម័យ Premier League វិលត្រឡប់ទៅកាន់ភាពអស្ចារ្យរបស់ខ្លួន ដូចកាលពីមុនឡើងវិញ ។ លោក Ratcliffe បានសម្រេចទិញភាគហ៊ុន ២៥ភាគរយរបស់ក្លិបបិសាចក្រហម។
កំពត៖ លោក ម៉ាត់ រ៉លី នាយកសាលាបឋមសិក្សាកំពង់កែស ព្រួយបារម្ភចំពោះការហូរចូលបារីអេឡិចត្រូនិកចូលក្នុងសាលា។ ដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហានេះ លោកនាយកសាលា បានដាក់វិធានយ៉ាងតឹងរ៉ឹងដល់សិស្ស។ លោកនាយក ម៉ាត់ រ៉លី បានលើកឡើងថា សព្វថ្ងៃសាលាកំពង់កែស គ្មានសិស្សប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិកឡើយ ព្រោះពួកគេនៅកម្រិតបឋមសិក្សា។ តែយ៉ាងណានាយកសាលារូបនេះ នៅតែ មានវិធានការទប់ស្កាត់ជាប្រចាំ កុំឱ្យបញ្ហានេះកើតមានក្នុងសាលា។     បើតាម លោកម៉ាត់ រ៉លី សាលាបានដាក់ផែនការទប់ស្កាត់ការប្រើប្រាស់បារីរបស់សិស្ស ដោយប្រជុំពិភាក្សាជាមួយនឹងលោកគ្រូអ្នកគ្រូឱ្យតាមដានឃ្លាំមើលសិស្ស។ លើសពីនេះ ពេលម៉ោងសម្រាក ខាងសាលាមិនអនុញ្ញាតឱ្យសិស្សចេញក្រៅបរិវេណសាលាឡើយ។     «ដើម្បីជៀសវាង ពីការប្រព្រឹត្ត អ្វីមិនល្អ ជាពិសេសការប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិកជាដើម ខ្ញុំបាន ប្រជុំប្រចាំខែ ដោយលោកគ្រូអ្នកគ្រូតាមដានសិស្សណាដែលមានភាពមិនប្រក្រតីក្នុងថ្នាក់ និងលោកគ្រូអ្នកគ្រូ ត្រូវដាក់កិច្ចការផ្ទះលំហាត់ឱ្យសិស្សធ្វើជាប្រចាំ ដើម្បីកុំឱ្យសិស្សមានពេលទំនេរច្រើនពេក»។ នេះជាការអះអាង របស់ លោកម៉ាត់ រ៉លី។  លោក ម៉ាត់ រ៉លី បានបន្ថែមថា ក្រៅពីអប់រំដល់សិស្ស លោកក៏បានជួបប្រជុំជាមួយនឹងអាណាព្យាបាល និងក្នុងករណីមានសិស្សមិនប្រក្រតី ខាងសាលានឹងផ្ដល់ដំណឹងដល់អាណាព្យាបាលភ្លាម។    អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្មសេវាល្អ    (អត្ថបទនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើង ក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែត តាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុងអត្ថបទនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ ឬផលិតករ ហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការ អភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)  
ដោយ៖ ម៉ើត អៃនី (យុវជនឃុំត្រពាំងសង្កែ) 
  បន្ទាប់ពីចរចារយៈពេលជាច្រើនថ្ងៃ សហភាពអឺរ៉ុប បានឯកភាពដាក់ទណ្ឌកម្មកញ្ចប់ទី៦ លើ រុស្ស៊ីនៅថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា។ ទណ្ឌកម្មនេះ នឹងរឹតត្បិតនាំចូលប្រេងឆៅពីរុស្ស៊ីឱ្យបានច្រើនបំផុតក្នុងរយៈពេល ៦ខែ និងហាមឃាត់ការនាំចូលប្រេង ដែលចម្រាញ់រួចពីរុស្ស៊ីទាំងស្រុង ក្នុងរយៈពេល ៨ខែ។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២១ សហភាពអឺរ៉ុបនាំចូលប្រេងឆៅចំនួន ៥១,៥ពាន់លានដុល្លារ និងប្រេងចម្រាញ់រួចចំនួន ២៤,៧ពាន់លានដុល្លារ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Hill។    យ៉ាងណាមិញ ហុងគ្រី, ប៊ុលហ្ការី និងក្រូអាស៊ី ត្រូវបានលើកលែងពីការហាមឃាត់នេះ ដោយសារកាលៈទេសៈពិសេស។ កន្លង ហុងគ្រី បានអះអាងថា ខ្លួនត្រូវការពេលមួយចំនួន ដើម្បីឈប់ពឹងផ្អែកការនាំចូលប្រេងពីរុស្ស៊ី។    បន្ថែមពីនេះ សហភាពអឺរ៉ុប បានដកធនាគារSberbank របស់រុស្ស៊ីពីប្រព័ន្ធទូទាត់ប្រាក់អន្តរជាតិ SWIFT ថែមទៀត។ ចំណែកទូរទស្សន៍  Rossiya RTR/RTR Planeta, ទូរទស្សន៍ Rossiya 24 / Russia 24 និងទូរទស្សន៍ TV Centre International ក៏ត្រូវរឹតត្បិតមិនឱ្យផ្សាយនៅទឹកដីសហភាពអឺរ៉ុបដែរ។    ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ ប្រមុខការទូតអឺរ៉ុប លោក Josep Borrell បានថ្លែងថា សម្រាប់ទណ្ឌកម្មនេះ សហភាពអឺរ៉ុប បានបង្កើនការរឹតត្បិតសមត្ថភាពរបស់ក្រុងមូស្គូ ក្នុងការទទួលបានប្រាក់ ដើម្បីបង្វែរទៅធ្វើសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន។    សូមបញ្ជាក់ថា កញ្ចប់ទណ្ឌកម្មលើកទី៦ នេះ ធ្វើឡើងស្របពេលសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន ឈានចូលដល់ ១០០ថ្ងៃ។ មកទល់ពេលនេះ ប្រជាជនអ៊ុយក្រែនជាច្រើនលាននាក់ បានចាកចេញពីប្រទេស ខណៈប្រជាជនស៊ីវិលជាច្រើនពាន់នាក់ បានរងរបួស និងស្លាប់ ក្នុងសង្រ្គាម។ ដោយសារតែសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន វិបត្តិផ្សេងទៀត បានកើតឡើងដូចជា ការកើនឡើងតម្លៃប្រេង បញ្ហាសន្តិសុខស្បៀង រួមទាំងបញ្ហាសន្តិសុខនៅក្នុងតំបន់ និងអន្តរជាតិផង៕   
សហភាពអឺរ៉ុប នៅថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា បានអនុម័តកញ្ចប់ទណ្ឌកម្មលើកទី៦ លើរុស្ស៊ីជាផ្លូវការ ដោយសម្ពាធចុងក្រោយនេះ អឺរ៉ុបផ្តោតលើការហាមឃាត់ប្រេងច្រើនជាង ២ភាគ៣ ពីរុស្ស៊ី រួមទាំងដកធនាគាររបស់រុស្ស៊ីចេញពីប្រព័ន្ធទូទាត់ប្រាក់ SWIFT ផង។
បុគ្គលណាម្នាក់បានតេស្តរហ័សឃើញវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ហើយគេចវេស និងមិនព្រមរាយការណ៍ទៅមន្ត្រីសុខាភិបាល ក្រុមគ្រូពេទ្យ ឬអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន បុគ្គលនោះ នឹងត្រូវរងការនូវការពិន័យប្រាក់។ លើសពីនេះទៅទៀត បុគ្គលនោះ គឺអាចនឹងប្រឈមការជាប់ពន្ធនាគារ ស្តីពីវិធានការសុខាភិបាល ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ និងជំងឺឆ្លងកាចសាហាវ និងប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរផ្សេងទៀត។ លោកឃួង ស្រេង បានលើកឡើងដូច្នេះ នៅក្នុងសេចក្តីណែនាំបន្ថែមស្តីពី៖«ការពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពនៃការគ្រប់គ្រង ថែទាំ និងព្យាបាលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ នៅតាមផ្ទះក្នុងភូមិសាស្រ្តរាជធានីភ្នំពេញ» នាថ្ងៃទី២កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ឃួង ស្រេង ក៏បានលើកទឹកចិត្តនិងស្នើសុំដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលមានលំនៅឋានក្បែរផ្ទះរបស់បុគ្គលដែលសង្ស័យមានអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ កំពុងលូចលាក់សម្រាកព្យាបាលដោយខ្លួនឯងដោយគ្មានការវាយតម្លៃនិងអនុញ្ញាតពីមន្ត្រីសុខាភិបាល ឬអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានទេនោះ ត្រូវរាយការណ៍ជាបន្ទាន់មករដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ឬអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានដែលនៅជិតបំផុត។ លោក បានបញ្ជាក់ថា ការរាយការណ៍របស់ពលរដ្ឋនោះ នឹងត្រូវបានរក្សាការសម្ងាត់ ដើម្បីឱ្យអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានចាត់វិធានការ ឱ្យបានទាន់ពេលវេលា ចៀសវាងការចម្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ជាពិសេសមេរោគបំប្លែងថ្មី ប្រភេទ«អូមីក្រុង» ទៅក្នុងមូលដ្ឋានភូមិ សង្កាត់ដែលខ្លួនកំពុងរស់នៅ។ លោក ឃួង ស្រេង  បានបញ្ជាដល់គណៈបញ្ជា្កការដឹកនាំការអនុវត្តច្បាប់នៅថ្នាក់រាជធានីភ្នំពេញ រដ្ឋបាលខណ្ឌទាំង១៤ និងមន្ទីសុខាភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវសហការចុះត្រួតពិនិត្យនៅតាមមូលដ្ឋានរៀងៗខ្លួន ដើម្បីធានានូវការអនុវត្តឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមសេចក្តីណែនាំខាងលើ។ អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញរូបនេះ បានអះអាងដូច្នេះ៖ « ក្នុងករណីរកឃើញថា បុគ្គលណាមិនគោរពតាមខ្លឹមសារនៃសេចក្តីណែនាំនេះ ត្រូវចាត់វិធានការច្បាប់ និងវិធានការរដ្ឋបាលឱ្យខានតែបាន និងគ្មានការលើកលែងឡើយ ក្រោយពេលបុគ្គលនោះបានទទួលបានការព្យាបាលជំងឺកូវីដ-១៩ ជាសះស្បើយ»។ សូមជម្រាបថា មកទល់ពេលនេះ កម្ពុជារកឃើញអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩សរុប ១២១ ៤៣៨នាក់។ ក្នុងនោះ មានអ្នកឆ្លង«អូមីក្រុង»នៅក្នុងសហគមន៍មាន ចំនួន៥០១នាក់។ ក្នុងចំណោមអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩សរុបនេះ មាន១១៧ ៧២៨ បានជាសះស្បើយ ខណៈអ្នកជំងឺ ៣ ០១៥ បានស្លាប់ដោយសារជំងឺនេះ៕
ភ្នំពេញ៖ អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ លោក ឃួង ស្រេង បានព្រមានដល់ពលរដ្ឋដែលធ្វើតេស្តរហ័ស(Rapid Test) ឃើញវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ហើយមិនព្រមរាយការណ៍ទៅកាន់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន នឹងរងការពិន័យប្រាក់ ហើយឈានទៅដល់ការជាប់ពន្ធនាគារ ថែមទៀត។  ការព្រមានរបស់សារជាថ្មីរបស់អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញរូបនេះ គឺធ្វើឡើងកម្ពុជាបន្តរកឃើញអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩បំប្លែងថ្មីប្រភេទ«អូមីក្រុង»ក្នុងសហគមន៍ បានកើនឡើងពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ។
បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៧ ដែលនឹងត្រូវកន្លងផុតទៅ នៅក្រោយថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ កម្ពុជា នឹងមានការបោះឆ្នោត១បន្តទៀត គឺការបោះ ឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកព្រឹទ្ធសភា។  សេចក្តីសម្រេចរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានកំណត់ថា ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកព្រឹទ្ធសភានីតិកាលទី៥ (ដែលជានីតិកាលថ្មី) នឹងប្រព្រឹត្តទៅ នៅអាទិត្យ ទី២៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤។ សេចក្តីសម្រេចនេះ ចេញកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ តាមសំណើរបស់សម្តេច ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ។    ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកព្រឹទ្ធសភា គឺជាការបោះឆ្នោត១ ក្នុងចំណោមការបោះឆ្នោតទាំង៤ នៅកម្ពុជា។ ការបោះឆ្នោត៣ទៀត គឺការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្ត ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកក្រុមប្រឹក្សារាជធានី-ខេត្ត ក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌ និងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់។ ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់អាណត្តិថ្មី ទើបនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២២។     សម្រាប់នីតិកាលទី៤នេះ (២០១៨-២០២៤) សមាជិក-សមាជិកព្រឹទ្ធសភា មានចំនួន៦២រូប ដោយក្នុងនោះ សមាជិក-សមាជិកាទាំងអស់ចំនួន៥៨រូប ដែលកើតចេញពីការបោះឆ្នោតអសាកល គឺសុទ្ធតែមកពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ឯ២រូប ត្រូវបានចាត់តាំងដោយព្រះមហាក្សត្រ ហើយ២រូបទៀត ត្រូវបានជ្រើសតាំងដោយរដ្ឋសភា។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភា២រូប ដែលត្រូវបានរដ្ឋសភាជ្រើសតាំង គឺមកពីគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច។ សមាជិករដ្ឋសភាទាំងអស់ ដែលមាន១២៥រូប ក្នុងនីតិកាលទី៦នេះ (២០១៨-២០១៣) ក៏សុទ្ធតែមកពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដែរ។    ខុសពីរដ្ឋសភា ដែលមាននីតិកាលរយៈពេល៥ឆ្នាំ នីតិកាលរបស់ព្រឹទ្ធសភា មានរយៈពេល៦ឆ្នាំ។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភា ត្រូវមានអាយុយ៉ាងតិច៤០ឆ្នាំ ឯសមាជិករដ្ឋសភា ឬតំណាងរាស្រ្ត ត្រូវមានអាយុ២៥ឆ្នាំយ៉ាងតិច។ អ្នកដែលអាចចូលរួមបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកព្រឹទ្ធសភា ដែលជាការបោះឆ្នោតតាមបែបអសាកល គឺតំណាងរាស្រ្ត និងសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ ហើយអ្នកដែលអាចចូលរួមបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្ត ដែលជាការបោះឆ្នោតសាកល គឺជាប្រជាពលរដ្ឋទូទៅឲ្យតែមានអាយុចាប់ពី១៨ឆ្នាំឡើង៕     
ដោយ៖ ទេពញាណ 
  ស្របពេលការប្រឈមមុខជាមួយអាមេរិកកាន់តែតានតឹងខ្លាំង អ៊ីរ៉ង់ បានប្រកាសកញ្ចប់វិធានការដើម្បីឆ្លើយតបនឹងទណ្ឌកម្មឯកតោភាគីដែលដាក់ចេញដោយរដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ។ ការចេញវវិធានការរបស់អ៊ីរ៉ង់ ធ្វើឡើងចំពេលខួបមួយឆ្នាំនៃការដើរចេញរបស់អាមេរិកពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរឆ្នាំ២០១៥ កាលពីឆ្នាំ២០១៨ កន្លងទៅ ហើយស្របគ្នានឹងកាលៈទេសៈដែលអាមេរិកដាក់សម្ពាធកាន់តែខ្លាំងអ៊ីរ៉ង់។   ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអ៊ីរ៉ង់ ប្រកាសនៅថ្ងៃទី៨ ខែឧសភាថា អ៊ីរ៉ង់ មិនគោរពតាមការរឹតត្បិតការស្តុកទុកសារធាតុអ៊ុយរ៉ានីញ៉ូមដែលចម្រាញ់រួច និងការស្តុកទឹកដែលមានសារធាតុអ៊ីដ្រូសែន (Heavy Water) ទៀតឡើយ។ ការរឹតត្បិតនេះ ជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចព្រមឆ្នាំ២០១៥ ដែលអ៊ីរ៉ង់បានព្រមព្រៀងជាមួយមហាអំណាច៥ មានចិន រុស្ស៊ី បារាំង អង់គ្លេស អាល្លឺម៉ង់ និងអាមេរិក។ ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ជាថ្នូរនឹងការដកទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិ អ៊ីរ៉ង់សុខចិត្តផ្អាករាល់សកម្មភាពទាក់ទងនុយក្លេអ៊ែរ។   បើតាមការប្រកាសរបស់ក្រុមប្រឹក្សាដដែលនេះ ចំណាត់ការខាងលើ ជារឿងចាំបាច់ដើម្បីការពារសិទ្ធិផ្ទាល់ខ្លួន និងដើម្បីរក្សាតុល្យភាពឡើងវិញក្រោយការដាក់ទណ្ឌកម្មឯកតោភាគីរបស់អាមេរិក។ ដោយមិនរាប់អាមេរិក អ៊ីរ៉ង់ទុកពេលឲ្យមហាអំណាចទាំង៥ ទៀត រកផ្លូវដោះស្រាយទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិក ដូចដែលខ្លួនបានសន្យាកន្លងមក។ ប្រទេសទាំងនោះ បានប្ដេជ្ញាចិត្តជួយការពារវិស័យប្រេង និងធនាគាររបស់អ៊ីរ៉ង់ពីឥទ្ធិពលរបស់ទណ្ឌកម្មអាមេរិក ប៉ុន្តែហាក់គ្មានបានផលឡើយនាពេលកន្លងទៅ។   ក្រុមប្រឹក្សាដដែល ទុកពេលឲ្យអង់គ្លេស បារាំង ចិន រុស្ស៊ី និងអាល្លឺម៉ង់រយៈពេល៦០ថ្ងៃដើម្បីធ្វើតាមពាក្យសន្យារបស់ខ្លួន។ បើមិនអាចទេនោះ អ៊ីរ៉ង់គំរាមថា នឹងធ្វើសកម្មភាពដែលរងការរឹតត្បិតក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០១៥ ។ ពោល គឺអ៊ីរ៉ង់អាចងាកបង្កើនបរិមាណអ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម និងធ្វើទំនើបកម្មរោងចក្រផលទឹកសម្បូរសាធារអ៊ីដ្រូសែន Arak ជាថ្មីមិនខាន។       ក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងដែលសម្រេចបានក្នុងអាណត្តិប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា អ៊ីរ៉ង់មិនអាចចម្រាញ់សារធាតុអ៊ុយរ៉ានីញ៉ូមឲ្យលើស៣,៦៧ភាគរយ។ បរិមាណត្រឹម៣,៦៧នេះ គឺគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ក្នុងគោលដៅស៊ីវិលដូចជាការផលិតថាមពលជាដើម។ កិច្ចព្រមព្រៀងដដែល ក៏ហាមប្រាមអ៊ីរ៉ង់ពីការសាងសង់រ៉េអាក់ទ័រផលិតទឹកសម្បូរអ៊ីដ្រូសែន ឬក៏បង្កើនបរិមាណប្រភេទនេះច្រើនជាង១៣០តោន។    បើអាចចម្រាញ់សារធាតុអ៊ុយរ៉ានីញ៉ូមច្រើនជាងបរិមាណមានសព្វថ្ងៃ អ៊ីរ៉ង់អាចប្រើប្រាស់សារធាតុនេះដើម្បីផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរបានដោយងាយ ខណៈរ៉េអាក់ទ័រនៅ Arak អាចបង្កើនបរិមាណទឹកសម្បូរអ៊ីដ្រូសែន (Heavy Water) ដែលអាចចម្រាញ់បានជាសារធាតុភ្លុយតូនីញ៉ូម ដែលជាសារធាតុមួយទៀតអាចផលិតជានុយក្លេអ៊ែរបានដែរ៕  
