Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
អាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍, មជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ សើស្បែក និងកាមរោគ និងការិយាល័យពហុ ប្រទេសនៃអង្គការ UNAIDS ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ ម៉ាឡេស៊ី ដែលមានមូលដ្ឋាននៅរាជធានីភ្នំពេញ បានរួមគ្នាផ្សព្វផ្សាយលទ្ធផលការប៉ាន់ប្រមាណស្ថានភាពនៃមេរោគអេដស៍ថ្នាក់ជាតិ នៅកម្ពុជាសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៤។ តាមការប៉ាន់ប្រមាណតាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ចំនួនអ្នកឆ្លងថ្មីនៃមេរោគ អេដស៍មានការថយចុះ ពី ១ ៣០០នាក់ នៅឆ្នាំ២០២២ មកនៅត្រឹម ១ ២០០នាក់ នៅឆ្នាំ២០២៣ ពោលគឺធ្លាក់ចុះចំនួន១០០នាក់។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរួមគ្នា របស់អាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍, មជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ សើស្បែក និងកាមរោគ និងការិយាល័យពហុ ប្រទេសនៃអង្គការ UNAIDS ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ ម៉ាឡេស៊ី ដែលមានមូលដ្ឋាននៅរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដានេះ។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល បានឱ្យដឹងទៀតថា ការចម្លងមេរោគអេដស៍ពីម្តាយទៅ កូនមានការ ថយចុះ ពីអត្រា១១ភាគរយ នៅឆ្នាំ២០២២ មកត្រឹម៨ភាគរយ នៅឆ្នាំ២០២៣។ ចំណែកឯ គោលដៅ៩៥ទីមួយ អត្រាអ្នក ដឹងពីស្ថានភាពមេរោគអេដស៍របស់ខ្លួនបានកើនឡើងពី ៨៦ភាគរយ នៅឆ្នាំ២០២២ ទៅ៨៩ភាគរយ នៅឆ្នាំ២០២៣។ ដូច្នេះ លើគោលដៅ ៩៥-៩៥-៩៥ កម្ពុជាយើងសម្រេចបាន ៨៩-៩៨-៩៨។ ស្ថាប័ននៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរួមនេះ បានសាទរចំពោះលទ្ធផលប៉ានស្មាននេះ ដូច្នេះថា៖ «លទ្ធផលនេះ ជាសញ្ញាវិជ្ជមានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ការប្រឹងប្រែងរួមរបស់យើងក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំនេះ បាននិងកំពុងទទួលបានលទ្ធផលជាផ្លែផ្កា ថ្វីដ្បិតតែស្ថិតនៅឆ្ងាយពី គោលដៅឆ្លងថ្មី ដែលបានកំណត់ឱ្យមានការឆ្លងថ្មីក្នុងរង្វង់ ២០០នាក់ ក្នុងមួយឆ្នាំ នៅឆ្នាំ ២០២៥ក៏ដោយ»។ កម្ពុជាត្រូវ បន្តកិច្ចខិតខំបន្ថែមទៀត ដើម្បីសម្រេចបានគោលដៅដែលបានកំណត់ ក្នុងគោលនយោបាយជាតិបញ្ចប់ អេដស៍ និងចីរភាពកម្មវិធីអេដស៍សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣-២០២៨ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ នេះជាការប្តេជ្ញារបស់អាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺ អេដស៍។ ដ្បិតតែលទ្ធផលក្នុងឆ្នាំ២០២៣មានភាពល្អប្រសើរ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ កំពុងបារម្ភពីបញ្ហាប្រឈមខ្ពស់ នូវអត្រាឆ្លងថ្មីនៃមេរោគអេដស៍ ក្នុងចំណោមក្រុមប្រឈមនឹងហានិភ័យខ្ពស់ រួមមាន ក្រុមបុរសរួមភេទជាមួយបុរស ក្រុមអ្នកបំប្លែងភេទ ក្រុមស្ត្រីបម្រើសេវាកម្សាន្ត និងក្រុមប្រើប្រាស់ចាក់គ្រឿងញៀន។ ការឆ្លងថ្មីភាគច្រើន ក្នុងចំណោមក្រុមយុវវ័យ អាយុចន្លោះពី១៥-២៤ឆ្នាំ។ នេះបើតាមអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ លោកស្រី ប៉ាទ្រីស្ប៉ា អុងពីន (Patricia Ongpin) នាយិកាប្រចាំប្រទេសរបស់អង្គការ UNAIDS ប្រចាំកម្ពុជាបានថ្លែងថា ជំហានចុងក្រោយដើម្បីសម្រេចបានគោលដៅឆ្លើយតបនឹងមេរោគ អេដស៍ថ្នាក់ជាតិ នឹងមានការលំបាក។ ប៉ុន្តែកម្ពុជាពិតជាអាចជម្នះបាន តាមរយៈកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង រួមគ្នាលើការផ្តល់សេវាបង្ការមេរោគអេដស៍ដែលមានលក្ខណៈរួមគ្នា នៅគ្រប់កម្រិត និងតាមវិស័យនានា ទាំងការដោះស្រាយឧបសគ្គនានាដែលបង្កើតការមាក់ងាយនិងការរើសអើងលើអ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ អ្នកដែលរងផលប៉ះពាល់ ឬមានហានិភ័យនឹងការឆ្លងមេរោគអេដស៍។ លោក អៀង មូលី ប្រធានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ បានមានប្រសាសន៍ថា ការប្រយុទ្ធទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលមេរោគអេដស៍និងជំងឺអេដស៍ ត្រូវផ្អែកលើសសរស្ដម្ភ ៣ ដែលមានទី១ ភាពជាអ្នកដឹកនាំ ឬភាពជាម្ចាស់។ ទី២. ភាពជាដៃគូ និងទី៣ ការវិនិយោគ រួមជាមួយនឹងគោលការណ៍រួមបីមួយគឺ៖ យុទ្ធសាស្ត្រ ឬក្របខណ្ឌផែនការសកម្មភាពតែមួយ, ស្ថាប័នសម្របសម្រួលតែមួយ និងប្រព័ន្ធតាមដាន និងវាយតម្លៃតែមួយ៕	ចំនួនអ្នកឆ្លងថ្មីនៃមេរោគអេដស៍ មានតែ ១ ២០០នាក់ប៉ុណ្ណោះ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣។ ចំនួននេះ ថយចុះ១០០នាក់ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២២។ ក្រៅចំនួនអ្នកឆ្លងថ្មីធ្លាក់ ការចម្លងមេរោគអេដស៍ពីម្តាយទៅកូន ក៏បានថយចុះ ពីអត្រា១១ភាគរយនៅឆ្នាំ២០២២ មកត្រឹម៨ភាគរយ នៅឆ្នាំ២០២៣ដែរ។ នេះបើយោងតាមការប៉ាន់ប្រមាណតាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រ ដែលធ្វើឡើងដោយស្ថាប័នជំនាញ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ បារម្ភពីបញ្ហាប្រឈមថ្មី ដែលការឆ្លងថ្មីភាគច្រើន កើតឡើងលើក្រុមបុរសរួមភេទជាមួយបុរស , ក្រុមអ្នកបំប្លែងភេទ, ក្រុមស្ត្រីបម្រើសេវាកម្សាន្ត , ក្រុមប្រើប្រាស់ចាក់គ្រឿងញៀន ជាពិសេសក្រុមយុវវ័យ ដែលមានអាយុចន្លោះពី១៥-២៤ឆ្នាំ។
ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ កម្មវិធីប្រកួតប្រជែងសម្រស់នៅកម្ពុជាហាក់ទទួលបានការគាំទ្រខ្លាំងពីពលរដ្ឋខ្មែរ ជាពិសេសយុវជន។ គេមើលឃើញកម្មវិធីប្រកួតប្រជែងសម្រស់ និងសមត្ថភាពជាបន្តបន្ទាប់បង្ហាញខ្លួនតួយ៉ាង Miss Universe, Miss Grand, Miss Planet, Miss Queen ជាដើម ដែលសុទ្ធតែជាតិកម្មវិធីលំដាប់អន្តរជាតិ។ ដោយឡែកនៅខេត្តសៀមរាប ក៏មានកម្មវិធីប្រកួតប្រជែងសម្រស់ថ្នាក់ខេត្តដូច្នេះដែរ គឺកម្មវិធី «បវរកញ្ញាស្រុកស្រែ»។ កម្មវិធីប្រកួតត្រូវបានលេចជារូបរាងដំបូងក្នុងឆ្នាំ២០២៣ នៅលើទឹកដីសៀមរាប ដោយមានស្ថាបនិក លោក ដែន សុភ័ត្ត្រា។ ការប្រកួតប្រជែងនេះ ជាវេទិកាបង្ហាញសមត្ថភាព និងសម្រស់ សម្រាប់ក្រុមអ្នកស្រឡាញ់ភេទបុរស និងបុរស និងក្រុមអ្នកប្ដូរយេនឌ័រពីបុរសទៅស្ត្រី។ ២០២៤ ជាឆ្នាំទី២ដែល លោក ដែន សុភ័ត្ត្រា និងក្រុមខ្លួនរៀបចំឡើង បន្ទាប់ពីទទួលបានការគាំទ្រ និងចូលទស្សនាច្រើន កាលពីឆ្នាំ២០២៣កន្លងទៀត។ លោក ដែន សុភ័ត្ត្រា ស្ថាបនិក «បវរកញ្ញាស្រុកស្រែ»។ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុក លោក ដែន សុភ័ត្ត្រា៕ ស្ថាបនិកវ័យក្មេងរូបនេះ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថាគោលបំណងធំនៃកម្មវិធីនេះ គឺចង់ចូលរួមជំរុញសេដ្ឋកិច្ចក្នុងខេត្ត តាមរយៈទាក់ទាញអ្នកទស្សនាមកកាន់ខេត្តសៀមរាប, ការបង្ហាញសមត្ថភាព និងភាពស្រស់ស្អាត នៃក្រុមអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា និងអ្នកប្ដូរយេនឌ័រ នៅកម្ពុជា និងជាវេទិកាបង្ហាញពីសិល្បៈវប្បធម៌ចម្រុះនានា ទៅកាន់សាធារណជនឱ្យស្គាល់ ជាពិសេសទេសចរបរទេស។ ជុំវិញសិល្បៈខ្មែរ ដែលនឹងបង្ហាញនៅថ្ងៃកម្មវិធីផ្ដាច់ព្រ័ត្រនៅថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដានេះ រួមមានការសម្ដែងពីក្រុមស្គរស្ត្រី «មេធា» និងការសម្ដែងបទចម្រៀង លាយបញ្ចូលគ្នានូវទម្រង់សិល្បៈដូចជា ខោល, ស្បែកធំ, របាំអប្សរា និងល្បុក្កតោជាដើម។ បើតាម លោក ដែន សុភ័ត្ត្រា កម្មវិធីនេះដំបូង លោកនិងមិត្តភក្ដិឯទៀត គ្រាន់ចង់បង្កើតឡើងក្នុងទីវត្តអារាមប៉ុណ្ណោះ ក្នុងពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ដើម្បីជាការកម្សាន្តតាមមូលដ្ឋានអារាមខ្លួន នៅឯភូមិត្បែង នៃស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាប។ តែដោយមានការចាប់អារម្មណ៍ និងគាំទ្រពីអ្នកឧបត្ថមកម្មវិធីនេះ ក៏ត្រូវបានធ្វើនៅកណ្ដាលក្រុងសៀមរាបវិញ ក្នុងផ្សារទំនើប The Heritage Walk។ រូបភាពផ្ដល់ដោយផ្សារ The Heritage Walk លោក ដែន សុភ័ត្ត្រា«បវរកញ្ញាស្រុកស្រែ» ជាឱកាសមួយ ដើម្បីឱ្យក្រុមអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាបុរស និងបុរស មានឱកាសក្នុងការចាប់យកក្ដីសម្រៃរបស់ពួកគេ និងបន្តទៅកាន់ឆាកអន្តរជាតិផ្សេងៗ។ លោកបន្ត៖«ពេលខ្ញុំបានបង្កើតកម្មវិធីនេះឡើង ពួកគាត់សប្បាយមែនទែន ព្រោះគាត់បានបង្ហាញសមត្ថភាព និងបំពេញក្ដីសម្រៃរបស់ពួកគេ»។ បើតាមលោកសុភ័ត្ត្រា ក្នុងឆ្នាំនេះការប្រកួតផ្ដាច់ព្រ័ត្រមានអ្នកប្រកួត២០នាក់ ដែលមកពីបណ្ដាខេត្តមួយចំនួនក្រៅពីខេត្តសៀមរាប និងរាជធានីភ្នំពេញ។ សម្រាប់លោកសុភ័ត្ត្រា រំពឹងថា កម្មវិធីប្រកួតប្រជែងនេះ នឹងក្លាយជាកម្មវិធីប្រចាំឆ្នាំ សម្រាប់ខេត្តសៀមរាប ប្រសិនបើឆ្នាំបន្ទាប់នៅតែមានអ្នកឧបត្ថម្ភគាំទ្រកម្មវិធីទៀត។ កម្មវិធីប្រកួតផ្ដាច់ព្រ័ត្រ ចាប់ផ្តើមពីម៉ោង៣រសៀលតទៅ ហើយសាធារណជនអាចចូលរួមទស្សនាដោយសេរី៕	សៀមរាប៖ «បវរកញ្ញាស្រុកស្រែ» ខេត្តសៀមរាប ជាកម្មវិធីប្រកួតសម្រស់ និងសមត្ថភាព សម្រាប់អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា និងអ្នកប្ដូរយេនឌ័រពីបុរស មកស្ត្រី នៅកម្ពុជា។ ស្ថាបនិកកម្មវិធី លោក ដែន សុភ័ត្ត្រា បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថាវេទិកានេះ មិនត្រឹមតែជាឆាកបង្ហាញសមត្ថភាព អ្នកប្ដូរយេនឌ័រឡើយ តែក៏ជាឱកាសបង្ហាញទម្រង់សិល្បៈនានា ទៅកាន់សាធារណជនក្នុងស្រុក និងបរទេសផងដែរ។
អត្តពលិក Therese Johaug ឈ្នះមេដាយមាសក្នុងវិញ្ញាសាជិះស្គី (Skiathlon) ផ្នែកស្រ្តីលើចម្ងាយ៧,៥គីឡូម៉ែត្របូក៧,៥គីឡូម៉ែត្រ ដោយប្រើថេរវេលា៤៤នាទី១៣,៧វិនាទី។ វិញ្ញាសានេះ ត្រូវមើលឃើញជាជំនាញសម្រាប់អត្តពលិកន័រវេស។ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវរងា បើកជាផ្លូវការនៅយប់ថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈដោយទីក្រុងប៉េកាំងជាម្ចាស់ផ្ទះ។ ថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេស និងអង្គការអន្តរជាតិប្រមាណ៣០អង្គ/នាក់ បានចូលរួមពិធីបើកនេះ៕	កីឡាការិនីសញ្ជាតិន័រវេស Therese Johaug ជាអត្តពលិកទីមួយ ដែលអាចដណ្ដើមមេដាយមាសនៅព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០២២ ដែលចិនជាម្ចាស់ផ្ទះ។
កងទ័ពជើងទឹកអាមេរិក បានសាកល្បងសមត្ថភាពនាវាដឹកនាំយន្តហោះចម្បាំងថ្មី USS Gerald R Ford ជាមួយនិងការបំផ្ទុះដ៏សម្បើមនៅមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកដែលនៅក្នុងរដ្ឋ Florida ។ ការសាកល្បងនេះ ធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនា។ USS Gerald R Ford ជានាវាដឹកយន្តហោះដ៏ធំ និងថ្មីបំផុតមួយរបស់អាមេរិក។ កងទ័ពជើងទឹក អាមេរិក ចាប់ផ្ដើមសាកល្បងសមត្ថភាពនាវានេះដើម្បីប្រាកដថាបានត្រៀមរួចរាល់សម្រាប់ប្រតិបត្តិការសង្រ្គាម។ ក្នុងការសាកល្បងនាវាទាំងមូល (Full Ship Shock Trials) ដែលជាតេស្តសមត្ថភាពដំបូង យោធាអាមេរិក រៀបចំការបំផ្ទុះដ៏ខ្លាំងក្លាមួយនៅក្បែរនាវា USS Gerald R. Ford នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនានៅមហាសមុទ្ទអាត្លង់ទិក។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសរបស់កងទ័ពជើងទឹកអាមេរិក។ការសាកល្បងនេះ ជាការពិសោធសមត្ថភាពនាវាចម្បាំងអាមេរិកថា អាចទប់ទល់ស្ថានភាពលំបាកខ្លាំងដែលអាចនឹងជួប ប្រទះនៅក្នុងសមរភូមិឬអត់។ រូបភាព និងវីដេអូនានាបានបង្ហាញពីការផ្ទុះទឹកដ៏ធំសម្បើមចេញពីមហាសមុទ្រដែលជាលទ្ធផលនៃ ការបំផ្ទុះដ៏សម្បើម។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអាមេរិកបានហៅការផ្ទុះនោះថា មានកម្លាំងដល់ទៅ៤ម៉ឺនផោន ស្មើនឹងជាង១៨,១៤៤ គីឡូក្រាម។ ចំណែកទីភ្នាក់ងារភូគព្ភសាស្ត្រអាមេរិកបាននិយាយថា កម្លាំងផ្ទុះធ្វើឱ្យមានរញ្ជួដីកម្រិត៣,៩រ៉ិចទ័រ។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសរបស់ខ្លួន កងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកក៏អះអាងថា ការសាកល្បងនេះធ្វើឡើងដោយអនុលោមច្បាប់បរិស្ថានត្រឹមត្រូវ និងមិនប៉ះពាល់ដល់សត្វក្រោមសមុទ្រផ្សេងៗឡើយ៕	ដោយ៖ ជា ពេជ្រដាឡែន
បើតាមតារាងកម្មវិធីប្រកួតកីឡាអុកចត្រង្គជ្រើសរើសជើងឯកប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្តឆ្នាំ២០១៧ ម្ចាស់ជើងឯកពីរជំនាន់ជាប់គ្នាប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្ត ឈាវ បូរ៉ា ត្រូវជួបប្រកួតជាមួយជើងខ្លាំងចំណាត់ថ្នាក់លេខ៤ឆ្នាំ២០១៦ រស់ រិទ្ធីយ៉ា ក្នុងថ្ងៃបើកឆាកវគ្គ៨នាក់ចុងក្រោយនៃដំណាក់កាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ បើតាមប្រវត្តិនៃការប្រកួតនាពេលកន្លងមករបស់កីឡាករទាំងពីរ កីឡាករ ឈាវ បូរ៉ា ដែលមានស្រុកកំណើតនៅខេត្តកំពង់ចាម ហើយបច្ចុប្បន្នកំពុងរស់នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញធ្លាប់ជាម្ចាស់ជើងប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្តកាលពីឆ្នាំ២០១៤ និងឆ្នាំ២០១៥។ ចំណែកកីឡាករ រស់ រិទ្ធីយ៉ា មានស្រុកកំណើតនៅខេត្តកំពង់ចាម ហើយបច្ចុប្បន្នកំពុងរស់នៅរាជធានីភ្នំពេញដូចគ្នា កីឡាកររូបនេះធ្លាប់គ្រងចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ប្រចាំពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន កាលពីឆ្នាំ២០១០ ហើយកាលពីឆ្នាំ២០១៦ លោក ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៤ប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្ត។ បើតាមតារាងកម្មវិធីខាងលើក្រៅពីជំនួបនេះក៏មានការជួបប្រកួតគ្នា៣ទៀតផងដែរ ក្នុងនោះកីឡាករចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ប្រចាំក្រុម(ក) ប៊ិន គាសេង ប៉ះជាមួយជើងខ្លាំងចំណូលថ្មីមកពីខេត្តប៉ៃលិន លឹម ផល្លា ដែលជាកីឡាករលេខ២ឡើងមកពីក្រុម(ខ)នៃវគ្គជម្រុះដំណាក់កាលទី១នៅ NOCC។ រីឯកីឡាករលេខ២ប្រចាំក្រុម(គ) ម៉ី កែវនិម្មិត ត្រូវតទល់ជាមួយកីឡាករ ឆយ វីរ៉ា ដែលជាកីឡាករលេខ១ប្រចាំក្រុម(ឃ) ខណៈលេខ១ក្រុម(គ)កីឡាករ កាំង ហេង ប៉ះជាមួយកីឡាករ ហេង សៅឌី លេខ២ក្រុម(ឃ)។ ការប្រកួតនេះ មិនត្រឹមតែដើម្បីស្វែងរកម្ចាស់ជើងឯកប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្តប៉ុណ្ណោះទេ លើសពីនេះដើម្បីអបអរបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីខ្មែរទៀតផង ព្រោះការប្រកួតធ្វើឡើងនាឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីចាប់ពីថ្ងៃទី១៤ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា នៅលើទឹកដីអង្គរខេត្តសៀមរាប។	ជើងឯកកីឡាអុកចត្រង្គប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្តឆ្នាំ២០១៤ និង២០១៥ ឈាវ បូរ៉ា ត្រូវតទល់ជាមួយជើងខ្លាំងដែលគ្រងចំណាត់ថ្នាក់លេខ៤កាលពីឆ្នាំ២០១៦ រស់ រិទ្ធីយ៉ា ក្នុងវគ្គ៨នាក់នៃដំណាក់កាលផ្តាច់ព្រ័ត្រនាព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្តឆ្នាំ២០១៧ នៅលើទឹកដីអង្គរខេត្តសៀមរាប។ ក្រៅពីគូនេះ ក៏មានការប្រកួតរវាងជើងខ្លាំង និងជើងខ្លាំង៣គូផ្សេងទៀតផងដែរ។
លោក សោម ស៊ីថា ប្រធានគម្រោងអភិរក្សប្រចាំតំបន់កោះកុងនិងមេគង្គនៃអង្គការ WCS បានលើកឡើងថា៖ «នេះជាលើកទីមួយ ដែលអណ្ដើកហ្លួងចិញ្ចឹមនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលនេះ បានពង ក្រោយពេលមេអណ្ដើកហ្លួងទាំងនោះ ត្រូវបានយកមកចិញ្ចឹមថែទាំកាលពីឆ្នាំ២០០៦មក។ ក្រុមការងារនឹងពិភាក្សាគ្នាថាត្រូវសាងសង់សម្បុកសប្បនិម្មិត ដើម្បីភ្ញាស់ពងទាំងនេះ ឬមួយទុកវាឲ្យញាស់ក្នុងសភាពដើម»។ ជាមួយគ្នានេះ លោក អ៊ុក វិបុល ប្រធាននាយកដ្ឋានអភិរក្សជលផលបានលើកឡើងថា៖«យើងមានមោទកភាពណាស់ដែលទទួលលទ្ធផលដ៏អស្ចារ្យនេះ។ រដ្ឋបាលជលផល លើកទឹកចិត្ត និងគាំទ្រពេញទំហឹងឲ្យបន្តកិច្ចការស្រាវជ្រាវនេះ ដើម្បីសម្រេចគោលដៅក្នុងពេលអនាគត។ អណ្ដើកហ្លួង ដែលជាប្រភេទសត្វជិតផុតពូជនេះ នឹងមានវត្តមានយូរអង្វែងសម្រាប់កូនចៅជំនាន់ក្រោយ»។ ការបង្កកំណើតរបស់សត្វអណ្ដើកហ្លួងនាពេលនេះ ជាគោលដៅអភិរក្សមួយសម្រាប់ស្ដារប្រភេទអណ្ដើកហ្លួងដែលជិតផុតពូជនេះឡើងវិញក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយសង្ឃឹមថាគម្រោងនេះនឹងជួយឲ្យចំនួនអណ្ដើកហ្លួងកាន់តែច្រើនក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលនេះ និងអាចយកទៅលែងក្នុងជម្រកធម្មជាតិរបស់វាវិញ។ នេះបើតាម អង្គការ WCS។ មជ្ឈមណ្ឌលអភិរក្សសត្វល្មូនខេត្តកោះកុង មានអណ្ដើកហ្លួងចំនួន ១៩២ក្បាល។ បន្ទាប់ពីបានរកឃើញវត្តមានសត្វប្រភេទនេះជាថ្មីនៅឆ្នាំ២០០០ នៅតាមប្រព័ន្ធព្រែកស្រែអំបិលភាគនិរតីនៃប្រទេសកម្ពុជា អង្គការ WCS សហការជាមួយរដ្ឋបាលជលផលបានបង្កើតកម្មវិធីការពារសម្បុកដោយបានជ្រើសរើសអតីតអ្នកដើរប្រមូលពងអណ្ដើកឲ្យធ្វើជាអ្នកការពារសម្បុកអណ្ដើក៕	មេអណ្ដើកហ្លួងចិញ្ចឹមចំនួន៥ក្បាល បានពង ៧១ពងលើកដំបូងលើឆ្នេរខ្សាច់សិប្បនិម្មិតក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលអភិរក្សសត្វល្មូនខេត្តកោះកុង។ មេអណ្ដើកហ្លួងទាំងនោះ ជាអណ្ដើកដែលក្រុមការងារបានយកទៅចិញ្ចឹមថែទាំក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលអភិរក្សសត្វល្មូនខេត្តកោះកុងប្រមាណ១០ឆ្នាំមុន។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អង្គការសមាគមអភិរក្សសត្វព្រៃកម្ពុជា(WCS)។
លោក វាលសុន ឃីម អគ្គនាយកគ្រប់គ្រងប្រតិបត្តិការ របស់បេប៊ីអោតឡេត បញ្ជាក់ថា ការរៀបចំ«ពិព័រណ៍សម្ភារត្រៀមសម្រាលជាលើកទី២»នេះ ដោយសារតែមើលឃើញពីតម្រូវការចាំបាច់របស់ អ្នកម្តាយ ថ្មីថ្មោង ក៏ដូចជាស្ត្រីកំពុងពពោះ ដែលត្រូវត្រៀមសម្ភារសម្រាលទុកមុន ដើម្បីស្វាគមន៍ទារកតូចរបស់ខ្លួន។ ហើយនេះក៏ជាលើកទី១ដែរ ដែលមានការរៀបចំពិព័រណ៍ នៅបេប៊ីអោតឡេត សាខាកម្ពុជាក្រោម គឺដើម្បីជាការតបនឹងសំណូមពរដ៏ច្រើនរបស់អតិថិជន ដែលស្នើឲ្យរៀបចំពិព័រណ៍នៅសាខាកម្ពុជាក្រោមនេះ។ តាមលោក វាលសុន ឃីម បេប៊ីអោតឡេត បានត្រៀមកម្មវិធីដ៏ពិសេសៗជាច្រើនដើម្បីទទួលស្វាគមន៍ដល់អតិថិជន ចូលរួមក្នុងពិព័រណ៍នេះ មានដូចជាការលក់បញ្ចុះតម្លៃ ការចែករំលែកពិសោធន៍ពីវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញ ទាក់ទងនឹងការថែទាំងផ្ទៃពោះ និងការថែទាំសុខភាពម្តាយ និងទារកជាដើម, ការលេងហ្គេមកម្សាន្តបានរង្វាន់ និងកម្មវិធីជាច្រើនទៀត។ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែលម្អិត សូមអញ្ជើញទស្សនាកិច្ចសម្ភារវាងសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងលោក វាលសុន ឃីម អគ្គនាយកគ្រប់គ្រងប្រតិបត្តិការ របស់បេប៊ីអោតឡេត ដូចតទៅ៖	បេប៊ីអោតឡេត នឹងរៀបចំពិព័រណ៍សម្ភារត្រៀមសម្រាលជាលើកទី២ ចាប់ពីថ្ងៃទី ៨-១០ ខែមីនា នៅហាងបេប៊ីអោតឡេត សាខាកម្ពុជាក្រោម។ ចំពិព័រណ៍នេះ ចាប់ផ្តើមពីម៉ោង ៨ព្រឹក រហូតដល់ម៉ោង ៨យប់។
ខាងក្រោមនេះយើង នឹងបង្ហាញឲ្យដឹងពីអត្ថប្រយោជន៍នៃការទទួលទានផ្កាល្ពៅចំពោះសុខភាព ៖ ១. ព្យាបាលជំងឺគ្រុនផ្ដាសាយទូទៅ ផ្កាល្ពៅ មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយវីតាមីន C ដែលជួយជម្រុញពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំនៃរាងកាយ ហើយការពារអ្នកពីជំងឺផ្ដាសាយ និងក្អក ក៏ដូចជាទប់ស្កាត់ឆ្លងមេរោគ រួមទាំងពពួកវីរុសផ្សេងៗផងដែរ។ ២. បង្កើនបរិមាណមេជីវិតឈ្មោល ឬភាពមានកូនរបស់បុរស ផ្កាល្ពៅ ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃវីតាមីន B9 ឬ folate ដែលចាំបាច់សម្រាប់ការផលិតមេជីវិតឈ្មោល និងដំណើរការមុខងារត្រឹមត្រូវ។ រាងកាយបុរសដែលខ្វះជាតិ folate ជាញឹកញយផ្ទុកមេជីវិតឈ្មោលមានជំងឺក្រូម៉ូសូម ឬគ្មានគុណភាពដែលធ្វើឲ្យមិនងាយនឹងមានកូន។ ការបង្កើនបរិមាណនៃអាហារដែលសម្បូរទៅដោយសារធាតុ folate ឬវីតាមីន B9 ជួយបង្កើនគុណភាពនៃមេជីវិតឈ្មោល និងដោះស្រាយបញ្ហានៃភាពគ្មានកូនបានរបស់បុរស។ ៣. បង្កើនសុខភាពភ្នែក វីតាមីន A អាចជួយឲ្យមើលឃើញបានកាន់តែច្បាស់ និងល្អណាស់សម្រាប់សុខភាពភ្នែកទប់ស្កាត់បញ្ហានៃជំងឺភ្នែកជាច្រើនប្រភេទ។ ហើយផ្កាល្ពៅ គឺមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយវីតាមីនចាំបាច់នេះ! ៤. ពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយ អត្ថប្រយោជន៍ដ៏ប្រសើរមួយទៀតនៃផ្កាល្ពៅ គឺប្រសិទ្ធភាពក្នុងការជួយពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំនៃរាងកាយតាមរយៈសារធាតុចិញ្ចឹមដែលវាមានផ្ទុកដូចជា ជាតិដែក និងវីតាមីន C ។ ៥. សុខភាពឆ្អឹង ផ្កាល្ពៅ មានផ្ទុកនូវសារធាតុផូស្វ័រដែលសំខាន់ណាស់ក្នុងដំណើរការនៃការលូតលាស់ ក៏ដូចជាថែទាំសុខភាព ឆ្អឹង និងធ្មេញ។ លើសពីនេះទៅទៀត ផ្កាល្ពៅ ក៏ជាប្រភពនៃជាតិកាល់ស្យូមដែលធ្វើឲ្យឆ្អឹងរឹងមាំ។ ក្រៅពីជួយក្នុងការពង្រឹងសុខភាពធ្មេញ និងអញ្ចាញហើយនោះ ការទទួលទានផ្លែល្ពៅក៏ជួយទប់ស្កាត់បញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរមួយចំនួនដូចជា ការបាត់បង់ម៉ាស់នៃឆ្អឹង ឬជំងឺពុកឆ្អឹងផងដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ភាគច្រើននៃពួកយើងសុទ្ធតែបានដឹងថាផ្លែល្ពៅមិនត្រឹមតែមានឱជារសប្រសើរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអាចផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនចំពោះសុខភាព។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកប្រហែលជាមិនបានចាប់អារម្មណ៍ទេថា ផ្កានៃផ្លែល្ពៅក៏អាចផ្ដល់ផលវិជ្ជមានល្អៗចំពោះសុខភាពសឹងមិនគួរឲ្យជឿមិនចាញ់ផ្លែរបស់វាដែរ! ផ្កាល្ពៅអាចយកមកច្នៃធ្វើជាម្ហូបបានយ៉ាងច្រើនមុខ និងថែមទាំងមានរសជាតិឆ្ងាញ់ទៀតផង។
កន្លងមក ចំណុចស្នូលនៃជម្លោះនៅក្នុងតំបន់ឧស្សាហកម្ម Donetsk គឺនៅជុំវិញទីក្រុង Bakhmut, Soledar និង Avdiivka ដែលជាកន្លែងប្រយុទ្ធគ្នាខ្លាំងបំផុតនៅក្នុងប្រទេសចាប់តាំងពីកងកម្លាំងរុស្ស៊ីបានលុកលុយអ៊ុយក្រែនកាលពីចុងខែកុម្ភៈមក។ ក្នុងសារជាវីដេអូមួយចេញនៅយប់ថ្ងៃទីទី៨ ខែវិច្ឆិកា លោក វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី បានលើកឡើងថា សកម្មភាពរបស់រុស្ស៊ីនៅក្នុងតំបន់នោះនៅតែស្ថិតក្នុងកម្រិតខ្ពស់ ខណៈមានការវាយប្រហាររាប់សិបដងជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ «យើងនឹងមិនបោះបង់សូម្បីមួយសង់ទីម៉ែត្រនៃដីរបស់យើង»។ លោក ហ្សេលេនស្គី បន្ថែមបែបនេះក្នុងសារជាវីឌីអូដដែល។ តំបន់ Donetsk ជាតំបន់មួយក្នុងចំណោមតំបន់បួនដែលរុស្ស៊ីបានបញ្ចូលជាទឹកដីខ្លួនក្នុងចុងខែកញ្ញាក្រោយធ្វើប្រជាមតិ។ ការប្រយុទ្ធគ្នាបានកើតមានឡើងនៅទីនោះរវាងយោធាអ៊ុយក្រែននិងកងកម្លាំងគាំទ្រដោយរុស្ស៊ី ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៤ ជាឆ្នាំដដែលដែលទីក្រុងម៉ូស្គូដណ្ដើមបានតំបន់គ្រីមៀរ។ ទន្ទឹមនឹងសាររបស់ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីនេះ អភិបាលក្រុងរបស់រុស្ស៊ីនៅទីក្រុង Snihurivkaភាគខាងកើតនៃទីក្រុង Mykolaiv ភាគខាងត្បូងប្រទេស បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន RIA របស់រុស្ស៊ីថា អ្នកស្រុកក្នុងតំបន់បានឃើញរថក្រោះជាច្រើនរបស់អ៊ុយក្រែន និងការប្រយុទ្ធគ្នាយ៉ាងសាហាវកំពុងកើតឡើង។ កងកម្លាំងអ៊ុយក្រែនក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែថ្មីៗនេះបានវាយប្រហារយ៉ាងខ្លាំងក្លា ខណៈដែលរុស្ស៊ីកំពុងប្រមូលផ្តុំកម្លាំងឡើងវិញ ដើម្បីការពារតំបន់នានារបស់អ៊ុយក្រែនដែលខ្លួនដណ្ដើមបាន ដោយប្រមូលផ្ដុំកម្លាំងបម្រុងរាប់សែននាក់ក្នុងរយៈពេលមួយខែកន្លងមកនេះ៕	ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី នៅយប់ថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកាលើកឡើងថា កងកម្លាំងអ៊ុយក្រែននឹងមិនបោះបង់ទឹកដីនៅតំបន់ Donetsk ភាគខាងកើតប្រទេសទៅឱ្យរុស្ស៊ីសូម្បីតែមួយសង់ទីម៉ែត្រ។ ការលើកឡើងនេះធ្វើឡើង ខណៈក្រុមមន្ត្រីរុស្ស៊ីដែលគ្រប់គ្រងនៅតំបន់នេះរាយការណ៍ថា កងកម្លាំងអ៊ុយក្រែនកំពុងធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងភាគខាងត្បូងមួយជាមួយរថក្រោះ។
នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមករា អាមេរិកបានប្រកាសកាត់បន្ថយទឹកប្រាក់ចំនួន៦៥លានដុល្លារពីកញ្ចប់ថវិកាចំនួន១២៥លានដុល្លារដែលត្រូវផ្ដល់ឲ្យទីភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់ការផ្ដល់ជំនួយដល់ប៉ាឡេស្ទីន (UNRWA) ។ អាមេរិករងការរិះគន់ខ្លាំងពីអន្តរជាតិដោយសាររឿងនេះ។ មួយថ្ងៃក្រោយមក ទីភ្នាក់ងារនេះ ក៏ប្រកាសចាប់ផ្ដើមយុទ្ធនាការស្វែងរកមូលនិធិ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ដំណើការផ្ដល់ជំនួយរបស់ខ្លួនបន្តទៀត។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua លោក Sami Mshasha អ្នកនាំពាក្យ UNRWA និយាយថា ការសម្រេចចិត្តកាត់បន្ថយជំនួយរបស់អាមេរិក គឺជារឿងដ៏ភ្ញាក់ផ្អើល និងប៉ះពាល់សិស្សប៉ាឡេស្ទីនច្រើនជាង៥សែននាក់ ព្រមទាំងប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីនរាប់លាននាក់ផ្សេងទៀតដែលរស់នៅរាយប៉ាយទូទាំងតំបន់។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបន្តថា ការផ្អាកជំនួយច្រើនជាងពាក់កណ្ដាលនេះនឹងប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាពនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ ទោះជាអាមេរិកកាត់ជំនួយទឹកប្រាក់លើសពាក់កណ្ដាលក្ដី ទីភ្នាក់ងារ UNWRA ប្ដេជ្ញាចិត្តបន្តការងាររបស់ខ្លួនឲ្យអស់ពីលទ្ធភាពរបស់ខ្លួន។ លោក Mshasha បញ្ជាក់ថា UNWRA កំពុងជួបបញ្ហាឱនភាពហិរញ្ញវត្ថុ តែកំពុងទាក់ទងអ្នកផ្ដល់ជំនួយអន្តរជាតិទាំងអស់ដើម្បីបន្តដំណើការ និងការការពារជនភៀសខ្លួនប៉ាឡេស្ទីន។ សូមបញ្ជាក់ថា ទីភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិ UNRWA នេះ ទទួលបន្ទុកផ្តល់សេវាសំខាន់ៗមានទាំងជំនួយមនុស្សធម៌ ការអប់រំ សេវាសង្គម និង សុខាភិបាលដល់បណ្តាជនភៀសខ្លួនប៉ាឡេស្ទីនជាង៥លាននាក់ដែលរសនៅនៅទឹកដីប៉ាឡេស្ទីនដែលអ៊ីស្រាអែលកាន់កាប់ដូចជា Gaza និង West Bank ក៏ដូចជានៅតាមជំរំជនភៀសខ្លួននៅហ្ស៊កដានី ស៊ីរី និងលីបង់។ ទីភ្នាក់ងារមនុស្សធម៌នេះត្រូវបានបង្កើតតាំងពីឆ្នាំ១៩៤៩ មកម្ល៉េះ។ ការកាត់ជំនួយគាំទ្រជនភៀសខ្លួនប៉ាឡេស្ទីនេះ កើតឡើងពីរសប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះក្រោយលោក ដូណាល់ ត្រាំ គំរាមផ្តាច់ជំនួយប៉ាឡេស្ទីន ដែលមិនព្រមចូលតុចរចាជាមួយអ៊ីស្រាអែល។ ម្យ៉ាងវាក៏កើតឡើងក្រោយពេលដែលប៉ាឡេស្ទីនសុំជំនួយឲ្យមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិថ្កោលទោសអាមេរិក ដែលហ៊ានទទួលស្គាល់ក្រុងហ្ស៊េរុយសាឡិមជារដ្ឋធានីអ៊ីស្រាអែលកន្លងមកនោះ។ អ៊ីស្រាអែលគាំទ្រជំហរអាមេរិក ហើយថែមទាំងស្នើឲ្យលុបចោលទីភ្នាក់ងារមួយនេះទៅទៀត៕	នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមករា ទីភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់ផ្ដល់ជំនួយដល់ជនភៀសខ្លួនប៉ាឡេស្ទីន បានប្រកូកប្រកាសស្វែងរកជំនួយពីសហគមន៍អន្តរជាតិ បន្ទាប់ពីអាមេរិកបានកាត់ជំនួយលើស៥០ភាគរយ។ អាមេរិកអះអាងថា ការកាត់បន្ថយជំនួយនេះ មិនជាប់ពាក់ព័ន្ធរឿងប្ដូរទីតាំងស្ថានទូតទៅហ្ស៊េរុយសាឡិមឡើយ តែអង្គការសហប្រជាជាតិលើកឡើងថា ជនភៀសខ្លួនប៉ាឡេស្ទីនរាប់លាននាក់នឹងរងផងប៉ះពាល់។
