text
stringlengths
31
26.1k
summary
stringlengths
11
1.19k
  ថ្ងៃនេះយើង នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីអត្ថប្រយោជន៍នៃការទទួលទានទឹកដោះគោជាប្រចាំ ៖   ១. កាត់បន្ថយស្ត្រេស ឬភាពតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍ មួយកែវនៃទឹកដោះគោក្ដៅឧណ្ហៗអាចជួយសម្រួលសាច់ដុំនិងសរសៃប្រសាទធ្វើឱ្យអារម្មណ៍ធូរស្រាលគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ការទទួលទានទឹកដោះគោមុនពេលចូលគេងក៏ជួយឱ្យឆាប់គេងលក់បានស្កប់ផងដែរ។ នេះក៏ព្រោះតែទឹកដោះគោផ្ដល់ឱ្យរាងកាយនូវអ័រម៉ូនមេឡាតូនីននិង tryptophan ដែលដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅពេលគេង។   ២. គ្រប់គ្រងចំណង់អាហារ ការទទួលទានទឹកដោះគោក្នុងកម្រិតមធ្យមអាចផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់ណាស់សម្រាប់អ្នកចង់ស្រកទម្ងន់។ នេះក៏ព្រោះតែទឹកដោះគោមានប្រសិទ្ធភាពគ្រប់គ្រងចំណង់អាហារជួយឱ្យឆាប់ឆ្អែតនិងឆ្អែតបានយូរ។   ៣. ពង្រឹងសុខភាពបេះដូងនិងបញ្ចុះសម្ពាធឈាម ទឹកដោះគោមានផ្ទុកជាតិប៉ូតាស្យូមដែលជួយពង្រឹងសាច់ដុំបេះដូងកន្ត្រាក់កាន់តែប្រសើរឡើង។ ជាតិរ៉ែនេះក៏ជួយគ្រប់គ្រងកម្រិតត្រឹមត្រូវនៃសម្ពាធឈាមផងដែរ។ ប្រសិនបើអ្នកព្រួយបារម្ភពីការកើនទម្ងន់ ឬកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អនៅពេលទទួលទានទឹកដោះគោ ចូរជ្រើសរើសទឹកដោះគោគ្មានជាតិខ្លាញ់ ឬមានផ្ទុកជាតិខ្លាញ់ទាប។   ៤. សុខភាពសក់ អាស៊ីតខ្លាញ់ល្អនិងអាស៊ីតអាមីណូក្នុងទឹកដោះគោជួយរក្សាសុខភាពសក់គួរឱ្យកត់សម្គាល់។ លើសពីនេះទៅទៀតទឹកដោះគោជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃជាតិកាល់ស្យូមដែលមិនត្រឹមតែចាំបាច់សម្រាប់សុខភាពឆ្អឹងនិងធ្មេញប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏សំខាន់សម្រាប់ការលូតលាស់នៃសក់ ព្រមទាំងទប់ស្កាត់បញ្ហាជ្រុះសក់ផងដែរ។   ៥. បំបាត់បញ្ហាច្រាលទឹកអាស៊ីតក្រពះ ជាតិកាល់ស្យូមខ្ពស់ក្នុងទឹកដោះគោជួយទប់ស្កាត់ការប្រមូលផ្ដុំអាស៊ីតក្នុងក្រពះ។ ដូច្នេះកុំភ្លេចទទួលទានទឹកដោះគោស្រស់ត្រជាក់មួយកែវនៅពេលណាអ្នកមានអារម្មណ៍ថាក្រហាយៗក្នុងក្រពះ។ ទោះជាយ៉ាងណាត្រូវប្រាកដថាទឹកដោះគោស្រស់ដែលអ្នកទទួលទានគ្មានស្ករនិងសារធាតុបន្ថែមផ្សេងទៀត៕   ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh
ទឹកដោះគោស្រស់ជាភេសជ្ជៈល្អបំផុតមួយមិនមែនសម្រាប់តែសុខភាពឆ្អឹង សាច់ដុំ និងធ្មេញរឹងមាំប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែចំពោះសុខភាពរាងកាយទាំងមូល ព្រមទាំងអារម្មណ៍ផងដែរ។ ទឹកដោះគោស្រស់មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសារធាតុចិញ្ចឹមចាំបាច់និងជាតិរ៉ែដែលជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃរបបអាហារសុខភាពល្អ។
បើតាម កញ្ញា ស៊ឹង រក្សា អ្នកផ្ដល់ព័ត៌មាន នៃឧទ្សានកម្សាន្ត Angkor Aquarium and Wildlife កាហ្វេលាមកសំពោចនេះ មានតម្លៃខ្ពស់នៅលើទីផ្សារ។ ចំពោះតម្លៃលក់រាយ នៃគ្រប់កាហ្វេ អាចមានតម្លៃរហូតដល់ ១ ៣០០ដុល្លារ នេះ មួយគីឡូក្រាម ចំពោះគ្រាប់ដែលប្រមូលបានពីព្រៃធម្មជាតិ និងតម្លៃ ១០០ដុល្លារ ក្នុងមួយគីឡួក្រាម ពីកន្លែងចិញ្ចឹមសត្វសំពោចនេះ។    ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមលោកអ្នកនាងទស្សនាវីដេអូដូចខាងក្រោម៖      ដោយសារតម្លៃកាហ្វេលាមកសំពោចនេះ មានតម្លៃខ្ពស់នៅលើទីផ្សារនោះ សត្វសំពោចជាច្រើន ត្រូវបានគេចាប់ចេញពីព្រៃ និងឱ្យពួកវាស៊ីគ្រាប់កាហ្វេ ដើម្បីផលិតគ្រាប់កាហ្វេប្រភេទនេះឡើង។ ឯសត្វសំពោច ដែលត្រូវគេចាប់ចេញពីព្រៃទាំងនោះ ត្រូវបានគេដាក់ក្នុងទ្រុងតូចៗ ក្រោមលក្ខខណ្ឌមិនល្អទៀតផង។ នេះបើយោងតាមផ្ទាំងព័ត៌មាន ក្នុងឧទ្សានកម្សាន្ត Angkor Aquarium and Wildlife ខេត្តសៀមរាប ៕ 
សៀមរាប៖ កាហ្វេដែលផលិតចេញពីលាមកសត្វសំពោធ (civet) ជាគ្រាប់កាហ្វេដ៏មានតម្លៃថ្លៃមួយ នៅលើពិភពលោក។ កាហ្វេលាមកសំពោច (Kopi Luwak)នេះ គឺសំដៅលើគ្រាប់កាហ្វេដែលសត្វសំពោចស៊ីចូលក្នុងពោះ និងត្រូវបានទឹករំលាយអាហាររបស់វាបានបំបែកគ្រាប់កាហ្វេទាំងនោះ និងផ្លាស់ប្ដូរសមាសភាពនៃអាស៊ីតអាមីណេក្នុងគ្រាប់កាហ្វេ ដែលបង្កើតបានក្លិនកាហ្វេតែមួយ។
  ថ្លែងប្រាប់សន្និសីទសារព័ត៌មានមួយនៅទីក្រុងប៉េកាំង នាយករដ្ឋមន្ត្រីអេស្ប៉ាញ Pedro Sanchez   លើកឡើងថា លោកប្រាប់ប្រធានាធិបតីចិនពីជំហររបស់អេស្ប៉ាញដែលគាំទ្រសំណើបញ្ចប់សង្គ្រាមរបស់ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន វ្ល៉ូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី ដែលរួមមានទាំងការស្ដារស្ថានភាពដើមមុនពេលការគ្រប់គ្រងតំបន់គ្រីមៀឆ្នាំ ២០១៤ ដោយរុស្ស៊ីផងដែរ។   «ខ្ញុំជឿថាវាជាផែនការដែលដាក់មូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់សន្តិភាពយូរអង្វែងនៅអ៊ុយក្រែន ហើយស្របយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះជាមួយនឹងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រី Sanchez លើកឡើងបែបនេះរួចបន្តថា លោកបានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភចំពោះការលុកលុយខុសច្បាប់លើអ៊ុយក្រែន ហើយបានលើកទឹកចិត្តលោក ស៊ី ឱ្យនិយាយជាមួយប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន។   កាលពីខែមុន ក្រុងប៉េកាំងបានស្នើចេញផែនការសន្តិសុខ ១២ចំណុច ហើយបានអំពាវនាវឱ្យ មានបទឈប់បាញ់ទូលំទូលាញក្នុងជម្លោះ។ Sanchez បានសរសើរទិដ្ឋភាពពីរនៃឯកសារ គោលជំហររបស់ចិនគឺ ការបដិសេធទាំងស្រុងទាំងលើការប្រើប្រាស់ និងការគំរាមកំហែង ក្នុងការប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរផងដែរ ហើយព្រមទាំងការគោរពចំពោះបូរណភាពទឹកដី។   យ៉ាងណាមិញ លោក Sanchez បដិសេធមិនលើកឡើងពីអ្វីដែលោកស៊ីឆ្លើយតបសម្រាប់បញ្ហាមួយនេះឡើយ។ បើយោងតាមទូរទស្សន៍រដ្ឋចិន CCTV លោក ស៊ី បានអំពាវនាវឱ្យបញ្ចប់ចិត្តគំនិតសង្គ្រាមត្រជាក់ និងសម្ពាធនៃទណ្ឌកម្មយ៉ាងខ្លាំងប្រឆាំងរុស្ស៊ី។   «យើងសង្ឃឹមថា គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធនឹងកសាងស្ថាបត្យកម្មសន្តិសុខអឺរ៉ុបប្រកបដោយតុល្យភាព ប្រសិទ្ធភាព និងនិរន្តរភាពតាមរយៈការសន្ទនា និងការពិគ្រោះយោបល់»។ ទូរទស្សន៍ CCTV បានដកស្រង់សម្តីប្រធានាធិបតីចិនបែបនេះ។   ចំពោះទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរវិញ Sanchez បានជំរុញចិនឱ្យស្វែងរកទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចដែលមានតុល្យភាពជាងមុនជាមួយអេស្ប៉ាញ ហើយជំរុញឱ្យមានតម្លាភាពកាន់តែច្រើន។ ទិន្នន័យរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចអេស្ប៉ាញបានបង្ហាញថានៅឆ្នាំ២០២២ ការនាំចូលរបស់អេស្ប៉ាញពីចិនមានចំនួន៥៣,៩ពាន់លានដុល្លារ ខណៈដែលការនាំចេញ ទៅកាន់ចិនឈានដល់ប្រហែល៨,៧ពាន់លានដុល្លារ។   យោងតាមទូរទស្សន៍ CCTV លោក Sanchez ក៏ជួបសមភាគីចិន លី ឈាំង ដែរ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន និយាយថា ទីក្រុងប៉េកាំងចង់ពង្រីកពាណិជ្ជកម្មនិងការវិនិយោគជាមួយអេស្ប៉ាញបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើថាមពលថ្មី និងសម្ភារទំនើប ក៏ដូចជាគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់ពាណិជ្ជកម្មផងដែរ៕    
ពីទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុងប៉េកាំង នាយករដ្ឋមន្ត្រីអេស្ប៉ាញ Pedro Sanchez នាថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា បានជំរុញប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជីនភីង ឱ្យជជែកជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំអ៊ុយក្រែន និងសិក្សាដោយផ្ទាល់អំពីផែនការសន្តិភាពរបស់ទីក្រុងកៀវ ដើម្បីជួយបញ្ចប់ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ី។
  បើមិនមានការប្រែប្រួលនោះទេ តាមការអះអាងរបស់ប៉ូលិសក្រុងហាណូយ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៧ មិថុនា តទៅ ប្រជាជនក្នុងតំបន់វៀតណាម អាចដាក់បណ្តឹងពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពរបស់ប៉ូលិស នៅពេលប្រតិបត្តិការងារ ក៏ដូចជាព័ត៌មានទាំងឡាយពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើស ឬការបំពានច្បាប់ តាមរយៈគណនីហ្វេសប៊ុករបស់ប៉ូលិសក្រុងហាណូយបានហើយ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ Vietnam News។    តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ក្រុមប៉ូលិសដែលទទួលបន្ទុកតាមដានក្នុងហ្វេសប៊ុក នឹងបែងចែកប្រភពព័ត៌មានតាមប្រភេទ ហើយឆ្លើយសំណួររបស់ប្រជាជន និងបញ្ជូនព័ត៌មានទាំងនោះ ទៅកាន់អង្គភាពពាក់ព័ន្ធដើម្បីដោះស្រាយបន្ត។ ប៉ូលិស ក៏បានអះអាងពីការធានាពីការពារសម្រាប់អ្នកដាក់បណ្តឹង ឬអ្នកផ្តល់ព័ត៌មានផងដែរ។    អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ នេះ គឺជាជំហានថ្មីមួយរបស់រដ្ឋាភិបាលកុម្មុយនីស្តវៀតណាមក្នុងការបញ្ជ្រាបទៅនឹងបណ្តាញសង្គមជាសាធារណៈ ក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហារបស់ប្រជាជន និងជាពិសេសនោះលើការតាមដានឥរិយាបថរបស់កងកម្លាំងសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួន។    តាម Vietnam News វៀតណាម ស្ថិតនៅក្នុងចំណោមចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៧ ដែលមានអ្នកប្រើប្រាស់អ៊ិនធ័រនែតច្រើនជាងគេ។ ប្រជាជនវៀតណាម ៦០ លាននាក់ ប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុកញឹកញាប់ក្នុងរយៈពេលមធ្យមពី១ ទៅ៣.៥ ម៉ោង៕   
ប៉ូលីសក្រុងហាណូយ នៅថ្ងៃ៣០ ឧសភា បានឲ្យដឹងថា អង្គភាពរបស់ខ្លួន នឹងដាក់ដំណើរការគណនីហ្វេសប៊ុកផ្លូវការមួយដើម្បីចាំទទួលគ្រប់បណ្តឹងបទល្មើស និងជាពិសេសនោះពីការរាយការណ៍អំពីឥរិយាបថរបស់ប៉ូលិសពេលប្រតិបត្តិការការងារតែម្តង។
ខាងក្រោមនេះ ជាឧទាហរណ៍ ពីសកម្មភាព ឬទង្វើដែលចាប់ផ្តើមពីអក្សរ «រ»។    នៅក្នុងជីវភាពរស់នៅយើងម្នាក់ៗត្រូវឧស្សាហ៍រំលឹកខ្លួនឯង និងអនុវត្តឲ្យបានទៀតទាត់នូវ សកម្មភាព «រ» ដែលនាំឲ្យជីវិតឆ្ពោះទៅរកភាពរុងរឿង នឹងកាត់បន្ថយឲ្យអស់នូវសកម្មភាព «រ» ដែលនាំទៅរកភាពរលត់រលាយ៕  
 ភ្នំពេញ៖ បុគ្គលគ្រប់រូប ក៏ដូចជាស្ថាប័នមួយដែរ (សមាគម អង្គការ ក្រុមហ៊ុន គណបក្សនយោបាយ ស្ថាប័នរដ្ឋ។ល។) តែងតែមានគោលបំណងកសាងនូវភាពរុងរឿង។ ដើម្បីជាការជួយតម្រង់ទិស ដល់បុគ្គលគ្រប់រូប បណ្ឌិតយ៉ង សាំងកុមារ បានបង្កើតជាទ្រឹស្តី «រ» ឬសកម្មភាពចាប់ផ្តើមពីអក្សរ «រ» ដោយបែងចែកជា «រ» ដែលនាំយើងឈានទៅរកភាពរុងរឿង និង «រ» ដែលឈានទៅរកភាព «រលាយរលត់»។
  ១.អង្គុយគងទាក់ខ្លា តាមការសិក្សាជាច្រើនបានបង្ហាញថា ទម្លាប់អង្គុយគងទាក់ខ្លានៅលើកៅអី ឬកន្លែងណាក៏ដោយ អាចបណ្តាលឲ្យកើតជំងឺលើសឈាម ហើមសរសៃជើង និងការខូចសរសៃប្រសាទ។   ២.អង្គុយមិនត្រង់ខ្លួន ទម្លាប់អង្គុយមិនត្រង់ខ្លួន ដូចជានៅកន្លែងញ៉ាំបាយ និងកន្លែងធ្វើការ អាចធ្វើឲ្យសរីរាង្គនៅខាងក្នុងរបស់អ្នកមានដំណើរមិនប្រក្រតី។ ហេតុនេះ អ្នកគួរមានទម្លាប់អង្គុយឲ្យត្រង់ខ្លួន និងតម្រង់កៅអីធ្វើការ ឲ្យសមល្មមទៅតាមកុំព្យូទ័ររបស់អ្នក។   ៣.ពាក់វែនតាអន់ៗ មនុស្សភាគច្រើននិយមប្រើវែនតាការពារពន្លឺថ្ងៃ ដែលមានតម្លៃថោកព្រោះមិនចង់ចំណាយប្រាក់ច្រើន។ ក៏ប៉ុន្តែការពាក់ការវែនតាបែបនេះមិនត្រឹមតែមិនអាចជួយការពារភ្នែករបស់អ្នកពីកាំរស្មើ UV បាននោះទេ វាក៏អាចបណ្តាលឲ្យរលាកភ្នែក ឡើងបាយភ្នែក ហើយបើកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ គឺកើតមហារីកតែម្តង។   ៤.ផឹកទឹកច្រើនពេក មនុស្សភាគច្រើន តែងតែយល់ថា ការផឹកទឹកច្រើនពិតជាល្អសម្រាប់សុខភាព ប៉ុន្តែការសិក្សាបានអះអាងថា មនុស្សម្នាក់ៗមានតម្រូវការទឹកខុសៗគ្នា អាស្រ័យទៅតាមការបញ្ចេញកម្លាំងពលកម្មប្រចាំ។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើអ្នកមិនមានអារម្មណ៍ស្រេកទឹកទេ កុំព្យាយាមបង្ខំខ្លួនឯង នាំតែបង្កបញ្ហាដល់សុខភាពទៅវិញនោះទេ។   ៥.គេងផ្អៀងខាងស្តាំ ការគេងផ្អៀងទៅខាងស្តាំ ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារយ៉ាងខ្លាំង។ ព្រោះសរីរាង្គមួយចំនួនដំណើរការខុសធម្មតា ដែលធ្វើក្រពេញកូនកណ្តុរ មិនអាចគ្រប់គ្រងជាតិពុលក្នុងរាងកាយបាន ហើយទីបំផុតអ្នកនឹងកើតជំងឺជាច្រើនដោយមិនដឹងខ្លួន៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh
ក្នុងជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់មនុស្សគ្រប់រូប តែងតែមានទម្លាប់ខុសៗគ្នា មិនថាតែពេលអង្គុយ ដេក ដើរ ឬឈនោះទេ ក៏ប៉ុន្តែមានទម្លាប់មួយចំនួនក៏អាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាពដែរ។ ដោយគេហទំព័រ brightside បានចុះផ្សាយថា មានទម្លាប់មួយចំនួនដែលអ្នកកំពុងធ្វើរាល់ថ្ងៃ អាចបណ្តោលឲ្យខូចសុខភាពដោយមិនដឹងខ្លួន។
ក្រោយពីចេញពីមន្ទីរពេទ្យរួច រឿងទីពីរដែលម្តាយតែងតែចង់ធ្វើនោះគឺ សម្រាក និងគេងឲ្យបានឆ្អែត។ ប៉ុន្តែរឿងដំបូងគេវិញគឺចង់ងូតទឹកក្តៅដើម្បីលាងសម្អាតខ្លួន និងបំបាត់ស្ត្រេស។ ប៉ុន្តែ ការងូតទឹកក្រោយពីវះកាត់រួចប្រហែលមិនមែនជារឿងត្រូវធ្វើភ្លាមឡើយ។ ករណីនេះភាគច្រើន គ្រូពេទ្យនឹងណែនាំឲ្យអ្នកពន្យាពេលងូតទឹកយូរបំផុត ១០ថ្ងៃ ឬរហូតដល់របួសជាសិន ព្រោះបើសិនជាមិនអញ្ចឹងទេ មេរោគអាចនឹងឆ្លងតាមរបួសដែលវះនោះបាន។ អ្នកប្រហែលជាអាចងូតទឹកនៅមន្ទីរពេទ្យបានក្រោយពីកាត់ជេសនៅរបួសរួច ដែលជាទូទៅនៅរយៈពេល ៣ ទៅ៤ថ្ងៃក្រោយ ប៉ុន្តែរបួសដែលដេរនេះច្រើនតែត្រូវការពេលវេលាជាលឿនបំផុត ក៏៧ថ្ងៃដែរ។ ទោះបីជាជេសត្រូវបានកាត់ចេញក៏ដោយ ក៏មិនត្រូវព្យាយាមអេសវាដែរ ព្រោះអាចនឹងបង្កការប៉ះទង្គិចកាន់តែខ្លាំង ហើយរបួសនឹងក្រជាដែរ។ គ្រូពេទ្យគឺជាមនុស្សដែលសំខាន់បំផុតដែលត្រូវពិគ្រោះបើសិនជាអ្នកមិនច្បាស់អំពីអ្វីមួយ។ ការជាឡើងវិញពីការសម្រាលកូនគឺជាពេលវេលាដ៏សំខាន់មួយដែលរាងកាងត្រូវការសម្រាក និងជាសះរបួស។ ការញ៉ាំអាហារផ្តល់សុខភាព និងគេងគ្រប់គ្រាន់គឺជាអ្វីដែលធ្វើឲ្យរបួសឆាប់ជា៕ ផ្ដល់សិទ្ធដោយ៖www.health.com.kh
ការត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញជាមួយកូនដែលសម្រាលរួចតាមរយៈការវះកាត់ គឺជារឿងដែលសប្បាយចិត្តបំផុត។ រយៈពេលនៃការពរពោះ និងសម្រាលកូនត្រូវបានបញ្ចប់ ហើយអ្នកក៏ត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ចាប់ផ្តើមជីវិតជាម្តាយគេដែរ។ យ៉ាងណាមិញ ភាពមិនស្រួលក្នុងខ្លួនដោយសារតែវះកាត់នៅតែមានរហូតដល់របួសជាទាំងស្រុង។
  សមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកដ៏លេចធ្លោ៥រូប បានរួមគ្នា សរសេរសេចក្តីស្នើច្បាប់មួយ ដើម្បីឲ្យមានឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំង ក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្ម មកលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ អ្នកទាំង៥នោះ រួមមាន លោក ថេត គ្រូស លោក លិនស៊ី ក្រាហាម លោក ដិក ដឺប៊ិន លោក បេន ខាដិន និងលោក ផាទ្រិក លីហ៊ី។  សេចក្តីស្នើច្បាប់នេះ បានទាមទារឲ្យស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិនានា ដែលមានប្រធានជាជនជាតិអាមេរិក  ប្រឆាំងនឹងការផ្តល់ជំនួយមកកាន់កម្ពុជា។ ធនាគារពិភពលោក គឺជាស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិមួយ ដែលស្ថិតនៅក្រោមការដឹកនាំរបស់អាមេរិក។ ខ្លឹមសារនៃសេចក្តីស្នើច្បាប់នេះ ត្រូវបានសរសេរយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ច្បាប់នេះ តម្រូវឲ្យនាយកប្រតិបត្តិនៃស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិនីមួយៗ ប្រឆាំងនឹងការផ្តល់ជំនួយ ដល់កម្ពុជា។ ហើយការប្រឆាំងនេះ នឹងមិនបញ្ឈប់ឡើយ លុះត្រាតែកម្ពុជា មានការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងយុត្តិធម៌»។ សេចក្តីស្នើច្បាប់នេះ ក៏មានចែងអំពីការបញ្ឈប់ផ្តល់ទិដ្ឋាការដល់មន្ត្រីកម្ពុជាមួយចំនួន និងការបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេ ដែលមាននៅក្រៅប្រទេសផងដែរ។      ក្រុមសមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក ដែលជាអ្នកផ្តើមគំនិត បានលើកមូលហេតុថា ការធ្វើច្បាប់បែបនេះ គឺដោយសារតែ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មិនដោះលែងលោក កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងអ្នកកាសែត រួមទាំងសកម្មជនដទៃទៀត។ លើសពីនេះ ការធ្លាក់ចុះនូវសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនៅកម្ពុជា   ក៏ជាមូលហេតុ ដែលនាំឲ្យពួកគេធ្វើសេចក្តីស្នើច្បាប់នេះដែរ។ លោក ថេត គ្រូស បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា ៖«ច្បាប់នេះ គឺជាការឆ្លើយតប ទៅនឹងការបំផ្លិចបំផ្លាញលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យឥតឈប់ឈរនៅកម្ពុជា។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និងអ្នកគាំទ្ររបស់គាត់នៅប៉េកាំង មិនគួរមើលស្រាលលើការប្តេជ្ញាចិត្តខាងលើរបស់អាមេរិកឡើយ»។   ការសម្រេចធ្វើសេចក្តីស្នើច្បាប់ខាងលើ គឺបន្ទាប់ពីសមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកទាំងនោះ បរាជ័យ ក្នុងការទាមទារលក្ខខណ្ឌមួយចំនួន ដើម្បីកែប្រែស្ថានភាពនៅកម្ពុជា ឲ្យមានភាពល្អប្រសើរឡើងវិញ។ សេចក្តីស្នើច្បាប់នេះ មានឈ្មោះថា ច្បាប់ស្តីពី «គណនេយ្យភាពនិងការវិលត្រឡប់នៃវិនិយោគ មកកាន់កម្ពុជា» ដែលហៅជាភាសាអង់គ្លេងថា the Cambodia Accountability and Return on Investment Act (CARI)។ ព័ត៌មានស្តីពីសេចក្តីស្នើច្បាប់នេះ ត្រូវបានបង្ហោះនៅលើគេហទំព័របស់លោក ថេត គ្រូស។    លោក សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ឆ្លើយតបថា សមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកទាំងនោះ មិនអាចបញ្ជារដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួន តាមតែអំពើចិត្តឡើយ។  ម្យ៉ាងទៀត អ្នកនាំពាក្យបក្សកាន់អំណាចរូបនេះ យល់ថា សេចក្តីស្នើច្បាប់ខាងលើ ត្រូវឆ្លងកាន់នីតិវិធីវែងឆ្ងាយ ទម្រាំឈានដល់ការអនុម័ត។ លោក បញ្ជាក់បែបនេះថា៖«ការប៉ុនប៉ង របស់សមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកមួយចំនួនតូចនោះ មិនងាយនឹងបានសម្រេចផលតាមចិត្តចង់នោះទេ»។   ចំណែក ការបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មន្ត្រីកម្ពុជា ក៏លោក សុខ ឥសាន សន្និដ្ឋានថា មិនមានប្រសិទ្ធភាពដែរ។ លោក លើកហេតុផលថា មន្ត្រីបក្សកាន់អំណាច និងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា  គ្មានប្រាក់រាប់លានដុល្លារ ដែលផ្ញើទុកនៅក្រៅប្រទេសនោះទេ។ លោក បន្ថែមចុងក្រោយថា លោក ក៏មិនខ្វល់ដែរ ចំពោះការហាមមន្ត្រីកម្ពុជាមួយចំនួន មិនឲ្យចូលទឹកដីអាមេរិក។    សហរដ្ឋអាមេរិក បានចេញមុនចេញមាត់ខ្លាំងជាងគេ ក្នុងការប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្រោយពីលោក កឹម សុខា ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ត្រូវបានរំលាយចោល រួមទាំងបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សផងដែរ។ សហរដ្ឋអាមេរិក បានផ្តាច់ជំនួយផ្នែកការបោះឆ្នោតមកឲ្យកម្ពុជា។ ប្រទេសមហាអំណាចមួយនេះ នឹងមិនទទួលស្គាល់ការបោះឆ្នោតជាដាច់ខាត ប្រសិនបើគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ អវត្តមាន។     សហភាពអឺរ៉ុប បានចូលរួមជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្មមកលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ រីឯសហគមន៍អន្តរជាតិផ្សេងៗទៀត បានត្រឹមតែថ្កោលទោសប៉ុណ្ណោះ ដោយមិទាន់ដាក់ទណ្ឌកម្មឬសម្ពាធមកលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានោះទេ។     យ៉ាងណាដ៏ដោយចុះ រដ្ឋាភិបាល និងគណបក្សកាន់អំណាច នៅតែអះអាងថា ចំណាត់ការលើគណបក្សប្រឆាំង គឺធ្វើឡើងតាមច្បាប់ ហើយស្ថិតក្នុងដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា ដោយបរទេស មិនអាចលូកដៃចូលឡើយ។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ប្រកាសជំហរថា នឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតតាមការគ្រោងទុក ដោយមិនខ្វល់ពីការទទួលស្គាល់ឬមិនទទួលស្គាល់របស់សហគមន៍អន្តរជាតិនោះទេ៕    
ភ្នំពេញ៖ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក បានតាក់តែងច្បាប់មួយ  ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការផ្តល់ជំនួយរបស់ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ មកកាន់កម្ពុជា។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បក្សកាន់អំណាច ឆ្លើយតបថា  បំណងរបស់សមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកទាំងនោះ មិនងាយបានសម្រេចឡើយ។
សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូ នៃសកម្មភាពក្រុមការងារចម្រុះចុះទៅសម្របសម្រួល វាស់វែង ដើម្បីបើកផ្លូវតាមបណ្ដោយប្រឡាយទឹកស្អុយប្រវែងជាង២ពាន់ម៉ែត្រ (ផ្លូវ AD-08) ចាប់ពីផ្លូវបំបែកដើមក្រសាំង ភូមិវិហារចិន កាត់តាមផ្សាររាត្រី និងបន្តកាត់តាមលូទឹកស្អុយ ស្អុយ ក្រោយសណ្ឋាគារ ផាកហៃយ៉ាត់ រហូតដល់មុខសណ្ឋាគារសុខាអង្គរ នាថ្ងៃទី៥ តុលា ឆ្នាំ២០២០ 
សៀមរាប៖ ក្រុមការងាររៀបចំសម្របសម្រួល វាស់វែង និង រុះរើ សម្រាប់គម្រោងផ្លូវ៣៨ខ្សែក្នុងក្រុងសៀមរាប បានចុះអនុវត្តការងារទៅតាមប្លង់អភិវឌ្ឍន៍។ ក្នុងចំណោមនោះ មានការស្ថាបនាផ្លូវមួយខ្សែតាមបណ្ដោយប្រឡាយបង្ហូរទឹកស្អុយ ដែលរត់កាត់ទទឹងក្រុងសៀមរាប។ ប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើនដែលមានផ្ទះតាមបណ្ដោយគម្រោងនេះ បានបង្ហាញអារម្មណ៍រីករាយ និងរំពឹងថា សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់នេះនឹងកែប្រែមុខមាត់ថ្មី ដែលកន្លងមកតំបន់នេះ ជាតំបន់ផ្លូវចង្អៀត និងមានក្លិនមិនល្អ ដែលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពពួកគេ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ពួកគេក៏សំណូមពរឱ្យមានការរៀបចំ និងរុះរើសំណង់ឱ្យមានភាពយុត្តិធម៌ និងស្នើឱ្យពលរដ្ឋដទៃទៀត សហការរុះរើ ដើម្បីឱ្យគម្រោងស្ថាបនាផ្លូវនេះ បានឆាប់រហ័ស។
  អ្នកប្រដាល់ គង់ សំបូរ របស់ក្លិបអាណាចក្រប្រយុទ្ធ បានឡើងប្រកួតក្នុងស្ថាប័ន ONE Championship លើកដំបូងនៅ ONE: CALL TO GREATNESS ក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី ដោយបរាជ័យ ក្រោមថ្វីដៃអ្នកប្រដាល់ល្បីឈ្មោះរបស់ចិន Zhang Chenglong។   ថ្វីបើចាញ់ពិន្ទុមិនឯកច្ឆន្ទក្រោយប្រយុទ្ធគ្នា៣ទឹក សំបូរ បានបង្ហាញភាពនឹងធឹងអស្ចារ្យនៅក្នុងការប្រកួតក្រៅប្រទេសលើកទី១របស់គេនិងនៅពីមុខទស្សនិកជនដ៏ច្រើនកុះករ។   សំបូរ ប្រាប់ថា៖ «ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ពីរផ្សេងគ្នាពីការប្រកួតរបស់ខ្ញុំ។ អារម្មណ៍មួយគឺខ្ញុំមិនសូវពេញចិត្តទេព្រោះខ្ញុំគិតថាខ្ញុំគួរតែធ្វើបានប្រសើរជាងនេះ តែអារម្មណ៍មួយទៀតគឺខ្ញុំមានមោទកភាពដែរ។ ខ្ញុំគិតថាខ្ញុំមិនអន់ពេកទេសម្រាប់ការប្រកួតខ្នាតធំលើកដំបូងរបស់ខ្ញុំក្នុងស្ថាប័នក្បាច់គុនដ៏ធំមួយនេះ»។   នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍សប្ដាហ៍នេះ កីឡាករវ័យក្មេងប្រកបដោយទេពកោសល្យរបស់កម្ពុជានឹងព្យាយាមត្រលប់មកវិថីជ័យជម្នះវិញនៅពេលគេឡើងប្រកួតគុនខ្មែរនៅសង្វៀនទើបសម្ពោធថ្មីក្នុងខេត្តសៀមរាប។   សំបូរ បញ្ជាក់ថា៖ «បាទ ពិតមែនហើយ! ខ្ញុំនឹងវ៉ៃជាមួយ Ti Punlaet។ បន្ទាប់ពីបានមើលការប្រកួតរបស់ខ្ញុំនៅសិង្ហបុរីឡើងវិញ ខ្ញុំកំពុងផ្ដោតបន្ថែមលើកណ្ដាប់ដៃនិងកែង។ ជើងរបស់ខ្ញុំខ្លាំង ប៉ុន្តែដៃនៅតែជាចំណុចខ្សោយរបស់ខ្ញុំ ហើយខ្ញុំកំពុងកែប្រែវា»។   សំបូរ បន្តថា៖ «ក្នុងការប្រកួតទី១របស់ខ្ញុំនៅ ONE ខ្ញុំមិនបានបញ្ចេញអ្វីដែលខ្ញុំអាចធ្វើបានឡើយ តែវាជាបទពិសោធមួយ ហើយខ្ញុំរៀនសូត្របានច្រើនពីការប្រកួតនោះ»។   ខណៈមិនទាន់ដឹងថាពេលណានឹងទទួលបានឱកាសពី ONE Championship ជាថ្មីនោះ សំបូរ ប៉ងបន្តសម្រួចជំនាញរបស់គេក្នុងសង្វៀននិងចង់មានសកម្មភាពច្រើនលើសង្វៀនក្នុងស្រុក។   សំបូរ លើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំចង់វ៉ៃមួយខែពីរដងសម្រាប់ខែខាងមុខៗ ទល់នឹងកីឡាករខ្មែរនិងថៃ។ ខ្ញុំនឹងព្យាយាមពង្រឹងគ្រប់អាវុធរបស់ខ្ញុំរួមទាំងល្បឿនផងដែរដើម្បីបង្ហាញថាខ្ញុំសម្របខ្លួនបានបែបណា ហើយ៤ទៅ៥ខែទៀតខ្ញុំប្រហែលស្ថិតក្នុងកម្រិតមួយដែល ONE Championship ពិចារណាលើខ្ញុំជាថ្មី»។   ថ្វីបើជួបបរាជ័យនៅ ONE Championship ប៉ុន្តែក្លិប KFG មានឆ្នាំដំបូងដ៏ជោគជ័យ ដោយក្លិបដែលមានមូលដ្ឋាននៅខេត្តសៀមរាបមួយនេះទទួលបានវីរបុរស K1 Ernesto Hoost និងតារា ONE Championship Andy Souwer ជាទូតសុឆន្ទៈរបស់ពួកគេ។   ជាមួយនឹងឱកាសជាច្រើននៅខាងមុខនិងការបំផុសទឹកចិត្តពីក្លិបរបស់គេផងនោះ សំបូរ មានទំនុកចិត្តចំពោះអនាគតរបស់គេនិងការប្រកួតបន្ទាប់។   សំបូរ បញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំគិតថាវានឹងមិនមែនជាការប្រកួតងាយស្រួលទេ ព្រោះ Ti មានបទពិសោធច្រើននិងជាអ្នកប្រដាល់ល្អម្នាក់។ ខ្ញុំបានមើលការប្រកួតរបស់គាត់និងដឹងថាឱកាសរបស់ខ្ញុំនៅទីណាខ្លះ។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍វិជ្ជមានក្នុងការយកជ័យជម្នះក្នុងការប្រកួតថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ។ វានឹងជាការប្រកួតមួយដ៏អស្ចារ្យនិងប្រកបដោយគុណភាពដែលអ្នកទាំងអស់គ្នាមិនគួររំលង»៕  
អត្ថបទ៖ Matias Andres
ដោយសារបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស ហ្វីលីពីនបានរងការរិះគន់កប់ៗមាត់ពីសំណាក់ប្រទេសលោកខាងលិចជាច្រើន។ ការសម្លាប់មនុស្សរាប់ពាន់នាក់ក្នុងសង្គ្រាមបោសសម្អាតគ្រឿងញៀន ធ្វើឲ្យរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន និងលោកប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ក្លាយជាផ្ទាំងស៊ីបនៃការវាយប្រហាររហូតដល់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិចាប់ផ្ដើមស៊ើបអង្កេតបឋមផង។ យ៉ាងណា ក្រុងម៉ានីល បាននិយាយការពារខ្លួនម្ដងជាម្ដង និងបានវាយបកធ្ងន់ៗដែរ។ សិទ្ធិមនុស្សនៅហ្វីលីពីន បានក្លាយជាប្រធាននៃកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ដែលចាប់ផ្ដើមប្រជុំនៅសប្ដាហ៍នេះ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីស្លង់ Gudlaugur Thor Thordarson បានទទូចឲ្យក្រុងម៉ានីលទទួលយកទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រី Agnes Callamard អ្នករាយការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីស៊ើបអង្កេតយុទ្ធនាការបោសសម្អាតគ្រឿងញៀនរបស់រដ្ឋបាលលោក ឌូទើតេ ។ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហ្វីលីពីន Alan Peter Cayetano បានថ្លែងការពារចំណាត់ការលោក ឌូទើតេ និងបានស្នើឲ្យអង្គការសហប្រជាជាតិជ្រើសរើសអ្នកស៊ើបអង្កេតថ្មីក្រៅពីលោកស្រី Callamard ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក Cayetano និយាយថា អ្នករាយការណ៍សញ្ជាតិបារាំងរូបនេះមិនយុត្តិធម៌ និងលម្អៀង ដែលមិនអាចធ្វើជាអ្នកស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យ និងច្បាស់លាស់បានឡើយ។ ដោយរំឭកសម្ដីរបស់អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស ដែលស្នើកុំឲ្យយកបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សទៅពាក់ព័ន្ធនយោបាយ ប្រមុខការទូតហ្វីលីពីនក៏បានលើកឡើងថា កុំយកសិទ្ធិមនុស្សធ្វើជាអាវុធ។ លោក Cayetano ទំនងជាចង់សំដៅដល់ការចោទប្រកាន់របស់ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលលើហ្វីលីពីនជុំវិញរឿងសិទ្ធិមនុស្សនេះ។ លោកបន្តថា សិទ្ធិមនុស្ស ក្លាយជាកំហុសមនុស្ស ពេលដែលមានការអះអាងថា គ្រឿងញៀនគ្មានគ្រោះថ្នាក់ទេ។ ក្នុងរបាយការណ៍របស់ប៉ូលិសហ្វីលីពីន ជនសង្ស័យពាក់ព័ន្ធគ្រឿងញឿនប្រមាណបួនពាន់នាក់ត្រូវបានសម្លាប់ក្នុងប្រតិបត្តិការ ព្រោះតែការបាញ់តដៃជាមួយប៉ូលិស។ ប៉ុន្តែអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលើកឡើងថា ចំនួនមនុស្សស្លាប់មានច្រើនជាងមួយម៉ឺននាក់ ដែលភាគច្រើនជាប់ទាក់ទងការសម្លាប់ក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ៕
ប្រមុខការទូតហ្វីលីពីន Alan Peter Cayetano នៅថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ បានព្រមានកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ កុំយកសិទ្ធិមនុស្សធ្វើជាអាវុធវាយប្រហារប្រទេសផ្សេង។ ហ្វីលីពីនរងការរិះគន់ខ្លាំងជុំវិញការរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សក្នុងសង្គ្រាមប្រឆាំងគ្រឿងញៀនរបស់ប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ។ ប្រមុខការទូតហ្វីលីពីនបានស្នើឲ្យអង្គការសហប្រជាជាតិបញ្ជូនមន្ត្រីយុត្តិធម៌ទៅហ្វីលីពីនដើម្បីស៊ើបអង្កេតករណីនេះ។
1.    នៅពេលដែលអ្នកតែងតែពន្លូតកូនចេញ នោះសមត្ថភាពនៃការមានផ្ទៃពោះបានសម្រេចក៏ធ្លាក់ចុះខ្លាំងដែរ។ 2.    នៅពេលដែលអ្នកធាត់ខ្លាំងពេក ក៏ធ្វើឲ្យអ្នកពិបាកក្នុងការមានកូនដែរ ព្រោះពេលដែលធាត់ខ្លាំង នឹងមានជំងឺច្រើនកើតឡើងលើខ្លួន។ 3.    នៅពេលដែលអ្នកបញ្ចុះទម្ងន់ខ្លាំង ក៏អាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ការធ្វើឲ្យអ្នកមានកូនឆាប់ដែរ។ 4.    នៅពេលដែលអ្នកញ៉ាំស្រា ឬកាហ្វេច្រើន អ្នកនឹងពិបាកក្នុងការមានផ្ទៃពោះខ្លាំងណាស់។ ដូចនេះ អ្នកគួរតែកាត់បន្ថយក្នុងការញ៉ាំ ទើបមិនប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។ 5.    នៅពេលដែលអ្នករួមភេទហើយ មិនសម្អាតឲ្យស្អាត វានឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សមត្ថភាពក្នុងការមានផ្ទៃពោះខ្លាំងណាស់។ 6.    អារម្មណ៍តានតឹងខ្លាំង និងស្មុគស្មាញខ្លាំង នឹងធ្វើឲ្យអ្នកពិបាកមានកូនខ្លាំងណាស់។ ដូចនេះ អ្នកគួរតែរៀនចេះបន្ធូរអារម្មណ៍ ដោយកុំផ្តល់សម្ពាធខ្លាំងពេកដល់ខ្លួន៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh
ខាងក្រោមនេះ យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីទម្លាប់ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ការមានផ្ទៃពោះរបស់អ្នក។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
  លោក កឹម សុខា មិនត្រូវបានដឹកពីពន្ធនាគារខេត្តត្បូងឃ្មុំ ឲ្យមកចូលរួមក្នុងសវនាការនៃតុលាការកំពូលក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ នោះទេ។ ប៉ុន្តែក្រុមមេធាវីរបស់លោក បានចូលរួមក្នុងសវនាការនេះ។    សំណើសុំឲ្យលោក កឹម សុខា នៅក្រៅឃុំ បានដាក់ទៅកាន់តុលាការគ្រប់ជាន់ថ្នាក់អស់ហើយ ដែលរួមមាន សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ សាលាឧទ្ធរណ៍ និងតុលាការកំពូល។ ប៉ុន្តែ ចាប់តាំងពីតុលាការជាន់ទាប់ រហូតដល់តុលាការកំពូល សុទ្ធតែបដិសេធសំណើសុំនៅក្រៅឃុំរបស់លោក កឹម សុខា។    ក្រុមមេធាវី លើកឡើងថា ការស្នើឲ្យដោះលែងលោក កឹម សុខា ពីពន្ធនាគារជាបណ្តោះអាសន្ន គឺដើម្បីបានទៅព្យាបាលជំងឺនៅឯបរទេស។ បើតាមក្រុមមេធាវី លោក កឹម សុខា មានជំងឺដល់បីប្រភេទឯណោះ គឺលើសឈាម ទឹកនោមផ្អែម និងកៀបសរសៃដៃខាងឆ្វេង។   មកដល់ពេលនេះ លោក បានរស់នៅក្នុងពន្ធនាគារជាង៦ខែហើយ ក្រោមការសង្ស័យរបស់តុលាការ ថាបានឃុបឃិតជាមួយបរទេស ដើម្បីរៀបចំគម្រោងផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា៕  
តុលាការកំពូល សម្រេចឲ្យលោក កឹម សុខា អតីតប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ជាប់ឃុំក្នុងពន្ធនាគារដដែល។ ការសម្រេចរបស់តុលាការកំពូល ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីបញ្ចប់សវនាការ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២0១៨នេះ។
  ថ្លែងចំពោះមុខអគ្គរាជទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានប្រកាសជំហរជាថ្មីថា កម្ពុជាគោរព និងអនុវត្តតាមគោលនយោបាយចិនតែមួយ ប៉ុន្តែមិនមានន័យថា ចិនអាចត្រួតត្រាកម្ពុជានោះឡើយ។ «ខ្មែរមិនចង់ឲ្យចិនត្រួតត្រាខ្មែរទេ ហើយចិនក៏មិនចង់ត្រួតត្រាខ្មែរដែរ។ ចិនគ្រាន់តែចង់រាប់អានមិត្តប៉ុណ្ណោះ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ។   អមជាមួយការប្រកាសបែបនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បានរំឭកជាថ្មីថា សម្ដេចមិនអនុញ្ញាតឲ្យសណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន និងទីតាំងណា ដាក់ទង់ជាតិតៃវ៉ាន់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាឡើយ។នោះក៏ព្រោះតែកម្ពុជា និងចិន មានគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក។ បើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន ការគោរពអធិបតេយ្យចិន ស្មើនឹងការគោរពអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា៕
ភ្នំពេញ៖ ពីពិធីសម្ពោធបើកការដ្ឋានសាងសងមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន ខេត្តត្បូងឃ្មុំ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រកាសថា ខ្មែរមិនចង់ឲ្យចិនត្រួតត្រាខ្មែរទេ ហើយចិនក៏មិនចង់ត្រួតត្រាខ្មែរដែរ។
  បើតាមប្រសាសន៍របស់លោក ហួត អៀងតុង អគ្គនាយកនៃគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ហត្ថាកសិករ លីមីតធីត  ថ្លែងក្នុងកម្មវិធី«រ៉ូដសូ» នៅទីផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា(CSX)ថ្ងៃទី១៧តុលា ទំហំបោះផ្សាយលក់ប័ណ្ណបំណុល ១២ពាន់លានរៀលនេះ មាន៨០ពាន់លានរៀល ត្រូវបានក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ(IFC) ចាប់អារម្មណ៍ទិញមូលបត្រប្រភេទនេះ។  លោក ហូត អៀងតុង ប្រធានអគ្គនាយកនៃគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ហត្ថាកសិករ លីមីតធីត ចំណែកបណ្ណទំហំ៤០ពាន់លានរៀលទៀត មានធនាគារ វឌ្ឍនៈ ធនាគារកម្ពុជាពាណិជ្ជចំកាត់ និង ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងបន្តកម្ពុជា ក៏បានសន្យាវិនិយោគជាមួយនឹងសញ្ញាបណ្ណនេះផងដែរ។    លោកបានបញ្ជាក់ថា «ដៃគូវិនិយោគដែលទិញបណ្ណបំណុលនេះ នឹងទទួលបានប្រាក់ដើមវិញ ជាមួយអត្រាការប្រាក់៨.៥ភាគរយក្នុងមួយឆ្នាំ»។    ជាមួយគ្នានេះ លោក ស៊ូ សុជាតិ អគ្គនាយកនៃគណៈកម្មាការមូលបត្រកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ហត្ថាកសិករ លីមីតធីត គឺជាក្រុមហ៊ុនបោះផ្សាយលក់បណ្ណបំណុលដំបូងគេបង្អស់ ជាសាធារណៈ នៅកម្ពុជា។ លោក បានអះអាង និងជឿជាក់ថា ការបោះផ្សាយមូលបត្របំណុលរបស់ គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ហត្ថាកសិករ នឹងច្បាស់ជាទទួលបានជោគជ័យ។  លោក ស៊ូ សុជាតិ អគ្គនាយកនៃគណៈកម្មការមូលបត្រកម្ពុជា   គូសបញ្ជាក់ថា វិស័យមូលបត្រនៅកម្ពុជា នឹងមានសន្ទះកាន់តែរីកចម្រើន បើមានការចូលរួមពីគ្រប់តួអង្គទាំងអស់ មិនត្រឹមតែនិយ័តករដែលជាគណៈកម្មការមូលបត្រកម្ពុជា ឬប្រតិបត្តិករ ដែលក្រុមហ៊ុនផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា ។ នេះបើតាមលោក ស៊ូ សុជាតិ៕   
ភ្នំពេញ៖ គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ហត្ថាកសិករ លីមីតធីត គ្រោងនឹងបោះផ្សាយលក់បណ្ណបំណុល ជាលើកដំបូងរបស់ខ្លួន ហើយក៏ជាលើកដំបូងរបស់កម្ពុជា ទៅវិនិយោគិនសាធារណៈ ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់១២ពាន់លានរៀល(៣០លានដុល្លារអាមេរិក)នៅដើមខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨។
លោក Williams បានបង្កើតក្រុមប្រណាំង Williams នៅឆ្នាំ១៩៦៦ ដោយដឹកនាំក្រុមនេះឈ្នះជើងឯក F1 ៧សម័យ និងឈ្នះផ្នែកគ្រឿងម៉ាស៊ីន៩លើក ចន្លោះឆ្នាំ១៩៨០ ដល់ឆ្នាំ១៩៩០។ យ៉ាងណានៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ អតីតកីឡាករ និងជាអ្នកជំនួញអង់គ្លេស បានចាកចេញពីវិស័យកីឡាប្រណាំងរថយន្តលំដាប់ពិភពលោកនេះ បន្ទាប់ពីលក់ Williams ទៅឱ្យអ្នកវិនិយោគអាមេរិក។   នៅឆ្នាំ២០២១ នាថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា Sir Frank Williams ត្រូវបានប្រកាសពីមរណភាព ក្រោយបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យ។ ក្រុមការងារ Williams បង្ហាញការសោកស្តាយ បន្ទាប់ពីស្ថាបនិក និងជាអតីតប្រធានក្រុម Williams Racing លាចាកលោកនៅអាយុ៧៩ឆ្នាំ។   Hamilton ម្ចាស់ជើងឯក F1 ៧សម័យកាល បានសរសេរសារគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធទៅកាន់សពលោក Williams។ អ្នកប្រណាំងអង់គ្លេស វ័យ៣៦ឆ្នាំបានពិពណ៌នាពីវីរភាពរបស់ Williams លើបណ្តាញសង្គម Twitter ថា៖ «លោក Frank Williams ជាមនុស្សសប្បុរសបំផុតក្នុងវិស័យកីឡាប្រណាំងរថយន្ត។ អ្វីដែលគាត់សម្រេចបានគឺពិសេសខ្លាំងណាស់។ រហូតដល់ថ្ងៃចុងក្រោយរបស់គាត់ ខ្ញុំដឹងថាគាត់នៅតែជាអ្នកប្រណាំង និងជាអ្នកប្រយុទ្ធនៅក្នុងបេះដូងរបស់គាត់។ មរតករបស់ Williams នឹងស្ថិតនៅជារៀងរហូត»។   Sir Frank Williams was one of the kindest people I had the pleasure of meeting in this sport. What he achieved is something truly special. Until his last days I know he remained a racer and a fighter at heart. His legacy will live on forever. pic.twitter.com/NDIwIvzZCl Lewis Hamilton (@LewisHamilton) November 28, 2021   លោក Stefano Domenicali នាយកប្រតិបត្តិ Formula One បានចូលរួមគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធ និងបង្ហាញការសោកស្តាយដែលគ្រួសារ F1 បានបាត់បង់សមាជិកជាទីស្រឡាញ់ និងគួរឱ្យគោរពដូចជា Williams៕
លោក Sir Frank Williams ស្ថាបនិក និងជាអតីតប្រធានក្រុមប្រណាំងរថយន្ត Williams Racing នៃក្របខណ្ឌ Formula One ទទួលមរណភាពនៅអាយុ ៧៩ ឆ្នាំ។ Lewis Hamilton លើកសរសើរពីវីរភាព និងកេរដំណែលរបស់លោក Williams ក្នុងសារគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធមួយ។
សម្រាប់អ្នករលាកក្រពេញទឹកមាត់ ឈឺភ្នែក រលាកទងសួត រលាកផ្លូវទឹកនោម រលាកមាត់ស្បូន ធ្លាក់សរដូវមិនទៀង គួរយកឫសរបស់វាដាំផឹក។    រីឯ ស្លឹកនិងផ្កា យកបុកលាយអំបិលបន្តិច បិទលើរមាស់ពងបែក ហើម បួស និងរលោក ហើយ ផ្កា យកដាំផឹក សម្រាប់ព្យាបាលរដូវមិនទៀង។ នេះតាមសៀវភៅរុក្ខជាតិឱសថកម្ពុជារបស់ក្រសួងសុខាភិបាល។   បរិមាណប្រើប្រាស់ ឫសស្ងួតចំនួន១៥-៣០ ក្រាម ដាំផឹកក្នុងមួយថ្ងៃ ចំណែកឯ ផ្កាស្រស់ចំនួន៣០ក្រាមដាំផឹកក្នុងមួយថ្ងៃ៕ (សារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ រាជធានី-ខេត្ត ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅរុក្ខជាតិឱសថកម្ពុជារបស់ក្រសួងសុខាភិបាល)។    
«ផ្ការំយោល» គេនិយមដាំតាមផ្ទះ និងសម្អសួនច្បារ។ លក្ខណៈពិសេសនៃផ្កានេះ ទាំងស្លឹក ផ្កា និងឫសជាឱសថ ព្យាបាលជំងឺជាច្រើនមុខ ដូចជា រលាកទងសួត រលាកមាត់ស្បូន បូស ធ្លាក់ស រដូវមិនទៀង និងរលាកក្រពេញទឹកមាត់ជាដើម។
ក្រុម U22 កម្ពុជាក្រោយចាញ់ហ្វីលីពីន ២-០, វៀតណាម ៤-១ និងថៃ ៣-០ បានធ្វើក្រុមកម្ពុជាមួយនេះ បាត់បង់ឱកាសឡើងទៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រនៃព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ នៅថ្ងៃទី ២២ ខែសីហា នាវេលាម៉ោង៧:៤៥នាទីយប់ U22 កម្ពុជាជួបប្រកួតបង្គ្រប់កិច្ចជាមួយទីម័រខាងកើតដែលជាក្រុមហាលដូចគ្នានៅកីឡដ្ឋាន UM Arena Stadium។ បីប្រកួតកន្លងមកក្នុងពូល B ក្រុមទីម័រខាងកើតមិនដែលស្គាល់ជ័យជម្នះនោះទេ ក្នុងនោះចាញ់វៀតណាម ៤-០ ថៃ ១-០ និងឥណ្ឌូណេស៊ី ១-០។ ស្របពេលកម្ពុជាប៉ះជាមួយទីម័រខាងកើត ក្រុមឈរកំពូលតារាង U22 វៀតណាមតទល់ជាមួយឥណ្ឌូណេស៊ី ដើម្បីដណ្តើមឈរកំពូលតារាងនៅកីឡដ្ឋាន Selayang Municipal Council Stadium ក្រោយ U22 ហ្វីលីពីន ប៉ះ ថៃនាវេលាម៉ោង៣រសៀលនៅកីឡដ្ឋានដូចគ្នា។ គួរបញ្ជាក់ថា សម្រាប់ការប្រកួតពូល A កាលពីថ្ងៃទី២១ សីហា ឡាវបានយកឈ្នះព្រុយណេក្នុងលទ្ធផល ៣-០ មុនម្ចាស់ផ្ទះម៉ាឡេស៊ីយកឈ្នះមីយ៉ាន់ម៉ា ៣-១៕   
ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអាយុក្រោម២២ឆ្នាំកម្ពុជា ប្រកួតបង្គ្រប់កិច្ចជាមួយទីម័រខាងកើតក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ីនាវេលាម៉ោង ៧:៤៥ នាទីយប់ថ្ងៃទី២២ ខែសីហា នៅកីឡដ្ឋាន UM Arena Stadium ខណៈក្រុមវៀតណាមជួបឥណ្ឌូណេស៊ីនៅកីឡដ្ឋាន Selayang Municipal Council Stadium។ ការប្រកួតទាំងពីរគូនេះ ធ្វើឡើងក្រោយហ្វីលីពីនប៉ះថៃនាវេលាម៉ោង៣ រសៀលនៅកីឡដ្ឋាន Selayang Municipal Council Stadium។
  ខេត្តបាត់ដំបង និងកណ្តាល នាំមុខបណ្តោះអាសន្ន ដោយទទួលបានមេដាយមាស២ និងសំរឹទ្ធ១ ដូចគ្នា។ ដោយឡែកខេត្តបន្តបន្តាប់មាន ខេត្តព្រៃវែង មេដាយមាស១ និងប្រាក់២ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ មេដាយមាស១ និងសំរឹទ្ធ២ ខេត្តកំពង់ចាម មេដាយប្រាក់២ និងសំរឹទ្ធ១ ក្រសួងមហាផ្ទៃ ទទួលបានមេដាយប្រាក់២ និងភ្នំពេញបានមេដាយសំរឹទ្ធិ១។   រីឯប្រភេទកីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិក(ជនពិការ) រាជធានីភ្នំពេញ នាំមុខបណ្តោះអាសន្ន ដោយទទួលបានមេដាយមាស១ និងសំរឹទ្ធ១ ខេត្តកណ្តាល មេដាយមាស១ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មេដាយប្រាក់១ និងខេត្តកំពង់ចាម ទទួលបានមេដាយសំរឹទ្ធ១។   គួរបញ្ជាក់ថា ការប្រកួតកីឡាហែលទឹក មានអត្តពលិក២៤ រូបចូលរួមប្រកួត និងអត្តពលិកកីឡាហែលទឹកជនពិការមាន១១រូប ដែលការប្រកួតមានរយៈពេល៤ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី២០-២៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក និងកីឡាជនពិការប្រកួតនៅទីតាំង មជ្ឈមណ្ឌលកីឡាជនពិការតេជោសែន៕     
ខេត្តបាត់ដំបង និងខេត្តកណ្តាល កំពុងនាំមុខមេដាយបណ្តោះអាន្ន លើប្រភេទកីឡាហែលទឹក ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាជាតិលើកទី៣ក្រោយប្រកួតនៅថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា។ ខេត្តទាំងពីរទទួលបានមេដាយមាស២ និងសំរឹទ្ធិ១ដូចគ្នា។
កីឡាករវាយកូនបាល់លំដាប់លេខ១ពិភពលោក បានយកឈ្នះកីឡាកររបស់អាហ្វ្រិកខាងត្បូង Kevin Anderson ៣សិតជាប់គ្នាក្នុងលទ្ធផល ៦-៣ ៦-៣ និង៦-៤ នៅលើទីលាន Flushing Meadows នៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី១១ ខែកញ្ញានេះ [ម៉ោងនៅកម្ពុជា]។ កីឡាករសញ្ជាតិអេស្ប៉ាញវ័យ ៣១ឆ្នាំរូបនេះ បានោឈ្នះពានរង្វាន់ Grand Slam ចំនួន ២ហើយក្នុងឆ្នាំនេះ បន្ទាប់ពីឈ្នះពាន French Open កាលពីខែមិថុនា មុនលើកពាន US Open នេះ។ សរុបទាំងជ័យជម្នះលើកនេះទៀត Nadal បានលើកពាន Grand Slam នេះចំនួន ១៦លើកក្នុងអាជីពរបស់គេ តាមពីក្រោយអ្នកវាយកូនបាល់សញ្ជាតិស្វីស Roger Federer ដែលឈ្នះ ១៩ដង។ ក្រោយឈ្នះនេះ Nadal បាននិយាយថា៖«វាពិតជារឿងមិនគួរឲ្យជឿដែលបានកើតឡើងនៅឆ្នាំនេះ។ បន្ទាប់ពីរញាំញីដោយសាររបួសរយៈពេល ២ឆ្នាំកន្លងមក គួបផ្សំនិងលេងមិនបានល្អផងនោះ ឥឡូវនេះចាប់តាំងពីផ្តើមរដូវកាលថ្មីមកខ្ញុំពិតជាមានអារម្មណ៍ថាខ្លាំង និងរំភើបចិត្តណាស់»៕
Rafael Nadal បានផ្តួលកីឡាករ Kevin Anderson ដើម្បីលើកពាន US Open ជាលើកទី៣នាការប្រកួតវាយកូនបាល់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រដែលធ្វើឡើងក្នុងទីក្រុងញូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក។
