Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ១៦ វិច្ឆិកា នៅក្នុងសន្និសីទស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែតប្រកាសផ្តល់ជំនួយបន្ថែមដល់កម្មវិធីមូលនិធិបន្សាំនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ (Adaptation Fund ) ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ២១លានដុល្លារអាមេរិក និងមូលនិធិសម្រាប់ជួយដល់ប្រទេសក្រីក្រ (LDCF)ក្នុងទំហំទឹកហិរញ្ញវត្ថុដូចគ្នា។ នេះយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានស្ថាប័ន Global Environment Facility។ ស្របពេលជាមួយគ្នានោះដែរ បែលហ្ស៊ិកក៏សម្រេចផ្តល់ជំនួយបន្ថែមក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ៧លានអឺរ៉ូសម្រាប់មូលនិធិជួយប្រទេសក្រីក្រ ស្របពេលដែលតំបន់ Wallonia ស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសបែលហ្ស៊ិកប្រកាសផ្តល់ជំនួយ ៣,២៥ លានអឺរ៉ូទៅកាន់មូលនិធិខាងលើ។ កាលបើកសន្និសីទ COP23 អាល្លឺម៉ង់បានប្រកាសផ្តល់ជំនួយហិរញ្ញវត្ថុក្នុងទំហំ ១០០លានអឺរ៉ូជួយគាំទ្រប្រទេសក្រីក្រអនុវត្តកម្រោងបន្សាំ ក្នុងនោះ ៥០លានអឺរ៉ូត្រូវផ្តល់ឲ្យកម្មវិធីមូលនិធិបន្សាំ(AF) និងមូលនិធិសម្រាប់ជួយប្រទេសក្រីក្រ។ គេឃើញប្រទេសអ៊ីតាលី និងអៀកឡង់សុទ្ធតែប្រកាសផ្តល់ជំនួយគាំគម្រោងបន្សាំដូចគ្នា។ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល នាយកប្រតិបត្តិនៃស្ថាប័ន GEF លោកស្រី Naoko Ishii បានថ្លែងអំណរគុណដល់បណ្តាប្រទេសខាងលើដែលបានផ្តល់ជំនួយបន្ថែមគាំទ្រដល់បណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍទប់ទល់នឹងផលប៉ះពាល់ដែលបង្កឡើងដោយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ «ប្រទេសក្រីក្រ និងប្រទេសងាយរងគ្រោះក៏ដូចជាសហគមន៍ដែលប្រឈមបញ្ហាខ្លាំងជាងគេ។ ខ្ញុំចង់ថ្លែងអំណរគុណដល់ជប៉ុន ស៊ុយអែត អ៊ីតាលី អៀកឡង់ បែលហ្សិក និងតំបន់ Wallonia ដែលបានជួយគាំទ្រ និងប្តេជ្ញាចិត្តជួយប្រទេសក្រីក្រកសាងសមត្ថភាពដែលធន់នឹងផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ»។ លោកស្រី Naoko បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ។ សូមបញ្ជាក់ថា បណ្តាប្រទេសដែលជាភាគីទៅអនុសញ្ញាក្របខណ្ឌអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុចំនួន ១៩៤ បានឯកភាពគ្នាបង្កើតមូលនិធិសម្រាប់ប្រទេសក្រីក្រ (LDCF) កាលពីឆ្នាំ ២០១១។ មូលនិធិនេះស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ស្ថាប័ន Global Environment Facility (GEF) ដើម្បីជួយទ្រទ្រង់បណ្តាប្រទេសនានាដែលរងគ្រោះខ្លាំងដើម្បីបន្សាំនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។មកដល់បច្ចុប្បន្ន មូលនិធិនេះគាំទ្រការអនុវត្តគម្រោងបន្សាំនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុចំនួន យ៉ាងហោចណាស់ ២៥០នៅក្នុងប្រទេស ៥១ នៅទូទាំងពិភពលោក៕	(Bonn)៖ ក្នុងសន្និសីទអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុលើកទី ២៣ នៅទីក្រុង Bonn ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ បណ្តារដ្ឋអឺរ៉ុបមួយចំនួនបានប្រកាសបន្ថែមជំនួយដល់កម្មវិធីមូលនិធិបន្សាំ (Adapation Fund) នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ស៊ុយអែត, បែលហ្ស៊ិក អ៊ីតាលី អៀកឡង់ និងអាល្លឺម៉ង់ជាដើមសុទ្ធតែបានប្រកាសផ្តល់ថវិកាបន្ថែមជួយប្រទេសក្រីក្របន្សាំនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។
របាយការណ៍បានបង្ហាញថា ទំនាស់ដីធ្លី៤ករណី ដែលបង្កឡើងដោយក្រុមហ៊ុន៥ ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋជាង១៨០០គ្រួសារ តាមរយៈការផ្ដល់ដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ។ លោក វណ្ណ សុផាត អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងធុរកិច្ចនិងសិទ្ធិមនុស្សរបស់មជ្ឈមណ្ឌលCCHR បានអះអាងថា តំបន់ផ្ដល់ដីសម្បទាននិងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចករណីវិវាទទាំង៤នេះ ទទួលបានសិទ្ធិអភិវឌ្ឍន៍ ដោយមិនបានសិក្សាវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងសង្គមបានច្បាស់លាស់ឡើយ។ «ច្បាប់យើងស្ដីពីការផ្ដល់ដីសម្បាទាននិងតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ គឺតម្រូវឲ្យធ្វើការវាយតម្លៃសិក្សាពីផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងសង្គមជាមុនសិន មុនពេលប្រគល់គម្រោងដីឬគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ផ្សេងៗ។ ប៉ុន្តែដោយឡែកករណីទាំងអស់នេះ(ករណីទាំង៤ខាងលើ) ពុំមានករណីណាមួយ ដែលធ្វើការវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់បរិស្ថាននិងសង្គម ត្រូវបានធ្វើមុនពេលគម្រោងនេះអភិវឌ្ឍឡើយ»។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក វណ្ណ សុផាត ដោយចាត់ទុកថា ការធ្វើបែបនេះ គឺជារំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សនិងសិទ្ធិដីធ្លីយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដោយមានការអនុញ្ញាតពីរដ្ឋាភិបាល ហើយក្រុមហ៊ុនវិនិយោគអនុវត្តន៍បំពាន ដោយផ្អែកតាមគោលការណ៍របស់រដ្ឋ។ លោកសង្កេតឃើញថា ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សនិងដីធ្លីនេះ ភាគច្រើនគឺក្រុមហ៊ុននិងអាជ្ញាធរបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធតុលាការដើម្បីដាក់សម្ពាធលើពលរដ្ឋ។ លោកបន្ថែមថា នៅពេលពលរដ្ឋទាមទាររកដំណោះស្រាយកន្លងមក គឺតែងតែមានការគំរាមកំហែងចោទប្រកាន់ថា ប្រឆាំងនឹងអាជ្ញាធរសាធារណៈ និងរងបទញុះញង់ ឬកាន់កាប់ដីសាធារណៈ រហូតដល់ចាប់ខ្លួនពលរដ្ឋ ដាក់ពន្ធធនាគារទៀតផង។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ការប្រើយុទ្ធសាស្រ្តជាប្រព័ន្ធបែបនេះ គឺមានប្រសិទ្ធភាពបំផុតនៅកម្ពុជា។ សារព័ត៌មានថ្មីៗ មិនសុំការបកស្រាយពីភាគីរដ្ឋាភិបាលបានឡើងជុំវិញ វិវាទដីធ្លីនិងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សនេះឡើយ ។ លោក សេង ឡូត អ្នកនាំពាក្យក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ បានឆ្លើយប្រាប់លោកជាប់ប្រជុំ ខណៈសារព័ត៌មានថ្មីៗហៅទូរស័ព្ទទៅលោកពីរថ្ងៃជាប់គ្នា។ ដោយឡែក លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល សុំមិនបកស្រាយដោយរុញឲ្យសាកសួរទៅលោក ជិន ម៉ាលីន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌វិញ ។ សារព័ត៌មានថ្មីៗ ក៏មិនអាចសុំការបកស្រាយពីលោក ជិន ម៉ាលីន បានឡើយ ដោយលោកមិនទទួលទូរស័ព្ទ។ ជុំវិញកំណត់ត្រាខាងលើនេះ មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CCHR) បានស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាល គិតពីផលប៉ះពាល់និងការវាយតម្លៃជាមុន មុនផ្ដល់ដីឬគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ទៅក្រុមហ៊ុនវិនិយោគ។ លើសពីនេះ រដ្ឋាភិបាលត្រូវដំណោះស្រាយទាន់ពេល តម្លាភាព ដល់ពលរដ្ឋរគ្រោះ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ រដ្ឋាភិបាល ក្រុមហ៊ុនវិនិយោគ និងអាជ្ញាធរកងកម្លាំងមូលដ្ឋាន បញ្ឈប់ការគំរាមកំហែង ប្រើហិង្សា និងប្រព័ន្ធទុកតាលាដើម្បបំបាក់ស្មារតីពលរដ្ឋ ពិសេសស្រី្ត។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក សុផាត ដែលស្នើឲ្យក្រុមហ៊ុនវិនិយោគទាំងអស់ អភិវឌ្ឍន៍ដោយត្រូវសិក្សាពីផលប៉ះពាល់ផ្សេងៗ និងបញ្ហារំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ដោយកុំផ្អែកតាមការអនុញ្ញាតពីរដ្ឋាភិបាលឬអាជ្ញាធរ។ ករណីវិវាទទាំង៤ខាងលើ ដែលបង្កឲ្យគ្រួសារជាង១៨០០រងផលប៉ះពាល់នេះ គឺជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមហ៊ុនចំនួន៥ មានទំនាស់រវាងអ្នកភូមិក្នុងសង្កាត់កូនក្រៀល ក្រុងសំរោង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ជាមួយក្រុមស្ករ មីតធ័រ, ទំនាស់ដីធ្លីរវាងសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចនៅ ឃុំប៊ូស្រា ស្រុកពេជ្រាដា ខេត្តមណ្ឌលគិរី ជាមួយក្រុមហ៊ុនចម្ការកៅស៊ូ សុក ហ្វិន ខេស៊ីឌី, ទំនាស់រវាងអ្នកភូមិក្នុងឃុំថ្មដា ស្រុកវាលវែង ខេត្តពោធិ៍សាត់ ជាមួយក្រុមហ៊ុនអឹម.ឌី.អេស ថ្មដា និងទំនាស់អ្នកភូមិនៅស្រុកស្រែអំបិលនិងស្រុកបុទុមសាគរ ខេត្តកោះកុង ជាមួយក្រុមហ៊ុនឧស្សាហកម្មស្ករកោះកុង ខូ អែល ធី ឌី និងក្រុមហ៊ុនចម្ការកោះកុង ខូ អែល ធី ឌី។ លោក សុផាត ថាវិវាទទាំង៤នេះ មាន២ករណីកំពុងបន្តបណ្ដឹងឆ្លងប្រទេស គឺវិវាទនៅខេត្តឧត្តរមានជ័យកំពុងបន្តបណ្ដឹងនៅថៃ ហើយវិវាទមួយទៀត នៅមណ្ឌលគិរីកំពុងបន្តបណ្ដឹងនៅបារាំង។ ទំនាស់ទាំង៤នេះ បានធ្វើឲ្យពលរដ្ឋរងគ្រោះបានបាត់បង់ដីធ្លី ចាប់ពីតាំងពីឆ្នាំ២០០៦ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ននេះ មិនទាន់មានដំណោះស្រាយនៅឡើយ៕ អត្ថបទទាក់ទង សង្គមស៊ីវិល ទទូចឲ្យក្រុមហ៊ុនស្ករប្រទេសថៃ ដោះស្រាយជូនពលរដ្ឋខ្មែរ៧០០គ្រួសារ ដែលត្រូវជម្លៀសពីលំនៅឋាន	ភ្នំពេញ៖ មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CCHR) រកឃើញថា ពលរដ្ឋជាង១៨០០គ្រួសារ រងការរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើវិវាទដីធ្លី តាមប្រព័ន្ធតុលាការ ដោយមានការជំរុញពីរដ្ឋាភិបាលនិងក្រុមហ៊ុនវិនិយោគ។ ការរកឃើញនេះ ត្រូវបានCCHR ចេញជាកំណត់ត្រាមួយស្ដីពីធុរកិច្ចនិងសិទ្ធិមនុស្ស ដោយមានចំណងជើងថា គណនេយ្យភាពសាជីវកម្ម ចំពោះការរំលោភបំពានលើសិទ្ធិដីធ្លី។
ជំនួបមួយរវាងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងក្រសួងមហាផ្ទៃ នឹងកើតមានឡើង នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧។ ជំនួបនេះ ដើម្បីផ្តល់ឱកាសឲ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បកស្រាយពីសមាជវិសាមញ្ញរបស់ខ្លួន ដែលត្រូវបានក្រសួងមហាផ្ទៃ អះអាងថា ធ្វើឡើងដោយប្រាសចាកពីលក្ខន្តិកៈរបស់គណបក្ស។ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានរៀបចំសមាជវិសាមញ្ញ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧ ដើម្បីជ្រើសរើសឯកឧត្តម កឹម សុខា ឲ្យធ្វើជាប្រធាន និងអមដោយអនុប្រធានបីរូប។ ជុំវិញបញ្ហាខាងលើ លោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា បើទោះលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំរវាងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងក្រសួងមហាផ្ទៃនៅថ្ងៃពុធ ចេញមក ដោយក្រសួងសម្រេច មិនទទួលស្គាល់សមាជវិសាមញ្ញនោះក្តី ក៏មិនប៉ះពាល់ទៅដល់បញ្ជីបេក្ខជន ដែលឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតថ្នាក់ឃុំ-សង្កាត់ ដែរ។ លោក ហង្ស ពុទ្ធា សង្កត់ធ្ងន់ត្រង់ចំណុចនេះថា គ.ជ.ប នៅតែរក្សាបញ្ជីបេក្ខជនរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ឲ្យនៅដដែល។ អ្នកនាំពាក្យគ.ជ.ប រូបនេះ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«អត់មានប៉ះពាល់ដល់បញ្ជីបោះឆ្នោតទេ។ បើមិនទទួលស្គាល់ អ៊ីចឹងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ធ្វើសមាជឡើងវិញទៅ ឬក៏ដោះស្រាយយ៉ាងម៉េច គឺអាស្រ័យលើគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ វាជារឿងរចនាសម្ព័ន្ធ និងថ្នាក់ដឹកនាំ មិនមែនជារឿងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិទាំងមូលទេ»។ ក៏ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ត្រូវបានក្រសួងមហាផ្ទៃ រំលាយចោលក្នុងករណីដោយឡែកណាមួយផ្សេងទៀត នោះទើបគ.ជ.ប អាចលុបបញ្ជីបេក្ខជន បាន។ នេះជាការបន្ថែមរបស់លោក ហង្ស ពុទ្ធា ដដែល។ លោក ពុទ្ធា ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ យ៉ាងខ្លីបែបនេះថា៖«និយាយដោយខ្លី បើរំលាយបក្សទាំងមូល យើងនឹងលុបបញ្ជីចោល តែបើមិនរំលាយ យើងមិនអាចលុបចោលឡើយ។ អ្វីៗ គឺយើងធ្វើទៅតាមច្បាប់»៕	ភ្នំពេញ៖ គ.ជ.ប មិនអាចដកបេក្ខជនរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតថ្នាក់ឃុំ-សង្កាត់ នោះទេ ដរាបណាបក្សប្រឆាំងដ៏ធំមួយនេះ មិនទាន់ត្រូវបានរំលាយចោល។ ការដែលក្រសួងមហាផ្ទៃ មិនផ្តល់សុភាពដល់សមាជវិសាមញ្ញ ឬមិនទទួលស្គាល់ថ្នាក់ដឹកនាំថ្មីនៃគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ គឺមិនពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ជីបេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតឡើយ។
ថ្លែងក្នុងវេទិកាសាធារណៈស្តីពី ការផ្សព្វផ្សាយច្បាប់ស្តីពីហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងឆ្នាំ២០២១ នាថ្ងៃទី២៧ មករា លោក វង្សី វិស្សុត បានបញ្ជាក់ថា ជំនួយវ៉ាក់សាំងដែលកម្ពុជាទទួលបាននោះ មកពីអូស្ត្រាលី៣លានដូស ចិន១លានដូស និងពី COVAX ប្រមាណ៧លានដូស ខណៈរុស្ស៊ី និងឥណ្ឌា កំពុងពិចារណាលើសំណើរបស់កម្ពុជា។ ក្រៅពីទទួលបានជំនួយនេះ កម្ពុជាក៏ត្រៀមថវិកាសម្រាប់ទិញវ៉ាក់សាំងថែមទៀតដែរ ។ បើតាមលោក វិស្សុត កម្ពុជាអាចទិញវ៉ាក់សាំង តាមរយៈCOVAX, WHO និង UNICEF ។ ត្រង់ចំណុចនេះ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច បានបង្ហើបថា អង់គ្លេសលក់វ៉ាក់សាំងឱ្យកម្ពុជា ក្នុងតម្លៃ៤ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ ក្នុងមួយដូស។ នាខែកុម្ភៈ ចិននឹងផ្ដល់វ៉ាក់សាំង៣០ម៉ឺនដូស មកកម្ពុជាសិន ។ ចិនបានសន្យាផ្ដល់វ៉ាក់សាំង១លានដូសមកកម្ពុជា។ កម្ពុជានឹងចាក់វ៉ាក់សាំងការពារពលរដ្ឋ នាខែមីនាទៅ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ធ្លាប់បានប្រកាសចាក់វ៉ាក់សាំងការពារសុខភាពពលរដ្ឋ ឱ្យបាន៥០ម៉ឺននាក់ នៅមុនពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរខាងមុខ។ បើតាមគម្រោងCOVAX នឹងផ្ដល់វ៉ាក់សាំងមកកម្ពុជា ប្រមាណ៣ភាគរយ នៅជំហានដំបូង នៅខែមីនា ។ COVAX សន្យាផ្ដល់ជំនួយ២០ភាគរយមកកម្ពុជា ដែលស្មើ៦,៤លានដូស សម្រាប់ចាក់លើមនុស្ស ៣,២លាននាក់នៃចំនួនប្រជាជនសរុប។ កម្ពុជាត្រូវចំណាយថវិកា៥ភាគរយ នៃចំនួនវ៉ាក់សាំងពីCOVAXនេះ។ បើតាមសម្ដេច កម្ពុជា ក៏ដាក់សំណើទៅCOVAX ទិញវ៉ាក់សាំង១លានដូសដែរ៕ អត្ថបទទាក់ទង សម្ដេច ហ៊ុន សែន បញ្ជាឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាល ធ្វើជំរឿនពលរដ្ឋ ដែលចង់ចាក់វ៉ាក់សាំងពីចិន រដ្ឋទទួលបានថវិកាជាង៥៧លានដុល្លារ ពីសប្បុរសជន សម្រាប់ទិញវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ខណៈចិននឹងផ្តល់ជំនួយខែក្រោយ	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា ត្រៀមទិញវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ប្រមាណ២០លានដូស ។ ប៉ុន្តែក្នុងនោះកម្ពុជា នឹងទទួលបានជំនួយវ៉ាក់សាំងពីបរទេស ១១លានដូស សម្រាប់យកមកប្រើប្រាស់ចាក់ការពារប្រជាពលរដ្ឋ។ នេះបើតាមលោក វង្សី វិស្សុត រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ។
វិធីដែលមនុស្សស្រីភាគច្រើនចង់ឲ្យសង្សាររបស់ខ្លួនលួងលោម មានដូចជា ប្រើពាក្យសុំទោះដោយប្រើពាក្យសម្តីទន់ភ្លន់, ជូនផ្កា, ជូនដើរលេង, ដើរផ្សារ, ញ៉ាំអាហារ និងទិញការដូអនុស្សាវរីយ៍ ។ល។ ពោលគឺមនុស្សស្រីចង់ឲ្យសង្សាររបស់ខ្លួន ប្រើវិធីសាស្ត្រយ៉ាងណាក៏ដោយ ឲ្យតែខ្លួនសប្បាយចិត្ត ពេញចិត្ត ហើយលេងខឹងវិញ។ ទាំងអស់នេះ ដែលមនុស្សស្រីនោះ គិតថាសង្សាររបស់ខ្លួនជាមនុស្សដែលពូកែយល់ចិត្តបំផុត (បងពូកែយល់ចិត្តអូន, អូនចូលចិត្ត, អូនស្រឡាញ់បង...)។ ផ្ទុយមកវិញ មានមនុស្សប្រុសតិចណាស់ដែលតែងតែធ្វើសកម្មភាពឆ្លើយតបនឹងការចង់បានពីមិត្តស្រីរបស់ខ្លួន។ ប្រសិនបើ មានមនុស្សប្រុសច្រើន ដែលតែងតែចូលចិត្ត ឬលួងលោម ឬក៏ធ្វើអ្វីៗទៅតាមការចង់បានពីមិត្តស្រីរបស់ខ្លួនគ្រប់ពេលគ្រប់វេលានោះ ក៏ព្រោះតែមិត្តប្រុសរបស់អ្នកនៅស្រឡាញ់អ្នកខ្លាំង ឬក៏មានបំណង់អ្វីផ្សេងពីអ្នកវិញផងដែរ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ការអុកឡុក ឬទាមទារឲ្យមិត្តប្រុសរបស់អ្នកលួងលោម ឬយកចិត្តទាំងខ្លួនឯងធ្វើខុសដដែលហើយដដែលទៀត នោះមិត្តប្រុសរបស់អ្នកអាចនឹងអស់ចិត្ត លែងស្រឡាញ់អ្នកវិញក៏អាចកើតឡើងដែរ។ ហេតុផលនៃការមិនយល់ចិត្តគ្នានេះហើយ ជាមូលហេតុដែលគូសង្សារ ឬប្តីប្រពន្ធភាគច្រើនតែងតែបែកបាក់គ្នាវិញ។ មនុស្សស្រីចូលចិត្តឲ្យមនុស្សប្រុសលួងលោម តែមនុស្សប្រុសមិនសូវចូលចិត្តនៅទ្រ ឬធ្វើតែតាមអ្វីដែលមនុស្សស្រីចង់បាននោះទេ៕	«អូនជាអ្នកខុសក៏ដោយ បងត្រូវតែលួងអូន» នេះគឺជាអ្វីដែលមនុស្សស្រីភាគច្រើន តែងតែចង់ឲ្យគូស្រករ ឬសង្សាររបស់ខ្លួន ពោលពាក្យទន់ភ្លន់, ផ្អែមល្ហែមមកលួងលោម នៅពេលដែលខ្លួនឯងមិនសប្បាយចិត្ត ឬបើទោះជាធ្វើខុសចំពោះមិត្តប្រុសរបស់ខ្លួនយ៉ាងក៏ដោយ។
The plunge in oil prices came on a mixed day for global stocks, with European and Asian markets falling in the aftermath of Monday's Wall Street rout. US stocks mustered modest gains, but finished well below their session peaks as worries about a possible US government shutdown and a likely Federal Reserve rate hike weighed on sentiment. "The psychology of the market is very fragile," said Tom Cahill of Ventura Wealth Management, who said the budget sparring between congressional Democrats and US President Donald Trump added to the list of question marks. Cahill was not cheered by the idea of a Fed pausing its course of rate increases. "If the Fed doesn't hike rates, that would be concerning because it would mean the institution miscommunicated in a substantial way with the market," Cahill said. "It would be problematic for the future announcements by the Fed." - Will OPEC actually cut? - Brent crude finished at $56.26 a barrel, a drop of over five percent on the day, while US benchmark WTI plummeted well over six percent to a $46.60 a barrel, its lowest level since August 2017. Fears that Iran sanctions reimposed by Washington would cause a drastic drop in output, and a corresponding surge in prices, underpinned oil at the start of the quarter, said David Cheetham, chief market analyst at xtb. "But these concerns now look badly misplaced and it seems that a lot of people were caught on the wrong side in looking for $100 a barrel crude once more," he said. There also are questions about the impact of a recently promised output cut by OPEC and other top producers including Russia. "OPEC may have come to an agreement with its allies to cut production next year and rebalance markets... but traders are clearly not convinced enough will be done," Oanda analyst Craig Erlam predicted. Cheetham said reports saying Russia was pumping oil at record levels "raises concerns surrounding their intentions to follow through on their promises to cut output alongside OPEC members." US oil production data Wednesday could add more pressure if output is high. Asian equities posted sharp losses earlier in the wake of Monday's Wall Street selloff, while the British stock market remained beset with worries over the nature of the nation's looming exit from the European Union next March. - Key figures around 2140 GMT - Oil - Brent Crude: DOWN $3.35 at $56.26 per barrel Oil - West Texas Intermediate: DOWN $3.28 at $46.60 per barrel New York - Dow: UP 0.4 percent at 23,675.64 (close) New York - S&P 500: FLAT at 2,546.16 (close) New York - Nasdaq: UP 0.5 percent at 6,783.91 (close) London - FTSE 100: DOWN 1.1 percent at 6,701.59 points (close) Frankfurt - DAX 30: DOWN 0.3 percent at 10,740.89 (close) Paris - CAC 40: DOWN 1.0 percent at 4,754.08 (close) EURO STOXX 50: DOWN 0.8 percent at 3,040.13 (close) Tokyo - Nikkei 225: DOWN 1.8 percent at 21,115.45 (close) Hong Kong - Hang Seng: DOWN 1.1 percent at 25,814.25 (close) Shanghai - Composite: DOWN 0.8 percent at 2,576.65 (close) Euro/dollar: UP at $1.1365 from $1.1348 Dollar/yen: DOWN at 112.51 yen from 112.83 yen Pound/dollar: UP at $1.2641 from $1.2624 at 2200 GMT	New York, United States \| World oil prices tumbled Tuesday to their lowest levels in more than a year, hit by fears over the outlook for the global economy and doubts over producers' resolve to cut output.
ថ្លែងនៅក្នុងកម្មវិធី Climate Action Summit របស់អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលជាវេទិកាសម្រាប់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលចែករំលែកនូវគម្រោង និងឧទាហរណ៍ក្នុងការកាត់បន្ថយការបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លី សៀនឡុង បានអំពាវនាវឲ្យប្រមុខរដ្ឋាភិបាលទាំងអស់ខិតខំពន្យល់ប្រជាពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនឲ្យយល់ដឹងពីកិច្ចខិតខំរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការទប់ស្កាត់នូវការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដើម្បីការពារកូនចៅជំនាន់ក្រោយ។ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបញ្ហានេះ លោក លី បានពន្យល់ថា ផលវិបាកនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ គឺមានឥទ្ធិពលខ្លាំងណាស់ទៅលើប្រទេសទាំងអស់ ព្រោះវាបង្កឲ្យបញ្ហាផ្ទួនៗគ្នា និងមិនចេះចប់មិនចេះហើយ។ ពិតណាស់ថា បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ក៏បានធ្វើឲ្យកើតមានជំងឺថ្មីៗ ការកើនឡើងនូវកម្តៅផែនដី កង្វះអាហារ ការជំរុញឲ្យមានការចំណាកស្រុក និងសង្គ្រាមជាដើម។ ជាការពិតសិង្ហបុរី មិនអាចប្រយុទ្ធប្រឆាំងជាមួយនឹងបញ្ហាទាំងនេះតែម្នាក់ឯងបានទេ បើទោះបីជាប្រឹងប្រែងឲ្យអស់ពីសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនក៏ដោយ។ វាទាមទារឲ្យមានការសហការពីបណ្តាលប្រទេសនៅក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក ក៏ដូចជាអង្គការអន្តរជាតិផ្សេងៗ។ ដូចនេះ សិង្ហបុរីកំពុងតែធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយបណ្តាលប្រទេសផ្សេងៗ តាមរយៈគម្រោងដូចជា វេទិកាការពារគ្រោះមហន្តរាយនៅក្នុងអាស៊ីអាគ្នេណ៍ ដែលមានការគ្រាំទ្រពីជប៉ុន និងធនាគាពិភពលោក។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក លី ។ ក្រៅពីគម្រោងការពារគ្រោះមហន្តរាយនៅក្នុងអាស៊ីអាគ្នេណ៍ រដ្ឋបុរីមួយនេះ ក៏បានគាំទ្រកម្មវិធីមួយទៀតគឺ មជ្ឈមណ្ឌលជំនាញឧតុនិយមអាស៊ាន ដែលមានមូលដ្ឋាននៅក្នុងសិង្ហបុរី។ ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់៥លានដុល្លារសិង្ហបុរីសម្រាប់រយៈពេលប្រាំឆ្នាំ ដែលរដ្ឋាភិបាលបរិច្ចាគ គឺក្នុងគោលបំណងចែករំលែកនូវចំណេះដឹង និងជំនាញពាក់ព័ន្ធអាកាសធាតុ ការព្យាករណ៍អាកាសធាតុ ដើម្បីជួយឲ្យប្រទេសក្នុងតំបន់ស្រួលកែប្រែនូវគោលនយោបាយរបស់ខ្លួនពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ បន្ថែមពីលើនេះទៅទៀត សិង្ហបុរីបានចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់ថាមពលស្អាត ការដាក់ពន្ធលើឧស្ម័នកាបូនអត្រា ៥ភាគរយក្នុងមួយតោន និងការតម្លើងប្រព័ន្ធថាមពលស្រូបយកកម្តៅពីព្រះអាទិត្យជាដើម។ សូមបញ្ជាក់ថា បញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសនូវតែជាការបារម្ភរបស់សិង្ហបុរី។ តាមរយៈសុន្ទរកថានៅថ្ងៃជួបជុំបុណ្យជាតិកន្លងមក លោកលី បានសង្កត់ធ្ងន់ថា សិង្ហបុរីត្រូវការលុយ ១០០ពាន់លានដុល្លារសិង្ហបុរី ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការកើនឡើងកម្រិតទឹកសមុទ្រ ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់រដ្ឋបុរីមួយនេះ៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លី សៀនឡុង នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា បានលើកឡើងថា ប្រទេសជាសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ត្រូវខិតខំទ្វេដងក្នុងការទប់ស្កាត់បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ដែលជាសត្រូវរួមគ្នាចុងក្រោយរបស់សកលលោក។
ពិព័រណ៍រថយន្តភ្នំពេញ មិនត្រឹមតែជាការតាំងបង្ហាញរថយន្តប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាទម្រង់យុទ្ធសាស្ត្រមួយដែលមានគោលបំណងក្នុង ការនាំមកនូវការរួមគ្នារវាងវិស័យយានយន្តនិងអ្នកប្រើប្រាស់។ ជាមួយនឹងទីផ្សាររថយន្តរបស់កម្ពុជាមានតម្លៃប្រមាណជាង ២ ពាន់លានដុល្លារ និងទទួលបានបទពិសោធពីអត្រាកំណើនប្រចាំឆ្នាំ ១១ភាគរយ ពីឆ្នាំ ២០១៨ ដល់ ២០២២ កម្មវិធីនេះផ្តល់ឱកាស ដែលមិនអាចប្រៀបផ្ទឹមបានសម្រាប់អ្នកតាំងពិព័រណ៍និងអ្នកឧបត្ថម្ភ ដើម្បីចូលរួមជាមួយទីផ្សារដែល កំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនេះ។ លោក Jason Broome នាយកប្រតិបត្តិនៃ CAS Event Management Co., Ltd មានប្រសាសន៍ថា «កម្មវិធី តាំងពិព័រណ៍ររថយន្តភ្នំពេញ គឺមិនត្រឹមតែជាព្រឹត្តិការណ៍តាំងពិព័រណ៍ររថយន្តប៉ុណ្ណោះទេ តែវាគឺជាចលនាឆ្ពោះទៅរកការច្នៃប្រឌិត និងឧត្តមភាពក្នុងវិស័យយានយន្ត។ ជាមួយនឹង វិនិយោគិន និងដៃគូដែលបានបង្កើតឡើងរួមមាន WonderPass, Wowee Advertising និង Stridec Worldwide ពួកយើងកំពុងរៀបចំវេទិកាសម្រាប់បទពិសោធន៍ដែល នឹងជំរុញឱ្យមានចំណង់ចំណូលចិត្តជំរុញអាជីវកម្មនិងបង្ហាញពីចំណុចកំពូលនៃអ្វីដែលអនាគត មានសម្រាប់វិស័យយានយន្តក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។» លោក Jason Broome នាយកប្រតិបត្តិនៃ CAS Event Management Co., Ltd ពិព័រណ៍នេះសន្យាថានឹងក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលដែលមានប្រសិទ្ធភាពនិងសកម្មសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តម៉ាកល្បីៗឈានមុខគេ ដែលមិនទាន់រាប់បញ្ចូលនូវវត្តមានបន្ថែមនៃអ្នកផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងបន្លាស់ និងគ្រឿងតុបតែងរថយន្តនោះទេ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះផ្តល់នូវទម្រង់ដ៏ស្អិតរមួតស្រដៀងនឹងការតាំងបង្ហាញរថយន្តដ៏ល្បីរបស់ប្រទេសសិង្ហបុរី និងទីក្រុងបាងកក។ វាជាឱកាសមួយសម្រាប់អ្នកដែលចូលចិត្តរថយន្ត និងអ្នកដែលមានបំណងក្នុងការទិញរថយន្តដើម្បីស្វែងយល់អំពីរថយន្ត ជាច្រើនប្រភេទក្នុងបរិយាកាសគ្មានសម្ពាធក្នុងការប្រៀបធៀបម៉ាកផ្សេងៗ និងបានឃើញ និន្នាការចុងក្រោយបំផុត រួមទាំងការកើនឡើងនៃយានយន្តអគ្គិសនី (EVs)។ ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅទាក់ទាញអ្នកទស្សនាជាង ២០ ០០០ នាក់ យុទ្ធសាស្រ្តទីផ្សារ និង ការផ្សព្វផ្សាយសម្រាប់កម្មវិធី ពិពណ៌រថយន្តភ្នំពេញ រួមមានការដាក់ចេញនូវសេចក្តី ប្រកាសពត៌មាន ទម្រង់ឌីជីថលផ្ទាល់ខ្លួន ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម តាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ សង្គមគោលដៅ កិច្ចសហការឥទ្ធិពល ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ ការលក់ដោយផ្ទាល់ និងការធ្វើទីផ្សារមូលដ្ឋានទិន្នន័យ ដើម្បីធានាបាន ការចូលរួម និងការពាក់ព័ន្ធអតិបរមា។ លោក Jason Broome បានបន្ថែមថា «ពួកយើងកំពុងឈានទៅដល់យុគសម័យថ្មីនៅក្នុងវិស័យរថយន្តនៅកម្ពុជា។» «ព្រឹត្តិការណ៍ ពិពណ៌រថយន្តភ្នំពេញ គឺជាកន្លែងដែលរួមបញ្ចូលគ្នានៃអនាគតវិស័យយានយន្ត រួមជាមួយនឹងឱកាស នៃការច្នៃប្រឌិត និងការរីកចម្រើន។ ពួកយើងសូមអញ្ជើញអ្នកតាំងពិព័រណ៍ អ្នកឧបត្ថម្ភ និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានា ឱ្យចូលរួមជាផ្នែកនៃព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយនេះ។» ស្របតាមការយកចិត្តទុកដាក់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាលើបរិស្ថាន និងការអភិវឌ្ឍប្រកប ដោយចីរភាព ព្រឹត្តិការណ៍នេះក៏នឹង រៀបចំសិក្ខាសាលា និងបទបង្ហាញភាពជាដៃគូជាមួយអង្គការសុវត្ថិភាពក្នុងមូលដ្ឋាននិងបង្ហាញពីទិដ្ឋភាពអប់រំដែល ផ្តោតលើ ការលើកកម្ពស់ចំណេះដឹងរបស់សាធារណជនអំពីផលប៉ះពាល់នានាទៅលើបរិស្ថាននិងរបៀបដែលពួកគេអាចរួមចំណែកកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈ និងការបំភាយឧស្ម័ន។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមសូមមេត្តាចូលទៅកាន់គេហទំព័រ www.phnompenhautoshow.com (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ថ្ងៃទី ២០ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៣ CAS Event Management Co., Ltd មានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយក្នុងការប្រកាសព័ត៌មាន ពីការសម្ពោធពិព័រណ៍រថយន្តភ្នំពេញ ដែលជាពិព័រណ៍រថយន្តឈានមុខគេមួយនៅកម្ពុជា។ ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ភ្ញាក់ផ្អើលនេះត្រូវបានរៀបចំឡើងដើម្បីបង្ហាញពីរចនាបទ និងបច្ចេកវិទ្យាទំនើបចុងក្រោយបំផុតនៃយានយន្ត ដោយផ្តល់នូវ បរិយាកាសដ៏រស់រវើក សម្រាប់អ្នកទស្សនាជាង ២០ ០០០ នាក់ ដែលរំពឹងថានឹងចូលរួមនៅ ចុងខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៤ នៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ។
បន្ទាប់ពីយោធាទម្លាក់រដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល បញ្ហាជាច្រើន បានកើតឡើងនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ដោយរាប់តាំងពីវិបត្តិនយោបាយ វិបត្តិមនុស្សធម៌ បាតុកម្មស្ទើរមិនលុះថ្ងៃ និងការប្រយុទ្ធរបស់យោធា និងក្រុមប្រដាប់អាវុធជនជាតិភាគតិចជាដើម។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ ប្រមុខសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ បានលើកឡើងពីក្តីបារម្ភមួយចំនួន ដែលទាក់ទិននឹងប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ។ ថ្លែងនៅមុខក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ លោកស្រី Michelle Bachelet ឧត្តមស្នងការជាន់ខ្ពស់សិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា មីយ៉ាន់ម៉ា ក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះ បានវិវដ្តពីវិបត្តិនយោបាយ ទៅមហន្តរាយសិទ្ធិមនុស្សទ្រង់ទ្រាយធំ។ «ភាពឈឺចាប់ និងហិង្សា នៅក្នុងប្រទេសកំពុងបំផ្លាញ លទ្ធភាពនៃការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព និងលទ្ធភាពនៃរដ្ឋបរាជ័យ ក៏ដូចជាសង្រ្គាមស៊ីវិលទ្រង់ទ្រាយធំ»។ លោកស្រី Bachelet បានបន្តបែបនេះ ដោយបន្ថែមថា បញ្ហានយោបាយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា កំពុងធ្វើឱ្យមានអស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់កាន់តែធំឡើង។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ ជាមួយគ្នា លោកស្រី Bachelet ក៏មិនភ្លេចពីការលើកឡើងលើករណីចាប់ខ្លួន អ្នកសារព័ត៌មាន អ្នកប្រឆាំង ការធ្វើទណ្ឌកម្ម និងការបង្ខំឱ្យបិទប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជាដើម។ ចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារមក មនុស្សចំនួនជាង ៩០០នាក់ ត្រូវបាញ់សម្លាប់ និងប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ាប្រមាណ ២០ម៉ឺននាក់ ត្រូវចាកចេញពីផ្ទះសម្បែង ដើម្បីរកកន្លែងមានសុវត្ថិភាព។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ យ៉ាងយោចណាស់ មនុស្សជាង ៥ពាន់នាក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនដោយបង្ខំ ក្នុងក្នុងនោះមានអ្នកសារព័ត៌មាន ៩០នាក់។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយចំនួន ៨ត្រូវបង្ខំឱ្យបិទ។ យ៉ាងណាមិញ នាពេលកន្លងមក យោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ក៏បានដោះលែងអ្នកប្រឆាំងមួយចំនួនរួចហើយ។ អ្នកទាំងនោះ សុទ្ធតែមិនស្ថិតនៅក្រោមបទចោទរបស់តុលាការ។ ដោយព្រមានពីលទ្ធភាពនៃសង្គ្រាមស៊ីវិល អតីតប្រធានាធិបតីស៊ីលីរូបនេះ បានអះអាងថា ក្តីអស់សង្ឃឹមរបស់ប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា កំពុងតែកើតមានខ្លាំង ហើយអាចឈានទៅចាប់កាន់អាវុធ និងបង្កើតក្រុមការពារខ្លួន ហើយវានឹងបង្កផលអាក្រក់ខ្លាំងប្រជាជនស៊ីវិល។ លោកស្រី Bachelet ក៏បានអំពាវនាវផងដែរឱ្យក្រុមប្រដាប់អាវុធទាំងអស់ គោរព និងការពារប្រជាជន ព្រោះកន្លងមក ការវាយប្រហារយ៉ាងហោចណាស់២៤០លើក កើតលើមណ្ឌលសុខភាព និងគ្រូពេទ្យ ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ការតេស្តរកជំងឺកូវីដ-១៩ ព្យាបាល និងចាក់វ៉ាក់សាំងជាដើម។ សូមបញ្ជាក់ថា ចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារយោធាមក ក្រុមប្រដាប់អាវុធជនជាតិភាគតិច បានផ្ទុះអាវុធជាញឹកញាប់ជាមួយយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា នៅតាមតំបន់ជាប់ព្រំដែនជាមួយថៃ ឥណ្ឌា និងចិន។ ការប្រយុទ្ធគ្នានេះ បានធ្វើឱ្យប្រជាជនក្នុងតំបន់ ត្រូវចំណាកស្រុក និងរកកន្លែងមានសុវត្ថិភាព៕	ឧត្តមស្នងការជាន់ខ្ពស់សិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ(UN) លោកស្រី Michelle Bachelet នៅថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា បានព្រមានថា បញ្ហានយោបាយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលមានចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារយោធា នៅដើមខែកុម្ភៈ កន្លងមក អាចវិវត្តទៅរកសង្រ្គាមស៊ីវិលទ្រង់ទ្រាយធំ អសន្តិសុខក្នុងតំបន់ និងជារដ្ឋបរាជ័យ។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចម៉ាឡេស៊ី លោក Datuk Amiruddin បាននិយាយក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានដូច្នេះថា៖«យើងសង្ឃឹមថាយុទ្ធនាការ MyTH2០2០ នឹងទទួលបានសន្ទុះអ្នកធ្វើដំណើរមកកាន់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីកាន់តែច្រើន។ យើង រំពឹងថានឹងមានអ្នកធ្វើដំណើរថែទាំសុខភាពចំនួន២លាននាក់ ដោយនាំមកនូវចំណូលជាង៥០០លានដុល្លារ (២,២ពាន់លានរីងហ្គីត) និងចូលរួមវិភាគទានជិត២ពាន់លានដុល្លារ (៨ពាន់លានរីងហ្គីដ) ដល់ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP)»។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចម៉ាឡេស៊ី លោក Datuk Amiruddin ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន បន្ទាប់ពី MyTH2020 សម្ពោធជាផ្លូវការ។ លោក Datuk Amiruddin បានបញ្ជាក់ថា អត្រាកំណើនប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំនៃវិស័យសុខាភិបាលរបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីបានកើនឡើង១៧ភាគរយ ពីឆ្នាំ២០១៥ ដល់ឆ្នាំ២០១៨។ ការធ្វើដំណើរថែទាំសុខភាពមានចំនួន ៧,៦ភាគរយនៃប្រាក់ចំណូលទេសចរណ៍សរុបរបស់ម៉ាឡេស៊ី។ ទេសចរណ៍សុខភាព២០២០ នឹងបន្តបង្កើនសេដ្ឋកិច្ចម៉ាឡេស៊ី ជាពិសេស វិស័យទេសចរណ៍ និងសុខភាព របស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ ក្នុងកម្មវិធីបើកសម្ពោធជាផ្លូវការ MyTH2០2០ អ្នកស្រី Sherene Azli នាយកប្រតិបត្តិ MHCT បានពណ៌នាពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ីថាជា «ភាពអស្ចារ្យនៃការថែរក្សាសុខភាព» ដ្បិតថា វាបានផ្តល់បទពិសោធន៍ដល់អ្នកជំងឺ ល្អប្លែក តាមរយៈការរួមបញ្ចូលគ្នានៃសេវាកម្មថែទាំសុខភាពដែលទទួលបានពានរង្វាន់លើពិភពលោក រួមជាមួយនឹងកេរ្តិ៍ឈ្មោះដ៏យូរអង្វែងរបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ អ្នកស្រី Sherene Azli នាយកប្រតិបត្តិ MHTC ឡើងថ្លែងសុន្ទរកថា បើកកម្មវិធី MyTH2020 ជាផ្លូវការ កាលពីថ្ងៃទី ៣១ ខែ តុលា ២០១៩។ អ្នកស្រី Sherene Ayli បានបញ្ជាក់ថាជា៖«ទេសចរណ៍សុខភាព២០២០ គឺជាទិសដៅធ្វើដំណើរកម្សាន្តសម្រាប់ថ្ងៃឈប់សម្រាក ដើម្បីពិនិត្យសុខភាព ដ៏ពេញនិយមរបស់ភ្ញៀវអន្តរជាតិ។ យើងចាត់ទុក ទេសចរណ៍សុខភាព២០២០ ជា មានអស្ចារ្យនៃការថែទាំសុខភាព (Healthcare Mavel)»។ ប្រតិភូជាន់ខ្ពស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច, សុខាភិបាល, ទេសចរណ៍ និងមន្ត្រី MHTC ចូលរួមកម្មវិធីសម្ពោធជាផ្លូវការ MyTH2020។ បើតាមរបាយការណ៍ផ្លូវការរបស់ក្រុមប្រឹក្សាទេសចរណ៍សុខភាពម៉ាឡេស៊ី (MHTC) បានបញ្ជាក់ថា នៅឆ្នាំ២០១១ ភ្ញៀវទេសចរធ្វើដំណើរមកពិនិត្យសុខភាពសរុបចំនួន ៦៤៣ ០០០នាក់ ធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០១៨ ភ្ញៀវទេសចរណ៍ដែលមកពិនិត្យសុខភាពដដែល មានចំនួន ១, ២លាននាក់។ ភ្ញៀវទេសចរ ដែលបានធ្វើដំណើរទៅពិនិត្យសុខភាពនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី មានដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង ឥណ្ឌូនេស៊ី អង់គ្លេស ចិន ឥណ្ឌា អូស្ត្រាលី ហ្វីលីពីន និងបណ្ដាប្រទេសមួយចំនួនទៀត។ លោក Datuk Amiruddin និងអ្នកស្រី Sherene Azli បង្ហាញសៀវភៅនិយាយអំពីវិស័យទេសចរណ៍សុខភាព២០២០ ក្រោយបិទសន្និសីទសារព័ត៌មាន កាលពីថ្ងៃទី៣១ តុលា ២០១៩។ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី មានគោលដៅទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរប្រមាណ ៣០លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០២០ ដែលនឹងផ្ដល់ចំណូលជាង២៤ពាន់លានដុល្លារ (១០០ពាន់លានរីងហ្គីដ) ដល់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ យើងនឹងខិតខំប្រឹងប្រែងដោយសហការជាមួយវិស័យសុខាភិបាល ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរមកកាន់ម៉ាឡេស៊ី។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ទទួលបានភ្ញៀវទេសចរណ៍ជាង ២៥លាននាក់ និងបានចំណូលសុរបចំនួន២០ពាន់លានដុល្លារ (៨៤ពាន់លានរីងហ្គីដ) កើនឡើងចំនួន២,៨ភាគរយ ធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០១៧៕	កូឡាឡាំពួ, ម៉ាឡេស៊ី៖ បន្ទាប់ពីទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ល្អប្រសើរលើពិភពលោក ផ្នែកថែទាំសុខភាព (Healthcare) កាលពីដើមឆ្នាំ២០១៨ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បានដាក់វិស័យ «ទេសចរណ៍សុខភាព» គឺជាកូនសោមួយសំខាន់សម្រាប់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ វិស័យថែទាំសុខភាព និងវេជ្ជសាស្ត្ររបស់ម៉ាឡេស៊ី រំពឹងទទួលបានភ្ញៀវទេសចរណ៍វេជ្ជសាស្ត្រចំនួន២លាននាក់នៅឆ្នាំ២០២០។ រដ្ឋាភិបាល ម៉ាឡេស៊ី បានសម្ពោធជាផ្លូវការយុទ្ធនាការ «ទេសចរណ៍សុខភាព ២០២០» ហៅកាត់ថា MyTH2០2០ ដោយក្រុមប្រឹក្សាទេសចរណ៍សុខភាពម៉ាឡេស៊ី (Malaysia Healthcare Travel Council) ជាផ្លូវការនាថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៩។