ជំងឺកូវីដ-១៩ បានក្លាយជាឱកាសល្អមួយ សម្រាប់ការសិក្សាពីលំហូរភ្ញៀវទេសចរ និងការរៀបចំពីរបៀប ដើរនៅតាមប្រាសាទ។ អគ្គនាយកអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា លោក ហង់ ពៅ បានប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានថា អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា នឹងរៀបចំលំហូរភ្ញៀវដើរតាមប្រាសាទសារជាថ្មី ដោយមិនឱ្យទេសចរទាំងនោះ ដើរស្រេចតែចិត្តចង់ពួកគេនោះទេ។ ក្នុងពិធីដាំកូនឈើ និងជិះកង់ របស់មន្រ្តីស្ថានទូតអាស៊ានប្រចាំកម្ពុជា ដើម្បីអបអរសាទរទីក្រុងសៀមរាប ត្រូវបានជ្រើសរើស ជាទីក្រុងវប្បធម៌អាស៊ាន ឆ្នាំ២០២០-២០២១ លោក ហង់ ពៅ ថ្លែងថា មុនមានជំងឺកូវីដ គឺនៅឆ្នាំ២០១៨ រមណីយដ្ឋានអង្គរ ទទួលបានទេសចរច្រើនលើសលប់ គឺមានជាង៤លាននាក់ សរុបទាំងបរទេស និងទេសចរក្នុងស្រុក។ លោកបន្តថា ភ្ញៀវទេសចរភាគច្រើន សម្រុកចូលទស្សនាតែប្រាសាទធំៗ តែ២ ទៅ៣ប៉ុណ្ណោះ មានអង្គរវត្ត បាយ័ន្ត និងតាព្រហ្ម។ ដោយឡែកប្រាសាទផ្សេងៗទៀត ត្រូវបានរំលង។ តាមការពន្យល់របស់លោក ហង់ ពៅ ការសម្រុកចូលទស្សនាតែប្រាសាទមួយៗដូច្នេះ ធ្វើឱ្យបរិវេណប្រាសាទតូចចង្អៀត និងការទស្សនាមិនបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ព្រមទាំងមិនយល់ពីអត្ថន័យនៃសិល្បៈ និងវប្បធម៌ ក្នុងប្រាសាទនោះទេ។ លោកបន្ថែមថា៖«មានមនុស្សពាន់នាក់ ចូលទស្សនាអង្គរ ឃើញវាចង្អៀត ធ្វើឱ្យប្រាសាទតូច ធ្វើឱ្យប្រាសាទខ្លះតូចៗ មិនសូវមានភ្ញៀវ... សួរថាតើយើងរៀបចំយ៉ាងម៉េច ឱ្យទេសចរមកលេងប្រាសាទ បានស្វែងយល់វប្បធម៌? ជាឱកាសល្អដែរ ខ្ញុំប្រៀបធៀបពីមុនមនុស្សច្រើន យើងមិនសូវចាប់អារម្មណ៍ពីភាពលម្អិតរបស់ប្រាសាទ ប្រាសាទមួយៗ គឺមិនដូចគ្នាទេ»។ លោក ហង់ ពៅ បន្តទៀតថា៖« ការពិតបើយកចិត្តទុកដាក់ មិនមានការរំខានពីអ្នកដទៃ យើងអាចយល់ពីវប្បធម៌ពិតរបស់ខ្មែរ ហើយមានពេលវេលាឱ្យខ្លួនយើងរីករាយជាមួយស្នាដៃទាំងនោះ មានន័យថា យើងបានផ្តល់គម្លាត និងភាពស្ងាត់ស្ងៀមដែលយើងកំពុងរៀបចំ ...ករណីដែលមានភ្ញៀវច្រើនដូចឆ្នាំ២០១៨ ឬលើស យើងមានផែនការក្នុងការអនុញ្ញាតតាមប្រាសាទ ធ្វើការរាយភ្ញៀវ មិនអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ទៅមួយកន្លែងទេ កន្លងមកគាត់មកតាមអ្វីដែលគាត់ចង់មក តែអនាគតយើងមិនអាចអនុញ្ញាតទេ យើងនឹងមានផែនការច្បាស់លាស់ មានន័យថា ក្រុមហ៊ុនឯកជន ឬមគ្គុទ្ទេសក៍ គាត់ត្រូវដឹងថា ផែនការភ្ញៀវគាត់ត្រូវយកទៅណា យើងអាចប្រាប់គាត់ថា ម៉ោងនេះ មិនគួរនាំភ្ញៀវមកអង្គរទេ គួរតែទៅប្រាសាទប្រិយ៍ ឧទាហរណ៍ យើងខំធ្វើម៉េច បរិបទក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរមានប្រាសាទច្រើន ឱ្យភ្ញៀវមានបទពិសោធន៍ពិតប្រាកដ មិនសម្រុកទៅតែមួយកន្លែង ការពិតមានអ្វីផ្សេងដែលត្រូវមើលល្អជាងហ្នឹងទៀត»។ នេះជាការឆ្លើយតបរបស់អគ្គនាយកអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ទៅនឹងសំណួរអ្នកសារព័ត៌មាន ដែលសួរពីការត្រៀមខ្លួនក្នុងការស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរ ក្រោយចប់កូវីដ។ បន្ថែមពីនេះ ក្នុងផែនការគ្រប់គ្រងភ្ញៀវទេសចររបស់អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ដែលបានគិតគូរតាំងពីឆ្នាំ ២០១០ មកហើយនោះ គឺចង់ឱ្យភ្ញៀវទេសចរមានបទពិសោធន៍ ទៅនឹងជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ របស់អ្នកស្រុកអង្គរផងដែរ។ លោក ហង់ ពៅ ប្រាប់ថាគោលបំណងសំខាន់នៃការកិច្ចការនេះ គឺចង់ឱ្យទេសចរទាំងនោះ ដឹងពីវប្បធម៌ ប្រពៃណី និងទំនៀមទម្លាប់ផ្សេងៗ របស់អ្នកស្រុកអង្គរ និងដូចម្ដេចទើបគេហៅថា បេតិកភណ្ឌមានជីវិត។ តាមពិត ប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ និងវប្បធម៌របស់ប្រជាជនទាំងនោះហើយ ដែលធ្វើឱ្យអង្គរក្លាយជាបេតិកភណ្ឌមួយដែលមានជីវិត និងត្រូវការថែរក្សាជានិរន្តតទៅ៕	សៀមរាប៖ បច្ចុប្បន្ន រមណីយដ្ឋានអង្គរមានការផ្លាស់ប្ដូរច្រើន ទាំងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងបរិស្ថាន។ អំឡុងពេលវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩នេះ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា មានឱកាសច្រើនក្នុងការកែលម្អបរិស្ថាន និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរ និងបានរៀនពីបទពិសោធន៍ ពេលស្ងាត់ភ្ញៀវ។ ថ្នាក់ដឹកនាំស្ថាប័ននេះប្រាប់ថា រមណីយដ្ឋានអង្គរ នឹងផ្លាស់ប្ដូរការទទួលភ្ញៀវទេសចរ ក្រោយចប់វិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩។
អ្នកនាំពាក្យ សរសេរក្នុងសេចក្តីបំភ្លឺយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ភ្នំដោះក្រមុំ ត្រូវបានអាជ្ញាធរខេត្តមណ្ឌលគិរី ការពារ និងទប់ស្កាត់ការរំលោភបំពានពីបុគ្គលនានា ហើយដោះស្រាយផលប៉ះពាល់ផ្សេងៗ ដើម្បីរក្សាវប្បធម៌ជនជាតិដើមភាគតិច និងសម្រាប់ពលរដ្ឋទូទៅ ទុកជាទីសក្ការៈគោរពបូជា»។ ការចេញសេចក្តីបំភ្លឺនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីបុរសម្នាក់ បានផ្សាយផ្ទាល់ (Live) តាមគណនីហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ «ស្អែកស្លាប់ស្អែកស្លាប់អ្នកប្រយុទ្ធ» កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ ដោយចោទថា អភិបាលខេត្តមណ្ឌគិរី បានលក់ភ្នំដោះក្រមុំ សួនច្បារសែនមនោរម្យ សមុទ្រឈើ និងចម្ការស្រល់ជាព្រះរាជទ្រព្យព្រះមហាក្សត្រ។ អ្នកនាំពាក្យ បកស្រាយពីចម្ការស្រល់ថា ចម្ការស្រល់របស់ក្រុមហ៊ុនដីសម្បទាន មានប្រមាណ១៧៨០០ហិកតា ចម្ការស្រល់របស់រដ្ឋបាលព្រៃឈើ មាន២២០ហិកតា ចម្ការស្រល់ ដែលដាំក្នុងពិធីប្រារព្ធរុក្ខទិវា ក្រោមព្រះរាជធិបតីភាពព្រះមហាក្សត្រ មានប្រមាណ២០ហិកតា និងចម្ការស្រស់ ដែលដាំក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៦០មួយចំនួនទៀត ដែលគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋបាលព្រៃឈើនិងក្រសួងកសិកម្ម។ ចំណែកករណីសួនច្បារសែនមនោរម្យ អ្នកនាំពាក្យ បញ្ជាក់ថា រដ្ឋបាលខេត្ត កំពុងសាងសង់តាមគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍សួននេះ ដោយមានមន្រី្តជំនាញបានសិក្សាពីខាងក្រសួងរៀបចំដែនដី ដែលសម្រេចពីរាជរដ្ឋាភិបាល។ រីឯករណីសមុទ្រឈើ ដែលមានព្រៃឈើលាតសន្ធឹងជាច្រើនពាន់ហិកតា ជាដីព្រៃរបស់រដ្ឋ។ ក្រៅពីនេះ ការរៀបចំកន្លែងអាហារដ្ឋាន លំហែកាយ និងកន្លែងកម្សាន្តនានាជាកម្មសិទ្ធិរបស់ពលរដ្ឋ ដែលបានកាន់កាប់តាមច្បាប់។ នេះជាបើតាមអ្នកនាំពាក្យដដែល។ អ្នកនាំពាក្យ បានស្នើឲ្យបុគ្គលខាងលើ កែតម្រូវករណីចោទប្រកាន់នេះ បើពុំនោះទេ នឹងត្រូវចាត់វិធានការតាមច្បាប់។ យ៉ាងណា វីដេអូដែលផ្សាយផ្ទាល់លើគណនីហ្វេសប៊ុក «ស្អែកស្លាប់ស្អែកស្លាប់អ្នកប្រយុទ្ធ» ត្រូវបានលុបចេញវិញហើយ៕	ពុំមានការលក់ភ្នំដោះក្រមុំឡើយ។ នេះជាការអះអាងរបស់អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលខេត្តមណ្ឌលគិរី តាមរយៈសេចក្តីបំភ្លឺរបស់ខ្លួន ដែលចេញនៅថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩។
ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា លោកស្រី Hsiao Bi-khim ដែលជាបេក្ខជនអនុប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ពីឆន្ទៈរបស់ខ្លួនក្នុងការបន្តការពារប្រជាធិបតេយ្យតៃវ៉ាន់ បើទោះរងសម្ពាធពីយោធាចិនជាច្រើនលើកក៏ដោយ។ «សង្រ្គាមមិនមែនជាជម្រើសឡើយ»។ បេក្ខជនអនុប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ដោយបន្តថា សហគមន៍អន្តរជាតិ បានឯកភាពពីការថែរក្សាសន្តិភាពនៅច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ និងការដោះស្រាយបញ្ហាការខ្វែងគំនិតគ្នាតាមរយៈកិច្ចចរចាជាដើម។ បើតាមមន្រ្តីតៃវ៉ាន់ ដែលរងទណ្ឌកម្មពីសំណាក់ចិនរូបនេះ ក្រុងតៃប៉ិ នៅតែបន្តបើកចំហ ហើយប្តេជ្ញាក្នុងការថែរក្សាស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នលើច្រកសមុទ្រ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ អតីតប្រេសិតតៃវ៉ាន់រូបនេះ បានបន្តថា ការគាំទ្រពីសំណាក់អាម៉េរិក គឺពិតជាសំខាន់ណាស់ ហើយប្រជាជនតៃវ៉ាន់ទាំងអស់ ត្រូវតែរួមសាមគ្គីគ្នា។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន គ្មានចំណងការទូតផ្លូវការជាមួយក្រុងតៃប៉ិឡើយ ប៉ុន្តែក្រសួងការបរទេសអាម៉េរិក តែងបើកភ្លើងបៃតងក្នុងការលក់អាវុធជាច្រើនពាន់លានដុល្លារ។ ដោយចាត់ទុកជាកម្លាំងគាំទ្រឯករាជ្យតៃវ៉ាន់ នៅក្នុងខែមេសាកន្លងមក ចិន បានប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មលើលោកស្រី Hsiao ដោយហាមឃាត់លោកស្រី និងអ្នកពាក់ព័ន្ធ មិនឱ្យរកស៊ីនៅចិនដីគោកឡើយ។ នៅក្នុងថ្ងៃទី១៣ ខែមករាខាងមុខ តៃវ៉ាន់នឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតី និងសភា ដោយលោក William Lai ឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនប្រធានាធិបតី និងលោកស្រី Hsiao ជាបេក្ខជនអនុប្រធានាធិបតី។ មកទល់ពេលនេះ បក្សគូមីងតាង ដែលជាបក្សប្រឆាំងដ៏សំខាន់មួយនៅតៃវ៉ាន់ និងមានទំនោរគាំទ្រក្រុមប៉េកាំង មិនទាន់ដាក់បេក្ខជនទៅចុះឈ្មោះនៅឡើយ។ បក្សគូមីងតាង ដែលចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយបក្សប្រជាជនតៃវ៉ាន់ មិនទាន់ឯកភាពនោះទេ លើការជ្រើសរើសបេក្ខជនប្រធានាធិបតី និងអនុប្រធានាធិបតី ស្របពេលការចុះឈ្មោះចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោត នឹងផុតកំណត់នៅរសៀលថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា៕	បេក្ខជនអនុប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ លោកស្រី Hsiao Bi-khim នៅថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា សង្រ្គាមជាមួយក្រុងប៉េកាំងមិនមែនជាជម្រើសឡើយ ហើយរដ្ឋាភិបាលក្រុងតៃប៉ិចង់បានកិច្ចពិភាក្សា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាខ្វែងគំនិតគ្នារវាងប្រទេសទាំងពីរ។ អតីតតំណាងទូតប្រចាំនៅអាម៉េរិក ក៏បានប្តេជ្ញាថែរក្សាស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន (Status Quo) ផងដែរ។
អត្ថបទទាក់ទង សមុទ្រចិនខាងត្បូង៖ ឡាអេកាត់ក្តីឲ្យហ្វីលីពីនឈ្នះចិន តាមរយៈលិខិតបង្គាប់បញ្ជាចុះថ្ងៃ៣ ឧសភា តុលាការកំពូលហ្វីលីពីន បានណែនាំដល់ក្រសួងសំខាន់ៗ, កងល្បាត ក៏ដូចជាប៉ូលិស និងទាហានជើងទឹកឲ្យអនុវត្តច្បាប់ជាតិ និងអន្តរជាតិដើម្បីការពារតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹក ក៏ដូចជាជីវៈចម្រុះដែនសមុទ្រ ដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខរបស់ហ្វីលីពីនក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ សេចក្តីបង្គាប់បញ្ជារបស់តុលាការហ្វីលីពីន ធ្វើឡើងដើម្បីជាការឆ្លើយតបទៅនឹងញត្តិរបស់សហគមន៍នេសាទហ្វីលីពីន ដែលបានប្តឹង និងចោទប្រកាន់ថា កោះសិប្បនិម្មិតរបស់ចិន និងក្រុមនេសាទរបស់ចិន បានបំពានទៅនឹងសាលក្រមមជ្ឈត្តការតុលាអចិន្ត្រៃយ៍ក្រុងឡាអេឆ្នាំ២០១៦។ តែយ៉ាងណាតាមរយៈសេចក្តីបង្គាប់របស់តុលាការ មិនបានបញ្ជាក់ពីមធ្យោបាយ និងពេលវេលាជាក់លាក់ក្នុងការអនុវត្តឡើយ ដោយគ្រាន់តែបញ្ជាក់ពីតំបន់សំខាន់បីដែលត្រូវគ្របដណ្តប់រួមមានតំបន់ថ្មប៉ប្រះទឹក Scarborough Shoal, តំបន់ Thomas Shoal និង Mischief Reef ដែលសុទ្ធសឹងតែជាតំបន់មានរឿងប្រទាំងប្រទើសលើសិទ្ធិកាន់កាប់រវាងចិន និងហ្វីលីពីន។ សូមរម្លឹកបន្តិចថា នៅឆ្នាំ២០១៦ តុលាការមជ្ឈត្តការអចិន្ត្រៃយ៍ក្រុងឡាអេ បានប្រកាសសាលក្រមតាមរយៈបណ្តឹងហ្វីលីពីនពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដោយបានសម្រេចថា សកម្មភាពរបស់ចិនមួយចំនួននៅក្នុងតំបន់ជម្លោះនេះ ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងតំបន់ដែលតុលាការហ្វីលីពីនកំណត់ឲ្យកងកម្លាំងខ្លួនការពារនោះ បានបំពាននឹងច្បាប់អន្តរជាតិ។ ក៏ប៉ុន្តែគិតចាប់ពីរដ្ឋបាលដឹកនាំរបស់លោកប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ចាប់ផ្តើមអាណត្តិមក សាលក្រមនេះ មិនត្រូវបានយកមកអនុវត្តឡើយ។ នោះ ក៏ព្រោះតែចិន បានប្រកាសដាច់ខាតមិនទទួលស្គាល់ ខណៈដែលរដ្ឋបាលលោក ឌូទើតេ រង់ចាំពេលសមស្រប និងចង់ប្រើប្រាស់មធ្យោបាយសន្តិវិធីដើម្បីចរចាគ្នា៕	តុលាការកំពូលហ្វីលីពីន បានបង្គាប់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន ជាពិសេសអង្គភាពកងកម្លាំង ដែលស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋបាលលោកប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ការពារបរិស្ថាន និងដែនទឹកដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខរបស់ខ្លួនក្នុងដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង។
សមុទ្រចិនខាងត្បូង នៅតែជាតំបន់ជម្លោះដ៏ស្មុគស្មាញ និងមានរយៈពេលយូរ ហើយមិនទាន់ដោះស្រាយបានស្រេចបាច់។ ជាញយៗ បណ្តាសមាជិកអាស៊ានមួយចំនួន តែងតែប៉ះពាក្យសម្តី និងកងល្បាតជាមួយចិន ដែលទាមទារដែនទឹកស្ទើរតែជិត ៩០ភាគរយ ដោយផ្អែកលើតឹកតាងប្រវត្តិសាស្រ្ត និងច្បាប់អន្តរជាតិ។ តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្រុង Melbourne មេដឹកនាំអាស៊ាន និងអូស្រ្តាលី បានប្រកាសទទួលស្គាល់ពីផលប្រយោជន៍នៃសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងវិបុលភាពលើសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ «យើងលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រទេសទាំងអស់ ចៀសវាងសកម្មភាពឯកតោភាគី ដែលនាំមហន្តរាយដល់សន្តិភាព សន្តិសុខ និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់»។ មេដឹកនាំអាស៊ាន និងអូស្រ្តាលី បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ នៅថ្ងៃទី៦ ខែមីនា ដោយបន្តថា ភាគីទាំងពីរ នឹងបន្តអភិរក្ស ហើយប្រើប្រាស់ធនធានសមុទ្រប្រកបដោយចីរភាព ដោយផ្អែកទៅច្បាប់អន្តរជាតិ ជាពិសេសអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែល ក៏បានបញ្ជាក់ពីការគាំទ្រលើការអនុវត្តប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពលើសេចក្តីប្រកាសស្តីពីការប្រតិបត្តិរបស់ភាគីពាក់ព័ន្ធក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង(DOC) នៅឆ្នាំ២០០២ និងពន្លឿនការចរចាលើក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូងឱ្យបានចប់ បានឆាប់រហ័សផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញ នៅក្នុងសន្និសីទប្រចាំថ្ងៃ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនម្នាក់ បានការពារថា សមុទ្រចិនខាងត្បូង នៅតែមានសិ្ថរភាព ហើយជំហរដោះស្រាយជម្លោះចិន បានបង្ហាញយ៉ាងជាក់ច្បាស់។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ មន្រ្តីក្រសួងការបរទេសចិនរូបនេះ បានប្តេជ្ញាដោះស្រាយការខ្វែងគំនិតរវាងចិន និងភាគីជម្លោះក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូងឱ្យបានត្រឹមត្រូវថែមទៀត៕	មេដឹកនាំអាស៊ាន និងអូស្រ្តាលី នៅថ្ងៃទី៦ ខែមីនា បានជំរុញឱ្យបណ្តាប្រទេសទាំងអស់ ចៀសវៀងការប្រើប្រាស់សកម្មភាពឯកតោភាគី ដែលឱ្យបង្កគ្រោះថ្នាក់ និងការគំរាមកំហែងនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ មេដឹកនាំអាស៊ាន និងអូស្រ្តាលី ក៏នៅតែប្តេជ្ញាថែរក្សាស្ថិរភាព និងសន្តិភាពក្នុងសមុទ្រមួយនេះផងដែរ។
មហាសន្និបាតប្រចាំឆ្នាំនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំដោយសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា តួយ៉ាងមហាសន្និបាតលើកទី១៧ នាថ្ងៃនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណង ដើម្បីផ្តល់ជាវេទិកាសម្រាប់កិច្ចពិភាក្សា ការផ្លាស់ប្តូរមតិយោបល់ អនុម័តលើផែនការយុទ្ធសាស្រ្ត និងយន្តការនានាសម្រាប់សមាគម និងវិស័យមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុទាំងមូល។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ សមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា បានរៀបចំពិធីចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ រវាងសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា អង្គការអន្តរជាតិ Water.org និងសមាគមអ្នកផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតកម្ពុជា (CWA) ដើម្បីពង្រឹងការអនុវត្តកម្មវិធី WaterCredit ឱ្យកាន់តែមានភាពរឹងមាំនៅក្នុងវិស័យមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជា និងដើម្បីលើកកម្ពស់ទឹកស្អាត និងអនាម័យ ដល់ប្រជាជនកម្ពុជា ជាពិសេសប្រជាជននៅជនបទ។ មហាសន្និបាតប្រចាំឆ្នាំលើកទី១៧ នាព្រឹកនេះ ក៏មានការអញ្ជើញចូលរួមពីសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាលទាំងអស់របស់សមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា គ្រឹះស្ថានជាសមាជិករបស់សមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា និងដៃគូអភិវឌ្ឍ ដែលមានអ្នកចូលរួមសរុបប្រមាណជាង ១៣០ នាក់៕	លោក សុខ វឿន ប្រធាននាយកប្រតិបត្តិអិលអូអិលស៊ី (ខេមបូឌា) ភីអិលស៊ី និងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា បានផ្តល់កិត្តិយសអញ្ជើញចូលរួមផ្តល់សុន្ទរកថាបើក ព្រមទាំងធ្វើបទបង្ហាញស្តីពីវឌ្ឍនភាពសំខាន់ៗ និងជំហានបន្ទាប់នៃគណៈកម្មាធិការស្វ័យប្បញ្ញតិ្តស្តីពីលក្ខន្តិកៈនៃការផ្តល់ប្រាក់កម្ចី (Lending Guideline) និងក្រមប្រតិបត្តិសម្រាប់គ្រឹះស្ថានធនាគារនិងហិរញ្ញវត្ថុ (Code of Conduct) នៅក្នុងមហាសន្និបាតប្រចាំឆ្នាំលើកទី១៧ និងវេទិកាប្រចាំឆ្នាំលើកទី៣ ស្តីពីការពង្រឹងបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវនៅកម្ពុជា នាព្រឹកថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ នៅសណ្ឋាគារភ្នំពេញ ។
អ៊ុយក្រែន និងសម្ព័ន្ធមិត្តលោកខាងលិចបានចោទរុស្ស៊ីថា មិនត្រឹមតែវាយប្រហារលើកងទ័ព និងរចនាសម្ព័ន្ធយោធារបស់អ៊ុយក្រែននោះឡើយ តែក៏បានវាយប្រហារលើជនស៊ីវិលផងដែរក្នុងប្រតិបត្តិសឹករបស់ខ្លួន។ ទីក្រុងមូស្គូក៏បានបដិសេធដាច់ខាតចំពោះការចោទប្រកាន់ថា ទ័ពរបស់ខ្លួនបានវាយប្រហារលើជនស៊ីវិលអ៊ុយក្រែន។ ជុំវិញបញ្ហាមួយនេះ ប្រមុខទទួលបន្ទុកកិច្ចការនយោបាយ UN លោកស្រី Rosemary DiCarlo បាន លើកឡើងចំពោះមុខសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនាថា ភាគច្រើននៃអ្នកស្លាប់ និងរបួសបណ្តាលមកពីការប្រើប្រាស់សារធាតុផ្ទុះមានឥទ្ធិពលខ្លាំងនៅក្នុងតំបន់ដែលសម្បូរប្រជាជនរស់នៅ។ លោកស្រីបន្តថា អគារលំនៅឋានរាប់រយ មន្ទីរពេទ្យ និងសាលារៀនក៏ត្រូវបានបំផ្លាញ និងរងការខូចខាត។ បើតាមលោកស្រី DiCarlo ពីថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា ទីភ្នាក់ងារសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិបានកត់ត្រាជនស៊ីវិលដែលបានស្លាប់នៅអ៊ុយក្រែន មានចំនួន៧៦២នាក់ដែលក្នុងនោះមានកុមារ៥២នាក់។ បន្ថែមពីនេះ មនុស្សចំនួន១,១៧៤នាក់បានរងរបួសដោយរួមមានកុមារ ៦៣នាក់។ «ទំហំនៃការស្លាប់ និងរបួសរបស់ជនស៊ីវិល ព្រមទាំងការបំផ្លិចបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់ប្រជាជន នៅក្នុងអ៊ុយក្រែន មិនអាចបដិសេធបាននោះឡើយ។ ឧក្រិដ្ឋកម្មមួយ នេះទាមទារឱ្យមានការស៊ើបអង្កេតឱ្យបានហ្មត់ចត់ និងការទទួលខុសត្រូវ។» ប្រមុខទទួលបន្ទុកកិច្ចការនយោបាយ UN សង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ។ ប៉ុន្តែលោកស្រី DiCarlo មិនបានបញ្ជាក់ឱ្យចំៗថា ភាគីណាមួយដែលត្រូវទទួលទោសចំពោះ ឧក្រិដ្ឋកម្មមួយនេះឡើយ។ ចំណែកអគ្គនាយកអង្គការសុខភាពពិភពលោក Tedros Adhanom Ghebreyesus បានប្រាប់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខថា ការវាយប្រហារចំនួន៤៣លើកលើ កន្លែងផ្ដល់សេវាថែទាំសុខភាពនៅអ៊ុយក្រែនបានសម្លាប់មនុស្ស១២នាក់ និងរាប់សិបនាក់ ទៀតបានរងរបួសដែលរួមមានទាំងបុគ្គលិកសុខាភិបាលផងដែរ។ លោក Tedros ក៏បាន បញ្ជាក់ថា ជម្លោះណាមួយដែលមានការវាយប្រហារលើការថែទាំសុខភាព ជាការរំលោភលើច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ៕	មន្ត្រីទទួលបន្ទុកកិច្ចការនយោបាយអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) លោកស្រី Rosemary DiCarlo នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា អះអាងថា ជនស៊ីវិលនៅអ៊ុយក្រែនច្រើនជាង៧០០នាក់ដែលរួមមានកុមារ៥២នាក់ផង បានស្លាប់ចាប់តាំងពីរុស្ស៊ីឈ្លានពានអ៊ុយក្រែនអស់ជាង៣សប្ដាហ៍មកនេះ។ លោកស្រី DiCarlo ក៏បានជំរុញឱ្យមានការស៊ើបអង្គេតលើឧក្រិដ្ឋកម្មមួយនេះផងដែរ។
តុល្យការចុងក្រោយនៃឧបទ្ទវហេតុរលំអគារដោយគិតត្រឹមម៉ោង១១ និង៤០នាទី ឈានដល់ថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា បានបណ្តាលឲ្យមនុស្សស្លាប់ និងរងរបួសចំនួន ៣៩ រូបក្នុងនោះស្លាប់ចំនួន ១៥នាក់ (ស្រី៣នាក់) ហើយអ្នករងរបួសចំនួន ២៤ រូប (ស្រី២នាក់)។ រហូតមកទល់នឹងនឹងពេលនេះ កម្លាំងសង្គ្រោះបន្តធ្វើការរុករកជនរងគ្រោះដែលស្ថិតក្នុងឧបទ្ទវហេតុនៃការរលំបាក់ អគារនេះចាប់តាំងពីព្រឹកព្រលឹមមក។ លោក សាយ សំអាល់ ប្រធានក្រុមការងារថ្នាក់ជាតិចុះជួយខេត្តព្រះសីហនុ សមាជិកក្រុមការងារនិងរដ្ឋបាលសាលាខេត្តព្រះសីហនុ ក្រុមប្រឹក្សាខេត្តព្រះសីហនុ បានចុះពិនិត្យដោយផ្ទាល់នៅ កន្លែងកើតហេតុ និងបានកៀរគរកម្លាំងសង្គ្រោះពីមជ្ឈដ្ឋាននានាដើម្បីជួយសង្គ្រោះជនរងគ្រោះខ្លះដែលសង្ស័យថាបាននិងកំពុងស្ថិតនៅក្នុងគំនរបាក់បែកនោះនៅឡើយ៕	ប្រតិបត្តិការក្រុមអ្នកសង្គ្រោះជនរងគ្រោះដែលអគារសំណង់រលំសង្កត់លើនៅតែបន្តនៅយប់រំលងអធ្រាត្រថ្ងៃទី២២ ឈានចូលដល់ថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនានេះដោយក្រុម សង្គ្រោះបានរកឃើញមនុស្ស ៣នាក់ទៀត ដែលក្នុងនោះ២នាក់បានស្លាប់ ហើយក្មេងស្រី ១នាក់ នៅរស់រានមានជីវិតហើយបាននិងកំពុងត្រូវបានសង្គ្រោះនៅមន្ទីរពេទ្យ។ ក្មេងស្រីដែលនៅរស់ឈ្មោះ អ៊ុន ណេង អាយុ១៦ឆ្នាំ មកពីស្រុកសំបូរ ខេត្តក្រចះ។
ចង់ដឹងច្បាស់ពីមុខរបរចាប់សត្វចង្រិត ថាមានដំណើរការបែបណានោះ តទៅនេះសូមស្ដាប់បទយកការណ៍ដែលរៀបចំដោយកញ្ញ ប៉ូ សាគុន ដូចតទៅ៖ ម៉ូតូជាច្រើនគ្រឿងបានធ្វើដំណើរបន្តកន្ទុយគ្នា ចេញពីភូមិព្រែកដាក់ ឃុំព្រែកដាច់ ស្រុកលើកដែកខេត្តកណ្ដាល នាម៉ោងប្រមាណ៥កន្លះល្ងាច ឆ្ពោះទៅដីបឹងដែលមានឈ្មោះថា ព្រៃកោះ ដោយស្ថិតនៅខាងក្រោយភូមិ ប្រហែលជិតមួយគីឡូម៉ែត្រ។ ការងារដំបូងរបស់អ្នកចាប់ចង្រិត គឺត្រូវដើរមើលតាបចង្រិត។ តាបចង្រិតនោះ គឺសំដៅលើកន្លែងចាប់ចង្រិត ។ ចំពោះរបៀបចាប់ចង្រិតវិញ គេយកកៅស៊ូដែលមានទទឹងជិត១ម៉ែត្រនិងបណ្ដោយជាង១ម៉ែត្រ ទៅចងភ្ជាប់នឹងបង្គោលឫស្សីពីរដើម ដែលគេដាំលើដី ដោយឃ្លាតពីគ្នាប្រហែលមួយម៉ែត្រកន្លះ ។ ហើយកៅស៊ូនោះ ត្រូវយកក្រាលឲ្យខ្ពស់ពីដីដែលគេបានឈូសរាបស្មើ កម្ពស់ប្រហែលមួយចំអាមរួច សឹមដាក់ទឹកចូលទៅក្នុងកៅស៊ូនោះ។ ជាមួយគ្នាគេចង់អំពូលភ្លើងពណ៌ប្រវែងប្រហែលមួយម៉ែត្រកន្លះ នៅនឹងបង្គោលតាបផ្នែកខាងលើ។ ក្រោយរៀបចំរួចរាល់ គេដើរមើលទឹកនៅក្នុងតាបទាំងនោះ ក្រែងមានខ្វះខាត នឹងបានដាក់បំពេញបន្ថែម ឱ្យបានមុនថ្ងៃលិច។ គេក៏ដើរមើលអំពូលភ្លើងដែរ ក្រែងដាច់ខ្សែភ្ជាប់ចរន្ត។ គ្រាន់តែព្រះអាទិត្យចាប់ផ្ដើមបាត់រូបរាងភ្លាម សំឡេងម៉ាស៊ីនភ្លើងក៏ចាប់ផ្ដើមលាន់ឮរំពង ហើយអំពូលចម្រុះពណ៌ មានទាំងពណ៌ខៀវ លឿង សរ និងក្រហមស្រាល ភ្លឺព្រោងព្រាត ទាំងខ្សែៗ ពេញវាលនិងព្រៃ។ អ្នកប្រកបរបរនេះដឹងយ៉ាងច្បាស់ពីដំណើររបស់សត្វចង្រិត។ ៖«ធ្លាក់សត្វល្អិតមួយសន្ទុះ ទើបមានចង្រិតធ្លាក់»។ នេះជាសំដីរបស់លោក ឃឿន ឌឿន ដែលឆ្លើយប្រាប់ខ្ញុំក្នុងពេលដែលសត្វល្អិតហើរមកប៉ះនឹងកៅស៊ូចាប់ចង្រិតនាម៉ោងជាង៦ល្ងាច។ នៅម៉ោងប្រមាណជា៧យប់លោក ឃឿន ឌឿន ជាមួយនឹងកូនប្រុសម្នាក់ទៀត នៅតែបន្តដើរមើលអំពូលភ្លើងណាដែលដាច់ចរន្ត និងដើរមើលតាមតាបចង្រិត ដើម្បីដឹងថាថ្ងៃនេះមានចង្រិតធ្លាក់ច្រើនឬក៏តិច នៅក្រោមព្រះចន្ទថ្ងៃ៩កើត ដែលមានពពកខ្មៅបាំងបិទពន្លឺនោះ។ ជាធម្មតាបើសិនជាចង្រិតធ្លាក់ច្រើន លោករួមទាំងកូនមិនបានសម្រាន្តឡើយ ពោលគឺពេញមួយយប់នេះ លោក ឌឿន ត្រូវដើរដងចង្រិតចេញពីក្នុងតាប ដើម្បីឱ្យចង្រិតថ្មីដែលមកលេងអំពូលភ្លើងធ្លាក់ចូលទៀត។ តែបើចង្រិតមិនសូវធ្លាក់ទេ លោកមានពេលសម្រាន្តនៅក្នុងរោងចាំចម្ការដែលនៅក្បែរនោះ។ «បើសិនជាចង្រិតធ្លាក់ខ្លាំងត្រូវនៅដើរមើលទល់ភ្លឺ។ ថ្ងៃនេះច្បាស់ជាត្រូវខ្លាំងហើយ ព្រោះមានសត្វកវែងធ្លាក់ខ្លាំង។ សត្វហ្នឹងដូចជាមេគេ វានាំមុខសត្វផ្សេងៗ»។ លោក ឌឿន ពន្យល់ពីការមើលពីដំណើររបស់សត្វចង្រិត។ អំពូលដាក់ចង្រិតដែលមាន៥០អំពូលរបស់លោក ឌឿន ដែលជាកសិករផង ជាជាងសំណង់ផង និងជាអ្នកនេសាទផងនោះ អាចរកប្រាក់បានប្រមាណ៧០ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយខែ ក្រោយពីការចំណាយប្រចាំថ្ងៃរួច។ លោកបន្ថែម ៖«ក្នុងមួយខែខ្ញុំអាចនៅសល់ប្រាក់ប្រហែលពី៥០ម៉ឺនរៀលដល់៧០ម៉ឺនរៀល»។ ទើបតែដើរមើលតាបដាក់ចង្រិតរួច លោក ប៉ិច សម្បូរ បានដើរមកអង្គុយក្នុងរោងប្រក់ស័ង្កសីធំល្មមដែលសង់នៅជិតផ្លូវទំនប់ក្បែរមាត់ប្រឡាយ ដើម្បីពិភាក្សាគ្នាពីការដាក់ចង្រិតកាលពីយប់មិញ។ លោក សម្បូរ ដែលអង្គុយនៅលើរោងក្បែរមាត់ប្រឡាយជិតតាបចង្រិតរបស់ខ្លួន បានបង្ហាញពីអារម្មណ៍ស្ដាយក្រោយដូច្នេះថា៖«យប់មិញបើបានដាក់ប្រហែលបាន១០០គីឡូ តែខ្ញុំមិនបានមកដាក់ ព្រោះភ្លៀងដល់កណ្ដាលយប់ទៅហើយ។ ពេលភ្លៀងទើបចង្រិតធ្លាក់ច្រើន»។ ក្នុងអាយុ៥៨ឆ្នាំនេះ លោក សម្បូរ ដាក់អំពូលចាប់ចង្រិតចំនួន៧០អំពូល និងមានម៉ាស៊ីនភ្លើងមួយសម្រាប់ផ្ដល់ចរន្តអគ្គីសនីទៅអំពូលទាំងនោះ។ « អ្នកខ្លះមានម៉ាស៊ីនភ្លើងដល់ទៅ៣ ហើយមានអំពូល១៥០អំពូលឯណោះ»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក សម្បូរ។ ក្នុងមួយឆ្នាំលោក សម្បូរ អាចសល់ប្រាក់ប្រមាណជា២ពាន់ដុល្លារ ពីរបរចាប់ចង្រិត ក្រោយពីផាត់ការចំណាយរួច៖«ក្នុងមួយឆ្នាំនៅសល់ប្រហែល១ពាន់ទៅ២ពាន់ដុល្លារដែរ។ របរនេះមិនហត់ទេ ធ្វើទៅតាមកម្លាំងរបស់យើងហ្នឹង។ ខ្ញុំជួលគេឆាយដី បោះកៅស៊ូ រៀបចំចប់សព្វគ្រប់ក្នុង៧០អំពូលអស់តែប្រហែល៣០ម៉ឺន។ ខ្ញុំដាក់ចង្រិតត្រូវតែមួយយប់ រួចខ្លួនវិញហើយ»។ សម្រាប់អ្នកដែលចាប់សត្វចង្រិតដោយដាក់អំពូលនៅភូមិព្រែកដាច់ គឺភាគច្រើនគេដាក់សាប៊ូលាងចានទៅក្នុងទឹកនោះ ដើម្បីឱ្យសត្វចង្រិតទន់ស្លាបហើរមិនរួច ក្រោយធ្លាក់ចូលក្នុងទឹក ។ លោក សម្បូរ បានអះអាងថា សាប៊ូនោះមិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នកទទួលទានឡើយ។ លោកបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«ដាក់សាប៊ូលាងចានទើបវានៅ ព្រោះវាទទឹកស្លាប។ បើមិនដាក់វាហើរចេញហើរចូលហ្នឹង។ មុនយកឱ្យឈ្មួញខ្ញុំលាង២ទឹកហ្នឹងស្អាតហើយ ស៊ាប៊ូនេះវាមិននៅកាន់យូរទេ»។ មុខរបរដែលបុរសកូន៩នាក់រូបនេះអះអាងថាមិនសូវហត់ តែអាចរកចំណូលបានគួរសមនោះ មានឈ្មួញកណ្ដាលមកចាំប្រមូលទិញដល់ផ្ទះរាល់ថ្ងៃ៖«ឈ្មួញកណ្ដាលមកដណ្ដើមគ្នាទិញ។ ព្រលឹមឡើងគេមកចាំនៅផ្ទះហើយ។ បើត្រូវខ្លាំងតែម៉ោង២ទៅម៉ោង៣ភ្លឺគេមកចាំថ្លឹងទៅអស់ហើយ។ ចង្រិតក្រហមគេមកទិញក្នុងតម្លៃ២៨,០០០រៀល ហើយចង្រិតដែកតម្លៃ៣ទៅ៤ពាន់រៀល។ រាល់ឆ្នាំចង្រិតដែកបានតម្លៃដល់ទៅ៧ទៅ៨ពាន់ឯណោះ។ ឆ្នាំនេះថោកព្រោះតែមនុស្សគេជ្រួលដាក់ច្រើនពេក។ នៅព្រែកដាច់គេដាក់សឹងទាំងអស់ហើយហ្នឹង»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក សម្បូរ។ អ្នកស្រី ស៊ែង ចាន់ថា ដែលកំពុងញាប់ដៃលក់ភេសជ្ជៈនៅខាងមុខផ្ទះនោះ គឺជាឈ្មួញកណ្ដាលប្រមូលទិញចង្រិតពីអ្នកភូមិ បានប្រាប់ពីតម្លៃលក់ចង្រិតបន្តថា ៖«ខ្ញុំយកទៅឱ្យឈ្មួញដល់ផ្ទះ។ ក្នុងមួយគីឡូខ្ញុំយកចំណេញពី៣រយរៀលទៅ៥រយរៀល»។ ស្ត្រីវ័យ៣៧ឆ្នាំរូបនេះ យកចង្រិតដែលប្រមូលទិញបាននោះ ទៅលក់ឱ្យអាជីវករដែលបំពងលក់តាមរោងចក្រនិងនៅតាមផ្សារ ហើយបើសិនជាមានចង្រិតច្រើន អ្នកស្រីយកទៅលក់ឱ្យឈ្មួញធំដែលនៅផ្សារអ្នកលឿង។ អ្នកស្រីបញ្ជាក់៖«អ្នកទិញយកទៅបំពងក្នុងម្នាក់គេយកពី១០ទៅ២០គីឡូ។ បើឈ្មួញធំមានប៉ុន្មានក៏គេយកដែរ»៕	កណ្ដាល៖ មុខរបរចាប់សត្វចង្រិតជារបរបន្ទាប់បន្សំតែពេញនិយម ដែលអាចរកប្រាក់ចំណូលបានគួរសម។ អ្នកភូមិព្រែកដាច់នាខេត្តកណ្ដាលមួយចំនួន បានចាប់អាជីពនេះ ដោយចំណាយដើមតិច តែចំណេញច្រើន ហើយមានទីផ្សារ និងមានរយៈពេលវែងក្នុងការប្រមូលផល។
មានក្រសួង៤ ដែលត្រូវូរដ្ឋសភា បោះឆ្នោតផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តក្នុងការផ្លាស់ប្តូររដ្ឋមន្រ្តី រួមមាន លោក កើត រិទ្ធ ជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងយុត្តិធម៌ ជំនួសលោក អង្គ វង្សវឌ្ឍានា, លោក ព្រុំ សុខា ជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ជំនួសលោក ពេជ្រ ប៊ុនធិន, លោក ជា វ៉ាន់ដេត ជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍ ជំនួសលោក ត្រាំ អ៊ីវតឹក, និង លោក ឈិត សុខុន ជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងធម្មការនិងសាសនា ជំនួសលោក ហ៊ឹម ឆែម។ រដ្ឋមន្រ្តីទាំង៤រូប ដែលនឹងត្រូវប្តូរចេញ ត្រូវបានបោះឆ្នោតឲ្យឡើងជាទេសរដ្ឋមន្រ្តីទទួលបន្ទុកបេសកកម្មពិសេសទាំងអស់គ្នា។ ចំណែកលោក ចម ប្រសិទ្ធ ត្រូវបានបោះឆ្នោតផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តឲ្យធ្វើជាទេសរដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្រ្ត បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ ដែលប្តូរឈ្មោះមកពីក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងសិប្បកម្ម។ ជានីតិវិធីបន្ទាប់ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី នឹងថ្វាយសំណើទៅព្រះមហាក្សត្រ ដើម្បីសុំព្រះអង្គចេញព្រះរាជក្រឹត្យតែងតាំងរដ្ឋមន្រ្តីថ្មីទាំង៤រូបខាងលើ រួមទាំងលោក ចម ប្រសិទ្ធ ផងដែរ៕	តាមសំណើរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន រដ្ឋសភា បានបោះឆ្នោតផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តលើការតែងតាំង និងការសម្រួលសមាសភាពរដ្ឋាភិបាល ក្នុងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គវិសាមញ្ញ នាព្រឹកថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០។