មួយឆ្នាំក្រោយការចាកចេញរបស់អាមេរិកពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរឆ្នាំ២០១៥ អ៊ីរ៉ង់នៅថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា បានប្រកាសថា ខ្លួននឹងលែងអនុវត្តលក្ខខណ្ឌខ្លះនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ដើម្បីឲ្យស្មើភាពជាមួយអាមេរិកដែលដាក់ទណ្ឌកម្មលើខ្លួន។ អ៊ីរ៉ង់ ក៏បានប្រាប់ឲ្យប្រទេសសមាជិកនៃកិច្ចព្រមព្រៀងចំនួនប្រាំទៀត ឲ្យចាត់វិធានការតបនឹងសកម្មភាពឯកតោភាគីរបស់អាមេរិក បើមិនចង់ឲ្យអ៊ីរ៉ង់ធ្វើសកម្មភាពកាន់តែខ្លាំងជាងនេះទៀតនោះ។
សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានអះអាងថា កូនប្រុសច្បងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ជាមនុស្សមានសមត្ថភាព ដែលអាចបន្តវេនជានាយករដ្ឋមន្រ្តី ជំនួសសម្ដេចបាន។ ត្រង់ចំណុចនេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា បើសិន ហ៊ុន ម៉ាណែត អសមត្ថភាពវិញនោះ សម្ដេចក៏មិនដាក់មកជាបេក្ខជនបន្តវេន ដែលនាំឱ្យបំផ្លាញគណបក្សប្រជាជន ដែលសម្ដេច ក៏ដូចជាថ្នាក់ដឹកនាំបក្សគ្រប់ជំនាន់ ខំកសាងឡើងមកឡើយ។   និយាយពីរឿងគាំទ្រឱ្យលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ជាបេក្ខជនបន្តវេននាយករដ្ឋមន្រ្តីនេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ហាក់មិនខ្វល់ពីពាក្យរិះគន់របស់សាធារណជនឡើយ ព្រោះសម្ដេចយល់ថា ស្នងតំណែងណាមួយ ពីឪពុកម្ដាយ ទៅកូន គឺវាកើតមាននៅទូទាំងពិភពលោកហើយ។   ឆ្លើយសំណួរជុំវិញបេក្ខភាពលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅក្នុងវេទិកាស្តីពីអនាគតរបស់អាស៊ី ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានបកស្រាយថា៖«សម្រាប់អ្នកដែលទិតៀន សូមបន្តទិតៀនបន្តទៀតចុះ ព្រោះយើងខ្ញុំនៅទីណា ប្រើប្រាស់ការបោះឆ្នោត (ជ្រើសរើសបក្សនយោបាយ និងនាយករដ្ឋមន្រ្តី)។ បើសិនគណបក្សប្រជាជន ចាញ់ឆ្នោត វាមិនមែន បាត់តែ ហ៊ុន ម៉ាណែត ទេ វាបាត់ទាំង ហ៊ុន សែន (ធ្លាក់ចេញពីតំណែង) តែម្ដង។ ដូច្នេះបើប្រើវិធីបោះឆ្នោត វាមានអ្វីដែរខុស។ ខ្ញុំបណ្ដុះបណ្ដាលកូនរបស់ខ្ញុំ មិនមែនបណ្ដុះបណ្ដាលយកមកឱ្យធ្វើមេចោរទេ ។ នៅលើពិភពលោកនេះ តើមានអ្នកណាចង់ឱ្យកូនខ្លួន មិនចង់ឱ្យមាន ឱ្យបាន មិនចង់ឱ្យធ្វើអ្នកធំ»។   សម្ដេច ហ៊ុន សែន ព្យាយាមបកស្រាយថា បើកម្ពុជាគ្មានការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសបក្សនយោបាយ ហើយសម្ដេចផ្ទេរតំណែងឱ្យកូនខ្លួននោះ ទើបជារឿងខុសឆ្គង។ ប៉ុន្តែបើកម្ពុជា មានការបោះឆ្នោតត្រឹមត្រូវបែបនេះ ការសម្រេចដាក់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ជាអ្នកបន្តវេន គឺគ្មានខុសឡើយ។ «(ហ៊ុន ម៉ាណែត) ការបន្តវេន ឬមិនបន្តវេន វាអាស្រ័យលើប្រជាជនបោះឆ្នោតឱ្យ(គណបក្សប្រជាជន) ឬអត់។ បើសិនជាប្រជាជនបោះឆ្នោតឱ្យ គឺបញ្ហានេះ មិនមែនជាបញ្ហាការផ្ទេរតំណែងដោយចិត្តឯងនោះទេ គឺប្រជាជនជាអ្នកគាំទ្រ។ អ៊ីចឹងការបោះឆ្នោតខាងមុខ បើប្រជាជន ដែលមាន ហ៊ុន សែន ជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រី ហើយ ហ៊ុន ម៉ាណែត ជាបេក្ខជនបន្តវេន គឺបានសេចក្តីថា ប្រជាជនយល់ស្របឱ្យគណបក្សប្រជាជនដឹកនាំដោយ ហ៊ុន សែន ហើយបន្ទាប់ទៅ ដោយ ហ៊ុន ម៉ាណែត»។ នេះបើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន ដោយបន្ថែមថា បេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា សម្រាប់អាណតិទី៧ នៅតែជាសម្ដេច ហ៊ុន សែន ។  
ភ្នំពេញ៖ «បើកូនខ្ញុំមិនសាកសម ខ្ញុំក៏ដូចជាថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សប្រជាជនផ្សេងទៀត ក៏មិនសម្រេចតែងតាំងឱ្យធ្វើជាបេក្ខជនបន្តវេននោះដែរ»។ នេះជាការបកស្រាយរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ឆ្លើយតបនឹងសំនួរអំពី សមាសភាពលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលជាបេក្ខជនបន្តវេននាយករដ្ឋមន្ត្រី នៅក្នុងសន្និសីទអន្តរជាតិលើកទី២៧ ស្តីពីអនាគតរបស់អាស៊ី នៅថ្ងៃទី២៧ ឧសភា។
បុរសម្នាក់បានលួចចូលក្នុងផ្ទះស្ត្រីចំណាស់ម្នាក់នៅសង្កាត់ Espaly-Saint-Marcel តំបន់ Haute-Loire ប្រទេសបារាំង ទាំងព្រឹកព្រលឹម កាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងមក។ នៅពេលដែលស្ត្រីម្ចាស់ផ្ទះ ចូលក្នុងផ្ទះបាយដើម្បីរៀបចំអាហារពេលព្រឹករបស់ខ្លួន ស្រាប់តែឃើញបុរសម្នាក់មានវត្តមាននៅទីនោះ និងបានរត់គេចភ្លាមៗ ។ ការិយាល័យប៉ូលិសប្រចាំតំបន់ Haute-Loire បានសរសេររៀបរាប់ក្នុងទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួនថា វាជាអំពើចោរកម្មមួយ ដោយជនសង្ស័យទំនងជាឃ្លានខ្លាំងទាំងព្រឹកព្រលឹម ហើយបានសម្រេចលួចចូលក្នុងផ្ទះរបស់ស្ត្រីចំណាស់ម្នាក់ដើម្បីចៀនពងទាញ៉ាំ។ បើតាមប៉ូលិស ជនសង្ស័យបានលួចចៀនពងទា និងអង្គុយញ៉ាំយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់ មុនពេលដែលម្ចាស់ផ្ទះទៅដល់។ ក្រោយទទួលបានបណ្តឹងពីម្ចាស់ផ្ទះ ប៉ូលិសមូលដ្ឋាននឹងបើកប្រតិបត្តិការវែកមុខរកជនសង្ស័យ។ ជាមួយគ្នានេះ ប៉ូលិសនៅតំបន់ Haute-Loire បានសរសេរបែបកំប្លែងនៅលើហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនថា ការតាមចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យនោះ គឺក្នុងគោលបំណងឲ្យគេបង់លុយថ្លៃពងទា៕
ក្នុងគេហដ្ឋានមួយនៅសង្កាត់ Espaly-Saint-Marcel តំបន់ Haute-Loire ប្រទេសបារាំង ស្ត្រីវ័យប្រមាណ៧០ឆ្នាំម្នាក់ ភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ដោយឃើញបុរសម្នាក់ កំពុងបរិភោគពងទាចៀនបណ្តើរ និងបន្តចៀនបណ្តើរនៅក្នុងផ្ទះបាយរបស់ខ្លួន។ ក្រោយឃើញម្ចាស់ផ្ទះភ្លាម ជននោះបានរត់គេចខ្លួនយ៉ាងប្រញាប់ប្រញាល់។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន France Info ។
ក្នុងពិធីជួបសំណេះសំណាលជាមួយប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា នៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសហ្វី នាថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ដ្រី ប្រកាសខ្លាំងៗដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ជាឱឡារិក មិនថា [កងទ័ព] ចិន ឬ អ្នកណាទេ គឺមិនត្រូវមានវត្តមាននៅលើទឹកដីកម្ពុជាទេ»។ អត្ថបទទាក់ទង   អាមេរិក សង្ស័យថា កម្ពុជាអនុញ្ញាតឲ្យចិនសង់មូលដ្ឋានទ័ពនៅសមុទ្ររាម ប៉ុន្តែសម្ដេច ទៀ បាញ់ បដិសេធ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល លើកជាសំណួរ ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋពិចារណាថា តើកម្ពុជាត្រូវការវត្តមានកងទ័ពបរទេសមកធ្វើអ្វី? មានការចាំបាច់ទេ? ហើយទៅវាយជាមួយអ្នកណា? ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បញ្ជាក់បែបនេះថា៖«វា គ្មានការចាំបាច់ទាល់តែសោះ ឯចិនវិញ ចាំបាច់មកដាក់ទ័ពនៅស្រុកខ្មែរធ្វើអី បើចិននិងយើង នៅជិតគ្នាហ្នឹង»។ មេដឹកនាំកម្ពុជា បន្តលើកហេតុផលថា ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ចិន មិនដែលនាំទ័ពចេញក្រៅពំ្រដែននោះទេ ហើយម្យ៉ាងទៀត រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា ក៏មិនអនុញ្ញឲ្យបរទេស បង្កើតមូលដ្ឋានទ័ពដែរ។ វា មិនមែនជាលើកទីមួយនោះទេ ដែលកម្ពុជា ត្រូវបានសង្ស័យថា អនុញ្ញាតឲ្យចិនបង្កើតមូលដ្ឋានកងទ័ព។ កន្លងទៅ កម្ពុជារងការចោទប្រកាន់បែបនេះរួចមកហើយ ប៉ុន្តែកាលនោះ កម្ពុជា បានបដិសេធដូចគ្នា៕
សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានចេញមុខផ្ទាល់ ច្រានចោលព័ត៌មានចាស់ ដែលទើបនឹងលេចឮជាថ្មីថា កម្ពុជា បើកដៃឲ្យចិន កសាងមូលដ្ឋានកងទ័ពនៅកំពង់ផែសមុទ្ររាម ឬ តំបន់ទេសចរណ៍តារាសាគរ។
  អត្ថបទទាក់ទង   ជម្រុះ World Cup៖ ជំនួបកម្ពុជា-អ៊ីរ៉ង់ ទំនងជាត្រូវលើកពេល ដោយសារ COVID-19  នាយកប្រតិបត្តិ UEFA បានជួបប្រជុំគ្នានៅថ្ងៃទី២ ខែមីនា ដើម្បីពិភាក្សាជុំវិញករណីរាលដាលជំងឺរលាកសួតធ្ងន់ធ្ងរបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19) ខណៈដែលគេមើលឃើញថាព្រឹត្តិការណ៍កីឡានៅទូទាំងពិភពលោកទំនងនឹងត្រូវលុបចោលទាំងអស់។   COVID-19 បានបង្ខំឲ្យព្រឹត្តិការណ៍កីឡាមួយចំនួនត្រូវផ្អាក និងពន្យារពេលរួចទៅហើយ។ តួយ៉ាងដូចក្នុងករណីនៅអ៊ីតាលី នាការប្រកួតបាល់ទាត់ក្នុងក្របខណ្ឌ Serie A ជាច្រើនគូត្រូវបានផ្អាក ដូចជាជំនួបរវាង Juventus និង Inter Milan កាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅ។ Inter ក៏ត្រូវបានលេងទល់នឹងក្រុម Ludogorets ដោយបិទទ្វារកីឡដ្ឋាន San Siro ផងដែរក្នុងពានរង្វាន់ Europa League។   «យើងមានទំនាក់ទំនងជាមួយអាជ្ញាធរ ហើយការសម្រេចបែបណាស្ថិតក្នុងដៃអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន យើងនឹងដោះស្រាយ និងធ្វើតាមអ្វីដែលពួកគេប្រាប់យើង»។ អ្នកនាំពាក្យរបស់ UEFA បាននិយាយបែបនេះ។   អ្នកនាំពាក្យខាងលើបន្ថែមថា ការសម្រេចផ្អាកការប្រកួតណាមួយដោយសារក្តីបារម្ភពី COVID-19 គឺស្ថិតក្នុងដៃរបស់អ្នកជំនាញ ជាមួយរដ្ឋាភិបាលតាមតំបន់សម្រាប់ស្ថានភាពដ៏លំបាកនេះ ពោលគឺមិនមែនជាដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ភាគីគ្រប់គ្រងកីឡាបាល់ទាត់នោះទេ។   លើកលែងតែក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិនៅតំបន់អឺរ៉ុបដែលបានកៅអីសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ Euro 2020 រួចហើយ ក្រុមដែលត្រូវលេងវគ្គ play-off ចំនួន៨គូគឺគ្រោងនឹងបង្ហាញខ្លួននៅចុងខែមីនានេះ ដើម្បីយក៤ក្រុមទៅបំពេញបន្ថែមបង្គ្រប់២៤ក្រុមទៅលេងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០។ យ៉ាងណាក៏ដោយការប្រកួត play-off ប្រហែលជាត្រូវពន្យារពេលដោយសារ COVID-19។   ក្រៅពីការប្រកួតក្របខណ្ឌអឺរ៉ុប ជំនួបប្រកួតវគ្គជម្រុះ World Cup ជុំទី២ តំបន់អាស៊ី ដែលនឹងធ្វើនៅស្របពេលគ្នានេះ ក៏នឹងអាចផ្អាកដែរ រួមទាំងការប្រកួតមិត្តភាពអន្តរជាតិផ្សេងៗនៅជុំវិញពិភពលោក៕
សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អឺរ៉ុប (UEFA) ថាការសម្រេចចិត្តលុបចោលការប្រកួតរួមជម្រុះ (play-off) និងការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រព្រឹត្តិការណ៍ Euro ឆ្នាំ ២០២០ លើបញ្ហាកូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19) ស្ថិតលើរដ្ឋាភិបាល និងអាជ្ញាធរសុខាភិបាល មិនមែនជាដែលសមត្ថកិច្ចរបស់ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងកីឡាបាល់ទាត់ទៀតឡើយ។
  តៃវ៉ាន់ នៅថ្ងៃទី២២ វិច្ឆិកា បានប្រកាសទទួលស្វាគមន៍ មន្ត្រីអាមេរិកម្នាក់ ដែលមិនបានបញ្ចេញព័ត៌មានលម្អិតជុំវិញដំណើរទស្សនកិច្ចនេះឡើយ ដោយផ្អែកលើទំនុកចិត្តទៅវិញទៅមក។ មន្ត្រីតៃវ៉ាន់ដែលស្និទ្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍នេះ បានបញ្ជាក់ថា នេះជាដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ឧត្តមនាវីទោ Michael Studeman ដែលជាមេបញ្ជាការកងកម្លាំងចារកិច្ចរបស់យោធាអាមេរិកប្រចាំនៅតំបន់ឥណ្ឌូ-បាស៊ីហ្វិក។    ចិន ព្រមានឆ្លើយតបនឹងការផ្លាស់ប្ដូរទំនាក់ទំនងយោធារវាងអាមេរិក និងតៃវ៉ាន់បែបនេះ។ ថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Zhao Lijian និយាយថា៖ « ចិនជំទាស់ជាដាច់ខាតគ្រប់ទម្រង់នៃការផ្លាស់ប្តូរមន្ត្រី និងយោធារវាងអាមេរិក និងតៃវ៉ាន់»។ បើតាមការអះអាងរបស់អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ចិននឹងបន្តគោលជំហរបែបនេះ និងទទូចឲ្យអាមេរិកគោរពគោលការណ៍ «ចិនតែមួយ» និងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមចំនួន៣ រវាងចិន និងអាមេរិក។    ទន្ទឹមគ្នានេះ លោក Zhao បានបន្តទៀតថា រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងប៉េកាំង នឹងឆ្លើយតបឲ្យបានសក្តិសមបំផុត និងស្របច្បាប់ បើសិនបើមានការវិវឌ្ឍលើពីនេះ។    កន្លងទៅ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិក ដូចជារដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលអាមេរិក លោក Alex Azar និងអនុរដ្ឋលេខាធិការនៃក្រសួងការបរទេសអាមេរិក លោក Keith Krach ក៏បានធ្វើទស្សនកិច្ចមកតៃវ៉ាន់ដែរ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ អាមេរិក ក៏បានផ្តល់ភ្លើងបៃតង ក្នុងការលក់អាវុធដល់តៃវ៉ាន់ជាច្រើនពាន់លានដុល្លារផងដែរ។    បន្ទាប់ពីដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិក លោក Alex និងលោក Keith យន្តហោះចម្បាំងចិនជាច្រើនគ្រឿង បានហោះចូលដែនអាកាសតៃវ៉ាន់ជាច្រើនលើក ដែលបង្កឲ្យតៃវ៉ាន់ត្រៀមខ្លួន និងអាចឈានទៅដល់ការប៉ះទង្គិចគ្នាថែមទៀត៕
ចិន នឹងឆ្លើយតបឲ្យសាកសមបំផុត និងស្របច្បាប់ លើទស្សនកិច្ចរបស់មន្ត្រីអាមេរិកនៅតៃវ៉ាន់។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់ថារបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន នៅថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា។ បើតាមប្រភពដែលស្និទ្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍នេះ មន្ត្រីអាមេរិកនោះ ជាឧត្តមនាវីទោ Michael Studeman ដែលជាមេបញ្ជាការកងកម្លាំងចារកិច្ចរបស់យោធាអាមេរិកប្រចាំនៅតំបន់ឥណ្ឌូ-បាស៊ីហ្វិក។
ដោយមិនបញ្ជាក់ពីអត្តសញ្ញាណ លោក ហេង រតនា បានសំដែងការហួសចិត្តថា៖« គំនិតច្នៃប្រឌិតយកគ្រាប់មកច្នៃបែបនេះ គ្រោះថ្នាក់ណាស់! ចេះស្អីមិនចេះទេ អារឿងចេះបំផ្លាញអាយុជីវិតខ្លួន និងក្រុមគ្រួសារមិត្តភក្តិនេះ ត្រូវតែចៀសវាងឲ្យឆ្ងាយ»។
អគ្គនាយកមជ្ឈមណ្ឌលកំចាត់មីនកម្ពុជា (ស៊ីម៉ាក) លោក ហេង រតនា តាមរយៈហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន បានចែករំលែករូបភាពមួយដោយបង្ហាញការហួសចិត្តរបស់ខ្លួនចំពោះពលរដ្ឋម្នាក់ដែលបានយកគ្រាប់យុទ្ធភណ្ឌទៅច្នៃជាបំពង់ស៊ីម៉ាំងម៉ូតូ។