កម្មវិធីនេះ មានការស្វាគមន៍ និងចូលរួមយ៉ាងខ្ពង់ខ្ពស់ពីលោក អឿ សុធារ័ត្ន នាយកប្រតិបត្តិរបស់ការិយាល័យឥណទាន បុគ្គលិកក្រុមហ៊ុន និងក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាននានានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ នៅក្នុងកិច្ចពិសារអាហារដ៏សំខាន់នេះ លោកស្រី ស៊ីសុវត្ថិ រស្មី នាយិកាអភិវឌ្ឍអាជីវកម្ម បានធ្វើបទបង្ហាញចែករំលែកអំពីប្រវត្តិ និងក្របខ័ណ្ឌគតិយុត្តិនៃការបង្កើតការិយាល័យឥណទានកម្ពុជា ការចូលរួមចំណែករបស់ការិយាល័យឥណទានកម្ពុជាក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុនិងសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសកម្ពុជា។ បន្ថែមពីលើនេះ លោកស្រីក៏បានបង្ហាញពីសេវាដំណោះស្រាយអាជីវកម្មរបស់ស៊ីប៊ីស៊ី ដែលជួយដល់ស្ថាប័នជាសមាជិកក្នុងការគ្រប់គ្រងហានិភ័យ និងពង្រីកអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន។ ជាពិសេស ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៩តទៅ ការិយាល័យឥណទានកម្ពុជា នឹងដាក់អោយដំណើរការនូវប្រព័ន្ធរបាយការណ៍ឥណទានក្រុមហ៊ុនដែលអនុញ្ញាតអោយស្ថាប័នជាសមាជិកអាចធ្វើការឆែករបាយការណ៍ឥណទានរបស់ក្រុមហ៊ុនដែលស្នើសុំឥណទានអាជីវកម្ម។ លោក អឿ សុធារ័ត្ន ប្រធាននាយកប្រតិបត្តិរបស់ការិយាល័យឥណទានកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អស់រយៈពេលជាង៦ឆ្នាំហើយដែលស៊ីប៊ីស៊ីបានដំណើរការក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលអនុញ្ញាតអោយស្ថាប័នជាសមាជិកទាំង ១៥៨ស្ថាប័នអាចឆែករបាយការណ៍ឥណទានលក្ខណៈបុគ្គល (Credit Report) តាមរយៈប្រព័ន្ធរបស់ស៊ីប៊ីស៊ី។ តាមរយៈប្រព័ន្ធនេះ វាបានជួយរួមចំណែកដល់ការគ្រប់គ្រងហានិភ័យឥណទាន និងផ្តល់ព័ត៌មានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយដល់ស្ថាប័នជាសមាជិកក្នុងការសម្រេចចិត្ត ជួយដល់អតិថិជនក្នុងការស្វែងរកឥណទាន និង ជួយដល់សេ្ថរភាពវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ និង សេដ្ឋកិច្ចទាំងមូល។ ដោយមើលឃើញអត្ថប្រយោជន៍ និងភាពចាំបាច់នៃប្រព័ន្ធ ទើបនៅឆ្នាំ ២០១៨នេះ ការិយាល័យឥណទានកម្ពុជាបានសហការជាមួយស្ថាប័នជាសមាជិក និងស្ថាប័នដៃគូរពាក់ព័ន្ធនានាក្នុងការបង្កើតប្រព័ន្ធរាយការណ៍ព័ត៌មានឥណទានលក្ខណៈក្រុមហ៊ុន(និតីបុគ្គល)»។ លោកបានបន្តថា៖ «ជាលទ្ធផល យើងមានមោទនភាពក្នុងការដាក់អោយប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធរាយការណ៍ព័ត៌មានឥណទានលក្ខណៈក្រុមហ៊ុន (និតីបុគ្គល) ចាប់ពីខែមករា ឆ្នាំ ២០១៩តទៅ ដែលអនុញ្ញាតអោយស្ថាប័នជាសមាជិកអាចធ្វើការឆែករបាយការណ៍ឥណទានរបស់ក្រុមហ៊ុនដែលស្នើសុំឥណទានបាន»។ ក្រៅពីសេវាកម្មដែលបម្រើដល់ស្ថាប័នជាសមាជិក ស៊ីប៊ីស៊ីក៏អនុញ្ញាតអោយអតិថិជនទូទៅឆែករបាយការណ៍ឥណទានផ្ទាល់ខ្លូនបានដែរ ដែលបច្ចុប្បន្នតម្រូវអោយសាធារណជនអញ្ជើញមកការិយាល័ស៊ីប៊ីស៊ីផ្ទាល់។ CBC ខិតខំប្រឹងប្រែង និងប្ដេជ្ញាខ្ពស់ក្នុងការផ្ដល់ជូននូវសេវាកម្មប្រកបដោយភាពជឿជាក់និងតម្លាភាពជូនស្ថាប័នសមាជិក និង ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ។ ការិយាល័យឥណទានកម្ពុជា គ្រោងនឹងដាក់អោយដំណើរការជាផ្លូវការនូវ «សេវាត្រួត ពិនិត្យសុខភាពហិរញ្ញវត្ថុ «Financial Health Check» តាមរយៈការសហការដៃគូរជាមួយ ធនាគារ អេស៊ីលីដា ភីអិលស៊ី និងគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុអេអឹមខេ ដែលអនុញ្ញាតអោយអតិថជនអាចឆែករបាយការណ៍ឥណទានផ្ទាល់ខ្លួនបាន ចាប់ពីខែមករាឆ្នាំ២០១៩តទៅ នៅតាមសាខាមួយចំនួនរបស់ស្ថាប័នទាំងពីរ។ សេវាកម្មនេះ នឹងពង្រីកបន្ថែមជាមួយស្ថាប័នដៃគូរក្នុងគោលដៅគ្របដណ្តប់ គ្រប់សាខាទូទាំងប្រទេសក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ផងដែរ។ (សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមអំពីការិយាល័យឥណទានកម្ពុជា(CBC) សូមចូលទៅកាន់គេហទំព័រ៖ https://www.creditbureau.com.kh/)។ អំពីការិយាល័យឥណទាន (CBC) ការិយាល័យឥណទានកម្ពុជាជាក្រុមហ៊ុនឈានមុខគេក្នុងការផ្ដល់ព័ត៌មានឥណទាន ឧបករណ៍វិភាគ និងសេវាកម្មរាយការណ៍ដល់ ធនាគារ គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ក្រុមហ៊ុនភតិសន្យា គ្រឹះស្ថានឥណទានជនបទប្រតិបត្តិករឥណទាន និងអ្នកប្រើប្រាស់នានាក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ស៊ីប៊ីស៊ី ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងខែមិនា ឆ្នាំ២០១២ ដោយមានការគាំទ្រពីធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា (NBC) សមាគមធនាគារនៃកម្ពុជា (ABC) សមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា (CMA) និងសាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ (IFC)។ ស៊ីប៊ីស៊ី ជំរុញលំនឹងសេដ្ឋកិច្ចអោយមានភាពកាន់តែប្រសើរឡើង ដោយផ្ដល់ទិន្នន័យទាន់ហេតុការណ៍ប្រកបដោយសុក្រឹតភាពខ្ពស់ដល់អ្នកប្រើប្រាស់ និងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុក្នុងការគ្រប់គ្រងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុនៃអាជីវកម្មរបស់ពួកគេ។ យើងជួយស្ថាប័នជាសមាជិកក្នុងការគ្រប់គ្រងហានិភ័យនៃឥណទាន ការពារការក្លែងបន្លំព័ត៌មាន និងការធ្វើសេចក្ដីសម្រេចចិត្តប្រកបដោយប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់។ ស៊ីប៊ីស៊ី ក៏ជួយអ្នកប្រើប្រាស់ក្នុងការត្រួតពិនិត្យរបាយការណ៍ឥណទានរបស់ពួកគាត់ដើម្បីធានាថាពួកគាត់អាចទទួលបានប្រាក់កម្ចី ហិរញ្ញវត្ថុ និងការពារខ្លួនពីការក្លែងបន្លំអត្តសញ្ញាណផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨ ការិយាល័យឥណទានកម្ពុជា (CBC)បានផ្តួចផ្តើមកម្មវិធីពិសារអាហារថ្ងៃត្រង់ជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានប្រចាំកម្ពុជា ដែលប្រារព្ធនៅសណ្ឋាគាររ៉ូសវូដភ្នំពេញ ដើម្បីចែករំលែកព័ត៌មានស្តីពីប្រតិបត្តិការ និងការរួមចំណែករបស់ប្រព័ន្ធរាយការណ៍ឥណទានក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
គណៈកម្មាធិការចម្រុះស្ដីពីសាយភាពព័ត៌មានកុហក នៅថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញាបានផ្ដល់របាយការណ៍របស់ខ្លួនកម្រាស់១៧៦ទំព័រទៅកាន់សភាសិង្ហបុរី ដោយបានឲ្យយោបល់ចំនួន ២២ចំណុចដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងបន្លំ។ គណៈកម្មាធិការនេះដឹកនាំដោយអនុប្រធានសភាសិង្ហបុរី Charles Chong និងបានប្រមូលគំនិតយោបល់ពីភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់អស់រយៈពេល៦ខែមកហើយដូចជាតំណាងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា និងសង្គមស៊ីវិលផង។ ក្នុងរបាយការណ៍របស់ខ្លួន គណៈកម្មាធិការខាងលើសន្និដ្ឋានថា អន្តរាគមន៍របស់រដ្ឋាភិបាល គឺជារឿងចាំបាច់ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងព័ត៌មានបន្លំតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ព្រោះការទប់ស្កាត់ព័ត៌មានប្រឌិតមិនអាចដោះស្រាយបានត្រឹមរយៈសេរីភាពនៃលំហូរព័ត៌មានឡើយ។ ក្នុងន័យនេះ គណៈកម្មាធិការមានសមាជិក១០នាក់ ក៏ដាក់សំណើជាវិធានការផ្នែកច្បាប់ ការអប់រំ និងការដាក់ទោសទណ្ឌផង។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel NewsAsia ។ វិធានការទាំងឡាយដែលស្នើដោយគណៈកម្មាធិការដដែលនេះមានដូចជា ការអប់រំពីព័ត៌មានបន្លំតាមប្រព័ន្ធអនឡាញនៅតាមស្ថាប័នសាធារណៈដូចជាសាលារៀន និងការលើកទឹកចិត្តឲ្យអង្គភាពសារធាណៈដទៃទៀតមានចំណាត់ការឲ្យបានទាន់ពេលក្នុងបោសសម្អាតព័ត៌មានមិនពិត។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ គណៈកម្មាធិការនេះក៏ស្នើឲ្យមានការផ្ដល់អំណាចទៅឲ្យរដ្ឋាភិបាលដើម្បីចាត់ការការសាយភាពព័ត៌មានបំពុលភ្លាមៗដែរ។ ទំនងមានការព្រួយបារម្ភពីផលប៉ះពាល់នៃចំណាត់ការប្រឆាំងព័ត៌មានបំពុលខាងលើ គណៈកម្មាធិការនេះអះអាងថា ការបញ្ឈប់ការរាលដាលព័ត៌មានបំភ្លៃតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត មិនមានផលប៉ះពាល់លើសេរីភាពបញ្ចេញមតិឡើយ។ ដោយចាត់ទុកព័ត៌មានបន្លំថាប៉ះពាល់ប្រជាធិបតេយ្យនោះ គណៈកម្មាធិការដដែលស្នើទៀតថា ចំណាត់ដែលត្រូវអនុវត្ត នឹងដើរតាមក្បួនខ្នាតត្រឹមត្រូវ និងមិនត្រូវហួសហេតុឡើយ ទោះជាព័ត៌មានបន្លំតាមអនឡាញបង្កបញ្ហាច្រើនសណ្ឋានហូតដល់សន្តិសុខជាតិក្តី។ សិង្ហបុរី ដែលត្រូវបានមើលឃើញថា បានរឹតបន្តឹងការគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតខ្លាំងនាពេលកន្លងមក នៅតែព្រួយបារម្ភចំពោះការសាយភាយព័ត៌មានក្លែងបន្លំនៅក្នុងស្រុក ព្រោះប៉ះពាល់សន្តិសុខជាតិផង និងអាចញុះញង់ឲ្យមានហិង្សាផង៕	គណៈកម្មាធិការសិង្ហបុរីផ្តល់យោបល់លើការប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ (Fake News) នៅថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា បានស្នើឲ្យបង្កើតច្បាប់ផ្ដល់អំណាចឲ្យរដ្ឋាភិបាលបង្អាក់ភ្លាមៗនូវរាល់ការសាយភាយព័ត៌មានក្លែងបន្លំតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ។ សំណើនេះ គឺជាផ្នែកមួយចំណាត់ការធំទូលាយរបស់បុរីរដ្ឋមួយនេះក្នុងការទប់ស្កាត់ព័ត៌មានមិនពិត។ មិនត្រឹមតែស្ថាប័នរដ្ឋឡើយ គណៈកម្មាធិការដដែល ក៏លើកយោបល់ឲ្យមានការចូលរួមពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតក្នុងការប្រឆាំងបាតុភាពនេះ។
ប្រធានក្លឹបប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប លោក កៅ ហ្វីលីព មើលឃើញចំណុចវិជ្ជមាននៃការបង្ហាញវត្តមានមជ្ឈមណ្ឌលកម្សាន្ត ផ្សារដោយលោកពន្យល់ថា ជាធម្មតាទេសចរតែងដើរកម្សាន្ត និងចង់ដឹងពីផលិតផលក្នុងតំបន់នោះ ដូចជាមកខេត្តសៀមរាប ពួកគេចង់ស្គាល់អង្គរ បឹងទន្លេសាប ឬភ្នំគូលែន តែអំឡុងពេលកម្សាន្តនោះ ពួកគេក៏ត្រូវការហូបអាហារ ដើរផ្សារទិញរបស់ផ្សេងៗ និងការកម្សាន្តមួយចំនួនទៀតផងដែរ។ ដូចគ្នានេះដែរ លោក ផាវ ព្រឿន ប្រធានទីភ្នាក់ងារទេសចរណ៍កម្ពុជាខេត្តសៀមរាប ក៏យល់ស្របចំពោះការលើកឡើងរបស់លោក ហ្វីលីព ដែរ។ លោកថា ភ្ញៀវទេសចរមកទស្សនាអង្គរវត្ត តែពួកគេក៏ត្រូវការការកម្សាន្តនៅក្នុងទីក្រុងផងដែរ ហើយផ្សារទំនើប ឬមជ្ឈមណ្ឌលកម្សាន្ត គឺជាជម្រើសល្អសម្រាប់ពួកគេ ដូច្នេះពួកគេនឹងចំណាយពេលមួយ ឬពីរយប់ ដើម្បីការកម្សាន្តទាំងនោះ។ លោកស្រី ធៀង កតិកា ប្រធានប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Metro Lifestyle Development បានអះអាងពីការបង្កើត មជ្ឈមណ្ឌលកម្សាន្ត ហេរីថេក វ៉ក ក្នុងបំណងបំពេញបន្ថែមនូវតម្រូវការក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប ៕	សៀមរាប៖ វត្តមានមជ្ឈមណ្ឌលកម្សាន្ត ផ្សារទំនើប ចូលរួមបង្កើនកញ្ចប់ផលិតផលទេសចរណ៍ថ្មីដល់ខេត្តសៀមរាប ជាពិសេសការពន្យាពេលកម្សាន្តរបស់ទេសចរ។ នេះជាការមើលឃើញរបស់ ប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ និងអ្នករកស៊ីលើវិស័យទេសចរណ៍ ស្របពេលដែលមជ្ឈមណ្ឌលកម្សាន្ត ហេរីថេក វ៉ក ដ៏ធំនៅខេត្តសៀមរាប ត្រូវបានបើកសម្ពោធជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី១៦ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨។
ទើបប្រារព្ធអាយុ១០០ឆ្នាំកាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា លោក Orthmann គឺជាបុគ្គលម្នាក់ដែលបង្ហាញពីគំរូភាព មហិច្ឆតា និងវិន័យលើការបំពេញការងារដែលខ្លួនស្រឡាញ់ រហូតដល់ក្លាយជាម្ចាស់កំណត់ត្រា បុគ្គលដែលធ្វើការនៅកន្លែងដដែលយូរជាងគេបំផុត (Longest Career in the Same Company)។ ពីខែមករា ឆ្នាំ១៩៣៨ ក្នុងអាយុ១៥ឆ្នាំ លោក Orthmann ចាប់ផ្តើមចូលបម្រើការនៅក្រុមហ៊ុន ReneuaxView ឈ្មើដើម Industrias Renaux S.A., ដែលជាក្រុមហ៊ុនវាយណភណ្ឌមួយ មានមូលដ្ឋាននៅរដ្ឋ Santa Catarina ប្រទេសប្រេស៊ីល។ «ត្រឡប់ទៅកាលពីឆ្នាំ១៩៣៨ ក្មេងៗត្រូវបានណែនាំឲ្យធ្វើការដើម្បីជួយទំនុកបម្រុងគ្រួសារ។ ជាកូនច្បងក្នុងគ្រួសារដែលមានកូន៥នាក់ ម្តាយរបស់ខ្ញុំ ក៏បាននាំខ្ញុំស្វែងរកការងារចាប់ពីអាយុ១៤ឆ្នាំផងដែរ»។ លោក Orthmann បានរំលឹកយ៉ាងដូច្នេះក្នុងបទសម្ភាសជាមួយ Guinness World Records។ ទីកំណើតរបស់លោកនៅក្រុង Brusque នៃរដ្ឋ Santa Catarina ជាតំបន់ដែលពោរពេញទៅដោយជនជាតិអាល្លឺម៉ង់។ លោកបានទៅតាមម្តាយនៅរោងចក្រតម្បាញ ហើយលោកទទួលបានឱកាសការងារដោយសារតែលោកចេះភាសាអាល្លឺម៉ង់។ ចាប់ផ្តើមតួនាទីជាជំនួយការផ្នែកដឹកជញ្ជូន បន្តកាន់តំណែងផ្នែកលក់ រហូតក្លាយជាអ្នកគ្រប់គ្រងផ្នែកលក់។ ក្នុងការងាររបស់ខ្លួន លោក Orthmann មានឱកាសធ្វើដំណើរពាសពេញប្រទេស និងជួបមនុស្សជាច្រើននៅកន្លែង និងវប្បធម៌ផ្សេងគ្នា ហើយលោកសប្បាយចិត្តដែលអតិថិជនជាច្រើន បានក្លាយទៅជាមិត្តរបស់លោក។ ឆ្លងកាត់ការងាររយៈពេលជាង៨៤ឆ្នាំ លោក Orthmann បានមើលឃើញពីការផ្លាស់ប្តូរដ៏ច្រើននៅក្នុងក្រុមហ៊ុន ក៏ដូចជាក្នុងប្រទេស និងពិភពលោកទាំងមូល។ លោកបានយល់យ៉ាងច្បាស់ថា កត្តាដ៏សំខាន់បំផុតក្នុងអាជីវកម្ម គឺការវិវត្តន៍ខ្លួនទៅតាមសម័យកាល។ លោកបានលើកឡើងថា៖ «នៅពេលដែលយើងធ្វើការនូវអ្វីដែលយើងចូលចិត្ត យើងមើលមិនឃើញពេលវេលាទៅមុខនោះឡើយ»។ ទោះឈានដល់អាយុ១០០ឆ្នាំក៏ដោយ តែលោក Orthmann មានសុខភាពល្អ និងស្មារតីរឹងមាំ ដោយលោកតាំងចិត្តរឹងប៉ឹង និងហាត់ប្រាណជាប្រចាំ ហើយទីកន្លែងដែលលោកចូលចិត្តបំផុតនោះ គឺ «ការិយាល័យធ្វើការ»។ លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំមិនមានផែនការអ្វីច្រើនឡើយ ហើយក៏មិនខ្វល់ខ្វាយច្រើនអំពីថ្ងៃស្អែកនោះដែរ អ្វីដែលខ្ញុំខ្វល់នោះគឺថាស្អែកជាថ្ងៃមួយទៀតដែលខ្ញុំត្រូវក្រោក ក្រោកពីដំណេក ហាត់ប្រាណ និងទៅធ្វើការ អ្នកត្រូវរវល់ជាមួយបច្ចុប្បន្ន»៕	លោក Walter Orthmann សញ្ជាតិប្រេស៊ីល បានក្លាយជាម្ចាស់កំណត់ត្រាពិភពលោក Guinness World Records ក្នុងនាមជាបុគ្គលិកដែលបម្រើការនៅក្រុមហ៊ុនតែមួយអស់រយៈពេល៨៤ឆ្នាំ និង៩ថ្ងៃ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សៀវភៅកំណត់ត្រាពិភពលោក ដែលបានផ្ទៀងផ្ទាត់កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២។
ក្នុងកម្មវិធីលើទូរស័ព្ទដៃនេះ មានមាតិកាជាច្រើន ដែលសមស្របនឹងស្ថានភាពជាក់ស្តែង របស់អ្នកប្រើប្រាស់ ដែលមានដូចជាវីដេអូលើកទឹកចិត្ត និងតម្រង់ទិសដល់យុវជន ប្រកបមុខរបរតូច-ធំ ឬកំពុងតែចាប់ផ្ដើម និងកំពុងគិតគូចង់បង្កើតមុខរបរដោយខ្លួនឯង ឬចាប់ផ្ដើមវិនិយោគ បង្រៀនផ្ទាល់ដោយលោកគ្រូ ឃីម សុខហេង និងលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ គ្រប់ជំនាញផ្សេងៗទៀត។ មាតិកាជាច្រើនបន្ថែមទៀត ដែលមាននៅក្នុងកម្មវិធី របស់លោកគ្រូ ឃីម សុខហេង ដែលមានទាំងវីដេអូ សៀវភៅខ្លីៗជាដើម។ លោកអ្នកអាចចុចទីនេះ«KHiM SOK HENG» បានទាំងប្រព័ន្ធiOS និង Android ផងដែរ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កម្មវិធីលើទូរស័ព្ទដៃ (Application) ដែលមានឈ្មោះថា «KHiM SOK HENG» ដែលបង្កើតឡើងដោយក្រុមការងារ របស់លោកគ្រូ ឃីម សុខហង បានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពបន្ថែម និងបើកឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២នេះ។ កម្មវិធីនេះបង្កើតឡើងក្នុងបំណង ឱ្យយុវជនរបស់យើងទទួលបានចំណេះដឹងបន្ថែម កាន់តែងាយស្រួល រហ័ស និងមិនចំណាយលុយច្រើន ដើម្បីសិក្សាខាងក្រៅ។ កម្មវិធីនេះ ត្រូវបានទាញយកទៅប្រើប្រាស់រហូតដល់ជាង២០ម៉ឺន។ ក្នុងចំណោមអ្នកប្រើប្រាស់ទាំងជាង២០ម៉ឺននេះ រួមមានទាំងនិស្សិត ព្រះសង្ឃ និងអ្នកជំនួញជាដើម។
ទំនងជាយុទ្ធសាស្ត្រចុងក្រោយរបស់ខ្លួន លោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស ថេរ៉េសា ម៉េយ៍ បានប្រាប់សមាជិកសភាបក្សអភិរក្សរបស់លោកស្រីថា លោកស្រីសុខចិត្តចុះចេញពីតំណែងឲ្យតែសភាផ្ដល់ភ្លើងខៀវដល់កិច្ចព្រមព្រៀងលែងលះជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប។ ជំហររបស់លោកស្រី ម៉េយ៍ បែបនេះ ជារឿងមិនធ្លាប់លើកឡើងសោះឡើយ ហើយវាក៏អាចបង្កើតជាបញ្ហាផង ព្រោះអង់គ្លេសអាចបាត់បង់ការគ្រប់គ្រងលើដំណើរការចាកចេញទៀតផង។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំជាមួយសភាបក្សកាន់អំណាច លោកស្រី ម៉េយ៍ និយាយថា លោកស្រីដឹងពីតម្រូវការក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំថ្មី និងយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីក្នុងដំណាក់កាលទីពីនៃការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប ហើយលោកស្រីនឹងមិនឈរពាំងផ្លូវឡើយ។ លោកស្រីក៏លើកឡើងពីភាពចាំបាច់ក្នុងការសម្រេចឲ្យកិច្ចព្រមព្រៀងដែលទទួលយកបានសម្រាប់អង់គ្លេស និងអនុវត្តការចាកចេញដោយឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ តាមពិតទៅ អង់គ្លេសត្រូវចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបផ្លូវការនៅថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលក្រុងឡុងដ៍មិនអាចឆ្លងដំណាក់កាលសភារួចហើយ។ រដ្ឋសភាអង់គ្លេស បានបោះឆ្នោតប្រឆាំងលើកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងអង់គ្លេស និងសហភាពអឺរ៉ុបដោយសំឡេងភាគច្រើនពីរដងជាច្រើន។ ការបោះឆ្នោតលើកទីបី នឹងធ្វើឡើងក្នុងសប្ដាហ៍នេះ ក្រោយពីលោកស្រី ម៉េយ៍ ទទួលបានការយល់ព្រមចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបរួចមក។ ក្នុងករណី សភាឯកភាពលើកិច្ចព្រមព្រៀងលែងលះនេះ ការចាកចេញនឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា។ ប៉ុន្តែបើកិច្ចព្រមព្រៀងនៅតែមិនអាចឆ្លងផុតសភាបានទៀត អង់គ្លេសនឹងត្រូវចាកចេញនៅថ្ងៃទី១២ ខែមេសា ហើយលោកស្រី ម៉េយ៍ ត្រូវពន្យល់អឺរ៉ុបពីជំហានបន្ទាប់។ យ៉ាងណាមិញ លោកស្រី មិនបានបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់ទេថា ការសន្យាលាលែងពីតំណែងនឹងអនុវត្តក្នុងលក្ខខណ្ឌទីពីរនេះដែរឬយ៉ាងណាឡើយ។ អ្វីគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ នៅពេលទាត់ចោលកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់រដ្ឋាភិបាលនោះ សមាជិករដ្ឋសភាអង់គ្លេសក៏នាំគ្នាស្នើសេចក្ដីព្រាងកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីជំនួសវិញ ប៉ុន្តែសុទ្ធតែមិនបានផលអ្វី។ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា សំណើចំនួន៨ ត្រូវបានលើកឡើងរួមមានការចរចាដើម្បីឲ្យរក្សាទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចជិតស្និទ្ធជាមួយអឺរ៉ុប ការបញ្ឈប់ការចាកចេញ តែត្រូវបានបោះឆ្នោតប្រឆាំងទាំងអស់។ លោក Stephen Barclay រដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកការចរចាហៅលទ្ធផលនេះថា ជាភស្តុតាងបង្ហាញពីភាពល្អនៃកិច្ចព្រមព្រៀងរដ្ឋាភិបាល៕	សន្លឹកបៀរចុងក្រោយ! លោកស្រី ថេរ៉េសា ម៉េយ៍ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា បានសន្យាលាលែងចេញពីតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រី បើសមាជិកសភាយល់ព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀងចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបដែលស្នើដោយរដ្ឋាភិបាលលោកស្រី។ កន្លងមក សភាបានបោះឆ្នោតប្រឆាំងពីរដងហើយលើកិច្ចព្រមព្រៀងដែលលោកស្រី ម៉េយ៍ ប្រឹងចរចាជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប។ មិនមែនត្រឹមកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់លោកស្រី ម៉េយ៍ ឡើយ សូម្បីតែសំណើលើកឡើងដោយសមាជិកសភាអង់គ្លេសខ្លួនឯង ក៏មិនអាចឆ្លងផុតដែរ។
អត្ថបទទាក់ទង នាយករដ្ឋមន្ត្រី ធុញទ្រាន់នឹងការលើកឡើងរឿងលុបបឹង សជណ ដែលលោក កែន សត្ថា រដ្ឋលេខាធិការទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ជាអ្នកចេញនិងចុះហត្ថលេខា ជំនួសលោក ប៊ិន ឈិន ជារដ្ឋមន្ត្រី ត្រូវបានផ្ញើជូនទៅប្រធានស្ថាប័ន៥ រួមមាន លោក ជា សុផារ៉ា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងដែនដី លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច លោក ព្រុំ សុខា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ លោក លឹម គានហោ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងធនធានទឹក និង លោក ឃួង ស្រេង អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ។ លោក ឈឿន ប៊ុណ្ណារ័ត្ន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមុខងារសាធារណៈ មិនទាន់អាចផ្តល់ព័ត៌មានបានឡើយថា ទីស្តីការថ្មីរបស់ក្រសួងមុខងារសាធារណៈ នឹងត្រូវចាប់ផ្តើមសាងសង់លើផ្ទៃបឹងតាមោកនៅពេលណា ហើយទីស្តីការចាស់ ដែលស្ថិតនៅផ្លូវវត្តអង្គតាមិញ ភូមិគោកចំបក់ សង្កាត់ចោមចៅ នឹងត្រូវប្រគល់ទៅឲ្យខាងណា។ លោក ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា លោក មិនទាន់អាចផ្តល់ព័ត៌មានទាំងនេះបាន ដោយសារតែលោក មិនទាន់ទទួលបានសជណស្តីពីការប្រគល់ផ្ទៃបឹងតាមោក៤ហិកតា ជូនទៅក្រសួងមុខសាធារណៈនោះទេ។ លោក មានប្រសាសន៍ថា៖«ខ្ញុំ មិនទាន់ដឹងដែរ បើមានព័ត៌មាន ចាំខ្ញុំប្រាប់»។ មកដល់ពេលនេះ សារព័ត៌មានថ្មីៗ បានឃើញអនុក្រឹត្យនិងសជណចំនួន១១លើកហើយ ស្តីពីការកាត់ផ្ទៃបឹងតាមោកឬបឹងកប់ស្រូវ ដែលស្ថិតនៅប៉ែកខាងជើងរាជធានីភ្នំពេញ ឲ្យទៅស្ថាប័នរដ្ឋនិងវិស័យឯកជន។ ផ្ទៃបឹងតាមោក ដែលត្រូវបានកាត់ទាំង១១នោះ មានទំហំសរុបប្រមាណ៧២៦ហិកតា ក្នុងចំណោមផ្ទៃបឹងទាំងមូលជាង៣,២ពាន់ហិកតា។ ប៉ុន្តែ ថ្មីៗនេះ រដ្ឋាភិបាល បានធ្វើនិរាការណ៍ចំនួន២លើកវិញ លើសេចក្តីសម្រេចស្តីពីការប្រគល់ផ្ទៃបឹងតាមោកទៅឲ្យស្ថាប័នរដ្ឋនិងឯកជន។ លើកទី១ រដ្ឋាភិបាល បានចេញអនុក្រឹត្យធ្វើនិរាករណ៍ លើសេចក្តីសម្រេចស្តីពីកាត់ផ្ទៃបឹងតាមោក៣០ហិកតា ដែលឲ្យទៅស្ថាប័នរដ្ឋ៣ គឺគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា និង អាជ្ញាធរមីន។ លើកទី២ រដ្ឋាភិបាល បានចេញអនុក្រឹត្យធ្វើនិរាករណ៍ លើសេចក្តីសម្រេចស្តីពីការកាត់ផ្ទៃបឹងតាមោក២០ហិកតា ដែលជូនលោក លន់ ហាក់ និងអ្នកស្រី ឈុន ចាន់ធី (វិស័យឯកជន)។ ការធ្វើនិរាករណ៍ទាំង២លើកនេះ មានន័យថា រដ្ឋាភិបាល បានដកហូតយកផ្ទៃបឹងតាមោក៥០ហិកតា ពីស្ថាប័នរដ្ឋនិងឯកជនខាងលើនោះមកវិញ។ យ៉ាងណា អនុក្រឹត្យ ពុំបានបញ្ជាក់ឡើយថា ផ្ទៃបឹងតាមោក៥០ហិកតា ដែលដកហូតមកវិញនេះ នឹងត្រូវប្រគល់ឲ្យស្ថាប័នរដ្ឋឬវិស័យឯកជនណាមួយ ឬក៏រក្សាទុកជាសម្បត្តិរដ្ឋ ដោយមិនប្រគល់ទៅឲ្យខាងណានោះទេ។ ដោយដកហូត៥០ហិកតាមកវិញ ដូច្នេះ ផ្ទៃបឹងតាមោក ដែលត្រូវបានកាត់៧២៦ហិកតា បានថយមកនៅប្រមាណ៦៧៦ហិកតា៕	រដ្ឋាភិបាល យល់ព្រមកាត់ផ្ទៃបឹងតាមោក៤ហិកតា ជូនទៅក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ដែលមានលោក ព្រុំ សុខា ជារដ្ឋមន្ត្រី ដើម្បីសាងសង់ទីស្តីការថ្មីរបស់ក្រសួងនេះ។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹង (សជណ) របស់ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ដែលចេញតាំងពីថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ តែទើបនឹងត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ។
នៅពេលដែលការតានតឹងបានឡើងកំដៅយ៉ាងខ្លាំងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងកូរ៉េខាងជើង រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនកំពុងព្យាយាមកាត់ផ្តាច់ប្រភពចំណូលរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងព្យូងយ៉ាងដែលខ្លួនអាចធ្វើបាន។ អង្គការសហប្រជាជាតិបានស៊ើបអង្កេតប្រទេសយ៉ាងហោចណាស់ក៏៧ដែរចំពោះការមិនអើពើការដាក់ទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិដោយការធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយកូរ៉េខាងជើង។ ប្រទេសនៅតំបន់អាស៊ីនេះមានស្ថានទូតចំនួន៨នៅក្នុងតំបន់ភាគខាងត្បូងវាលខ្សាច់សាហារ៉ានៃទ្វីបអាហ្វ្រិក ហើយនឹងមានការទាក់ទងខាងពាណិជ្ជកម្មជាមួយប្រទេសយ៉ាងហោចណាស់ក៏១១ដែរនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក។ លោក Mark Lambert អនុតំណាងពិសេសសម្រាប់គោលនយោបាយកូរ៉េខាងជើងរបស់ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកនិយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិកមានសារយ៉ាងច្បាស់ដល់ប្រទេសនានានៅទ្វីបអាហ្វ្រិកនិងប្រទេសកូរ៉េខាងជើង។លោក Mark Lambert បានថ្លែងថា៖ «យើងចង់ធ្វើការជាមួយពួកគេដើម្បីបញ្ជូនសារយ៉ាងច្បាស់២ទៅឲ្យប្រទេសកូរ៉េខាងជើង។ ទី១ សហគមន៍អន្តរជាតិបានរួបរួមគ្នាហើយបាននិយាយថា គេនឹងមិនអាចសុខចិត្តទទួលយកកូរ៉េខាងជើងជាមហាអំណាចអាវុធនុយក្លែអ៊ែរហើយយើងនឹងដាក់សម្ពាធកាន់តែខ្លាំងឡើងលើកូរ៉េខាងជើងរហូតទាល់តែប្រទេសនេះវិលត្រឡប់ទៅកាន់តុចរចាវិញ។ ទី២ យើងចង់ធ្វើការបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋកូរ៉េខាងជើងនិងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងថា មានអនាគតប្រសើរឡើង ប្រសិនបើ កូរ៉េខាងជើងវិលត្រឡប់មកកាន់ការចរចាវិញ យើងអាចធ្វើការជាមួយកូរ៉េខាងជើងដើម្បីជួយប្រទេសនេះអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនហើយនឹងធ្វើឲ្យជីវភាពរបស់ពលរដ្ឋប្រសើរឡើង»។ ពួកមន្ត្រីបានទទួលស្គាល់ថា ពាណិជ្ជកម្មរវាងទ្វីបអាហ្វ្រិកនិងកូរ៉េខាងជើងមានទ្រង់ទ្រាយតូច។ ចិននិងរុស្ស៊ីជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំជាងជាមួយកូរ៉េខាងជើង ក៏ ប៉ុន្តែ លោកស្រី Sandra Oudkirk មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ប្រឆាំងភេរវកម្មនៅការិយាល័យសេដ្ឋកិច្ចរបស់ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកនិយាយថា រាល់ប្រាក់ទាំងអស់មានសារៈសំខាន់។លោកស្រី Sandra Oudkirk និយាយថា៖ «ក្នុងករណីខ្លះ មិនថាតើពួកគេជាមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលឬអ្នកវិភាគខាងក្រៅទេ នឹងពិនិត្យចំនួនហើយនិយាយ ថា ហេ! ប្រាក់នេះប្រាកដជាចំនួនតិចមែន។ ក៏ប៉ុន្តែ ការពិតនោះគឺថា ការគំរាមកំហែងរបស់កូរ៉េខាងជើងទៅលើសហរដ្ឋអាមេរិក មានលក្ខណៈខុសការគំរាមកំហែងផ្សេងៗ ហើយយើងចាំបាច់ធ្វើឲ្យប្រាកដថា មិនមានលំហូរពាណិជ្ជកម្ម មិនមានលំហូរប្រាក់ចំណូល។ ទោះជា ចំនួនប្រាក់នោះតិចបំផុតក៏សំខាន់ដែរ»។ លោក Zachary Donnenfeld ជាអ្នកស្រាវជ្រាវដែលសិក្សាពីទំនាក់ទំនងរវាងកូរ៉េខាងជើងនិងអាហ្វ្រិកនៅវិទ្យាស្ថានសម្រាប់ការសិក្សាសន្តិសុខដែលមានទីតាំងនៅក្នុងទីក្រុង Pretoria និយាយថា ប្រទេសជាច្រើននៅទ្វីបអាហ្វ្រិករក្សាចំណងទាក់ទងជាមួយកូរ៉េខាងជើងពីព្រោះតែកូរ៉េខាងជើងគាំទ្រការតស៊ូក្រោយឯក រាជ្យរបស់ពួកគេ ហើយពីព្រោះតែការរឹតត្បិតពាណិជ្ជកម្មនោះកូរ៉េខាងជើងផ្តល់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មដ៏ល្អ។ លោកក៏និយាយដែរថា សហរដ្ឋអាមេរិកអាចប្រឈមការលំបាកខាងការទូតបន្ទាប់ពីការអត្ថាធិប្បាយដ៏ចម្រូងចម្រាស់ដែលបានធ្វើឡើងកាលពីសប្តាហ៍មុនដោយប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំអំពីប្រទេសហៃទីនិងប្រទេសអាហ្វ្រិកផ្សេងៗទៀត។ លោកZachary Donnenfeldបាននិយាយថា៖ «ប្រសិនបើ រដ្ឋបាលរបស់ប្រធានាធិបតីត្រាំទទួលបានជោគជ័យក្នុង ការខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួនដើម្បីបង្កើនការដាក់ទណ្ឌកម្ម រដ្ឋបាលរបស់លោកត្រាំនឹងត្រូវការការគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាលអាហ្វ្រិក។ ហើយ ដោយមានព្រឹត្តិការណ៍និងអត្ថាធិប្បាយកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ចំពោះខ្ញុំនៅមិនទាន់ដឹងច្បាស់ថាតើរដ្ឋាភិបាលអាហ្វ្រិកមានឆន្ទៈបោះបង់ចោលប្រភពធនធានធម្មជាតិថោកនិងអាវុធសម្រាប់ប្រទេសដែលបណ្តុះបង្អាប់ពួកគេ។ លោក Daragh Neville អ្នកវិភាគអង្គការ Chatham House សិក្សាពីទំនាក់ទំនងខាងការទូតរវាងតំបន់អាហ្វ្រិកនិងប្រទេសផ្សេងៗទៀតរបស់ពិភពលោក។ លោកកត់សម្គាល់ថា គំនាបលើប្រទេសនានានៅទ្វីបអាហ្វ្រិកឲ្យទម្លាក់ប្រទេសកូរ៉េខាងជើងចោលក៏នឹងកើតមានឡើងមកពីប្រទេសផ្សេងទៀតដែរ រួមមានប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងផង។ លោក Daragh Neville ជាអ្នកវិភាគនៃអង្គការ Chatham House និយាយថា៖ «កូរ៉េខាងត្បូងបានចាប់ផ្តើមទាក់ទងជាមួយទ្វីបអាហ្វ្រិកឡើងវិញ។ ពួកគេបានរៀបចំវេទិកាសម្រាប់ទ្វីបនោះមួយចំនួនដូចជា វេទិកាកូរ៉េ-អាហ្វ្រិកនិងវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចកូរ៉េ-អាហ្វ្រិក។ ពួកគេបានចាប់ផ្តើមបើកស្ថានទូតកាន់តែច្រើនឡើងនៅក្នុងទ្វីបអាហ្វ្រិក ហើយកាលពីឆ្នាំទៅ ពួកគេបានចាប់ផ្តើមកម្មវិធីជំនួយថ្មីមួយសម្រាប់ទ្វីបអាហ្វ្រិក»។ VOA បានហៅទូរសព្ទស្ថានទូតកូរ៉េខាងជើងនៅក្រុង Pretoria ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូងដើម្បីស្វះស្វែងរកអត្ថាធិប្បាយ។ ពួកគេមិនឆ្លើយទូរសព្ទរបស់យើងទេ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	JOHANNESBURG ៖ មន្ត្រីសហរដ្ឋអាមេរិកជជែកឲ្យហេតុផលថា រាល់ប្រាក់ដុល្លារ ប្រាក់ Randនិងប្រាក់ហ្វ្រង់ដែលហូរចូលក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងជើងបានត្រូវយកទៅប្រើប្រាស់ដើម្បីធ្វើឲ្យរីកចម្រើនដល់កម្មវិធីអាវុធនុយក្លែអ៊ែរដែលទទួលការថ្កោលទោសពីអន្តរជាតិ។
ការសម្រេចជាគោលការណ៍ឲ្យមានការលក់សំបុត្រចូលទស្សនារមណីយដ្ឋានអង្គរតាមអនឡាញនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ និងក្រសួងទេសចរណ៍ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាភិបាលគ្រឹះស្ថានអង្គរអាណត្តិទី១ លើកទី៥ នៅថ្ងៃទី៥ខែមេសា។ ចំណូលពីការលក់សំបុត្រចូលទស្សនាអង្គរ បានកើនឡើងនៅក្នុងត្រីមាសទី១ដើមឆ្នាំ២០១៧នេះ បន្ទាប់ពីការដាក់លក់សំបុត្រតម្លៃថ្មី ដោយមានចំនួនជាង ៣០លានដុល្លារ កើនឡើងជាង ៥១ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំ២០១៦ ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់គ្រឹះស្ថានអង្គរ ដែលអង្គភាពរដ្ឋទទួលបន្ទុកប្រមូលចំណូល និងលក់សំបុត្រចូលទស្សនាអង្គរ។ ដោយឡែកសម្រាប់ឆ្នាំ២០១៦ ចំណូលនេះមានទំហំ ៦២លានដុល្លារ កើនឡើងជាង ៤ភាគរយ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៥ ៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចឲ្យគ្រឹះស្ថានអង្គររៀបចំការលក់បណ្ណចូលទស្សនាតំបន់អង្គរតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ និងទូទាត់ប្រាក់តាម Credit Card ដើម្បីបង្កភាពងាយស្រួលដល់ភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ។ នេះតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ នៅថ្ងៃទី៥ខែមេសា។
លើកលែងតែពាក្យមួយចំនួន ដែលរក្សានៅធាតុដើមមានដូចជា៖ ជំរុញ មិនមែនជម្រុញ, ជំងឺ មិនមែន ជម្ងឺ, សំរាម មិនមែន សម្រាម, កំណើត ក៏មិនមែនកម្ណើតដែរ។ ស្មេរទូទៅច្រឡំពាក្យខ្លះ សរសេរជាព្យាង្គតម្រួត ដោយសារតែឃើញមានពាក្យជាច្រើន សរសេរជាព្យាង្គតម្រួត ពាក្យទាំងនោះមានដូចជា៖ តំរូវ ទៅជាតម្រូវ, សំរាប់ ទៅជាសម្រាប់, គំរោង ទៅជាគម្រោង, សំលាប់ ទៅជាសម្លាប់, សំឡាញ់ ទៅជាសម្លាញ់, សំរួល ទៅជាសម្រួល, ចំលើយ ទៅជាចម្លើយ, សំដី ទៅជាសម្តី, សំគាល់ ទៅជាសម្គាល់, សំដែង ទៅជាសម្តែង, សំបូរ ទៅជាសម្បូរ, សំភី ទៅជាសម្ភី ជាដើម។ ហេតុដូច្នេះ ស្មេរខ្លះគិតថាពាក្យ «ជំរុញ» ឬ«ជំងឺ» ទាំងនេះប្រហែលជាប្តូរពីព្យាង្គរាយ ទៅព្យាង្គតម្រួតដែរហើយ។ ការពិតទៅ ពាក្យ«ជំរុញ» និង«ជំងឺ» នេះសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត ត្រូវបានធ្វើការកែសម្រួលឱ្យនៅដូចដើម ដោយត្រូវសរសេរជាព្យាង្គរាយដដែល។ ការបកស្រាយខាងលើនេះ ដោយយោងតាមវចនានុក្រមសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត៕	ស្មេរខ្លះនៅតែទាន់ច្បាស់ថា តើ«ជំរុញ»,«ជម្រុញ» ឬ «ជំងឺ» និង«ជម្ងឺ» គួរសរសេរមួយណាទើបត្រឹមត្រូវនៅឡើយ។ ពាក្យដែលគួប្បីសរសេរជាព្យាង្គរាយគឺ«ជំរុញ» ឬ«ជំងឺ» ។ បើស្មេរទាំងអស់សរសេរ«ជម្រុញ» ឬ«ជម្ងឺ» ជាព្យាង្គតម្រួត ពិតជាប្រាសចាកពីវចនានុក្រមខ្មែរជាមិនខាន។
ទូរសព្ទនេះមានចំណុចខ្លាំង២ ដែលទូរសព្ទមួយនេះធ្វើការបានល្អទៅថាមពលថ្ម ដែលអាចកំដរអ្នកបានរហូតដល់ទៅ២ ថ្ងៃ និងចំណុចមួយទៀតវាក៏ជាជើងខ្លាំងក្នុងការបំពងសំឡេងដោយវាបំពាក់មកជាមួយរន្ធបំពងសំឡេង (Storeo Speaker)ដល់ទៅ២ ដែលនេះកាន់តែធ្វើការទស្សនាភាគយន្ត និងស្ដាប់តន្ត្រីផ្សេងៗរបស់អ្នកកាន់តែទទួលបានអារម្មណ៍ប្រសើរជាងមុន។ ផ្នែកអេក្រង់វាបំពាក់មកជាមួយអេក្រង់ LCD ៥.៥ អ៊ីញ អាចបង្ហាញរូបភាព 720 x 1280 Pixel និងក្រាលដោយកញ្ចក់ Corning Gorilla ដែលអាចជួយកាពារអេក្រង់បានមួយកម្រិត។ កម្លាំងម៉ាស៊ីនវិញ Nokia 2.1 ប្រត្តបត្តិការដោយប្រព័ន្ធ Android 8.1 Oreo (Android One) បំពាក់ CPU Quad-core 1.4 បន្ទះឈីប Qualcomm 8917 Snapdragon 425 និងបំពាក់ GPU Adreno 308 ទូរសព្ទតម្លៃមិនដល់២០០ដុល្លារនេះមាន RAM 1GB និងមានអង្គផ្ទុកទិន្ន័យ 8GB និងអាចបន្ថែមបានរហូតដល់ 128GB។ ងាកមកមើលផ្នែកកាមេរ៉ានេះវិញកាមេរ៉ាមុខ ទំហំ 5MP និង 8MP ផ្នែកខាងក្រោយ។ ចំណុចពិសេសរបស់ទូរសព្ទនេះវាបំពាក់មកជាមួយថាមពលថ្ម 4000 mAh battery ដែលថាមពលប៉ុណ្ណេះអាចកំដរអ្នករហូតដល់ទៅ២ថ្ងៃ៕ តោះមកមើល Video ទូរសព្ទ Nokia 2.1	ទូរសព្ទ Nokia 2.1 តម្លៃ ១១៥ ដុល្លារ ទើបតែយកមកវាយលុកទីផ្សារនៅកម្ពុជាថ្មីៗកាលពីថ្ងៃទី ២៤ ខែតុលា កន្លងទៅនេះជាមួយកាដូរថែមជាច្រើនដូចជា ស្រោមទូរសព្ទ, ស្គ្រីនទូរសព្ទ និងកាបូបដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់ Nokia លើសពីនេះក៏មានបន្ថែមស៊ីមកាត អ៊ីនធឺណិត ១០GB/ខែ រយៈពេលមួយឆ្នាំពីក្រុមហ៊ុនCellcard ។