IDP Education គឺជាស្ថាប័នធំជាងគេបង្អស់លើពិភពលោក ដែលបានដើរតួនាទីក្នុងការបញ្ជូនសិស្ស និស្សិត ទៅសិក្សានៅប្រទេសអូស្ត្រាលី អង់គ្លេស នូវែលសេឡង់ កាណាដា និងអាមេរិក ជាមួយនឹងការិយាល័យជាង ១០០ នៅច្រើនជាង ៣២ប្រទេស ជុំវិញពិភពលោក។ លោក ម៉ៅ ស្រេង នាយកស្ថាប័នអប់រំ IDP ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា៖«ជាច្រើនទសវត្សមកហើយ ដែលប្រទេសអូស្ត្រាលី ជាទិសដៅសិក្សាមួយ ដែលមានប្រជាប្រិយភាពសម្រាប់សិស្ស និស្សិត និងអាណាព្យាបាលកម្ពុជា ដើម្បីឲ្យពួកគេជ្រើសរើស ទៅបំពេញក្តីស្រមៃការសិក្សា និងត្រួសត្រាយផ្លូវ ឆ្ពោះទៅរកអាជីពដែលពួកគេប្រាថ្នា នៅពេលពួកគេត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញ។ ប្រទេសអូស្ត្រាលី ផ្តល់ឲ្យសិស្ស និស្សិត នូវការអប់រំប្រកបដោយស្តង់ដារពិភពលោក គ្រប់កម្រិត និងត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ»។ បានមាន ក្នុងពិធីបើកសម្ពោធកម្មវិធីពិព័រណ៍អាហារូបករណ៍ និងការសិក្សានៅប្រទេសអូស្ត្រាលីនេះ លោកស្រី Angela Corcoran ឯកអគ្គរាជទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា៖«សិស្ស និស្សិតខ្មែរ មានបំណងទៅសិក្សានៅប្រទេសអូស្ត្រាលី ពីព្រោះ ពួកគេបានដឹង និងជឿជាក់លើគុណភាព ដែលពួកយើងបានផ្តល់ឲ្យ ដែលមានស្តង់ដារលំដាប់ពិភពលោក។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ គុណភាពសិក្សានេះ ត្រូវបានផ្តល់ឲ្យជាមួយ នឹងទីក្រុងដែលមានភាពសម្បូរបែប ទីតាំងដែលមានទេសភាពគួរឲ្យទស្សនា និងវប្បធម៌ចម្រុះ ជាច្រើនសណ្ឋាន»។ កម្មវិធីពិព័រណ៍អាហារូបករណ៍ និងការសិក្សានៅអូស្ត្រាលី ជាវេទិកាការសិក្សាដ៏ធំមួយប្រចាំឆ្នាំ នៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានការចូលរួមពីស្ថាប័នអប់រំអូស្ត្រាលីជាច្រើន និងមានសិស្សនិស្សិត និងអាណាព្យាបាល ច្រើនជាង៨០០ នាក់ បានមកជួបពិភាក្សាផ្ទាល់ ជាមួយស្ថាប័នអប់រំអូស្ត្រាលី ដើម្បីស្វែងយល់ព័ត៌មានពីជម្រើសសិក្សាគ្រប់កម្រិត ចាប់ពីថ្នាក់វិទ្យាល័យ ថា្នក់អប់រំវិជ្ជាជីវៈវគ្គខ្លី និងកម្មវិធីសិក្សាថ្នាក់សាកលវិទ្យាល័យ ក៏ដូចជាព័ត៌មានពីអាហារូបករណ៍ ដែលពាក់ព័ន្ធ និងតម្រូវការទិដ្ឋាការផ្សេងៗ។ ការផ្តល់ប្រឹក្សាទៅសិក្សានៅបរទេស របស់ស្ថាប័ន IDP គឺមិនតម្រូវឲ្យបង់ប្រាក់ទេ។ ការអប់រំរបស់ប្រទេសអូស្ត្រាលី មិនធ្លាប់មានសក្តានុពលនៅប្រទេសកម្ពុជាខ្លាំងយ៉ាងនេះ ពីមុនមកនោះទេ ប៉ុន្តែប្រទេសអូស្ត្រាលី នៅតែជាទិសដៅសម្រាប់បន្តការសិក្សា ដ៏មាន ប្រជាប្រិយភាព របស់សិស្ស និស្សិតខ្មែរ។ នេះជាប្រសាសន៍របស់លោកស្រីឯកអគ្គរាជទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំកម្ពជា។ ក្នុងកំឡុងឆ្នាំហិរញ្ញវត្ថុ ២០១៧-២០១៨ ទិដ្ឋាការសិស្ស និស្សិតចំនួន ៤២២,៩៥៩នាក់ បានផ្តល់ជូនឲ្យសិស្ស និស្សិតកម្ពុជា ដោយក្រសួងមហាផ្ទៃប្រចាំស្ថានទូតអូស្ត្រាលី ច្រើនជាង ១១.៣ ភាគរយ បើធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ «ខ្ញុំពិតជាមានសេចក្តីសប្បាយរីករាយណាស់ ដែលបានមកចូលរួមកម្មវិធីពិព័រណ៍អាហារូបករណ៍ និងការសិក្សានៅអូស្ត្រាលីក្នុងថ្ងៃនេះ។ ខ្ញុំបានជួបជាមួយអ្នកតំណាងសាកលវិទ្យាល័យ និងស្ថាប័នអប់រំ មកពីប្រទេសអូស្ត្រាលីជាច្រើន និងបានទទួលនូវការប្រឹក្សាយ៉ាងក្បោះក្បាយទៅលើចម្ងល់របស់ខ្ញុំទៀតផង»។ នេះជាសម្តីរបស់សិស្សម្នាក់ ដែលមកពីសាលាមួយក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ ដោយឡែក មជ្ឈមណ្ឌលអូស្រា្តលីសំរាប់ការបណ្តុះបណ្តាល (ACE) ក៏មានវត្តមាន ក្នុងកម្មវិធីនេះដែរ និងបានផ្តល់នូវព័ត៌មាន ទាក់ទងនឹងការសិក្សាភាសាអង់គ្លេស ដើម្បីត្រៀមខ្លួនបំពេញលក្ខខណ្ឌ របស់ស្ថាប័នអប់រំអូស្ត្រាលី។ មន្ត្រីមណ្ឌលប្រលង IELTS ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា ក៏បានចូលរួម ផ្តល់ប្រឹក្សាពីតេស្ត IELTS និងបានដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់សាកល្បង ប្រព័ន្ធតេស្ត IELTS តាមកុំព្យូទ័រ ដល់សិស្ស និស្សិត ដែលមានចង់សាកល្បងផងដែរ។ ជាមួយនឹងប្រព័ន្ធថ្មីនេះ សាធារណជន អាចជ្រើសរើសធ្វើតេស្ត IELTS តាមប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ (Computer-delivered IELTS)។ តេស្ត IELTS តាមប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័នេះ ត្រូវបានគេរំពឹងទុកថា នឹងក្លាយជាជម្រើសតេស្តងាយស្រួល ដែលធ្វើឲ្យតម្រូវការតេស្ត IELTS កើនឡើងជុំវិញពិភពលោក ក៏ដូចជាធ្វើឲ្យបេក្ខជនប្រលង មានសមត្ថភាពប្រើប្រាស់បចេ្ចកវិទ្យា ដែលកំពុងរីកចម្រើន។ ក្នុងនាមជាមជ្ឈមណ្ឌលតេស្តអន្តរជាតិ IELTS តែមួយគត់នៅកម្ពុជា ស្ថាប័នអប់រំ IDP មានក្តីរំភើបរីករាយ ដែលអាចផ្តល់បទពិសោធថ្មីនេះ ដល់សាធារណជននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានបំណង ប្រលងតេស្ត IELTS សម្រាប់ការសិក្សា ការងារ និងចំណាកស្រុក។ នៅប្រទេសកម្ពុជា សិស្ស និស្សិត និងអាណាព្យាបាល អាចស្វែងរកការិយាល័យផ្តល់ ព័ត៌មានទៅសិក្សានៅបរទេស របស់ស្ថាប័ន IDP នៅគ្រប់សាខា នៃមជ្ឈមណ្ឌលអូស្ត្រាលីសំរាប់ការបណ្តុះបណ្តាល ដែលហៅកាត់ថា ACE នៅទីក្រុងភ្នំពេញ និងខេត្តសៀមរាប ដើម្បីទទួលបានការប្រឹក្សាដោយឥតគិតថ្លៃ។ លេខទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនង៖ 023 222 325 គេហទំព័រហ្វេសបុក៖ https://www.facebook.com/cambodia.idp/ វេបសាយ៖ https://www.idp.com/cambodia/៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រៀបចំឡើងដោយស្ថាប័នអប់រំ IDP កម្ពុជា កម្មវិធីពិរព័ណ៍អាហារូបករណ៍ និងការសិក្សានៅអូស្ត្រាលី បាននាំស្ថាប័នអប់រំប្រមាណ៤៤ មកពីប្រទេសអូស្ត្រាលី មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា។ កម្មវិធីបានប្រព្រឹត្តឡើង នៅថ្ងៃទី ១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ នៅសណ្ឋាគារសូហ្វីតែលភ្នំពេញ ដើម្បីផ្តល់ការប្រឹក្សាផ្ទាល់ និងបង្ហាញជម្រើសសិក្សានានា នៅប្រទេសអូស្ត្រាលី ទៅកាន់ សិស្ស និស្សិតកម្ពុជា ក៏ដូចជាមាតាបិតារបស់ពួកគេផងដែរ។
នៅក្នុងទឹកដោះគោមានផ្ទុកប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់ ដោយជំនួយដល់សុខភាពរបស់អ្នកណាស់។ ដូចនេះ បើអ្នកញ៉ាំទឹកដោះគោមិនតិចជាង៣០០មីលីលីត្រជារៀងរាល់ថ្ងៃ នឹងធ្វើឲ្យអ្នកមានកម្លាំង និងស្មារតីខ្ពស់ក្នុងការរៀន និងបំពេញការងារគ្រប់យ៉ាង។ នៅក្នុងទឹកដោះគោក៏មានផ្ទុកកាល់ស្យូមច្រើនដែលមនុស្សគ្រប់វ័យត្រូវការផងដែរ។ ដូចនេះ ប្រសិនជាអ្នកមិនចង់ឲ្យឆ្អឹងឆាប់ពុក និងលូតលាស់បានល្អ អ្នកគួរតែញ៉ាំទឹកដោះគោនេះដើម្បីប៉ូវកាល់ស្យូមបានគ្រប់គ្រាន់។ នៅក្នុងទឹកដោះគោក៏មានផ្ទុកសារធាតុដែលអាចជួយឲ្យអ្នកគេងលក់ស្ងប់ផងដែរ។ ដូចនេះ ចំពោះបុគ្គលដែលពិបាកគេងលក់ អាចសាកល្បងញ៉ាំទឹកដោះគោចំនួនមួយកែវមុនចូលគេងបាន នោះវានឹងធ្វើឲ្យអ្នកគេងលក់បានយ៉ាងលឿនតែម្តង៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ខាងក្រោមនេះ យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីអត្ថប្រយោជន៍នៃទឹកដោះគោចំពោះសុខភាពរបស់អ្នក។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
គណៈកម្មាធិការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយខេត្តសៀមរាប បានចុះពិនិត្យមើលស្ថានភាពជំនន់ទឹកភ្លៀងតាមតំបន់មួយចំនួន ខណៈទឹកភ្លៀងបានបង្អុរធ្លាក់ប៉ុន្មានថ្ងៃជាប់ៗគ្នា។ តាមការចុះផ្សាយរបស់រដ្ឋបាលខេត្ត សៀមរាប ក្រុមមន្រ្តីបានចុះមើលស្ថានភាពទឹកនៅស្រុកក្រឡាញ់ អង្គរជុំ និងស្រុកវ៉ារិន ដែលជាភូមិសាស្រ្ត មានជំនន់ទឹកភ្លៀងខ្លាំងជាងគេនាពេលកន្លងមក។ រដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាបបានបញ្ជាក់ថា គិតពីថ្ងៃទី២២ កក្កដា ដល់ថ្ងៃទី៣ សីហា ជំនន់ទឹកភ្លៀងបានប៉ះពាល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងស្រុកចំនួន៥ រួមមាន ស្រុកសូទ្រនិគម បន្ទាយស្រី វ៉ារិន អង្គរជុំ និងក្រឡាញ់ ដែលសរុបមានចំនួន ១,៣២៧គ្រួសារ។ ក្នុងនោះប៉ះពាល់ស្រូវសរុប ១,៣០៥ហិកតា ស្មើនឹង ១,២៨៥គ្រួសារ លិចបរិវេណផ្ទះកម្រិតស្រាល ៤២ខ្នង ស្មើនឹង ៤២គ្រួសារ លិចបរិវេណសាលារៀន ២កន្លែង លិចផ្លូវប្រវែង ៣,១០៨ម៉ែត្រ និងខូចខាតប្រវែង ៩៧៨ម៉ែត្រ លិចស្ពាន ៨កន្លែង និងខូចប្រវែង ៣៨ម៉ែត្រ លិចខ្នងទំនប់ប្រវែង ១៥ម៉ែត្រ និងខូចប្រវែង ១៥ម៉ែត្រផងដែរ៕	សៀមរាប៖ ជំនន់ទឹកភ្លៀងបាននិងកំពុងបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជន ពិសេសស្រែចម្ការ ដែលត្រូវជន់លិច។ តំបន់ខ្លះនៅខេត្តសៀមរាបក៏បានជន់លិចដែរ តែមិនទាន់ដល់កម្រិតធ្ងន់ធ្ងរនៅឡើយ។
ក្រុមប្រឹក្សាអូឡាំពិកអាស៊ី (OCA) នៅថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា និយាយថា ខ្លួនបានទទួលពាក្យបណ្ដឹងរបស់កូរ៉េខាងត្បូងជុំវិញការប៉ះពារគ្នារវាងអត្តពលិកហែលទឹកខ្លួន Kim Hye-jin ជាមួយអត្តពលិកចិនក្នុងពេលហ្វឹកហាត់នៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា។ គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិក និងកីឡាកូរ៉េខាងត្បូងបញ្ជាក់ថា កីឡាការិនី Kim បានធាក់កីឡាការិនីចិនដោយចៃដន្យអំឡុងពេលហ្វឹកហាត់នៅមជ្ឈមណ្ឌលហែលទឹក Gelora Bung Karno Aquatic Center ក្នុងរដ្ឋធានីហ្សាការតា។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកកូរ៉េខាងត្បូងបន្តថា កីឡាការិនីរបស់ខ្លួនបានសុំទោសភ្លាមដែរ តែអត្តពលិកចិនមិនយល់ រួចក៏ទាត់សងវិញតែម្ដង។ ឃើញហេតុការណ៍មិនស្រួល គ្រូបង្វឹកមកពីប្រទេសទាំងពីរក៏ចូលអន្តរាគមន៍ និងបំបែកអត្តពលិកទាំងពីរចេញពីគ្នាទៅ។ យោងតាមរបាយការណ៍ដំបូង កីឡាការិនីចិនមានឈ្មោះថា Duo Shen ម្ចាស់មេដាយមាសបួនកាលពីកីឡាអាស៊ីឆ្នាំ២០១៤ នៅកូរ៉េខាងត្បូង។ ក្រោយហេតុការណ៍ខាងលើ មន្ត្រីចិនក៏បានសុំទោសនៅកន្លែងកើតហេតុដែរ ហើយបន្តសុំទោសដល់ភូមិកីឡាដែលជាកន្លែងអត្តពលិកស្នាក់នៅផង ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងត្បូងនៅតែដាក់ពាក្យតវ៉ាដដែល។ នាយកផ្នែកអន្តរជាតិរបស់ OCA លោក Vinod Tiwari មិនបាននិយាយអ្វីទេលើករណីនេះ ប៉ុន្តែអ្នកនាំពាក្យអះអាងថា OCA បានទទួលពាក្យប្ដឹងរបស់កូរ៉េខាងត្បូងហើយ។ នាយបេសកកម្មកូរ៉េខាងត្បូងប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអាស៊ីលើកទី១៨ លោក Kim Seong-jo បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានមួយថ្ងៃក្រោយកើតរឿងរ៉ាវប៉ះទង្គិចខាងលើ ថា សកម្មភាពប្រទុស្តរាយមិនគួរកើតមានក្នុងកីឡាឡើយ។ លោកបន្ថែមថា ទោះបីជាទទួលបានការសុំទោសពីអត្តពលិកចិនក្ដី ហេតុការណ៍គួរត្រូវបានស៊ើបអង្កេត ហើយចំណាត់ការសមស្រប ត្រូវដាក់ចេញផង៕	កូរ៉េខាងត្បូង បានដាក់បណ្ដឹងតវ៉ាមួយទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាអូឡាំពិក (OCA) ប្រឆាំងអត្តពលិកចិនដែលបានធាក់អត្តពលិករបស់ខ្លួនពេលហ្វឹកហាត់កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា អំឡុងពេលព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអាស៊ីនៅឥណ្ឌូណេស៊ី។ ហេតុការណ៍នេះបានកើតឡើងនៅមជ្ឈមណ្ឌលហែលទឹក Gelora Bung Karno Aquatic Center ។
«ខ្ញុំបានរស់នៅជាមួយភាពកុហក។ ពេលនេះ ខ្ញុំកំពុងមានពេលវេលាដ៏អស្ចារ្យមួយ។ ខ្ញុំទទួលបានរសជាតិថ្មីនៃជីវិត»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក Peter ដែលក្លាយជាអ្នកស្រី Patricia Davies ក្នុងអាយុ៩០ឆ្នាំ ក្នុងបទសម្ភាសមួយជាមួយ Daily Mirror។ Patricia គឺជាអតីតអ្នកថតរូបអាជីពម្នាក់នៅតំបន់ Leicestershire ក្រុង Leicester ចក្រភពអង់គ្លេស។ គាត់បានលើកឡើងថា គាត់ធំរូបរាងដូចជាមនុស្សស្រី ប៉ុន្តែគាត់មិនហ៊ានបង្ហាញឲ្យគេដឹងនោះទេ ដោយសារតែសម័យកាលរបស់គាត់ មនុស្សប្តូរភេទ មិនមានការទទួលស្គាល់ពីសង្គមទូលំទូលាយឡើយ។ Patricia ដែលមានឈ្មោះដើមថា Peter ធ្លាប់ធ្វើជាទាហានអង់គ្លេសចន្លោះពីឆ្នាំ១៩៤៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៤៨ ។ កាតាព្វកិច្ចយោធានេះហើយ ដែលធ្វើឲ្យគាត់រឹតតែមិនហ៊ានបង្ហាញភាពដើមរបស់ខ្លួន។ គាត់បានបញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំដឹងថា ខ្លួនឯងជាមនុស្សស្រីតាំងពីអាយុ៣ឆ្នាំ។ នៅពេលនោះ ខ្ញុំស្គាល់ក្មេងស្រីម្នាក់ឈ្មោះ Patricia ទើបខ្ញុំចាំឈ្មោះនេះទុកដាក់ឲ្យខ្លួនឯង»។ Patricia បានអះអាងថា គាត់បានរៀបការក្នុងអាយុ២១ឆ្នាំ។ គាត់បានរស់នៅជាមួយភរិយាជាង៤០ឆ្នាំ មុនពេលដែលភរិយាទទួលមរណភាព។ គាត់អះអាងថា៖ «នៅពេលដែលខ្ញុំមានអាយុ៦០ឆ្នាំ ខ្ញុំបានសម្រេចចិត្តប្រាប់រឿងរ៉ាវទាំងអស់ដល់ភរិយា។ គាត់ជាមនុស្សល្អណាស់ គាត់បានជួយខ្ញុំគ្រប់បែបយ៉ាង ដូចជាទិញគ្រឿងអលង្កាឲ្យពាក់ជាដើម។ យើងបានសម្រេចលាក់ការសម្ងាត់នេះ»។ Patricia បានសម្រេចបានបង្ហាញភាពពិតរបស់ខ្លួន បន្ទាប់ពីបានមើលរឿងមួយដែលមានចំណងជើងថា «Boy Meets Girl» ដែលបង្ហាញពីប្រវត្តិស្ត្រីប្តូរភេទម្នាក់នៅក្រុង Kentucky សហរដ្ឋអាមេរិក។ ទោះឈានដល់វ័យ៩០ឆ្នាំក៏ដោយ Patricia មានអារម្មណ៍ គាត់ហាក់ទទួលបាននូវលើកទឹកចិត្តពីសហគមន៍។ «ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថា បានដកអង្រែកដ៏ធ្ងន់ពីស្មារ បន្ទាប់ពីរស់នៅជាមួយនឹងការកុហកពេញមួយជីវិត។ ខ្ញុំចូលរួមការងារសង្គមជាមួយ Womens Institute។ ខ្ញុំមានពេលវេលាដ៏អស្ចារ្យបំផុត»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ Patricia៕	Patricia Davies ដែលមានឈ្មោះដើមថា Peter បានចំណាយពេលមួយជីវិតរបស់ខ្លួនធ្វើមនុស្សប្រុស បើទោះបីដឹងថា ខ្លួនមានទំនោរទៅជាមនុស្សស្រីតាំងពីអាយុ៣ឆ្នាំក៏ដោយ។ ឈានដល់វ័យ៩០ឆ្នាំទៅហើយ ទើបគាត់សម្រេចប្តូរភេទដើម្បីបង្ហាញពីធម្មជាតិរបស់ខ្លួន។
រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង Suh Wook រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាម៉េរិក ឡយ អូស្ទីន និងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិជប៉ុន Nobuo Kishi បានជជែកតាមទូរស័ព្ទនៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ដោយមានបញ្ហាកូរ៉េខាងជើងជារបៀបវារៈសំខាន់។ ជំនួបនេះបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីកូរ៉េខាងជើង បានចាប់ផ្ដើមបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលយ៉ាងញឹកញាប់បំផុតមិនធ្លាប់មានពីមុនមកក្នុងខែមករាកន្លងទៅ។ «រដ្ឋមន្ត្រីទាំងបីបានឯកភាពនឹងសហការគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធក្នុងការប្រឈមមុខនឹងការគំរាមដោយមីស៊ីលកូរ៉េខាងជើង ហើយពួកគេនឹងបន្តការខិតខំដើម្បីសម្រេច បានគោលដៅនៃការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ»។នេះបើតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូងចេញកិច្ចប្រជុំខាងលើ។ ក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង ក៏បញ្ជាក់ថា អំឡុងជំនួបនោះ លោក Suh បានហៅការតេស្តមីស៊ីលថ្មីៗនេះរបស់កូរ៉េខាងជើងជាការគំរាមយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងដោយផ្ទាល់លើកូរ៉េខាងត្បូង ហើយបំពានដំណោះស្រាយរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ។ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូងរូបនេះក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ទីក្រុងសេអ៊ូលនឹងពង្រឹងទាំងកម្លាំងការពារដោយខ្លួនឯង ព្រមទាំងកម្លាំងការពាររួមគ្នាជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តអាម៉េរិកក្នុងការទប់ទល់នឹងការគំរាមពីទីក្រុងព្យុងយ៉ាង។ ចំណែកអ្នកនាំពាក្យមន្ទីរបញ្ចកោណ លោក John F. Kirby បានលើកឡើងថា លោក អូស្ទីន បានសន្យាជាថ្មីពីការបេជ្ញាចិត្តរបស់អាម៉េរិកក្នុងការការពារកូរ៉េខាងត្បួង និងជប៉ុនដែលមិនប្រែប្រួលនោះឡើយ។ ក្រៅពីនេះ ភាគីទាំងបីក៏បានសន្យាជួបមុខពិភាក្សាគ្នាដោយផ្ទាល់នាពេលខាងមុខផងដែរ។ ប៉ុន្តែកាលបរិច្ឆេទច្បាស់លាស់ មិនទាន់ត្រូវបានកំណត់នៅឡើយ។ កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិត្រីភាគីដោយផ្ទាល់រវាងប្រទេសទាំងបី ធ្វើឡើងតាំងពីឆ្នាំ២០១៩។ ប៉ុន្តែប្រមុខការទូតប្រទេសទាំងបីគ្រោងជួបគ្នានៅថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈខាង មុខនេះនៅកោះហាវ៉ៃដើម្បីពិភាក្សាជុំវិញរឿងកូរ៉េខាងជើងនេះ៕	រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង អាម៉េរិក និងជប៉ុន នៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ បានព្រមព្រៀងគ្នាពង្រឹងកិច្ចសហការជិតស្និទ្ធក្នុងការប្រឆាំងនឹងការគំរាមពីសំណាក់មីស៊ីលនិង អាវុធនុយក្លែអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ នាជំនួបតាមទូរស័ព្ទ ប្រមុខការពារជាតិទាំង៣ ក៏ឯកភាពគ្នាបន្តជំរុញការលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរនៅឧបទ្វីបកូរ៉េផងដែរ។
សហការជាដៃគូជាមួយក្រុមការងារ EDM Cambodia, ការប្រគុំតន្រ្ដី Raveground មិនមែនជារឿងចម្លែកសម្រាប់អ្នកគាំទ្រក្នុងប្រទេសកម្ពុជានោះទេ។ ព្រឹត្តិការណ៍តន្ត្រីដ៏ធំបែបនេះបានក្លាយជាកម្មវិធីប្រចាំ ដែលអ្នកគាំទ្រទន្ទឹងរង់ចាំជារៀងរាល់ឆ្នាំ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៥ មក។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ស្រាបៀរ Heineken® និងក្រុមការងារ EDM Cambodia បន្តផ្តល់នូវបទពិសោធន៍ថ្មីៗដោយតែងនាំមកនូវភាពរំភើបរីករាយដល់អ្នកគាំទ្ររបស់ខ្លួន។ ឈុតឆាកដ៏ពិសេសដែលកំពុងពេញនិយមនៅលើពិពភលោក នឹងពាំនាំអារម្មណ៍អ្នកគាំទ្រទៅកាន់ពិភពផ្សេងមួយទៀត និងគេចចេញពីការពិត ដែលយើងកំពុងស្ថិតនៅក្នុងរយៈពេលពីរបីម៉ោង នៃការរំភើបចិត្តយ៉ាងអស្ចារ្យ។ សម្រាប់អ្នកចូលចិត្តតន្ត្រីអេឡិចត្រូនិច ដែលនឹករលឹកការរាំពេលរាត្រីជាមួយមួយមិត្តភ័ក្តិ និងបង្កើតអនុស្សាវរីយ៍ថ្មីៗជាមួយស្រាបៀរ Heineken® ត្រជាក់នៅក្នុងដៃ ការប្រគុំតន្រី្ត Raveground គឺជាព្រឹត្តិការណ៍មួយដែលមិនគួររំលងឡើយ។ ព្រឹត្តិការណ៍ដែលរំពឹងមានអ្នកចូលរួមដល់ទៅ ៤០០០នាក់ នៅក្នុងឆ្នាំនេះគឺការប្រគុំតន្ដ្រី EDM រួមជាមួយក្រុម LNY TNZ ។ ដោយមានដើមកំណើតមកពីប្រទេសហូឡង់, ក្រុម LNY TNZ បានសាងកេរ្ដិ៍ឈ្មោះនៅក្នុងឆាកតន្ត្រីរបស់ប្រទេសហូឡង់ជាមួយនឹងបទភ្លេងបែប underground remixes និង បទចម្រៀងនិពន្ធដោយពួកគាត់ផ្ទាល់ ដែលលាយបញ្ចូលគ្នានូវតន្ត្រីចម្រុះជាច្រើន ក្រោមការសហការជាមួយក្រុមសិល្បករអន្តរជាតិកំពូលៗ។ ក្រុម LNY TNZ ធ្លាប់បានសម្តែងនៅមហោស្រពតន្ត្រីដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោកមួយចំនួនដូចជា Tomorrowland, EDC Vegas និង Defqon ព្រមទាំងព្រឹត្ដិការណ៍ធំៗផ្សេងទៀត។ ការប្រគុំតន្ដ្រី Raveground ក៏នឹងនាំមកនូវវត្តមានរបស់កញ្ញា Mariana Bo ដែលធ្វើដំណើរពីប្រទេសម៉ិកស៊ិក មកកាន់ក្រុងភ្នំពេញផងដែរ។ ជាតារាដែលកំពុងរះក្នុងឧស្សាហកម្មនេះ សំឡេងដ៏ក្រអូនរបស់កញ្ញា បានអង្រួនអារម្មណ៍ទស្សនិកជនតាមរយៈសំឡេងវីយូឡុងអមជាមួយនឹងចង្វាក់អេឡិចត្រូនិចដ៏កក្រើក ដែលនឹងពាំនាំមកនូវការលាយបញ្ចូលគ្នានូវតន្រ្ដីបែបអេឡិចត្រូនិច និងការរញ្ជួយឆាកនៅក្នុងព្រឹត្ដិការណ៍នេះ។ នៅក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី ៤០ ក្នុងតារាង Top ១០០ របស់ DJ Mag, កញ្ញា Marina បានពង្រឹងខ្លួនឱ្យក្លាយជាជាឌីជេដែលពិភពលោកត្រូវការជាងគេ។ ក្រុម LNY TNZ និង កញ្ញា Mariana Bo នឹងទទួលបានការចូលរួមសហការរួមគ្នាដោយ Make You Freak គឺជា duo DJ មកពីប្រទេសថៃ និងឌីជេរបស់កម្ពុជាគឺ DJ Maily, Chill Bill & DJ Duo VxY ដើម្បីបង្កើតនូវបទពិសោធន៍ដ៏រំភើបអស្ចារ្យបន្ថែមទៀត សម្រាប់កម្មវិធីតន្ត្រីរយៈពេល ៧ម៉ោង។ លោក Loic de Laubriere នាយកផ្នែកទីផ្សារនៃក្រុមហ៊ុនហ៊ិននីគែន ខេមបូឌា មានប្រសាសន៍ថា៖ ស្រាបៀរ Heineken® គឺចង់នាំមនុស្សគ្រប់រូបមកចូលរួមជាមួយគ្នា និងបង្កើតអនុស្សាវរីយ៍សង្គមដែលមិនអាចបំភ្លេចបាន។ យើងមានក្តីរំភើបក្នុងការនាំយកនូវព្រឹត្តិការណ៍ប្រគុំតន្ត្រីលំដាប់ពិភពលោកត្រឡប់មកវិញ ដែលឆ្លើយតបទៅនឹងការចង់បានរបស់យើងបានយ៉ាងពិតប្រាកដ។ យើងនឹងរង់ចាំទទួលអ្នកគាំទ្រទាំងអស់ មករាំកម្សាន្ដនាពេលរាត្រី ដ៏រីករាយជាមួយស្រាបៀរ Heineken®។ អ្នករៀបចំការប្រគុំតន្ដ្រី Raveground និងជាសហស្ថាបនិក EDM Cambodia លោក គីម សុភក្របុត្រ បានលើកឡើងថា៖ សហការរួមគ្នាជាមួយស្រាបៀរ Heineken® យើងមានគោលបំណងបន្តលើកស្ទួយ និងវិវឌ្ឍឆាកតន្ត្រីរាំបែបអេឡិចត្រូនិកនៅកម្ពុជា។ យើងរង់ចាំលើកកម្ពស់បទពិសោធន៍ទាំងនេះ ឱ្យក្លាយជាអ្នកឈានមុខគេនៃព្រឹត្តិការណ៍តន្ត្រីដ៏អស្ចារ្យនេះ។ ដើម្បីចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ដែលគួរឱ្យចងចាំបំផុតនៃឆ្នាំ ២០២២ នេះ សូមកក់សំបុត្ររបស់អ្នកនៅថ្ងៃនេះនៅលើកម្មវិធីទូរស័ព្ទ LIVE. by Wonderpass ឥឡូវនេះ។ តំណសម្រាប់ទាញយកយកម្មវិធីទូរស័ព្ទ LIVE. by Wonderpass ៖ https://wonderpass.asia/download v ព័ត៌មានអំពីព្រឹត្តិការណ៍ និងសំបុត្រ៖ ស្រាបៀរ Heineken® នាំមកជូននូវការប្រគុំតន្រ្ដី Raveground ឆ្នាំ២០២២ ប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី ២៥ ខែមិថុនា ខាងមុខនេះ ចាប់ពីម៉ោង ៤ រសៀល ដល់ម៉ោង ១១ យប់ នៅអគារ OCIC (F&G) ជ្រោយចង្វារ។ សំបុត្រទូទៅអាចទិញបានក្នុងតម្លៃ ២០ដុល្លារ និងមានលក់នៅមាត់ទ្វារចូលនៃព្រឹក្ដិការណ៍ ក្នុងតម្លៃ ៣០ដុល្លារ។ អ្នកអាចរកទិញសំបុត្របាននៅលើកម្មវិធីទូរស័ព្ទ LIVE. by Wonderpass ទាំងប្រព័ន្ធ Android និង Apple app stores។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះគឺសម្រាប់អ្នកចូលរួមដែលមានអាយុចាប់ពី ១៨ ឆ្នាំឡើងទៅ ហើយត្រូវតែចាក់វ៉ាក់សាំងគ្រប់ដូស។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមអំពីព្រឹត្តិការណ៍ និងការកក់សំបុត្រ សូមចូលទៅកាន់៖ www.edmcambodia.com ។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមតាមដានបណ្ដាញសង្គមរបស់ស្រាបៀរ Heineken® ដូចខាងក្រោម៖ Facebook: https://www.facebook.com/heineken Instagram: https://www.instagram.com/heineken_kh/ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ, ថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ - ក្រោយអវត្តមានអស់រយៈពេលពីរឆ្នាំកន្លង ការប្រគុំតន្រ្ដី Raveground នឹងវិលត្រឡប់មកវិញជាមួយនឹងស្រាបៀរ Heineken® ដោយផ្ដល់នូវបទពិសោធន៍លើសពីការរំពឹងទុក។ នាថ្ងៃទី ២៥ ខែមិថុនាខាងមុខនេះ ការប្រគុំតន្រ្ដី Raveground នឹងបង្ហាញខ្លួនតាមឈុតឆាកដ៏ពិសេសដែលកំពុងពេញនិយមនៅលើពិភពលោក និងតាមរយៈការរចនាឆាកដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់ទទួលសិល្បៈករក្រុម LNY TNZ និងមានការចូលរួមជាពិសេសដោយ DJ Mariana Bo ព្រមទាំងឌីជេ ល្បីៗក្នុងស្រុក និងក្នុងតំបន់ផងដែរ។
ទីភ្នាក់ងារដឹកជញ្ជូនផ្លូវអាកាសសហព័ន្ធរុស្ស៊ីបានប្រកាសបិទអាកាសយានដ្ឋាន Makhachkala ជាបណ្តោះអាសន្នរហូតដល់ថ្ងៃទី៦ ខែវិច្ឆិកា។ ការសម្រេចចិត្តនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រុមបាតុកររាប់រយនាក់ បានលុកលុយតំបន់ផ្លូវចំណតយន្តហោះ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការពង្រីកប្រតិបត្តិការយោធារបស់អ៊ីស្រាអែល នៅតំបន់កាហ្សា។ យោងតាមក្រុមហ៊ុន Pobeda Airlines ជើងហោះហើរ DP-199 ពីទីក្រុងមូស្គូទៅ Makhachkala ត្រូវបានប្តូរទិសទៅ Vladikavkaz ។ ទន្ទឹមនេះ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Red Wings ក៏បានប្តូរទិសដៅជើងហោះហើររបស់ខ្លួនពី Nizhnevartovsk ទៅ Mineralnye Vody ខណៈជើងហោះហើរពី Makhachkala ទៅ Moscow និង Surgut ក៏ត្រូវបានពន្យារពេលផងដែរ។ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា មនុស្សរាប់រយនាក់ បានប្រមូលផ្តុំគ្នា នៅអាកាសយានដ្ឋាន Makhachkala ដើម្បីតវ៉ាប្រឆាំងនឹងជម្លោះរបស់ក្រុមហាម៉ាស-អ៊ីស្រាអែល។ ក្រុមបាតុករទាំងនោះ បានសម្រុកចូលខាងក្នុងព្រលាន និងតំបន់ផ្លូវរត់របស់យន្តហោះ បន្ទាប់ពីជើងហោះហើរ ដែលបានគ្រោងទុកពីទីក្រុង Tel Aviv របស់អ៊ីស្រាអែល បានចុះចត។ ក្រោយពេលកើតហេតុ កម្លាំងសមត្ថកិច្ចបានចល័តទៅកន្លែងកើតហេតុ ដើម្បីបំបែកហ្វូងមនុស្ស ។ អាជ្ញាធរតំបន់ Dagesta កំពុងគ្រប់គ្រងស្ថានភាពគ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់នៅអាកាសយានដ្ឋាន Makhachkala ។ យោងតាមមន្ត្រីសុខាភិបាលក្នុងតំបន់ មនុស្សជាង២០នាក់ រួមទាំងប៉ូលិស និងជនស៊ីវិលបានរងរបួសក្នុងហេតុការណ៍ខាងលើ។ មនុស្ស១០ នាក់ក្នុងចំណោមក្រុមបាតុករ ត្រូវបានគេបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យ ដោយក្នុងនោះ ២ នាក់ ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរ។ ស្នងការសិទ្ធិមនុស្សរុស្ស៊ីលោកស្រី Tatyana Moskalkova បាននិយាយថា ឧបទ្ទវហេតុនៅអាកាសយានដ្ឋាន Makhachkala មានគោលបំណងញុះញង់ឱ្យមានការស្អប់ខ្ពើមជនជាតិភាគតិច ហើយបានអំពាវនាវឱ្យប្រជាជនគោរពតាមច្បាប់ ក្នុងតំបន់យ៉ាងតឹងរ៉ឹង។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែលលោក ប៊ែនចាមីន ណេតានយ៉ាហ៊ូ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ភ្លាមៗដោយបញ្ជាក់ថា ទីក្រុង Tel Aviv សង្ឃឹមថា ទីភ្នាក់ងារអនុវត្តច្បាប់របស់រុស្ស៊ី នឹងការពារសុវត្ថិភាពរបស់ពលរដ្ឋអ៊ីស្រាអែលទាំងអស់ នៅគ្រប់ទីកន្លែង ក៏ដូចជាទប់ស្កាត់រាល់អំពើហិង្សាលើជនជាតិអ៊ីស្រាអែល៕	រុស្ស៊ី បានសម្រេចចិត្តបិទអាកាសយានដ្ឋាន Makhachkala បន្ទាប់ពីក្រុមបាតុកររាប់រយនាក់ បានលុកលុយចូលព្រលានយន្តហោះ ដែលដឹកអ្នកដំណើរពីទីក្រុង Tel Aviv ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការពង្រីកប្រតិបត្តិការយោធារបស់អ៊ីស្រាអែល នៅតំបន់កាហ្សា។