ការប្រឡងសិស្សពូកែទូទាំងប្រទេសផ្នែកអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ គណិតវិទ្យា និងរូបវិទ្យា ថ្នាក់ទី៩ និងទី១២ កាលពីថ្ងៃទី ១៣ ឧសភា បានរកឃើញជ័យលាភីចំនួន ៣០នាក់ មកពី ១៣រាជធានី-ខេត្ត។ ជ័យលាភីទាំង៣០នាក់នេះ មានខេត្តព្រៃវែង ៦នាក់, រាជធានីភ្នំពេញ ៥នាក់, បាត់ដំបង និងកំពង់ឆ្នាំង ៣នាក់ ដូចគ្នា, សៀមរាប កំពង់ចាម ពោធិ៍សាត់ និងកណ្ដាល ក្នុងមួយខេត្តមាន ២នាក់, មណ្ឌលគិរី បន្ទាយមានជ័យ ត្បូងឃ្មុំ តាកែវ និងស្វាយរៀង មាន១នាក់។    ក្នុងឆ្នាំនេះ ខេត្តព្រៃវែង ទទួលបានមេដាយមាសចំនួន ៣គ្រឿង លើមុខវិជ្ជាអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ រូបវិទ្យា ថ្នាក់ទី៩ និងមុខវិជ្ជារូបវិទ្យា ថ្នាក់ទី១២, មេដាយប្រាក់ចំនួន ១គ្រឿង លើមុខវិជ្ជារូបវិទ្យា ថ្នាក់ទី១២ និងមេដាយសំរិទ្ធចំនួន ១គ្រឿង លើមុខវិជ្ជាអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ ថ្នាក់ទី៩ រួមទាំងជ័យលាភីលេខ៤ចំនួន ១នាក់លើមុខវិជ្ជាគណិតវិទ្យា ថ្នាក់ទី១២ផងដែរ។  លោក ឆាយ ប៉េងឆាន នាយកវិទ្យាល័យព្រៃព្នៅ (ខាងឆ្វេងដៃ) និងសិស្សពូកែអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរមកពីវិទ្យាល័យព្រៃព្នៅ ក្នុងខេត្តព្រៃវែង។ លោក ឆាយ ប៉េងឆាន នាយកវិទ្យាល័យព្រៃព្នៅ ក្នុងខេត្តព្រៃវែង ដែលមានសិស្សទទួលបានមេដាយមាស និងសំរិទ្ធ លើមុខវិជ្ជាអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ ថ្នាក់ទី៩ បានប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗថា នេះជាលើកទី៣ហើយ ដែលវិទ្យាល័យរបស់លោកទទួលបានមេដាយមាស ក្នុងការប្រឡងសិស្សពូកែទូទាំងប្រទេស។ នាយកវិទ្យាល័យរូបនេះ បន្តថា លទ្ធផលដែលទទួលបាននេះ កើតចេញការខិតខំប្រឹងរបស់សិស្ស លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ អាណាព្យាបាល គណៈគ្រប់គ្រងវិទ្យាល័យ រួមទាំងសហគមន៍ផងដែរ។   «ខ្ញុំរីករាយ រកអ្វីថ្លែងមិនចេញទេ សម្រាប់ជ័យលាភី និងលទ្ធផលនេះ វាមានតម្លៃរកអ្វីកាត់ថ្លៃមិនបាន។ សម្រាប់ខ្ញុំជាគណៈគ្រប់គ្រងពិតជាមានមោទកភាព»។ នេះជាការលើកឡើងពីអារម្មណ៍របស់លោក ឆាយ ប៉េងឆាន ដោយនិយាយផង សើចផង។ ចំពោះលទ្ធផលនេះ លោក ឆាយ ប៉េងឆាន ចាត់ទុកជាមោទកភាពសម្រាប់អ្នកខេត្តព្រៃវែងផងដែរ ដែលជាប់សិស្សពូកែច្រើនជាងគេ ក្នុងចំណោមសិស្សនៅទូទាំង២៥រាជធានី-ខេត្ត។ នាយកវិទ្យាល័យរូប នេះ បន្ថែមថា៖«សម្រាប់ខ្ញុំជាជនបទ ពិតជាត្រេកអរ ព្រោះធនធាននៅខេត្តមិនសម្បូរបែបដូចនៅទីក្រុង ប៉ុន្តែដោយសារការខិតខំប្រឹងរបស់យើងទាំងអស់គ្នា ធ្វើឱ្យទទួលបានលទ្ធផលដ៏អស្ចារ្យមួយនេះ»។  លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន និងសិស្សពូកែអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរថ្នាក់ទី៩។ រូបភាពក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក្នុងពិធីបិទការប្រឡងសិស្សពូកែ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា មានប្រសាសន៍ថា៖«សិស្សពូកែទាំងអស់នៅថ្ងៃនេះ នឹងក្លាយជាធនធានបញ្ញវន្ត សម្រាប់ពេលអនាគតរបស់កម្ពុជា ស្របពេលដែលប្រទេសយើងកំពុងត្រូវការនូវមូលធនមនុស្សជាចាំបាច់ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន ជាពិសេសស្របតាមការរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យា បដិវត្តឧស្សាហកម្មជំនាន់ទី៤ និងសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ដែលកំពុងផ្តោតលើបញ្ញាសិប្បនិមិត្ត។ល»។   រដ្ឋមន្រ្តីអប់រំ ក៏បានរំឭកឱ្យសិស្សពូកែទាំងអស់ បន្តត្រៀមខ្លួនប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិ និងមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិថ្នាក់ជាតិ នាពេលខាងមុខ ។ នេះជាលើកទី២៨ ដែលក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានរៀបចំការប្រឡងសិស្សពូកែទូទាំងប្រទេស និងជាលើកទី៧ ដែលរាជធានីភ្នំពេញធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះសម្រាប់ការប្រឡង។  សិស្សពូកែទាំង៦រូប មកពីខេត្តព្រៃវែង ក្នុងពិធីទទួលរង្វាន់។ រូបភាពក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ការប្រឡងសិស្សពូកែក្នុងឆ្នាំនេះ មានបេក្ខជនចូលរួមចំនួន ២៤០នាក់ មកពី២៥រាជធានី-ខេត្ត។ ក្នុងឆ្នាំនេះ ការប្រឡងសិស្សពូកែ មានការកំណែទម្រង់ ដោយជ្រើសរើសជាជ័យលាភីសរុប៣០នាក់ប៉ុណ្ណោះ ថ្នាក់ទី៩ចំនួន១៥នាក់ និងថ្នាក់ទី១២ ចំនួន១៥នាក់។ ឆ្នាំមុនៗ ការប្រឡងសិស្សពូកែ ត្រូវបានជ្រើសរើស៦០នាក់។   សូមបញ្ជាក់ថា សិស្សពូកែថ្នាក់ទី៩ និងថ្នាក់ទី១២ ទាំង៣០នាក់ ទទួលបានរង្វាន់ និងការលើកទឹកចិត្តពីរាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងនោះមានប្រកាសស្តីពីការទទួលស្គាល់សិស្សពូកែទូទាំងប្រទេស ១ច្បាប់, មេដាយ ១គ្រឿងសម្រាប់បេក្ខជនជ័យលាភី ចំណាត់ថ្នាក់ពីលេខ១ ដល់លេខ៣, វិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់សិស្សពូកែទូទាំងប្រទេស ១ច្បាប់ និងប្រាក់រង្វាន់តាមចំណាត់ថ្នាក់។ ជ័យលាភីលេខ១ ទទួលបានប្រាក់រង្វាន់ចំនួន ៣លាន៥០ម៉ឺនរៀល, លេខ២ បាន ៣លាន២០ម៉ឺនរៀល, លេខ៣ បាន ២លាន៩០ម៉ឺនរៀល, លេខ៤ បាន ២លាន៦០ម៉ឺនរៀល និងលេខ ៥ បាន ២លាន៣០ម៉ឺនរៀល៕
ភ្នំពេញ៖ ឆ្នាំ២០២៤នេះ ខេត្តព្រៃវែង បានឈរលេខរៀងទី១ ដែលមានសិស្សប្រឡងជាប់សិស្សពូកែទូទាំងប្រទេសច្រើនជាងគេ ដល់ទៅ៦នាក់ ខណៈរាជធានីភ្នំពេញ ជាប់ត្រឹម៥នាក់។ នេះបើតាមប្រកាសស្ដីពីការទទួលស្គាល់សិស្សពូកែទូទាំងប្រទសផ្នែកអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ គណិតវិទ្យា និងរូបវិទ្យា ថ្នាក់ទី៩ និងទី១២។
  ដើម្បីស្វែងយល់កាន់តែច្បាស់ សូមលោកអ្នកនាង តាមដានកិច្ចសម្ភាស រវាងសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងលោក ម៉ិច សុទ្ធា  ដូចតទៅ៖      សារព័ត៌មានថ្មីៗ៖ ហេតុអ្វីបានជាលោក សុទ្ធា ចាប់អារម្មណ៍ធ្វើការនៅក្នុងវិស័យស្ថាបត្យកម្ម?   លោក ម៉ិច សុទ្ធា៖ ចាប់តាំងពីខ្ញុំធំដឹងក្តីមក ខ្ញុំចាប់ផ្តើមចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ក្នុងការចាប់យកអាជីព នៅក្នុងវិស័យស្ថាបត្យកម្ម ពីព្រោះខ្ញុំបានកត់សម្គាល់ឃើញថា វិស័យស្ថាបត្យកម្មដើរតួយ៉ាងសំខាន់ ហើយក៏ជានិមិត្តរូបនៃប្រទេសជាតិ ដែលវាអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីវប្បធម៌ និងរបៀបរស់នៅរបស់ប្រជាជន កាលពីអតីតកាលដូចជា៖ ប្រាសាទអង្គរវត្តជាដើម។   សារព័ត៌មានថ្មីៗ៖ ហេតុអ្វីបានជាលោក សុទ្ធា ចាប់អារម្មណ៍ធ្វើការ នៅក្រុមហ៊ុន សសរ ស្ថាបត្យកម្ម?   លោក ម៉ិច សុទ្ធា៖ នៅប្រទេសកម្ពុជា មានក្រុមហ៊ុនស្ថាបត្យកម្ម និងរចនាផ្នែកខាងក្នុងជាច្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ប៉ុន្តែខ្ញុំបានសម្រេចចិត្ត ធ្វើការនៅ សសរ ស្ថាបត្យកម្ម ដោយសារតែខ្ញុំដឹងច្បាស់ថា ក្រុមហ៊ុននេះ មានបទពិសោធន៍ក្នុងវិស័យស្ថាបត្យកម្ម អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំណាស់មកហើយ។ អ្វីដែលទាក់ចិត្តខ្ញុំខ្លាំងបំផុតនោះ គឺបរិយាកាសការងារ និងវប្បធម៌ នៅក្នុងក្រុមហ៊ុន ដែលធ្វើឱ្យមិត្តរួមការងារទាំងអស់ ព្រមទាំងខ្ញុំ មានអារម្មណ៍កក់ក្តៅដូចជាគ្រួសារតែមួយ។      សារព័ត៌មានថ្មីៗ៖ តើជំនាញ និងចំណេះដឹងអ្វីខ្លះ ដែល លោក សុទ្ធា ទទួលបានពីកន្លែងធ្វើការនេះ?   លោក ម៉ិច សុទ្ធា៖ ធ្វើការនៅក្រុមហ៊ុន សសរ ស្ថាបត្យកម្ម ក្រៅពីជំនាញ និងចំណេះដឹងដែលខ្ញុំមានស្រាប់ ខ្ញុំអាចអភិវឌ្ឍខ្លួនឯង និងបង្កើនវិជ្ជាជីវៈ នៅក្នុងខ្លួនបន្ថែមទៀត។ ពីមុនតួនាទីខ្ញុំត្រឹមតែជាអ្នករចនាធម្មតា បន្ទាប់មកខ្ញុំត្រូវបានដំឡើងជាអ្នករចនាជាន់ខ្ពស់។ ជាមួយនឹងតួនាទីនេះ ខ្ញុំទទួលបានជំនាញជាច្រើនទៀត ដូចជា ការទំនាក់ទំនង ការដោះស្រាយបញ្ហា និងការគ្រប់គ្រង ក្នុងការដឹកនាំគម្រោងនីមួយៗ។   សារព័ត៌មានថ្មីៗ៖ តើអ្វីដែលជាបញ្ហាប្រឈមបំផុតសម្រាប់ លោក សុទ្ធា ពេលធ្វើការក្នុងវិស័យនេះ? តើលោកអាចដោះស្រាយវា ដោយរបៀបណាឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព?   លោក ម៉ិច សុទ្ធ៖ តាមបទពិសោធន៍របស់ខ្ញុំ ធ្វើការនៅក្នុងវិស័យស្ថាបត្យកម្ម មានការលំបាកបន្តិច ព្រោះវាទាមទារឱ្យយើងចេះបត់បែន និងមានគំនិតច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ ដើម្បីជំរុញគម្រោងនីមួយៗ ឱ្យទៅមុខដោយរលូន។ ឧទាហរណ៍ថា មុនពេលខ្ញុំដាក់គម្រោងឱ្យអតិថិជនត្រួតពិនិត្យ ខ្ញុំត្រូវតែច្បាស់ជាមួយខ្លួនឯង និងប្រុងប្រយ័ត្ន ជាមួយនឹងការរចនាស្ថាបត្យកម្មទាំងនោះ ។ ដូច្នេះវាមានសារៈសំខាន់ណាស់ ក្នុងការសិក្សាពីគម្រោងនីមួយៗ ឱ្យបានល្អិតល្អន់។    ដើម្បីទប់ទល់នឹងបញ្ហាប្រឈមទាំងនេះដោយជោគជ័យ យើងត្រូវតែខិតខំបន្ថែមទៀត ក្នុងការសិក្សាពីតម្រូវការរបស់អតិថិជន និងបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ ដើម្បីអាចបញ្ចូលទៅក្នុងការរចនារបស់យើង។ សំខាន់ជាងនេះទៅទៀត ប្រសិនបើយើង ធ្វើទៅលើគម្រោងធំៗ ខ្ញុំគិតថាស្មារតីក្រុម គឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ ព្រោះយើងត្រូវការ ការសហការកាន់តែច្រើនពីអតិថិជន និងក្រុមការងាររបស់យើង ដើម្បីសម្រេចបានគម្រោងទាំងអស់នេះជាមួយគ្នា៕   (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)  
លោក ម៉ិច សុទ្ធា ស្ថាបត្យករជាន់ខ្ពស់ នៅសសរ ស្ថាបត្យកម្ម បានលើកឡើងថាស្មារតីក្រុម ពិតជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ណាស់ ដើម្បីជំរុញឱ្យរាល់ការងាររបស់ សសរ ស្ថាបត្យកម្ម សម្រេចបានដោយជោគជ័យ។
  កន្លងមក អង្គការសហប្រជាជាតិ ធ្លាប់ព្យាករថា ទ្វីបអាស៊ីនឹងរងគ្រោះខ្លាំងទ្វេដងដោយសារបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុរយៈពេល២០ឆ្នាំចុងក្រោយ។ ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប្រទេសកម្ពុជា ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេស ដែលរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងពីបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងមានការត្រៀមខ្លួនតិចតួច។ នៅរដូវរស្សា ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងរហូតឈានដល់មានគ្រោះទឹកជំនន់ ជាពិសេសកាលពីឆ្នាំ២០២០។ គ្រោះទឹកជំនន់នេះ បានបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងកសិផលជាច្រើនតោនរបស់កសិករ។    របាយការណ៍ស្ដីពីព័ត៌មានសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋយល់ដឹងអំពីថវិកាឆ្លើយតបទៅនឹងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុនៅឆ្នាំ២០១៥-២០១៩ របស់វេទិការអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល បានបង្ហាញថា រដ្ឋាភិបាលបានចំណាយថវិកាទ្វេដងដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ឆ្នាំ២០១៥ រដ្ឋបានចំណាយថវិកាសម្រាប់កាត់បន្ថយបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុជាង ១លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ រីឯ ឆ្នាំ២០១៩ រដ្ឋបានចំណាយថវិកាសម្រាប់កាត់បន្ថយបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុជាង ៥៣៨ លានដុល្លារ ។ ថវិកាលើការប្រែប្រួលអាកាសធាតុទាំងនេះ បានផ្ដល់ទៅតាមក្រសួងនានាច្រើន ជាងរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ។  Julien UNDP  ដោយឡែក រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ទទួលបានថវិកាត្រឹម ២.១ភាគរយប៉ុណ្ណោះ នៃថវិកាសម្រាប់ទប់ស្កាត់បញ្ហាបម្រែបម្រួអាកាសធាតុ។ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៥ រហូតដល់ឆ្នាំ២០១៩ ថវិកាសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ បានថយចុះ០.៧ ភាគរយ ដ្បិតថា ឆ្នាំ២០១៥ ថវិកានេះ មានចំនួន២.៨ភាគរយ។ ទាក់ទងនឹងការថយចុះនេះ ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ និង NGO Forum ស្នើឱ្យបន្ថែមថវិកាដល់ថ្នាក់ក្រោមជាតិ ក្នុងការធ្វើសកម្មភាពឆ្លើយតបនឹងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ កាន់តែប្រសើរជាងមុន។    លោក Julien Chevillard ទីប្រឹក្សាបច្ចេកទេសជាន់ខ្ពស់ UNDP ប្រចាំកម្ពុជា  បានលើកឡើងថា បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុនៅកម្ពុជា កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរជាងមុន ដែលតម្រូវឱ្យរដ្ឋាភិបាល និងអង្គការនានា យកចិត្តទុកដាក់បញ្ហាអាកាសធាតុខ្លាំងជាងមុន។  លោក Julien អះអាដូច្នេះថា៖ «ថវិកា ដែលអង្គការ និងរដ្ឋ បានឧបត្ថម្ភ ភាគច្រើន ផ្ដោតសំខាន់លើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធច្រើន»។    លោកយល់ថា ការបន្ថែមថវិកាដល់ថ្នាក់ក្រោមជាតិ ពីរដ្ឋាភិបាល និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ជារឿងចាំបាច់ ដើម្បីទប់ស្កាត់គ្រោះមហន្តរាយដោយសារគ្រោះធម្មជាតិ។ «តាមទស្សនៈខ្ញុំ រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ គឺជាអ្នកជួមុខក្នុងការទប់ស្កាត់បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ដោយសារពួកគេ មានសកម្មភាពយ៉ាងសកម្ម។ ដូច្នេះ រដ្ឋាភិបាល គួរតែបន្ថែមថវិកាដល់ថ្នាក់ក្រោមជាតិ ដើម្បីបំពេញការងារទាក់ទឹងនឹងបរិស្ថាន»។   គ្រោះមហន្តអាកាសធាតុ បានបំផ្លាញកសិផលរបស់ពលរដ្ឋនៅតាមបណ្ដាខេត្តយ៉ាងច្រើន។  ដំណាំរបស់កសិករត្រូវបានខូចខាត ដោយសារទឹកជំនន់ និងគ្រោះរាំងស្ងួត ដែលបណ្ដាលឲ្យប៉ះពាល់ដល់ការផលិតស្បៀងអាហាររបស់ប្រជាជន។ កន្លងមក គ្រោះមហន្តរាយទាំងនេះ បានប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិខ្លាំង។    ទាក់ទងនឹងគ្រោះទឹកជំនន់ និងភាពរាំងស្ងួត អ្នកស្រី ឃួន សី តំណាងសមាគមបណ្ដាញកសិករក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់ ធ្លាប់ជួបផលលំបាកជាច្រើនក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ។ អ្នកស្រី បានរំឭកថា ស្រូវ និងដំណាំផ្សេងៗរបស់កសិករក្នុងសមាគម បានរងផលប៉ះពាលខ្លាំង ដោយសារគ្រោះទឹកជំនន់។ រីឯ នៅរដូវប្រាំងវិញ សមាគមរបស់អ្នកស្រី ខ្វះទឹកដើម្បីស្រោចដំណាំ និងទឹកស្អាតសម្រាប់ប្រើប្រាស់។  របាយការណ៍ពី NGO Forum   «ដំណាំស្រូវរបស់ពលរដ្ឋ ត្រូវបានបំផ្លាញដោយសារទឹកជំនន់នារដូវវស្សា។ ប៉ុន្តែ នៅរដូវប្រាំង បែរជាខ្វះខាតទឹកប្រើប្រាស់ទៅវិញ។ ស្រ្តីមេផ្ទះខ្លះ ត្រូវទៅរកទឹកនៅតាមអណ្ដូងឆ្ងាយពីផ្ទះ ដើម្បីយកមកប្រើប្រាស់ក្នុងពេលរាំងស្ងួត»។ នេះជាការរៀបរាប់របស់អ្នកស្រី ឃួន សី។   បច្ចុប្បន្ន សមាគមរបស់អ្នកស្រី មានភាពប្រសើរឡើងវិញ ដោយសារមានគម្រោងជាច្រើន  ដែលបានជួយទប់ស្កាត់បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុនេះ។ គម្រោងទាំងនេះ ភាគច្រើនទទួលបានពីអង្កការក្រៅរដ្ឋាភិបាល។ តំណាងសមាគមរូបនេះ ស្នើឲ្យមានការបន្ថែមថវិកាដល់សហគមន៍ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ ដើម្បីអាចត្រៀមនឹងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ។ អ្នកស្រី សី យល់ថា ពលរដ្ឋនៅតាមមូលដ្ឋាន គឺជាអ្នកប្រឈម និងរងប៉ះពាល់ដោយសារបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុជាងគេ។    កន្លងមក ថវិកាគម្រោងមួយចំនួន ដែលសមាគមរបស់អ្នកស្រីទទួលបាន ជួយសមាគមអាចទប់ស្កាត់ផលប៉ះពាល់ដោយសារបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុបានមួយកម្រិត ។ សមាគម បានរៀបចំកន្លែងបន្សុំាគ្រាប់ពូជដើម្បីអាចដាំបានក្នងរដូវប្រាំង។ ក្រោយមានថវិកាជំនួយពីអង្គការ និងស្ថាប័ននានាដល់សហគមន៍ កសិករ មានទឹកប្រើប្រាស់ច្រើនជាងមុន តាមរយៈការជីកអណ្ដូងសម្រាប់ប្រើប្រាស់ និងធ្វើកសិកម្មតាមបែបបច្ចេកទេស។    ដើម្បីចូលរួមទប់ទល់នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព លោកស្រី និន ណាវីរៈ មន្រ្តីសម្របសម្រួលកម្មវិធីជំនួយខ្នាតតូចរបស់កម្មវិធីអភិវឌ្ឍនសហប្រជាជាតិ ស្នើឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ បន្ថែមគម្រោងទប់ទល់បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុឲ្យបានច្រើនជាងមុន។ តាមរយៈការអនុវត្តគម្រោងកន្លងមក សហគមន៍អាចទប់ទល់នឹងបញ្ហាប្រឈមពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុបានមួយកម្រិត។    លោកស្រី និន ណាវីរៈ បានបញ្ជាក់ថា បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ កាន់តែបង្កផលប៉ះពាល់កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងៗ ដែលតម្រូវឲ្យមានការគាំទ្រច្រើនជាងមុន ដើម្បីកសាងផែនការបន្សុំានៅមូលដ្ឋាន។ លោកស្រី បន្ថែមថា សហគមន៍ បានយល់ដឹងពីផលប៉ះពាល់ដោយសារបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុជាងមុន តែពួកគេមិនអាចត្រៀមលក្ខណៈបានពេញលេញពីបច្ចេកទេសបន្សុំានឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។    «ការបន្សុំានឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៅថ្នាក់មូលដ្ឋាន បានជោគជ័យ ដោយសារ សហគមន៍អាចគ្រប់គ្រងទឹក, បច្ចេកទេសដាំដំណាំប្រសើរជាងមុន, និងអាចត្រៀមបង្ការគ្រោះមហន្តរាយបានមួយកម្រិត។ ពួកគាត់អាចរក្សាទឹកទុកដើម្បីប្រើប្រាស់នារដូវប្រាំងបានច្រើន»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោកស្រី ណាវីរៈ។  របាយការណ៍របស់ NGO Forum បានបង្ហាញថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១១ដល់ឆ្នាំ២០១៨ គ្រោះទឹកជំនន់ បានបំផ្លាញ ផ្ទះប្រជាជនចំនួនជាង ៩០ម៉ឺនខ្នង។ ខ្យល់ព្យុះ បានបំផ្លាញផ្ទះជិត៥ម៉ឺនខ្នង និងគ្រោះរាំងស្ងួត បានប៉ះពាល់ដល់ផ្ទៃដីដាំដុះ ជិត៨លានហិកតា៕     
នៅកម្ពុជា អាកាសធាតុ ប្រែប្រួលកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងៗ ដែលបណ្ដាលឲ្យមានទឹកជំនន់, ខ្យល់ព្យុះ, ភាពរាំងស្ងួត, និងកំណើនសីតុណ្ហភាព។ គ្រោះមហន្តរាយទាំងនេះ បានបំផ្លាញផ្ទះ និងកសិផលប្រជាជនជាច្រើន។ ក្រុមអង្គការ យល់ថា ថ្នាក់ក្រោមជាតិអាចធ្វើសកម្មភាពផ្ទាល់ និងមានប្រសិទ្ធភាពជាង ដើម្បីទប់ទល់នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ក្រុមអង្គការ និងអ្នកជំនាញ ជឿជាក់ថា ការបង្កើនថវិកាដល់រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ អាចទប់ទល់ និងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមដោយសារបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ។
សមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកទាំង ១០០នាក់ នឹងទទួលការផ្ដល់ព័ត៌មានលើបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងនៅសេតវិមាន។ នេះជារឿងភ្ញាក់ផ្អើលមួយ ដែលរដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ហៅសមាជិកព្រឹទ្ធសភាទាំងអស់មកប្រជុំដល់សេតវិមាន ព្រោះកន្លងមក គេធ្លាប់តែឃើញមន្ត្រីទទួលបន្ទុកនយោបាយការបរទេសនានាទៅផ្ដល់សក្ខីកម្មនៅវិមាន Capitol ឯណោះ។ ទំនងជានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង ជាបញ្ហាសំខាន់ ទើបមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលហៅសមាជិកព្រឹទ្ធសភាមកជួបផ្ទាល់តែម្ដង។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Rex Tillerson, រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ James Mattis, នាយកចារកម្មជាតិ Dan Coats និងនាយសេនាធិការចម្រុះកងទ័ព Joseph Dunford នឹងសង្ខេបព័ត៌មានជុំវិញបញ្ហាកូរ៉េខាងជើងនៅថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា។ នេះបើយោងតាមការប្រកាសរបស់រដ្ឋមន្ត្រីព័ត៌មាន Sean Spicer នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ដែលផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ នេះមិនមែនជារឿងធម្មតាឡើយ ដែលមន្ត្រីសំខាន់ៗទាំង៤ មករាយការណ៍ពីស្ថានការណ៍ដែលអាចប៉ះពាល់សន្តិសុខអាមេរិក។ បើតាមប្រភពព័ត៌មានដដែល មន្ត្រីជំនួយការសភា ជឿថា ការរាយការណ៍ព័ត៌មាននៅសេតវិមានជំនួសឲ្យការធ្វើនៅវិមាន Capitol លើកនេះ គឺជាសារដែលបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្ដូរជំហររបស់អាមេរិកលើបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង។ នេះ ក៏ព្រោះតែកន្លងមក រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ត្រាំ ក៏ប្រកាសជាច្រើនលើកហើយថា ការចរចាជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ លែងមានប្រសិទ្ធភាពទៀត ហើយជម្រើសថ្មីសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាកូរ៉េខាងជើង ក៏ត្រូវបានដាក់លើតុដែរ។ ខណៈដែលកូរ៉េខាងជើងប្រកាសថា ខ្លួនមានមីស៊ីលអន្តរទ្វីបហើយនោះ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក ក៏ស្នើឲ្យប្រធានាធិបតី ត្រាំ កំណត់បន្ទាត់ក្រហមមួយសម្រាប់កូរ៉េខាងជើង។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាបក្សសាធារណរដ្ឋ Lindsey Graham និយាយថា បើចាំដល់ឆ្នាំ២០២០ នៅតែគ្មានការប្រែប្រួលនៅកូរ៉េខាងជើងទេនោះ កូរ៉េខាងជើងនឹងមានមីស៊ីលបាញ់ដល់ទឹកដីអាមេរិកទៅទៀត។ លោកបន្តថា រដ្ឋបាល ត្រាំ គួរដាក់ព្រំដែនកំណត់មួយដើម្បីទប់ស្កាត់កូរ៉េខាងជើង។ អ្វីគួរកត់សម្គាល់នោះ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ប្រធានាធិបតី ត្រាំ ក៍ទើបជួបជាមួយសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខទាំង ១៥ប្រទេស ដែលគេជឿថា កូរ៉េខាងជើង គឺជាប្រធានសំខាន់នៃជំនួបនេះ។ ចំណែកនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមេសាដដែល រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Tillerson ក៏នឹងធ្វើជាប្រធានកិច្ចប្រជុំសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខលើបញ្ហាកូរ៉េខាងជើងនេះដែរ។ កិច្ចប្រជុំនេះ នឹងពិភាក្សាលើការលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរ ក៏ដូចជាការស្វែងរកលទ្ធភាពបង្កើនទណ្ឌកម្មបន្ថែមទៀតលើរដ្ឋកុម្មុយនីស្តក្បាលរឹងមួយនេះ៕
មន្ត្រីទទួលបន្ទុកសន្តិសុខ និងមន្ត្រីការទូតកំពូលៗរបស់រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ នឹងជួបជាមួយសមាជិកព្រឹទ្ធសភាទាំងអស់នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា ដើម្បីផ្ដល់ព័ត៌មានសំខាន់ៗជុំវិញស្ថានការណ៍នៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ រដ្ឋមន្ត្រីព័ត៌មាន Sean Spicer និយាយថា ប្រមុខការទូត, ប្រមុខការពារជាតិ, មេបញ្ជាការកងទ័ព និងមន្ត្រីចារកម្ម នឹងមានវត្តមានក្នុងការផ្ដល់ព័ត៌មានដ៏កម្រនេះ។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក ចង់ឲ្យរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ចាត់វិធានការចាំបាច់ដើម្បីដោះស្រាយសាំញាំនេះ។
  កូរ៉េខាងជើង នៅក្នុងឆ្នាំ២០២២ បានសាកល្បងមីស៊ីលជាច្រើនលើក ក្នុងនោះរួមទាំងមីស៊ីលបាលីស្ទិកអន្តរទ្វីបផង។ មីស៊ីលប្រភេទនេះ ត្រូវបានកូរ៉េខាងជើង ផ្អាកបាញ់តាំងពីឆ្នាំ២០១៧ មកម្លេះ មុនកិច្ចចរចារំសាយកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរជាមួយអាម៉េរិក។ ដោយមើលឃើញក្រុងព្យុងយ៉ាងបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលជាច្រើនលើក ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ បានបើកកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់មួយលើបញ្ហានេះ ដែលស្នើដោយអាម៉េរិកជាប្រធានផ្លាស់វេន។     ក្នុងកិច្ចប្រជុំនោះ អគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ លោកស្រី Linda Thomas-Greenfield បានលើកឡើងថា ចំណាត់ការដាក់សម្ពាធរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ នឹងជំរុញឱ្យកូរ៉េខាងជើងបញ្ឈប់ការរីកសាយនៃភាពតានតឹង និងចូលតុចរចា។   «ច្បាស់ណាស់ ភាពស្ងៀមស្ងាត់ និងការអត់ធ្មត់ មិនមានប្រសិទ្ធភាពឡើយ»។ លោកស្រី Thomas-Greenfield បានថ្លែងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំបែបនេះ ដោយទំនងចង់ប្រាប់ទៅរុស្ស៊ី និងចិន ដែលតែងជំទាស់នឹងទណ្ឌកម្មលើកូរ៉េខាងជើង។ បើតាមប្រេសិតអាម៉េរិក វាដល់ពេលហើយ ដែលត្រូវចាត់វិធានការបន្ថែមលើក្រុងព្យុងយ៉ាង។    ទន្ទឹមនេះ តំណាងអាម៉េរិកនៅអង្គការសហប្រជាជាតិបានបន្ថែមថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ មិនអាចរង់ចាំរហូតដល់ក្រុងព្យុងយ៉ាងធ្វើសកម្មភាពបង្ករឿង ខុសច្បាប់ និងគ្រោះថ្នាក់ ដូចជាការសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាថ្មីនោះទេ។ មុនការបញ្ជាក់របស់ប្រេសិតអាម៉េរិកបែបនេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានប៉ាន់ប្រមាណថា កូរ៉េខាងជើងអាចត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការសាកល្បងមីស៊ីលបន្ថែមទៀតនៅក្នុងខែនេះ។   យ៉ាងណាមិញការលើកឡើងរបស់អាម៉េរិកខាងលើ ត្រូវបានតំណាងចិន និងរុស្ស៊ីនៅអង្គការសហប្រជាជាតិច្រានចោល ដោយសំអាងថា វាមិនទាន់ដល់ពេលត្រឹមត្រូវ។ កន្លងមក ចិន និងរុស្ស៊ីបានព្យាយាមជំរុញឱ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្មលើកូរ៉េខាងជើង ក្រោមហេតុផលមនុស្សធម៌។    នៅចំពោះមុនតំណាងប្រទេសផ្សេង លោក Zhang Jun អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ បានពន្យល់ថា សេចក្តីព្រាងដាក់ទណ្ឌកម្មលើកូរ៉េខាងជើងរបស់អាម៉េរិក មិនស័ក្កិសមក្នុងការបញ្ជាក់ពីស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នឡើយ។ បើតាមប្រេសិតចិនរូបនេះ អាម៉េរិកនៅតែមិនយល់ពីសំណើរបស់ចិន ហើយតែងយកទណ្ឌកម្ម ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា។ កន្លងមក តំណាងអាម៉េរិក បានបញ្ជាក់ថា ខ្លួននឹងស្វះស្វែងរកទណ្ឌកម្មលើកូរ៉េខាងជើង មុនខ្លួនផុតអាណត្តិជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សានៅដំណាច់ខែឧសភា។    ចំណែក អង្គរដ្ឋទូតរងរុស្ស៊ីប្រចាំនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ លោកស្រី Anna Evstigneeva បានអះអាងថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ កន្លងមក បានដាក់តែទណ្ឌកម្មលើក្រុងព្យុងយ៉ាងប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែមិនបានទទួលយកកាយវិការវិជ្ជមានរបស់កូរ៉េខាងជើង ជុំវិញកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ។    គួររំលឹកថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៦ មក ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ បានដាក់ទណ្ឌកម្មជាច្រើនលើកូរ៉េខាងជើង ដើម្បីរឹតត្បិតចំណូលក្នុងការបង្វែរទៅអភិវឌ្ឍកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលអន្តរជាតិ។ ទណ្ឌកម្មចុងក្រោយនៅក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ បានធ្វើឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៧ នៅពេលកូរ៉េខាងជើងសាកល្បងមីស៊ីលអន្តរទ្វីប៕   
អាម៉េរិក នៅថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា បានរិះគន់ចិន និងរុស្ស៊ី ដែលនៅតែបន្តជំទាស់នឹងចំណាត់ការបន្ថែមរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNSC) លើកូរ៉េខាងជើង ជុំវិញការសាកល្បងមីស៊ីលអន្តរទ្វីប និងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ បើតាមប្រេសិតអាម៉េរិកប្រចាំនៅUN ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ មិនអាចរង់ចាំរហូតដល់ក្រុងព្យុងយ៉ាងធ្វើសកម្មភាពបង្ករឿង និងខុសច្បាប់ជាថ្មីឡើយ។
ការឯកភាពនេះធ្វើឡើងក្នុងជំនួបពិភាក្សារវាងសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និងលោកយ៉ាង ជាឈី(YANG Jiechi) ទីប្រឹក្សារដ្ឋ នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន កាលថ្ងៃទី២៨ មេសានេះ។ លោក ឡុង វិសាលោ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសស្តីទី បានឲ្យដឹងក្នុងសន្និសីទព័ត៌មានស្តីពី លទ្ធផលជំនួបទ្វេភាគីថា លោក យ៉ាង ជាឈី បានឯកភាពជំរុញសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនេះ ដើម្បីរួមចំណែកអភិវឌ្ឍប្រទេសកម្ពុជា។ បន្ថែមលើសនេះ លោក វិសាលោ បានបន្ថែមថា ភាគីនឹងជំរុញការអភិវឌ្ឍវិស័យផ្សេងទៀតស្របតាមយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយដែលភាគីទាំងពីរបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងរួចរាល់ផងដែរ។ តាមគម្រោងក្រុមហ៊ុនចិននឹងសង់អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិខេត្តសៀមរាបកិច្ច ក្រោមកិច្ចសន្យាអាជីវកម្ម BOT រយៈពេល ៥៥ ឆ្នាំដែលចំណាយថវិកាជាង ៩០០លានដុល្លារអាមេរិក ហើយអាកាសយានដ្ឋានថ្មីនេះ ស្ថិតចម្ងាយជាង ៥០គីឡូម៉ែត្រពីតំបន់អង្គរវត្ត និងមានទំហំផ្ទៃដីប្រមាណ៧០០ហិកតា។ រីឯ គម្រោងសង់ផ្លូវល្បឿនលឿនពីភ្នំពេញ ទៅខេត្តព្រះសីហនុនឹងចំណាយថវិកាជាង ១ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកដែលគ្រោងបើកការដ្ឋានសាងសង់ក្នុងឆ្នាំ២០១៧នេះ។ ភាគីទាំងពីរជឿជាក់ថា គម្រោងទាំងពីរនឹងជំរុញកំណើនពាណិជ្ជកម្ម និងទេសចរណ៍នៅកម្ពុជា នាពេលអនាគត៕
ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា និងចិន បានឯកភាពពន្លឿនគម្រោងសាងសង់អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិខេត្តសៀមរាប និងគម្រោងសង់ផ្លូវល្បឿនលឿនពីភ្នំពេញទៅខេត្តព្រះសីហនុនាពេលខាងមុខ ក្រោយភាគីទាំងពីបានចុះហត្ថលេខារួចរាល់ កន្លងទៅ។
  ចាប់ផ្តើមពីខែមករា ដោយមានការចូលរួមពីមនុស្សជាង១២០០០នាក់ ដែលរស់នៅក្រៅប្រទេសកំណើតខ្លួន ការស្ទង់មតិ Expat Insider របស់ InterNations បង្ហាញថា កម្ពុជាស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខ៤ បន្ទាប់ពីព័រទុយហ្គាល់ កោះតៃវ៉ាន់ និងម៉ិកស៊ិក។   ទោះឆ្នាំ២០២១ ដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាឆ្នាំដែលមិនមានភាពច្បាស់លាស់ដោយសារកូវីដ-១៩ ពលរដ្ឋកម្ពុជានៅតែអាកប្បកិរិយារួសរាយរាក់ទាក់ប្រកបដោយស្នាមញញឹម និងមិត្តភាពជាមួយពលរដ្ឋបរទេស។ ទឹកដីនៃស្នាមញញឹមនេះ ក៏ធ្លាប់បានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៤ម្តងហើយកាលពីឆ្នាំ២០១៧។   ការស្ទង់មតិ Expat Insider បង្ហាញថា ជនបរទេសផ្តល់អត្រាពិន្ទុ៩៦ភាគរយកាយវិការរាប់អានប្រកបដោយមិត្តភាពពីសំណាក់ពលរដ្ឋខ្មែរ ខណៈអត្រាពិន្ទុមធ្យមគឺត្រឹមតែ៧០ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ ជនជាតិអូស្ត្រាលីម្នាក់ បានអះអាងថា គេពិតជាមានការរីករាយក្នុងការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយពលរដ្ឋមូលដ្ឋាន។   បើតាម InterNations ជនបរទេសលើស៨នាក់ក្នុងចំណោម១០នាក់ ថា ពលរដ្ឋខ្មែរនៅមូលដ្ឋានស្វាគមន៍ពួកគេខ្លាំង  ហើយ៨៣ភាគរយ យល់ស្របចំពោះការលើកឡើងថា ពួកគេងាយសម្របខ្លួនក្នុងការរស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ជាមួយគ្នានេះ ៣៩ភាគរយ អះអាងថា នៅកម្ពុជា មានអារម្មណ៍ដូចជានៅប្រទេសកំណើតរបស់ខ្លួនយ៉ាងដូច្នោះដែរ។   សម្រាប់ឆ្នាំនេះ ព័រទុយហ្គាល់បានឡើងពីចំណាត់ថ្នាក់លេខ៩ ទៅឈរលើកំពូលតារាង Most Welcoming Countries for Expats បន្ទាប់មកកោះតៃវ៉ាន់ ម៊ិកស៊ិក កម្ពុជា បារ៉ែន កូស្តារីកា អូម៉ង់ កូឡុំប៊ី វៀតណាម និងកាណាដា។    សម្រាប់ប្រទេសផ្សេងទៀតនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហ្វីលីពីនលេខ១១ មីយ៉ាន់ម៉ាលេខ១៨ ថៃលេខ២០ ឥណ្ឌូណេស៊ីលេខ២១ ម៉ាឡេស៊ីលេខ២២ និងសិង្ហបុរីលេខ៤០។   លទ្ធផលក៏បានបង្ហាញផងដែរថា គូវែតជាប្រទេសដែលមានការរាក់ទាក់ដាក់ជនបរទេសកម្រិតទាបបំផុត ក្រៅពីនេះ មានអូទ្រីស ស្វីស សាធារណរដ្ឋឆែក ហ្វាំងឡង់ ដាណឺម៉ាក អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ហុងគ្រី អាហ្វ្រិកខាងត្បូង និងចក្រភពអង់គ្លេស៕ 
កម្ពុជាស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលស្វាគមន៍រួសរាយបំផុតសម្រាប់ជនបរទេស (Most Welcoming Countries for Expats)  ។ នេះជាលទ្ធផលនៃការស្ទង់មតិរបស់គេហទំព័រ InterNations ដែលមានមូលដ្ឋាននៅក្រុងមុយនិច ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។
សម្រាប់ជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់មនុស្សជាពិសេសយុវ័យ។ ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការនិងការចាំបាច់នេះ គេសង្កេតឃើញថា អេបអេស៊ីលីម៉ូបាលរបស់ធនាគារអេស៊ីលីដា កាន់តែដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ដោយបានបម្រើជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ធ្វើការទូទាត់ទំនិញឬសេវាកម្មបានកាន់តែស្រួល និងទូលំទូលាយដោយងាយស្រួល មានសុវត្ថិភាព និងមានបច្ចេកវិទ្យាទាន់សម័យក្នុងការធ្វើប្រតិបត្តិការ។ តោះនៅចាំអីទៀតឆាប់ទាញយកអេស៊ីលីដាម៉ូបាលអ៊ែប (Acleda Mobile) ដោយគ្រាន់តែចូលទាញយកកម្មវិធី Play Store ក្នុងទូរស័ព្ទដៃរបស់លោកអ្នកទាំង IOS និង Android។   ប្រសិនបើលោកអ្នកមានចម្ងល់សូមទំនងទំនង៖ phone០២៣ ៩៩៤ ៤៤៤, ០១៥ ៩៩៩ ២៣៣ [email protected]
ស្របពេលយុគ្គសម័យឌីជីថលកាន់តែរីកចំរើន សេវាទូទាត់បែបឌីជីថលកាន់តែចាំបាច់
កាលបរិច្ឆេទនៃការចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត ដែលចាប់ផ្ដើមពីថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ដល់ថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា បានបញ្ចប់ហើយ។ គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត(គ.ជ.ប) មិនបន្ថែមពេលវេលា ចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត ដូចកាលពីឆ្នាំ២០១៦ឡើយ ទោះជាមានពលរដ្ឋជាង៥០ម៉ឺននាក់បានចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត ហើយចំនួនអ្នកគ្រប់អាយុចុះបោះឆ្នោតនៅសល់ប្រមាណ១លាន៥សែននាក់ទៀត។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់ពីលោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យគ.ជ.ប។ លោក  លោក ហង្ស ពុទ្ធា ពន្យល់មូលហេតុថា ប្រជាពលរដ្ឋដែលមិនទាន់បានចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតជាងមួយលានអ្នកនោះ ភាគច្រើនជាពលករចំណាកស្រុក ដែលពិបាកនឹងមកចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត។ លោក បន្តថា៖«យើងបានធ្វើលិខិតជម្រាបទៅស្ថានទូត ឲ្យផ្សព្វផ្សាយបន្ថែមទៀត ប៉ុន្តែលទ្ធផលដូចការចុះឈ្មោះឆ្នាំ២០១៦ដែរ គឺមិនមានការអញ្ជើញមករហូតទៅដល់ជាងមួយលាននាក់»។ យ៉ាងណាអ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា គ.ជ.ប សោកស្ដាយ ដែលមិនអាចធ្វើបាន១០០ភាគរយ តែគ្មានការបោះឆ្នោតណា ដែលធ្វើបានល្អឥតខ្ចោះ ឬបាន១០០ភាគរយនោះដែរ។ លោកថា ចំនួននៃអ្នកចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត សរុបប្រមាណ៨២ភាគរយ នៃចំនួនប្រជាជនគ្រប់អាយុបោះឆ្នោតសរុប នៅកម្ពុជានេះ គឺជាចំនួនមួយដែលល្អជាងប្រទេសមួយចំនួន ដែលមានការចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត តាមបែបកម្ពុជានេះដែរ។ សូមជម្រាបថា នៅពេលឆាប់ៗខាងមុខគ.ជ.ប នឹងបង្ហាញបញ្ជីឈ្មោះបោះឆ្នោតបឋម ដើម្បីឲ្យប្រជាពលរដ្ឋពិនិត្យ និងអាចប្ដឹងកែតម្រូវឡើងវិញ បើសិនជាមានកំហុសឆ្គងនៅក្នុងបញ្ជីឈ្មោះនេះ។ បញ្ជីឈ្មោះបោះឆ្នោតនៅពេលនេះ គឺសម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រ ដែលនឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨ នាពេលខាងមុខ៕
ភ្នំពេញ៖ គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត មិនពន្យារពេលចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតថ្មីឆ្នាំ២០១៧នេះ។ នៅថ្ងៃផុតកំណត់កាលបរិច្ឆេទចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត មានពលរដ្ឋតែជាង៥០ម៉ឺននាក់ប៉ុណ្ណោះ ហើយអ្នកដែលមិនទាន់ចុះឈ្មោះមានជាង១លាន ៥សែននាក់ទៀត ដែលគ្រប់អាយុចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត។នេះបើតាមលោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យ គ.ជ.ប ដែលបន្តពន្យល់ថា គ.ជ.ប ក៏ធ្លាប់បានបន្ថែមពេលចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត១ថ្ងៃដែរ កាលពីឆ្នាំ២០១៦ ដើម្បីរង់ចាំមនុស្សនៅសល់ជាង១លាននាក់មកចុះឈ្មោះ ប៉ុន្តែប្រជាពលរដ្ឋទាំងនោះនៅតែមិនមកចុះឈ្មោះដដែល។
អាហារដែលសម្បូរទៅដោយខ្លាញ់ និងស្ករ ឬទាំងពីរ ដែលស្ត្រីមានផ្ទៃពោះគួរចៀសវាងទទួលទានមានដូចជា៖  1. ជាតិខ្លាញ់គ្រប់ប្រភេទ ដូចជាប័រជាដើម។ 2. ប្រេង និងក្រែម។ 3. ទឹកជ្រលក់សាឡាដ។ 4. សូកូឡា។ 5. ខ្ទិះ។ 6. នំកំប៉ុង នំកញ្ចប់ និងនំធុង។ 7. ការ៉េម។ 8. ភេសជ្ជៈជំនួយកម្លាំងកំប៉ុង។ ចូរព្យាយាមកាត់បន្ថយជាតិខ្លាញ់ឆ្អែត ហើយប្រើប្រេងដែលមានជាតិខ្លាញ់ទាប ដូចជាប្រេងបន្លែជាដើម។ ឧបត្ថម្ភដោយ៖ ហាង Baby Outlet ដែលជាហាងទំនិញទារក កុមារ និងស្ត្រីមានផ្ទៃពោះធំជាងគេនៅកម្ពុជា៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh
អាហារដែលមានជាតិស្ករ និងភេសជ្ជៈមានជាតិកាឡូរីខ្ពស់ អាចជួយដល់ការឡើងទម្ងន់សម្រាប់មនុស្សទូទៅ ប៉ុន្តែការទទួលទានអាហារប្រភេទនេះ អាចនាំឲ្យពុកធ្មេញ និងកើតជំងឺនានាជាពិសេស គឺជំងឺទឹកនោមផ្អែម។  ជាតិខ្លាញ់មានកាឡូរីខ្ពស់ ដូច្នេះ ការញ៉ាំអាហារខ្លាញ់ច្រើនពេក ឬការញ៉ាំវាញឹកញាប់ពេក អាចធ្វើឲ្យស្ត្រីជាម្តាយឡើងទម្ងន់លឿនលើសធម្មតា ការមានជាតិខ្លាញ់ច្រើនពេក អាចបង្កើនបរិមាណកូលេស្តេរ៉ុលនៅក្នុងឈាម ដែលបង្កើនឱកាសនៃការវិវត្តទៅជាជំងឺបេះដូង។
  ចាប់ពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីវ័យក្មេងហ្វាំងឡង់ លោកស្រី Sanna Marin ដល់ ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្លាឌីមៀ ពូទីន រហូតដល់ ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង និងមេដឹកនាំមួយចំនួនទៀត។ ខាងក្រោមនេះ គឺជាសាររបស់ថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសសំខាន់ៗ ក្នុងឆ្នាំ ២០២០៖    នាយករដ្ឋមន្ត្រីហ្វាំងឡង់ Sanna Marin លោកស្រី Sanna Marin គឺជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ដែលមានវ័យ ៣៤ឆ្នាំ និងក្មេងជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក។ សម្រាប់សារឆ្នាំថ្មីនេះ លោកស្រីMarin បានថ្លែងសារយ៉ាងដូច្នេះថា គោលដៅសំខាន់ក្នុងឆ្នាំថ្មីនេះ គឺធ្វើយ៉ាងណាឲ្យហ្វាំងឡង់ ជាសង្គម ដែលមានបរិស្ថានល្អ។ បើតាមនាយករដ្ឋមន្ត្រីវ័យ ៣៤ឆ្នាំរូបនេះ ហ្វាំងឡង់ ត្រូវតែស្វែងរកដំណោះស្រាយ ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងការបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិកឲ្យកាន់តែតិចបំផុត។ `   អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អែនជែឡា មឺហ្គែល ចំណែកលោកស្រីអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ អែនជែឡា មឺហ្គែលក៏បាននិយាយពីបញ្ហាបរិស្ថាន និងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុផងដែរ។ បើតាមលោកស្រីអធិការបតី បញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ គឺជាការគំរាមកំហែងពិតប្រាកដមួយ ហើយអាល្លឺម៉ង់នឹងធ្វើគ្រប់បែបយ៉ាង ដើម្បីធានាថាបញ្ហាមួយនេះ នឹងស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អាល្លឺម៉ង់។    ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បើមើលទៅខាងរុស្ស៊ីឯណោះវិញ ប្រធានាធិបតី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីនបានទទូចឲ្យប្រជាជនរុស្ស៊ី ទាំងអស់រួមសាមគ្គីគ្នា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម និងជម្នះគោលដៅដ៏ធំបំផុតសម្រាប់ប្រទេស។ បើតាមប្រធានាធិបតីវ័យ ៦៧ឆ្នាំរូបនេះ សាមគ្គីភាពរបស់រុស្ស៊ី គឺសំខាន់ណាស់ សម្រាប់រុស្ស៊ី ក្នុងការប្រឈមទៅនឹងបញ្ហារបស់ពិភពលោកក្នុងពេលបច្ចប្បន្ន។    ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង លោកប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង ក៏បានថ្លែងសារក្នុងឱកាសឆ្នាំថ្មីផងដែរ។ ក្នុងនោះ លោកស៊ី បានសន្យាថា នឹងជម្នះគោលដៅដ៏ធំមួយ ដើម្បីក៏កសាងសង្គមចិនឲ្យមានភាពរុងរឿង។ ជាមួយគ្នានេះ លោកក៏បានអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនទាំងអស់រីករាយ ក្នុងឱកាសចូលឆ្នាំថ្មីផងដែរ។    ប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បន្ថែមពីនេះ ប្រមុខរដ្ឋបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ក៏បានថ្លែងសារផងដែរ ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី។ ក្នុងនោះ លោកប្រធានាធិបតីបារាំង សង្ឃឹមថា នឹងមានការសម្របសម្រួលមួយ ជុំវិញបញ្ហាកំណែទម្រង់ការចូលនិវត្តន៍ររបស់ប្រជាជនបារាំងពីអាយុ៦២ឆ្នាំ ដល់ ៦៤ឆ្នាំ។ ការថ្លែងបែបនេះ គឺដើម្បីយកចិត្តក្រុមបាតុករបារាំង ដែលបានធ្វើបាតុកម្មជុំវិញបញ្ហានេះយ៉ាងខ្លាំង។  នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស បូរីស ចនសុន   ក្នុងសារឆ្នាំថ្មីនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស បូរីស ចនសុន បានលើកឡើងពីបញ្ហា Brexit។ បើតាមលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ឆ្នាំ ២០២០ គឺជាពេល ដែលអង់គ្លេសត្រូវដើរចេញពីអឺរ៉ុប ហើយបញ្ហាBrexit ត្រូវតែបញ្ចប់នៅចុងខែមករានេះ។ បើតាមលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី កិច្ចការបន្ទាប់របស់លោក គឺការចរចាពាណិជ្ជកម្មជាមួយសហភាពអឺរ៉ុបឲ្យបានមុខដំណាច់ឆ្នាំ ២០២០៕   
ក្នុងឱកាសឆ្នាំថ្មី ឆ្នាំ ២០២០ មេដឹកនាំសំខាន់ៗ បានចេញមុខផ្ងើសារសំខាន់ជាបន្តបន្ទាប់។ ក្នុងនេះមេដឹកនាំខ្លះ បានផ្ញើសារពីការការការបរិស្ថាន ខ្លះនិយាយពីបញ្ហាក្នុងស្រុក និងខ្លះទៀតនិយាយពីបញ្ហាគោលនយោបាយការបរទេស។
  របបសឹកមីយ៉ាន់ម៉ា នៅដើមខែកុម្ភៈ កន្លងមកបានទម្លាក់ រដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល ដែលដឹកនាំដោយលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី និងសមាជិកបក្សសម្ព័ន្ធជាតិ ដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ។ ក្រោយរដ្ឋប្រហារនោះ មេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលជាច្រើនរូប ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ខណៈមនុស្សផ្សេងទៀត កំពុងតែលាក់ខ្លួន។    យ៉ាងណាមិញ លោក មីន អ៊ុងឡាំង អគ្គមេបញ្ជាការយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា នៅថ្ងៃទី ៥ ខែធ្នូ បានជួបជាមួយ លោក Tin Oo អ្នកនយោបាយដ៏យូរលង់ និងជាសមាជិកម្នាក់នៃគណបក្សNLD ដែលដកខ្លួនចេញពីនយោបាយ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ ដោយសារបញ្ហាសុខភាព និងអាយុច្រើន។ ក្នុងជំនួបនោះ លោក មីន អ៊ុងឡាំង បានប្រាប់លោក Tin Oo ថា ការថែទាំសុខភាព អាចត្រូវបានផ្តល់ជូន ប្រសិនបើចាំបាច់ ហើយមន្ទីរពេទ្យកងទ័ពនឹងជួយមើលថែ។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានរបបសឹក។    លើសពីនេះ ប្រមុខយោធា បានជួបជាមួយលោក Khin Nyunt អតីតប្រធានចារកម្ម មុនពេលលោកត្រូវបានចាប់ខ្លួនក្រោមការដឹកនាំរបស់អតីតយោធាដែលបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ២០១១ ផងដែរ។ លោក មីន អ៊ុងឡាំង បានទៅជួបលោក Khin Nyunt ក្នុងគោលបំណងសាកសួរពីស្ថានភាពសុខភាពរបស់លោក។ បុរសវ័យ ៨២ ឆ្នាំរូបនេះ បានជាប់ពន្ធនាគារជាច្រើនឆ្នាំ មុនពេលគាត់ត្រូវបានដោះលែងក្នុងឆ្នាំ ២០១២។   ទាក់ទិននឹងជំនួបខាងលើ លោក Richard Horsey ទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់របស់អង្គការឯករាជ្យ International Crisis Group បាននិយាយថា លោក Tin Oo លែងដើរតួនាទីសកម្មក្នុងកិច្ចការបក្ស NLD ទៀតហើយ។ បើទោះគ្មានបំណងជួបដោះស្រាយជាមួយលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី លោក អ៊ុងឡាំងកំពុងស្វែងរកកិច្ចជំនួបជាមួយសមាជិកបក្សដទៃទៀត ដើម្បីបន្ថយសម្ពាធពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។     រដ្ឋប្រហារទម្លាក់រដ្ឋាភិបាលជាប់ឆ្នោត បានកើតឡើងក្រោយរបបយោធាបានចោទប្រកាន់ថាមានការក្លែងបន្លំសន្លឹកឆ្នោត នៅដើមខែកុម្ភៈ។ មកទល់ពេលនេះ ប្រទេសជាច្រើនកំពុងទទូច និងដាក់សម្ពាធឱ្យមីយ៉ាន់ម៉ា វិលទៅរកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យវិញ៕ 