ការសិក្សានេះ ត្រូវបានលើកឡើងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំមួយនៃ សហព័ន្ធអន្តរជាតិ នៃផលប្រយោជន៍សង្គម(International Federation of Fertility Societies) នឹង សហគមន៏អាមេរិកដើម្បីសុខភាពបន្តពូជ(American Society for Reproductive Medicine) ដែល បានប្រារព្ធឡើងនៅទីក្រុងBoston។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ ការសិក្សា ពីរ ផ្សេងទៀតក៏ បានលើក ឡើងផងដែរថាការទទួលទានកាហ្វេ ឬ ការសេពគ្រឿងស្រវឹងអាចមានឥទ្ធិពលដល់ សមត្ថភាពផ្លូវភេទរបស់បុរស ។ បើទោះបីជា ជាតិកាហ្វេអ៊ីន និងសុរា ត្រូវបានគេចាត់ទុក ថាជាកត្តាហានិភ័យសម្រាប់ នៃការគ្មានកូនប៉ុន្តែមិនមានភស្ដុតាងណាដែលបានរកឃើញនោះទេ ក្នុងការបកស្រាយដោយ លោក Dr. Jorge Chavarro ដែលជា ជំនួយការ សាស្ត្រាចារ្យ នៃ អាហាររូបត្ថម្ភ និង រោគរាតត្បាត នៅសាកលវិទ្យាល័យHarvard សុខភាពសាធារណៈ ។ ការសិក្សាពីការធ្វើលំហាត់ប្រាណបង្ហាញថាបរិមាណជាតិដែកបានកើនឡើង ២៥ភាគរយនៅក្នុង មេជីវិតឈ្មោលបើធៀបទៅនឹង បុរសដែលមានទំងន់ស្រាល ការស្រាវជ្រាវនេះបានផ្តោតទៅលើ បុរសដែលជាដៃគូរជាបុរស់បានស្វែងរក ការព្យាបាល នៅក្នុង រដ្ឋ Massachusetts រវាងឆ្នាំ ២០០៦ និងឆ្នាះ២០១២ ។ ទីបំផុតបុរស១៣៧នាក់ បានផ្តល់ គំរូទឹកកាមនិង បំពេញកម្រងសំណួរ ដែលទាក់ទងនឹងកម្រិតនៃសកម្មភាព របស់ខ្លួនដែលធ្វើជាប្រចាំ។ បុរសដែល បានចំណាយពេល ជាងមួយម៉ោង និង ពាក់កណ្តាល សប្តាហ៍ នីមួយៗ ចូលរួមក្នុង សកម្មភាពរាងកាយ មាន កំហាប់ មេជីវិតឈ្មោល42 ភាគរយ ខ្ពស់ជាង អ្នកទាំងឡាយណាដែលមិន បានចំណាយ ពេលវេលាក្នុងការធ្វើលំហាត់ប្រាណ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	តាមរយៈការសិក្សារបស់អ្នកនិពន្ធ Audrey Gaskinsដែលជាវេជ្ជបណ្ឌិតបង្រៀននៅ Harvard School of Public Health បានអោយដឹងថាៈ ចំពោះបុរស ដែលឡើងទម្ងន់ ឬ ចំណាយពេលច្រើនដើម្បីធ្វើការ ឬ ធ្វើលំហាត់ប្រាណអាចធ្វើអោយកំហាប់នៃមេជីវិតឈ្មោល កើនឡើងជាង បរិមាណជាមធ្យមនៃទឹកកាម របស់ពួកគេ។ បុរសដែលចូលចិត្តក្នុងការធ្វើលំហាត់ប្រាណចាប់ពីប្រាំពីរម៉ោង ឬច្រើនជាងនេះក្នុងមួយ សប្តាហ៍ ជាពិសេសមួយម៉ោង ក្នុងមួយថ្ងៃ ៤៨ភាគរយមានមេជីវិត ឈ្មោលខ្ពស់ ជាងបុរសដែលធ្វើលំហាត់ប្រាណរយៈពេលតិចជាងមួយម៉ោងក្នុងមួយសប្តាហ៍។
«ខ្ញុំបានលឺពីគំនិតដេញថ្លៃរៀបចំការប្រកួត World Cup នៅឆ្នាំ២០៣៤ ។ អាស៊ី-អាគ្នេយ៍ មានពលរដ្ឋប្រមាណ៦០០លាននាក់ ដែលភាគច្រើនជាអ្នកស្រឡាញ់បាល់ទាត់ដ៏ងុបងុល។ ហេតុផលនេះហើយ ខ្ញុំគិតថា អាស៊ានមានសិទ្ធិបង្ហាញនូវក្តីសុបិនដ៏ធំរបស់ខ្លួន ជាមួយនឹងមហិច្ឆតាខ្ពស់»។ ប្រមុខ FIFA បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះ នាជំនួបជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា ក្រោយការបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំ FIFA Executive Football Summit នៅភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ កន្លងមក។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មេដឹកនាំបាល់ទាត់ពិភពលោកសញ្ជាតិស្វីស-អ៊ីតាលី រូបនេះ បានលើកឡើងថា ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ World Cup នឹងជួបនូវការប្រឈមជាច្រើន ហើយឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យជាច្រើនដំណាក់កាល។ មុននឹងឈានទៅព្រឹត្តិការណ៍កំពូលនេះ លោក លោក Gianni Infantino បានលើកទឹកចិត្តឲ្យប្រទេសអាស៊ាន រៀបចំការប្រកួតផ្សេងៗរបស់ FIFA ជាពិសេសព្រឹត្តិការណ៍យុវជនកម្រិត ឬបាល់ទាត់នារីកម្រិតពិភពលោក ដែលជាផ្នែកមួយនៃការពង្រឹងខ្លួនក្នុងភាពជាម្ចាស់ផ្ទះ។ លោក Infantino បានកោតសរសើពីដំណើរការដ៏រលូនរបស់រុស្ស៊ី ដែលត្រៀមខ្លួនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៅឆ្នាំ២០១៨នេះ មុនពេលតាកាត្រូវទទួលបន្ទុកនៅឆ្នាំ២០២២ ។ ឆ្នាំ២០២៦ កំពុងមានការដេញថ្លៃរួមពីកាណាដា ម៉ិកស៊ិក និងសហរដ្ឋអាម៉េរិក និងតទល់ជាមួយម៉ារ៉ុក។ FIFA នឹងសម្រេចជ្រើសរើសក្នុងសមាជរបស់ខ្លួននាថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨ ខណៈចំនួនក្រុមអាចកើនឡើងពី៣២ទៅ៤៨។ សម្រាប់ឆ្នាំ២០៣០ ប្រទេសនៅតំបន់អាមេរិកឡាទីន ដូចជា ស៊ីលី កូឡុំប៊ី អ៊ុយរូហ្គាយ និងអាហ្សង់ទីន បានបង្ហាញពីចំណាប់អារម្មណ៍របស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែក្នុងនោះ នូវែលសេឡង់ អូស្ត្រាលី និងអង់គ្លេស ក៏ចង់ចូលរួមប្រជែងដេញថ្លៃផងដែរ។ ដោយឡែកនៅឆ្នាំ២០៣៤ អាស៊ាន ដែលមានការផ្តួចផ្តើមដោយសិង្ហបុរី ឥណ្ឌូណេស៊ី និងថៃ បានធ្វើការបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យមានការដេញថ្លៃរួមគ្នា។ ថ្នាក់ដឹកនាំបាល់ទាត់ថៃ ក៏បានធ្លាប់លើកឡើងផងដែរថា ប្រសិនបើមិនមានការរួមគ្នាជាលក្ខណៈតំបន់ទេនោះ ថៃ និងឥណ្ឌូណេស៊ី ចង់ធ្វើជាសហម្ចាស់ផ្ទះរួមគ្នា។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះផងដែរ សារព័ត៌មាននានាបានលើកឡើងពីចំណាប់អារម្មណ៍របស់ចិនក្នុងការប្រជែងជាមួយអាស៊ានសម្រាប់ឆ្នាំ២០៣៤ ៕	លោក Gianni Infantino ហាក់ដូចជាមិនយល់ទាស់នោះឡើយចំពោះការបំផុសគំនិតរបស់សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ី-អាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន) ក្នុងការរួមគ្នាដេញថ្លៃធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់ពិភពលោក (FIFA World Cup) នាឆ្នាំ២០៣៤ ។ ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA) រូបនេះ លើកទឹកចិត្តឲ្យអាស៊ានដើរតាមក្តីសុបិនដ៏ធំរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែលោកចង់ឲ្យមានការរៀបចំការប្រកួតកម្រិតយុវជនជាមុនសិន។
ទេវតាឆ្នាំថោះ ព្រះនាម កិមិរាទេវី ជាមគ្គនាយិកាបុត្រីទី៦ ទ្រង់អម្ពរពណ៌ សេត(ពណ៌ស) សៀតផ្កាចង្កុលណី(វារីជាតិប្រភេទឈូក) អាភរណៈ បុស្បារាគ័ម(ត្បូងថ្មពណ៌លឿង) ភក្សាហារ ចេកណាំវ៉ា ឬចេកទឹក។ ព្រះហស្តស្តាំទ្រង់ព្រះខ័ន ព្រះហស្តឆ្វេងទ្រង់ ពិណ(ចាប៉ី) គង់លើខ្នង មាហឹសៈ(សត្វក្របី) ជាពាហនៈ។ កញ្ញា ហេង រិនសុម៉ាលីតា ម្ចាស់ជ័យលាភី បំពាក់មកុដឱ្យកញ្ញា អ៊ិន ម៉ូលីកា ម្ចាស់ជ័យលាភីធីតាឯកសង្រា្កន្តរដូវកាលទី៤។ រូបភាព៖ Molika In កញ្ញា អ៊ិន ម៉ូលីកា ជាម្ចាស់ជ័យលាភីលេខ១ពីកម្មវិធី«ធីតាឯកសង្រ្កាន្ត»ឆ្នាំ២០២៣ របស់ក្រុមហ៊ុន Fun Entertainment ដែលមានការចូលរួមសហការ និងគាំទ្រពីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ និងក្រសួងព័ត៌មាន ដើម្បីជ្រើសរើសអ្នកតំណាងឱ្យទេពធីតា«កិមិរាទេវី»។ ជាកញ្ញាឯកតំណាងឱ្យទេវតាឆ្នាំថ្មី ដែលយាងចុះមកគ្រប់គ្រងជម្ពូរទ្វីប នាឆ្នាំថោះនេះ កញ្ញា ម៉ូលីកា រួមទាំងបេក្ខភាពទាំង ៦អង្គផ្សេងទៀត នឹងដើរតួជាបុត្រីទាំង ៧អង្គរបស់ កបិលមហាព្រហ្ម។ ម្ចាស់ជ័យលាភីលេខ១រូបនេះ លើកឡើងថា មូលហេតុដែលកញ្ញាចូលរួមប្រកួតកម្មវិធី«ធីតាឯកសង្រ្កាន្ត» ឆ្នាំ២០២៣ ដោយសារកញ្ញាយល់ថាកម្មវិធីនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីវប្បធម៌របស់ប្រទេសកម្ពុជា។ លើសពីនេះ ម៉ូលីកា ក៏ចង់បង្ហាញពីវប្បធម៌របស់ប្រទេសខ្មែរឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយជាងមុន និងចង់បំពេញក្តីស្រមៃរបស់ខ្លួនផងដែរ។ ពីឆ្វេង កញ្ញា លី នីម៉ា_ ធីតាបាត់ដំបង លំដាប់រងទី៦, កញ្ញា ម៉ៅ រស្មី ធីតាកំពង់ឆ្នាំង លំដាប់រងទី៤, កញ្ញា ចន្ធី ដាឡែន ធីតាត្បូងឃ្មុំ លំដាប់រងទី២, កញ្ញា អ៊ិន ម៉ូលីកា_ ម្ចាស់ជ័យលាភីលេខ១, កញ្ញា សៀ គីមស័ង ធីតាកំពង់ចា «ក្តីស្រមៃពីក្មេងរបស់ខ្ញុំ គឺចង់ក្លាយជាតួអង្គទេវតាឆ្នាំថ្មី នៅថ្ងៃណាមួយ។ នាងខ្ញុំក៏ចង់យកឈ្នះចិត្តមនុស្សជុំវិញខ្លួន ដែលនិយាយថា ខ្ញុំមិនអាចយកឈ្នះបេក្ខជនដទៃទៀត។ ប៉ុន្តែ ឥឡូវនេះខ្ញុំបានធ្វើឱ្យពួកគាត់ឃើញ ពីភាពជោគជ័យមួយនេះ។»។ កញ្ញា អ៊ិន ម៉ូលីកា បានផ្តល់បទសម្ភាសដល់សារព័ត៌មានថ្មីៗ បន្ទាប់ពីទទួលបានជ័យលាភីលេខ១។ យុវតីវ័យ២៣ឆ្នាំរូបនេះ គឺជាអតីត Freshie Girls ឆ្នាំ២០១៧ ដោយទទួលបានជ័យលាភីលំដាប់រងទី២។ លើសពីនេះ កញ្ញាបានក្លាយជាអ្នកតំណាងឱ្យប្រទេសកម្ពុជា ទៅប្រកួតនៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ នៃកម្មវិធី Face of Cambodia។ បច្ចុប្បន្ន កញ្ញា រួមទាំងក្រុមការងារ កំពុងរៀបចំកម្មវិធីសប្បុរសធម៌ជួយកុមារកំព្រា និងចាស់ជរានាពេលខាងមុខ រួមទាំងកម្មវិធីជាច្រើនទៀតជួយដល់សង្គមផង៕	ភ្នំពេញ៖ ទេវតាឆ្នាំថ្មី ព្រះនាង «កិមិរាទេវី» ដែលបុត្រីទី៦ របស់កបិលមហាព្រហ្ម នឹងយាងចុះមកកាន់តំណែងជំនួសទេវតាឆ្នាំចាស់ នៅវេលាម៉ោង ៤រសៀល នាថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ដែលជាថ្ងៃចូលឆ្នាំ។ កញ្ញា អ៊ិន ម៉ូលីកា គឺជាតួអង្គតំណាងទេវតាឆ្នាំថ្មី ឆ្នាំថោះព្រះនាម «កិមិរាទេវី» ។ ក្នុងនាមជាយុវតីមួយរូប ម៉ូលីកា មានមោទកភាពលើខ្លួនឯង ដែលបានសម្រេចក្តីស្រមៃ ក្លាយជាតួអង្គតំណាងទេវតាឆ្នាំថ្មី។
ថ្លែងក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុបលោកស្រី អឺស៊ូឡា វ៉ុន ដឺ លៃអេន និយាយថា រុស្ស៊ីនៅតែបន្តវាយប្រហារលើអ៊ុយក្រែន ហើយបានកំណត់គោលដៅលើជនស៊ីវិល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិលដោយចេតនា។ «ពួកយើងឈរជាមួយអ៊ុយក្រែន ហើយពួកយើងកំពុងតែធ្វើឱ្យរុស្ស៊ីទូទាត់សម្រាប់ភាពឃោរឃៅរបស់ពួកគេ»។ លោកស្រី Leyen លើកឡើងបែបនេះរួចបន្តថា កញ្ចប់ទណ្ឌកម្មចំនួន៨កន្លងមក កំពុងដាក់សម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងលើរុស្ស៊ី។ ពេលនេះ EU កំពុងបង្កើនសម្ពាធលើរុស្ស៊ីបន្ថែមទៀតជាមួយកញ្ចប់ទណ្ឌកម្មទី៩។ កញ្ចប់ទណ្ឌកម្មថ្មីនេះ នឹងដាក់បញ្ចូលបុគ្គល និងស្ថាប័នចំនួន២០០ ដែលរួមមានកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរុស្ស៊ី មន្រ្តី ក្រុមហ៊ុនឧស្សាហកម្មការពារ សមាជិកសភា ក្រុមប្រឹក្សាសហព័ន្ធ រដ្ឋមន្ត្រី អភិបាល ខេត្ត និងបក្សនយោបាយ។ បញ្ជីឈ្មោះខាងលើគ្របដណ្តប់អង្គភាព និងបុគ្គលដែលជាប់ទាក់ទងការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលដ៏ឃោរឃៅនិងចេតនារបស់រុស្ស៊ីប្រឆាំងជនស៊ីវិល ការចាប់ពង្រត់កុមារអ៊ុយក្រែនទៅកាន់រុស្ស៊ី និងការលួចផលិតផលកសិកម្មអ៊ុយក្រែន។ ក្រៅពីនេះ ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុបរូបនេះក៏បានបញ្ជាក់ថា EU ស្នើឱ្យមានទណ្ឌកម្មលើធនាគាររុស្ស៊ីចំនួន៣បន្ថែមទៀត។ EU ក៏គ្រោងនឹងដាក់ការត្រួតពិនិត្យ និងការរឹតបន្តឹងការនាំចេញថ្មី ជាពិសេសសម្រាប់ទំនិញប្រើប្រាស់បានពីរគោលដៅដែលរាប់បញ្ចូលទាំងសារធាតុគីមីសំខាន់ៗ គ្រឿងអេឡិចត្រូនិក និងគ្រឿងបរិក្ខារបច្ចកវិទ្យាព័ត៌មានសម្រាប់ផលិតអាវុធ។ ទន្ទឹមនេះផងដែរ EU ក៏ហាមឃាត់ការនាំចេញដ្រូនដោយផ្ទាល់ទៅកាន់រុស្ស៊ី និងការនាំចេញទៅកាន់ប្រទេសទីបីណាមួយដូចជាអ៊ីរ៉ង់ដែលអាចផ្គត់ផ្គង់ទៅឱ្យរុស្ស៊ីបន្តទៀត៕	ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុប នៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ បានលើកឡើងថា សហភាពអឺរ៉ុប (EU) កំពុងតែស្នើដាក់កញ្ចប់ទណ្ឌកម្មទី៩ លើរុស្ស៊ីដែលនឹងបន្ថែមបុគ្គល និងស្ថាប័នប្រមាណ២០០ ក្នុងបញ្ជីមានស្រាប់ ខណៈដែលប្លុកមួយនេះបង្កើនកិច្ចខិតខំដាក់សម្ពាធលើរុស្ស៊ី។
ដោយការចូលរួមគាំទ្រច្រើនពីអតិថិជន នូវផលិតផល Schwarzkopf Professional ដែលជាផលិតផលលំដាប់អន្តរជាតិនាំចូលពីប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ និងទទួលបានការអនុញ្ញាតិសិទ្ធិលក់ផ្តាច់មុខ និងចែកចាយនៅប្រទេសកម្ពុជាដោយក្រុមហ៊ុន Serge Comtesse Co., Ltd ។ ដូច្នេះ ដើម្បីជាកាដូពិសេសដល់អតិថិជន នាកម្មវិធីបុណ្យ Christmas និងឆ្លងឆ្នាំខាងមុខនេះ រាល់អតិថិជនទាំងអស់ដែលបានប្រើសេវាកម្ម ឫក៏ទិញផលិតផលផ្ទាល់នៅក្នុង Serge Comtesse Salon អស់ទឹកប្រាក់ចំនួន១០០ដុល្លារ នោះលោកអ្នកនឹងទទួលបានកាដូត្រឡប់ទៅវិញជាផលិតផល Schwarzkopf Professional ដែលមានតម្លៃចំនួន៣០ដុល្លារ។ ដូច្នេះ កុំឲ្យឱកាសពិសេសនេះកន្លងផុតទៅងាយៗណា៎......! បើមិនសាកម៉េចនឹងដឹងពីគុណភាព ជាពិសេសកាដូដ៏ពិសេសនេះ? តោះ អាចសាកសួរព័ត៌មានបន្ថែមតាមរយៈទីតាំងនៅ ផ្លូវលេខ២១E0, ផ្លូវលេខ១៣៦ កែងផ្លូវ៤៩, សង្កាត់ផ្សារថ្មីIII, ខណ្ឌដូនពេញ, រាជធានីភ្នំពេញ។ ព័ត៌មានលម្អិតសូមទាក់ទងទៅកាន់(៨៥៥)២៣ ៩៦៦ ២៦៣ / (៨៥៥) ២៣ ៦៣ ០០ ៧៣៣. Facebook : schwarzkopf professional cambodia (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ៖ នេះជាកាដូដ៏ពិសេសដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ក្នុងឱកាសបុណ្យChristmas ក៏ដូចជាឱកាសឆ្លងឆ្នាំខាងមុខនេះ Serge Comtesse Salon នឹងមានអ្វីដែលពិសេសជូនដល់អតិថិជន។
នៅមានពាក្យមួយចំនួនផ្សេងទៀត ដែលនិយាយខុសពីវចនានុក្រមខ្មែរ រួមមានដូចជា ចែ ហៅថា ចេ ឬជេ, ខ្នុរ តែអានថា ខ្នោរ, តុ អានថា តុក, មួយគូ តែអានថា ម៉ាគូ, ទុរេន តែអានថា ធុរេន ឬតារ៉ែន, កាឡី តែអានថា ក្រឡី, កណ្តុរ អានថា កណ្តោរ, កែវ អានថា កេវ ឬកាវ ។ល។ ពាក្យដែលគេគួរតែអាននោះគឺ ចែ,ខ្នុរ,តុ, មួយគូ,ទុរេន, កាឡី, កណ្តុរ, កែវ ជាដើម ទើបត្រឹមត្រូវជាង៕	នៅក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរ មិនមែនពាក្យ «កាហាយ» ទេ មានតែពាក្យ «ក្រហាយ» ជាគុណនាម មានន័យថា ផ្សាខ្លោច ក្តៅផ្សា ឈឺចាប់ពើតរោលរាល់ ដោយរបួស,ដាច់, រលាត់, ប្រទះនឹងជាតិ ប្រៃ, ជូរ និងហឹរ។
ងាកមកក្រៅសវនាការវិញ មានអង្គការសង្គមស៊ីវិលជាតិ-អន្តរជាតិ សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស ព្រះសង្ឃ និងអ្នកកាសែត កំពុងនៅជុំគ្នា តាមដានសវនាក្តីលោក កឹម សុខា នេះ។ លោក កឹម សុខា បានជាប់ឃុំខ្លួនជិតមួយឆ្នាំហើយ ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីឃុបឃិតជាមួយបរទេស ។ អតីតប្រធានគណបក្សប្រឆាំងរូបនេះ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួន កាលពីដើមខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧៕	ភ្នំពេញ៖ ដូចការគ្រោងទុក តុលាការកំពូល បើកសវនាការលើករណីលោក កឹម សុខា អតីតប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ជុំវិញសំណើសុំនៅក្រៅឃុំ នៅថ្ងៃទី២២ សីហានេះ។ សវនាការនេះ មានតែវត្តមានមេធាវីការពារក្តីប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺគ្មានវត្តមានលោក កឹម សុខា ឡើយ។
លោក សម រង្ស៊ី មេដឹកនាំក្រុមប្រឆាំងដែលនិរទេសប្រមាណ៤ឆ្នាំមកហើយនោះ បញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«នេះជាឱកាសចុងក្រោយហើយបងប្អូន។ ខ្ញុំមិនឲ្យឱកាសហ្នឹង របូតពីដៃខ្ញុំ ឲ្យប្រជារាស្រ្តវេទនា ឲ្យជាតិយើងរលាយទេបងប្អូន។ ឱកាសហ្នឹង គឺទៅដណ្តើមប្រទេសកម្ពុជាមកវិញឲ្យទាល់តែបាន....»។ រដ្ឋាភិបាល បានត្រៀមលក្ខណៈ ដើម្បីចាប់លោក សម រង្ស៊ី និង អ្នកផ្សេងទៀត ដែលមានទោស តាមដីការបស់តុលាការ។ យ៉ាងណា រដ្ឋាភិបាល ប្រកាសថា អ្នកដែលមិនមានទោស ឬមិនមានឈ្មោះក្នុងដីការបស់តុលាការ នឹងមិនត្រូវចាប់ខ្លួនឡើយ។ រដ្ឋាភិបាល ចាត់ទុកគម្រោងធ្វើមាតុភូមិនិវត្តរបស់ក្រុមប្រឆាំង ថាមកដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល៕	លោក សម រង្ស៊ី ព្យាយាមប្រាប់អ្នកគាំទ្រដដែលៗ ដើម្បីឲ្យជឿលោក ថា «១០០ភាគរយ» គឺលោក នឹងវិលត្រឡប់មកកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ ដោយមិនប្រែប្រួលជាដាច់ខាត។ ការថ្លែងសារជាថ្មី ស្តីពីការធ្វើមាតុភូមិនិវត្តនេះ គឺធ្វើឡើងក្នុងវេទិកាជួបជុំជាមួយអ្នកគាំទ្រ ក្នុងទីក្រុងប៉ារីស កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩។
ចិនដែលបញ្ជូនអត្តពលិកចំនួន ៨៤៥រូប ទៅចូលរួមប្រកួតលើ៣៨ប្រភេទកីឡា និង៣៧៦វិញ្ញាសា បានទទួលមេដាយត្រឡប់មកវិញសរុប២៨៩ ក្នុងនោះមាស១៣២ ប្រាក់៩២ និងសំរឹទ្ធ៦៥។ សម្រាប់ការប្រកួតកីឡាអាស៊ីលើកទី១៨នេះ ចិនបានទទួលមេដាយច្រើនជាងគេទី២លើប្រភេទកីឡាហែលទឹកដោយទទួលបានមេដាយមាស១៩ ប្រាក់១៧ សំរឹទ្ធ១៤ សរុប៥០មេដាយ។ កីឡាករកីឡាការិនីចិនដែលរកមេដាយមាសជូនជាតិច្រើនជាងគេមានចំនួន៣រូបដែលបានរកមេដាយសរុប១៥មេដាយឲ្យចិន ក្នុងនោះកីឡាករ Xu Jiayu ឈ្នះមេដាយមាស៥តែម្នាក់ឯង កីឡាករ Sun Yang ឈ្នះមេដាយមាស៤ ប្រាក់២ សរុប៦ និងកីឡាការិនី Wang Jianjiahe ទទួលបានមេដាយមាស៤។ រីឯក្រុមអត្តពលិកជប៉ុនដែលបញ្ជូនកីឡាករកីឡារិនីចំនួន៧៦២នាក់ បានទទួលបានមេដាយសរុប២០៥ ក្នុងនោះមាស៧៥ ប្រាក់៥៦ និងសំរឹទ្ធ៧៤។ បើទោះបីជប៉ុនបានទទួលមេដាយសរុបតិចជាងចិនក៏ដោយ ប៉ុន្តែពួកគេបាននាំមុខមេដាយលើប្រភេទកីឡាហែលទឹកដោយទទួបាន៥២មេដាយ ក្នុងនោះមាស ១៩ ប្រាក់២០ និងសំរិទ្ធ១៣។ អ្វីដែលគួរចាប់អារម្មណ៍ កីឡាករ កីឡាការិនីហែលទឹក៤រួបបានរកមេដាយឲ្យជប៉ុនចំនួន២១មេដាយ ដែលធ្វើបានដោយកីឡាការិនីលេចធ្លោជាងគេ Rikako Ikee រកបាន៨មេដាយ មាស៦ ប្រាក់២ កីឡាការិនី Natsumi Sakai ទទួលបាន ៣មេដាយមាស ប្រាក់១ សំរឹទ្ធ១ សរុប៥ កីឡាការិនី Satomi Suzuki បានមេដាយមាស៣ រួមទាំងកីឡាករ Yasuhiro Koseki រកបានមេដាយមាស៣ ប្រាក់២ សរុប៥។ ដោយឡែកកំពូលកីឡាករហែលទឹកសិង្ហបុរី Joseph Schooling ក៏ជាអត្តពលិកដែលអាចនាំមេដាយជូនជាតិច្រើនផងដែរ ដោយរូបគេបានឈ្នះមេដាយមាស២ និងសំរឹទ្ធ២ផងដែរ ពីព្រឹត្តិការណ៍កីឡា Asian Games នេះ៕	ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអាស៊ី Asian Games ឆ្នាំ២០១៨ ដែលរៀបចំឡើងក្នុងក្រុងហ្យាការតា និងប៉ាឡាំបាង ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីបានបញ្ចប់ជាស្ថាពរហើយ ដោយក្នុងនោះក្រុមអត្តពលិកចិន និងជប៉ុនជាក្រុមរកមេដាយច្រើនបំផុតជូនជាតិរបស់ពួកគេក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង៤៥ដែលបានចូលរួមក្នុងកីឡានេះ។ ក្រុមយក្សអាស៊ីទាំងពីរប្រជែងមេដាយគ្នាខ្លាំងលើប្រភេទកីឡាហែលទឹក និងជាប្រទេសដែលឈ្នះមេដាយច្រើនបំផុតលើកីឡានេះដែរ។
នៅក្នុងកម្មវិធីបិទបញ្ចប់វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលខ្លី រយៈពេល៤ថ្ងៃ ស្ដីពីការផាត់មុខបែបពិសេស (Special Effect) ដល់យុវជនកម្ពុជា អ្នកនាង ឌូ ពុធមូលីតា ដែលជាគ្រូបង្គោលក្នុងវគ្គនេះ បានថ្លែងថា អ្នកផាត់មុខក្នុងវិស័យភាពយន្ត មិនមែនចេះត្រឹមតែការផាត់មុខប៉ុណ្ណោះឡើយ ប៉ុន្តែពួកគេមានការងារជាច្រើន នៅពីក្រោយឆាក។ ជាអ្នកផាត់មុខក្នុងវិស័យកុន នៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក ដែលទទួលបានចំណេះពី Hollywood អ្នកនាង ឌូ ពុធមូលីតា ថាអ្នកផាត់មុខក្នុងវិស័យភាពយន្ត ក៏ត្រូវមានជំនាញទំនាក់ទំនងខ្ពស់ដែរ ព្រោះពួកគេ ត្រូវនិយាយការងារជាមួយអ្នកដឹកនាំរឿង ផលិតករ តួសម្ដែង អ្នករៀបចំសម្លៀកបំពាក់ អ្នកថត អ្នកបច្ចេកទេសភ្លើង ពិសេសនិយាយជាមួយជំនួយការអ្នកដឹកនាំរឿងជាដើម។ សម្រាប់ការងារក្រោយឆាក របស់អ្នកផាត់មុខ ពួកគេត្រូវអានអត្ថបទកុនឱ្យយល់ទាំងអស់ ឱ្យដឹងពីចរិតតួអង្គ ការស្លៀកពាក់ តំបន់ដែលតួអង្គរស់នៅ ជីវភាពតួអង្គ និងមុខរបររបស់តួអង្គជាដើម។ ស្វែងយល់លម្អិតពីអំពីតួសម្តែងនីមួយៗ គឺដើម្បីស្រមៃរឿងទាំងនោះ ឱ្យចេញជារូបភាព ដែលអាចផាត់មុខ ឬរូបរាងតួទាំងនោះ ឱ្យដូចស្ថានភាពជីវិតពិត។ មិនត្រឹមតែស្រមៃរូបភាពតែម្នាក់ឯងឡើយ ប៉ុន្តែដើម្បីឱ្យការស្រមើស្រមៃនោះ កាន់តែមានភាពសុក្រឹត អ្នកផាត់មុខ ក៏ត្រូវពិភាក្សាជាមួយ អ្នកដឹកនាំរឿងបន្ថែមដែរ។ រូបពីហ្វេសប៊ុក Apple Fong អ្នកនាង ពុធមូលីតា ពន្យល់៖«កុនធំថត៦ខែ កុនតូច២ ទៅ៤អាទិត្យ។ កុនធំៗ គេឱ្យអ្នកផាត់មុខអាន script នៅផ្ទះ ក៏គេគិតប្រាក់ឱ្យដែរ។ ជំហានទីមួយ អ្នកផាត់មុខ ត្រូវអានសាច់រឿង បន្ទាប់ហើយពួកគេត្រូវតែស្រមៃឱ្យឃើញថា តួនោះគឺជាតួកាច ឬស្លូត ឬតួសុភាព។ ឧទាហរណ៍ថា ជាតួកាច គេកែចិញ្ចើមឱ្យតូចបន្តិច ហើយបាស់ឡើងលើ។ សាច់រឿងតួជក់បារី ត្រូវធ្វើឱ្យធ្មេញគាត់លឿងបន្តិច។ ការ Make up បន្តិចបន្តួចហ្នឹង ធ្វើឱ្យសាច់រឿងកាន់តែដូចការពិត។ ពេលខ្លះតួហ្នឹង ធ្លាប់ជាប់គុក ប៉ុន្តែចូលឈុតដំបូងមក គេមិននិយាយថាគាត់ធ្លាប់ជាប់គុកទេ តើយើងអាចធ្វើយ៉ាងណា ដើម្បីឱ្យអ្នកមើលដឹងថា ពួកគេទើបចេញពីគុក? អ្នកជាប់គុកអាចមានសាក់ ឬជាអ្នកជើងកាងពីមុន អ្នក Make up ត្រូវពិភាក្សាជាមួយអ្នកដឹកនាំរឿង»។ នារីដែលមានស្រុកកំណើតនៅខេត្តស្ទឹងត្រែងរូបនេះ បន្ថែមថា ដំណាក់កាលទី២ អ្នកផាត់មុខ ត្រូវតែស្រាវជ្រាវ។ អ្នកនាង ឧទាហរណ៍ថា សាច់រឿងនិយាយអំពីអ្នករស់នៅខេត្តសៀមរាប នៅជិតប្រាសាទអង្គរ។ ដូច្នេះអ្នកផាត់មុខ ត្រូវតែដឹងពីភាសា (ការនិយាយស្ដីប្រចាំថ្ងៃ) សម្លៀកបំពាក់ និងដឹងពីរបបចំណីអាហាររបស់អ្នករស់នៅទីនោះ។ ត្រូវដឹងពីអាកាសធាតុនៅតំបន់នោះ ថាតើក្ដៅ ឬត្រជាក់? បើតួអង្គនោះ ជាអ្នកធ្វើស្រែ ឬជាអ្នកលក់ដូរ តើពួកគេគួរតែមានសម្បុរបែបណា? រូបពីហ្វេសប៊ុក Apple Fong «ការស្រាវជ្រាវ អាចទៅផ្ទាល់ ឬសួរបងប្អូន ឬអ្នកធ្លាប់ទៅ ឬរស់នៅទីនោះ។ បើគេប្រាប់ថានៅម្ដុំហ្នឹង គេច្រើនស្លៀកសារ៉ុង ពាក់អាវវែង ភាគច្រើនគេធ្វើស្រែ ដូច្នេះយើងត្រូវផាត់សម្បុររបស់គាត់ ឱ្យដូចស្បែកត្រូវកម្ដៅថ្ងៃប៉ះច្រើន។ ប៉ុន្តែបើតួសាច់សខ្ចី យើងអាចនិយាយជាមួយអ្នកដឹកនាំរឿងថា តួមិនដូចទេ តើអាចផាត់មុខគាត់ឱ្យស្រគាំបន្តិចបានទេ? តែប្រយ័ត្ន អ្នកផាត់មុខខ្លះ ផាត់មុខតួខុសពីធម្មជាតិរបស់តួពេក ក៏មិនកើតដែរ ប៉ុន្តែត្រូវផាត់ឱ្យនៅជាខ្លួនគាត់។ ដើម្បីឱ្យការ Make up បានល្អឥតខ្ចោះ ត្រូវតែស្រាវជ្រាវ គឺស្រាវជ្រាវរហូតគ្រប់ពេល»។ នេះគឺជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់អ្នកនាង មូលីតា។ អ្នកផាត់មុខ ដែលចេញពីគ្រួសារក្រីក្រ ជ្រកក្រោមដំបូលផ្ទះខ្ទមតូចមួយ សង់ក្នុងដីរបស់សាលារៀនកាលពីអតីតកាលរូបនេះ អះអាងថា អ្នកផាត់មុខនៅ Hollywood មានសិទ្ធិប្រាប់ទៅអ្នកដឹកនាំរឿង ថាការ make up នោះ មើលទៅនឹងមិនដូចជាការពិតឡើយ ប្រសិនបើយកតួមានសម្រស់ដូចតារា ហើយមកឱ្យដើរតួជាកសិករធ្វើស្រែចម្ការ។ អ្នកនាងបន្ថែមទៀតថា នៅពេលដែលរឿងចេញមក តួអង្គមានសម្បុរ ឬសម្រស់ខុសពីធម្មជាតិ នោះអ្នកផាត់មុខ(Make up) គឺជាអ្នកខុស ព្រោះគ្មានសមត្ថភាពប្ដូរមុខតួអង្គបាន។ នារីដែលមានឪពុកជាជាងសំណង់រូបនេះ ពន្យល់បន្ថែមថា ការស្រាវជ្រាវគឺជារឿងសំខាន់បំផុត ពិសេសការប្រជុំជាមួយអ្នកពាក់ព័ន្ធ កាន់តែច្រើនកាន់តែល្អ។ ឈរនៅលើឆាកធ្វើបទបង្ហាញ អ្នកនាង ឌូ ពុធមូលីតា ពន្យល់ដូច្នេះ៖«សាច់រឿងដាក់ថាតួហូបស្លា ដូច្នេះត្រូវតែមានធ្មេញក្រហម។ បើតួមិនអាចហូបស្លាបាន យើងមានពណ៌អ្វីដែលអាចលាបលើធ្មេញបាន របស់ Make up មានគ្រប់យ៉ាង អាចធ្វើបានទាំងអស់។ ប៉ុន្តែបើធ្វើមិនបានត្រូវប្រាក់អ្នកដឹកនាំរឿង»។ រូបពីហ្វេសប៊ុក Apple Fong បន្ថែមពីនោះ អតីតនិស្សិតមហាវិទ្យាល័យអក្សរសាស្ត្រអង់គ្លេស ជំនាញគ្រូបង្រៀនរូបនេះ ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា អ្នកផាត់មុខ ត្រូវតែសាកល្បងផាត់មុខរហូត គឺផាត់មុនថ្ងៃសម្ដែង ព្រោះវានឹងជួយឱ្យការផាត់នោះ កាន់តែល្អប្រសើរឡើង។ ទោះជាយ៉ាងណា លទ្ធផលនៃការសាកល្បងនោះ ត្រូវតែយកទៅពិភាក្សាជាមួយអ្នកដឹកនាំរឿង ផលិតករ ឬអ្នកថត រួមទាំងក្រុមការងារពាក់ព័ន្ធសំខាន់ផ្សេងៗទៀត។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកនាង មូលីតា ក៏លើកឡើងដែរ ពីផលវិបាក នៅពេលដែលអ្នកផាត់មុខ មិនពិភាក្សាជាមួយក្រុមការងារពាក់ព័ន្ធ។ អ្នកនាង មូលីតា បន្ថែម៖«ឧទាហរណ៍ថា ប្លង់ហ្នឹងបាញ់ភ្លើងពណ៌លឿង។ ដូច្នេះត្រូវផាត់តួឱ្យសបន្តិច ធ្វើយ៉ាងណាឱ្យស៊ីនឹងភ្លើងពណ៌លឿង។ ជាធម្មតា រឿងនៅពេលថតចប់ គេយកទៅកែពណ៌ម្ដងទៀត ដូច្នេះ make up ថតក្នុងកាមេរ៉ាស្អាតហើយ ប៉ុន្តែពេលទៅកែពណ៌ Make up ហ្នឹងបែរជាមិនស្អាតវិញក៏មាន។ មានរឿង Hollywood ខ្លះ ឃើញមុខតួលឿងៗ មកពីពេលថតក្នុងកាមេរ៉ា ឃើញស្អាតហើយ ប៉ុន្តែពេលយកទៅកែពណ៌ បែរជាមិនស្អាតវិញ។ ដូច្នេះចាំបាច់ត្រូវតែ make up តួ ហើយយកទៅថតសាកល្បងជាមួយ ប្លង់ ភ្លើង និងសម្លៀកបំពាក់រហូត ទាល់តែស្អាត»។ បន្ថែមពីនោះទៀត អ្នកផាត់មុខសម្បុរស្រអែមរូបនេះ ថាគ្រឿង Make up មួយចំនួន អាចប្រឡាក់អាវ ឬឈុតខ្លះជាឈុតកាប់ចាក់។ ដូច្នេះអ្នកផាត់មុខ ត្រូវតែនិយាយជាមួយអ្នកកាន់សម្លៀកបំពាក់ ថាតើបានត្រៀមសម្លៀកបំពាក់តួប៉ុន្មាន សម្រាប់ថតឈុតមួយនេះ។ រឿងសំខាន់ដែលអ្នកផាត់មុខ ត្រូវនិយាយជាមួយអ្នកកាន់សម្លៀកបំពាក់ ព្រោះការស្រមើស្រមៃរបស់ពួកគេ អាចខុសគ្នា ដូច្នេះអ្នកទាំងពីរត្រូវប្រជុំគ្នា ពីរការយល់ឃើញរបស់ខ្លួន ទៅលើតួនីមួយៗ ចៀសវាងការខ្វែងគំនិតគ្នា។ រូបពីហ្វេសប៊ុក Apple Fong «យើងខំផាត់តួហ្នឹង ឡើងខៀវពេញខ្លួនទាំងអស់ ប៉ុន្តែនៅពេលតួទៅពាក់អាវ ស្រាប់តែអាវនោះរូតឡើងដល់ក ដូច្នេះ Make up យើង៥ម៉ោង គឺអត់ប្រយោជន៍។ ឧទាហរណ៍ យើងស្រមៃថាតួនោះស្អាត ជាអ្នកធ្វើការក្នុងការិយាល័យ ប៉ុន្តែខាងសម្លៀកបំពាក់គេបែរជាទិញខោអាវដូចមីងលក់ត្រីនៅផ្សារទៅវិញ ដូច្នេះហើយទើបយើងត្រូវតែនិយាយគ្នា ព្រោះការស្រមើស្រមៃរបស់មនុស្សម្នាក់ៗខុសគ្នា»។ នេះជាការពន្យល់របស់អ្នកនាង មូលីតា។ បន្ទាប់មកទៀត អ្នកផាត់មុខ ត្រូវតែជជែកជាមួយតួសម្ដែង តើតួនោះមានប្រតិកម្មជាមួយគ្រឿង Make up ណាមួយឬក៏អត់? អ្នកផាត់មុខនៅ Hollywood រូបនេះ អះអាងថា នៅកម្ពុជាមិនសូវមានបញ្ហាប្រតិកម្មជាមួយផលិតផលឡើយ ប៉ុន្តែបើនៅខាងអឺរ៉ុប បញ្ហានេះមានច្រើន។ អ្នកនាងបន្ថែមថា អ្នកខ្លះប្រតិកម្មសូម្បីតែជាមួយចេក ហើយអ្នកខ្លះទៀតប្រតិកម្មជាមួយនឹង Lavender។ «តួស្រីរបស់ខ្ញុំមួយ ប្រតិកម្មជាមួយ Lavender។ ខ្ញុំត្រួតពិនិត្យគ្រឿងសម្អាងរបស់ខ្ញុំអស់ហើយ មិនមាន Lavender ឡើយ។ រហូតដល់ថ្ងៃថតជាមួយតួប្រុស។ តួទាំងពីរឱបគ្នា។ តួប្រុស មានផលិតផលមួយសម្រាប់ជូតខ្លួន ព្រោះគាត់ត្រូវដោះអាវ ហើយផលិតផលនោះគេដាក់ថា ធ្វើពីអាឡូវីរ៉ា។ នៅពេលថតបានបន្តិច តួស្រីចាប់ផ្ដើមហើមមុខ មួយសន្ទុះក្រោយ ភ្នែកតួស្រីចាប់ផ្ដើមបិទ។ គ្រប់គ្នាឆ្ងល់។ យើងត្រួតពិនិត្យឡើយវិញ ទើបឃើញថា ផលិតផលដែលតួប្រុសប្រើជូតខ្លួននោះ មានសារធាតុតូចមួយរបស់ Lavender ប៉ុន្តែគេមិនដាក់ពាក្យ Lavender ទេ គេដាក់ពាក្យបច្ចេកទេសជំនួសវិញ។ ទាល់តែយកពាក្យនោះ ដាក់ក្នុង google ទើបចេញពាក្យ Lavender។ ដូច្នេះខ្ញុំចង់បញ្ជាក់ថា ត្រូវប្រយ័ត្នឱ្យមែនទែន ចំពោះការប្រតិកម្មនេះ។ ព្រោះពេលតួស្រីថតមិនកើត ខាតពេល ខាតលុយផលិតកម្ម។ ពេលតួមានបញ្ហាជាមួយនឹងគ្រឿង Make up វាជាទំនួលខុសត្រូវរបស់អ្នក Make up»។ នេះជាការលើកឧទាហរណ៍របស់អ្នកនាង មូលីតា។ រូបពីហ្វេសប៊ុក Apple Fong ជំហានបន្ទាប់ អ្នកផាត់មុខ ត្រូវតែមើលលើប្រាក់ដែលផលិតកម្មផ្ដល់ឱ្យសម្រាប់ទិញគ្រឿង Make up។ អ្នកនាងថា គ្រឿងសម្អាងខ្លះ អស់ប្រាក់ប្រហែលតែ៣០ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែតួប្រតិកម្មនឹងផលិតផលនោះ ដោយត្រូវដូរទៅប្រើផលិតផលតម្លៃ៣០០ដុល្លារ ថ្លៃលើសគ្នាច្រើន ដូច្នេះអ្នកផាត់មុខ ត្រូវប្រាប់អ្នកដឹកនាំរឿងជាមុន ដើម្បីឱ្យគាត់គិតថា តើត្រូវដូរតួ ឬត្រូវថែមលុយ? នារីដែលមានម្ដាយធ្វើការនៅមន្ទីរអប់រំរូបនេះ ថាការងាររបស់អ្នកផាត់មុខ ធ្វើតាំងពីគម្រោងចំណាយ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿង Make up ទាំងនោះផងដែរ។ នារីសើចស្រស់ មូលីតា ថាប្រសិនបើអ្នកដឹកនាំរឿង ត្រូវការតួអេលាន២០នាក់ អ្នកផាត់មុខត្រូវគិតទៀត ថាខ្លួនត្រូវការជំនួយការប៉ុន្មាននាក់? ដើម្បីធ្វើការងារនេះ ឱ្យទាន់ពេលវេលា។ អតីតនិស្សិតនៅសកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រ អ្នកនាង ពុធមូលីតា ពន្យល់៖ «បើប្រាប់គេថា ផាត់មុខតួអេលានម្នាក់ ត្រូវការពេល២ម៉ោង គឺត្រូវតែរួចរាល់តាមម៉ោងកំណត់។ ពេលខ្លះតួអេលាន ប្រហែល១០ ឬ២០នាក់ អ្នក Make up ប្រហែល១០០នាក់។ អេលាន១ អ្នកផាត់មុខ៤នាក់អ៊ីចឹងទៅ ប៉ុន្តែសាច់រឿងរបស់គេធ្វើមកល្អៗ គេឱ្យអ្នកមើលស្រមើស្រមៃទៅកាន់ពិភពលោកមួយផ្សេងទៀត។ មានរឿងមួយអ្នកដឹកនាំរឿង ចង់ឱ្យមានឌីសចេញពីខ្នងតួប្រុស។ ដូច្នេះខ្ញុំធ្វើពុម្ពខ្នងតួប្រុសពីស៊ីលីកូន ឈុតហ្នឹងចេញតែ១វិនាទីប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែក្រុមការងារខ្ញុំធ្វើការជិត៣សប្ដាហ៍។ ចំណាយពេលបិទពុម្ពលើខ្នងតួ ពី៤ទៅ៥ម៉ោងទើបរួច»។ ក៏ជារឿងសំខាន់ និងជាទំនួលខុសត្រូវរបស់អ្នកផាត់មុខដែរ គឺការថតរូបប្លង់ដែលបានសម្ដែងរួចទុក។ ហើយនេះជាការពន្យល់របស់អ្នកផាត់មុខ ឌូ ពុធមូលីតា៖«កំពុងថត តួស្រេកទឹក ទៅផឹកទឹកសិន។ ចូលមកវិញរលប់ក្រែមអស់។ ភ្លេចមិនដឹងថាតួលាបក្រែមអី ដាក់ក្រែមក្រហមឱ្យ ដល់តែយកទៅកាត់ទើបឃើញថា តួម្ដងលាបក្រែមក្រហម ម្ដងលាបក្រែផ្កាឈូក។ ខុសបន្តិចៗហ្នឹង ធ្វើឱ្យរឿងរបស់យើងមិនសូវល្អ។ ជួនរឿងរបស់យើងថតបានពាក់កណ្ដាលអស់លុយ ៣ឆ្នាំក្រោយទើបថតបន្ត។ ៣ឆ្នាំក្រោយតួមកវិញអស់សក់ ដូច្នេះយើងត្រូវទៅធ្វើសក់ឱ្យដូចសក់ដើម របស់គាត់។ រូបថតសំខាន់។ ដើម្បីជួយផលិតកម្ម យើងនិយាយជាមួយតួ ៣ឆ្នាំហ្នឹងអត់បានថតទេ ដូច្នេះសុំទុកសក់។ នេះចូលជំនាញទំនាក់ទំនងហើយ»។ រូបពីហ្វេសប៊ុក Apple Fong អ្នកនាង ឌូ ពុឌមូលីតា បញ្ជាក់ថា អ្នកផាត់មុខក្នុងវិស័យភាពយន្ត ត្រូវតែចេះជំនាញឱ្យច្រើន ទាំងជំនាញផាត់បែបស្អាត បែបធម្មជាតិ បែបពិសេស(Special Effect) បែបចាស់ និងបែបក្មេងជាដើម។ បន្ថែមពីនោះ អ្នកនាងថា អ្នកផាត់មុខ មិនអាចអង្គុយចុចតែទូរសព្ទឡើយ ក្នុងពេលធ្វើការ ប៉ុន្តែត្រចៀកត្រូវតែវៃ។ អ្នកផាត់មុខរូបនេះ ឧទាហរណ៍ដូច្នេះ៖«ពេលខ្លះតួមានរបួសជើង ឬជើងមានស្នាម មិនអាចស្លៀកខ្លីបាន ប៉ុន្តែឈុតនេះត្រូវឱ្យតួស្លៀកខ្លី អ្នកផាត់មុខត្រូវគិតភ្លាម ថាតើត្រូវលុបស្នាមនោះដោយរបៀបណា។ គេដូរប្លង់ ដូរភ្លើង ដូច្នេះយើងត្រូវកែមុខតួទៀត។ អ្នកផាត់មុខត្រូវស្ដាប់ ពេលណាគេត្រូវការយើង ពេលណាគេមិនត្រូវការយើង។ កុំចូលទៅឱ្យក្លាយជាការរំខាន»។ ដូចដែលបានបង្ហាញនៅខាងលើ អ្នកផាត់មុខ ឌូ ពុធមូលីតា បញ្ជាក់ថា អ្នកផាត់មុខមានការងារច្រើន ក៏ដូចជាជំនាញច្បាស់លាស់។ ដូច្នេះ អ្នកនាងស្នើដល់អ្នកដែលធ្វើការជាមួយអ្នកផាត់មុខទាំងអស់ ស្ដាប់យោបល់របស់អ្នកផាត់មុខ និងជឿជាក់លើជំនាញរបស់អ្នកផាត់មុខ។ អ្នកនាង មូលីតា បន្ថែម៖«ពេលអ្នកផាត់មុខ ផ្ដល់យោបល់អ្វី ស្ដាប់គាត់ផង បើជួលគាត់មក ត្រូវទុកចិត្តគាត់។ រឿងខ្លះចង់សន្សំបន្តិចបន្តួច ប៉ុន្តែពេលមានបញ្ហា ខាតអស់ច្រើនលើសដើម។ មានគម្រោងមួយថតជាមួយឧកញ៉ា គេថាមិនយកអ្នកផាត់មុខទេ ព្រោះជាវីដេអូឯកសារ។ ប៉ុន្តែពេលចេញវីដេអូ ឧកញ៉ាថាវីដេអូនេះចេញមិនបានទេ ត្រូវថតថ្មី។ គាត់ថាថត៣ថ្ងៃ រោមច្រមុះគាត់ឡើងធំចេញមកក្រៅ អត់មានអ្នកណាប្រាប់គាត់។ ឃើញទេ យើងចង់សន្សំ១០០ដុល្លារ ប៉ុន្តែពេលមានបញ្ហា ខាតអស់ប៉ុន្មាន? ដូច្នេះពេលខ្លះស្ដាប់អ្នកផាត់មុខផ្ដល់យោបល់ខ្លះផង»។ រូបពីហ្វេសប៊ុក Apple Fong យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកនាង មូលីតា ក៏បញ្ជាក់អំពីបញ្ហាសុខភាព ដែលអ្នកផាត់មុខប្រឈម នៅពេលដែលខ្លួនចាស់ដែរ។ តាមគំរូដែលអ្នកនាង មូលីតា ធ្លាប់បានឃើញកន្លងមក អ្នកផាត់មុខភាគច្រើន មានបញ្ហាឈឺជើង ចង្កេះ ឬខ្នង ព្រោះពួកគេយួរកេះ Make up ធ្ងន់ៗ។ អ្នកនាង ឌូ ពុឌមូលីតា គឺជាអតីតនិស្សិត នៃសកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រ ជំនាញគ្រូបង្រៀនភាសាអង់គ្លេស។ នៅឆ្នាំទី៣ នៃការសិក្សា អ្នកនាង ឌូ ពុធមូលីតា ចាប់ផ្ដើមចាប់អារម្មណ៍ការផាត់មុខ គឺក្រោយពីអ្នកនាងបានឃើញមិត្តភ័ក្ដិធ្វើរឿង Zoombie។ អ្នកនាង មូលីតា ទទួលបានអាហារូបករណ៍ នៅឆ្នាំ២០១៦ ទៅរៀនជំនាញផាត់មុខនៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក។ ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០១៨ អ្នកនាងបានបញ្ចប់ការសិក្សានៅ Hollywood ពីសាលា Cinema Make Up School។ ក្រោយបញ្ចប់ការសិក្សា អ្នកនាងបានធ្វើការក្នុងឧស្សាហកម្មភាពយន្ត នៅ Hollywood រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន៕	ភ្នំពេញ៖ តើធ្វើយ៉ាងណាទើបអាចក្លាយជា អ្នកផាត់មុខដ៏ល្អក្នុងវិស័យភាពយន្ត? តើអ្នកផាត់មុខ ក្នុងវិស័យកុន ត្រូវមានទំនួលខុសត្រូវយ៉ាងណា? តើពួកគេ ត្រូវចេះអ្វីខ្លះ? តើពួកគេត្រូវមានជំនាញស្រាវជ្រាវ ឬជំនាញទំនាក់ទំនងឬទេ? ហើយតើហេតុអ្វីអ្នកផាត់មុខ ត្រូវតែមានចំណុចទាំងនោះ? អ្នកនាង ឌូ ពុធមូលីតា អ្នកផាត់មុខខ្សែភាពយន្ត បែបSpecial Effect ដែលទទួលបានជំនាញ ពី Hollywood នឹងចែករំលែករឿងទាំងនោះ។
បន្លែឆៅ បើសិនជាអ្នកឧស្សាហ៍ធ្វើទុក្ខពោះ ពុកធ្មេញ ឬបាក់ធ្មេញ បន្លែឆៅប្រហែលជាមិនមែនជាអាហារដ៏ល្អដែលអ្នកគួរទទួលទានទៀតឡើយ។ ប៉ុន្តែដើម្បីទទួលបានជីវជាតិដែលវាមាន យកល្អគួរតែព្យាយាមញ៉ាំវាដោយចម្អិនវិញទើបជារឿងល្អ។ បន្លែដែលគួរញ៉ាំជាស៊ុបនោះមានដូចជា ល្ពៅ ឬការ៉ុត ហើយគួរតែញ៉ាំកុំដាក់អំបិលថែមអី។ សណ្តែក មនុស្សមួយចំនួនចៀសវាងការញ៉ាំសណ្តែកដោយសារតែវាធ្វើឲ្យផោមច្រើន និងឈឺក្រពះ។ ក្រៅពីជាប្រភពនៃជាតិសរសៃដ៏ឆ្លាតវៃ វាក៏ជាប្រភពនៃប្រូតេអ៊ីន និងជាតិដែកខ្ពស់ដែរ ព្រមទាំងមានជាតិខ្លាញ់ទាបទៀត។ ដើម្បីទទួលបានជីវជាតិពីអាហារមួយនេះល្អគួរតែញ៉ាំវាតិចៗ បានហើយ។ គ្រឿងស្រវឹង ការញ៉ាំគ្រឿងស្រវឹងក្នុងកម្រិតមធ្យមប្រហែលជាជួយបន្ថយការប្រឈមនឹងជំងឺគាំងបេះដូង និងដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលបាន។ ប៉ុន្តែដល់ពេលអាយុកាន់តែច្រើន គ្រឿងស្រវឹងអាចមានប្រសិទ្ធភាពខុសគ្នាវិញ ទោះបីជាអ្នកញ៉ាំវាជាមួយអាហារពេលយប់ក៏ដោយ។ គ្រឿងស្រវឹងអាចរំខានដល់ការគេង និងបង្កើនសម្ពាធឈាមទៀត។ គ្រឿងស្រវឹងក៏អាចធ្វើឲ្យចុះជាតិស្ករក្នុងឈាមលើអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមដែរ។ អាហារធ្វើពីទឹកដោះគោ អ្នកប្រហែលជាមានបញ្ហាលើការរំលាយជាតិទឹកដោះគោ ឬផលិតផលធ្វើពីទឹកដោះគោនៅពេលអាយុកាន់តែច្រើន។ ប៉ុន្តែអ្នកប្រហែលជាមិនត្រូវលះបង់វាចោលទាំងអស់ឡើយដោយសារតែវាអាចផ្តល់ជាតិកាលស្យូម និងប្រូតេអ៊ីនដល់រាងកាយ។ មនុស្សភាគច្រើនអាចញ៉ាំផលិតផលធ្វើពីទឹកដោះគោតិចតួចបានដោយមិនមានឈឺក្រពះអ្វីទាំងអស់។ ជាតិកាហ្វេអ៊ីន ថ្វីបើជាតិកាហ្វេអ៊ីនប្រហែលជាមិនបង្កបញ្ហាដល់មនុស្សគ្រប់គ្នាក៏ដោយ តែវាអាចធ្វើឲ្យអ្នកខ្លះមានអារម្មណ៍តក់ស្លុតបាន។ ជាតិកាហ្វេអ៊ីនក៏អាចបង្កើនចង្វាក់បេះដូង និងធ្វើឲ្យមានបញ្ហានៃការគេងថែមទៀត។ បើសិនជាអ្នកកំពុងតែព្យាយាមកាត់បន្ថយវាហើយ យកល្អគួរតែធ្វើបន្តិចម្តងៗ។ ការបញ្ឈប់ការញ៉ាំលឿនពេកអាចធ្វើឲ្យឈឺក្បាល ចង្អោ ឬក្អួតបាន។ សាច់ មនុស្សដែលចង់មានសុខភាពល្អគឺកាត់បន្ថយការញ៉ាំសាច់ ព្រោះវាជាអាហារដែលពិបាកទំពារបំផុត។ ខណៈពេលដែលហេមបឺហ្គឺផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់ការទំពារ តែវាច្រើនតែមិនសូវមានជីវជាតិឡើយ។ វាអាចមានជាតិខ្លាញ់ពី ២០ ទៅ៣០ភាគរយទៅហើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ អ្នកគួរតែជ្រើសអាហារណាដែលផ្តល់សុខភាពល្អជាងនេះ និងស្រួលទំពារ នោះគឺត្រី។ អាហារប្រៃ បើសិនជាអ្នកអាយុចាប់ពី ៥១ឆ្នាំឡើង ឬមានការប្រឈមនឹងជំងឺខ្ពស់ គ្រូពេទ្យបានណែនាំថា ត្រូវកាត់បន្ថយការញ៉ាំប្រៃ មកត្រឹម ២៣០០មីលីក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃបានហើយ។ បើសិនជាអ្នកស្ថិតក្នុងស្ថានភាពប្រឈមនឹងជំងឺទៀតនោះ ចូរប្រាកដថា មិនត្រូវញ៉ាំជាតិប្រៃច្រើនជាង ១៥០០មីលីក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃឡើយ។ ការដែលញ៉ាំប្រៃច្រើនពេកអាចបង្កើនសម្ពាធឈាម និងប្រឈមកាន់តែខ្ពស់នឹងជំងឺគាំងបេះដូង និងដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលថែមទៀត៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ធម្មតាកាលណាមនុស្សយើងនៅក្មេង រាល់សរីរាង្គក្នុងខ្លួនក៏នៅក្មេង ហើយក៏ធ្វើការបានកាន់តែល្អលើសកម្មភាពផ្សេងៗ ជាពិសេសការយកឈ្នះនឹងជំងឺតែម្តង។ ប៉ុន្តែដល់ពេលដែលមនុស្សអាយុកាន់តែច្រើន ជាពិសេសអាយុចាប់ពី ៦០ឆ្នាំឡើងទៅ សរីរាង្គក្នុងខ្លួនចាប់ផ្តើមថយចុះប្រសិទ្ធភាពរបស់វាហើយ។ ដូច្នេះយកល្អគួរតែព្យាយាមចៀសវាងអាហារមួយចំនួនបើសិនជាអ្នកចង់ឲ្យមានសុខភាពកាន់តែល្អរយៈពេលយូរទៅមុខទៀត។ តើអាហារដែលគួរចៀសវាងទាំងនោះមានអ្វីខ្លះទៅ?