លោក លាង ហួង (ហេនរី) អគ្គនាយក ក្រុមហ៊ុន ជីប ម៉ុង លែន បានឱ្យដឹងថា «វីឡា ឃីង ម៉េនន័រ» ជាប្រភេទវិចិត្រកម្មដ៏ប្រណីតចុងក្រោយ និងធំជាងគេ បែបភូមិគ្រឹះដ៏ស្តុកស្តម្ភ ក្រុមហ៊ុន ជីប ម៉ុង លែន សាងសង់ឡើង ដោយបង្កប់នូវអត្ថន័យនៃមោទកភាព ភាពថ្លៃថ្នូរ និងសុខដុមរមនា។ រាល់ផ្នែកស្ថាបត្យកម្ម ត្រូវបានរចនាឡើងយ៉ាងផ្ចិតផ្ចង់ មានកម្ពស់ ៣ ជាន់ និងមានបំពាក់ដោយជណ្តើរក្បាច់ទំនើប ផ្ដល់ជូនប្រណីតភាពស្រស់ស្អាតគ្រប់សម័យកាល និងភាពគង់វង្សយូរអង្វែង បំពេញឲ្យការរស់នៅពោរពេញដោយភាពស្ញប់ស្ញែង ដែលជាកេរដំណែលតជំនាន់ គ្រប់គ្នាប្រាថ្នាចង់បាន។ លោក បន្ថែមថា «វីឡា ឃីង ម៉េនន័រ» គឺជាវីឡាទោលដែលមានចំនួនកំណត់ និងមាននៅគម្រោង ២ធំៗ គឺ គម្រោងហ្គ្រេនភ្នំពេញស៊ីធី និងគម្រោងលែនម៉ាក 60M ដែលសុទ្ធតែជាគម្រោងធំលំដាប់ប្រណីតៗ របស់ ជីប ម៉ុង លែន ដែលផ្ដល់នូវបទពិសោធន៍រស់នៅដ៏ល្អឥតខ្ចោះ ជាមួយនឹងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដ៏សម្បូរបែប បរិយាកាសស្រស់បំព្រងផ្តល់ផាសុកភាព និងផ្ដល់ភាពងាយស្រួលដល់អ្នករស់នៅ។ គួរបញ្ជាក់ថា «វីឡា ឃីង ម៉េនន័រ» មានបន្ទប់គេងចំនួន ៨ និងបន្ទប់ពហុមុខងារពិសេសៗ ដូចជា បន្ទប់កម្សាន្ត និងភាពយន្ត បន្ទប់បណ្ណាល័យ បន្ទប់ហាត់ប្រាណ បន្ទប់ធុរកិច្ច បន្ទប់សក្ការ និងបន្ទប់ពិសាតែ ដែលផ្តល់បរិយាកាសថ្មី។ មោទកភាពរាល់ពេលបោះជំហានចូលទៅក្នុងទីដ៏វិសេសវិសាល ដែលនឹងទទួលស្វាគមន៍ដោយ សាលទទួលភ្ញៀវ មានតុបាយធំវែង ស័ក្តិសមគ្រប់ពិធីការ និងធុរកិច្ចសំខាន់ៗ ។ ភាពស្រស់ស្រាយ នៃខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធ ដែលបានពីធម្មជាតិបៃតងនៃបន្ទប់ពិសាតែ រឹតតែបង្កើននូវភាពស្និទ្ធស្នាល និងការចងចាំល្អៗដល់គ្រប់សមាជិកគ្រួសារ។ ទំនើបភាពនៃគ្រប់បន្ទប់ និងគ្រឿងលម្អក្នុងផ្ទះទាំងអស់សុទ្ធតែឆ្លុះបញ្ចាំងពី ភាពថ្លៃថ្នូរ និងសម្បូរបែប ដល់ម្ចាស់ផ្ទះ។ វីឡានេះ មានបន្ទប់គេងមេគ្រួសារ ដែលផ្ដល់នូវបទពិសោធរស់នៅ ដែលគ្រប់គ្នាស្ញប់ស្ញែងប្រាថ្នាចង់បាន អមទៅដោយបន្ទប់សម្លៀកបំពាក់ស៊ីវិល័យធំទូលាយ បន្ទប់ទឹកលំដាប់ផ្កាយ ៥ និងការិយាល័យឯកជនដ៏ស្ងប់សុខ រចនាឡើងដើម្បីឯកជនភាព និងផ្ដល់មកនូវភាពសុខដុមរមនាក្នុងការរស់នៅ។ រឹតតែពិសេសជាមួយការផ្តល់ជូនដ៏អស្ចារ្យ ក្លាយជាម្ចាស់ផ្ទះវីឡាទោលលំដាប់អភិជនមួយនេះ ជាមួយដែលការផ្តល់ជូនមិនធ្លាប់មាន ពីធនាគា ជីប ម៉ុង ប៊ែង ដោយដាក់ប្រាក់បញ្ញើ និងទទួលបានការអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់រហូតដល់ 7.5% សម្រាប់អតិថិជនដែលបានចូលរួម ពិធីបើកលក់ជាផ្លូវការ វីឡា«ឃីង ម៉េនន័រ»។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមតាមដានទំព័រហ្វេសប៊ុក www.facebook.com/chipmongland ឬ ទាក់ទងផ្នែកលក់ តាមរយៈ ទូរស័ព្ទ៖ 061 997 8888 តេឡេក្រាម t.me/chipmongland	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមហ៊ុន ជីប ម៉ុង លែន បានរៀបចំសន្និសីទសារព័ត៌មាន នៅសណ្ឋាគារ ហៃយ៉ាត់ រីជិនស៊ី ភ្នំពេញ ដោយបានប្រកាសបើកលក់ជាផ្លូវការវីឡាដ៏ប្រណីតចុងក្រោយគេបង្អស់គឺ «វីឡា ឃីង ម៉េនន័រ» ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី ២៥ ខែវិច្ឆិកា ខាងមុខនេះ។
បង្កើតឡើងដោយព្រះរាជក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ គណៈកម្មាធិការដឹកនាំការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ (គ.ក.ប.យ.) មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការដឹកនាំ គាំទ្រ សម្របសម្រួល និងជំរុញការអនុវត្តការងារកែទម្រង់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌នៅកម្ពុជា។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក កើត រិទ្ធ និងលោក ជីវ កេង គណៈកម្មាធិការនេះ លោកស្រី ជា លាង អគ្គព្រះរាជអាជ្ញាតុលាការកំពូលជាអនុប្រធានទី១, លោក ជិន ម៉ាលីន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងយុត្តិធម៌ ជាអនុប្រធានប្រចាំការ, លោក ឃាង សេង អនុប្រធានអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ និងលោក តាំង ស៊ុនឡាយ អនុប្រធានតុលាការកំពូល ជាអនុប្រធាន។ សមាជិក មានរដ្ឋលេខាធិការពីបណ្តាក្រសួង រួមមាន លោក ប៊ុន ហុន (ក្រសួងមហាផ្ទៃ), លោក ហ៊ែល ចំរើន (ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច), លោក ស៊ា ម៉ៅ (ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី), លោក ស សាម៉ីឌី (ក្រសួងមុខងារសាធារណៈ), លោក គង់ ផល្លៈ (ក្រសួងប្រៃសណីយ៍), លោក បួន សារៈមុនី (ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម), លោកស្រី សុវណ្ណ វណ្ណារតន៍ (ក្រសួងការងារ), លោក រស់ ថាន់សន (ក្រសួងព័ត៌មាន), លោក សួន វិសាល, លោក តាន់ហ៊ាង ដាវ័ណ្ឌ (ក្រសួងយុត្តិធម៌)។ សមាសភាពសមាជិកផ្សេងទៀត រួមមាន លោក សេង ស៊ីវុត្ថា ប្រធានសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ, លោក អ៊ុក សាវុធ អគ្គព្រះរាជអាជ្ញាអមសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ, លោក ឈន ព្រលឹង ប្រធានបណ្ឌិត្យសភាភូមិន្ទយុត្តិធម៌កម្ពុជា, លោក សំ ប្រជាមានិត អគ្គលេខាធិការនៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋានឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាអង្គចៅក្រម, លោក លី ច័ន្ទតុលា ប្រធានគណៈមេធាវីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, លោក សៀ តុង អគ្គាធិការនៃអគ្គារធិការដ្ឋានកិច្ចការតុលាការនៃក្រសួងយុត្តិធម៌, លោក ងួន ណារ៉ា ប្រធានសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ, លោក ច្រឹង ខ្មៅ ព្រះរាជអាជ្ញាអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ។ អគ្គលេខាធិការដ្ឋាននៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋាន គ.ក.ប.យ. ជាសមាជិកមួយរូបផងដែរ។ លោក កេង សុម៉ារិទ្ធ ត្រូវបានតែងតាំងជាអគ្គលេខាធិការ គ.ក.ប.យ. ដែលមានឋានៈស្មើរដ្ឋមន្ត្រី។ លោកមានអគ្គលេខាធិការរង៣នាក់ គឺលោកស្រី សុង ឆ័ន្ត, លោក ឃ្លោក ដារ៉ា ឋានៈស្មើរដ្ឋលេខាធិការ និងលោកស្រី ឌី ម៉ូឡានី ឋានៈស្មើអគ្គនាយក។ គ.ក.ប.យ. ជាយន្តការដឹកនាំ សម្របសម្រួល និងជំរុញការអនុវត្តការងារកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ សំដៅដល់ការពង្រឹង និងការលើកកម្ពស់គោលការណ៍នីតិរដ្ឋ ព្រមទាំងគុណភាពនិងប្រសិទ្ធភាពប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌នៅកម្ពុជា។ គណៈកម្មាធិការនេះ អាចអញ្ជើញតំណាងក្រសួង និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ សាលាជម្រះក្តី និងអង្គការអយ្យការអមសាលាជម្រះក្តីពាក់ព័ន្ធ ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ វិស័យឯកជន ទីប្រឹក្សាឬអ្នកជំនាញការជាតិ និងអន្តរជាតិ ចូលរួមប្រជុំតាមការចាំបាច់៕	លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី កើត រិទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ និងលោក ជីវ កេង ប្រធានតុលាការកំពូល ជាសហប្រធានគណៈកម្មាធិការដឹកនាំការកែទម្រង់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌។ នេះបើតាមព្រះរាជក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ។
បុគ្គលិកសុខាភិបាលនៅមជ្ឈមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រតូក្យូ ស្ថិតក្នុងចំណោមបុគ្គលិកសុខាភិបាលជាងបួនម៉ឺននាក់ ដែលនឹងទទួលបានវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ។ ជប៉ុនប្រើប្រាស់វ៉ាក់សាំងរបស់ក្រុមហ៊ុន Pfizer សម្រាប់ការចាក់ឱ្យក្រុមអាទិភាពរបស់ខ្លួន។ ជំហានបន្ទាប់ ជប៉ុននឹងចាក់វ៉ាក់សាំងឱ្យបុគ្គលិកសុខាភបាលជាង៣,៧លាននាក់ទៀត មុននឹងចាក់ឱ្យប្រជាជនគោលដៅចំនួន៣៦លាននាក់ដែលមានអាយុចាប់ពី៦៥ឆ្នាំឡើង។ «នេះជាជំហានដ៏សំខាន់ក្នុងការបញ្ចប់វិបត្តិ។» អនុរដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលជប៉ុន ហ៊ីរ៉ូស៊ី យ៉ាម៉ាម៉ូតុ ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានបែបនេះនៅមជ្ឈមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រតូក្យូ។ សម្រាប់ការចាក់វ៉ាក់សាំងលើប្រជាជនទាំងអស់ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនរំពឹងថា នឹងធានាឱ្យបានវ៉ាក់សាំងសម្រាប់ប្រជាជនទាំងជាង១២៦លាននាក់នៅពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ២០២១ ។ លោក តារ៉ូ កូណូ រដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកកម្មវិធីវ៉ាក់សាំងនិយាយថា ការចាក់វ៉ាក់សាំងអាចចំណាយពេលមួយឆ្នាំ។ ការចាក់វ៉ាក់សាំងនេះ ក៏ជាកត្តាសំខាន់ផងដែរសម្រាប់ជប៉ុនដែលត្រូវរៀបចំកីឡាអូឡាំពិកក្រុងតូក្យូនៅខែកក្កដាខាងមុខ។ ស្របពេលគ្នានេះ ក្ដីបារម្ភក៏នៅតែមានទាក់ទងប្រសិទ្ធភាពរបស់វ៉ាក់សាំង Pfizer ដែលទំនងជាត្រូវស្តុកយូរ ព្រោះជប៉ុនកំពុងជួបការខ្វះខាតសឺរ៉ាំងដើម្បីចាក់វ៉ាក់សាំង។ មជ្ឈមណ្ឌវេជ្ជសាស្ត្រតូក្យូអះអាងថា ខ្លួនមានសឺរ៉ាំងគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបូមវ៉ាក់សាំង៦ដូសពីបំពង់ផ្ទុកវ៉ាក់សាំងនីមួយៗ។ នេះបើតាមការផ្សាយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ ជប៉ុន បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងទិញវ៉ាក់សាំងសរុបចំនួន៣១៤លានដូសពីក្រុមហ៊ុន Pfizer, AstraZeneca និង Moderna ដែលគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រជាជនទាំងអស់៕	ជប៉ុនដែលរងគ្រោះខ្លាំងគួរសមដោយសារការរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ បានចាប់ផ្ដើមយុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំងរបស់ខ្លួនហើយនៅថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ ស្របពេលគ្នានឹងក្ដីបារម្ភលើកង្វះសឺរ៉ាំងដើម្បីចាក់។ បុគ្គលិកសុខាភិបាលមន្ទីរពេទ្យក្នុងក្រុងតូក្យូ ទទួលបានវ៉ាក់សាំងមុនគេ។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងតូក្យូ ដាក់គោលដៅចាក់វ៉ាក់សាំងឱ្យច្រើនដើម្បីបញ្ចប់វិបត្តិសុខាភិបាលមួយនេះផង និងត្រៀមរៀបចំព្រឹត្តការណ៍អូឡាំពិករដូវក្ដៅខាងមុខផង។
កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញា កីឡាការិនី Hermoso បានផ្តល់ភស្តុតាងដល់រដ្ឋអាជ្ញារបស់អេស្ប៉ាញ មុនពេលដាក់ពាក្យបណ្តឹងព្រហ្មទណ្ឌ ប្រឆាំងនិងអតីតប្រធានសហព័ន្ធបាល់ទាត់អេស្ប៉ាញ (RFEF) លោក Rubiales។ លោក Rubiales ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទបង្ខិតបង្ខំបន្ទាប់ពីការថើប Hermoso លើបបូរមាត់ ដោយគ្មានការយល់ព្រមពីនាង ក្នុងកម្មវិធីប្រគល់ពានរង្វាន់ដល់ក្រុមជើងឯកនារីអេស្ប៉ាញនៅការប្រកួត World Cup 2023 បានបញ្ចប់ទៅ។ បើតាមប្រភពបានប្រាប់ទៅទូរទស្សន៍ ESPN ថាកីឡាការិនី Hermoso ខកចិត្តនិងភ្ញាក់ផ្អើលក្រោយពេលដែលវីដេអូនៃការផ្តល់សក្ខីកម្មរបស់នាងត្រូវបានបង្ហាញនៅលើបណ្តាញប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់អេស្ប៉ាញ ហើយនាងអះអាងថានឹងចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់។ លោក Rubiales បានលាលែងពីតំណែងក្រោយមានរឿងអាស្រូវរយៈពេលជាង ១ខែរួចមក លោកបានផ្តល់សក្ខីកម្មដល់រដ្ឋអាជ្ញាកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែតុលា ចំពោះមុខចៅក្រមក្នុងទីក្រុង Madrid ហើយសក្ខីកម្មរបស់លោកក៏ត្រូវបានបែកធ្លាយដល់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផងដែរ។ លោក Francisco de Jorge ដែលជាចៅក្រមដឹកនាំសម្រាប់រឿងក្តីការថើបមួយនេះ ប្រកាសថាលោកនឹងបើកការស៊ើបអង្កេតលើការលេចឆ្លាយសក្ខីកម្មទៅកាន់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ខណៈដែលការលាតត្រដាងនៃអាថ៌កំបាំងបង្កើតជាឧក្រិដ្ឋកម្មដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ។ លើសពីនេះលោកបានដាក់កំហិតលើការប្រើប្រាស់កាមេរ៉ា ក្នុងពេលសវនាការ។ អតីតគ្រូបង្វឹកក្រុមនារីអេស្ប៉ាញលោក Jorge Villa និងនាយកទីផ្សារ RFEF លោក Ruben Ribera ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធបន្ថែមនៅក្នុងការស៊ើបអង្កេតនេះ បានផ្តល់សក្ខីកម្មកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែតុលា៕	កីឡាការិនី Jenni Hermoso របស់ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់អេស្ប៉ាញ កំពុងពិចារណាចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់ បន្ទាប់ពីការផ្តល់សក្ខីកម្មជាវីដេអូរបស់នាងនៅក្នុងការស៊ើបអង្កេតលើរឿងរ៉ាវដែលលោក Luis Rubiales អតីតប្រធានសហព័ន្ធអេស្ប៉ាញថើបត្រង់បបូរមាត់នាង ត្រូវបានបែកឆ្លាយលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។
ក្រុងស្ទឹងសែន,កំពង់ធំ៖ វិទ្យាល័យស្ទឹងសែន ដែលស្ថិតនៅក្រុងស្ទឹងសែន ខេត្តកំពង់ធំ ចង់បង្កើតកម្មវិធីបំណិនជីវិតតាមមូលដ្ឋានដល់សិស្ស ដែលផ្ដោតសំខាន់លើជំនាញកសិកម្ម រោងជាង កុំព្យូទ័រ និងសិល្បៈ។ ការធ្វើបែបនេះ ក្នុងគោលបំណង ផ្ដល់ជំនាញទន់ដល់សិស្សដែលបាន ឬមិនបានបន្តការសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យ អាចយកជំនាញទាំងនោះ អនុវត្តលើការងារ និងបម្រើដល់ជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ កម្មវិធីបំណិនជីវិតនេះ ពិតជាមានសារៈសំខាន់ ក្នុងការពង្រឹងសមត្ថភាពចិត្តសង្គម និងជំនាញ វិជ្ជាវៈរបស់យុវជន ដើម្បីប្រជែងនឹងតម្រូវការសម្រាប់បរិបទតំបន់ និងសាកលភាវូបនីយកម្ម។ បំណិនជីវិត ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងកម្មវិធីសិក្សាថ្នាក់ជាតិសម្រាប់ថ្នាក់អនុវិទ្យាល័យ។ លោក ធន ធុង នាយកវិទ្យាល័យស្ទឹងសែន បានលើកឡើងថា ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ សិស្សដែលមកទទួលសេវាអប់រំ នៅវិទ្យាល័យស្ទឹងសែន បានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់។ ជាក់ស្ដែង នៅឆ្នាំ២០២២នេះ វិទ្យាល័យស្ថិតក្នុងទីរួមខេត្តកំពង់ធំមួយនេះ ទទួលបានសិស្សប្រមាណ១៤០០នាក់ ក្នុងនោះមួយចំនួនមានជីភាពលំបាក។ លោក ធន ធុង នាយកវិទ្យាល័យស្ទឹងសែន ហេតុនេះ លោក ចង់បង្កើតកម្មវិធីបំណិនជីវិតតាមមូលដ្ឋាន ដល់សិស្សកម្រិតវិទ្យាល័យ ដែលផ្ដោតសំខាន់លើជំនាញកសិកម្ម ផ្សារដែក ជុលជុលម៉ូតូ កុំព្យូទ័រ និងសិល្បៈ ដើម្បីផ្ដល់ជំនាញទន់ច្បាស់លាស់មួយ ដល់សិស្សានុសិស្ស ដែលមាន ឬគ្មានលទ្ធភាពរៀនបន្តនៅថ្នាក់ឧត្តមសិក្សា អាចយកជំនាញនេះទៅប្រកបការងារ និងរៀនសូត្របន្ថែមបាន។ លោក ធន ធុង ប្រាប់ដូច្នេះថា៖ «ក្មេងដែលមករៀននៅទីនេះ ទាំងជាង១ពាន់នាក់ ពួកគាត់មិនមែនបានទៅរៀនមហាវិទ្យាល័យទាំងអស់នោះទេ ហើយក៏មិនបានធ្វើការងារមន្រ្តីរាជការទាំងអស់ដែរ។ អ៊ីចឹង កម្មវិធីបំណិនជីវិតតាមមូលដ្ឋានហ្នឹង បើអាចឱ្យគាត់(សិស្ស) ចេះច្បាស់ល្អណាស់ ព្រោះនៅពេលគាត់ឈប់រៀនត្រឹមថ្នាក់ទី៩ ឬ១០ ហើយបែកទៅរស់នៅជាមួយគ្រួសារ គឺគាត់ចេះជំនាញទន់ ដែលយើងបង្រៀនហ្នឹង ទៅរកស៊ីបាន»។ នាយកវិទ្យាល័យរូបនេះ ក៏បានលើកឡើងពីផលពិបាកមួយចំនួន ដែលសាលាមិនអាចបង្កើតកម្មវិធីសិក្សានេះតាមផែនការ ដោយសារមិនទាន់មានធនធានគ្រូជំនាញ និងឯកទេស សម្រាប់បង្រៀនមុខវិជ្ជាបំណិនជីវិត ឱ្យបានច្បាស់លាស់។ លោក ធន ធុង បានបញ្ជាក់ថា សព្វថ្ងៃសិស្សរៀនបានត្រឹមតែការដាំដុះបន្លែ ដូចកសិករធម្មតាប៉ុណ្ណោះ ខណៈគោលដៅរបស់លោក ចង់ឱ្យសិស្សទាំងនោះ មានជំនាញពិតប្រាកដ រួមទាំង សិល្បៈ រោងជោង កុំព្យូទ័រជាដើម។ ប្រសិនបើ សិស្សក្នុងកម្រិតធម្យមសិក្សា មិនទទួលបានចំណេះ ឬជំនាញទន់នេះទេ នឹងអាចបង្កជាផលលំបាកដល់ការសិក្សាបន្ត ជាពិសេសការប្រកបមុខរបររកស៊ី។ ដូច្នេះ លោក ស្នើឱ្យមន្ទីរកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ មន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ជាពិសេសក្រសួងអប់រំ រួមគ្នាសហការជួយបង្ហាត់បង្រៀនសិស្ស តាមជំនាញនីមួយៗ ឱ្យបានច្បាស់លាស់។ លោក ធន ធុង ប្រាប់ដូច្នេះថា៖ «ជំនាញទាំងអស់នេះ(បំណិនជីវិត) គេគិតជាមុខវិជ្ជាមិនសូវចាំបាច់ តែក្នុងជីវភាពសង្គម គឺចាំបាច់ណាស់។ ឥឡូវនេះ គ្រូកសិកម្ម គាត់បង្រៀនមិនបានដិតដល់ទេ។ អ៊ីចឹង គាត់មិនមានចំណេះដឹងច្បាស់ ទៅការចិញ្ចឹមត្រី បណ្ដុះផ្សិត គឺមិនមានទេ។ អ៊ីចឹង ខ្ញុំចង់បានថា ដល់ម៉ោងកសិកម្ម ឱ្យមន្ទីរកសិកម្មសហការ។ ឯម៉ោងសិល្បៈ ឱ្យមន្ទីរ (វប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ) សិល្បៈ សហការ។ ម៉ោងផ្សារដែក ឱ្យជាងសហការ ជួយបង្រៀន»៕ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្មសេវាល្អ (អត្ថបទនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើងក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ របស់សហភាពអឺរ៉ុបនិង ទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតតាម រយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុងអត្ថបទនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ ឬផលិតករហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ ឈី សុភ័ក្រ (យុវជនឃុំស្រយ៉ូវ)
ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាននៅ BTS Siam នាព្រឹកថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈ បានបញ្ជាក់ថា ជនបរទេសដែលមានអាកប្បកិរិយាមិនគប្បី នឹងត្រូវរាយការណ៍ទៅស្ថានទូតរបស់ពួកគេ។ ប្រសិនបើពួកគេមិនព្រមពាក់ម៉ាស់ តាមការណែនាំរបស់អាជ្ញាធរថៃ មធ្យោបាយតែមួយគត់ គឺដេញពួកគេចេញពីថៃតែម្តង។ តាមការផ្សាយរបស់ Khaosod English រដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលថស កត់សម្គាល់ថា ជនជាតិចិន និងអាស៊ីផ្សេងទៀតបានពាក់ម៉ាស់ ប៉ុន្តែជនជាតិអឺរ៉ុបមួយចំនួន មិនបានធ្វើដូច្នោះឡើយ។ ទោះបីជាម៉ាស់ មិនអាចទប់ស្កាត់មេរោគបាន១០០ភាគរយ តែក៏ឲ្យជួយការពារបានខ្លះផងដែរ។ Thai Public Health Min Anutin Charnvirakul was handing out surgical masks today for people to protect themselves against the Novel #Coronavirus. Apparently some foreign tourists didn't take them, which led to this unusual outburst by him suggesting they "should be kicked out." pic.twitter.com/UcVJtYCqeM Saksith Saiyasombut (@SaksithCNA) February 7, 2020 គិតត្រឹមល្ងាចថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈ នេះ ថៃ រកឃើញអ្នកជំងឺកូរ៉ូណាវីរុស២៥ករណី ដោយមានទាំងទេសចរចិន និងជនជាតិចិន ដែលក្នុងនោះ ៩ករណីត្រូវបានអះអាងថា ជាសះស្បើយ ហើយត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចេញពីមន្ទីរពេទ្យ៕	លោក Anutin Charnvirakul រដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលថៃ បានព្យាយាមពន្យល់ឲ្យពលរដ្ឋពង្រឹងការការពារខ្លួនពីជំងឺរលាកសួតបង្កដោយមេរោគកូរ៉ូណាប្រភេទថ្មី (2019-nCoV)។ ជាមួយគ្នានេះ លោកបានព្រមានថា ជនបរទេស (farangs) ដែលបដិសេធពាក់ម៉ាស់ នឹងត្រូវដេញចេញពីថៃ។
ជនជាតិថៃចំនួន៤១នាក់បានធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍នៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ក្រោយពីជាប់ខ្លួននៅភាគខាងជើងមីយ៉ាន់ម៉ា ជិតព្រំដែនចិន ខណៈដែលការប្រយុទ្ធគ្នារវាងកងទ័ពរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមជនជាតិភាគតិចប្រដាប់អាវុធនៅតំបន់នោះមានការកើនឡើង។ ការប្រយុទ្ធរវាងរដ្ឋាភិបាលយោធា និងក្រុមជនជាតិភាគតិចប្រដាប់អាវុធ ហើយក្រុមអ្នកតស៊ូគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យបានធ្វើឱ្យប្រជាជនរាប់ម៉ឺននាក់ត្រូវផ្លាស់ទីលំនៅនៅទូទាំងប្រទេស។ «ជនជាតិថៃចំនួន៤១នាក់បានធ្វើដំណើរចេញពីរដ្ឋ Shan នៅច្រកព្រំដែន Tachileik-Mae Sai តាមរយៈការសម្របសម្រួលរវាងអាជ្ញាធរថៃ និងកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ា» ។ កងទ័ពថៃបាននិយាយបែបនេះនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍។ ជាមួយគ្នានេះ កងទ័ពថៃក៏បានបន្ថែមទៀតថា អាជ្ញាធរថៃកំពុងធ្វើការដើម្បីជួយដល់ជនជាតិថៃយ៉ាងតិចណាស់ចំនួន ២៦៤ នាក់ដែលជាប់នៅជិតទីក្រុង Laukkai ឱ្យធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍។ អាជ្ញាធរថៃក៏បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ប្រជាជនមួយចំនួនដែលជាប់ក្នុងមីយ៉ាន់ម៉ាគឺជា ជនរងគ្រោះនៃការជួញដូរមនុស្សហើយខ្លះទៀតអាចពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមចោរបន្លំទូរគមនាគមន៍។ ជាការពិត តាមការបញ្ជាក់របស់អង្គការ UN តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំងមីយ៉ាន់ម៉ា បានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ទូរគមនាគមន៍ និងការក្លែងបន្លំតាមអ៊ីនធឺណិតផ្សេងទៀត ដែលក្នុងនោះមានមនុស្សរាប់សែននាក់ត្រូវបានជួញដូរដោយក្រុមឧក្រិដ្ឋជន និងបង្ខំឱ្យធ្វើការនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលបោកប្រាស់ និងប្រតិបត្តិការអនឡាញខុសច្បាប់ផ្សេងទៀតៗ៕	ដោយ៖ ងួនសៅ ពុទ្ធិឫទ្ធិ
ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានទៅដល់ទីក្រុងព្រុចសែលនៅថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ទស្សនកិច្ចនៅមជ្ឈិមបូព៌ា និងអ៊ីតាលីជាបន្តបន្ទាប់។ លោក ត្រាំ នឹងជួបជាមួយបណ្ដាមេដឹកនាំសម្ព័ន្ធយោធាណាតូដោយផ្ទាល់ជាលើកដំបូង បន្ទាប់ពីលោកបាននិយាយរិះគន់អង្គការយោធានេះពេលយុទ្ធនាការបោះឆ្នោត និងបន្ទាប់ការគំរាមដកខ្លួនចេញ បើសមាជិកណាតូផ្សេងទៀតមិនព្រមបង់ថ្លៃចំណាយសម្រាប់ណាតូចំនួនពីរភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបតាមការសន្យាទេនោះ។ អំឡុងពេលទស្សនកិច្ចនៅបែលហ្ស៊ិកលើកនេះ លោក ត្រាំ ទំនងជួបបញ្ហារដាក់រដុបច្រើន ដ្បិតទាំងមេដឹកនាំណាតូ និងសហភាពអឺរ៉ុប ច្បាស់ជាសង្កត់ និងសួរលោកពីគោលនយោបាយរបស់អាមេរិកចំពោះតំបន់អឺរ៉ុបទាំងមូល ទាំងយោធា ទាំងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម ក៏ដូចជាកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីសស្ដីពីបម្រែបម្រួលអាសធាតុមិនខាន។ ជំហររបស់លោក ត្រាំ នាពេលកន្លងមកលើបញ្ហាទាំងអម្បាលម៉ាន ធ្វើឲ្យរដ្ឋនៅអឺរ៉ុបបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង។ នៅទីក្រុងព្រុចសែល ប្រធានាធិបតីអាមេរិកជួបជាមួយមេដឹកនាំអឺរ៉ុប និងចូលរួមប្រជុំជាមួយមេដឹកនាំរដ្ឋសមាជិកណាតូ បន្ទាប់មកលោកនឹងជួបជាមួយមេដឹកនាំប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង៧ដែរ។ គេរំពឹងថា ក្នុងពេលជួបជាមួយមេដឹកនាំណាតូ លោក ត្រាំ ទំនងជាបញ្ជាក់ជំហររបស់អាមេរិកឲ្យបានច្បាស់លាស់មិនខាន ព្រោះពួកគេរង់ចាំដំណើររបស់លោក ត្រាំ ជាយូរមកហើយ បន្ទាប់ពីជ្រួលប្របល់ដោយសារនយោបាយរបស់ប្រធានាធិបតីមានសាវតារមកពីអ្នកជំនួញរូបនេះ។ ១. លោក ត្រាំ នៅតែប្រកាន់ជំហរទារលុយថ្លៃចំណាយសម្រាប់ណាតូ របៀបវារៈសំខាន់ដែលត្រូវលើកឡើងក្នុងទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតី ត្រាំ នៅអឺរ៉ុបពេលនេះ គឺរឿងថ្លៃចំណាយសម្រាប់សម្ព័ន្អយោធាណាតូតែម្ដង។ លោក ត្រាំ នឹងបន្តដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋសមាជិកណាតូទាំងអស់ ឲ្យជួយចេញថ្លៃចំណាយសន្ធឹកសន្ធាប់របស់ណាតូ ដែលអាមេរិកធ្លាប់ចេញច្រើនជាងគេរហូតមក។ មន្ត្រីកំពូលៗរបស់រដ្ឋបាលអាមេរិកដែលទស្សនកិច្ចនៅអឺរ៉ុបរាប់ទាំងអនុប្រធានាធិបតី Mike Pence សុទ្ធតែបានទាមទារឲ្យសមាជិកណាតូជួយបង់ថ្លៃវិភាគទានទៅតាមការឯកភាពគ្នា។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក រិច ធីល័រសិន (Rex Tillerson) និយាយថា លោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ នឹងដាក់សម្ពាធខ្លាំងលើមេដឹកនាំសមាជិកណាតូទាំងអស់ ឲ្យបង់ថ្លៃចំណាយចំនួនពីរភាគរយតាមការសន្យារបស់ពួកគេ ព្រោះមកទល់ពេលនេះ ពួកគេមិនទាន់បំពេញពាក្យសម្ដីនៅឡើយ។ ម្យ៉ាងទៀត ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ក៏នឹងស្នើឲ្យសមាជិកណាតូបង្កើនថវិកាចំណាយសម្រាប់វិស័យការពារជាតិរបស់ពួកគេដូចគ្នា។ តាមពិតទៅ សមាជិកណាតូទំនងដឹងពីបំណងរបស់លោក ត្រាំ រួចហើយទាក់ទងនឹងរឿងចំណាយនេះ។ នេះ ក៏ព្រោះទាំងមុនពេលឈ្នះឆ្នោត និងក្រោយពេលចូលកាន់តំណែង លោក ត្រាំ តែងលើកឡើងពីបញ្ហានេះម្ដងជាពីរដង ដោយតម្រូវឲ្យសមាជិកណាតូផ្សេងទៀតជួយសម្រាលបន្ទុកហិរញ្ញវត្ថុរបស់អាមេរិកផង។ អាមេរិក បានទទួលបន្ទុកដល់ទៅ៧០ភាគរយនៃការចំណាយរបស់ណាតូ ដែលរឿងនេះអនុប្រធានាធិបតី Pence ធ្លាប់លើកឡើងថា ប្រជាជនអាមេរិកមិនអាចទ្រាំបានទៀតឡើយ៕ ២. ណាតូនៅតែសំខាន់សម្រាប់អាមេរិក កាលពីពេលឃោសនារកសំឡេងឆ្នោត ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ត្រាំ បានលើកឡើងពីមន្ទិលសង្ស័យរបស់លោកជុំវិញតួនាទីរបស់សម្ព័ន្ធយោធាណាតូ។ លោក បានហៅអង្គការយោធានេះថាជាអង្គការហួសសម័យ ព្រោះគោលការណ៍របស់សម្ព័ន្ធយោធានេះមិនបានផ្លាស់ប្ដូរឲ្យទាន់សភាពការណ៍ប្រែប្រួលលើពិភពលោកឡើយ។ សមាជិកណាតូបារម្ភខ្លាំងនឹងការលើកឡើងរបស់លោក ព្រោះការគំរាមកំហែងពីសំណាក់រុស្ស៊ីក៏កំពុងកើនឡើងខ្លាំងដែរនោះ។ ក្នុងជំនួបទល់មុខលើកនេះ លោក ត្រាំ ត្រូវជូបជាមួយមេដឹកនាំសម្ព័ន្ធមិត្តដែលលោកធ្លាប់រិះគន់ខ្លាំងនាពេលកន្លងមក។ កាលពីខែមករាកន្លងមក ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ចាត់ទុកសហភាពអឺរ៉ុបជាយានជំនិះរបស់អាល្លឺម៉ង់ ហើយថែមទាំងសាទរការចាកចេញរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស ដែលជាសមាជិកដ៏សំខាន់របស់ណាតូដែរនោះ។ ប៉ុន្តែក្រោយមក លោកបានដូរជំហរច្រើន និងបាននិយាយក្រឡាស់សម្ដីវិញថា ណាតូ មិនហួសសម័យឡើយ។ យ៉ាងណាក្ដី ទោះជាធ្លាប់រិះគន់ក្ដី និងធ្លាប់គំរាមចាកចេញពីណាតូក្ដី សម្ព័ន្ធយោធាមួយនេះនៅតែសំខាន់ក្នុងកែវភ្នែករបស់រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ត្រាំ ។ ណាតូ ដើរតួសំខាន់ណាស់ក្នុងទប់ទល់ឥទ្ធិពលរុស្ស៊ីនៅអឺរ៉ុប បើទោះជាលោក ត្រាំ ចង់បានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយរុស្ស៊ីក្ដី។ អាមេរិកចង់ឲ្យណាតូចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការកម្ទេចក្រុមរដ្ឋឥស្លាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ហើយណាតូក៏ទំនងជាយល់ព្រមទទួលសំណើរបស់អាមេរិកដែរ៕	ទស្សនកិច្ចប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ នៅមជ្ឈិមបូព៌ា ត្រូវបានទទួលយ៉ាងរាក់ទាក់អធិកអធមបំផុតទាំងនៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងអ៊ីស្រាអែលផង។ នៅឯបុរីវ៉ាទីកង់ឯណោះវិញ លោក ត្រាំ ក៏អះអាងថា លោកមានជំនួបដ៏អស្ចារ្យជាមួយសម្ដេចប៉ាប ហ្វ្រង់ស៊ីស ។ ប៉ុន្តែនៅពេលជួបជាមួយមេដឹកនាំសម្ព័ន្ធយោធាណាតូនៅព្រុចសែល លោក ត្រាំ ទំនងជាជួបបញ្ហាស្មុគស្មាញខ្លាំងមិនខាន។ ជំហររបស់លោកចំពោះណាតូ មិនច្បាស់លាស់ឡើយ គឺម្ដងលោកថាណាតូហួសសម័យ ម្ដងថាមិនហួសសម័យ។ ក្នុងជំនួបលើកនេះ មេដឹកនាំណាតូនឹងសួរលោក ត្រាំ ឲ្យច្បាស់ពីបញ្ហានេះ រួមទាំងថ្លៃចំណាយផង។
ទីមួយ៖ «កេរ» ជានាមសព្ទ មានន័យថា ដំណែល, ជាសម្បាច់របស់ដូនតា ឬ មាតាបិតាជាដើម។ ឧទាហរណ៍៖ ស្រែនេះជាកេររបស់ជីដូនខ្ញុំ, ប្រាសាទនគរវត្ត ជាកេររបស់ព្រះមហាក្សត្រ ជាបុព្វបុរសរបស់ខ្មែរ ។ ទីពីរ៖ «កេរ្តិ៍» ជានាមសព្ទ មានន័យថា សេចក្តីសរសើរ, ការល្បី, ការល្បីលេចឮ, ខ្ចរខ្ចាយ។ ឧទាហរណ៍៖ កេរ្តិ៍ឈ្មោះ, និយាយបង្កាច់កេរ្តិ៍គេ, កេរ្តិ៍ឈ្មោះមិនសូវល្អ៕	សាធារណជនមួយចំនួននៅតែបន្តប្រើប្រាស់ពាក្យ «កេរ» និង «កេរ្តិ៍» ទាំងពីរនេះ ដោយមិនដឹងថា ពាក្យមួយណាត្រូវប្រើក្នុងន័យមួយណាឡើយ។ ហើយសាធារណជនមួយចំនួនទៀត នៅតែសរសេរពាក្យទាំងនេះខុសអក្ខរាវីរុទ្ធដដែល។ នៅក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរសម្តេច ជួន ណាត បានសរសេរ និងពន្យល់អត្ថនន័យនៃពាក្យ «កេរ» និង «កេរ្តិ៍» នេះដូចខាងក្រោម៖
ព្រះបាទសម្ដេចនរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រនៃកម្ពុជា បានដំឡើងថ្នាក់ និងឋានន្តរស័ក្តិ ដល់ចៅក្រម១២៣នាក់ និងព្រះរាជអាជ្ញា ៧២នាក់ ទៅតាមកម្រិតសញ្ញាបត្រ តាមការស្នើរបស់ លោក អង្គ វង្សវឌ្ឍនា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ និងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គចៅក្រម ។ ក្នុងព្រះរាជក្រឹត្យបានឲ្យដឹងថា ចៅក្រម ១២៣នាក់ នៃក្របខ័ណ្ឌចៅក្រមគឺ ដំឡើងថ្នាក់ ពីឧត្តមចៅក្រម ថ្នាក់លេខ៥ មកឧត្តមចៅក្រមថ្នាក់លេខ៤ និងឋានន្តរស័ក្តិ ពីវរៈចៅក្រម ថ្នាក់លេខ១ មកឧត្តមចៅក្រម ថ្នាក់លេខ៦។ ចំណែកការដំឡើងថ្នាក់ និងឋានន្តរស័ក្តិ តាមកម្រិតសញ្ញាបត្ររបស់ ព្រះរាជអាជ្ញា ៧២នាក់ នៃក្របខ័ណ្ឌព្រះរាជាអាជ្ញាតាមឋាណានុក្រម ដោយចាប់ពីវរៈព្រះរាជអាជ្ញា ថ្នាក់លេខ៤ ដល់ថ្នាក់លេខ១ និងពីវរៈអាជ្ញាថ្នាក់លេខ១ មកឧត្តមព្រះរាជអាជ្ញា ថ្នាក់លេខ៦។ នេះជាលើកទី១ហើយ ដែលចៅក្រម និងព្រះរាជអាជ្ញា ត្រូវបានដំឡើងថ្នាក់ និងឋានន្ដរស័ក្ដិតាមកម្រិតសញ្ញាបត្រ បន្ទាប់ពីធ្វើសមាហរណកម្មក្របខណ្ឌ របស់ចៅក្រម -ព្រះរាជអាជ្ញា កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៦កន្លងមក៕	ចៅក្រម និងព្រះរាជអាជ្ញា ជិត២០០នាក់ ត្រូវបានព្រមហាក្សត្រចេញព្រះរាជក្រឹត្យ ដំឡើងថ្នាក់ និងឋានន្តរស័ក្តិ ទៅតាមកម្រិតសញ្ញាបត្រ។នេះបើតាមព្រះរាជក្រឹត្យ ចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ។