  រយៈពេលជាង ៣ឆ្នាំហើយ មីយ៉ាន់ម៉ា នៅតែបន្តស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពអាសន្ន ក្រោយរដ្ឋប្រហារយោធាឆ្នាំ២០២១។ ក្រោមការឯកភាព ៥ចំណុចរបស់មេដឹកនាំអាស៊ាន ប្រេសិតពិសេសប្រធានផ្លាស់វេនអាស៊ាន ត្រូវបំពេញទស្សនកិច្ចនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ដើម្បីស្វែងរកសន្តិភាព និងទទូចឱ្យរៀបចំការបោះឆ្នោតឡើងវិញ។    អមដោយវត្តមានអគ្គលេខាធិការអាស៊ាន លោកកៅ គឹមហួន លោក Alounkeo Kittikhoun ប្រេសិតពិសេសរបស់ឡាវ ដែលជាប្រធានផ្លាស់វេននៅក្នុងឆ្នាំ២០២៤ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា បានជួបជាមួយ ឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង មេដឹកនាំយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា។   «ភាគីទាំងពីរ បានជជែកពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដ៏ល្អបំផុតរបស់មីយ៉ាន់ម៉ានៅក្នុងអាស៊ាន, លក្ខខណ្ឌមីយ៉ាន់ម៉ាចូលរួមក្នុងកិច្ចសហប្រជុំអាស៊ាន និងផែនការរបស់របបសឹក ក្នុងការរៀបចំការបោះឆ្នោតឡើងវិញ»។ សារព័ត៌មានរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា Global New Light of Myanmar បានចុះផ្សាយបែបនេះ នៅថ្ងៃទី១៦ ខែឧសភា។    នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ាននៅឡាវ ក្នុងខែមករាកន្លងមក មីយ៉ាន់ម៉ា បានបញ្ជូន តំណាងមិនមែននយោបាយ ឱ្យទៅចូលរួមជាលើកដំបូង ចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០២១។ ការបញ្ជូនតំណាងទៅចូលរួមបែបនេះ ជាកាយវិការវិជ្ជមានមួយរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា ពាក់ព័ន្ធនឹងការឯកភាព ៥ចំណុចរបស់មេដឹកនាំអាស៊ាន។    ក្នុងចំណោមបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន ថៃជាសមាជិកមួយ បន្តរក្សាទំនាក់ទំនងយ៉ាងល្អជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ា។ កន្លងមក លោកថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ បានជួបជាមួយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជនជាតិភាគិតិច ហើយលោក Don Pramudwinai អតីតរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសថៃ អាចជួបជាមួយលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជីថែមទៀត។ លោក Don ជាមន្រ្តីបរទេសលើកដំបូង ដែលបានជួបជាមួយមេដឹកនាំស៊ីវិលរូបនេះ កាលពីឆ្នាំ២០២៣។    ស្ថានភាពនៅមីយ៉ាន់ម៉ាពេលនេះ កំពុងមានការប្រយុទ្ធគ្នារវាងយោធា និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជនជាតិភាគតិច នៅតំបន់ជាច្រើនទូទាំងមីយ៉ាន់ម៉ា។ ជម្លោះរវាងកងកម្លាំងទាំងនោះ បានធ្វើឱ្យប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា ត្រូវភៀសខ្លួនរកកន្លែងមានសុវត្ថិភាព ហើយខ្លះឆ្លងព្រំដែនទៅប្រទេសជិតខាង៕ 
មេដឹកនាំយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា លោក មីន អ៊ុងឡាំង នៅថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា បានជួបជាមួយប្រេសិតពិសេសរបស់ប្រធានផ្លាស់វេនអាស៊ាន លោក Alounkeo Kittikhoun និងអគ្គលេខាធិការអាស៊ាន លោក កៅ គឹមហួន។ ប្រេសិតពិសេសអាស៊ាន និងរបបសឹកមីយ៉ាន់ម៉ា បានជជែកពីការបោះឆ្នោត និងការចូលរួមរបស់យោធាមីយ៉ាន់ម៉ានៅកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន នៅពេលខាងមុខ។
លោក Ma Zhanwei នាយកប្រតិបត្តិរងក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Ruili បានឲ្យដឹងថា ការបើកជើងហោះហើរត្រង់មកខេត្តព្រះសីហនុនេះ ដោយសារក្រុមហ៊ុនបានឃើញពីកំណើនឥតឈប់ឈរភ្ញៀវទេសចរចិន មកទស្សនាកម្ពុជា ហើយខេត្តព្រះសីហនុ ជាខេត្តសក្ដានុពលមួយក្នុងការទាក់ទាញទេសចរចិនទាំងនោះ។ លោក Ma Zhanwei ត្រូវបានស្រង់សំដីដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកម្ពុជា AKP នៅថ្ងៃទី២៦ខែមីនាថា យន្តហោះប្រភេទប៊ូអ៊ីង B787-9 របស់ក្រុមហ៊ុនលោក នឹងធ្វើប្រតិបត្តិការហោះហើរចំនួន ៣ជើងក្នុងមួយសប្ដាហ៍ ដែលអាចផ្ទុកអ្នកដំណើរប្រមាណ ២៥០នាក់។ ក្នុងទីផ្សារអាកាសចរកម្ពុជា ក្រុមហ៊ុនចិនដែលបើកជើងហោះហើរត្រង់មកកម្ពុជាមានចំនួន ១២ ក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនអាកាសចរបរទេសសរុប ៣៣។ នេះបើតាមលោក ស៊ិន ចាន់សេរីវុត្ថា ៕
ព្រះសីហនុ៖ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរចិន Ruili Airlines ចាប់ផ្ដើមបើកជើងហោះហើរត្រង់ពីខេត្តគុនមីង មកខេត្តព្រះសីហនុ ខណៈភ្ញៀវចិនកាន់តែច្រើនមកកម្សាន្តតំបន់ឆេ្នររបស់កម្ពុជា។
បន្ទាប់ពីបានទិញសាំងវិចពីហាង Paul ដែលស្ថិតក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មតែមួយនៅតំបន់ Creteil នាង Lena អាយុ២៥ឆ្នាំ បានហែកញ៉ាំ ដោយនៅពេលនោះ នាងបានឃើញដុំខ្មៅមួយដុំ។ ដំបូងឡើយនាងគិតថា ជាកំទេចសូកូឡា ប៉ុន្តែនៅពេលពិនិត្យម៉ត់ហ្មត់ជាមួយមិត្តភក្តិទើបដឹងច្បាស់ថា វាជាអាចម៌កណ្តុរ។ Lena បានត្រឡប់ទៅហាង Paul វិញ ដោយបុគ្គលិកនៅទីនោះ ចង់ឲ្យសាំងវិចថ្មីមួយទៀតទៅនាង តែនាងបានបដិសេធ ហើយទាមទារឲ្យសងលុយវិញ។ ភ្លាមៗ នាងមិនមានបញ្ហាអ្វីឡើយ ប៉ុន្តែនៅពេលយប់ស្រាប់តែនាងមានអាការៈក្អួតចង្អោរច្រើនលើក ថែមទាំងចេញរោគសញ្ញាជំងឺសើស្បែក។ Lena បានរៀបរាប់ថា៖ «គ្រូពេទ្យ ផ្តល់ប្រឹក្សាខ្ញុំឲ្យធ្វើការពិនិត្យរោគសញ្ញាជាបន្ទាន់ ដោយមិនចាំបាច់ទៅធ្វើការនោះឡើយ។ លទ្ធផលនៃរោគវិនិច្ឆ័យ បានបង្ហាញថា នាងមានបញ្ហាក្រពះ ពោះវៀន និងត្រូវព្យាបាលដោយថ្នាំពេទ្យ។ ដោយសារតែ Lena បានទទួលលុយសំណងវិញពីហាងរួចទៅហើយនោះ នារីវ័យ២៥ឆ្នាំរូបនេះ បានសម្រេចទារថ្លៃសេវាកម្មព្យាបាលពីរដ្ឋវិញ។ ទាក់ទងនឹងរឿងរ៉ាវដែលបានកើតឡើង ហាង Paul បានបិទទ្វារដើម្បីធ្វើការសម្អាតអនាម័យ។ អ្នកទទួលខុសត្រូវក្រុមហ៊ុន Paul បានបង្ហាញការសោកស្តាយ ប៉ុន្តែពួកគេបានស្នើសុំឲ្យមានការធ្វើសវនកម្មផ្នែកអនាម័យដើម្បីបង្ហាញថា ករណីដែលបានកើតឡើងនេះ វាជារឿងកម្របំផុត។ ថ្វីត្បិតតែវាមិនមែនជារឿងធំដុំពេកណាស់ណាក៏ដោយ ប៉ុន្តែករណីនេះ បានធ្វើឲ្យហាង Paul នៅតំបន់ Creteil បាក់មុខយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសបាត់បង់ទំនុកចិត្តពីអតិថិជនដែលតែងតែបរិភោគអាហារនៅហាងមួយនេះ៕
បុគ្គលិកដែលបម្រើការនៅមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មមួយនៅតំបន់ Creteil ប្រទេសបារាំង បានប្រទះឃើញអាចម៌កណ្តុរមួយដុំនៅក្នុងសាំងវិចរបស់ខ្លួនដែលបានទិញពីហាង «Paul» ។ ដោយសារមានអាការៈក្អួតជាច្រើនលើក រួមទាំងកើតជំងឺសើស្បែកបន្ថែមទៀត ស្ត្រីវ័យ២៥ឆ្នាំរូបនេះ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យ រីឯហាង «Paul» ត្រូវបានបិទទ្វារជាបណ្តោះអាសន្ន។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់កាសែត Le Parisien កាលពីថ្ងៃពុធកន្លងមក។
  «វិវដ្ត»  ន. ១)  ការវិលត្រឡប់; ការត្រឡប់ធ្វើជាថ្មីទៀត។ ២) ការរួចស្រឡះចាកដំណើរវិលកើតវិលស្លាប់ (ព្រះនិញ្វន)។ ៣)  ឈ្មោះចំណែកផ្ទៃចីពរ (ឧត្តរាសង្គៈ) ឬសង្ឃាដីត្រង់ផ្ទាំងកណ្ដាល :  ខណ្ឌវិវដ្ដឬ ផ្ទាំងវិវដ្ដ (សរសេរជា វិវដ្ដៈ [វិ-វ័ត-ដៈ]  ក៏បាន)។    «វិវឌ្ឍន៍» ន. សេចក្ដីចម្រើន (ដូចគ្នានឹង វឌ្ឍន ឬ វឌ្ឍនៈដែរ)។  «វិវឌ្ឍនៈ» ក៏មានន័យដូចគ្នាផងដែរ។ «វិវឌ្ឍនាការ» ន. អាការៈនៃសេចក្ដីចម្រើន។     «វិវត្ត» កិ. ផ្លាស់ប្ដូរ ប្រែប្រួល មិននៅដដែល :  អក្សរខ្មែរបានវិវត្តធំៗចំនួន១០លើក។  រីឯ «វិវត្តន៍» វិញ ន. ការផ្លាស់ប្ដូរ ការប្រែប្រួល៕   ប្រភពវចនានុក្រមខ្មែរ២០២២របស់ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា    
សទិសសព្ទនឹងពាក្យ «វិវដ្ត» [សូរអាន វិ-វ័ត] មាន «វិវឌ្ឍន៍, វិវត្ត, វិវត្តន៍»។ សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ សូមលើកយកពាក្យទាំងនេះ មកពន្យល់ដូចខាងក្រោម៖
  បើតាមកសិកររូបនេះ បច្ចុប្បន្នពុំមានឈ្មួញបញ្ជាទិញបន្លែរបស់ខ្លួនឡើយ ខណៈដំណាំទាំង៣មុខរបស់ខ្លួន ត្រូវប្រមូលផលបន្តបន្ទាប់គ្នានោះ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី អ្នកស្រី ទុយ អៀង នៅតែចិញ្ចឹមក្តីសង្ឃឹមថា នឹងមានអ្នកបញ្ជាទិញបន្លែរបស់ខ្លួន ក៏ដូចជាផលដំណាំរបស់កសិករក្នុងភូមិដទៃទៀតនៅក្នុងពេលឆាប់ៗ។    មកទល់ពេលនេះ មិនទាន់មានឈ្មួញកណ្តាល មកបញ្ជាទិញទេ។  បន្លែដល់ពេលសម្បូរទៅមិនដឹងនាំចេញទៅទីណា។ អត់មានឈ្មួញធំចុះមកទិញ»។ អ្នកស្រី ទុយ អៀង ត្អូញត្អែរដូច្នេះ ក្នុងបទសម្ភាសដោយផ្ទាល់ជាមួយសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែ សីហាកន្លងទៅ។   ពីមុនមក ក៏មានការជួយជ្រោមជ្រែងពីមន្ទីរកសិកម្មខេត្តដែរ ក៏ប៉ុន្តែពុំមានឈ្មួញធំៗជួយទិញនោះទេ គឺមានតែឈ្មួញតូច ដែលមកជួយទិញតិចតួចប៉ុណ្ណោះ។ ស្ត្រីវ័យ ៤៧ឆ្នាំរូបនេះ បញ្ជាក់ដូច្នេះ មុននឹងបន្តថា កាលពីឆ្នាំ២០២២ ផលដំណាំរបស់ខ្លួន ក៏ សល់លក់មិនចេញរាប់រយគីឡូក្រាមដែរ។   យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកស្រី អៀង  នៅមានគំនិតបោះបង់ចោលការដាំបន្លែនេះឡើយ ដ្បិតថារបរនេះ បានផ្តល់ចំណូលសមរម្យដល់ខ្លួន និងបានជួយផ្តល់ការងារមួយចំនួន ដល់ពលរដ្ឋក្នុងភូមិ ដោយពួកគេមិនចាំបាច់ចំណាកស្រុក។ អ្នកស្រី បន្ថែមថា៖ «បងប្អូនដែលគ្មានការងារ ខ្ញុំហៅឱ្យមកជួយការងារខ្ញុំដែលផ្តល់កម្រៃពលកម្មសមរម្យជូនពួកគាត់»៕ កសិករទុយ អៀង ដើរបេះត្រសក់  
កំពង់ធំ៖ អ្នកស្រី ទុយ អៀង ជាកសិករដាំដុះតាសក់ទ្រើង សណ្តែកកួរ និងប៉េងប៉ោះ នៅលើផ្ទៃដីជាង ៣ហិកតា នៅក្នុងភូមិស្នោ  ឃុំត្រពាំងឬស្សី ស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ។ កសិកររូបនេះ កំពុងប្រឈមនឹងកង្វះទីផ្សារលក់ផលដំណាំរបស់ខ្លួន។
ដៃគូពាណិជ្ជកម្មសំខាន់ៗរបស់ក្រូអាស៊ីគឺបណ្តាប្រទេសនៅតំបន់ចាយប្រាក់អឺរ៉ូ ហើយនៅក្នុងវិស័យទេសចរណ៍បានរួមចំណែក ២០ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប(GDP) ដែលសេវាកម្មភាគច្រើនបម្រើឱ្យភ្ញៀវទេសចរមកពីអឺរ៉ុប។ អ្នកជំនាញមួយចំនួនជឿថា ការប្រើប្រាស់ប្រាក់អឺរ៉ូជាផ្លូវការនៅក្នុងប្រទេសក្រូអាស៊ីនឹងបង្កើនចំណាប់អារម្មណ៍របស់ភ្ញៀវទេសចរអឺរ៉ុប ដោយសារតែការប្រើប្រាស់រូបិយប័ណ្ណដូចគ្នានេះនឹងជួយឱ្យអ្នកទេសចរកាន់តែសកម្មក្នុងការទិញទំនិញ និងការចំណាយលើតម្រូវការនានានៅពេលមកដល់នៅប្រទេសមួយនេះ ។ លោកស្រី Ana Sabic ជាប្រធាននាយកដ្ឋានទំនាក់ទំនងអឺរ៉ុបនៅធនាគារជាតិក្រូអាស៊ីបានលើកឡើងថា ៖ « សេដ្ឋកិច្ចរបស់ក្រូអាស៊ីនឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនដូចជាការចំណាយផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងប្រតិបត្តិការទាបជាង លំហូរមូលធនកើនឡើង សមាហរណកម្មកាន់តែស៊ីជម្រៅទៅក្នុងសហភាពធនាគារអឺរ៉ុប។ ប្រាក់អឺរ៉ូនឹងនាំមកនូវភាពធន់ និងជួយក្រូអាស៊ីអាចទទួលបានលក្ខខណ្ឌកម្ចីអំណោយផលបន្ថែមទៀតនៅក្នុងបរិបទនៃការធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ច»។ ថ្វីដ្បិតតែប្រាក់អឺរ៉ូបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលកន្លងមក ប៉ុន្តែប្រទេសជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបដែលមិនស្ថិតនៅតំបន់ចាយប្រាក់អឺរ៉ូ ដូចជាហុងគ្រី ប៉ូឡូញ និងក្រូអាស៊ី មានអតិផរណាចន្លោះពី ១២ ទៅ១៣ភាគរយក្នុងខែតុលា ដែលខ្ពស់ជាងអត្រាអតិផរណារួមរបស់ប្លុកចាយប្រាក់អឺរ៉ូប្រហែល ១០ភាគរយ។ ទេសាភិបាលធនាគារជាតិនៃក្រូអាស៊ីបានឱ្យដឹងថា នាពេលខាងមុខប្រទេសមួយនេះ នឹងមានការងារជាច្រើនដែលត្រូវធ្វើ ជាពិសេសក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ និងធនាគារ។ ជាដំបូង វាចាំបាច់ក្នុងការលើកកម្ពស់ការរួមបញ្ចូលពេញលេញនៃប្រព័ន្ធប្រាក់អឺរ៉ូសម្រាប់ធនាគារជាតិក្រូអាស៊ី។ បន្ទាប់មក ធនាគារត្រូវអនុវត្តការបំប្លែងទៅជាប្រាក់អឺរ៉ូ។ គួរបញ្ជាក់ថា សមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបទាំងអស់មានចំនួន២៧ប្រទេស ហើយមានតែ ២០ ប្រទេសប៉ុណ្ណោះដែលប្រើប្រាស់ប្រាក់អឺរ៉ូជាផ្លូវការក្នុងនោះរួមមាន ១. អូទ្រីស ២. ប៊ែលហ្ស៊ិក ៣. ស៊ីប ៤. អេស្តូនី ៥. ហ្វាំងឡង់ ៦. បារាំង ៧. អាល្លឺម៉ង់ ៨. ក្រិក ៩. អៀរឡង់ ១០. អ៊ីតាលី ១១. ឡេតូនី ១២. លីទុយអានី ១៣. លុចសំបូ ១៤. ម៉ាល់ត៌ ១៥. ហូឡង់ ១៦. ព័រទុយហ្គាល់ ១៧. ស្លូវ៉ាគី ១៨. ស្លូវេនី ១៩. អេស្ប៉ាញ និងចុងក្រោយទី២០ គឺក្រូអាស៊ី៕
ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ ក្រូអាស៊ីនឹងក្លាយជាសមាជិកទី២០ នៃតំបន់ចាយប្រាក់អឺរ៉ូ។ ដូច្នេះ ប្រាក់អឺរ៉ូ នឹងត្រូវបានក្លាយជារូបិយប័ណ្ណផ្លូវការនៅក្នុងប្រទេសមួយនេះ។ ដោយសារតែខ្វះការជឿទុកចិត្តលើរូបិយប័ណ្ណក្នុងស្រុក ជនជាតិក្រូអាស៊ីបានវាយតម្លៃនូវបណ្តាអចលទ្រព្យ ដូចជារថយន្តនិងផ្ទះជាប្រាក់អឺរ៉ូ ហើយប្រមាណ ៨០ភាគរយនៃប្រាក់បញ្ញើរបស់ធនាគារត្រូវបានទូទាត់ជាប្រាក់អឺរ៉ូ។
  ដើម្បីចិញ្ចឹមមាន់ឲ្យបានផលល្អ កសិករគួរសង់ទ្រុងដោយបែងចែកដូចជា ទ្រុងសម្រាប់មាន់ដេក , សម្រាប់មាន់ពង និងទ្រុងសម្រាប់កូនមាន់។ ទ្រុងសម្រាប់មាន់ដេក ត្រូវមានបណ្ដោយ ៥ម៉ែត្រ និងទទឹង៣ម៉ែត្រ ហើយសម្រាប់មាន់ពង ត្រូវមានបណ្ដោយ៥ម៉ែត្រ និងទទឹង២,៥ម៉ែត្រ។ ចំណែកឯទ្រុងកូនមាន់ ត្រូវមានបណ្ដោយ២ម៉ែត្រ និងទទឹង១ម៉ែត្រ។   ក្រៅពីសង់ទ្រុងឲ្យបានត្រឹមត្រូវ កសិករ គួរជ្រើសរើស និងបង្កាត់ពូជឲ្យបានល្អផងដែរ។ កសិករត្រូវជ្រើសរើសពូជណាដែលមិនធ្លាប់មានជំងឺមិនជាន់ឈាម ជើង សាច់ និងចំពុះពណ៌លឿង។ លើសពីនេះទៅទៀត មេមាន់ត្រូវមានមាឌធំ កន្ទុយបាស អាចពងច្រើន ពូកែចិញ្ចឹមកូន និងទម្ងន់ចាប់ពី១,៥គីឡូក្រាម។ ដោយឡែក មាន់បាក៏ត្រូវមានមាឌធំ ពូកែជាន់មេ និងទម្ងន់ចាប់ពី ២,៥គីឡូក្រាមឡើង។ ក្នុងការបង្កាត់វិញ កសិករត្រូវព្រលែងនៅក្នុងទីធ្លា ហើយមិនត្រូវឲ្យមានបាដទៃ និងត្រូវបង្កាត់តាមធម្មជាតិ។   ចំពោះការផ្សំចំណី សម្រាប់មាន់ដែលមានអាយុត្រឹម៣០ថ្ងៃ កសិករត្រូវប្រើចំណីផ្សារដាក់១ថ្ងៃ៣ដង ប្រើស្នូកចំណីពីឫស្សី។ សម្រាប់មាន់ចិញ្ចឹមយកសាច់វិញ ត្រូវឲ្យស៊ីស្រូវ កន្ទក់ ចុងអង្ករ អំបិល ខ្លាញ់ បន្លែបៃតង ម្សៅជាតិរ៉ែ និងចំណីផ្សារ ៥០ភាគរយ លាយបញ្ចូលគ្នា ដាក់មួយថ្ងៃ៣ដង។ ជាមួយគ្នានេះ សម្រាប់មាន់ពង និងមាន់បា កសិករត្រូវដាក់ចំណីតែ២ដងប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយថ្ងៃគឺព្រឹក និងល្ងាច។   រីឯការផ្ដល់ទឹក គឺត្រូវដាក់ឲ្យជាប្រចាំឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ពិសេសនៅរដូវប្រាំង។ សម្រាប់ការថែទាំ កសិករត្រូវយកកូនមាន់ទៅហាលថ្ងៃឲ្យបាន២ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ ចាប់ពីម៉ោង៧-៩ នៅពេលព្រឹក។ នៅពេលអាកាសធាតុត្រជាក់ កសិករត្រូវដាក់កូនមាន់នៅក្នុងកេសក្រាលអង្កាមផ្ដល់ចំណី និងទឹកស្អាតឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់។ កសិករក៏ត្រូវបន្តក់វ៉ាក់សាំង និងសម្អាតទ្រុងមាន់ជាប្រចាំ ដើម្បីការពារជំងឺឆ្លង និងដាំដើមឈើជាម្លប់សម្រាប់មាន់ផងដែរ៕   (សារព័ត៌មានថ្មីៗដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅកសិករជោគជ័យ នៃមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សានិងអភិវឌ្ឍកសិកម្ម កម្ពុជា។)
ភ្នំពេញ៖ ដើម្បីចិញ្ចឹមមាន់ឲ្យបានផលច្រើន កសិករគួរយល់ដឹងពីរបៀបការចិញ្ចឹមឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ការចិញ្ចឹមមាន់ឲ្យបានផលច្រើន មានបច្ចេកទេសសំខាន់ចំនួន ៥ គឺការសង់ទ្រុង, ការជ្រើសរើស និងបង្កាត់ពូជ, ការផ្សំចំណី, ការផ្ដល់ទឹក និងការថែទាំ។