កំពង់ធំ៖ លោក គង់ ចាន់ ជាម្ចាស់សិប្បកម្មចម្លាក់ថ្ម នៅភូមិសំណាក ឃុំកកោះ ស្រុកសន្ទុក ខេត្តកំពង់ធំ។ រយៈពេលជាង ២០ឆ្នាំមកហើយ ដែល លោក គង់ ចាន់ ប្រកបរបរនេះ ។ ម្ចាស់សិប្បកម្មចម្លាក់ថ្ម រូបនេះបានអះអាងថា មុខរបរជាងចម្លាក់នេះ មិនត្រឹមតែជួយឱ្យគ្រួសារលោកមានជីវភាពសមរម្យទេ ថែមទាំងជួយផ្ដល់ការងារដល់ពលរដ្ឋក្នុងភូមិ មិនឱ្យចំណាកស្រុកផងដែរ។ ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមអញ្ជើញលោកអ្នកទស្សនា បទសម្ភាសរវាង លោក គង់ ចាន់ ម្ចាស់សិប្បកម្មចម្លាក់ថ្ម នៅខេត្តកំពង់ធំ ជាមួយលោក សុក ធីរ៉ា អ្នកសារព័ត៌មាននៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ ២៥ ដូចតទៅ៖ សព្វថ្ងៃសិប្បកម្មរបស់លោកគង់ ចាន់ បានជួយឱ្យមនុស្សចំនួន១២នាក់ មានការងារ និងផ្ដល់ចំណេះផ្នែកចម្លាក់ផងដែរ។ លោក គង់ ចាន់ បានឱ្យដឹងថា ចំពោះប្រាក់ខែវិញ គឺលោកគិតជាចំនួនភាគរយនៃការធ្វើរូបចម្លាក់។ «មុខរបរនេះ បើយើងខំប្រឹងខ្លាំងបានយើងបានចំណូលច្រើន។ ដូចខ្ញុំ ជាម្ចាស់មិនសូវធ្វើ ទុកឱ្យតែកូនជាងធ្វើ អ៊ីចឹងក្នុងមួយចម្លាក់ខ្ញុំយកតែ៣០ភាគរយទេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ លោក គង់ ចាន់។ ដ្បិតសព្វថ្ងៃរបរនេះ អាចជួយដល់ពលរដ្ឋជាច្រើននៅក្នុងភូមិសំណាក មិនចាំបាច់ធ្វើចំណាកស្រុក ប៉ុន្តែក្នុងវិបត្តិកូវីដ លោក ចាន់ បានឱ្យដឹងថា ការបញ្ជាទិញមានការធ្លាក់ចុះ ដែលធ្វើឱ្យលោក មានក្ដីបារម្ភខ្លាចមិនអាចបន្តរបរនេះទៅមុខបានទៀត បើបញ្ហានេះនៅតែអូសបន្លាយ៕	ដោយ៖ សុក ធីរ៉ា
តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន សមាគមស្បែកជើង វាយតម្លៃពីផលអវិជ្ជមានទុកជាមុនថា៖«ការព្យួរអត្ថប្រយោជន៍ EBA សម្រាប់ផលិតផលស្បែកជើងកម្ពុជា នឹងធ្វើឲ្យបាត់បង់ការងារយ៉ាងច្រើនសម្រាប់ឧហ្សាហកម្មនេះ ហើយនឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់កម្លាំងពលកម្ម ព្រមទាំងការប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃការវិលត្រឡប់ទៅរកភាពក្រីក្រនៃកម្មកររាប់ម៉ឺននាក់ និង សមាជិកគ្រួសាររាប់ម៉ឺនរាប់ពាន់នាក់បន្ថែមទៀត ដែលពឹងផ្អែកលើកម្មកររបស់យើង»។ សមាគមស្បែកជើង មើលឃើញទៀតថា ការដកផ្នែកខ្លះនៃ EBA នឹងប៉ះពាល់ដល់ការរីកចម្រើននៅក្នុងវិស័យដេរស្បែកជើង និងរាំងស្ទះដល់ការរីកចម្រើនដែលមានរួចមកហើយ។ អត្ថបទទាក់ទង សមាគមរោងចក្រថា ការកាត់ផ្នែកខ្លះនៃ EBA អាចធ្វើឲ្យកម្មកររាប់ម៉ឺននាក់បាត់ការងារ សមាគមស្បែកជើង អធិប្បាយថា៖«តាមពិត វាច្បាស់ណាស់ថា សេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ក្នុងការដកការអនុគ្រោះពន្ធមួយផ្នែក មិនមែនជាមូលហេតុនៃការរំលោភសិទ្ធិកម្មករ ឬកង្វះអនុលោមភាពនៅក្នុងវិស័យការងាររបស់យើងទេ ប៉ុន្តែជាបញ្ហាផ្សេង ក្រៅពីវិស័យស្បែកជើង។ ជាអកុសល សហគមន៍អឺរ៉ុប បានដាក់ទណ្ឌកម្មលើវិស័យរបស់យើង ដោយមិនមានការពន្យល់ណាមួយឲ្យច្បាស់លាស់ឡើយ»។ សមាគមស្បែកជើង លើកឡើងថា ការដកផ្នែកខ្លះនៃ EBA នឹងប៉ះពាល់ដល់ការនាំចេញស្បែកជើងកម្ពុជាប្រមាណ៣០ភាគរយ ទៅទីផ្សារអឺរ៉ុប ដែលជាការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់វិស័យនេះ ដែលបានផ្តល់ការងារដល់ប្រជាជនកម្ពុជា ហើយភាគច្រើនជាស្រ្តី។ បើតាមសមាគមស្បែកជើង នៅកម្ពុជា មានរោងចក្រស្បែកជើង១២០ និងមានកម្មករជាង១៥ម៉ឺននាក់ ដោយក្នុងនោះស្រ្តី មានដល់ទៅ៨៥ភាគរយ។ សមាគមស្បែកជើង សរសេរក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានថា៖«វិស័យស្បែកជើង បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយបង្កើតការងារ បង្កើនប្រាក់ឈ្នួល និង ជួយប្រជាជនរាប់សែននាក់ឲ្យរួចផុតពីភាពក្រីក្រ។ កម្មវិធី EBA គឺជាសសរស្តម្ភមួយ ក្នុងចំណោមសសរស្តម្ភសំខាន់ៗក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយជោគជ័យនៃវិស័យផលិតស្បែកជើងនៅកម្ពុជា»។ សមាគមស្បែកជើង រម្លឹកថា ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ កម្ពុជា បាននាំចេញស្បែកជើងដែលមានតម្លៃប្រមាណ៦៧៥លានអឺរ៉ូ ទៅទីផ្សារអឺរ៉ុប។ ចំនួននេះ ស្មើនឹងជាង១២ភាគរយ នៃការនាំចេញផលិតផលកម្ពុជាសរុប ដែលមានតម្លៃប្រមាណ៥,៣៦ពាន់លានអឺរ៉ូ ទៅទីផ្សារអឺរ៉ុប។ សមាគមស្បែកជើង បានឲ្យដឹងថា បន្ទាប់ពីចិន វៀតណាម ឥណ្ឌូណេស៊ី និង ឥណ្ឌា កម្ពុជា គឺជាប្រទេសផ្គត់ផ្គង់ស្បែកជើងធំជាងគេលំដាប់ទី៥ ទៅកាន់ទីផ្សារអឺរ៉ុប។ ដោយមើលឃើញពីផលប៉ះពាល់ទាំងនេះ សមាគមស្បែកជើង បានទទូចឲ្យគណៈកម្មការអឺរ៉ុប ពិចារណាឡើងវិញចំពោះការដកផ្នែកខ្លះនៃ EBA និងស្នើសុំកុំឲ្យបន្តនីតិវិធីក្នុងការអនុវត្តសេចក្តីសម្រេចនេះ។ បើគ្មានការជំទាស់ពីសភាអឺរ៉ុបនិងក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុបទេ សេចក្តីសម្រេចរបស់គណៈកម្មការអឺរ៉ុប ដែលដកប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ២០ភាគរយពីកម្ពុជា នឹងចូលជាធរមាន នៅថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០។ ពេលនោះ កម្ពុជា នឹងត្រូវបង់ពន្ធ២០ភាគរយ ដែលស្មើនឹងប្រមាណឬជាង១០០លានដុល្លារ ពេលនាំទំនិញចូលទៅទីផ្សារអឺរ៉ុបក្នុងមួយឆ្នាំ។ គណៈកម្មការអឺរ៉ុប បញ្ជាក់ថា ការផ្តាច់ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធដោយផ្នែកខ្លះនេះ នឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ការនាំចេញទំនិញសំខាន់ៗមួយចំនួនរបស់កម្ពុជា ទៅកាន់ទីផ្សារអឺរ៉ុប ដូចជា សម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង ផលិតផលសម្រាប់ធ្វើដំណើរ និង ស្ករស ជាដើម៕	សមាគមស្បែកជើងកម្ពុជា បានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានមួយ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ ដោយបង្ហាញពីផលប៉ះពាល់ទៅលើវិស័យដេរស្បែកជើង ដោយសារគណៈកម្មការអឺរ៉ុប សម្រេចដក១ភាគ៥ ឬ២០ភាគរយ នៃប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ EBA ពីកម្ពុជា។
ផលិតផលបំប៉នសុខភាព និងថែរក្សាសម្រស់ Crystal Young គឺជាផលិតផលបំប៉ន និងជំនួយពិសេសទៅលើសុខភាព និងសម្រស់ ដែលផ្សំ ឡើងពីទងសុកចៀមអូស្រ្តាលី និង គ្រឿងផ្សំពិសេសៗជិត ៣០មុខ ផ្សេងទៀត។ Crystal Young ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីជំនួយដល់សុខភាពទូទៅ និងសម្រស់របស់មនុស្សគ្រប់រូបនៅក្នុងសម័យ កាលដ៏មមាញឹកមួយនេះ។ ផលិតផលបំប៉ននេះត្រូវបានផលិតនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងដោយ ក្រុមហ៊ុនដែលមានបទពិសោធន៍ជាយូរឆ្នាំក្នុងវិស័យសុខភាព និងសម្រស់ ដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា ចុងក្រោយបង្អស់មកផលិតផលិតផលដ៏ពិសេសមួយនេះ ។ Crystal Young ត្រូវបានអភិវឌ្ឍ និងឆ្លងកាត់ ត្រួតពិនិត្យជាច្រើនដង ដើម្បីធានាឲ្យបានពីគុណភាព សុវត្ថិភាព និងប្រសិទ្ធិភាព នៃការប្រើប្រាស់ជូនអតិថិជនគ្រប់រូបរបស់ក្រុមហ៊ុនសម្រស់ធម្មជាតិ។ យើងបានជ្រើសរើសវត្ថុធាតុ ដើមដ៏កម្រដើម្បីអោយផលិតផលិតពិសេសមួយនេះបំពេញនូវតម្រូវការរបស់អតិថិជន ប្រកបដោយ ទំនុកចិត្តខ្ពស់ និងមោទនភាព នៅពេលដែលលោកអ្នកជ្រើសរើសយក Crystal Young យកទៅ ប្រើប្រាស់។ Crystal Young ស្អាតជាងមុន ក្មេងជាងមុន ល្អជាងមុន។ ឃូស៊ី ស៊ុបពើជី (Coosea ZuperG) ជាផលិតផលបំប៉នសុខភាពដែលផ្សំឡើងដោយកំពូលរុក្ខជាតិ អាហារបំប៉នពិសេសៗ ចំនួន ៣មុខ របស់ផែនដីគឺ សារ៉ាយសមុទ្រដាំដុសនៅហាវ៉ៃ (Spirulina) ក្លូរ៉េឡា (Chlorella) និង ប្រូខូលី (Broccoli) រួមផ្សំជាមួយនឹងហ្វាយបឺអ៊ីនញូលីន (Inulin Fiber)។ ឃូស៊ី ស៊ុបពើជី សំបូរទៅដោយវីតាមីនអា វីតាមីនបេកុំផ្លិច វីតាមីនកា និងសាធារធាតុរ៉ែដូចជា ស័ង្កសី កាល់ស្យូម ម៉ាញ៉េស្យូម ប៉ូតាស្យូម ផូស្វ័រ ។ល។ ដែលសុទ្ធជាវីតាមីន និងសាធាតុរ៉ែសំខាន់ៗ ដែលរាងកាយត្រូវការ។ ឃូស៊ី ស៊ុបពើជី (Coosea ZuperG) ក៏សំបូរទៅដោយហ្វាយបឺ ប្រូតេអ៊ីន និងសារធាតុចិញ្ចឹមជាច្រើនទៀតដែលផ្តល់គុណប្រយោជន៍ដល់រាងកាយ។ ឃូស៊ី ស៊ុបពើជី (Coosea ZuperG) មានគុណប្រយោជន៍ដូចជា៖ - ទ្រទ្រង់សុខភាពទូទៅនៃរាងកាយ - ផ្តល់ថាមពលដល់រាងកាយ - ជំនួយដល់សុខភាពភ្នែក - ពង្រឹងសុខភាពកោសិកា - ពង្រឹងប្រព័ន្ធរំលាយអារហារ - ជំនួយដល់ការដំណើរការនៃការបន្សាបជាតិពុលក្នុងរាងកាយ - គ្រប់គ្រង់ទម្ងន់បានល្អ ។ល។ ឃូស៊ី ស៊ុបពើជី (Coosea ZuperG) គឺជាផលិតផលបំប៉នពិសេសតែមួយគត់ដែលមានការដាំដុះ យ៉ាងល្អបំផុត នៅក្នុងទីតាំងដ៏ល្អបំផុតក្នុងទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក។ ឃូស៊ី ស៊ុបពើជី (Coosea ZuperG) ផលិតដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាសម្ងួតដ៏ពិសេសដែលមានតែមួយក្នុងលោក និង បច្ចេកទេសគៀបជាគ្រាប់ដ៏អស្ចារ្យផងដែរ ដោយរោងចក្រមានបទពិសោធន៍ជិត 30 ឆ្នាំ។ ទទួលទាន ឃូស៊ី ស៊ុបពើជី (Coosea ZuperG) ជាប្រចាំដើម្បីអោយរាងកាយរឹងមាំ និងមានសុខភាពល្អ។ Lydo គឺជាគ្រឿងសម្អាងដ៏ល្អសម្រាប់សុខភាពស្បែក។ នៅក្នុងថ្ងៃបើកបង្ហាញផលិតផលថ្មីទាំង ៣ ប្រភេទនេះ ក្រុមហ៊ុនក៏បានរៀបចំពិធីជប់លៀង ជួបជុំតំណាងចែកចាយទូទាំងប្រទេស ព្រមទាំងតារានៃក្រុមហ៊ុនសម្រស់ធម្មជាតិ ដែលក្នុងនោះ មានវត្តមានតារាល្បីៗ និងអ្នកសិល្បៈជាច្រើនបានមកជួបជុំគ្នាក្នុងកម្មវិធី។ នេះសបញ្ជាក់ឱ្យឃើញថា ផលិតផលរបស់ក្រុមហ៊ុនសម្រស់ធម្មជាតិ គឺពិតជាមានសន្ទុះគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងពីអតិថិជនរបស់ខ្លួន។ ក្រុមហ៊ុនសម្រស់ធម្មជាតិ បានឈរជើងលើទីផ្សារក្នុងប្រទេសកម្ពុជាអស់រយៈពេលប្រមាណជាង ៣ឆ្នាំ មកហើយ។ រហូតមកទល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ក្រុមហ៊ុនសម្រស់ធម្មជាតិនៅតែបន្តទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំង ពីសំណាក់ អតិថិជន និងអ្នកគាំទ្ររបស់ខ្លួនទាំងចាស់ ទាំងក្មេង យ៉ាងច្រើនលើសលុបទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។ បន្ថែមពីនេះ ក្រុមហ៊ុនសម្រស់ធម្មជាតិ គឺជាក្រុមហ៊ុនមួយដែលមានទស្សនៈវិស័យជួយឱ្យមនុស្សរស់បានយូរជាង មុន និងមានសុខភាពល្អជាងមុន។ ជាមួយនឹងការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួន ប្រធានក្រុមហ៊ុនសម្រស់ ធម្មជាតិ បានអះអាងថា៖ «នឹងព្យាយាមធ្វើយ៉ាងណានាំយកផលិតផលល្អៗចំពោះសុខភាពមកលក់ ជូនពុកម៉ែបងប្អូនប្រើប្រាស់ ព្រមទាំងធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសក្រសួង សុខាភិបាល ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាជួយលើកកម្ពស់សុខភាពប្រជាជនកម្ពុជាឱ្យកាន់តែល្អប្រសើរជាងពេលមុន»៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖កាលពីថ្ងៃទី០៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ កន្លងទៅ ក្រុមហ៊ុនសម្រស់ធម្មជាតិ ដែលជាក្រុមហ៊ុននាំចូល និងចែកចាយផលិតផលថែបំប៉នសុខភាព និង សម្រស់ បានបើក បង្ហាញផលិតផលថែបំប៉នសុខភាព និងថែរក្សាសម្រស់ចំនួន ៣ប្រភេទ ទៀតបន្ថែមលើ ផលិតផលដែលខ្លួនមានក្នុងរួមមាន៖ Crystal Young , Coosea ZuperG , និង Lydo ។
ករណីឆ្លងថ្មី និងស្លាប់ បន្តកើនឡើង ស្របពេលដែលកម្ពុជា រកឃើញករណីវីរុសកូវីដ-១៩ បំប្លែងថ្មី B.1.617.2 (Delta) កាន់តែច្រើន។ លទ្ធផលវិភាគដោយវិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា រកឃើញវីរុសកូវីដ-១៩ បំប្លែងថ្មី ដែលតា ចំនួន៤៣នាក់ ខណៈនៅថ្ងៃទី១ ខែសីហា រកឃើញ៦៦នាក់ទៀត ។ ក្នុងចំណោមករណីវីរុសកូវីដ-១៩ បំប្លែងថ្មី Delta ដែលទើបរកឃើញ ១០៩នេះ ភាគច្រើនបំផុតគឺជាពលករមកពីថៃ និងមាន៥នាក់ នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ អត្ថបទទាក់ទង បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាមានអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ Delta សរុប២២៣ករណី ត្រឹមពីរថ្ងៃ កម្ពុជារកឃើញអ្នកកើតកូវីដ-១៩ Delta ១០៩នាក់ ដោយ៥នាក់នៅភ្នំពេញ បច្ចុប្បនមកទល់ពេលនេះ កម្ពុជាមានអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ សរុប៧៨៤៧១ នាក់ ក្នុងនោះ១០៩៧១នាក់ ជាករណីនាំចូល។ អ្នកជាសះស្បើយមាន៧១៥១៧ នាក់ និងស្លាប់សរុប១៤៤២នាក់។ កម្ពុជា ក៏បានរកឃើញករណីវីរុសកូវីដ-១៩ បំប្លែងថ្មី B.1.617.2 (Delta) មាន២២៣នាក់ដែរ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២ សីហានេះ៕	ក្រសួងសុខាភិបាល នៅថ្ងៃទី២ ខែសីហានេះ ប្រកាសថាបានមនុស្សចំនួន ៥៦០នាក់ទៀត បានឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងនោះ ១៦៩ នាក់ជាករណីនាំចូល។ អ្នកជាសះស្បើយ មាន៧៦៣ នាក់បន្ថែម និងស្លាប់២២នាក់ទៀត។
បរិវារស័ព្ទ «ណាន់» អាចគន្លាស់បានជាពាក្យ «ណាន់តែន គឺ ណែនតាន់»។ ដកស្រង់ចេញពី «បរិវារស័ព្ទក្នុងភាសាខ្មែរ» និពន្ធដោយ លោក ស៊ីសុវត្ថិ ប៉ូរក្ខស៊ី និងផ្សាយចេញពីសមាគមសម្តេច ជួន ណាត ឆ្នាំ១៩៧២	តាមវចនានុក្រម ណែនណាន់ មានន័យថា ចង្អៀត, កកកុញ, ជុំជិត។ ឈរណែនណាន់, មនុស្សច្រើនណែនណាន់ ។ ណែនណាន់តាន់តាប់ គឺណែនណាន់ខ្នាន់ខ្នាប់ពេញពាស ។
ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋចិន ប្រមុខការទូតចិន លោក វ៉ាង យី បានលើកឡើងជាថ្មី ជុំវិញបញ្ហាទំនាក់ទំនង កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការប្រឈមមុខដាក់គ្នាចិន និងអាមេរិក។ បើតាមលោក វ៉ាង ចិន គឺមានជំហរយ៉ាងច្បាស់ និងមិនផ្លាស់ប្តូរឡើយ និងរីករាយក្នុងការចរចាជាមួយអាមេរិក ដោយឈរលើមូលដ្ឋាននៃសមភាព និងការគោរពទៅវិញទៅមក។ ក្នុងន័យនេះ ចិននឹងមិនអនុញ្ញាតឱ្យប្រទេសណាមួយសម្រេចកិច្ចការពិភពលោកជាឯកតោភាគីឡើយ ហើយក៏មិនអនុញ្ញាតឱ្យប្រទេសណាមួយមកកេងចំណេញដែរ។ «ចិនស្វាគមន៍កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ប្រសិនបើចាំបាច់ ប៉ុន្តែវាត្រូវតែផ្អែកលើផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក»។ លោក វ៉ាង ដែលជាទីប្រឹក្សារដ្ឋចិនផងដែរនោះ បានលើកឡើងបែបនេះក្នុងកិច្ចសម្ភាសក្រោយជំនួបបន្តបន្ទាប់គ្នាជាមួយសមភាគីមកពីប្រទេសបួនរបស់អាស៊ាន។ លោកបន្ថែមថា ភាគីតែម្ខាងមិនគួរបង្កើតលក្ខខណ្ឌ ដោយមិនមានការព្រមព្រៀងពីភាគីម្ខាងទៀតឡើយ។ ទន្ទឹមនេះ លោកវ៉ាង បានបន្តទៀតថា ក្រុងប៉េកាំងនឹងមិនគេចពីការប្រកួតប្រជែងឡើយ ប៉ុន្តែការប្រកួតប្រជែងទាំងនោះត្រូវតែយុត្តិធម៌ ស្របច្បាប់ និងស្របតាមគោលការណ៍នៃការប្រកួតប្រជែង។ លោកក៏រំឭកថា ការប្រកួតប្រជែងទាំងនោះ ត្រូវបញ្ចៀសការរំលោភអំណាច និងការដកហូតសិទ្ធិក្នុងការអភិវឌ្ឍរបស់អ្នកដទៃ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក វ៉ាង បញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើមាននៅតែកើតឡើង ចិននឹងដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនោះ ដោយស្ងប់បំផុត និងមិនខ្លាចអ្វីឡើយ។ ស្របគ្នាដែរ ទីប្រឹក្សារដ្ឋចិន ក៏បានផ្តាំប្រាប់រដ្ឋបាលអាមេរិកផងដែរថា៖ «កិច្ចចរចា គឺប្រសើរជើងការប្រឈមមុខ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រសើរជាការតទល់គ្នា»។ ក្នុងន័យនេះលោក វ៉ាង ចង់អះអាងថា កិច្ចសហការរវាងប្រទេសមហាអំណាចទាំងពីរ នឹងចូលរួមចំណែកក្នុងការការពារសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងការអភិវឌ្ឍរបស់ពិភពលោក។ សូមបញ្ជាក់ថា ដ្បិតរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរថ្មីនៅដើមឆ្នាំ២០២១ មកក៏ដោយ ប៉ុន្តែទំនាក់ទំនងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងក្រុងប៉េកាំង ហាក់មិនល្អប្រសើរឡើយ។ ប្រទេសទាំងពីរ នៅតែប្រើសម្តីធ្ងន់ដាក់គ្នាទៅវិញទៅមកលើបញ្ហាជនជាតិភាគតិចក្នុងតំបន់ស៊ីនជាំង បញ្ហាហុងកុង កោះតៃវ៉ាន់ បញ្ហាពាណិជ្ជកម្ម និងជំងឺកូវីដ-១៩ ជាដើម៕	ប្រមុខការទូតចិន លោកវ៉ាង យី នៅថ្ងៃទី៤ ខែមេសា បានផ្ញើសារទៅអាមេរិកជាថ្មីថា រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងប៉េកាំង ស្វាគមន៍កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ប៉ុន្តែកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទាំងនោះ ត្រូវផ្អែកលើផលប្រយោជន៍ និងដោះស្រាយបញ្ហាទៅវិញទៅមក។ ប៉ុន្តែលោក វ៉ាង ក៏បានជំរុញឱ្យអាមេរិក គោរពផលប្រយោជន៍ដ៏សំខាន់របស់ចិនផងដែរ។
អ្នកស្រី ជុំ ច័ន្ទវាសនា ប្រធានគម្រោងសិល្បៈ ស-ស ប្រាប់សារព័ត៌មាន ThmeyThmey25 ថាស្នាដៃសិល្បៈទស្សន៍ទាំងនោះ ត្រូវបានសិល្បករបង្កើតឡើង ដោយឆ្លុះបញ្ចាំងពី បរិបទសង្គម ដែលសិល្បករជួបប្រទះ និងបង្ហាញតាមរយៈស្នាដៃសិល្បៈរបស់ពួកគេ។ ស្នាដៃសិល្បៈមួយចំនួន ក្នុងពិព័រណ៍ស្នាដៃសិល្បៈសហសម័យ។ រូបភាពផ្ដល់ដោយអ្នកស្រី ជុំ ច័ន្ទវាសនា ប្រធានគម្រោងសិល្បៈ ស-ស។ តាមរយៈការតាំងពិព័រណ៍នេះ អ្នកស្រី ច័ន្ទវាសនា ពន្យល់ថា វាជារឿងសំខាន់មួយ ដែលជំរុញឱ្យមានការរីកចម្រើន នៃសហគមន៍សិល្បៈសហសម័យនៅកម្ពុជា ក៏ដូចជាឱ្យសាធារណជន បានដឹងពីអ្វីដែលបានកើតឡើង ក្នុងសង្គមនីមួយៗ ដែលសិល្បៈករបានប្រទះ។ អ្នកស្រីបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖ «ការតាំងពិព័រណ៍នេះសំខាន់ គឺវាបានបង្ហាញពីការអប់រំ យល់ដឹងពីប្រវត្តិសាស្ត្រ ឬជាបញ្ហាដែលបានកើតឡើង ក្នុងប្រទេស ឬសង្គមនីមួយៗ»។ ការតាំងពិព័រណ៍នេះ មានការចូលរួមពីសិល្បករជាតិ និង អន្តរជាតិ មកពីបណ្ដាប្រទេសក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមមាន កម្ពុជា វៀតណាម ឥណ្ឌូនេស៊ី ថៃ មីយ៉ាន់ម៉ា ចិន សិង្ហបុរី ជាដើម។ កម្មវិធីពិព័រណ៍ និង ការដាក់ដេញថ្លៃស្នាដៃសិល្បៈសហសម័យនេះ នឹងបើកសម្ពោធនៅថ្ងៃទី២០ ខែតុលា និងដាក់ពិព័រណ៍រហូតដល់ថ្ងៃទី ១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២។ កម្មវិធីនេះ ធ្វើឡើងនៅវិចិត្រសាល AiR Gallery នៃ FT Gallery នៅ Factory Phnom Penh រាជធានីភ្នំពេញ។ គួរជម្រាបផងដែរថា កម្មវិធីពិព័រណ៍ និង ដាក់ដាញថ្លៃនេះ ជាលើកទី២ហើយ ដែលគម្រោងសិល្បៈ ស-ស បានរៀបចំឡើង ដែលលើកទី១ ត្រូវបានប្រព្រឹត្តឡើងនៅឆ្នាំ២០២០កន្លងទៅ ពោលគឺរៀបចំឡើង២ឆ្នាំម្ដង។ កម្មវិធីនេះ គឺដើម្បីដាក់ដេញថ្លៃនូវស្នាដៃសិល្បៈទាំងនោះ ដើម្បីទ្រទ្រង់ដល់គម្រោងសិល្បៈ ស-ស ផ្ទាល់ ក៏ដូចជាសិល្បករផងដែរ៕ ស្នាដៃមួយចំនួន ក្នុងពិព័រណ៍ស្នាដៃសិល្បៈសហសម័យ។ រូបភាពផ្ដល់ដោយអ្នកស្រី ជុំ ច័ន្ទវាសនា ប្រធានគម្រោងសិល្បៈ ស-ស។ អ្នកស្រី ជុំ ច័ន្ទវាសនា ប្រធានគម្រោងសិល្បៈ ស-ស។ រូបភាពផ្ដល់ដោយអ្នកស្រី ជុំ ច័ន្ទវាសនា ប្រធានគម្រោងសិល្បៈ ស-ស។	ភ្នំពេញ៖ គម្រោងសិល្បៈ ស-ស រៀបចំកម្មវិធីពិព័រណ៍ស្នាដៃសិល្បៈទស្សន៍សហសម័យ ប្រភេទគំនូរ រូបថត ចម្លាក់ និងវីដេអូ របស់សិល្បករជាតិ និងអន្តរជាតិចំនួន៩១នាក់។ ពិព័រណ៍ស្នាដៃសិល្បៈសហសម័យនេះ ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណង ដើម្បីប្រមូលថវិកាទ្រទ្រង់គម្រោងសិល្បៈ ស-ស និង សិល្បករចូលរួម តាមរយៈការដេញថ្លៃស្នាដៃ សិល្បៈទាំងនោះ។
Newcastle ជាក្រុមទី២បន្ទាប់ពី Manchester United ដែលបញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់បាតតារាងក្នុងពូល ដោយសូម្បីកៅអី Europa League ក៏គ្មាន។ សារិកាព្រៃ ដែលដឹកនាំដោយលោក Eddie Howe បង្ហាញទម្រង់លេងល្អហើយនៅជំនួបចុងក្រោយទល់ AC Milan ប៉ុន្តែពួកគេគ្មានសំណាងក្នុងការសម្រេចទីបន្តបន្ទាប់។ ១គ្រាប់របស់ Newcastle ធ្វើបានដោយ Joelinton មុនពេល Christian Pulisic និង Samuel Chukwueze រកបានម្នាក់១គ្រាប់តាមពីក្រោយ ដើម្បីជួយ AC Milan ឈ្នះ ២-១ វិញ។ តាមរយៈជ័យជម្នះនេះ បានជួយក្រុមអ៊ីតាលី AC Milan បញ្ចប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ពូល F សល់កៅអី Europa League ស្របពេល Borussia Dortmund និង Paris Saint-Germain ចាប់ដដៃគ្នាឡើងទៅវគ្គបន្ត បន្ទាប់ពីក្រុមទាំងពីរស្មើគ្នា ១-១ នៅជំនួបចុងក្រោយ ។ Dortmund បញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់កំពូលតារាង ឯនៅលេខ២ PSG។ ក្នុងចំណោមក្រុមទាំង១៦ ដែលបន្តទៅវគ្គខ្វែង មានតែក្រុមមកពីលីគ La Liga របស់អេស្ប៉ាញប៉ុណ្ណោះដែលមាន៤ក្រុមឆ្លងផុតវគ្គចែកពូល ហើយបញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់កំពូលតារាងថែមទៀត។ អ៊ីតាលី Serie A មាន៣ក្រុម អង់គ្លេស Premier League មាន២ក្រុម និងអាល្លឺម៉ង់ Bundesliga មាន២ក្រុម។ ខាងក្រោមនេះជាក្រុមទាំង១៦ ដែលឆ្លងផុតវគ្គចែកពូល UCL រដូវកាល២០២៣-២៤៖ ក្រុមម្ចាស់ការពារជើងឯក Man City, Arsenal, Barcelona, Real Madrid, AT-Madrid, Real Sociedad, Bayern Munich និង Dortmund ឈរកំពូលតារាងតាមពូល និង Inter Milan, Napoli, Lazio, FC Copenhagen, PSV Eindhoven, PSG, RB Leipzig និង FC Porto បញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី២តាមពូលរៀងខ្លួន។ ៨ក្រុមទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ ដែលសល់កៅអី Europa League មាន Shakhtar Donetsk, Young Boys, AC Milan, Feyenoord, Benfica, Sporting Braga, Lens និង Galatasaray៕	រកឃើញ១៦ក្រុមឡើងទៅវគ្គខ្វែង UEFA Champions League ក្រោយប្រកួត៦លើករៀងខ្លួនក្នុងវគ្គចែកពូល។ Newcastle United ដែលទើបបង្ហាញខ្លួនដំបូងក្នុងក្របខណ្ឌអឺរ៉ុប ខកឱកាសឡើងទៅវគ្គបន្ត ក្រោយចាញ់ AC Milan ២-១ នៅជំនួបចុងក្រោយ។ មានតែក្រុមអង់គ្លេសពីរប៉ុណ្ណោះឈានទៅវគ្គ១៦ក្រុម ឯអេស្ប៉ាញមានដល់ទៅ៤ក្រុម។
លោក គួច ចំរើន និង មន្ត្រីគណៈកម្មាធិការឆ្នេរ បានជួបប្រជុំជាមួយអាជីវករ៤៤នាក់ ដែលមានតូបលក់ដូរ នៅឆ្នេរអូរឈើទាល កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩ ជុំវិញគម្រោងនៃការសង់តូបថ្មី។ បើតាមការបង្ហាញរបស់មន្ត្រីគណៈកម្មាធិការឆ្នេរ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំ គំរូតូបថ្មីនេះ មានពីរប្រភេទ គឺតូបទោល និង តូបភ្លោះ។ គំរូថ្មី (រូបភាពពីរដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ) លោក គួច ចំរើន ថ្លែងថា គណៈកម្មាធិការឆ្នេរ បានរៀបចំគំរូប្លង់ថ្មី ដើម្បីឲ្យមានរចនាប័ទ្មទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ។ លោកអភិបាលខេត្ត បន្តថា អាជីវករ ជាអ្នកសាងសង់តូប ដោយខ្លួនឯង ដោយមានការសម្របសម្រួលពីមន្រី្ត។ លោក ឃាង ភារម្យ អ្នកនាំពាក្យសាលាខេត្តព្រះសីហនុ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា អាជីវករទាំងនោះ បានឯកភាព ចំពោះគម្រោងធ្វើតូបថ្មីនេះ។ ប៉ុន្តែ លោក បានអះអាងថា កន្លងមកធ្លាប់មានអាជីវករខ្លះ សុំពន្យារពេលក្នុងការសង់តូបថ្មី ដោយសារមានបុណ្យឈប់សម្រាកជាប់ៗគ្នា ដែលធ្វើឲ្យពិបាកនិងគ្មានពេលគ្រប់គ្រាន់។ អ្នកនាំពាក្យ បញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ម្ចាស់តូបអាចសាងសង់បានចាប់ពីពេលនេះ។ គម្រោងនេះ ជាគម្រោងរបស់គណៈកម្មាធិការឆ្នេរ [ដែលតម្រូវឲ្យ] សាងសង់តូបឡើងវិញ ដើម្បីសោភ័ណភាពឆ្នេរ សម្រាប់ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ»៕	លោក គួច ចំរើន អភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ និង គណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងនិងអភិវឌ្ឍតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រកម្ពុជា បានស្នើឲ្យអាជីករទាំងអស់ នៅឆ្នេរអូរឈើទាល ក្នុងសង្កាត់លេខ៤ ក្រុងព្រះសីហនុ សាងសង់តូបថ្មី តាមគំរូប្លង់ ដែលគណៈកម្មាធិការឆ្នេរ ផ្តល់ជូន។
លោក ម៉ម វិរ៉ុត ជាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន S Golden City Construction ទទួលបានប្រាក់កម្ចីពីធនាគារសម្រាប់ដំណើរការអាជីវកម្មរបស់លោកអស់រយៈពេលជាង ១០ ឆ្នាំហើយ។ លោកបានថ្លែងប្រាប់ Amazadia (អាម៉ាហ្សាឌៀ) ថា ពីមុនលោកធ្លាប់បានខ្ចីប្រាក់ពីធនាគារពាណិជ្ជកម្មក្នុងស្រុកមួយ ប៉ុន្តែក្រោយមកបានប្តូរមកធនាគារពាណិជ្ជ ឈីហ្វ វិញដោយបានធ្វើការកត់សម្គាល់ឃើញថា ធនាគារ ឈីហ្វ ផ្តល់នូវអត្រាការប្រាក់ដែលមានការប្រកួតប្រជែង។ លោកបានបន្តថា៖ «ពួកគេផ្តល់នូវសេវាកម្មល្អ ងាយស្រួល និងឆាប់រហ័សនៅពេលពិគ្រោះយោបល់ ដែលស្របទៅតាមតម្រូវការរបស់ក្រុមហ៊ុនខ្ញុំដូច្នេះខ្ញុំបានសម្រេចចិត្តស្នើសុំប្រាក់កម្ចី ហើយជ្រើសរើសឈីហ្វធ្វើជាដៃគូអាជីវកម្មរបស់ខ្ញុំ»។លោកបន្ថែមថាបើទោះបីមានការបិទខ្ទប់អំឡុងពេលការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលរំខានដល់អាជីវកម្មមួយចំនួននៅភ្នំពេញក៏ដោយ ក៏ស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុរបស់ ឈីហ្វ នៅតែបន្តមានភាពវិជ្ជមាន។ លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ប្រាក់កម្ចីនេះគាំទ្រដល់កំណើនអាជីវកម្មរបស់ខ្ញុំ ហើយខ្ញុំមិនដែលជាប់ក្នុងបញ្ជីខ្មៅនៅពេលសងប្រាក់កម្ចីយឺតយ៉ាវនោះទេ ព្រោះក្រុមហ៊ុនរបស់ខ្ញុំគ្រប់គ្រងហានិភ័យបានល្អទាក់ទងនឹងផែនការអាជីវកម្ម និងបំណុល។ យើងមានទុនបំរុងទុក ដូច្នេះយើងមិនមានបញ្ហាជាមួយនឹងការសងប្រាក់កម្ចីឡើយ»។ បច្ចុប្បន្ន លោក វិរ៉ុត កំពុងប្រើប្រាក់កម្ចីដើម្បីពង្រីកអាជីវកម្មរបស់លោក រួមមានការទិញដីនិងប្រើវាជាទ្រព្យបញ្ចាំដើម្បីស្នើប្រាក់កម្ចីបន្ថែម។ ពីមុនខ្ញុំបានខ្ចីប្រាក់ពីធនាគារពាណិជ្ជក្នុងស្រុកមួយ តែនៅពេលដែលខ្ញុំកត់សម្គាល់ឃើញថាធនាគារ ឈីហ្វផ្តល់អត្រាការប្រាក់ទាប ខ្ញុំក៏សម្រេចចិត្តប្តូរមកធនាគារ ឈីហ្វវិញ ដើម្បីគាំទ្រអាជីវកម្មរបស់ខ្ញុំ»។ លោកថ្លែងថា លោកបានខ្ចីប្រាក់សរុបចំនួន ៥០០,០០០ ដុល្លារពីធនាគារ ឈីហ្វហើយនឹងពិចារណាស្នើបន្ថែមទៀត បើសិនអាជីវកម្មរបស់លោកដំណើរការបានល្អ។ យោងតាមទិន្នន័យថ្មីៗពីធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា (NBC) កម្ពុជាមានធនាគារពាណិជ្ជចំនួន ៥១ ធនាគារឯកទេសចំនួន ១៤ និងស្ថាប័នមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុជាង ១៤០ ។ របាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំរបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាបង្ហាញថាផលប័ត្រប្រាក់កម្ចីសរុបរបស់វិស័យធនាគារឆ្នាំ ២០២០ មានចំនួន ៣០,២ ពាន់លានដុល្លារដែលមានការកើនឡើង ១៥,៣ភាគរយធៀបនឹងឆ្នាំ ២០១៩ ។ ចំនួនទឹកប្រាក់សរុបតំណាង ១,២ លានឥណទាន។ ការបែងចែកប្រភេទប្រាក់កម្ចីតាមវិស័យរួមមានការលក់រាយ ១៥,៥ ភាគរយប្រាក់កម្ចីផ្ទះ ១២,៨ ភាគរយលក់ដុំ ៩,៧ ភាគរយប្រាក់កម្ចីផ្ទាល់ខ្លួន ៩,៨ ភាគរយសំណង់ ៩,២ ភាគរយអចលនទ្រព្យ ៨,៤ ភាគរយវិស័យកសិកម្ម ៧,៧ ភាគរយនិងវិស័យផ្សេងទៀត ២៦,៩ ភាគរយ។ លោក សិន ដារិទ្ធ ជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់សាច់នាំចូល បានមានប្រសាសន៍ថា កាលពីមុនលោកបានខ្ចីប្រាក់ពីធនាគារពាណិជ្ជចំនួន ៣ មុនពេលដូរមកប្រើធនាគារពាណិជ្ជ ឈីហ្វ ដែលបានជួយជំរុញកំណើនអាជីវកម្មរបស់លោក។ លោកបន្តថា៖ «ខ្ញុំមិនមានបញ្ហាប្រឈមនឹងការសងប្រាក់កម្ចីនោះទេទោះបីមានវិបត្ដិកូវីដ-១៩ ក៏ដោយពីព្រោះខ្ញុំមានទុនបំរុងសម្រាប់យ៉ាងហោចណាស់រយៈពេល ៦ ខែក្នុងករណីអាជីវកម្មប្រឈមនឹងការបាត់បង់ចំណូល។ តែអាជីវកម្មរបស់លោកនៅតែបន្តរីកលូតលាស់បានល្អអំឡុងពេលមានជំងឺរាតត្បាត ពីព្រោះតម្រូវការស្បៀងអាហារកំពុងតែកើនឡើងជាលំដាប់»។ លោកដារិទ្ធ ជាអ្នកនាំចូលសាច់ និងត្រីពីប្រទេសឥណ្ឌា អូស្ត្រាលី និងជប៉ុន ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ភោជនីយដ្ឋាននិងសណ្ឋាគារលំដាប់ខ្ពស់ដូចជា Naga World និង Tonle Bassac ។ លោកបានខ្ចីប្រាក់ជាង ១០០,០០០ ដុល្លារក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ហើយរយៈពេលសងគឺ ១៥ ឆ្នាំ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំប្រើប្រាក់កម្ចីនេះដើម្បីពង្រីកអាជីវកម្មផ្សេងទៀតដែលរួមមានការផ្គត់ផ្គង់ផ្លែឈើ។ ខ្ញុំនឹងស្នើប្រាក់កម្ចីបន្ថែមពីធនាគារ ឈីហ្វនាពេលអនាគតពីព្រោះពួកគេផ្តល់នូវលក្ខខណ្ឌងាយស្រួល បើធៀបនឹងធនាគារផ្សេងទៀត»។ លោកបន្តថា ការទទួលបានជំនួយហិរញ្ញវត្ថុពីធនាគារគឺជាជម្រើសដ៏ល្អសម្រាប់អ្នកដែលធ្វើអាជីវកម្ម ពីព្រោះវាផ្តល់នូវការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុយ៉ាងខ្លាំងហើយក៏មាននូវផែនការអាជីវកម្មច្បាស់លាស់ផងដែរ។ លោកបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំស្គាល់ធនាគារឈីហ្វតាមរយៈការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មខ្ញុំក៏បានឃើញនាយកប្រតិបត្តិរបស់ឈីហ្វផ្តល់កិច្ចសម្ភាសអំពីធនាគារនិងប្រាក់កម្ចី។ ហើយមិត្តរបស់ខ្ញុំក៏បានណែ នាំឲ្យខ្ញុំស្គាល់ផងដែរ»៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ឧស្សាហកម្មធនាគារគឺជាវិស័យមួយដែលមានការរីកចម្រើនបំផុតនៅកម្ពុជា រួមមានធនាគារពាណិជ្ជធនាគារឯកទេស និងគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ។ បើទោះបីមានការវិនិយោគបន្ថែមក៏ដោយក៏វិស័យនេះប្រឈមនឹងការប្រកួតប្រជែងដ៏លំបាកក្នុងទីផ្សារដ៏ចង្អៀតនេះដែរ។ ទោះយ៉ាងណា កត្តានេះបានផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ ក៏ដូចជម្រើសកាន់តែច្រើនដល់អតិថិជន។
បើតាម លោក អន សុភាព បុរាណវិទូដែលកាន់ការងារនៅកំណាយស្រាវជ្រាវ ព្រះកេស (ក្បាល) ទេវតា នៃចម្លាក់កូរសមុទ្រទឹកដោះខ្លោងទ្វារជ័យ បានជ្រុះបាក់ធ្លាក់ស្ទើរទាំងស្រុង។ យ៉ាងណា ក្រោយការស្រាវជ្រាវនេះ ត្រូវបានដឹងថា ព្រះកេសទាំងនោះខ្លះនៅសារមន្ទីរអង្គរ និងខ្លះទៀតនៅក្រៅប្រទេស ដែលមានប្រហែល៦០ភាគរយនៃរូបទាំងអស់។ ការណ៍នេះ ធ្វើឱ្យអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា គិតគូរលើកគម្រោងជួសជុលឡើង ដ្បិតខ្លោងទ្វារនេះក៏មានសាៈរសំខាន់មួយដែរ។ កំណាយស្រាវជ្រាវមួយ ត្រូវធ្វើឡើងក្នុងន័យពិនិត្យមើលស្ថានភាពគ្រឹះតួស្ពាននៃខ្លោងទ្វារជ័យ។ អ្នកបុរាណវិទ្យាបានបើករណ្ដៅកំណាយនៅជ្រុងខាងត្បូង ផ្នែកចម្លាក់ទេវតា ដោយឃើញរចនាសម្ព័ន្ធជាកាំជណ្ដើរលុងចូលទៅក្នុងរណ្ដៅដីពី៥ទៅ៧កាំ។ ក្រោយពិនិត្យស្ថានភាព អ្នកជំនាញសន្និដ្ឋានជារួមថា គ្រឹះនៅមាំល្អ ព្រោះធ្លាប់បានជួសជុល នៅសម័យកណ្ដាលនាសតវត្សទី១៦ និងសម័យបារាំងឆ្នាំ ១៩២០។ លោក អន សុភាព បានបញ្ជាក់ថា ៖« ជាលទ្ធផលផ្នែកខាងក្រោម ចុះទៅក្រោម អ្នកជំនាញហានិភ័យមើលឃើញថា មិនមានបញ្ហាអី្វទេ វានៅរឹងមាំល្អ អ្វីជាបញ្ហាផ្នែកបារាំងជួសជុល នៅខាងលើ៤ទៅ៥ស្រទាប់។ ប្រហែលជួសជុលពេលនោះមិនបានល្អ ទើបខូចខាត មានខ្លះថ្មហែក ជញ្ជាំងហូរច្រោះទឹកជាដើម»។ នៅថ្ងៃទី៨ ឧសភា កន្លងទៅ កំឡុងពេលធ្វើកំណាយ ក្រុមការងាររបស់លោក អន សុភាព បានប្រទះឃើញព្រះកេសទេវតាមួយ ទំនងជ្រុះធ្លាក់កំឡុងពេលណាមួយ។ ពេលនោះ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានយកព្រះកេសនោះវាស់វែង និងដឹកយកទៅរក្សាទុកនៅសារមន្ទីរព្រះនរោត្តម សីហនុ-អង្គរ ដើម្បីសម្អាត និងជួសជុល ឡើងវិញ។ ចំណុចនេះលោក អន សុភាព បានបន្ថែមថា៖«គម្រោងដើម្បីយកព្រះកេសមកដាក់ តែមុននឹងដាក់យើងត្រូវតែពង្រឹងដងខ្លួន ហើយដងខ្លួនឈរនៅលើតួស្ពាន អ៊ីចឹងដើម្បីឱ្យមានលំនឹង មានសុវត្ថិភាព យើងត្រូវសិក្សាដេញតទាំងអស់ពីលើដល់ក្រោម។ អ៊ីចឹង! ពួកខ្ញុំមកកំណាយនេះ មិនមែនកំណាយរកព្រះកេសទេ គឺយើងកំណាយមើលស្ថានភាពរបស់គ្រឹះ នេះ ឬផ្នែកខាងក្រោមនៃជញ្ជាំងរបស់ស្ពាន តើវាមានស្ថានភាពយ៉ាងម៉េច វាខូចខាតយ៉ាងម៉េច ឬមួយក៏វានៅល្អទេ ដើម្បីវាយតម្លៃ។ ប៉ុន្តែដោយចៃដន្យ ពេលកំណាយទៅក៏បានប្រទះឃើញព្រះកេស របស់ទេវតាមួយ ដែលធ្លាក់កប់ក្នុងនេះ»។ ខ្លោងទ្វារជ័យនៃក្រុងអង្គរធំ តាមការរៀបរាប់របស់បុរាណវិទូដែលកាន់ការងារនៅកំណាយស្រាវជ្រាវរូបនេះ ព្រះកេសទេវតាដែលប្រទះឃើញនៅពេលនោះ មានសភាពល្អ តែរៀងបាក់ខ្ទង់ចម្រុះបន្តិច។ ក្រោយសិក្សាគេសន្និដ្ឋាន ជាព្រះកេសរបស់ទេពឈរនៅលេខរៀងទី២៣ បើរាប់ពីមុខមក។ ព្រះកេសនេះធ្វើពីថ្មភក់មានបណ្ដោយ ២០ស.ម ទទឹង១១ស.ម និងកម្ពស់ ១២ស.ម។ ដូចទៅនឹងខ្លោងទ្វារដទៃទៀតដែរនៃក្រុងអង្គរធំ ចម្លាក់កូរសមុទ្រទឹកដោះនៃខ្លោងទ្វារជ័យនេះរងការខូចខាតដោយសារអាយុកាល និងការបំផ្លាញដោយសកម្មភាពមនុស្សជាដើម។ ចម្លាក់ខ្លះបានរលុះ ខ្លះហែកញែកថ្ម ភាគច្រើនបាត់ព្រះកេស។ ក្រុមការងារគ្រោងនឹងបើករណ្ដៅលើតួស្ពានចំនួន២ទីតាំងទៀត ដើម្បីមើលស្ថានភាពតួស្ពាន ដែលធ្លាប់ជួសជុលកន្លងមក។ ខ្លោងទ្វារជ័យជាខ្លោងទ្វារសំខាន់នៃក្រុងអង្គរធំ ដែលភ្ជាប់ពីអតីតរាជធានីហរិហរាល័យ តំបន់រលួស។ ខ្លោងទ្វារនេះក៏ភ្ជាប់ត្រង់ទៅផ្លូវចូលប្រាសាទភិមានអាកាស ដែលជារាជវាំងក្រុងអង្គរធំផងដែរ។ លោក អន សុភាព ថា ដោយសារវាសំខាន់ដូច្នេះហើយ ទើបទីនោះធ្លាប់ជួសជុលច្រើនដង ហើយផ្លូវកាត់នេះ ក៏មានស្ពានថ្មបុរាណមួយកន្លែងផងដែរ គឺស្ពានប្រាសាទតាកែវ៕ ខ្លោងទ្វារជ័យពេលភ្លៀងធ្លាក់	សៀមរាប៖ ជាង២សប្ដាហ៍ហើយ ដែលបុរាណវិទូចាប់ផ្តើមកំណាយស្រាវជ្រាវនៅគ្រឹះស្ពាន នៃចម្លាក់កូរសមុទ្រទឹកដោះ ខ្លោងទ្វារជ័យ ជាខ្លោងទ្វារសំខាន់របស់អតីតក្រុងអង្គរធំ។ ការធ្វើកំណាយស្រាវជ្រាវនេះ គឺដើម្បីពិនិត្យមើលរចនាសម្ព័ន្ធខាងក្រោមគ្រឹះ និងតួស្ពាន មុននឹងជួសជុលចម្លាក់រឿងកូរសមុទ្រទឹកដោះ ឡើងវិញ។
ក្រោយរាជរដ្ឋាភិបាលអនុញ្ញាតឱ្យឈប់សម្រាកក្នុងព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្ដែតប្រទីប សំពះព្រះខែ និងអកអំបុក ប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើនបាននាំគ្នាធ្វើដំណើរកម្សាន្តនៅតាមបណ្ដារាជធានី-ខេត្តនានា។ ស្ថិតិភ្ញៀវទេសចរផ្ទៃក្នុងរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ បង្ហាញថា បុណ្យអុំទូកថ្ងៃទី១ មានភ្ញៀវទេសចរចំនួន ១៣២,០១៣នាក់ ចេញដើរកម្សាន្តនៅទូទាំងប្រទេស ក្នុងនោះភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិចំនួន ២០១១នាក់។ បើតាមរបាយការណ៍ដដែល ខេត្តព្រះសីហនុ មានភ្ញៀវទេសចរទៅកម្សាន្តច្រើនជាង គឺចំនួន ១៨,០៧៣នាក់ ខណៈខេត្តកំពត ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ គឺមានចំនួន ១៥,៨៤០នាក់ និងខេត្តសៀមរាប ជាប់ចំណាត់លេខ៣ មានភ្ញៀវទេសចរចំនួន ១៥,២៦០នាក់។ ខេត្តកែប ដែលមានផ្ទៃដីតូចល្មម បានទទួលភ្ញៀវទេសចរចំនួន ១២,៨៨០នាក់ ស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខ៤។ ដោយឡែកខេត្តមណ្ឌលគិរី ដែលស្ថិតនៅភូមិភាគឦសាន ក៏ទទួលបានភ្ញៀវទេសចរច្រើនផងដែរ គឺចំនួន ១០,០១០នាក់ ដោយជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៥។ ចំនួនភ្ញៀវទេសចរចេញដើរកម្សាន្តនៅថ្ងៃឈប់សម្រាកទី១ នៃព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូកនេះ លោក ថោង ខុស រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទេសចរណ៍ លើកឡើងថា៖ «ចរន្តភ្ញៀវទេសចរមានភាពផុសផុលនៅគ្រប់គោលដៅទេសចរណ៍ទាំងអស់ទូទាំងប្រទេស រាប់ទាំងគោលដៅទេសចរណ៍វប្បធម៌ តំបន់ឆ្នេរ អេកូទេសចរណ៍ កសិ-ទេសចរណ៍ និងរមណីយដ្ឋានកែច្នៃបែបលក្ខណៈគ្រួសារជាដើម»។ រដ្ឋមន្រ្តីរូបនេះ វាយតម្លៃថា ចំនួនភ្ញៀវទេសចរ នឹងមានការកើនឡើងកាន់តែច្រើននៅថ្ងៃទី២ និងទី៣ នៃព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក។ ជាមួយគ្នានេះ ដើម្បីចូលរួមទប់ស្កាត់ និងការពារការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ រដ្ឋបាលរាជធានី-ខេត្ត និងមន្ទីរទេសចរណ៍នានា បានខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការពង្រឹងការអនុវត្តវិធានការ «៣កុំ និង ៣ការពារ» វិធានសុវត្ថិភាពទេសចរណ៍ SOP របស់ក្រសួងទេចរណ៍ និងវិធានការសុខាភិបាលនានា ពិសេសតាមរយៈការបង្ហាញកាត ឬបណ្ណចាក់វ៉ាក់សាំង៕	ភ្នំពេញ៖ ថ្ងៃទី១ នៃព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្ដែតប្រទីប សំពះព្រះខែ និងអកអំបុក ឆ្នាំ២០២១នេះ មានភ្ញៀវទេសចរចំនួន ១៣២,០១៣នាក់ បានធ្វើដំណើរកម្សាន្តនៅតាមបណ្ដាខេត្តនានា។ បើតាមស្ថិតិភ្ញៀវទេសចររបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ ខេត្តព្រះសីហនុ មានភ្ញៀវទេសចរទៅកម្សាន្តជាងគេ។
កម្លាំងម៉ាស៊ីនទូរស័ព្ទឆ្លាតវៃ Nokia 5.3 មួយនេះ បានបំពាក់មកជាមួយបន្ទះឈីប Qualcomm SM6125 Snapdragon 665, CPU (Octa-core (4x2.0 GHz Kryo 260 Gold & 4x1.8 GHz Kryo 260 Silver), GPU Adreno 610 និងប្រតិបត្តិការដោយប្រព័ន្ធ Android 10 ចេញពីប្រអប់ស្រាប់ និងត្រៀមអាចធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព ទៅកាន់ Android 11 បានផងដែរ។ Nokia 5.3 មាន Ram 4GB ជាមួយអង្គផ្ទុកទិន្នន័យ 64GB ឯណោះ។ ងាកមកមើលផ្នែក Camera ទូរស័ព្ទនេះ បំពាក់មកជាមួយនឹង Camera រហូតដល់ទៅ ៤ គ្រាប់ នៅផ្នែកខាងក្រោយ ដោយលេនមេរបស់វា មានទំហំ 13 MP, f/1.8 ជាលេនមេ, 5MP, 13mm (ultrawide) សម្រាប់ថតប្លង់ទូលាយ, 2 MP សម្រាប់ប្រភេទ Macro លេន, និងមួយគ្រាប់ទៀត ២MP សម្រាប់លេន Depth sensor, និងអាចថតវីដេអូដល់កម្រិត 1080p@ 30fps។ កញ្ចប់ កាមេរ៉ាដែល Nokia បានបំពាក់មកនេះ គឺពិតជាបានល្អមែនទែន នៅទីកន្លែងមិនសូវមានពន្លឺ ជាមួយនឹងមុខងារ Night Mode ដែលបំពាក់មកជាស្រាប់ លើទូរសព្ទមួយនេះ។ ចំណែកឯ Camera ខាងមុខ មានទំហំ 8 MP, f/2.0 អាចថតវីដេអូកម្រិត 1080p @30fps។ និង មានទំហំថ្ម ៤០០០mAh អាចទ្រទ្រង់បានដល់ទៅ ២ ថ្ងៃ ឯណោះ។ ពិសេសជាងនេះទៅទៀត ទូរស័ព្ទនេះ ក៏អនុញ្ញាតឲ្យអ្នកដោះសោរ ដោយការស្កេនក្រយៅដៃនៅផ្នែកខាងក្រោយ និងមុខងារដោះសោរ ដោយការស្កេនផ្ទៃមុខផងដែរ។ បន្ថែមពីនេះ នៅផ្នែកខាងឆ្វេងរបស់វា ក៏បានបំពាក់នូវប៊ូតុង Google Assistant ផងដែរ សម្រាប់សម្រួលដល់ការប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ របស់លោកអ្នក។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា Nokia គឺជាទូរសព្ទដៃដែលធ្វើការបានល្អ ទៅលើការការពារសុវត្ថិភាព ដោយ Nokia អនុញ្ញាតឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់ ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពបានជារៀងរាល់ខែ។ លោកអ្នកអាចរកជាវទូរសព្ទដៃ Nokia 5.3 បានតាមបណ្ដាហាងលក់ទូរសព្ទស្មាតហ្វូន ទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ហើយក៏មានលក់នៅតាម Smart shop BigPhone និង Bluetronic ដែរ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	Nokia 5.3 មានរូបរាងស្តើង ស្រស់ស្អាត ទាក់ទាញ និងមានតម្លៃត្រឹមតែ ១៦៥ ដុល្លាអាមេរិក និងមានថែមជូនស្រោមសុទ្ធ ០០៧ យ៉ាងស្រស់ស្អាត ពីរោងចក្រមួយផងដែរ។ ផ្នែកខាងមុខនៃ Nokia 5.3 ត្រូវបានបំពាក់នូវទ្រនាប់អេក្រង់ Gorilla Glass 3 ដែលមានរាងជាតំណក់ទឹក។ ទូរស័ព្ទនេះ បំពាក់មកជាមួយ អេក្រង់ IPS LCD ទំហំ 6.55 inches និងអាចបង្ហាញរូបភាព រហូតដល់ 720 x 1600-pixel ដែលមានកម្រិតដង់ស៊ីតេ 268 ppi។
តាមរយៈកិច្ចប្រជុំកំពូលរបស់ចលនាមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ ( Non-Aligned Movement ឬហៅកាត់ថា NAM) នៅថ្ងៃ៥ ឧសភាកន្លងទៅ លោកប្រធានាធិបតី ចូកូ វីដូដូ បានថ្លែងត្រង់ៗពីទុក្ខលំបាករបស់ប្រទេសក្រីក្រ និងប្រទេសមានការអភិវឌ្ឍតិចតួចបំផុតក្នុងដំណាក់កាលនៃការរីករាលដាលវីរុស Covid-19 ដែលបានអូសបន្លាយជាច្រើនខែមកហើយនោះ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Jakarta Globe លោកប្រធានាធិបតី បានគូសបញ្ជាក់ថា វា ជារឿងចាំបាច់បំផុតមួយ ដែលលោកត្រូវលើកឡើងពីទុក្ខលំបាក និងទាមទារជំនួយអភិវឌ្ឍ និងមនុស្សធម៌, ក៏ដូចជាការអនុគ្រោះនិងបន្ធូរបន្ថយបំណុល និងកាតព្វកិច្ចក្នុងការសងបំណុលពីម្ចាស់បំណុលផ្លូវការ ដែលអាចធ្វើឡើងតាមរយៈការបង្វែរមកជួយរដ្ឋាភិបាលដើម្បីគ្រប់គ្រងស្ថានភាពពីវីរុស Covid-19។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែល លោកប្រធានាធិបតី បានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា ប្រទេសសមាជិកក្រុម G20 ដែលជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿន គួរតែចាប់ផ្តើមអនុវត្តតាមការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនស្តីពីការព្យួរ ឬពន្យាពេលកំណត់សម្រាប់ការសងបំណុល សម្រាប់ប្រទេសដែលមានចំណូលតិចតួច។ លោក អះអាងថាសត្រូវរួមរបស់ពិភលោកបច្ចុប្បន្ន គឺ Covid-19 ដូច្នេះ ពិភពលោកគួរតែពង្រឹងសាមគ្គីភាពនយោបាយដើម្បីបញ្ចប់បញ្ហា៕	ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី លោក ចូកូ វីដូដូ បានអំពាវនាវដល់ប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចលូតលាត់ និងជាម្ចាស់បំណុលឲ្យមានការយោគយល់ដល់ប្រទេសក្រីក្រ ឬជាកូនបំណុលក្នុងដំណាក់កាលលំបាកនៃវីរុស Covid-19។ ប្រមុខដឹកនាំកំពូលឥណ្ឌូណេស៊ីរូបនេះ ចង់ឃើញបណ្តាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចល្អប្រសើរបន្ធូរបន្ថយបំណុលសម្រាប់ប្រទេសក្រីក្រដើម្បីទុកលទ្ធភាពឲ្យប្រទេសទាំងនេះស្រោចស្រង់ស្ថានភាព។
វចនានុក្រមខ្មែរក៏បានលើកឡើងថាពាក្យ«ហាង» ក៏មានប្រភពពីពាក្យចិនដែរ ដែលសំដៅលើ ផ្ទះលក់ទំនិញធំៗ,ឃ្លាំងទំនិញដែលខ្មែរយើងនិយមហៅថា ហាងលក់ទំនិញ ឬហាងលក់សំលៀកបំពាក់ផ្សេងៗ។ ហើយពាក្យ«ហាង» ក៏មានប្រភពពីពាក្យសៀមដែរ ដែលសំដៅលើខ្សែហាង ឬខ្សែកន្ទុយដែលតភ្ជាប់ពីចុងកែបមកពាក់ក្រោមគល់កន្ទុយសេះ។ ពាក្យនេះ ច្រើនតែប្រើនៅក្នុងសាស្ត្រាទេសន៍បុរាណ ឬប្រើក្នុងពាក្យកាព្យបុរាណ៕	វចនានុក្រមខ្មែរសម្តេច ជួន ណាត បានបញ្ជាក់ពាក្យ«ហាង»ជាគុណសព្ទ មានន័យថា ល្វីងលាយប្រហាត(សំដៅលើរសទំពាំងឫស្សីព្រៃ ដែលខ្មែរនិយមហៅថា រសហោង។ ធុំខ្មោះក្រហាត(ដូចក្លិនសេះ)។
យ៉ាងហោចណាស់ប្រជាជនថៃ១៨នាក់ហើយ បានបាត់បង់ជីវិត ក្នុងសង្រ្គាមរវាងអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហាម៉ាស ហើយប្រជាជនថៃចំនួន១១នាក់ផ្សេងទៀត ត្រូវបានក្រុមហាម៉ាស ចាប់ជាចំណាប់ខ្មាំង នៅពេលក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធមួយនេះ ចូលមកក្នុងដែនដីអ៊ីស្រាអែល។ ជុំវិញបញ្ហានេះ រដ្ឋាភិបាលថៃ បានប្តេជ្ញាធ្វើការជាមួយហ្ស៊កដានី អេហ្ស៊ីប និងម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីរំដោះប្រជាជនខ្លួនពីដៃក្រុមហាម៉ាស។ អត្ថបទទាក់ទង ជនជាតិថៃ១២នាក់ស្លាប់ ក្នុងការវាយប្រហាររបស់ហាម៉ាសលើអ៊ីស្រាអែល «យើងកំពុងសហការជាមួយប្រទេសមួយចំនួន ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រទេសចាប់ជនជាតិយើងជាចំណាប់ខ្មាំង ដើម្បីចរចាឱ្យពួកគេដោះលែងជនជាតិយើង»។ លោក Jakkapong Sangmanee អនុរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសថៃ បានបញ្ជាក់បែបនេះ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី៩ ខែតុលា។ បើតាមមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសថៃរូបនេះ កិច្ចចរចាលើការរំដោះប្រជាជនថៃ ពិតជាមានដំណើរការវិជ្ជមាន។ យ៉ាងណាមិញ អនុរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសថៃរូបនេះ មិនបានបញ្ជាក់បន្ថែមឡើយ។ ក្នុងសន្និសីទដដែលនោះ លោក Jakkapong បានអះអាងថា ប្រជាជនថៃប្រមាណ ១៤០០នាក់ បានចុះឈ្មោះស្នើសុំការជម្លៀសមកប្រទេសវិញ។ អនុរដ្ឋមន្រ្តីរូបនេះ បានបន្ថែមថា ក្រុមដំបូង ដែលត្រូវធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍ នឹងជាប្រជាជនដែលរងរបួស។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍។ កម្មករថៃចំនួន ៣ម៉ឺននាក់ បានធ្វើការនៅអ៊ីស្រាអែល ដោយ៥ពាន់នាក់ កំពុងបំពេញការងារនៅក្បែរតំបន់កាហ្សាថែមទៀត។ ជុំវិញបញ្ហានេះ កម្លាំងទ័ពអាកាសថៃ កំពុងរៀបចំបញ្ជូនយន្តហោះ Airbus 340 និងយន្តហោះដឹកជញ្ជូន C-130 ចំនួន៥គ្រឿង ដើម្បីនាំប្រជាជនថៃមកប្រទេសខ្លួនវិញ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ រដ្ឋាភិបាលថៃ នឹងរៀបចំជើងហោះហើរពិសេសផង៕	ថៃ កំពុងធ្វើការជាមួយប្រទេសចំនួន៣ ដូចជា ហ្ស៊កដានី អេហ្ស៊ីប និងម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីរំដោះប្រជាជនខ្លួនដែលត្រូវក្រុមហាម៉ាសចាប់ជាចំណាប់ខ្មាំង។ អនុរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសថៃ បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅថ្ងៃទី៩ ខែតុលា។ ស្របគ្នានេះ រដ្ឋាភិបាលថៃ កំពុងស្វះស្វែងនាំប្រជាជនថៃមួយចំនួន ត្រលប់មកប្រទេសវិញផង។