ប្រមុខយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា លោក មីន អ៊ុងឡាំង បានជួបជាមួយឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់នៃបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ(NLD) របស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី នៅថ្ងៃទី៥ ខែ ធ្នូ។ ការជួបលើកដំបូងក្រោយរដ្ឋប្រហារយោធានេះ ត្រូវបានចាត់ទុកជាជំនួបដ៏សំខាន់មួយ។
  កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP នេះអាចនឹងរួមបញ្ចូលប្រទេសសមាជិកទាំង១០នៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (ម៉ាឡេស៊ី ប្រ៊ុយណេ កម្ពុជា វៀតណាម ឥណ្ឌូណេស៊ី សិង្ហបុរី ឡាវ ថៃ ហ្វីលីពីន និងមីយ៉ាន់ម៉ា ) រួមទាំងប្រទេសចិន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង អូស្ត្រាលី និងនូវែលសេឡង់។   កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP ត្រូវបានគេយល់ថា មានភាពទូលំទូលាយខ្លាំងណាស់ ទោះបីជាវាមិនទាន់មានភាពស៊ីជម្រៅក៏ដោយ។ ប្រសិនបើឥណ្ឌាចូលរួម កិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងគ្របដណ្ដប់លើក្រុមប្រទេសដែលមានប្រជាជនជាងពាក់កណ្ដាលនៃចំនួនប្រជាជនសរុបក្នុងពិភពលោក និងមានសេដ្ឋកិច្ច១ភាគ៣នៅក្នុងពិភពលោក។   ទោះបីជាយ៉ាងណាក្តី វាច្បាស់ណាស់ថាកិច្ចព្រមព្រៀង RCEP មានមហិច្ឆតាតិចជាងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសំខាន់ៗដទៃទៀត ទោះបីជាព័ត៌មានលម្អិតចុងក្រោយនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ស្ថិតនៅក្នុងដំណាក់កាលចរចាក្ដី។   លោក William Reinsch ទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់ និងជាប្រធានកម្មវិធី Scholl Chair សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិនៅមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ការសិក្សាអន្តរជាតិ និងយុទ្ធសាស្ត្រនៅក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោននិយាយថា «នៅលើក្រដាស វាទូលំទូលាយណាស់ ប៉ុន្តែកិច្ចព្រមព្រៀងនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកជាទូទៅថាជាកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានមហិច្ឆតាតិចជាងកិច្ចព្រមព្រៀងភាគច្រើនផ្សេងទៀត។ វានឹងមិនជួយឲ្យមានពាណិជ្ជកម្មសេរីពេញលេញនោះទេ។ នឹងមានការលើកលែងច្រើន ហើយមានរឿងជាច្រើននឹងមិនត្រូវបានគ្របដណ្ដប់នៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ»។   កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ក៏មិននិយាយអំពីសិទ្ធិកម្មករ ឬគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចសេរីនិយមនៅក្នុងប្រទេស ដូចជាប្រទេសចិន ដែលផ្ដល់ការអនុគ្រោះផ្នែកច្បាប់ និងជំនួយហិរញ្ញវត្ថុដល់ក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុកដែរ។ ប្រទេសលោកខាងលិចភាគច្រើនដែលជាប្រទេសអភិវឌ្ឍជឿថា ការធ្វើបែបនេះធ្វើឲ្យមានការប្រកួតប្រជែងមិនស្មើភាព។   នៅពេលដែលលោក Narendra Modi នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌាប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី០៤ ខែវិច្ឆិកាថា ប្រទេសលោកនឹងមិនធ្វើជាសមាជិកនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ លោកបានលើកឡើងពីការស្ទាក់ស្ទើររបស់លោកក្នុងការឲ្យក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុករបស់ឥណ្ឌាពាក់ព័ន្ធនឹងការនាំចូលសម្ភារៈមានតម្លៃថោកៗរបស់ចិន និងកង្វះបទបញ្ញត្តិជាក់លាក់នៅក្នុងសេចក្ដីព្រាងនៃកិច្ចព្រមព្រៀងទាក់ទងនឹងពាណិជ្ជកម្មខាងសេវាកម្ម។ ការសម្រេចរបស់លោក Modi ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីការចរចារាប់ឆ្នាំ ដែលឥណ្ឌាជារឿយៗជាប្រទេសតែមួយដែលបដិសេធលើអត្ថបទនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ដែលគាំទ្រដោយប្រទេសចូលរួមផ្សេងទៀត។   ការសម្រេចរបស់ឥណ្ឌាក្នុងការដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះធ្វើឲ្យមានភាពស្មុគស្មាញយ៉ាងច្រើន។ បើនិយាយពីទស្សនៈប្រាកដនិយមសុទ្ធសាធ ប្រទេសឥណ្ឌាជាប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតមួយនៅក្នុងតំបន់ និងមានប្រវត្តិស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការអនុញ្ញាតឲ្យបរទេសប្រកួតប្រជែងលក់ផលិតផលនៅក្នុងទីផ្សារក្នុងស្រុករបស់ខ្លួន។ ការបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យទទួលបានទីផ្សាររបស់អ្នកប្រើប្រាស់ចំនួន១ពាន់៤រយលាននាក់របស់ឥណ្ឌាគឺជាកត្តាជំរុញដ៏ចម្បងនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ។ ការណ៍នេះធ្វើឲ្យកិច្ចព្រមព្រៀង RCEP មានភាពទាក់ទាញដល់ប្រទេសដូចជា ជប៉ុន អូស្ត្រាលី សិង្ហបុរី នូវែលសេឡង់ ប្រ៊ុយណេ ម៉ាឡេស៊ី និងវៀតណាម ដែលមានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយគ្នារួចហើយតាមរយៈការចូលរួមនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងទូលំទូលាយ និងវិវឌ្ឍទៅមុខនៃភាពជាដៃគូឆ្លងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក (Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership ) ឬហៅកាត់ថា CPTPP។   ទោះជាយ៉ាងណាក្តី លោក Simon Birmingham រដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្ម ទេសចរណ៍ និងការវិនិយោគរបស់អូស្ត្រាលីបានអះអាងនៅក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយជាមួយនឹងទូរទស្សន៍ Bloomberg ថា កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP «នៅតែអាចធ្វើទៅរួច និងមានប្រយោជន៍ផ្នែកពាណិជ្ជកម្មច្រើន»។ ទោះជាលោកបានហៅការសម្រេចចិត្តរបស់ឥណ្ឌាថា«ជាការខកចិត្ត» លោកនិយាយថា «ទ្វារនៅតែបើកចំហ» សម្រាប់ការចូលរួមរបស់ឥណ្ឌានៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះក្នុងពេលអនាគត។   បើនិយាយពីទស្សនៈនយោបាយវិញ ការចាកចេញរបស់ឥណ្ឌាពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះធ្វើឲ្យចិន ដែលជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ក្លាយជាប្រទេសដែលមានឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំងនៅក្នុងការចរចា។   លោក Reinsch និយាយថា «មានការព្រួយបារម្ភនៅពេលមិនមានវត្តមានឥណ្ឌា។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងត្រូវបានគេគិតថា វាដូចជាកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់ប្រទេសចិន។ និយាយឲ្យសាមញ្ញទៅ មានតែប្រទេសចិន និងប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចតូចៗជាងហ្នឹង។ គេចង់ឲ្យឥណ្ឌាចូលរួមដើម្បីរក្សាលំនឹងអំណាច»។   ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ អ្នកតស៊ូមតិសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មសេរីនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងសម្លឹងមើលទាំងខកចិត្ត។ មិនថានៅទីបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងនេះទទួលបានជោគជ័យឬយ៉ាងណាទេ ការណ៍ដែលចិនជាអ្នកដឹកនាំការជំរុញឲ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀងថ្នាក់តំបន់នេះ ត្រូវបានមនុស្សភាគច្រើនយល់ឃើញថាជាការដកឥទ្ធិពលរបស់អាមេរិកនៅក្នុងពិភពលោក។   ការជជែកដេញដោលថ្មីៗទៅលើកិច្ចព្រមព្រៀង RCEP ត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងរយៈពេលមិនដល់៣ឆ្នាំទេ បន្ទាប់ពី លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ចូលកាន់តំណែងក្នុងអាណត្តិទី១របស់លោក ដោយមានការប្រកាសថា អាមេរិកនឹងដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូឆ្លងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក (Trans-Pacific Partnership) ឬ TPP ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏ធំមួយដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយក្រោយមកត្រូវបានប្ដូរទៅជាកិច្ចព្រមព្រៀង CPTPP វិញ។   លោក Jake Colvin អនុប្រធានទទួលបន្ទុកពាណិជ្ជកម្មសកលលោក និងភាពឆ្នៃ ប្រឌិតនៃក្រុមប្រឹក្សាពាណិជ្ជកម្មបរទេសថ្នាក់ជាតិ នៅក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោននិយាយថា «តាមទស្សនៈរបស់អាមេរិក វាជាការខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង នៅពេលយើងមើលកិច្ចព្រមព្រៀង CPTPP ពីខាងក្រៅ ហើយឥឡូវនេះ កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP ត្រូវបានគេសម្រេចហើយ។ តាមទស្សនៈពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក វាជាការគួរឱ្យខឹងសម្បាមួយដែលយើងមិនមែនជាសមាជិកក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងថ្នាក់តំបន់ទាំងនេះ ដែលមានឥទ្ធិពលនយោបាយខ្លាំងដូចឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចអ៊ីចឹងដែរ»។   លោក Colvin បានបន្ថែមថា «ការពិតគឺថាកិច្ចព្រមព្រៀង TPP គឺជានិច្ចកាលជាកិច្ចព្រមព្រៀងសម្រាប់ឥទ្ធិពលនយោបាយ ក៏ដូចជាសម្រាប់ឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចដែរសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ខ្ញុំគិតថា កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP ក៏អ៊ីចឹងដែរ។ វាជាការល្អសម្រាប់ចិន។ ពួកគេត្រូវបង្ហាញពីការចូលរួមរបស់ពួកគេក្នុងការគាំទ្រប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មបើកចំហមួយដោយផ្អែកលើវិធាននានា ហើយនៅតែអាចរក្សាទុកការអនុវត្តបែបរើសអើងមួយចំនួន ដែលប៉ះពាល់ដល់ក្រុមហ៊ុនជាច្រើនដែលយើងតំណាងឲ្យ»៕   សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ
ការប្រកាសព័ត៌មាននេះធ្វើឲ្យអនាគតនៃកិច្ចព្រមព្រៀងដៃគូសេដ្ឋកិច្ចទូលំទូលាយក្នុងតំបន់ (Regional Comprehensive Economic Partnership ) ឬ RCEP ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងមានប្រទេសចំនួន១៥ចូលរួម និងចំណាយពេល៧ឆ្នាំក្នុងការរៀបចំនោះ ស្ថិតក្នុងភាពមិនច្បាស់លាស់ខ្លាំង ទោះជាក្រុមអ្នកចរចាបានអះអាងថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងនៅតែអាចធ្វើទៅបានក៏ដោយ។
សមាគមកីឡាបាល់ទាត់ចិនហៅកាត់ (CFA) បានដាក់ការស៊ើបអង្កេតទៅកាន់ក្លិបទាំងអស់ ប៉ុន្តែលើកលែងតែក្លិប៣ប៉ុណ្ណោះដែលរួចខ្លួនក្នុងចំណោមក្លិបទាំង១៦ នៃលីកកំពូលចិន។  BBC ចុះផ្សាយថា CFA បានអះអាងថាក្លឹបទាំង១៣ខាងលើមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបំណុលលើការផ្ទេរកីឡាករ ប្រាក់ខែ និងប្រាក់បន្ថែមទៅឲ្យកីឡាករ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ សមាគមកីឡាបាល់ទាត់ចិន បានប្រាប់ឲ្យក្លិបទាំងនោះដោះស្រាយឲ្យបានមុនថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០១៧ បើមិនដូចច្នោះទេនឹងមិនអាចចូលរួមប្រកួតក្នុងលីកនៅរដូវាកាលក្រោយឡើយ។ តែយ៉ាងណាក៏ដោយមានក្រុមជាច្រើនបានបដិសេធការចោទប្រកាន់នេះ ដូចជាក្រុមធំៗ Shanghai SIPG ដែលបានទិញ ខ្សែបម្រើសញ្ជាតិប្រេស៊ីល Oscar ក្នុងតម្លៃ ៧៨លានដុល្លារ ពី Chelsea កាលពីខែមករាកន្លងទៅ ក្រុម Shanghai Shenhua ដែលជាក្រុម Tevez កំពុងលេង និង Guangzhou Evergrande ជាដើម៕
ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ចំនួន ១៣ នៃលីកកំពូលចិន Chinese Super League ប្រឈមនឹងការហាមឃាត់ចូលរួមប្រកួតនៅរដូវកាលក្រោយ ប្រសិនបើមិនបានទូទាត់ប្រាក់ខែឲ្យបានច្បាស់លាស់ដល់កីឡាករទេនោះ។
  សុធីរ៖ អាណាង! អារឿងបង់លុយថ្លៃចំណតនេះ មិនមែនអញរិះថាំកំណាញ់អីទេ តែអញឃ្នើសចិត្ត។ អញចង់និយាយថា ត្រូវយកប៉ុន្មានក៏យកទៅ តែអាផ្ទាំងតម្លៃប៉ុនជញ្ជាំងវិហារនោះ ដាក់បញ្ឈរជុំវិញផ្សារនោះ ត្រូវកែដាក់តម្លៃពិតតាមហ្នឹងដែរ។ មិនមែនសរសេរដាក់លើផ្ទាំង ម៉ូតូ តម្លៃ៣០០រៀល មួយលើក, រថយន្ត តម្លៃ ៥០០រៀល មួយលើក តែពេលសន្តិសុខមកយកលុយ ២០០០រៀលនោះទេ។   សំណាង៖ អ្ហែងយក ៣០០រៀល, ៥០០រៀលហ្នឹង មកធ្វើអីសម័យនេះហើយ។ តែអញយល់ស្របតាមអ្ហែងដែរ។ ដាក់ផ្លាកតម្លៃផ្សេង អនុវត្តជាក់ស្តែងយកលុយផ្សេង វាស្មើនឹងយើងមិនគោរពច្បាប់។    សុធីរ៖ អានេះ រៀនអស់លុយម៉ែឪម៉ាគគោក និយាយដូចមិនពិចារណាយ៉ាងម៉េចមិនដឹង។ អ្ហែងកុំនិយាយថា មិនដឹងយកលុយ ៣០០ ឬ៥០០មកធ្វើអី! អ្នកណាអ្នកចតឡានជុំវិញផ្សារនោះ? គឺប្រជាជនដែលបង់ពន្ធជូនរដ្ឋ? នៅជុំវិញផ្សារ មានឡាន ម៉ូតូ កង់ រាប់រយ ដែលចត។ សរុបទៅ លុយច្រើនណាស់។ ប៉ុន្តែអញចង់បញ្ជាក់ថា នីតិវិធីសម្រេចយកតម្លៃនេះ ត្រូវបានកំណត់នៅក្នុងសៀវភៅបន្ទុករបស់រដ្ឋហើយ។ អ៊ីចឹង បុគ្គលដែលយកលុយលើសហ្នឹង យកទៅណា? អញចង់ដឹង។ កុំយកលេសថា វាជារឿងបុគ្គលខូចមួយនាក់ ពីរនាក់នោះ។ ប្រជាជនឆ្លាតណាស់ពេលនេះ។   សំណាង៖ អញឃើញគេដាក់លេខទូរសព្ទ ឱ្យអ្ហែងទូរសព្ទទៅប្តឹងតើ បើអ្ហែងមិនសុខចិត្ត។   សុធីរ៖ លេខទូរសព្ទនោះ មិនមែនជាដំណោះស្រាយទេ។ ប្រជាជន គេមិនរវល់រឿងទូរសព្ទដេញដោល ដែលគេដឹងលទ្ធផលថា គ្មានបានផលនោះទេ។ ឆន្ទៈ ស្មោះត្រង់ចំពោះប្រជាជន វាជារឿងសំខាន់។ បើអនុវត្តតាមតារាងតម្លៃ ហើយសរសេរឡើងវិញដាក់ ១០០០រៀល ឬ ២០០០រៀល តែម្តងទៅ ក៏ប្រជាជនមិនទើសទាល់ដែរ។ សំខាន់ គឺតារាងតម្លៃប៉ុណ្ណា អនុវត្តប៉ុណ្ណឹង។ នីតិរដ្ឋ ត្រូវតែមានតាំងពីរឿងនៅចិញ្ចើមផ្លូវឡើង៕
ទោះបីឮពាក្យចំអកខ្លះពីមិត្តភក្តិដែលនិយាយថា «ផឹកកាហ្វេជជែកលេងឥតប្រយោជន៍» ក៏សុធីរ និងសំណាង នៅតែប្រព្រឹត្តខ្លួនដូចធម្មតា។ ថ្ងៃនេះ ក្លើ២នាក់នេះ ឆ្ងល់រឿងសន្តិសុខតាមផ្សារ យកលុយចំណតរថយន្តលើសពីតារាងតម្លៃ។
  ទម្លាប់ដែលអាចជះផលប៉ះពាល់គួរឱ្យព្រួយបារម្ភចំពោះសុខភាពតម្រងនោម ១. ជក់បារី   ទម្លាប់នេះមិនត្រឹមតែបង្កបញ្ហាដល់តម្រងនោមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែចំពោះរាងកាយទាំងមូលតែម្ដង! នេះក៏ព្រោះតែការជក់បារីអាចបង្កជំងឺលើសសម្ពាធឈាមដែលបណ្ដាលអោយមានការកាត់បន្ថយលំហូរឈាមទៅកាន់តម្រងនោម។   ២. អង្គុយយូរៗជាប្រចាំ   ការធ្វើសកម្មភាពរាងកាយជាប្រចាំអាចជួយធ្វើឱ្យសម្ពាធឈាមមានលក្ខណៈប្រសើរឡើងនិងសម្រួលការដុតរំលាយគ្លុយកូសដែលជាកត្តាសំខាន់ក្នុងការរក្សាសុខភាពតម្រងនោម។ ការអង្គុយយូរៗពេកច្រើនជាង ៨ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃដោយមិនក្រោមធ្វើចលនាសោះអាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺតម្រងនោមដល់ទៅ ៣០ភាគរយ។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរយ៉ាងហោចណាស់គួរធ្វើលំហាត់ប្រាណឱ្យបានពី ២ ទៅ ៣ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍។   ៣. គេងមិនបានគ្រប់គ្រាន់   ការគេងឱ្យបានច្រើនគ្រប់គ្រាន់ គឺមិនត្រឹមតែល្អសម្រាប់សុខភាពក្រលៀន ឬតម្រងនោមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែចាំបាច់សម្រាប់រក្សាសុខភាពរាងកាយទាំងមូលតែម្ដង។ នៅពេលអ្នកគេងមិនបានគ្រប់គ្រាន់នោះវានឹងជះឥទ្ធិពលលើមុខងារនៃតម្រងនោមដែលបង្កើនហានិភ័យនៃការខូចតម្រងនោមគួរឱ្យបារម្ភ។ ការគេងមិនបានគ្រប់គ្រាន់ក៏អាចបណ្ដាលឱ្យសសៃឈាមស្ទះ ឬឡើងរឹងផងដែរ។ ស្ថានភាពនេះអាចបណ្ដាលឱ្យសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់បង្កើនហានិភ័យនៃបញ្ហាតម្រងនោម។   ៤. ទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងលើសកម្រិត   ប្រសិនបើអ្នកឧស្សាហ៍ទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងច្រើនលើសពី ១ កែវក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់នារី និង ២ កែវក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់បុរសនោះ អ្នកប្រាកដជាត្រូវប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យនៃបញ្ហាតម្រងនោមមិនខានឡើយ។   ៥. ទទួលទានរបបអាហារមានផ្ទុកប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់   រាងកាយត្រូវការប្រូតេអ៊ីន ប៉ុន្តែមិនមែនច្រើនពេកឡើយ ក៏ព្រោះវាអាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺតម្រងនោម។ ហើយការទទួលទានជាតិប្រតេអ៊ីនចេញពីសាច់សត្វច្រើនពេកបង្កើតជាតិអាស៊ីតក្នុងឈាមដែលបណ្ដាលឱ្យកើតជំងឺ acidosis ស្ថានភាពមួយដែលតម្រងនោមរបស់អ្នកមិនអាចរក្សាកម្រិត pH ក្នុងរាងកាយឱ្យមានតុល្យភាពបាន។ យូរទៅបញ្ហានេះបង្កជាបញ្ហាសុខភាពធ្ងន់ធ្ងរផ្សេងទៀតដូចជា បញ្ហាប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ និងជំងឺតម្រងនោមរ៉ាំរ៉ៃ។   ៦. ប្រើប្រាស់ថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ក្នុងរយៈពេលយូរ   ទម្លាប់នៃការទទួលទានថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់សឹងតែជាប្រចាំ គឺមិនល្អសោះឡើយចំពោះតម្រងនោម។ ហើយអ្នកក៏មិនគួរទទួលទានថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ ដើម្បីបំបាត់ការឈឺចាប់តិចតួចឡើយ។ ការទទួលទានថ្នាំនេះជាប្រចាំអាចបណ្ដាលឱ្យខូចតម្រងនោមធ្ងន់ធ្ងរ ហើយវាក៏បង្កផលប៉ះពាល់គួរឱ្យព្រួយបារម្ភលើមុខងារនៃតម្រងនោមផងដែរ។   ៧. ទទួលទានកាហ្វេច្រើនពេក   ការទទួលទានភេសជ្ជៈមានផ្ទុកជាតិកាហ្វេអ៊ីនច្រើនផ្សារភ្ជាប់នឹងហានិភ័យខ្ពស់នៃបញ្ហាក្រួសក្នុងតម្រងនោម។   ៨. ទទួលទានអាហារប្រៃច្រើនពេក   ការទទួលទានអាហារប្រៃច្រើនពេកជាប្រចាំ គឺមិនល្អសោះឡើយចំពោះតម្រងនោម ក៏ដូចជាសុខភាពរាងកាយទាំងមូល។ ការទទួលទានអាហារជាតិអំបិលច្រើននឹងធ្វើឱ្យតម្រងនោមទទួលបន្ទុកលើសកម្រិត។ មិនយូរប៉ុន្មានតម្រងនោមចាប់ផ្ដើមចុះខ្សោយប៉ះពាល់សមត្ថភាពមុខងារ ហើយបង្កើនការស្ដុកទុកសារធាតុរាវ។   ៩. ទប់នោមយូរ   ការទប់នោមយូរ គឺជាមូលហេតុចម្បងនៃបញ្ហាតម្រងនោម។ ប្រសិនបើអ្នកឧស្សាហ៍ទប់នោម នោះទឹកនោមនឹងត្រូវស្ថិតនៅក្នុងផ្លោកនោមយូរ ហើយបាក់តេរីចាប់ផ្ដើមលូតលាស់កាន់តែលឿន។ នៅទីបំផុតវាអាចបណ្ដាលឱ្យកើតមានផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរមួយចំនួនដូចជា ការឆ្លងមេរោគក្នុងតំរងនោម និងអាការៈនោមទាស់។   ១០. ទទួលទានទឹកមិនបានច្រើនគ្រប់គ្រាន់   តម្រងនោម ក៏ដូចទៅនឹងផ្នែកផ្សេងទៀតនៃរាងកាយផងដែរ គឺត្រូវការជាតិទឹកគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីរក្សាបាននូវសុខភាពល្អប្រសើរ និងដំណើរការមុខងារត្រឹមត្រូវ។ កង្វះជាតិទឹកអាចនាំអោយមានលំហូរឈាមតិចទៅតម្រងនោម។ ជាលទ្ធផលឈាមនឹងប្រែជាខាប់បង្កផលប៉ះពាល់ដល់សមត្ថភាពនៃតម្រងនោមក្នុងការកម្ចាត់ជាតិពុលចេញពីរាងកាយ។ ថាតើអ្នកអាចដឹងបានថាខ្លួនឯងទទួលទានទឹកបានគ្រប់គ្រាន់ឬនៅបែបណាទៅ? ងាយណាស់ ប្រសិនបើអ្នកទទួលទានទឹកបានគ្រប់គ្រាន់នោះទឹកនោមរបស់អ្នកនឹងមានពណ៌លឿងស្រាល ហើយទឹកនោមដែលមានពណ៌ដិតណាមួយនោះអាចជារោគសញ្ញានៃបញ្ហាខូចតម្រងនោម។   អាហារគួរចៀសវាង ឬកម្រិតការទទួលទាន ១. សាច់   រាងកាយត្រូវការប្រូតេអ៊ីន ប៉ុន្តែមិនមែនច្រើនពេកឡើយ ក៏ព្រោះវាអាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺតម្រងនោម។ ហើយការទទួលទានជាតិប្រតេអ៊ីនចេញពីសាច់សត្វច្រើនពេកបង្កើតជាតិអាស៊ីតក្នុងឈាមដែលបណ្ដាលឱ្យកើតជំងឺ acidosis ស្ថានភាពមួយដែលតម្រងនោមរបស់អ្នកមិនអាចរក្សាកម្រិត pH ក្នុងរាងកាយឱ្យមានតុល្យភាពបាន។ យូរទៅបញ្ហានេះបង្កជាបញ្ហាសុខភាពធ្ងន់ធ្ងរផ្សេងទៀតដូចជា បញ្ហាប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ និងជំងឺតម្រងនោមរ៉ាំរ៉ៃ។ របបអាហារដែលមានផ្ទុកប្រូតេអ៊ីនចេញពីសាច់សត្វខ្ពស់ក៏អាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺក្រួសក្នុងតម្រងនោមផងដែរដោយសាច់ជម្រុញការផលិតអាស៊ីតអ៊ុយរិក។ អ្នកគួរព្យាយាមទទួលទានបន្លែនិងគ្រាប់ធញ្ញជាតិដើម្បីទទួលបានប្រូតេអ៊ីនដែលរាងកាយត្រូវការ។   ២. អំបិល ឬអាហារប្រៃ   របបអាហារមានសុខភាពល្អមួយ គឺមានផ្ទុកសូដ្យូម ឬអំបិលមិនលើសពី ២៣០០ មីលីក្រាម ឬប្រហែល ១ ស្លាបព្រាកាហ្វេប៉ុណ្ណោះ។ ប្រសិនបើអ្នកទទួលទានអាហារប្រៃ ឬអំបិលច្រើនពេក តម្រងនោមត្រូវទទួលបន្ទុកខ្លាំងជាងធម្មតាដើម្បីកម្ចាត់ជាតិសូដ្យូមដែលលើស។ ជាលទ្ធផលយូរទៅតម្រងនោមនឹងចាប់ផ្ដើមចុះខ្សោយប៉ះពាល់សមត្ថភាពមុខងារ ហើយបង្កើនការស្ដុកទុកសារធាតុរាវបង្កហានិភ័យនៃបញ្ហាសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់។   ៣. អាហារមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសារធាតុ Oxalate   ក្រួសក្នុងតម្រងនោមភាគច្រើនមានផ្ទុកសារធាតុកាល់ស្យូម Oxalate។ ការកាត់បន្ថយការទទួលទានអាហារមានផ្ទុកសារធាតុ Oxalate រួមមានសូកូឡា គ្រាប់ធញ្ញជាតិ មើមឆៃថាវ មើមត្រាវ និងផលិតផលសណ្តែកជាដើម គឺជាវិធីដ៏ងាយបំផុតមួយដើម្បីជៀសផុតពីបញ្ហានៃជំងឺក្រួសក្នុងតម្រងនោម។ អ្នកមិនចាំបាច់ត្រូវឈប់ទទួលទានអាហារមានផ្ទុកសារធាតុ Oxalate ទាំងស្រុងតែម្ដងឡើយ គ្រាន់តែទទួលទានវាក្នុងកម្រិតមធ្យម។   ៤. ផលិតផលអាហារផ្សំឡើងពីទឹកដោះគោ   រួមមានបឺរ ឈីស ទឹកដោះគោ និងយ៉ាអួរ គឺមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយកាល់ស្យូមដែលបង្កើនកម្រិតនៃជាតិកាល់ស្យូមក្នុងទឹកនោម។ ជាលទ្ធផលផ្សារភ្ជាប់នឹងហានិភ័យនៃជំងឺក្រួសក្នុងតម្រងនោម។ សម្រាប់អ្នកដែលកំពុងមានជំងឺតម្រងនោមស្រាប់ ចូរកាត់បន្ថយការទទួលទានផលិតផលអាហារផ្សំឡើងពីទឹកដោះគោ។ បឺរ គឺជាផលិតផលអាហារផ្សំឡើងពីទឹកដោះគោដែលមានផ្ទុកជាតិខ្លាញ់ saturated ខ្ពស់ដែលបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូង។ អ្វីដែលគួរឱ្យបារម្ភថែមទៀតនោះ គឺជំងឺបេះដូងជាកត្តាចម្បងបំផុតមួយនៃជំងឺតម្រងនោម។   ៥. អាហារកំប៉ុង   អាហារកំប៉ុងភាគច្រើនមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិសូដ្យូម ព្រោះអំបិលត្រូវបានបន្ថែមជាសារធាតុការពារដើម្បីបង្កើនអាយុកាលនៃអាហារប្រភេទនេះ ឬរក្សាទុកបានយូរ។ ហើយក៏ព្រោះតែបរិមាណខ្ពស់នៃជាតិសូដ្យូម ឬអំបិលក្នុងទំនិញកំប៉ុង វាត្រូវបានគេណែនាំឱ្យអ្នកដែលមានជំងឺតម្រងនោមកម្រិត ឬជៀសវាងការទទួលទាន។ ការជ្រើសយកប្រភេទនៃអាហារកំប៉ុងដែលមានស្លាកបញ្ចាក់ប្រាប់ថា គ្មានអំបិលបន្ថែម ឬសូដ្យូមទាប គឺការប្រសើរបំផុត។ ការលាងសម្អាតនិងបង្ហូរទឹកនៃអាហារកំប៉ុងដូចជាស្ពៃកំប៉ុង ត្រីធូណាកំប៉ុង និងសណ្ដែកកំប៉ុងអាចកាត់បន្ថយជាតិសូដ្យូមបានពី ៣៣ ដល់ ៨០ ភាគរយអាស្រ័យលើផលិតផលនោះ។   ៦. ស្ករស   ការទទួលទានស្ករស ឬអាហារមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិស្ករខ្ពស់ច្រើនពេលរួមចំណែកបង្កភាពធាត់ជ្រុលដែលបង្កើនហានិភ័យនៃការជំងឺសម្ពាធឈាម និងទឹកនោមផ្អែម ហើយជំងឺទាំងពីរនេះជាកត្តានាំឱ្យកើតមានជំងឺតម្រងនោម។ ដូច្នេះដើម្បីជៀសវាងធ្វើឱ្យតម្រងនោមឆាប់ខូច ចូរកម្រិតការទទួលទានជាតិស្កររបស់អ្នក។   អាការៈទូទៅបំផុតមួយចំនួនដែលកើតឡើងពេលតម្រងនោមមានបញ្ហា ១. ស្បែកស្ងួតនិងរមាស់   មួយក្នុងចំណោមតួនាទីជាច្រើនរបស់តម្រងនោម គឺការរក្សាតុល្យភាពនៃសារធាតុចិញ្ចឹមនិងជាតរ៉ែក្នុងឈាម។ ដូច្នេះនៅពេលតម្រងនោមមានបញ្ហាស្បែកអាចជួបប្រទះអាការៈអតុល្យភាពនៃសារធាតុចិញ្ចឹមនិងជាតិរ៉ែ។ ជាលទ្ធផលស្បែកប្រែជាស្ងួតនិងរមាស់ខុសធម្មតា! រោគសញ្ញាទាំងនេះអាចនឹង លេចឡើងដោយសារតែបរិមាណការកើនឡើងនូវជាតិផូស្វ័រច្រើនហួសក្នុងរាងកាយ ខណៈដែលតម្រងនោមមិនអាចដំណើរមុខងារប្រក្រតី។ ចូរកុំស្ទាក់ស្ទើនឹងជួបពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញប្រសិនបើអ្នកសង្ស័យថាភាពប្រែប្រួលនៃស្បែកមិនមែនមកពីបញ្ហាស្បែកណាមួយ។   ២. អស់កម្លាំងល្ហិតល្ហៃ   ជាតិពុលនិងកាកសំណល់អាចប្រមូលផ្ដុំក្នុងប្រព័ន្ធរាងកាយប្រសិនបើតម្រងនោមដំណើរការមុខងារមិនប្រក្រតី។ ជាលទ្ធផលអ្នកនឹងមានអារម្មណ៍អស់កម្លាំងល្ហិតល្ហៃខុសធម្មតាសូម្បីតែមិនធ្វើសកម្មភាពរាងកាយណាមួយខ្លាំងក្លាសោះ។   ៣. ខ្វះគ្រាប់ឈាមក្រហម   នេះក៏ព្រោះតែតម្រងនោមក៏មានមុខងារផលិតអ័រម៉ូនដែលជម្រុញខួរឆ្អឹងឱ្យផលិតគ្រាប់ឈាមក្រហមផងដែរ។ ដូច្នេះកង្វះគ្រាប់ឈាមក្រហមក៏អាចផ្សារភ្ជាប់នឹងបញ្ហាតម្រងនោមគួរឱ្យកត់សម្គាល់។   ៤. បញ្ហាពាក់ព័ន្ធសាច់ដុំ   ការឈឺចាប់រមួលសាច់ដុំរ៉ាំរ៉ៃអាចចង្អុលបង្ហាញពីអតុល្យភាពនៃអេឡិចត្រូលីត្រក្នុងរាងកាយ។ ជាតិម៉ាញ៉េស្យូម និងប៉ូតាស្យូម សុទ្ធតែជាអេឡិចត្រូលីត្រដែលដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងមុខងារនៃសាច់ដុំ រួមទាំងការប្រែប្រួលផ្សេងៗដែលអាចបណ្ដាលអោយកើតមានបញ្ហារមួលសាច់ដុំ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មិនមែនតែបញ្ហានៃកង្វះជាតិម៉ាញ៉េស្យូម និងប៉ូតាស្យូមប៉ុណ្ណោះទេដែលបង្កបញ្ហារមួលសាច់ដុំ ប៉ុន្តែក៏បណ្ដាលមកពីបញ្ហាសារធាតុរាវច្រើនលើសផងដែរ។ ហើយការរលាកនៃតម្រងនោមដែលសង្កត់លើចុងសសៃប្រសាទនៃសាច់ដុំជុំវិញនឹងអាចនាំអោយមានអារម្មណ៍ឈឺចាប់។   ៥. នោមញឹកពេលយប់   តម្រងនោមមានបញ្ហាមិនអាចដំណើរការមុខងារបានប្រក្រតីឡើយ។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលអ្នកមានជំងឺតម្រងនោមច្រើនតែនោមញឹកជាងធម្មតាពិសេសនៅពេលយប់។ អ្នកអាចសម្គាល់ឃើញថាទឹកនោមឡើងពពុះខ្លាំងផងដែរ។   ៦. ហើមប្រអប់ជើងនិងកជើង   ការហើម គឺបណ្ដាលមកពីបរិមាណជាតិទឹកច្រើនហួសក្នុងចន្លោះរវាងកោសិកាពីមួយទៅមួយ នៅពេលតម្រងនោមដំណើរការមុខងារខុសធម្មតាមិនអាចបញ្ចេញជាតិទឺក ឬសារធាតុរាវដែលលើសចេញពីរាងកាយបាន។ ដំបូងរោគសញ្ញានេះលេចឡើងត្រង់ប្រអប់ជើង មុខ និងត្របកភ្នែក ប៉ុន្តែក្រោយមកក៏រាលដាលពេញរាងកាយតែម្ដង។ ការហើមអាចវិវត្តន៍លឿនណាស់ ហើយជាញឹកញយអាចអមមកជាមួយនូវអាការៈ មុខស្លេកស្លាំង និងស្បែកស្ងួតទោះបីសីតុណ្ហភាពស្បែកមិនប្រែប្រួលក៏ដោយ។ ហើយប្រសិនបើអ្នកសង្កត់ត្រងកន្លែងហើម អ្នកនឹងឃើញស្នាមមួយដែលនឹងបាត់ទៅវិញក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែប៉ុន្មានវិនាទីប៉ុណ្ណោះ។ រោគសញ្ញាផ្សេងទៀតអាចជា ការងងុយគេងមិនឈប់ ឈឺក្បាលប្រកាំង ការឈឺចាប់ក្នុងឆ្អឹង និងសាច់ដុំ៕   ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh
តម្រងនោម គឺជាសរីរាង្គចាំបាច់បំផុតមួយក្នុងរាងកាយដែលដើរតួនាទីសំខាន់ៗជាច្រើន។ តម្រងនោមជួយកម្ចាត់ជាតិពុលកាកសំណល់តាមរយៈទឹកនោម, ច្រោះឈាម រក្សាតុល្យភាពនៃជាតិរ៉ែ ការផលិតអ័រម៉ូន និងការរក្សាតុល្យភាពនៃសារធាតុរាវ។ កត្តាច្រើនណាស់ដែលបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺតម្រងនោម ហើយសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ និងជំងឺទឹកនោមផ្អែមដែលមិនអាចគ្រប់គ្រងបានក៏ជាមូលហេតុទូទៅបំផុតដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាតាមរយៈការចៀសវាងទម្លាប់និងកម្រិតការទទួលទានអាហារមួយចំនួនអាចជួយកាត់បន្ថយការប្រមូលផ្ដុំនូវកាកសំណល់ក្នុងឈាម ជួយបង្កើនភាពប្រសើរឡើងនៃសុខភាពតម្រងនោម និងទប់ស្កាត់គ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ។  ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីទម្លាប់មួយចំនួន ព្រមទាំងប្រភេទនៃអាហារដែលបង្កើនហានិភ័យនៃបញ្ហាតម្រងនោម ៖
លោក William (Bill) A. Heidt មើលឃើញថា កម្ពុជាមានតម្រូវការអ្នកអាជីពផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រកាន់តែច្រើន តបនឹងតម្រូវអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច។ ហេតុនេះ លោកបានណែនាំនិស្សិតខ្មែរឲ្យសិក្សាលើជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម និងគណិតវិទ្យានៅអាមេរិក ដោយលោកបានលើកឡើងថា អាមេរិកមានគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសរុបជាង ៤ពាន់គ្រឹះស្ថានដែលបណ្តុះបណ្តាលផ្នែក STEM ប្រកបដោយគុណភាព។ ថ្លែងក្នុងពិព័រណ៍ការសិក្សានៅអាមេរិក កាលពីរសៀលថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈនេះ ក្នុងសណ្ឋាគារអ៊ីនធឺខន លោក William Heidt បានកត់សម្គាល់ថា សិស្សនិស្សិតខ្មែរភាគច្រើន ចូលចិត្តសិក្សាជំនាញធ្វើជំនួញ គណនេយ្យ និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ជាដើម។ ប៉ុន្តែ លោកហាក់សន្និដ្ឋានថា កម្ពុជានឹងមិនសូវត្រូវការ អ្នកអាជីពលើជំនាញទាំងនេះច្រើនទេ នៅពេលអនាគត។ «ខ្ញុំគិតថា សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចនាពេលអនាគត ពួកគេត្រូវតែគិតពីការសិក្សាជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រ ឬជំនាញបច្ចេកទេស ដូចជា វិទ្យាសាស្ត្រវិស្វកម្ម គណិតវិទ្យា បច្ចេកវិជ្ជា វិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ ជាដើម។ ពួកគេនឹងមានឱកាសការងារច្រើន ព្រោះកម្ពុជាត្រូវការជំនាញទាំងនេះ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសនៅពេលអនាគត»។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកបញ្ជាក់ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានរួច បន្ថែមថា ពលរដ្ឋកម្ពុជាភាគច្រើន ជាយុវជនដែលត្រូវការការអប់រំប្រកបដោយគុណភាពសម្រាប់អាជីពពួកគេ។ បន្ថែមលើសពីនេះ លោកបានណែនាំសិស្សនិស្សិតខ្មែរឲ្យតាមដានព័ត៌មានអប់រំរបស់ស្ថានទូតអាមេរិក និងទំនាក់ទំនងជាមួយមជ្ឈមណ្ឌលប្រឹក្សាយោបល់សហរដ្ឋអាមេករិក (Education USA) ដោយផ្ទាល់ ដើម្បីពិគ្រោះយោបល់ជាមួយអ្នកជំនាញអប់រំស្វែងរកឱកាសទៅសិក្សានៅអាមេរិក។ ជាមួយគ្នាដែរ លោកស្រី ម៉ៅ កុឡាប បានផ្ញើសារដល់និស្សិតមានបំណងស្នើអាហារូបករណ៍សិក្សានៅអង់គ្លេសថា ពួកគេត្រូវមានផែនការសិក្សាឲ្យច្បាស់លាស់ ដោយប្រឹងប្រែងព្យាយាមសិក្សារៀនសូត្រ ពិសេស គឺ ការអាន និងការសរសេរ។ ទីប្រឹក្សាមជ្ឈមណ្ឌលប្រឹក្សាយោបល់សហរដ្ឋអាមេរិក (Education USA)ដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សាអនុបណ្ឌិតមកពីអាមេរិករូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា កាលណា សិស្សនិស្សិតអានសៀវភៅច្រើន ពួកគេនឹងអានទទួលគំនិតច្រើន ក្នុងការនិយាយ សរសេរនៅពេលដាក់ ពាក្យស្នើអាហារូបករណ៍ទៅសិក្សានៅអាមេរិក។ តាម លោកស្រី ម៉ៅ កុឡាប សិស្សនិស្សិតដែលមានបំណងទៅសិក្សានៅអាមេរិកត្រូវមានពិន្ទុភាសាអង់គ្លេស លិខិតអំណះអំណាងផ្ទាល់ខ្លួន លិខិតអំណះអំណាងសាស្ត្រាចារ្យ ឬប្រធានស្ថាប័ន និងគម្រោងសិក្សា ជាដើម។ និស្សិត ទួន កក្កដា ជានិស្សិតអាហារូបករណ៍ឆ្នាំទី១ ផ្នែកគណិតវិទ្យា នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ ចាប់អារម្មណ៍ចង់បន្តការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រផ្នែកគណិតវិទ្យា នៅអាមេរិក ដោយលោកលើកឡើងថា លោកជឿជាក់លើគុណភាពអប់រំផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្ររបស់អាមេរិក។ «ខ្ញុំគិតថា យើងមានឱកាសច្រើន បើយើងមានសមត្ថភាព»។ យុវជនវ័យ ១៨ឆ្នាំមានស្រុកកំណើតមកពីខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដែលកំពុង ត្រៀមប្រឡងពិន្ទុភាសាអង់គ្លេស ដើម្បីស្វែងរកឱកាសអាហារូបករណ៍អាមេរិក បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ពេលចូលរួមទស្សនាពិរព័ណ៍ការសិក្សានៅអាមេរិក។ បើតាមប្រសាសន៍លោក William Heidt និស្សិតខ្មែរចំនួនប្រមាណ ៥០០នាក់ កំពុងបន្តការសិក្សានៅអាមេរិក ក្នុងនោះ និស្សិតសិក្សាជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រមានចំនួនប្រមាណ ២៥ភាគរយ។ វិជ្ជាជីវៈអាជីពចំនួន ២០ លើផ្នែក STEM នឹងមានតម្រូវការខ្ពស់ នៅកម្ពុជា រយៈពេល ១០ឆ្នាំ ខាងមុខ ។ នេះបើតាមសៀវភៅមគ្គុទេសន៍ការងារចំណងជើងថា មុខរបរ ឬអាជីពនៅពេលអនាគត ក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម និងគណិតវិទ្យា (STEM: Science, Technology, Engineering, Math)៕
ភ្នំពេញ៖ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា លោក William (Bill) A. Heidt បានលើកទឹកចិត្តនិស្សិតខ្មែរឲ្យសិក្សាជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រ (STEM) នៅកម្រិតឧត្តមសិក្សា និងក្រោយឧត្តមសិក្សានៅអាមេរិក ដើម្បីតបនឹងកំណើនតម្រូវអាជីព និងការអភិវឌ្ឍស្រុកខ្មែរ បច្ចុប្បន្ន និងអនាគត។
  លោក Krissanapong Kirtikara ប្រធានមូលនិធិពានរង្វាន់ព្រះអង្គម្ចាស់ចក្រី សិរិនថន នៃប្រទេសថៃ បានបញ្ជាក់ថា ការជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀនឆ្នើម ដែលសក្តិសមទទួលបានពានរង្វាន់នេះ ធ្វើឡើងចំពោះលោកគ្រូ ឬអ្នកគ្រូបង្រៀន ដែលមានស្នាដៃជំរុញដល់ការផ្លាស់ប្ដូររបស់សិស្ស ក្នុងការយកចិត្តទុកដាក់សម្រាប់ការសិក្សាពួកគេ។    ថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន ស្ដីពីការទទួលបានពានរង្វាន់មូលនិធិព្រះអង្គម្ចាស់ចក្រីសិរិនថន កាលថ្ងៃទី០៣ ខែសីហា នៅស្ថានទូតថៃប្រចាំកម្ពុជា លោក Krissanapong Kirtikara បានបន្ថែមដូច្នេះថា៖«ការជ្រើសរើសយកគ្រូល្អនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយការសម្រិតសម្រាំង តាមរយៈក្រសួងអប់រំក្នុងប្រទេសនីមួយៗ ដោយពិនិត្យទៅលើស្នាដៃ ទេពកោសល្យ និងគំនិតច្នៃ ប្រឌិតក្នុងការបង្រៀន ដើម្បីឱ្យសិស្សទទួលបាននូវចំណេះជំនាញ និងការផ្ដល់នូវទំនុកចិត្ដពីសំណាក់មាតាបិតា សិស្សផងដែរ»។   ក្រោយពីជ្រើសរើសគ្រូឆ្នើមក្នុងការបង្រៀននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជារួចហើយ ក្រុមមូលនិធិពានរង្វាន់ព្រះអង្គម្ចាស់ចក្រីសិរិនថន នឹងបន្តចុះត្រួតពិនិត្យលើវិធីសាស្ដ្រក្នុងការបង្រៀន ការគ្រប់គ្រងនៅក្នុងសាលា រៀន និងតាមដានការបង្រៀនសិស្សផងដែរ។ នេះបើតាមលោក Kirtikara។   គ្រូបង្រៀនថ្នាក់ទី៦ នៃសាលាបឋមសិក្សាគំរូ នៃខេត្ដកំពង់ឆ្នាំង អ្នកគ្រូ ឌី សោភ័ណ្ឌ ដែលជាអ្នកទទួលបានពានរង្វាន់ពីមូលនិធិព្រះអង្គម្ចាស់ចក្រីសិរិនថនឆ្នាំ២០១៧នេះ បាននិយាយថា ការបង្រៀនសិស្សកន្លងមក គឺអ្នកគ្រូ បានយកទឹកចិត្ដ និងបេះដូងពិតប្រាកដ ដាក់ក្នុងការបង្រៀនធ្វើយ៉ាងណាឲ្យសិស្សមាន ចំណេះដឹង និងមានឥរិយាបទល្អ ។ អ្នកគ្រូ សោភ័ណ្ឌ បន្ថែមថា ខ្លួនមិនដែលគិតដល់ការបង្រៀនសិស្ស ដើម្បីទទួលយករង្វាន់ ឬការកោតសរសើរលើស្នាដៃអ្វីនោះទេ ។   «ក្នុងនាមជាគ្រូបង្រៀនត្រូវធ្វើយ៉ាងម៉េច ដើម្បីឲ្យសិស្សឆាប់ទទួលបាននូវចំណេះដឹង ការច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ និងការ ស្វែងរកវិធីសាស្ដ្រថ្មីៗ ដើម្បីឲ្យសិស្សកម្រិតខ្សោយ មធ្យម និងកម្រិតខ្ពស់ អាចចាប់បានការបង្រៀនរបស់យើងត្រូវខិតខំការសិក្សាស្រាវជ្រាវស្វែងរកវិធីសាស្ដ្រថ្មីៗក្នុងការបង្រៀន ដើម្បីឱ្យសិស្សងាយយល់ និងចាំបាន ដែលអាចធ្វើឲ្យសិស្សធ្លាក់មធ្យមភាគក្នុងថ្នាក់មានកម្រិតតិចតួចបំផុត»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកគ្រូ ឌី សោភ័ណ្ឌ។   ព្រះអង្គម្ចាស់ចក្រី សិរិនថន បានបង្កើតមូលនិធិផ្ដល់រង្វាន់សម្រាប់គ្រូបង្រៀនឆ្នើម កាលពីឆ្នាំ២០១៥ ដើម្បីផ្ដល់ជូនដល់គ្រូបង្រៀនចំនួន១១ប្រទេស ក្នុងតំបន់អាស៊ាន ។ ជ័យលាភីគ្រូបង្រៀនឆ្នើមនេះ មានទឹកប្រាក់ចំនួន១ម៉ឺនដុល្លារ និងពានរង្វាន់មាស ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៥ អ្នកគ្រូ តូច បណ្ដូល ជាគ្រូបង្រៀនសាលាបឋមសិក្សាវត្ដបូ ក្នុងខេត្ដសៀមរាប ត្រូវបានមូលនិធិធ្វើការជ្រើសរើសយកសម្រាប់ប្រគល់ពាន់រង្វាន់ ជាគ្រូបង្រៀនល្អផងដែរ ៕   ប្រភពពីAKP      
 ភ្នំពេញ៖ គ្រូបង្រៀនកម្ពុជាម្នាក់ ត្រូវបានជ្រើសរើសជាប់ពានរង្វាន់ឆ្នើមឆ្នាំ២០១៧ របស់ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រិយ៍ថៃ សិរិនថន ដែលមានចំនួនទឹកប្រាក់ចំនួន ១ម៉ឺនដុល្លារ។ ពានរង្វាន់មូលនិធិនេះ នឹងត្រូវប្រគល់ជូនគ្រូបង្រៀនឆ្នើម នៅថ្ងៃទី១១ តុលាខាងមុខនេះ នៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ។
  រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន លោក វ៉ាង យី នៅថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា បានសន្ទនា តាមរយៈទូរសព្ទជាមួយសមភាគីបារាំង លោកស្រី Catherine Colonna ដែលទើបតែចូលកាន់តំណែងនៅសប្តាហ៍មុន។ ក្នុងជំនួបលើកដំបូងនេះ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសប្រទេសទាំងពីរ បានជជែកពីទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី បញ្ហាក្នុងតំបន់ រួមទាំងទំនាក់ទំនងចិន និងសហភាពអឺរ៉ុបផង។    «ទំនាក់ទំនងមូលដ្ឋានរវាងចិន និងសហភាពអឺរ៉ុប ជាមិត្តភាព ហើយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងភាគីទាំងពីរ គឺសំខាន់យ៉ាងខ្លាំង»។ លោក វ៉ាង បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ដោយបន្តថា ចិន និងអឺរ៉ុបជាដៃគូ ជាជាងគូប្រជែង។ បើតាមលោកវ៉ាង ចិន និងសហភាពអឺរ៉ុប គួរតែគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក ពង្រឹងការយោគយល់ រួមទាំងរក្សាទំនាក់ទំនងឱ្យបានស៊ីជម្រៅ។    ប្រមុខការទូតចិនរូបនេះ បានទទួលស្គាល់ថា បារាំង ជាប្រទេសដ៏សំខាន់មួយ ដែលមានឥទ្ធិពលដ៏ធំ និងតែងគោរពគោលនយោបាយការបរទេសប្រកបដោយឯករាជ្យ។ លោកវ៉ាង ដែលជាទីប្រឹក្សារដ្ឋចិនផងនោះ បានជំរុញឱ្យប្រទេសទាំងពីរពង្រឹងការសម្របសម្រួលប្រកបដោយយុទ្ធសាស្រ្ត។    ចំណែករដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសបារាំង លោកស្រី Colonna បានឆ្លើយតបថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉ារីសបន្តគោរពគោលនយោបាយទូតប្រកបដោយឯករាជ្យរបស់ខ្លួន និងប្តេជ្ញាអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងចិន និងសហភាពអឺរ៉ុប រួមទាំងចូលរួមលើកឡើងពីបញ្ហាប្រឈមរបស់ដៃគូទាំងពីរ។     មិនតែប៉ុណ្ណោះ ប្រមុខការទូតថ្មីរូបនេះ បានចាត់ទុកចិន ជាមិត្ត និងជាដៃគូដ៏សំខាន់របស់បារាំង ហើយបារាំង មានឆន្ទៈផ្តោះប្តូរទំនាក់ទំនង ក្នុងកម្រិតខ្ពស់។ បើតាមប្រមុខការទូតបារាំង ប្រទេសទាំងពីរ មានវិស័យត្រូវសហការជាច្រើន ក្នុងនោះមានដូចជាការបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ការពារជីវចម្រុះ ស្របពេលរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉ារីស និងប៉េកាំង ត្រៀមរៀបចំទំនាក់ទំនងការទូតលើកទី៦០ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៤។    ក្រៅពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី បញ្ហានៅអ៊ុយក្រែន ក៏ជារបៀបវារៈដ៏សំខាន់ផង ក្នុងជំនួបតាមទូរសព្ទលើកដំបូងនេះ។ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន បានយល់ថា ជម្លោះនៅអ៊ុយក្រែន បានឈានចូលបរិបទថ្មី ដោយភាពស្មុគស្មាញកាន់តែធំឡើង។ ត្រង់ចំណុចនេះ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ចិន បានអំពាវនាវជាថ្មីឱ្យក្រុងមូស្គូ និងក្រុងកៀវចូលតុចរចា ដើម្បីស្វែងរកសន្តិភាព។ បន្ថែមពីនេះ លោក វ៉ាង សង្ឃឹមថា បារាំងនឹងដើរតួនាទីដ៏សំខាន់ ក្នុងតួនាទីសម្របសម្រួលលើបញ្ហាអ៊ុយក្រែន និងបន្តកិច្ចការរបស់ខ្លួនក្នុងបញ្ហាអ៊ុយក្រែនប្រកបដោយការស្ថាបនា។   គួររំឭកថា នៅដើមខែមេសាកន្លងមក មេដឹកនាំអឺរ៉ុប បានព្រមានចិនយ៉ាងខ្លាំង ហើយទទូចមិនឱ្យបំពានទណ្ឌកម្មអឺរ៉ុបលើរុស្ស៊ី។ ចាប់តាំងពីសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែនផ្ទុះឡើង ចិនបានជំទាស់ដាក់ទណ្ឌកម្ម ហើយថែមទាំងមិនរិះគន់លើរុស្ស៊ីថែមទៀត៕    
លោក វ៉ាង យី រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន នៅថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ប្រាប់សមភាគីបារាំងថា ចិន និងសហភាពអឺរ៉ុប ជាដៃគូសហការ មិនមែនគូប្រជែងឡើយ ហើយភាគីទាំងពីរ គួរគោរពគ្នាទៅវិញទៅមុខ ពង្រឹងការយោគយល់គ្នា និងរក្សាទំនាក់ទំនងឱ្យបានស៊ីជម្រៅ។
ផ្លែប័រ ផ្លែឈើមួយនេះសម្បូរទៅដោយសារធាតុខ្លាញ់ផ្តល់សុខភាព Monounsaturated Fats និងជាប្រភពនៃប៉ូតាស្យូមដែលជាជាតិរ៉ែដ៏សំខាន់ក្នុងការគ្រប់គ្រងជំងឺលើសសម្ពាធឈាម។ វាក៏ជាប្រភពនៃវីតាមីន C, Carotenoids និងជាតិសរសៃផងដែរ។ ក្រៅពីនេះ ផ្លែប័រក៏អាចជួយរាងកាយបឺតស្រូបអង់ទីអុកស៊ីដង់ផ្សេងៗទៀតដែលយើងបានញ៉ាំពីបន្លែដូចជា ការ៉ុត និងស្ពៃស្ពីណាចជាដើម។ ផ្លែបឺរីពណ៌ខៀវ វាជាផ្លែឈើដែលសម្បូរសារធាតុ Resveratrol និង Flavonoids ដែលសុទ្ធសឹងតែជាអង់ទីអុកស៊ីដង់សម្រាប់ជួយបង្ការជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង។ អ្នកក៏អាចយកវាធ្វើជាទឹកក្រឡុកបានដែរ។ សូកូឡាខ្មៅ តាមការសិក្សាបានរកឃើញថា ការញ៉ាំសូកូឡាខ្មៅជាប្រចាំ អាចបញ្ចុះកូឡេស្តេរ៉ុលអាក្រក់ក្នុងឈាមបាន។ ចំពោះសារធាតុ Phenols ក្នុងសូកូឡាខ្មៅ ដែលមានមុខងារប្រឆាំងនឹងការរលាក និងសម្លាប់មេរោគនោះ អាចកាត់បន្ថយការប្រឈមនឹងជំងឺបេះដូងបាន។ ប្រេងអូលីវ ប្រេងអូលីវជាប្រភពនៃជាតិខ្លាញ់ Monounsaturated Fats ដ៏ល្អមួយ ដែលអាចជួយបន្ថយទាំងកម្រិតជាតិស្ករ និងកូឡេស្តេរ៉ុលក្នុងឈាម។ បន្លែពណ៌បៃតង ស្ពៃស្ពីណាច ឬត្រកួនសុទ្ធតែជាអាហារដ៏ល្អដែលអាចផ្តល់ជាតិដែក និងវីតាមីន C ដល់រាងកាយ។ របស់ទាំងពីរនេះល្អបំផុតសម្រាប់សុខភាពធ្មេញ សក់ និងឆ្អឹង ខណៈពេលដែលវីតាមីន A និងម៉ាញ៉េស្យូម សម្រាប់ជួយឲ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ស្ងប់ស្ងាត់ ចៀសផុតពីភាពខឹងនាំឲ្យគាំងបេះដូងបាន។ ថ្លើមសត្វ អ្នកជំនាញខាងជំងឺបេះដូង បាននិយាយថា ថ្លើមមានជាតិខ្លាញ់ដែលល្អចំពោះសុខភាពបេះដូង។ ស្រូវអូត ថ្វីបើស្រូវប្រភេទនេះមិនសូវមានអ្នកស្គាល់ និងញ៉ាំក៏ដោយ ប៉ុន្តែវាគឺជាអាហារមួយប្រភេទមានជាតិសរសៃរលាយ និងអាចបញ្ចុះកូឡេស្តេរ៉ុលអាក្រក់ក្នុងឈាមបានទៀត។ ដូច្នេះកាលណាកូឡេស្តេរ៉ុលអាក្រក់មិនសូវមាន វាពិតជាល្អទាំងសរសៃឈាម និងបេះដូង។ ត្រីសាលម៉ុង ត្រីសាលម៉ុងនិងត្រីសម្បូរខ្លាញ់ផ្សេងៗទៀតដូចជា ត្រីសាឌីន សុទ្ធតែជាអាហារដ៏ល្បីសម្រាប់សុខភាពបេះដូងទាំងអស់។ នេះដោយសារតែ វាផ្ទុកទៅដោយអាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គាបីច្រើន និងអាចបន្ថយការប្រឈមនឹងជំងឺក្រិនរឹងសរសៃឈាម ឬកំណកជាប់សរសៃឈាមអាក់ទែបានទៀត។ ប៉េងប៉ោះ ប៉េងប៉ោះមានវីតាមីន C ដែលល្អចំពោះបេះដូង និងសម្បូរសារធាតុ Lycopene។ វីតាមីន C ដើរតួនាទីជាអង់ទីអុកស៊ីដង់សម្រាប់ការពារកោសិកាកុំឲ្យខូចខាត ជាពិសេសកោសិកាបេះដូងតែម្តង៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh
របបអាហារដែលផ្តល់សុខភាពអាចជារឿងល្អមួយសម្រាប់សុខភាពបេះដូង។ អ្នកក៏អាចកាត់បន្ថយការកើតជំងឺបេះដូងសរសៃឈាមបានដែរតាមរយៈការញ៉ាំអាហារទាំងអស់នេះជាប្រចាំ។ មានបន្លែ និងផ្លែឈើច្រើនណាស់ដែលល្អចំពោះបេះដូង។ តាមការសិក្សាបានឲ្យដឹងទៀតថា ជំងឺបេះដូងសរសៃឈាមស្ទើរតែ ៧០ភាគរយហើយដែលអាចបង្ការបានតាមរយៈការជ្រើសរើសអាហារទទួលទានត្រឹមត្រូវ។ តើអាហារទាំងអស់នោះមានអ្វីខ្លះទៅ?