  ១.ស្ករ ស្ករកែច្នៃ អាចបញ្ចេញសារធាតុម្យ៉ាងឈ្មោះថា cytokines ដែលដើរតួរជាភ្នាក់ងារបង្កការរលាកក្នុងរាងកាយ។ ស្ករកែច្នៃដែលគេដាក់ក្នុងភេសជ្ជៈផ្អែម មានដូចជាទឹកក្រូច តែផ្អែម កាហ្វេបន្ថែមរសជាតិ និងទឹកផ្លែឈើកំប៉ុង ជាដើម ដែលរបស់ទាំងអស់នេះទំនងជាធ្វើឲ្យសភាពរលាកកាន់តែអាក្រក់។   ២. ខ្លាញ់ឆ្អែត អាហារមានជាតិខ្លាញ់ឆ្អែតខ្ពស់ ដូចជាភីហ្សា និងសាច់ក្រហម ជាដើម អាចធ្វើឲ្យមានការរលាកនៅជាលិកាខ្លាញ់។ ដូចគ្នាដែរ ខ្លាញ់ឆ្អែត ក៏អាចធ្វើឲ្យយើងប្រឈមនឹងការវិវត្តទៅជាមានជំងឺធាត់ ជំងឺបេះដូង និងបញ្ហាសុខភាពផ្សេងទៀត ដែលអ្វីទាំងនេះនឹងធ្វើឲ្យសភាពរលាកកាន់តែអាក្រក់។   ៣. គ្រឿងស្រវឹង ជាតិអាល់កុលអាចធ្វើឲ្យរោគសញ្ញារលាកកាន់តែអាក្រក់ ដូចនេះហើយបើគ្នាយើងមានបញ្ហារលាកសន្លាក់គួរកម្រិតការផឹកគ្រឿងស្រវឹង ឬចៀសវាងតែម្ដង។ ការសិក្សាមួយចំនួន បានឲ្យដឹងទៀតថាការផឹកគ្រឿងស្រវឹងក៏អាចធ្វើឲ្យយើងជួបបញ្ហាប្រគ្រីវយូរៗម្ដង ហើយក៏អាចទៅជាធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ។ជាងនេះទៅទៀត ការផឹកស្រាជាប់ជាប្រចាំក៏មានទំនាក់ទំនងទៅនឹងហានីភ័យកើតជំងឺរលាកសន្លាក់ឆ្អឹង។   ៤. កាត់បន្ថយអាហារមានជាតិប្រៃខ្ពស់ ការកាត់បន្ថយការញ៉ាំអាហារមានជាតិប្រៃខ្ពស់ អាចជាជម្រើសល្អម្រាប់អ្នកមានបញ្ហារលាកសន្លាក់។ អាហារមានជាតិប្រៃខ្ពស់មានដូចជាស៊ុបកំប៉ុង ភីហ្សា សាច់កែច្នៃ និងប្រភេទអាហារកែច្នៃជាច្រើនផ្សេងទៀត។   ការសិក្សាលើសត្វកណ្ដុរបានរកឃើញថា កណ្ដុរដែលស៊ីអាហារមានជាតិប្រៃខ្ពស់ ជួបបញ្ហារលាកសន្លាក់ក៏ខ្ពស់ជាងកណ្ដុរដែលស៊ីអាហារមានជាតិប្រៃក្នុងកម្រិតធម្មតា ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh
គ្នាយើងដឹងទេ បើយើងកំពុងមានជំងឺរលាកសន្លាក់ យើងគួរគិតគូរដល់អាហារមួយចំនួន ដែលយើងមិនគួរញ៉ាំ ឬញ៉ាំក្នុងកម្រិតតិចតួចបានហើយ។ បើយើងមានជំងឺរលាកសន្លាក់ រាងកាយរបស់យើងគឺស្ថិតក្នុងសភាពរលាក។ អ៊ីចឹងហើយបានជាយើងត្រូវប្រយ័ត្នចំពោះអាហារមួយចំនួន ដោយហេតុថាអាហារទាំងនោះមានផ្ទុកសារធាតុខ្លះធ្វើឲ្យសភាពរលាកកាន់តែអាក្រក់ ដូចនេះហើយបានជាយើងគួរចៀសវាង និងរឹតត្បិតការញ៉ាំ។
ដើម្បីជ្រាបព័ត៌មានលម្អិត សូមអញ្ជើញស្តាប់បទសម្ភាសរវាងលោក គី សុខលីម អ្នកសារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកថ្មីៗ (Thmeythmey.com) និងលោក ស៊ាង សុបញ្ញា ប្រធានសមាគមសហគ្រិនវ័យក្មេងកម្ពុជាដូចតទៅ៖   
ភ្នំពេញ៖ ឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានសមាគមសហគ្រិនវ័យក្មេងកម្ពុជាស្របពេលដែលមេរោគកូវីដ-១៩ កំពុងគំរាមកំហែងជំនួញជារួមនោះ លោក ស៊ាង សុបញ្ញា ដែលជាស្ថាបនិក Cambodia Asean International Institute ដែរនោះ បានមានប្រសាសន៍ថា លោក និងសមាជិករបស់លោកកំពុងស្វះស្វែងរកយុទ្ធសាស្រ្តថ្មីដើម្បីសម្របខ្លួនទៅនឹងបរិបទថ្មីក្នុងសម័យកូវីដនេះ។ តែទោះជាយ៉ាងនេះក្តី សមាជិកនៃសមាគមសហគ្រិនវ័យក្មេងកម្ពុជាកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាពីរ៖ ទីមួយខ្វះអតិថិជន និងទីពីរខ្វះទុនដើម្បីវិនិយោគលើយុទ្ធសាស្រ្ត ឬបច្ចេកទេសថ្មី។ ជាលទ្ធផល ក្នុងបរិបទកូវីដនេះ ជំនួញ២០%បានបិទទ្វារ, ៦០% បន្តដំណើរការដោយលំបាកលំបិន និង២០%ទៀតកំពុងដំណើរជាធម្មតា។
សូមអញ្ជើញលោក-អ្នកនាងទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមដូចតទៅ៖  
កីឡាករ ណាង សុវណ្ណ ម្ចាស់មេដាយមាសគុនល្បុក្កតោជើងឯកអាស៊ីអាគ្នេយ៍ឆ្នាំ២០២៣ មិនរំពឹងខ្ពស់ពេកក្នុងការត្រៀមប្រកួតជាមួយ កីឡាករ Pham Van Giang អ្នកលេងគុនល្បុក្កតោមកពីវៀតណាម លើទម្ងន់ ៥១គីឡូក្រាមឡើយ ព្រោះមិនទាន់ច្បាស់ពីសមត្ថភាព និងបច្ចេកទេសគូប្រកួត។ ទោះយ៉ាងនេះក្តី សុវណ្ណ បញ្ជាក់ថា ខ្លួននឹងប្រឹងប្រែងប្រកួតឲ្យល្អ ព្រោះបានហ្វឹកហាត់ ត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍«អ្នកលេងគុន»នាថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក។ សុវណ្ណ នឹងប្រើគ្រប់ស្នៀត គ្រប់ក្បាច់ស្វាគមន៍គូប្រកួត។
  ខាងក្រោមនេះយើង នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីតែដែលមានប្រសិទ្ធភាពបំបាត់អាការៈឈឺធ្មេញដូចថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ ៖   ១. តែបៃតង   នេះក៏ព្រោះតែតែបៃតងមានផ្ទុកសារធាតុ tannins។ ទោះជាយ៉ាងណាត្រូវប្រាកដថានៅពេលទទួលទានតែបៃតង អ្នកអនុញ្ញាតឱ្យវាប៉ះត្រូវធ្មេញដែលកំពុងឈឺ។   ២. តែខ្មៅ   មនុស្សមួយចំនួនជួបប្រទះអាការៈរាគក្រោយពេលទទួលទានតែបៃតង ប៉ុន្តែនេះមិនមែនជាបញ្ហាឡើយ! អ្នកអាចទទួលទានតែខ្មៅជំនួសវិញនៅពេលឈឺធ្មេញ។ តែខ្មៅក៏មានផ្ទុកសារធាតុ tannins ដែរ។ អ្នកក៏អាចប្រើប្រាស់កញ្ចប់តែខ្មៅសើមៗដាក់ក្នុងមាត់និងខាំថ្នមៗឱ្យវាប៉ះត្រូវធ្មេញដែលឈឺដើម្បីបំបាត់ការឈឺចាប់ភ្លាមៗក៏បាន។   ៣. តែជីអង្កាម   តែជីអង្កាមមានផ្ទុកសារធាតុ tannins ដែលជួយកាត់បន្ថយការហើម និងឈឺចាប់នៃធ្មេញបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺខ្ពុរមាត់ជាមួយទឹកតែជីអង្កាម។ ដើម្បីទទួលបានតែជីអង្កាម ចូរដាក់ស្លឹកជីអង្កាមស្ងួត ១ ស្លាបព្រាកាហ្វេក្នុងទឹកក្ដៅដាំពុះ ១ ពែង ហើយទុកចោលសម្រាប់រយៈពេលប្រមាណជា ២០ នាទី ជាការស្រេច។ កុំភ្លេចទុកឱ្យទឹកតែជីអង្កាមចុះត្រជាក់សិន សឹមយកមកខ្ពុរ។   ៤. ខ្ពុរមាត់ជាមួយទឹករមៀត   រមៀត មានផ្ទុកលក្ខណៈសម្បត្តិសម្លាប់មេរោគបាក់តេរី និងព្យាបាល ដូច្នេះហើយទើបវាត្រូវបានគេយកមកប្រើប្រាស់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាឈឺធ្មេញថ្គាមទាល់។ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែបន្ថែមម្សៅរមៀតប៉ុន្មានចិបក្នុងទឹកធម្មតា ហើយខ្ពុរមាត់ជាមួយទឹកល្បាយនេះ។ ៥. តែខ្ញី   មួយពែងនៃតែខ្ញីក៏អាចបំបាត់អាការៈឈឺធ្មេញបានយ៉ាងឆាប់រហ័សផងដែរ៕   ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh
កំពុងមានបញ្ហាឈឺធ្មេញមែនទេ? អញ្ចឹងឆាប់ទៅឆុងតែមួយពែង ហើយទុកឱ្យចុះត្រជាក់បន្តិចសឹមទទួលទានភ្លាមទៅ! អ្នកក៏អាចខ្ពុរមាត់ជាមួយតែប៉ុន្មានប្រភេទខាងក្រោមនេះដើម្បីបំបាត់អាការៈឈឺធ្មេញបានយ៉ាងឆាប់រហ័សផងដែរ។
រដ្ឋមន្រី្តក្រសួងកសិកម្មលោក វេង សាខុន បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍នៅហ្វេសប៊ុកខ្លួនថា ក្នុងចំណោមកសិផលជាង៣លានតោន គឺមានអង្ករនាំចេញជាផ្លូវការ ជាង៤សែនតោន។ អង្ករទាំងនេះ បាននាំចេញទៅប្រទេសចិន ជិត១៦ម៉ឺនតោន, អឺរ៉ុបជាង១៣ម៉ឺនតោន, អាស៊ានជាង៥ម៉ឺនតោន និងនាំចេញទៅទិសដៅផ្សេងទៀតជាង៥ម៉ឺនតោន។ ក្រៅពីអង្ករនាំចេញផ្លូវការនេះ ក៏មានអង្ករនាំចេញក្រៅច្រកចេញចូលតែមួយមានជាង១,៦លានតោនដែរ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ក្រសួងកសិកម្ម កសិផលនាំចេញផ្លូវការរួមមាន ដំឡូងមី ស្រស់ ក្រៀម និងម្សៅជាង២លានតោន គ្រាប់ស្វាយចន្ទីជាង១៦ម៉ឺនតោន គ្រាប់ពោតជាង១១ម៉ឺនតោន ចេកជាង១០ម៉ឺនតោន និងផ្លែស្វាយជិត៤ម៉ឺនតោន។ ក្រៅពីនេះ កម្ពុជាបាននាំចេញដំណាំផ្សេងៗទៀតជាង២សែនតោន។ កសិផលរបស់កម្ពុជាបាននាំចេញទៅកាន់ ចិន សហគមន៍អឺរ៉ុប វៀតណាម ថៃ កូរ៉េ ឥណ្ឌា អូស្ត្រាលី អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ឆេក រុស្ស៊ី និងប្រទេសមួយចំនួនទៀត។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ក្រសួងកសិកម្ម៕
ភ្នំពេញ៖ រយៈពេល៩ខែ ឆ្នាំ២០១៩នេះ កម្ពុជាបាននាំចេញកសិផលជាង៣លានតោន រួមទាំងអង្ករនាំចេញក្រៅផ្លូវការជាង១,៦លានតោន។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។
  យោងតាមសន្ទស្សន៍តម្លៃផ្ទះអាម៉េរិករបស់ S&P CoreLogic Case-Shiller បានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី ២៦ ខែកញ្ញា បានបង្ហាញពីការកើន ០,៦ភាគរយនៅខែកក្កដាធៀបនឹងខែមុន បើធៀបទៅនឹងគ្រាដូចគ្នាឆ្នាំមុនសន្ទស្សន៍បានកើនដល់ ១ភាគរយ។   តម្លៃផ្ទះនៅអាម៉េរិកមានការធ្លាក់ចុះ ៧ខែជាប់គ្នា ដែលថយចុះ ៥ភាគរយគិតត្រឹមចុងខែមករាឆ្នាំនេះ ដោយសារតែអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ ការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ និងអតិផរណាដែលកម្រិតដោយធនាគារកណ្តាលអាមេរិក (Fed) ។ បន្ទាប់មក ការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងនៃការផ្គត់ផ្គង់លំនៅឋានបានជំរុញឱ្យតម្លៃផ្ទះឡើងវិញជាបន្តបន្ទាប់។   ទីក្រុងដែលមានការកើនថ្លៃផ្ទះខ្លាំងបំផុតនៅខែកក្កដា បើធៀបនឹងគ្រាដូចគ្នាឆ្នាំមុនគឺទីក្រុង Chicago ដែលមានការកើនឡើង ៤,៤ភាគរយ តាមពីក្រោយទីក្រុង Cleveland ជាមួយនឹងការកើនថ្លៃ ៤ភាគរយ និងទីក្រុង New York ជាមួយនឹងការកើន ៣,៨ភាគរយ ។    ផ្ទុយទៅវិញ ទីក្រុងដែលបានកត់ត្រាការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងនៃតម្លៃផ្ទះបើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន ភាគច្រើនភាគខាងលិចអាម៉េរិក។ តម្លៃផ្ទះបានធ្លាក់ចុះខ្លាំងបំផុតនៅ Las Vegas ថយចុះ ៧,២ភាគរយនៅខែកក្កដាធៀបនឹងឆ្នាំមុន ខណៈ Phoenix ការថយចុះ ៦,៦ភាគរយ។   កត្តាដែលជំរុញដោយការផ្គត់ផ្គង់លំនៅដ្ឋានទាបនៅអាម៉េរិក ដោយសារតែការកើនឡើងអត្រាការប្រាក់កម្ចីទិញផ្ទះ។ អត្រាការប្រាក់ជាមធ្យមលើការបញ្ចាំផ្ទះក្នុងអត្រាថេររយៈពេល ៣០ឆ្នាំនៅខែសីហា គឺច្រើនជាង ៧ភាគរយ។ នេះបើយោងតាមទិន្នន័យពី Freddie Mac ។   មិនដូចនៅអាម៉េរិកទេ តម្លៃផ្ទះនៅអាល្លឺម៉ង់កំពុងធ្លាក់ចុះដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។ យោងតាមស្ថិតិចុងក្រោយបង្អស់នៅក្នុងត្រីមាសទី២ឆ្នាំនេះ តម្លៃផ្ទះនៅក្នុងប្រទេសនេះបានធ្លាក់ចុះ ៩,៩ភាគរយធៀបគ្រាដូចគ្នាឆ្នាំមុន។    តួយ៉ាងដូចជាទីក្រុង Berlin, Hamburg និង Munich តម្លៃអាផាតមិនបានថយចុះ ៩,៨ភាគរយធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។   អស់រយៈពេលមួយទសវត្សរ៍ អត្រាការប្រាក់ទាបបានត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៃតម្លៃផ្ទះនៅអាល្លឺម៉ង់ ដែលជាទីផ្សារវិនិយោគអចលនទ្រព្យដ៏ធំបំផុតរបស់អឺរ៉ុប។ យ៉ាងណា ដោយសារអត្រាការប្រាក់ និងតម្លៃសំណង់កើនឡើង នាំឲ្យតម្លៃផ្ទះដែលធ្លាប់តែកើនខ្ពស់ត្រូវបានបញ្ចប់។    គម្រោងសាងសង់អាផាតមិននៅអាល្លឺម៉ង់នៅខែកក្កដាបានថយចុះ ៣១,៥ភាគរយធៀបនឹងគ្រាដូចគ្នាឆ្នាំមុន ខណៈដែលតម្លៃសំណង់បានកើនឡើងប្រហែល ៩ភាគរយ។ រដ្ឋាភិបាលអាល្លឺម៉ង់មានបំណងសាងសង់ផ្ទះល្វែងចំនួន ៤០០ពាន់ខ្នងផ្ទះក្នុងមួយឆ្នាំ ប៉ុន្តែប្រឈមមុខនឹងឧបសគ្គជាច្រើន។   សមាគមសាងសង់គេហដ្ឋានអាល្លឺម៉ង់ GdW ដែលតំណាងឱ្យអាជីវកម្មចំនួន ៣០០០ក្រុមហ៊ុនបានព្រមានអំពីវិបត្តិនេះ ហើយបានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលគាំទ្រក្រុមហ៊ុនសំណង់។ រដ្ឋាភិបាលអាល្លឺម៉ង់ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងចាប់ផ្តើមកញ្ចប់គាំទ្រសម្រាប់វិស័យសំណង់នៅចុងខែនេះ បន្ទាប់ពីបានប្រកាសអំពីវិធានការមួយចំនួនដូចជាការកាត់បន្ថយនីតិវិធីរដ្ឋបាលសម្រាប់វិស័យនេះ៕   
តម្លៃផ្ទះនៅអាម៉េរិកបានឡើងថ្លៃ ៦ខែជាប់ៗគ្នានៅក្នុងបរិបទនៃការផ្គត់ផ្គង់លំនៅដ្ឋានបានធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបដែលជំរុញឱ្យតម្លៃផ្ទះកើនឡើង។ ផ្ទុយទៅវិញ តម្លៃផ្ទះនៅអាល្លឺម៉ង់បានកត់ត្រាការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងដែលមិនធ្លាប់មានពីមុន ក្រោមសម្ពាធអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់។
  ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមលោកអ្នកនាងទស្សនាវីដេអូដូចខាងក្រោម៖   
សៀមរាប៖ ដោយមានក្លិនពិដោរផង និងជាផ្កាតំណាងជាតិផង អ្នកស្រី ជា ចំរើន អ្នកក្រុងរុនតាឯក ខេត្តសៀមរាប ច្នៃផ្ការំដួល ជាភួងផ្កា យ៉ាងស្រស់ស្អាត។ ភួងផ្ការំដួលនេះ អាចយកទៅធ្វើជាខ្សែដៃ និងចងនឹងផ្នួងសក់ជាដើម។ ផ្ការំដួលនេះ ត្រូវបានអ្នកស្រីចម្រើនដាក់លក់ ក្នុងតម្លៃចាប់ពី៣០០០រៀលឡើងទៅ ។ តម្លៃនេះឡើងចុះទៅតាមរដូវសម្បូរ ឬខ្សត់ផ្ការំដួល តាមរដូវ ប៉ុណ្ណោះ។
រុស្សី និងបេឡារុស ទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធខ្លាំង ដ្បិតបេឡារុសធ្លាប់ជារដ្ឋមួយរបស់សហភាពសូវៀត។ បើទោះបីជា សហភាពសូវៀតបានដួលរលំហើយក្តី ប៉ុន្តែរុស្សី និងបេឡារុសពីរនៅឆ្នាំ១៩៩៦ បានចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាដែលមានគោលដៅចង់បង្កើតរដ្ឋសហភាពមួយ និងដើម្បីរក្សាចំណងមិត្តភាព។   កន្លងមក បេឡារុស ធ្លាប់ចាប់អារម្មណ៍បង្កើតទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសលោកខាងលិច ប៉ុន្តែគោលបំណងនេះបានផ្លាស់ប្តូរនៅឆ្នាំ ២០២០ បន្ទាប់ពីទីក្រុងមូស្គូបានលូកដៃជួយរដ្ឋាភិបាលបេឡារុសក្នុងបាតុកម្មដ៏ធំកន្លងមក។ ប្រធានាធិបតីបេឡារុសលោក Alexander Lukashenko បានប្រឈមមុខនឹងការតវ៉ាដ៏ធំប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក។ នៅពេលនោះ រុស្ស៊ីបានអះអាងថា ខ្លួនបានត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការបញ្ជូនទ័ពទៅគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលលោក Alexander Lukashenko។    ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ខណៈដែលរុស្ស៊ីវាយប្រហារអ៊ុយក្រែន បេឡារុសបានផ្ដល់ការគាំទ្រដល់រុស្ស៊ី ហើយថ្មីៗនេះបានយល់ព្រមឱ្យរុស្ស៊ីដាក់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរយុទ្ធសាស្ត្ររបស់រុស្ស៊ីលើទឹកដីខ្លួន ដែលជាសញ្ញាបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងកាន់តែរឹងមាំ។   ក្រោមសន្ធិសញ្ញាដែលមានគោលបំណងបង្កើតរដ្ឋសហភាពរវាងរុស្សី និងបេឡារុស ទោះបីជាមិនបានសម្រេចពេញលេញក៏ដោយ ភាគីទាំងពីរបានទទួលអត្ថប្រយោជន៍មួយចំនួនពីសន្ធិសញ្ញានេះ។ បាតុកម្មប្រឆាំងលោក Lukashenko និងការហុចដៃជួយពីរុស្ស៊ី បានធ្វើឱ្យសន្ធិសញ្ញានេះវិវត្តកាន់តែលឿន។    សន្ធិសញ្ញានេះ ក៏បានធ្វើឱ្យកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធារវាងប្រទេសទាំងពីរកាន់តែស៊ីជម្រៅផងដែរ។ ក្នុងការឈ្លានពានអ៊ុយក្រែនរបស់រុស្ស៊ីកាលពីឆ្នាំមុន ទាហានរុស្ស៊ីរាប់ម៉ឺននាក់ត្រូវបានគេដាក់ពង្រាយនៅបេឡារុស ក្រោមរូបភាពបង្ហាញពីលំហាត់ហ្វឹកហ្វឺន។ សកម្មភាពនេះបានធ្វើឱ្យបេឡារុសបានរងទណ្ឌកម្មរបស់ប្រទេសលោកខាងលិចផងដែរ៕  
ទីក្រុងមូស្គូ និងទីក្រុងមីនស្កិ៍នៅថ្ងៃទី២ ខែមេសា ប្រារព្ធទិវានៃការរួបរួម ដែលរំលឹកដល់ចំណងមិត្តភាពរបស់ភាគីទាំង២តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៦ មក នៅពេលប្រធានាធិបតីបេឡារុស Alexander Lukashenko និងអតីតប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី Boris Yeltsin បានចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាដែលមានគោលបំណងបង្កើតរដ្ឋសហភាពនៃប្រទេសទាំង២។