ក្រោយព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងបញ្ចប់ត្រឹមចំណាត់ថ្នាក់លេខ៦ក្នុងតារាងពានរង្វាន់ក្របខណ្ឌខេមបូឌានលីគរដូវកាលឆ្នាំ២០១៨ ក្លិបបានសម្រេចចែកផ្លូវគ្នា ដោយមិនបន្តកិច្ចសន្យាជាមួយកីឡាករចំនួន៥រូប ក្នុងនោះមានបរទេស៣រូប។ កីឡាទាំងនេះរួមមានអ្នកចាំទី Asnin Dzmitry, ខ្សែប្រយុទ្ធប្រេស៊ីល Sergio Barboza, ខ្សែបម្រើជប៉ុន Ryota Ishikawa, អ្នកចាំទី យី ប៊ុនហេង និងខ្សែការពារស្លាប គី បៀងហៀង។ ជាមួយគ្នានេះក្លិបជើងឯកពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ឆ្នាំ២០១៧មួយនេះ បានផ្តល់កិច្ចសន្យា១ឆ្នាំបន្ថែមដល់កីឡាករបរទេសពីររូបរួមមានខ្សែបម្រើអង់គ្លេស Harley Willard និងខ្សែបម្រើជប៉ុន Daisuke Kobayashi៕	ក្រោយចប់ការប្រកួតពានរង្វាន់ក្របខណ្ឌខេមបូឌានលីគរដូវកាលឆ្នាំ២០១៨ មានក្លិបមួយចំនួនបានចែកផ្លូវជាកីឡាករដោយមិនបន្តកិច្ចសន្យា និងខ្លះបាននាំចូលកីឡាករថ្មី ឬបន្តកិច្ចសន្យាកីឡាករចាស់ជាដើម។ ជាក់ស្តែងក្លិបព្រះខ័នរាជបានបន្តកិច្ចសន្យាឲ្យកីឡាករពីររូប និងចែកផ្លូវគ្នាចំនួន៥រូប។
លោក Blatter ដែលបច្ចុប្បន្នមានវ័យ៨២ឆ្នាំ បាននិយាយថាអង្គភាពគ្រប់គ្រងកីឡាបាល់ទាត់ពិភពលោកបានចាប់អារម្មណ៍លើការរៀបចំការប្រកួត World Cup ដោយឲ្យសហប្រទេសជាម្ចាស់ផ្ទះរួម ព្រោះពួកគេចង់បង្កើនសមាជិកដល់ ៤៨ក្រុម។ ការបោះឆ្នោតដើម្បីប្រជែងសិទ្ធិធ្វើម្ចាស់ផ្ទះនៃព្រឹត្តិការណ៍កីឡាបាល់ទាត់ពិភពលោកឆ្នាំ២០២៦ នឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨ ក្នុងក្រុងមូស្គូ ពោលគឺមុនមួយថ្ងៃនៃការបើកផ្លូវការនៃការប្រកួត World Cup លើកទី២២ នៅរុស្ស៊ី។ អាមេរិក កាណាដា និងម៉ិកស៊ិកបានរួមគ្នាដេញថ្លៃប្រជែងជាមួយម៉ារ៉ុកដើម្បីធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ។ «ដើម្បីឲ្យប្រទេសធំៗ៣រួមគ្នា ... ពួកគេត្រូវបង្ហាញថាអាចធ្វើវាតែឯងបានជាមុនសិន ហើយត្រូវបញ្ជាក់ពីមូលហេតុថា ហេតុអ្វីបានជាត្រូវរួមគ្នាទាំង៣?»។ Blatter បានប្រាប់ BBC ដូច្នេះ។ អតីតប្រធាន FIFA សញ្ជាតិស្វេស ធ្លាប់ទទួលភារកិច្ចគ្រប់គ្រងលើកីឡាបាល់ទាត់អស់រយៈពេល ១៧ឆ្នាំ រហូតត្រូវបានហាមឃាត់និងធ្លាក់ចេញពីតំណែងដោយសាររឿងអាស្រូវអំពើពុករលួយក្នុងឆ្នាំ២០១៥។ ក្រោមការដឹកនាំកន្លងមក Blatter ធ្លាប់អនុញ្ជាតតែមួយលើកប៉ុណ្ណោះក្នុងការឲ្យប្រទេសពីររួមគ្នាដេញថ្ងៃធ្វើម្ចាស់ផ្ទះ ដែលកូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុនបានសិទ្ធិដឹកនាំក្នុងឆ្នាំ២០០២។ ការរៀបចំរួមគ្នាកាលនោះលោកថា ជាការសម្រេចចិត្តខុស និងជាសុបិនអាក្រក់របស់ FIFA ទៀតផង។ លោក Blatter បានបន្ថែមទៀតថា ការដេញថ្លៃរួមគ្នាក្រោយៗមកទៀតត្រូវបាន FIFA បដិសេធតែម្តង ដែលក្នុងនោះរួមមានការច្របាច់ចូលគ្នារវាងលីប៊ី និងទុយណេស៊ីក្នុងឆ្នាំ២០១០, អេស្ប៉ាញ និងព័រទុយហ្គាល់ឆ្នាំ២០១៤ និងចុងក្រោយ ប៊ែលហ្ស៊ិករួមនឹងហូឡង់សម្រាប់ឆ្នាំ២០១៨៕	អតីតប្រធានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA) លោក Sepp Blatter បានបង្ហាញទស្សនផ្ទាល់របស់លោក ថាការប្រកួតពានរង្វាន់ FIFA World Cup គួរតែធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសមួយជាជាងរៀបចំដោយប្រទេសច្រើនបញ្ចូលគ្នា។
ទំនងជាបារម្ភពីសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួនចៅក្រមតុលាការកំពូលម៉ាល់ឌីវបានផ្លាស់ប្តូរការសម្រេចរបស់ដោយព្យួរតំណែងសមាជិកសភាបក្សប្រឆាំងទាំង ១២ នាក់ជាផ្លូវការនៅថ្ងៃអាទិត្យទី ១៨ ខែកុម្ភៈ។ កន្លងមកតុលាការនេះធ្លាប់សម្រេចផ្តល់អំណាច និងបុព្វសិទ្ធជាតំណាងរាស្ត្រដល់អ្នកនយោបាយទាំង ១២នាក់នេះអស់ហើយដែរ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP តុលាការកំពូលកាត់ក្តីបែបនេះទំនងជាឆ្លើយតបនឹងការចង់បានរបស់ប្រធានាធិបតី Abdulla Yameen ដែលកំពុងក្តោបក្តាប់អំណាចម្នាក់ឯងនោះ។ ចំណែកតំណារាស្ត្រ ១២ នាក់នោះដើមឡើយជាសមាជិកបក្សកាន់អំណាចទេ ប៉ុន្តែនាំគ្នាផ្តាច់ខ្លួនទៅរួមជីវភាពនយោបាយជាមួយគណបក្សប្រឆាំងតែម្តង រហូតដល់មានរឿងក្តីក្តាំបែបនេះ។ ចៅក្រមតុលាការកំពូលដែលនៅសល់គីគ្នាបីរូបនោះបានអះអាងថា ខ្លួនសម្រេចព្យួរការសម្រេចចិត្តលើកមុនដើម្បីឆ្លើយតបការអំពាវនាវពីអគ្គរដ្ឋអាជ្ញា។ ការព្យួរតំណែងសមាជិកសភាផ្តាច់ខ្លួននេះអាចធ្វើឡើងតាមការចង់បានរបស់ប្រធានាធិបតី Yameen។ កន្លងមកសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការដែលផ្តល់អំណាចនិងបុព្វសិទ្ធិដល់តំណាងរាស្ត្រ ១២ នាក់ឡើងវិញ ធ្វើឲ្យបក្សកាន់អំណាចបាត់បង់សំឡេងភាគច្រើនក្នុងសភាដែលមានសមាជិកសរុប ៨៥ នាក់ដែរ។ កាលពីសប្តាហ៍មុន តុលាការកំពូលនេះក៏បានសម្រេចលុបចោលការសម្រេចចិត្តរបស់ខ្លួនផងដែរ ពាក់ព័ន្ធការដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយ ប្រាំបួនរូប រួមទាំងអតីតប្រធានាធិបតី Mohamed Nasheed ដែលកំពុងភៀសខ្លួននៅក្រៅប្រទេសផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា នាថ្ងៃចន្ទទី ៥ ខែកុម្ភៈ ប្រធានាធិបតី Abdulla Yameen ចេញក្រឹត្យប្រកាសដាក់រដ្ឋក្នុងភាពអាសន្ន រយៈពេល ១៥ ថ្ងៃ។ បន្ទាប់ពីដាក់រដ្ឋក្នុងភាពអាសន្នហើយ រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ចាប់ផ្តើមបង្ក្រាបរាល់ក្រុមអ្នកប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលក្នុងនោះមានការចាប់ខ្លួនចៅក្រមតុលាការកំពូល និងអ្នកនយោបាយដែលចូលរួមជាមួយគណបក្សប្រឆាំងដើម្បីត្រៀមទម្លាក់លោកពីតំណែងក្នុងនោះមានអតីតប្រធានាធិបតីដែលជាបងប្អូនរបស់លោកផងដែរ។ ចំណែកបាតុករទាំងឡាយដែលហ៊ានបាតុកម្មប្រឆាំងលោកក៏ត្រូវបានចាប់ និងឃុំខ្លួនផងដែរកាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅនេះ។ Yameen ត្រូវបានគេរិះគន់ និងចាត់ទុកជាអ្នកនយោបាយពុករលួយ ប្រើប្រាស់អំណាចខុសគោលដៅ និងរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ៕	តុលាការកំពូលម៉ាល់ឌីវបានសម្រេចព្យួរតំណែងសមាជិកសភាបក្សប្រឆាំង ១២ រូប ដែលផ្តាច់ខ្លួនចេញពីបក្សកាន់អំណាចកន្លងមក។ ការសម្រេចបែបនេះធ្វើឡើង ក្រោយពេលដែលប្រធានាធិបតីម៉ាល់ឌីវប្រកាសដាក់រដ្ឋក្នុងភាពអាសន្ន និងចាប់ខ្លួនប្រធានតុលាការកំពូលផងនោះ។
AFC បាននិយាយថាខ្លួនបានទទួលការយល់ព្រមពីអង្គភាពគ្រប់គ្រងកីឡាបាល់ទាត់ពិភពលោក FIFA និងក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសមាគមកីឡាបាល់ទាត់អន្តរជាតិហៅកាត់ថា IFAB ដើម្បីដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ VAR នៅ Asian Cup ដែលចាប់ផ្តើមការប្រកួតពីថ្ងៃទី៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ នៅប្រទេសអេមេរ៉ាតអារ៉ាប់រួម។ លើសពីនេះទៀតនោះ វីដេអូជំនួយការអាជ្ញាកណ្តាលនេះក៏នឹងត្រូវយកទៅប្រើនៅ Euro 2020 UEFA Europa League ចាប់ពីរដូវកាល ២០២០-២០២១ និងការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រពាន Nations League ឆ្នាំ២០២១ ផងដែរ។ សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ទ្វីបអឺរ៉ុប UEFA ប្រកាសដូច្នេះ។ ប្រព័ន្ធ VAR ដែលត្រូវបានប្រើដោយជោគជ័យក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ World Cup នៅរុស្ស៊ី អនុញ្ញាតឲ្យអាជ្ញាកណ្តាលពិនិត្យឡើងវិញជាមួយវីដេអូដើម្បីសម្រេចចិត្តកាត់សេចក្តីលើកំហុសំខាន់ៗក្នុងអំឡុងការប្រកួត ដូចជាការផ្តល់កាតក្រហម បាល់ពិន័យប៉េណាល់ទី និងការកាត់ក្តីខុសរបស់អាជ្ញាកណ្តល។ ប្រធាន UEFA លោក Aleksander Ceferin បានលើកឡើងជុំវិញការដាក់ឲ្យប្រើប្រព័ន្ធនេះថាស្ថាប័នលោក មានទំនុកចិត្តថានឹងមានពេលវេលាដើម្បីបង្កើតប្រព័ន្ធរឹងមាំបែបនេះ។ លោកបន្តថា វាក៏នឹងផ្តល់នូវពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលមន្ត្រីប្រកួតប្រជែងដើម្បីធានាឲ្យមានការអនុវត្តន៍ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពនិងជោគជ័យរបស់ VAR នៅក្នុងការប្រកួតប្រជែងពីបណ្តាក្លិបធំៗនៅជុំវិញពិភពលោក។ VAR ត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងក្របខណ្ឌ A-League របស់អូស្ត្រាលីតាំងពីឆ្នាំ ២០១៧ ហើយ Major League Soccer របស់អាមេរិកក៏នឹងប្រើឆាប់ៗនេះដែរ៕	សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ទ្វីបអាស៊ី (AFC) គ្រោងនឹងដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់នូវប្រព័ន្ធវីដេអូជំនួយការអាជ្ញាកណ្តាល Video Assistant Referee (VAR) នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ការប្រកួត Asian Cup ឆ្នាំ២០១៩។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អង្គភាពគ្រប់គ្រងកីឡាប្រចាំតំបន់នៅថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញា។ VAR ក៏នឹងត្រូវដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លួវការក្នុងការប្រកួតពាន UEFA Champions League ចាប់ពីរដូវកាល ២០១៩-២០២០ តទៅដែរ។
បើតាមស្ថានទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា ទឹកប្រាក់ចំនួន ១២៤,៨៣៩ ដុល្លារ ដែលផ្ដល់ឲ្យគម្រោងអង្កការ PHJ នេះ ក្នុងទិសដៅពង្រឹងប្រព័ន្ធថែទាំសុខភាពនៅស្រុកស្ទឹងត្រង់ខេត្តកំពង់ចាម សម្រាប់ជួយទ្រទ្រង់គ្រប់មណ្ឌលសុខភាពនៅទីនោះ តាមរយៈការបើកវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលដល់អ្នកស្ម្គ័គ្រចិត្តសុខភាពតាមភូមិ និងការផ្ដល់ការអប់រំដល់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងសហគមន៍ផងដែរ។ លោក ហូរីណូអ៊ុជិ ហ៊ីដេហ៊ីសា បានថ្លែងក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខានោះថា តាមរយៈគម្រោងនេះ ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលក្នុងតំបន់នឹងត្រូវបានពង្រីក ហើយស្ថានភាពសុខភាពក៏នឹងត្រូវបានកែលម្អឲ្យកាន់តែប្រសើរឡើង។ លោកបានបន្ថែមទៀតថា ជំនួយរបស់ជប៉ុន សម្រាប់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន ត្រូវបានផ្ដល់ជូនសម្រាប់គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមកិច្ចដើម្បីផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់ប្រជាលរដ្ឋដែលរស់នៅតាមកម្រិតមូលដ្ឋាន។ លោកស្រី FUKUSHIMA Namiko នៃអង្គការ PHJ បានថ្លែងថា បច្ចុប្បន្នអង្គការ PHJ កំពុងអនុវត្តគម្រោងស្ដីពី «ពង្រឹងប្រព័ន្ធថែទាំសុខភាពបឋមសម្រាប់ម្ដាយ និងទារកនៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម» ដោយលើកកម្ពស់ស្ថានភាពសុខាភាពម្ដាយនិងទារកក្នុងតំបន់ខេត្តកំពង់ចាមនេះ ។ លោក ស្រីនៃអង្គការ PHJ បានបន្តទៀតថា អង្គការនេះបានគាំទ្រនិងសហការគ្នាយ៉ាងជិតស្និតជាមួយការិយាល័យសុខភិបាលស្រុកប្រតិបត្តិ ដើម្បីលើកកម្ពស់ជំនាញគ្រប់គ្រងលើការផ្ដល់សេវាសុខភាពម្ដាយ និងទារក តាមរយៈការផ្ដល់វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលបច្ចេកទេសដល់ឆ្មបមណ្ឌលសុខភាព និងការចុះអភិបាលកិច្ចប្រចាំខែលើការគ្រប់គ្រងរបស់មណ្ឌលសុខភាព។ លោកស្រី FUKUSHIMA Namiko នៃអង្គការ PHJ ក្រោយពិធីចុះហត្ថលេខាបញ្ជប់បានផ្ដល់ការសំភាសដល់អ្នកសារព័ត៌ដូច្នេះថា «បច្ចុប្បន្នអង្គការនេះបានធ្វើការផ្ដោតទៅលើសហគមន៍ហើយមានការរីកចម្រើន ជាចំនុចទី១នោះគឺសេវាសម្រាលកូនមានការកើនឡើងច្រើនជាងមុន បើប្រៀបធៀបកាលពីមិនទាន់មានគម្រោងនេះ។ អត្រានៃការស្លាប់ម្ដាយនៃការសម្រាលកូនមិនខ្ពស់ហើយក៏មិនទាបដែរ ចំនួនម្ដាយដែលបានស្លាប់មិនបានភាគរយជាក់លាក់ឡើយដោយសារតែ អង្គការនេះមានគម្រោងតែទៅលើ៣ណ្ឌលសុខភាពប៉ុណ្ណោះក្នុងស្រុកស្ទឹងត្រង់ មិនមែនសម្រាប់ខេត្តទាំងមូលនោះទេ»។ បើតាមស្ថានទូតជប៉ុន កម្មវិធីជំនួយឥតសំណងសម្រាប់គម្រោងរបស់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ២០០២ ។ រហូតមកដល់ពេលនេះ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បានផ្ដល់ថវិកាជាង២៨៧លានដុល្លារ លើគម្រោងចំនួន១០១ ដែលផ្ដោតសំខាន់ទៅលើវិស័យអប់រំនៅកម្រិតមូលដ្ឋាន វិស័យសុខាភិបាល វិស័យកសិកម្ម និងសកម្មភាពបោសសំអាតមីន៕	រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បានផ្ដល់ជំនួយឥតសំណងជាង១២ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក ដល់អង្កការមូលនិធិជប៉ុន(PHJ) សម្រាប់អនុវត្ត គម្រោងពង្រឹងប្រព័ន្ធថែទាំសុខភាពបឋមមាតា និងទាក នៅខេត្តកំពង់ចាម ។
ការបាញ់មីស៊ីល៥៩គ្រឿងលើមូលដ្ឋានអាកាសរបស់ស៊ីរី ទទួលបានការសាទរយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់សម្ព័ន្ធមិត្តរបស់អាមេរិក។ សម្រាប់សម្ព័ន្ធមិត្តស៊ីរីវិញមានរុស្ស៊ី និងអ៊ីរ៉ង់ជាដើម បានប្រតិកម្មចំណាត់ការផ្លូវអាកាសរបស់អាមេរិក ទោះជាអាមេរិកលើកហេតុផលថា ការបាញ់មីស៊ីលនេះ ធ្វើឡើងជាការឆ្លើយតបនឹងការវាយប្រហារដោយអាវុធគីមីពីសំណាក់ទាហានរដ្ឋាភិបាលប្រធានាធិបតី Bashar al-Assad ក្ដី។ រុស្ស៊ី និយាយថា អាមេរិកមិនមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ផង ក៏វាយប្រហារលើស៊ីរីតែម្ដង។ ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ដែលតែងចេញមុខការពារស៊ីរីរហូតមក ចាត់ទុកការវាយប្រហារមីស៊ីលរបស់អាមេរិក ជារឿងខុសច្បាប់អន្តរជាតិ។ បើតាមសារព័ត៌មាន RT លោកបន្តថា បើទោះជាអាមេរិកគ្មានភស្តុតាងដាក់បន្ទុកលើរបបស៊ីរីក៏ដោយ សម្ព័ន្ធយោធាណាតូឯណោះ ក៏នៅតែគាំទ្រការបាញ់មីស៊ីលនេះដដែល។ ទាំងអគ្គលេខាធិការណាតូ ទាំងមេដឹកនាំប្រទេសសមាជិកអង្គការយោធា ថែមទាំងទម្លាក់កំហុសលើប្រធានាធិបតី Assad ទៅទៀត។ ការវាយប្រហារលើមូលដ្ឋានអាកាស Shayrat កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមេសា គឺជាការឆ្លើយតបនឹងការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីក្នុងខេត្ត Idlib ដែលបណ្ដាលឲ្យមនុស្សយ៉ាងតិច៨០នាក់ ត្រូវបាត់បង់ជីវិត។ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងសម្ព័ន្ធមិត្តបានដាក់មុខព្រួញចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលស៊ីរីថានៅពីក្រោយការវាយប្រហារអមនុស្សធម៌នេះ និងប្រើប្រាស់មូលដ្ឋាន Shayrat ដើម្បីធ្វើប្រតិបត្តិការនេះ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលស៊ីរី ទាត់ចោលការចោទប្រកាន់ទាំងអស់មកលើខ្លួន។ ក្រោយការវាយប្រហារអាវុធគីមីនេះ ប្រទេសជាច្រើន ក៏ស្នើឲ្យមានការស៊ើបអង្កេតរកមូលហេតុឲ្យបានច្បាស់លាស់ ប៉ុន្តែមកដល់ពេលនេះ គេមិនឃើញមានការស៊ើបអង្កេតណាមួយឡើយ។ អាមេរិក នៅតែរក្សាជំហរថារបបលោក Assad ជាអ្នកសម្លាប់ប្រជាជនខ្លួនឯង និងបានព្រមានវាយប្រហារជាថ្មីទៀត បើសកម្មភាពអមនុស្សធ៌បន្តកើតឡើងដដែល។ ចំណែកក្រុងមូស្គូ ក៏បាននិយាយការពាររបបដឹកនាំស៊ីរីទៀតថា ក្រុងដាម៉ាស់ គ្មានហេតុផល ឬយុទ្ធសាស្ត្រអ្វី ឬសូម្បីសមត្ថភាពដើម្បីវាយប្រហារអាវុធគីមីដែរ។ នេះក៏ព្រោះតែ អាវុធគីមីក្នុងឃ្លាំងស្តុកទាំងអស់ ត្រូវបានបំផ្លាញអស់ហើយ លើកលែងឃ្លាំងស្តុកនៅទឹកដីកាន់កាប់ដោយក្រុមឧទ្ទាមប៉ុណ្ណោះ។ លោក ពូទីន ក៏ព្រមានដែរថា អាមេរិកអាចប្រើមូលហេតុស្រដៀងគ្នានេះ ដើម្បីវាយប្រហារលើស៊ីរីលើកក្រោយទៀតមិនខាន៕	ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បាននិយាយរិះគន់សម្ព័ន្ធយោធាណាតូ ដែលគាំទ្រការបាញ់មីស៊ីលដាក់ស៊ីរី ក្រោយចោទប្រកាន់ថាបានប្រើប្រាស់អាវុធគីមីលើប្រជាជនស្លូតត្រង់។ លោក ពូទីន ចាត់ទុកការបាញ់មីស៊ីលរបស់អាមេរិក ជាការបំពានច្បាប់អន្តរជាតិ ព្រោះអាមេរិកហ៊ានវាយប្រហារស៊ីរី ទាំងគ្មានភស្តុតាងបង្ហាញថា ក្រុងដាម៉ាស់ ពិតជាបានវាយប្រហារអាវុធគីមីដូចការចោទប្រកាន់មែនឬអត់ផងនោះ។ ចំណែកណាតូវិញ ចេះតែគាំទ្រអាមេរិកទៅទៀត។
របាយការណ៍បានបង្ហាញពីការងើបឡើងវិញនៃខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ ជាពិសេសកំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ ដែលផ្តើមចេញពីវិស័យទេសចរណ៍។ សម្រាប់ឥណ្ឌូណេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ី កំណើនទីផ្សាររថយន្ត ដោយសារតែតម្រូវការដ៏ខ្លាំងសម្រាប់ទំនិញ និងថាមពល ដែលជួយលើកកម្ពស់ការវិនិយោគ។ តម្រូវការដ៏ខ្លាំងសម្រាប់ទំនិញ និងថាមពលក៏បានជួយលើកកំពស់ទិន្នផល និងការវិនិយោគនៅក្នុងប្រទេសដូចជាឥណ្ឌូនេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ី។ នៅត្រីមាសទីបីនេះ វៀតណាម មានកំណើនខ្ពស់ជាងគេ ពោលគឺឡើងដល់២៤៨ភាគរយ បន្ទាប់មកម៉ាឡេស៊ី ដែលកើន១៦៦ភាគរយ បើប្រៀបធៀបរយៈពេលដូចគ្នា កាលពីឆ្នាំចាស់។ ឥណ្ឌូណេស៊ី ថៃ និងហ្វីលីពីន ក៏រីករាយនឹងកំណើនលក់យានយន្តផងដែរ ដោយសារខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់បន្តមានភាពប្រសើរឡើង។ តាមរបាយការណ៍របស់សមាគមសហគ្រាសយានយន្តវៀតណាម (Vama) ការលក់ចេញនៅវៀតណាមនាត្រីមាសទីបី មានដល់ទៅ ៦៤ ៧៨៩គ្រឿង រីឯម៉ាឡេស៊ី កើនជាង២៨ភាគរយ ដោយឡើងពី៥៨ ៨៣៨គ្រឿង ទៅ៩៣ ២៨០គ្រឿង។ នៅឥណ្ឌូណេស៊ី សមាគមឧស្សាហកម្ម Gaikindo បានបង្ហាញពីកំណើនលក់ចេញយានយន្តថ្មី ជិត២៧ភាគរយ។ លោក Jongkie Sugiarto នាយក Gaikindo រំពឹងថា ទីផ្សារនឹងកើនដល់ការលក់ចេញចំនួន៩៥០ ០០០គ្រឿងនៅឆ្នាំ២០២២ទាំងមូល ។ រីឯនៅថៃវិញ ការលក់យានយន្តថ្មីកើន៣២ភាគរយ ខណៈសិង្ហបុរី បែរជាមានការធ្លាក់ចុះជាង២០ភាគរយទៅវិញ៕	ទីផ្សារយានយន្តនៅតំបន់អាស៊ាន បានងើបឡើងវិញជាបណ្តើរៗ ក្រោយឆ្លងកាត់កម្រិតដ៏យ៉ាប់យ៉ឺនជាច្រើនឆ្នាំ។ យោងតាមទិន្នន័យ Just Auto ការលក់ចេញនៅត្រីមាសទីបី ឆ្នាំ២០២២ នេះ មាន ៨៤៦ ៥៦២គ្រឿង ពោលគឺ ៥៣ភាគរយ បើប្រៀបធៀបរយៈពេលដូចគ្នាឆ្នាំមុន ដែលមានចំនួន ៥៥៣ ៥៦៤គ្រឿង។
អត្ថបទទាក់ទង ប្រធានអូឡាំពិកក្រុងតូក្យូ បារម្ភខ្លាចកូរ៉ូណាវីរុស សម្លាប់មនុស្សអំឡុងការប្រកួត នាយកប្រតិបត្តិកីឡាអូឡាំពិកក្រុងតូក្យូលោក Toshiro Muto និយាយថា អ្នករៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះ បានបង្កើតក្រុមការងារដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការរីករាលដាលនៃកូរ៉ូណាវីរុសដែលបានសម្លាប់មនុស្សជាបន្តបន្តាប់។ លោកសន្យាថាការប្រកួតកីឡានេះនឹងមិនត្រូវបង្អាក់ឡើយ។ លោក Muto ធ្លាប់លើកឡើងម្តងរួចមកហើយអីពីការព្រួយបារម្ភពីផលប៉ះពាល់នៃមេរោគកូរ៉ូណាវីរុសថ្មី (2019-NoCv) ដែលអាចសម្លាប់មនុស្សអំឡុងការប្រកួតកីឡារដូវក្តៅនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុននេះ។ លោកថែមទាំងសង្ឃឹមថា វីរុសថ្មីក្នុងប្រទេសចិននេះ នឹងអាចរកវិធីទប់ស្កាត់បានយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដើម្បីបង្កើនទំនុកចិត្តក្នុងការឈានទៅកាន់ការប្រកួតកីឡាលំដាប់ពិភពលោកនាខែកក្កដា ខាងមុខ។ លោក Toshiro Muto នាយកប្រតិបត្តិកីឡាអូឡាំពិកក្រុងតូក្យូ យ៉ាងណាក៏ដោយ បន្ទាប់ពីការពិនិត្យលើគម្រោងប៉ារ៉ាឡាំពិករួចរាល់ លោក Muto បានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានថាកីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅ ឆ្នាំ២០២០ នឹងដំណើរការទៅតាមការគ្រោងទុក។ «ជារឿងសំខាន់ក្នុងការរក្សាគោលបំណងរបស់យើង និងផ្តោតអារម្មណ៍ឲ្យបានស្ងប់។ យើងមិនចង់ប្រកាសភាពអាសន្នជាសាធារណនោះទេ។ ការឆ្លងមេរោគកូរ៉ូណាវីរុសនៅមានកម្រិត ហើយមិនមានបញ្ហាក្នុងការដំណើរការព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិកនោះដែរ»។ នាយកប្រតិបត្តិកីឡាអូឡាំពិកក្រុងតូក្យូ អះអាងដូច្នេះ។ ដោយឡែក អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការកីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិកអន្តរជាតិ (IPC) លោក Craig Spence បានត្អូញត្អែរជុំវិញការបន្លំ និងការបង្កើត«ព័ត៌មានមិនច្បាស់ការ» អំពីមេរោគឆ្លងកូរ៉ូណាវីរុសនេះ។ លោកយល់ឃើញថាព័ត៌មានទាំងនោះ អាចរារាំងការយល់ឃើញរបស់សាធារណជនក្នុងដំណើរឆ្ពោះទៅអូឡាំពិក និងប៉ារ៉ាឡាំពិក។ លោក Spence បង្ហាញកង្វល់ថា៖«ការភ័យខ្លាចកំពុងតែរីករាលដាលលឿនជាងកូរ៉ូណាវីរុសទៅទៀត។ វាសំខាន់ណាស់ដែលយើងត្រូវតែកម្ចាត់ភាពភ័យខ្លាចនេះ។ មានតែ១៩១ករណីប៉ុណ្ណោះដែលកើតមាននៅក្រៅប្រទេសចិន ដូច្នេះយើងទាំងអស់គ្នាគួរគិតឲ្យបានវែងឆ្ងាយ។ ប្រសិនបើអ្នកប្រៀបធៀបអត្រាទាំងនោះជាមួយនឹងជំងឺផ្តាសាយធម្មតា ពួកគេនៅតែមានចំនួនតិចតួចនៅឡើយ»។ អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ក៏នៅមិនបានប្រកាសពីការរីករាលដាលនៃកូរ៉ូណាវីរុសក្នុងកម្រិតខ្លាំងក្លានោះដែរ។ កាលពីកីឡាអូឡាំពិក្រុងរីយ៉ូប្រទេសប្រេស៊ីលឆ្នាំ២០១៦ ក៏អ្នករៀបចំអាចដោះស្រាយជាមួយវីរុសហ្សីកា (Zika) បានផងដែរដោយត្រូវពឹងផ្អែកលើអ្នកជំនាញ មិនមែនលើព័ត៌មានទាំងស្រុងឡើយ៕	អ្នករៀបចំព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិកទីក្រុងតូក្យូឆ្នាំ ២០២០ បានចេញមកអះអាងជាថ្មីនៅថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ ថាកីឡានេះនឹងដំណើរការទៅមុខតាមការគ្រោងទុកដដែល ទោះបីមានការបារម្ភខ្លាំងពីការរីករាលដាល់នៃមេរោគកូរ៉ូណាវីរុស។ អ្នករៀបចំក៏ចូលរួមប្រឆាំងនឹងព័ត៌មានបំភិតបំភ័យជុំវិញបញ្ហាមេរោគនេះផងដែរ។
ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត៕	«ហៃរិក»មានន័យថា ជាចោរ, ចោរលបលួច។ ឧទាហរណ៍៖ បើគ្មានពួកហៃរិកទេ ក៏គ្មានគុកដែរ។
លោក ហ្សេប ហូហ្គេន ជាជីវវិទូជលផល នៃសាកលវិទ្យាល័យណេវ៉ាដា ក្នុងទីក្រុងរីណូ និងជាសហអ្នកនិពន្ធ នៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវមួយ មានការសង្ស័យថា ការធ្លាក់ចុះនៃប្រភេទត្រីធ្វើចរាចរផ្លាស់ទីនៅអាស៊ី មានលក្ខណៈធ្ងន់ធ្ងរជាងរបាយការណ៍ដែលបានលើកឡើងទៅទៀត។ គាត់លើកឡើងពីទន្លេមេគង្គ ដែលហូរកាត់ប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ចំនួន៦ និងជាទីជម្រករបស់ប្រភេទត្រីទឹកសាប ដែលមានទំហំខ្លួនធំជាងគេនៅលើពិភពលោក។ ភាគច្រើន វាជាប្រភេទត្រីដែលធ្វើចរាចរផ្លាស់ទីឆ្ងាយ និងងាយរងគ្រោះដោយសារទំនប់វារិអគ្គិសនី និងការនេសាទហួសកម្រិត។ លោកបណ្ឌិត ហូហ្គេន ដែលជាអ្នករុករករបស់ National Geographic និងជាអ្នកដឹកនាំគម្រោងស្រាវជ្រាវ «អច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ» ដែលគាំទ្រដោយ ទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ USAID បាននិយាយថា៖ «ដោយសារតែកង្វះខាតទិន្នន័យ ពពួកត្រីទាំងនេះ មិនត្រូវបានគេរាប់បញ្ចូលទៅក្នុងរបាយការណ៍ទេ ក៏ប៉ុន្តែ ជាការធ្លាក់ចុះដ៏មហន្តរាយមួយ។ ការសិក្សាមួយដែលធ្វើដោយគម្រោងនេះ ដែលត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយកាលពីខែមុន ក្នុងទស្សនាវដ្តី «ទឹក» បានបង្ហាញថា ត្រីយក្សជាច្រើនប្រភេទ ដែលជាប្រភេទត្រីធ្វើចរាចរផ្លាស់ទីនៅតាមដងទន្លេមេគង្គ បានបាត់បង់ស្ទើរអស់។ ត្រីរាជ ដែលអាចលូតលាស់ធំធាត់ដល់ ៣០០គីឡូក្រាម គឺបានខិតជិតទៅរកការផុតពូជពីក្នុងទីជម្រកធម្មជាតិទៅហើយ។ នៅលើកំណត់ចំណាំជាវិជ្ជមានមួយ ក្នុងរបាយការណ៍បានបង្ហាញថា នៅពេលប្រភេទត្រីធ្វើចរាចរផ្លាស់ទីមិនប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែងអ្វីទេ នោះចំនួនរបស់វាច្រើននឹងកើនឡើង។ លើសពីនេះទៀត ប្រភេទត្រីដែលទទួលបានការអន្តរាគមន៍ ដើម្បីធ្វើការអភិរក្សពីមនុស្ស រួមមាន សកម្មភាពរឹតបន្តឹងច្បាប់ជលផល ការកំទេចទំនប់វារិអគ្គិសនីចោល ឬ ការការពារស្របច្បាប់ ចំនួននៃការធ្លាក់ចុះ គួរតែមានតិចជាងប្រភេទត្រីដែលមិនទទួលបានការអន្តរាគមន៍ដើម្បីធ្វើការអភិរក្ស។ របាយការណ៍នេះ បានទាមទារឱ្យមានផែនការស្តារឡើងវិញបន្ទាន់មួយ ដែលរួមមាន ការអនុញ្ញាតឱ្យទន្លេហូរបានដោយសេរី និងតាមធម្មជាតិ ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវតំណភ្ជាប់ទន្លេ និងផ្លូវទឹក កាត់បន្ថយការបំពុល និងការនេសាទហួសកម្រិត និងការការពារតំបន់ដីសើមជាដើម។ របាយការណ៍នេះ ក៏អំពាវនាវផងដែរ ឱ្យមានការត្រួតពិនិត្យតាមលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រឱ្យបានប្រសើរជាងមុនអំពីប្រភេទត្រីទាំងនោះ យុទ្ធនាការជម្រុញឆន្ទៈនយោបាយ និងសាធារណៈ ដើម្បីការពារសត្វរស់នៅក្នុងទឹកសាប និងការវិនិយោគលើជម្រើស ដែលមាននិរន្តរភាព ជំនួសឱ្យវារិអគ្គិសនី៕	ដោយ៖ STEFAN LOVGREN / National Geographic
ក្នុងសន្និសីទព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី ២៩ ខែធ្នូ លោក ចូ បៃឌិន បានសន្យាថា ក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតី លោក នឹងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមផ្នែករដ្ឋបាលដ៏ធំ ដើម្បីពន្លឿនការចាក់វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលឆក់យកជីវិតមនុស្ស៣៣៦ ០០០នាក់នៅអាមេរិក។ លោកក៏ឆ្លៀតវាយតម្លៃការចាក់វ៉ាក់សាំងរបស់ប្រធានាធិបតីបច្ចុប្បន្ន។ «ផែនការរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ដើម្បីចែកចាយវ៉ាក់សាំង គឺយឺតយ៉ាវជាងការរំពឹងទុក»។ លោក បៃឌិន លើកឡើងបែបនេះ ពីទីស្នាក់ការក្រុមការងារផ្ទេរអំណាចលោកក្នុងរដ្ឋ Delaware ។ លោកសន្យាថា លោកនឹងប្រឹងប្រែងឲ្យអស់ពីកម្លាំងកាយ និងកម្លាំងចិត្តដើម្បីនាំយកអាមេរិកឆ្ពោះទៅរកទិសដៅត្រឹមត្រូវ។ កន្លងទៅ រដ្ឋបាលលោកត្រាំ បានព្យាករថា ពលរដ្ឋអាមេរិក២០លាននាក់ នឹងចាក់វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងកូវីដ-១៩ រួចរាល់ ត្រឹមចុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០។ ខណៈនៅសល់តែជាង២ថ្ងៃ មនុស្សប្រមាណ២,១លាននាក់ប៉ុណ្ណោះ ទើបតែទទួលបានការចាក់វ៉ាក់សាំងរួចរាល់។ នេះបើយោងតាមមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងនិងបង្ការជំងឺអាមេរិក។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters លោក បៃឌិន ដែលស្បថចូលកាន់តំណែងនាថ្ងៃទី ២០ ខែមករា បញ្ជាក់ថា លោកនឹងប្រើច្បាប់ ផលិតកម្មការពារជាតិសម័យសង្គ្រាមកូរ៉េ (Korean War-era Defense Production Act) ដើម្បីបង្ខំឲ្យឧស្សាហកម្មឯកជនបង្កើនផលិតកម្មវ៉ាក់សាំងពួកគេសម្រាប់រដ្ឋាភិបាល។ អនាគតប្រធានាធិបតីវ័យ៧៨ឆ្នាំរូបនេះ ក៏អង្វរពលរដ្ឋអាមេរិកឲ្យពាក់ម៉ាស់ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លង ហើយបង្ហាញក្តីសង្ឃឹមថា ឆ្នាំ២០២១ អាចវិលត្រលប់មករកភាពប្រក្រតីវិញ។ ខណៈករណីឆ្លងមិនថមថយ ករណីដំបូងនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ទម្រង់ថ្មី ដែលកំពុងឆ្លងរាលដាលក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស ក៏ត្រូវបានរកឃើញក្នុងរដ្ឋ Colorado ភាគខាងលិចអាមេរិក។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អភិបាលរដ្ឋនេះ លោក Jared Polis នៅថ្ងៃទី ២៩ ខែធ្នូ។ អ្នកជំងឺ ជាបុរសស្ថិតក្នុងវ័យ២០ឆ្នាំ ដែលកំពុងធ្វើចត្តាឡីស័កក្នុងសង្កាត់ Elbert ហើយគ្មានប្រវត្តិធ្វើដំណើរឡើយ។ នៅថ្ងៃជាមួយគ្នានេះ អនុប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោត កាម៉ាឡា ហារីស បានចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ដោយផ្សាយផ្ទាល់លើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ ហើយបានទទូចឲ្យពលរដ្ឋអាមេរិកជឿជាក់លើថ្នាំវ៉ាក់សាំង។ ស្វាមីអ្នកស្រី លោក Doug Emhoff ក៏បានចាក់វ៉ាក់សាំងរួចរាល់ផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ដែរថា ឥស្សរជនជនខ្ពស់របស់អាមេរិកមួយចំនួន ដូចជា លោក ចូ បៃឌិន និងអនុប្រធានធិបតី ម៉ៃ ផេន បានចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ រួចរាល់ហើយក្នុងខែធ្នូនេះ ខណៈប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិ ដូណាល់ ត្រាំ ដែលធ្លាប់កើតកូវីដ-១៩ក្នុងខែតុលា ពុំទាន់ចាក់វ៉ាក់សាំងឡើយ៕	ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោត ចូ បៃឌិន បានប្តេជ្ញាប្រយុទ្ធប្រឆាំងកូវីដ-១៩ មិនខ្លាចនឿយហត់ នៅពេលលោកចូលកាន់តំណែង។ លោកបានរិះគន់កម្មវិធីចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ របស់រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ថា មានភាពយឺតយ៉ាវដែលគ្រោះថ្នាក់។
បន្ទាប់ពីមានក្រុមហ៊ុន ឬក្រុមជនខិលខូចមួយចំនួន បានជួលម៉ោងវិទ្យុ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយស្ដីពីការជ្រើសរើសពលករខ្មែរទៅធ្វើការនៅបរទេស ដោយបោកប្រាស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ក្រសួងព័ត៌មាន សម្រេចបញ្ឈប់ការជួលម៉ោងផ្សាយឲ្យក្រុមហ៊ុនទាំងអស់នោះ។ ការបញ្ឈប់ការជួលម៉ោងនេះ ផ្ដោតទៅលើក្រុមហ៊ុនណា ដែលគ្មានការអនុញ្ញាតពីក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ។ តាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងព័ត៌មាន ការបញ្ឈប់ការជួលម៉ោងនេះ ដើម្បីធានាបាននូវការគ្រប់គ្រង និងការការពារសុវត្ថិភាពរបស់ពលករ ក្នុងការបំពេញការងារនៅបរទេស និង ជៀសផុតពីការចាញ់បោកជនខិលខូច។ ក្រសួងព័ត៌មាន បានប្រាប់ដល់ម្ចាស់ស្ថានីយវិទ្យុទាំងអស់ ឲ្យបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់នូវការជួលម៉ោងផ្សាយឲ្យក្រុមហ៊ុនទាំងនោះ។ គួរបញ្ជាក់ថា គិតពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧នេះ ពលករ-ពលការិនីខ្មែរ ចំនួន៤៦៤នាក់ ដែលរងគ្រោះនៅតាមបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗ ត្រូវបានជួយសង្គ្រោះនិងរៀបចំបញ្ជូនមកកម្ពុជាវិញ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ពលករ-ពលការិនីខ្មែរ ចំនួនជិត១ពាន់នាក់ ដែលរងគ្រោះនៅតាមបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗ ក៏ត្រូវបានជួយសង្គ្រោះមកកម្ពុជាវិញដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងព័ត៌មាន បានសម្រេចបញ្ឈប់ការជួលម៉ោងផ្សាយនៅតាមស្ថានីយវិទ្យុ ស្ដីពីការជ្រើសរើសពលករខ្មែរទៅធ្វើការនៅបរទេស។ ការបញ្ឈប់ការជួលម៉ោងនេះ គឺចំពោះក្រុមហ៊ុនណា ដែលគ្មានការអនុញ្ញាតពីក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ។
សៀវភៅដែលត្រៀមនឹងចេញផ្សាយនាពេលខាងមុខ គឺជាសៀវភៅដែលមានចំណងជើងថា«អ្នកថែអង្គរ»(គម្រោងរួមគ្នាជាមួយអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា)។ សៀវភៅនេះប្លែក ព្រោះ ខ្លឹមសារខាងក្នុងនិយាយពីប្រវត្តិបុគ្គលម្នាក់ៗដែលបានលះបង់គ្រប់យ៉ាងដើម្បីចូលរួមចំណែកលើកតម្លៃឧទ្យាន្តអង្គរ។ ពួកគេ មិនមែនជាអ្នកកសាងប្រាសាទទេ តែជាអ្នកជួលជុល និងថែរក្សាប្រាសាទ។ សៀវភៅ«អ្នកថែអង្គរ» នឹងបោះពុម្ពក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ(៣ ឬ៤ខែខាងមុខ)។ ហើយស្របពេលជាមួយគ្នា សារព័ត៌មាន Thmeythmey.com កំពុងសរសេរសៀវភៅមួយចំនួនផ្សេងទៀតដែលទាក់ទងទៅនឹងបុគ្គលសំខាន់ៗនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ជារួម នៅចុងឆ្នាំ២០២១ ឬដើមឆ្នាំ២០២២ សៀវភៅច្រើនចំណងជើងផ្សេងទៀតនឹងត្រូវបោះពុម្ពផ្សព្វផ្សាយផងដែរ។ បច្ចុប្បន្ននេះ សារព័ត៌មាន Thmeythmey.com និង ស្ថាប័ន Amazadia Education ដែលផ្តោតលើកិច្ចការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម និងផ្តោតលើការផ្សព្វផ្សាយខ្លឹមសារអប់រំ បានចាប់ផ្តើមធ្វើសកម្មភាពថ្មីមួយទៀត គឺកិច្ចការនិពន្ធសៀងភៅរួមគ្នា។ Amazadia Education និង Thmeythmey.com គ្រោងសរសេរសៀវភៅរួមគ្នាពីបុគ្គលឆ្នើមលោក ឃីម សុខហេង។ លោក ឃីម សុខហេង គឺជាសាស្រា្តចារ្យ ជាអ្នកពិគ្រោះយោបល់ជំនួញ និងជាអ្នកជំនួញផងដែរ។ លោក កៃ កឹមសុង អតីតអ្នកសារព័ត៌មាន និងជាស្ថាបនិក Amazadia Education បានបញ្ជាក់ថា ក្រៅពីសេវាកម្មផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម និងខ្លឹមសារបទសម្ភាស អប់រំ, Amazadia Education មានបំណងចូលរួមនិពន្ធ និងបោះពុម្ពសៀវភៅប្រភេទផ្សេងៗទៀត។ សូមបញ្ជាក់ថា នាពេលកន្លងមក សារព័ត៌មាន Thmeythmey.com បានបោះពុម្ពសៀវភៅជាច្រើនក្បាលរួចមកហើយ៕	ភ្នំពេញ៖ នាពេលកន្លងមក សារព័ត៌មាន Thmeythmey.com បានផលិតព័ត៌មានជាសំឡេង ជាសំណេរ ជាវីដេអូដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់រួចមកហើយ។ ស្របពេលជាមួយគ្នា ស្ថាប័នព័ត៌មានមួយនេះ ក៏បានសរសេរសៀវភៅជាច្រើនក្បាល និងបានបោះពុម្ពរួចមកហើយដែរ។ តែអ្វីដែលកាន់តែពិសេសទៅទៀតនោះ នៅក្នុងពេលខាងមុខ សារព័ត៌មាន Thmeythmey.com នឹងបន្តផលិតសៀវភៅ និងបោះពុម្ពបន្ថែមទៀត។
«កុំភិតភ័យ កុំស្លន់ស្លោចំពោះមុខ ដោយសារការដួលរលំធនាគារអាម៉េរិក»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលអំពាវនាវកុំពលរដ្ឋនាំគ្នាសម្រុកដកប្រាក់ចេញពីធនាគារ ដែលនាំឱ្យខាតបង់អត្ថប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ពីអត្រាការប្រាក់បញ្ញើរ។ មូលហេតុដែលសម្ដេច អំពាវនាវបែបនេះ ដោយសារតែពលរដ្ឋខ្មែរ កន្លងមកធ្លាប់ជ្រួលច្របល់ដកប្រាក់ចេញពីធនាគារ ដោយសារបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច កាលពីអំឡុងឆ្នាំ២០០៨។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានបន្ថែមថា បញ្ហាធនាគារអាម៉េរិកដួលរលំនេះ មិនប៉ះពាល់អ្វីដល់ចរន្តសាច់ប្រាក់ធនាគារនៅកម្ពុជានោះទេ។ ម្យ៉ាងទៀតបញ្ហាធនាគារនៅអាម៉េរិកនេះ ធ្លាប់បានកើតឡើងម្ដងមកហើយ កាលពីវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសាកល នាអំឡុងឆ្នាំ២០០៨ ប៉ុន្តែអាម៉េរិកអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះបាន ។ ចំណែកធនាគារនៅកម្ពុជា ក៏មិនប៉ះពាល់អ្វីធ្ងន់ធ្ងរដែរ នៅអំឡុងពេលនោះ។ គួរបញ្ជាក់ថា ធនាគារធំៗចំនួនពីរនៅអាម៉េរិកគឺ Silicon Valley Bank និង Signature Bank បានដួលរលំ។ អ្នកជំនាញជាច្រើនបានបង្ហាញពីមូលហេតុនៃការដួលរលំរបស់ SVB និង Signature Bank ដោយសារតែ FED បានដំឡើងអត្រាការប្រាក់យ៉ាងខ្លាំងដើម្បីទប់ស្កាត់អតិផរណាដែលបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើទីផ្សារភាគហ៊ុន។ ដូច្នោះហើយ អ្នកជំនាញរំពឹងថា FED ប្រហែលជាត្រូវផ្អាកគោលនយោបាយបច្ចុប្បន្ន ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ៕ អត្ថបទទាក់ទង ទីផ្សារភាគហ៊ុននៅអាស៊ីបានធ្លាក់ចុះបន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃធនាគារអាម៉េរិក២	នាពិធីប្រគល់សញ្ញាបត្រជូននិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យបៀលប្រាយ(BBU)សរុប ៤,៥៦៦នាក់ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៦ មីនា សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កុំឱ្យមានការព្រួយបារម្ភលើបញ្ហាសាច់ប្រាក់ដែលកំពុងដំណើរការនៅក្នុងធនាគារ នៃកម្ពុជា ក្រោយពីធនាគារអាម៉េរិកចំនួន២ បានដួលរលំ។
ក្រៅពីលក្ខខណ្ឌទិញផ្តាច់ ក្លិបរហស្សនាមតោខៀវក៏មានជម្រើសក្នុងការបន្តកិច្ចព្រមព្រៀងខ្ចីជើងខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីន វ័យ៣១ឆ្នាំរូបនេះរហូតដល់ឆ្នាំ២០២០ ដោយត្រូវចំណាយប្រាក់ ២០លានដុល្លារទៅក្លិបយក្សរបស់អ៊ីតាលី។ Higuain បានចំណាយពេលពាក់កណ្តាលរដូវកាល ២០១៨-២០១៩នេះ ជាមួយ AC Milan ក្នុងលក្ខខណ្ឌខ្ចីជើងពី Juventus បន្ទាប់ពីវត្តមានរបស់ Cristiano Ronaldo។ «នៅពេលឱកាសដើម្បីចូលរួមជាមួយក្រុមតោខៀវ Chelsea មកដល់ ខ្ញុំក៏ចាប់យកឱកាសនោះតែម្តង។ នេះជាក្រុមមួយដែលខ្ញុំពេញចិត្ត និងជាក្រុមមានប្រវត្តិល្បីល្បាញហើយស្ថិតក្នុងក្របខណ្ឌ Premier League ជាលីគដែលខ្ញុំតែងតែចង់លេង»។ Higuain និយាយដូច្នេះ។ ការចូលរួមរបស់អតីតសមាជិក Real Madrid នៅទឹកដីអង់គ្លេសនេះ មានន័យថា Higuain នឹងត្រូវធ្វើការជាមួយអ្នកចាត់ការលោក Maurizio Sarri ជាថ្មីម្តងទៀត ដ្បិតអ្នកទាំងពីរធ្លាប់ជាគ្រូនិងសិស្សកាលនៅ Napoli ក្នុងរដូវកាល ២០១៥-២០១៦។ ខណៈកិច្ចព្រមព្រៀងនេះមិនទាន់បញ្ចប់មុនថ្ងៃទី២៣ ខែមករានេះដូច្នេះ Higuain មិនអាចលេងឲ្យ Chelsea នៅក្នុងការប្រកួតវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រពាន Carabao Cup ទល់នឹងក្រុម Tottenham នៅយប់ថ្ងៃ២៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ នេះបានទេ៕ អត្ថបទទាក់ទង Higuain៖ Juventus ដេញខ្ញុំចេញពីក្លិប ព្រោះវត្តមាន Ronaldo	Chelsea បានចុះហត្ថលេខាខ្ចីជើងខ្សែប្រយុទ្ធ Gonzalo Higuain ពី Juventus សម្រាប់រដូវកាលដែលនៅសេសសល់ជាមួយនឹងលក្ខខណ្ឌក្នុងការទិញយកផ្តាច់ក្នុងតម្លៃ ៣១,៣ លានផោន (៤១លានដុល្លារអាមេរិក)។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់វេបសាយផ្លូវការរបស់ក្លិប Chelsea ។
លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ ថោង ខុន ក្រោយបន្តដឹកនាំជាប្រធាន NOCC សម្រាប់អាណត្តិទី៧ បានដាក់ចេញនូវផែនការយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួនដល់មន្ត្រីក្រោមឱវាទ និងសហព័ន្ធកីឡាជាតិ។ ការដាក់ចេញនេះ គឺដើម្បីជួយជំរុញ និងអភិវឌ្ឍន៍វិស័យនៅកម្ពុជាឲ្យកាន់តែរីកចម្រើន ក៏ដូចជាសម្រេចគោលដៅយុទ្ធសាស្ត្រតាមផែនការមេស៊ីហ្គេមដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រទាំងនេះរួមមាន បន្តកំណែទម្រង់សហព័ន្ធកីឡាជាតិដែលមានភាពមិនប្រក្រតី មានការអភិវឌ្ឍយឺត និងមានការរាំងស្ទះយន្តការបច្ចេកទេសកីឡាជំនាញ, ជំរុញការអនុវត្តផែនការយុទ្ធសាស្ត្រដែលបានកំណត់ការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣០ និងទី៣២ ផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើផែនការអភិវឌ្ឍបច្ចេកទេសរបស់សហព័ន្ធតាមរយៈការតាមដាន ត្រួតពិនិត្យ វាយតម្លៃ និងដាក់វិធានការដោះស្រាយ។ មន្ត្រីទាំងអស់ត្រូវមានការសហការដោយស្មារតីសាមគ្គីជាមួយក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា គណៈកម្មការរៀបចំការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមកម្ពុជា សហព័ន្ធកីឡាជាតិ និងភាគីពាក់ព័ន្ធ, គៀងគរសប្បុរសជន វិស័យឯកជនចូលរួមឧបត្ថម្ភ គាំទ្រសកម្មភាពកីឡា និងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាផ្សេងៗ បន្តកិច្ចសហការល្អ និងរៀបចំការប្រកួតកីឡាជាតិរៀងរាល់ពីរឆ្នាំម្តង, ស្វែងរកមេដាយមាសចំនួនពីរខ្ទង់ពីការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០១៩ និង២០២១ ស្វែងរកមេដាយកីឡាអាស៊ីឲ្យយ៉ាងតិច១នៅឆ្នាំ២០១៨ និង ២០២២ និងជំរុញឲ្យអត្តពលិកជាតិដណ្តើមសិទ្ធពេញលេញ ដើម្បីចូលរួមកីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅឆ្នាំ២០២០ នៅប្រទេសជប៉ុន៕	ក្នុងដំណើរឆ្ពោះទៅធ្វើម្ចាស់ផ្ទះការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ឆ្នាំ២០២៣ គណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា(NOCC)បានដាក់ចេញផែនការយុទ្ធសាស្ត្រ៩ចំណុច ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកីឡានៅកម្ពុជា។ ការដាក់យុទ្ធសាស្ត្រទាំងនេះធ្វើឡើងក្នុងមហាសន្និបាតបូកសរុបការងារអាណត្តិទី៦ និងដាក់ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រអាណត្តិទី៧កាលពីថ្ងៃទី១ កុម្ភៈ នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ។
Television footage showed a group of seven officials led by Hyon Song-Wol, the leader of the North's popular Moranbong band, crossing the heavily-fortified border on a bus before arriving at Seoul train station about an hour later. The stony-faced officials, surrounded by hundreds of Seoul police officers, then boarded a train to the eastern city of Gangneung, where one of the planned musical concerts is due to be held. Hyon, a star singer and also the leader of the 140-member Samjiyon Orchestra chosen to visit the South, was seen leaving the train station in Gangneung without talking to throngs of journalists. The two-day visit is the first by Pyongyang officials to the South since before left-leaning South Korean President Moon Jae-In, who advocates dialogue with the North, took office last May. The trip comes two weeks after the neighbours agreed to send Pyongyang's athletes, cheerleaders, artistic troupes and other delegates to the Games, due to begin in the South's alpine resort of Pyeongchang on February 9. The International Olympics Committee (IOC) on Saturday endorsed the deal, saying the North would send 22 athletes in sports ranging from figure skating to short-track speed skating. The two nations also agreed to march together at an opening ceremony under a unification flag -- a pale blue silhouette of the Korean peninsula -- and to form a joint women's ice hockey team. Under the cross-border deal, the orchestra led by Hyon will hold two concerts -- one in the capital Seoul and another in Gangneung -- during the Olympics. Seoul will also send skiers to the North's Masikryong ski resort for joint training with North Korean counterparts, and hold a joint cultural event in the scenic Mount Kumgang area north of the border, according to the deal. The delegation led by Hyon will inspect venues in Gangneung on Sunday and those in the capital Seoul on Monday before returning to the North on the same day. Another team of delegates will visit the South next week to check logistics for North Korean athletes, while Seoul will also send its own officials to the North's ski resort to inspect the venue. - 'Peace Olympics' - Seoul and organisers hope that the Games, which they have promoted as the "Peace Olympics," could ease tensions on the peninsula that surged to new heights in recent months over the North's nuclear standoff with the US. The North last year staged a nuclear test and test-fired multiple long-range missiles believed to be capable of reaching the US mainland. The North's ruler Kim Jong-Un also traded colorful personal insults and threats of war with US President Donald Trump, sparking fears of another conflict on the peninsula once devastated by the 1950-53 Korean War. Moon has tried to use the Winter Games as an opportunity to defuse tension, even asking the US to postpone an scheduled joint military exercise during the event -- a request Washington accepted. Kim, who had remained silent to repeated calls by Seoul to take part in the Olympics, abruptly announced an intention to join in his New Year address. But the recent moves also irritated many in the South, who accused Seoul of making too many concessions to the hostile, wayward neighbour that regularly issues military threats against the South. The deal over the unified women's ice hockey team sparked fury in the South, where critics accused Seoul of robbing some of its own players of the opportunity to compete at the Olympics for the sake of politics. Tens of thousands have joined online petitions on the presidency's website urging Moon to scrap the plan. Even as two Koreas reached deals over the Olympics, the North's state media accused the dovish Moon of "brown-nosing" the US and threatened to withdraw its offer to join the Olympics if Seoul did not show enough respect.	Seoul, South Korea: North Korean delegates arrived in South Korea on Sunday to inspect venues and prepare cultural performances for next month's Winter Olympics, in the first visit by Pyongyang officials to the capitalist South for four years.