អត្ថបទទាក់ទង   បារាំងទម្លាក់ជើងឯករងអាហ្សង់ទីន ៤-៣ ដើម្បីឡើងបន្តទៅវគ្គ១/៤ផ្តាច់ព្រ័ត្រ ក្រោយការប្រកួតដំណើរការបាន៧នាទី អ៊ុយរូហ្គាយរកបានគ្រាប់បាល់បញ្ចូលទីនាំមុខសម្រាប់អ៊ុយរូហ្គាយ ដែលសម្រេចបានដោយ Edinson Cavani តាមរយៈការបញ្ជូនរបស់ Luis Suarez។ ឈានដល់នាទី៥៥ ខ្សែការពារ Pepe រកបានតាមស្មើវិញសម្រាប់ព័រទុយហ្គាល់ ប៉ុន្តែ៧នាទីក្រោយមក Cavani រកបានគ្រាប់បាល់នាំមុខសារជាថ្មី។ គ្រាប់បាល់បញ្ចូលទី២គ្រាប់របស់ Cavani និងការវាយបកតែ១គ្រាប់របស់ Pepe ជាលទ្ធផលដែលនាំឲ្យអ៊ុយរូហ្គាយ ទទួលបានកៅអីទៅវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយជាមួយបារាំងដែលបានយកឈ្នះអាហ្សង់ទីន ៤-៣ ៕
ម្ចាស់ជើងឯកពីរជំនាន់អ៊ុយរូហ្គាយ បានយកឈ្នះព័រទុយហ្គាល់ ២-១ នៅវគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយនៃពានរង្វាន់ FIFA World Cup 2018 នៅប្រទេសរុស្ស៊ី។ ជ័យជម្នះនេះនាំឲ្យអ៊ុយរូហ្គាយ ត្រូវឡើងទៅជួបបារាំងនៅវគ្គ១/៤ផ្តាច់ព្រ័ត្រ។
«ថេរ ស្ថិរ និង ថិរ» មានន័យថា ឋិតនៅបានយូរ, មាំមួន, ខ្ជាប់ខ្ជួន, រឹងប៉ឹង។    វចនានុក្រមសម្តេច ជួន ណាត បានបញ្ជាក់ថា ពាក្យ «ថេរ» សម្រាប់ប្រើជាមួយពាក្យ «ឋិត» បានជា «ឋិតថេរ» មានន័យថា តាំងនៅមាំ យឺនយូរ។    សម្រាប់ពាក្យ «ស្ថិរ» និង «ថិរ» ប្រើពីមុខពាក្យដទៃ ដូចជា ស្ថិរកម្ម (ការឋិតថេរ), ស្ថិរចិត្ត (ចិត្តរឹងប៉ឹង), ស្ថិរភាព (ភាពឋិតថេរ), ស្ថិរប្រាជ្ញា (ប្រាជ្ញាខ្ជាប់ខ្លួន), ថិរភាព (ភាពដែលឋិតថេរ)៕  ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh    
«ថេរ,ស្ថិរ និង ថិរ» ជាពាក្យដែលសរសេរខុសគ្នា តែអត្ថន័យវិញ គឺដូចគ្នា។ នេះបើយោងតាម វចនានុក្រមខ្មែររបស់សម្តេច ជួន ណាត។
មុនប៉ះគ្នាក្នុងជំនួបមិត្តភាពអន្តរជាតិនៅថ្ងៃស្អែក គ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជាលោក Leonardo Vitorino អះអាងថា កម្ពុជាមានគោលដៅខុសគ្នាពីក្រុមឥណ្ឌនេស៊ី ពោលគឺការប្រមូលផ្តុំលើកនេះកម្ពុជាគោលដៅធំៗពីរ ទី១ការប្រកួតវគ្គជម្រុះពានរង្វាន់ AFC Asian Cup 2019 និងទី២ត្រៀមសម្រាប់ស៊ីហ្គេមនៅម៉ាឡេស៊ី។ ចំណែកក្រុមឥណ្ឌូនេស៊ីមានគោលដៅតែមួយប៉ុណ្ណោះ គឺការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម។ គ្រូបង្វឹកជនជាតិប្រេស៊ីលរូបនេះបានបន្តថា ការដាក់គោលដៅផ្សេងគ្នារវាងក្រុមទាំងពីរបានធ្វើឲ្យការប្រមូលផ្តុំក៏មានលក្ខណខុសគ្នាដែរ គឺកីឡាករភាគច្រើនក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជាសុទ្ធសឹងជាកីឡាករដែលធ្លាប់ជាប់ជម្រើសជាតិនាពេលកន្លងមក។ រីឯក្រុមឥណ្ឌូនេស៊ីក្រោមការដឹកនាំរបស់គ្រូបង្វឹកថ្មីលោក      Luis Milla  មានកីឡាករភាគច្រើនជាយុវជន ពោលគឺមានកីឡាករជើងចាស់តែ៥នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ទោះបីក្រុមឥណ្ឌូនេស៊ីមានកីឡាករភាគច្រើនជាយុវជនក៏ដោយ ប៉ុន្តែវត្តមានរបស់កីឡាករជើងចាស់ទាំង៥រូបបានធ្វើឲ្យ លោក Leonardo Vitorino មានការព្រួយបារម្ភចំពោះសមត្ថភាពរបស់ក្រុមខ្លាំងមួយនេះ ហើយបានចាត់ទុកការប៉ះគ្នាក្នុងជំនួបមិត្តភាពអន្តរជាតិលើកនេះជាការប្រកួតមួយដ៏លំបាក និងមានភាពតានតឺងបំផុត។ តែយ៉ាងណា លោក Leonardo Vitorino អះអាងថា មិនធ្វើឲ្យទស្សនិកជនដែលលោកចាត់ទុកជា Super Star ខកចិត្តនោះឡើយ លោកនឹងប្រឹងប្រែងឲ្យអស់ពីសមត្ថភាពតាមតែអាចធ្វើទៅបាន។ គួររំលឹកថា ក្រុមជម្រើសកម្ពុជានឹងបើកទ្វារស្វាគមន៍ក្រុមឥណ្ឌូនេស៊ីនាវេលាម៉ោង៦:៣០នាទីល្ងាច នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិ។ ហើយក្រុមតំណាងកម្ពុជាមួយនេះ នឹងជួបប្រកួតជាមួយអាហ្វហា្គនីស្ថានក្នុងវគ្គជម្រុះពានរង្វាន់ AFC Asian Cup 2019 នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិ៕   ចាន់ វឌ្ឍនាកា សង្ឃឹមអ្នកគាំទ្រមិនបង្កអំពើហិង្សាផ្សេងៗពេលមកគាំទ្របាល់ទាត់នៅថ្ងៃស្អែក https://t.co/lruHgxy7LN Thmey Thmey (@thmeythmey) June 7, 2017
ក្រុមកីឡាករជម្រើសជាតិកម្ពុជានឹងបើកទ្វារពហុកីឡដ្ឋានជាតិស្វាគមន៍ក្រុមភ្ញៀវឥណ្ឌូនេស៊ីនាជំនួបមិត្តភាពអន្តរជាតិនៅល្ងាចថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា នេះ។ គ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជាលោក Leonardo Vitorino បានបញ្ជាក់ថា សម្រាប់ការប្រមូលផ្តុំលើកនេះកម្ពុជាមានគោលដៅខុសគ្នាពីឥណ្ឌូនេស៊ី។ តែយ៉ាងណា លោកចាត់ទុកការប៉ះគ្នាលើកនេះជាជំនួបមួយដ៏លំបាក និងតានតឹងបំផុតសម្រាប់កម្ពុជា។
  តាមរបាយការណ៍វេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក (WEF) ខណៈដែលអាកាសធាតុមានស្ថានភាពអាក្រក់ខ្លាំង ត្រូវបានគេកំណត់ថាជាហានិភ័យធំនៅឆ្នាំ២០២៤ ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ជាបញ្ហាបន្ទាប់ទីពីរហើយត្រូវ បានរកឃើញថា ជាហានិភ័យសកលធ្ងន់ធ្ងរបំផុត ក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំខាងមុខដែលអាចបង្ក ការគំរាមកំហែងជាក់លាក់មួយនៅពេលដែលមនុស្សរាប់ពាន់លាននាក់ត្រៀមនឹងចូលរួមបោះឆ្នោតសំខាន់ៗក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។   ប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ៗដូចជា អាម៉េរិក និងឥណ្ឌា និងម៉ិកស៊ិកនឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំនេះ ដោយទុកឱ្យអ្នកដឹកនាំឧស្សាហកម្ម និងនយោបាយពឹងផ្អែកលើការ ស្ទង់មតិ និងការព្យាករណ៍ដើម្បីវាយតម្លៃថាលើបរិយាកាស គោលនយោបាយនឹងទៅជាយ៉ាងណានៅឆ្នាំ ២០២៥ ។   «ការប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយនៃព័ត៌មានមិនពិត ព័ត៌មានក្លែងបន្លំ និងឧបករណ៍ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយអាចធ្វើឱ្យខូចដល់ភាពស្របច្បាប់នៃរដ្ឋាភិបាលដែលទើបជាប់ឆ្នោតថ្មី»។ ឯកសារ ខាងលើព្រមានបែបនេះ រួចបន្ថែមផងដែរថា ភាពចលាចលដែលបណ្តាលឱ្យកើតមានអាចមាន ចាប់ពីការតវ៉ាដោយហិង្សា និងឧក្រិដ្ឋកម្ម រហូតដល់ការប្រឈមមុខគ្នាស៊ីវិល និងអំពើភេរវកម្ម ក៏អាចកើតមានឡើងដោយសារការចែកចាយព័ត៌មានមិនពិតផងដែរ។   របាយការណ៍ខាងលើ ត្រូវបានរៀបចំក្នុងភាពជាដៃគូជាមួយក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រង Zurich និង ក្រុមហ៊ុន Marsh McLennan នៅមុនកិច្ចប្រជុំ WEF ប្រចាំឆ្នាំនៅសប្តាហ៍ក្រោយ។   ប្រធាន WEF លោក Borge Brende បានប្រាប់សន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃដដែលថា វេទិកា WEF ប្រចាំឆ្នាំលើកទី ៥៤ នៅទីក្រុង Davos នឹងធ្វើឡើង ហើយជជែកជុំវិញបញ្ហាភូមិសាស្ត្រនយោបាយដ៏ស្មុគស្មាញបំផុត រាប់ចាប់ពី សង្គ្រាមនៅកាហ្សា និងអ៊ុយក្រែន ដល់ការកើនឡើងបំណុល និងថ្លៃរស់នៅផងដែរ។   ក្នុងការស្ទង់មតិដដែល អ្នកជំនាញហានិភ័យចំនួនពីរភាគបីបានរំពឹងថា ពិភពលោកពហុប៉ូល ឬសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកដែលបាក់បែក នឹងលេចឡើងក្នុងទសវត្សរ៍ក្រោយដែលក្នុងនោះមហាអំណាចកណ្តាល និងមហាអំណាចនឹងប្រកួតប្រជែង កំណត់ និងអនុវត្តច្បាប់ និងបទដ្ឋានក្នុងតំបន់៕
ការស្រង់មតិរបស់វេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក (WEF) ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១០ ខែមករា បានលើកឡើងថា អ្នកឯកទេសផ្នែកហានិភ័យមើលឃើញថាអាកាសធាតុអាក្រក់ និងព័ត៌មានក្លែង ក្លាយនឹងអាចបង្កឱ្យមានវិបត្តិពិភពលោកក្នុងរយៈពេលពីរទៅបីឆ្នាំខាងមុខ។
សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសរវាងអ្នកស្រី ញឹក ស្រីល័ក្ខ អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ជាមួយយុវជន សឿង ភីរុន អតីតសិស្សនិទ្ទេស A ដូចតទៅ៖   កត្តាសុខភាព យុវជន សឿង ភីរុន ចង់ផ្ដោតលើការទទួលទានអាហារណាដែលជំនួយដល់សុខភាព, ឆាប់ចូលគេង, ញ៉ាំទឹកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់។ លើសពីនេះ កុំព្យាយាមដាក់សម្ពាធទៅលើខ្លួនឯង ដោយតាំងចិត្តថា ធ្វើឱ្យអស់ពីលទ្ធភាព, ស្វែងរកអ្វីដែលជាការលើកទឹកចិត្ត, គិតថាការប្រឡងដូចទៅនឹងការប្រឡងនៅក្នុងថ្នាក់។ ភីរុន បន្តថា សិស្សត្រៀមប្រឡង ក៏ត្រូវត្រៀមខ្លួនផងដែរ។ ចំណុចនេះ គឺត្រូវរៀបចំសម្ភារសម្រាប់ត្រៀមប្រឡងឱ្យបានគ្រប់, កាតសិស្ស និងនាឡិកា។ ដោយឡែក ចំណុចសំខាន់ចុងក្រោយ គឺការរំឭកមេរៀន លើមុខវិជ្ជាទាំង៧ សម្រាប់ការប្រឡង។   សូមបញ្ជាក់ថា សម័យប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិឆ្នាំ២០២៣នេះ នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី ៦ ខែវិច្ឆិកាខាងមុខនេះ៕  
យុវជន សឿង ភីរុន សិស្សនិទ្ទេស A ឆ្នាំ២០២២ បានចែករំលែកបទពិសោធន៍៤ចំណុច ដែលគួរធ្វើក្នុងរយៈពេល ១សប្ដាហ៍មុនពេលប្រឡង។ បើតាមអតីតសិស្សនិទ្ទេស Aរូបនេះ សិស្សានុសិស្សទាំងអស់ ត្រូវថែទាំសុខភាព, កុំដាក់សម្ពាធលើខ្លួនឯង, ការត្រៀមខ្លួន និងរំឭកមេរៀន។
អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់លោកស្រី អេនជេឡា មឺហ្គែល បានបង្ហើបមិនលាក់លៀមក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយជាមួយទូរទស្សន៍រដ្ឋអាល្លឺម៉ង់ Das Erste នៅថ្ងៃអាទិត្យទី ១០ ខែមិថុនាថា ស្ថានភាពមិនសូវល្អឡើយក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្ត  ហើយកិច្ចប្រជុំលើកនេះ ជាបទពិសោធន៍មួយដែលដែលអាក្រក់មិនគួរឲ្យជួបសម្រាប់លោកស្រីដែរ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចប្រជុំនេះដែរ លោកស្រី មឺហ្គែល បានរៀបរាប់ពីភាពប្រទាំងប្រទើសគ្នារវាងអាមេរិកនិងសម្ព័ន្ធមិត្តឯទៀតនៅក្នុង និងបន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំដែរ។ លោកស្រីមិនពេញចិត្តសោះចំពោះសកម្មភាពរបស់លោក ត្រាំ ដែលក្រឡាស់សម្តីឈប់ចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៃកិច្ចប្រជុំផងនោះ។ បើតាមសារព័ត៌មានអឺរ៉ុប Politico លោកស្រីបាននិយាយថា៖«ស្ថានការណ៍មិនល្អទេ។ ខ្ញុំមិនគិតថា  ការបន្តបង្កើនការប្រើប្រាស់ភាសាអុជអាលគ្នាមិនជួយស្រោចស្រង់ស្ថានការណ៍ឲ្យប្រសើរឡើងឡើយ។ ពេលខ្លះវាហាក់បីដូចជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកគិតថា មានភាគីតែម្ខាងប៉ុណ្ណោះដែលឈ្នះ ហើយអ្នកផ្សេងទៀតចាញ់»។ មេដឹកនាំអាល្លឺម៉ង់រូបក៏បានស្នើដោយប្រយោលទៅមេដឹកនាំអាមេរិកឲ្យរក្សាភាពគួរសមច្រើនជាងនេះក្នុងការចរចា ឬកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ខណៈលោកស្រីក៏សន្យា មិនឲ្យគេកេងប្រវ័ញ្ចអឺរ៉ុបបន្តទៀតដែរ។ ទោះជាបីអាមេរិកបែរខ្នងក៏ដោយ លោកស្រី មឺហ្គែល គូសបញ្ជាក់ថា អាល្លឺម៉ង់នៅគាំទ្រសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនេះដដែល។ តាមពិតទៅ ដំបូងឡើយមេដឹកនាំអាមេរិកយល់ព្រមគាំទ្រសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនេះដែរ ប៉ុន្តែលោក ត្រាំ ប្តូរចិត្តវិញភ្លាមៗក្រោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដាលោក ចាស្ទីន ទ្រូដូ ថ្លែងពីជំហររបស់កាណាដាក្នុងការតបតនឹងការដាក់ពន្ធនាំចូលចិត្តលើដែកថែប និងអាលុយមីញ៉ូមរបស់អាមេរិកក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានបិទកិច្ចប្រជុំនោះ។ សម្តីលោកស្រីមឺហ្គែល ទំនងជាសំដៅលើការវាយប្រហារដោយពាក្យសម្តីជាបន្តបន្ទាប់របស់លោក ត្រាំ តាមបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គម Twitter ចាប់ពីថ្ងៃសៅរ៍ពេលលោកចាកចេញមកប្រជុំនៅសិង្ហបុរីនោះ។ លោក ត្រាំ និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ខ្លួនផងនោះចាត់ទុកលោក ចាស្ទីន ទ្រូដូ ជាមនុស្សមិនស្មោះត្រង់លួចវាយប្រហារអាមេរិកពីក្រោយខ្នងថែមទៀត។ លោកស្រី មឺហ្គែល មិនពេញចិត្តឥរិយាបថរបស់លោក ត្រាំ យូរគ្រាន់មកហើយ ជាពិសេសការសម្រេចចិត្តចាកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិជាច្រើនដូចជាកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ និងកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ ២០១៥នោះ។ ជានិច្ចជាកាលលោកស្រីបង្ហាញអារម្មណ៍ខកចិត្តខ្លាំងដែលមិនអាចបញ្ចុះបញ្ចូលមេដឹកនាំអាមេរិកឲ្យជឿជាក់លើអ្វីដែលសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកកំពុងធ្វើផង។ ដោយឡែក ក្រៅពីអធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ ប្រមុខរដ្ឋបារាំងលោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង ក៏ព្រលះលោក ត្រាំ ដូចគ្នាដែរជុំវិញការដកការគាំទ្ររបស់អាមេរិកចំពោះសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនេះ។ លោកម៉ាក្រុង បានពន្យល់ថា សកម្មភាពរបស់លោក ត្រាំបង្ហាញ មិនច្បាស់លាស់ និងគ្មានហេតុផលឡើយ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ស្រង់សម្តីលោក ម៉ាក្រុងថ្លែងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការវិមានប្រធានាធិបតីដូច្នេះ៖ «យើងចំណាយពេលពីរថ្ងៃដើម្បីតាក់តែងសេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះនិងកំណត់ការប្តេជ្ញាចិត្តនានាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា។ យើងគាំទ្រសេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ហើយអ្នកណាក៏ដោយដែលដើរចេញ ហើយបែរខ្នងដាក់យើងបង្ហាញថា គេកំពុងបង្ហាញពីភាពមិនច្បាស់លាស់ និងភាពគ្មានហេតុផលរបស់គេដែរ»។ «កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិមិនអាចពឹងផ្អែកអារម្មណ៍ខឹងសម្បារ និង ទើសទាល់នឹងពាក្យបន្តិចបន្តួចឡើយ។ យើងគួរតែមានភាពម៉ត់ចត់ និង រក្សាឥរិយាបល្អដូចអ្នកដទៃទៀតផង»។ លោក ម៉ាក្រុង បន្ថែមដូច្នេះដោយលោកចង់សំដៅលើលោក ដូណាល់ ត្រាំ ទោះមិននិយាយចំឈ្មោះក្តី។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមប្រទេស G7 និយាយពីអ្វីខ្លះ? តាមពិតទៅ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមដ៏ចម្រូងចម្រាសដែលដាក់ចេញក្រោយកិច្ចប្រជុំប្រទេសប្រាំពីរនេះផ្តោសំខាន់លើបញ្ហាជាច្រើនជាពិសេសគឺពាណិជ្ជកម្មសេរី ត្រឹមត្រូវ យុត្តិធ៌ម និងស្មើភាពគ្នាដែលមានសារសំខាន់ខ្លាំងក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនយោបាយគាំពារនិយមដែរ។ ក្រៅពីបញ្ហានេះ ភាគីពាក់ព័ន្ធក៏ឯកភាពគ្នាលើបញ្ហាជាច្រើនផ្សេងទៀតដែរដូចជាបញ្ហារុស្ស៊ី អ៊ីរ៉ង់ ប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការអប់រំរបស់ស្ត្រី។ សមាជិកក្រុមប្រទេសប្រាំពីរបានឯកភាពគ្នាទាមទារឲ្យរុស្ស៊ីព្ឈប់ឥរិយាបថបង្កអស្ថិរភាពរបស់ខ្លួនក្នុងតំបន់និងបញ្ឈប់ការគាំទ្ររបបដឹកនាំស៊ីរីផងដែរ។ ចំណែកបញ្ហាអ៊ីរ៉ង់មេដឹកនាំប្រទេសសមាជិកបន្តប្តេជ្ញាធ្វើយ៉ាងណាធានាថា កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ជាកម្មវិធីដែលមិនប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខ និងស្ថិរភាពតំបន់ឬពិភពលោកឡើយ។  ចំណែកបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុវិញ អាមេរិកមិនចូលរួមជាមួយប្រទេសប្រាំមួយផ្សេងទៀតឡើយ អាមេរិកបដិសេធចុះកិច្ចព្រមព្រៀងប្តេជ្ញាចិត្តបន្តអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ ២០១៥ ព្រោះលោក ត្រាំ បានប្រកាសដកអាមេរិកពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះរួចទៅហើយនោះ។ ចុងក្រោយគឺ ការអប់រំរបស់ស្ត្រី។ សមាជិកឯកភាពគ្នាផ្តល់មូលនិធិមានទំហំ ២,៩ ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់ជួយទ្រទ្រង់ការអប់រំរបស់ស្ត្រី ឬកុមារីដែលកំពុងប្រឈមភាពក្រីក្រលើពិភពលោកផងដែរ៕
មេដឹកនាំបារាំង និងអាល្លឺម៉ង់ បានរិះគន់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ ពេញៗមាត់ ក្រោយពេលដែលមេដឹកនាំប្រទេសមហាអំណាចរូបនេះប្តូរសម្តីឈប់ទទួលយកសេចកី្តថ្លែងការណ៍រួមនៃកិច្ចប្រជុំប្រទេសឧស្សាហកម្មទាំងប្រាំពីរ (G7) នៅកាណាដា។ អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ស្នើឲ្យមេដឹកនាំអាមេរិកគួរសមជាងនេះក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្ត ខណៈប្រធានាធិបតីបារាំងផ្តាំប្រាប់លោក ត្រាំ ថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិមិនអាចពឹងផ្អែកអារម្មណ៍មួរម៉ៅឆាប់ខឹង និង ទើសទាល់នឹងពាក្យបន្តិចបន្តួចឡើយ។
   «ឥឡូវនេះ ខ្ញុំដឹងថា មានកំហុស ហើយមានវិប្បដិសារី និងស្តីបន្ទោសខ្លួនឯង» ។ លោក Ma Guoqiang លេខាធិការបក្សកម្មុយនីស្តប្រចាំក្រុង វូហាន បញ្ជាក់បែបនេះក្នុងបទសម្ភាសជាមួយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋចិន CCTV ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រូបនេះ សង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រសិនបើវិធានការតឹងរឹង ត្រូវបានអនុវត្តលឿនជាងនេះ លទ្ធផលនឹងប្រសើរជាងពេលបច្ចុប្បន្ន។    ទីក្រុង វូហាន និងក្រុងដទៃទៀតដែលហ៊ុមព័ទ្ធជុំវិញខេត្ត ហូប៉ី បានបិទបណ្ដាញដឹកជញ្ជូនប្រជុំជនទាំងអស់ និងផ្អាកជើងហោះហើរចេញទៅក្រៅ ចាប់ពីថ្ងៃ ២៣ ខែមករាកន្លងទៅ ។ ទន្ទឹមនេះរដ្ឋាភិបាល ក៏ទទូចឲ្យប្រជាពលរដ្ឋកុំចាកចេញពីទីក្រុងនេះ ប្រសិនបើគ្មានកាលៈទេសៈពិសេសណាមួយទេនោះ។ កត្តានេះធ្វើឲ្យមនុស្សប្រមាណ ៥៦ លាននាក់ ជាប់ឃាំងនៅផ្ទះ។  អត្ថបទទាក់ទង   អ្នកស្លាប់ដោយសារកូរ៉ូណាវីរុសឡើងដល់២៥៩នាក់ ខណៈអ្នកឈឺមានជាង១ម៉ឺននាក់   WHO ប្រកាសអាសន្នសកល ខណៈអ្នកស្លាប់ព្រោះកូរ៉ូណាវីរុសឡើងដល់ ២១៣នាក់   អភិបាលក្រុងវូហាន សារភាពថា អសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងវិបត្តិកូរ៉ូណាវីរុស   ចិន បិទច្រកចេញចូលទាំងអស់នៃក្រុងវូហាន ដែលជាសម្បុកជំងឺរលាកសួតថ្មី    បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ដែលដកស្រង់សម្តីលោក Ma អំឡុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋចិន CCTV មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រូបនេះ បានអះអាងថា ចំណាត់ការរាតត្បាតនេះ គប្បីត្រូវបានធ្វើឡើងយ៉ាងហោចណាស់ ១០ ថ្ងៃមុននេះ។ ត្រង់នេះ លោក លើកឡើងបែបនេះថាលោកគិតថា ប្រសិនបើអាជ្ញាធរក្រុងវូហាន បានចាត់វិធានការបែបនេះឲ្យទាន់ពេលវេលានោះ ការរីករាលដាលនៃជំងឺនេះ ប្រហែលមិនអាក្រក់ដល់ថ្នាក់នេះហើយ។    គិតមកត្រឹមព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ ទី០១ កុម្ភៈ អ្នកស្លាប់ព្រោះជំងឺរលាកសួតបង្កឡើងដោយមេរោគកូរ៉ូណាប្រភេទថ្មី (2019-nCov) ឡើងដល់ ២៥៩នាក់ ហើយអ្នជំងឺទូទាំងពិភពលោកឡើងដល់ជាង១១០០០នាក់ផងដែរ។  វីរុសនេះ បានរាលដាលដល់ជាង២០ប្រទេសហើយ ទាំងអាស៊ី អឺរ៉ុប និងមជ្ឈិមបូព៌ាផងដែរ។   ក្រៅពីចិន និងរដ្ឋបាលពិសេសហុងកុង ម៉ាកាវ និងតៃវ៉ាន់ ប្រទេស២៣ផ្សេងទៀតដែលមានអ្នកជំងឺកូរ៉ូណាវីរុសរួមមាន ថៃ ជប៉ុន សិង្ហបុរី កូរ៉េខាងត្បូង អូស្ត្រាលី ម៉ាឡេស៊ី បារាំង សហរដ្ឋអាមេរិក អាល្លឺម៉ង់ វៀតណាម អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម កាណាដា អ៊ីតាលី រុស្ស៊ី ចក្រភពអង់គ្លេស កម្ពុជា ហ្វាំងឡង់ ឥណ្ឌា ណេប៉ាល់ ហ្វីលីពីន ស្រីលង្កា ស៊ុយអែត និងអេស្ប៉ាញ៕  
ការឆ្លើយតបយឺតយ៉ាវរបស់ចិនក្នុងការរកឃើញការឆ្លងកូរ៉ូណាវីរុសប្រភេទថ្មីដ៏កាចសាហាវ បានធ្វើឲ្យការរីករាលដាលកាន់តែអាក្រក់ខ្លាំង។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ចិនមកពីទីក្រុង វូហាន ដែលជាទីកន្លែងវីរុសផ្ទុះ អះអាងបែបនេះ នៅថ្ងៃសុក្រ ៣១ ខែមករា ។
  កម្មវិធីពិសេសនេះ នឹងមានការផ្សាយផ្ទាល់លើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ MyTV ចាប់ពីម៉ោង៨យប់ ដល់៩យប់ ដោយមានការចូលរួមសម្តែងដ៏អស្ចារ្យ ពីតារាចម្រៀងល្បីឈ្មោះជាច្រើនរូបដើម្បីផ្តល់ការកម្សាន្តសប្បាយជូនទស្សនិកជន មានដូចជា លោក ឆន សុវណ្ណរាជ និង កញ្ញា មាស សុខសោភា។    កម្មវិធីនេះ ធ្វើឡើងសម្រាប់តែអតិថិជនដែលបានជាវស្រាបៀ ABC Extra Stout និង Tiger សម្រាប់កម្មវិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ខ្លួន។ សម្រាប់ការចាប់រង្វាន់លើកទីមួយនេះ ស្រាបៀ ABC Extra និង Tiger នឹងប្រគល់រង្វាន់ដំណើរកម្សាន្តក្រេបចន្ទទឹកឃ្មុំជាច្រើនរង្វាន់ ជូនគូស្វាមីភរិយាថ្មី ដែលមានមហាសំណាងដូចជាដំណើរកម្សាន្តនៅទីក្រុងឡុងដ៍ របស់ស្រាបៀ ABC Extra Stout ចំនួន ២រង្វាន់  និងដំណើរកម្សាន្តនៅទីក្រុងស៊ីដនី ប្រទេសអូស្ត្រាលីនិងទឹកប្រាក់ ១៥០០ ដុល្លារ របស់ស្រាបៀTiger ចំនួន ៥ រង្វាន់។   តើគូស្វាមីភរិយាគូណាខ្លះ ជាម្ចាស់រង្វាន់ដ៏អស្ចារ្យទាំងនេះ?  សូមកុំភ្លេចចូលរួមទស្សនា និងតាមដានទាំងអស់គ្នា!!!   អបអរពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់លោកអ្នកជាមួយស្រាបៀលំដាប់ពិភពលោក។    ពិសាដោយការទទួលខុសត្រូវ៕  (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)
រាជធានីភ្នំពេញ៖ នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី៣១ ខែមីនាខាងមុខនេះ ស្រាបៀ ABC Extra Stout និង Tiger នឹងរៀបចំការចាប់រង្វាន់ជ័យមង្គលលើកទីមួយ សម្រាប់កម្មវិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍រដូវកាលឆ្នាំ ២០១៨-២០១៩។
  «Chloroquine និង hydroxychloroquine អាចបង្កផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ។» នេះជាព្រមានរបស់ទីភ្នាក់ងារសុខភាពសាធារណៈរបស់កាណាដា នៅលើវេបសាយរបស់ខ្លួន នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា។ ស្ថាប័នដដែលនេះ ព្រមានទៀតថា ការប្រើប្រាស់ថ្នាំទាំងពីរនេះ គួរធ្វើឡើងក្រោមការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យប៉ុណ្ណោះ។    ការព្រមាននេះ ធ្វើឡើងជាមួយនឹងការព្រួយបារម្ភថា ប្រជាជនកាណាដា អាចទិញថ្នាំពីរមុខនេះ ដើម្បីប្រើប្រាស់ដោយផ្ទាល់សំដៅការពារ ឬព្យាបាលជំងឺ COVID-19 ។ បើតាមអាជ្ញាធរសុខាភិបាលកាណាដា ថ្នាំទាំងពីរប្រភេទដែលជាថ្នាំព្យាបាលជំងឺគ្រុនចាញ់នោះ អាចបង្កដោយឲ្យមានបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរដល់ចង្វាក់បេះដូង។    សម្រាប់កាណាដា chloroquine និង hydroxychloroquine ត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យប្រើប្រាស់តែលើជំងឺគ្រុនចាញ់ និងជំងឺទាក់ទងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំប៉ុណ្ណោះ។ ថ្នាំពីរប្រភេទនេះ ក៏ត្រូវរកឃើញថា បង្កបញ្ហាឲ្យក្រលៀន និងថ្លើម ធ្វើឲ្យជាតិស្ករធ្លាក់ចុះ ហើយប៉ះពាល់ប្រព័ន្ធប្រសាទទៀតផង។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានសុខាភិបាលខាងលើអះអាងថា ផលប៉ះពាក់លើចង្វាក់បេះដូង ដែលជាករណីធ្ងន់ធ្ងរបំផុត អាចធ្វើឲ្យបាត់បង់ជីវិតទៀតផង។    មិនមែនតែកាណាដាឡើយ ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងឱសថអឺរ៉ុប និងអាមេរិក ក៏ធ្លាប់បានព្រមានពីគ្រោះថ្នាក់ នៃការប្រើប្រាស់ថ្នាំ chloroquine និង hydroxychloroquine ផងដែរ បើទោះជាថ្នាំទាំងនេះ មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការព្យាបាលជំងឺ COVID-19 ។ សូម្បីតែប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏គាំទ្រឲ្យប្រើប្រាស់ទាំងពីរនេះទៀតផង៕
អាជ្ាញធរសុខាភិបាលកាណាដា បានចេញសេចក្ដីព្រមានមួយ ពាក់ព័ន្ធការប្រើប្រាស់ថ្នាំព្យាបាលគ្រុនចាញ់ chloroquine និង hydroxychloroquine ដើម្បីព្យាបាលជំងឺរលាកសួតបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19) ឬក៏យកធ្វើជាវ៉ាក់សាំង។ ថ្នាំទាំងពីរប្រភេទនេះ ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលាយ នៅមន្ទីរពេទ្យនៅប្រទេសជាច្រើន ដើម្បីព្យាបាលជំងឺ COVID-19 ។ ប៉ុន្តែប្រជាជនសាមញ្ញជាច្រើន ក៏នាំគ្នាទិញថ្នាំទាំងពីរមុខនេះ ដើម្បីការប្រើប្រាស់ដោយមិនសមស្រប។
  មានស្រុកកំណើតនៅខេត្តសៀមរាប លោក ទួន សុខគា ហៅគ្រូណាំ បានបើកក្លឹបបណ្ដុះបណ្ដាល វប្បធម៌ខ្មែរអង្គរ នៅកំឡុងឆ្នាំ២០១៩ ដោយទីតាំងដំបូងស្ថិតនៅក្បែរវត្តពោធិវង្ស ឬវត្តថ្មី។ ក្រោយមក ក្លឹបនេះបានប្ដូរទីតាំងទៅលើដីជួលមួយកន្លែងស្ថិតនៅភូមិចុងកៅស៊ូ សង្កាត់ស្លក្រាម ក្រុងសៀមរាប។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ លោកគ្រូ ណាំ រៀបរាប់ថា ការបង្កើតក្លឹបសិល្បៈនេះឡើងដោយចិត្តស្រឡាញ់ និងចង់ចែករំលែកដល់ក្មេងៗ។ លោកបន្តថា៖« គោលបំណងចង់ចែករំលែកចំណេះដឹង និងចូលរួមថែរក្សាអ្វីដែលយើងមាន ចង់ឱ្យក្មេងចូលរួមស្គាល់ពីវប្បធម៌ និងគោលដៅខ្ញុំ ចង់ឃើញក្មេងចូលរួម និងផ្សព្វផ្សាយច្រើន ដែលធ្វើឱ្យគាត់មានរបរ មានចំណូលទៅអនាគត»។    ក្លឹបបណ្ដុះបណ្ដាលវប្បធម៌ខ្មែរអង្គរ មានបង្រៀនសិល្បៈចម្រុះរួមមាន របាំបុរាណ ទម្រង់រឿងក្បាច់បុរាណ ខោល ប្រពៃណី ភ្លេង ល្បុកតោ និងសិល្បៈមួយចំនួនទៀត។ លោកគ្រូ ណាំ បញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្នក្លឹបរបស់ លោកកំពុងបង្ហាត់សិស្សជាង៥០នាក់ ខណៈដែលកន្លងមកមានសិស្សជាង១០០នាក់ហើយ ដែលហាត់រៀននៅកន្លែងនេះ។  គ្រូនៅក្នុងក្លឹបនេះមាន៧នាក់ ភាគច្រើនជាគ្រូស្ម័គ្រចិត្ត។    ក្រៅពីហាត់រៀន សិស្សនៅក្លឹបនេះកន្លងមក ក៏ធ្លាប់បានចេញទៅសម្ដែងក្នុងពិធីច្រើនដែរ តែភាគច្រើន លោក សុខគា ផ្តោតលើកម្មវិធីសប្បុរសធ៌ច្រើន ដោយយល់ពីគោលគំនិតនៃកម្មវិធីស្រដៀងនឹងគំនិតចង់ ជួយសង្គម និងចែករំលែកដូចគ្នា។   ទើបផ្លាស់ប្ដូរទីតាំងថ្មី ក្លឹបសិល្បៈនេះកំពុងខ្វះថវិកាសម្រាប់សង់រោងសម្ដែង ពិសេសពិបាកនៅពេលភ្លៀង។ លោក សុខគា ស្នើឱ្យ មហាជនជួយក្លឹបនេះដើម្បីអនាគតក្មេងៗ ហើយក្លឹបនេះត្រៀមទទួល សិស្សជាច្រើនបន្ថែមទៀត ដើម្បីរៀនសិល្បៈវប្បធម៌ដោយឥតគិតថ្លៃ។   ជាក្មេងកំព្រា និងមានបន្ទុកចិញ្ចឹមបងប្អូន៥នាក់ លោក សុខគា ធ្លាប់រៀនសិល្បៈនៅមន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រ សិល្បៈ នៅទីតាំងចាស់ ដែលលោកបញ្ជាក់ថា រៀនមិនសូវដិតដល់ទេ។ ជាបន្តបន្ទាប់លោកដើររៀនតាម អង្គការដែលគេបង្រៀនមិនយកប្រាក់ និងឆ្លៀតពេលរត់តុចិញ្ចឹមគ្រួសារ។   ទៅអនាគត គ្រូសិល្បៈរូបនេះ ចង់បន្តអាជីពបង្រៀនសិល្បៈនេះ និងចង់បើកកន្លែងសម្ដែង ដោយស្វាគមន៍ទេសចរគ្រប់ទិសទីចូលទស្សនា និងចូលរួមក្នុងស្មារតីបរិច្ចាគសម្រាប់ទ្រទ្រង់ក្លឹប និងការលក់សំបុត្រចូលទស្សនាការសម្ដែងជាដើម៕    
សៀមរាប៖ ជាសិល្បករមួយរូប លោក ទួន សុខគា មានចិត្តស្រឡាញ់វប្បធម៌សិល្បៈខ្មែរជាខ្លាំង និងប្រឹងរកមធ្យោបាយសព្វបែបយ៉ាង ក្នុងន័យអភិរក្ស ថែរក្សា និងផ្សព្វផ្សាយទៅកាន់មហាជន គ្រប់ស្រទាប់។ ទីបំផុតលោកបានបង្កើតក្លឹបបណ្ដុះបណ្ដាលសិល្បៈមួយឡើង ដើម្បីជាកន្លែងសម្រាប់ បណ្ដុះគ្រាប់ពូជសិល្បៈបន្ត។
  កម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក(WFP) បានជ្រើសរើសយកព្រលានយន្តហោះចំនួន៩ នៅលើសកលលោក ដើម្បីបំពេញបេសកកម្មជំនួយមនុស្សធម៍ពិសេសរបស់ខ្លួន។ គេរំពឹងថា ចាប់ពីដើមឧសភា និងរយៈពេលពេញមួយខែនេះ នឹងមានការហោះហើរចំនួន៣៥០ដង ដើម្បីដឹកជញ្ជូនសម្ភារៈវេជ្ជសាស្ត្រ ក៏ដូចជាក្រុមការងារមនុស្សធម៍ផងដែរ។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters ។   ជើងហោះហើរដំបូងរបស់ WFP នេះ បានហោះចេញពីប្រទេសប៊ែលហ្ស៊ិក ដោយដឹកយកសម្ភារវេជ្ជសាស្ត្រចំនួន១៦តោន ដែលក្នុងនោះរួមមានម៉ាស់ ស្រោមដៃ ថ្នាំ និងស៊ឺរ៉ាំង ទៅកាន់ប្រទេសបួគីណាហ្វាសូ នៅតំបន់អាហ្វ្រិកខាងលិច។   តាំងតែពីពេលដែលជំងឺCOVID-19 ក្លាយជាជំងឺរាតត្បាតសកលមក ការហោះហើរនៅជុំវិញពិភពលោកត្រូវបានផ្អាក។ ការផ្អាកហោះហើរទាំងនេះ បណ្តាលឲ្យអ្នកធ្វើការងារមនុស្សធម៍រាប់ម៉ឺននាក់មិនអាចហោះហើរបាន និងរាំងស្ទះដល់ការដឹកជញ្ជូនសម្ភារៈតាមផ្លូវអាកាសផងដែរ។ លោក Amer Daoudi នាយកទទួលបន្ទុកការឆ្លើយតបនឹង COVID-19 របស់ WFP និយាយថា សព្វថ្ងៃនេះការស្វែងរកយន្តហោះដឹកជញ្ជូនជារឿងគួរឲ្យរន្ធត់ ព្រោះតម្លៃបានកើនឡើងពី៤ទៅ៥ ដង។    WFP ដែលទទួលបន្ទុកភស្តុភាររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ បានចុះកិច្ចសន្យាជាមួយក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូននានាលើប្រតិបត្តិការហោះហើររយៈពេលវែង និងរក្សាតម្លៃឲ្យនៅសមរម្យ។ លោក Daoudi បានបញ្ជាក់ថា៖ «យើងត្រូវការសមត្ថភាពដឹកជញ្ជូនក្នុងការជួយប្រទេសដែលងាយរងគ្រោះនៅជុំវិញពិភពលោក ហើយការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាសអាចទៅដល់ប្រទេសជាង១២០។»    លោកបន្ថែមថា ការដឹកជញ្ជូនតាមយន្តហោះនេះនឹងមានរយៈពេលពី៣ ទៅ៤ខែ ហើយក៏អាចពន្យារផងដែរ។ ប៉ុន្តែការដឹកជញ្ជូននេះក៏អាចបញ្ឈប់ផងដែរ បើសិនយន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរ បើកប្រតិបត្តិការឡើងវិញ។   ការដឹកជញ្ជូនតាមជើងយន្តហោះនេះ អាចប្រើបានសម្រាប់ដឹកជញ្ជូនសម្ភារៈមនុស្សធម៍គ្រប់ប្រភេទ និងអ្នកធ្វើការងារមនុស្សធម៍គ្រប់រូប។ ជើងហោះហើរដំបូងកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា បានដឹកជញ្ជូនសម្ភារៈរបស់អង្គការយូនីសេហ្វ (UNICEF) និងគណៈកម្មាធិការកាកបាទក្រហមអន្តរជាតិ(ICRC)៕
អង្គការសហប្រជាជាតិតាមរយៈកម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក (WFP) នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា បានបញ្ជូនយន្តហោះដឹកជំនួយសម្ភារៈវេជ្ជសាស្ត្រជាលើកដំបូងទៅកាន់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដែលងាយរងគ្រោះដោយសារជំងឺ COVID-19 ។ យន្តហោះ ក្លាយជាប្រឈមសម្រាប់យុទ្ធនាការនេះ។
  ការហ្វឹកហាត់ផ្នែកកម្លាំងបានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការទប់កុំឲ្យកីឡាករអស់ស៊ុហ្វ និងមិនងាយរងរបួសងាយៗ។ គ្រូបង្វឹក ហ៊ុន ច័ន្ទរាជ្យ នៃក្លិបប្រដាល់ Cambodian Top Team (CTT) បានជួលគ្រូជំនាញផ្នែកកម្លាំងលោក Mark Chen ដើម្បីពង្រឹងកីឡាករខ្លួន។ ការហ្វឹកហាត់ខ្លាំង កីឡាករណាក៏អាចធ្វើបាន ប៉ុន្តែការហ្វឹកហាត់ត្រឹមត្រូវបានបច្ចេកទេសទើបលំបាក។   ឆ្លងកាត់ការបង្វឹកផ្នែកកាយសម្បទាដល់កូនសិស្សនៅ CTT រយៈពេលប្រមាណជា ៣ ខែ គ្រូបង្វឹករូបនេះបង្ហើបអំពីអត្ថប្រយោជន៍ និង ចំណុចសំខាន់ៗនានា តាមរយៈផ្ដល់បទសម្ភាសន៍ដល់ ONE ដូចខាងក្រោម។    ONE: ជម្រាបសួរលោក Mark តើរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំហើយដែលលោកមកធ្វើការនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា?    ចម្លើយ៖ ខ្ញុំបានមកប្រទេសកម្ពុជានៅឆ្នាំ ២០១៤។ ខ្ញុំទទួលការងារនៅមន្ទីរព្យាបាលឯកជនមួយកន្លែង។ នៅទីនោះ យើងបានផ្ដល់ឲ្យពលរដ្ឋនូវសេវាកម្មជាច្រើន ដូចជាការព្យាបាលឆ្អឹងខ្នង ជំងឹផ្សេងៗ និង ការវះកាត់នានា។ ការងាររបស់ខ្ញុំគឺជួយឲ្យអ្នកជំងឺត្រលប់ទៅសភាពដើមវិញក្នុងការរស់នៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ និង ជួយសម្រួលសកម្មភាពហាត់ ឬ ហាត់កីឡាជាដើម។ ដល់ឆ្នាំ ២០១៧ ខ្ញុំបានចាកចេញពីមន្ទីរព្យាបាលឯកជននោះ មកបើករបររកស៊ីខ្លួនឯង ឈ្មោះថា «Banteay Center» ដែលខ្ញុំអាចផ្ដោតលើផ្នែកកម្លាំង និង ផ្ដោតលើការងារបង្វឹកកីឡាករ។ បន្ទាប់មកទៀតយើងបានបើកធ្វើតេស្តសម្រាប់កីឡាករ ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ដែលជាគម្រោងដំបូង។ ក្រោយមានភាពល្អប្រសើរឡើងផ្នែកកម្លាំង ទើបថ្នាក់ដឹកនាំក្លិបព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងផ្ដល់ឱកាសការងារជាប្រធានផ្នែកបង្វឹកកម្លាំង និង កាយសម្បទានៅក្លិប។ ដោយសារភាពរីកចម្រើនពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ឥឡូវនេះយើងមានគ្រូបង្វឹកចំនួន ៣ រូបដឹកនាំបង្វឹក Gym និង មើលថែទាំងកីឡាករ។  ONE៖ មុនផ្លាស់មកធ្វើការនៅកម្ពុជា តើលោកមានប្រវត្តិការងារយ៉ាងណាដែរ?    ចម្លើយ៖ ខ្ញុំបានធ្វើការជាអ្នកបង្វឹកផ្នែកកម្លាំង, និង ជំនាញផ្នែកអាហារូបត្ថម្ភតាំងពីឆ្នាំ ២០០៩ មក។  អំឡុងពេលខ្ញុំសិក្សាខ្ញុំបានធ្វើការនៅកន្លែង Gym មួយដោយមិនទទួលបានប្រាក់ខែ ប៉ុន្តែ ខ្ញុំបានរៀន និងទទួលបានកាតសមាជិកឥតបង់ថ្លៃ។ អំឡុងពេលនោះ ខ្ញុំអនុវត្តន៍នូវអ្វីដែលខ្ញុំបានរៀន។ បន្ទាប់មកទៀតខ្ញុំបានធ្វើការនៅកន្លែង Gym ធំមួយនៅប្រទេសហុល្លង់ ក្នុងនាមជាអ្នកជំនាញស្តារនីតិសម្បទា។    ONE៖ បន្ទាប់ពីបង្ហាត់ដល់កូនសិស្សនៅ CTT រយៈពេលប្រមាណ ៣ ខែ  តើលោកយល់យ៉ាងណាចំពោះភាពរីកចម្រើនរបស់ពួកគេ?    ចម្លើយ៖ ការវាយតម្លៃកីឡាករមានពីរប្រភេទ គឺ  «អត្តនោម័តិ » និង «សត្យានុម័ត»។ អត្តនោម័តិ មានភាពងាយស្រួលបំផុតដោយគ្រាន់តែសួរកីឡាករ អារម្មណ៍យ៉ាងណាក្រោយហ្វឹកហាត់ ហើយ យើងទទួលបានភាពកែតម្រូវត្រលប់មកវិញ។ មើលទៅពួកគេមានការបម្លាស់ទីល្អជាងមុន រាងកាយមើលល្អជាងមុន និង មើលទៅសប្បាយចិត្ត។ នេះជាការវាស់ស្ទង់ខាងក្រៅ។ ប៉ុន្តែ «សត្យានុម័ត» វិញយើងត្រូវធ្វើតេស្ដតាមកម្មវិធីរបស់យើង។ ការធ្វើតេស្ដគឺជាការវាយតម្លៃចំពោះកម្លាំងរបស់ពួកគេ សន្ទុះ ភាពអំណត់ ភាពរហ័សរហួន និង ភាពបត់បែន។ ពេលនេះយើងកំពុងតែព្យាយាមរៀបចំថ្ងៃខែដើម្បីធ្វើតេស្ដឡើងវិញ ថាតើពួកគេនឹងរីកចម្រើនកម្រិតណាដែរផ្នែកកម្លាំងស៊ុហ្វ បន្ទាប់ពីហ្វឹកហាត់។    ONE៖ អ្វីជាកត្តាសំខាន់ដែលជួយឲ្យកម្លាំងកាន់តែល្អឡើងសម្រាប់កូនសិស្ស ឬ កីឡាករនៅ CTT? ចម្លើយ៖ ការហ្វឹកហាត់ផ្នែកកម្លាំង នឹងធ្វើឲ្យការប្រកួតកាន់តែល្អប្រសើរឡើងនៅលើសង្វៀន។ យើងត្រូវតែផ្លាស់ប្ដូរទម្លាប់ចាស់(Old School) ពោល «train hard or go home» ឬ ន័យថា «ហ្វឹកហាត់ខ្លាំង ឬ ត្រលប់ទៅផ្ទះវិញ»។ វាមិនមែនជាការស្រាវជ្រាវសម័យទំនើបនោះទេ ហើយវាធ្វើឲ្យកីឡាករឆាប់រងរបួស។ យើងត្រូវ គោរពតាមប្រព័ន្ធចលនារបស់មនុស្ស ដូចជា អំណត់ កម្លាំង សន្ទុះ ភាពបត់បែន និង បម្លាស់ទី។ នេះជាចំណុចចាំបាច់បំផុតសម្រាប់កីឡាករគ្រប់រូប ប៉ុន្តែពួកគេតែងតែមើលរំលង។ ចំណុចសំខាន់ខ្លាំងនោះគឺ អំណត់ ដែលត្រូវឆ្លើយសំណួរថា កីឡាករអាចស៊ូបានប៉ុន្មានទឹកនៅលើសង្វៀន។ ភាពបន់បែនសំដៅលើការវ៉ៃចេញ និង ទាត់ជាដើម។ សន្ទុះ គឺសំដៅលើចលនានៃកម្លាំង ទាត់និងវ៉ៃចេញ ល្បឿន បម្លាស់ទី និង ភាពរហ័ស (Speed, Agility, Quickness)។ កម្លាំង មានន័យថា ស្ថានភាពទូទៅដែលទ្រទ្រង់ដល់សាច់ដុំ និងឆ្អឹង។ បើមានទាំងអស់នេះ យើងអាចគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍លើសង្វៀនបានល្អ។    ONE៖ ឆ្លងតាមបទពិសោធន៍របស់លោក តើធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីផ្ដល់កម្លាំងស៊ុហ្វដល់កីឡាករឲ្យកាន់តែខ្លាំងក្លាថែមទៀត?    ចម្លើយ៖ នេះវិធីសាស្ត្រល្អក្នុងការបង្កើនកម្លាំងស៊ុហ្វ។ អ្នករាល់គ្នាអាចហ្វឹកហាត់ខ្លាំង វាជាការងាយស្រួលទេ។ ប៉ុន្តែវិធីហ្វឹកហាត់ខ្លាំងស្របតាមបច្ចេកទេសដែលធ្វើមិនឲ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពទើបលំបាក។ នេះតម្រូវឲ្យមានចំណេះដឹង ផែនការ ការបង្កើតកំហុស និង ការរៀនអំពីកំហុសទាំងនោះ។ កីឡាករត្រូវតែនៅជាមួយអ្នកជំនាញ។ ការតមអាហារ និង ការហាត់កម្លាំងបានល្អធ្វើឲ្យយើងជៀសផុតពីបញ្ហារបួសនានា។ បើមើលអត្តពលិកល្បីៗក្នុងលោក ពួកគេសុទ្ធតែមានអ្នកជំនាញៗនៅក្បែរខ្លួនជានិច្ច និង ទទួលការហ្វឹកហាត់តាមបច្ចេកទេសផ្សេងៗគ្នា។ កីឡាករត្រូវទទួលយកចំណេះដឹងពីគ្រប់អ្នកជំនាញ ជាមួយការអត់ធ្មត់ខ្ពស់ និង ទទួលតុល្យភាពការហ្វឹកហាត់ និង ការថែទាំរាងកាយឲ្យល្អប្រសើរ(Body Recover)។  ONE ៖ មុននឹងបញ្ចប់ តើលោកមានសារផ្ដាំផ្ញើអ្វីដែលខ្ញុំមិនបានសួរខាងលើ?    ចម្លើយ៖ ដូចខ្ញុំមានផ្ដោតខាងលើអីចឹង កីឡាករនិងគ្រូបង្វឹក ដែលខ្ញុំបានឃើញគឺធ្វើការងារខ្លាំងណាស់ដោយក្ដីស្រលាញ់ មើលទៅអស្ចារ្យ ទោះមិនទាន់ដល់កម្រិតកំពូលក្ដី។ ដើម្បីធ្វើឲ្យប្លែក យើងមានសមាសភាព ៣ សំខាន់៖ ទី១ ត្រូវទទួលស្គាល់ថាការហ្វឹកហាត់នេះមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់និងត្រូវមានភាពវៃឆ្លាត។ នេះមានន័យថា យើងត្រូវការពេលវេលាហ្វឹកហាត់ជាប្រចាំផ្ដោតលើកម្លាំងដើម្បីឈានដល់គោលដៅ សមត្ថភាព និង ត្រូវការអ្នកជំនាញនៅក្បែរជានិច្ច។ ទី២៖ របបអាហារ ជាការរួមចំណែកសំខាន់រហូតដល់ ៥០%។ របបអាហារអាចនាំឲ្យរាងកាយបញ្ចេញកម្លាំង និង សន្ទុះល្អក្រៅពីការហ្វឹកហាត់។  បើការបរិភោគអាហារមិនត្រឹមត្រូវ អ្នកនឹងមិនអាចទទួលបានផលល្អពីការហ្វឹកហាត់ឡើយ។ ទី៣៖ ការអប់រំ/ការធ្វើការរួមគ្នានៅកម្ពុជា ខ្ញុំបានជួបមនុស្សដែលមានឆន្ទៈជាច្រើន។ អ្នកទាំងអស់មានទេពកោសល្យផ្សេងគ្នានិង មានជំនាញ ប៉ុន្តែ ពួកគេនៅដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ យើងត្រូវតែព្យាយាម និង រកវិធីដើម្បីចូលរួមជាមួយគ្នា និងជំរុញស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន និង យុវជនជំនាញក្រោយឲ្យទៅកម្រិតខ្ពស់ឡើងៗ។ កីឡាករកម្ពុជាកំពុងតែដើរទៅមុខហើយ ប៉ុន្តែផ្នត់គំនិតល្អត្រូវតែនៅជាមួយគ្នា នោះយើងអាចកែប្រែភាពកម្សោយរបស់យើងទៅក្លាយជាការប្រកួតប្រជែងដ៏អស្ចារ្យលើកឆាកអន្តរជាតិនាពេលខាងមុខ៕   