    -សន្ធិប្រកាស ឆព្វណ្ណល្អន់ល្អះ ត្រចះភ្លឺផ្លេក ចាំងជះរស្មី បីបមថ្នមមេឃ ដួងចិត្តវិវេក ពន់ពេកស្លុតី។   -គន់ពីចម្ងាយ អង្គរអើតកាយ ឆើតឆាយសុស្មី ឆាយាប្រាសាទ ស្អានស្អាតឥតបី យាមវតី ប្រេមប្រិយសុលក្សណ៍។   -ទ្រើសទ្រង់អនេក ជាស្នាដៃឯក តេជខត្តិយៈ ព្រះចមក្សត្រា មហាពិទ័គ្ធ នាមាសូរ្យ វរ្ម័នទីពីរ។   -ស្អិតស្អាងប្រាង្គប្រា ក្បាច់រចនា អស្ចារ្យសោភី សោភ័ណប្រណីត ឋិតក្នុងវារី បែរវារុណី  ទីក្រុងរុងឫទ្ធិ។   -ប្រាសាទតូចធំ នៅមូលជិតជុំ ដូចព្រហ្មនិម្មិត នាគាអើតប្រាណ ហំហានវិជិត នៅអែបនែបនិត្យ  ពិតស្មោះភូមី។   -តោសិង្ហសម្ញែង អំណាចហំហែង បន្លែងនាគី ទប់ទ្រគ្រហឹម ផ្ទឹមសិម្ពលី ថ្វាត់ថ្វាយជីវី ធានីរឿងរម្យ។   -គ្រប់ជនជាតិសាសន៍ ឈូឆរដេរដាស ប្រះប្រាណជិតជុំ ក្រោមខ្យល់ថ្ងួចថ្ងូរ សូរ្យអស្ដង្គមន៍ រស្មីស្រទំ រយំផ្កាព្រៃ។   -ត្រដែតត្រដឹម ត្រដួចស្រឡឹម ស្រឡោចហទ័យ ស្រឡាញ់ជាប់ចិត្ត  ដិតដក់មមៃ ជាក់ជាវិលវៃ រំពៃមើលមៀង។   -ឯអប្សរា ប្រណម្យហត្ថា កាយាផ្អងផ្អៀង ញញិមសមក្រៃ ប៉ប្រៃឈ្មងឆ្មៀង បង្កប់សូរសៀង ទៀងទន់ពីរោះ។   -អង្គរទ្រលោក នាំព្នៃជ័យជោគ បំពោកកេរ្ដិ៍ឈ្មោះ រន្ទឺឮឆ្ងាយ សាយកិត្តិយស រុងរោចន៍ខ្ពង់ខ្ពស់ រស់ចេរនិរន្តរ៍៕    
ដើម្បីអបអរសាទរពិធី «បុណ្យរម្លឹកគុណអង្គរ» ពីថ្ងៃទី៧  ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ និងខួបលើកទី៣១នៃការដាក់បញ្ចូលរមរណីយដ្ឋានអង្គរ ទៅក្នុងបញ្ជីសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ សូមផ្សាយជូនអត្ថបទកំណាព្យមួយដែលមានចំណងជើងថា «សោភ័ណអង្គរ»។ ជាបទកាកគតិ ដែលនិពន្ធដោយលោក ម៉ុក សាខន នៅថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣នេះ។
សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានប្រកាសសាលក្រម នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០៧នេះ ឲ្យលោក អឿត អាង ហៅជួប សម្លាប់ ជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើឃាតកម្មលើលោក កែម ឡី ដែលជាអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវការអភិវឌ្ឍសង្គម និងជាអ្នកវិភាគនយោបាយ។ លោក ជួប សម្លាប់ បានរងពីបទចោទ «ឃាតកម្មគិតទុកជាមុន និងកាន់កាប់អាវុធខុសច្បាប់»។ ក្រោយប្រកាសទោសកំហុស របស់លោក ជួប សម្លាប់ រួចហើយ ចៅក្រមជំនុំជម្រះ ក៏បានសម្រេចបំបែកសំណុំរឿងនេះ ជាពីរផ្សេងគ្នា តាមសំណើរបស់ព្រះរាជអាជ្ញា ដែលដើរតួនាទីជាដើមបណ្តឹង។ សំណុំរឿងដែលត្រូវបំបែកនោះ គឺព្រះរាជអាជ្ញា សុំបន្តស្វែងរក អ្នកដទៃទៀត ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធ ក្នុងអំពើឃាតកម្មលើ លោក កែម ឡី។ លោក យុង ផានិត មេធាវីរបស់លោក ជួប សម្លាប់ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា មានបុគ្គលពីរនាក់ ដែលព្រះរាជអាជ្ញា នឹងបន្តស្វែងរក និងស៊ើបអង្កេត។ លោក បន្ថែមថា បុគ្គលទាំងពីរនាក់នោះ គឺអ្នកដែលលក់អាវុធ ឲ្យលោក ជួប សម្លាប់ និងអ្នកដែលនាំឲ្យ លោក ជួប សម្លាប់ ស្គាល់លោក កែម ឡី។ លោកមេធាវីរូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះថា៖«ជានីតិវិធី ការបំបែកសំណុំរឿងនេះ គឺជាសំណើរបស់ព្រះរាជអាជ្ញា។ គាត់ ចង់ស្វែងរកអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត គាត់ក៏សុំឲ្យបំបែកសំណុំរឿងទៅ ព្រោះវាសិទ្ធិផ្តាច់មុខរបស់គាត់។ គាត់ ចង់ដឹងថា អ្នកណា ជាអ្នកលក់កាំភ្លើងឲ្យជួប សម្លាប់ ហើយអ្នកណា ជាអ្នកនាំជួប សម្លាប់ ឲ្យស្គាល់លោកបណ្ឌិត កែម ឡី?»។ ចាប់តាំងពីលោក កែម ឡី ត្រូវបានបាញ់សម្លាប់ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦ រហូតមកដល់ពេលនេះ តុលាការ មិនទាន់រកឃើញអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ក្រៅតែពីលោក ជួប សម្លាប់ នោះទេ។ សមត្ថកិច្ច បានចាប់លោក ជួប សម្លាប់ នៅក្នុងថ្ងៃ ដែលកើតឃាតកម្មតែម្តង។ លោក ជួប សម្លាប់ ធ្លាប់សារភាពថា លោក ពិតជាបានបាញ់សម្លាប់លោក កែម ឡី មែន៕
ភ្នំពេញ៖ ក្រៅពីលោក ជួប សម្លាប់ តុលាការ កំពុងស្វែងរកបុគ្គលពីរនាក់ផ្សេងទៀត ដែលសង្ស័យថា ជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើឃាតកម្មលើ លោក កែម ឡី។ បុគ្គលទាំងពីរនាក់នោះ គឺអ្នក លក់កាំភ្លើងឲ្យលោក ជួប សម្លាប់ និងអ្នកនាំលោក ជួប សម្លាប់ ឲ្យស្គាល់លោក កែម ឡី។
លោក Hassan ក៏បានបដិសេធដែរអំពីការទទួលខុសត្រូវណាមួយដល់ការសម្លាប់រង្គាលកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែតុលា នៃមនុស្ស១៤០០នាក់ក្នុងប្រទេសអ៊ីស្រាអែលដោយបានពណ៌នាការណ៍នេះថាជាសកម្មភាព«១០០ភាគរយរបស់ប៉ាឡេស្ទីន»។ លោកក៏បាននិយាយដែរថាលោកឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកទទួលខុសត្រូវដោយផ្ទាល់អំពីសង្គ្រាមដែលបណ្តាលឱ្យជនជាតិប៉ាឡេស្ទីនរាប់ពាន់នាក់បាត់បង់ជីវិត។   លោក Nasrallah មិនបានប្រកាសអំពីបំណងចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមនេះ ដូចមនុស្សខ្លះបារម្ភ ដោយនិយាយបង្ហាញហេតុផលថា តាមរយៈការបាញ់រ៉ុក្កែតនិងកាំភ្លើងធំតតាំងជាមួយអ៊ីស្រាអែលអស់រយៈពេលជាច្រើនសប្តាហ៍ ពួក Hezbollah បានចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមនេះរួចទៅហើយ។ លោកបានថ្លែងថាអាចមានកំណើនភាពតានតឹងនៅតាមព្រំដែនលីបង់ ប៉ុន្តែពួកអ្នកវិភាគបានកត់សម្គាល់ថា លោកមិនបានពណ៌នាអំពីវិធានការជាក់លាក់ដែលក្រុម Hezbollah នឹងធ្វើទេ។   ទាំងពួក Hezbollah និងក្រុម Hamas ដែលគាំទ្រដោយអ៊ីរ៉ង់បានប្តេជ្ញាថានឹងបំផ្លាញអ៊ីស្រាអែល។   សហរដ្ឋអាមេរិកនិងសហភាពអឺរ៉ុបបានចាត់ទុកក្រុមទាំងពីរនេះថាជាអង្គការភេរវកម្ម។   ក្រុមអ្នកវិភាគបាននិយាយប្រាប់វីអូអេថា លោក Nasrallah ហាក់ដូចជាបានសម្រួលសុន្ទរកថារបស់លោកដោយបានពិចារណាថាប្រទេសលីបង់មិនអាចទ្រាំទ្រនឹងការបំផ្លិចបំផ្លាញដូចដែលកើតមាននៅហ្កាហ្សាបានទេ ពីព្រោះប្រទេសនេះកំពុងជួបប្រទះនឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច។   ពាក់ព័ន្ធនឹងជួរមុខលីបង់នៅជាប់ព្រំដែនខាងជើងនៃប្រទេសអ៊ីស្រាអែល លោក Nasrallah បាននិយាយថា៖ «យើងមានជម្រើសជាច្រើន ហើយយើងសិក្សាលើជម្រើសទាំងអស់។ យើងត្រូវតែត្រៀមលក្ខណៈឱ្យបានរួចរាល់សម្រាប់ជម្រើសទាំងអស់ដែលអាចកើតមានក្នុងពេលខាងមុខ»  
មេដឹកនាំពួក Hezbollah លោក Hassan Nasrallah បាននិយាយនៅក្នុងសុន្ទរកថាមួយដោយបង្ហាញថាក្រុមជ្រុលនិយមរបស់លោកជាអ្នកការពារខ្លាំងក្លាដល់ក្រុមជនសកម្មប្រយុទ្ធ Hamas ដែលកំពុងប្រយុទ្ធនៅក្នុងតំបន់ហ្កាហ្សាដោយមិនទាញប្រទេសលោកផ្ទាល់គឺប្រទេសលីបង់ឱ្យចូលក្នុងសង្គ្រាមពេញទំហឹងជាមួយអ៊ីស្រាអែល។
គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) ត្រូវមានភាពស្មោះត្រង់ចំពោះមុខគណបក្សនយោបាយទាំងអស់។ ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម ចក្រាវុធ មានព្រះរាជបន្ទូលអំពាវនាវបែបនេះ ទៅកាន់ស្ថាប័នជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតមួយនេះ។ «ខ្ញុំសូមថា គ.ជ.ប ត្រូវឱ្យស្មោះត្រង់ជាមួយពួកយើងទាំងអស់។ ខ្ញុំបានប្រាប់ទៅគ.ជ.ប ហើយថា ចំណុចហ្នឹង គ.ជ.ប គឺសំខាន់មែនទែន ព្រោះវាជាជីវិតរបស់ខ្មែរយើង»។ នេះជាព្រះរាជបន្ទូលរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់ ចក្រាវុធ ដែលបានថ្លែងក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗថា ការដណ្តើមកៅអីក្នុងរដ្ឋសភា ពិតជាសំខាន់ណាស់ សម្រាប់ព្រះអង្គ ដែលស្នងព្រះរាជតំណែងពីព្រះបិតា។     ប្រឡូកក្នុងឆាកនយោបាយជាង១ឆ្នាំនេះ ព្រះអង្គម្ចាស់ ចក្រាវុធ ទទួលស្គាល់ពីភាពក្មេងខ្ចីរបស់ព្រះអង្គ ដែលត្រូវការសិក្សាបន្ថែមទៀត។ ដ្បិតជួបការលំបាកក្តី ក៏ព្រះអង្គប្ដេជ្ញាដឹកនាំបក្សរាជានិយមមួយ ឱ្យដំណើរការបានល្អ ។ «ខ្ញុំបានធ្វើប្រធានបក្ស ១ឆ្នាំ ៣ខែទេ ហើយមកពីស្រុកបារាំងផង មិនមែនងាយស្រួលទេ។ តែខ្ញុំនៅតែខំអ៊ីចឹង ហើយខ្ញុំកំពុងតែរៀន(ពីនយោបាយ) ហើយជួយប្រជាពលរដ្ឋ។ ចំណុចហ្នឹង សំខាន់មែនទែន»។ ព្រះអង្គម្ចាស់ មានព្រះរាជបន្ទូលបែបនេះ។   ថ្ងៃទី២២ កក្កដា គឺជាថ្ងៃ «ស» ដែលហាមអ្នកនយោបាយ សកម្មជន និងមហាជន និយាយពីរឿងនយោបាយ សូម្បីតែកន្លែងជួបជុំផឹកស៊ី ក៏ត្រូវផ្អាកសកម្មភាពដែរ។ ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្តនីតិកាលទី៧ នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី២៣ កក្កដា៕   
ដោយ៖ អ៊ូ សុខមាន និង ឡាយ សុភាវតី 
  ១. ប្រេងដូង   ប្រេងដូងអាចជួយផ្ដល់សំណើមដល់ស្បែកនិងបំពេញរាល់ចន្លោះរវាងកោសិកាស្ងួតៗ។ ការលាបវាក្នុងរន្ធច្រមុះអាចជួយទប់ស្កាត់និងព្យាបាលអាការៈស្ងួត ព្រមទាំងកាត់បន្ថយអាការៈឈឺចាប់បានយ៉ាងប្រសើរ។ ទោះជាយ៉ាងណាមិនត្រឹមអនុវត្តលើសកម្រិតឡើយ។ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាបប្រេងដូងសុទ្ធ ១ ឬ ២ដំណក់ក្នុងរន្ធច្រមុះសងខាង ឱ្យបានម្ដងក្នុងមួយថ្ងៃជាការស្រេច។   ២. ប្រេងវីតាមីន E   អ្វីដែលអ្នកត្រូវការ គឺវីតាមីន E មួយគ្រាប់។ ហើយអ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺប្រើប្រាស់ប្រេងវីតាមីន E នេះពី ២ ទៅ ៣ដំណក់លាបក្នុងរន្ធច្រមុះ។ អនុវត្តឱ្យបាន ២ដងក្នុងមួយថ្ងៃ។   ៣. ប្រេងអូលីវ   អ្នកចាំបាច់ត្រូវប្រើប្រាស់ប្រេងអូលីវសុទ្ធ។ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែចាក់ប្រេងអូលីវក្នុងឧបករណ៍សម្រាប់បន្តក់ រួចបន្តក់ត្រឹមតែពី ២ ទៅ ៣ដំណក់ក្នុងរន្ធច្រមុះជាការស្រេច។ អនុវត្តសារឡើងវិញ ២ដងជាប្រចាំ។   ៤. ប្រេងល្ង   អ្នកចាំបាច់ត្រូវប្រើប្រាស់ប្រេងល្ងសរីរាង្គ។ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែចាក់ប្រេងល្ងចូលក្នុងឧបករណ៍សម្រាប់បន្តក់ រួចបន្តក់ ១ ដំណក់ក្នុងរន្ធច្រមុះសងខាង។ ព្យាយាមដកដង្ហើមចូល ដើម្បីអាចឱ្យប្រេងបានឆ្លងកាត់ដល់ខាងក្នុង។ អនុវត្តឱ្យបាន ២ដងក្នុងមួយថ្ងៃ។   ៥. ទទួលទានទឹក   អ្នកចាំបាច់ត្រូវទទួលទានទឹកឱ្យបានច្រើនគ្រប់គ្រាន់ ដោយវាជាវិធីដ៏ងាយបំផុតមួយដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាស្ងួតក្នុងច្រមុះ។   ប្រយ័ត្ន! អាការៈស្ងួតក្នុងច្រមុះអាចជាបញ្ហាមួយដែលបង្កឡើងដោយសារស្ថានភាពសុខភាពមួយចំនួន។ ដូច្នេះប្រសិនបើអាការៈមិនធូរស្រាល ឬបាត់ទៅវិញសោះក្នុងរយៈពេលយូរជាងមួយសប្តាហ៍ ហើយស្ថានភាពហាក់ដូចជាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរជាងមុន ចូរកុំស្ទាក់ស្ទើនឹងទៅជួបគ្រូពេទ្យជំនាញ៕   ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh
បញ្ហាស្ងួតក្នុងច្រមុះមិនពិបាកដោះស្រាយឡើយ! ត្រូវធ្វើបែបណាទៅ? កុំបារម្ភ! ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីគន្លឹះងាយៗបំបាត់អាការៈនេះឆាប់រហ័ស ៖
សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ថា មូលហេតុដែលសម្ដេច មិនចរចានយោបាយនោះ ព្រោះវាស្ថិតនៅក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់តុលាការ ដែលមានសិទ្ធិសម្រេចលើករណីជាប់ចោទរបស់អ្នកនយោបាយ។ «ខ្ញុំមិនចរចានយោបាយអ្វីឡើយ ព្រោះវាជាការសម្រេចរបស់តុលាការលើអ្នកទោសនយោបាយ និងអ្នកដែលកំពុងស្ថិតនៅក្នុងនីតិវិធីស៊ើបអង្កេតរបស់តុលាការ។ នេះជាសារនយោបាយ ជាក់លាក់»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន។ ក្រៅពីប្រកាសមិនចរចានេះហើយ នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក៏ព្រមានបិទច្រកសុំសិទ្ធិធ្វើនយោបាយវិញដែរ។ សម្រាប់អ្នកនយោបាយបក្សប្រឆាំង ដែលត្រូវបានតុលាការកំពូលហាមសិទ្ធិនយោបាយ៥ឆ្នាំនោះ អាចមានឱកាសសុំនីតិសម្បទានយោបាយឡើងវិញ យ៉ាងយូរត្រឹមចូលឆ្នាំខ្មែរហើយ។ នេះបើតាមប្រមុខរដ្ឋាភិបាល៕
ភ្នំពេញ៖ គ្មានឡើយផ្លូវចរចានយោបាយកើតឡើង។ នេះជាការប្រកាសជាថ្មីរបស់សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅក្នុងពិធីបើកការដ្ឋានសាងសង់សំណង់ផ្សេងៗ ក្នុងគម្រោងការពារទឹកជំនន់ និងកែលម្អប្រព័ន្ធប្រឡាយ-លូ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ជំហានទី៤។
កំណាត់ផ្លូវដែលបិទចរាចរណ៍បណ្ដោះអាសន្ន មិនឱ្យរថយន្តដឹកទំនិញធុនធ្ងន់កាត់ មានចំនួន១០ រួមមាន ផ្លូវជាតិលេខ៦៨ (ក្រឡាញ់-ឧត្តរមានជ័យ) ផ្លូវខេត្តលេខ២៦៥E (រលួស-កំពង់ភ្លុក) ផ្លូវជាតិលេខ៦៤ (ដំដែក-ព្រះវិហារ) ផ្លូវជាតិលេខ៦៧ (សៀមរាប-អន្លង់វែង)  ផ្លូវខេត្តលេខ ២៦៦C (ស្វាយធំ-បន្ទាយស្រី) ផ្លូវខេត្តលេខ២៦៦F(ពួក-អង្គរជុំ) ផ្លូវខេត្តលេខ២៦៧៣ (អង្គរជុំ-វ៉ារិន) ផ្លូវខេត្តលេខ២៦៧៦ (ទួលគ្រួស-តាសៀម) ផ្លូវខេត្តលេខ២៦៤៥ (ស្វាយលើ-ស្រែណូយ) និងផ្លូវខេត្តលេខ៦២-៣ (បេងមាលា-ខ្វាវ)។ មន្ទីរសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនខេត្តបញ្ជាក់ថា ការបិទចរាចរណ៍សម្រាប់រថយន្តធុនធ្ងន់លើកំណាត់ផ្លូវខាងលើនេះ ដើម្បីបង្ការគ្រោះថ្នាក់ និងការទប់ស្កាត់ការខូចខាតផ្លូវថ្នល់ ឬស្ពានជាដើម។ ការផ្អាកនេះចាប់ពីថ្ងៃទី២២ កញ្ញា រហូតដល់មានសេចក្ដីជូនដំណឹងសារជាថ្មី។ គួរបញ្ជាក់ថា ស្រុកចំនួន៨ក្នុងខេត្តសៀមរាបកំពុងរងគ្រោះដោយសារជំនន់ទឹកភ្លៀង ដែលបណ្ដាលឱ្យផ្ទះពលរដ្ឋជិត៣ពាន់គ្រួសាររងផលប៉ះពាល់ សាលារៀនចំនួន៦៦ មន្ទីរពេទ្យ អាគាររដ្ឋបាល។ល។ ស្រុកដែលប៉ះខ្លាំង មានវ៉ារិន អង្គរជុំ និងស្រុកក្រឡាញ់ជាដើម៕
មន្ទីរសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ខេត្តសៀមរាប សម្រេចផ្អាកការធ្វើចរាចរណ៍ជាបណ្ដោះអាសន្នសម្រាប់រថយន្តធុនធ្ងន់លើកំណាត់ផ្លូវសំខាន់ៗមួយចំនួន ក្រោយផ្លូវទាំងនោះជន់លិចដោយសារជំនន់ទឹកភ្លៀង។
  បុគ្គលិកជាង១ពាន់នាក់ត្រូវបានរាយការណ៍ថាបានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅខាងក្រៅទីស្នាក់កណ្តាលរបស់ក្រុមហ៊ុនGoogle ក្នុងរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក។ បុគ្គលិកនិងបុគ្គលិកជាប់កិច្ចសន្យារបស់ក្រុមGoogle រាប់រយនាក់ដែលភាគច្រើនគឺជាស្ត្រីក៏ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងដើរចេញពីការិយាល័យជាង២០កន្លែងនៅទូទាំងសកលលោកផងដែរ។   ពួកអ្នករៀបចំបាតុកម្មតវ៉ាបានថ្លែងនៅក្នុងទស្សនាវដ្តី The Cut ថា«យើងគឺជាផ្នែកតូចមួយនៃចលនាដ៏ធំមួយដែលបានរីកលូតលាស់អស់រយៈពេលជាយូរមកហើយ។ យើង   ត្រូវបានលើកទឹកចិត្តពីស្ត្រីគ្រប់រូបដែលធ្វើការនៅក្នុងហាងលក់អាហារឆ្អិនស្រាប់ ជាអ្នកដែលដឹកនាំការតវ៉ាប្រឆាំងនឹងការបៀតបៀនផ្លូវភេទទៅលើស្ត្រីរាប់ពាន់នាក់នៅក្នុងចលនា #metoo ជាអ្នកដែលចាប់ផ្តើមងើបឈរតវ៉ាដើម្បីបញ្ជប់ករណីរំលោភបំពានដូចនេះ»។   ការដើរចេញរបស់បុគ្គលិកទាំងនេះគឺជាការបង្ហាញថ្មីចុងក្រោយនៃការមិនពេញចិត្តកាន់តែខ្លាំងឡើងពីបុគ្គលិកធ្វើការបន្ទាប់ពីកាសែត The New York Timesបានរាយការណ៍កាលពីសប្តាហ៍មុនអំពីក្រុមហ៊ុនអ៊ិនធឺណិតយក្សមួយនេះបានចំណាយលុយរាប់លានដុល្លារជាប្រាក់បំណាច់ឲ្យទៅបុគ្គលិកជាន់ខ្ពស់ជាបុរសដែលរងការចោទប្រកាន់បៀតបៀនផ្លូវភេទដើម្បីបិទបាំងទង្វើខុសឆ្គងរបស់ពួកគេទាំងនោះ។   កាសែតThe New York Timesបានរាយការណ៍ថាកាលពីឆ្នាំ២០១៤ក្រុមហ៊ុន Google បានចំណាយប្រាក់៩០លានដុល្លារជាប្រាក់បំណាច់ការងារឲ្យទៅនាយករងក្រុមហ៊ុនលោក Andy Rubin បន្ទាប់ពីលោកត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទបៀតបៀនផ្លូវភេទ៕   សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ
កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍បុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនGoogle រាប់រយនាក់បានដើរចេញពីការិយាល័យនានានៅទូទាំងពិភពលោកដើម្បីធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងទៅនឹងការដោះស្រាយរបស់ក្រុមហ៊ុនលើករណីបៀតបៀនផ្លូវភេទ និងវប្បធម៌នៅកន្លែងធ្វើការរបស់ក្រុមហ៊ុននេះ។