សារព័ត៌មានក្នុងស្រុកម៉ាឡេស៊ីផ្សាយថា សភាប្រទេសនេះ នឹងត្រូវរំលាយនៅចន្លោះថ្ងៃទី២៨ ដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ហើយរដ្ឋាភិបាលនឹងប្រកាសរៀបចំការបោះឆ្នោតទូទៅមួយនៅខែមេសា ឬខែឧសភា។ ក្រោយការរំលាយសភានេះ រដ្ឋាភិបាលថ្មីនឹងត្រូវបង្កើតឡើងមិនឲ្យហួសពាក់កណ្ដាលខែឧសភាឡើយ ដើម្បីដឹកនាំប្រទេស មុននឹងមានរដ្ឋាភិបាលថ្មីមួយទៀតក្រោយការបោះឆ្នោតទូទៅ។ អ្នកវិភាគ និងប្រភពព័ត៌មានជាច្រើនបានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ថា នាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ មានទំនុកចិត្តខ្ពស់ក្នុងការបោះឆ្នោតលើកនេះ ទោះជាលោកត្រូវចោមរោមដោយសំណុំរឿងពុករលួយកិបកេងមូលនិធិរដ្ឋក្ដី។ ករណីនេះបង្កជាការផ្លាស់ប្ដូរខ្លាំងក្នុងនយោបាយម៉ាឡេស៊ី និងក្លាយជាគំរាមកំហែងដ៏ខ្លាំងមិនធ្លាប់មានសម្រាប់សម្ព័ន្ធភាពកាន់អំណាច UMNO ដែលដឹកនាំដោយលោក ណាជីប ។ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតលើកនេះ លោក ណាជីប ត្រូវប្រជែងជាមួយដៃគូដ៏ខ្លាំង គឺអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ មហាម៉ាត់ ដែលមានវ័៩២ឆ្នាំទៅហើយ។ លោក មហាធៀ បានរិះគន់លោក ណាជីប យ៉ាងខ្លាំងលើករណីមូលនិធិរដ្ឋ ហើយការមិនត្រូវគ្នានេះក៏បង្ខំឲ្យចាកចេញពីបក្សកាន់អំណាច និងងាកទៅបង្កើតបក្សប្រឆាំងថ្មីមួយ។ ក្រោយមក លោក មហាធៀ ក៏ចាប់ដៃអតីតគូសត្រូវ គឺលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ដើម្បីប្រកួតក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្ត្រ។ អ្នកនយោបាយម៉ាឡេស៊ី ដែលធ្លាប់អង្គុយកៅអីនាយករដ្ឋមន្ត្រី២២ឆ្នាំរូបនេះ ក៏ក្លាយជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់សម្ព័ន្ធភាពប្រឆាំង ដើម្បីតទល់ជាមួយលោក ណាជីប ។ ក្នុងករណីបក្សប្រឆាំងឈ្នះឆ្នោត លោក មហាធៀ នឹងដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលជាបណ្ដោះអាសន្ន ព្រោះលោក អាន់វ៉ា ស្ថិតក្រោមការឃុំឃាំងនៅឡើយ។ ក្រោយលោក អាន់វ៉ា រួចទោស ទើបលោក មហាធៀ ផ្ទេរតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីនេះវិញ។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ អ្នកនយោបាយទាំងបីនេះមានប្រភពពីបក្សតែមួយ គឺ UMNO ទាំងអស់។ លោក អាន់វ៉ា ធ្លាប់ជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីក្នុងរដ្ឋាភិបាលលោក មហាធៀ តែក្រោយមកក៏ចាកចេញដោយសារទំនាស់ និងបានក្លាយជាបេក្ខជនប្រឆាំង។ លោក ណាជីប និងលោក មហាធៀ ក៏ធ្លាប់មេកើយ និងកូនចៅជាច្រើនដែរក្រោមដំបូលរបស់ UMNO នោះ៕	សភាម៉ាឡេស៊ីត្រូវនឹងរំលាយនៅដំណាច់ខែមីនានេះ ដើម្បីបើកផ្លូវដល់ការបោះឆ្នោតទូទៅដែលគ្រោងធ្វើយូរបំផុតត្រឹមខែសីហា។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់កាសែតម៉ាឡេស៊ី The Star នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមីនានេះ។ រដ្ឋាភិបាលរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ មានភាគរយខ្ពស់ដើម្បីឈ្នះឆ្នោត ប៉ុន្តែត្រូវប្រឈមមុខការប្រជែងដ៏ខ្លាំងពីសំណាក់ក្រុមបក្សប្រឆាំងដែលដឹកនាំដោយអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ មហាម៉ាត់ ។
អង្គភាពដែលស្ថិតនៅក្រោមទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីមួយនេះ បានបញ្ជាក់ពីការរកឃើញករណីនិស្សិតក្លែងបន្លំសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ កន្លងមក ហើយបុគ្គលទាំងនោះ ត្រូវបានលុបឈ្មោះចេញពីបញ្ជី ឈ្មោះនិស្សិតប្រឡងជ្រើសរើសជាប់ចូលរៀន នៅតាមគ្រឹះស្ថានបណ្តុះបណ្តាលវិស័យសុខាភិបាលនានា ជាបន្តបន្ទាប់។ ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន គណៈកម្មាធិការប្រឡងថ្នាក់ជាតិ បញ្ជាក់ពីគោលបំណងបញ្ចប់ការក្លែងបន្លំឯកសារសាធារណៈ ជាពិសេសសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ និងដើម្បីរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ លើកកម្ពស់កិត្យានុភាពគ្រូពេទ្យ និងលើកកម្ពស់តម្លៃ នៃសីលធម៌សេចក្តីថ្លៃថ្នូរក្នុងសង្គម។ ចាប់ពីឆ្នាំសិក្សា២០២៣-២០២៤តទៅ គណៈកម្មាធិការប្រឡងថ្នាក់ជាតិ នឹងពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ដោយអ្នកក្លែងបន្លំឯកសារសាធារណៈ ប្រឈមការផ្តន្ទាទោសដាក់ពីពន្ធនាគារពី៥ឆ្នាំ ទៅ១០ឆ្នាំ ដោយមិនលើកលែង មិនយោគយល់ មិនអន់ឱន អនុគ្រោះ ចំពោះបុគ្គលរូបណាឡើយ។ និស្សិតដែលធ្លាប់ត្រូវបានគណៈកម្មាធិការប្រឡងថ្នាក់ជាតិ លុបឈ្មោះចេញពីបញ្ជីឈ្មោះ និស្សិតប្រឡងជ្រើសរើសជាប់កន្លងទៅ មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យដាក់ពាក្យចូលរួមប្រឡងថ្នាក់ជាតិជាថ្មី ឡើងវិញទៀតឡើយ។ អំពើនៃការក្លែងឯកសារសាធារណៈ ទោះបីបានទទួលសញ្ញាបត្រចេញទៅប្រកបវិជ្ជាជីវៈពេទ្យ ហើយក៏ដោយ ប្រសិនបើ រកឃើញថា មានការប្រើឯកសារក្លែងបន្លំនឹងត្រូវបានអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ដកហូតសញ្ញាបត្រ។ អំពើនៃការប្រើប្រាស់ឯកសារ សាធារណៈក្លែងបន្លំនឹងត្រូវគិតអាជ្ញាយុកាលចាប់ពីថ្ងៃដែលត្រូវបានរកឃើញឯកសារជាកម្មវត្ថុនៃអំពើល្មើស នោះតទៅ ដោយមិនគិតពីថ្ងៃដែលបានប្រព្រឹត្តនោះទេ។ «សូមសិស្សានុសិស្សដែលមានឯកសារក្លែងក្លាយ និងមានបំណងដាក់ពាក្យចូលរួមការ ប្រឡងថ្នាក់ជាតិ សូមកុំមកដាក់ពាក្យប្រឡងចូលរៀននៅតាមគ្រឹះស្ថានបណ្តុះបណ្តាលវិស័យសុខាភិបាល នានា ដែលនឹងនាំឱ្យមានផលវិបាកកើតឡើងដល់ខ្លួនឯង ហើយនាំឱ្យខាតបង់ពេលវេលា ថវិកាខ្លួនឯង និង ក្រុមគ្រួសារទាំងមូល ព្រមទាំងប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសសេចក្តីថ្លៃថ្នូរផ្ទាល់ខ្លួនឯងទៀតផង»។ នេះជាការណែនាំរបស់គណៈកម្មាធិការប្រឡងថ្នាក់ជាតិ សម្រាប់ការបណ្តុះបណ្តាលក្នុងវិស័យសុខាភិបាល ដោយបន្ថែមថា សិស្សានុសិស្ស ដែលមិនមានសញ្ញាបត្រទុតិយភូមិអាចអញ្ជើញទៅដាក់ពាក្យប្រឡងនៅផ្នែក ឬវិស័យផ្សេងទៀតបាន៕	គណៈកម្មាធិការប្រឡងថ្នាក់ជាតិ សម្រាប់ការបណ្តុះបណ្តាលក្នុងវិស័យសុខាភិបាល កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមករា បានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានអំពីករណីក្លែងបន្លំសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ (បាក់ឌុប) ក្នុងការដាក់ពាក្យចូលរួមប្រឡងជ្រើសរើសចូលរៀនថ្នាក់ឆ្នាំសិក្សាមូលដ្ឋាន សម្រាប់កម្រិតបរិញ្ញាបត្រ និងថ្នាក់ឆ្នាំទី១ សម្រាប់កម្រិតបរិញ្ញាបត្ររង។
លោកបណ្ឌិត អ៊ីវ ថុង ធ្លាប់ធ្វើជាសកលវិទ្យាធិការនៃសកកវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រងចន្លោះឆ្នាំ១៩៨៣-២០១០។ លោក ធ្លាប់ជា សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និងវប្បធម៌ នៃទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ឋានៈស្មើ រដ្ឋលេខាធិការ ២០១០-២០១៨ និងជាអនុប្រធានក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និងវប្បធម៌ នៃទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ឋានៈស្មើ រដ្ឋមន្រ្ដី នៅឆ្នាំ២០១៨។ សាស្រ្តាចារ្យរូបនេះ ក៏ជាអ្នកនិពន្ធគ្រឹះស្ថានបោះពុម្ពផ្សាយ នៃក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ចន្លោះឆ្នាំ១៩៧៩-១៩៨៣ ផងដែរ។ ចំពោះគ្រឿងឥស្សរិយសវិញ លោក ធ្លាប់ទទួលបានមេដាយមាសស្ថាបនាជាតិ២គ្រឿង, មេដាយមាសពលកម្ម២ គ្រឿង, គ្រឿងឥស្សរិយយសថ្នាក់មុនីសារភ័ណ្ឌចំនួន១, គ្រឿងឥស្សរិយយសព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ថ្នាក់អស្សរិទ្ធ ចំនួន១, គ្រឿងឥស្សរិយយសព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ថ្នាក់មុនីសារភ័ណ្ឌ២ និងគ្រឿងឥស្សរិយសព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ថ្នាក់មហាសេនាចំនួន១៕	ភ្នំពេញ៖ លោកសាស្រ្តាចារ្យ អ៊ីវ ថុង អតីតសកលវិទ្យាធិការនៃសកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង នៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា បានទទួលមរណភាពក្នុងវ័យ៧៦ឆ្នាំ ដោយជរាពាធ។ នេះបើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងមរណភាព របស់ក្រុមគ្រួសាររបស់លោក។
រដ្ឋបាលអាមេរិករបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ គំរាមប្រើប្រាស់កម្លាំងដើម្បីកម្ចាត់របបដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៧នេះបានបង្កឲ្យមានក្តីបារម្ភខ្លាចក្រែងសង្គ្រាមផ្ទុះឡើងមែន។ ប៉ុន្តែបើតាមការស្ទង់មតិក្នុងចំណោមប្រជាជនអាមេរិក ប្រជាជនមួយភាគបីប៉ុណ្ណោះដែលចង់ឲ្យមានការប្រើប្រកាស់កម្លាំងបែបនេះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានជប៉ុន Kyodo ការស្ទង់មតិនេះធ្វើឡើងដោយស្ថាប័នស្រាវជ្រាវរបស់ជប៉ុន Genron NPO ដោយសហការជាមួយសាកលវិទ្យាល័យ Maryland ។ យោងតាមរបាយការណ៍នេះ ប្រជាជនអាមេរិកប្រហែល ៤២, ២ភាគរយនិយាយថា ពួកគេប្រឆាំងការប្រើប្រាស់អន្តរាគមន៍យោធា ហើយប្រជាជន ៤០ ភាគរយចង់ឃើញសម្ព័ន្ធមិត្តកូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន មានលទ្ធភាពផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរដើម្បីការពារខ្លូនផងដែរ។ ចំណែកប្រជាជនជប៉ុនភាគច្រើនបានរហូតដល់ ៤៨ ភាគរយបញ្ហាញយោបល់ថា ពួកគេមិនគាំទ្រការប្រើប្រាស់សកម្មភាពយោធាប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើងឡើយ ហើយគេក៏រឹតតែមិនគាំទ្រការអនុញ្ញាតឲ្យកូរ៉េខាងត្បូងនិងជប៉ុនមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរថែមទៀត។ ប្រជាជនជប៉ុនរហូតដល់ ៦៨,៧ ភាគរយប្រឆាំងចំពោះការបំពាក់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរសម្រាប់ប្រទេសជប៉ុន ហើយ ៦៨ភាគរយប្រឆាំងការបំពាក់អាវុធដល់កូរ៉េខាងត្បូង។ ពាក់ព័ន្ធការដោះស្រាយវិបត្តិនុយក្លេអ៊ែរ បាយការណ៍ស្ទង់មតិដដែលនោះបានបង្ហាញថា ប្រជាជនអាមេរិក និងជប៉ុនប្រហែល ៦០ភាគរយយល់ឃើញថា សកម្មភាពរបស់រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ មិនសមស្របនឹងបញ្ហាដែលកំពុងកើតឡើងនោះឡើយ។ ប៉ុន្តែគេមិនបានបង្ហើបឲ្យដឹងច្បាស់ពីហេតុផលពិតប្រាកដែលប្រជាជនទាំងនោះយល់ឃើញបែបនោះឡើយ។ របាយការណ៍ស្ទង់មតិដែលចងក្រងឡើងដោយសា្ថប័នស្រាវជ្រាវជប៉ុន និងសកលវិទ្យាល័យអាមេរិកនេះរៀបចំឡើងរយៈពេលពីរសប្តាហ៍ចាប់ពីថ្ងៃ ២១ ខែតុលា ក្រោយពេលដែលកូរ៉េខាងជើងសម្រេចបាញ់សាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរលើកទី ៦ និងបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលជាច្រើនដងជាបន្តបន្ទាប់គ្មានញញើតសហគមន៍អន្តរជាតិ៕	ប្រជាជនអាមេរិកត្រឹមមួយភាគបីប៉ុណ្ណោះចង់ឃើញអាមេរិកប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើងដើម្បីបញ្ចប់វិបត្តិនុយក្លេអ៊ែរនៅឧបទ្វីបនេះ។ ចំណែកប្រជាជន៤០ភាគរយចង់ឃើញកូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុនមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរដើម្បីការពារខ្លូនថែមទៀតផង។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ស្ទង់មតិរបស់ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវជប៉ុន Genron NPO។
លោក George Weah អតីតម្ចាស់ពាន Ballon d'Or និងខ្សែប្រយុទ្ធ Manchester City, Chelsea និង AC Milan លោក George Weah បានកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីថ្មីរបស់ប្រទេសលីបេរីយ៉ា កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមករា កន្លងមក។ អតីតខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើមវ័យ៥១ឆ្នាំនេះ បានព្យាយាមផ្តល់ប្រឹក្សាដល់ម្ចាស់ពានកីឡាករល្អរបស់អាហ្វ្រិក២សម័យ Drogba ឲ្យចូលធ្វើនយោបាយដើម្បីបម្រើប្រជាជនរបស់គេនៅឆ្នាំនេះតែម្តង។ អត្ថបទទាក់ទង អតីតម្ចាស់ពាន Ballon d'Or នឹងកាន់តំណែងប្រធានាធិបតីលីបេរីយ៉ាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី១៦ ខែមករា Drogba មានវ័យ៣៩ឆ្នាំ បច្ចុប្បន្នកំពុងប្រកបអាជីពឲ្យក្លិប Phoenix Rising នៃលីកបាល់ទាត់កំពូលអាមេរិក បានចូលរួមយ៉ាងសកម្មជាមួយនឹងកម្មវិធីសប្បុរសធម៌ រួមទាំងក្នុងប្រ័ពន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមជាច្រើនទៀតផង។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បើតាមការផ្សាយរបស់ Africa News កីឡាករ Drogba បាននិយាយថា គាត់មិនចាប់អារម្មណ៍ក្នុងជីវិតនយោបាយនោះឡើយ។ Drogba បានចាត់ទុកលោក Weah ជាគម្រូរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែកីឡាកររូបនេះ សុខចិត្តជ្រើសរើសផ្លូវជួយប្រទេសជាតិតាមរូបភាពផ្សេង។ បច្ចុប្បន្ន Drogba ក៏ជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាម្នាក់នៃក្លិប Williamsville Athletic Club (WAC) នៃក្របខណ្ឌកីឡាបាល់ទាត់កំពូលកូតឌីវ័រផងដែរ៕	វីរបុរសរបស់តោខៀវ Chelsea និងជម្រើសជាតិកូតឌីវ័រ កីឡាករ Didier Drogba ដែលត្រៀមចូលនិវត្តន៍ពីជីវិតជាកីឡាករបាល់ទាត់ត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឲ្យចូលប្រឡូកក្នុងពិភពនយោបាយ ពីសំណាក់ប្រធានាធិបតីលីបេរីយ៉ា ដែលជាអតីតកីឡាករបាល់ទាត់ម្នាក់ផងដែរនោះ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ Goal.com ។
រដ្ឋអាស៊ានសិង្ហបុរី បានប្រកាសពីគម្រោងទិញយន្តហោះចម្បាំងស៊េរីទំនើបរបស់អាមេរិក F-35 មួយចំនួន ដោយក្រសួងការពារជាតិប្រទេសនេះវាយតម្លៃថា F-35 ជាជម្រើសសក្តិសមបំផុតដើម្បីជំនួសយន្តហោះ F-16 របស់អាមេរិកដូចគ្នា។ សិង្ហបុរីបានប្រើប្រាស់យន្តហោះ F-16 ក្នុងជួរទ័ពអាកាសរបស់ខ្លួនតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៨ មក ហើយការវាយតម្លៃបច្ចេកទេសចុងក្រោយបង្ហាញថា F-16 ទាំងនោះ ត្រូវចូលនិវត្តន៍ក្រោយឆ្នាំ២០៣០ ។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសតាម Facebook ក្រសួងការពារជាតិសិង្ហបុរីលើកឡើងថា កងទ័ពអាកាសសិង្ហបុរីនឹងទិញ F-35 មួយចំនួនដើម្បីវាយតម្លៃពីសមត្ថភាពឲ្យគ្រប់ជ្រុងជ្រោយសិន មុននឹងសម្រេចចិត្តបន្ថែមទៀតតាមក្រោយ។ ជំហានបន្ទាប់ ក្រសួងដដែលនឹងជជែកព័ត៌មានពិស្ដារជាមួយភាគីអាមេរិកមុននឹងបញ្ជាក់ជាចុងក្រោយពីផែនការទិញយន្តហោះស៊េរីចុងក្រោយមួយនេះសម្រាប់ការលើកកម្ពស់សមត្ថភាពការពារខ្លួន។ ជុំវិញដំណើរការទិញយន្តហោះ F-35 នេះ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិសិង្ហបុរី អ៊ឹង អេងហេន អះអាងថា អាចចំណាយពេលពី៩ទៅ១២ខែ ហើយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធរបស់សិង្ហបុរីនឹងទាក់ទងជាមួយអាមេរិកដើម្បីជំរុញដំណើការទិញនេះ។ ការជជែកនឹងផ្ដោតលើតម្លៃ គុណភាព ប្រភេទយន្តហោះដែលត្រូវទិញ ការដឹកជញ្ជូន និងការហ្វឹកហាត់អ្នកបើកបរផង។ យន្តហោះចម្បាំងធុន F-35A ដែលត្រូវការផ្លូវរត់វែងដើម្បីចុះចត មានតម្លៃដល់ទៅ៨៩,២លានដុល្លារក្នុងមួយគ្រឿង។ នេះបើតាមក្រុមហ៊ុន Lockheed Martin ដែលជាអ្នកផលិតយន្តហោះប្រភេទនេះ។ ប៉ុន្តែទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel NewsAsia ផ្សាយថា សិង្ហបុរីចង់ទិញ F-35B វិញ ទោះមានតម្លៃថ្លៃជាង F-35A ក្ដី តែវាមានសមត្ថភាពខ្ពស់ជាងដោយអាចចុះចតតាមទិសបញ្ឈរ ហើយមិនត្រូវការផ្លូវរត់ឆ្ងាយឡើយ។ កាន់តែពិសេសនោះយន្តហោះធុន F-35 នេះ អាចចេញប្រយុទ្ធជាក្រុម ប្រមូលទិន្នន័យសត្រូវ និងចែករំលែកព័ត៌មានទាំងនោះរវាងគ្នាតាមបណ្ដាញដែលមានសុវត្ថិភាពផង។ ក្រៅពីសមត្ថភាពទាំងនេះ ក្រសួងការពារជាតិសិង្ហបុរីនឹងវាយតម្លៃលើគុណសម្បត្តិផ្សេងទៀតថា សមស្របនឹងការងារដទៃក្នុងជួយកងទ័ពសិង្ហបុរីឬអត់។ ទោះជាយន្តហោះមានគុណសម្បត្តិច្រើនក្ដី F-35 ក៏ជួបបញ្ហាមិនតិចដែរក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ១៧ឆ្នាំខ្លួន។ កម្មវិធីអភិវឌ្ឍ F-35 នេះ ជួបបញ្ហាពន្យារពេលជាច្រើនដង ចំណាយលុយច្រើន មានបញ្ហាបច្ចេកទេសក្នុងផ្នែកកៅអីអ្នកបើកបរ និងមួកជាដើម។ កាលពីខែកញ្ញាឆ្នាំ២០១៨ យន្តហោះ F-35B បានធ្លាក់នៅរដ្ឋ South Carolina ប៉ុន្តែគ្មានអ្នករបួសឡើយ ឯបញ្ហាវិញកើតត្រង់បំពង់ប្រេងយន្តហោះតែម្ដង។ យ៉ាងណាមិញ ការផលិតយន្តហោះ F-35 បានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ដោយមានអតិថិជនជាច្រើនដូចជាអង់គ្លេស កូរ៉េខាងត្បូង អូស្ត្រាលី និងជប៉ុនជាដើម៕	ក្រសួងការពារជាតិសិង្ហបុរីនៅថ្ងៃទី១៨ ខែមករា ប្រកាសថា ខ្លួននឹងទិញយន្តហោះចម្បាំង F-35 របស់អាមេរិកពីរបីគ្រឿងដើម្បីធ្វើតេស្តសមត្ថភាព មុននឹងសម្រេចចិត្តទិញក្នុងបរិមាណច្រើនដើម្បីជំនួសយន្តហោះ F-16 ដែលជិតហួសសម័យ។ ការប្រកាសនេះ គឺជាការបញ្ចប់ពាក្យមាត់ចាបមាត់ព្រាបជុំវិញគម្រោងនេះ ដោយកន្លងមកសិង្ហបុរីបានសម្លឹងមើលយន្តហោះចម្បាំងរបស់ប្រទេសជាច្រើនដូចជា យន្តហោះស៊េរី Typhoon របស់អឺរ៉ុប ឬស៊េរី J របស់ចិន។
បន្ទាប់ពីកើនឡើងនូវមន្ទិលសង្ស័យ និងការទិតៀនច្រើនលើសេចក្តីស្នើច្បាប់សន្តិសុខជាតិហុងកុង កាសែតរដ្ឋចិនចាប់ផ្តើមបញ្ជេញព័ត៌មានលម្អិតមួយចំនួន។ ចំណុចសំខាន់មួយគឺ ការរៀបចំឲ្យមានទីភ្នាក់ងារថ្មីដែលដឹកនាំដោយរដ្ឋាភិបាលតំបន់ និងស្ថិតក្រោមការចង្អុលបង្ហាញពីក្រុងប៉េកាំង។ ទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលនោះ នឹងត្រូវតាំងមូលដ្ឋាននៅក្នុងក្រុងហុងកុង ហើយវាមានឈ្មោះថា«ការិយាល័យស្នងការសន្តិសុខជាតិនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ទទួលបន្ទុកដែនដីរដ្ឋបាលពិសេសទីក្រុងហុងកុង»។ ស្នងការសន្តិសុខជាតិដែលបង្កើតឡើងតាមសេចក្តីស្នើច្បាប់នេះនឹងទទួលបន្ទុកត្រួតពិនិត្យច្បាប់សន្តិសុខជាតិដោយផ្ទាល់។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua ចុះផ្សាយថា ក្រោមគម្រោងរបស់ទីក្រុងប៉េកាំង ស្ថាប័នចិនថ្មីនេះមានតួនាទីចម្បងវិភាគពីស្ថានភាពសន្តិសុខក្រុងហុងកុង និងត្រួតពិនិត្យ ក៏ដូចជាតាមដាន សម្របសម្រួល និងគាំទ្រ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងហុងកុង។ បន្ថែមពីលើនេះ គណៈកម្មការមួយនេះក៏មានតួនាទីប្រមូលព័ត៌មានសម្ងាត់ និងដោះស្រាយបញ្ហាពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតដូចគ្នា។ ក្រៅពីតួនាទី និងភារៈកិច្ច សេចក្តីព្រាងច្បាប់សន្តិសុខជាតិនេះក៏បានចែងផងដែរ ពីការតែងតាំងសមាជិកដែលដឹកនាំស្នងការសន្តិសុខជាតិនេះ។ វានឹងត្រូវដឹកនាំដោយប្រធានប្រតិបត្តិទីក្រុងហុងកុងលោកស្រី Carrie Lam និងត្រួតពិនិត្យដោយរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងផ្ទាល់។ ទីប្រឹក្សាមួយក្រុម ដែលតែងតាំងដោយរដ្ឋាភិបាលចិន ក៏ជាសមាជិកនៃស្ថាប័នមួយនេះដែរ។ ចំណែកប្រធានប្រតិបត្តិក្រុងហុងកុងវិញ មានសិទ្ធិតែងតាំង ចៅក្រមមួយក្រុម ដើម្បីទទួលបន្ទុកលើសំណុំរឿង ដែលទាក់ទងនឹងច្បាប់សន្តិសុខជាតិ។ នេះបានសេចក្តីថា ប្រធានប្រតិបត្តិ ក៏អាចតែងតាំងចៅក្រមបរទេសដែរ។ រដ្ឋបាលពិសេសក្រុងហុងកុង គឺជាអ្នកអនុវត្តច្បាប់នេះ លើកលែងតែករណីមួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះ ដែលរដ្ឋាភិបាលកណ្តាល មានសិទ្ធិលូកដៃចូល។ ក្នុងករណីនេះ មានដូចជាករណីសង្គ្រាម និងករណីហុងកុងស្ថិតក្នុងភាពអនាធិបតេយ្យជាដើម។ នៅក្នុងច្បាប់មូលដ្ឋានស្តីពីតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសហុងកុង មាត្រា១៨ ក៏ចែងពីលក្ខខណ្ឌនេះដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សេចក្តីស្នើច្បាប់ហុងកុងនេះ មិនត្រូវបានគេបញ្ចេញពីទណ្ឌកម្មសម្រាប់ដាក់ទោសជាផ្លូវការលើជនល្មើសនៅឡើយទេ។ បើតាមលោក Tam Yiu-chung អ្នកតំណាងទីក្រុងហុងកុង ដែលជាសមាជិកគណៈអចិន្ត្រៃយ៍សភាប្រជាជនចិន បានលើកឡើងថា ច្បាប់នេះ អាចដាក់ពន្ធនាគារជនល្មើសរហូតដល់ ១០ឆ្នាំ។ ជាការពិត សេចក្តីស្នើច្បាប់នេះកំពុងក្លាយជាបញ្ហាចម្រូងចម្រាសយ៉ាងខ្លាំង។ បើតាមទីប្រឹក្សាមួយចំនួនដែលមានទំនោរទៅក្រុងប៉េកាំង ច្បាប់សន្តិសុខជាតិហុងកុង មានសំខាន់សម្រាប់ក្រុងប៉េកាំង ក្នុងការបង្កើតប្រព័ន្ធការពារពីរជាន់នៅក្នុងទីក្រុងហុងកុង ដើម្បីការពារសន្តិសុខជាតិ និងរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ។ ផ្ទុយពីការលើកឡើងរបស់ទីប្រឹក្សាដែលមានទំនោរទៅរករដ្ឋាភិបាលចិន លោក Johannes Chan Man-mun អតីតប្រធាននាយកដ្ឋាននីតិសាស្ត្រនៅសកលវិទ្យាល័យហុងកុង បានអះអាងថា ពាក្យ«តាមដាន» ដែលជាតួនាទីមួយរបស់ទីភ្នាក់ងារសន្តិសុខជាតិចិន គឺវាលើសពីផ្តល់យោបល់ទៅទៀត។ ក្នុងន័យនេះ លោកបានពន្យល់ថា វាជាគឺជាការផ្តល់យោបល់ ដែលរំពឹងថារដ្ឋបាលក្រុងហុងកុងត្រូវធ្វើតាម ហើយរដ្ឋបាលហុងកុង មិនអាចមិនគោរពតាមបានឡើយ។ បញ្ហានេះ វាប្រៀបដូចជាទីភ្នាក់ងារសន្តិសុខជាតិ មានអំណាចជាងប្រធានប្រតិបត្តិក្រុងហុងកុងទៅទៀត។ សូមបញ្ជាក់ថា មុនពេលកិច្ចប្រជុំបិទបញ្ចប់នាថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា គណៈអចិន្ត្រៃយ៍នៃសភាប្រជាជនចិន បានប្រកាសបើកថ្ងៃប្រជុំម្តងទៀត ដោយចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី២៨ ដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកក្រោយនេះ គេរំពឹងថា គណៈអចិន្ត្រៃយ៍នៃសភាប្រជាជនចិន នឹងអនុម័តសេចក្តីសើ្នច្បាប់សន្តិសុខជាតិហុងកុង៕	ច្បាប់សន្តិសុខជាតិហុងកុងនឹងអនុញ្ញាតឲ្យទីភ្នាក់ងាររបស់ទីក្រុងប៉េកាំងតាំងមូលដ្ឋាននៅក្នុងទីក្រុងហុងកុង។ បើសិនបើគ្មានការប្រែប្រួលទេ ទីភ្នាក់ងារនេះ នឹងត្រូវដឹកនាំដោយប្រធានប្រតិបត្តិក្រុងហុងកុង និងមានការឃ្លាំមើលពីរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែតហុងកុង South China Morning Post នៅថ្ងៃទី២១ ខែមិថុនា។
«អាមេរិក ត្រូវតែចាត់វិធានការដាច់ខាតប្រឆាំងម្ចាស់របស់ TikTok ដើម្បីការពារសន្តិសុខជាតិរបស់យើង។» លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បញ្ជាក់បែបនេះក្នុងបញ្ជាប្រតិបត្តិចុះថ្ងៃទី៦ ខែសីហា ដែលហាមឃាត់រាល់ការធ្វើប្រតិបត្តិការទាំងអស់ជាមួយក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាចិន ByteDance ដែលជាម្ចាស់បណ្ដាញសង្គមកំពុងល្បី TikTok ។ ក្នុងបញ្ជាដដែល រាល់ការដោះដូរ ទំនាក់ទំនងទាំងឡាយជាមួយបុគ្គល ឬតំណាងដែលពាក់ព័ន្ធ ByteDance ត្រូវបានហាមឃាត់ដោយចាប់ផ្ដើម៤៥ថ្ងៃក្រោយការចេញបញ្ជានេះ។ នេះបើតាមសារព័ត៌មាន Politico ។ ដោយឡែក លោក ត្រាំ ក៏ចេញបញ្ជាប្រតិបត្តិមួយទៀតជាមួយលក្ខខណ្ឌហាមឃខាត់ដូចគ្នាលើក្រុមហ៊ុន WeChat ផងដែរ។ បញ្ជានេះធ្វើឡើង ក្រោយលោក ត្រាំ បានប្រាប់ឲ្យក្រុមហ៊ុន ByteDance លក់ប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួននៅអាមេរិកឲ្យក្រុមហ៊ុនអាមេរិក ប្រសិនបើចង់ធ្វើជំនួញនៅទឹកដីអាមេរិកទៀតនោះ ដោយលោកទុកពេលឲ្យត្រឹមថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា។ ផុតកាលបរិច្ឆេទនេះ TikTok នឹងត្រូវបាត់មុខពីទីផ្សារអាមេរិកមិនខាន។ បច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុន Microsoft ទំនងជាកំពុងចរចាជាមួយ ByteDance លើកិច្ចព្រមព្រៀងទិញលក់នេះនេះ ខណៈលោក ត្រាំ ក៏ទារចំណែកខ្លះពីការទិញលក់នេះដាក់ចូលឃ្លាំងរដ្ឋដែរ។ TikTok ដែលកំពុងមានប្រជាប្រិយភាពនៅទូទាំងពិភពលោកនោះ ក្លាយជាគោលដៅរបស់រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ដែលបារម្ភថា ទិន្នន័យអ្នកប្រើប្រាស់អាចធ្លាក់ដល់ដៃរដ្ឋាភិបាលប៉េកាំង។ មិនមែនតែ TikTok ឡើយ បណ្ដាញសង្គម និងកម្មវិធីរបស់ចិនផ្សេងទៀត ក៏ស្ថិតក្នុងបញ្ជីដែលអាមេរិកត្រូវចាត់វិធានការដែរ។ នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ ប្រកាសថា អាមេរិកចង់ហាមឃាត់កម្មវិធីចិនទាំងអស់ទាំងនៅលើទូរសព្ទ និងឧបករណ៍ផ្សេងទៀតតែម្ដង។ ដោយឡែក ព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកវិញ ក៏ទើបបានអនុម័តសេចក្ដីព្រាងច្បាប់មួយដែលហាមឃាត់បុគ្គលិករដ្ឋទាំងអស់ទាញយកកម្មវិធី TikTok ទៅប្រើលើឧបករណ៍របស់រដ្ឋ។ កាលពីខែមុន សភាតំណាងរាស្ត្រក៏បានអនុម័តសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្រដៀងគ្នានេះដែរ។ ស្ថាប័នទាំងពីរ នឹងបញ្ចប់សេចក្ដីព្រាងច្បាប់រួមមួយ មុននឹងបញ្ជូនឲ្យប្រធានាធិបតី ត្រាំ ចុះហត្ថលេខាក្លាយជាច្បាប់៕	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី៦ ខែសីហា បានចេញបញ្ជាប្រតិបត្តិមួយដែលហាមឃាត់ទំនាក់ទំនងទាំងអស់រាប់បញ្ចូលការទិញលក់ណាមួយជាមួយក្រុមហ៊ុន ByteDance ដែលជាម្ចាស់កម្មវិធីវីដេអូកម្សាន្តខ្លីៗ TikTok ក៏ដូចជា WeChat ។ ការហាមឃាត់នេះ នឹងមានប្រសិទ្ធភាព៤៥ថ្ងៃក្រោយការចុះហត្ថលេខាដូចគ្នា។ នៅវិមានកាពីតូលវិញ ព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក ក៏បានបោះឆ្នោតយល់ព្រមលើសេចក្ដីព្រាងច្បាប់មួយដែលហាមមន្ត្រីសហព័ន្ធប្រើកម្មវិធីកម្សាន្តមួយនេះក្នុងឧបករណ៍របស់រដ្ឋ។
គម្រោងវិនិយោគទាំង១៦១គម្រោងនេះ គឺវិស័យឧស្សាហកម្ម និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ទទួលបានការវិនិយោគច្រើនជាងគេ។ វិស័យឧស្សាហកម្មមានចំនួន ៤១,៥% និងវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមានចំនួន ៥១%។ លោក សុខ ចិន្តាសោភា អគ្គលេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា។ រូបថត៖ CDC លោក សុខ ចិន្តាសោភា អគ្គលេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បានថ្លែងថា CDC និងក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ កំពុងរៀបចំ អនុក្រឹត្យស្ដីពីការអនុវត្តច្បាប់ស្ដីពីវិនិយោគនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលគ្រោងនឹងបញ្ចប់នៅចុងឆ្នាំនេះ។ CDC ក៏កំពុងបញ្ចប់សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ក៏ដូចជាក្របខណ្ឌគតិយុត្ត និងយន្តការផ្សេងៗទៀតផងដែរ។ ចំពោះការដាក់ចេញនូវយន្តការទាក់ទាញវិនិយោគចំគោលដៅ CDC បានដាក់ឱ្យដំណើរការផែនការ «តុវិនិយោគកសិ-ចំណីអាហារកម្ពុជា» ដើម្បីជំរុញការវិនិយោគក្នុងវិស័យកសិ-ឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជាបន្ថែមមួយកម្រិតទៀត។ CDC បានរៀបចំផែនទីបង្ហាញផ្លូវការអភិវឌ្ឍវិស័យយានយន្ត និងអេឡិចត្រូនិក ដែលគ្រោងនឹងដាក់ជូនរាជរដ្ឋាភិបាលអនុម័តចុងឆ្នាំ២០២២នេះ។ CDC រំពឹងថា ផែនការនេះ នឹងចូលរួមចំណែកក្នុងការបង្កើនការផលិត និងការនាំចេញផលិតផលក្នុងវិស័យទាំងពីរ និងបង្កើនចំនួនការងារ។ ផែនការទាំងនេះ នឹងអាចផ្សារភ្ជាប់ខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មនៃវិស័យទាំងពីរទៅខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មរបស់ប្រទេសជិតខាងដូចជាប្រទេសវៀតណាម និងប្រទេសថៃ៕	ភ្នំពេញ៖ ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) បានអនុម័តគម្រោងវិនិយោគសរុបចំនួន ១៦១ គម្រោង ដែលមានទុនវិនិយោគសរុបប្រមាណ ៣,៥ ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក។ ការវិនិយោគនៅកម្ពជា ក៏បានកើនឡើង ១៥គម្រោង និងទុនវិនិយោគកើនឡើងប្រមាណ ១,៣%។
គ.ជ.ប បានអះអាងថា ក្នុងចំណោមអ្នកមានឈ្មោះបោះឆ្នោត ៨ ៣៨០ ២១៧នាក់ មានចំនួន ៤ ៩២៧ ៨៩៤នាក់ហើយដែលបានទៅបោះឆ្នោត ដោយគិតត្រឹមម៉ោង១១ ថ្ងៃនេះ។ ក្នុងចំណោមអាត្រាអ្នកទៅបោះ ៥៨,៨០ភាគរយ មណ្ឌលខេត្តមណ្ឌលគិរី កែប ឧត្តរមានជ័យ មានចំនួនលើស៦៥ភាគរយ។ ចំនួនអ្នកទៅបោះក្នុងរង្វង់ជាង៦០ភាគរយមាននៅមណ្ឌល បន្ទាយមានជ័យ កំពង់ឆ្នាំង កណ្តាល ព្រៃវែង ពោធិ៍សាត់ ព្រះសីហនុ ស្វាយរៀង តាកែវ និងប៉ៃលិន។ មណ្ឌលផ្សេងទៀត មានអ្នកចូលរួមចន្លោះពី៥០ភាគរយទៅជិត៦០ភាគរយ។ នៅរាជធានីភ្នំពេញ អ្នកទៅបោះមាន ៥០៦ ៣៧៩នាក់ ក្នុងចំណោមអ្នកមានឈ្មោះ ៨៦៦ ៣៤៧នាក់ ពោលគឺ៥៨,៤៥ភាគរយ ដោយគិតត្រឹមម៉ោង១១ថ្ងៃត្រង់។ លោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យគ.ជ.ប បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទថា របាយការណ៍នេះ គឺជារបាយការណ៍ពិតប្រាកដ និងផ្លូវការ ដៅចេញដោយគ.ជ.ប។ លោក និយាយយ៉ាងដូច្នេះ៖«មកដល់ពេលនេះ មិនទាន់មានបញ្ហាអ្វីទេ។ ដំណើរការបោះឆ្នោត ប្រព្រឹត្តជាប្រក្រតី»៕	ដំណើរការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រ គិតត្រឹមម៉ោង១១ព្រឹកនេះ មានអ្នកទៅបោះប្រមាណ៥៨,៨០ភាគរយ។ នេះបើតាមការរបាយការណ៍របស់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប)។
នៅពេលវីអូអេសួរថា តើលោកនឹងលុបចោលកិច្ចចរចាដែលត្រូវគ្រោងធ្វើនៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន ឬយ៉ាងណា លោក ត្រាំ បានឆ្លើយថា «ប្រហែលបែបហ្នឹង» ដោយទទួលស្គាល់ថា កិច្ចចរចាគ្នាមានកំណត់នឹងធ្វើនៅខែក្រោយ ក៏ប៉ុន្តែ ថាតើកិច្ចចរចានោះនឹងត្រូវលុបចោលឬបែបណា «យើងនឹងឃើញ»។ លោកប្រធានាធិបតីបានចាប់ផ្តើមនាទីសំណួរនិងចម្លើយ៣០នាទីជាមួយពួកអ្នកកាសែត នៅលើវាលស្មៅខាងត្បូងក្នុងបរិវេណសេតវិមាន ដោយលោកបានប្រកាសថា៖ «យើងមិនប្រុងប្រៀបធ្វើឱ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀងមួយ ជាមួយប្រទេសចិននៅពេលមានកំណើនសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មនៅក្រោយកិច្ចចរចាជុំលើកមុនបានរលំនៅក្នុងក្រុង Shanghai កាលពីសប្តាហ៍មុន»។ លោក ត្រាំ បាននិយាយអំពីការដាក់កំហិតពន្ធគយពីរលើកដែលលោកបានដាក់លើប្រទេសចិនថា «យើងគ្មានជម្រើសទេ ក៏ប៉ុន្តែត្រូវធ្វើអ្វីដែលយើងកំពុងធ្វើ»។ លោក ត្រាំ បាននិយាយអំពីប្រទេសចិនថា រហូតមកដល់ពេលនេះពួកចិនមានការពិបាកខ្លាំងបំផុតដែលពួកគេមិនដែលមានច្រើនឆ្នាំមកហើយ ដោយលោកបានថ្លែងបន្ថែមថា យើងមានលទ្ធភាពទាំងអស់។ គេបានសួរលោក ត្រាំ អំពីរបាយការណ៍ថា រដ្ឋបាលលោកនឹងពន្យារពេលក្នុងការផ្តល់អាជ្ញាប័ណ្ណដល់ក្រុមហ៊ុនអាមេរិកាំងដើម្បីចាប់ផ្តើមជាថ្មីការលក់ទំនិញឱ្យមហាក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ចិន Huawei។ លោកប្រធានាធិបតីបានឆ្លើយតបថា៖ «យើងមិនធ្វើជំនួញជាមួយក្រុមហ៊ុន Huawei ទេ ក៏ប៉ុន្តែការណ៍នេះអាចផ្លាស់ប្តូរបានប្រសិនបើមានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មមួយ»៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បាននិយាយប្រាប់ពួកអ្នកកាសែតកាលពីថ្ងៃសុក្រថា កិច្ចចរចាពាណិជ្ជកម្មជុំខាងមុខរវាងស.រ.អា.និងប្រទេសចិនប្រហែលមិនកើតមានទេ។
ក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជា សហការជាមួយអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា បានរៀបចំការប្រកួតប្រជែងពានរង្វាន់អ្នកសារព័ត៌មានឆ្នើម ស្ដីពីការរាយការណ៍ព័ត៌មានអំពីអំពើពុកលួយនៅកម្ពុជាឆ្នាំ២០១៧។ តាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជា ការប្រកួតប្រជែងនេះ រៀបចំឡើងដើម្បីលើកទឹកចិត្តអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា ឲ្យរាយការណ៍ពីស្ថានភាពអំពើពុករលួយកាន់តែច្រើន រួមចំណែកលើកកម្ពស់ការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ តម្លាភាព សុចរិតភាព និងចូលរួមជាមួយរដ្ឋាភិបាល សម្រេចផែនការយុទ្ធសាស្ត្រលុបបំបាត់អំពើពុករលួយនៅកម្ពុជា។ ការប្រជែងនេះ ក៏ជាការលើកទឹកចិត្តអ្នកកាសែតកម្ពុជា រាយការណ៍ព័ត៌មានអំពីអំពើពុករលួយដោយគ្មានការភ័យខ្លាច ចូលរួមអប់រំដល់ពលរដ្ឋកម្ពុជា រួមមានស្ត្រី យុវជន និងក្រុមអ្នកមិនសូវមានសំឡេងដទៃបានចូលរួមប្រយុទ្ធប្រឆាំងរាល់គ្រប់រូបភាពនៃអំពើពុករលួយទាំងអស់គ្នា។ ការប្រកួតប្រជែងនេះបើកទូលាយសម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានជាជនខ្មែរទាំងអស់ដែលមានស្ថាប័នពិតប្រាកដ Freelancer រួមទាំងអ្នកសរសេរប្លុក(Blog)ផង។ នេះបើតាមក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជាដដែល ដែលបន្តឲ្យដឹងទៀតថា ជ័យលាភីលេខ១ នឹងទទួលបានទឹកប្រាក់៧៥០ដុល្លារ លេខ២ ទទួលបានប្រាក់៤៥០ដុល្លារ និងលេខ៣ នឹងបានទឹកប្រាក់ចំនួន៣០០ដុល្លារ។ ក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជា បញ្ជាក់ទៀតថា សេចក្តីរាយការណ៍ដែលអាចចូលរួមប្រកួតប្រជែង ត្រូវតែជាសេចក្តីរាយការណ៍ជាភាសាខ្មែរ ដែលផ្ដោតទៅលើអំពើពុករលួយនៅកម្ពុជា រួមមានសេចក្តីរាយការណ៍ដែលចូលរួមចំណែកដោះស្រាយបញ្ហាអំពីអំពើពុករលួយនៅកម្ពុជា ជោគជ័យក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ឥទ្ធិពលនិងផលប៉ះពាល់នៃអំពើពុករលួយក្នុងសង្គមជាដើម។ សេចក្តីរាយការណ៍ទាំងនោះត្រូវចុះផ្សាយក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ចន្លោះថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៧។ អ្នកសារព័ត៌មានដែលមានបំណងចូលរួមការប្រគួតប្រជែងនេះ ត្រូវបំពេញពាក្យចូលរួម និងបញ្ជូនពាក្យចូលរួមប្រកួតប្រជែងភ្ជាប់ជាមួយអត្ថបទប្រកួតប្រជែងរបស់ខ្លួនទៅកាន់អ៊ីម៉េល៖ [email protected] ឬក៏ទៅកាន់ការិយាល័យ ក.អ.កផ្ទាល់ ចាប់ពីថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា ដល់ថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧។ ពាក្យចូលរួមបេក្ខជនអាចទាញយកពីគេហទំព័រ ក.អ.ក គឺ www.ccj.com.kh/applcationform ។ ព័ត៌មានពិស្តារពីការប្រកួតប្រជែង សូមទាក់ទងទៅកាន់លេខទូរសព្ទ ០៧៦ ៥៩៩ ២៦ ៤៧ និងលេខ ០១២ ៩៩៥ ២២៦ សម្រាប់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ៕	ក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជា សហការជាមួយអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា រៀបចំការប្រកួតប្រជែងពានរង្វាន់អ្នកសារព័ត៌មានឆ្នើម ស្ដីពីការរាយការណ៍ព័ត៌មានអំពីអំពើពុកលួយនៅកម្ពុជាឆ្នាំ២០១៧។ បើតាមក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជា សេចក្តីរាយការណ៍ដែលអាចចូលរួមប្រកួតប្រជែង ត្រូវតែជាសេចក្តីរាយការណ៍ជាភាសាខ្មែរ ដែលផ្ដោតទៅលើអំពើពុករលួយនៅកម្ពុជា រួមមានសេចក្តីរាយការណ៍ដែលចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាពុករលួយ ជោគជ័យក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ឥទ្ធិពលនិងផលប៉ះពាល់នៃអំពើពុករលួយក្នុងសង្គម។ សេចក្តីរាយការណ៍ទាំងនោះ ត្រូវចុះផ្សាយ ចន្លោះថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៧។ ផុតកំណត់ទទួលពាក្យចូលរួមប្រកួត នៅថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា ឆ្នា២០១៧ ។ សូមបញ្ជាក់ថា សេចក្តីរាយការណ៍ព័ត៌មានអំពីអំពើពុកលួយលេខ១ នឹងទទួលបានទឹកប្រាក់ចំនួន៧៥០ដុល្លារ លេខ២ ទទួលបានប្រាក់៤៥០ដុល្លារ និងលេខ៣ នឹងបានទឹកប្រាក់ចំនួន៣០០ដុល្លារ។