អត្ថបទ៖ ស៊ីធី
  មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន ព្រះកុសុមៈ ត្រូវបានសាងសង់ ដោយចំណាយថវិកាជាង ៨០លានដុល្លារអាមេរិក ជាជំនួយឥតសំណងរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន ជាមួយនឹងការបំពាក់បរិក្ខារវេជ្ជសាស្ត្របម្រើការព្យាបាលដ៏ទំនើប។   អគារមន្ទីរពេទ្យថ្មីនេះ ត្រូវបានសាងសង់លើទំហំដីជាង ១៣ពាន់ម៉ែត្រក្រឡា មានកម្ពស់ ១១ជាន់ ជាមួយប្រវែង ៥៣ម៉ែត្រ។ ចែកចេញជាផ្នែកពិគ្រោះជំងឺក្រៅ ផ្នែកសង្គ្រោះបន្ទាន់ ផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាវេជ្ជសាស្ត្រ ផ្នែកជំងឺទូទៅ ជំងឺវះកាត់ ផ្នែកសម្ភព រោគស្ត្រី ព្រមទាំងសេវាជំនួយផ្សេងៗទៀត។ នៅលើដំបូលអគារមានចំណតឧត្ថម្ភាគចក្រចុះចត ទម្ងន់ពី ៣តោន ទៅ ៥តោនថែមទៀតផង។   មន្ទីរពេទ្យនេះមានគ្រែសម្រាប់ព្យាបាលអ្នកជំងឺរហូតដល់ទៅ ៤០០គ្រែ។ បើតាមសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន មន្ទីរពេទ្យថ្មីនេះ ជាមន្ទីរពេទ្យដ៏ធំមួយនៅកម្ពុជា ដែលអាចផ្តល់សេវាថែទាំជូនប្រជាជននៅទូទាំងប្រទេស ដែលមានអាការៈជំងឺធ្ងន់ៗ ហើយក៏ជាកន្លែងបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សមួយដ៏សំខាន់ផងដែរ។   មន្ទីរពេទ្យដែលបំពាក់ដោយឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រទំនើបៗនេះ មានគ្រែសម្រាប់ព្យាបាលអ្នកជំងឺរហូតដល់ទៅ ៤០០គ្រែ ហើយក៏មានកន្លែងព្យាបាលតាមបែបវេជ្ជសាស្ត្របុរាណចិនផងដែរ ហើយព្យាបាលដោយគ្រូពេទ្យចិនផ្ទាល់តែម្តង។   «មន្ទីរពេទ្យព្រះកុសុមៈ» ត្រូវបានសម្ពោធដំបូងនៅឆ្នាំ១៩៥៦ ក្រោមព្រះរាជាធិបតីភាពព្រះមហាក្សត្រិយានី ស៊ីសុវត្ថិ កុសុមៈ នារីរ័ត្នសេរីវឌ្ឍនា ដើម្បីផ្តល់សេវាកម្មព្យាបាលព្រះសង្ឃ ហើយក្រោយមកព្យាបាលមនុស្សទូទៅ។   កាលពីចុងឆ្នាំ២០១៧ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានផ្លាស់ប្តូរឈ្មោះមន្ទីរពេទ្យទៅជា «មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន ព្រះកុសុមៈ» ដោយបច្ចុប្បន្ន លោក តាន់ សុគន្ធ ជាប្រធានមន្ទីរពេទ្យ៕  
ក្រោយចំណាយពេល៣៩ខែ បើគិតចាប់តាំងពីថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨ មក អគារមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាព-ចិន ព្រះកុសុមៈ (ហៅពេទ្យលោកសង្ឃ) ត្រូវបានដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការក្រោមអធិបតីភាពសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និងលោក វ៉ាង វិនធាន ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា នាព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី២១ ខែមីនា នេះ។
លទ្ធផលនៃការសិក្សាមកពី សាកលវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រ Oxford របស់ជនជាតិអង់គេ្លស បានរកឃើញថា ក្រដាសប្រាក់ ជាមធ្យមភាគមានបាក់តេរី ចំនួន 26,000 ដែលអាចកើតមាន ឡើង។ ព័ត៌មាននេះ ពិតជាការភ្ញាក់ផ្អើល ហើយវាក៏ជាចំណេះដឹងពីសុខភាពដែរ។ ជាពិសេស នៅក្នុងកម្មវិធី ការរីករាលដាលនៃ COVID-19 បានបញ្ជាក់ថា ការចាយ ក្រដាសប្រាក់ ឬ កាក់ អាចបង្កឱ្យមានហានិភ័យ ទៅលើសុវត្តិភាព និងសុខភាពប្រជាជន។ មិនថាជាអ្នកលក់, អ្នកផ្តល់សេវាកម្ម ឬបុគ្គលណាមួយឡើយ ហើយទាំងអស់នេះ គឺជាអ្វីដែលអ្នកមិនគួរ មើល រំលងឡើយនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ អង្គការសុខភាពពិភពលោក ដែលហៅកាត់ថា (WHO) បានព្រមានថា លុយ អាចជាមធ្យាបាយមួយ នៃការចម្លងជំងឺ COVID-19 ពីព្រោះតែ មេរោគ អាចរស់នៅលើក្រដាសប្រាក់បានជាច្រើនថ្ងៃ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ រាជរដ្ឋាភិបាលប្រទេសចិន ក៏មានវិធានការកាត់បន្ថយ ការធ្វើប្រតិបត្តិការហរិញ្ញវត្ថុ នៅតាមបណ្តាខេត្តដែលមានផ្ទុះជំងឺ នេះ។ ហើយសម្រាប់ក្រដាសប្រាក់ចាស់ៗ ត្រូវបានសម្អាត ដើម្បីកាត់បន្ថយនៅហានិភ័យ ដែលរីករាលដាល ដូចជា ធនាគារថៃនៃប្រទេសថៃនាពេលថ្មីៗនេះ ដោយសារតែមាន វិធានការ ដើម្បីចេញក្រដាសប្រាក់ 500 បាតថ្មី ហើយនឹងត្រូវដាក់ហាមក្រដាសប្រាក់ដែល ត្រូវចេញ 14 ថ្ងៃសិន ដើម្បីដោះស្រាយស្ថានភាព។    លើកពីនេះទៀត ជំងឺ COVID-19 ដែលបច្ចុប្បន្ន យើងកំពុងព្រួយបារម្ភទាក់ទងនឹងការសិក្សា លើកមុន ដែលបានបង្ហាញថា មានមេរោគជាច្រើនដែលមាននៅលើ ក្រដាសប្រាក់ ឬ កាក់ ដូចជាមេរោគ អ៊ីកូលី Staphylococcus. Aureus), Salmonella, Rhizopus Stolonifera and Mycorrhiza mycorrhiza, ជាដើម។ ដែលអាចបង្ក ឱ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពជារួម។    តាមរយៈការសិក្សាស្ទង់មតិពីក្រុមហ៊ុន VISA មាន 57% នៃប្រជាជនថៃដែលចង់ប្រតិបត្តិការ ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ តាមរយៈប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកវិញ មិនថាជាប្រភេទកាតឥណទាន ឬកាតឥណ ពន្ធ, ការទូរទាត់តាមកាបូបលុយអេឡិចត្រូនិកក្នុងទូរសព្ទ និងការស្កែនQR កូដចាយលុយជា ដើម តែយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏នៅមានចំនួន 43%ទៀត ដែលនៅចង់បន្តប្រើប្រាស់ ក្រដាស ប្រាក់ នៅឡើយ ។    ស្ថិតិមកពីធនាគារនៃប្រទេសថៃ បានបង្ហាញថា នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ2019  លុយ (រួមបញ្ចួលទាំង ក្រដាសប្រាក់ និងកាក) បានចរចានៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចថៃ ជាមួយនឹងតម្លៃ 1,9 ពាន់លានបាត ហើយការស្ទង់មតិមកពីក្រុមហ៊ុន VISA បានបង្ហាញថា ប្រជាជនថៃច្រើនជាង 43% នៅតែ ប្រើ ប្រាស់ ក្រដាសប្រាក់ ដើម្បីចាយ។ ដូច្នេះវាមិនមានអី ពិបាកស្រមៃថា មេរោគទាំងនោះ អាច ឆ្លងដល់ពួកគាត់យ៉ាងងាយស្រួល តាមរយៈការប៉ះ និងទទួលលុយ។ នៅក្នុងភាពអនាម័យ, វាគឺជារឿងសំខាន់ ដែលយើងមិនគួរមើលរំលងបាន។ ឧទាហរណ៍៖ កំឡុងពេលនៃការឃ្លាំ មើលការរីករាលដាលរបស់ជំងឺ COVIN-19, ក្រុមហ៊ុនទ្រូម៉ាន់នី មានមធ្យោបាយមួយមួយដ៏ល្អ ក្នុងសម្អាតលុយ ដើម្បីបង្កើននូវទំនុកចិត្ត ក្នុងថែទាំសុខភាពឱ្យល្អដូចខាងក្រោម៖    នេះជារបៀបងាយៗ ដែលអ្នកអាចសម្អាត លុយ បានដោយខ្លួនឯង។   បន្ថែមពីនេះទៀត ទ្រូម៉ាន់នី បានខ្វាយខ្វល់ពីសុខុមាភាពរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា ដោយយើងនឹង ណែនាំអ្នកទាំងអស់គ្នា នូវវិធីការពារសុខភាពរបស់លោកអ្នក ដូចជា #TrueMoneyPaySafer ដូចខាងក្រោម     ១ រៀបចំម៉ាស ដោយប្រើប្រាស់ដើម្បីការពារឱ្យបានសមរម្យ-នៅពេលដែលអ្នកទៅខាង ក្រៅ,អ្នកគួរតែពាក់ម៉ាស ដើម្បីការពារគ្រប់ពេលវេលា ពីមុនអ្នក ចាកចេញពីផ្ទះ។ មិនត្រូវភ្លេចថាម៉ាសម៉ូដែលខ្លះ ឬម៉ាកខ្លះ ការពារបានតែធូលីដីប៉ុណ្ណោះ។ ហើយម៉ាស ខ្លះ មិនអាចការពារមេរោគបានដោយសារការពាក់មិនបានត្រឹមត្រូវ។ ពិតប្រាកដ ហើយ, ម៉ាស N95 ជាម៉ាសដែលអាចការពារប្រឆាំងទាំងធូលី PM 2.5 និង មេរោគល្អិតៗ។ ប៉ុន្តែមានមនុស្សតិចណាស់ដែលអាចពាក់វាបានគ្រប់ពេលវេលា ព្រោះវាវែង ហើយមិនមានអារម្មណ៍ផាសុខភាព ដូច្នេះ វាល្អបំផុតដែលត្រូវមានម៉ាសដែលអាចការពារបានទាំងធូលីដី និងមេរោគ ហើយប្រើប្រាស់វាអោយបានត្រឹមត្រូវ  ឬបើសិនជាអ្នកមិនចង់ផ្លាស់ប្តូរវាញឹកញាប់, អ្នកអាចជ្រើសរើសប្រភេទដែលអាចចល័តបាន។ ប៉ុន្តែតម្លៃវាមួយៗប្រហែលនិងមានតម្លៃថ្លៃ។   ២ ត្រូវលាងដៃរបស់អ្នកឱ្យបានញឹកញាប់។ ត្រូវយក ជែលលាងដៃទៅតាមខ្លួនគ្រប់ទីកន្លែង នៅពេលដែលធ្វើដំណើរតាមរថយន្តក្រុងសាធារណៈ ជាមួយនឹងបុគ្គលិកការងារ ឬ ភ្ញៀវ ឬការប្រជុំនៅសហគមន៍ផ្សេងៗ។ នៅពេលមាទំនាក់ទំនងនៅក្នុងទីផ្សារធំៗ ដែលមានមនុស្សច្រើន, អ្នកត្រូវតែលាងសម្អាតដៃ ឬប្រើប្រាស់ ជែល អាល់កុលលាងដៃឱ្យបានញឹកញាប់ដើម្បីកាន់បន្ថយឪកាសនៃការឆ្លង តាមរយៈដៃដែលប៉ះពាល់ បន្ទាប់មក ចាប់ឬប៉ះពាល់អាហារដាក់ចូលក្នុងមាត់ ឬកំទេចក្នុងភ្នែក ហើយបើសិនជាគ្មានអាល់កុលលាងដៃ អ្នកត្រូវតែលាងដៃឱ្យបានញឹកញាប់, ជាពិសេស បន្ទាប់ពីការប៉ះបង្កាន់ដៃ  ជណ្តើរ, ទ្វារ, សោរ, ទូ ATM, ឬកន្លែងសាធារណៈផ្សេងៗ ដែលមានមនុស្សច្រើនប្រើប្រាស់វាដែរ។ លាងទឹកអាល់កុល ពីព្រោះគេគិតថាវាសន្សំសំចៃ។ ដោយសារតែអាល់កុលតែមួយមុខអាចសម្លាប់មេរោគ COVIN-19 ប្រហែលជាបាន 70% ឬច្រើនជាងនេះ។   ៣ មិនត្រូវចែករំលេងរបស់របរប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ខ្លួន ជាមួយអ្នកដទៃទេ - មេរោគអាចឆ្លងបានតាមរយៈកន្លែងសម្ងាត់ នៅក្នុងរាងកាយរបស់យើង ដូច្នេះទោះបីជាអ្នកនៅក្នុងគ្រួសារ, មិត្តភក្តិ, អ្នកស្គាល់គ្នាក៏ដោយ អ្នកគួរតែជៀសវាងការចែករំលែក របស់របរប្រើប្រាស់ ដូចជា កន្សែង, កែវទឹក, អាវ ជាដើម។ ហើយអ្វីដែលសំខាន់, អ្នកគួរតែញុំាំអាហារដែលក្តៅ នៅកំឡុងពេលធ្វើលំហាត់ប្រាណ។ ហើយជ្រើសរើសអាហារសុខភាព។    ៤ ជៀសវាងការធ្វើដំណើរទៅផ្លូវឆ្ងាយ - ជាពិសេសនៅពេលធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេស កន្លែងដែលមានការរីករាលដាលនៅរយៈពេលនេះ គួរតែជៀសវាងឱ្យបានមុន។ សម្រាប់អ្នកដែលធ្វើដំណើរទៅធ្វើការជារៀងរាល់ថ្ងៃ អ្នកគួរតែជៀសវាងកន្លែង ដែលមានមនុស្សម្នាច្រើន ដែលកាន់អីវ៉ាន់ចាំបាច់ និងគ្រឿងបរិក្ខារ ឬអ្នកអាចទៅផ្សារទំនើប ដែលជិតៗលោកអ្នក ដែលមានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធទូទាត់អេឡិចត្រូនិក ដូច្នេះអ្នកមិនចាំបាច់ទៅឆ្ងាយទេ មិនចាំបាច់ប្រថុយប្រថាន ហើយមិនចាំបាច់ប្រើប្រាស់ក្រដាសប្រាក់ទៀត!   ៥ ផ្លាស់ប្តូររបៀបនៃការចាប់យក ឬប៉ះ លុយ - អ្វីដែលធ្លាប់បាននិយាយ លុយ គឺជាប្រភពនៃមេរោគជាច្រើន។ ហើយវាក៏រួមបញ្ចូលទាំង វីរុស COVID-19 ផងដែរ។ ដូច្នេះដើម្បីឱ្យមានលក្ខណៈប្រសើរ ហើយនៅតែអាចចាយលុយបាន នោះយើងត្រូវតែផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបទរបស់យើងសិន ដោយការជៀសវាងពីការប៉ះពាល់ ដើម្បីកាន់បន្ថយនូវហានិភ័យនៃការចាយលុយ នោះយើងគួរគប្បីចាយលុយតាមរយៈកម្មវិធីទូរសព្ទ មិនថាតាមកាបូបលុយអេឡិចត្រូនិក ឬទូរសព្ទដៃក៏ដោយ។ ធនាគារ, ដែលបន្ថែមលើការសន្សំដោយខ្លួនឯង តាមរយៈការកាន់បន្ថយការចម្លងមេរោគទៅអ្នកដទៃ ហើយវាធ្វើឱ្យមានលក្ខណៈកាន់តែងាយស្រួល, រហ័ស ហើយវាក៏តាមផលិតផលផងដែរ។ ការផ្តល់ជូនពិសេសពីការទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីហាង។   ទម្លាប់ចំណាយរបស់យើង បានឆ្លុះបញ្ជាំងពីរបៀបរស់នៅ។ ជាពិសេស នៅក្នុងស្ថានភាពដែលយើងគ្រប់គ្នា គួរតែការពារខ្លួនពីមេរោគ ហើយគួរតែងាកមកប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដែលមានប្រយោជន៍ជាងមុន ដោយសារតែវាបានបន្ថែមនូវភាពងាយស្រួល និងតម្លៃដែលទទួលបាននូវសុវត្ថិភាព ដោយមិនចាំបាច់ប៉ះពាល់ដោយដៃផ្ទាល់។ ឬការផ្លាស់ប្តូរលុយជាមួយគ្នា គឺជាអ្វីដែលអ្នកគួរពិចារណា ថាអ្នកគួរតែជ្រើសរើសចំណាយលុយ ជាមួយ ក្រដាស់ប្រាក់ ឬ កាបូបលុយអេឡិចត្រូនិក ។ សូមរក្សាវាឱ្យស្អាត។ រក្សាអនាម័យ និងប្រដាប់ប្រដាប្រើប្រាស់ឱ្យស្អាតជានិច្ចដើម្បីឱ្យជៀសឆ្ងាយពីមេរោគ។   បកប្រែពីអត្ថបទដើម  https://www.matichon.co.th/lifestyle/tech/news_2052468៕   (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)
ជឿ ឬអត់? ការយកលុយ អាចបង្កឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព ជាងអ្វីដែលយើងគិតទៅ ទៀត? ដោយសារតែ លុយដែលយើងប្រើប្រាស់ជារៀងរាល់ថ្ងៃហ្នឹងបានផ្លាស់ប្តូរដៃពីមនុស្ស ម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់គ្រប់ពេលវេលា ដែលយើងគ្មានវិធីដឹងថា ក្រដាសប្រាក់ ឬ កាក់ នៅក្នុង ដៃរបស់យើង ឬត្រូវបាននៅអ្នកដទៃ។ ប៉ុន្តែតាមរយៈព័ត៌មាននេះ អាចធ្វើឱ្យអ្នកគិតម្តងទៀត នៅពេលដែលអ្នកចង់ យកលុយ មកចាយនៅពេលក្រោយ។
  មានបទពិសោធន៍ចិញ្ចឹមដង្កូវនាងរយៈពេល៤ឆ្នាំ អ្នកស្រី ថន ស្រីថា បានរៀបរាប់ប្រាប់សារព័ត៌មាន ThmeyThmey ទាក់ទងនឹងការវិវត្តរបស់សត្វដ៏មានប្រយោជន៍មួយនេះ។ អ្នកស្រីបានបញ្ជាក់ថា ជីវិតរបស់ដង្កូវនាងមានរយៈពេលតែ១ខែ១០ថ្ងៃតែប៉ុណ្ណោះវានឹងងាប់ទៅវិញ។ ក្នុងរយៈពេលនេះ ដង្កូវនាងប្ដូរពណ៌រហូតទៅដល់៦ដង។ កាលនៅជាពងមេអំបៅនៅឡើយវាប្ដូរពណ៌៣ដង មានពណ៌លៀង ពណ៌ស និងពណ៌ខ្មៅ ដល់ញាស់ជាកូនដង្កូវនាងវាប្ដូរពណ៌៣ដងទៀត គឺពណ៌ខ្មៅ ស និង លឿងវិញ។    បើដង្កូនាងឈឺ វានឹងប្ដូរទៅពណ៌ក្រហម ដំណើរការនៃការធំលូតលាស់របស់វា គឺមានរយៈពេលតែ១ខែ៨ថ្ងៃតែប៉ុណ្ណោះ ហើយវានឹងប្ដូរទៅពណ៌លឿងដែលគេអាចយកវាទៅដាក់ក្នុងសម្បុក ដើម្បីឲ្យវាបញ្ចេញទឹកមាត់ផលិតជាសរសៃសូត្រ។   អ្នកស្រី ស្រីថា បានពន្យល់ថា ក្នុងដំណាក់កាលនេះ គេត្រូវចាប់ដង្កូវនាងទៅដាក់ក្នុងសម្បុកដែលគេបានចងទុករួចជាស្រេច ហើយដង្កូវនាងជាអ្នករកកន្លែងកាច់សម្បុក ដែលចេញពីទឹកមាត់របស់វាដោយខ្លួនឯង។ ប្រសិនបើដល់អាយុដង្កូវនាងអាចផលិតសរសៃសូត្របានហើយ គេមិនបានយកវាទៅដាក់ក្នុងសម្បុកទេ នោះដង្កូវនាងនឹងបញ្ចេញទឹកមាត់ មកខាងក្រៅដោយមិនអាចកាច់ជាសម្បុកបាន ហើយទឹកមាត់នោះមានពណ៌ស ដែលវាមានគុណភាពទាប។  អ្នកស្រី ថន ស្រីថា បញ្ជាក់៖ « ពេលដង្កូវនាងបាន១ខែ៨ថ្ងៃ ខ្លួនវាឡើងពណ៌លឿង យើងយកទៅដាក់ក្នុងសម្បុកដែលចងស្រាប់ នោះវានឹងបញ្ចេញទឹកមាត់ពណ៌លឿង  បើមិនដាក់ក្នុងសម្បុកទេ វានឹងខ្ជាក់ទឹកមាត់ចេញមកពណ៌សគុណភាពអត់ល្អទេ»។   បន្ទាប់ពីដាក់ក្នុងសម្បុករយៈពេល១យប់១ថ្ងៃ គេអាចប្រមូលផលពីដង្កូវនាងបានហើយ។ អ្នកចិញ្ចឹមដង្កូវនាងរូបនេះបញ្ជាក់ថា ដង្កូវនាងពូជមួយចង្អេរ គេអាចប្រមូលផលមកវិញបានប្រមាណ ២០ទៅ៣០     ចង្អេរសម្បុកដង្កូវនាងវិញ។ រាល់ការប្រមូលផលសម្បុកដង្កូវនាង គេត្រូវបែងចែកពាក់កណ្ដាលនៃផលិតផលសរុបយកទៅផលិតជាសរសៃសូត្រ ហើយពាក់កណ្ដាលទៀតទុកធ្វើពូជបន្ត។   សម្បុកដង្កូវនាងដែលគេយកទៅចម្រាញ់ជាសរសៃសូត្រនោះ គឺគេយកសម្បុកដង្កូវនាងដែលមានដង្កូវនាងនៅពីក្នុង យកទៅដាំក្នុងទឹកក្ដៅឱ្យពុះ បន្ទាប់មកគេយកស្លឹកមនយកទៅជ្រលក់ក្នុងទឹកក្ដៅថ្មមៗ សរសៃសូត្រនឹងជាប់តាមមក នោះគេអាចរវៃយកសូត្របានហើយ។    អ្នកស្រី ថន ស្រីថា ពន្យល់បន្ថែមថា៖ «បន្ទាប់ពីយើងប្រមូលសម្បុកដង្កូវនាងរួចហើយ យើងយកវាទៅស្ងោរក្នុងទឹកក្ដៅ យើងអាចយកសូត្រពីវាបានហើយ។ ក្នុងមួយចង្អេរសម្បុកដង្កូវនាង អាចចម្រាញ់ជាសរសៃសូត្របានប្រមាណ៤គីឡូ»។   ចំណែកឯដង្កូវនាងដែលទុកសម្រាប់ធ្វើពូជបន្តនោះ គេទុកវានៅក្នុងសម្បុក រយៈពេល៨ថ្ងៃទៀតក្រោយពីកាច់សម្បុក។ នៅថ្ងៃទី៨មេអំបៅ នឹងខាំសម្បុកចេញដោយខ្លួនឯង បន្ទាប់ពីចេញពីសម្បុកវានឹងរកញីរកឈ្មោលដើម្បីបង្កាត់ពូជជាថ្មី។ មេអំបៅដែលក្លាយពីដង្កូវនាងនេះ ស្លាបរបស់វាទន់ មិនអាចហើយទៅណាបានឡើយ បន្ទាប់ពីពងរួចបានប្រមាណ១ឬ២ថ្ងៃ មេអំបៅទាំងអស់វានឹងងាប់ដោយខ្លួនវា។ បើតាមការបញ្ជាក់ពីអ្នកស្រី ស្រីថា ដែលមានបទពិសោធន៍ចិញ្ចឹមដង្កូវនាង៤ឆ្នាំមកហើយនោះ ថាក្នុងមេអំបៅមួយក្បាល ជាធម្មតាវាអាចពងបាន១០០ពង មិនតិចឬច្រើនជាងនេះឡើយ។    ស្ត្រីវ័យ៣៨ឆ្នាំរូបនេះបន្តថា ការថែទាំដង្កូវនាងក៏មានការលំបាកណាស់ដែរ ព្រោះសត្វនេះវាចាញ់អាកាសធាតុត្រជាក់ខ្លាំង ឬក្ដៅខ្លាំង ជាពិសេសវាចាញ់ក្លិនក្រអូប។ អាការដែលអាចសម្គាល់បានថាដង្កូវនាងកំពុងតែទទួលរងសម្ពាធនោះ គឺនៅពេលដែលខ្លួនរបស់វាឡើងពណ៌ក្រហម មកដល់ដំណាក់កាលនេះ ដង្កូវនាងអាចនឹងងាប់បាន។ នៅពេលដែលអាកាសធាតុក្ដៅពេក គេត្រូវយកចង្អេរមកគ្របពីលើ ហើយយកកំណាត់សំពត់មកគ្របពីលើឱ្យបានច្រើនជាន់ទៀត បើអាកាសធាតុត្រជាក់វិញ វាមិនសូវប៉ះពាល់ប៉ុន្មានទេ ព្រោះនៅកម្ពុជាមិនសូវត្រជាក់ខ្លាំង។   ជាធម្មតា ដង្កូវនាងស៊ីតែស្លឹកមនតែប៉ុណ្ណោះ ហើយក្នុងមួយថ្ងៃវាស៊ី៣ដង បន្ទាប់ពីបានអាយុ១ខែ៨ថ្ងៃ ពោលគឺនៅពេលគេដាក់វាក្នុងសម្បុកហើយ វាមិនស៊ីចំណីទៀតទេ គឺវាបញ្ចេញទឹកមាត់មកផលិតសរសៃសូត្រវិញម្ដង៕  
ដង្កូវនាងគឺជាសត្វមួយប្រភេទដែលគេចិញ្ចឹមដើម្បីយកសរសៃសូត្រ ទៅត្បាញក្រមា សំពត់ហូល ឬផាមួង ជាដើម ហើយសូត្រដែលចេញពីដង្កូវនាងមានគុណភាពល្អលេខ១។ អាយុកាលរបស់ដង្កូវនាងមានរយៈពេលតែ១ខែ១០ថ្ងៃតែប៉ុណ្ណោះ វានឹងងាប់ទៅវិញ ហើយក្នុងរយៈពេលនេះ ខ្លួនរបស់វាប្ដូរពណ៌រហូតទៅដល់៦ទៅ៧ដង។ 
    ខាងក្រោមនេះគឺជារឿងមួយចំនួនដែលអាចកើតឡើងបើសិនជាសួតធ្វើការមិនបានល្អទេនោះ៖   ពិបាកដកដង្ហើម   លើកលែងដែលអ្នកមានរូបរាងសមសួនស្រាប់ហើយដែលគាត់ពិបាកដកដង្ហើមក្រោយពីហាត់ប្រាណរួច ព្រោះវាជាពេលវេលាដែលរាងកាយរបស់គាត់ត្រូវការអុកស៊ីសែនច្រើនទើបតម្រូវឲ្យដកដង្ហើមញ៉ាប់ ក្រោយពីរត់កីឡា ឬឡើងជណ្តើរ។ ប៉ុន្តែវាគឺជារឿងខុសគ្នាវិញបើសិនជាអ្នកពិបាកដកដង្ហើមក្រោយពីធ្វើសកម្មភាពរាងកាយស្រួលៗបំផុតដែរនោះ។    ឈឺទ្រូង   ជាធម្មតា ការឈឺទ្រូងអាចកើតឡើងជាមួយនឹងការពិបាកដកដង្ហើម។ ទ្រូងអ្នកប្រហែលជាមានអារម្មណ៍ថា មានភាពតឹងជុំវិញជាពិសេសក្រោយពីធ្វើសកម្មភាពរាងកាយរួច។ យកល្អគួរតែសម្គាល់ថា ការឈឺទ្រូងអាចដោយសារតែស្រ្តេស និងថប់ដង្ហើម។ វាក៏អាចបង្កឡើងដោយការរលាកនៅឆ្អឹងខ្ចី ឬសរសៃណាមួយនៃឆ្អឹងជំនីបានដែរ។ ប៉ុន្តែវាក៏ទាក់ទងនឹងបញ្ហាណាមួយរបស់បេះដូងថែមទៀត។    អស់កម្លាំង   អ្នកប្រហែលជាងាយនឹងហត់ណាស់ក្រោយពីធ្វើការងារជាច្រើនដែលអ្នកមិនធ្លាប់ធ្វើពីមុនដូចជា ជូតផ្ទះជាដើម។ ការដែលមានបញ្ហាជាមួយសួតអាចធ្វើឲ្យអស់កម្លាំងដោយសារតែសាច់ដុំមិនអាចទទួលបានអុកស៊ីសែនគ្រប់គ្រាន់។ ប៉ុន្តែវានៅតែមានបញ្ហាសុខភាពច្រើនខុសៗគ្នាដែលអាចធ្វើឲ្យអស់កម្លាំងដែរ។    មានស្លេស្មច្រើន   វាគឺជារឿងធម្មតាទេដែលមានស្លេស្ម ឬកំហាកច្រើនក្នុងករណីមានជំងឺផ្តាសាយ ដោយសារតែរាងកាយកំពុងតែព្យាយាមយកឈ្នះការរលាក ឬការបង្ករោគក្នុងផ្លូវដង្ហើម។ ប៉ុន្តែវាគឺជារឿងខុសគ្នាដាច់បើសិនជាអ្នកមានស្លេស្ម ឬកំហាកច្រើនគ្រប់ពេល។ ការដែលមានករណីបែបនេះដោយគ្មានជំងឺផ្តាសាយ ច្រើនតែជាសញ្ញាបញ្ជាក់ថា មានបញ្ហាសួតរ៉ាំរ៉ៃ។    ក្អករ៉ាំរ៉ៃ   ចាប់តាំងពីត មានស្លេស្មច្រើនមក អ្នកប្រហែលជាធ្លាប់ក្អកគ្រប់ពេលដែរ។ អ្នកជំនាញនិយាយថា ការក្អកដែលមិនបាត់ទៅវិញក្នុងរយៈពេលមួយខែត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាករណីរ៉ាំរ៉ៃ ហើយវាគួរតែត្រូវបានពិនិត្យភ្លាមៗ។ វាពិតជារឿងមួយមិនធម្មតាឡើយដែលក្អកចេញឈាម ដូច្នេះចូរប្រាកដថា អ្នកបានទៅជួបគ្រូពេទ្យពិនិត្យហើយ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh  
មនុស្សយើងត្រូវការអុកស៊ីសែនដើម្បីរស់ ហើយសួតគឺជាសរីរាង្គមួយដែលអាចផ្តល់អុកស៊ីសែនទៅតាមតម្រូវការរាងកាយបាន។ ប៉ុន្តែដល់ពេលសួតធ្វើការងារមួយនេះមិនបានល្អ ពិតណាស់ វាអាចនឹងបង្កបញ្ហាជាច្រើនដល់រាងកាយហើយ។ មានបញ្ហាខុសៗគ្នាច្រើនណាស់ដែលអាចកើតឡើងលើសួត ហើយភាគច្រើនគឺដោយសារតែជក់បារីតែម្តង។ ដោយសារតែអ្នកមិនជក់បារី មិនមែនមានន័យថាសួតអ្នកដឹងតែមិនអីនោះទេ។ ការស្រូបផ្សែងបារីពីគេក៏អាចធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ និងប៉ះពាល់ដល់សុខភាពបានដែរ។
លោក Ed Royce បានសរសេរក្នុងបណ្ណសរសើរថា៖«វា ជាកិត្តិយសរបស់អ្នក ដែលបានប្តេជ្ញាចិត្ត ក្នុងការគាំទ្រគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ។ សូមអរគុណចំពោះការប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួនរបស់អ្នក។ ឯលោក Alan Lowenthal បានសរសេរថា៖«ភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់អ្នកក្នុងការលើកកម្ពស់សិទិ្ធមនុស្សនិងប្រជាធិបតេយ្យ គួរតែទទួលបានការកោតសរសើរ»។ កញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា ត្រូវបានគេសង្កេតឃើញថា ជាតួអង្គលេចធ្លោមួយរូប និងមានសកម្មភាពយ៉ាងខ្លាំងក្លាក្នុងការស្វែងរកជំនួយពីសហគមន៍អន្តរជាតិ ដើម្បីជួយឪពុករបស់នាង ឲ្យបានរួចផុតពីពន្ធនាគារ។ កាលពីប៉ុន្មានខែមុន កញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា បានពឹងពាក់មេធាវីអន្តរជាតិមួយក្រុម ឲ្យយកករណីឃុំខ្លួនលោក កឹម សុខា ទៅប្តឹងនៅក្រុមការងារទទួលបន្ទុកផ្នែកការឃុំខ្លួនដោយបំពាន (The Working Group on Arbitrary Detention) ដែលជាអង្គភាពមួយរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីឲ្យជួយរកយុត្តិធម៌។ កន្លងទៅ កញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា ក៏អំពាវនាវឲ្យអង្គការសហប្រជាតិ ព្យួរអាសនៈរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ផងដែរ។ បច្ចុប្បន្ននេះ កញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា នៅតែបន្តធ្វើដំណើរទៅតាមបណ្តាប្រទេសនានា ដើម្បីជំរុញឲ្យដាក់សម្ពាធបន្ថែមមកលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ មិនមែនមានតែកញ្ញា កឹម មនោវិទ្យានោះទេ ថ្នាក់ដឹកនាំផ្សេងទៀតនៃគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក៏ពុះពារខ្លាំងណាស់ដែរ ដើម្បីទាមទារឲ្យដោះលែងលោក កឹម សុខា និងអនុញ្ញាតឲ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ធ្វើសកម្មភាពឡើងវិញ។ ដោយយល់ថា ដើម្បីឲ្យការទាមទារនេះទទួលបានជោគជ័យ លោក សម រង្ស៊ី រួមទាំងអតីតថ្នាក់ដឹកនាំមួយចំនួននៃគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក៏បង្កើតចលនាសង្គ្រោះជាតិឡើង។ ប៉ុន្តែពួកគេ អាចធ្វើសកម្មភាពតែនៅក្រៅប្រទេប៉ុណ្ណោះ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចាត់ទុកចលនាសង្គ្រោះជាតិ ថាជាក្រុមឧទ្ទាម។ ថ្មីៗនះ ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានដាក់បណ្តឹងទៅកាន់តុលាការ ដើម្បីប្តឹងថ្នាក់ដឹកនាំនិងសមាជិកនៃចលនានេះ។ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា សកម្មភាពរបស់ក្រុមអ្នកប្រឆាំង បានបាត់ទាំងស្រុង ចាប់តាំងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ត្រូវបានរំលាយចោល កាលពីអំឡុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២0១៧៕
កញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា កូនស្រីច្បងរបស់លោក កឹម សុខា និងជាអតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ទទួលបានបណ្ណសរសេរស្តីពីការតស៊ូដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា ពីតំណាងរាស្ត្រពីររូបនៃសហរដ្ឋអាមេរិក គឺលោក Ed Royce និង Alan Lowenthal។ ការផ្តល់បណ្ណសរសើរនេះ ធ្វើឡើងក្នុងឱកាសដែលកញ្ញា កឹម មនោវិទ្យា ជួបសំណេះសំណាលជាមួយពលរដ្ឋខ្មែរ ក្នុងទីក្រុងឡងបិចនៃសហរដ្ឋអាមេរិក កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២0១៨។
  ថ្លែងក្នុងពិធីបើកសន្និសីទអន្តរជាតិតូក្យូស្តីពីការអភិវឌ្ឍតំបន់អាហ្វ្រិកដែលរៀបចំនៅទុយនីស៊ី លោក គីស៊ីដា ហ្វូមីអូ និយាយថា ប្រសិនបើបោះបង់សង្គមដែលពឹងផ្អែកលើច្បាប់ ហើយអនុញ្ញាតឱ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នជាឯកតោភាគីដោយកម្លាំង ផលប៉ះពាល់មិនមែនមានត្រឹមអាហ្វ្រិកឡើយ តែលើពិភពលោកទាំងមូល។   ប្រមុខរដ្ឋ និងប្រមុខរដ្ឋាភិបាលប្រមាណ៣០ប្រទេសចូលរួមក្នុងសន្និសីទដែលរៀបចំរៀងរាល់៣ឆ្នាំម្ដង ដោយជប៉ុន និងអាហ្វ្រិកឆ្លាស់វេនគ្នាធ្វើម្ចាស់ផ្ទះ។ សម្រាប់ជំនួបលើកទី៨នេះ ទីក្រុងតូក្យូសន្យាផ្ដល់លុយ៣០ពាន់លានដុល្លារឱ្យអាហ្វ្រិក។ ថ្លែងពីទីក្រុងតូក្យូ លោក គីស៊ីដា ដែលមិនអាចចូលរួមដោយផ្ទាល់ព្រោះមានតេស្តវិជ្ជមានជំងឺកូវីដ-១៩ និយាយថា ជំនួយនេះនឹងផ្ដល់សម្រាប់រយៈពេល៣ឆ្នាំ ហើយជប៉ុននឹងផ្ដល់ជំនួយមួយទៀតដើម្បីធានាសន្តិសុខស្បៀងនៅអាហ្វ្រិកផងដែរ។   ចំណែកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទុយនីស៊ីវិញ រាយការណ៍ដោយស្រង់សម្ដីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសជប៉ុន ហាយ៉ាស៊ី យូស៊ីម៉ាសា ថា ជប៉ុនក៏ផ្ដល់ជំនួយ១០០លានដុល្លារសម្រាប់ដោះស្រាយវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩ ផងដែរ។   ក្នុងពិធីបើកនៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ប្រធានាធិបតីទុយនីស៊ី Kais Saied ដែលរងការរិះគន់ខ្លាំងចំពោះកំណែទម្រង់ក្នុងប្រទេស ស្នើឱ្យប្រតិភូទាំងអស់ស្វែងរកវិធីសាស្ត្រដើម្បីសម្រេចសុបិនវីរបុរសដែលទាមទារឯករាជ្យសម្រាប់អាហ្វ្រិក។ លោកក៏ឆ្លើយសរសើរជប៉ុនដែលអាចឈានដល់ការអភិវឌ្ឍរហ័ស តែអាចរក្សាប្រពៃណីរបស់ខ្លួនបានខ្ជាប់ខ្ជួន៕    
នាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន គីស៊ីដា ហ្វូមីអូ បានប្រកាសផ្ដល់ជំនួយ៣០ពាន់លានដុល្លារដល់ទ្វីបអាហ្វ្រិកសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ។ ទីក្រុងតូក្យូ ក៏បង្ហាញការប្ដេជ្ញាចិត្តធ្វើការជាមួយប្រទេសក្នុងតំបន់នេះដោយផ្អែកលើសណ្ដាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិផងដែរ។
  «ខ្ញុំមានការគោរពខ្លាំងណាស់ជាមួយទស្សនវិស័យរបស់សម្ដេចឪ អតីតព្រះមហាក្សត្រ ព្រះប្រមុខរដ្ឋកម្ពុជា»។ នេះជាការអះអាងរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលបានវាយតម្លៃខ្ពស់លើនយោបាយការបរទេសរបស់ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ។ ក្នុងន័យនេះសម្ដេច ហ៊ុន សែន ចង់បញ្ជាក់ថា ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ មានព្រះរាជតម្រិះ ឈ្លាសវៃក្នុងការសម្រេចព្រះរាជហទ័យ ជ្រើសរើសយកការគោរពទៅលើគោលនយោបាយចិនតែមួយ ពោលគឺមិនទទួលស្គាល់កោះតៃវ៉ាន់ ជារដ្ឋឯករាជ្យតាមការទាមទារផ្ដាច់ខ្លួន រួមទាំងកៅអីនៅអង្គការសហប្រជាជាតិជាដើម។   សម្រាប់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ទស្សនវិស័យវែងឆ្ងាយនៃនយោបាយការបរទេសរបស់អតីតព្រះមហាក្សត្រនេះ គឺជានាវានាំឱ្យកម្ពុជាឆ្ពោះទៅកាន់ការអភិវឌ្ឍសព្វថ្ងៃនេះ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលអះអាងថា ខ្លួនបានដើរតាមគន្លងនយោបាយការបរទេសព្រះបរមរតនកោដ្ឋនេះ បាននិយាយដូច្នេះ៖«ការអនុវត្តនូវគោលនយោបាយចិនតែមួយ វាជាការគោរពអធិបតេយ្យភាពចិន ។ ការគោរពអធិបតេយ្យភាពចិន វាមានតម្លៃស្មើការគោរពអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជាខ្លួនឯង។ ខ្ញុំលើកឧទាហរណ៍ថា ប្រសិនមានប្រទេសណាមួយ ចង់កាត់ផ្ដាច់ខេត្តណាមួយរបស់កម្ពុជា ចេញទៅរដ្ឋឯករាជ្យ សួថា កម្ពុជា មានការខឹងទេ?មានការតូចចិត្ត? មានការជំទាស់ទេ? ពិតជាមានការខឹង មានការតូចចិត្ត មានការជំទាស់។ ចិនក៏ដូចគ្នាដែរ បើសិនមានការប៉ុនប៉ង ឱ្យតៃវ៉ាន់ បង្កើតទៅជារដ្ឋឯករាជ្យមួយនោះ ចិនពិតជាមិនយល់ស្របទេ។ ដូច្នេះ នេះជាតម្លៃដែលសម្ដេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ព្រះអង្គបានត្រួសត្រាយកាលពីពេលមុន។ ហើយខ្ញុំ ក៏ដូចជាសម្ដេចព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី បន្តវេនពីសម្ដេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ជារៀងរហូតមក»។ សូមស្ដាប់សំឡេង៖   មិនតែប៉ុណ្ណោះទេ មេដឹកនាំកម្ពុជារូបនេះ បានណែនាំទៅដល់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលទាំងអស់ ហាមមានទំនាក់ទំនងជាមួយតៃវ៉ាន់ទៀតផង ខណៈដែលកម្ពុជា កំពុងមានភាពស្អិតល្មួតលើផ្នែកការទូត រួមទាំងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រងជ្រុងជ្រោយ។ លើសពីនេះទៀតសម្ដេច ហ៊ុន សែន បានប្រាប់សារព័ត៌មានចិនទាំង៣ គឺ CRI, CCTV, Xinhua ថា ដ្បិតមានអ្នករកស៊ីជនជាតិតៃវ៉ាន់មួយចំនួន ដាក់ទុនវិនិយោគនៅកម្ពុជាក្តី ប៉ុន្តែកម្ពុជាមិនផ្ដល់សិទ្ធិឱ្យតៃវ៉ាន់ បើកស្ថានតំណាងទូតខ្លួននៅលើទឹកដីកម្ពុជាឡើយ។    គួរបញ្ជាក់ថា កម្ពុជា-ចិន ចាប់ផ្ដើមទំនាក់ទំនងការទូត ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៥៨មក ដោយអតីតព្រះមហាក្សត្រ សម្ដេចព្រះនរោត្តម សីហនុ និងប្រធានាធិបតីចិន ម៉ៅ សេទុង ។ ហើយប្រទេសទាំងពីរ ទើបតែប្រារព្វចំណងការទូត៦០ឆ្នាំ កាលពីឆ្នាំ២០១៨កន្លងមក។ តាមរយៈទំនាក់ទំនងជិតស្និទ និងស៊ីជម្រៅនេះ ប្រទេសទាំងពីរ បានព្រៀមព្រៀងដំឡើងទំនាក់ទំនងការទូតឲ្យដល់កម្រិត «ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ» ដែលជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតនៃទំនាក់ទំនងការទូតទ្វេភាគី។ ការសម្រេចនេះ ធ្វើឡើងអំឡុងជំនួបវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា សម្ដេច ហ៊ុន សែន និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន វេន ជាប៉ាវ (Wen Jiabao)។   ជាការពិតដែលមិនអាចប្រកែកបាននោះ ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយសុទ្ធតែផ្ដល់ប្រយោជន៍ដល់ភាគីទាំងសងខាង។  ជារួមភាគីទាំងពីរ នឹងជួយគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមកលើវិស័យជាច្រើន ស្ទើរតែទាំងអស់ទាំងសេដ្ឋកិច្ច, នយោបាយ, សន្តិសុខ,ការទូត,ហិរញ្ញវត្ថុ, ពាណិជ្ជកម្ម, វប្បធម៌និងទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជននិងប្រជាជនផងដែរ។ ដែលទំនាក់ទំនងបង្កើតឡើង សំដៅសម្រេចឲ្យបានគោលដៅដែលបានដាក់ចេញ ក៏ដូចជាបង្កើនទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច ពង្រីកទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងភាគីទាំងពីរ និងការជួយគ្នាទៅវិញទៅមកលើឆាកអន្តរជាតិផ្សេង៕
ភ្នំពេញ៖ នយោបាយការបរទេសដែលកម្ពុជា អនុវត្តគោរពគោលនយោបាយចិនតែមួយ គឺជាព្រះរាជទស្សនៈវិស័យវែងឆ្ងាយរបស់ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ សម្ដេចព្រះនរោត្តម សីហនុ សម្រាប់ត្រួសត្រាយផ្លូវឱ្យកម្ពុជា ឈានទៅការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយសន្តិភាព។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានចិនចំនួន៣ គឺ CRI, CCTV, Xinhua និងសារព័ត៌មាន Fresh News ។
អាវុធដែលខាងអាជ្ញាធរថៃ រឹបអូសបានទាំងនោះ រួមមានកាំភ្លើងប្រភេទ TEPY កាំភ្លើងប្រភេទM16, កាណុងM16, ឈុតឧបករណ៏កៃកាំភ្លើង ៥ ឈុត បន្ទះតួកាំភ្លើង ជាដើម។ អាវុធទាំងនេះ ត្រូវបានសារព័ត៌មានថៃ Bangkok Post ចុះផ្សាយថា នាំចូលពីប្រទេសជិតខាង។ ប៉ុន្តែប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមួយចំនួនទៀត បានផ្សាយថា អាវុធខាងលើនេះ គឺដឹកតាមទូកនេសាទ ចេញម្តុំស្ទឹងហាវ ខេត្តព្រះសីហនុរបស់កម្ពុជា ចូលទៅក្នុងទឹកដីថៃ ហើយត្រូវអាជ្ញាធរស្រុកខ្លងយ៉ៃ ខេត្តត្រាត ប្រទេសថៃ ចាប់បាន។ ជុំវិញបញ្ហានេះអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ លោក ឈុំ សុជាតិ បានបដិសេធថា អាវុធដែលអាជ្ញាធរថៃរឹបអូសបាននេះ មិនមែននាំចេញពីកម្ពុជាឡើយ ព្រោះកម្ពុជាគ្មានអាវុធប្រភេទនេះ ប្រើប្រាស់នោះទេ។ លោក ឈុំ សុជាតិ បានសរសេរលើ់ហ្វេសប៊ុកយ៉ាងដូច្នេះថា៖«សូមបញ្ជាក់ជូនសាធារណជន និងបណ្តាញផ្សព្វផ្សាយឲ្យបានជ្រាបថា ការផ្សព្វផ្សាយថា អាវុធទាំងនេះដឹកចេញពីទឹកដីកម្ពុជា គឺជាការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត ដោយគ្មានប្រភពច្បាស់លាស់។ នៅប្រទេសកម្ពុជា មិនមានការប្រើប្រាស់អាវុធប្រភេទនេះទេ»។ អត្ថបទទាក់ទង   អាវុធខុសច្បាប់៖ កម្ពុជា កំពុងសហការជាមួយថៃ ស៊ើបអង្កេតរកភស្តុតាង ដើម្បីកុំឲ្យខូចឈ្មោះកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី០៣ មិថុនា ឆ្នាំ២០១៧ អាជ្ញាធរថៃ បានបើកការស៊ើបអង្កេត និងរឹបអូសបានអាវុធជាច្រើនដើម នៅក្នុងឡានមួយបាំងកន្លះ ដែលសង្ស័យជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ នៅលើផ្លូវមួយក្នុងខេត្តត្រាច នៃប្រទេសថៃ។ អាជ្ញាធរក៏បានអាវុធមួយចំនួន រួមមាន កាំភ្លើង២៩ដើម,កាំភ្លើងយន្ត៤ដើម,គ្រាប់បែក៥៣ គ្រាប់ និងគ្រាប់កាំភ្លើងជាង៤០០០គ្រាប់។ កាលណោះភាគីថៃក៏បានចោទកម្ពុជា ថា រត់ពន្ធអាវុធខុសច្បាប់ ទៅលក់ឲ្យពួកក្រុមឧទ្ទាម Karen ដែលប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាដែរ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានច្រានចោលការចោទប្រកាន់នេះ ហើយក៏បានស្នើឲ្យភាគីថៃសហការជាមួយកម្ពុជា ស៊ើបអង្កេតលើករណីនេះផងដែរ៕
ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា បដិសេធព័ត៌មានទាក់ទងនឹងការនាំអាវុធចូលទឹកដីថៃ។ ការបដិសេធនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីព័ត៌មានថៃ បានចេញផ្សាយថា អាវុធជាច្រើនប្រភេទ ដែលអាជ្ញាធរថៃរឹបអូសបាននេះ គឺនាំចេញពីប្រទេសជិតខាង ចូលទៅទឹកដីថៃ។
  មិនមែនគំរាមដើរចេញតែមាត់ ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ពិតជាធ្វើតាមសម្ដីមែន ដោយបានបញ្ចប់ចំណងទាក់ទងរវាងអាមេរិក និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានពីសួន Rose Garden នៃសេតវិមាន លោក ត្រាំ អះអាងថា WHO បរាជ័យក្នុងការធ្វើកំណែទម្រង់តាមការចង់បានរបស់លោកដែលមានក្នុងសំបុត្រថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ហើយលោកក៏ភ្ជាប់ WHO ទៅនឹងចិនពាក់ព័ន្ធជំងឺ COVID-19 ទៀត។   លោក ត្រាំ និយាយថា ចិនមិនអើពើកាត្វកិច្ចរបស់ខ្លួនដែលត្រូវរាយការណ៍ទៅកាន់ WHO ពីជំងឺ COVID-19 ហើយថែមទាំងដាក់សម្ពាធលើអង្គការនេះឲ្យបន្លំព័ត៌មានទៅកាន់ពិភពលោកពេលរកឃើញវីរុសលើកដំបូងផងដែរ។ លោក ត្រាំ ក៏ឆ្លៀតលើកពីការលម្អៀងរបស់អង្គការនេះទៅកាន់ចិន ទោះចិនផ្ដល់លុយតិចជាងអាមេរិកក្ដី។   «ចិនបានគ្រប់គ្រងពេញលេញលើ WHO ទោះចេញលុយ៤០លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ធៀបនឹងអាមេរិកចំណាយដល់ទៅប្រមាណ៤៥០លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ យើងបានដាក់ចេញការធ្វើកំណែទម្រង់ដែលអង្គការនេះត្រូវធ្វើតាម និងបានទាក់ទងដោយផ្ទាល់ថែមទៀត តែពួកគេបដិសេធធ្វើសកម្មភាព។» នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ត្រាំ ក្នុងសន្និសីទថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ដោយសំដៅសំបុត្រដែលលោកផ្ញើឲ្យអគ្គនាយក WHO លោក Tedros Adhanom Ghebreyesus ។   ដោយសារមូលហេតុនេះ ទើបលោក ត្រាំ សម្រេចចិត្តផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងអាមេរិក និង WHO ហើយផ្ទេរថវិកាដែលអាមេរិកត្រូវបង់នោះទៅឲ្យវិស័យសុខភាពសាធារណៈដែលត្រូវការបន្ទាន់វិញ។ ការផ្ដាច់វិភាគទាន នឹងផ្ដល់ផលប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់ WHO ដែលត្រូវការប្រាក់ជួយប្រទេសក្រីក្រដែលកំពុងរងគ្រោះដោយសារជំងឺ COVID-19 និងវិបត្តិសុខាភិបាលដទៃទៀត។    ចាប់តាំងពីចូលកាន់តំណែងប្រធានាធិបតីរហូតដល់ពេលជិតចប់អាណត្តិនេះ លោក ត្រាំ បានដកអាមេរិកចេញពីស្ថាប័នអន្តរជាតិ និងកិច្ចព្រមព្រៀងជាច្រើនដូចជាក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ យូណេស្កូ កិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរឆ្នាំ២០១៥ និងកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសស្ដីពីបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ៕    
ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា បានប្រកាសបញ្ចប់ទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិក និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ដែលនេះស្មើនឹងការដកអាមេរិកចេញពីអង្គការអន្តរជាតិដ៏ធំមួយនេះ។ ពីសេតវិមាន លោក ត្រាំ នៅតែប្រកាន់ជំហរថា WHO ជាអាយ៉ងរបស់ចិន។ ចំណែកទឹកប្រាក់ដែលអាមេរិកត្រូវផ្ដល់ឲ្យអង្គការនេះ លោក ត្រាំ បញ្ជាក់ថា នឹងត្រូវបង្វែរទៅឲ្យស្ថាប័នផ្សេងដែលមានប្រយោជន៍វិញ។
  "When something new is introduced into class or community, it is going to take time for them to get used to it especially to understand what it is, how it benefits them in the future and so on. I think it is not about speed of adoption, but it is about the duration we have introduced them, Lydet explains.   Note: STEM stands for Science, Technology, Engineering and Mathematics   Our full discussion on the topic How to encourage more women and girls to take STEM majors?" will be released this week.   If you want to get updates on our program and also want to know our new topics, you can subscribe to our YouTube channel: https://goo.gl/D6xQBv or like our Facebook page: The Reflection  
STEM education has been reported to have a poor record in Cambodia despite the fact that many stakeholders have tried to boost this curriculum. But our guest speaker Lydet Pidor, Lead Mentor at Technovation Cambodia notes that STEM is quite new to many Cambodians, surely requiring more time for them to adapt to the field.