  លោក ថាយ សុមុនីប្រធាននាយកដ្ឋានអភិវឌ្ឍន៍វារីវប្បកម្មនៃរដ្ឋបាលជលផលបានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ថា ការនាំចេញត្រីប្រា ទៅកាន់ទីផ្សារចិនមានភាពយឺតយ៉ាវបន្តិចដែលទំនងមកពីបញ្ហាបច្ចេកទេស និងតម្លៃមិនទាន់ត្រូវគ្នារវាងក្រុមហ៊ុននាំចេញ និងកសិករ។ទោះជាយ៉ាងណា ក្រុមហ៊ុន បានសន្យាជាមួយរដ្ឋបាលជលផល នឹងនាំចេញឱ្យបាន២៥ទៅ៣០តោនក្នុងមួយខែសិននាពេលខាងមុខ។    លោក ពន្យល់ដូច្នេះថា៖«មកដល់ពេលនេះ ក្រុមហ៊ុនដែលទទួលទិញត្រីប្រាពុំទាន់កំណត់តម្លៃជាក់លាក់ជាមួយកសិករនៅឡើយ។ កសិករ ទាមទារតម្លៃ៥៥០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម តែក្រុមហ៊ុនរអ៊ូថា ថ្លៃបន្ដិច ប៉ុន្តែ យ៉ាងណារដ្ឋបាលជលផលបានព្យាយាមសម្របសម្រួល ធ្វើមិចឱ្យនាំចេញបាន ២០ទៅ៣០តោនសិន»។    បច្ចុប្បន្ន មានតែក្រុមហ៊ុន ហ៊ុនទី មួយប៉ុណ្ណោះដែលទទួលបានសិទ្ធនាំចេញត្រីប្រាទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសចិន។ ស្របពេល រដ្ឋបាលជល រំពឹងថានៅពេលស្ថានភាពកូវីដ-១៩ស្ងប់ស្ងាត់ នឹងអាចមានក្រុមចិនផ្សេងទៀតងាកមកវិនិយោគនាំចេញត្រីប្រាដោយផ្ទាល់ពីកម្ពុជា ទៅចិន។    ប្រធាននាយកដ្ឋានអភិវឌ្ឍន៍វារីវប្បកម្មនៃរដ្ឋបាលជលផលរូបនេះលើកឡើងថា ការនាំចេញត្រីប្រាទៅកាន់ប្រទេសចិននេះនឹងផ្ដល់ប្រយោជន៍ច្រើនដល់កសិករកម្ពុជាលើផ្នែកទីផ្សារ បង្កើនប្រាក់ចំណូលនិងការងារបន្ថែមដល់វារីវប្បករ។     ស្របពេល ការចិញ្ចឹមត្រីប្រាកើនឡើង ហើយការបញ្ជាទិញមានតិចតួច លោក ថាយសុមុនី បានប្រកាសឱ្យ ក្រុមហ៊ុនដ៏ទៃទៀតដែលមានបំណង នាំចេញត្រីប្រាទៅចិនប្រញាប់មកដាក់ពាក្យមកកាន់រដ្ឋបាលជលផល ដើម្បីសុំសិទ្ធ និងគោលការណ៍នាំចេញផ្សេងៗ។មកដល់ពេលនេះ មានកសិករដ្ឋានចំនួន ៣ដែលមានលទ្ធភាពនាំចេញត្រីប្រា ទៅកាន់ប្រទេសចិនបាន។ក្នុងមួយកសិដ្ឋានៗ អាចផលិតត្រីប្រាបានរហូតដល់ ៣ទៅ៤ពាន់តោនក្នុងមួយឆ្នាំ។    សូមបញ្ជាក់ថា ការនាំចេញត្រីប្រាទៅចិនបានត្រូវឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យគុណភាព និងសុវត្ថិភាព។ ចំណែកការចិញ្ចឹមវិញត្រូវអនុវត្តគោលការណ៍វារីវប្បកម្មល្អ ដែលប្រើប្រភពទឹកគ្មានជាតិពុលនិងការឱ្យចំណីមិនត្រូវប្រើអកម៉ូន ជាពិសេសមិនត្រូវប្រើថ្នាំព្យាបាលខុសបច្ចេកទេស រួមទាំងការអនាម័យក្នុងកសិដ្ឋានជាដើម។រីឯ ការនាំចេញនេះ គឺជាប្រភេទ សាច់បង្កក ដែលតម្រូវឱ្យអ្នកចិញ្ចឹមនិងរោងចក្រវិចខ្ចប់ ចាំបាច់មានប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យស្ដង់ដារមួយច្បាស់លាស់មុននាំចេញទៅចិន៕     
ភ្នំពេញ៖ គម្រោងនាំចេញត្រីប្រា ទៅកាន់ទីផ្សារចិន ត្រូវពន្យារពេលដល់ខែកក្កដា ឬយូរជាងនេះ ដោយសារបញ្ហាបច្ចេកទេសនាំចេញ ខណៈក្រុមហ៊ុន និងកសិករពុំទាន់ចរចាតម្លៃត្រូវគ្នានៅឡើយ។ បច្ចុប្បន្ន មានក្រុមហ៊ុនតែមួយប៉ុណ្ណោះ ដែលទទួលបានសិទ្ធនាំចេញត្រីប្រាទៅចិនប្រមាណ ២៥ ឬ៣០តោនក្នុងមួយខែ។
    សត្វរុយជាច្រើនពាន់ក្បាល ត្រូវបានគេចិញ្ចឹមនៅក្នុងកសិដ្ឋានមួយកន្លែងនាស្រុកពួក។ លោក ហេង ណាគ្រី គឺជាម្ចាស់កសិដ្ឋាន ដែលសាកល្បងចិញ្ចឹមរុយនេះ អំឡុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២០ ហើយសព្វថ្ងៃម្ចាស់កសិដ្ឋានរូបនេះ បានក្លាយជាអ្នកចែករំលែកចំណេះដឹងការចិញ្ចឹមរុយដល់កសិកររាប់សិបនាក់តាមបណ្ដាខេត្តជុំវិញប្រទេស ដែលចាប់អារម្មណ៍ការចិញ្ចឹមសត្វមួយនេះ។   រំឭកទៅគ្រាដើម លោក ហេង ណាគ្រី ចាប់ផ្តើមគិតពីការចិញ្ចឹមសត្វរុយនេះក្រោយស្រាវជ្រាវ និងឃើញការ តាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបរទេស។ ក្រោយស្វែងរកនៅក្នុងស្រុកថាមិនធ្លាប់មានអ្នកចិញ្ចឹម ឬក៏មានពូជរបស់វា លោក ណាគ្រី ស្វះស្វែងរកដល់ប្រទេសវៀតណាម។ យ៉ាងណា លោកត្រូវព្យាយាមរហូតដល់៤ខែ ទើបជោគជ័យលើការចិញ្ចឹមរុយបាន។ លោកបន្ថែមថា៖« ការដឹកពីវៀតណាមមក (អំឡុងពេលនោះ) ក៏ពិបាក ខ្ញុំទិញអស់លុយច្រើនទម្រាំតែធ្វើបាន...ដំបូងខ្ញុំទិញពងរុយ៨ខាំ ដែលមួយខាំតម្លៃ១០០ដុល្លារ ខ្ញុំទិញអស់រាប់ពាន់ ទិញអាមេពូជក៏ទិញ តែងាប់អស់»។   សព្វថ្ងៃ បុរសវ័យ៥០ប្លាយរូបនេះ បានយកអាងដែលលោកធ្លាប់ចិញ្ចឹមអន្ទង់ មករៀបចំមួយផ្នែកសម្រាប់ចិញ្ចឹមរុយនិងដង្កូវ។ បច្ចុប្បន្នលោកមានមេពូជរុយប្រមាណ២០ម៉ឺនក្បាល ដែលអាចពងចន្លោះពី១ខាំទៅ៥ខាំក្នុងមួយថ្ងៃ។ ពង១ខាំលោកលក់ចេញ ៧០ដុល្លារ។ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ លោកលក់បានចាប់ពី១ខាំទៅ៣ខាំ និងសល់ពីនោះ លោក ណាគ្រី ទុកចិញ្ចឹមខ្លួនឯង។ ក្រៅពីពងរុយ កសិកររូបនេះក៏មានលក់ប្រភេទដង្កូវដែលមានអាយុ១២ទៅ១៥ថ្ងៃ (ពេញវ័យ) ក្នុងមួយគីឡូក្រាមតម្លៃ ៤ពាន់រៀល។ មួយថ្ងៃលោកអាចលក់ប្រភេទដង្កូវពេញវ័យ ចាប់ពី១០០ទៅ២០០គីឡូក្រាម។ និងប្រភេទមេដង្កូវជិតកើតរុយ ដែលលក់បានក្នុងមួយគីឡូក្រាមតម្លៃ ១០ដុល្លារ។   តាមការបញ្ជាក់ពីអ្នកចិញ្ចឹមរុយ ដែលស្ថិតនៅភូមិព្រៃធ្លក ឃុំខ្នាត ស្រុកពួក វដ្ដជីវិតរបស់រុយដែលគេឱ្យឈ្មោះថា «រុយទាហានខ្មៅ» គឺមានរយៈពេល ៤៥ថ្ងៃ។ រុយប្រភេទនេះ នឹងស្លាប់ទៅវិញក្រោយវាពងបានម្ដង។    «ប្រយោជន៍នៃការចិញ្ចឹមរុយនេះ គឺទី១ ជួយយើងឱ្យផុតពីខាត (បង្កើតចំណីចិញ្ចឹមសត្វដោយខ្លួនឯង) ប្រយោជន៍ទាំងបរិស្ថាន ឱ្យកាកសំណល់ថយចុះ យើងយកកាកសំណល់មកច្នៃជាចំណីរបស់ដង្កូវ...ទី២ កាត់បន្ថយចំណាយ ថ្លៃដើមថោក យើងចិញ្ចឹមអ៊ីក៏ចំណេញដែរ»។ នេះជាការពន្យល់របស់លោក ណាគ្រី។   សម្រាប់លោក ណាគ្រី ការចិញ្ចឹមរុយឬប្រភេទដង្កូវនេះ ជាការងាយស្រួល មិនសូវនឿយហត់ ត្រូវការទីតាំងតូចល្មម និងចំណាយថ្លៃដើមសម្រាប់ចិញ្ចឹមតិច។ លោកពន្យល់ថា កសិករអាចចាប់ផ្តើមចិញ្ចឹមរុយនេះបាន ហើយលោកនឹងចែករំលែកបច្ចេកទេសចិញ្ចឹមដោយមិនគិតថ្លៃឡើយ។ លោកបន្ថែម៖« ភាគច្រើនខ្ញុំណែនាំគាត់កុំចិញ្ចឹមសាកល្បង ធ្វើឱ្យច្បាស់លាស់ ហ្មត់ចត់ ហើយខ្ញុំនឹងជួយគាត់ បើទិញពងរុយខ្ញុំទៅម្ដងចឹង បែរជាងាប់ ខ្ញុំអត់ឱ្យអស់លុយទៀតទេ ឱ្យពូជថែម តែកន្លងមកមិនដែលខូចទេ (ជោគជ័យទាំងអស់)»។    លោក ហេង ណាគ្រី បន្ដលើកទឹកចិត្តដល់កសិករឯទៀតឱ្យចិញ្ចឹមរុយយ៉ាងដូច្នេះថា៖« បើខំរៀនធ្វើដូចខ្ញុំ គឺជោគជ័យទាំងអស់ ពេលគាត់បានហើយមិនមែនសំខាន់លក់ពងបានលុយទេ យើងយកភ្ញាស់ជាដង្កូវយកឱ្យសត្វដែលយើងចិញ្ចឹមខ្លួនឯង មានកង្កែប ត្រី កន្ធាយ បង្កង មាន់ ទា ជ្រូក ស៊ីបាន ចំណេញទាំងអស់»៕  
សៀមរាប៖ ការចិញ្ចឹមរុយ បានក្លាយជារបរថ្មីមួយបែបទៀតសម្រាប់កសិករ។  រុយដែលពងជាដង្កូវ ក្លាយជាចំណីសត្វដ៏ពិសេសមួយ ដែលជួយឱ្យកសិករអាចផលិតចំណីសត្វដោយខ្លួនឯង កាត់បន្ថយការទិញចំណីពីខាងក្រៅមួយផ្នែកធំ។ លោក ហេង ណាគ្រី គឺជាកសិករ និងជាមនុស្សដំបូងគេនៅកម្ពុជា ដែលចាប់ផ្តើមចិញ្ចឹមរុយធ្វើចំណីសត្វ ហើយសព្វថ្ងៃរបរនេះកំពុងជោគជ័យគួរឱ្យកត់សម្គាល់។
ក្រោយមានបញ្ហាសង្គ្រាមរវាងអ៊ីស្រាអែល ទល់នឹងក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធហាម៉ាស សហព័ន្ធបាល់ទាត់អឺរ៉ុប (UEFA) បានសម្រេចចិត្តផ្អាកការប្រកួតទាំងអស់ដែលត្រូវធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីស្រាអែលនៅក្នុងខែតុលានេះ។   បើតាមការអះអាងរបស់ FIFA ការប្រកួតដែលរៀបចំកាលវិភាគថ្មីឡើងវិញសម្រាប់អ៊ីស្រាអែល និងត្រូវធ្វើឡើងក្នុងពេលដ៏ឆាប់ នៅក្នុងខែវិច្ឆិកា អំឡុងពេលថ្ងៃ FIFA Days សម្រាប់ការប្រកួតលក្ខណៈអន្តរជាតិ។    ការប្រកួតរវាងក្រុមកូសូវូ ទល់នឹងក្រុមអ៊ីស្រាអែល ហើយអ៊ីស្រាអែល ទល់នឹងស្វ៊ីស នៅក្នុងការប្រកួតជម្រុះពានរង្វាន់ Euro 2024 សម្រាប់ជំនួបក្នុងពូល I ក៏នឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅក្នុងថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ដល់ថ្ងៃទី១៥។   ជំនួបរបស់ក្រុមនារីអ៊ីស្រាអែល ដែលលេងក្រៅទឹកដីទល់នឹងក្រុមនារីកាហ្សាក់ស្ថាន នៃពានរង្វាន់ Womens Nations League ត្រូវធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា ដោយកាលវិភាគដើមត្រូវលេងនៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា។   យោងតាមសំណើររបស់ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងបាល់ទាត់អឺរ៉ុប UEFA ស្ថាប័នបាល់ទាត់ពិភពលោក FIFA ក៏បានអនុម័តការលើកលែងមួយទាក់ទងនឹងការដោះលែកកីឡាករជាកាតព្វកិច្ចសម្រាប់ការប្រកួតដែលបានកំណត់ឡើងវិញ។    បើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ FIFA ៖«ការចេញផ្សាយជាកាតព្វកិច្ចនឹងអនុវត្តសម្រាប់អ្នកលេងជាអតិបរមាម្នាក់ក្នុងក្លិបណាមួយដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយសមាគម សមាជិកដែលចូលរួមនៃការប្រកួតដែលបានផ្តល់ឱ្យ។»៕
ការប្រកួតចំនួន ៤ ដែលមានទាំងក្រុមបុរស និងស្ត្រី របស់ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអ៊ីស្រាអែល នឹងត្រូវរៀបចំកាលវិភាគការប្រកួតឡើងវិញ ដោយត្រូវធ្វើឡើងនៅក្នុងខែវិច្ឆិកា។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់សហព័ន្ធបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA) នាថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា។
  អ៊ីតាលីនៅដើមខែមករាបានចូលកាន់តំណែងជាប្រធានប្តូរវេននៃ G7 ដែលមានសមាជិក ដូចជា អាម៉េរិក កាណាដា ជប៉ុន អាល្លឺម៉ង់ បារាំង និងអង់គ្លេស។ ប្រទេសមួយនេះនឹងធ្វើជា ម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីដែលនឹងធ្វើឡើងជាបន្តបន្ទាប់ រួមទាំងកិច្ចប្រជុំកំពូលរបស់មេដឹក នាំនៅក្នុងខែមិថុនាផងដែរ។    នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីតាលី លោកស្រី Meloni និយាយថា លោកស្រី ចង់រៀបចំវគ្គពិសេសមួយមុនខែមិថុនា ដោយផ្តោតលើ AI ។   «ខ្ញុំមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងអំពីផលប៉ះពាល់របស់ AI លើទីផ្សារការងារ។ ថ្ងៃនេះយើង ប្រឈមមុខនឹងបដិវត្តន៍ដែលបញ្ញា (មនុស្ស) ស្ថិតក្នុងគ្រោះថ្នាក់នៃការជំនួស»។ លោកស្រី បានប្រាប់សន្និសីទសារព័ត៌មានដើម្បីអបអរដំណាច់ឆ្នាំ២០២៣បែបនេះ ហើយក៏បានសម្គាល់ ពីការចាំបាច់សម្រាប់ការពិភាក្សាលើតម្រូវការគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍអាហ្វ្រិកដូចជា ការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុក និងកម្រិតជីវភាពរស់នៅ ដើម្បីបង្ការជនចំណាកស្រុកដែលនឹងត្រូវធ្វើដំណើរទៅកាន់អឺរ៉ុបផងដែរ។   មេដឹកនាំរូបនេះ លើកឡើងបន្ថែមថា អ្វីដែលលោកស្រីគិតឃើញត្រូវធ្វើនៅក្នុងទ្វីបអាហ្រ្វិក មិនមែនជាកម្មវិធីសប្បុរសធម៌ទេ ប៉ុន្តែគឺការកសាងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងទំនាក់ទំនងជា យុទ្ធសាស្ត្រស៊ីជម្រៅនិងស្មើភាពគ្នា ព្រមទាំងការវិនិយោគ និងយុទ្ធសាស្ត្រផ្សេងៗដែលចាំបាច់។   ក្នុងចំណោមបញ្ហាផ្សេងទៀតដែលទំនងជានឹងគ្របដណ្ដប់សម្រាប់កិច្ចប្រជុំឆ្នាំនេះគឺសង្រ្គាមដែលកំពុងបន្តនៅអ៊ុយក្រែន និងជម្លោះនៅតំបន់កាហ្សារវាងអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធប៉ាឡេស្ទីន ហាម៉ាស៕
នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីតាលី លោកស្រី Giorgia Meloni នៅថ្ងៃទី៤ ខែមករា បានលើកឡើងថា ទ្វីបអាហ្វ្រិក និងគ្រោះថ្នាក់ដែលបង្កដោយបញ្ញាសប្បនិមិ្មត (AI) ជាប្រធានបទសំខាន់ៗពីរ សម្រាប់កិច្ចប្រជុំបណ្ដាប្រទេសមានសេដកិច្ចរីកចម្រើនទាំង៧ (G7) ខណៈអ៊ីតាលីជាប្រធានផ្លាស់វេនរយៈ ពេលមួយឆ្នាំនៃប្លុកមួយនេះ។
អតីសមាជិកក្រុមជម្រើសជាតិអង់គ្លេស វ័យ៤២ឆ្នាំរូបនេះ បាននិយាយថាអ្នកចាត់ការទូទៅសញ្ជាតិព័រទុយហ្គាល់អាចប្រៀបធៀបជាមួយស្តេចប្រដាល់អាមេរិក Mayweather បាន ដោយអ្នកទាំងពីរតែងរងការិះគន់ពីរបៀបការពារស្ទើរគ្រប់ការប្រកួតដូចគ្នាបើទោះបីជាជោគជ័យក៏ដោយ។ អតីតអ្នកចាត់ការ Chelsea វ័យ៥៤ឆ្នាំ ត្រូវបានគេរិះគន់បន្ទាប់ពីការប្រកួតស្មើ ០-០ ជាមួយ Liverpool កាលពីដើមខែនេះ ប៉ុន្តែទទួលជ័យជម្នះ ១-០ វិញលើក្រុម Tottenham កាលពីថ្ងៃសៅរ៍សប្តាហ៍មុន ដែលធ្វើឲ្យ Manchester United នៅរក្សាចំណាត់ថ្នាក់ទី២ក្នុងតារាងក្របខណ្ឌ Premier League។ Neville បានប្រាប់ Sky Sports ថា៖«អ្នកចាត់ការរបស់ Tottenham លោក Mauricio Pochettino និង Jurgen Klopp អ្នកចាត់ការ Liverpool ធ្លាប់វាយប្រហារពីរបៀបដឹកនាំដោយផ្តោតលើការការពាររបស់ Mourinho កន្លងមក។ ប៉ុន្តែ Jose មានលក្ខណៈដូចទៅនឹង Floyd ដែរ។ Mayweather ក៏ត្រូវបានគេរិះថាជាអ្នកប្រដាល់គួរឲ្យធុញ ដែលប្រើយុទ្ធសាស្ត្រការពារជាងការវាយចេញ»៕
លោក Gary Neville ដែលជាអតីតខ្សែការពារ Manchester United យល់ឃើញថាលោក Jose Mourinho មានចិត្តស្រដៀងគ្នាទៅនឹងកំពូលអ្នកប្រដាល់ Floyd Mayweather Jr។ លោកលើកឡើងដូចច្នេះ ដោយលើកហេតុផលថាអ្នកទាំងពីរតែងប្រើយុទ្ធសាស្ត្រការពារក្នុងពេលប្រកួតដូចគ្នា។
  The disease has already caused a spike in pork prices in China since first emerging in August, and fuelled growing fears of a major impact on the world's largest pig producer.   "The African swine fever prevention and control situation is very serious," said a joint statement by the ministries of agriculture, transport, and public security that was posted late Wednesday.   "The epidemic has appeared in 17 provinces, spreading to large pig-farming provinces in southern China."   In early September government-controlled media said African swine fever had been discovered in just five provinces, with the agriculture ministry saying at the time that the virus was "generally under control."   The three ministries called for strengthened supervision of the transport of live pigs to prevent the disease spreading further.   China reported its first case in August in northeastern Liaoning province.    Since then, the disease has steadily moved south into major pork-producing provinces despite efforts to contain it, including by culling tens of thousands of pigs.   The ministries blamed the spread on the flouting of restrictions imposed on moving pigs out of affected areas.   The UN Food and Agriculture Organization (FAO) warned in August that the disease could spread to other parts of Asia.   African swine fever is not harmful to humans but causes deadly haemorrhagic fever in domesticated pigs and wild boar.   With no antidote or vaccine, the only known control method is to cull animals.   Around half of the world's pigs are raised in China, and Chinese are the planet's biggest per capita consumers of pork, according to the FAO.