អ្នកលេងបណ្តាញសង្គម និងអ្នកជិតដិតតែងតែកោតសរសើរ ពីការតុបតែងខ្លួនបានយ៉ាងប៉ិនប្រសប់របស់យាយតយ ពិសេសទឹកចិត្តនៃការស្រលាញ់រាប់អានដោយមិនប្រកាន់ខ្លួន ថតវីឌីអូបែបសប្បាយៗ ដែលវីឌីអូទាំងនោះមានអ្នកទស្សនារាប់លាននាក់។ បើទោះបីជាពេលខ្លះត្រូវខកខានក្នុងការ Live លក់ផលិតផលរបស់ខ្លួនក៏ដោយ ក៏អ្នកលក់អនឡាញរូបនេះតែងតែលេចមុខរាល់កម្មវិធីតូចធំ របស់អ្នករាប់អានមិនដែលខាន. នេះគឺជាហេតុដែលទាំងក្នុង និងក្រៅចង្កោមសិល្បៈ តែងតែគោរពស្រលាញ់ចូលចិត្តគាត់គ្រប់ៗគ្នា។ ពិសេសនោះ គឺការជួយលើកទឹកចិត្តដល់មនុស្សជាច្រើននៅជុំវិញខ្លួនផងដែរ។ លោកស្រី ដួង ចន្ទ ហៅយាយតយ គ្រោងបើកដំណើរការហាងពេជ្រធំមួយឆាប់ៗនេះផងដែរ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	លោកស្រី ដួង ច័ន្ទ (ហៅយាយ តយ) ដែលភាគច្រើនត្រូវបានគេស្គាល់ជាអ្នកលក់អនឡាញដ៏ល្បី និងជាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន DC Doung Chan diamond Co.,Ltd.។ លោកស្រី គឺជាមនុស្សម្នាក់ ដែលមានការរៀបចំបានល្អ ការតុបតែងខ្លួននៅវិស័យលក់អនឡាញមានភាពលេចធ្លោខ្លាំង ក្នុងចំណោមអ្នកចូលរួមក្នុងកម្មវិធីនានា ទាំងកម្មវិធីរបស់អ្នកអនឡាញ ដូចគ្នា និងកម្មវិធីរបស់អ្នកសិល្បៈ។
ក្នុងចំណោមក្លិបធំៗទាំង៥ នោះ Shakhtar Donetsk ម្ចាស់ជើងឯក Ukraine - Premier League ប្រចាំរដូវកាល២០១៧-២០១៨ និងម្ចាស់ជើងឯក១៥សម័យ Dynamo Kiev មិនស្ថិតក្នុងការចោទប្រកាន់ឡើយ។ BBC បានចេញផ្សាយថា ក្រុមមន្ត្រីបានចុះស៊ើបអង្កេតនៅថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៨ ហើយបានរកឃើញថាមានក្រុមឧក្រិដ្ឋមួយចំនួនបានចូលរួមក្នុងការកំណត់លទ្ធផលការប្រកួត។ ក្នុងនោះអាជ្ញាធរបានរកឃើញក្រុមឧក្រិដ្ឋជន៥ក្រុម ដែលមានជាប់ពាក់ព័ន្ធ៥៧ករណីនៃការកំណត់ការប្រកួត និងជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងមនុស្សជាង៣០០នាក់។ មេប៉ូលីសអ៊ុយក្រែនលោក Serhiy Knyazev បាននិយាយថាខ្លួនបានប្រមូល និងចងក្រងឯកសារភស្តុតាងអស់រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំមកហើយជុំវិញករណីនេះ។ ហើយអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងនោះរួមមានប្រធានក្លិប អតីតកីឡាករ និងកីឡាករបច្ចុប្បន្ន អាជ្ញាកណ្តាល គ្រូបង្វឹក និងក្រុមពាណិជ្ជកម្ម។ បើតាមលោក Arsen Avakov រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃអ៊ុយក្រែនដែលបានសរសេរលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកផ្ទាល់របស់លោកថា ការកំណត់លទ្ធផលប្រកួតនៅអ៊ុយក្រែនអាចរកប្រាក់ចំណូលបានរហូតដល់ ៥លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំពីការភ្នាល់នៅតំបន់អាស៊ី៕	ក្លិបកីឡាបាល់ទាត់នៅអ៊ុយក្រែនចំនួន ៣៥ ក្នុងនោះមាន៥ក្រុមមកពីក្របខណ្ឌលីគកំពូល កំពុងរងការចោទប្រកាន់ពីបទកំណត់លទ្ធផលការប្រកួតទុកជាមុន។
«មិនខុសពីឲ្យកងទ័ពចេញច្បាំង ខ្វះអាវុធនោះទេ»។ នេះជាប្រៀបធៀបរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក្រោយមើលឃើញថា ថ្នាក់ដឹកនាំស្ថាប័នសុខាភិបាល រក្សាឧបករណ៍តេស្តរហ័ស (Rapid Test) និងសម្ភារសុខាភិបាលផ្សេងៗ ទុកក្នុងឃ្លាំងដោយមិនប្រើប្រាស់ ហើយចាំតែបញ្ជារបស់សម្តេច។ ថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំពិសេសជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលតាមប្រព័ន្ធវីដេអូ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាកូវីដ-១៩ នៅថ្ងៃទី១កក្កដានេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩ឲ្យទាន់ពេល គឺត្រូវរក ឲ្យឃើញអ្នកឆ្លង ឬអ្នកមានផ្ទុកកូវីដ-១៩ឲ្យបានឆាប់រហ័ស។ ដូច្នេះ ឧបករណ៍ធ្វើតេស្តកូវីដ-១៩រហ័ស គឺ ចាំបាច់បំផុត ដើម្បីពិនិត្យ មុននឹងក្រុមជំនាញរៀបចំវិធានការព្យាបាលតាមក្រោយ។ ផ្ទុយទៅវិញ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានរកឃើញថា នៅតាមបណ្ដាខេត្តខ្វះសម្ភារប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងកូវីដ-១៩ ពិសេស ឧបករណ៍ធ្វើតេស្តរហ័ស ខណៈសម្ភារទាំងនោះ មាននៅពេញឃ្លាំង។ នោះក៏ព្រោះតែបញ្ហា បំពេញការងាររបស់ថ្នាក់ដឹកនាំសុខាភិបាលជាតិ។ «ក្រសួងសុខាភិបាលត្រូវមានការទទួលខុសត្រូវ ឲ្យច្បាស់ អត់មានគេឡើងមកសុំម្ដង ១ពាន់ (ឧបករណ៍ ធ្វើតេស្ត), សុំ២ពាន់ឲ្យគេមួយ១ពាន់ (ឆ្លើយថា)អត់ទេ! ថ្ងៃមុនខ្ញុំទូរស័ព្ទទៅលោកជំទាវ យក់ សម្បត្តិ (រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល) ខ្ញុំបានប្រាប់ ខ្ញុំថាខ្ញុំឲ្យទិញយកមក (ឧបករណ៍តេស្តរហ័ស) មិន មែនឲ្យទិញមកដេកឱបទេ!»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលបានតាមដាន និងសាកសួរជាមួយមន្រី្តតាមបណ្ដាខេត្ត ដោយភាគច្រើនពួកគេ បានស្នើសុំឧបករណ៍សុខាភិបាលហើយ តែមិនបានគ្រប់តម្រូវការជាក់ស្ដែង។ ដោយសារមើលឃើញបញ្ហានេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ក៏បានបញ្ជាឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំសុខាភិបាល កែប្រែរបៀបធ្វើការទាំងនេះចេញ ។ «និយាយឲ្យច្បាស់ជាមួយគ្នា ពេលវេលានេះ មិនមែនពេលស្ដីបន្ទោសទេ ប៉ុន្តែវាជាពេលកែតម្រូវ។ សម្រាប់សម្ភារៈមានទុកក្នុងឃ្លាំងទុកធ្វើអី!?...ខ្ញុំស្រែកម្ដងចេញបានម្ដង ខ្ញុំស្រែកពីរដងចេញបានពីរដង!»។ នេះបើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន។ ជាការសម្រេចដោយផ្ទាល់នោះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ក៏បានចេញបញ្ជាឲ្យមន្ត្រីសុខាភិបាល ទទួលបន្ទុកឃ្លាំងស្តុកសម្ភារៈសុខាភិបាល បញ្ចេញឧបករណ៍តេស្តរហ័ស រកកូវីដ-១៩ ចំនួន១លានគ្រឿង សម្រាប់ផ្តល់ឲ្យខេត្តមួយ នូវឧបករណ៍តេស្តរហ័ស១ម៉ឺនគ្រឿង។ នាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖ «ខ្ញុំយកការសម្រេចដោយទទួលខុសត្រូវចំពោះប្រជាជាតិកម្ពុជា ដោយមិនទុកឲ្យផ្នែកសុខាភិបាល ពាំជាប់ជាមួយនឹងសតិអារម្មណ៍អភិរក្សនិយមគ្មានការប្រែប្រួលនោះទេ...។ ត្រូវតែផ្ដល់មធ្យោបាយការធ្វើតេសត្តរហ័សគ្រប់ច្រកទាំងអស់[...]សុំឲ្យយកចិត្តទុកដាក់ឲ្យច្បាស់ បើឲ្យធ្វើតេស្តរហ័ស ហើយប្រដាប់ធ្វើតេសត្តនៅក្នុងឃ្លាំងនៅភ្នំពេញ។ ខ្ញុំសូមនិយាយមិនមែនមានតែឧបករណ៍ធ្វើតេស្តរហ័សទេ(មានដទៃទៀត)»។ នៅថ្ងៃទី២ កក្កដានេះ ឧបករណ៍តេស្តរហ័សជាង១លានទៀត នឹងមកដល់កម្ពុជា ។ ចំណែកវ៉ាក់សាំង៥លានដូសទៀត នឹងមកដល់កម្ពុជា នៅថ្ងៃទី៦ និងទី១០ កក្កដា។ នេះបើតាមប្រមុខរដ្ឋាភិបាល៕	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បញ្ជាឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងសុខាភិបាល កែប្រែរបៀបធ្វើការងារឡើងវិញ ដោយពុំចាំបាច់សម្ដេចបញ្ជាគ្រប់ពេលឡើយ។ ការបញ្ជារបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន នេះក្រោយរកឃើញថា នៅតាមបណ្ដាខេត្តខ្វះសម្ភារប្រយុទ្ធប្រឆាំងកូវីដ-១៩ ដោយសារការសម្រេចចិត្តដ៏ខ្វះចន្លោះរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល។
តាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងវប្បធម៌ ជ័យលាភីលេខ១ដល់៣ ទាំងផ្នែកប្រលោមលោក និងកំណាព្យរឿង នឹងទទួលបានពានរង្វាន់អមដោយទឹកប្រាក់ ហើយលេខ៤ និងលេខ៥ នឹងទទួលបានបណ្ណសរសើរ អមដោយទឹកប្រាក់។ សំណេរត្រូវតម្រូវចន្លោះពី១៥ ទៅ៣០ទំព័រ ខ្នាតក្រដាស A4។ អ្នកដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍ អាចផ្ញើស្នាដៃរបស់ខ្លួនពីថ្ងៃផ្សាយដំណឹងនេះតទៅ ឱ្យបានមុនថ្ងៃទី៤ឧសភា២០១៨ មកកាន់ការិយាល័យរដ្ឋបាល នៃនាយកដ្ឋានសៀវភៅ និងការអាន ស្ថិតនៅអគារលេខ៤៤ ផ្លូវសម្តេចប៉ាន (លេខ២១៤) សង្កាត់បឹងរាំង ខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ រៀងរាល់ម៉ោងធ្វើការ។ សម្រាប់ព័ត៌មានលម្អិតសូមទាក់ទងលេខទូរសព្ទ ០១៧ ៤៧៤ ១១៦ , ០១២ ៨០១ ១២២ ឬ ០១៧ ៧៨៩ ០២៩៕	ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ រៀបចំការប្រឡងស្នាដៃនិពន្ធប្រលោមលោក និងកំណាព្យរឿងឆ្នាំ២០១៨ ដើម្បីចូលរួមថែរក្សា និងលើកតម្កើងអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរឱ្យកាន់តែប្រសើរ។ ពានរង្វាន់ «លី ធាមតេង» បើកទូលាយសម្រាប់អ្នកអ្នកនិពន្ធអាជីព និងមិនមែនអាជីព ហើយបេក្ខជនអាចជ្រើសរើសប្រធានបទដោយសេរី។ រាល់ស្នាដៃដែលចូលរួមប្រកួត ត្រូវផ្អែកលើ៣ចំណុចគឺអត្ថរូប(វិធីតែង រចនាបថ និងសិល្ប៍សោភ័ណ) អត្ថន័យ(សច្ចធម៌ គុណធម៌ និងសីលធម៌) អត្ថរស(បង្ហាញឱ្យឃើញពីការអប់រំ ការអភិវឌ្ឍ និងរក្សាតម្លៃអត្តសញ្ញាណជាតិ។
ជាធម្មតា ការលេងទឹកគឺជាចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់កុមារទូទៅ។ វាជាការកំសាន្តផង និងជាកីឡាដ៏ល្អមួយសម្រាប់សុខភាព។ ប៉ុន្តែ ក្នុងមួយឆ្នាំៗកុមារជាច្រើនបានស្លាប់ ដោយសារឧបទ្ទវហេតុលង់ទឹក។ ការចេះហែលទឹកកាន់តែឆាប់ គឺជារឿងសំខាន់មួយសម្រាប់កុមារដើម្បីការពារជីវិតពួកគេ។ តាមការសិក្សាចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Conversation កុមារគួរតែចាប់ផ្តើមរៀនហែលទឹកនៅអាយុ ៤ឆ្នាំ ព្រោះវាជាពេលដែលកុមារចាប់ផ្តើមមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង ពេលមានអាសន្ន និងមានទំនុកចិត្តនៅក្នុងទឹក ក្នុងការរៀនក្បាច់ហែលទឹកមូលដ្ឋាន។ តាមពិតទៅ កុមារអាចរៀនហែលទឹកបានតាំងពីនៅជាទារក ត្រឹម៦ខែម្លេះ ដោយមានម្តាយនៅថែទាំជាមួយក្នុងទឹក។ ប៉ុន្តែកុមារដែលមានអាយុតិចជាង៤ឆ្នាំ ត្រូវបានអ្នកនិពន្ធការសិក្សាអះអាងថា ពួកគេមិនអាចរៀនចេះវិធីសាស្ត្រហែលទឹកបានត្រឹមត្រូវ ឬមិនអាចគ្រប់គ្រងខ្លួន ពេលមានគ្រោះអាសន្នក្នុងទឹកឡើយ។ អាយុកុមារពិតជាមានទំនាក់ទំនងនឹងសមត្ថភាពចេះហែលទឹករបស់ពួកគេ។ កុមារដែលមានអាយុតិច អាចមានការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពយឺត ដែលអាចធ្វើខាតលុយបង់ថ្លៃសិក្សា។ ការពិចារណាពីពេលដែលកុមារគួរតែចាប់ផ្ដើមរៀនហែលទឹក គឺជារឿងសំខាន់របស់ឪពុកម្តាយដើម្បីចំណាយលុយឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពបំផុត។ គួរបញ្ជាក់ថា បើទោះជាកុមារមានអាយុ៤ឆ្នាំហើយក្តី ការហ្វឹកហាត់ការហែលទឹកឱ្យបានច្រើនបន្ថែមក្រៅពីម៉ោងរៀនគឺជាចំនុចសំខាន់ដើម្បីពន្លឿនការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាព និងធ្វើបានល្អ។ សហអ្នកនិពន្ធការស្រាវជ្រាវបានណែនាំឱ្យកុមារហែលទឹកឱ្យបានយ៉ាងតិច៤ថ្ងៃ ម្ដង ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាព និងទទួលបានសុខភាពរាងកាយមាំមួនល្អ៕	ការចេះហែលទឹកមានសារប្រយោជន៍ជាច្រើនសម្រាប់មនុស្ស មិនថាក្មេង ឬចាស់ឡើយ។ ការហែលទឹក គឺជាការកំសាន្តមួយ ហើយថែមទាំងជាកីឡាដ៏ល្អមួយដែរសម្រាប់សុខភាព។ យ៉ាងណាមិញ ការហែលទឹក មិនមែនគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែចេះនោះទេ វាត្រូវការការហាត់រៀនឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ដើម្បីការពារជីវិត ពិសេសសម្រាប់កុមារ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទំព័រព័ត៌មាន The Conversation កុមារគួរតែចាប់ផ្តើមរៀនហែលទឹកនៅអាយុ ៤ឆ្នាំ។
នាពិធីចូលរួមមហាសន្និបាតអូឡាំពិកអាស៊ីលើកទី៤០ នៅទីក្រុងឌូបៃ ប្រទេសរ៉ាប់អារួម នៅថ្ងៃទី២០-២៣ ខែវិច្ឆិកា សម្ដេច ទៀ បាញ់ បានមានប្រសាសន៍ថា កម្ពុជាគ្រោងចុះហត្ថលេខាទទួលសិទ្ធិធ្វើ ជាម្ចាស់ផ្ទះរៀប ចំការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិកយុវជនអាស៊ីឆ្នាំ២០២៩ (The 5th Asian Youth Games 2029)។ បើតាមសម្ដេច ទៀ បាញ់ នេះជាកិត្តិយស សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ដែលជាការបន្ត និរន្តរភាព នៃការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសង្គម តាមរយៈវិស័យកីឡា ក្រោយ កីឡាស៊ីហ្គេម-អាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣។ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកសម្ដេច ទៀ បាញ់ ។ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាយុវជនអាស៊ី (AYG) ដែលរៀបចំដោយក្រុមប្រឹក្សាអូឡាំពិកអាស៊ី (OCA) ចាប់ផ្តើមពីឆ្នាំ២០០៩មក នៅប្រទេសសិង្ហបុរី បន្ទាប់មកពីនៅក្រុងណានជីង (ចិន) នាឆ្នាំ២០១៣។ ព្រឹត្តិការណ៍ ដែលគ្រោងរៀបចំនៅក្រុង Hambantota (ស្រីលង្កា) បន្ទាប់មកក្រុងហ្សាការតា (ឥណ្ឌូណេស៊ី) នាឆ្នាំ២០១៧ ត្រូវបានរំសាយចោល។ ព្រឹត្តិការណ៍លើកទី៣ នឹងរៀបចំនៅក្រុង Shantou (ចិន) នាឆ្នាំ២០២២, លើកទី៤នៅក្រុង Tashkent (អ៊ូសបេគីស្ថាន) នាឆ្នាំ២០២៥ និងលើកទី៥នៅរាជធានីភ្នំពេញ នាឆ្នាំ២០២៩៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា នឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡាយុវជនអាស៊ី ឆ្នាំ២០២៩ ដែលមាន៤៥ប្រទេសចូលរួម។ នេះបើតាម ការបញ្ជាក់របស់សម្ដេចឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ទៀ បាញ់ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការពារជាតិ និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការ ជាតិរៀបចំការប្រកួតកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៣២ ឆ្នាំ២០២៣ ហៅកាត់ គ.ជ.ប.អ (CAMSOC) នាថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា។
ទំនាក់ទំនងការទូតកូរ៉េខាងជើង-ម៉ាឡេស៊ី ប្រេះឆាកាន់តែខ្លាំង ក្រោយម៉ាឡេស៊ីបណ្តេញឯកអគ្គរដ្ឋទូតកូរ៉េខាងជើងចេញពីទឹកដីរបស់ខ្លួន ហើយកូរ៉េខាងសងសឹកបណ្តេញបេសកជនម៉ាឡេស៊ីចេញពីប្រទេសខ្លួនដែរនោះ។ ប៉ុន្តែទំនាក់ទំនងនេះកាន់តែដុនដាបទៅហើយនៅថ្ងៃអង្គារនេះ បន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរក្រុងព្យុងយ៉ាងហាមប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីចាកចេញពីទឹកដីខ្លួននោះ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកូរ៉េខាងជើង (KCNA) ដែលស្រង់សម្តីក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងជើងថា៖« ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីទាំងអស់នៅសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតប្រជាធិបតេយ្យកូរ៉េនឹងត្រូវហាមមិនឲ្យចាកចេញបណ្តោះអាសន្នសិន រហូតដល់បញ្ហាដែលកើតឡើងនៅម៉ាឡេស៊ីត្រូវដោះស្រាយចប់សព្វគ្រប់»។ អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសម៉ាឡេស៊ី បច្ចុប្បន្ននេះប្រជាជនម៉ាឡេស៊ី ១១ កំពុងស្ថិតនៅប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ក្នុងនោះមាន ៣នាក់ជាមន្ត្រីទូត។ តាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកូរ៉េខាងជើងដដែល ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងជើងសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំដែររដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីនឹងដោះស្រាយបញ្ហានេះដោយត្រឹមត្រូវនិងទាន់ពេលវេលាដោយផ្អែកលើស្មារតីយោគយល់គ្នា។ ក្រសួងនេះក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា រាល់អ្នកការទូតម៉ាឡេស៊ី និងជនជាតិម៉ាឡេស៊ីទាំងអស់ដែលកំពុងស្ថិតនៅប្រទេសកូរ៉េខាងជើងអាចបំពេញការងារនិងដើរហើរដោយសេរីជាធម្មតានៅពេលដែលការហាមឃាត់ការធ្វើដំណើរនៅស្ថិតជាធរមាននោះ។ ដោយឡែក ឆ្លើយតបការឃាត់ខ្លួនប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីនោះ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី Ahmad Zahid Hamidi បានប្រាប់ អ្នកសារព័ត៌មានក្នុងសន្និសីទនាទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ថា ម៉ាឡេស៊ីក៏សម្រេចឃាត់ខ្លួនរាល់ប្រជាជនកូរ៉េខាងជើងដែលជាមន្ត្រីទូតនិងអ្នកការទូតមិនឲ្យចាកចេញពីម៉ាឡេស៊ីដែរ។ ការឈានដល់ឃាត់ខ្លួនមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីនេះ រដ្ឋមន្ត្រីយុវជននិងកីឡាម៉ាឡេស៊ី Khairy Jamaluddin បានហៅទង្វើរបស់កូរ៉េខាងជើងថាជាការចាប់ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីជាចំណាប់ខ្មាំង។ « វាជារឿងមិនអាចទទួលយកបានឡើយ។ កូរ៉េខាងជើងត្រូវតែដោះលែងអ្នកដំណើរជនជាតិម៉ាឡេស៊ីមកវិញភ្លាម»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ម៉ាឡេស៊ីខាងលើតាមប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងសង្គម Twitter ។ ម៉ាឡេស៊ីនិងកូរ៉េខាងជើងបានបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយគ្នានៅឆ្នាំ ១៩៧៣។ ហើយប្រទេសទាំងពីរបានក្លាយជាមិត្តស្និទ្ធស្នាលជាមួយគ្នាអស់រាប់ឆ្នាំមកហើយ ហើយម៉ាឡេស៊ីក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលស្ថិតក្នុងគម្រោងលើកលែងទិដ្ឋាការរបស់រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើងដែរ។ ប៉ុន្តែការករណីឃាតុកម្មបុរសដែលគេចាត់ទុកជាបងប្រុសម្តាយទីទៃរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន លោក Kim Jong Nam បានធ្វើឲ្យភាគីទាំងពីរពាក់មុខយក្សដាក់គ្នា៕	កម្តៅការទូតរវាងកូរ៉េខាងជើងនិងម៉ាឡេស៊ីឈានដល់កម្រិតមួយថ្មី ដែលកូរ៉េខាងជើងសម្រេចឃាត់ប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីមិនឲ្យចេញពីទឹកដីរបស់ខ្លួន។ អាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ីបានចាត់ទុក សកម្មភាពច្រឡោមខាងរបស់ក្រុងព្យុងយ៉ាងចំពោះប្រជាជនខ្លួននោះ ស្មើនឹងជាការចាប់មនុស្សជាចំណាប់ខ្មាំងថែមទៀតផង។
ជ័យជម្នះរបស់បែលហ្ស៊ិកទាំង៦គ្រាប់ ធ្វើបានដោយកីឡាករ Axel Witsel, Kevin De Bruyne, Leandro Trossard, Leander Dendoncker និង Lois Openda។ ចំណែក Eden Hazard ក៏បានចូលរួមចំណែកបញ្ជូនបាល់ឱ្យ De Bruyne មួយគ្រាប់។ រីឯ ១គ្រាប់របស់ប៉ូឡូញជាការស៊ុតបើកឆាកដោយ Robert Lewandowski នៅនាទី២៨ វគ្គទីមួយ។ និយាយប្រាប់ទៅកាន់ទូរទស្សន៍ RTL Sport ក្រោយឈ្នះការប្រកួត Hazard បាននិយាយថា ពេលវេលាលេងគ្រប់គ្រាន់ជាកូនសោរសម្រាប់រូបគេវិលត្រលប់ទៅកាន់ទម្រង់លេងដ៏ខ្លាំងវិញ។ «ខ្ញុំកំពុងវិលត្រលប់ទៅកាន់ភាពខ្លាំងដូចដែលខ្ញុំធ្លាប់មានកាលពីមុន។ ខ្ញុំក៏នឹងក្លាយជាកីឡាករខ្លាំងម្តងទៀតដូចកាលពីមុន ដោយអាចលេងរាល់ការប្រកួត និងមានពេលវេលាលេងគ្រប់គ្រាន់ឡើងវិញ។»។ Hazard និយាយបែបនេះ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ Hazard ក៏បានអះអាងទៀតថា រូបគេរំពឹងអាចបន្តបង្ហាញខ្លួនបានជាប់លាប់ជាមួយក្រុមជម្រើសជាតិបែលហ្ស៊ិក និងជាប់ជាជម្រើស១១នាក់ដំបូង។ ចាប់តាំងពីចូលរួមជាមួយ Real Madrid ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ មក រូបគេមិនសូវទទួលបានពេលវេលាបង្ហាញខ្លួនសម្រាប់ជម្រើស ១១នាក់ដំបូងឡើយ ជាហេតុធ្វើឱ្យកីឡាកររូបនេះមានទម្រង់លេងមិនសូវល្អរយៈពេលចុងក្រោយនេះ។ Hazard បានបង្ហាញខ្លួនជាមួយ Real Madrid ចំនួន៨០ប្រកួត រាល់គ្រប់កម្មវិធី ដោយរកគ្រាប់បានត្រឹមតែ៧គ្រាប់ ហើយបញ្ជូនបាល់១១ដង និងលេងបានត្រឹមតែជាង ៤,១៦១នាទីតែប៉ុណ្ណោះ៕	ខ្សែប្រយុទ្ធ Eden Hazard ថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា បាននិយាយថា រូបគេវិលត្រលប់ទៅកាន់ភាពខ្លាំងដូចកាលពីមុនវិញ ក្រោយពេលជួយក្រុមជម្រើសជាតិបែលហ្ស៊ិកឈ្នះលើប៉ូឡូញលទ្ធផល ៦-១ ក្នុងជំនួប UEFA Nations League។
អ្នកស្រី ជឹម ស៊ីម បានបំពេញប្រវត្តិរូបចូលនិវត្តន៍ ពីការងារជាមន្ត្រីនគរបាលជាតិ កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២១។ ខណៈនៅរង់ចាំថ្ងៃប្រកាសចូលនិវត្តន៍ជាផ្លូវការពីក្រសួងមហាផ្ទៃ ស្ត្រីដែលមានជំងឺ សន្លាក់ ជំងឺលើសឈាមផង និងជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រចាំកាយរូបនេះ នៅតែបំពេញការងាររបស់ខ្លួន អស់ពីកម្លាំងកាយចិត្ត ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ នៅក្នុងសហគមន៍ ជាពិសេស អំឡុងពេលអនុវត្តបម្រាមគោចរ និងបិទខ្ទប់រាជធានីភ្នំពេញ និងក្រុងតាខ្មៅ កាលពីពេលកន្លងទៅ។ ២១ថ្ងៃ នៃការខ្ទប់រាជធានីភ្នំពេញ ពីថ្ងៃទី១៥មេសា ដល់ថ្ងៃទី៦ឧសភា ឆ្នាំ២០២១ មន្ត្រីនគរបាលវ័យ៥៥ឆ្នាំរូបនេះ តែងតែក្រោកដំណេកពីព្រលឹមស្រាងៗ រៀបចំខ្លួន និងធ្វើដំណើរទៅគោលដៅបិទខ្ទប់ នៅក្នុងតំបន់លឿងទុំ ត្រង់ចំណុចភ្លើងស្តុបផ្សារដើមគ ឱ្យបានមុនម៉ោង៦រាល់ព្រឹក។ ក្នុងឯកសណ្ឋានពណ៌បៃតងចាស់ សម្រាប់សម្គាល់លក្ខណៈជាមន្ត្រីនគរបាលជាតិ ថែមទាំងមានពាក់ម៉ាស់ និងរបាំងការពារមុខ ដោយដៃខាងសាំ្តមានកាន់ដបទឹកអាល់កុល សម្រាប់កម្ចាត់មេរោគកូវីដ-១៩ ផងនោះ អ្នកស្រី ជឹម ស៊ីម ដែលកំពុងឈរនៅកណ្តាលផ្លូវជិតរនាំងបិទផ្លូវ បានលើដៃរ៉េចុះរ៉េឡើង ហាមអ្នកធ្វើដំណើរមិនឱ្យចូល-ចេញ ក្នុងតំបន់លឿងទុំ ដែលខ្លួនកំពុងអនុវត្ត។ «ពេលចុះទៅបិទខ្ទប់នៅតំបន់លឿងទុំហ្នឹង យើងសួរនាំអ្នកដំណើរ ថាតើចង់ទៅណាមកទៅ។ បើអ្នកដំណើរគ្មានភាពចាំបាច់ទៅពេទ្យឬទៅយកសំណាកតេស្តរកកូវីដ-១៩ និងគ្មានលិខិតស្នាមត្រឹមត្រូវទេ គឺយើងមិនឱ្យឆ្លងកាត់បារ៉ាស(រនាំង)ផ្លូវឡើយ។ ប៉ុន្តែបើពលរដ្ឋមានលិខិតស្នាមធ្វើដំណើរបញ្ជាក់អាជ្ញាធរ ខ្ញុំបើកឱ្យចេញ-ចូល»។ បើតាមស្ត្រីនគរបាលជាតិដែលបម្រើការងារនៅអធិការដ្ឋាននគរបាល ខណ្ឌទួលគោករូបនេះ ពេលវេលាចុះអនុវត្តការវិធានការបិទខ្ទប់ មិនត្រឹមតែហាមពលរដ្ឋចេញ-ចូល ក្នុងតំបន់លឿងទុំតែប៉ុណ្ណោះទេ គឺថែមទាំងណែនាំពលរដ្ឋជាប្រចាំ ឱ្យអនុវត្តនូវវិធានការ ៣កុំ ៣ការពារ របស់រដ្ឋាបាលភិបាល និងក្រសួងសុខាភិបាល រហូតដល់ពេលសម្រាកពីការងារ នាម៉ោង១រសៀល។ តំបន់ក្រហម និងតំបន់លឿងទុំ ត្រូវបានរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ កំណត់ជាទីតាំងមានកម្រិតហានិភ័យខ្ពស់ នៃការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩។ ក្នុងអំឡុងពេលបិទខ្ទប់ភ្នំពេញកន្លងមកនេះ ពលរដ្ឋគ្រប់រូប ត្រូវហាមឃាត់មិនឱ្យចាកចេញពីលំនៅដ្ឋាន ឬតំបន់ខ្លួនរស់នៅ បើគ្មានភារកិច្ចចាំបាច់។ បន្ទាប់ពីចប់ម៉ោងបិទខ្ទប់ សម្រាប់ស្ត្រីជាមន្ត្រីនគរបាលរូបនេះ ក៏បានចូលរួមអនុវត្តបម្រាមគោចរ ចាប់ពីម៉ោង៨យប់តទៅ ដោយគ្មានលស់ថ្ងៃផងដែរ។ ថ្វីដ្បិតថា មានភាពមមាញឹកច្រើនពីការងារ និងប្រឈមខ្ពស់ពីការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ប៉ុន្តែស្ត្រីដែលជួលគេផ្ទះគេស្នាក់នៅជាមួយក្រុមគ្រួសារក្នុងសង្កាត់បឹងស្រឡាងនៃខណ្ឌទួលគោករូបនេះ ក៏មិនត្អូញត្អែរនឹងការលំបាកនិងគ្រោះថ្នាក់នានាពីការងារទាំងនោះឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ អ្នកស្រី ជឹម ស៊ីម បែរជាខិតខំបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួនអស់ពីចិត្ត ក្រោមសា្មរតីជាអ្នកបម្រើប្រជាពលរដ្ឋរហូតថ្ងៃចូលនិវត្តន៍ពីមន្ត្រីនគរបាលជាតិ។ «ខ្ញុំគិតក្នុងចិត្តថា នេះជាភារកិច្ច គឺត្រូវតែធ្វើឱ្យល្អ»។ នេះជាអ្វីដែលអ្នកស្រី ជឹម ស៊ីម បានប្រកាន់ភ្ជាប់នៅក្នុងគំនិតជានិច្ច ដោយអ្នកស្រីបន្តរៀបរាប់ថា៖« ខ្ញុំស៊ូឱ្យដល់ទីចូលនិវត្តន៍ ដោយធ្វើឱ្យអស់ពីចិត្តពីកាយតែម្តង។ ហើយអ្វីដែលសំខាន់ពេលចូលនិវត្តន៍នោះ គឺខ្ញុំមានមោទកភាពខ្លួនឯង ក្នុងអាជីពជាអ្នកបម្រើពលរដ្ឋនេះ។ ពេលមេដាក់ការងារឱ្យខ្ញុំធ្វើ ឬចាត់តាំងទៅប្រចាំនៅណាមួយ ខ្ញុំមិនដែលប្រកែកទេ មានតែសប្បាយចិត្តធ្វើទៀត ព្រោះគិតថា យើងបានជួយរដ្ឋាភិបាល ជួយពលរដ្ឋ ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ-១៩»៕	ភ្នំពេញ៖ មុនពេលចូលនិវត្តន៍ពីជាមន្ត្រីនគរបាលជាតិ អ្នកស្រី ជឹម ស៊ីម បានបំពេញការងារយ៉ាងសកម្ម ក្នុងការចូលរួមប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ-១៩ ពិសេសអំឡុងពេលបិទខ្ទប់រាជធានីភ្នំពេញ និងក្រុងតាខ្មៅ កាលពីពេលកន្លងទៅ។ តាមរយៈបេសកកម្មនេះ បានធ្វើឱ្យអ្នកស្រី ជឹម ស៊ីម កាន់តែមានមោទកភាពក្នុងនាមជាមន្ត្រីនគរបាល នៅក្នុងការបម្រើពលរដ្ឋ ក្នុងរយៈពេល៣៦ឆ្នាំមកនេះ។
អត្ថបទទាក់ទង លោក ស៊ី ជិនភីង៖ មេដឹកនាំចិន ដ៏មានឥទ្ធិពលបន្ទាប់ពីលោកម៉ៅ សេទុង ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានបន្ទាប់ពីបិទបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំសភាប្រជាជនចិនអាណត្តិទី១៣ ក្នុងសម័យប្រជុំលើកទី៥ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា នៅមហាវិមានប្រជាជនចិន លោក លី ខឺឈាំង ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលចិន បានប្រកាសមិនបន្តតំណែងរបស់ខ្លួន នៅអាណត្តិខាងមុខ។ ឆ្នាំ២០២២ គឺជាអាណត្តិចុងក្រោយរបស់រដ្ឋាភិបាលចិនបច្ចុប្បន្ន។ «ឆ្នាំនេះ គឺជាឆ្នាំចុងក្រោយរបស់ខ្ញុំ ក្នុងការកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្រ្តី»។ លោក លី បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានបែបនេះ។ លោកលី បានកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្រ្តីចិន ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៣ មកម្លេះ។ តាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញចិន នាយករដ្ឋមន្រ្តី អាចកាន់តំណែងបានពីរអាណត្តិ ដោយក្នុងមួយអាណត្តិមានរយៈពេល ៥ឆ្នាំ។ យ៉ាងណាមិញ លោកស៊ី ជីនភីង ប្រធានាធិបតីចិន ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងកាន់អំណាចបន្ត។ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ សភាចិន បានលុបចោលអាណត្តិរបស់ប្រធានាធិបតីចិន ដែលមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ មុននេះ ចិន បានកំណត់អាណត្តិប្រធានាធិបតីឱ្យកាន់អំណាចបានតែពីរអាណត្តិប៉ុណ្ណោះ ដោយមួយអាណត្តិមានរយៈពេល ៥ឆ្នាំ។ ក្នុងសមាជបក្សកុម្មុយនីស្តចិនខែតុលា តំណែងមន្រ្តីបក្សជាន់ខ្ពស់មួយចំនួន ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងផ្លាស់ប្តូរ។ បេក្ខជននាយករដ្ឋមន្រ្តីចិនថ្មី នឹងត្រូវជ្រើសរើសក្នុងសមាជដ៏ធំនេះដែរ៕	នាយករដ្ឋមន្រ្តីចិន លី ខឺឈាំង នៅថ្ងៃទី១១ខែមីនា បានប្រកាសចាកចេញពីតំណែងរបស់ខ្លួន បន្ទាប់ពីអស់អាណត្តិនៅក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខ។ ចំណែកប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនភីង ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងបន្តកាន់តំណែងរបស់ខ្លួនទៀត។
សៀមរាប៖ ក្រោយដំណើរការបានរយៈពេល៥ខែ អាកាសយានយន្តអន្តរជាតិសៀមរាប-អង្គរ អាចទទួលបានភ្ញៀវប្រមាណ៥០០០នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃទាំងឡើងទាំងចុះ។ នេះបើតាមលោក ពេជ្រ សុប៉ុនតារា ទទួលបន្ទុកការហោះហើរ នៃអាកាសយានយន្តអន្តរជាតិសៀមរាបអង្គរ ។ ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន នាដំណើរទស្សនកិច្ចនៅព្រលានយន្តហោះសៀមរាបអង្គរ លោក សុប៉ុនតារា ទទួលបន្ទុកការហោះហើរ សង្ឃឹមថាកំណើនភ្ញៀវធ្វើដំណើរនឹងកើនឡើងជាបន្ត។ បើតាមលោក សុប៉ុនតារា បច្ចុប្បន្ន អាកាសយានយន្តអន្តរជាតិសៀមរាប-អង្គរ មានជើងហោះហើរត្រង់ ទៅ-មក ជាមួយប្រទេសចំនួន៦ក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ ក្នុងនោះមាន ថៃ ឡាវ វៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី។ ក្រៅពីនេះ ព្រលានយានយន្តតម្លៃជិត៩០០លានដុល្លារនេះ ក៏មានជើងហោះហើរត្រង់ ទៅកាន់ទីក្រុងមួយចំនួនរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង និងចិន ផងដែរ។ ក្នុងចំណោមប្រទេសខាងលើ គឺថៃ និងវៀតណាម មានហោះហើរមកកាន់ព្រលានយានយន្តអន្តរជាតិសៀមរាប-អង្គរ ច្រើនជាងគេ ខណៈជើងហោះហើរមកពីប្រទេសចិន មាន៣ជើងក្នុងមួយសប្តាហ៍។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ពេជ្រ សុប៉ុនតារា ដែលមានគម្រោងទាក់ទាញក្រុមហ៊ុនយន្តហោះធំៗ ពីប្រទេសក្នុងតំបន់អឺរ៉ុប អាម៉េរិក ឥណ្ឌា កូរ៉េ និងចិន ថែមទៀត ដើម្បីអាកាសយានដ្ឋាននេះកាន់តែសកម្ម និងមានចំនួនភ្ញៀវធ្វើដំណើរច្រើន៕	ដោយ៖ ស្រីល័ក្ខ និង សៀវម៉ី
ឧបទ្ទវហេតុលិចទូកដទទឹងនេះ បានបណ្ដាលឱ្យសិស្ស ១១នាក់ បានស្លាប់ ក្នុងចំណោមអ្នកនៅលើទូក ១៥នាក់។ ពួកគេមានអាយុចន្លោះពី ១១ ទៅ១៤ឆ្នាំ ជាសិស្សសាលាបឋមសិក្សា ហ៊ុន សែន កោះចម្រើ និងវិទ្យាល័យ ហ៊ុន សែន កំពង់ភ្នំ។ រូបភាពពីផេកហ្វេសប៊ុក វិ.ហសកំពង់ភ្នំ លោក ហ៊ាន វុធ នាយកវិទ្យាល័យ ហ៊ុន សែនកំពង់ភ្នំ បានឱ្យដឹងថា នេះជាលើកដំបូងដែលសិស្សសាលារបស់លោកបានជួបហេតុការណ៍ដ៏សោកសង្វេគនេះ។ ដើម្បីចូលរួមរំលែកទុក្ខដល់គ្រួសារសពរបស់សិស្សដែលបានស្លាប់ ដោយឧបទ្ទវហេតុលិចទូកដទទឹង នាយកវិទ្យាល័យកំពង់ភ្នំ នឹងរៀបចំពិធីគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធកុមារទាំងនោះ នៅក្នុងបរិវេនវិ.ហសកំពង់ភ្នំនៅថ្ងៃចន្ទ ទី១៧ ខែតុលាសប្ដាហ៍ក្រោយ។ លោក ហ៊ាន វុធ នាយកវិទ្យាល័យ ហ៊ុន សែនកំពង់ភ្នំ បានឱ្យដឹងថា វិ.ហសកំពង់ភ្នំមានសិស្សសរុប ១៣០២នាក់ ដោយមានសិស្សមកពីបណ្ដាភូមិឃុំជាច្រើន ដើម្បីទៅសិក្សានៅទីនោះ។ ប៉ុន្តែចំពោះសិស្សដែលឆ្លងដទៅរៀននៅទីនោះមានតែមកពីកោះតេជជោ និងកោះចម្រើន ដែលក្នុងនោះសិស្សមកពីកោះចម្រើនមានចំនួន ៩៤នាក់។ នាយកសាលារូបនេះ ក៏មានក្ដីបារម្ភចំពោះសិស្សានុសិស្ស ដែលធ្វើដំណើរទៅរៀននៅវិ.ហសកំពង់ភ្នំតាមទូកដចម្លង ជាពិសេសនៅរដូវទឹកឡើង។ នាយកវិ.ហសកំពង់ភ្នំ បានបន្ថែមថា កន្លងមកតែងតែណែនាំសិស្សានុសិស្សពេលគោរពទង់ជាតិជារឿយៗ ដើម្បីឱ្យពួកគេប្រុងប្រយ័ត្នពេលធ្វើដំណើរតាមផ្លូវ ជាពិសេសតាមផ្លូវទឹកនៅរដូវវស្សានេះ។ លោក ហ៊ាន វុធ លើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះ រួចបន្តថា ហេតុការណ៍ដ៏សោកសង្វេគនេះ មិនដែលកើតមានពីមុនមកទេ នេះជាលើកទី ១ហើយក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តនៅកោះចម្រើន៕ អត្ថបទទាក់ទង ក្រុមសង្គ្រោះរកឃើញសាកសពកុមារចុងក្រោយក្នុងឧបទ្ទវហេតុលិចទូកនៅកោះចំរើន មូលហេតុលិចទូកដទទឹង នៅស្រុកលើកដែក!	នាយកវិទ្យាល័យ ហ៊ុន សែនកំពង់ភ្នំ នឹងធ្វើពិធីគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធសិស្សរបស់ខ្លួន ដែលបានជួបឧបទ្ទវហេតុលិចទូកដទទឹង កាលពីយប់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ នៅភូមិកោះចំរើន ឃុំកំពង់ភ្នំ ស្រុកលើកដែក ខេត្តកណ្ដាល។
តើមានអ្វីខ្លះទៅ? 1. អ្នកត្រូវតែបរិភោគអាហារដែលមានវិតាមីនAដូចជា ការ៉ុត ឬថ្លើមសត្វជាដើម។ 2. អ្នកត្រូវតែពិសារអាហារដែលមានវិតាមីនB1 ព្រោះវាមិនត្រឹមតែល្អចំពោះភ្នែកអ្នក ហើយថែមទាំងល្អចំពោះការលូតលាស់ខួរក្បាលរបស់កូនក្នុងផ្ទៃទៀតផង។ 3. អាហារដែលមានវិតាមីនB2 ក៏អ្នកត្រូវតែបរិភោគឱ្យបានច្រើនដែរដូចជាទឹកដោះគោ សណ្តែកបារាំង ឬបន្លែបៃតងជាដើម ព្រោះវាសុទ្ធតែអាចការពារភ្នែកអ្នកឱ្យភ្លឺ។ 4. ចុងក្រោយអ្នកត្រូវតែបរិភោគផ្លែឈើនិងបន្លែដែលមានវិតាមីនCឱ្យបានច្រើន ព្រោះវាអាចការពារភ្នែកអ្នកមិនឱ្យកើតជំងឺផ្សេងៗ។ ដូចនេះ អាហារទាំងនេះ អ្នកគួរតែពិសារ ទើបអាចការពារភ្នែករបស់អ្នកបាន៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ខាងក្រោមនេះ យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីអាហារដែលអាចការពារភ្នែកក្នុងពេលមានផ្ទៃពោះ។
លើសពីការផ្ដិតរូបភាពការប្រកួតនេះ អ្នកកាសែតទាំងអស់ បានចូលរួមផ្សព្វផ្សាយគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ពីអត្តពលិក ដែលសម្រេចបានមេដាយ និងមិនបានមេដាយជូនជាតិ។ នេះជាការមើលឃើញរបស់លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ ដែលបានកោតសរសើរដល់អ្នកសារព័ត៌មាន។ ក្នុងដំណើតចុះពិនិត្យកិច្ចការផ្សព្វផ្សាយរបស់អ្នកសារព័ត៌មាននៅមជ្ឈមណ្ឌល MPC និង IBC នាពហុកីឡដ្ឋានមរតកតេជោ នៅថ្ងៃទី៨ មិថុនា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌មាន បាននិយាយថា៖«ការជួយដល់(ផ្សព្វផ្សាយអត្តពលិក) អ្នកពិការអីហ្នឹង គឺអ្នកកាសែតបានធ្វើល្អមែនទែន»។ លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ ក៏បានកត់សម្គាល់ឃើញដែរថា មានអ្នកកាសែតមួយចំនួនតូច បានផ្សព្វផ្សាយពីចំណុចខ្វះខាត ឬខ្វះចន្លោះរបស់កម្ពុជា ដែលធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំការប្រកួតស៊ីហ្គេម និងប៉ារ៉ាហ្គេមដែរ។ ដ្បិតមានចំណុចទាំងនេះក្តី ក៏លោក កាញារីទ្ធ មើលឃើញពីការខិតខំប្រឹងប្រែង និងតម្លៃរបស់អ្នកកាសែត។ បើតាមរដ្ឋមន្រ្តីព័ត៌មាន កម្ពុជា បានក្លាយជាគំរូមួយ ដល់ប្រទេសផ្សេងៗទៀត ដែលត្រូវរៀបចំការប្រកួតស៊ីហ្គេម និងប៉ារ៉ាហ្គេម ក្នុងការរៀបចំទីកន្លែងធ្វើការសម្រាប់អ្នកកាសែត ដែលចុះផ្តិតយករូបភាពព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតទាំងនេះ។ លោក កាញារីទ្ធ បានបន្ថែមថា ការរៀបចំទីកន្លែងធ្វើការរបស់អ្នកកាសែត MPC និង IBC នេះ ទើបតែមានកម្ពុជា មួយទេ ដែលធ្វើបែបនេះ។	រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌មាន លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ បានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះអ្នកសារព័ត៌មានជាតិ និងអន្តរជាតិ ដែលបានចូលរួមប្រមូលព័ត៌មានផ្សព្វផ្សាយពីព្រឹត្តិការណ៍កីឡាប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហៅកាត់ថា ស៊ីហ្គេម លើកទី៣២ និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម លើកទី១២។
អនុសញ្ញា Basel ស្តីពីការធ្វើពាណិជ្ជកម្មសំរាមប្លាស្ទិក ដែលចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី១ ខែមករា អនុញ្ញាតឱ្យប្រទេសហត្ថលេខី អាចធ្វើពាណិជ្ជកម្មកាកសំណល់ប្លាស្ទិកបាន បើសំរាមទាំងនោះស្អាត អាចបែងចែកតាមប្រភព និងងាយស្រួលក្នុងការកែច្នៃ។ ក្រោមគោលការណ៍នេះ ម៉ាឡេស៊ីក៏ទទួលយក សំណល់បា្លស្ទិកមួយកុងតឺន័រពីអាមេរិកដែលទៅដល់ម៉ាឡេស៊ីកាលពីចុងសប្ដាហ៍មុន។ «នាយកដ្ឋានបរិស្ថានបញ្ជាក់ថា កាកសំណល់ប្លាស្ទិកដែលនាំចូលមកនោះ គឺអនុលោមតាមលក្ខខណ្ឌ វិនិច្ឆ័យនៃអនុសញ្ញា Basel B៣០១១»។ រដ្ឋមន្រ្តីបរិស្ថានម៉ាឡេស៊ី លោក Tuan Ibrahim Tuan Man លើកឡើងបែបនេះនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters លោក Tuan Ibrahim Tuan Man បន្ថែមថា សំរាមប្លាស្ទិករបស់ អាមេរិក ត្រូវបានគិតថា វាជាសំរាមមានគ្រោះថ្នាក់។ ប៉ុន្តែ នៅពេលមកដល់ សំរាមទាំងនោះ ជាប្រភេទ សំរាមស្អាត និងត្រឹមត្រូវតាមការស្នើសុំនៅក្រោមអាជ្ញាប័ណ្ណនាំចូលថែមទៀត។ បច្ចុប្បន្ន ម៉ាឡេស៊ី បានក្លាយជាគោលដៅនាំមុខគេក្នុងការស្តុកសំរាមប្លាស្ទិករបស់ពិភពលោក បន្ទាប់ពី ចិនបានហាមឃាត់ការនាំចូលសំរាមប្លាស្ទិកនៅឆ្នាំ២០១៨ មក។ មិនត្រឹមតែមិនទទួលបន្ថែមទេ ចិន ក៏បានបញ្ជូនកាកសំណល់ប្លាស្ទិករាប់ពាន់តោនត្រលប់ទៅប្រទេសជាម្ចាស់ដើមវិញផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា អាមេរិកដែលផលិតសំណល់ប្លាស្ទិកច្រើនជាងគេ នៅបន្តនាំចេញសំណល់របស់ខ្លួន ទៅប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ព្រោះខ្លួនមិនទាន់ផ្ដល់សច្ចាប័នឱ្យអនុសញ្ញា Basel នៅឡើយ ទោះជាបាន ចុះហត្ថលេខាតាំងពីឆ្នាំ១៩៩០ ។ នេះបានន័យថា អាមេរិក មិនមានកាតព្វកិច្ចអនុវត្តលក្ខខណ្ឌមាន ចែងក្នុងអនុសញ្ញានេះឡើយ៕	ម៉ាឡេស៊ី សម្រេចទទួលសំរាមប្លាស្ទិកមួយកុងតឺន័រដែលដឹកមកពីអាមេរិកចូលទឹកដី ខ្លួនបន្ទាប់ពីរក ឃើញថា សំរាមទាំងនោះសុទ្ធតែជាសំរាមស្អាត អាចកែច្នៃឡើងវិញបាន ហើយស្របតាមអនុសញ្ញា អង្គការសហប្រជាជាតិដែលបានហាមឃាត់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មសំរាមប្លាស្ទិកមានជាតិពុល។