  ផ្លែម្នាស់ សម្បូរទៅដោយសារធាតុ Bromelain និងអង់ហ្ស៊ីម ដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការរលាក, ការឆ្លងមេរោគ, និងបំផ្លាញបាក់តេរី។ វាអាចជួយក្នុងការកាត់បន្ថយការរលាកនៅខាងក្រោយនៃអណ្តាត និងនៅក្នុងប្រអប់សំឡេង។ ព្រមទាំងជួយសម្រួលទៅដល់ផូវដង្ហើម ដើម្បីកុំឲ្យប៉ះពល់ពីការរលាក។ អង់ហ្ស៊ីម មានឥទ្ធិពលខ្លាំង សម្រាប់ព្យាបាលការហើមច្រមុះ និងការរលាក ដែលបង្កឡើងដោយការវះកាត់ ឬការរងរបួស។   ផ្លែម្នាស់ ក៏ជាប្រភពនៃវីតាមីន C ដែលជួយប្រឆាំងនឹងវីរុស និងបាក់តេរី។ វាជួយធ្វើការព្យាបាលក្អក ដោយជួយសម្រួលផ្លូវដង្ហើមរបស់អ្នកបានយ៉ាងល្អ។ បើយើងកៀបយកទឹកម្នាស់ មកលាយជាមួយទឹកឃ្មុំ និងអំបិល មកផឹកនោះ វាអាចជួយក្នុងការរំលាយជាតិរំអិលនៅក្នុងសួតរបស់អ្នកបាន ថែមទាំងបំបាត់អាការៈឈឺក ក្អក ទៀតផង៕   ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh
ពេលនិយាយដល់ ផ្លែម្នាស់ អ្នកពិតជាចង់ដឹងថា តើវាមានអត្ថប្រយោជន៍សុខភាពអ្វីដល់អ្នក? ពិតមែនហើយ វាមិនត្រឹមតែជាផ្លែឈើដែលមានឱរសជាតិឆ្ងាញ់នោះទេ វាថែមទាំងអាចជួយអ្នក ដើម្បីព្យាបាលការឈឺបំពង់ក និងក្អកបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់ផងដែរ។ ប្រសិនបើអ្នកកំពុងសម្លឹងមើលឱសថធម្មជាតិ សូមកុំមើលរំលងផ្លែម្នាស់សម្រាប់បំបាត់ការឈឺបំពង់ក។
ក្រោយបញ្ចប់បេសកកម្មនៅក្រុងហ្ស៊ឺណែវ ប្រទេសស្វីស សម្តេច ហ៊ុន សែន គ្រោងធ្វើដំណើរមកដល់រាជធានីភ្នំពេញវិញ នាព្រឹកថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩។ ជាមួយគ្នានេះ សម្តេចបានបញ្ជាក់ថា ក្រុមអ្នករៀបចំបាតុកម្មប្រឆាំងសម្តេច ទើបតែដាក់ពាក្យសុំសិទ្ធិពីអាជ្ញាធរស្វីស ប៉ុន្តែទម្រាំទទួលបានការអនុញ្ញាតនោះ សម្តេចមានវត្តមានលេងកូនគោលនៅរាជធានីភ្នំពេញរួចទៅហើយ។ សម្តេចបានរំលឹកសំណេរនៅលើហ្វេសប៊ុករបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កូនប្រុសច្បង ដែលបានប្រៀបធៀបថា ពេលក្របីស៊ីស្រូវបងមិនហ៊ានដេញ ដល់ពេលក្របីដើរចេញបងដេញអោយស្រីមើល។ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានសរសេរថា៖ «ហេតុអ្វីបានជាអ្នកប្រកាសធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងវត្តមានសម្តេចតេជោនៅប្រទេសស្វីស មិនហ៊ានធ្វើពេលសម្តេចកំពុងមានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសនេះ ហើយបែរជាប្រកាសប្រមូលមនុស្សមកធ្វើបាតុកម្មពេលដែលសម្តេចចប់កម្មវិធី និងធ្វើមាតុភូមិនិវត្តរួចបាត់ទៅហើយ។ បើធ្វើក្រោយវត្តមានសម្តេចដដែល គឺនាំខាតពេលអ្នកចូលរួម ហើយវាដូចចម្រៀងខ្មែរថា: ពេលក្របីស៊ីស្រូវបងមិនហ៊ានដេញ ដល់ពេលក្របីដើរចេញបងដេញអោយស្រីមើល»។ ដូចគ្នាផងដែរ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានចំអកថា អ្នកដែលគ្រោងរៀបចំបាតុកម្មប្រឆាំងសម្តេច មិនបានស្មើអ្នកដែលរង់ចាំស្វាគមន៍សម្តេចនោះឡើយ ដូច្នេះគម្រោងធ្វើបាតុកម្មគឺជារឿងឥតប្រយោជន៍៕
សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នាជំនួបជាមួយពលរដ្ឋខ្មែរនៅប្រទេសស្វីស និងមកពីបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតនៅអឺរ៉ុប បានចំអកក្រុមអ្នករៀបចំបាតុកម្មប្រឆាំងសម្តេច។ សម្តេចបានលើកឡើងថា ចលនាបាតុកម្មប្រឆាំងសម្តេចគួរតែត្រូវបានរៀបចំឡើង នៅពេលដែលសម្តេចមានវត្តមាននៅស្វីស មិនមែនចំពេលដែលសម្តេចកំពុងវាយកូនគោលនៅភ្នំពេញនោះឡើយ។
  ក្រុមគីរីវង់សុខសែនជ័យ យុវជនសាលាបាល់ទាត់ជាតិបាទីអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំនិងក្រុមមកពីខេត្តកំពង់ចាម ត្រូវបានដំឡើងឲ្យមកលេងក្នុងពានរង្វាន់ក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីកក្នុងរដូវកាលឆ្នាំ២០១៩។ ការបន្ថែមសមាជិកថ្មីដោយមិនឆ្លងកាត់ការប្រកួតលីកទី២នេះ ត្រូវបានលោក ឆាំង ពិសិដ្ឋ លេខាប្រតិបត្តិរបស់ CNCC អះអាងថា គឺដើម្បីបង្កើនចំនួនការប្រកួត និងភាពតានតឹងក្នុងការប្រកួតប្រជែង ពិសេសផ្តល់ឱកាសឲ្យក្លិបទាំងនោះបានបង្ហាញសមត្ថភាព។    លេខាប្រតិបត្តិរូបនេះបានបន្ថែមថា ការណ៍ដែលសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជាសម្រេចដំឡើងក្រុមគីរីវង់សុខសែនជ័យនិងខេត្តកំពង់ចាមឲ្យឡើងមកលេងក្នុងក្របខណ្ឌកំពូលនេះ ដោយសារក្រុមទាំងពីរមានមហិច្ឆតាខ្ពស់ចង់លេងក្នុងក្របខណ្ឌលីកទី២រដូវកាលមុន ដែលសហព័ន្ធបានផ្អាករៀបចំដោយគ្មានប្រាប់មូលហេតុ។ ចំណែកការដំឡើងក្រុមយុវជនសាលាបាល់ទាត់ជាតិបាទីអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំ គឺដើម្បីផ្តល់ឱកាស និងបទពិសោធប្រកួតថ្មីៗដល់ពួកគេ ដែលជាធនធានដ៏សំខាន់សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣នៅកម្ពុជា។   «ដោយសារសហព័ន្ធមិនបានរៀបចំការប្រកួតលីក២ ហើយមើលឃើញថាមានក្លិបពីរ(ខេត្តកំពង់ចាម, គីរីវង់សុខសែនជ័យ)មានចិត្តចង់លេងនៅលីកកំពូល ពេលនោះឯកឧត្តមប្រធាន សៅ សុខា ក៏ដូចជាសមាជិកប្រតិបត្តិទាំង១១រូប ក៏បានសម្រេចជំរុញឲ្យក្លិបទាំងពីរឲ្យចូលរួមប្រកួតក្នុងលីកតែម្តង បូករួមទាំង U18 បាទីឲ្យចូលរួមដែរ គឺដើម្បីឲ្យពួកគាត់មានបទពិសោធប្រកួតចាប់ពីឆ្នាំ២០១៩នេះតទៅ រហូតដល់ឆ្នាំ២០២៣ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡាស៊ីហ្គេម»។ ការលើកឡើងបែបនេះរបស់លោក ឆាំង ពិសិដ្ឋ ធ្វើឡើងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានបើករដូវកាលថ្មីនៅថ្ងៃទី៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩នេះ។    ទោះបីក្នុងចំណោមក្រុមទាំងបីមានពីរជាសមាជិកថ្មី និងមួយជាសមាជិកចាស់ក៏ដោយ ប៉ុន្តែលោក ឆាំង ពិសិដ្ឋ ជឿជាក់ថា ទាំងពានរង្វាន់ក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីក និងពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន នៅឆ្នាំនេះ នឹងមានការប្រកួតស្វិតស្វាញជាងមុន។ ហើយ លោកក៏ជឿជាក់ផងដែរថា ក្រុមថ្មីនេះនឹងមិនក្លាយជាក្រុមដែលត្រូវបានកាត់ចេញ ឬដកខ្លួនចេញនៅរដូវកាលក្រោយ។        គួររំលឹកថា ការផ្អាកការរៀបចំលីកទី២នេះដែរ បានធ្វើឲ្យមានការប្រែប្រួលចំពោះរូបមន្តនៃការកាត់ក្រុមចេញពីក្របខណ្ឌកំពូលរដូវកាលមុន ដោយ CNCC សម្រេចរក្សាក្រុមទាំង១២នៅដដែល។ ទោះបីយ៉ាងនេះក្តី ក្រុមវេស្ទើនភ្នំពេញដែលបញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់បាតតារាងក្នុងរដូវកាលឆ្នាំ២០១៨ បានប្រកាសដកខ្លួនចេញនៅរដូវកាលនេះ ក្រោមហេតុផលជួបបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ។    សម្រាប់រូបមន្តប្រកួតនៅឆ្នាំនេះត្រូវបានលេខាប្រតិបត្តិខាងលើអះអាងថា គឺមិនមានការប្រែប្រួលឡើយដោយរក្សានៅដដែលដូចរដូវកាលមុន។ ពោលគឺមិនមានការប្រកួតវគ្គខ្វែង៤ក្រុមចុងក្រោយឡើយ ដោយក្រុមមានពិន្ទុខ្ពស់ជាងគេក្នុងការប្រកួតសន្សំពិន្ទុនឹងក្លាយជាម្ចាស់ជើងឯកតែម្តង ហើយក្រុមមានពិន្ទុខ្ពស់ជាបន្តបន្ទាប់ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ២, ៣ និងលេខ៤រៀងគ្នា។   ពាក់ព័ន្ធនឹងប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តមិនទាន់ត្រូវបានបង្ហាញនៅឡើយទេ តែទំនងអាចមានការប្រែប្រួលនៅឆ្នាំនេះ។ លោក ឆាំង ពិសិដ្ឋ បានបញ្ជាក់ថា ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ CNCC នឹងធ្វើសន្និសីទនៅពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ។ ពានរង្វាន់លីកកំពូលរដូវកាលឆ្នាំ២០១៩ នឹងចាប់ផ្តើមប្រកួតនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ ខាងមុខ ដោយមួយសប្តាហ៍ការប្រកួតចំនួន៧គូ។ លោកបន្ថែមថា នៅឆ្នាំនេះមិនអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមទាំងអស់ប្រើប្រាស់ពហុកីឡដ្ឋានជាតិដើម្បីរៀបចំការប្រកួតនោះឡើយ។ ពោលគឺក្រុមនីមួយៗត្រូវមានទីលានដោយផ្ទាល់ ឬជួលពហុកីឡដ្ឋានរបស់ក្រុមផ្សេងៗ ពេលខ្លួនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះការប្រកួត។    ក្រុមទាំង១៤នោះរួមមាន៖ ណាហ្គាវើល, បឹងកេត, ភ្នំពេញក្រោន, ក្រសួងការពារជាតិ, អគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ, វិសាខា, អង្គរថាយហ្គឺរ, សូលទីឡូអង្គរ, អគ្គិសនីកម្ពុជា, ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង, អាស៊ីអឺរ៉ុប, គីរីវង់សុខសែនជ័យ, យុវជនបាទីអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំ និងខេត្តកំពង់ចាម៕ 
ក្រុមបាល់ទាត់ចំនួន១៤ នឹងត្រូវប្រជែងគ្នាដណ្តើមជើងឯកក្នុងព្រឹត្តិការណ៍មិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីករដូវកាលឆ្នាំ២០១៩ បន្ទាប់ពីគណៈកម្មការប្រកួតបាល់ទាត់ជាតិកម្ពុជា(CNCC)បន្ថែមសមាជិកថ្មីចំនួន៣។ លោក ឆាំង ពិសិដ្ឋ អះអាងថា ការបន្ថែមសមាជិកថ្មីរហូតដល់៣ដោយមិនឆ្លងកាត់ការប្រកួតនេះ គឺដើម្បីបង្កើនការប្រកួតប្រជែងឲ្យកាន់តែស្វិតស្វាញនារដូវកាលថ្មី។ សម្រាប់រូបមន្តប្រកួតត្រូវបានរក្សាដូចឆ្នាំមុខដដែល ខណៈប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្តអាចមានការប្រែប្រួល។ ការបន្ថែមនេះដែរ អាចធ្វើឲ្យរូបមន្តប្រកួតក្នុងរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន នៅឆ្នាំនេះមានការប្រែប្រួលផងដែរ ពាក់ព័ន្ធការជ្រើសរើសក្រុមពីថ្នាក់ខេត្ត។
នៅថ្ងៃនេះ ឡាវ រកឃើញករណីឆ្លង៦៩នាក់ទៀត ដែលធ្វើឲ្យចំនួនសរុបឡើងដល់១៣០២នាក់ ក្នុងនោះស្លាប់១នាក់ និងជាសះស្បើយ២៣២នាក់។ ជាមួយគ្នានេះ នៅកម្ពុជា មាន៥២០ករណីថ្មី និងស្លាប់៦នាក់បន្ថែម ដែលធ្វើឲ្យចំនួនអ្នកជំងឺសរុបនៅកម្ពុជាមាន១៩២៣៧នាក់ និងស្លាប់១២០នាក់ ខណៈ៧៦៤១នាក់ បានជាសះស្បើយ។ វៀតណាម រកឃើញ១៥ករណីបន្ថែម ដែលនាំឲ្យចំនួនសរុបឡើងដល់៣២៤៥នាក់ រីឯចំនួនអ្នកស្លាប់នៅ៣៥នាក់ដដែល និង២៦០២នាក់បានជាសះស្បើយ។ រីឯថៃវិញ ករណីឆ្លង និងស្លាប់កើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ដោយបានរកឃើញអ្នកឆ្លង២១០១នាក់ថ្មី និងស្លាប់១៧នាក់បន្ថែម។ បច្ចុប្បន្នថៃមាន៨៣៣៧៥ករណី និងស្លាប់៣៩៩នាក់ ខណៈ៥៣៦០៥នាក់ បានជាសះស្បើយ៕
ឡាវនាថ្ងៃនេះ បានប្រកាសពីករណីអ្នកជំងឺដំបូងដែលបានស្លាប់ដោយសារកូវីដ-១៩។ បើតាមមជ្ឈមណ្ឌលព័ត៌មាន និងអប់រំ សម្រាប់សុខភាពឡាវ អ្នកជំងឺជាស្ត្រីអាយុ៥៣ឆ្នាំម្នាក់ ដែលបានសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យក្រុងវៀងចន្ទន៍ តាំងពីថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា មក។
  ជ័យជម្នះ ១-០ លើដាណឺម៉ាកដែលអូស្រ្តាលីក្រសោបបានសំបុត្រទៅកាន់វគ្គបន្ទាប់ ជាការស៊ុតយ៉ាងល្អពីកីឡាករខ្សែបម្រើ Mathew Leckie នៅនាទី៦០ ដែលជាការបញ្ជូនយ៉ាងល្អពីកីឡាករ Riley McGree។ ការប្រកួតរវាងអូស្ត្រាលីនិងដាណឺម៉ាកនៅវគ្គទីមួយគ្មានការស៊ុតបញ្ចូលទីលើគ្នាឡើយ។    ជ័យជម្នះបានរុញច្រានអូស្ត្រាលីគេចផុតពីការតាមប្រម៉ាញ់ពីក្រុមទុយនីស៊ី ដែលពួកគេបានប្រកួតយកឈ្នះលើបារាំង ប៉ុន្តែមានត្រឹម ៤ពិន្ទុ អូស្ត្រាលីដណ្តើមបាន ៣ពិន្ទុជួយពួកគេឈ្នះកៅអីវគ្គ ១៦ក្រុមដោយសុវត្ថិភាព។ អូស្ត្រាលីបង្ហាញខ្លួន ៦លើកនៅព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ទាំងលើកនេះពួកគេសម្រេចក្តីស្រមៃឡើងវគ្គ ១៦ក្រុមជាលើកទីពីរ ហើយនឹងរង់ចាំអ៊ុតមើលក្រុមលេខ២ ដែលនៅក្នុងការប្រកួតប្រជែងពូល C ដើម្បីប៉ះគ្នានៅវគ្គបន្ទាប់។   ទោះបីបានកក់កៅអីតាំងពីជុំទីពីររួចក្តីបារាំងធ្វើមិនបានល្អនៅការប្រកួតចុងក្រោយឡើយ ដោយភ្លាត់ស្នៀតចាញ់ការប្រកួតក្រោមថ្វីជើងទុយនីស៊ីលទ្ធផល ១-០។ គ្រាប់បាល់ដែលទុយនីស៊ីបានយកឈ្នះលើបារាំងបានកើតឡើងក្នុងវគ្គទីពីរដូចគ្នា ដោយកីឡាករ Wahbi Khazri ជាអ្នកសម្រេចទីនៅនាទី ៥៨ ជាការបញ្ជូនពីកីឡាករ Aissa Laidouni បើទោះវគ្គទីមួយក្រុមទាំងពីរគ្មានគ្រាប់បាល់។    ទោះឈ្នះបារាំងក្តីប៉ុន្តែអូស្ត្រាលីបានបញ្ចប់ក្តីស្រមៃពួកគេ ដោយយកបាន ៣ពិន្ទុពីដាណឺម៉ាកមាន ៦ពិន្ទុឈរពីលើពួកគេដែលមានត្រឹម ៤ពិន្ទុ។ បារាំងដឹកដៃអូស្ត្រាលីទៅកាន់វគ្គ ១៦ក្រុមចុងក្រោយក្នុងនាមជាក្រុមកំពូលតារាង៕  
ការប្រកួតវគ្គចែកពូលជុំទីបីនៃព្រឹត្តិការណ៍ពានរង្វាន់ FIFA World Cup 2022 រាត្រីថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ក្នុងការប្រកួតពូល D អូស្រា្តលីដណ្តើមបានកៅអីវគ្គ ១៦ក្រុមលើកទី២ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្លួន ក្រោយឈ្នះលើដាណឺម៉ាកលទ្ធផល ១-០។ ចំណែកបារាំងដែលកក់កៅអីតាំងពីជុំទីពីរ បន្តស្ថិតនៅតំណេងកំពូលតារាង តែពួកគេភ្លាត់ស្នៀតចាញ់ការប្រកួតចុងក្រោយក្រោមថ្វីជើងទុយនីស៊ីលទ្ធផល ១-០។
  អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអេស្ប៉ាញរូបនេះបញ្ជាក់ថាកីឡាករសំខាន់ៗមួចចំនួនដូចជា Pierre-Emerick Aubameyang, Mesut Ozil និង Lucas Torreira ជាដើមនោះនឹងមិនបានធ្វើដំណើរទៅប្រទេសអ៊ុយក្រែនសម្រាប់ជំនួបនេះឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញកីឡាករដែលមិនសូវមានឈ្មោះល្បីរបស់របស់ក្រុមកាំភ្លើងធំដែលរួមមាន Charlie Gilmour, Zech Medley និង Dejan Iliev ត្រូវជំនួសតំណែងរបស់ពួកគេ។   «យើងត្រូវផ្តល់ឱកាសដល់កីឡាករវ័យក្មេង។ កីឡាករទាំងអស់បានធ្វើការជាមួយពួកយើងនៅគ្រប់វគ្គទាំងអស់ និងលេងក្នុងការប្រកួតកំដៅសាច់ដុំមុនរដូវកាលផងដែរ។ អ្វីដែលសំខាន់យើងចង់ផ្តល់ឱកាសឱ្យពួកគេនៅយប់នេះ»។ លោក Emery បញ្ជាក់បន្ថែមដូច្នេះ។   បើតាមការយល់ឃើញរបស់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌នៅលើពិភពលោក អតីតអ្នកចាត់ការ Paris Saint-Germain និង Sevilla រូបនេះអាចនឹងព្រួយបារម្ភពីសុវត្ថិភាពរបស់កីឡាករ ខណៈក្រុមមានពិន្ទុគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីឈានទៅវគ្គបន្តរួចរាល់ហើយដែរ។   សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ទ្វីបអឺរ៉ុប UEFA បានសម្រេចផ្លាស់ប្តូរទីលានប្រកួតរវាងក្រុមទាំងពីរក្នុងពូល E នេះ ពីកីឡដ្ឋាន Oleksiy Butovsky របស់ក្រុម Poltava ទៅកាន់កីឡដ្ឋានជាតិ (NSC) ដែលស្ថិតក្នុងក្រុងគៀវវិញ ដោយសារតែបញ្ហាសន្តិសុខ បន្ទាប់ពីការដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅអ៊ុយក្រែន។   អ្នកនយោបាយនៅអ៊ុយក្រែននៅសប្ដាហ៍នេះបានអនុម័តលើសំណើមួយដើម្បីណែនាំច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅក្នុងតំបន់ដែលងាយរងគ្រោះបំផុតចំពោះការវាយប្រហារ បន្ទាប់ពីរុស្ស៊ីបានបាញ់រះ និងឃាត់ទុកនាវាចម្បាំងអ៊ុយក្រែន៣គ្រឿងកាលពីថ្ងៃអាទិត្យសប្តាហ៍មុន។   មួយវិញទៀត Arsenal ក៏ចង់ទុកជើងកីឡាករសំខាន់ៗមួយចំនួនផងដែរដើម្បីលេងតទល់នឹងក្រុម Tottenham ចុងសប្តាហ៍នេះ និងធ្វើដំណើរទៅជួម Manchester United ក្នុងក្របខណ្ឌ Premier League នៅរាត្រីថ្ងៃទី៦ ខែធ្នូ៕
លោក Unai Emery អ្នកចាត់ការទូទៅ Arsenal នឹងដាក់កីឡាករយុវជនទៅក្នុងក្រុមរបស់លោកដើម្បីប្រកួតជាមួយ Vorskla Poltava ក្នុងក្របខណ្ឌ Europa League នៅរាត្រីថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆកានេះ។ លោក Emery ចង់រក្សាកីឡាករសំខាន់ៗដើម្បីប្រជែងក្នុងលីគសម្រាប់ការប្រកួតទល់នឹងក្រុមខ្លាំង Tottenham Hotspur និង Manchester United និងបារម្ភពីសុវត្ថិភាពកូនក្រុមនៅក្នុងទឹកដីអ៊ុយក្រែនដែលកំពុងមានបញ្ហានយោបាយ។
  Raintree ដែលជាការិយាល័យអភិវឌ្ឍអ្នកបង្កើតគំនិតច្នៃប្រឌិតដំបូងគេរបស់កម្ពុជា ដែលមានបំណងក្លាយជាកន្លែងបណ្តុះបណ្តាលមួយ សម្រាប់ការកសាងសមត្ថភាពលើវិស័យអប់រំ និងបច្ចេកវិទ្យានោះ បានចាប់ដៃគូជាមួយនឹង Saturday Kids (សិង្ហបុរី) លើការបង្កើតកម្មវិធីសាកល្បងជាច្រើន ដើម្បីផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាលលើជំនាញឌីជីថល សម្រាប់សិស្សានុសិស្សកម្ពុជា។ កម្មវិធីនេះ ត្រូវបានឧបត្ថម្ភគាំទ្រដោយក្រុមហ៊ុន Smart Axiata ក្នុងនាមជាផ្នែកមួយនៃការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ក្រុមហ៊ុននេះ ដើម្បីធ្វើទំនើបកម្មប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈការអប់រំប្រព័ន្ធឌីជីថល។    ក្រោយពីបានចាប់ផ្តើមដំណើរការ កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០១៩ កម្មវិធី Tiny Coding Cats គឺជាកម្មវិធីបង្រៀនពីជំនាញបង្កើតកូដ រយៈពេល៦សប្តាហ៍មួយ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង សម្រាប់សិស្សានុសិស្សវ័យក្មេងរបស់កម្ពុជា ដែលមានអាយុចន្លោះពី ៨ ទៅ១២ឆ្នាំ ដើម្បីក្លាយជាអ្នកសិក្សាដែលចង់ចេះចង់ដឹង មានភាពឆ្លាតវៃ និងមានការលើកទឹកចិត្តខ្លួនឯង។ កម្មវិធីសិក្សាមួយនេះ រាប់បញ្ចូលទាំង មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រជាមូលដ្ឋានផងដែរ ដូចជា Loops (កម្មវិធីសារឡើងវិញ), Cloning (ការចម្លងកម្មវិធី), Broadcast (ការបញ្ជូនសំណុំឯកសារ) និង Sensing (កម្មវិធីដឹងដោយស្វ័យប្រវត្តិ)។ ក្នុងពេលបញ្ចប់មេរៀននីមួយៗសិស្សានុសិស្សទាំងអស់ បានឃើញពីរបៀបដែលគម្រោងរបស់ពួកគេអាចកើតឡើង តាមរយៈការអនុវត្តកម្មវិធីកូដរបស់ពួកគេ។ សិស្សានុសិស្សទាំងអស់ អាចបង្កើតរឿងរ៉ាវផ្សេងៗរបស់ខ្លួនជាគំនូជីវចល និងហ្គេមផ្សេងៗដោយខ្លួនឯង ហើយបន្ទាប់មកស្នាដៃរបស់ពួកគេ អាចនឹងត្រូវចែករំលែកជាមួយសិស្សផ្សេងទៀត ដើម្បីសហការគ្នាទៅលើគម្រោងតែមួយ។    តាមរយៈការប្រើប្រាស់កម្មវិធីភាសា Scratch កម្មវិធីនេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាពិសេសសម្រាប់សិស្សានុសិស្សកម្ពុជា ក្នុងការប្រើប្រាស់ទាំងភាសាខ្មែរ និងអង់គ្លេស ជាមធ្យោបាយមួយក្នុងការបង្រៀន ដែលនេះជាកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងមួយ ក្នុងការជំរុញលើជំនាញដោះស្រាយបញ្ហា និងជំនាញលើការវិភាគ សម្រាប់សតវត្សរ៍ទី២១។  ទាក់ទងនឹងមូលហេតុដែលកម្មវិធីកូដ បង្កើតឲ្យមានផ្លាតហ្វមដ៏ល្អឥតខ្ចោះមួយក្នុ ងការបណ្តុះជំនាញទាំងនេះ កញ្ញា Nora Viblanc ដែលជាគ្រូបង្រៀនម្នាក់ក្នុងកម្មវិធីនេះ បានមានថ្លែងថា៖ «ជារួម កម្មវិធីនេះផ្តោតលើការធ្វើឲ្យមានភាពច្បាស់លាស់ លើការពិចារណា និងការគិតប្រកបដោយភាពត្រឹមត្រូវ។ ដំណើរការនៃកម្មវិធីសិក្សាពីកូដនេះ តម្រូវឲ្យយើងដោះស្រាយបញ្ហាផ្សេងៗ តាមរយៈការបំបែកបញ្ហាប្រឈមដ៏ស្មុគស្មាញទាំងនោះ ឲ្យទៅជាបញ្ហាតូចៗ ដែលអាចគ្រប់គ្រងបាន បន្ទាប់មកចាប់ផ្តើមលុបចោលបញ្ហាទាំងនោះជាជំហានៗ តាមរបៀបជាយុទ្ធសាស្ត្រ ហេតុនេះសិស្សានុសិស្សទាំងអស់ នឹងធ្វើឲ្យជំនាញវិភាគរបស់ពួកគេ កាន់តែល្អប្រសើរឡើង»។    អ្នកស្រី Urvi Doshi នាយកផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្រនៅ Saturday Kids បានឲ្យដឹងថា៖«ក្នុងកម្មវិធី Tiny Coding Cats យើងមិនវាស់វែងលើភាពជោគជ័យ តាមរយៈការរាប់ចំនួនអ្នកដែលចេះបង្កើតកម្មវិធី ដែលយើងបណ្តុះបណ្តាលបានឡើយ ប៉ុន្តែយើងផ្អែកទៅលើចំនួនសិស្ស ដែលមានការរំភើប ចង់ចេះចង់ដឹង និងមានការលើកទឹកចិត្តជាងមុន លើការសិក្សារៀនសូត្រ បន្ទាប់ពីទទួលបានបទពិសោធពីថ្នាក់សិក្សារបស់យើង»។    កញ្ញាបានបន្ថែមទៀតថា៖ «យើងឲ្យតម្លៃទៅលើដំណើរការ នៃការសិក្សារៀនសូត្រ ជាងផលិតផលចុងក្រោយ។ ការបរាជ័យ ត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាការរៀបចំខ្លួនជាថ្មី។ វាហាក់ដូចជាជីវិតពិតអញ្ចឹង ខណៈដែលយើងទាំងអស់គ្នា កំពុងតែធ្វើរឿងជាច្រើនដោយខ្លួនឯង កំពុងតែបរាជ័យ កំពុងតែដោះស្រាយបញ្ហាដែលបានដំណើរការខុស និងកំពុងតែព្យាយាមម្តងទៀត។ យើងលើកទឹកចិត្តឲ្យកុមារា-កុមារី ជម្នះឧបស័គ្គផ្សេងៗដោយខ្លួនឯង ទទួលយកបទពិសោធផ្សេងៗ និងមានភាពក្លាហានក្នុងការទទួលបរាជ័យ ក្នុងចន្លោះសុវត្ថិភាពមួយ ជាងការបង្កើតគម្រោងដ៏ល្អឥតខ្ចោះជាច្រើន។ វាគឺជាមេរៀនដែលត្រូវបានសិក្សា តាមរយៈបទពិសោធបែបនេះ ដែលនឹងជួយដុសខាត់ពួកគេ ឲ្យទៅជាអ្នកសិក្សាដ៏រឹងមាំក្នុងជីវិត»។    កម្មវិធីនេះ បានស្វាគមន៍សិស្សានុសិស្ស ដែលមានប្រវត្តិរូបផ្សេងៗគ្នា ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងមួយ ក្នុងការផ្តល់ឱកាសផ្សេងៗ សម្រាប់រាល់ក្រុមគ្រួសារទាំងអស់ ក៏ដូចជាយល់ច្បាស់ ពីសារសំខាន់នៃមុខវិជ្ជាឌីជីថលអន្តរជាតិ ដែលយកទៅបង្រៀនដល់សិស្សានុសិស្សខ្មែរ។    លោក Andrey Kuzin ប្រធានផ្នែកបច្ចេកទេសនៅក្រុមហ៊ុន Smart Axiata បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងមើលឃើញពីសារសំខាន់ នៃការបណ្តុះបណ្តាលសិស្សានុសិស្សវ័យក្មេងរបស់កម្ពុជា ក្នុងវ័យកុមារភាព លើមុខវិជ្ជាបង្កើតកូដ និងបង្កើតកម្មវិធី។ យើងជឿជាក់ថា មុខវិជ្ជានេះ អាចជួយបង្កើនការចង់ចេះចង់ដឹង និងការស្រមៃគិតរបស់ពួកគេ ដើម្បីអភិវឌ្ឍការចាប់អារម្មណ៍របស់ពួកគេបន្ថែមទៀត លើការសិក្សារយៈពេលដ៏វែងក្នុងជីវិត ក៏ដូចជាលើកទឹកចិត្តលើការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាក្នុងវិស័យអប់រំ។ យើងសង្ឃឹមថា កុមារា-កុមារីទាំងនេះ នឹងបន្តអភិវឌ្ឍលើមុខវិជ្ជាដែលពួកគេបានសិក្សារៀនសូត្រ អំឡុងពេលនៃកម្មវិធីនេះ និងអភិវឌ្ឍបន្ថែមទៀត លើទេពកោសល្យឌីជីថល ក៏ដូចជាការបង្កើតកូដដោយខ្លួនឯង នៅពេលដែលពួកគេមានវ័យកាន់តែច្រើន»។    ស្របពេលដែលសេដ្ឋកិច្ចកំពុងតែអភិវឌ្ឍឥតឈប់ឈរ និងភាពមិនច្បាស់ជុំវិញអនាគតនៃវិស័យការងារ កម្ពុជា កំពុងតែត្រូវការធនធានមនុស្សជាលំដាប់។ កញ្ញា Urvi បានបន្ថែមទៀតថា៖ «អ្វីដែលយើងអាចធានាបានគឺថា ការចង់ចេះចង់ដឹង និងការមានពោរពេញដោយចំណេះដឹង នឹងតែងតែជាទ្រព្យសម្បត្តិដ៏មានតម្លៃសម្រាប់កុមារ និងយុវជន ដែលត្រូវតែប្រកាន់ភ្ជាប់ ពីព្រោះទេពកោសល្យទាំងនេះ  នឹងជួយឲ្យពួកគេត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ក្នុងការសិក្សាលើមុខវិជ្ជាដែលពួកគេនឹងត្រូវតែសិក្សា»។    នេះគឺជាចំណុចដែលធ្វើឲ្យកម្មវិធីនេះ មានសារសំខាន់ជាពិសេស ស្របពេលក្នុងកម្មវិធី Tiny Coding Cats សិស្សានុសិស្សទាំងអស់ មិនត្រឹមតែរៀនពីការកម្មវិធីកូដឡើយ ប៉ុន្តែ ពួកគេក៏បង្កើតកូដដើម្បីរៀន ដើម្បីចង់ចេះចង់ដឹង និងមានភាពឆ្លាតវៃ និងដើម្បីត្រៀមខ្លួនរួចរាល់សម្រាប់បញ្ហាប្រឈមក្នុងជីវិត សម្រាប់សតវត្សរ៍ទី២១៕    (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)
ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩៖ សិស្សានុសិស្សវ័យក្មេងរបស់កម្ពុជា និងមាតា-បិតារបស់ក្រុមសិស្សទាំងនោះ បានមកជួបជុំគ្នានៅថ្ងៃនេះ នៅអគារ Raintree ដើម្បីចូលរួមក្នុងពិធីបញ្ចប់វគ្គសិក្សាជាផ្លូវការរបស់ពួកគេ និងដើម្បីបង្ហាញពីគម្រោងបច្ចេកវិទ្យារបស់ខ្លួន ក្នុងកម្មវិធីអបអរនូវការបញ្ចប់យ៉ាងជោគជ័យទៅលើកម្មវិធីសិក្សារបៀបបង្កើតកូដ ហៅថា Tiny Coding Cats។
  «បើអ្នកជិះម៉ូតូ ហើយមិនពាក់មួក គឺប៉ូលិសមានភារកិច្ចឃាត់អ្នកមិនឲ្យធ្វើដំណើរតទៅទៀត សូមឲ្យអ្នកទាក់ទងរបៀបណា ឬ វិធីណាក៏ដោយ យកមួកមកពាក់សិន [] បានឲ្យទៅទៀត»។ នេះជាការព្រមានរបស់សម្តេច ស ខេង ទៅកាន់អ្នកបើកបរម៉ូតូដែលមិនចូលចិត្តពាក់មួកសុវត្ថិភាព។   ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សម្តេចឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់ថា នេះជាគ្រាន់តែជាការផ្អាកដំណើរបណ្តោះអាសន្នប៉ុណ្ណោះ ដោយប៉ូលិសចរាចរណ៍នឹងមិនយកម៉ូតូទុកនោះឡើយ។ ប៉ូលិសរង់ចាំម្ចាស់ម៉ូតូដោះស្រាយតាមមធ្យោបាយណាមួយដើម្បីរកឲ្យបានមួកសុវត្ថិភាព មុននឹងបន្តដំណើរទៅមុខ។    សម្តេចបានលើកឡើងថា វិធានការនេះ មិនធ្ងន់ធ្ងរនោះឡើយសម្រាប់អ្នកបើកបរទោចក្រយានយន្ត ព្រោះវាជាគោលដៅសំខាន់ក្នុងការការពារអាយុជីវិតរបស់ពួកគេ។ ក្នុងករណីពួកគេមានមួកសុវត្ថិភាពរួចទៅហើយនោះ សមត្ថកិច្ចក៏គ្មានរឿងអ្វីត្រូវចាប់ឃាត់ពួកគេនោះដែរ។   បើតាមសម្តេច ស ខេង អត្រាស្លាប់ដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍កើតឡើងដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់លើពួកបើកបរដោយមិនពាក់មួកសុវត្ថិភាពដែលមានរហូតដល់ទៅ៨០ភាគរយ៕  
ភ្នំពេញ៖ ថ្លែងនាពិធីបុណ្យបញ្ចុះខណ្ឌសីមាព្រះវិហារនៅវត្តមួយក្នុងខេត្តព្រៃវែង កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា សម្តេចឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានលើកឡើងពីវិធានការពង្រឹងច្បាប់ចរាចរណ៍ ជាពិសេសពាក់ព័ន្ធនឹងការពាក់មួកសុវត្ថិភាព។
  ថ្លែងតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ នាយប់ថ្ងៃទី១ ខែមេសា លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានបញ្ជាក់ថាយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «បទបញ្ជារបស់ខ្ញុំ គឺឲ្យប៉ូលីស និងយោធា... ប្រសិនបើមានបញ្ហា ឬស្ថានភាពតានតឹងណាមួយបង្កដោយប្រជាពលរដ្ឋ ហើយជីវិតអ្នក (ប៉ូលីស និងយោធា) ស្ថិតលើខ្សែបន្ទាត់គ្រោះថ្នាក់ អ្នកមានសិទ្ធិបាញ់ពួកគេសម្លាប់»។    ការព្រមានបែបនេះធ្វើឡើង ក្នុងកាលៈទេសៈហ្វីលីពីនកំពុងបិទកោះ Luzon ដើម្បីទប់ស្កាត់ COVID-19 នៅក្នុងប្រទេស។ កោះ Luzonនេះ គឺជាកោះធំមួយរបស់ហ្វីលីពីន ដែលស្ថិតនៅភាគខាងជើងហ្វីលីពីន ហើយត្រូវបានបិទតាំងពីថ្ងៃទី១៧ ខែមីនាមកម្លេះ ពោលគឺបិទក្រោយទីក្រុងម៉ានីលរយៈពេលពីរថ្ងៃ។    ទន្ទឹមគ្នានេះ លោកប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនបានបន្តទៀតថា ការព្រមាននេះ គឺសម្រាប់ពលរដ្ឋហ្វីលីពីនទាំងអស់ ដែលមិនគោរពបទបញ្ជារបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការបិទប្រទេស។ បើតាមលោក ឌូទើតេ ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ ត្រូវតែគោរពតាមការអនុវត្តរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងពេលអាសន្នបែបនេះ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីកសាយភាយនៃ COVID-19 ។    «កុំបង្កបញ្ហាដល់រដ្ឋាភិបាល។ កុំប្រឆាំងជាមួយរដ្ឋាភិបាល។ អ្នក(ប្រជាជន) នឹងចាញ់»។ លោកប្រធានាធិបតីបាននិយាយបែបនេះ ដោយនិយាយលាយរវាងភាសាអង់គ្លេស និងហ្វីលីពីន។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Al Jazeera។    ការព្រមានរបស់លោកប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីននេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរហ្វីលីពីន បានចាប់ខ្លួនបាតុករចំនួន ២១នាក់ ដែលបានទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលផ្តល់ជំនួយជាអាហារដល់ពួកគេ។ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរបានអះអាង ការធ្វើបាតុកម្មនាក្រុង Qeuzon នេះ គឹខុសច្បាប់ ខណៈពេលបាតុករអះអាងថា ខ្លួនមិនបានទទួលជំនួយស្បៀង និងជំនួយផ្សេងៗ ជាច្រើនថ្ងៃមក ពោលគឺចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ។    សូមបញ្ជាក់ថា គិតមកត្រឹមពីនេះ ហ្វីលីពីនមានករណី COVID-19 សរុបចំនួន ២៣១១ករណី អ្នកស្លាប់ចំនួន ៩៦ករណី និងជាសះស្បើយ ៥០ករណី៕
ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ នាថ្ងៃទី១ ខែមេសា បានព្រមានប្រជាពលរដ្ឋហ្វីលីពីនថា កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ នឹងមានសិទ្ធិបាញ់សម្លាប់នរណា ដែលបង្កបញ្ហាក្នុងអំឡុងពេលរឹតត្បិតការធ្វើដំណើរនៅលើកោះ Luzon ដែលស្ថិតនៅភាគខាងជើងហ្វីលីពីន។ ការព្រមានរបស់លោកប្រធានាធិបតីបែបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរហ្វីលីពីនទើបតែចាប់មនុស្សចំនួន ២១នាក់រួច។ 
  ពលករខ្មែរ ដែលបាត់បង់ជីវិត ឈ្មោះ ឡម ចាន់ថន ភេទប្រុស អាយុ២០ឆ្នាំ មានស្រុកកំណើត នៅភូមិតាមាន់ ឃុំគោកមន ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្ដរមានជ័យ។ ចំណែក ពលករខ្មែរទាំង៣នាក់ ដែលរបួសនោះ គឺ ឈ្មោះ ឡម ចាន់ឌី ភេទប្រុស អាយុ១៨ឆ្នាំ មានស្រុកកំណើតនៅភូមិតាមាន់ ឃុំគោកមន ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្ដរមានជ័យ (ប្រហែលជាប្អូនរបស់អ្នកស្លាប់) ឈ្មោះ លិន ភេទប្រុស អាយុ១៨ឆ្នាំ មានស្រុកកំណើតនៅខេត្តបាត់ដំបង និង ណាមតាន ភេទស្រី អាយុ១៩ឆ្នាំ (នគរបាលជាតិ ពុំបានបញ្ជាក់ពីស្រុកកំណើត)។ បើតាមនគរបាលជាតិ អ្នកទាំង៣នាក់ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យ។ នគរបាលជាតិ បានឲ្យដឹងថា ខណៈជនរងគ្រោះទាំង៤នាក់ កំពុងធ្វើការ ដោយភ្លៀងធ្លាក់តិចៗ ពិតាន ដែលក្រុមហ៊ុន បានចាក់បេតុងនៅជាន់ទី៨នៃអគារនោះ ក៏បានស្រុតបាក់សង្កត់លើពួកគេ៕
ពលរដ្ឋខ្មែរម្នាក់ស្លាប់ និង៣នាក់ទៀតរងរបួសធ្ងន់-ស្រាល ក្នុងឧបទ្ទវហេតុបាក់ពិតានអគារកម្ពស់៨ជាន់ នៅតំបន់ Pattaya ស្រុកបាងឡាម៉ុង ខេត្តឈុនបុរី ប្រទេសថៃ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២0១៩។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ។
សវនាការដកតំណែងលើកទីពីរប្រឆាំងអតីតប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ ដែលធ្វើឱ្យលោកក្លាយជាបុគ្គលម្នាក់គត់ ត្រូវព្រឹទ្ធសភាកាត់ក្ដីរឿងដកតំណែងដល់ទៅពីរដង។ លោក ត្រាំ រងបទចោទថា ញុះញង់ឱ្យមានការបះបោរនៅពេលដែលក្រុមអ្នកគាំទ្ររបស់លោកចូលអុកឡុកអាគារកាពីតូលនៅថ្ងៃទី៦ ខែមករាដែលរំខានកិច្ចប្រជុំរួមរបស់សភាទាំងពីរដើម្បីបញ្ជាក់ជ័យជម្នះលោក ចូ បៃឌិន ។ មេធាវីរបស់លោក ត្រាំ អះអាងថា ព្រឹទ្ធសភាមិនអាចកាត់ក្ដីលោក ត្រាំ បានទេព្រោះលោកមិនមែនជាប្រធាធិបតេយ្យទៀតឡើយតាំងពីថ្ងៃទី២០ ខែមករាមក។ ប៉ុន្តែព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកបានបោះឆ្នោតដោយសំឡេង៥៦ទល់៤៤ ដើម្បីបន្តនីតិវិធីរបស់ខ្លួន។ លទ្ធផលនេះបង្ហាញថា សមាជិកព្រឹទ្ធសភា សម្រេចចិត្តតាមគោលការណ៍បក្ស ខណៈសមាជិកបក្សសាធារណរដ្ឋ៦នាក់ គាំទ្រការកាត់ក្ដីអតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះ។ ដើម្បីកាត់ទោសលោក ត្រាំ ព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក ត្រូវបោះឆ្នោតដោយសំឡេងពីរភាគបីឯណោះ។ វាជារឿងលំបាកសម្រាប់បក្សប្រជាធិបតេយ្យ ព្រោះត្រូវអូសទាញសមាជិកបក្សសាធារណរដ្ឋយ៉ាងហោចណាស់១៧នាក់ឯណោះ។ គោលដៅរបស់បក្សប្រជាធិបតេយ្យ គឺហាមលោក ត្រាំ មិនឱ្យកាន់តំណែងរដ្ឋណាមួយតែម្ដង។ កន្លងទៅ លោក ត្រាំ ធ្លាប់បញ្ចេញជំហរត្រឡប់ចូលនយោបាយវិញនៅការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៤ ។ អំឡុងសវនាការ បក្សប្រជាធិបតេយ្យ បានចាក់វីដេអូពីសកម្មភាពអ្នកគាំទ្រលោក ត្រាំ ចូលលុកលុយវិមានកាពីតូល និងការថ្លែងសុន្ទរកថារបស់លោក ត្រាំ មុនកុបកម្មនៅសភា។ កាលនោះ លោក ត្រាំ ប្រាប់ឱ្យអ្នកគាំទ្រលោកបន្តប្រយុទ្ធដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរលទ្ធផល។ សមាជិកសភាតំណាងមកពីបក្សប្រជាធិបតេយ្យ លោក Jamie Raskin និយាយថា បើសកម្មភាពបែបនេះមិនមែនជាបទល្មើសដែលត្រូវដកតំណែងទេនោះ គេមិនអាចរកទង្វើណាដែលអាចបានដែរ។ ក្រុមមេធាវីលោក ត្រាំ នៅតែអះអាងថា សម្ដីលោក ត្រាំ កាលពីដើមខែមករា ជាការអនុវត្តសេរីភាបញ្ចេញមតិប៉ុណ្ណោះ។ លោក Bruce Castor សមាជិកក្រុមការពារចុងចោទនិយាយថា ការចូលអុកឡុកវិមានកាពីតូល គួរត្រូវរិះគន់ខ្លាំង ប៉ុន្តែមានតែឧក្រិដ្ឋជនខ្លះ ដែលមិនមែនជាលោក ត្រាំ ឡើយ ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ៕
 ព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក នៅថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ បានយល់ព្រមបន្តនីតិវិធីសវនាការដកតំណែងលោក ដូណាល់ ត្រាំ ។ ខណៈលោក ត្រាំ លែងជាប្រធានាធិបតីទៅហើយនោះ ក្រុមមេធាវីរបស់លោកអះអាងថា សវនាការនេះ មានអធម្មនុញ្ញភាព។ បក្សប្រជាធិបតេយ្យដែលគ្រប់គ្រងសភាទាំងពីរជាន់ ជំរុញដំណើរការកាត់ក្ដីនេះមិនដកដៃឡើយ ជាមួយគោលដៅហាមឃាត់លោក ត្រាំ ពីការឈរឈ្មោះកាន់តំណែងនានានៅពេលអនាគត។
នាវេលាម៉ោង៦ល្ងាចថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា នេះ ក្រុមស្វាយរៀងបើកទ្វារកីឡដ្ឋានខេត្តស្វាយរៀងស្វាគមន៍ក្រុមភ្ញៀវកំពតក្នុងដំណាក់កាលទី៤ជើងទី១នៃពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ ខណៈភ្នំពេញក្រោនបើកទ្វារកីឡដ្ឋាន RNS ទទួលក្រុមយុវជនសាលាបាល់ទាត់ជាតិនៅម៉ោង៦ល្ងាចដូចគ្នា។ ចំណែកក្រុមប៉ូលិស ប្រើប្រាស់កីឡដ្ឋានស្តាតចាស់ស្វាគមន៍ក្រុមសូលទីឡូអង្គរនាវេលាម៉ោង៣រសៀល មុនក្រុមអាស៊ីអឺរ៉ុបយកកីឡដ្ឋាននេះ តទល់ជាមួយក្រុមគីរីវង់សុខសែនជ័យនៅម៉ោង៦ល្ងាច។ ការប្រកួតនេះធ្វើឡើងតាមរូបមន្ត Home A way ប្រសិនបើក្រុមណាមានពិន្ទុខ្ពស់ជាងគេសម្រាប់ការប្រកួតទាំងពីរជើង នឹងឡើងទៅកាន់ដំណាក់ទី៥ដែលជាដំណាក់ចុងក្រោយនៃពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រចាំឆ្នាំ២០១៧៕
ការប្រកួតបាល់ទាត់ដណ្តើមពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ បានឈានដល់ដំណាក់កាលទី៤ ដោយនៅថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា នេះមានការប្រកួតចំនួន៤គូ ដែលធ្វើឡើងនៅ៣ទីលានផ្សេងៗគ្នា។ ក្នុងនោះម្ចាស់ផ្ទះព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង(ស្វាយរៀង)ស្វាគមន៍ក្រុមកំពត រីឯភ្នំពេញក្រោនទទួលក្រុមសាលាបាល់ទាត់ជាតិនៅ RSN ខណៈអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ(ប៉ូលិស)តទល់ជាមួយសូលទីឡូអង្គរនៅកីឡដ្ឋានស្តាតចាស់ មុនអាស៊ីអឺរ៉ុប ប៉ះ គីរីសុខសែនជ័យនៅកីឡដ្ឋានសា្តតចាស់ដូចគ្នា។
យ៉ាងណាមិញ ខាងក្រោមនេះ ខ្ញុំសូមណែនាំអំពីវិធីធម្មតាខ្លះៗដែលអាចបំបាត់ការហើមពោះតាមបែបធម្មជាតិបាន៖   ញ៉ាំតែ មធ្យោបាយព្យាបាលបែបធម្មជាតិមួយដែលអាចជួយបំបាត់ជាតិខ្យល់ដែលកំពុងតែកកកុញក្នុងពោះវៀនគឺការញ៉ាំតែ។ តែខ្ញី ឬជីអង្កាម គឺជាឧទាហរណ៍ដ៏ល្អសម្រាប់ជួយបំបាត់ការហើមពោះ។    យ៉ាអួរ   ការញ៉ាំយ៉ាអួអាចផ្តល់នូវការបំបាត់អាការៈហើមពោះបានភ្លាមៗ ដោយសារតែវាផ្ទុកទៅដោយប្រូបាយអូទិច សម្រាប់ជួយឲ្យមានតុល្យភាពដល់បាក់តេរីល្អៗក្នុងពោះវៀន។ ប៉ុន្តែបើសិនជាអ្នកមានបញ្ហាប៉ះពាល់ ឬញ៉ាំអាហារមានជាតិឡាក់តូសមិនបាន យកល្អគួរតែប្រើមធ្យោបាយព្យាបាលផ្សេងទៅ។    ធ្វើចលនារាងកាយ   ដំណោះស្រាយមួយផ្សេងទៀតគឺចំណាយពេលកន្លះម៉ោងដើម្បីដើរ ឬរត់ ១៥នាទី។ កាលណាអ្នកធ្វើចលនារាងកាយ ការកន្ត្រាក់សាច់ដុំរបស់អ្នកអាចជួយបំបាត់ការកកកុញខ្យល់ក្នុងពោះវៀនបាន៕   ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh  
ការកើនឡើងជាតិខ្យល់ ឬឧស្ម័នក្នុងក្រពះ និងពោះវៀនយូរៗទៅអាចនាំឲ្យឈឺចាប់បែបរមួលៗ តឹងពោះ ព្រមទាំងហើមពោះបាន។ យើងច្រើនតែផោមច្រើនដងក្នុងមួយថ្ងៃប៉ុន្តែនៅពេលវាមិនអាចផោមចេញ វាប្រហែលជាដោយសារតែការរាករូស ឬទល់លាមកហើយទើបមិនអាចឲ្យខ្យល់ចេញពីក្នុងពោះវៀនបាន។
  រលកឆ្លងលើកទី៣ នៃកូវីដ-១៩ បានវាយប្រហារយ៉ាងខ្លាំងមកលើកូរ៉េខាងត្បូង ជាពិសេសនៅក្នុងទីក្រុងសេអ៊ូល និងតំបន់ជុំវិញទីក្រុង។ ធ្លាប់ជាប្រទេសត្រូវបានសរសើរជាប្រទេសទប់ស្កាត់ជំងឺឆ្លងបានល្អ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ កូរ៉េខាងត្បូង រាយការណ៍ពីករណីឆ្លង ៧១៨ករណី ដែលចំនួននេះ បានធ្លាក់ចុះបន្តិចបើធៀបនឹងថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ដែលមានករណីឆ្លងជាង ១ពាន់ករណី។    ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាលដាលខ្លាំង រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង បានបញ្ជាឲ្យបិទសាលារៀនក្នុងរដ្ឋធានីសេអ៊ូល និងតំបន់ជុំវិញរហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០២០ ដោយសិស្សត្រូវប្តូរទៅរៀនតាមប្រព័ន្ធអនឡាញវិញ។ ការបិទសាលានេះ ជាចំណាត់ការមួយរបស់រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង ដែលត្រៀមអនុវត្តការរក្សាគម្លាតសុវត្ថិភាពដំណាក់កាលទី៣ ដែលស្ទើរតែជាការបិទប្រទេសតែម្ដង។    ពេលនេះ កូរ៉េខាងត្បូង អនុវត្តវិធានការរក្សាគម្លាតសុវត្ថិភាពត្រឹមតែដំណាក់កាល២,៥ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែវិធានការនេះ មិនអាចទប់ស្កាត់ករណីឆ្លងបានល្អឡើយ។    «រដ្ឋាភិបាល នឹងមិនស្ទាក់ស្ទើរឡើយលើការដំឡើងវិធានរក្សាគម្លាតសុវត្ថិភាពទៅដំណាក់កាល៣ បើសិនបើក្នុងករណីចាំបាច់»។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង Chung Sye-kyun បានលើកឡើងបែបនេះ ស្របពេលរដ្ឋាភិបាល បានលើកយកបញ្ហាដំឡើងវិធានរក្សាគម្លាតនេះ ទៅជជែកជាមួយក្រសួងពាក់ព័ន្ធ រដ្ឋាភិបាលថ្នាក់តំបន់ និងអ្នកជំនាញ។    វិធានរក្សាគម្លាតសុវត្ថិភាពរបស់កូរ៉េខាងត្បូង មានចំនួន ៥ដំណាក់កាល។ យ៉ាងណាក៏ដោយ វិធាននៅក្នុងដំណាក់ទី៣ គឺមិនទាន់តឹងរ៉ឹងដូចការបិទប្រទេសនៅអាមេរិក ឬនៅអឺរ៉ុបឡើយ។ នៅក្នុងវិធានរក្សាគម្លាសុវត្ថិភាពកម្រិត ៣ រាល់កីឡាទាំងអស់ នឹងត្រូវផ្អាក ចំណែកការជួបជុំ អាចមានមនុស្សត្រឹមតែ ១០នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ដោយឡែកវិធានក្នុងដំណាក់កាល ២,៥ វិញ ការជួបជុំ អាចមានមនុស្សតិចជាង ៥០នាក់ ចំណែកកីឡា អាចលេងបាន ដោយគ្មានអ្នកគាំទ្រ។    មុននឹងសម្រេចឲ្យអនុវត្តវិធានរក្សាគម្លាតកម្រិតបី រដ្ឋាភិបាលត្រូវតែគិតគូរឲ្យបានម៉ត់ចត់ ព្រោះវាអាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ច។ បើតាមការលើកឡើងរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី វិធាននេះ អាចប្រើបានក្នុងជម្រើសចុងក្រោយប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap។    ទីភ្នាក់ងារទប់ស្កាត់ និងគ្រប់គ្រងជំងឺឆ្លងកូរ៉េខាងត្បូង (KDCA) បានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាល មានគម្រោងចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយក្រុមហ៊ុនផលិតវ៉ាក់សាំង យ៉ាងហោចណាស់ចំនួនពីរ។ ក្រុមហ៊ុនថ្នាំពេទ្យ AstraZeneca នឹងដឹកជញ្ជូនវ៉ាក់សាំងខ្លួនចាប់ពីខែមីនា។ ជាមួយគ្នាដែរ កូរ៉េខាងត្បូង ក៏បានចរចាជាមួយក្រុមហ៊ុនផ្សេងទៀត ដើម្បីទិញវ៉ាក់សាំងផងដែរ៕ 
រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង បានបញ្ជាឲ្យសាលារៀនទាំងអស់នៅក្នុងទីក្រុងសេអ៊ូល និងតំបន់ជុំវិញសារជាថ្មី ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ រហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០២០។ បទបញ្ជាឲ្យបិទសាលានេះ ធ្វើឡើងក្នុងពីរលកឆ្លងកូវីដ-១៩ លើកទី៣ កំពុងតែផ្ទុះខ្លាំងនៅក្នុងទីក្រុងសេអ៊ូល និងតំបន់ជុំវិញទីក្រុងមួយនេះ។
ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បន្តទាមទារឲ្យសមាជិកព្រឹទ្ធសភាបក្សសាធារណរដ្ឋប្រញាប់ប្រញាល់បោះឆ្នោតលុបចោលច្បាប់សុខាភិបាល បន្សល់ទុកពីរដ្ឋបាលមុន (Affordable Care Act) ឬ (Obamacare) និងចាប់ផ្តើមអនុម័តច្បាប់សុខាភិបាលថ្មីផង។ ការបោះឆ្នោតសម្រេចថាតើគួរមានការជជែកដេញដោលគ្នាលើច្បាប់សុខាភិបាលថ្មីនេះឬអត់ត្រូវចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃអង្គារទី ២៥កក្កដានេះ។ វាជាការសន្យាក្នុងពេលឃោសនាដ៏សំខាន់មួយ ហើយលោកក៏ចង់សម្រេចវាឲ្យបានមុនគេដែរ ក្រោយស្បថចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីខែមករានោះ។ គេសង្កេតឃើញថា រយៈពេលជាច្រើនសប្តាហ៍កន្លងមកនេះ ប្រធានាធិបតី ត្រាំ បរាជ័យក្នុងការជំរុញឲ្យសមាជិកព្រឹទ្ធសភាទាំង ១០០នាក់ចាប់ផ្តើមបោះឆ្នោតនិរាករណ៍ច្បាប់សុខាភិបាលចាស់។ លោកគំរាមផង និងចេញបញ្ចុះបញ្ចូលសមាជិកព្រឹទ្ធសភាទាំងនោះផងដើម្បីសម្រេចតាមបំណងរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែលទ្ធផលហាក់ខុសឆ្ងាយពីការរំពឹងទុកបន្តិច ព្រោះសូម្បីតែសមាជិកព្រឹទ្ធសភាបក្សសាធារណរដ្ឋក៏មានបំណងជំទាស់អ្វីដែលលោក ត្រាំ ចង់ធ្វើដូចគ្នា។ បក្សសាធារណរដ្ឋមានអាសនៈសរុប ៥២  ក្នុងចំណោមអាសនៈព្រឹទ្ធសភាទាំង ១០០ ហើយជាមួយអាសនៈភាគច្រើននេះគេអាចលុបចោលច្បាប់សុខាភិបាលចាស់បានទោះ ក្រុមសមាជិកព្រឹទ្ធសភាបក្សប្រជាធិបតេយ្យទាំង ៤៨ រូបមិនគាំទ្រជាដាច់ខាតចំពោះការលុបចោលនេះក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែសមាជិកព្រឹទ្ធសភាបក្សសាធារណរដ្ឋនៅបន្តខ្វែងគំនិតគ្នានៅឡើយ។ សមាជិកគណបក្សសាធារណរដ្ឋបីរូបបានប្រកាសហើយថា ខ្លួននឹងបោះឆ្នោតថាទេក្នុងអង្គប្រជុំថ្ងៃអង្គានេះ។ បន្ថែមពីនេះសមាជិកបក្សសាធារណរដ្ឋជាច្រើននាក់ផ្សេងទៀតនោះក៏បានបង្ហាញក្តីបារម្ភផងដែរចំពោះផលប៉ះពាល់ដែលបង្កឡើងដោយសារការបញ្ឈប់ការអនុវត្តប្រព័ន្ធសុខាភិបាល Obama Care ផង ទោះបីជាពួកគេមិនបានប្រកាសថា គេនឹងបោះឆ្នោតប្រឆាំងក្តី។  មេដឹកនាំសមាជិកព្រឹទ្ធសភាភាគច្រើនលោក Mitch McConnell  បានលើកឡើងកាលពីសប្តាហ៍មុនថា ការលុបចោលអាចទៅរួចដោយសំឡេង៥០ ប៉ុន្តែការអនុវត្តច្បាប់សុខាភិបាលថ្មី (Better Care Reconciliation Act) នោះទំនងជាមិនអាចទៅរួចឡើយ។ ដូច្នេះហើយលោកបានផ្តល់អនុសាសន៍ឲ្យសមាជិកព្រឹទ្ធសភាបោះឆ្នោតនិរាករណ៍ច្បាប់ចាស់សិនចាំគិតរឿងអនុម័តច្បាប់ថ្មីពេលក្រោយ។ ភ្លាមៗ ត្រាំ បានចេញមុខគាំទ្រការលើកឡើងរបស់លោក McConnell ហើយលោកសំណូមពរឲ្យសមាជិកបក្សសាធារណរដ្ឋចាប់ផ្តើមលុបច្បាប់ចាស់ចោល ហើយចាំចាប់ផ្តើមជជែកពិភាក្សាគ្នាតាមក្រោយទៀត។  ១.ប្រជាជនអាមេរិកច្រើនលាននាក់នឹងរងផលប៉ះពាល់ក្រោយលុបចោល  Obamacare បើសិនជាមានការលុបចោលច្បាប់សុខភិបាលចាស់ ហើយមិនមានការអនុម័តច្បាប់ថ្មីភ្លាមៗដើម្បីជំនួសទេ ប្រជាជនអាមេរិកច្រើនលាននាក់នឹងរងផលប៉ះពាល់។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFPដកស្រង់របាយការណ៍ព្យាករណ៍មួយរៀបចំដោយការិយាល័យទទួលបន្ទុកថវិកាសភាអាមេរិកថា បើមានការអនុម័តច្បាប់សុខាភិបាលថ្មីនោះ វានឹងធ្វើឲ្យប្រជាជនអាមេរិករាប់លាននាក់បាត់បង់សិទ្ធិទទួលសេវាថែទាំសុខភាព។   ហើយក្នុងករណីដែលមានការលុបចោលច្បាប់សុខាភិបាលចាស់ ហើយគ្មានការអនុម័តច្បាប់ថ្មីជំនួសវិញទេនោះ ប្រជាជនអាមេរិកចំនួន ៣២លាននាក់នឹងត្រូវប្រឈមមុខការបាត់បង់ធានារ៉ាប់រងសុខាភិបាលត្រឹមឆ្នាំ ២០២៦ខាងមុខ។ ចំណែកសមាជិកបក្សប្រជាធិបតេយ្យមួយចំនួនទៀតក៏បារម្ភខ្លាំងពីផលប៉ះពាល់ដែលអាចកើតឡើងក្រោយមានការអនុម័តច្បាប់សុខាភិបាលថ្មីដែរ។ ច្បាប់ថ្មីអាចនឹងប៉ះពាល់ដល់កម្មវិធីធានារ៉ាប់រងសុខាភិបាលសម្រាប់ប្រជាជនក្រីក្រ និង ពិការជាដើមនៅទូទាំងប្រទេស។នេះក៏ដោយសារសេចក្តីព្រាងច្បាប់សុខភិបាលចុងក្រោយដែលមានគោលដៅនិរាករណ៍ប្រព័ន្ធសុខាភិបាល Obama Care នឹងបង្រួមសេវាធានារ៉ាប់រងសុខាភិបាល និងកាត់បន្ថយថវិកាសហព័ន្ធសម្រាប់គាំទ្រប្រព័ន្ធសុខាភិបាលជាដើម។ ២. ដូណាល់ ត្រាំ បន្តបង្ខំសមាជិកព្រឹទ្ធសភាឲ្យលុបចោល Obamacare ឲ្យបានឆាប់បំផុត ដោយឡែក ប្រធានាធិបតី ត្រាំ បន្តបង្ខំឲ្យសមាជិកព្រឹទ្ធរបស់ខ្លួនលុបចោល Obamacare ឲ្យបានកាន់តែឆាប់តាមដែលអាចធ្វើបាន ហើយលោកចាត់ទុកថា ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលចាស់នោះ«ស្លាប់បាត់»ទៅហើយដែលវាចាំបាច់ត្រូវមានការផ្លាស់ប្តូរ។ លោកថែមទាំងព្រមានសមាជិកព្រឹទ្ធសភាដែលចង់បោះឆ្នោតប្រឆាំងគម្រោងរបស់លោកផងដែរ។ លោកបានបោះសម្តីក្នុងពេលផ្តល់សុន្ទរកថានៅសេតវិមានថ្ងៃចន្ទ ទី ២៤ ខែកក្កដាថា៖ «សមាជិកព្រឹទ្ធសភាណាក៏ដោយដែលហ៊ានបោះឆ្នោតប្រឆាំងការចាប់ផ្តើមជជែកដេញដោលច្បាប់សុខាភិបាលថ្មី គឺកំពុងប្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិកទាំងមូលថា អ្នកឯងរស់នៅសុខជាមួយប្រព័ន្ធសុខភិបាលដ៏អាក្រក់»។ បន្ទាប់ពីព្រមានសមាជិកព្រឹទ្ធសភាហើយ លោកបន្តសរសេរបង្ហោះតាមគណនី twitter ផ្លូវការរបស់ខ្លួនដោយរម្លឹកសមាជិកព្រឹទ្ធសភាបក្សសាធារណរដ្ឋថា ការលុបចោលច្បាប់សុខភិបាលចាស់ជាសម្តីដែលខ្លួនធ្លាប់សន្យាកន្លងមកក្នុងពេលឃោសនា។   «ម្តងហើយម្តងទៀតគេនិយាយថា គេនឹងលុបចោលនិងដាក់ប្រព័ន្ធថ្មីជំនួស។ សម្រាប់សមាជិកព្រឹទ្ធសភាបក្សសាធារណរដ្ឋ វាជាឱកាសប្រាប់ប្រជាជនថាអ្នកគោរពពាក្យសន្យា»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ត្រាំ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក ត្រាំ ទំនងជាទើបយល់ថា វាមិនមែនជារឿងងាយស្រួលឡើយដែលត្រូវកម្ចាត់មរតកសុខាភិបាលរបស់លោក អូបាម៉ា ហើយជំនួសមកវិញដោយប្រព័ន្ធសុខាភិបាលរបស់ខ្លូនឯងវិញនោះ៕
ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បន្តដាក់សម្ពាធលើបណ្តាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាបក្សសាធារណរដ្ឋដែលចចេសមិនព្រមបើកកិច្ចប្រជុំដើម្បីបោះឆ្នោតនិរាករណ៍ច្បាប់សុខាភិបាល (Affordable Care Act) ដែលអនុម័តឡើងក្នុងអាណត្តិលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា។ លោក ត្រាំ ខឹងសម្បារដែលសមាជិកព្រឹទ្ធសភាមិនព្រមស្តាប់បង្គាប់លោក ហើយមិនព្រមចាប់ផ្តើមបោះឆ្នោតកែទម្រង់ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលចាស់ជាមរតករបស់លោក អូបាម៉ា ហើយដាក់ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលថ្មីជារបស់លោកជំនួស។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាប្រជុំគ្នានៅថ្ងៃអង្គារនេះដើម្បីសម្រេចថាគួរចាប់ផ្តើមជជែកដេញដោលគម្រោងថ្មីនេះឬអត់។
មហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ី មូហាម៉ាត់ទីប្រាំ  (Yang di Pertuan Agong) បានសន្យាលើកលែងទោសដល់លោក អាន់ វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម មេដឹកនាំបក្សយុត្តិធម៌ប្រជាជន (សមាជិកសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan) ហើយការដោះលែងនោះនឹងចាប់ផ្តើមភ្លាមៗតែម្តង»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីថ្មីលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់នៅថ្ងៃសុក្រទី ១១ ខែឧសភានេះ។   យោងតាមសារព័ត៌មាន Malaysiankini ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ លោក មហាធៀ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖« ក្នុងពេលពិភាក្សារវាងសមាជិកបក្សជាមួយព្រះមហាក្សត្រ  ព្រះមហាក្សត្របានបង្ហាញឆន្ទៈទ្រង់ក្នុងការលើកលែងទោសដល់លោក អាន់វ៉ា ភ្លាមៗ »។    ក្រោយទទួលបានភ្លើងបៃតងពីព្រះមហាក្សត្រ លោក មហាធៀ បន្ថែមថា សម្ព័ន្ធគណបក្ស Pakatan Harapan នឹងចាប់ផ្តើមដំណើរការនីតិវិធីរបស់ខ្លួនតែម្តង។ វាជាការត្រួសត្រាយផ្លូវមួយសម្រាប់លោក អាន់វ៉ា ឲ្យត្រឡប់ចូលនយោបាយជាថ្មីទៀត និងឈានទៅទទួលអំណាចជានាយករដ្ឋមន្ត្រីពីលោក មហាធៀ នៅពេលខាងមុខផង។   មុនបង្កើនសម្ព័ន្ធភាពបក្សប្រឆាំង លោក មហាធៀ បានសន្យាហើយថា លោកនឹងផ្ទេរតំណែងឲ្យលោក អាន់វ៉ា វិញពេលចេញពីពន្ធនាគារនោះ។ ប៉ុន្តែលោកក៏បានពន្យល់ផងថា លោកត្រូវការពេលវេលាខ្លះដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមក្នុងនយោបាយម៉ាឡេស៊ី ព្រោះលោកមានបទពិសោធន៍ស្រាប់។   តាមពិតទៅ លោក អាន់វ៉ា នឹងត្រូវដោះលែងនៅថ្ងៃទី ១០ ខែមិថុនាខាងមុខ ដោយសារលោកជាប់ពន្ធនាគារអស់រយៈពេលមួយភាគបីនៃទោសសរុបហើយនោះ។ នេះជាការអះអាងរបស់ នាយកដ្ឋានពន្ធនាគារម៉ាឡេស៊ី កាលពីខែមីនាកន្លងមក។ តាមពិតទៅ លោក អាន់វ៉ា ធ្លាប់ជាអតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីក្រោមអាណត្តិលោក មហាធៀ។ លោកត្រូវបានលោក មហាធៀ បណ្តេញចេញពីតំណែងឆ្នាំ ១៩៩៨ ហើយក្រោយមកត្រូវបានគេចាប់ដាក់ពន្ធនាគារដោយសារបទល្មើសរួមភេទជាមួយមនុស្សប្រុសដូចគ្នាថែមទៀត។ លោកត្រូវបានគេចាប់ដាក់ពន្ធនាគារម្តងទៀតកាលពីឆ្នាំ ២០១៥ ដោយលោករងការចោទប្រកាន់ជាថ្មីពាក់ព័ន្ធការរួមភេទជាមួយមនុស្សប្រុសដូចគ្នាទៀត ពេលលោក ណាជីប ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។ លោក អាន់វ៉ា ហៅការចាប់ខ្លួនលោកថាជារឿងនយោបាយសុទ្ធសាធ៕    
ថ្ងៃសុក្រទី ១១ ខែឧសភានេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីថ្មីលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ បានបញ្ជាក់ថា មហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ីឯកភាពលើកលែងទោសដល់មេដឹកនាំបក្សយុត្តិធម៌ប្រជាជន (PKR) លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគារដោយសារពាក់ព័ន្ធការរួមភេទជាមួយមនុស្សប្រុសដូចគ្នា។ 
និស្សិតខ្មែរ៦នាក់ (ស្រី២នាក់) នៅប្រទេសស៊ូដង់ កំពុងស្ថិតក្នុងទីតាំងមានសុវត្ថិភាពជាមួយនិស្សិតម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីរង់ចាំការជម្លៀសចេញពីប្រទេសនេះ ដែលកំពុងមានការប្រយុទ្ធគ្នា។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់លោក អាន សុខខឿន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា មកកាន់សារព័ត៌មានថ្មីៗ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣។    សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន មានប្រសាសន៍ក្នុងពិធីបុណ្យបញ្ចុះខណ្ឌសីមាវត្តព្រះបារមីវង្កតបុរី រាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ថា សម្តេច បានប្រាប់ឲ្យលោក អូស្មាន ហាស្សាន់ ទេសរដ្ឋមន្រ្តីទទួលបន្ទុកបេសកកម្មពិសេស តាមដានឲ្យជាប់ពីករណីនិស្សិតខ្មែរ-អ៊ិស្លាមទាំង៦នាក់ ដែលកំពុងជាប់គាំងនៅស៊ូដង់។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ថ្លែងដូច្នេះថា៖«នៅពេលប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ជម្លៀសប្រជាជនតាមយន្តហោះក្តី តាមនាវាក្តី គឺសូមឲ្យ [និស្សិតខ្មែរ] បានចេញដំណើរមកជាមួយ»។     លោក អាន សុខខឿន បញ្ជាក់ថា ភាគីម៉ាឡេស៊ី កំពុងសម្របសម្រួលជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីសម្រេចលើមធ្យោបាយធ្វើដំណើររបស់និស្សិត ចេញពីប្រទេសស៊ូដង់ឲ្យបានឆាប់។ លោក លើកឡើងថា បន្ទាប់ពីផ្ទុះការប្រយុទ្ធបង្ហូរឈាមក្នុងទីក្រុងខាទុំ ប្រទេសស៊ូដង់ ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១៥ ខែមេសាមក និស្សិតចម្រុះជាតិសាសន៍ ដោយមានទាំងនិស្សិតខ្មែរផងដែរ ត្រូវបានប្រមូលយកទៅស្នាក់នៅរួមគ្នាក្នុងសាកលវិទ្យាល័យដែលពួកគេរៀន៕   
ដោយ៖ ម៉េង សៀវម៉ី
យន្តហោះចម្បាំងរបស់សម្ព័ន្ធយោធាណាតូមួយក្រុម ដោយពីរគ្រឿងធុន Eurofighter Typhoon 2000 របស់អេស្ប៉ញនិងពីរគ្រឿងទៀតធុន Mirage 2000 ជាយន្តហោះបារាំង បានហោះហើរក្នុងបេសកម្មល្បាតនៅភាគនិរតីអេស្តូនីនៅថ្ងៃទី៧ ខែសីហា។ អំឡុងពេលហ្វឹកហាត់ យន្តហោះចម្បាំងមួយគ្រឿងរបស់អេស្ប៉ាញក៏ស្រាបតែបាញ់មីស៊ីលពិតប្រភេទបាញ់លើអាកាសទៅគោលដៅអាកាស (air-to-air missile) តែម្ដង។ យោងតាមសារព័ត៌មាន RT ក្រសួងការពារជាតិអេស្ប៉ាញអះអាងថា មីស៊ីលនេះមិនបានវាយប្រហារចំគោលដៅណាមួយឡើយ ឯយន្តហោះទាំងអស់ក៏បានហោះទៅកាន់មូលដ្ឋានអាកាស Saiuliai ដែលស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីលីទុយអានីដោយសុវត្ថិភាព។ ក្រសួងការពារជាតិអេស្ប៉ាញ ក៏ចាប់ផ្ដើមការស៊ើបអង្កេតរកមូលហេតុនៃហេតុការណ៍នេះ ដ្បិតកើតឡើងនៅក្បែរព្រំដែនរបស់រុស្ស៊ី។ ជាមួយគ្នា ក្រសួងការពារជាតិអេស្តូនីក៏សម្រេចចិត្តហាមយន្តហោះចម្បាំងអេស្ប៉ាញទាំងអស់ចូលរួមបេសកកម្មហោះហើររបស់ណាតូលើទឹកដីខ្លួនទៀតដែរ។ បើតាមសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអេស្តូនី Juri Luik និយាយថា ការផ្អាកនឹងធ្វើឡើងរហូតដល់បញ្ហាត្រូវដោះស្រាយរួចរាល់ ហើយលំហាត់នឹងនៅតែបន្តដដែល។ សារព័ត៌មានក្នុងស្រុក ERR ផ្សាយថា កម្លាំងទ័ពអាកាសព័រទុយហ្គាល់នឹងចូលបំពេញកន្លែងរបស់យោធាអេស្ប៉ាញ។ មីស៊ីលដែលពីឡុតអេស្ប៉ាញបាញ់ចេញនោះ ជាមីស៊ីលបាញ់ពីអាកាសទៅគោលដៅលើអាកាសធុន AMRAAM ដែលអាចរត់បានចម្ងាយ១០០គីឡូម៉ែត្រ និងមានបំពាក់ក្បាលគ្រាប់ដែលមានទម្ងន់រំសេវដល់ទី១០គីឡូក្រាម។ មីស៊ីលនេះត្រូវបានកំណត់ទីតាំងចុងក្រោយនៅតំបន់មួយចម្ងាយប្រមាណ៤០គីឡូម៉ែត្រនៃទីក្រុង Tartu ភាគខាងជើងអេស្តូនី។ ភ្លាមៗក្រោយកើតហេតុ កម្លាំងអាកាសអេស្តូនីក៏បានបើកប្រតិបត្តិការស្វែងរកមីស៊ីលនេះ។ អាជ្ញាធរអេស្តូនីបានស្នើឲ្យប្រជាជនមានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងជូនដំណឹងឲ្យអាជ្ញាធរ ឬភ្នាក់សង្គ្រោះបន្ទាន់ ក្នុងករណីប្រទះឃើញមីស៊ីល។ ដោយឡែក នាយករដ្ឋមន្ត្រីអេស្តូនី Juri Ratas ចាត់ទុកហេតុការណ៍នេះជារឿងដ៏អាក្រក់ និងគួរឲ្យសោកស្ដាយបំផុត។ ប៉ុន្តែលោកក៏ឆ្លៀតសរសើរកម្លាំងយោធាណាតូដែលបានជួយការពារសន្តិសុខអេស្តូនី៕
នៅថ្ងៃទី៧ ខែសីហា យន្តហោះចម្បាំងអេស្ប៉ាញដែលចូលរួមក្នុងការហ្វឹកហាត់របស់សម្ព័ន្ធយោធាណាតូ បានបាញ់មីស៊ីលពិតមួយគ្រាប់អំឡុងពេលហោះហើរក្បែរព្រំដែនរុស្ស៊ីក្នុងទឹកដីអេស្តូនី។ ក្រសួងការពារជាតិអេស្ប៉ាញក៏បានបើកការស៊ើបអង្កេតភ្លាមៗ ហើយអ្នកបើកបរយន្តហោះ ត្រូវបានផ្អាកតួនាទីបណ្ដោះអាសន្ន ទម្រាំការស៊ើបអង្កេតបញ្ចប់។ ចំណែកអេស្តូនីបានសម្រេចចិត្តផ្អាកការហោះហើររបស់យន្តហោះចម្បាំងអេស្ប៉ាញសិនដែរ។
  ក្នុងជំនួបជើងទី២ដែលធ្វើឡើងក្នុងទឹកដីរបស់ Real Madrid ក្រុមយក្សពីប្រទេសអាហ្សង់ទីនទាំងពីរ បានបញ្ចប់ទៅដោយលទ្ធផល ១-១ ដែលធ្វើបានដោយ Lucas Pratto និង Dario Benedetto សម្រាប់ការប្រកួតពីរតង់ ៩០នាទី ។ ដោយសារកាលពីជើងទី១ ក្រុមទាំងពីរមានគ្រាប់បាល់ស៊ុតបញ្ចូលទីគ្នា ២-២ នោះ ទើបត្រូវបន្ថែមម៉ោង ១៥នាទីពីរដងដើម្បីកាត់សេចក្តីឈ្នះចាញ់។       ចូលដល់ម៉ោងបន្ថែមលើកទី១ បានត្រឹម២នាទីប៉ុណ្ណោះ កីឡាករ Wilmar Barrios របស់ Boca ទទួលបានកាតក្រហមបណ្តេញចេញ។ River Plate បានក្លាយជាក្រុមមានប្រៀបលើគូប្រកួតដោយអាចរកគ្រាប់បាល់នាំមុខនៅនាទី១០៩ ដោយខ្សែប្រយុទ្ធ Juan Quintero។ ចូលដល់ម៉ោងថែមវគ្គទី២ នៅនាទី១២០ កីឡាករ Gonzalo Martinez បានបន្ថែមគ្រាប់បាល់ទី៣ ដើម្បីជួយ River Plate ឈ្នះ ៣-១។ សរុបលទ្ធផលទាំងពីរជើង (aggregate) River Plate ឈ្នះ Boca Juniors ៥-៣។      River Plate បានក្លាយជាជើងឯកពានលំដាប់កំពូលប្រចាំតំបន់អាមេរិកឡាទីន Copa Libertadores ប្រចាំឆ្នាំ២០១៨នេះ និងជាការឈ្នះលើកទី៤ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រក្លិបនៅអាហ្សង់ទីនផងដែរ។ ក្លិបដែលឈ្នះពាននេះច្រើនជាងគេគឺ Club Atlético Independiente ពីលីគកំពូលអាហ្សង់ទីន រហូតល៧សម័យ ខណៈ Boca Juniors ធ្លាប់ឈ្នះ ៦លើក និងក្លិប Peñarol ពីអ៊ុយរូហ្គាយ ឈ្នះ ៥លើក៕ អត្ថបទទាក់ទង   Tevez ថាការការប្តូរទីលានទៅ Bernabeu នាជំនួប Copa Libertadores ជារឿងអាម៉ាស់សម្រាប់ពលរដ្ឋអាហ្សង់ទីន   Copa Libertadores៖ គ្រូ River Plate ថាការប្តូរទីលានទៅ Bernabeu ដូចជា«ប្លន់»អ្នកគាំទ្រលោក   Copa Libertadores វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រដូរទៅលេងនៅកីឡដ្ឋាន Bernabeu របស់ Real Madrid   អំពើហិង្សានាំឲ្យជំនួបផ្តាច់ព្រ័ត្រ Copa Libertadores ត្រូវលេងក្រៅប្រទេសអាហ្សង់ទីន   
ក្រុម River Plate បានក្លាយជាម្ចាស់ជើងឯកពានរង្វាន់ Copa Libertadores ប្រចាំឆ្នាំ២០១៨ បន្ទាប់ពីយកឈ្នះ Boca Juniors ដោយលទ្ធផល ៣-១ នាការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រជើងទី២ នៅថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ នាកីឡដ្ឋាន Bernabeu Stadium។
  ប្រាប់វិទ្យុរដ្ឋមួយ នៅថ្ងៃអង្គារ ទី ១៧ មីនា លោក Michal Dworczyk នាយកខុទ្ទកាល័យរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីប៉ូឡូញ អះអាង រដ្ឋមន្ត្រី៩នាក់ក្នុងចំណោម ២៤នាក់ បានអវត្តមានពីកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីកាលពីថ្មីៗនេះ។ ក្នុងចំណោមអ្នកអវត្តមានទាំង៩នោះគឺមាន លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីប៉ូឡូញ Mateusz Morawiecki និងរដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាល Lukasz Szumowski ផងដែរ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។   «លទ្ធផលតេស្តគួរតែចេញនៅថ្ងៃនេះហើយ។ រដ្ឋមន្ត្រីទាំងអស់ កំពុងត្រូវបានដាក់ឲ្យនៅដាច់ដោយឡែក»។ លោក Dworczyk អះអាងបែបនេះ។ យោងតាមវេបសាយរបស់រដ្ឋាភិបាលប៉ូឡូញ កិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីចុងក្រោយបង្អស់ បានរៀបចំឡើង កាលពីថ្ងៃ១០ ខែមីនាកន្លងទៅ។    សូមបញ្ជាក់ថា គិតមកត្រឹមថ្ងៃអង្គារ ទី១៧ ខែមីនា ប្រជាជាតិអឺរ៉ុបដែលមានប្រជាជន ៣៨លាននាក់នេះ បានរកឃើញករណីឆ្លង ១៥៦ករណីហើយ ដែលក្នុងនោះ ៤នាក់ស្លាប់។ ទាក់ទិនបញ្ហានេះ រដ្ឋាភិបាលប៉ូឡូញ បានបិទច្រកព្រំដែនសម្រាប់អ្នកដំណើរបរទេស ហើយក៏បានបិទសាលារៀនផងដែរ៕
រដ្ឋមន្ត្រីបរិស្ថានប៉ូឡាញ លោក Michal Wos បានបញ្ជាក់នៅថ្ងៃចន្ទ ១៦ ខែមីនាថា លោកត្រូវបានដាក់ឲ្យនៅដាច់ដោយឡែក ក្រោយធ្វើតេស្តវិជ្ជមានសម្រាប់ជំងឺ COVID-19។ ក្រោយការប្រកាសបែបនេះ បណ្ដារដ្ឋមន្ត្រីប៉ូឡូញដែលបានមានវត្តមាននៅកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីកាលពីថ្មីៗនេះ ត្រូវបានធ្វើតេស្តរក COVID-19 ។
  ទោះបីជាការឈានដល់ការទាញយកត្រូវឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលជាច្រើន ហើយត្រូវការពេលវេលាយូរទៀត មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ពីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល បានបង្ហាញការស្វាគមចំពោះការវិវត្តិន៍នេះ ដោយបញ្ជាក់ថា ការប្រកាសលទ្ធផលរកឃើញបឋមរបស់ JOGMEC នឹងធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុនជប៉ុន ចាប់អារម្មណ៍ពីឱកាសក្នុងវិស័យរ៉ែនៅកម្ពុជា។   យោងតាមការរាយការណ៍របស់កាសែតជប៉ុន ក្យូដូ កាលពីថ្ងៃពុធ JOGMEC តាមរយៈក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ខ្លួន Nittetsu Mining Co បានទទួលអាជ្ញាប័ណ្ណរុករករ៉ែ ពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០១៨ ដើម្បីសិក្សាពីសក្តានុពលរ៉ែ នៅខេត្តស្ទឹងត្រែង។   ក្រុមហ៊ុនបានលើកឡើងនៅក្នុងរបាយការណ៍របស់ខ្លួន ដោយត្រូវបានរាយការណ៍បន្តដោយ ក្យូដូថា JOGMEC បានរកឃើញថា មានរ៉ែទងដែងនៅតំបន់នោះ ដែលជាផ្នែកមួយនៃខ្សែក្រវាត់រ៉ែ ភ្ជាប់ពីប្រទេសជិតខាងមក។   លោក លោក ម៉េង សក្ដធារ៉ា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល (MME) បានលើកឡើងថាដំណាក់កាលដែ លក្រុមហ៊ុន JOGMEC បានឈានដល់នាពេលនេះ គ្រាន់តែដំណាក់កាលដំបូងនោះទេ ហើយការខិតទៅដល់ការអាចទាញយកផលបាន នៅត្រូវការឆ្លងកាត់   លក្ខខណ្ឌច្រើនទៀត ដែលយ៉ាងហោចណាស់ ក៏ត្រូវការពេល ២ ទៅ ៣ ឆ្នាំដែរ។ លោកបន្ត ថា ក្រុមហ៊ុនអាចនឹងបោះបង់វិញក៏ថាបាន ប្រសិនបើសិក្សាលម្អិតទៅ ហើយឃើញលទ្ធផលមិនសមនឹងប្រតិបត្តិការនោះ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖«វាគ្រាន់តែជាសញ្ញាវិជ្ជមានមួយ តែដើម្បីឲ្យវាអាចចេញជារូបរាង នឹងឈានដល់ការធ្វើទាញយករ៉ែ នៅត្រូវការរយៈពេលយូរទៀតណាស់។ JOGMEC ប្រៀបបានដូចជាស្ពាន សម្រាប់ភ្ជាប់ក្រុមហ៊ុនជប៉ុនដែលចង់ធ្វើអាជីវកម្មនៅក្រៅប្រទេសក្នុងវិស័យរ៉ែ។ ដូច្នេះតាមរយៈក្រុមហ៊ុន JOGMEC វាបានបង្ហាញសក្កានុពលរបស់កម្ពុជា ហើយអាចនឹងធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុនជប៉ុន ចាប់អារម្មណ៍យើងច្រើនជាងមុន»។   លោកបន្តថា ការទាញយកភោគផលពីធនធានរ៉ែ ទាំងលើគោក និងបាតសមុទ្រ ដែលសាធារណជនបានរង់ចាំជាយូរ អាចនឹងចេញជាផ្លែផ្កាចាប់ពីចុងឆ្នាំ ២០១៩ នេះទៅ។   បន្ទាប់ពីបានចំណាយពេលរុករកអស់ជាច្រើនឆ្នាំ ក្រុមហ៊ុនរ៉ែមាស ២ គឺក្រុមហ៊ុន Mesco Gold (Cambodia) របស់ប្រទេសឥណ្ឌា និងក្រុមហ៊ុនរ៉ែ Renaissance Minerals (Cambodia) Limited មានមូលដ្ឋាននៅប្រទេស អូស្ដ្រាលី បានឈានកាន់តែជិតដល់ដំណាក់កាលចម្រាញ់មាស នៅប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រុមហ៊ុនកំពុងដំឡើងរោងចក្រកែច្នៃរ៉ែមាស ដែលអាចឈានដល់ការចម្រាញ់រ៉ែមាស នៅចុងឆ្នាំ២០១៩ និងឆ្នាំ២០២០ ជាបន្តបន្ទាប់។   ទាក់ទងនឹងរ៉ែបាតសមុទ្រវិញ ក្រុមហ៊ុន KrisEnergy Ltd មានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសសិង្ហបុរី ដែលប្រតិបត្តិការប្លុក A នៅក្នុងសមុទ្ររបស់កម្ពុជា រំពឹងថា នឹងអាចសម្រេចតាមការគ្រោងទុករបស់ខ្លួន ក្នុងការទាញយកដំណក់ប្រេងលើកដំបូងនៅកម្ពុជា នៅចុងឆ្នាំនេះដែរ៕   (ប្រភព៖ https://www.realestate.com.kh/km/news/japan-firm-takes-steps-to-stung-treng-mining/)  
ក្រុមហ៊ុនជប៉ុន Japan Oil, Gas and Metals Corp (JOGMEC) ដែលគាំទ្រដោយរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បានប្រកាសស្វែងរកដៃគូជាមួយក្រុមហ៊ុនជប៉ុនដូចគ្នា ដើម្បីសហការសិក្សាពីលទ្ធភាព ដែលអាចឈានដល់ការទាញយករ៉ែទង់ដែង និងរ៉ែស័ង្កសីនៅកម្ពុជា បន្ទាប់ពីបានសិក្សា និងឃើញមានរ៉ែទាំងពីរនៅតំបន់ដែលខ្លួនរុករក។
ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយទូរទស្សន៍ឥណ្ឌា WION ប្រធានាធិបតីស៊ីរីលោក បាសា អាល់អាសាដ បានថ្លែងថាសង្គ្រាមដ៏រ៉ាំរ៉ៃនេះស្ថិតនៅពីក្រោយកងទ័ពរដ្ឋាភិបាលនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ លោកចង់មានន័យថា កងទ័ពរបស់លោកមានប្រៀបក្នុងសង្គ្រាមដែលអូសបន្លាយរយៈពេលប្រាំមួយឆ្នាំនេះហើយ។ «គ្រប់យ៉ាងបច្ចុប្បន្នគឺស្ថិតនៅលើទិសដៅមួយត្រឹមត្រូវ ដែលវាជាទិសដៅមួយដ៏ប្រសើរមួយ ព្រោះថាយើងកំពុងយកឈ្នះលើក្រុមភេរវជន។ បើសិនលោកខាងលិចនិងប្រទេសមួយចំនួនរួមទាំងសម្ព័ន្ធមិត្តគេឈប់គាំទ្រចលនាជ្រុលនិយមនិងក្រុមភេរវជន ខ្ញុំច្បាស់ណាស់ថា សង្គ្រាមដ៏អាក្រក់នេះតាមយើងមិនទាន់ទេ»។ នេះជាសម្តីរបស់លោក អាសាដ ដែលដកស្រង់ដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ កងទ័ពរដ្ឋាភិបាលលោក អាសាដ និងកងទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្តដូចជាអ៊ីរ៉ង់និងក្រុមហេស្បូឡា បានបន្តវាយដណ្តើមយកទឹកដីមកវិញច្រើនទូទាំងប្រទេសទាំងមូល។ កងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលកាន់តែមានប្រៀបខ្លាំងដោយសារបានទទួលការគាំទ្រខ្លាំងពីសំណាក់រុស្ស៊ី ខណៈដែលក្រុមឧទ្ទាមនៅបន្តបែកខ្ញែកគ្នានោះ។ ជ័យជម្នះធំបំផុតរបស់រដ្ឋាភិបាលស៊ីរីកន្លងមកគឺដណ្តើមបានទីក្រុង Aleppo ទាំងមូលកាលពីខែធ្នូឆ្នាំមុន ក្រោយប្រយុទ្ធគ្នារាប់ឆ្នាំ។ ក្រៅពីជួយគាំទ្ររបបដឹកនាំស៊ីរី រុស្ស៊ីក៏បានចេញមុខជំរុញការចរចាសន្តិភាពផងដែរកន្លងមកជាពិសេសការចរចានៅក្រុង Astana។ លោក អាសាដ ក៏បានលើកឡើងក្នុងបទសម្ភាសន៍ផងដែរថា គំនិតផ្តួចផ្តើមសម្រាប់ចរចាសន្តិភាពនៅក្រុង Astana ប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន ជាគំនិតផ្តួចផ្តើមមួយវិជ្ជមានសម្រាប់ការឈានទៅសម្រេចបាននូវដំណោះស្រាយនយោបាយមួយនៅស៊ីរីផងដែរ។ ថ្វីបើរបបដឹកនាំស៊ីរីមានប្រៀបក៏ដោយ ក្នុងខែមេសាកន្លងមកនេះបញ្ហាចម្រូងចម្រាសកើតឡើងជាថ្មីទៀត ដោយសារការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនៅក្នុងក្រុង Khan Sheikhun ដែលបានបណ្តាលឲ្យមនុស្សរាប់សិបនាក់ស្លាប់។ ក្រុងដាម៉ាសត្រូវបានសហគមន៍អន្តរជាតិថ្កោលទោសនិងចោទប្រកាន់ជាថ្មីពាក់ព័ន្ធការប្រើប្រាស់អាវុធគីមីនេះ ប៉ុន្តែរុស្ស៊ីនិងរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីបដិសេធដាច់អហង្ការ។ សូមបញ្ជាក់ថា ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមស៊ីរីផ្ទុះឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១១ ដោយមានចលនាបាតុកម្មប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលផ្ទុះឡើងយ៉ាងផុសផុលនោះ ប្រជាជនស៊ីរីស្លូតត្រង់ច្រើនជាង ៣២ម៉ឺននាក់បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត។
ប្រធានាធិបតី បាសា អាល់អាសាដ អួតអាងថា កងទ័ពលោកមានប្រៀបក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិលស៊ីរីនៅពេលបច្ចុប្បន្ននិងឈានទៅយកឈ្នះលើក្រុមភេរវជនផង។ បើគ្មានការបន្តលូកដៃពីសំណាក់ខាងលិចទេ សង្គ្រាមស៊ីរីដែលអូសបន្លាយពេលរាប់ឆ្នាំមកនេះនឹងឆាប់ចប់នៅពេលខាងមុខ។
ជ័យជម្នះលើក្រុមម្ចាស់ផ្ទះ Sevilla បានមកពីការស៊ុតដោយកីឡាករ Rodrygo, Nacho Fernandez និង Karim Benzema នាវគ្គទីពីរ។ ២គ្រាប់របស់ Sevilla នាំមុខលើ Real Madrid រកបានដោយកីឡាករខ្សែបម្រើ Ivan Rakitic និង Erik Lamela នៅក្នុងវគ្គទីមួយ។   Real Madrid បន្តនាំមុខលើកំពូលតារាង La Liga ដោយនាំមុខរហូតដល់ទៅ១៥ពិន្ទុ នៅពីលើក្រុមលេខពីរ Barcelona ដែលនៅសល់៨ប្រកួត ខណៈ Madrid នៅសល់៦ប្រកួត ទោះជាយ៉ាងណា លោក Carlo Ancelotti អះអាងថា Real Madrid ត្រូវធានាឱ្យបានការឈ្នះពានរដូវកាលនេះ។   «គ្រប់គ្នាបានរង់ចាំមើល Real Madrid បរាជ័យ ប៉ុន្តែ Real Madrid មិនបានបរាជ័យឡើយព្រោះយើងមានធនធានគ្រប់យ៉ាងនៅពេលនេះ។ La Liga មិនទាន់បញ្ចប់ យើងត្រូវតែធានាឱ្យបានការលើកពានមួយនេះ»។ លោក Ancelotti និយាយបែបនេះក្នុងសន្និសីទកាសែតក្រោយចប់ការប្រកួត។   គ្រូបង្វឹកសញ្ជាតិអ៊ីតាលី ក៏បានសរសើរកូនក្រុមដែលធ្វើបានល្អនៅវគ្គទីពីរ ហើយថាលោក មានមោទនភាពខ្លាំងចំពោះកូនក្រុមចំពោះទម្រង់លេងដ៏ល្អបំផុត៕  
ក្លិបអធិរាជស Real Madrid ថ្ងៃទី១៨ មេសា បានបន្តបោះជំហានខិតកាន់តែជិតតំណែងម្ចាស់ជើងឯកពានរង្វាន់ក្របខណ្ឌកំពូលអេស្ប៉ាញ La Liga ក្រោយវាយបកយកឈ្នះលើក្រុម Sevilla លទ្ធផល ៣-២។
  ក្រោយជំនួបពិភាក្សាគ្នា រយៈពេល២ថ្ងៃ ពោលគឺនៅថ្ងៃទី៥ ធ្នូ អ្នកនាំពាក្យកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ បានសរសេរលើហ្វេសប៊ុកផ្លូវការខ្លួន ដោយបានស្រង់សម្តីទូតអាមេរិក លោក W.Patrick Murphy ជុំវិញភាពវិជ្ជមានរបស់កម្ពុជា ដែលបង្ហាញពីភាពត្រឹមត្រូវខ្លួន ក្នុងការនាំអ្នកសារព័ត៌មានជាតិ និងអន្តរជាតិ ចុះទៅត្រួតពិនិត្យដល់កន្លែង ដែលសង្ស័យថា មានមូលដ្ឋានកងទ័ពចិនឈរជើង។ មិនតែប៉ុណ្ណោះអ្នកនាំពាក្យកងទ័ពកម្ពុជា ថែមទាំងអះអាងថា ទូតអាមេរិក ទទួលស្គាល់ការចុះផ្សាយព័ត៌មាននានា ជារឿងប្រឌិតទៀតផង។   «ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបានចាត់ទុកការផ្សាយពត៌មាន(មូលដ្ឋានទ័ពបរទេស)នេះគឺជាការមិនពិត ហើយដែលចង់ធ្វើឲ្យ(កម្ពុជា)បាត់បង់ស្ថេរភាពតែប៉ុណ្ណោះ»។ នេះបើតាមហ្វេសប៊ុករបស់អគ្គមេបញ្ជាការដ្ឋាននៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ដែលចុះផ្សាយពីជំនួបលោក W.Patrick Murphy និងលោក វង្ស ពិសេន មេបញ្ជាការកងទ័ព។   ផ្ទុយពីការបកស្រាយខាងលើនេះ ទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា បានអះអាងថា ខ្លួនមិនបាននិយាយអ្វីដូចការបកស្រាយរបស់អ្នកនាំពាក្យកងយោធពលខេមរភូមិន្ទឡើយ។ ស្ថានទូតអាមេរិក ចាត់ទុកការបកស្រាយរបស់អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពកម្ពុជាថា ជាសកម្មភាពមិនសមរម្យ ដែលបំភ្លៃសម្តីរបស់លោក W.Patrick Murphy។ បើតាមស្ថានទូតអាមេរិក លោក Murphy នៅតែបង្ហាញក្តីព្រួយបារម្ភជុំវិញបញ្ហាមូលដ្ឋានទ័ពបរទេសនៅកម្ពុជា ប្រាប់ទៅលោក វង្ស ពិសេន។   «ថ្វីបើលោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតមានការផ្លាស់ប្តូរយោបល់គ្នាល្អ ជាមួយលោកអគ្គមេបញ្ជាការក្តី តែអ្នកនាំពាក្យរបស់កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ មិនបាននិយាយត្រឹមត្រូវនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍អំពីមូលដ្ឋានយោធាបរទេសនោះទេ។ ដើម្បីជាការបញ្ជាក់ឲ្យបានច្បាស់ លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត និងសហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែមានកង្វល់ចំពោះព័ត៌មានចុះផ្សាយនៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ស្តីពីលទ្ធភាពដែលអាចមានមូលដ្ឋានយោធាបរទេសនៅកម្ពុជា។ បើមានដូច្នេះមែន គឺអាចគំរាមកំហែងដល់អធិបតេយ្យភាពរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងស្ថិរភាពតំបន់»។ នេះជាការបកស្រាយរបស់ស្ថានទូតអាមេរិក តបទៅនឹងការចុះផ្សាយរបស់អគ្គមេបញ្ជាការដ្ឋាន នៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទកម្ពុជា។   បកស្រាយបែបនេះហើយ ស្ថានទូតអាមេរិក ក៏បានរម្លឹកពីជំហររបស់លោក Murphy ដែលជួបជាមួយមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកន្លងមកថា លោកទូតអាមរិក តែងតែថ្លែងសារស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក ព្រមទាំងកង្វល់របស់អាមេរិក និងអន្តរជាតិ ស្តីពីការដាក់ទីតាំងយោធាបរទេស និងភាពចាំបាច់សម្រាប់ពង្រឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយជាដើម។   ស្ថានទូតអាមេរិក បានសរសេរនៅលើហ្វេសប៊ុកខ្លួនដូច្នេះថា៖«យើងមានបំណងមុតមាំក្នុងការជៀសវាងការនិយាយខុស ដែលធ្វើឲ្យខូចដល់ការប្តេជ្ញាចិត្ត ដែលត្រូវបានសម្តែងឡើងរវាងសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និងលោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត ក្នុងការធ្វើការជាមួយគ្នា ដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី និងដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រទេសកម្ពុជា»។   អត្ថបទទាក់ទង   មូលដ្ឋានយោធានៅរាម មានសភាពធម្មតា...   ករណីមូលដ្ឋានទ័ពចិន៖ អ្នកនាំពាក្យប្រាប់អាមេរិកឲ្យឈប់បំពុលព័ត៌មានដដែលៗ   សម្តេច ហ៊ុន សែន៖ មិនថាទ័ពចិន ឬទ័ពប្រទេសណាទេ មិនត្រូវមានវត្តមាននៅកម្ពុជាឡើយ  កាលពីថ្ងៃទី២៦ កក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ផៃ ស៊ីផាន និងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិលោក ឈុំ សុជាតិ បានដឹកនាំក្រុមអ្នកកាសែតជាតិ និងអន្តរជាតិ ទៅត្រួតពិនិត្យទីតាំងមូលដ្ឋានទ័ពសមុទ្ររាម នៅខេត្តព្រះសីហនុ ដើម្បីបញ្ចប់កាសរសង្ស័យរបស់អាមេរិក និងកាសែតបរទេស ដែលចុះផ្សាយថា មានមូលដ្ឋានកងទ័ពចិនឈរជើងនៅទីនោះ។ ដ្បិតមានការបង្ហាញបែបនេះក្តី ប៉ុន្តែក្តីសង្ស័យនៅតែកើតមាន ដោយសារតែមូលដ្ឋានទ័ពនោះ ស្ថិតនៅក្នុងគម្រោងនៅឡើយ។   តែយ៉ាងណាសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ធ្លាប់បានអះអាងថា កម្ពុជាមិនអនុញ្ញាតឱ្យកងទ័ពបរទេសណា បង្កើតមូលដ្ឋានឈរជើងនៅកម្ពុជា ដែលប្រាសចាកពីរដ្ឋធម្មនុញ្ញាកម្ពុជាឡើយ៕
ភ្នំពេញ៖ អាមេរិក នៅតែបារម្ភពីវត្តមានកងទ័ពបរទេសឈរជើងនៅកម្ពុជា ដែលអាចគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខប្រទេស និងក្នុងតំបន់។ ការអះអាងជាថ្មី តាមរយៈស្ថានទូតអាមេរិកនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីឆ្លើយតបទៅអ្នកនាំពាក្យកងទ័ពកម្ពុជា ដែលបានបកស្រាយខុសពីសម្តីដើមរបស់លោក W.Patrick Murphy ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា ក្នុងជំនួបលោក វង្ស ពិសេន អគ្គមេបញ្ជាការដ្ឋាននៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ជុំវិញបញ្ហាមូលដ្ឋានទ័ពបរទេស កាលពីថ្ងៃទី៣ ធ្នូ កន្លងមក។
  ក្រោយពីសភាជាន់ទាបបានពិនិត្យ និងសម្រេចអនុម័តរួចរាល់កាលពីថ្ងៃអង្គារកន្លងទៅ សេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីនេះនឹងត្រូវលើកយកទៅជជែកតទល់បន្ថែមទៀត នៅឯសភាជាន់ខ្ពស់នាថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូខាងមុខ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានជប៉ុន Kyodo ប្រសិនច្បាប់នេះចូលជាធរមាន វាអាចបង្កើនចំនួនពលករបរទេសក្នុងប្រទេសជប៉ុន ប្រមាណជាង ៣៤៥ ០០0នាក់ ក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំខាងមុខ។   រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានពន្លឿនការតស៊ូមតិ និងសម្រេចអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ដោយសង្ឃឹមថា វា អាចនឹងចូលជាធរមាន ត្រឹមខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩។ ជាក់ស្តែង ដំណើរនៃការពិភាក្សាលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ បានប្រើប្រាស់រយៈពេលត្រឹម១៧ម៉ោង និង១៥នាទី ជំនួសឲ្យរយៈទាបបំផុតសម្រាប់ច្បាប់ដ៏ចម្រូងចម្រាស់ គឺមានរយៈពេលដល់ ២០ម៉ោង។   ការបង្កើនល្បឿនកិច្ចពិភាក្សានេះគឺធ្វើឡើង ស្របពេលដែលក្រុងតូក្យូប្រឹងប្រែងយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះកម្លាំងពលកម្មក្នុងស្រុក ដែលបណ្តាលមកពីការធ្លាក់ចុះនៃអត្រាកំណើត ប្រជាជន និងការកើនឡើងនៃប្រជាជនចាស់ជរា។   តាមពិតទៅ ជប៉ុនមានប្រពៃណីរឹតត្បិតចំពោះការទទួលយកពលករទេស មកធ្វើការក្នុងប្រទេសខ្លួន លើកលែងតែ ពលករមានជំនាញខ្ពស់ ជាពិសេសក្នុងវិស័យវិជ្ជសាស្ត្រជាដើម។ ប៉ុន្តែសម្រាប់សេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីនេះ វានឹងអនុញ្ញាតឲ្យពលករទាំងជំនាញនិងគ្មានជំនាញពីបរទេស អាចចូលបម្រើការក្នុងវិស័យចំនួន ១៤ ក្នុងប្រទេសជប៉ុន ដែលកំពុងរងគ្រោះដោយសារកង្វះកម្លាំងពលកម្ម។ វិស័យទាំង១៤ គឺរាប់បញ្ចូលដូចជា ផ្នែកថែទាំសុខភាព, សំណង់ និងឧស្សាហកម្មជាដើម។   អត្ថបទទាក់ទង   វិបត្តិខ្វះកម្លាំងពលកម្មបង្ខំឲ្យជប៉ុនព្យាយាមទាក់ទាញពលករបរទេសរាប់ម៉ឺននាក់បន្ថែម   ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងជនអន្តោប្រវេសន៍របស់ជប៉ុនថ្មីនេះ នឹងបង្កើតជាទិដ្ឋាការប្រភេទថ្មីចំនួនពីរសម្រាប់ពលករបរទេស។ ទីមួយគឺមានសុពលភាព៥ឆ្នាំសម្រាប់ពលករបរទេស ដែលអាចនិយាយភាសាជប៉ុនបានល្អ និងស្ថិតក្នុងវិស័យកំពុងខ្វះខាតខាងលើ។  ហើយទីពីរវិញនោះគឺសម្រាប់ពលករមានជំនាញខ្ពស់ ដែលពួកគេក៏ត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យនាំគ្រួសារទៅរស់នៅជាមួយថែមទៀតផង។ ជាពិសេស សម្រាប់ទិដ្ឋាការប្រភេទទីពីរនេះ រដ្ឋាភិបាលពុំបានកំណត់ចំនួនការផ្តល់ចំនួនទិដ្ឋាការជាថ្មីឡើយ។ នេះមានន័យថា ពួកគេអាចមានសិទ្ធិរស់នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុនជារៀងរហូតថែមទៀតផង។   យោងតាមក្រសួងការងារជប៉ុន ចំនួនពលករបរទេសក្នុងប្រទេសជប៉ុនមានចំនួនប្រមាណ ១,២៨លាននាក់ គិតត្រឹមចុងខែតុលានេះ ដែលកើនឡើងពីចំនួន ៦៨ម៉ឺននាក់ កាលពីឆ្នាំ២០១២។ ក្នុងចំណោមពលករបរទេសទាំងអស់ ជនជាតិចិនមានចំនួនច្រើនជាងគេបំផុតដែលស្មើនឹង៣៧ម៉ឺននាក់ និងតាមពីក្រោយដោយវៀតណាម និងហ្វីលីពីន៕  