African swine fever has spread rapidly to more than half of China's provinces despite measures to contain it, the government said, warning that a situation previously described as under control had become "very serious."
  ដោយសំឡេង៤២ទល់នឹង២៦ ព្រឹទ្ធសភាអាហ្សង់ទីន បានអនុម័តសេចក្ដីស្នើច្បាប់សាមគ្គីភាព និងការចូលរួមពិសេស ឬក៏ត្រូវបានហៅថា ច្បាប់ពន្ធមហាសេដ្ឋី។ នេះជាការផ្ដល់ភ្លើងបៃតងចុងក្រោយលើសេចក្ដីស្នើច្បាប់នេះ ក្រោយរដ្ឋសភាអាហ្សង់ទីន បានយល់ព្រមរួចហើយ។    ក្រោមច្បាប់ថ្មី ប្រជាជនអាហ្សង់ទីនដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិលើស២,៤៥លានដុល្លារ នឹងត្រូវជាប់កាត្វកិច្ចពន្ធយ៉ាងតិច២ភាគរយ ហើយដែលត្រូវបង់តែម្ដងប៉ុណ្ណោះ។ រដ្ឋាភិបាលអាហ្សង់ទីន ដាក់គោលដៅប្រមូលឲ្យបាន៣,៧ពាន់លានដុល្លារដើម្បីប្រើប្រាស់លើការជួយអ្នកក្រីក្រ អាជីវកម្មដែលរងប៉ះពាល់ដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩ និងការចំណាយផ្សេងទៀតលើការប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងនេះ ខណៈសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសរីកចម្រើនទីបីរបស់អាមេរិកឡាទីន រងផលប៉ះពាល់ខ្លាំង។    នាយកទីភ្នាក់ងារពន្ធអាហ្សង់ទីន លោក Mercedes Marcó del Pont លើកឡើងថា មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់១២០០០នាក់ នឹងជាប់កាតព្វកិច្ចក្រោមច្បាប់ថ្មី។    ច្បាប់ដែលរៀបចំដោយបក្សកាន់អំណាចរបស់ប្រធានាធិបតី Alberto Fernandez រងការរិះគន់ពីសំណាក់ក្រុមប្រឆាំងខ្លាំងដែរ។ លោក Daniel Pelegrina ប្រធានអង្គការសង្គមជនបទអាហ្សង់ទីន ដែលជាអង្គការដ៏មានឥទ្ធិពលមួយ រិះគន់ថា អ្នកសរសេរច្បាប់ គឺលោក Carlos Heller ចង់បង្ហាញថា ច្បាប់នេះជាការចូលរួមវិភាគទានរបស់អ្នកមាន តែការពិត ច្បាប់នេះ នឹងស្ថិតនៅរហូត មិនមែនត្រូវបង់តែម្ដងឡើយ។   អាហ្សង់ទីន មានអ្នកឆ្លងប្រមាណជិត១លាន៥សែននាក់ និងស្លាប់ជិត៤ម៉ឺននាក់៕      
ព្រឹទ្ធសភាអាហ្សង់ទីន នៅថ្ងៃទី៥ ខែធ្នូ បានអនុម័តសេចក្ដីស្នើច្បាប់មួយដែលនឹងបើកផ្លូវដល់ការយកពន្ធពីអ្នកមានប្រទេស ក្នុងគោលបំណងប្រមូលលុយដើម្បីជួយអ្នកក្រីក្រ និងអាជីវកម្មដែលរងគ្រោះដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩ ។ ក្រុមបក្សប្រឆាំងបានជំទាស់ការចេញច្បាប់បែបនេះ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងប៊ុយណូស៊ែ ដាក់គោលដៅប្រមូលលុយឲ្យបានចំនួនជិត៤ពាន់លានដុល្លារដើម្បីយកទៅដោះស្រាយចំពោះមុខ។
 ថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១   ក្នុងរយៈពេលតែជាងមួយឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ជំងឺកូវីដ១៩ បានបង្កអសិ្ថរភាពពិភពលោក ដោយបានធ្វើឱ្យមនុស្សជាង ២,៣ លាននាក់បាត់បង់ជីវិត និងមានមនុស្សជាង ១០៧លាននាក់បានឆ្លងជំងឺ។ ជំងឺរាតត្បាតនេះ ក៏បានបង្កបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមដ៏រ៉ាំរ៉ៃនៅទូទាំងសាកលលោកទាំងមូល។ បើគិតឱ្យវិជ្ជមានទៅ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ បានបង្កើតវ៉ាក់សាំងប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ១៩ ក្នុងល្បឿនមួយលឿនដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។ ការពិត នេះជាហេតុផលមួយសម្រាប់ការសាទរ។   ទោះបីជាវ៉ាក់សាំងប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ១៩ឈានមុខគេ ដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុន ដូចជា AstraZeneca, Pfizer, Moderna និង SinoPharm កំពុងស្ថិតក្រោមដំណើរការផលិតក៏ដោយ ក៏ពួកគេនៅពុំមានចំនួនវ៉ាក់សាំងគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ដល់ប្រជាជនទូទាំងពិភពលោកដែរ។ ការបរិច្ចាគវ៉ាក់សាំងប្រឆាំងជំងឺកូវីដ១៩ ចំនួន ៦០ម៉ឺនដូស ពីចិនមកកម្ពុជា គឺជាជំហានដំបូងដ៏មានសារសំខាន់ និងគួរឱ្យសាទរក្នុងការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺរាតត្បាតសាកលនេះ សម្រាប់កម្ពុជា។ វាជាការពិតដែលវ៉ាក់សាំងប្រឆាំងជំងឺកូវីដ១៩ ដែលផលិតដោយ SinoPharm កំពុងរង់ចាំការអនុម័តឱ្យប្រើប្រាស់ពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក ដូចគ្នានឹងវ៉ាក់សាំងផ្សេងទៀត ដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុន Moderna និង AstraZeneca។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ថ្នាំទាំងនេះ ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ជាសាធារណៈនៅតាមបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិចរួចមកហើយ។ វ៉ាក់សាំង ប្រឆាំងជំងឺកូវីដ-១៩ ផលិតដោយ SinoPharm ត្រូវបានបង្ហាញថាមានសុវត្ថិភាព និងប្រសិទ្ធភាព ហើយប្រទេសជាច្រើននៅលើពិភពលោកបានអនុម័តទទួលស្គាល់ឱ្យមានការប្រើប្រាស់វា។   ក្នុងនាមជាមហាអំណាច ប្រទេសចិន ប្រើការផ្គត់ផ្គង់វ៉ាក់សាំងរបស់ខ្លួនដើម្បីបង្កើនអំណាចទន់ (Soft Power) របស់ខ្លួនដូចដែលធ្លាប់បានធ្វើជាមួយនយោបាយការទូតម៉ាសរបស់ខ្លួនដែលនេះជាសេចក្តីយោងមួយអំពីជំនួយវេជ្ជសាស្រ្តរបស់ចិនទៅដល់ប្រទេសនានាលើពិភពលោក ដើម្បីប្រយុទ្ធនឹងជំងឺរាតត្បាតកូវីដ១៩ កន្លងមក។ ការស្រាវជ្រាវរបស់ខ្ញុំបានបង្ហាញថា ជំនួយរបស់ចិនដល់កម្ពុជាបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់ជោគជ័យនៃការប្រយុទ្ធរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ១៩នៅក្នុងប្រទេស។ ក្នុងនាមជាប្រទេសមួយដែលមានភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយជាមួយប្រទេសចិន ប្រទេសកម្ពុជាស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលទទួលបានជំនួយវ៉ាក់សាំងដំបូងគេពីប្រទេសចិន។ ក្នុងគ្រាលំបាកនេះ លទ្ធភាពទទួលបានវ៉ាក់សាំងមានសារសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។ ប្រទេសអ្នកមានជាច្រើនបានធ្វើការបញ្ជាទិញជាមុននូវវ៉ាក់សាំងដែលផលិតដោយ AstraZeneca, Pfizer និង Moderna។ ដូចនេះវាត្រូវការពេលវេលាយូរណាស់ ដើម្បីឱ្យវ៉ាក់សាំងទាំងនេះ អាចទៅដល់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដូចជាប្រទេសកម្ពុជា។ ហើយនៅពេលនោះទៀតសោត តម្លៃវ៉ាក់សាំង នឹងមានតម្លៃខ្ពស់ បើប្រៀបធៀបនឹងវ៉ាក់សាំងដែលផលិតនៅប្រទេសចិន។   ចំណុចសំខាន់បំផុតដែលខ្ញុំចង់សង្កត់ធ្ងន់នៅទីនេះ គឺការធ្វើនយោបាយនីយកម្មដែលមិនមានភាពទទួលខុសត្រូវរបស់មេដឹកនាំអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិទៅលើកម្មវិធីចាក់វ៉ាក់សាំងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ នៅថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ វិទ្យុអាស៊ីសេរី បានដកស្រង់សម្តីមេដឹកនាំអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលបានអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មានចេតនានយោបាយយកពលរដ្ឋខ្លួន ធ្វើជាឧបករណ៍សាកល្បងវ៉ាក់សាំង ដើម្បីផ្គាប់ចិត្តចិន។ ការអះអាងបែបនេះ គឺគ្មានមូលដ្ឋាន និងមិនសមហេតុផលទាល់តែសោះ។ ក្នុងនាមជាសាស្រ្តាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យអាមេរិក ខ្ញុំឱ្យតម្លៃទៅលើសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ។ ប៉ុន្តែសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ ត្រូវការការទទួលខុសត្រូវ និងផ្អែកលើការពិត។ លើកលែងតែអ្នកដែលព្យាយាមស្វែងរកផលប្រយោជន៍នយោបាយគ្រប់ពេលវេលា ពុំមាននរណាម្នាក់ រួមទាំងប្រជាជនរបស់ពួកគេផងដែរ ជឿថា រដ្ឋាភិបាលជាច្រើននៅលើពិភពលោក តាំងពីកម្ពុជាដល់តួកគី ពីអេហ្ស៊ីបដល់ឥណ្ឌូនេស៊ី និងពីហុងគ្រីដល់អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម នឹងយល់ព្រមប្រើប្រាស់វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងជំងឺកូវីដ១៩ ដែលផលិតដោយ SinoPharm ដើម្បីធ្វើបាបប្រជាជនរបស់ខ្លួន ក្នុងចេតនាផ្គាប់ចិត្តប្រទេសចិននោះឡើយ។   ពិភពលោកបានមើលឃើញសោកនាដកម្មដ៏ធ្ងន់ធ្ងររបស់អ្នកនយោបាយ ដែលបានធ្វើនយោបាយកម្មទៅលើបញ្ហាវិបត្តិកូវីដ១៩។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក អតីតប្រធានាធិបតី លោកដូណាល់ ត្រាំ បាននាំយកសហរដ្ឋអាមេរិក ចូលទៅក្នុងសម័យកាលដ៏ខ្មៅងងឹតបំផុត ដោយសារតែការធ្វើនយោបាយកម្មរបស់លោកលើវិធានការបង្ការជំងឺកូវីដ១៩។ លោកបាននិយាយថា ការពាក់ម៉ាស់ និងអនុវត្តគម្លាតសុវត្ថិភាព គឺជាផែនការរបស់គូប្រជែងនយោបាយរបស់លោក ដើម្បីដកហូតសេរីភាពពីប្រជាជនអាមេរិកប៉ុណ្ណោះ។ ការក្លែងបន្លំភស្តុតាងវិទ្យាសាស្ត្រសម្រាប់ការកេងចំណេញនយោបាយ បានធ្វើឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិក បាត់បង់អាយុជីវិតប្រជាជនខ្លួនជាងកន្លះលាននាក់ និងខាតបង់ថវិកាប្រមាណរាប់រយពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។   ការធ្វើឱ្យកម្មវិធីចាក់វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងជំងឺកូវីដ១៩ ក្លាយជារឿងនយោបាយ របស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីយុទ្ធសាស្រ្តស្អប់ខ្ពើម និងរើសអើងជនបរទេស។ អតីតគណបក្សនេះ បានព្យាយាមទាញយកប្រយោជន៍ពីការមិនពេញចិត្តរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាមួយចំនួន ចំពោះការវិនិយោគរបស់ចិន ជាពិសេសនៅខេត្តព្រះសីហនុ ដែលបានបង្កជាបញ្ហាមួយចំនួន ដូចជាបញ្ហាឧក្រិដ្ឋកម្ម និងបញ្ហាសុវត្ថិភាពសាធារណៈ។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះ ជាមួយនឹងភាពជោគជ័យគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ លើសពីនេះ ទោះបីមានបញ្ហាទាំងនេះក្តី ជំនួយរបស់ចិន និងការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគនៅកម្ពុជា បានបង្កើតជាមូលដ្ឋានគ្រឹះមួយសម្រាប់ឱ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា អាចពឹងផ្អែកលើខ្លួនឯងបាន និងមានកំណើនបែបចីរភាព។ យុទ្ធសាស្រ្តស្អប់ខ្ពើមបរទេសរបស់អតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិជុំវិញវ៉ាក់សាំងប្រឆំាងនឹងជំងឺកូវីដ១៩ អាចមានផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។ ការចោទប្រកាន់មិនពិតប្រាកដ និងមិនមានភាពទទួលខុសត្រូវ អំពីគ្រោះថ្នាក់ដែលអាចកើតមាននៃវ៉ាក់សាំងប្រឆាំងជំងឺកូវីដ១៩ ដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុន SinoPharm អាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កម្មវិធីចាក់វ៉ាក់សាំងរបស់រដ្ឋាភិបាល។ វាអាចធ្វើឱ្យប្រជាជនមានភាពស្ទាក់ស្ទើរ ក្នុងការទទួលយកការចាក់វ៉ាក់សាំង។ ប្រសិនបើមានប្រជាជនច្រើនគួរសមបដិសេធមិនទទួលការចាក់វ៉ាក់សាំងនេះ នោះគោលដៅនៃការបង្កើតប្រព័ន្ធភាពស៊ាំក្នុងសហគមន៍នឹងបរាជ័យ។ ហើយប្រសិនបើរឿងនោះកើតឡើង ការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ ដែលតាមពិតទៅ អាចបានចៀសវាងបានតាមរយៈកម្មវិធីចាក់វ៉ាក់សាំង បែរជាត្រូវរាតត្បាតកាន់តែខ្លាំងឡើង ហើយការខាតបង់លើសង្គមកម្ពុជាក៏អាចនឹងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។   *បណ្ឌិត អ៊ុន ឃាង គឺជាសាស្រ្តាចារ្យផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ នៅសាកលវិទ្យាល័យ Northern Illinois សហរដ្ឋអាមេរិក និងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃមជ្ឈមណ្ឌលអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា។ **អត្ថបទទស្សនៈអ្នកនិពន្ធនេះត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយដោយមជ្ឈមណ្ឌលអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជានៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១។ ខ្លឹមសារនៃអត្ថបទនេះគឺជាគំនិតរបស់អ្នកនិពន្ធផ្ទាល់ និងមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់មជ្ឈមណ្ឌលអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា។     
ដោយ បណ្ឌិត អ៊ុន ឃាង
អត្ថបទទាក់ទង   Asian Cup៖ ជើងឯក៤សម័យកាល ជប៉ុន បានកៅអីទៅជួបវៀតណាមនៅវគ្គ១/៤ផ្តាច់ព្រ័ត្រ អ្នកចាំទី Mat Ryan ដែលលេងឲ្យក្លិប Brighton & Hove Albion នៃក្របខណ្ឌ Premier League បានរារាំងឱកាសរបស់កីឡាករអ៊ូសបេគីស្ថាន Islom Tukhtakhujaev និង Marat Bikmaev។ ៤គ្រាប់របស់អូស្ត្រាលីសម្រេចបានដោយ Mark Milligan, Robbie Kruse, Apostolos Giannou, Mathew Leckie  ខណៈការទាត់របស់ Aziz Behich ត្រូវរារាំងដោយអ្នកចាំទីអ៊ូសបេគីស្ថាន Ignatiy Nesterov។ រីឯ២គ្រាប់បង្គ្រប់កិច្ចរបស់អ៊ូបេគីស្ថានសម្រេចបានដោយ Otabek Shukurov និង Ikromjon Alibaev។ ក្នុងការប្រកួតទាំងមូល អូស្ត្រាលីគ្រប់គ្រងបាល់រហូតដល់ទៅ៦០,៧ភាគរយឯណោះ ប៉ុន្តែក្រុមកង់ហ្គូរូមួយនេះ មិនមានវាសនាទម្លាយសំណាញ់ទីអ៊ូសបេគីស្ថានឡើយ រហូតឈានដល់ការកាត់ក្តីដោយការទាត់បាល់ប៉េណាល់ទី។ ជ័យជម្នះនេះ នាំឲ្យអូស្ត្រាលីឈានទៅវគ្គ១/៤ផ្តាច់ព្រ័ត្រ ជាមួយនឹងក្តីសង្ឃឹមឈ្នះពានប្រចាំទ្វីបអាស៊ី២លើកជាប់គ្នា។ អ៊ូសបេគីស្ថាន ដែលបានលេខ៤កាលពីឆ្នាំ២០១១ ត្រូវហាលអាវនៅវគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយតាមថៃ អូម៉ង់ ហ្ស៊កដានី និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត៕