១. ចេក អ្នកមានបញ្ហាស្បែកខ្លាញ់គួរព្យាយាមទទួលទានចេកជាប្រចាំដើម្បីទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនដល់ស្បែក។ ចេកមានផ្ទុកប៉ូតាស្យូម សមាសធាតុ phosphates និងវីតាមីន E ដែលជួយឱ្យស្បែកមានសុខភាពល្អភ្លឺរលោង។ ម្យ៉ាងវិញទៀតចេកក៏មានឥទ្ធិពលបន្សាបជាតិពុលដែលជួយគ្រប់គ្រងរន្ធញើសនិងទប់ស្កាត់ភាពកង្វក់មិនឱ្យចូលក្នុងស្បែកចៀសផុតបញ្ហាឡើងខ្លាញ់។ ២. ត្រសក់ មានផ្ទុកជាតិទឹកខ្ពស់ សារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម និងលក្ខណសម្បត្តិប្រឆាំងការរលាកដែលជួយបន្សាបជាតិពុល ក៏ដូចជាកម្ចាត់នូវពពួកមេរោគបាក់តេរីទៀតផង។ ៣. ក្រូចថ្លុង ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃវីតាមីន C ដែលជួយបង្កើនការផលិតកូឡាជែននិងរក្សាតុល្យភាពអាស៊ីតបាសរបស់ស្បែក។ ៤. អាហារសម្បូរជាតិសសៃ ល្អសម្រាប់អ្នកមានបញ្ហាស្បែកខ្លាញ់ដោយអាហារសម្បូរជាតិសសៃជួយកម្ចាត់រាល់ជាតិពុលក្នុងរាងកាយ ហើយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃបញ្ហាស្បែកច្រើនប្រភេទ។ ជាតិសសៃក៏បង្កើនកម្រិតកូឡាជែនក្នុងកោសិកាដូច្នេះអ្នកនឹងអាចមានស្បែកតឹងណែនសុខភាពល្អ។ ៥. គ្រាប់ធញ្ញជាតិ ជាប្រភពដ៏ល្អបំផុតមួយនៃវីតាមីន E ដែលល្អណាស់សម្រាប់ភ្នាសកោសិកាស្បែកជួយឱ្យមានលក្ខណៈរឹងមាំនិងបង្រួមរន្ធញើស។ ទោះជាយ៉ាងណាអ្នកមិនគួរទទួលទានច្រើនជាងមួយក្ដាប់ដៃពេញក្នុងមួយថ្ងៃឡើយ។ ៦. បន្លែបៃតង ជាប្រភពនៃអាហារដ៏ប្រសើរបំផុតសម្រាប់អ្នកមានបញ្ហាស្បែកខ្លាញ់ដោយអាហារទាំងនេះមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសារធាតុចិញ្ចឹមចាំបាច់ ក៏ដូចជាសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មសម្រាប់សុខភាពស្បែក រួមបញ្ចូលទាំងវីតាមីន C៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	របបអាហារមានឥទ្ធិពលគួរឱ្យកត់សម្គាល់លើសុខភាពស្បែក។ ថាតើអាហារអ្វីខ្លះល្អសាកសមសម្រាប់អ្នកមានបញ្ហាស្បែកខ្លាញ់? កុំបារម្ភ! ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីអាហារដែលអ្នកមានបញ្ហាស្បែកខ្លាញ់មិនគួរមើលរំលង ៖
ជាបុគ្គលិកផ្នែកគ្រប់គ្រងទទួលបន្ទុកលើការប្រមូលទិញវត្ថុបុរាណមួយសម្រាប់រមណីយដ្ឋានបក្សីមេគង្គ លោក ឃឿន ម៉ានី បានបញ្ជាក់ថា ការប្រមូលទិញ «ឪទឹនបុរាណ» ប្រមាណ១៥០០ឪទឹន គឺដើម្បីរក្សាទុក និងដាក់តាំងលម្អនៅរមណីយដ្ឋាន ដើម្បីឲ្យក្លាយជាទីកន្លែងទេសចរណ៍បែបវប្បធម៌ នៅក្នុងតំបន់ និងក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែងទាំងមូល។ ឪទឹនបុរាណខ្មែរជាង១០ ដែលមានរូបរាងនិងពណ៌ស្រដៀងៗគ្នា ដែលដាក់តាំងនៅលើធ្នើឈើ ទាបៗកម្ពស់បីជាន់ដោយមានកន្ទេលកក៤មានពណ៌ចម្រុះ ផ្អែកពីមុខធ្នើឪទឹនទាំងនោះ ក្នុងផ្ទះឈើមួយកន្លែងស្ថិតនៅក្នុងរមណីដ្ឋានបក្សីមេគង្គ។ រូបថត៖ លោក ឃឿន ម៉ានី ឪទឹនទាំងនោះ មាន១២ប្រភេទផ្សេងៗគ្នា ដែលមានអាយុកាលយ៉ាងហោចណាស់១៥០ឆ្នាំ។ លោក ម៉ានី បានបញ្ជាក់ថា ឪទឹនទាំងនោះ មានប្រភពមកពីតំបន់ផ្សេងៗគ្នា ហើយភាគច្រើនទិញបានពីអ្នកភូមិដែលនៅស្រុកឆ្លូង ខេត្តក្រចេះ ស្រុកអូរាំងឪ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ និងស្រុកក្រូចឆ្មារ ខេត្តកំពង់ចាម។ ហេតុអ្វីបានជាខាងលោកចំណាយប្រាក់ពិសេសចំណាយពេលវេលាជាច្រើនឆ្នាំ ក្នុងការដើរប្រមូលទិញឪទឹនទាំងនោះ? លោក ម៉ានី ពន្យល់ថា រមណីដ្ឋានបក្សីមេគង្គចង់រក្សាទុកនូវអ្វីដែលជារបស់ខ្មែរពីជំនាន់ដើម ហើយយកតាំងបង្ហាញគ្រប់ទីកន្លែងនៅរមណីយដ្ឋាននេះតែម្តង ក្នុងគោលបំណងលើកតម្កើងនូវវត្ថុបុរាណខ្មែរឱ្យកាន់តែមានតម្លៃ និងសម្រាប់បង្ហាញដល់សាធារណជន ពិសេសជនបរទេសឱ្យស្គាល់នូវអ្វីដែលជាសម្បត្តិវត្ថុបុរាណរបស់ខ្មែរ ក៏ដូចការបង្កើតនូវរមណីយដ្ឋានវប្បធម៌មួយដ៏មានភាពទាក់ទាញ និងប្លែកពីគ្នាផងដែរ។ ស្ត្រីមួយរូបកំពុងថតរូប(Selfile)ជាមួយឪទឹនបុរាណខ្មែរជាច្រើន ដែលបានរៀបនៅសងខាងផ្លូវដើរចូលផ្ទះឪទឹនទាំងនោះ ក្នុងទីធ្លារមណីដ្ឋានបក្សីមេគង្គ។ រូបថត៖ លោក ឃឿន ម៉ានី «ឪទឹននីមួយៗ ដែលខាងរមណីយដ្ឋានខ្ញុំបានទិញពីបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋយើង មានតម្លៃ៣ម៉ឺនរៀល រហូតដល់២០ម៉ឺនរៀល ដោយអាស្រ័យលើរូបរាង គុណភាព និងទំហំតូច-ធំនៃឪទឹន។ ហើយឪទឹនដែលយើងប្រមូលទិញនោះ មានអាយុកាល គឺមិនក្រោម១៥០-២០០ឆ្នាំ នោះទេ។ គិតមកពេលនេះ រមណីយដ្ឋានយើងខ្ញុំ បានចំណាយប្រាក់អស់ប្រមាណពី៣ទៅ៤ម៉ឺនដុល្លារ ហើយ។ តម្លៃនេះ យើងមិនបានគិតទៅលើការទិញវត្ថុបុរាណផ្សេងៗនោះទេ»។ លោកបានពន្យល់យ៉ាងដូច្នេះ ប្រាប់សារព័ត៌មាន ThmeyThmey។ បើតាម លោក ឃឿន ម៉ានី ក្រៅពីដើរប្រមូលទិញឪទឹនគ្រប់ប្រភេទនោះ រមណីដ្ឋានបក្សីមេគង្គ ក៏បានទិញវត្ថុបុរាណផ្សេងៗពីគ្នាជាច្រើនទៀត ប្រមាណពី៣០-៤០មុខ ក្នុងនោះមានដូចជា ប្រដាប់បុកស្លា-ម្លូ, កំសៀវទឹក, ចាន, ផ្តិល និងជើងពាន រួមទាំង ស្ពាន់ កង់រទះគោ និងចង្កៀង ផងដែរ។ ឪទឹនបុរាណខ្មែរជាច្រើនដែលមានរូបរាងប៉ុនគ្នា ត្រូវបានគេរៀបធ្វើជារូបបេះដូង សម្រាប់លម្អទីធ្លា នៅក្នុងរមណីដ្ឋាន ដោយមានតងសម្រាប់គេង៥បានរៀបជាជួរនៅមុខឪទឹនដែលមានរូបបេះដូងនោះ។ រូបថត៖ លោក ឃឿន ម៉ានី លោក ម៉ានី បានអះអាងថា វត្ថុបុរាណខ្លះ ត្រូវបានបន្សល់ទុកពី៣ទៅ៤ជំនាន់ ដោយអ្នកភូមិខ្លះ មានត្រឹមតែ១ ឬ២ប៉ុណ្ណោះនៅក្នុងផ្ទះ ហើយឪទឹនបុរាណទាំងនោះ ភាគច្រើនធ្លាប់ត្រូវបានប្រើសម្រាប់ដាក់ទឹក, ដាក់ថ្នាំជក់, ផ្អក-ប្រហុកជាដើម។ បច្ចុប្បន្ន មរណីដ្ឋានបក្សីមេគង្គនៅតែប្រមូលទិញឪទឹន និងវត្ថុបុរាណខ្មែរគ្រប់ប្រភេទទៀត។ ក្រោយការត្រួតពិនិត្យ វាយតម្លៃ មន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈខេត្តស្ទឹងត្រែង បានចុះបញ្ជីឪទឹន ដែលជាវត្ថុបុរាណប្រចាំរមណីដ្ឋានបក្សីមេគង្គ ចូលជាសម្បត្តិវប្បធម៌-ទេសចរណ៍។ លោកម៉ានី អះអាងថា៖«វត្ថុបុរាណខ្មែរ ដែលខាងយើងប្រមូលទិញបាន...គឺយើងមិនលក់វិញទេ។ មានបងប្អូនយើងមួយចំនួនដែលចូលមកទស្សនាវត្ថុបុរាណខ្មែរទាំងនោះចង់ទិញពីខាងខ្ញុំក្នុងតម្លៃទ្វេដងតែខាងខ្ញុំក៏មិនលក់ជូនឡើយ»។ រូបឯកសារ ដែលបង្ហាញអំពីនារីវ័យក្មេងមួយរូប កំពុងឈរដងទឹកពីឪទឹនងូត។ រូបថត៖ លោក ឃឿន ម៉ានី ThmeyThmey មិនទទួលបានការឆ្លើយតបពីមន្ត្រីមន្ទីរវប្បធម៌ខេត្តឡើយ ប៉ុន្តែលោក អ៊ន់ ប៉ោសឿន ប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តស្ទឹងត្រែង បានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះសកម្មភាព របស់ម្ចាស់រមណីដ្ឋានបក្សីមេគង្គ។ «ការចេះកែច្នែ និងស្វែងរកវត្ថុបុរាណខ្មែរនានា គឺបានរួមចំណែកអភិរក្ស និងលើកតម្កើងសម្បត្តិដូនតា ហើយថែមនាំឲ្យរមណីយដ្ឋានមានភាពសម្បូរបែបផ្នែកវប្បធម៌ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវជាតិ-អន្តរជាតិ មកទស្សនា ស្វែងរក និងសិក្សាពីវិស័យទេសចរណ៍នៅក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង បានកាន់តែស៊ីជម្រៅ»។ លោកបានរៀបរាប់ថា ស្ទឹងត្រែងគឺជាខេត្តដែលមានសក្កានុពលទេសចរណ៍ខ្លាំង ផ្នែកអេកូទេសចរណ៍ ដោយពោរពេញទៅដោយសម្បត្តិធម្មជាតិជាច្រើនដែលមានភាពទាក់ទាញ។ តំបន់ទេសចរណ៍ក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែងនោះមាន រមណីយដ្ឋានកោះហាន រមណីយដ្ឋានទឹកជ្រោះសុភមិត្រឬទឹកធ្លាក់ព្រះនិមិត្ត រមណីយដ្ឋានឆ្នេរខ្សាច់សេកុង រមណីយដ្ឋានកោះខេ រមណីយដ្ឋានអន្លង់ផ្សោតឈើទាល រមណីយដ្ឋានបុប្ផាភ្លុក រមណីយដ្ឋានអូរច្រឡង់ និងរមណីយដ្ឋានបែបអេកូផ្សេងៗទៀត។ ក្រៅពីតំបន់អេកូទេសចរណ៍ ខេត្តស្ទឹងត្រែង ក៏មានតំបន់បែបវប្បធម៌-ប្រពៃណីផងដែរ នោះគឺការសិក្សានិងស្វែងយល់ពីរបៀបរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋជនជាតិដើមភាគតិច នៅក្នុងស្រុកសៀមបូ និងសៀមប៉ាង ជាដើម៕ ឪទឹនបុរាណខ្មែរមួយត្រូវបានគេយកមករៀបដាក់នៅលើតុទទួលទានអាហារ ក្បែរកង់រទះគោបុរាណមួយ ក្នុងអាហារដ្ឋានមួយកន្លែងនៅរមណីដ្ឋានបក្សីមេគង្គ។ រូបថត៖ លោក ឃឿន ម៉ានី មានកង់រទះគោបុរាណ១ ត្រូវបានគេយកធ្វើជាក្បាលគ្រែសម្រាប់អង្គុយ និងមានកង់រទះ៣ទៀត កំពុងតាំងនៅចំហៀងផ្ទះនៅចន្លោះកន្ទេលកកនីមួយៗ។ រូបថត៖ លោក ឃឿន ម៉ានី ស្ត្រីបុរាណមួយរូបស្លៀកបំពាក់បែបប្រពៃណី ដែលកំពុងឈរនៅពីមុខឪទឹនជាច្រើន ត្រូវបានគេថត ដោយគ្របដណ្តប់ដោយដើមឈើតូចៗ ពោរពេញដោយស្លឹកបៃតង។រូបថត៖ លោក ឃឿន ម៉ានី	ភ្នំពេញ៖ ឪទឹនបុរាណប្រមាណ១៥០០ ត្រូវបានចាត់ទុកជាសម្បត្តិវប្បធម៌-ទេសចរណ៍នៅក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង។ វត្ថុដែលមានអាយុកាលជាង១០០ឆ្នាំទាំងនេះ ជាកម្មសិទ្ធិរបស់រមណីយដ្ឋានបក្សីមេគង្គ ដែលស្ថិតនៅប្របដងទន្លេមេគង្គនៃក្រុងស្ទឹងត្រែង។ បើតាមលោក ឃឿន ម៉ានី ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងម្នាក់នៅរមណីយដ្ឋាន ឪទឹនទាំងនោះ ត្រូវបានប្រមូលទិញ នារយៈពេល៥ឆ្នាំចុងក្រោយ ពីអ្នកភូមិនៅក្នុងខេត្ត និងបណ្តាខេត្តជិតខាង។
ការឧបត្ថម្ភនេះដែរ ជាការឧបត្ថម្ភធំបំផុតមួយ របស់មូលនិធិឯកជននៅក្រៅប្រទេស ដែលត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងនាមជាមូលនិធិពុទ្ធសាសនាខ្មែរ (A Khmer Buddhist Foundation) មានមូលដ្ឋាននៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយមានការសម្របសម្រួលពីអង្គការ Digital Divide Data ដែលជាអង្គការសង្គមមួយ មានមូលដ្ឋានក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ អ្នកស្រី Lyna Lam ដែលជាស្ថាបនិកមូលនិធិពុទ្ធសាសនាខ្មែរ គឺជាជនភៀសខ្លួនកម្ពុជា ដែលបច្ចុប្បន្នរស់នៅក្នុងទីក្រុងសានហ្រ្វានស៊ីស្កូ។ អ្នកស្រី Lyna បានរៀបការជាមួយលោក Chris Larsen ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Ripple ដែលជាក្រុមហ៊ុនរូបិយប័ណ្ណឌីជីថល (cryptocurrency)។ អ្នកស្រី Lyna Lam ស្ថាបនិក និងជានាយកប្រតិបត្តិរបស់ មូលនិធិពុទ្ធសាសនាខ្មែរ បានថ្លែងថា៖ «យើងមានក្តីក្រៀមក្រំដែលបានទទួលដំណឹងអំពីស្ថានភាពជំងឺកូវីដ-១៩ ធ្ងន់ធ្ងរនៅកម្ពុជា។ បើទោះជាយើងដឹងថា ប្រជាជនកម្ពុជាមានភាពធន់ និងមានប្រវត្តិស្ទុះងើបឡើងវិញពីភាពលំបាកខ្លាំងជាងពីពេលមុនក៏ដោយ ក៏យើងដឹងថា ការផ្គត់ផ្គង់ និងធនធានបន្ថែមអាចជួយពន្លឿនដល់ការស្ទុះងើបឡើងវិញរបស់ពួកគាត់ និងទប់ស្កាត់ការរាតត្បាតដ៏អាក្រក់នេះ»។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ «យើងជឿថា វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងការជួយដល់ប្រទេសកម្ពុជាតាមមធ្យោបាយណាមួយដែលពួកគាត់អាចធ្វើបាន គឺដូចទៅនឹងពលរដ្ឋឥណ្ឌាអាមេរិកាំង ដែលបានប្រឹងប្រែងជួយក្នុងវិបត្តិកូវីដក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ដូច្នេះដែរ។ បើអ្នកមានធនធានដែលអាចជួយបាន សូមពិចារណាជួយដោយកុំបង្អែបង្អង់»។ យោងតាមលោក Jeremy Hockenstein ប្រធានអង្គការ Digital Divide Data បានឱ្យដឹងថា៖ «ទឹកប្រាក់ចំនួន ២៥ម៉ឺនដុល្លារ ត្រូវបានចំណាយលើឧបករណ៍វេជ្ជសាស្រ្តឯកទេសនានាដូចជា ឧបករណ៍ជំនួយដកដង្ហើម (ventilators) ម៉ាស៊ីនលំហូរអុកស៊ីសែន (high-flow oxygen cannulas) ឧបករណ៍តាមដានស្ថានភាពអ្នកជំងឺ និងឧបករណ៍ចាក់ថ្នាំស្វ័យប្រវត្តិ (automatic injection pumps) ដើម្បីព្យាបាលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ ព្រមទាំងអំណោយជាកុំព្យូទ័រយួរដៃ និងទូរស័ព្ទចល័តជូនដល់ក្រុមការងាររបស់អនុគណៈកម្មការស្រាវជ្រាវជំងឺកូវីដ-១៩។ទឹកប្រាក់ចំនួន២០ម៉ឺនដុល្លារផ្សេងទៀតត្រូវបានឧបត្ថម្ភដល់អង្គការ Friends-International ដែលមានមូលដ្ឋាននៅកម្ពុជា និងដៃគូរបស់អង្គការ ChildSafe Alliance សម្រាប់ជំនួយបន្ទាន់ និងការគាំទ្រដល់គ្រួសារក្រីក្រ និងអ្នកគ្មានផ្ទះសម្បែងក្នុងខេត្តចំនួន ៩ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា»។ មូលនិធិពុទ្ធសាសនាខ្មែរ បានចំណាយពេល ២ខែដើម្បីទាក់ទងជាមួយអង្គការ Digital Divide Data ក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតខ្មែរ ដែលមានមូលដ្ឋាននៅកម្ពុជា និងក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីវាយតម្លៃថាតើឧបករណ៍មួយណាដែលជាតម្រូវការបន្ទាន់បំផុត។ ក្នុងនាមជាស្ថាបនិករបស់មូលនិធិពុទ្ធសាសនាខ្មែរ អ្នកស្រី Lyna Lam មានចិត្តចង់ជួយប្រទេសកំណើតរបស់គាត់ ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានានា ដែលកម្ពុជាកំពុងប្រឈមក្នុងអំឡុងពេលរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩។ អ្នកស្រី Lyna និងគ្រួសាររបស់គាត់ចំនួន ៧នាក់ គឺជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលបានរត់គេចខ្លួនចេញពីប្រទេសវៀតណាមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩ នៅពេលដែលគាត់ទើបតែមានអាយុ ៩ឆ្នាំ ក្នុងពេលដែលរបបខ្មែរក្រហមបានបញ្ចប់។ ការធ្វើដំណើរទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក បានចំណាយពេលជិត ៤ឆ្នាំ។ ការចំណាយពេលលើការធ្វើដំណើរនេះរួមទាំងការស្នាក់នៅក្នុងជំរុំជនភៀសខ្លួនក្នុងប្រទេសថៃ និងហ្វីលីពីនផងដែរ។ អ្នកស្រី Lyna និយាយអំពីការធ្វើដំណើរនេះថា៖ «វាគឺជាជីវិតដ៏លំបាក មានអាហារឬទឹកតិចតួច និងមានទីធ្លាតូចនិងគ្មានសុវត្ថិភាព ប៉ុន្តែយើងដឹងថា ជាចុងក្រោយយើងបានក្លាយជាអ្នកដែលមានសំណាង»។ នៅពេលគាត់ និងគ្រួសាររបស់គាត់បានទៅដល់សហរដ្ឋអាមេរិក ស្ថានភាពរបស់អ្នកស្រី Lyna មានភាពប្រសើរឡើង។ ដំបូងឡើយ គាត់និងគ្រួសាររបស់គាត់បានរស់នៅក្នុងតំបន់គម្រោងលំនៅឋានមួយ ដែលសម្បូរដោយអំពើឧក្រិដ្ឋកម្មក្នុងទីក្រុង Pittsburgh រដ្ឋ California។ នៅទីនោះហើយដែលអ្នកស្រី Lyna និងគ្រួសាររបស់គាត់ទទួលបានការជួយជ្រោមជ្រែងពី ស្រ្តីម្នាក់ដែលធ្វើការងារឱ្យអាជ្ញាធរលំនៅឋានក្នុងតំបន់នោះ ដែលបានផ្តល់ជូនគ្រួសាររបស់អ្នកស្រី នូវប្រាក់ឧបត្ថម្ភធនសម្រាប់ថ្លៃជួលកន្លែងស្នាក់នៅ។ ជាច្រើនឆ្នាំកន្លងផុតទៅ បន្ទាប់ពីធ្វើការងារនៅក្នុងវិស័យកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ អ្នកស្រី Lyna បានបើកភោជនីយដ្ឋានផ្ទាល់ខ្លួន តែក្រោយមកអ្នកស្រីបានលក់ភោជនីយដ្ឋាននេះវិញ។ អ្នកស្រីបានរៀបការជាមួយលោក Chris Larsen ក្នុងឆ្នាំ២០០៣។ ឥឡូវ អ្នកស្រី Lyna ផ្តោតលើការគាំទ្រដល់ពលរដ្ឋខ្មែរដែលរស់នៅទាំងក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក និងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងវៀតណាម។ នាពេលបច្ចុប្បន្ន អ្នកស្រីកំពុងសាងសង់ព្រះវិហារព្រះពុទ្ធសាសនាមួយក្នុងទីក្រុង San Jose រដ្ឋ California។ អ្នកស្រីក៏ជាអ្នកឧបត្ថម្ភម្នាក់ផងដែរ ដល់កម្មវិធី Larsen Lam ICONIQ Impact Award ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីគាំទ្រដល់ដំណោះស្រាយនវានុវត្តន៍ដល់វិបត្តិជនភៀសខ្លួនក្នុងពិភពលោក។ អ្នកស្រី Lyna ក៏កំពុងផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុផងដែរដល់កម្មវិធីមួយដើម្បីចងក្រង និងធ្វើឌីជីថលនីយកម្មអក្សរខ្មែរ ដែលមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងដល់ការរក្សាវប្បធម៌ខ្មែរ។ អ្នកស្រី Lyna បានបើកដំណើរការមូលនិធិពុទ្ធសាសនាខ្មែរនេះឡើងក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ពីព្រោះអ្នកស្រីបានមើលឃើញថា ការគាំទ្រ ការបង្ហាត់បង្រៀន និងទឹកប្រាក់បន្តិចបន្តួចអាចផ្លាស់ប្តូរជីវិតមនុស្សបាន ដោយប្រែក្លាយពីក្តីអស់សង្ឃឹម និងភាពក្រីក្រ ទៅជាការបង្កើនភាពអង់អាច និងការចូលរួមចំណែកណាមួយវិញ។ អ្នកស្រីបានថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំដឹងថា បងប្អូនខ្មែរយើងចិត្តល្អ មានការគោរពគ្នា មានសុទិដ្ឋិនិយម ហើយកន្លងមកបានបង្ហាញនូវភាពមិនចុះចាញ់។ ខ្ញុំដឹងថា ជាមួយនឹងជំនួយតិចតួចនេះ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនឹងកាន់តែមានភាពរឹងមាំឡើង»៕ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម៖ លោក គុណ គួរចេតនា (QED) 012 955 233 ([email protected]) (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	មូលនិធិមួយនៅក្រៅប្រទេសកំពុងឧបត្ថម្ភឧបករណ៍វេជ្ជសាស្រ្តឯកទេស និងមូលនិធិ ដែលគិតជាទឹកប្រាក់សរុបជិត ៥០ម៉ឺនដុល្លារ ដើម្បីគាំទ្រដល់ការផ្គត់ផ្គង់ជំនួយសង្គ្រោះបន្ទាន់ និងជួយកម្ពុជាក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ-១៩។
កីឡាករវ័យ ២៦ឆ្នាំ បានចូលរួមជាមួយនឹងក្រុមបិសាចក្រហមតាំងពីឆ្នាំ ២០២០ ដោយផ្ទេរមកពីក្រុម Ajax Amsterdam ប៉ុន្តែកីឡាករសញ្ជាតិហូឡង់មិនសូវបានបង្ហាញខ្លួនញឹកញ៉ាប់ជាមួយក្លិបឡើយ។ ចាប់តាំងពីវិលត្រឡប់ពីការខ្ចីជើងមកពីក្លិប Everton តាំងពីឆ្នាំ ២០២២ មកដល់ពេលនេះ គេទើបតែបង្ហាញខ្លួនបាន ២ប្រកួតប៉ុណ្ណោះ ឱ្យក្រុមបិសចក្រហម។ បន្ទាប់ពីខកខានជាងពាក់កណ្តាលរដូវកាលក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ជាមួយបញ្ហារបួសសរសៃពួរជង្គង់ Van de Beek បានបានបង្ហាញខ្លួនតែមួយលើកគត់ជាមួយនឹងក្រុម ដោយស្ថិតក្នុងការប្រកួតលីគកំពូលអង់គ្លេស Premier League ដោយក្នុងនាមជាកីឡាករស្ថិតនៅកៅអីបម្រុង។ ចំពោះការផ្ទេរទៅកាន់ក្លិបនៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ក្លិបបិសាចក្រហមបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសរបស់ខ្លួនដូច្នេះថា ៖ «Van de Beek នឹងត្រូវជំរុញសម្រាប់ការស្វែងរកពេលវេលាលេងបន្ថែមនៅក្នុងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។ Eintracht Frankfurt បច្ចុប្បន្នកំពុងស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៦ នៅក្នុងក្របខណ្ឌ Bundesliga ក៏ដូចជាត្រូវលេងនៅក្នុងលីគអឺរ៉ុប Europa Conference League វគ្គ Play-off ជាមួយនឹងការប្រកួតទល់នឹងក្រុម Union Saint-Gilloise មកពីប្រទេសបែលហ្ស៊ិក នៅក្នុងខែកុម្ភៈ។»៕	Manchester United អនុញ្ញាតខ្សែបម្រើ Donny Van de Beek ទៅចូលរួមជាមួយនឹងក្លិប Eintracht Frankfurt ក្នុងលក្ខខណ្ឌខ្ចីជើងរហូតដល់បញ្ចប់រដូវកាល ២០២៣-២៤។ នេះបើតាមក្លិបរហស្សនាមបិសាចក្រហម ប្រកាសនាថ្ងៃទី១ ខែមករា។
ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ ទំនាក់ទំនងចិន និងអូស្រ្តាលី មិនសូវល្អឡើយ ដោយប្រទេសទាំងពីរ មានបញ្ហាជាច្រើនជុំវិញការដំឡើងពន្ធទំនិញ ដើមកំណើតជំងឺកូវីដ-១៩ ចារកិច្ចយោធា និងការកើនឡើងឥទ្ធិពលចិននៅក្នុងតំបន់ជាដើម។ យ៉ាងណាមិញ ក្នុងជំនួបនៅក្រៅកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីនៃក្រុមប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនទាំង២០ (G20) នាកោះបាលី ឥណ្ឌូណេស៊ី ក្នុងថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ប្រមុខការទូតប្រទេសចិន និងអូស្រ្តាលី បានជួបទល់មុខគ្នាលើកដំបូង ចាប់តាំងពីរដ្ឋាភិបាលអូស្រ្តាលីថ្មីចូលកាន់តំណែង នៅក្នុងខែឧសភាកន្លងមក។ ក្នុងជំនួបនេះ ប្រមុខការទូតចិន បានទទូចឱ្យអូស្រ្តាលី ចេះក្តាប់ឱកាស ដែលកំពុងមាន ដើម្បីកែលម្អទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរ។ «ភាគីអូស្រ្តាលី អាចចាប់យកឱកាសពេលបច្ចុប្បន្ន និងចាប់ផ្តើមកែលម្អទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី»។ លោកវ៉ាង បានបង្ហាញក្តីសង្ឃឹមបែបនេះ ដោយបន្ថែមថា ដើមហេតុនៃជម្លោះរវាងរដ្ឋាភិបាលក្រុងកង់បេរ៉ា និងប៉េកាំង ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ គឺដោយសារដ្ឋាភិបាលអូស្រ្តាលីមុន បានចាត់ទុកចិន ជាគូប្រជែង ឬសូម្បីជាសត្រូវ និងធ្វើសកម្មភាពមិនទទួលខុសត្រូវចំពោះចិន។ ត្រង់ចំណុចនេះ ប្រមុខការទូតចិន បានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលអូស្រ្តាលីក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន បន្ថែមភាពវិជ្ជមានទៅក្នុងការអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី រួមទាំងចាត់ទុកចិន ជាដៃគូអភិវឌ្ឍ ជាជាងគូប្រជែង។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍ចិន CGTN។ ចំណែក លោកស្រី Penny Wong ប្រមុខការទូតអូស្រ្តាលីវិញ បានប្រាប់លោកវ៉ាងវិញថា ក្រុងកង់បេរ៉ា គ្មានចេតនាបន្ថែមជម្លោះជាមួយចិនឡើយ ឬគ្មានបំណងកៀកសង្កត់ចិនដែរ។ បើតាមប្រមុខការទូតរូបនេះ អូស្រ្តាលី នឹងបន្តទំនាក់ទំនងប្រកបដោយការស្ថាបនា, ផ្លាស់ប្តូរទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរ, បង្កើនទំនុកចិត្ត, ពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ រួមទាំងលុបចោលឧបសគ្គផ្សេងៗ។ ទន្ទឹមនេះលោកស្រី Wong បានបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលអូស្រ្តាលី នឹងស្វះស្វែងរកការដោះស្រាយបញ្ហា ដោយអំណត់ ដោយផ្អែកលើភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងផលប្រយោជន៍ជាតិនៃប្រទេសទាំងពីរ៕	រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស លោក វ៉ាង យី នៅថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា បានប្រាប់សមភាគីអូស្រ្តាលី លោកស្រី Penny Wong ថា ក្រុងកង់បេរ៉ា គួរចាប់ឱកាសក្នុងពេលនេះ និងចាប់ផ្តើមសកម្មភាព ដើម្បីកែប្រែទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី។ បើតាមលោកវ៉ាង ទំនាក់ទំនងចិន-អូស្រ្តាលី កំពុងមានទាំងបញ្ហាប្រឈម និងឱកាស។
លោក Richard Crothers បានថ្លែងក្នុងសម្តីដើមថា៖ «ឧបទ្វីបអាហ្វ្រិកស្ថិតនៅមាត់ជ្រោះនៃវិបត្តិអស់មួយរយៈពេលហើយ។ តំបន់នេះមិនមានភ្លៀងនៅក្នុងរដូវវស្សាប៉ុន្មានឆ្នាំជាប់ៗគ្នា។ ស្ថានភាពនៅពេលនេះគឺថា យើងកំពុងមានអសន្តិសុខស្បៀងអាហារធ្ងន់ធ្ងរ និងការភៀសខ្លួន»។ អង្គការ IRC ឲ្យដឹងថា កង្វះទឹកភ្លៀងធ្វើឱ្យមានភាពក្តៅស្ងួតខ្លាំងនៅក្នុងរយៈពេល ៤០ ឆ្នាំនេះនៅតំបន់នានាក្នុងប្រទេសសូម៉ាលី និងអេត្យូពី។ មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៣ លាននាក់បានរងផលប៉ះពាល់ពីគ្រោះរាំងស្ងួតនេះ ហើយមនុស្សជាង ១៧០.០០០ នាក់ បានភៀសខ្លួនពីផ្ទះសម្បែងដើម្បីស្វែងរកទឹក វាលស្មៅ និងជំនួយមនុស្សធម៌។ លោក Noor Ahmed វ័យ៤៧ ឆ្នាំបានភៀសខ្លួនចេញពីស្រុកកំណើតជាមួយនឹងគោក្របី ៦០ ក្បាលរបស់លោក។ លោកថា លោកបានដឹកគោក្របីរបស់លោកពីទីក្រុង Bir-qod ទៅទីក្រុង Harorays។ លោក Noor Ahmed ថ្លែងក្នុងសម្តីថ្លែងថា៖ «នៅក្នុងស្រុក Harorays រដ្ឋបាលមូលដ្ឋាន និងពលរដ្ឋនៅទីនោះបានស្វាគមន៍យើង។ ខ្ញុំបន្តនៅទីនេះ»។ លោកថា លោកជួបបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួន។ លោកបន្ថែមថា៖ «សត្វគោក្របីលំបាកក្នុងការសម្របខ្លួនទៅនឹងតំបន់នេះ ហើយយើងត្រូវការថ្នាំសង្កូវមួយចំនួន។ យើងប្រើប្រាស់ទឹកពីអណ្តូងស្នប់ ប៉ុន្តែយើងមិនមានកន្លែងស្តុកទុកគ្រប់គ្រាន់នោះទេ»។ លោកថា៖ «ប្រសិនបើយើងមានកន្លែងស្តុកទុកទឹក នោះនឹងជួយយើងបានច្រើន»។ លោក Richard Crothers នាយកអង្គការ IRC ថា ស្ត្រី និងក្មេងៗរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងពីគ្រោះរាំងស្ងួត។ លោក Crothers ថ្លែងក្នុងសម្តីដើមថា៖ «ជាពិសេសក្មេងៗក្រោមអាយុ ៥ ឆ្នាំ រងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុត។ វាកំពុងបំផ្លាញជីវភាព ដំណាំ ហើយគោក្របីដែលធ្លាប់តែមានច្រើនត្រូវស្លាប់បាត់បណ្តើរៗ ដូច្នេះវាជាស្ថានភាពពិបាកខ្លាំងជាងធម្មតា។ ជាពិសេសស្ត្រី និងក្មេងៗរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុត»។ លោក Abdiaziz Bashir ជាអ្នកជំនួញម្នាក់នៅទីក្រុងកំពង់ផែ Kismayo ដែលទិញ និងលក់សត្វចិញ្ចឹម។ លោកបាត់បង់សត្វចំនួន ៩៩ ក្បាល ដោយសារតែគ្រោះរាំងស្ងួត។ លោក Abdiaziz Bashir បានថ្លែងក្នុងសម្តីដើមថា៖ «ខ្ញុំមានសត្វចិញ្ចឹមចំនួន ១១៨ ក្បាល។ ឥឡូវនេះ មានតែ ១៩ ក្បាលប៉ុណ្ណោះ នៅរស់។ ខ្ញុំបាត់សត្វផ្សេងទៀតដោយសារគ្រោះរាំងស្ងួត។ ខ្ញុំមិនទាន់រួចខ្លួនពីការខាតបង់នោះទេ»។ លោកបានបន្ថែមថា រឿងល្អតែមួយគត់គឺថា ខ្ញុំមិនចាំបាច់ត្រូវចំណាយប្រាក់លើចំណីដើម្បីចិញ្ចឹមសត្វដែលនៅសល់នោះទេ។ ពួកវាមានទឹក និងស្មៅហើយឥឡូវនេះ។ ទីភ្នាក់ងារផ្តល់ជំនួយនៅអេត្យូពី និងសូម៉ាលី ឲ្យដឹងថា តម្លៃស្បៀងអាហារបានកើនឡើង ហើយមនុស្សមួយចំនួនមិនអាចមានប្រាក់ទិញស្បៀងអាហារជាមូលដ្ឋានដើម្បីចិញ្ចឹមគ្រួសាររបស់ពួកគេបានទេ។ អង្គការ IRC ឲ្យដឹងថា ខ្លួនបានចាប់ផ្តើមការឆ្លើយតបនឹងវិបត្តិនេះនៅតំបន់សូម៉ាលីក្នុងប្រទេសអេត្យូពី ហើយថា ខ្លួនត្រូវការមូលនិធិបន្ថែមទៀតដើម្បីពង្រីកជំនួយមនុស្សធម៌របស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់ផ្សេងៗទៀត។ ទីភ្នាក់ងារនេះអំពាវនាវឱ្យមានការបរិច្ចាគមូលនិធិដើម្បីគាំទ្រដល់ជំនួយសាច់ប្រាក់ ស្បៀងអាហារ ទឹក និងបរិក្ខារអនាម័យដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងបញ្ហាប្រឈមសុខាភិបាល៕	រដ្ឋធានីណៃរូប៊ី-ប្រទេសអេត្យូពី និងសូម៉ាលី ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសចំនួន ២០ ក្នុងបញ្ជីឃ្លាំមើលបន្ទាន់សម្រាប់ឆ្នាំ ២០២២ របស់គណៈកម្មាធិការជួយសង្គ្រោះអន្តរជាតិ (IRC)។ លោក Richard Crothers នាយកអង្គការ IRC ប្រចាំប្រទេសសូម៉ាលីថ្លែងថា ស្ថានភាពមនុស្សធម៌នៅក្នុងប្រទេសពីរនេះមិនល្អនោះទេ។
ក្រោយខកខានលើកពានលីគកំពូលឆ្នាំ២០១៨ ក្លិបជើងឯកពីររដូវកាលជាប់គ្នាឆ្នាំ២០១៦ និង២០១៧ បឹងកេត បានដាក់គោលដៅខ្ពស់ដោយចង់ឈ្នះជើងឯកទាំងពានក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីគ និងពានសម្តេច ហ៊ុន សែន ក្នុងរដូវកាលឆ្នាំ២០១៩។ ការដាក់គោលដៅបែបនេះ បន្ទាប់ពីក្លិបបឹងកេត ទើបចុះកិច្ចសន្យាជាមួយកីឡាករប្រេស៊ីល Purcino Luiz Eduardo(DuDu) និងកីឡាករអេស្ប៉ាញ Carrascosa Munoz Angel ដែលក្លិបអះអាងថា ជាកីឡាករមានបច្ចេកទេសនិងសមត្ថភាពខ្ពស់។ «សម្រាប់ឆ្នាំ២០១៩ គោលដៅរបស់ពួកយើង គឺត្រូវដណ្តើមយកជើងឯកទាំងពានរង្វាន់លីគកំពូល និងពានសម្តេច ហ៊ុន សែន។ ចំពោះសំណួរទាក់ទងនឹងសមត្ថភាពរបស់កីឡាករបរទេស ដែលទើបនាំចូល ខ្ញុំសុំនិយាយដោយខ្លីថា បើគាត់មិនល្អយើងមិនចុះកិច្ចសន្យានោះទេ ដោយសារគាត់មានចំណុចល្អ ដែលអាចជួយបំពេញរាល់ចំណុចខ្វះខាតរបស់ក្លិប»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក បែ មករា អគ្គលេខាធិការក្លិបបឹងកេត ដែលរំពឹងថា កីឡាករបរទេសទាំងពីររូបនេះនឹងក្លាយជាចំណែកមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការជួយកីឡាករកម្ពុជានិងក្លិបឲ្យសម្រេចគោលបំណងនៅឆ្នាំ២០១៩។ ក្រៅពីកីឡាករទាំងពីររូបខាងលើក្លិបបឹងកេតបានបន្តកិច្ចសន្យាជាមួយកីឡាករបរទេស៣រូបរួមមាន ខ្សែការពារជប៉ុន Mizuno Hikaru, ខ្សែប្រយុទ្ធនីហ្សេរីយ៉ា Gbenga Ajayi Samuel និងខ្សែប្រយុទ្ធ Julius Oiboh។ បន្ថែមលើនេះ ក្លិបបឹងកេតបាននាំចូលកីឡាករកម្ពុជាថ្មី និងបន្តកិច្ចសន្យាជាមួយកីឡាករចាស់ចំនួន២៤រូបទៀតផងដែរ។ ជាមួយការដាក់គោលដៅខ្ពស់ក្នុងរដូវកាលឆ្នាំ២០១៩ ប្រធានក្លិបបឹងកេតលោកស្រី ពុធ ធីតា ក្រើនរំលឹកកីឡាករឲ្យគោរពវិន័យ ខិតខំហ្វឹកហាត់ជាមួយឆន្ទៈ និងភាពជឿជាក់លើខ្លួនឯង ព្រោះលោកស្រី ជឿជាក់ថា ក្លិបមួយអាចរីកចម្រើនទៅបានគឺអាស្រ័យលើកីឡាករ និងគ្រូបង្វឹកមានគុណភាព និងការរៀបចំផែនច្បាស់លាស់របស់ថ្នាក់ដឹកនាំជាមួយគោលដៅច្បាស់លាស់។ ថ្លែងក្នុងពិធីបើករដូវកាលថ្មីរបស់ក្លិបបឹងកេតកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩លោកស្រី ពុធ ធីតា បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ក្លិបមួយដែលខ្លាំងនិងពូកែ ដាច់ខាតកីឡាករត្រូវមានគុណភាព។ កីឡាករមានគុណភាពត្រូវធ្វើដូចម្តេច? គឺត្រូវមានវិន័យ ឆន្ទៈ និងភាពជឿជាក់លើខ្លួនឯង។ ហើយពួកគេត្រូវថែរក្សាសុខភាពឲ្យបានល្អ បរិភោគអាហារមានអនាម័យនិងទៀងទាត់ពេលវេលា ពិសេសធ្វើអ្វីដែលជួយបង្កើនសមត្ថភាព តាមរយៈការខិតខំហ្វឹកហាត់ជាដើម»។ ក្រៅពីដាក់គោលដៅរដូវកាលថ្មី ក្លិបដែលទើបទទួលបានអាជ្ញាបណ្ណក្លិបអាជីព(Club Licensing)ពីសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ទ្វីបអាស៊ី(AFC)កាលពីពេលថ្មីៗមួយនេះ បានបង្ហាញគោលបំណងពីគម្រោងបង្កើតក្រុមបាល់ទាត់នារីនៅឆ្នាំ២០១៩នេះផងដែរ។ លោកស្រី ពុធ ធីតា បានរៀបរាប់ដូច្នេះថា៖«ក្លិបបានបង្កើតនូវថ្នាលយុវជនអាយុក្រោម១៥ឆ្នាំ និង១៨ឆ្នាំ ហើយពួកគេកំពុងប្រជែងដណ្តើមពានក្នុងស្រុកមួយជាមួយយុវជនថ្នាលរបស់ក្លិបអាជីពរួមលីគជាច្រើនទៀត។ ជំហានបន្ទាប់នៅឆ្នាំ២០១៩នេះដែរ ក្លិបនឹងបង្កើតក្រុមបាល់ទាត់នារីមួយក្រុមទៀត ដើម្បីត្រៀមប្រកួតក្នុងពានរង្វាន់ផ្សេងៗដែលរៀបចំដោយសហព័ន្ធ»។ នាពិធីបើករដូវកាលថ្មីរបស់ក្លិបបឹងកេត ដែលមានការចូលរួមពីសំណាក់លោក សាយ សំអាល់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន និងជាប្រធានកិត្តិយសក្លិបបឹងកេតនោះផងដែរ ក្លិបបឹងកេតបានបង្ហាញសមាសភាពកីឡាករទាំង២៩រូប និងឯកសណ្ឋានថ្មី(ពណ៌ស ខៀវ ក្រហម) សម្រាប់រដូវកាលឆ្នាំ២០១៩។ ក្នុងឱកាសនោះដែរ ក្លិបបានប្រគល់ពានរង្វាន់ប្រចាំឆ្នាំ២០១៨ជាច្រើនដល់កីឡាករ គ្រូបង្វឹក និងអ្នកគាំទ្រ ក្នុងនោះលោក ហៅ សុជាតិ ទទួលបានពានគ្រូបង្វឹកឆ្នើម, កីឡាករ ទូច បញ្ចរ៉ុង និង លី មីហ្សាន បានពានកីឡាករដែលរួមរស់ជាមួយបឹងកេតយូរជាងគេ ខណៈកីឡាករ ម៉ាត់ យ៉ាមីន បានពានកីឡាករស៊ុតបញ្ចូលទីល្អជាងគេ៕	ក្លិបជើងឯករងឆ្នាំចាស់បឹងកេត បានបង្ហាញមហិច្ឆតាចង់លើកពានក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីគរដូវកាលឆ្នាំ២០១៩ ក្រោយនាំចូលកីឡាករបរទេសថ្មីពីររូបមកពីប្រេស៊ីល និងអេស្ប៉ាញ។ មហិច្ឆតានេះ ត្រូវបានថ្នាក់ដឹកនាំក្លិបបឹងកេតលើកឡើងក្នុងកម្មវិធីបង្ហាញសមាសភាពកីឡាករ និងឯកសណ្ឋានសម្រាប់រដូវកាលថ្មី ដែលមានការចូលរួមពីសំណាក់លោក សាយ សំអាល់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន និងជាប្រធានកិត្តិយសក្លិបបឹងកេត។
លោក វ៉ាត់ ចំរើន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍រំពឹងព្រឹត្តិការណ៍រត់ប្រណាំងពាក់កណ្តាលម៉ារ៉ាតុនអង្គរ ជួយស្ថារស្ថានភាពវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា ដែលបានធ្លាក់ចុះក្នុងអំឡុងពេលរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ឲ្យមានភាពល្អប្រសើរឡើងវិញ។ ចំនួនភ្ញៀវទេសចរនៅកម្ពុជាបានធ្លាក់ចុះគួរឲ្យកត់សម្គាល់ក្នុងអំឡុងពេលពិភពលោកជួបវិបត្តិការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ តែក្រសួងទេសចរណ៍ពុំបានបង្ហាញរបាយការណ៍ជាក់លាក់ណាមួយនៃការធ្លាក់ចុះនេះឡើយ។ ជាមួយការបង្ហាញក្តីរំពឹង លោក ជឿជាក់ថា ព្រឹត្តិការណ៍នេះ នឹងជួយបង្ហាញឲ្យពិភពលោកឃើញថា កម្ពុជាមានសមត្ថភាព និងសុវត្ថិភាពគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ដំណើរកម្សាន្តរបស់ភ្ញៀវទេសចរក្រោយការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ ក៏ជាឱកាសក្នុងការផ្សព្វផ្សាយពីតំបន់ទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងខេត្តសៀមរាបផងដែរ។ «សូមឲ្យការចូលរួមរបស់យើងបង្ហាញពីសុវត្ថិភាព សន្តិភាព រមណីយដ្ឋាន ឬគោលដៅទេសចរណ៍ឯកមួយរបស់កម្ពុជានៅអង្គរវត្តក្នុងខេត្តសៀមរាបក្នុងការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ។ យើងរំពឹងថា ក្រោយព្រឹត្តិការណ៍ពាក់កណ្តាលម៉ារ៉ាតុន នឹងបង្ហាញពិភពលោកឲ្យឃើញថា នៅអង្គរសៀមរាបយើងមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ សម្រាប់ទទួលពួកគាត់ នៅក្រោយជំងឺកូវីដ-១៩»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក វ៉ាត់ ចំរើន។ ទោះបីបច្ចុប្បន្នពិភពលោក ក៏ដូចជាកម្ពុជាកំពុងប្រឈមនឹងការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ អគ្គលេខាធិការ NOCC រូបនេះអះអាងថា ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាទេសចរណ៍ប្រចាំឆ្នាំដ៏ធំខាងលើមិនត្រូវបានលុបចោលនោះទេ។ ប៉ុន្តែដោយសារការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ NOCC បានសម្រេចលុបចោលព្រឹត្តិការណ៍កីឡាទេសចរណ៍ចំនួនពីររួមមានព្រឹត្តិការណ៍ពាក់កណ្តាលម៉ារា់តុនអន្តរជាតិភ្នំពេញ និងម៉ារ៉ាតុនអន្តរជាតិចក្រភពខ្មែរនៅខេត្តសៀមរាប។ លោកបន្ថែមថា៖«NOCC មានព្រឹត្តិការណ៍កីឡាទេសចរណ៍ប្រចាំឆ្នាំដ៏ធំមួយ គឺនៅខែធ្នូ ហើយនៅបើកនៅឡើយទេ។ តែយើងបានលុបនៅខែសីហា គឹម៉ារ៉ាតុនចក្រភពខ្មែរ។ យើងមិនសង្ឃឹមបានភ្ញៀវពីក្រៅប្រទេស តែរំពឹងប្រជាពលរដ្ឋនិងភ្ញៀវទេសចរក្នុងស្រុកយើង នឹងចូលរួមរត់លេងសប្បាយក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ពាក់កណ្តាលម៉ារ៉ាតុននៅអង្គរវត្តយើង»។ សម្រាប់កីឡាករកីឡាការិនីនៅក្រៅប្រទេស ដែលបានចុះឈ្មោះចូលរួមរួច តែមិនបានចូលរួមក្រោមលក្ខខណ្ឌហាមឃាត់ណាមួយរបស់ប្រទេសដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩ NOCC នឹងរក្សាឈ្មោះពួកគេទុកទៅឆ្នាំក្រោយ។ បើគ្មានការប្រែប្រួលទេ ព្រឹត្តិការណ៍រត់ប្រណាំងពាក់កណ្តាលម៉ារ៉ាតុនអន្តរជាតិអង្គរ នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅសប្តាហ៍ទី១ក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ នៅខេត្តសៀមរាប។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ រៀបចំឡើងដើម្បីប្រមូលថវិកាជួយដល់មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា និងអង្គការសប្បុរសធម៌មាន និងជួយបំផុសស្មារតីប្រជាពលរដ្ឋឲ្យចេះស្រលាញ់ និងការពារបរិស្ថានក្នុងបរិវេណតំបន់ទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រអង្គរ។ ពិសេស ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិនិងអន្តរជាតិឲ្យមកកម្សាន្តតំបន់ទេសចរណ៍នៅកម្ពុជា ពិសេសខេត្តសៀមរាប។ ការផ្សព្វផ្សាយពីតំបន់ទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងខេត្តសៀមរាប ក៏ស្ថិតក្នុងគោលបំណងនៃព្រឹត្តិការណ៍នេះដែរ។ គួររំឭកថា កាលពីឆ្នាំ២០១៩ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានទាក់ទាញកីឡាករកីឡាការិនីជាង១ម៉ឺននាក់ឲ្យចូលរួម៕	លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា(NOCC)បានអះអាងថា ព្រឹត្តិការណ៍រត់ប្រណាំងពាក់កណ្តាលម៉ារ៉ាតុនអង្គរមិនត្រូវបានលុបចោលនោះទេ។ លោករំពឹងថា ព្រឹត្តិការណ៍នេះ នឹងជួយត្រួសត្រាយផ្លូវក្នុងការជួយទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរឲ្យមកកម្សាន្តនៅកម្ពុជា ពិសេសខេត្តសៀមរាប។ NOCC នឹងរក្សាឈ្មោះកីឡាករដែលបានចុះឈ្មោះរួចទុកទៅឆ្នាំក្រោយ ក្នុងករណីពួកគេមិនបានចូលរួម ដោយសារកត្តាហាមឃាត់ផ្សេងៗនៃជំងឺកូវីដ-១៩។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.