ក្លិបអ្នកមានបារាំង Paris Saint German បានព្យាយាមបដិសេធសំណើពីក្លិបអធិរាជស Real Madrid សម្រាប់ការផ្ទេរ Kylian Mbappe ក្នុងតម្លៃជិត ២០០លានអឺរ៉ូ ដោយមិនចង់ឲ្យកីឡាករដែលសម្បូរដោយទេពកោសល់រូបនេះ ចាកចេញ។ នាថ្ងៃទី៣០ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ Mbappe នឹងក្លាយជាកីឡាករ ដែលគ្មានតម្លៃខ្លួនក្រោយរូបគេ ត្រូវផុតកិច្ចសន្យាជាមួយ PSG។ «ខ្ញុំបានស្នើសុំចាកចេញ ព្រោះខ្ញុំមិនចង់បន្តកុងត្រាថ្មីបន្តទៀតកាលពីមុន ខ្ញុំចង់ឲ្យក្លិបទទួលបានចំណូលខ្លះពីការផ្ទេររូបខ្ញុំ ហើយក្លិបនឹងមានពេលវេលា រកអ្នកមកជំនួសខ្ញុំបានដែរ។» Mbappe និយាយប្រាប់ទៅកាន់សារព័ត៌មាន RMC Sports បែបនេះ។ ក្លិប PSG បានផ្តល់អ្វីគ្រប់យ៉ាង មកកាន់ខ្ញុំដូច្នេះ ខ្ញុំក៏ត្រូវផ្តល់នៅអ្វីដ៏សមរម្យមួយ ទៅកាន់ក្លិបវិញដែរ។ នេះជាការស្រង់សម្តីកីឡារករវ័យ ២២ឆ្នាំ Mbappe។ ក្លិបដែលតែងតែមានបំណងចង់បាន Mbappe ខ្លាំងបំផុត គឺក្លិប Real Madrid របស់អេស្ប៉ាញ ដែលហ៊ានដាក់សំណើទឹកប្រាក់ជិត ២០០លានអឺរ៉ូលើ Mbappe ពីក្លិប Paris Saint German ផ្ទាល់។ Mbappe ដែលធ្លាប់បានសុំក្លិបចាកចេញ បានអះអាងទៀតថា រូបគេគឺពិតជាមិនចង់ចេញពីក្លិប PSG ឡើយ បើសិនក្លិបត្រូវការ គេនឹងបន្តស្នាក់នៅជាមួយក្លិប ប៉ុន្តែរូបគេ ក៏បានសារភាពថា ធ្លាប់បានបដិសេធសំណើកុងត្រា ដែលមានរយៈពេល ៧ ឆ្នាំរបស់ក្លិប PSG៕	ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិបារាំង Kylian Mbappe វ័យ ២២ឆ្នាំ បាននិយាយថា រូបគេបានស្នើទៅកាន់ប្រធានផ្នែកកីឡាករ របស់ក្លិប Paris Saint German ក្នុងការលក់រូបគេចេញទៅកាន់ក្លិបថ្មីមួយផ្សេងទៀត ដើម្បីក្លិបទទួលបានតម្លៃប្រាក់ចំណូល នៃការផ្ទេររូបគេ កាលពីខែកក្កដាកន្លងទៅ។
លោក យ៉ាំ ថៃសាន អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាវ៉ូវីណាមកម្ពុជា ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ ថាការប្រកួតកីឡាវ៉ូវីណាម ជ្រើសរើសជើងឯកយុវជនគីរីសួគ៌ ២០២៣ រៀបចំឡើងគឺមានគោលបំណងផ្សព្វផ្សាយពីដំណើរស៊ីហ្គេម២០២៣ នៅកម្ពុជា និងជាការផ្តល់ឳកាសដល់យុវជនផង។ លោក យ៉ាំ ថៃសាន និយាយថា៖«ជាគោលបំណងរបស់សហព័ន្ធ គឺចង់បង្កើតកម្មវិធីប្រកួតឱ្យបានច្រើនទាំងយុវជន និងឈុតធំ មានឳកាសបញ្ចេញសមត្ថភាព និងរួមចំណែកជំរុញឱ្យយុវជនងាកមកលេងកីឡា ជៀសឆ្ងាយពីអបាយមុខ»។ លោក ថៃសាន បន្ថែមថា ពានយុវជនថ្នាលគឺមានគោលបំណងពិសេសត្រៀមសម្រាប់ការប្រកួត Asian School Games(ASG) លើកទី១៣ នៅប្រទេសវៀតណាម នាខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ ខាងមុខនេះ។ គួរបញ្ជាក់ថា ការប្រកួតកីឡាវ៉ូវីណាម ជ្រើសរើសជើងឯកយុវជនថ្នាល គីរីសួគ៌ ២០២៣ មានអត្តពលិកចូលរួម ៥២នាក់ ដែលត្រូវលេងនៅលើ១០វិញ្ញាសា។ ការប្រកួតចាប់ពីថ្ងៃទី១៨-១៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ នៅអគារបាល់បោះ នៃមជ្ឈមណ្ឌលជាតិហ្វឹកហ្វឺនកីឡា៕	លោក យ៉ាំ ថៃសាន អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាវ៉ូវីណាម ថាការបង្កើតកម្មវិធីប្រកួតច្រើន ទាំងថ្នាលយុវជន និងឈុតធំ ជាកត្តាជំរុញវិស័យកីឡាវ៉ូវីណាមកាន់តែមានសក្តានុពល ជាពិសេសមានឳកាសឱ្យយុវជនថ្នាលបញ្ចេញសមត្ថភាព ត្រៀមការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម និងអន្តរជាតិនានា និងជៀសឆ្ងាយពីអំពើអបាយមុខ។
១.ផឹកទឹកឲ្យបានច្រើន នេះជាចំណុចសាមញ្ញមួយដែលមនុស្សគ្រប់រូបត្រូវតែធ្វើ។ ទឹកជាសារធាតុរាវមួយ ដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាខ្វះមិនបាន ហើយការផឹកទឹកគឺជាវិធីដ៏ងាយស្រួលមួយក្នុងការលាងសម្អាត ជាតិពុលចេញពីក្នុងរាងកាយ។ លើសពីនេះទៀត ប្រសិនបើអ្នកអាចច្របាច់ទឹកក្រូចឆ្មារ ចូលទៅក្នុងទឹកមួយកែវ ហើយផឹកវាជារៀងរាល់ព្រឹក នោះវានឹងជួយធ្វើឲ្យរាងកាយអ្នកមានជាតិទឹកគ្រប់គ្រាន់ ,ជួយជម្រុញប្រព័ន្ធរំលាយអាហារឲ្យមានមុខងារល្អប្រសើរដោយការកំចាត់ ជាតិពុលចេញពីក្នុងខ្លួន។ ២. ធ្វើលំហាត់ប្រាណឲ្យបែកញើស ការហាត់ប្រាណមិនត្រឹមតែអាចធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ និងចរន្តឈាមរត់បានល្អប្រសើរនោះទេ វាថែមទាំងអាចកំចាត់ជាតិពុលចេញពីរាងកាយតាមរយៈការបែកញើសនេះផងដែរ។ ការហាត់ប្រាណជាទៀងទាត់ ក៏ជួយឲ្យមានការកំចាត់ជាតិពុលចេញពីក្នុងខ្លួនបានជាទៀងទាត់ដែរ។ ការចូលស្ទីម ឬក៏សូណាក៏អាចជួយបញ្ចេញជាតិពុលតាមរយៈកម្តៅដែលធ្វើឲ្យយើងបែកញើស តែទោះជាយ៉ាងណាវាក៏មិនអាចផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍បានល្អ ដូចជាការហាត់ប្រាណដោយផ្ទាល់នោះដែរ។ ៣. បរិភោគអាហារធម្មជាតិ អ្នកគួររៀបចំអាហារដែលមានចម្រុះពណ៌ ជាមួយនឹងប្រភេទអាហារដែលសម្បូរជាតិសសៃ ដើម្បីលាងសម្អាតរាងកាយ ខណៈពេលដែលវាក៏កំពុងតែផ្តល់ឲ្យរាងកាយនូវសារជាតិចិញ្ចឹមបន្ថែម។ ទន្ទឹមនឹងនេះ អ្នកក៏គួរតែបន្ថែមនូវប្រភេទបន្លែផ្លែឈើស្រស់ និងគ្រាប់ធញ្ញជាតិចូលទៅក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ។ ៤. តែបៃតង ការជំនួសឲ្យកាហ្វេមួយកែវ ទៅជាតែបៃតងមួយកែវសម្រាប់ភេសជ្ជៈពេលព្រឹកព្រលឹមវិញ គឺជាវិធីល្អបំផុតក្នុងការបន្សាបជាតិពុល ចេញពីរាងកាយ។ នេះគឺដោយសារតែនៅក្នុង តែបៃតង គឹសម្បូរទៅដោយសារធាតុអង់ទីអុកស៊ីដង់, ជួយរក្សាស្បែកនិងរាងកាយឲ្យមានជាតិទឹក និងទប់ចំណង់នៃការឃ្លានអាហារ ក៏ដូចជាជួយសម្អាតឈាម និងថ្លើម។ ៥.ធ្វើការបកស្បែក ឬកោសិកាចាស់ៗចេញ ការប្រើក្រែមខាត់ស្បែក ឬប្រើប្រេងម៉ាស្សាមុខ គឺជាវិធីមួយក្នុងការកំចាត់ជាតិពុលចេញពីស្បែក និងតាមរន្ធញើស។ វិធីនេះនឹងជួយធ្វើឲ្យចរន្តឈាមរត់ មានដំណើរការបានល្អ និងបណ្តេញជាតិពុលចេញពីរាងកាយតាមស្រទាប់ស្បែកខាងក្រៅ និងជួយសម្រួលអារម្មណ៍អ្នក ឲ្យបានធូរស្រាលពីភាពតានតឹងផ្សេងៗ។ ៦. កាត់បន្ថយការទទួលទានសារជាតិកាបូអ៊ីដ្រាតសាមញ្ញៗមួយចំនួន សារធាតុកាបូអ៊ីដ្រាតធម្មតាៗមួយចំនួនដូចជា ស្ករ និងជាតិម្ស៉ៅត្រូវបានប្រមូលផ្តុំនៅក្នុងរាងកាយច្រើន នោះវាក៏អាចនឹងក្លាយជា បណ្តុំនៃសារធាតុពុលបានផងដែរ។ វាអាចជាមូលហេតុធ្វើឲ្យកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមកើនឡើង ឬថយចុះ ដែលនេះជាផលប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការនៃការរំលាយអាហារ។ ជំនួសមកវិញ អ្នកត្រូវជ្រើសរើសអាហារដែលសម្បូរទៅដោយជាតិសសៃ និងកាបូអ៊ីដ្រាត ដើម្បីជួយឲ្យប្រព័ន្ធរំលាយអាហារដំណើរការបានល្អ ។ ៧. ធ្វើការម៉ាស្សារាងកាយ ការម៉ាស្សាដែលអនុវត្តដោយអ្នកជំនាញ នឹងធ្វើឲ្យរាងកាយអ្នកមានភាពធូរស្រាល និងជួយបញ្ចេញនូវអារម្មណ៍តានតឹង និងជាតិពុលទាំងឡាយ។ ការសង្កត់ដោយជាក់លាក់ ទៅលើផ្នែកណាមួយនៃរាងកាយដែលជាកន្លែងប្រមូលផ្តុំនៃជាតិពុល នឹងអាចជួយបញ្ចេញវាចេញមកក្រៅ។កាផឹកទឹកបន្ទាប់ពីម៉ាស្សារួច និងជួយលាងសម្អាតរាងកាយ ដោយជាតិពុលទាំងនោះនឹងត្រូវចេញពីរាងកាយតាមរយៈការបត់ជើងតូចៗភ្លាមៗបន្ទាប់ពីផឹកទឹករួច ។ ៨. ចៀសវាងពីបរិស្ថានដែលមានការបំពុល វាជារឿងសំខាន់បំផុត ដែលអ្នកគួរចៀសវាងការស្នាក់នៅក្នុងមជ្ឈដ្ឋានដែលមានជាតិពុល ព្រោះវានឹងធ្វើឲ្យអ្នកដកដង្ហើមចេញចូលបឺតស្រូប និងផ្តុំនូវជាតិទាំងនេះនៅក្នុងខ្លួន។ អ្នកត្រួវព្យាយាមនៅឲ្យឆ្ងាយពីកន្លែងដែលមានខ្យល់ ឬឧស្ម័នពុលឲ្យបានច្រើន តាមដែលអាចធ្វើបាន។ ៩.គ្រប់គ្រងស្ត្រេស ស្ត្រេសអាចរារាំង ដល់ដំណើរការរាងកាយមិនឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពល្អ និងរំខានដល់ដំណើរការផលិតផលផ្សេងៗរបស់អរម៉ូននៅក្នុងរាងកាយ។ វាក៏បង្អាក់ដល់ដំណើរការរបស់រាងកាយក្នុង ការសម្អាតដោយខ្លួនឯង។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះស្ត្រេស នឹងធ្វើឲ្យអ្នកមានរោគសញ្ញាមួយចំនួន ដូចជាអស់កម្លាំង និងមានជំងឺផ្សេងៗជាដើម។ អ្នកគួរជ្រើសរើសធ្វើសកម្មភាពកំសាន្តអ្វីមួយ ដែលអាចឲ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ធូរស្រាល និងរីករាយបាន។ ១០. ញាំទឹកផ្លែឈើជំនួសឲ្យអាហារ ការផឹកភេសជ្ជៈផ្លែឈើឬបន្លែស្រស់ៗ អាចជួយធ្វើឲ្យរាងកាយអ្នកស្រស់ថ្លា និងក្មេងជាងវ័យ។ អ្នកអាចជំនួសអាហារពេលល្ងាច ទៅជាទឹកផ្លែឈើកិនស្រស់ៗ នោះអ្នកនឹងមានស្បែកស្រស់ថ្លា ក៏ដូចជាជាតិពុលត្រូវបានកំចាត់ចេញពីរាងកាយ ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ការសម្អាត ឬកំចាត់ជាតិពុលក្នុងរាងកាយ គឺជាកត្តាសំខាន់មួយក្នុងការរក្សាមុខងារក្នុងរាងកាយ ឲ្យមានដំណើរការល្អ និងសុខភាពទូទៅល្អប្រសើរ។ ការប្រមូលផ្តុំជាតិពុលក្នុងរាងកាយ គឺនឹងបង្កឲ្យមានការឈឺចាប់ , ចុករោយ,មានបញ្ហាប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ,ស្បែក ហើយនិងធ្វើឲ្យ អ្នកមានអារម្មណ៍អស់កម្លាំងល្ហិតល្ហៃ។ នៅពេលដែលអ្នកសម្រេចចិត្ត ក្នុងការបណ្តេញជាតិពុលចេញពីរាងកាយ នោះអ្នកគួរតែបញ្ឈប់នូវទម្លាប់រស់នៅប្រចាំថ្ងៃដែលមិនល្អដូចជា៖ ការផឹកស្រា, ជក់បារី, ផឹកកាហ្វេ, បរិភោគអាហារដែលមានជាតិខ្លាញ់ច្រើន និងកាត់បន្ថយជាតិស្ករចេញពីក្នុងអាហារ។ ក្រៅពីនេះទៀត អ្នកគួរអនុវត្តនូវវិធីធម្មជាតិ ១០យ៉ាងខាងក្រោមនេះ ដើម្បីកំចាត់ចេញនូវជាតិពុលទាំងឡាយចេញពីក្នុងខ្លួន៖
កាលពីសប្ដាហ៍មុន កូរ៉េខាងត្បូងបានសាកល្បងដោយជោគជ័យមីស៊ីលបាលីស្ទិកបាញ់ចេញពីនាវាមុជទឹករបស់ខ្លួន ដោយប្រើប្រាស់នាវាមុជទឹក Dosan Ahn Chang-ho ដែលមានទម្ងន់៣ពាន់តោន។ ប្រធានាធិបតី មូន ចេអ៊ីន បានត្រួតពិនិត្យដោយផ្ទាល់ការបាញ់សាកល្បងនេះ។ យ៉ាងណាមិញ កូរ៉េខាងជើងឯណោះ បែរជានិយាយឡកឡាយដាក់កូរ៉េខាងជើងរឿងមីស៊ីលនេះទៅវិញ។ ក្នុងសំណេរមួយដែលផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន KCNA ប្រធានបណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្រ្តការពារជាតិកូរ៉េខាងជើង Jang Chang-ha លើកឡើងជាសំណួរថា មីស៊ីលបាញ់ចេញពីនាវាមុជទឹកនោះ ជាអាវុធពិតឬទេ។ «យោងតាមរូបថតដែលបានចេញផ្សាយ វាមានរចនាសម្ព័ន្ធ និងទម្រង់នៃមីស៊ីលបាលីស្ទិកបាញ់ពីផ្ទៃគោកទៅផ្ទៃគោកមួយទៀត ហើយមើលទៅខុសលក្ខណៈពីនាវាដែលបាញ់ពីសមុទ្រឆ្ងាយណាស់»។ លោក Jang សរសេរបែបនេះ មុនបន្តថា រូបភាពនៃការបាញ់ផ្លោងនោះអាចត្រូវបានគេកាត់តទៀតផង។ លោក Jang បានកត់សម្គាល់ថា មីស៊ីលនេះមិនអាចជាមធ្យោបាយវាយប្រហារដ៏មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងពេលមានសង្គ្រាម ហើយវាក៏មិនស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលដែលត្រូវពិចារណាថា ជាអាវុធដ៏គំរាមកំហែងក្នុងការប្រើប្រាស់ជាយុទ្ធសាស្រ្ត។ សម្រាប់មន្រ្តីកូរ៉េខាងជើងរូបនេះ សព្វាវុធថ្មីនេះគឺធ្វើត្រាប់តាមមីស៊ីល K-15 របស់ឥណ្ឌា ហើយកូរ៉េខាងត្បូងស្ថិតក្នុងដំណាក់ដំបូងនៃដំណើរការអភិវឌ្ឍប៉ុណ្ណោះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap ដំណើរការតេស្ដជាច្រើនជុំនឹងត្រូវរៀបចំឡើងដើម្បីធានាបាននូវភាពជឿជាក់។ក្រោយពីបញ្ចប់ដំណើរការអភិវឌ្ឍនៅដើមឆ្នាំ២០២២ អាវុធមីស៊ីលបាលីស្ទិក នឹងចាប់ផ្តើមផលិតទ្រង់ទ្រាយធំនៅឆមាសទី១នៃឆ្នាំ២០២២សម្រាប់ដាក់ពង្រាយប្រតិបត្តិការក្នុងឆមាសទី២នៃឆ្នាំ២០២២។ គួរបញ្ជាក់ថា មីស៊ីលបាលីស្ទិកខាងលើ ត្រូវបានគេជឿជាក់ថា ជាមីស៊ីលនៃប្រភេទមីស៊ីលបាលីស្ទិក Hyunmoo-2B ដែលអាចបាញ់រយៈចម្ងាយអតិបរមាប្រហែល៨០០គីឡូម៉ែត្រ។ ប៉ុន្តែក្នុងអំឡុងពេលធ្វើតេស្តសាកល្បងកាលពីសប្តាហ៍មុន មីស៊ីលនេះត្រូវបានរាយការណ៍ថា បាញ់បានត្រឹមរយៈចម្ងាយ៤០០គីឡូម៉ែត្រមុនកម្ទេចគោលដៅ៕	ទីភ្នាក់ងារស្រាវជ្រាវលើវិស័យការពារជាតិរបស់កូរ៉េខាងជើងនៅថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា បានចោទសួរពីគុណភាពរបស់មីស៊ីលបាលីស្ទិកដែលបាញ់ចេញពីនាវាមុជទឹករបស់កូរ៉េខាងត្បូងដែលទើបសាកល្បងថ្មីៗនេះ។ កូរ៉េខាងជើងដាក់ការសង្ស័យថា មីស៊ីលនេះជាអាវុធពិតឬអត់ តែបើជាគ្រាប់ពិត ក៏ស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលដំបូងដែលមិនបង្កការគំរាមអ្វីឡើយ។
២៧ឆ្នាំហើយ កម្រិតស្ថានភាពនៃគ្រូបង្រៀន និងវិស័យអប់រំនៅកម្ពុជា នៅមិនទាន់បានឆ្លើយតបនឹងអនុសាសន៍របស់អង្គការ ILO និងអង្គការ UNESCO ដែលកម្ពុជា បានផ្ដល់សច្ចាប័ន នៅឡើយទេ។ នេះបើតាមសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ ដែលបានបន្ថែមថា កម្រិតជីវភាពគ្រូបង្រៀនមិនទាន់ល្អប្រសើរនោះទេ។ សមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ បានដាក់ញ្ញត្តិជូន រដ្ឋសភា រាជរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា នៅក្នុងទិវាគ្រូបង្រៀនពិភពលោក នៅថ្ងៃទី៥ តុលានេះ បានលើកឡើងដូច្នេះថា៖«ចំពោះកម្រិតស្ថានភាពជីវភាពរបស់គ្រូបង្រៀន នៅតែមានបញ្ហាក្នុងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ បើទោះបីជារាជរដ្ឋាភិបាលបានដំឡើងប្រាក់ខែជារៀងរាល់ឆ្នាំហើយក៏ដោយ ក៏ជីវភាពរបស់គ្រូបង្រៀនមិនទាន់ល្អប្រសើរនៅឡើយដោយសារប្រាក់ខែគ្រូបង្រៀននៅតែមានគម្លាតឆ្ងាយពីតម្លៃទំនិញទីផ្សារ។ ម្យ៉ាងទៀត សិទ្ធិគ្រូបង្រៀនកាន់តែរួមតូច មិនត្រូវបានធានាដល់សិទ្ធិសម្ដែងមតិ សេរីភាពសមាគម និងសិទ្ធិចរចា»។ បើតាមសមាគមគ្រូបង្រៀនឯករាជ្យ វិស័យអប់រំមិនទាន់មានការឯកភាព និងសមភាពទូទាំងប្រទេសនៅឡើយ រវាងសាលារៀននៅក្នុងក្រុង និងជនបទ ហើយរវាងសាលារៀនសាធារណៈ និងឯកជន។ «សាលារៀននៅក្នុងក្រុង មានការបង្រៀននិងមានសម្ភារៈប្រសើរជាងសាលារៀននៅជនបទ។លើសពីនេះនៅក្នុងវិស័យអប់រំពុករលួយគ្រប់រូបភាព មិនទាន់លុបបំបាត់»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់គ្រូបង្រៀនឯករាជ្យ ដែលបានបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលត្រូវធានា ដល់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប មានភ័ព្វសំណាងក្នុងការទទួលបានការអប់រំស្មើគ្នា។ សារព័ត៌មានថ្មីៗ មិនទាន់អាចទាក់ទង អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ ដើម្បីសុំការអត្ថាធិប្បាយឆ្លើយតប នឹងការលើកឡើងរបស់សមាគមគ្រូបង្រៀនឯករាជ្យនៅឡើយទេ។ ក្នុងខ្លឹមសារញ្ញត្តិដែលសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ បានដាក់ទៅស្ថាប័នរដ្ឋសភា រដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងអប់រំ បានទាមទារលក្ខខណ្ឌ៩ចំណុចរួមមាន ការដំឡើងប្រាក់បៀវត្ស២លានរៀលក្នុងមួយខែ ដល់គ្រូបង្រៀន, ត្រូវមានវិធានការទប់ស្កាត់ និងស៊ើបអង្កេតអំពើពុករលួយនៅក្នុងស្ថាប័នអប់រំគ្រប់កម្រិត, ដំឡើងប្រាក់អត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗដល់គ្រូបង្រៀន, គ្រូបង្រៀនទាំងអស់ ត្រូវទទួលបានការបណ្ដុះបណ្ដាល និងការឱកាសអភិវឌ្ឍន៍វិជ្ជាជីវៈក្នុងពេលវិសមកាល និងបញ្ឈប់ឥទ្ធិពលគណបក្សនយោបាយនៅតាមគ្រឹះស្ថាន, បញ្ឈប់ការរើសអើងលើសមាគមគ្រូបង្រៀនឯករាជ្យ និងផ្ដល់សិទ្ធិឱ្យគ្រូបង្រៀនមានសិទ្ធិបង្កើតសហជីព , ក្រសួងត្រូវផ្ដល់ក្របខណ្ឌអប់រំគ្រូបង្រៀនទាំង១១នាក់ឡើងវិញ ដែលបានលុបឈ្មោះកាលពីឆ្នាំ២០១៨ រួមទាំងលុបចេញការបែងចែកវិទ្យាសាស្ត្រពិត និងវិទ្យាសាស្ត្រសង្គមជាដើម។ គិតចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០២០មក គ្រូបង្រៀនម្នាក់ទទួលបានប្រាក់បៀវត្ស ១,២៤២,៥០០រៀល ឡើង៤២,៥០០រៀល បើធៀបឆ្នាំ២០១៩ ប្រមាណ១,២០០,១០០រៀល ៕	ភ្នំពេញ៖ សមាគមគ្រូបង្រៀនឯករាជ្យ ទាមទារឱ្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ជួយដោះស្រាយបញ្ហាជីវភាពគ្រូបង្រៀនបន្ថែមទៀត។ សមាគម មើលឃើញថា ជីវភាពគ្រូបង្រៀន មិនទាន់ល្អប្រសើរនៅឡើយ ទោះបីរដ្ឋ បានដំឡើងប្រាក់បៀវត្សជាង១លានរៀលក្តី។
សហព័ន្ធសហជីពកម្មករសំណង់ និងព្រៃឈើ បានធ្វើយុទ្ធនាការរយៈពេល១០ថ្ងៃ គិតចាប់ពីថ្ងៃទី៣មករា ដែលជាខួប១ឆ្នាំនៃការរលំអគារនៅកែប ដោយសមាជិកនៃសហជិពរបស់ខ្លួន បានលើកសារទាមទារនិងផ្សព្វផ្សាយលើបណ្ដាញសង្គមដើម្បីរកយុត្តិធម៌ដល់គ្រួសារជនរងគ្រោះ។ សារទាំងអស់នោះសរសេរថា «ឈប់ធ្វើឲ្យកម្មករសំណង់ស្លាប់ទៀតទៅ! បញ្ឈប់នៅពេលនេះ!», «អ្នកធ្វើឲ្យកម្មករស្លាប់ត្រូវមានទោស! » និង «យុត្តិធម៌ត្រូវតែមានសម្រាប់ជនរងគ្រោះ»ជាដើម។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ លោក សូ ឆ្លូញ អនុប្រធាន BWTUC អះអាងថា ជនរងគ្រោះនៃការរលំអគារនៅខេត្តកែប ស្លាប់៣៦នាក់ ក្នុងចំណោម៥៩នាក់ ។ បើតាមលោក សូ ឆ្លូញ គ្រួសារជនរងគ្រោះទាំងនោះ មិនទាន់ទទួលបានយុត្តិធម៌តាមផ្លូវច្បាប់នៅឡើយទេ ហើយដំណើរការនីតិវិធីរបស់តុលាការក៏មិនឃើញមានដែរ។ ដោយសារមូលហេតុនេះហើយ ទើបលោក សូ ឆ្លូញ ធ្វើខួប១ឆ្នាំនិងយុទ្ធនាការទាមទាររកយុត្តិធម៌ ដើម្បីជំរុញឲ្យតុលាការពន្លឿននីតិវិធីក្នុងរកយុត្តិធម៌។ លោក សូ ឆ្លូញ ថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «យើងធ្វើយុទ្ធនាការនេះ គឺដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាជំរុញឲ្យតុលាការ រដ្ឋាភិបាល ពន្លឿនការបើសាវការលើកករណីរលំអគារនៅកែប។ យើងចង់បាននូវយុត្តិធម៌ មួយឆ្នាំហើយមិនទាន់ឃើញមាន។ កើតហេតុដំបូងឃើញឃាត់ខ្លួនម្ចាស់សាងសង់ ប៉ុន្តែបែរជាឃើញដោះលែងវិញ»។ លោក សូ ឆ្លូញ ពុំទាន់ទទួលបានព័ត៌មានពីនីតិវិធីតុលាការឡើយ ក្រៅពីដឹងថា ក្រុមមេធាវីស្ម័គ្រចិត្តសម្ដេច ហ៊ុន សែន ជាអ្នកជួយដោះស្រាយដល់ក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះ។ អ្នកស្រី ឈូក ស៊ូ ជាម្ដាយរបស់ជនរងគ្រោះឈ្មោះ នាក់ សម័យ ដែលបានស្លាប់នៅក្នុងករណីបាក់រលំអគារនៅខេត្តកែបនោះ បានធ្វើបុណ្យសពគម្រប់ខួប១ឆ្នាំឲ្យកូនប្រុសខ្លួនហើយ កាលពីថ្ងៃទី៣ មករា ឆ្នាំ២០២១នេះ។ចំពោះការស្លាប់របស់កូនប្រុសពៅ វ័យ១៥ឆ្នាំរបស់ខ្លួននេះ អ្នកស្រី ឈូក ស៊ូ ក៏បានទទួលថវិកា៥ម៉ឺនដុល្លារពីរដ្ឋាភិបាល និងប្រាក់ឧបត្ថម្ភផ្សេងៗពីសម្បុរសជនដែរ។ នៅពេលសួរនាំពីរឿងដោះស្រាយបញ្ហាច្បាប់នៃការស្លាប់របស់កូនប្រុសខ្លួន តាមផ្លូវតុលាការនោះ អ្នកស្រី ស៊ូ ហាក់ពិបាកឆ្លើយបន្តិច ដោយសារមិនយល់ពីនីតិវិធីផ្លូវច្បាប់ ហើយមិនដឹងថាតុលាការនឹងដោះស្រាយបែបណាទៀត ចំពោះការស្លាប់របស់កូនប្រុសខ្លួន និងជនរងគ្រោះដទៃទៀត។ «ខ្ញុំមិនដឹងវែកញែកយ៉ាងណាត្រូវទេ ព្រោះខ្ញុំអត់សូវចេះ(ច្បាប់) ខ្ញុំអត់សូវយល់ពី(ច្បាប់)វា។ ខ្ញុំប្រាប់ត្រង់ថា ខ្ញុំវាល្ងង់ហ្មង»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់អ្នកស្រី ឈូក ស៊ូ ដែលរស់នៅក្នុងភូមិបុះត្របែក ឃុំត្រពាំងព្រីង ស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត ។ កម្មករសំណង់ចូលរួមយុទ្ធនាការទាមទារយុត្តិធម៌ដល់ជនគ្រោះនៃការរលំអគារនៅកែប។ (រូបពី BWTUC) ចំណែកគ្រួសារជនរងគ្រោះផ្សេងទៀត ដែលសារព័ត៌មានថ្មីៗ ធ្លាប់មានលេខទំនាក់ទំនងនោះ គឺទាក់ទងមិនបានដោយលេខទូរសព្ទខ្លះ ឈប់ប្រើ និងខ្លះទៀតប្ដូរលេខ។ ជុំវិញករណីនេះ លោក មឿន តុលា ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារ និងសិទ្ធិមនុស្ស ហៅកាត់សង់ត្រាល់ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា យុត្តធម៌សម្រាប់ជនរងគ្រោះដោយសារបាក់អគារនៅកែប រួមទាំងព្រះសីហនុ មានសង្ឃឹមតិចណាស់ ព្រោះដំណើរការតុលាការមិនឃើញទៅមុខសោះ។ លោកបន្តថា ជំនួយសប្បុរសជនដែលគ្រួសារជនរងគ្រោះទទួលបានកន្លងមក មិនមែនដោះស្រាយតាមផ្លូវច្បាប់នោះទេ។ ទន្ទឹមនឹងនេះអនុប្រធាន BWTUC លោក សូ ឆ្លូញ បានបញ្ជាក់ថា បើដំណើរការរកយុត្តិធម៌នេះ នៅតែអូសបន្លាយបន្តទៀត សមាជិកលោកនៅតែបន្តទាមទារ ដោយជ្រើសយកថ្ងៃពិសេសនៃសិទ្ធិកម្មករ សិទ្ធិមនុស្សនិងការងារជាដើម ធ្វើយុទ្ធនាការនេះ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ក៏នឹងមានការដាក់ញាត្តិ រួមទាំងពិភាក្សាជាមួយសង្គមស៊ីវិល ឬសហជីពផ្សេង ដើម្បីបន្តការទាមទាររកយុត្តិធម៌ជូនជនរងគ្រោះដោយសារបាក់រលំអគារនេះ។ មេធាវីស្ម័គ្រចិត្តរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន លោកស្រី មួង ធនលាភី ទទួលបន្ទុកខេត្តកែបនិងកំពត អះអាងថា សំណុំរឿងបាក់អគារនេះ ត្រូវបានតុលាការដោះស្រាយចប់ហើយ រង់ចាំតែប្រកាសសាលក្រុមប៉ុណ្ណោះ ។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរស័ព្ទ នៅថ្ងៃទី៥មករា មេធាវីរូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា៖ «សំណុំរឿងនេះត្រូវបានកាត់សេចក្ដីរួចហើយ, ហើយតុលាការនឹងប្រកាសសាលក្រមនៅថ្ងៃទី១៣មករា ម៉ោង៨កន្លះព្រឹកនៅសាលាដំបូងខេត្តកំពត»។ តែយ៉ាងណាលោកស្រី មួង ធនលាភី មិនអាចលម្អិតពីការជំនុំជម្រះក្តីនេះឡើយ ដោយសារស្នើឲ្យសាកសួរទៅលោក គី តិច ប្រធានក្រុមមេធាវីស្ម័គ្រចិត្តរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន។ ជាមួយគ្នានេះ លោក គី តិច សុំមិននិយាយតាមទូរសព្ទទេ ដោយស្នើឲ្យសារព័ត៌មានថ្មីៗ សាកសួរលោកតាមប្រព័ន្ធ Telegram ។ ប៉ុន្តែពេលសារព័ត៌មានផ្ញើសំនួរទៅហើយ លោក គី តិច ក៏បានឃើញហើយដែរ តែមិនបានឆ្លើយសារតាមប្រព័ន្ធ Telegram នេះឡើយ។ គួររម្លឹកថា កាលពីថ្ងៃទី៣ មករា ឆ្នាំ២០២០ មានករណីបាក់អគារ៧ជាន់ នៅក្រុងកែប ខេត្តកែប បណ្ដាលកម្មករសំណង់៣៦នាក់ស្លាប់ ក្នុងចំណោម៥៩នាក់។ ចំពោះគ្រោះថ្នាក់ឧបទ្ទេវហេតុនេះ ត្រូវបានសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន អះអាងក្រោយបញ្ចប់ការសង្គ្រោះពលរដ្ឋ កាលពីថ្ងៃទី៥ មករា ឆ្នាំ២០២០ថា ដើមចមដែលនាំឲ្យបាក់រលំអគារនោះ ដោយមានបញ្ហាកំហុសបច្ចេកទេសធំ២ចំណុច ក្នុងនោះ គឺមេការសំណង់ប្រើប្រាស់ដែកសាងសងមិនត្រឹមត្រូវ និងការដកពុម្ភប្លង់សេមុនកាលកំណត់ ដែលធ្វើឲ្យសំណង់អគារមិនរឹងមាំ។ តែយ៉ាងណាមេការសំណង់នោះ ក៏បានស្លាប់ក្នុងហេតុការណ៍បាក់អគារនេះដែរ។ ដោយឡែកម្ចាស់សំណង់អគារ៧ជាន់ ដែលមានឈ្មោះ ឯក សារុន និងភរិយា ក៏ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចបញ្ជូនទៅតុលាការ ក្រោយហេតុការណ៍បាក់អគារនេះ ។ ប៉ុន្តែពួកគេទាំងពីរ ត្រូវបានដោះលែងវិញ បន្ទាប់ពីតម្កល់ប្រាក់ធានានៅក្រៅឃុំ៕	ភ្នំពេញ៖ សហព័ន្ធសហជីពកម្មករសំណង់ និងព្រៃឈើ(BWTUC) បានធ្វើយុទ្ធនាការទាមទារយុត្តិធម៌ ដល់គ្រួសារជនរងគ្រោះ ដោយសារការរលំអគារនៅខេត្តកែប ក្រោយសំណុំរឿងនេះ អូរបន្លាយជាង១ឆ្នាំមកហើយ ។ ប៉ុន្តែមេធាវីស្ម័គ្រចិត្តសម្ដេចហ៊ុន សែន ទទួលបន្ទុកខេត្តកែប អះអាងថា សំណុំរឿងនេះ ដោះស្រាយរួចហើយ រង់ចាំតែប្រកាសសាលក្រម នៅថ្ងៃទី១៣ មករា ២០២១ ប៉ុណ្ណោះ។
មជ្ឈមណ្ឌលអូស្រ្តាលីសម្រាប់ការបណ្ដុះបណ្ដាល (សាលាអេស៊ីអ៊ី) ជាស្ថាប័នឈានមុខគេ ក្នុងការបណ្ដុះបណ្ដាលភាសាអង់គ្លេស ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៏។ សាលាអេស៊ីអ៊ី ផ្តល់នូវជម្រើសសិក្សាសម្បូរបែប សមស្របទៅតាមតម្រូវការ និងមានបន្ទប់សិក្សាបំពាក់ដោយសម្ភារបរិក្ខារទំនើបៗ។ ជារៀងរាល់វគ្គសិក្សា សិស្សប្រមាណ ២៥០០០នាក់ ចុះឈ្មោះចូលរៀននៅសាខាទាំង៦ របស់សាលាអេស៊ីអ៊ី។ សាលាអេស៊ីអ៊ី ផ្ដល់ជូននូវការបណ្ដុះបណ្ដាលភាសាអង់គ្លេសគ្រប់កម្រិត រួមមានភាសាអង់គ្លេសសម្រាប់កុមារ ចាប់ពីអាយុ ៨ឆ្នាំ ដល់១៥ឆ្នាំ ភាសាអង់គ្លេសទូទៅ ភាសាអង់គ្លេសសម្រាប់ការសិក្សានៅបរទេស ភាសាអង់គ្លេសសម្រាប់និស្សិត និងអ្នកអាជីព និងវគ្គត្រៀមប្រលងតេស្តអន្ដរជាតិ IELTS សម្រាប់ទៅសិក្សានៅបរទេស។ នៅរៀងរាល់វគ្គសិក្សានីមួយៗ សាលាអេស៊ីអ៊ី តែងតែរៀបចំកម្មវិធី ACE Open Day ដើម្បីផ្ដល់ឱកាសដល់សិស្ស និស្សិត អាណាព្យាបាល និងសាធារណជនទាំងឡាយ បានស្វែងយល់ឲ្យកាន់តែច្បាស់ពីជម្រើសសិក្សាភាសាអង់គ្លេសគ្រប់កម្រិត និងអត្ថប្រយោជន៏ផ្សេងៗ ដែលសាលាអេស៊ីអ៊ី ផ្តល់ជូន មុនសម្រេចចិត្តចុះឈ្មោះចូលសិក្សា។ អ្នកចូលរួមក៏មានឱកាសសាកល្បងនូវគ្រឿងបរិក្ខារ និងបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ដែលមាននៅគ្រប់សាខារបស់សាលាអេស៊ីអ៊ី ដើម្បីជំនួយដល់ការសិក្សារបស់សិស្ស។ សិស្ស និស្សិត និងអាណាព្យាបាល ដែលចូលរួមនឹងមានឱកាសស្វែងយល់ពីសាលា អេស៊ីអ៊ី កាន់តែច្បាស់ ដោយចូលរួមសកម្មភាពផ្សេងៗដូចជា៖ ទស្សនកិច្ចបន្ទប់សិក្សា និងសម្ភារបរិក្ខារទំនើបៗ ការធ្វើតេស្តវាស់កម្រិតភាសាអង់គ្លេសដោយឥតគិតថ្លៃ ការរៀនសាកល្បង ឬការប្រឹក្សាយោបល់ជាមួយគ្រូជំនាញ អំពីវគ្គសិក្សាដែលសមស្របទៅនឹងកម្រិតភាសាអង់គ្លេស និងតម្រូវការរបស់សិស្ស និស្សិតម្នាក់ៗ។ លើសពីនេះទៅទៀត សិស្ស និស្សិត ក៏មានឱកាសទទួលបានព័ត៌មាន ស្តីពីអាហារូបករណ៍ និងការសិក្សានៅបរទេស ព្រមទាំងចូលរួមកម្មវិធីសប្បាយៗ ដើម្បីបង្កើនចំណេះដឹង និងអាចឈ្នះរង្វាន់អនុស្សាវរីយ៍ផ្សេងៗទៀតផង។ លើសពីនេះ សាលាអេស៊ីអ៊ីនឹងនៅតែបន្តអនុវត្តវិធានការ ៣កុំ និង៣ការពារឲ្យបានមឺងម៉ាត់ ជាទីបំផុត។ ចុះឈ្មោះចូលរួមដោយឥតគិតថ្លៃ៖ openday.acecambodia.org (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	សាលា ACE នឹងរៀបចំកម្មវិធី ACE Open Day សម្រាប់វគ្គសិក្សាថ្មី រយៈពេល៣ថ្ងៃពេញ គឺចាប់ពីថ្ងៃសុក្រ ទី២៥ ខែមីនា រហូតដល់ថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២ ចាប់ពីម៉ោង ៩ ព្រឹក រហូតដល់ម៉ោង៥រសៀល នៅគ្រប់ទីតាំងទាំង៦ របស់សាលាអេស៊ីអ៊ី (ទីតាំងសម្ដេចប៉ាន ទីតាំងសន្ធរម៉ុក ទីតាំងទួលទំពូង ទីតាំងទួលគោក ទីតាំងចាក់អង្រែ និងទីតាំងសៀមរាប) ឬអាចចូលរួមតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក ហើយកម្មវិធី ACE Open Day ទទួលស្វាគមន៍សាធារណជន ឱ្យចូលរួមដោយឥតគិតថ្លៃ។
លោក ម៉េត មាសភក្តី បានបញ្ជាក់ថា ការរៀបចំឈាបនដ្ឋាននេះ នឹងបញ្ចប់នាពេលឆាប់ៗនេះ។ បើតាមលោក ភក្តី ទីតាំងឈាបនដ្ឋាននេះ នឹងរៀបចំឡដុតសពចំនួន៦ ដែលបញ្ជាទិញពីបរទេស។ ប៉ុន្តែលោក ភក្តី មិនអាចបញ្ជាក់ពីទឹកប្រាក់ ដែលចំណាយលើការទិញឡដុតសពបានទេ។ អ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញ បានរៀបរាប់ដូច្នេះថា៖«ដោយសារនេះជាការងារអាទិភាព យើងកំពុងសម្រុករៀបចំ និងជំរុញឲ្យបានរួចរាល់យ៉ាងលឿនបំផុត។ បានរៀបចំប្លង់សាងសង់ រៀបចំទីតាំងរួចរាល់ និងបច្ចុប្បន្នកំពុងតបណ្តាញអគ្គិសនី។ រីឯសម្ភារបច្ចេកទេសគ្រឿងម៉ាស៊ីន (ឡដុត) បានបញ្ជាទិញពីបរទេសរួចរាល់ នឹងមកដល់ឆាប់ៗនេះហើយ»។ បើតាមលោក ម៉េត មាសភក្តី ទីតាំងឈាបនដ្ឋាននេះ ស្ថិតក្នុងតំបន់ដាច់ស្រយោលពីមូលដ្ឋាន ឬតំបន់ពលរដ្ឋរស់នៅ។ គិតមកទល់ពេលនេះ កម្ពុជាមានអ្នកវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ សរុប២,៤៤០នាក់ ក្នុងនោះព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍ ១,៩១៤នាក់ ដែលរាលដាលពីរាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តកណ្តាល ព្រះសីហនុ សៀមរាប ព្រៃវែង ស្វាយរៀង កោះកុង កំពង់ចាម កំពង់ធំ ត្បូងឃ្មុំ កែប តាកែវ កំពត និងបាត់ដំបង។ អ្នកសះស្បើយមានចំនួន ១,១៩១នាក់ ខណៈអ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩ មានចំនួន១១នាក់៕	ភ្នំពេញ៖ឈាបនដ្ឋានអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ កំពុងស្ថិតនៅដំណើរការសាងសង់ នៅលើទំហំដី១០ហិកតា ដែលស្ថិតនៅក្នុងភូមិជាំ ឃុំតាសាល ស្រុកឱរ៉ាល់ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ នេះបើតាមលោក ម៉េត មាសភក្តី អ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញ ដែលបញ្ជាក់ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗតាមតេឡេក្រាម។
ក្រោយពិនិត្យមើលឲ្យល្អិតល្អន់ជាមួយម្តាយក្មេក លោក ហោ ចំណាប់ កាន់តែច្បាស់១០០%ថា ខ្លួនពិតជាឈ្នះបានរង្វាន់ទឹកប្រាក់ ៥០លានរៀល ប្រាកដមែន។ លោក ហោ ចំណាប់ បានរៀបរាប់ថា៖ «ខ្ញុំតែងតែញុំាភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង វើក WURKZ រាល់ពេលនឿយហត់ ដើម្បីមានកម្លាំងធ្វើការបន្ត។ ម្យ៉ាងទៀតរសជាតិរបស់ភេសជ្ជៈនេះក៏ឆ្ងាញ់ ជាពិសេសខ្ញុំតែងតែឈ្នះរង្វាន់ ១កំប៉ុង ជាញឹកញាប់ ប៉ុន្តែលើកនេះពិតជារឿងស្មានមិនដល់សោះឡើយ ជាមួយរង្វាន់ធំទឹកប្រាក់ ៥០លានរៀល នេះនៅលើដៃរបស់ខ្ញុំ ខណៈពេលកំពុងព្យួររាស់ដីស្រែ»។ ឪពុកកូនពីររូបនេះបន្តទៀតថា លោកនឹងយកប្រាក់នេះទិញដីម្តាយក្មេកនៅឃុំសម្បូរ ក្នុង ស្រុកសំរោងទង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ទុកធ្វើជាកេរសម្រាប់កូនរបស់គាត់ពេលធំដឹងក្តី។ ភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង វើក WURKZ ផ្តល់រង្វាន់ជាច្រើនរយរង្វាន់នៅក្នុងក្រវិលកំប៉ុងរួមមានទឹកប្រាក់សុទ្ធ ៥០លានរៀល ៥លានរៀល ១លានរៀល ១ម៉ឺនរៀល ៥ពាន់រៀល និង វើក WURKZ ជាច្រើនកំប៉ុងទៀត។ ពិសាភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងវើក WURKZ សូមពិនិត្យក្រវិលកំប៉ុង ដើម្បីមានឱកាសឈ្នះរង្វាន់៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កំពង់ស្ពឺ៖ ឃើញគោផ្អើលរត់ពេញស្រែ ម៉ែក្មេកស្មានតែមានបញ្ហាអ្វី តាមពិតកូនប្រសាស្រែក សប្បាយចិត្ត ដោយសារឃើញរង្វាន់ ៥០លានរៀល លើក្រវិលកំប៉ុងភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង វើក WURKZ សោះ។