អូស្ត្រាលី ទទួលបានកៅអីទៅកាន់វគ្គ១/៤ផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដោយលទ្ធផលបាល់ប៉េណាល់ទី ៤-២ លើអ៊ូសបេគីស្ថាន បន្ទាប់ពីក្រុមទាំងពីរបញ្ចប់ការប្រកួត១២០នាទី ដោយគ្មានការស៊ុតបាល់បញ្ចូលទី។
អេស្ប៉ាញ ជាក្រុមកំពូលតារាង ដែលបានកក់កៅទៅកាន់វគ្គ ១៦ក្រុម រួចរាល់ ក្រោយឆ្លងកាត់ ២ប្រកួត យកឈ្នះបានទាំង ២ប្រកួត។ ជំនួបចុងក្រោយ អេស្ប៉ាញ ត្រូវជួបអាល់បានី ដែលស្ថិតនៅលេខ៣ ជាក្រុមត្រូវការឈ្នះចាំបាច់ ដើម្បីដណ្តើមចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ ឬលេខ៣ល្អ។ ដោយឡែកក្រូអាស៊ី បច្ចុប្បន្នឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់បាតតារាងមាន១ពិន្ទុស្មើអាល់បានី រំពៃចង់ឈ្នះការប្រកួតខ្លាំងបំផុត ព្រោះតែជាផ្លូវតែមួយសម្រាប់ក្រុមនឹងមានឱកាសទៅកាន់វគ្គ ១៦ក្រុម ហើយជំនួបសំខាន់ចុងក្រោយគឺប្រជែងអ៊ីតាលី ដែលនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ ក្នុងពូលមាន៣ពិន្ទុ។ អ៊ីតាលីត្រូវការត្រឹមស្មើប៉ុណ្ពោះដើម្បីឈានទៅវគ្គបន្ត។   អាល់បានី ប្រជែងអេស្ប៉ាញ អាល់បានី ក្នុងការប្រកួត Euro 2024 មានកំណត់ត្រាជាក្រុមស៊ុតបញ្ចូលទីលឿនជាងគេបង្អស់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ Euro 2024 ហើយពួកគេក៏បានធ្វើឱ្យក្រូអាស៊ី ខកចិត្តផងដែរ នៅការប្រកួតកន្លងមក ដែលទាញឱ្យក្រុមក្រូអាស៊ី ឈានមកជួបរឿងកាន់តែពិបាក ដើម្បីកាត់សេចក្តីគ្នានៅការប្រកួតចុងក្រោយ។    អេស្ប៉ាញឈ្នះក្រូអាស៊ី ៣-០ និងអ៊ីតាលី ១-០ កំពុងធ្វើឱ្យក្រុមដទៃមានភាពភ័យខ្លាច ខណៈពួកគេរំពឹងធ្វើបានកំណត់ត្រាជាលើកទី៣ ក្នុងនាមជាក្រុមដែលឈ្នះវគ្គចែកពូល ៣ប្រកួតជាប់គ្នា ជាលើកទី៣ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ចាប់តាំងពីធ្វើបានកាលឆ្នាំ ២០០៨ ដែលកាលនោះពួកគេឈ្នះពាន។     ជួបគ្នា ៨លើក កន្លងមក អាល់បានី គ្មានប្រវត្តិយកឈ្នះអេស្ប៉ាញម្តងឡើយ រួមទាំងលទ្ធផលស្មើ។ ជំនួបស្ថិតក្នុងកីឡដ្ឋាន Merkur Spiel Arena រាត្រីនឹង អេស្ប៉ាញ ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងយកឈ្នះការប្រកួតបន្តទៀត ខណៈអាល់បានី មានសង្ឃឹមតិចតួចបំផុតក្នុងការដណ្តើម ៣ពិន្ទុពីអេស្ប៉ាញ។    ក្រូអាស៊ី ប្រជែងអ៊ីតាលី អ៊ីតាលី នឹងមានភារកិច្ចលេងការប្រកួតចុងក្រោយនៅក្នុងវគ្គចែកពូលពានរង្វាន់ Euro 2024 ពូល B ក្រោយពីប្រកួត ២លើក កន្លងមកពួកគេរកបាន ៣ពិន្ទុ ពីការឈ្នះ១ និងចាញ់១។ អ៊ីតាលី នឹងត្រូវទប់ទល់ក្រូអាស៊ី ដែលត្រូវការឈ្នះដាច់ខាតបំផុតពីពួកគេ ដើម្បីបន្តក្តីសង្ឃឹមឡើងវគ្គ ១៦ក្រុម។ អ៊ីតាលី ក៏ចង់រក្សាកៅអីខ្លួននៅក្នុងពូល B ក្នុងនាមជាក្រុមលេខ២ ឡើងទៅវគ្គបន្ទាប់ដូចគ្នា។   កីឡដ្ឋាន Red Bull Arena នឹងក្លាយជាទីកន្លែងកាត់សេចក្តីរវាងក្រុមទាំងពីរ ហើយថានរណានឹងមានឱកាសទៅវគ្គបន្ត ឬក៏ត្រូវធ្លាក់នៅត្រឹមវគ្គចែកពូលលើកនេះ។ អ៊ីតាលី មានភាគរយខ្ពស់ជាងព្រោះមាន ៣ពិន្ទុក្នុងដៃ រករង់ចាំអុតមើលជាក្រុមលេខ ៣ល្អយ៉ាងណាការប៉ះក្រុមអ៊ីតាលី ក៏នឹងមិនមែនជារឿងដែលងាយស្រួលមួយប៉ុន្មានឡើយ សម្រាប់ក្រូអាស៊ី ដ្បិតកំណត់ត្រាការប្រកួតកន្លងមក ពួកគេធ្វើបានល្អច្រើនទល់អ៊ីតាលី។ ក្រូអាស៊ីបានយកឈ្នះការប្រកួតបាន ៣លើក ពីការជួបគ្នា ៩លើក ជាមួយអ៊ីតាលី ចំណែកអ៊ីតាលី យកឈ្នះមកវិញត្រឹមតែ ១លើក ប៉ុណ្ណោះ។ អ៊ីតាលី ជាក្រុមកីឡាករមានមធ្យមអាយុក្មេងជាងគេក្នុងការប្រកួតលើកនេះ ក៏កំពុងតែបង្ហាញពីទម្រង់លេងដ៏មានប្រសិទ្ធិភាពមួយរបស់ខ្លួនដូចគ្នា ខណៈក្រូអាស៊ី មានបញ្ហាទម្រង់លេង៕
ការប្រកួតពានរង្វាន់ Euro 2024 វគ្គសន្សំពិន្ទុពូល B នឹងបន្តជាមួយការប្រកួត ២គូ ក្នុងរាត្រីថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា វេលាម៉ោង ២យប់រំលងអាធា្រត្រស្របគ្នា ដោយក្រុមអាល់បានី មានបេសកកម្មដ៏តានតឹង ត្រូវដណ្តើម៣ពីន្ទុដាច់ខាតពីជើងខ្លាំងអេស្ប៉ាញ ខណៈក្រូអាស៊ី និងអ៊ីតាលី ត្រូវការពិន្ទុរៀងខ្លួន ក្នុងជំនួបចុងក្រោយពូល B។
  ការកែច្នៃរថយន្តមួយគ្រឿង បានចំណាយពេលវេលាយ៉ាងច្រើន ទាំងការស្វែងរកគ្រឿងបន្លាស់ និងការត្រួតពិនិត្យលើផ្នែកមេកានិកផង ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណា ឲ្យរថយន្តនេះមានរូបរាងល្អប្រណិត ដូច Mercedes-Benz W110 ដើម រួមទាំងអាចបើកបរបានដោយគ្មានរអាក់រអួលនោះ។ នេះបើតាម លោក សាយ សុខរស់។    ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមស្តាប់កិច្ចសម្ភាសរវាង នាយ យ៉ាន នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងលោក សាយ សុខរស់ អ្នកគ្រប់គ្រងសណ្ឋាគារ វិរតន៍ដូចតទៅ៖     រថយន្ត Mercedes ប្រភេទ W110 បានផលិតចំនួន ៦២៨ ២៨២គ្រឿង នៅចន្លោះឆ្នាំ ១៩៦១ និងឆ្នាំ ១៩៦៨ នៅប្រទេសអាឡឺម៉ង់។ ដោយឡែកប្រភេទ W110 ម៉ូឌែល 230 ត្រូវបានផលិតចំនួន ៤០ ២៥៨គ្រឿង នៅក្នុងចន្លោះឆ្នាំ ១៩៦៥ និងឆ្នាំ ១៩៦៨៕      
សៀមរាប៖ Mercedes-Benz មិនដែលផលិតរថយន្ដប្រភេទ W110 បែប limousine (ឡានវែង) នោះទេ ប៉ុន្តែនៅសណ្ឋាគារវិរតន៍ នៅក្នុងខេត្តសៀមរាប មានរថយន្ដ Mercedes W110 limousineដ៏ល្អប្រណិតមួយគ្រឿង។ បើតាមលោក សាយ សុខរស់ អ្នកគ្រប់គ្រងសណ្ឋាគារនេះ រថយន្ដ Mercedes W110 បែប limousine នេះគឺបានពីការយករថយន្ដ Mercedes W110 (ម៉ូឌែល 230) ១គ្រឿង ទៅកាត់ជាពីរ និងបន្ថែមប្រវែង១ម៉ែត្រ នៅចន្លោះកណ្ដាល។
  លោក ឌី ខាំបូលី អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ យ៉ាងដូច្នេះ៖ «ក្នុងនាមថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងអប់រំ លោករដ្ឋមន្ត្រី បានផ្ដាំសុំទោសបេក្ខជនប្រឡង មាតាបិតា អាណាព្យាបាល និងអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ក្នុងករណីនេះ។ យើងមិនចង់ឱ្យមានបញ្ហានេះទេ។ វាកើតឡើងព្រោះបច្ចេកទេសកំព្យូទ័រ តែទោះជាយ៉ាងណា យើងបានប្រជុំ ដើម្បីមិនឱ្យមានបញ្ហានេះកើតឡើងទៀតនោះទេ»។   អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបញ្ជាក់ទៀតថា ក្រោយមានការតវ៉ា ក្រសួងបានធ្វើការយ៉ាងសកម្ម និងបានប្រជុំបន្ទាន់ជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីធានាថា ការប្រឡងដំណើរការទៅដោយគោរពតាមគោលការណ៍ច្បាប់ យុត្តិធម៌ តម្លាភាព និងលទ្ធផលអាចទទួលយកបាន។ ចំពោះការចេញជាលិខិតសុំទោសផ្លូវការ លោក ឌី ខាំបូលី បញ្ជាក់ថា លោក នឹងយកសំណើនេះ ដាក់ជូនថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងពិនិត្យ។  ក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡា បានសើរើបូកពិន្ទុគ្រប់មុខវិទ្យាទាំងអស់ឡើងវិញ បន្ទាប់ពីមានបណ្តឹងតវ៉ាពីសិស្សានុសិស្ស ជាពិសេសលើមុខវិជ្ជាគណិតវិទ្យា។ ជាលទ្ធផល ក្រសួងបានរកឃើញថា កម្មវិធីកំព្យូទ័រ មិនបានបូកពិទ្ទុមុខវិជ្ជាគណិតវិទ្យា របស់បេក្ខជនចំនួន៧៤០បន្ទប់ និងបានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់បេក្ខជនថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រជិត១០០០នាក់។ ការសើរើឡើងវិញនេះ ក៏បានធ្វើឲ្យលទ្ធផលសិស្សជាប់បាក់ឌុបកើនពី៦៦,២១ភាគរយ ទៅ៦៧. ០៩ភាគរយ។ ចំណែកសិស្សដែលជាប់និទ្ទេស A ក៏បានកើនឡើងពី ២៩០នាក់ ដល់ ៤០៨នាក់ផងដែរ៕ 
ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានចេញមុខសុំទោសទៅកាន់បេក្ខជន មាតាបិតា អាណាព្យាបាលសិស្ស និងអ្នកពាក់ព័ន្ធ ចំពោះកំហុសដែលក្រសួងអះអាងថាកើតឡើងដោយអចេតនា នៅក្នុងដំណើរការបូកសរុបពិន្ទុបេក្ខជនប្រឡងបាក់ឌុប។ ការសុំទោសនេះ ធ្វើឡើងតាមរយៈ លោក ឌី ខាំបូលី អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ដោយលោកបញ្ជាក់បន្តថា កំហុសនេះកើតឡើងដោយអចេតនា ដោយសារកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ មិនបានបូកស្រង់ពិន្ទុមុខវិជ្ជាគណិតវិទ្យារបស់បេក្ខជនចំនួន៧៤០បន្ទប់។
  សមាជបីថ្ងៃរបស់បក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍កំពុងកាន់អំណាចនៅឡាវ ចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី១៣ ខែមករា នៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាតជាតិក្នុងរដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍។ កិច្ចប្រជុំដ៏ធំរបស់បក្សកាន់អំណាចតែមួយគត់របស់ប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ ធ្វើឡើងក្នុងបរិបទនៃការរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ ដោយអាជ្ញាធរបានពង្រឹងវិធានការការពារយ៉ាងម៉ត់ចត់។ អ្នកចូលរួមសុទ្ធតែពាក់ម៉ាស់ រក្សាគម្លាតសុវត្ថិភាព និងវាស់កម្ដៅផង។   បើតាមកាសែតឡាវ Vientiane Times សមាជលើកទី១១ នេះ នឹងកែប្រែធម្មនុញ្ញបក្ស ពិនិត្យរបាយការណ៍នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំកន្លងមក ក៏ដូចជាផែនកាសម្រាប់៥ឆ្នាំទៅមុខ។ ក្រៅពីផែនការសកម្មភាពទូទៅ អ្វីដែលគេរង់ចាំមើលនោះ គឺការជ្រើសរើសក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំថ្មីរបស់បក្សកាន់អំណាចដែរដូចជាតំណែងអគ្គលេខាធិការ សមាជិកការិយាល័យនយោបាយ និងគណៈមជ្ឈិម។   លោក ប៊ុនញ៉ាង វរាជិត ដែលជាអគ្គលេខាធិការគណៈមជ្ឈិមបក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍ឡាវ និងជាប្រធានាធិបតីឡាវដែរ រំពឹងថា នឹងបន្តដឹកនាំប្រទេស៥ឆ្នាំទៀត។ លោក ប៊ុនញ៉ាង ក្លាយជាអគ្គលេខាធិការបក្សកាលពីសមាជលើកទី១០ ឆ្នាំ២០១៦ ជំនួសលោក ជុំម៉ាលី សាយ៉ាសន ដែលចូលនិវត្តន៍។ ចំណែកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ថងលួន ស៊ីសូលីត ក៏អាចជាប់ឆ្នោតជាសមាជិកការិយាល័យនយោបាយ និងជាមេដឹកនាំលំដាប់ទីពីរទៀតដែរ។   តាមពិតទៅ ព័ត៌មានទាក់ទងការជ្រើសរើសមេដឹកនាំ ត្រូវបិទជិតរហូតថ្ងៃប្រកាសតែម្ដង ព្រោះប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទាំងអស់ស្ថិតក្រោមគ្រប់គ្រងរបស់បក្សកាន់អំណាចទាំងស្រុង។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ នោះដែរ សមាជបក្សកាន់អំណាចឡាវ ជ្រើសរើសសមាជិកការិយាល័យនយោបាយ១១នាក់ និងសមាជិកគណៈមជ្ឈិម៦៩នាក់។    ចិន និងវៀតណាមដែលប្រកាន់របបដឹកនាំបែបកុម្មុយនីស្តដូចឡាវ ក៏បានផ្ញើសារអបអរសមាជិកនេះដែរ។ ក្នុងសាររបស់ខ្លួន គណៈមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តចិនលើកឡើងថា សមាជនេះ នឹងនាំមកកម្លាំងជំរុញថ្មីសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសង្គមនិយមនៅឡាវ។ ចំណែកគណៈមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមវិញ បញ្ជាក់ថា សមាជលើកទី១១ ជាការអភិវឌ្ឍថ្មីមួយទៀតរបស់បដិវត្តន៍ឡាវ ហើយវៀតណាមត្រៀមធ្វើការជាមួយឡាវដើម្បីជំរុញទំនាក់ទំនងបក្ស និងប្រទេសទាំងពីរឲ្យកាន់តែរឹងមាំ៕        
បក្សកាន់អំណាចឡាវ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមករា បានបើកសមាជរបស់ខ្លួនដើម្បីវាយតម្លៃការងារ៥ឆ្នាំមុន និងដាក់ទិសដៅ៥ឆ្នាំបន្ទាប់។ ការជ្រើសរើសក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំថ្មី ក៏ជារបៀបវារៈសំខាន់មួយក្នុងសមាជដែលធ្វើរៀងរាល់៥ឆ្នាំម្ដងនេះ។ បក្សកុម្មុយនីស្តចិន និងវៀតណាមដែលនៅជាប់ឡាវ ក៏បានផ្ញើសារអបអរការបើកសមាជនេះដែរ។
  ពាក្យដទៃច្រើនទៀតដែលអាចសរសសេរជាព្យាង្គរាយ និងព្យាង្គតម្រួត។ ពាក្យទាំងនោះមានដូចជា សំអាត ឬសម្អាត,សំអាង ឬសម្អាង, សំអុយ ឬសម្អុយ, សំអិត ឬ សំឥត។ល។    លើកលែងតែពាក្យមួយចំនួនត្រូវសរសេរជាព្យាង្គរាយជាដាច់ខាត ដោយពាក្យនោះមានដូចជាពាក្យ ជំងឺ, សំរាម។ល។ មិនអាចសរសេរជា«ជម្ងឺ» ឬ«សម្រាម»បានឡើយ៕          
វចនានុក្រមខ្មែរសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានបញ្ជាក់ថាពាក្យ«រំសាយ,រំអិល,រំហួត,រំហ,រំដោះ, រំលើង,រំលឹក,រំលស់ ជាដើម អាចសរសេរជាព្យាង្គរាយដូច្នេះក៏បាន ឬសរសេរជាព្យាង្គតម្រួត«រម្សាយ,រម្អិល ឬរំឥល,រម្ហូត រម្ហ,រម្តោះ, រម្លើង, រម្លឹក ឬ រំឭក,រម្លស់ យ៉ាងនេះក៏បាន គឺសុទ្ធតែត្រឹមត្រូវដូចគ្នា។
  នៅពេលដែលអ្នកឃ្លាន អ្នកអាចពិសារផ្លែឈើបាន ព្រោះនៅក្នុងផ្លែឈើមានសារធាតុចិញ្ចឹមជាច្រើន រួមជាមួយវីតាមីនដែលល្អចំពោះសុខភាពអ្នក។ ប៉ុន្តែអ្នកមិនអាចបរិភាគល្ហុង និងឪឡឹកច្រើននោះទេ ព្រោះវាអាចធ្វើឲ្យអ្នកត្រជាក់ក្នុងខ្លាំងដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ទារកក្នុងផ្ទៃ។ អ្នកក៏មិនអាចពិសារធុរេន និងគូលេនច្រើនដែរ ព្រោះវាអាចធ្វើឲ្យអ្នកក្តៅក្នុង។ ថ្វីត្បិតតែការញ៉ាំផ្លែឈើល្អមែន ប៉ុន្តែវាមិនអាចកាត់បន្ថយការឃ្លានរបស់អ្នកបានអស់នោះទេ ដូចនេះអ្នកអាចញ៉ាំនំមួយចំនួនដែលមិនមានពណ៌ខ្លាំង ហើយមិនមានក្លិនក្រអូប ព្រោះនៅក្នុងក្លិនទាំងនេះសុទ្ធតែមានលាយសារធាតុដែលមិនល្អចំពោះអ្នក និងកូនឡើយ។ ប៉ុន្តែអ្នកក៏មិនអាចពិសារនំទាំងនោះច្រើនដែរ ដោយវាបានដាក់ថ្នាំជាច្រើនដើម្បីរក្សាបានយូរមិនខូច។ អាស្រ័យហេតុនេះហើយ អ្នកអាចញ៉ាំនំបុ័ង ឬនំប៉ាវបាន ព្រោះគេមិនបានដាក់ថ្នាំដើម្បីរក្សាវាបានយូរនោះទេ នោះវានឹងមិនប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នកឡើយ៕   ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh
នៅពេលដែលអ្នកមានផ្ទៃពោះ ហើយឃ្លាន អ្នកត្រូវតែញ៉ាំចំណីត្រូវ ទើបវាអាចធ្វើឲ្យកូនក្នុងផ្ទៃអាចមានការលូតលាស់ល្អ។ តើមានអ្វីដែលអ្នកអាចពិសារបានទៅ?