សភាជាន់ទាបជប៉ុន កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា បានអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់ដ៏ចម្រូងចម្រាស់មួយ ដែលនឹងបើកចំហទ្វារប្រទេសឲ្យកាន់តែទូលាយ ដើម្បីទទួលយកពលករបរទេសរាប់ម៉ឺននាក់បន្ថែមទៀត។ គំនិតផ្តួចផ្តើមថ្មីនេះនឹងប្រែក្លាយជប៉ុនទៅជាប្រជាជាតិមួយ ដែលស្វាគមន៍ជនអន្តោប្រវេសន៍ជាពិសេសពលករមានជំនាញខ្ពស់។
បើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងកសិកម្ម គម្រោងនេះនឹងត្រូវអនុវត្តក្នុងខេត្តសក្ដានុពល ដូចជា ខេត្តបាត់ដំបង ប៉ៃលិន កំពង់ចាម ក្រចេះ និងខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ លោក Zhan Sanhuo ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលក្រុមហ៊ុន GreenLeader បានឲ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុននឹងអនុវត្តកិច្ចសន្យាកសិកម្មជាមួយកសិករ តាមរយៈការផ្ដល់ទុន ពូជ ជី និងបច្ចេកទេស រួចប្រមូលទិញពីកសិករវិញតាមតម្លៃកំណត់ក្នុងកិច្ចសន្យា។ លោកបន្ថែម បន្ទាប់ពីគម្រោងនេះចាប់ផ្ដើមបានរយៈពេល៣ឆ្នាំ ក្រុមហ៊ុននឹងសាងសង់រោងចក្រកែច្នៃដំឡូងមីចំនួន៣កន្លែង ដើម្បីនាំចេញដំឡូងមីទៅទីផ្សារចិន និងអន្តរជាតិ៕
ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ នៅថ្ងៃទី២៩ខែមករា បានចុះអនុស្សារណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ជាមួយក្រុមហ៊ុន GreenLeader (Cambodia) ក្នុងគោលបំណងពង្រឹងកិច្ចសហការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យផលិតកម្មដំឡូងមី ដែលគ្រោងនឹងដាំដុះលើផ្ទៃដីគំរូជិត ២ម៉ឺនហិកតា។
នៅថ្ងៃទី១-២ ខែកុម្ភៈ លោក សុខ ចិន្តាសោភា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានដឹកនាំប្រតិភូកម្ពុជាចូលរួមកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន-សហភាពអឺរ៉ុបលើកទី២៤ នៅទីក្រុងព្រុចសែល ប្រទេសបែលហ្ស៊ិក។  រូបភាពពីក្រសួងការបរទេស ក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន-សហភាពអឺរ៉ុបនេះ បានរំឭកឡើងវិញនូវសមិទ្ធផលសំខាន់ៗ ពីកិច្ចប្រជុំកំពូលកាលពីឆ្នាំ២០២២កន្លងទៅ។ តាមរយៈកិច្ចប្រជុំខាងលើ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន និងសហភាពអឺរ៉ុប ទទួលស្គាល់ថា តំបន់ទាំងពីរបានផ្តល់នូវកាលានុវត្តភាពនៃកំណើន និងសក្តានុពល សម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្រោមសសរស្តម្ភសហគមន៍ទាំងបីរបស់អាស៊ាន។   ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន និងសហភាពអឺរ៉ុប ក៏បានផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈលើបញ្ហាតំបន់ និងអន្តរជាតិ ដែលជាកង្វល់ និងផលប្រយោជន៍រួម។ ជាក់ស្ដែងលោក សុខ ចិន្តាសោភា រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសកម្ពុជា បានអះអាងនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជា ក្នុងការពង្រឹងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រអាស៊ាន-សហភាពអឺរ៉ុប ដោយផ្អែកលើការគោរព ការយោគយល់គ្នា និងការផ្តល់ផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក។   លើសពីនេះ ក្នុងនាមកម្ពុជា នឹងបន្តធ្វើការជាមួយប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន និងសហភាពអឺរ៉ុបទាំងអស់ ដើម្បីធានាថាការចូលរួមកម្រិតថ្នាក់ដឹកនាំជាទៀងទាត់ នឹងនាំឱ្យទំនាក់ទំនងអាស៊ាន-សហភាពអឺរ៉ុបឈាន ដល់កម្រិតខ្ពស់ថ្មីថែមទៀត។ លោក សុខ ចិន្តាសោភា ក៏បានអរគុណសហភាពអឺរ៉ុប ចំពោះការបន្តគាំទ្រដល់មជ្ឈភាពអាស៊ាន និងយន្តការដឹកនាំដោយអាស៊ាន តាមរយៈការរួមចំណែកដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកសាងសហគមន៍ និងការអនុវត្តវិស័យអាទិភាពទាំង៤ នៃទស្សនវិស័យអាស៊ានស្តីពីឥណ្ឌូ- ប៉ាស៊ីហ្វិកផងដែរ៕
ភ្នំពេញ៖ ក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន-សហភាពអឺរ៉ុប លើកទី២៤ លោក សុខ ចិន្តាសោភា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជា ក្នុងការពង្រឹងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រអាស៊ាន-សហភាពអឺរ៉ុប។ នេះបើសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា។
  ថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ២០២២ ជាខួបមួយឆ្នាំនៃរដ្ឋប្រហារនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ មនុស្សជាង១,៤០០ នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់ ហើយយ៉ាងហោចណាស់ច្រើនជាង១ម៉ឺននាក់ទៀត ត្រូវបានឃុំខ្លួន។ មីយ៉ាន់ម៉ាក៏ត្រូវបានធ្លាក់ខ្លួនចូលភាពក្រីក្រ និងកង្វះស្បៀងអាហារខណៈ ដែលប្រទេសមួយនេះបានជួបប្រទះអំពើហិង្សាជាបន្តបន្ទាប់ដែលធ្វើឱ្យអាជីវកម្ម និង រោងចក្រត្រូវបិទទ្វារជាយូរ។ ច្រកចេញពីវិបត្តិនយោបាយនៅតែរកមិទាន់ឃើញ ទោះមានការប្រឹងប្រែងជួយពីអាស៊ានក្ដី។   ជុំវិញវិបត្តិនៅមីយ៉ាន់ម៉ានេះ ប្រេសិតពិសេស UN ប្រចាំកិច្ចការមីយ៉ាន់ម៉ា Noeleen Neyzer បានលើកឡើង ក្រុមយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាមានតួនាទីក្នុងការចូលតុចរចា ទោះពួកគេមិនមានលក្ខខណ្ឌផ្លូវច្បាប់ដើម្បីដឹកនាំប្រទេសក្ដី។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទូរទស្សន៍ CNA នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមករា មួយថ្ងៃមុនខួបរដ្ឋប្រហារ មន្រ្តី UN ខណៈយោធានឹងត្រូវតែជាផ្នែកមួយនៃដំណើរការសន្តិភាពនាពេលខាងមុខ ពួកគេមិនអាចជាកម្លាំងដឹកនាំដំណើរការដឹកនាំប្រទេសទៅមុខបាននោះទេ។    ប្រេសិតរូបនេះ ក៏បានទទូចឱ្យយុវជនដែលតវ៉ាប្រឆាំងរបបយោធាផ្ដាច់ការត្រូវសម្របសម្រួលគោលជំហររបស់ពួកគេ និងធ្វើសកម្មភាពណាមួយដែលមានផលរយៈពេលវែង និងមិនប៉ះពាល់អាយុជីវិតរបស់ពួកគេ ព្រោះថាការផ្លាស់ប្តូររបបនយោបាយគឺជាដំណើរការវែងឆ្ងាយ។    ជាថ្មីម្តងទៀត លោកស្រី Heyzer ក៏បានទទូចឱ្យមានបទឈប់បាញ់គ្នាដែលជាជំហានដំបូងដ៏សំខាន់មួយក្នុងការបញ្ឈប់អំពើហិង្សា។ លោកស្រីបានបញ្ជាក់ថែម ថាបទឈប់បាញ់គ្នា និងការសម្រួលដល់លំហូរជំនួយមនុស្សធម៌ជាមធ្យោបាយមួយដែលអាចជួយដោះស្រាយវិបត្តិមីយ៉ាន់ម៉ា ព្រោះប្រជាជនកំពុងតែជួបការលំបាកទាំងការទទួលបានអាហារ ថ្នាំពេទ្យ និងវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ជាដើម។   ទោះជាយ៉ាងណា មន្រ្តី UN ដដែល ក៏ទទួលស្គាល់ការលំបាករបស់អាស៊ានក្នុងការអនុវត្តផែនការ សន្តិភាព៥ចំណុច ដែលមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្នមិនទាន់មានលទ្ធផលអ្វីជាដុំកំភួននៅឡើយ។ ប៉ុន្តែលោកស្រី Heyzer បានលើកឡើងថា ភាពជាដៃគូរវាង UN និង អាស៊ានពិតជាចាំបាច់ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិមួយនេះ។   ទាក់ទងតួនាទីរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលកំពុងជាប់ឃុំខ្លួន ប្រេសិត ពិសេសខាងលើយល់ថា លោកស្រី ស៊ូជី នឹងធ្វើជាកម្លាំងវិជ្ជមានមួយនៅក្នុងកិច្ចសន្ទនានាពេលខាងមុខ ហើយលោកស្រីនឹងព្យាយាមជួបលោក ស្រីស៊ូជី តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន៕  
យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាមិនគួរត្រូវបានផាត់ចេញពីតុចរចាសន្តិភាពនាពេលខាងមុខនេះនោះទេ ប៉ុន្តែក៏មិនមានសិទ្ធិដឹកនាំប្រទេសនាពេលនេះដែរ។ ប្រេសិតពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) លោកស្រី Noeleen Heyzer បានលើកឡើងបែបនេះអំឡុងបទសម្ភាសថ្ងៃទី៣១ ខែមករាជាមួយទូរទស្សន៍ CNA។
គួររំលឹកថា ហាងនំដូហ្វណាត់ និងកាហ្វេ គ្រីសស្ពី គ្រីម (Krispy Kreme) មាននិមិត្ដសញ្ញាពិសេសមួយហៅថា HotLight ដែលនៅពេលភ្លើងនេះ បំភ្លឺឡើង មានន័យថានំដូហ្វណាត់អូរីជីនណលគ្លេសគ្រីសស្ពី គ្រីម (Krispy Kreme) កំពុងតែផលិត ហើយអតិថិជនអាចអញ្ចើញចូលភ្លក់នំដូហ្វណាត់ថ្មីៗ ក្ដៅៗតែម្ដង ហើយលើសពីនេះទៅទៀត អតិថិជនក៏អាចមើលពីចង្វាក់ផលិតកម្មរបស់នំដូហ្វណាត់នេះដោយផ្ទាល់ផងដែរ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ហាងនំដូហ្វណាត់ និងកាហ្វេ គ្រីសស្ពី គ្រីម (Krispy Kreme) គឺជាហាងនំដូហ្វណាត់តែមួយគត់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលផលិតនំដូហ្វណាត់ដោយប្រើម៉ាស៊ីនស្វ័យប្រវត្តិតែម្ដង។ មកទល់ពេលនេះ ហាងនំដូហ្វណាត់ និងកាហ្វេ គ្រីសស្ពី គ្រីម (Krispy Kreme)  មានចំនួន៥សាខាហើយ សាខាទី១-បឹងកេងកង សាខាទី២-ក្នុងផ្សារទំនើបអ៊ី អនម៉ល១ សាខាទី៣-ព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិភ្នំពេញ សាខាទី៤-ក្នុងផ្សារធីខេ និងសាខាទី៥-ម៉ៅសេទុង (ជាប់ហាងដឹ ភីហ្សា ខមផេនី) ហើយនឹងបន្តបើកសាខាជាបន្តបន្ទាប់ទៀត។ សូមបព្ជាក់ថា ម៉ាកយីហោនំដូហ្វណាត់ និងកាហ្វេ គ្រីសស្ពី គ្រីម (Krispy Kreme) ត្រូវបាននាំចូល និងចែកចាយផ្ដាច់មុខដោយក្រុមហ៊ុន EFG ជាបុត្រសម្ពន្ធ័របស់ក្រុមហ៊ុន RMA Cambodia ហើយហាងនំដូហ្វណាត់ និងកាហ្វេ Krispy Kreme កំពុងតែល្បីល្បាញយ៉ាងខ្លាំងទូទាំងសកលលោក ដែលមានហាងសរុបជាង ១០០០ ហាង ក្នុងប្រទេសចំនួន២៩ រួមទាំងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)
កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ហាងនំដូហ្វណាត់ និងកាហ្វេ គ្រីសស្ពី គ្រីម (Krispy Kreme) ដែលជាម៉ាកដ៏ល្បីរបស់អាមេរិកមួយនេះ បានបន្ថែមនៅរសជាតិថ្មី២ ជូរអែមៗនៃរសជាតិផ្លែឈើ ដែលប្រជាជនខ្មែរភាគច្រើនពេញនិយមនិងចូលចិត្ត ហើយបានធ្វើឲ្យហាងគ្រីសស្ពី គ្រីម ទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់អតិថិជនកាន់តែខ្លាំង។ រសជាតិថ្មី ២មុខបន្ថែមនេះ គឺមានឈ្មោះថា Lemon Doughnut និង Blueberry Doughnut  មានរសជាតិ ក្រូចឆ្មា និង ផ្លែប្ល៊ូប៊ែរី ជូរតិចៗ ផ្អែមតិចៗ ធ្វើអោយចាប់មាត់អតិថិជនតែម្ដង។ ពិសេសជាងនេះទៅទៀតនោះ សាច់ម្សៅនំដូហ្វណាត់របស់ គ្រីសស្ពី គ្រីម (Krispy Kreme) មានលក្ខណៈពិសេសដាច់គេត្រង់ថាវាទន់ល្មើយ និងញុំាទៅរលាយក្នុងមាត់តែម្ដង ដែលវាធ្វើឲ្យអតិថិជនត្រូវម៉ាច់ និងជាប់មាត់ ជាមួយនឹងរសជាតិ ២មុខថ្មី។
លោក ណុះ ស្លេះ អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា និងជាអ្នករៀបចំការបញ្ចូលក្របខណ្ឌគ្រូបង្រៀននេះ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗនៅថ្ងៃទី១២ ខែតុលាថា គ្រូបង្រៀនឥស្លាមដែលត្រៀមបញ្ចូលក្នុងដំណាក់កាលទី២នេះ មានចំនួន១០៩នាក់។ តាមការបញ្ជាក់របស់លោកអនុរដ្ឋលេខាធិការ គ្រូទាំងនេះគឺជាចំនួន ដែលបានខកខានបញ្ចូលកាលពីដំណាក់ទី១ ដោយសារការរៀបចំឯកសារមិនទាន់ពេល។ បញ្ហាសំខាន់ដែលធ្វើឱ្យការបញ្ចូលគ្រូបង្រៀនឥស្លាមមិនអនុលោមទៅតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលផ្តល់ឱ្យគ្រូបង្រៀនឥស្លាមចំនួន ១៥០០នាក់មានក្របខណ្ឌត្រឹមត្រូវកាលពីឆ្នាំ២០១៥នោះ លោក ណុះ ស្លេះ ពន្យល់ថា ដោយសារមានសំណើសុំបញ្ចូលគ្រូបង្រៀនឥស្លាមច្រើន ពីតាមសមាគម និងអង្គការ។ ដូច្នេះហើយ ទើបគណៈដឹកនាំជាន់ខ្ពស់នៃសាសនាឥស្លាមកម្ពុជា មិនទាន់ហ៊ានសម្រេច ព្រោះតួលេខដែលដាក់មក លើសពីកូតាដែលរាជរដ្ឋាភិបាលផ្តល់ឱ្យត្រឹមតែ ១៥០០នាក់។ នេះជាការពន្យល់របស់លោក ណុះ ស្លេះ។ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៦ អំឡុងពេលពិសារអាហារស្រាយជាមួយខ្មែរឥស្លាម សម្តេច ហ៊ុន សែន បានបង្ហើបថា នឹងបង្កើនចំនួនគ្រូបង្រៀនឥស្លាមក្នុងក្របខណ្ឌ ប្រសិនណាមានតម្រូវការ។ សម្តេចបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖« ខ្ញុំសូមជម្រាបបងប្អូន (ខ្មែរឥស្លាម) នៅទីនេះថា មិនមែនត្រឹមតែ ១៥០០នាក់នោះទេ ប្រសិនបើមានតម្រូវការ ៥០០០នាក់ ក៏ខ្ញុំអាចជូនបានដែរ ព្រោះនេះជាតម្រូវការនៃការអភិវឌ្ឍសង្គមជាតិមួយ ដោយគ្មានការរើសអើង...»។ ដោយទទួលបានភ្លើងខៀវពីរាជរដ្ឋាភិបាលបែបនេះ គណៈដឹកនាំជាន់ខ្ពស់នៃសាសនាឥស្លាមកម្ពុជា ក៏សម្រេចដាក់គ្រូបង្រៀនចំនួន ១០៩នាក់ ដែលខកខានកាលពីលើកមុន បញ្ចូលក្នុងដំណាក់កាលទី២នេះ ហើយត្រៀមរៀបចំឯកសារសម្រាប់ដំណាក់កាលទី៣បន្ថែមទៀត។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់ លោក ណុះ ស្លេះ។ គួររម្លឹកថា បច្ចុប្បន្នមានគ្រូបង្រៀនឥស្លាមចំនួន ១៣៩១នាក់ហើយ ដែលមានឈ្មោះក្នុងក្របខណ្ឌគ្រូបង្រៀនរបស់រដ្ឋ។ ក្រៅពីនេះ មានគ្រូបង្រៀនចំនួន ១៦៨នាក់ ដែលជាស្ថិតក្នុងក្របខណ្ឌកិច្ចសន្យា ព្រោះលើសអាយុ។ កាលពីមុន គ្រូបង្រៀនទាំងនោះ ពឹងលើការប្រាក់ឧបត្ថម្ភពីគ្រួសារសិស្ស សហគមន៍ និងសប្បុរសជន ជាដើម ដោយពុំមានប្រាក់បៀវត្សជាក់លាក់នោះទេ។ ទទួលលេខដែលប្រមូលបានពី     គណៈដឹកនាំជាន់ខ្ពស់នៃសាសនាឥស្លាម ចំនួនគ្រូបង្រៀនឥស្លាមនៅទូទាំងប្រទេសមានចំនួនប្រហែល ជាង ៣ពាន់នាក់ ដែល ជាង ៦០០នាក់ទៀត មិនទាន់ទទួលបានក្របខណ្ឌពីរដ្ឋ៕
គ្រូបង្រៀនឥស្លាមប្រមាណជាង១០០នាក់ទៀត គ្រោងនឹងបញ្ចូលក្នុងក្របខណ្ឌគ្រូបង្រៀន។ នេះជាដំណាក់កាលី២ហើយ ក្រោយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបើកផ្លូវ និងទទួលយកគ្រូបង្រៀនដែលជាខ្មែរឥស្លាម ឱ្យមានក្របខណ្ឌដូចមន្ត្រីរាជការដទៃ។
អាជ្ញាធរខេត្តសៀមរាប បានកោះហៅតំណាងក្រុមហ៊ុនចំនួន៥ ដែលទទួលសិទ្ធិធ្វើអាជីវកម្មដឹកជញ្ជូនថ្ម ក្នុងភូមិសាស្រ្ដឃុំគោកដូង ស្រុកអង្គរជុំ មកពិភាក្សា និងរកដំណោះស្រាយ ក្នុងករណីដែលប្រជាពលរដ្ឋតវ៉ាបិទផ្លូវ មិនឱ្យរថយន្តទាំងនោះឆ្លងកាត់។ ពលរដ្ឋលើកឡើងថា រថយន្តដឹកថ្ម តែងបើកបរក្នុងល្បឿនលឿន បណ្ដាលឱ្យដីហុយខ្លាំង និងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពពួកគេ។ ឡានទឹកចាប់ផ្តើមស្រោចទឹកផ្លូវ ក្រោយមានការសម្របសម្រួលពីថ្នាក់ខេត្ត អភិបាលរងខេត្តសៀមរាប លោក ពិន ប្រាកដ បានដឹកនាំកិច្ចប្រជុំនៅអាគារដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំនៅថ្ងៃទី៦ ខែមករា ក្រុមហ៊ុនទាំង៥ បានសន្យាថា នឹងផ្តល់ថវិកាប្រចាំខែក្នុងមួយក្រុមហ៊ុនចំនួន ១,៥០០ដុល្លារ ដើម្បីជួលក្រុមហ៊ុនដឹកទឹក សម្រាប់ស្រោចផ្លូវដែលរថយន្តដឹកថ្មឆ្លងកាត់។ ការស្រោចទឹកនេះ នឹងធ្វើក្នុងមួយថ្ងៃ៣ដងជាប្រចាំ។ លោកអភិបាលរងខេត្ត ពន្យល់ថារដ្ឋបាលខេត្ត បានចាត់ឱ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ យកចិត្តទុកដាក់លើបញ្ហានេះ ហើយមន្ទីររ៉ែ និងថាមពល ត្រូវចុះពិនិត្យទីតាំងធ្វើអាជីវកម្ម លើអាជ្ញាបណ្ណដែលហួសសុពលភាព ត្រូវចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់។ ក្នុងនោះក៏តម្រូវឱ្យក្រុមហ៊ុន ជួសជុលផ្លូវថ្នល់ ដែលរងការខូចខាតផងដែរ។ លោក លុក ផុស អភិបាលស្រុកអង្គរជុំ ដែលបានទៅតាមដានការងារនេះដល់ទីតាំងកាលពី ព្រឹកថ្ងៃទី៧ ខែមករា ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ក្រុមហ៊ុនបានស្រោចទឹកលើផ្លូវតាមការសន្យាហើយ។ តាមលោក លុក ផុស ពលរដ្ឋរស់នៅឃុំគោកដូង ប្រមាណជាង១ពាន់គ្រួសារ បានរងផលប៉ះពាល់ពីបញ្ហាដីហុយនេះ។ កន្លងមក លោក លុក ផុស ធ្លាប់បានសហការជាមួយមន្ទីររ៉ែ និងថាមពលខេត្ត ចុះដោះស្រាយបញ្ហានេះជាច្រើនលើកដែរ តែមិនមានដំណោះស្រាយជាក់លាក់នោះទេ។ លោកបន្ថែមថា៖«យើងធ្លាប់ចុះដោះស្រាយបញ្ហានេះដែរ តែកន្លងមក មិនធ្លាប់មានក្រុមហ៊ុនណា ចេញមកទទួលខុសត្រូវ ពីរឿងស្រោចទឹកនោះទេ»។ លោកអភិបាលស្រុកអង្គរជុំ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗទៀតថា មានក្រុមហ៊ុន៣ ដែលធ្វើអាជីវកម្មជីកថ្មនៅភ្នំ ក្នុងភូមិសាស្រ្ដឃុំគោកដូងប្រមាណ១០ឆ្នាំមកហើយ ខណៈ២ក្រុមហ៊ុនទៀត ទើបទទួលបានសិទ្ធិធ្វើអាជីវកម្ម។ តាមលោក លុក ផុស ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះបានជីកថ្មនៅភ្នំព្រៃបាំង និងភ្នំទឹកខួប ដែលខ្លួនចាំបាន ហើយក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនថ្មទាំងនោះ បានបើកបរឆ្លងកាត់ តាមបណ្ដោយផ្លូវ 2SR2 ពីស្រុកអង្គរជុំ កាត់តាមស្រុកអង្គរធំ ឆ្ពោះទៅក្រុងសៀមរាប។ កិច្ចប្រជុំរកដំណោះស្រាយ នៅសាលាខេត្តសៀមរាប នាថ្ងៃទី៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១។ បញ្ហាខាងលើនេះ ក៏ប៉ះពាល់ឃុំចំនួន៣ នៃស្រុកអង្គរធំដែរ។ នាយករដ្ឋបាលសាលាស្រុកអង្គរធំ លោក ខាន់ ម៉ាង ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ឃុំ៣ដែលមានប្រជាពលរដ្ឋចេញតវ៉ា មានឃុំលាងដៃ ឃុំពាក់ស្នែង និងឃុំជប់តាត្រាវ។ លោកបន្ថែមថា ពលរដ្ឋសំណូមពរ៣ចំណុច គឺសុំឱ្យក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនថ្មស្រោចទឹកផ្លូវ ត្រូវជួសជុលផ្លូវកន្លែងខូចខាត និងសំណូមពររថយន្តបន្ថយល្បឿន។ «តាមពិតបញ្ហាកើតឡើងយូរហើយ តែពីមុនឡានអត់ច្រើនដូចបច្ចុប្បន្ន ដោយសារផ្លូវខូចនៅខែវស្សា ឡានតិចទេ តម្រូវការថ្មក្នុងក្រុងក៏តិច តែដល់ពេលមានគម្រោងផ្លូវ៣៨ខ្សែ មានតម្រូវការថ្មកាន់តែច្រើន ឡានក៏កាន់តែច្រើន ទើបពលរដ្ឋចេញតវ៉ា»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក ខាន់ ម៉ាង។ នាយករដ្ឋបាលស្រុកអង្គរធំ លោក ខាន់ ម៉ាង បានរៀបរាប់ពីសាវតានៃផ្លូវ 2SR2  ដែលជាចរាចរណ៍សំខាន់សម្រាប់ពលរដ្ឋស្រុកអង្គរធំ ឆ្ពោះទៅស្រុកអង្គរជុំ។ ផ្លូវកៅស៊ូនេះ ត្រូវបានស្ថាបនាឡើងដោយក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ ក្រោមជំនួយរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ។ តែដោយសារការដឹកជញ្ជូនធ្ងន់ៗ ពីឡានដឹកថ្ម ធ្វើឱ្យផ្លូវនេះរងការខូចខាតខ្លាំង ហើយអាជ្ញាធរ បានកៀងគរវិស័យឯកជន ដើម្បីជួសជុល តែមិនបានប៉ុន្មានផង ក៏ខូចខាតទៀត។ ក្រោយមកមន្ទីរសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ក៏បានជួសជុលបន្ត តែដោយសារការឈូសឆាយកៅស៊ូផ្នែកខាងលើអស់ ដើម្បីពង្រាបឱ្យស្មើ ធ្វើឱ្យផ្លូវនេះនៅសល់តែគ្រឹះថ្ម និងដីតែប៉ុណ្ណោះ៕  
សៀមរាប៖ ពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងស្រុកអង្គរជុំជាង១ពាន់គ្រួសារ បានចេញតវ៉ាបិទផ្លូវជាបន្តបន្ទាប់ ក្រោយរថយន្តរបស់ក្រុមហ៊ុន ធ្វើអាជីវកម្មជីកថ្មក្នុងភូមិសាស្រ្ដនេះ បើកបរល្បឿនលឿន និងបង្កជាដីហុយប៉ះពាល់សុខភាពពលរដ្ឋ។ រថយន្តដឹកថ្ម ក៏បង្កផលប៉ះពាល់ ឃុំចំនួន៣ នៃស្រុកអង្គរធំដែរ គឺឃុំលាងដៃ ឃុំពាក់ស្នែង និងឃុំជប់តាត្រាវ។ ពលរដ្ឋស្នើឲ្យក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនថ្មស្រោចទឹកផ្លូវ ត្រូវជួសជុលផ្លូវកន្លែងខូចខាត និងសំណូមពររថយន្តបន្ថយល្បឿន។ ក្រោយមានដំណោះស្រាយពីអាជ្ញាធរខេត្ត ក្រុមហ៊ុន បានព្រមព្រៀងសន្យាស្រោចទឹកជាប្រចាំ ឈប់បង្កផលប៉ះពាល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋបន្តទៀត។
មុនជួបគ្នា ក្រុមវៀតណាម បានលុតព្រុយណេ ក្នុងលទ្ធផល១៥-០ កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ខណៈ កម្ពុជា ក៏បានយកឈ្នះ មីយ៉ាន់ម៉ា លទ្ធផល ២-១។    យោងតាមការផ្សាយរបស់សហព័ន្ធបាល់ទាត់វៀតណាម (VFF) លោក Tran Minh Chien បាននិយាយក្នុងសន្និសីទមុនប្រកួតថា សាច់បាល់ និងការគ្រប់គ្រងបាល់របស់កម្ពុជា គឺមិនល្អដូចមីយ៉ាន់ម៉ាឡើយ។  កម្ពុជា អាចយកឈ្នះ មីយ៉ាន់ម៉ា មិនមែនដោយសារមានសំណាងទេ ប៉ុន្ដែ គឺដោយសារ U-16 កម្ពុជា មានស្មារតីល្អ និងទំនុបចិត្តលេងដោយអត់ធ្មត់។ «U-16 កម្ពុជា ជាក្រុមលេងដោយអត់ធ្មត់ មានស្មារតីល្អ និងភាពជឿជាក់ ដែលជាភស្ដុតាង នៃការប្រកួតតាំងពីនាទីដំបូងរហូតដល់ ៩០នាទី។ ប៉ុន្ដែខ្ញុំ មិនគិតថាភាគរយឈ្នះ កម្ពុជា ច្រើនជាងមីយ៉ាន់ម៉ាឡើយ ហើយហេតុអ្វី បានជាកម្ពុជា ឈ្នះ? នេះ គឺជាបាល់ទាត់យុវជន នៅពេលក្រុមខ្លាំង មិនប្រាកដថាឈ្នះទេ។»។ គ្រូបង្វឹកវៀតណាម បាននិយាយដូច្នេះ។   លោក Tran Minh Chien ដូចជាមានជំនឿចិត្តខ្លាំងចំពោះកូនក្រុមខ្លួន ថាអាចយកឈ្នះ U-16 កម្ពុជា។ គ្រូបង្វឹកនេះ យល់ថាក្រុមកម្ពុជា នឹងមិនអាចមានគ្រាប់បាល់ទេ ព្រោះ U-16 វៀតណាម បានត្រៀមទម្រង់ការពារយ៉ាងម៉ាំ និងការវាយបកដោយមានប្រសិទ្ធភាព។   «កីឡាករ បានអនុវត្តការលេងការពារ ពីការប្រយុទ្ធ ហើយហ្វឹកហាត់ពីទម្រង់វាយបក ទៅលើក្រុមកម្ពុជា នៅស្វែងរកនៅចំណុចខ្វះខាតរបស់ U-16 កម្ពុជា។ អ្វី ដែលសំខាន់នោះ គឺក្រុមទាំងមូលរបស់យើង ត្រូវការ ៣ពិន្ទុ។»។ គ្រូបង្វឹកវៀតណាម បាននិយាយដូច្នេះ។   ចំណែកគ្រូបង្វឹក U-16កម្ពុជា លោក KOJI GYOTOKU ដូចជាមិនខ្វល់ចំពោះកម្រិតខ្លាំង ឬខ្សោយរបស់វៀតណាមឡើយ។ គ្រូបង្វឹករូបនេះ គ្រាន់តែផ្ដោតលើការប្រឹងអស់ពីសមត្ថភាពរបស់ U-16 កម្ពុជា។ យើងទៅលើការផ្សាយរបស់ Cambodian Premier League លោក KOJI និយាយដូច្នេះថា៖ខ្ញុំអាចនិយាយថាយើងនឹងព្យាយាម អស់ពីសមត្ថភាពសម្រាប់ការប្រកួតនេះ។   U-16 កម្ពុជា ឈរលេខ២ពូល B បណ្តោះអាសន្ន ដោយមាន៣ពិន្ទុ ស្មើវៀតណាមដែលឈរកំពូលតារាង ដោយខុសតែសំណល់គ្រាប់បាល់ប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងពូល B នេះដែរ មីយ៉ាន់ម៉ា ជួបព្រុយណេ សម្រាប់ជំនួបជុំទី២៕
គ្រូក្រុមបាល់ទាត់វៀតណាមអាយុក្រោម ១៦ឆ្នាំ លោក  Tran Minh Chien ជឿថាក្រុមខ្លួន នឹងឈ្នះ ក្រុមជម្រើសជាតិអាយុក្រោម១៦ឆ្នាំកម្ពុជា ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Asean U16 Boys Championship នៅកីឡដ្ឋាន Sriwedar ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី នាថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ម៉ោង៧:៣០យប់។ ចំណែក លោក KOJI GYOTOKU គ្រូ U-16 កម្ពុជា មិនខ្វល់ចំពោះភាពខ្លាំងនិងខ្សោយរបស់គូប្រកួតទេ គ្រាន់តែលើកទឹកចិត្តកីឡាករកម្ពុជា ឲ្យប្រឹងលេងដោយជឿជាក់ និងអស់ពីសមត្ថភាព។
បើតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានកម្ពុជា   «សង្ក្រាន្តថ្មីសំបូរព្រៃគុក» នឹងកម្មវិធីកម្សាន្តជាច្រើន ទាំងបុរាណ និងសម័យ ការជួបជុំកម្សាន្តសប្បាយជាមួយរបាំ ល្បែងប្រពៃណី ការប្រគំតន្ត្រី ការលេងល្បែងប្រជាប្រិយ ការសម្ដែង សិល្បៈរបស់មន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈខេត្ត ការប្រណាំងរទេះគោ បវរកញ្ញាធ្លាក់ទឹក និងកម្មវិធីសប្បាយៗផ្សេងៗទៀត។ ឆ្នាំនេះ ជាឆ្នាំទី៤ ដែលខេត្តកំពង់ធំ រៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះឡើង៕   សូមថ្លែងអំណរគុណដល់ក្រុមហ៊ុនដែលបានចូលរួមឧបត្ថម៖ ១, ឥណទានគេហដ្ឋានរបស់ធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី ផ្តល់ជូនអត្រាការប្រាក់ 7.99% បន្ថែមជាមួយសេវាធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិតរហូតដល់ 50,000 ដុល្លារអាមេរិក ដោយឥតគិតថ្លៃ។ សូមទំនាក់ទំនង 023 988 388 ។ ២, រថយន្តប្រណីតម៉ាក Mercedes-Benz (មែសឺដេស-បិនស៍) ថ្មីៗឆ្នាំ២០១៨ កំពុងដាក់លក់នៅ ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ (ខេមបូឌា) ខូអិលធីឌី ស្ថិតនៅមហាវិថីសម្តេច ហ៊ុន សែន ឬផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ ភ្នំពេញ។ ទូរស័ព្ទផ្នែកលក់ 017 231 488 និងផ្នែកសេវាកម្ម ០11 726 988 ។ ៣, ស្អាតដូចតារា ស្អាតបែបស៊ូណេ, ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនង៖ 017 800 150 / 098 5000 88 , ទីតាំងស្ថិតនៅផ្សារទំនើបសុវណ្ណា។ ៤, រីករាយឆ្នាំថ្មី! បង្កើតបរិយាកាសដ៏រីករាយនៅក្នុងឆ្នាំថ្មីជាមួយ កូកា-កូឡា រសជាតិនៃអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយ។
កំពង់ធំ៖អាជ្ញាធរខេត្តកំពង់ធំ នឹងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ «សង្ក្រាន្តថ្មីសំបូរព្រៃគុក» នៅបរិវេណរមណីយដ្ឋានប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ពីថ្ងៃទី១៤ ដល់ ១៦ មេសាខាងមុខ ដើម្បីអបអរពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ប្រពៃណីជាតិខ្មែរ។ ពិធីក្រុងពាលី ដើម្បីរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះ ត្រូវបានធ្វើឡើង កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា។
  ការយល់ព្រមលើការបន្ធូរបន្ថយទិដ្ឋាការរបស់អ្នកសារព័ត៌មានស្ថិតក្នុងចំណោមចំណុចផ្សេងៗទៀតដែលចិន និងអាម៉េរិកត្រូវរ៉ូវគ្នា មុនពេលកិច្ចប្រជុំកំពូលតាមប្រព័ន្ធវីដេអូរវាងប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង និងសមភាគីអាម៉េរិក ចូ បៃដិន នៅថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា។ កាសែតផ្លូវការចិន China Daily ផ្សាយបែបនេះ។   បើតាមកាសែតដដែល ក្រោមការឯកភាពគ្នានេះ អាម៉េរិកនឹងចេញទិដ្ឋាការដែលមានរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំដល់អ្នកសារព័ត៌មានចិន។ បន្ថែមពីនេះ ភាគីចិនក៏បានប្ដេជ្ញាផ្តល់ភាពស្មើគ្នាដល់អ្នកសារព័ត៌មានអាម៉េរិក នៅពេលដែលគោលនយោបាយអាម៉េរិកចូលជាធរមានភ្លាម។ បើតាមកាសែតផ្លូវការ China Daily និងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាម៉េរិក ប្រទេសទាំងពីរនឹងចេញទិដ្ឋាការដល់អ្នកសារព័ត៌មានដោយផ្អែកលើច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិដែលអាចអនុវត្តបាន។ អ្នកសារព័ត៌មាននឹងអាចចេញដំណើរទៅ និងត្រឡប់មកវិញដោយសេរី តែត្រូវអនុវត្តតាមវិធានទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩។   ចិន និងអាម៉េរិក ទាស់គ្នាលើវិស័យជាច្រើនទាំងពីបញ្ហាបច្ចេកវិទ្យា និងពាណិជ្ជកម្ម រហូតដល់សិទ្ធមនុស្ស និងជំងឺកូវីដ-១៩ ហើយក៏រាលដាលដល់វិស័យសារព័ត៌មានកាលពីឆ្នាំ២០២០។ ទីក្រុងប៉េកាំងបានចោទប្រកាន់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនថា ធ្វើសកម្មភាពបង្រ្កាបអ្នកកាសែតចិន បន្ទាប់ពីអាម៉េរិកបានកាត់បន្ថយចំនួនជនជាតិចិនដែលអាចធ្វើការក្នុងការិយាល័យសារព័ត៌មានរដ្ឋចិនប្រចាំអាម៉េរិក ហើយកាត់បន្ថយរយៈពេលស្នាក់នៅរបស់ពួកគេមក៩០ថ្ងៃ តែភ្ជាប់ជាមួយជម្រើសអាចពន្យារពេលថែម។    ជាការសងសឹកទៅវិញ ចិនបានបណ្តេញអ្នកកាសែតអាម៉េរិកចេញមួយចំនួន ហើយបានចេញការរឹតបន្តឹងទិដ្ឋាការថ្មីលើក្រុមហ៊ុនប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអាម៉េរិកមួយចំនួនថែមទៀត។   នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលរយៈពេលជាង៣ម៉ោងនេះ លោក បៃដិន បានសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើស្ថានភាពសិទ្ធមនុស្សនៅចិនដូចជាទីបេ ស៊ីនជាំង និងហុងកុងជាដើម ខណៈលោក ស៊ី ព្រមានថាទីក្រុងប៉េកាំងនឹងតបតទៅនឹងការរករឿងណាមួយទាក់ទិននឹងតៃវ៉ាន់៕
ចិន និងអាម៉េរិក សម្រេចបន្ធូរបន្ថយការរឹតត្បឹតលើសិទ្ធអ្នកសារព័ត៌មានប្រទេសទាំងពីរទៅវិញទៅមក។ នេះបើការផ្សាយរបស់កាសែតចិន China Daily និងក្រសួងការបរទេសអាម៉េរិកនៅថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ។
  អង្គការទេសចរណ៍ពិភពលោក នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា បានរៀបចំមហាសន្និបាតវិសាមញ្ញមួយ ដើម្បីជជែកដេញដោលពីការព្យួរសមាជិកភាពរុស្ស៊ី។ ប៉ុន្តែក្នុងកិច្ចប្រជុំនោះ តំណាងរុស្ស៊ី បានបដិសេធការជជែកដេញដោល និងការបោះឆ្នោត  ដោយការពារជំហររបស់ខ្លួនក្នុងសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន មុននឹងប្រកាសដើរចេញពីអង្គការទេសចរណ៍ពិភពលោក។    តាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ីចេញនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា សហភាពអឺរ៉ុប បានគ្រប់គ្រងផ្តាច់មុខលើអង្គការទេសចរណ៍ពិភពលោក ខណៈអង្គការមួយនេះ បានជំរុញឱ្យមានការសម្រេចចិត្តផ្នែកនយោបាយ ដើម្បីបង្ការមិនឱ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងមូស្គូចូលរួមក្នុងក្រុមការងាររបស់អង្គការពិភពលោកមួយនេះ។    មិនតែប៉ុណ្ណោះ ក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី បានបន្តថា មេដឹកនាំ UNWTO បានទទួលយកសកម្មភាពបែបនយោបាយ និងគាំទ្រឱ្យមានយកចិត្តទុកដាក់លើរុស្ស៊ីដោយលម្អៀង។ ដោយយល់ឃើញបែបនេះ រុស្ស៊ី សម្រេចចិត្តដកខ្លួនចេញពីអង្គការ ទេសចរណ៍ពិភពលោក។    បន្ទាប់ពីរុស្ស៊ីប្រកាសដើរចេញ មហាសន្និបាត UNWTO បានបោះឆ្នោតព្យួរសមាជិកភាពរុស្ស៊ី ក្នុងសំឡេងគាំទ្រលើសពី ២ភាគ៣ ក្នុងចំណោមសមាជិក ១៦០ប្រទេស។ តាមសេចក្តីប្រកាសរបស់អង្គការទេសចរណ៍ពិភពលោក សេចក្តីសម្រេច ត្រូវចូលជាធរមានភ្លាមៗ ខណៈការបោះបង់សមាជិកភាព នឹងមានសុពលភាពក្នុងរយៈពេល ១ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីដាក់ពាក្យដកខ្លួនចេញ។   ការបោះឆ្នោតព្យួរសមាជិកភាពរុស្ស៊ីនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការឈ្លានពានរុស្ស៊ីនៅអ៊ុយក្រែន។ អគ្គលេខាធិការ UNWTO លោក Zurab Pololikashvili បានអះអាងថា សមាជិកអង្គការទេសចរណ៍ពិភពលោក បានបង្ហាញសារយ៉ាងច្បាស់ទាក់ទិនវិស័យទេសចរណ៍ ដែលជាបង្គោលនៃសន្តិភាព និងបញ្ជាក់ពីមិត្តភាពអន្តរជាតិ។ បើតាមលោក Zurab Pololikashvili សមាជិកអង្គការទេសចរណ៍ពិភពលោក ត្រូវតែប្រកាន់គោលការណ៍សន្តិភាព បើមិនចង់រងផលវិបាក។    ដោយសេចក្តីសម្រេចរបស់មហាសន្និបាតចូលជាធរមានភ្លាមៗ រុស្ស៊ីនឹងមិនអាចអនុវត្តសិទ្ធិ និងអភ័យឯកសិទ្ធិខ្លួន ក្នុងនាមជាសមាជិកភាពអង្គការទេសចរណ៍ពិភពលោកបានឡើយ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ រុស្ស៊ីត្រូវបានផ្អាកពីការទទួលជំនួយបច្ចេកទេស ថែមទាំងមិនអាចចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំ និងវេទិកា UNWTOថែមទៀត។   អង្គការទេសចរណ៍នេះ ស្ថាប័នេះពិភពលោកទី២ ដែលរុស្ស៊ីដើរចេញ ក៏ដូចជាដករុស្ស៊ីចេញដែរ៕  
ក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា បានប្រកាសដើរចេញពីអង្គការទេសចរណ៍ពិភពលោករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNWTO) មុនអង្គការមួយបោះឆ្នោតព្យួរសមាជិកភាពរុស្ស៊ី។ បើតាមក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី អង្គការទេសចរណ៍ពិភពលោក កំពុងជំរុញឱ្យមានការសម្រេចចិត្តផ្នែកនយោបាយ ដើម្បីបង្ការរុស្ស៊ីពីការចូលរួម ក្នុងក្រុមការងាររបស់ខ្លួន តាមរយៈយុទ្ធនាការប្រឆាំងរុស្ស៊ី។
ក្រោយពេលដែលអ្នកទើបតែញ៉ាំបាយឆ្អែត មិនគួរហាត់ប្រាណភ្លាមទេ ព្រោះក្រពះ និងពោះវៀន ត្រូវការរយៈពេលចន្លោះពី៤ ដល់៦ម៉ោង ដើម្បីរំលាយ។ ប្រសិនជាឆ្អែតភ្លាម ហាត់ប្រាណភ្លាម នឹងអាចធ្វើឲ្យអ្នកថប់ទ្រូង បើធ្ងន់ធ្ងរអាចក្អួត និងប៉ះពាល់ដល់សរសៃឈាម ក៏ថាបានដែរ។ ដូចនេះ ប្រសិនជាអ្នកចង់ហាត់ប្រាណខ្លាំង គួរតែចាំដល់ក្រោយ៤៥នាទី ទើបអាចពិចារណាហាត់ប្រាណបាន ប៉ុន្តែមិនគួរហាត់ដោយប្រើចលនាខ្លាំងៗទេ ដោយអាចដើរហាត់ប្រាណបាន។ ក្រោយពិសាបាយរួច មនុស្សភាគច្រើនតែងតែងងុយគេងជានិច្ច ដោយសារតែឈាមភាគច្រើន រត់ទៅផ្គត់ផ្គង់នៅក្រពះ និងពោះវៀនដើម្បីរំលាយអាហារ។ ជាហេតុដែលធ្វើឲ្យខួរក្បាលខ្វះឈាម និងខ្វះអុកស៊ីសែន ទើបធ្វើឲ្យចង់តែគេង។ ប៉ុន្តែតើអ្នកដឹងទេថា គេងភ្លាមក្រោយបាយឆ្អែតភ្លាម នឹងធ្វើឲ្យអាហារ ពិបាករំលាយខ្លាំងណាស់ ថែមទាំងអាចធ្វើឲ្យច្រាលមកខាងលើផងដែរ។ ដូចនេះ អ្នកអាចសម្រាកដោយអង្គុយបាន មិនគួរគេងភ្លាមនោះទេ។ ក្រោយបាយរួចភ្លាម ក៏មិនគួរទៅងូតទឹកភ្លាមដែរ ព្រោះខួរក្បាល បេះដូង កំពុងតែស្ថិតក្នុងសភាពខ្វះឈាម។ នៅពេលដែលអ្នកងូតទឹក នឹងធ្វើឲ្យសរសៃឈាមរីកធំ ដោយធ្វើឲ្យរាងកាយអ្នក អាចប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់បាន។ ក្រោយពេលដែលទើបតែបរិភោគបាយឆ្អែតរួច បើអ្នកជក់បារី នឹងធ្វើឲ្យសុខភាពប្រឈមនឹងបញ្ហាធំណាស់។ នៅពេលដែលសារធាតុពុលដែលមានក្នុងបារីនោះចូលទៅក្នុងរាងកាយអ្នក នឹងធ្វើឲ្យអ្នកងាយប្រឈមនឹងជំងឺមហារីកខ្លាំង ថែមទាំងអាចធ្វើឲ្យសរសៃឈាមអ្នក កករឹងបានផងដែរ។ ជើងជាបេះដូងទី២របស់អ្នក ព្រោះឈាមដំណើរការនៅទីនោះច្រើន។ ដូចនេះ ប្រសិនជាអ្នកមានទម្លាប់ត្រាំជើងក្រោយបាយរួច គួរតែកែចេញ ព្រោះវាអាចធ្វើឲ្យឈាមមិនអាចទៅផ្គត់ផ្គង់ក្រពះ និងពោះវៀន ដោយធ្វើឲ្យពិបាករំលាយអាហារខ្លាំងណាស់៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh  
ខាងក្រោមនេះ យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីរឿងទាំងឡាយណា ដែលអ្នកមិនគួរធ្វើក្រោយញ៉ាំបាយរួច។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
វត្តមានសហប្រធានក្រុមថៃ Chanathip Songkrasin និង Theerathon Bunmathan ព្រមទាំងកីឡាករជើងចាស់ Teerasil Dangda, Sarach Yooyen, Pansa Hemviboon និង Krisada Kaman សុទ្ធសឹងតែទៅសុំពរជ័យពីព្រះសង្ឃព្រះនាម ចៅ ឃុន ថុងឆៃ។ ក្រៅពីកីឡាក ក៏មានលោក Mano Polking ជាគ្រូបង្វឹក និងសហការីផងដែរ។   កីឡាករថៃ និងក្រុមគ្រូបង្វឹក ក៏ទទួលបាននូវខ្សែអំបោះចង់ដៃ ក៏ដូចជាក្រណាត់យ័ន្ន ដើម្បីធ្វើជាវត្ថុការពារខ្លួន និងធ្វើឱ្យមានអារម្មណ៍ស្ងប់ និងមានកម្លាំងចិត្តផ្តោតលើការប្រកួត។   ព្រះអង្គ ព្រះនាម ចៅ ឃុន ថុងឆៃ ជាសង្ឃដ៏ល្បីប្រចាំប្រទេសថៃ ក៏ធ្លាប់បានផ្តល់ជាវត្ថុសក្ក័សិទ្ធិដល់ក្លិប Leicester City ដែលមានម្ចាស់ជាជនជាតិថៃ កាលពីឆ្នាំ ២០១៥ អំឡុងពេលក្រុមនេះប្រជែងក្នុងក្របខណ្ឌ Premier League។ សព្វថ្ងៃ Leicester លេងនៅលីគទី២ Championship។   ថៃ ក្រោមការដឹកនាំរបស់សេដ្ឋីនី Nualphan Lamsam និងគ្រូបង្គោល Mano Polking  នឹងចាប់ផ្តើមការប្រកួតបើកឆាកក្នុងវគ្គជម្រុះជុំទី២ តំបន់អាស៊ី ក្នុងពូល C សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ពានរង្វាន់ World Cup 2026 ដោយត្រូវលេងទល់នឹងក្រុមចិន នៅក្នុងកីឡដ្ឋាន Rajamangala ក្នុងទីក្រុងបាងកក នាថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា។ បន្ទាប់ពីប៉ះចិន ក្រុមថៃ ត្រូវធ្វើដំណើរទៅជួបសិង្ហបុរី នៅ ៥ថ្ងៃបន្ទាប់។   ពូល C មានថៃ, ចិន សិង្ហបុរី និងក្រុមកូរ៉េខាងត្បូង។ ក្នុងពូលនេះ កូរ៉េខាងត្បុង ជាក្រុមជើងខ្លាំងមួយក្នុងទ្វីបអាស៊ី និងធ្លាប់បានបង្ហាញខ្លួននៅ World Cup 2020 កន្លងទៅ។ ក្រុមលេខ ១ និងលេខ ២ ក្នុងពូលនឹងត្រូវឡើងទៅកាន់ការប្រកួតជុំទី៣ ដណ្តើមកៅអី World Cup 2026។   ខណៈថៃ ត្រូវទទួលចិន ក្រុមកូរ៉េខាងត្បូង នឹងត្រូវរង់ចាំស្វាគមន៍ក្រុមជម្រើសជាតិសិង្ហបុរី សម្រាប់ការប្រកួតជម្រុះ World Cup 2026 ក្នុងពូល C ដូចគ្នា មុនពេលវិលត្រឡប់ទៅប៉ះចិន នៅ ៥ថ្ងៃបន្ទាប់៕  
ក្រុមកីឡាករបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិថៃ និងក្រុមគ្រូបង្វឹក បានសុំពរជ័យដែលជាជំនួយផ្នែកស្មារតី ពីព្រះសង្ឃដ៏ល្បីមួយអង្គក្នុងប្រទេសថៃ មុនការប្រកួតវគ្គជម្រុះ FIFA World Cup 2026 តំបន់អាស៊ី (AFC)។
  ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters រាយការណ៍ថា បើតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់បណ្តាញផ្សាយព័ត៌មានរដ្ឋនៅថ្ងៃសុក្រនេះ មេដឹកនាំប្រទេសកូរ៉េខាងជើងលោក Kim Jong Un បានអំពាវនាវឱ្យកងយោធាកូរ៉េខាងជើង«ពង្រឹងកម្លាំងរបស់ខ្លួនគ្រប់បែបយ៉ាងដើម្បីរំលាយសត្រូវចោល ខណៈដែលរូបភាពផ្កាយរណបវិទ្យាសាស្ត្របានបង្ហាញនូវការត្រៀមខ្លួនធ្វើការសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។   លោក Kim បានធ្វើការកត់សម្គាល់បែបនេះ ក្នុងអំឡុងពេលថតរូបជាមួយកងទ័ព ក្រុមអ្នកផ្សាយព័ត៌មានរបស់រដ្ឋ និងអ្នកឯទៀត ដែលទាក់ទិននឹងការរៀបចំព្យុហយាត្រាយោធា យ៉ាងអធិកអធមមួយកាលពីថ្ងៃចន្ទ ដើម្បីកត់សម្គាល់ខួបទី៩០នៃការបង្កើតកងទ័ពកូរ៉េខាងជើង។   ក្បួនព្យុហយាត្រានោះ មានការដាក់តាំងកាំជ្រួចម៉ីស៊ីលថ្មីៗរបស់កូរ៉េខាងជើង ដែលមានរួមទាំងកាំជ្រួចបាញ់ឆ្លងទ្វីប ICBM និងកាំជ្រួចម៉ីស៊ីលដែលមានល្បឿនលឿនជាងសំឡេងដល់ទៅ៥ដងផងដែរ។   ការដាក់តាំងទាំងនេះ បានបង្ហាញនូវ«ទំនើបកម្ម សេចក្តីក្លាហាន និងការអភិវឌ្ឍយ៉ាងឆាប់រហ័សរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរបស់ប្រទេសនេះ និងសមត្ថភាពរបស់កងយោធាក្នុងវិស័យបច្ចេកវិជ្ជា ដែលគ្មាននរណាអាចប្រៀបបាន» នេះជាសម្តីរបស់លោក Kim Jong Un ដែលបានប្រាប់កងទ័ពរបស់លោក នៅពេលថតរូបជាមួយពួកគេ។ នេះបើតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋ KCNA។   កូរ៉េខាងជើងនិយាយថាខ្លួនប្រឆាំងជំទាស់នឹងសង្គ្រាម ហើយថាអាវុធរបស់ខ្លួនសម្រាប់យកទៅប្រើប្រាស់ដើម្បីការពារខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ ក៏ប៉ុន្តែនៅក្នុងពិធីព្យុហយាត្រាកាលពីថ្ងៃចន្ទ លោក Kim បានថ្លែងថា បេសកកម្មរបស់កងកម្លាំងនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង មានច្រើនលើសពីការរារាំងកុំឱ្យមានសង្គ្រាមទៅទៀត ដោយថែមទាំងរួមបញ្ចូលនូវការការពារ«ផលប្រយោជន៍ជាគោលរបស់ប្រទេសផងដែរ»។   កាលពីខែមុន កូរ៉េខាងជើងបានធ្វើការសាកល្បងអាវុធ ICBM របស់ខ្លួនឡើងវិញ ហើយមានសញ្ញាបង្ហាញថាខ្លួននឹងធ្វើការសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ជាលើកទីមួយចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៧មក៕    
មនុស្សម្នាមើលទូរទស្សន៍នៅស្ថានីយរថភ្លើងក្នុងទីក្រុងសេអ៊ូល ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដែលបង្ហាញព័ត៌មានអំពីការដង្ហែក្បួនយោធារបស់កូរ៉េខាងជើង កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២២។