បើតាមលិខិតរបស់លោកឧត្តមសេនីយ៍ ប៉ោ ភក្តិ ជំនួបរវាងក្រសួងមហាផ្ទៃ និងថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សភ្លើងទៀន នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅម៉ោង៩ព្រឹក នាថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២ ក្នុងទីស្តីការក្រសួងមហាផ្ទៃ។ លិខិតដដែល បានដឹងទៀតថា ក្នុងជំនួបនេះ ថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សភ្លើងទៀន នឹងជម្រាបក្រសួងមហាផ្ទៃ អំពីស្ថានការណ៍នយោបាយ មុនការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់អាណត្តិទី៥ ដែលនឹងមកដល់នៅថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២។ លោក ថាច់ សេដ្ឋា អនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀន ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរស័ព្ទថា ថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សភ្លើងទៀន៤រូប រួមមាន រូបលោកផ្ទាល់ លោក លី សុធារ៉ាយុត្តិ អគ្គលេខាធិការគណបក្ស លោក ហុង សុខហួរ មន្រ្តីទទួលបន្ទុកកិច្ចការបោះឆ្នោតរបស់គណបក្ស និងលោកមេធាវី សំ សុគង់ មន្រ្តីទទួលបន្ទុកកិច្ចការផ្នែកច្បាប់របស់គណបក្ស ដែលនឹងចូលពិភាក្សាជាមួយក្រសួងមហាផ្ទៃ។ លោក ថាច់ សេដ្ឋា ដែលមានតួនាទីជាអ្នកនាំពាក្យគណបក្សភ្លើងទៀនផងនោះ ជាអ្នកដឹកនាំប្រតិភូគណបក្សភ្លើងទៀនចូលពិភាក្សាជាមួយក្រសួងមហាផ្ទៃ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖«យើង នឹងនិយាយពីរឿងបោះឆ្នោតហ្នឹង ដើម្បីធានាឲ្យការបោះឆ្នោត ប្រព្រឹត្តទៅដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ យុត្តិធម៌ គ្មានការគំរាមកំហែង»។ លោក ចាត់ទុកថា ជាការល្អដែលក្រសួងមហាផ្ទៃ បើកទូលាយឲ្យគណបក្សក្រៅរដ្ឋាភិបាល ដូចជា គណបក្សភ្លើងទៀន ជាអាទិ៍ ចូលជួបពិភាក្សានាពេលនេះ។ លោក មើលឃើញថា ជំនួបរវាងថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សភ្លើងទៀន និងក្រសួងមហាផ្ទៃ គឺជាការបង្ហាញវប្បធម៌សន្ទនារវាងខ្មែរនិងខ្មែរ។ សម្តេច ស ខេង ពុំបានជួបថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សភ្លើងទៀនដោយផ្ទាល់ឡើយ ដោយចាត់តាំងមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ឲ្យជួបជំនួសវិញ។ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២ លោក ទាវ វណ្ណុល បានជូនលិខិតទៅសម្តេច ស ខេង ដើម្បីស្នើសម្តេច ឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សភ្លើងទៀនរបស់លោកចូលជួប។ ក្នុងចំណោមគណបក្សទាំង៤៥នៅកម្ពុជា មាន១៧គណបក្ស ដែលសម្រេចចិត្តចុះឈ្មោះចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់។ គួរដឹងថា ក្នុងចំណោមគណបក្សទាំង១៧ មានតែគណបក្សភ្លើងទៀនទេ ដែលបានរៀបចំដាក់បេក្ខជនឈរជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ បានប្រហាក់ប្រហែលនឹងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ជាគណបក្សដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន។ បើតាមតួលេខពីគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប.) គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានដាក់បេក្ខជនឈរជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ បាន១០០ភាគរយ៕	ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានអនុញ្ញាតឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សភ្លើងទៀន ចូលជួបតាមការស្នើសុំរបស់គណបក្សនេះ។ នេះបើតាមលិខិតរបស់លោកឧត្តមសេនីយ៍ ប៉ោ ភក្តិ អគ្គលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២ ជូនទៅលោក ទាវ វណ្ណុល ប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀន។
វចនានុក្រមសម្តេចសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានពន្យល់ថា៖ សមោសរ (ន) ទីប្រជុំ។ (កិ) ប្រជុំ,ជួបជុំ។ ជាទូទៅ មហាជនតែងតែប្រើពាក្យខាងលើនេះ ដោយភ្ជាប់ជាមួយពាក្យ«រាត្រី»។ រាត្រីសមោសរ គឺសំដៅ លើការជួបប្រជុំនៅពេលយប់ ឬការជុំគ្នាពេលយប់៕	ភ្នំពេញ៖ មហាជនតែងតែហៅពាក្យ«សមោសរ»ថា «ស្រមោលសរ»។ តែតាមពិតទៅ មិនមានពាក្យ«ស្រមោលសរ»ទេ។
តាមរយៈអត្ថបទនេះ ខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកអំពីគន្លឹះខ្លះៗក្នុងការទប់ស្កាត់កុំឲ្យជំងឺអាសន្នរោគកើតឡើងលើអ្នក និងក្រុមគ្រួសារបានសម្រាប់រដូវភ្លៀងនេះ។ ត្រូវមានសុវត្ថិភាពក្នុងការញ៉ាំទឹក ការញ៉ាំទឹកចេញពីក្បាលរ៉ូមីណេអាចបង្កើនឱកាសនៃការកើតជំងឺអាសន្នរោគបាន។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបការជ្រើសរើសញ៉ាំទឹកសុទ្ធ ឬទឹកមានការវិចខ្ចប់ក្នុងដបគឺជាជម្រើសដ៏ល្អវិញ។ បើសិនជាអ្នកមិនអាចរកទឹកនេះញ៉ាំបានទេ ចូរជ្រើសរើសការញ៉ាំទឹកដែលត្រូវបានដាំឆ្អិនហើយ។ សម្រាប់ទឹកដែលយកធ្វើទឹកកក និងដុសធ្មេញ ក៏ត្រូវតែជ្រើសរើសឲ្យមានសុវត្ថិភាពដែរ។ លាងសម្អាតដៃឲ្យបានស្អាតល្អ គ្រប់គ្នាដឹងហើយថា ការលាងសម្អាតដៃជាញឹកញាប់គឺជាមធ្យោបាយដ៏ឆ្លាតវៃក្នុងការបន្ថយការឆ្លងជំងឺផ្តាសាយ។ តែរឿងនេះក៏មានប្រយោជន៍ខ្លាំងសម្រាប់រដូវភ្លៀងដែរក្នុងការទប់ស្កាត់ការកើតជំងឺអាសន្នរោគ។ ដូច្នេះចូរប្រាកដថាដៃអ្នកទាំងសងខាងស្អាតល្អហើយមុនពេលចាប់កាន់អាហារទទួលទាន។ បើសិនជាមិនមានទឹកទេ អ្នកអាចប្រើទឹកសម្រាប់លាងដៃជាពិសេសក៏បានដែរ។ ចម្អិនអាហារឲ្យឆ្អិនល្អ និងចៀសវាងការញ៉ាំអាហារតាមផ្លូវ ដូចអ្វីដែលបានបញ្ជាក់ពីខាងលើអ៊ីចឹងថា អ្នកគួរតែដាំទឹកឲ្យពុះល្អមុនពេលញ៉ាំ ដើម្បីសម្លាប់បាក់តេរីដែលបង្កជាជំងឺអាសន្នរោគ។ ហេតុដូច្នេះហើយទើបវាគឺជារឿងល្អមួយដែលអ្នកត្រូវចម្អិនអាហារញ៉ាំខ្លួនឯងឲ្យបានល្អ។ នៅពេលត្រូវញ៉ាំបន្លែនិងផ្លែឈើឆៅ កុំភ្លេចបកសម្បកវាចេញផង។ អ្វីដែលត្រូវធ្វើទៀតនោះគឺថា ត្រូវចៀសវាងការញ៉ាំអាហារតាមផ្លូវឲ្យបានច្រើនបំផុតតាមតែអាចធ្វើបាន ដោយសារតែបញ្ហាអនាម័យនៅមានកម្រិតនៅឡើយ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	មានបញ្ហាសុខភាពច្រើនណាស់ដែលកើតឡើងជាញឹកញាប់ក្នុងរដូវភ្លៀងជាងរដូវណាផ្សេងៗ ហើយរឿងមួយដែលកើតឡើងញឹកញាប់ដែរនោះគឺជំងឺអាសន្នរោគតែម្តង។ ជាធម្មតាជំងឺអាសន្នរោគ បង្កឡើងដោយការញ៉ាំអាហារ ឬទឹកដែលផ្ទុកមេរោគ និងចេញពីលាមករបស់អ្នកជំងឺផ្ទុកបាក់តេរីអាសន្នរោគ Vibrio Cholerae។ នៅពេលបាក់តេរីនេះចូលក្នុងពោះវៀន វានឹងបញ្ចេញជាតិពុលមួយធ្វើឲ្យរាករូសធ្ងន់ធ្ងរ។ បើសិនជាមិនមានការព្យាបាលទាន់ពេលវេលាទេ ការរាករូសធ្ងន់ធ្ងរ នឹងធ្វើឲ្យខ្សោះជាតិទឹក រហូតដល់ស្លាប់បាន។
ការប្រកួតពានរង្វាន់បាលទាត់ក្របខ័ណ្ឌប្រទេសអង់គ្លេស Premier League សប្តាហ៏ទី២៨ ក្រុមមេឃខៀវ Man City និងត្រូវបើកទ្វារកីឡាដ្ឋាន Etihad Stadium ទទួលក្រុមភ្ញៀវដែរមានទីតាំងនៅក្នុងទីក្រុង Manchester តែមួយដូចគ្នាគឺក្រុមបិសាចក្រហម Man United ដែលជាការប្រកួតDerbyដ៏ធំប្រចាំប្រទេសអង់គ្លេសនាយប់ថ្ងៃទី០៧ ខែមីនាវេលាម៉ោង ១១:៣០នាទីយប់ (ម៉ោងនៅកម្ពុជា)។ គិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៩ មកក្រុមទាំង២ ធ្លាប់បានជួបប្រកួតគ្នា ៧ដងរួចមកហើយ។ ដោយក្រុមទាំង២ មានស្ថិតិការប្រកួត ឈ្នះ ៣ ស្មើ ១ និងចាញ់ ៣ ដងដូចគ្នាដែរជំនួបគិតត្រឹមឆ្នាំ ២០១៩ មកម្ល៉េះ។ដោយក្រុមបិសាចក្រហម Manchester United ស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Solskjaer។ ក្រុមមេឃខៀវ Man City ពេលបច្ចុប្បន្នកំពុងតែឈរលើកំពូលតារាងដោយមាននាំមុខ ៦៥ ពិន្ទុក្នុងរដូវកាល ២០២០-២០២១នេះ។ ចំណែកក្រុមបិសាចក្រហមវិញឈរលេខ ៣ មានត្រឹម ៥១ពិន្ទុប៉ុណ្ណោះ។ ក្រុមមេឃខៀវ Man City ហាក់មានលទ្ធភាពច្រើនក្នុងការយកឈ្នះក្នុងការប្រកួត Derby ទល់នឹងក្រុម Man United នាយប់ថ្ងៃទី ០៧ ខែមីនានេះ។ ដោយឡែកក្រុម Manchester United ហាក់មានការលំបាកក្នុងការយកឈ្នះការប្រកួតដោយសារតែអវត្តមានកីឡាករសំខាន់របស់ក្រុម Paul Pogba ដោយសារបញ្ហារបួស៕	ដោយ៖ជា យូគៀង
អនុស្សារណៈយោគយល់គ្នានេះ មានគោលបំណង ពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ភាពជាដៃគូរវាងស្ថាប័នទាំងពីរ និងស្ថាប័នដែលពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីជំរុញ លើកកម្ពស់ការរៀបចំកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាល កិច្ចការស្រាវជ្រាវ និងផ្សព្វផ្សាយរួមគ្នាលើជំនាញច្បាប់ជាតិ និងអន្តរជាតិ អោយមានវិសាលភាពទូលំទូលាយថែមមួយកម្រិតទៀត។ តាមរយៈគោលបំណង និងបេសកកម្មខាងលើ សមាគមសាលាត្រាជូ និងសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង បានសហការគ្នារៀបចំបង្កើតអោយមានជាបាឋកថាអនឡាញ តាំងពីឆ្នាំ២០២០ ដែលគិតរហូតមកដល់ពេលនេះ ភាគីទាំងពីរបានរៀបចំ ១៩ បាឋកថាអនឡាញ ដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមពីសំណាក់វាគ្មិនកិត្ដិយស ទាំងជាតិ និងអន្ដរជាតិ ពោរពេញទៅដោយបទពិសោធន៍ និងមានសមត្ថភាព និងជាពិសេសនោះគឺទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងច្រើនពីសំណាក់និស្សិត អ្នកប្រកបវិជ្ជាជីវៈ, សាធារណៈជនគ្រប់មជ្ឈដ្ឋានទូទៅ។ សម្របតាមបរិបទកូវីដ ១៩ បាឋកថានេះ ត្រូវបានរៀបចំតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ Zoom ដោយឥតគិតថ្លៃ និងបានផ្តល់ពុទ្ធិ ចំណេះដឹងច្បាប់ថ្មីៗ ទាំងផ្នែកទ្រឹស្តី និងការអនុវត្ត លើប្រធានបទផ្សេងៗ ដូចជាច្បាប់សមុទ្រអន្តរជាតិ មជ្ឈត្តការអន្តរជាតិ ច្បាប់ក្រុមហ៊ុន ពាណិជ្ជកម្ម ពន្ធដារ កម្មសិទ្ធិបញ្ញ ធនាគារ កិច្ចសន្យា ព្រមទាំងប្រធានបទជុំវិញវិជ្ជាជីវៈច្បាប់ និងតុលាការផងដែរ។ សមាគមសាលាត្រាជូ និងសាកលវិទ្យាជាតិគ្រប់គ្រង បានរៀបចំក្រុមការងារសម្របសម្រួលបាឋកថាអនឡាញនេះ ដោយមានតំណាងសមាគមសាលាត្រាជូ ដឹកនាំដោយ លោក ផល ពិសាល អនុប្រធានសមាគមសាលាត្រាជូ ព្រមជាមួយសហការី ព្រមទាំងតំណាងសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង ដឹកនាំដោយលោក ឌិន ស៊ីដែន នាយកកម្មវិធីថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រអន្តរជាតិផ្នែកនីតិសាស្ត្រ នៃសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង ព្រមជាមួយសហការី៕	កម្មវិធីការចុះអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នារវាងសមាគមសាលាត្រាជូ និងសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រងបានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅថ្ងៃពុធ ទី៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ នៅវេលាម៉ោង ១០ ព្រឹក នៅសាល A អគារA នៃសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង ដោយមានវត្តមានលោក ទី ហ្សានិត ប្រធានសមាគមសាលាត្រាជូ, លោក ហោ ប៉េង សាកលវិទ្យាធិការនៃសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង ព្រមទាំងសមាជិក សមាជិកា គណៈកម្មការប្រតិបត្តិ ក៏ដូចជាគណៈប្រតិភូតំណាងផ្សេងទៀតរបស់ស្ថាប័នទាំងពីរ។
បណ្តាក្រុង-ស្រុកទាំង១៤ទូទាំងខេត្តបាត់ដំបង មានអាសនៈសរុប២៦០ (ស្រី៥៣នាក់) ដោយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បាន២៥១ និងហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច បាន៩អាសនៈ ក្នុងនោះ៤នៅស្រុកថ្មគោល ២នៅស្រុកបវេល ១នៅស្រុកមោងឫស្សី ១នៅស្រុកសំឡូត និង១ទៀតនៅស្រុកកំរៀង។ បញ្ជីរាយនាមបេក្ខជនជាប់ឆ្នោត ក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សា រាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ អាណត្តិ ទី៣ ឆ្នាំ២០១៩ ប្រចាំខេត្តបាត់ដំបង https://bit.ly/2X6WWYD	លោក អ៊ុយ រី បានឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាខេត្តបាត់ដំបង ដោយមានសមាជិក២៦នាក់ (ស្រី៥នាក់)។ សមាជិកទាំងអស់មកពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លើកលែងតែលោក កៅ ផល្គុណ ប៉ុណ្ណោះ ដែលមកពីកូតាគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច។ ពិធីចូលកាន់មុខតំណែង ត្រូវបានរៀបចំឡើងនាព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី១៧ ខែមិថុនា ក្រោមអធិបតីភាពសម្តេចឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ។
ក្នុងលិខិតរួមគ្នាចុះថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា ក្រុមសិទ្ធិមនុស្សជាង៦០០ បានបង្ហាញក្ដីបារម្ភចំពោះការកើនឡើងការឆ្លើយតបហិង្សារបស់ប៉ូលិសប្រឆាំងបាតុករអហិង្សានៅអាមេរិក។ លិខិតដែលគាំទ្រដោយអង្គការសិទ្ធិមនុស្សធំៗនៅអាមេរិកដូចជាសហភាពសេរីភាពស៊ីវិលអាមេរិក សហព័ន្ធអន្តរជាតិដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស និងអង្គការពិភពលោកប្រឆាំងការធ្វើទារុណកម្ម ត្រូវបានផ្ញើជូនសមាជិកទាំង៤៧ប្រទេសនៃក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្ស ដើម្បីស្នើឲ្យមានការបើកកិច្ចប្រជុំសំដៅស៊ើបអង្កេតសកម្មភាពហិង្សារបស់ប៉ូលិសអាមេរិក។ បើមានសំណើពីសមាជិកមួយភាគបី ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ដែលគ្រោងប្រជុំនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា អាចមានកិច្ចប្រជុំលើប្រធានបទនេះបាន។ យ៉ាងណាមិញ គេមិនរំពឹងថា ស្ថាប័ននេះអាចដោះស្រាយបញ្ហាបានទេ ព្រោះអាមេរិកលែងជាសមាជិកពីរឆ្នាំមកហើយ។ លិខិតខាងលើ ក៏មានឈ្មោះសាច់ញាតិ ចច ហ្ល្វយ ដែលស្លាប់ដោយសារប៉ូលិសអាមេរិកសង្កត់កកាលពីចុងខែឧសភា។ អំពើព្រៃផ្សៃនេះហើយដែលនាំឲ្យមានបាតុកម្មនៅអាមេរិក រហូតមានការប៉ះទង្គិចរវាងប៉ូលិស និងបាតុករទៀតផង។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters លិខិតរួមគ្នានេះបានហៅការស្លាប់របស់ ហ្វ្លយ ជាចំណែកតូចមួយនៃការសម្លាប់ជនស្បែកខ្មៅដោយខុសច្បាប់ពីសំណាក់ប៉ូលិស និងជនជាតិស្បែកស។ «យើងបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងពីការកើនឡើងការឆ្លើយតបដោយហិង្សាទៅលើបាតុករសន្តិភាពនៅអាមេរិកដូចជាការប្រើគ្រាប់កាំភ្លើងជ័រ ឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែក ការបាញ់ស្ព្រៃយ៍ម្រេច ហើយពេលខ្លះគ្រាប់កាំភ្លើងពិត ដែលជាការបំពានស្តង់ដារអន្តរជាតិស្ដីពីការប្រើប្រាស់កម្លាំង និងការគ្រប់គ្រងការជួបជុំ។» នេះជាសំណេរក្នុងលិខិតដដែល។ ក្រុមអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស និងគ្រួសារជនរងគ្រោះដោយសារទង្វើប៉ូលិសអាមេរិក ក៏រិះគន់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ដែលមិនជួយដោះស្រាយបញ្ហាតាមរយៈការបង្រួបបង្រួម បែរជាយកបញ្ហានេះជាអាវុធក្នុងវោហារសាស្ត្ររបស់ខ្លួនទៅវិញ។ ពួកគេ ក៏បន្តរិះគន់ការពង្រាយកងឆ្មាំការពារជាតិជាង៦ម៉ឺននាក់ក្នុងតាមបណ្ដារដ្ឋដើម្បីទប់ទល់បាតុករ ដែលប្រៀបដូចនឹងការតទល់រវាងយោធា និងសត្រូវអាមេរិកដូច្នោះដែរ៕	សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស និងក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះ បានអំពាវនាវឲ្យស្ថាប័នសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ បើកការស៊ើបអង្កេតលើករណីហិង្សា និងការបង្ក្រាបបាតុករពីសំណាក់ប៉ូលិសអាមេរិក។ នៅអាមេរិក បាតុកម្មបានផ្ទុះឡើងសឹងមួយប្រទេសក្រោយការស្លាប់របស់បុរសជនជាតិស្បែកខ្មៅ ចន ហ្វ្លយ ក្រោយត្រូវប៉ូលិសស្បែកសសង្កត់ក ហើយពេលខ្លះបាតុកម្មក៏ប្រែទៅជាហិង្សាទៅទៀត។
ក្រុមអ្នកតវ៉ាថៃ ប្រមាណ ២០០នាក់ បានស្រែករិះគន់រដ្ឋាភិបាលថាខ្ជះខ្ជាយលុយជាតិលើវិស័យយោធា ហើយចោទពួកយោធាថាជ្រៀតជ្រែកក្នុងកិច្ចការនយោបាយថៃ។ ហើយនោះគឺគាំទ្រការធ្វើរដ្ឋប្រហារយោធា ២០១៤ របស់ឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ។ រដ្ឋប្រហារនេះហើយ បានលើកបន្តុបលោកប្រាយុទ្ធក្លាយជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសឹកថៃ មុនក្លាយជារដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលកើតឡើងដោយបោះឆ្នោត។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ក្រុមអ្នកតវ៉ា បានលើកបដាបង្ហាញពីរូបអ្នករិះគន់របបលោកប្រាយុទ្ធ ដែលត្រូវបានឃុំខ្លួន ឬបាត់ខ្លួន ហើយក៏មានសរសេរបដាទៀតថា «កុំឲ្យកើតមានការធ្វើរដ្ឋប្រហារណាផ្សេងទៀត» ។ បន្ថែមពីលើនេះ ពួកគេ ក៏បានក្រើនរម្លឹកកងទ័ពឲ្យគោរពកាតព្វកិច្ចពួកគេចំពោះប្រជាជនថៃ ដោយអនុវត្តការងារដោយឯករាជ្យ និងអព្យាក្រឹត។ ចំណែក មេដឹកនាំបាតុករម្នាក់ បានឈរហែករូបភាពរបស់មេទ័ពជើងគោកថៃ ឧត្តមសេនីយ៍ Apirat Kongsompong នៅមុខខ្លោងទ្វារទីស្នាក់ការយោធាថៃ ក្នុងទីក្រុង បាងកក។ បាតុកម្មនេះ បានកើតឡើងពីរថ្ងៃក្រោយផ្ទុះបាតុកម្មមួយនៅវិមានប្រជាធិបតេយ្យ ក្នុងទីក្រុង បាងកក កាលពីថ្ងៃទី ១៩ ខែកក្កដា ដោយមានមនុស្សប្រមាណ ២៥០០នាក់ចូលរួម។ នៅបាតុកម្មនេះ ក្រុមអ្នកតវ៉ា ភាគច្រើនជា យុវជន បានទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលលោកប្រាយុទ្ធរំលាយសភាចោល និងបញ្ឈប់ការបៀតបៀនលើអ្នករិះគន់ ។ នេះគឺការតវ៉ាតាមដងផ្លូវធំបំផុតមួយ ចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០១៤ ដែលទម្លាក់រដ្ឋាភិបាលថៃស្របច្បាប់។ បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាល លោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ត្រូវបានមើលឃើញ កំពុងរង្គោះរង្គើខ្លាំង ដ្បិតសមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីលោកបានលាលែងពីតំណែងជាបន្តបន្ទាប់។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដានេះ រដ្ឋមន្ត្រីសរុប៦នាក់ហើយបានដើរចេញ។ មែនទែនទៅ ការចាកចេញរបស់សមាជិករដ្ឋាភិបាលថៃនេះដែរ កើតឡើងស្របពេលដែលប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ ប្រឈមបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចដោយបង្កឡើងដោយសារជំងឺរាតត្បាតសកល COVID-19 ។ ទាក់ទិនបញ្ហានេះ ធនាគារកណ្ដាលថៃ បានអះអាងថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចថៃ អាចធ្លាក់ចុះ ៨,១ ភាគរយក្នុងឆ្នាំនេះ ៕	បាតុករថៃមួយក្រុម បានប្រមូលផ្ដុំគ្នានៅទីស្នាក់ការកណ្ដាលរបស់យោធាថៃ ក្នុងទីក្រុង បាងកក នៅថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ដោយចោទថា ពួកយោធាលូកដៃក្នុងរឿងនយោបាយថៃ ហើយទាមទារឲ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ចុះចេញពីតំណែង។
លោក ឆាយ គឹមខឿន អះអាងថា កញ្ញា កឹម តុលា ត្រូវបានចោទបទញុះញង់បង្កឲ្យមានភាពវឹកវរដល់សន្តិសុខសង្គម។ ប៉ុន្តែ ចំពោះអង្គហេតុ ដែលកញ្ញា ប្រព្រឹត្តនោះ លោក ឆាយ គឹមមខឿន មិនបញ្ជាក់ឡើយ។ លោក អំ សំអាត នាយករងទទួលបន្ទុកផ្នែកឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការលីកាដូ ប្រាប់ថា លោក ក៏បានទទួលព័ត៌មានពីការចាប់ខ្លួន កញ្ញា កឹម តុលា ដែរ។ តែការចាប់កញ្ញា ពីបទអ្វី និងដោយសារប្រព្រឹត្តអំពើអ្វីនោះ លោក មិនទាន់ទទួលបានព័ត៌មាននៅឡើយទេ។ លោក យល់ថា បើមើលតាមដីកា ការចាប់កញ្ញា កឹម តុលា គឺជាការអនុវត្តច្បាប់ តែបើមើលតាមទិដ្ឋភាពផ្សេង ការចាប់នេះ គឺជាការគំរាមកំហែងមួយបន្ថែមទៀត។ លោក ឆាយ គឹមខឿន មិនបកស្រាយតបឡើយចំពោះការរិះគន់របស់មន្រ្តីសង្គមស៊ីវិលថា ការចាប់កញ្ញា កឹម តុលា ជាការគំរាមកំហែង។ លោក មានប្រសាន៍ថា៖«យើងខ្ញុំ ជាមន្រ្តីអនុវត្តច្បាប់ អត់មានត្រូវទៅឆ្លើយឆ្លងជាមួយសង្គមស៊ីវិល ដែលនិយាយប៉ាតណាប៉ាតណីទេ»៕	អតីតមេឃុំពីគណបក្សប្រឆាំងម្នាក់ទៀត ក្នុងឃុំត្រែងត្រយឹង ស្រុកភ្នំស្រួច ខេត្តកំពង់ស្ពឺ គឺកញ្ញា កឹម តុលា ត្រូវបានចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១។ លោកឧត្តមសេនីយ៍ឯក ឆាយ គឹមខឿន អគ្គស្នងការរង និងជាអ្នកនាំពាក្យអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ នៅល្ងាចថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដានេះថា ការចាប់កញ្ញា កឹម តុលា គឺសមត្ថកិច្ច អនុវត្តទៅតាមដីការបស់តុលាការខេត្តកំពង់ស្ពឺ។
មុនឈានទៅកាន់ក្របខណ្ឌកំពូលអឺរ៉ុប អ្នកស្រីអាជ្ញាកណ្តាលសញ្ជាតិបារាំង Stephanie Frappart ត្រូវបានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់បារាំង (FFF) ប្រកាសឲ្យចូលរួមកាត់ក្តីក្នុងការប្រកួតក្របខណ្ឌលីគកំពូលបារាំង Ligue 1 ជាផ្លួវការចាប់ពីរដូវកាលមុនមក។ ក្រៅពីនោះ អ្នកស្រី ក៏ចូលរួមកាត់ក្តីក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ស្ត្រី និងទទួលបន្ទុកលើការប្រកួតរវាង Liverpool ជាមួយ Chelsea ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ផ្តាច់ព្រ័ត្រ UEFA Super Cup កាលពីឆ្នាំ២០១៩ផងដែរ។ នៅរដូវកាល ២០២០-២១នេះ អ្នកស្រី Frappart បានកាត់សេចក្តីលើទីលានក្នុងក្របខណ្ឌ Europa League ជាលើកដំបូងរបសខ្លួនហើយដែរនៅក្នុងខែតុលា នៅពេល Leicester City បានជួបជាមួយ Zorya Luhansk នៅឯកីឡដ្ឋាន King Power និងជំនួបរវាង Granada និង Omonoia Nicosia កាលពីសប្តាហ៍មុន។ ដោយធ្លាប់ឆ្លងកាត់ការទទួលខុសត្រូវលើការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រកីឡាបាល់ទាត់កម្រិតកំពូលៗរួចមកហើយនោះ Frappart ក៏ត្រូវបានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អឺរ៉ុប (UEFA) សម្រេចឲ្យអ្នកស្ត្រីទទួលបន្ទុកកាត់ក្តីក្នុងការប្រកួតក្របខណ្ឌកំពូលផ្នែកបុរស និងជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្របាល់ទាត់។ ជំនួបដំបូងរបស់អាជ្ញាកណ្តាលស្ត្រីវ័យ៣៦ឆ្នាំរូបនេះ គឺការប្រកួតរវាងសេះបង្កង់ Juventus ដែលត្រូវទទួលភ្ញៀវ Dynamo Kiev សម្រាប់ការប្រកួតបង្គ្រប់កិច្ចពូល G នៅរាត្រីថ្ងៃទី២ ខែវិចិ្ឆកា៕	Stephanie Frappart នឹងក្លាយជាអាជ្ញាកណ្តាលស្ត្រីដំបូងគេដែលត្រូវតែងតាំងឲ្យកាត់ក្តីក្នុងការប្រកួត UEFA Champions League រដូវកាលនេះ។ អ្នកស្រី Frappart ត្រូវដឹកនាំការប្រកួតរវាង Juventus ទល់នឹង Dynamo Kiev ក្នុងសន្សំពិន្ទុពូល G នៅរាត្រីថ្ងៃទី២ ខែវិចិ្ឆកា។
តាមការផ្សាយរបស់ Worldometers អេស្ប៉ាញកើនដល់ជាង៨៥ ០០០ករណី បន្ទាប់ពីមានជាង៥០០០ករណីបន្ថែម រីឯអ្នកស្លាប់កើន៥៣៧នាក់ទៀត ដែលនាំឲ្យចំនួនសរុបឡើងដល់ជាង៧៣០០ករណី។ សម្រាប់ករណីឆ្លង សហរដ្ឋអាមេរិក មានចំនួនច្រើនជាងគេ ពោលគឺជិត ១៤៣ ០០០ករណី ក្នុងនោះជិត២៥០០នាក់បានស្លាប់។ អ៊ីតាលីស្ថិតនៅលេខ២ ដែលមានជិត៩៨ ០០០ករណី ដោយជាង១ម៉ឺននាក់ស្លាប់។ អេស្ប៉ាញ មានជាង៨៥០០០ករណី (ស្លាប់ជាង៧៣០០នាក់), ចិនមានជាង៨១០០០ករណី (ស្លាប់ជាង៣៣០០នាក់)។ អាល្លឺម៉ង់, អ៊ីរ៉ង់, បារាំង, ចក្រភពអង់គ្លេស, ស្វីស, បែលហ្ស៊ិក និងហូឡង់ សុទ្ធតែមានករណីឆ្លងចន្លោះពីជាង១ម៉ឺន ទៅជាង៦ម៉ឺនករណី ខណៈកូរ៉េខាងត្បូង អូទ្រីស តួកគី និងអូទ្រីស ឡើងជិត១ម៉ឺនករណីរៀងៗខ្លួន ខណៈអ្នកស្លាប់កើនជាបន្តបន្ទាប់។ ប៉ុន្តែជាមួយគ្នានេះ ករណីជាសះស្បើយក៏មានចំនួនកាន់តែច្រើនផងដែរ ដោយ ចិនមានជាង៧៥០០០នាក់, អេស្ប៉ាញជាង១៦០០០នាក់, អ៊ីរ៉ង់ជិត១៤០០០នាក់, អ៊ីតាលីជាង១៣០០០នាក់, អាល្លឺម៉ង់ជិត១ម៉ឺននាក់៕	ចិនដែលជាប្រទេសដំបូងនៃប្រភព COVID-19 នៅពេលនេះ ធ្លាក់ទៅលំដាប់ថ្នាក់ទី៤វិញក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានករណីឆ្លងច្រើនជាងគេ ក្រោយអេស្ប៉ាញ កើនឡើងដល់ទៅជាង៥០០០ករណី បើគិតត្រឹមវេលាម៉ោង៦ល្ងាចថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា នេះ។
វត្ថុប្រើប្រាស់ដែលច្នៃពីឬស្សីមានដូចជា ប៉ាន់តែ កាទឹក កែវទឹក កែវទៀនក្រអូប ប្រអប់ក្រដាសជូតមាត់ ស្មាព្យូរខោអាវ បំពង់បំពងសំឡេងទូរសព្ទ ពែង បំពង់ដាក់ប៊ិក សម្ភារផ្ទះបាយ និងថូផ្កា។ វត្ថុប្រើប្រាស់ទាំងនេះត្រូវបានសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចព្នងទាំង២៧គ្រួសារក្នុងឃុំស្រែព្រះ ស្រុកកែវសីមា ខេត្តមណ្ឌលគិរី ទើបតែផលិតឡើងនៅដើមឆ្នាំ២០២០នេះ ដោយបានចេះជំនាញទាំងនេះពីវគ្គបណ្តុះបណ្តាលរបស់អង្គការសមាគមអភិរក្សសត្វព្រៃនៅដែនជម្រកសត្វព្រៃកែវសីមា។ មុននឹងសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចព្នងអាចផលិតវត្ថុប្រើប្រាស់ពីដើមឫស្សីនេះបាន កន្លងមកពួកគេបានកែច្នៃដើមឫស្សីធ្វើជាជើងធូប និងរនាតដែរ ប៉ុន្តែមិនសូវមានទីផ្សារឡើយ។ នេះបើតាមលោក លើស ភួក ប្រធានសហគមន៍តំបន់ការពារធម្មជាតិនៅឃុំស្រែព្រះ ខេត្តមណ្ឌលគិរី ដែលបញ្ជាក់ថា បន្ទាប់ពីមានវគ្គបណ្តុះបណ្តាលពីអង្គការសមាគមអភិរក្សសត្វព្រៃរួចមក សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចព្នងក៏លែងច្នៃឫស្សីធ្វើជាជើងធូប និងរនាតតទៅទៀត ដោយត្រឡប់មកច្នៃឫស្សីធ្វើជាវត្ថុប្រើប្រាស់វិញ ដោយយល់ថាវត្ថុទាំងនេះគឺមានទីផ្សារខ្ពស់ជាង។ លោក លើស ភួក បានបញ្ជាក់ថា តាំងពីជនជាតិភាគតិចព្នងប្រកបមុខរបរច្នៃដើមឫស្សីធ្វើជាវត្ថុប្រើប្រាស់នេះមក គឺបានផ្តល់ចំណូលដល់ក្នុងមួយគ្រួសារបានគួរសម។ លោកបានរៀបរាប់ដូច្នេះថា៖«ក្នុងមួយថ្ងៃក្នុងមួយគ្រួសារអាចធ្វើវត្ថុពីឫស្សីបាន៤ ទៅ៥ ដោយគិតជាទឹកប្រាក់បានពី១ម៉ឺនទៅ២ម៉ឺនរៀល។ យើងមានគណៈកម្មាការចំនួន៥នាក់ ដើម្បីប្រមូលវត្ថុទាំងនោះយកទៅលក់នៅទីផ្សារ និងលក់នៅសហគមន៍ដែលមកកម្សាន្តលេងនៅតំបន់យើងនេះ»។ តាមប្រធានសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចព្នង វត្ថុប្រើប្រាស់ដែលច្នៃពីដើមឫស្សី ខាងសហគមន៍តែងលក់នៅតាមសិក្ខាសាលា តាមដែលគេកម្ម៉ង់ និងលក់នៅក្នុងសហគមន៍សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរដែលមកកម្សាន្តលេង។ លោកបាននិយាយដូច្នេះថា«គាត់ធ្វើតាមការកម្ម៉ង់។ បើយើងលក់រាយគឺយើងតាមសហគមន៍ខ្លួនឯង។ ហើយយើងយកទៅលក់នៅភ្នំពេញ។ ការពិតទៅយើងយកទៅលក់នៅភ្នំពេញ យើងមិនមែនដើរលក់តាមហាង ឬតាមផ្សារទេ គឺយើងលក់នៅក្នុងសិក្ខាសាលា»។ ក្រៅពីការងារផលិតវត្ថុប្រើប្រាស់ពីដើមឫស្សីនេះ ខាងសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចព្នងក៏មានមុខរបរបន្ទាប់បន្សំផ្សេងទៀតផងដែរដូចជាធ្វើស្រែចម្ការ ដងជ័រទឹក ជ័ររាំង រកផ្សិត និងបោចវល្លិ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់ពី លោក លើស ភួក។ កិច្ចការកែច្នៃវត្ថុប្រើប្រាស់ពីដើមឫស្សី និងការងារបន្ទាប់បន្សំរបស់ជនជាតិដើមភាគតិចព្នងនេះបានជំរុញឲ្យពួកគេយល់ច្បាស់ពីសារប្រយោជន៍នៃដើមឫស្សី យល់ពីកិច្ចការពារដែនជម្រកធម្មជាតិជាងមុន។ លោកនិយាយដូច្នេះថា៖«ក្រៅពីគាត់បានធ្វើផលិតផលហ្នឹងមក គឺគាត់លក់បានលុយ។ មួយចំនួន គាត់យល់ពីសក្កានុពលទៅតាមប្រភពធនធានធម្មជាតិនីមួយៗ។ មួយចំនួនគាត់ឈប់ប្រព្រឹត្តិបទល្មើសធនធានធម្មជាតិទៀតហើយ។ »។ តាមរយៈកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់សហគមន៍ដែលផលិតវត្ថុប្រើប្រាស់ពីដើមឫស្សីនៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះ លោក លើស ភួក សង្ឃឹមថានៅពេលអនាគត តំបន់សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចនឹងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរមកទស្សនាសិប្បកម្មកែច្នៃវត្ថុប្រើប្រាស់ពីដើមឫស្សី និងបង្កើនប្រាក់ចំណូលដល់ពួកគេផងដែរ៕	មណ្ឌលគិរី៖ នៅសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចព្នងចំនួន២៧គ្រួសារ ដែលស្ថិតនៅក្នុងភូមិ៣ គឺភូមិពូចារ ភូមិពូគង់ និងភូមិអូរច្រា ឃុំស្រែព្រះ ស្រុកកែវសីមា ខេត្តមណ្ឌលគិរី បានច្នៃដើមឫស្សីធ្វើជាវត្ថុប្រើប្រាស់សម្រាប់លក់ឲ្យភ្ញៀវទេសចរ។ តាមរយៈការច្នៃឫស្សីធ្វើជាវត្ថុប្រើប្រាស់នេះបានធ្វើឲ្យសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចព្នងមានប្រាក់ចំណូលគ្រប់គ្រាន់ និងជំរុញឲ្យពួកគេការពារ និងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិនៅដែនជម្រករបស់ពួកគេ។
ដូចគម្រោងដទៃទៀតនៅចិន គម្រោងខុនដូនៅទីក្រុង Tianjin បានបើកលក់មុនពេលបញ្ចប់អគារ។ ក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យ Zhuoda Yidu បានប្តេជ្ញាប្រគល់ផ្ទះឱ្យមិនលើសពីឆ្នាំ ២០១៩ ។ ប៉ុន្តែរហូតមកដល់ពេលនេះ គម្រោងភាគច្រើនមិនទាន់ត្រូវបានបញ្ចប់នៅឡើយទេ។ ក្នុងចំណោមអ្នកទិញខ្លះបានបង់ប្រាក់ផ្តាច់ ខណៈអ្នកផ្សេងទៀតបានបង់ជាដំណាក់កាល។ នេះជាឧទាហរណ៍ចុងក្រោយដែលបង្ហាញថា បញ្ហាប្រឈមទីផ្សារអចលនទ្រព្យចិននៅតែមានទំហំធំ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន CNBC អ្នកទិញផ្ទះជាច្រើនបានកំពុងព្យាយាមទារប្រាក់មកវិញ ឬប្រមូលព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធគម្រោងនេះ។ អតិថិជនមួយរូបបានប្រាប់សារព័ត៌មាន CNBC ថា ៖« ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាខ្ញុំត្រូវបានគេបោក។ ឥឡូវនេះខ្ញុំគ្រាន់តែសង្ឃឹមថានឹងទទួលបានប្រាក់មកវិញ។ ទោះបីជាបានផ្ទះក៏ដោយ ក៏ខ្ញុំមិនសប្បាយចិត្តដែរ»។ អ្នកទិញមួយចំនួនទៀតនិយាយថា ពួកគេបានទិញទុកជាផ្ទះចូលនិវត្តន៍សម្រាប់ឪពុកម្ដាយ ឬសម្រាប់កូនៗដើម្បីចូលរៀននៅសាលាក្បែរនោះ។ ប៉ុន្តែក្នុងពេលនោះ ឪពុកម្តាយអ្នកទិញម្នាក់បានស្លាប់បាត់ទៅហើយ ។ អ្នកខ្លះទៀតត្រូវរកសាលាផ្សេងឲ្យកូនរៀន។ «ខ្ញុំគិតថានេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបញ្ហារបស់ក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងផ្ទុះខ្លាំងនៅចិន។ អ្វីដែលបានកើតឡើងជាមួយគម្រោងនៅទីក្រុង Tianjin គឺមិនមានលក្ខណៈប្លែកនោះទេ»។ លោក Dan Wang សេដ្ឋវិទូនៅធនាគារ Hang Seng ប្រាប់ CNBC បែបនេះ។ ក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យចិនបានជាប់បំណុលច្រើន ខណៈគម្រោងនានាបានរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍កន្លងមកនេះ។ ពេលនោះ ល្បឿននៃការសាងសង់ក៏បានកើនលើសពីតម្រូវការ។ នេះបានជំរុញឱ្យវិស័យអចលនទ្រព្យរបស់ចិនធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិចាប់ពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២១ នៅពេលរដ្ឋាភិបាលបានរឹតបន្តឹងក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យក្នុងការខ្ចីប្រាក់ថ្មីដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យជាប្រព័ន្ធ។ ក្រុមហ៊ុនដែលរងគ្រោះដ៏ធំបំផុតគឺ Evergrande ដែលជំពាក់បំណុលច្រើនជាងគេបំផុតក្នុងពិភពលោក ដោយខកខានសងបំណុលនៅចុងឆ្នាំ២០២១។ គ្រានោះ Evergrande មានគម្រោងដែលមិនទាន់បញ្ចប់មានតម្លៃ ១៧៤ពាន់លានដុល្លារ។ កាលពីខែមុន ក្រុមហ៊ុន Zhuoda Yidu បានធ្វើសំណើរដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះជាមួយអ្នកទិញផ្ទះ។ អាស្រ័យហេតុនេះ គម្រោងខុនដូអាចត្រូវបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ២០២៥ ឬ ២០២៦ប្រសិនបើអ្នកទិញយល់ព្រមបង់ថ្លៃជួលដែលនៅសល់ក្នុងប៉ុន្មានសប្តាហ៍ខាងមុខ បូករួមទាំងថ្លៃដើមមួយចំនួនទៀត។ ទន្ទឹមនេះ ក្រុមហ៊ុនក៏មិនបានផ្តល់ជម្រើសផ្សេងទៀតដែរ ដោយលើកឡើងថា តម្លៃផ្ទះត្រូវតែគិតតាមថ្លៃកំណត់មុនទីផ្សារ។ នេះមានន័យថាតម្លៃស្មើរនឹង២ទៅ៣ដងនៃតម្លៃបច្ចុប្បន្ន។ ក្រុមហ៊ុនក៏មិនបាននិយាយអំពីផលវិបាកដែលអ្នកទិញត្រូវតែស៊ូទ្រាំក្នុងអំឡុងពេល៨ឆ្នាំដើម្បីរង់ចាំទទួលបានផ្ទះមួយនោះដែរ។ «ខ្ញុំបានខ្ចីលុយពីឪពុកខ្ញុំដើម្បីបង់រំលោះដើម្បីទិញផ្ទះ។ ខ្ញុំមិនអាចប្រាប់គាត់ថាវាមិនទាន់រួចរាល់ទេ។ ក្នុងអំឡុងពេលកូវីដ-១៩ ខ្ញុំបានពន្យល់ប្រាប់ឪពុកថា ការសាងសង់ត្រូវបានពន្យារពេល។ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះមិនមានហេតុផលអ្វីទៀតទេ»។ អ្នកទិញម្នាក់បាននិយាយប្រាប់ CNBC បែបនេះ ។ តម្រូវការផ្ទះនៅទីក្រុង Tianjin និងតំបន់ជុំវិញទីក្រុងប៉េកាំងបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងចាប់តាំងពីមុនពេលជំងឺកូវីដ-១៩ ផ្ទុះឡើង។ មូលហេតុគឺមកពីអ្នកធ្វើការនៅទីក្រុងប៉េកាំងចង់បានកន្លែងរស់នៅដែលមានតម្លៃសមរម្យ ជាជាងបរិបទដែលតម្លៃផ្ទះថ្លៃនៅជិតកន្លែងធ្វើការ។ ក្នុងរយៈពេល ៣ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ទីក្រុងប៉េកាំងបានព្យាយាមទប់ស្កាត់វិបត្តិអចលនទ្រព្យតាមរយៈវិធានការជំរុញដូចជា ការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់កម្ចី និងការបន្ធូរបន្ថយការរឹតបន្តឹងការទិញផ្ទះ។ កាលពីសប្តាហ៍មុន ទីក្រុង Hangzhou និង Xi'an បានលុបចោលការរឹតបន្តឹងទាំងស្រុង ។ កន្លងមក ទីក្រុងផ្សេងទៀតក៏បានបោះជំហានសំខាន់ដើម្បីធ្វើឱ្យដំណើរការទិញអចលនទ្រព្យកាន់តែងាយស្រួល។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំមួយកាលពីចុងខែមុន បណ្តាមេដឹកនាំកំពូលរបស់ចិនបានសន្យាថានឹងបន្តធានាការប្រគល់ផ្ទះ និងការពារសិទ្ធិរបស់អ្នកទិញផ្ទះ។ សម្រាប់គ្រួសារជនជាតិចិនជាច្រើន ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេភាគច្រើនស្ថិតនៅក្នុងអចលនទ្រព្យ។ អ្នកទិញម្នាក់បានចំណាយប្រាក់ ២៦២០០ដុល្លារ ដើម្បីទិញខុនដូ ២បន្ទប់គេង ៩០ម៉ែត្រការ៉េ នៅគម្រោង Zhuoda Yidu ក្នុងទីក្រុង Tianjin ។ នេះជារបៀបសន្សំរបស់ប្រជាជនចិនភាគច្រើនក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ៕	ប្រជាជនប្រមាណ ១៥០០នាក់ ដែលទិញផ្ទះនៅក្នុងគម្រោងមួយនាទីក្រុង Tianjin របស់ចិន មកទាល់ពេលនេះនៅមិនទាន់ឃើញផ្ទះ ដែលពួកគេបានបង់ប្រាក់ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៦ មកឡើយ។ នេះបើតាមសារព័ត៌មាន CNBC ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា។
នេះជាជំនួបលើកទី៧៤រវាងក្រុមទាំងពីរ ដោយលទ្ធផលកន្លងមក បារាំងឈ្នះ២៤លើក បែលហ្ស៊ិក ឈ្នះ៣០លើក និងស្មើ១៩លើក។ សម្រាប់ការប្រកួតនេះ វានឹងក្លាយជាជំនួបលើកដំបូងរបស់ពួកគេក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ World Cup បើគិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៨៦ នៅពេលដែលបារាំងយកឈ្នះ ៤-២ នាការប្រជែងយកចំណាត់ថ្នាក់លេខបី។ ក្រៅពីជំនួបនៅឆ្នាំ១៩៨៦ បារាំងធ្លាប់ឈ្នះបែលហ្ស៊ិក ៣-១ ផងដែរ នាការប្រកួតជុំទីមួយនៃព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ឆ្នាំ១៩៣៨ ។ ការប្រកួតចុងក្រោយរវាងក្រុមទាំងពីរ គឺបែលហ្ស៊ិក បានយកឈ្នះ ៤-៣ នាជំនួបមិត្តភាពនៅក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ២០១៥ ។ បែលហ្ស៊ិកទើបតែបង្ហាញខ្លួនលើទីពីរប៉ុណ្ណោះនៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ World Cup ដោយលើកទីពីរ ពួកគេបានចាញ់អាហ្សង់ទីននៅឆ្នាំ១៩៨៦ ។ សម្រាប់បារាំងវិញ ពួកគេបង្ហាញខ្លួននៅវគ្គនេះជាលើកទី៦ ដោយបីលើកដំបូងសុទ្ធតែបានហាលអាវ ពោលគឺក្នុងឆ្នាំ១៩៥៨ ឆ្នាំ១៩៨២ និងឆ្នាំ១៩៨៦ ។ រីឯពីរលើកចុងក្រោយ (ឆ្នាំ១៩៩៨ និងឆ្នាំ២០០៦) ពួកគេបានឈានទៅកាន់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ បែលហ្ស៊ិកមិនស្គាល់បរាជ័យនោះឡើយ នាការប្រកួត២៤លើកចុងក្រោយនៅរាល់ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងអស់ ដោយឈ្នះ១៩ និងស្មើ៥ ។ រីឯបារាំងវិញ ដោយមិនរាប់ការស៊ុតបាល់ប៉េណាល់ទីកំណត់ឈ្នះ-ចាញ់ ពួកគេចាញ់តែមួយលើកគត់នាការប្រកួត១៣លើកចុងក្រោយ។ បារាំងមានខ្សែប្រយុទ្ធ Antoine Griezmann ដែលបានស៊ុតបាល់បញ្ចូលទី៧គ្រាប់ក្នុងការប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍ World Cup និង Euro ខណៈបែលហ្ស៊ិក មាន Romelu Lukaku ដែលរួមចំណែកសម្រាប់គ្រាប់បាល់បញ្ចូលទី២០គ្រាប់ នាការប្រកួត១៣លើកចុងក្រោយ (ស៊ុត១៧គ្រាប់ បញ្ជូន៣គ្រាប់)។ Kylian Mbappe របស់បារាំង ជាកីឡាករវ័យក្មេងដ៏លេចធ្លោ ខណៈ Eden Hazard ក៏កម្លាំងដ៏មុតស្រួចរបស់បែលហ្ស៊ិកផងដែរ៕	តើបារាំង ឬបែលហ្ស៊ិក? ក្រុមជម្រើសជាតិដែលជាប់របងគ្នា ត្រូវប្រជែងគ្នាសម្រាប់កៅអីវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនៃព្រឹត្តិការណ៍ FIFA World Cup 2018 នៅប្រទេសរុស្ស៊ី។ ជំនួបនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅវេលាម៉ោង១អធ្រាត្រ [ម៉ោងនៅកម្ពុជា] នាកីឡដ្ឋាន Saint Petersburg ។
ក្រោមក្រសែភ្នែកអ្នកគាំទ្រជាង៤ពាន់នាក់ក្នុងជំនួបផ្តាច់ព្រ័ត្រ Coppa Italia ខ្សែប្រយុទ្ធ Federico Chiesa ជាអ្នកស៊ុតគ្រាប់បាល់ជ័យជម្នះនៅនាទី៧៣ ដើម្បីជួយសេះបង្កង់ស្គាល់ជាតិពានលើកដំបូងក្រោមការដឹកនាំរបស់អ្នកចាត់ការទូទៅលោក Andrea Pirlo។ Dejan Kulusevski រកបានគ្រាប់បើកឆាកឱ្យ Juventus នៅនាទី៣១ មុនពេល Ruslan Malinovsky តាមស្មើឱ្យ Atalanta វិញនៅនាទី៤១។ នេះជាការឈ្នះពានរង្វាន់ Coppa Italia ជាលើកទី១៤ របស់ Juventus និងជាពានតែមួយគត់ដែលពួកគេទទួលបាននៅរដូវកាល ២០២០-២១នេះ។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Pirlo ក្រុមយក្សអ៊ីតាលីមួយនេះ មិនត្រឹមតែមិនអាចការពារតំណែងជើងឯក Serie A របស់ខ្លួនបាន ហើយថែមទាំងប្រឈមមិនបានកៅអីលេង Champions League រដូវកាលក្រោយថែមទៀត។ ឆ្លងកាត់ការប្រកួត៣៧លើក Juventus រកបាន៧៥ពិន្ទុ ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៥ក្នុងតារាងលីគកំពូលអ៊ីតាលី ដោយតាមពីក្រោយលេខ៤ Napoli និងក្រុមលេខ៣ AC Milan ចំនួន១ពិន្ទុ។ ក្រុមទាំងបីនេះត្រូវប្រជែងគ្នាដណ្តើមកៅអី Champions League ដែលនៅសល់២កៅអី នៅជំនួបលីគចុងក្រោយ ដោយ Juventus ត្រូវជួប Bologa ឯ Napoli ប៉ះ Verona ហើយ AC Milan តទល់ជាមួយក្រុមខ្លាំង Atalanta។ នៅបារាំងឯណោះវិញ Paris St-Germain ក៏បានក្លាយជាម្ចាស់ពាន French Cup ផងដែរ។ PSG ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Mauricio Pochettino បានយកឈ្នះ Monaco ២-០ នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ តាមរយៈការរកគ្រាប់ពីសំណាក់ខ្សែប្រយុទ្ធ Mauro Icardi និង Kylian Mbappe។ នេះជាពានទីពីររបស់ PSG រដូវកាលនេះ ក្រោយឈ្នះ Trophee des Champions តាំងពីពាក់កណ្តាលខែមរាមក។ ក្រុមលោក Pochettino នៅសល់ឱកាសការពារតំណែងជើងឯកលីគកំពូលបារាំង Ligue 1 របស់ខ្លួនផងដែរ ដោយត្រូវប្រជែងជាមួយ Lille ក្នុងការប្រកួតបិទរដូវកាល ដើម្បីកាត់សេចក្តី ។ PSG មាន៧៩ តាមពីក្រោយក្រុមកំពូលតារាង Lille ចំនួន១ពិន្ទុ ក្រោយឆ្លងកាត់ការប្រកួត៣៧លើករៀងខ្លួន។ ជំនួបបិទរដូវកាល ២០២០-២១ របស់បារាំងត្រូវធ្វើនៅរាត្រីថ្ងៃទី២៣ ខែឧសភា ដោយក្នុងនោះ PSG ត្រូវប៉ះម្ចាស់ផ្ទះ Brest ខណៈ Lille ត្រូវទៅជួប Angers។ PSG ត្រូវការឈ្នះជាចាំបាច់នៅជំនួបចុងក្រោយនេះ ដើម្បីធានាកៅអី Champions League ដោយមិនបាច់ជម្រុះ play off រដូវកាលក្រោយផងដែរ ដ្បិតក្រុមលេខ៣ Monaco ក៏មាន៧៧ពិន្ទុផងដែរ។ Monaco ក៏ត្រូវការឈ្នះចាំបាច់ដូចគ្នា ខណៈក្រុមលេខ៤ Lyon កំពុងតាមប្រកិតដោយមាន៧៦ពិន្ទុ។ នៅលីគកំពូលបារាំង ទទួលបានកូតាលេង Champions League ដោយមិនចាច់ជម្រុះតែ២កៅអីប៉ុណ្ណោះ ពីសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អឺរ៉ុប (UEFA) ខណៈលេខ៣ ត្រូវប្រកួតជម្រុះ៕	Juventus បញ្ចប់រដូវកាលរបស់ខ្លួនដោយទទួលបានពាន Coppa Italia ក្រោយប្រកួតឈ្នះ Atalanta ២-១ នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅរាត្រីថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា។ Paris Saint-Germain ក៏បានក្លាយជាជើងឯក French Cup ជាលើកទី៦របស់ខ្លួនផងដែរ តាមរយៈការយកឈ្នះ Monaco នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ២-០។
ស្រីលង្កាដែលកំពុងផុងក្នុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ប្រឈមនឹងកង្វះទុនបម្រុងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយមិនអាចនាំទំនិញចាំបាច់សំខាន់ៗចូលបានសូម្បីតែស្បៀងអាហារ ប្រេងឥន្ធនៈ និងថ្នាំពេទ្យជាដើម។ រដ្ឋអាស៊ីខាងត្បូងមួយនេះ កំពុងអំពាវនាវសុំជំនួយសប្បុរសធម៌ពីអន្តរជាតិ ហើយក៏កំពុងចរចាជាមួយមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) ដើម្បីទទួលបានកញ្ចប់ជំនួយមកបំពេញតម្រូវការរបស់ប្រជាជនផងដែរ។ បើទោះជាសប្តាហ៍មុន រដ្ឋាភិបាលបានបិទស្ថាប័នរដ្ឋដែលមិនចាំបាច់ និងសាលារៀនរយៈពេលពីរសប្តាហ៍ដើម្បីកាត់បន្ថយការធ្វើដំណើរក៏ដោយ វិបត្តិថាមពលក្នុងប្រទេសនៅតែមិនអាចដោះស្រាយបាន។ ស្របពេលរង់ចាំការនាំចូលប្រេងដើម្បីដោះទាល់ លោក Kanchana Wijesekera រដ្ឋមន្រ្តីថាមពលស្រីលង្កា នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនាប្រកាសថា នាវាដឹកប្រេងដែលត្រូវមកដល់តាំងពីសប្តាហ៍មុន មិនបានមកដល់នោះទេ ខណៈនាវាដែលរំពឹងថានឹងមកដល់សប្តាហ៍ក្រោយក៏នឹងមិនទៅដល់ស្រីលង្កាដែរ។ « ខ្ញុំសោកស្តាយណាស់ដែលការដឹកជញ្ជូនប្រេងឆៅ ប្រេងម៉ាស៊ូត និងសាំងដែលត្រូវមកដល់សប្តាហ៍នេះ និងសប្តាហ៍ក្រោយនឹងមិនអាចមកដល់ទាន់ពេលបាន ដោយសារបញ្ហាការរៀបចំ និងពាក់ព័ន្ធធនាគារ»។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ស្រង់សម្តីលោក Wijesekera។ ទន្ទឹមនេះ រដ្ឋមន្រ្តីថាមពលរូបនេះបញ្ជាក់ថា ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈដែលនៅសេសសល់នឹងត្រូវយកទៅចែកចាយនៅស្ថានីយ៍បូមសាំងមួយចំនួន ខណៈការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ និងរោងចក្រផលិតថាមពលនឹងជាអាទិភាព។ លើសពីនេះ លោកក៏បានជំរុញឱ្យអ្នកបើកបរឈប់តម្រង់ជួររង់ចាំប្រេងឥន្ធនៈ ដែលនឹងមិនទាន់អាចមកដល់ឆាប់ៗផងដែរ។ បើតាមលោក Wijesekera សាជីវកម្មចម្រាញ់ប្រេងរដ្ឋ Ceylon ដែលចាប់ផ្តើមដំណើរការនៅដើមខែមិថុនាបានបិទដែរដោយសារកង្វះប្រេងឆៅ។ ក្រុមហ៊ុន Ceylon ដែលកន្លងមកទិញប្រេងឆៅពីរុស្ស៊ីមកផលិតប្រេងក៏មិនអាចនិយាយបានដែរថា ពេលណាការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឆៅនឹងមកដល់កោះនេះ។ កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា នាយករដ្ឋមន្រ្តីស្រីលង្កា Ranil Wickremesinghe ព្រមានសភាថា រដ្ឋដីកោះអាស៊ីខាងត្បូងមួយនេះនឹងបន្តប្រឈមនឹងការលំបាកពីរ ឬ បីខែទៅមុខទៀត។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីស្រីលង្ការូបនេះថែមទាំងសង្កត់ធ្ងន់ថា សេដ្ឋកិច្ចស្រីលង្កាកំពុងដួលរលំទាំងស្រុង ហើយបច្ចុប្បន្នក៏ប្រឈមនឹងបញ្ហាដ៏ធ្ងន់ធ្ងរជាជាងការខ្វះខាតប្រេងឥន្ធនៈ ហ្គាស អគ្គិសនី និងអាហារទៅទៀត៕	ស្រីលង្កាស្ទើរតែអស់ប្រេងម៉ាស៊ូត និងសាំងហើយ ស្របពេលរដ្ឋមន្រ្តីថាមពលស្រីលង្កានៅថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា បានប្រកាសថា នាវាដឹកប្រេងដែលរំពឹងនឹងមកដល់ក្នុងសប្តាហ៍នេះ និងសប្តាហ៍ក្រោយត្រូវបានពន្យាពេល។ រដ្ឋមន្រ្តីរូបនេះ ក៏បានសុំទោសប្រជាជនចំពោះវិបត្តិថាមពលដែលកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនដែរ។
ភ្នំពេញ៖ អ្នកជំនាញនៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា កំពុងសម្អាត និងជួសជុលវត្ថុសិល្បៈ ដែលបានពីការធ្វើកំណាយ នៅទំនប់ខាងត្បួង ឈៀងខាងលិចនៃស្រះស្រង់ ចំនួន ១ ០៥៥ សមុច្ច័យ។ វត្ថុសិល្បៈដែលបានរកឃើញនៅក្នុងការធ្វើកំណាយបុរាណវិទ្យាភាគច្រើន ជារូបចម្លាក់ព្រះពុទ្ធ។ ការសម្អាតវត្ថុសិល្បៈទាំងនេះ ប្រព្រឹត្តទៅនៅសារមន្ទីរព្រះនរោត្តមសីហនុ-អង្គរ នឹងដាក់តាំងបង្ហាញជាសាធារណៈ ក្នុងកំឡុងពេលតាំងពិព័រណ៌មិនអចិន្ត្រៃយ៍ផងដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ លោកស្រី បេ ស៊ីនួន មន្ត្រីបច្ចេកទេសនាយកដ្ឋានអភិរក្សប្រាសាទ និងបុរាណវិទ្យា នៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា លើកឡើងថា វត្ថុសិល្បៈចំនួន ១ ០៥៥សមុច្ច័យ ភាគច្រើនជារូបចម្លាក់ព្រះពុទ្ធ ស្ថិតក្នុងសតវត្សទី១២ និងទី១៣នៃគ្រឹស្តរាជ និងសម័យក្រោយអង្គរ។ បន្ថែមពីនេះ ក្រុមការងារនៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា កំពុងសម្អាតកម្រិតមធ្យម ដោយសារវត្ថុធ្វើពីលោហៈ មានការខូចខាតជាច្រើន។ ការខូចខាតទាំងនេះ រួមមាន រុំព័ទ្ធទៅដោយកំណកដីក្តាំង, ស្នឹមព័ណ៌បៃតង, ពុកផុយ, សឹក, ច្រែស, ស្នាមប្រេះ និងបាក់ជាបំណែក។ អត្ថបទទាក់ទង ត្បូងគ្រីស្ដាល់ គ្រាប់ខ្វាត និងវត្ថុបុរាណពីតំបន់អង្គរ នឹងបង្ហាញនៅសារមន្ទីរព្រះនរោត្ដមសីហនុ-អង្គរ ក្រៅពីនេះ សាធារណជនដែលចង់ស្វែងយល់កាន់តែច្បាស់ ពីវិធីសាស្ត្រសម្អាតវត្ថុសិល្បៈទាំងនេះ អាចទៅទស្សនាដោយផ្ទាល់ ការតាំងពិព័រណ៌មិនអចិន្ត្រៃយ៍ នៅសារមន្ទីរព្រះនរោត្តមសីហនុអង្គរ។ គួរបញ្ជាក់ដែរសារមន្ទីរ បើកឱ្យភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ ចូលទស្សនាចាប់ពីថ្ងៃអង្គារ ដល់ថ្ងៃអាទិត្យ ម៉ោង៨:៣០នាទីព្រឹក ដល់ម៉ោង៤:៣០ល្ងាច៕	ដោយ៖ សែម ប្រាក់ដាវ
កាំកុងត្រូលសាខាខេត្តស្វាយរៀង នៅថ្ងៃទី៣ខែធ្នូនេះ បានចុះត្រួតពិនិត្យទំនិញនៅផ្សារវាលយន្ត ទីរួមខេត្តស្វាយរៀង។ ជាលទ្ធផលនៃប្រតិបត្តិការនេះ មន្ត្រីជំនាញបានរកឃើញងៀតបបែលចំនួន ២១គីឡូក្រាមមានផ្ទុកសារជាតិបូរ៉ាក់ និងត្រីផ្ទោងខូចគុណភាពចំនួន ៧០គីឡូក្រាម។ ហើយទំនិញខូចគុណភាពទាំងនេះត្រូវមន្ត្រីកាំកុងត្រូលដុតកម្ទេចចោលភ្លាមៗ នៅវាលចាក់សំរាមខេត្តស្វាយរៀង៕	ភ្នំពេញ៖ មន្ត្រីកាំកុងត្រូល បានដកហូត និងដុតកម្ទេចចោល ងៀតបបែលមានផ្ទុកសារធាតុគីមីបូរ៉ាក់ ចំនួន២១គីឡូក្រាម និងត្រីផ្ទោងខូចគុណភាព ៧០គីឡូក្រាម នៅខេត្តស្វាយរៀង។ នេះបើតាមព័ត៌មានលើហ្វេសប៊ុកអគ្គនាយកដ្ឋានកាំកុងត្រូល។
សរុបករណីឆ្លងនៅប្រទេសអាស៊ានទាំង១០រួមទាំងទីម័រខាងកើត ចំនួនឡើងដល់ជិត៩០ម៉ឺនករណី ដោយស្លាប់ជាង២ម៉ឺននាក់ និងសះស្បើយជាង៧៥ម៉ឺននាក់។ ឥណ្ឌូណេស៊ី មានករណីឆ្លងជិត៤០ម៉ឺន បន្ទាប់មកហ្វីលីពីន ជាង៣៧ម៉ឺន, សិង្ហបុរី ជិត៥៨០០០,មីយ៉ាន់ម៉ា ជាង៤៤០០០ និងម៉ាឡេស៊ី ជាង២៧០០០ករណី។ ថៃ មានជាង៣៧០០ករណី រីឯវៀតណាម មានជាង១១០០ករណី ស្របពេលដែលកម្ពុជា មាន២៨៧, ព្រុយណេ មាន១៤៨, ទីម័រខាងកើតមាន២២៩ និងឡាវ មាន២៤ករណី។ ឥណ្ឌូណេស៊ី មានអ្នកស្លាប់រហូតដល់ទៅជាង១៣០០០នាក់ រីឯហ្វីលីពីន មានជាង៧០០០នាក់ និងមីយ៉ាន់ម៉ា ជាង១០០០នាក់។ ម៉ាឡេស៊ី មាន២៣៦នាក់, ថៃ មាន៥៩នាក់, វៀតណាម មាន៣៥នាក់, សិង្ហបុរី មាន២៨នាក់ និងព្រុយណេ មាន៣នាក់៕	គិតត្រឹមរសៀលថ្ងៃចន្ទ ទី២៦ ខែតុលា នេះ ចំនួនអ្នកស្លាប់នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឡើងដល់ជាង២ម៉ឺននាក់ ដោយឥណ្ឌូណេសី ហ្វីលីពីន និងមីយ៉ាន់ម៉ា មានចំនួនច្រើនជាងគេ ខណៈកម្ពុជា ទីម័រខាងកើត និងឡាវ មិនមានករណីស្លាប់ឡើយ។
ក្រោមគម្រោង«អភិវឌ្ឍយុវជន និងកីឡាខេត្តកំពង់ស្ពឺ»ទីលានបាល់ទាត់ស្តង់ដាអន្តរជាតិមួយស្ថិតក្នុងភូមិតាម៉ុល សង្កាត់ច្បារមន ក្រុងច្បារមន ខេត្តកំពង់ស្ពឺ នឹងលេចចេញជារូបរាងក្នុងពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ។ ក្នុងពិធីប្រគល់ និងទទួលមូលប្បទានបត្រ២លានដុល្លារពីណាហ្គាវើលនៅថ្ងៃទី១៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ លោក ហ៊ុន ម៉ានី តំណាងរាស្ត្រមណ្ឌលខេត្តកំពង់ស្ពឺអះអាងថា កីឡដ្ឋានកំពង់ស្ពឺនឹងបើកការដ្ឋានសាងសង់នៅពាក់កណ្តាលខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩នេះ។ ក្លិបបាល់ទាត់ណាហ្គាវើលចាត់ទុកការប្រកាសកាលបរិច្ឆេទសាងសង់នេះថា ជាដំណឹងមួយដ៏ល្អសម្រាប់ក្លិប និងអ្នកគាំទ្រពួកគេ ជាពិសេសប្រជាពលរដ្ឋក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ ដ្បិតក្លិបណាហ្គាវើល នឹងប្រើប្រាស់កីឡដ្ឋាននេះ ធ្វើជាមូលដ្ឋានហ្វឹកហាត់ និងរៀបចំការប្រកួតនានា ពិសេសពេលខ្លួនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំការប្រកួតពានរង្វាន់លីគកំពូល និងពានសម្តេច ហ៊ុន សែន ជាដើម។ ជាមួយគ្នានេះ លោក វ៉ី សំណាង អភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺបានថ្លែងអំណរគុណដល់លោក ហ៊ុន ម៉ានី ដែលខិតខំប្រឹងប្រែងអភិវឌ្ឍខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ អភិបាលខេត្តរូបនេះសង្ឃឹមថា ក្រោយកីឡដ្ឋាននេះ នឹងជួយអភិវឌ្ឍវិស័យកីឡាបាល់ទាត់ខេត្តកំពង់ស្ពឺឲ្យកាន់តែរីកចម្រើន ជួយកសាងធនធានយុវជន និងកាត់បន្ថយសកម្មភាពនានា ដែលសង្គមស្អប់ខ្ពើមជាដើម។ «ខ្ញុំសង្ឃឹមថា ក្រោយពេលដែលកីឡដ្ឋាននេះត្រូវបានសាងសង់រួច យុវជនខេត្តកំពង់ស្ពឺ អាចកសាងខ្លួនទៅជាពលរដ្ឋដែលល្អជាងមុនក្នុងសង្គម ដោយមិនជាប់ជាមួយនឹងគ្រឿងញៀនឬក៏បងតូច បងធំ នៅក្នុងភូមិឋាន តាមរយៈការងាកមកលេងកីឡាដើម្បីសុខភាពវិញ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក វ៉ី សំណាង។ តែយ៉ាងណា យើងមិនទាន់ដឹងកីឡដ្ឋាននេះសាងសង់លើទំហំផ្ទៃដីប៉ុន្មាន ចំណាយថវិកាប៉ុន្មាន និងគ្រោងបញ្ចប់ការសាងសង់នៅពេលណានៅឡើយទេ៕	ក្លិបបាល់ទាត់ណាហ្គាវើលដ៍ ដែលតែងតែប្រើកីឡដ្ឋានក្លិបដទៃធ្វើជាទឹកដីពេលខ្លួនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំការប្រកួតនឹងមានកីឡដ្ឋានផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ។ បើតាមលោក ហ៊ុន ម៉ានី តំណាងរាស្ត្រមណ្ឌលខេត្តកំពង់ស្ពឺ កីឡដ្ឋានក្រោមជំនួយឧបត្ថម្ភរបស់ណាហ្គាវើលដ៍នេះ នឹងបើកការដ្ឋានសាងសង់នៅពាក់កណ្តាលខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩នេះ។ ក្លិបណាហ្គាវើលចាត់ទុកដំណឹងនេះថា ក្តីស្រមៃក្លាយជាការពិត។
លោក ទេព វីរៈ ប្រធានគ្រប់គ្រងទូទៅរបស់ក្រុមហ៊ុន អ៊ី អេហ្វ ជី បានថ្លែងថា ដើម្បីអបអរពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខ្មែរយើង ហាង ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី បានរៀបចំ រចនា តុបតែង ផ្ទាំងថតរូប ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីវប្បធម៌ដួងព្រលឹងជាតិខ្មែរ ជាមួយនឹងការសម្តែងរបាំប្រពៃណីជាតិ របាំត្រុដិ របាំជូនពរ និងរបាំគោះត្រឡោក នៅតាមបណ្តាហាងមួយចំនួន នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងតាមបណ្តាខេត្តនានា។ នៅក្នុងឱកាសនេះដែរ ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី បាននាំមកនូវភីហ្សារសជាតិថ្មី ភ្នំឈីសខែចេត្រ ដែលសំបកពោរពេញទៅដោយ ឈីស ខាងក្នុងជាមួយនឹងការរចនាសំបកថ្មី ពូនជាភ្នំឈីស។ លោក វីរៈ ក៏បានបន្ដថាហាង ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី បានខិតខំបង្កើតនូវមុខម្ហូបថ្មីៗជាច្រើនទៅតាមចំណង់ចំណូលចិត្ត និងតំរូវការរបស់អតិថិជន ក្នុងនោះមានដូចជា ប្រភេទភីហ្សាដល់ទៅ ២៤ រសជាតិ ជាមួយសំបក ៤ប្រភេទ ដោយប្រើទឹកសស ៣ ប្រភេទ ផាសតា មាន១៣ រសជាតិ និងអាហារបន្ទាប់បន្សំចំនួន ១៤ មុខ។ លើសពីនេះទៀតក៏មានផ្តល់ជូនអាហារបែបសុខភាពជា សាលាដ៍ ចំនួន ៥មុខ។ សម្រាប់អតិថិជនបែបលក្ខណៈគ្រួសារ ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី មានឈុតសម្រាប់កុមារ ដល់ទៅ ៤ ឈុត ថែមទាំងមានឈុតអាហារចំបងដ៏សម្បូរបែបសម្រាប់ធ្វើការជ្រើសរើស។ ក្រៅពីនេះ ហាង ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី ក៏បានយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំង និងផ្តោតសំខាន់ទៅលើការបម្រើសេវាកម្មយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ ប្តេជ្ញាធ្វើយ៉ាងណាបំពេញចិត្តអតិថិជនឲ្យបាន១០០% ក្នុងការទទួលបាននូវបទពិសោធន៍ពិសារអាហារនៅក្នុងហាង ដោយភាពរីករាយ និងល្អពិតប្រាកដ នៅរាល់ពេលអញ្ជើញមកទទួលទាន អាហារ ប្រកដដោយស្តង់ដារប្រតិបត្តិ និងសុវត្ថិភាពចំណីអាហារខ្ពស់ ជូនដល់អតិថិជនជាទីគាប់ចិត្ត ដោយគោរពតាមការស្តង់ដារប្រតិបត្តិការពីម្ចាស់ម៉ាកជាគោល។ ក្រៅពីនេះ នៅតាមហាងនីមួយៗ មានការរចនា និងការតុបតែងភ្លើងពណ៌យ៉ាងស្រស់ស្អាត សម្លេងតន្ត្រីថ្មីៗរងំរណ្តំចិត្ត ជាមួយនឹងការប្រើប្រាស់ Internet ដែលមានល្បឿនលឿន។ ជាពិសេសក៏ មានការរៀបចំសួនសម្រាប់កុមារកំសាន្តលេងនៅពេលមកជាមួយក្រុមគ្រួសារផងដែរ។ គួរំលឹកថា ហាង ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី បានមកដល់ទីផ្សារកម្ពុជាតាំងពីឆ្នាំ ២០០៥ មកម្លេះ ហើយបានតែកំពុងទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងពីអតិថិជន ទាំងរសជាតិ សេវាកម្ម ព្រមទាំងមានចំនួនសាខាច្រើនជាងគេនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គិតមកត្រឹមថ្ងៃនេះ ហាង ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី មានចំនួន ២៧ សាខា នៅរាជធានីភ្នំពេញ ក្រុងបាត់ដំបង ក្រុងព្រះសីហនុ ក្រុងតាខ្មៅ ក្រុងសៀមរាប ក្រុងប៉ោយប៉ែត និងក្រុងកំពង់ចាមជាដើម ហើយនឹងបើកដំណើរការសាខាចំនួន២បន្ថែមទៀតនាឆ្នាំ ២០១៨ ទី១ នៅផ្សារទំនើប AEON Mall 2 ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងទី២ នៅ Heritage Walk ខេត្តសៀមរាប។ ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី កម្ពុជា ត្រូវបានទទួលសិទិ្ធនាំចូល និងចែកចាយ ស្របច្បាប់សម្រាប់ទីផ្សារកម្ពុជា ដោយក្រុមហ៊ុន អ៊ី អេហ្វ ជី (EFG) ជាបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ ខេបូឌា (RMA Cambodia)។ ក្រៅពីនោះ ក្រុមហ៊ុន EFG ក៏ទទួលបានសិទិ្ធនាំចូលនូវផលិតផល និងសេវាកម្មល្បីៗ លើពិភពលោកជាច្រើនទៀត ដូចជា៖ ហាងការ៉េម ដេរី ឃ្វីន (Dairy Queen) ហាងការ៉េម ស្វិនសិន កម្ពុជា (Swensens Cambodia) ហាងកាហ្វេ ខូសស្ដា ហាងនំដូណាត់ គ្រីស្ពីគ្រីម ( Krispy Kreme) និងហាង បាប៊ីឃ្យូ ផ្លាហ្សា (BAR BQ Plaza) ផងដែរ៕	សព្វថ្ងៃនេះ យើងសង្កេតឃើញថា នៅតាមបណ្ដាស្ថាប័នរដ្ឋ សាលារៀន និងក្រុមហ៊ុនឯកជន ជាច្រើន បានរៀបចំពិធីសង្ក្រាន្ដឆ្នាំថ្មី ដើម្បីចូលរួមអបអរទទួលទេវតាឆ្នាំថ្មី ប្រពៃណីខ្មែរយើង នឹងខិតឈានចូលនៅថ្ងៃខាងមុខនេះ ជាមួយភាពសប្បាយរីករាយរួមគ្នាតាមរយៈការលេងល្បែងប្រពៃណីខ្មែរ និងការកំសាន្ដនានា។ ជាក់ស្ដែង ហាងភីហ្សាដ៏ល្បីឈ្មោះ ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី បានរៀបចំពិធីសង្ក្រានឆ្នាំថ្មី ឆ្នាំច សំរឹទ្ធិស័ក ព.ស ២៥៦២ នៅថ្ងៃទី១២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៨ នៅតាមសាខាមួយចំនួនរបស់ខ្លួនទាំងក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងតាមបណ្ដាខេត្ត។
គេហដ្ឋានស្ថាបត្យករលោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ មានទីតាំងស្ថិតនៅលើមហាវិថី ម៉ៅ សេទុង ក្បែរភោជនីយដ្ឋានទន្លេបាសាក់នៅកណ្តាលរាជធានីភ្នំពេញ។ ក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យ IPS Cambodia បានប្រកាសដាក់លក់គេហដ្ឋានស្ថាបត្យករល្បី លោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ នៅភ្នំពេញក្នុងតម្លៃ៧លានដុល្លារអាមេរិក។ ដីទាំងមូលនៃគេហដ្ឋាននេះមានទំហំជាង៩០០ម៉ែត្រក្រឡា។ តាំងពីការប្រកាសដាក់លក់មក មានអតិថិជនសាកសួរដែរ តែមិនទាន់ត្រូវថ្លៃគ្នា។ ប្រភពស្និទ្ធបំផុតជាមួយលោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានThmeythmey នៅថ្ងៃសៅរ៍នេះថា គេហដ្ឋានលោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ បានកសាងឡើងនៅឆ្នាំ១៩៦៥ និងសាងសង់រួចរាល់ហើយតែម្តងនៅឆ្នាំ១៩៦៦ ពោល គឺសាងសង់ក្រោយពហុកីឡដ្ឋានអូឡាំពិកមួយឆ្នាំ(១៩៦៤)។ ប្រភពដដែលបានបញ្ជាក់ថា សំណង់គេហដ្ឋានលោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ នៅមានសភាពរឹងមាំល្អ ហើយអគារអាចរក្សាគុណភាពរហូតដល់១០០ឆ្នាំទៀត។ ប្រភពដដែល និងក្រុមគ្រួសារធ្លាប់បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន Thmeythmey ថា តំបន់នេះ (គេហដ្ឋានលោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ) កាលពីអំឡុងទសវត្សរ៍៦០ គឺជាវាលស្រែ និងបឹង រីឯ មហាវិថីម៉ៅសេទុង កាលនោះ គឺជាផ្លូវដី។ លោកស្ថាបត្យករ វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ កើតនៅឆ្នាំ១៩២៦ នៅក្នុងខេត្តកំពត។ លោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ គឺជាសិស្សទី១ដែលបានប្រឡងជាប់បាក់ឌុបនៅវិទ្យាល័យស៊ីសុវត្ថិនៅឆ្នាំ១៩៤៤។ នៅឆ្នាំ១៩៤៧-១៩៥៦ លោកបានទៅសិក្សាផ្នែកស្ថាបត្យកម្មនៅទី ក្រុងបារីស ប្រទេសបារាំង។ កាលនៅមានជីវិតនៅឡើយ លោកស្ថាបត្យករ វណ្ណ មូលីវណ្ណ ធ្លាប់បាននិយាយប្រាប់ សារព័ត៌មានអេឡិចត្រនិកThmeythmey ថា៖«ខ្មែរគួរខិតខំបង្កើតដោយខ្លួនឯងនូវអ្វីដែលសម័យអង្គរបានបន្សល់ទុក»។ សម្រាប់ស្ថាបត្យកររូបនេះ ស្ថាបត្យកម្មនៅកម្ពុជាដែលសាងសង់ដោយជនបរទេសមិនប្រាកដថាត្រឹមត្រូវនោះឡើយ។ លោក វណ្ណ មូលីវណ្ណ ធ្លាប់បានសំណូមពរដល់ស្ថាបត្យករជំនាន់ក្រោយយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ត្រូវរក្សាអត្តសញ្ញាណខ្មែរនៅក្នុងសំណង់ទាំងអស់។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា កូនចៅជំនាន់ក្រោយនឹងខិតខំរកគំនិតថ្មី ការឆ្នៃប្រឌិតថ្មី និងបន្ថែមលើសម័យបុរាណ»៕ រូបភាព៖ ក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យ IPS Cambodia	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យ IPS Cambodia បានប្រកាសដាក់លក់គេហដ្ឋានស្ថាបត្យករល្បី លោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ នៅភ្នំពេញក្នុងតម្លៃ៧លានដុល្លារអាមេរិក។ បុគ្គលិកនៃក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យខាងលើបានប្រាប់សារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិក Thmeythmey ថា ក្រុមហ៊ុនទើបទទួលបានសិទ្ធិពីក្រុមគ្រួសារដាក់លក់គេហដ្ឋានរបស់លោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ តាំងពីជាង១សប្តាហ៍មកហើយ។ ស្ថាបត្យករ លោក វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ ទទួលមរណភាពកាលពីឆ្នាំ២០១៧ក្នុងអាយុ៩១ឆ្នាំ។
ការកើនឡើងសីតុណ្ហភាព បណ្តាលឲ្យឆ្នាំ២០២០ មានរលកកម្តៅ គ្រោះរាំងស្ងួត ភ្លើងឆេះព្រៃ និងគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរជាងមុន។ អ្វីកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះគឺ ឆ្នាំ២០២០ ទទួលបាតុភូត La Nina នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ប៉ុន្តែសីតុណ្ហភាពមិនធ្លាក់ចុះឡើយ។ La Nina ជាបាតុភូតអាកាសធាតុ ដែលបណ្តាលឲ្យសីតុណ្ហភាពផ្ទៃខាងលើនៃសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក តាមខ្សែបណ្តោយអេក្វាទ័រចុះត្រជាក់ជាងធម្មតា។ អត្ថបទទាក់ទង អឺរ៉ុប សម្រេចកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិកឲ្យបាន៥៥ភាគរយត្រឹមឆ្នាំ២០៣០ UN៖ បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ធ្វើឲ្យគ្រោះធម្មជាតិកើនឡើងទ្វេដងនៅ២០ឆ្នាំចុងក្រោយ: ឆ្នាំ២០២០ មានសីតុណ្ហភាពក្តៅដូចឆ្នាំ២០១៦ មែន ប៉ុន្តែឆ្នាំ២០១៦ មានបាតុភូត El Nino ដែលធ្វើឲ្យសីតុណ្ហភាពឆ្នាំ២០១៦ ក្តៅជាងឆ្នាំមុនៗ០,២អង្សាឯណោះ។ ផ្ទុយពី La Nina បាតុភូត El Nino បង្កើនសីតុណ្ហភាពភពផែនដី។ ក្នុងន័យនេះ បើសិនជាការគណនាអាកាសធាតុប្រចាំឆ្នាំពុំបញ្ចូលពីឥទ្ធិពលនៃបាតុភូត La Nina និង El Nino នោះឆ្នាំ២០២០ ជាឆ្នាំដែលក្តៅបំផុត។ នេះបើយោងតាមលោក Zeke Hausfather នាយកផ្នែកអាកាសធាតុ និងថាមពល នៃវិទ្យាស្ថាន Oakland អាមេរិក។ យោងតាមសេវាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ Copernicus របស់សហភាពអឺរ៉ុប សីតុណ្ហភាពឆ្នាំ២០២០ មានសីតុណ្ហភាព ១,២៥អង្សាក្តៅជាងសីតុណ្ហភាពពីឆ្នាំ១៨៥០ ដល់ឆ្នាំ១៩០០ ដែលជាពេលវេលាមុនការរីកចម្រើនវិស័យឧស្សាហកម្ម និងការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់។ ចំពោះការកើនឡើងសីតុណ្ហភាពនេះ តំបន់ផ្សេងៗនៅជុំវិញពិភពលោក ពុំរងផលប៉ះពាល់ដូចគ្នាឡើយ។ សម្រាប់ទ្វីបអឺរ៉ុប សីតុណ្ហភាពពុំប្រែប្រួលខ្លាំងឡើយ ចំណែកសីតុណ្ហភាពនៅទ្វីបអាមេរិកខាងជើងវិញកើនឡើងខ្ពស់ជាងសីតុណ្ហភាពមធ្យម ដែលនាំឲ្យមានភាពស្ងួតជាងមុន។ បាតុភូតនេះ រួមចំណែកធ្វើឲ្យភ្លើងឆេះព្រៃនៅរដ្ឋ California និង Colorado របស់អាមេរិកមានសភាពខ្លាំងខ្លា។ តំបន់អាក់ទិក រងផលប៉ះពាល់ពីការកើនឡើងសីតុណ្ហភាពនេះខ្លាំងជាងតំបន់ផ្សេង ដោយផ្នែកខ្លះនៃតំបន់នេះមានសីតុណ្ហភាពកើនឡើង៦អង្សាធៀបទៅនឹងសីតុណ្ហភាពមធ្យមដែលកំណត់ពីឆ្នាំ១៩៨១ ដល់ឆ្នាំ២០១០។ ការកើនឡើងសីតុណ្ហភាពនេះ នាំឲ្យមានភ្លើងឆេះព្រៃនៅផ្នែកខ្លះនៃតំបន់ស៊ីបេរីរបស់រុស្ស៊ីដែរ។ នៅតំបន់ភាគខាងត្បូងខ្សែអេក្វាទ័រវិញ សីតុណ្ហភាពទាបជាងកម្រិតមធ្យមបន្តិច ដែលអាចបណ្តាលមកពីការកើនឡើងឥទ្ធិពល La Nina នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២០។ លោកបណ្ឌិត Freja Vamborg អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅ C3S អះអាងថា ជារឿងពិបាកក្នុងការបង្ហាញពីឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់របស់បាតុភូត La Nina ទៅលើសីតុណ្ហភាពឆ្នាំ២០២០ ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នៅពេលដែលបាតុភូត La Nina ឡើងដល់កម្រិតកំពូលក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ សីតុណ្ហភាពក្នុងខែធ្នូ គឺមានសភាពក្តៅលំដាប់ទី៦ ធៀបទៅនឹងខែផ្សេងដែលស្ថិតក្នុងសីតុណ្ហភាពក្តៅលំដាប់ទី៣ ដល់លំដាប់ទី១៕	សេវាអាកាសធាតុអឺរ៉ុប អះអាងនៅថ្ងៃទី៨ មករា ថា ២០២០ ជាឆ្នាំដែលភពផែនដីមានសីតុណ្ហភាពក្តៅបំផុតដូចឆ្នាំ២០១៦ ដែលឆ្នាំដែលភពផែនដីមានសីតុណ្ហភាពក្តៅ។ កម្រិតសីតុណ្ហភាពឆ្នាំ២០២០ គឺក្ដៅជាង១,២៥អង្សា ធៀបនឹងកម្រិតសីតុណ្ហភាពអំឡុងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មនៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី១៩មក។ ឆ្នាំ២០២០ មានសីតុណ្ហភាព០,៤អង្សាក្តៅជាងឆ្នាំ២០១៩។
រូបថតជាង៥ពាន់សន្លឹកពីជាង៨៥ប្រទេស ត្រូវបានបញ្ជូនសម្រាប់ការប្រកួតប្រជែងនៅឆ្នាំ២០២២នេះ។ ក្នុងចំណោមរូបថតជាប់ជ័យលាភីទាំង១៦ មាន១សន្លឹកត្រូវបានថតនៅកម្ពុជា។ ពានរង្វាន់មានការបែងចែកទៅតាមប្រភេទ និងតាមម្ចាស់ឧបត្ថម្ភកម្មវិធី។ ដោយពានរង្វាន់ទាំងនោះមាន៖ ជ័យលាភីរួម (Overall Winner) និងរង្វាន់ Alex Walkers Serian Creatures of the Land Award ពានរង្វាន់នេះ បានទៅលើរូបថតរបស់អ្នកថតរូបអាម៉េរិកឈ្មោះ Jennifer Hadley ជាមួយរូបដែលមានចំណងជើងថា «Not So Cat-Like Reflexes»។ រូបបង្ហាញពីកូនតោអាយុខែ ទម្លាក់ខ្លួនពីដើមឈើមួយនៅតំបន់អេកូ Serengeti នៃប្រទេសតង់ហ្សានី។ ក្រៅពីឈ្នះរង្វាន់ Overall រូបថតរបស់ Jennifer Hadley ក៏ទទួលបានជ័យលាភី Alex Walkers Serian Creatures of the Land Award ផងដែរ។ ជាមួយនឹងការឈ្នះរង្វាន់រួម Hadley ទទួលបានពានមួយ កាបូបដាក់កាមេរ៉ាមួយ រួមទាំងដំណើរកម្សាន្តទៅកាន់តំបន់អភិរក្សា Alex Walkers Serian Camp នៅប្រទេសកេនយ៉ា។ រង្វាន់ Spectrum Photo Creatures in the Air Award៖ ម្ចាស់ជ័យលាភីជាអ្នកថតរូបបារាំង Jean Jacques Alcalay ជាមួយនឹងរូបថតក្រោមចំណងជើងថា «Misleading African viewpoints 2»។ រូបថតនៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូងបង្ហាញពីដំរីទឹក ហាមាត់ពីក្រោយសត្វក្រសារមួយ ដែលឈរទំលើខ្នងដំរីទឹកមួយផ្សេងទៀត។ រង្វាន់ Creatures Under the Sea Award៖ ជ័យលាភីបានលើអ្នកថតរូបអេស្ប៉ាញ Arturo Telle Thiemann ជាមួយរូបថតក្រោមចំណងជើងថា «Say cheeeese»។ ជារូបថតនៃត្រីពីរក្បាលក្នុងកោះ Faial ប្រទេសព័រទុយហ្គាល់ ហែលនៅមុខកាមេរ៉ា។ រង្វាន់ Affinity Photo 2 Peoples Choice Award៖ អ្នកថតរូបអាម៉េរិក Jennifer Hadley ដដែល បានឈ្នះពានរង្វាន់នេះ ជាមួយនឹងរូបថតសត្វ Penguin ពីរក្បាល ឈរលំហែកាយនៅកោះ Falkland។ រង្វាន់ Junior Award៖ រង្វាន់នេះ បានលើរូបថតដែលមានចំណងជើងថា «I CU boy !» របស់អ្នកថតរូបឥណ្ឌាឈ្មោះ Arshdeep Singh។ រូបថតបង្ហាញពីកូនទីទុយមួយក្បាលប្រឹងងើយឡើងលើដោយបិទភ្នែកម្ខាង ខណៈវាស្ថិតក្នុងធុងមួយ។ រង្វាន់ Amazing Internet Portfolio Award៖ រង្វាន់នេះ បានលើអ្នកជំនាញថតរូបសត្វព្រៃចិន Jia Chen ជាមួយនឹងរូបថតដែលមានចំណងជើងថា «Football Dream»។ រូប៤សន្លឹក បង្ហាញពីសត្វស្លាប Coopers Hawk នៅក្រុង Ontario ប្រទេសកាណាដា ដែលមានសកម្មភាពដូចកំពុងលេងបាល់។ ជ័យលាភីកិត្តិយស (Highly Commended Winners) ផ្សេងទៀតមាន៖ -Michael Eastwell (អង់គ្លេស) ជាមួយរូប «Its all Kicking off!» -Miroslav Srb. (សាធារណរដ្ឋឆេក) ជាមួយរូប «Hello Everyone» -Fererica Vinci (អ៊ីតាលី) ជាមួយនឹងរូបសត្វស្វាពីរក្បាលនៅក្បែរប្រាសាទបាពួន ខេត្តសៀមរាប ក្រោមចំណងជើងថា «Monkey Wellness Centre» -Jagdeep Rajput. (ឥណ្ឌា) រូបថតដែលមានចំណងជើងថា «Pegasus, the flying horse» -Emmanuel Do Linh San (អាហ្វ្រិកខាងត្បូង) ជាមួយរូបថតដែលមានចំណងជើងថា «Im gonna strangle you!»។ -Ryan Sims (អាម៉េរិក) ជាមួយនឹងរូបដែលមានចំណងជើងថា «Exuse Me Pardon Me!» -Alex Pansier (ហូឡង់) ជាមួយរូប «Jumping Jack» -Mark Schocken (អាម៉េរិក) ជាមួយរូប «Tight Fit!» -John Chaney (អាម៉េរិក) ជាមួយរូប «Fight Back» -Martin Grace (អង់គ្លេស) ជាមួយរូប «Keep Calm and Keep Your Head»។ ពានរង្វាន់ The Comedy Wildlife Photography Awards ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ២០១៥ ដោយអ្នកថតរូបអាជីពអង់គ្លេសពីរនាក់ គឺលោក Paul Joynson-Hicks និងលោក Tom Sullam។ ស្ថាបនិកទាំងពីររូបដែលជាអ្នកស្រឡាញ់ការអភិរក្ស និងធនធានធម្មជាតិ បានបញញ្ជាក់ថា ការប្រកួតប្រជែងរូបថតសត្វបែបកំប្លែងនេះ គឺដើម្បីបង្ហាញពីទឹកចិត្តដ៏ជ្រៀលជ្រៅចំពោះសត្វព្រៃ និងភាពរីករាយផ្សេងៗ៕	ពានរង្វាន់រូបថតសត្វបែបកំប្លែង Comedy Wildlife Photography Awards បានរកឃើញជ័យលាភីបប្រចាំឆ្នាំ២០២២របស់ខ្លួនហើយ ដោយក្នុងចំណោមនោះ រូបថតមួយសន្លឹកពីកម្ពុជា ទទួលបានជ័យលាភីកិត្តិយស។
នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ លោក សុនសៃ ស៊ីផាន់ដន បានសន្យាថា នឹងបន្តអនុវត្តវិធានការស្ថិរភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច ដើម្បីការពារប្រទេសមិនឱ្យធ្លាក់ចូលទៅក្នុងវិបត្តិ។ ថ្លែងក្នុងពិធីបើកសម័យប្រជុំលើកទី៦ នៃរដ្ឋសភាឡាវ នីតិកាលទី៩ នាថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា លោក ស៊ីផាន់ដន បាននិយាយថា រដ្ឋាភិបាលនឹងផ្តោតលើការអនុវត្តវិធានការដែលបានដាក់ចេញ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានានា ទាក់ទងនឹងអត្រាប្តូរប្រាក់និងការប្រែប្រួលតម្លៃ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការកើនឡើងអតិផរណា និងស្ថិរភាពថ្លៃដើមនៃការរស់នៅ។ បើតាមកាសែត Vientiane Times លោក ស៊ីផាន់ដន បានបញ្ជាក់ជំហរក្នុងនាមជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាល នៅចំពោះមុខសមាជិករដ្ឋសភាថា ៖« បំណុលនឹងបន្តត្រូវបង់ ជាពិសេសបំណុលបរទេស ហើយនឹងមិនទុកឱ្យឡាវធ្លាក់ក្នុងអន្ទាក់បំណុលនោះទេ» ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះ បានសន្យានឹងសងបំណុលដល់សហគ្រាសរដ្ឋ ហើយរដ្ឋាភិបាល នឹងពិចារណាលក់ភាគហ៊ុន ក្នុងគម្រោងវារីអគ្គិសនីមួយ។ ទន្ទឹមនេះ រដ្ឋាភិបាលឡាវនឹងស្វែងរកប្រភពហិរញ្ញវត្ថុថ្មី ដើម្បីសងបំណុលនៃគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ ដែលឧបត្ថម្ភដោយរដ្ឋ ដូច្នេះអ្នកម៉ៅការក្នុងស្រុកមានដើមទុនគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីរក្សាប្រតិបត្តិការអាជីវកម្ម។ លើសពីនេះ រដ្ឋាភិបាលនឹងបង្កើនចំណូលថវិកាជាអតិបរមា តាមរយៈការស្វែងរកប្រភពចំណូលថ្មី និងការធ្វើទំនើបកម្មការប្រមូលថវិកា ដើម្បីការពារការបាត់បង់ និងបន្តកាត់បន្ថយការចំណាយ ជាពិសេសលើយានយន្តសាធារណៈ។ ជារួមនឹងបន្តគ្រប់គ្រងការប្រើប្រាស់រូបិយប័ណ្ណបរទេស និងធានាថារូបិយប័ណ្ណបរទេសត្រូវបានចរាចរនៅក្នុងប្រព័ន្ធធនាគារ ដើម្បីបង្កើនទុនបំរុងប្តូរប្រាក់បរទេស។ ក្រៅពីនេះ ឡាវនឹងបន្តកែលម្អបរិយាកាសអាជីវកម្ម បន្តកែលម្អ និងកែទម្រង់សហគ្រាសរដ្ឋទន់ខ្សោយ ដូចជា Electricite Du Laos, Policy Bank (Nayobai Bank), Lao Lottery Development Company, Lao Airlines និងសហគ្រាសផ្សេងទៀត ។ ជាពិសេសជំរុញផលិតកម្ម ដោយកាត់បន្ថយការនាំចូល ហើយបន្តលើកទឹកចិត្តសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម , សម្រួលពាណិជ្ជកម្មឆ្លងព្រំដែន និងនីតិវិធីនៅកំពង់ផែស្ងួត , ពង្រឹងវិធានការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរបរទេស។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់ លោក ស៊ីផាន់ដន ៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ លោក សុនសៃ ស៊ីផាន់ដន បានប្តេជ្ញានឹងចាត់វិធានការ ដើម្បីដោះស្រាយស្ថានភាព ដែលទាក់ទងនឹងអត្រាប្តូរប្រាក់ ការប្រែប្រួលតម្លៃ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការកើនឡើងនៃអតិផរណា និងស្ថិរភាពថ្លៃដើមរស់នៅ។
១៤នាក់នៃអ្នកជំងឺ (៥៦%) ក៏មានការឆ្លងមេរោគត្រង់កន្លែងវះ បើធៀបទៅនឹងអ្នកជំងឺ១៦៨នាក់ (២៨,៥%) មិនមានកំណកឈាមនៅក្នុងសរសៃឈាមវ៉ែននោះទេ។ ៩នាក់ក្នុងចំនោម១៤នាក់នៃអ្នកដែលមានកំណកឈាម, ការឆ្លងមេរោគត្រង់កន្លែងវះបានកើតមានឡើងមុន ឬក្នុងថ្ងៃតែមួយ។ អ្នកជំងឺដែលមានការឆ្លងមេរោគត្រង់កន្លែងវះគឺហាក់ដូចជាងាយនឹងវិវត្ត៤ដងទៅជាកំណកឈាមនៅនឹងជើង ឬការស្ទះសួត បើធៀបទៅនឹងអ្នកជំងឺដែលមិនមានការឆ្លងមេរោគនោះ។ការស្ទះសួតកើតមានឡើងនៅពេលដែលកំណកឈាមនៅក្នុងផ្នែកណាមួយនៃខ្លួនបានបែក ហើយបានធ្វើដំណើរទៅក្នុងសួត។ ក្នុងចំនោមអ្នកជំងឺដែលបានវិវត្តទៅជាកំណកឈាម, ៩២%បានទទួលថ្នាំអោយឈាមរាវ និងបានទទួលការព្យាបាលការពារពីការកកឈាមដទៃទៀត។ នេះដោយយោងតាមការស្រាវជ្រាវដែលត្រូវបានចេញផ្សាយនៅក្នុងកាសែត Journal of the American College of Surgeons។ អ្នកស្រាវជ្រាវបាននិយាយថា ការស្រាវជ្រាវនេះបង្ហាញថា វិធីសាស្ត្រនៃការការពារកំណកឈាមមិនតែងតែមានប្រសិទ្ធភាពនោះទេ។វេជ្ជបណ្ឌិត សូសាន ហ្គៀហាត (Susan Gearhart) ជាសាស្ត្រាចារ្យរងខាងផ្នែកជំងឺវះកាត់នៅសាកលវិទ្យាល័យវេជ្ជសាស្ត្រ Johns Hopkins បាននិយាយថា យើងត្រូវការការអះអាងច្បាស់អំពីឥទ្ធិពលនៃដុំឈាមក្នុងសរសៃឈាមវ៉ែនចំពោះអ្នកជំងឺដែលមានការឆ្លងមេរោគត្រង់កន្លែងវះកាត់។ ហ្គៀហាតបានបង្ហាញថា យើងត្រូវតែតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះអ្នកជំងឺវះកាត់ពោះវៀនធំ-រន្ធគូថដែលបានវិវត្តទៅជាការឆ្លងមេរោគត្រង់កន្លែងវះកាត់ ហើយតាមដានជាញឹកញាប់ចំពោះកំណកឈាមដែលអាចត្រូវបានតាមដានដោយការធ្វើអេកូ។ អ្នកជំងឺទាំងនេះគួរតែត្រូវបានអោយថ្នាំកុំអោយឈាមកកក្នុងរយៈពេល៣០ថ្ងៃក្រោយការវះកាត់៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការស្រាវជ្រាវថ្មីមួយបាននិយាយថា អ្នកជំងឺវះកាត់ពោះវៀនធំ-រន្ធគូថដែលវិវត្តទៅជាមានការឆ្លងមេរោគត្រង់កន្លែងវះ គឺមានហានិភ័យខ្ពស់ចំពោះការកកឈាម។អ្នកស្រាវជ្រាវបានពិនិត្យមើលអ្នកមនុស្សពេញវ័យ៦១៥នាក់ដែលបានធ្វើការវះកាត់ពោះវៀនធំ-រន្ធគូថ ហើយបានរកឃើញថា ២៥នាក់នៃពួកគេ (៤%) បានវិវត្តទៅជាការកកឈាមដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា កំណកឈាមនៅក្នុងសរសៃឈាមវ៉ែន ក្នុងរយៈពេល១ខែក្រោយការវះកាត់។
Neymar អាយុ២៥ឆ្នាំ បានបំបែកកំណត់ត្រារបស់ខ្សែបម្រើបារាំង Paul Pogba ដែលផ្ទេរពី Juventus ទៅ Manchester United វិញក្នុងតម្លៃខ្លួន៨៩លានផោន (ជាង១១៧លានដុល្លារអាមេរិក) កាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០១៦ ។ បើតាមការគណនាសមាគមសារព័ត៌មាន Press Association (PA) ដែលប្រតិបត្តិការនៅអង់គ្លេស និងអៀរឡង់ បន្ទាប់ពីការបង់ពន្ធរួច ក្នុងនាមជាកីឡាករ PSG, Neymar អាចបានចំណូល ១.១៦ដុល្លារក្នុង១វិនាទី ៧០ដុល្លារក្នុង១នាទី ៤២០០.៣២ដុល្លារក្នុង១ម៉ោង ១០០ ៨០៧.៦២ដុល្លារក្នុង១ថ្ងៃ ៧០៥ ៦៥៣.៣៧ដុល្លារក្នុង១សប្តាហ៍ ៣ ០៥៧ ៨៣០.៤០ ដុល្លារក្នុង១ខែ និង៣៦ ៦៩៣ ៩៧៥.២៧ក្នុង១ឆ្នាំ។ Neymar នឹងនៅជាមួយ PSG រហូតដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ ។ Neymar បាននិយាយឃ្លាដំបូងក្នុងនាមជាកីឡាករ PSG ថា «PSG ជាក្លិបដ៏មានមហិច្ឆតាខ្ពស់ជាងគេនៅអឺរ៉ុប»។ ខ្សែប្រយុទ្ធប្រេស៊ីល ត្រូវនៅជាមួយក្លិបដែលមានមូលដ្ឋាននៅក្រុងប៉ារីស រហូតដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ ។ ជារឿងដែលគួរឲ្យហួសចិត្តបំផុតដែលអាជីវកម្មមួយមានតម្លៃរហូតដល់ទៅ២២២លានអឺរ៉ូ (ជាង២៦០លានដុល្លារអាមេរិក) លើការផ្ទេរកីឡាករម្នាក់។ នៅមុនការផ្ទេរដ៏ចម្រូងចម្រាស់នេះ ថ្នាក់ដឹកនាំនៃក្របខណ្ឌ La Liga អេស្ប៉ាញ បានចោទប្រកាន់ PSG ថា បានរំលោភគោលការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ Financial Fair Play (FFP) របស់សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អឺរ៉ុប។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅអេស្ប៉ាញ ករណីមួយដែលមិនអាចចងកីឡាករក្នុងកិច្ចសន្យាបាននោះ គឺ Release Clause [ការផ្តាច់កិច្ចសន្យា] ដោយសាម៉ីកីឡាករផ្ទាល់។ របាយការណ៍បានបង្ហាញថា Neymar បានបង់ប្រាក់ចំនួន២២២លានអឺរ៉ូ (ជាង២៦០លានដុល្លារអាមេរិក) ទៅក្លិប Barcelona ដើម្បីផ្តាច់កិច្ចសន្យា មុននឹងទៅចូលរួមជាមួយ PSG។ តើ Neymar បានលុយនោះពីណា? ក្របខណ្ឌ La Liga នៅតែចោទប្រកាន់ PSG ពីបទរំលោភគោលការណ៍ Fair Play លើផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ខណៈក្លិប PSG របស់មហាសេដ្ឋីកាតា Nasser Al-Khelaifi រួមទាំងសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់បារាំង បានអះអាងថា ពួកគេមិនបានរំលោភបំពានច្បាប់ UEFA នោះឡើយ៕	ទីបំផុត Neymar បានក្លាយជាកីឡាករផ្លូវការរបស់ក្លិបបារាំង Paris Saint Germain ក្នុងតម្លៃខ្លួនដ៏ខ្ពស់កប់ពពក ពោលគឺ២២២លានអឺរ៉ូ (ជាង២៦០លានដុល្លារអាមេរិក) ពីក្លិបយក្សអេស្ប៉ាញ Barcelona។ ក្លិបដែលមានមូលដ្ឋាននៅក្រុងប៉ារីស បានប្រកាសថា ខ្សែប្រយុទ្ធប្រេស៊ីលរូបនេះ បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចសន្យារយៈពេល៥ឆ្នាំ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។
ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានជូនដំណឹងស្ដីពីអាហារូបករណ៍ទៅសិក្សាថ្នាក់អនុបណ្ឌិត និងបណ្ឌិត នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង សម្រាប់និស្សិតកម្ពុជា។ អាហារូបករណ៍ពីវិទ្យាស្ថានវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា Daegu Gyeongbuk (DGIST) ដែលផ្ដល់ឲ្យនិស្សិតកម្ពុជាទាក់ទងនឹងកម្មសិក្សាថ្នាក់អនុបណ្ឌិត និងបណ្ឌិត រួមមាន៖ Emerging Materials Science, Information and Communication Engineering, Robotics Engineering, Energy Science & Engineering, Brain &Cognitive Sciences និង New Biology។ លក្ខខណ្ឌជ្រើសរើសសម្រាប់ថ្នាក់អនុបណ្ឌិត គឺបេក្ខជនត្រូវមានសញ្ញាបត្របរិញ្ញាបត្រ។ ឯសម្រាប់ថ្នាក់បណ្ឌិត បេក្ខជនត្រូវមានសញ្ញាបត្រអនុបណ្ឌិត។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងអប់រំ ដែលបញ្ជាក់ទៀតថា វិទ្យាស្ថាន DGIST នឹងផ្ដល់កន្លែងស្នាក់នៅ ថ្លៃសិក្សា និងប្រាក់ឧបត្ថម្ភក្នុង១ឆ្នាំ ចំនួន ១៣,៦៨០,០០០ KRW សម្រាប់ថ្នាក់បណ្ឌិត និង ៧,៤៤០,០០០ KRW សម្រាប់ថ្នាក់អនុបណ្ឌិត រួមទាំងការសិក្សាភាសាកូរ៉េឥតគិតថ្លៃផងដែរ។ បេក្ខជន-បេក្ខនារី ដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍ នឹងកម្មវិធីអាហារូបករណ៍នេះ អាចមើលនៅក្នុងគេហទំព័រ ៖ en.dgist.ac.kr ឬទំនាក់ទំនងតាមរយៈ email: .kr៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ប្រកាសជ្រើសរើសនិស្សិតអាហារូបករណ៍ ទៅសិក្សានៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ថ្នាក់អនុបណ្ឌិត និងបណ្ឌិត ពីវិទ្យាស្ថានវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា Daegu Gyeongbuk (DGIST)។ នេះបើតាមទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ក្រសួងអប់រំ។
«មា» ជាពាក្យសម្រាប់កូនរបស់បង ហៅបុរសជាប្អូនរបស់មាតា ឬរបស់បិតា ( ពូ ); ហៅថា ឪពុកមា ក៏បាន ( តាមទម្លាប់ដោយស្រុក ) ។ ហៅបុរសដទៃមិនមែនជាញាតិដែលមានវ័យក្មេងជាងមាតាបិតារបស់ខ្លួនក៏បាន ដោយទុកដាក់ថាដូចជាប្អូនប្រុសរបស់មាតាបិតា ។ «មាក្មេក» ប្អូនប្រុសរបស់ម្តាយក្មេកឬរបស់ឪពុកក្មេក។ មាក្មេកខាងម្ដាយ, មាក្មេកខាងឪពុក; មាក្មេកជីដូនមួយ, មាក្មេកជីដូនមួយខាងម្ដាយ ។ ល ។ មាជីដូនមួយ, មាជីទួតមួយ, មាជីលួតមួយ បុរសដែលជាប្អូនជីដូនមួយ, ជីទួតមួយ, ជីលួតមួយរបស់មាតាឬរបស់បិតា : មាជីដូនមួយខាងម្ដាយ, មាជីទួតមួយខាងឪពុក, មាជីលួតមួយខាងម្ដាយ ។ មាធម៌ បុរសដែលជាប្អូនធម៌របស់មាតាឬរបស់បិតា ។ មាបង្កើត បុរសដែលជាប្អូនបង្កើតរបស់មាតាឬរបស់បិតា ។ រីឯ «មារ» វិញ ចេញពីភាសាបាលី-សំសង្ក្រឹត ដែលមានន័យថា ដំណើររារំាង; ការសម្លាប់; សេចក្ដីស្លាប់; . . . ។ អ្នករារំាង, ជំទាស់មិនឲ្យអ្នកដទៃធ្វើបុណ្យធ្វើកុសលកើត; ឈ្មោះទេវបុត្រដែលជាសត្រូវចំពោះព្រះពុទ្ធ ។ មារជិ, មារជិត, មារជិន អ្នកឈ្នះមារ ( ព្រះពុទ្ធ ) ។ មារជ្រែក មារចូលជ្រែកក្នុងរូបកាយនៃមនុស្ស ។ ពាក្យប្រៀប៖ ហេតុអាក្រក់ ដែលស្រាប់តែបណ្ដាលឡើងភ្លាមនាំឲ្យទាស់ដំណើរកិច្ចការ ឬមនុស្សដែលជំទាស់កិច្ចការកំពុងស្រួលឲ្យរអាក់រអួល; និយាយថា មារមកជ្រែក ឬ មានមារមកជ្រែក ក៏បាន។ កំពុងតែធ្វើការស្រួលៗ ស្រាប់តែមានមារមកជ្រែក ឲ្យទាស់ការអស់ ! ។ មារធីតា មាន័យថា កូនស្រីរបស់មារ ។ មារព័ន្ធន៍ ចំណងមារ; ចំណងកិលេស គឺគ្រឿងសៅហ្មងចិត្ត ដែលទុកដូចជាចំណងចងពួកសត្វ ។ ឈ្មោះគម្ពីរឬបរិច្ឆេទមួយសម្ដែងរឿងព្រះឧបគុត្តត្ថេរចងមារ ។ មារវិជ័យ គឺ ជម្នះមារ; អ្នកឈ្នះមារ ( ព្រះពុទ្ធ ) ។ ព្រះពុទ្ធរូបដែលគង់ផ្គត់ព្រះភ្នែនដាក់ព្រះហស្តឆ្វេងផ្ងារ ព្រះអង្គុលីផ្ទាប់លើព្រះភ្នែនខាងឆ្វេង ព្រះហស្តស្ដាំសណ្ដូកផ្កាប់ព្រះអង្គុលីសំយុងផ្ទាប់លើព្រះភ្នែនខាងស្ដាំហៅថា ព្រះមារវិជ័យ ឬ ព្រះពុទ្ធរូបមារវិជ័យ ( ព្រះពុទ្ធរូបផ្ចាញ់មារ ) ។ មារសេនា ( មារ:សេន៉ា ) សេនាមារ គឺពួករេហ៍ពលរបស់មារ កាលដែលលើកមកផ្ចាញ់ព្រះពុទ្ធ ។ មារាធិរាជ ក្រុងមារ ។ ល ។	«មា» និង «មារ» មានសូរដូចគ្នា ដោយគ្រាន់តែខុសគ្នាត្រង់អក្សរ «រ»។ តាមវចនានុក្រម សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត ពាក្យទាំងពីរ មានន័យខុសគ្នាទាំងស្រុង។
អគ្គមេបញ្ជាការរង នៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ និងជាមេបញ្ជាការ បញ្ជាការដ្ឋានអង្គរក្ស លោក ហ៊ីង ប៊ុនហៀង បានផ្លែផ្កាឲ្យអាមេរិកវិញ ពីរឿងដាក់ទណ្ឌកម្មបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិខ្លួន ។ លោក ហ៊ីង ប៊ុនហៀង បានប្រតិកម្មតបថា កម្ពុជា ជាប្រទេសមានអធិបតេយ្យភាព នីតិរដ្ឋពេញលេញត្រឹមត្រូវ មិនអាចមានបរទេស ឬមហាអំណាចណាមួយ មករំលោភបំពានបានទេ។ ឆ្លើយតបនឹងការដាក់ទណ្ឌកម្មមកលើខ្លួន លោក ហ៊ីង ប៊ុនហៀង បានបញ្ជាក់ថា លោកមិនមែនជាជនជាតិអាមេរិក ដូច្នេះលោកមិនត្រូវបានគោរពតាមច្បាប់អាមេរិកឡើយ។ «ខ្ញុំមិនមានទ្រព្យសម្បត្តិសម្រាប់ទុកឲ្យអាមេរិកបង្កកនោះទេ បើរកឃើញថា ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ខ្ញុំមានទុកនៅអាមេរិកមែននោះ សូមបង្កកឲ្យបានលឿនបន្ដិចទៅ។ ហើយមិនចាំបាច់ផ្ដល់ទិដ្ឋការឲ្យខ្ញុំនោះដែរ ព្រោះខ្ញុំមិនចង់ទៅអាមេរិកឡើយ។ សហរដ្ឋអាមេរិកបានដាក់បម្រាមពលរដ្ឋអាមេរិកទាក់ទងជាមួយខ្ញុំ តែខ្ញុំក៏ពុំមានការចាំបាច់ណាមួយធ្វើការទាក់ទងជាមួយអាមេរិកដែរ»។ នេះជាការឆ្លើយតបរបស់លោក ហ៊ីង ប៊ុនហៀង ដែលបានចំអកអាមេរិកវិញថា មិនចាំបាច់ដាក់ទណ្ឌកម្មមកលើលោកទេ ព្រោះលោកមិនត្រូវការអាមេរិកដូចគ្នា។ ក្រៅពីឆ្លើយតបបែបនេះហើយ មេបញ្ជាការអង្គរក្សរូបនេះ បានព្រលយសម្ដីវិញថា លោកត្រៀមខ្លួនជានិច្ច ក្នុងការវាយបកទៅលើជនអាមេរិកណា ដែលមិនគោរពអធិបតេយ្យភាព និងឯករាជ្យប្រទេសមួយ ហើយមានមហិច្ឆតាឈ្លានពាន ឬញុះញង់ និងនៅពីក្រោយក្រុមណាមួយ ដែលមានបំណងបំផ្លាញប្រទេសកម្ពុជា។ អត្ថបទទាក់ទង ខុទ្ទកាល័យសម្ដេច ហ៊ុន សែន ថា អាមេរិកបំពានកម្ពុជាទាំងកំរោល អាមេរិក បង្កកទ្រព្យសម្បត្តិលោក ហ៊ីង ប៊ុនហៀង ពាក់ព័ន្ធនឹងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស គួរបញ្ជាក់ថា ក្រសួង និងស្ថាប័នធំៗរបស់រដ្ឋាភិបាលមួយចំនួន បានចេញលិខិតថ្កោលទោសអាមេរិកជាបន្តបន្ទាប់ ក្នុងរយៈពេល២ថ្ងៃកន្លងមកនេះ ក្រោយពីអាមេរិកសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មរូបវ័ន្តបុគ្គលមកលើលោក ហ៊ីង ប៊ុនហៀង តាមរយៈការប្រកាសបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិ និងមិនផ្ដល់ទិដ្ឋការជាដើម៕	ភ្នំពេញ៖ បន្ទាប់ពីស្ថាប័នធំៗក្នុងរដ្ឋាភិបាលចេញមុខប្រតិកម្មអាមេរិកនោះ ដល់វេនសាម៉ីខ្លួន លោក ហ៊ីង ប៊ុនហៀង ចេញមុខឆ្លើយតបប្រឆាំងនឹងទណ្ឌកម្មអាមេរិកវិញម្ដង។
«ដូច្នេះយើងអាចជំរុញឱ្យមានការបើកបៀវត្សជាប្រាក់រៀលដល់បុគ្គលិកនៃសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម។ កាលណាបុគ្គលិកទទួលបានចំណូលជាប្រាក់រៀល នោះគាត់នឹងចាយវាយជាប្រាក់រៀល! កាលណាគាត់ចាយជាប្រាក់រៀល នោះគាត់នឹងសន្សំជាប្រាក់។ ហេតុដូចនេះហើយធ្វើឱ្យទំហំនៃការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀល នឹងកាន់តែធំនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើង។ ការធ្វើបែបនេះ គឺមានប្រសិទ្ធភាព ជាជាងយើងចាប់បង្ខំឱ្យពួកគាត់ចាយប្រាក់រៀលសុទ្ធតែម្តង គឺវាមានហានិភ័យខ្ពស់»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក បណ្ឌិត ស្រ៊ុន សុភ័ក្ត្រ។ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់អំពីការជំរុញការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀល សូមលោក-អ្នកទស្សនាបទសម្ភាសពិសេសរវាងលោក លាង ដឺលុច អ្នកសារព័ត៌មានជាន់ខ្ពស់នៃសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ ជាមួយ បណ្ឌិត ស្រ៊ុន សុភ័ក្ត្រ ដែលជាសាស្រ្តាចារ្យសេដ្ឋកិច្ច នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រ និងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច ក្នុងកម្មវិធី៖ ការឈ្វេងយល់អំពីប្រាក់រៀលជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ ដូចខាងក្រោមនេះ៖	កម្ពុជាកំពុងធ្វើដំណើរចាកចេញពីដុល្លារូបនីយកម្មដោយសន្សឹមៗដើម្បីឱ្យការចាកចេញនេះ មានប្រសិទ្ធភាព និងរក្សាបាននូវស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច។ បណ្ឌិត ស្រ៊ុន សុភ័ក្ត្រ ដែលជាសាស្រ្តាចារ្យសេដ្ឋកិច្ច នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រ និងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច មើលឃើញថា បើមានការបើកបៀវត្សជា«ប្រាក់រៀល»កាន់តែច្រើននោះវាក៏ជំរុញការចរាចរប្រាក់រៀលកាន់តែច្រើនដែរ។ លោកបណ្ឌិតលើកឡើងបែបនេះក៏ព្រោះតែបច្ចុប្បន្នវិស័យឯកជន ដូចជា សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម(SMEs)នៅកម្ពុជាមានការបើកបៀវត្សដល់បុគ្គលិក គឺជាប្រាក់ដុល្លារ។
នៅចំពោះមុខ លោកCherdkiat Atthakor ឯកអគ្គរាជទូតប្រទេសថៃប្រចាំកម្ពុជា នាថ្ងៃទី៤តុលា លោកស្រី ជា សិរី បានលើកឡើងអំពីការអនុវត្តប្រព័ន្ធផ្ញើប្រាក់សម្រាប់ពលករចំណាកស្រុកកម្ពុជានៅក្នុងប្រទេសថៃ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងការចែករំលែកព័ត៌មានឥណទានអ្នកប្រើប្រាស់។ ក្នុងនោះ ធនាគារកណ្តាលរវាងប្រទេសទាំងពីរ សម្រេចដាក់ឱ្យដំណើរការប្រព័ន្ធផ្ទេរប្រាក់សម្រាប់ពលករចំណាកស្រុកកម្ពុជា នៅក្នុងប្រទេសថៃ នៅឆ្នាំ២០២៤។ «ការអនុវត្តនូវប្រព័ន្ធនេះ គឺដើម្បីធានាឱ្យមានការផ្ទេរប្រាក់មួយប្រកបដោយសុវត្ថិភាព ឆាប់រហ័ស និងមានប្រសិទ្ធភាពដល់គ្រួសាររបស់ពួកគេ[អ្នកចំណាកស្រុក] ដែលរស់នៅនៅកម្ពុជា»។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ធនាគារជាតិ។ សម្រាប់លោក Cherdkiat Atthakor ការអនុវត្តនូវប្រព័ន្ធនេះ មិនត្រឹមតែបានពង្រឹងប្រព័ន្ធធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុរបស់កម្ពុជា ប៉ុណ្ណោះទេ។ ប៉ុន្តែ វាថែមទាំងបានពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងពីរទៀត ជាពិសេសក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ។ ជាមួយគ្នានេះ លោក បានកោតសរសើរដល់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ដែលបានប្រឹងប្រែងលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀល តាមរយៈយន្តការផ្សេងៗ ដូចជា ការអនុវត្តនូវប្រព័ន្ធទូទាត់ឆ្លងដែន និងការត្រៀមដាក់ឱ្យដំណើរការនូវប្រព័ន្ធផ្ទេរប្រាក់ សម្រាប់ពលរដ្ឋចំណាកស្រុករបស់កម្ពុជា នៅប្រទេសថៃ ជាដើម។ ឯកអគ្គរាជទូតប្រទេសថៃប្រចាំកម្ពុជារូបនេះបាននិយាយដូច្នេះ៖ «គំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា រួមទាំងការអនុវត្តបទប្បញ្ញត្តិផ្សេងៗ និងយុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយ។ ដូចជា ការបង្កើតសារមន្ទីរព្រះស្រីឦសានវរ្ម័ន បានបង្កើនការយល់ដឹងជាសាធារណៈអំពីអត្ថប្រយោជន៍នៃការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀល និងផ្តល់ការយល់ដឹងដ៏មានតម្លៃចំពោះប្រវត្តិសាស្រ្តនៃសេដ្ឋកិច្ច និងរូបិយវត្ថុកម្ពុជា»។ គួររំឮកថា ថៃ ជាប្រទេសទីមួយរបស់កម្ពុជា ក្នុងការធ្វើសមាហរណកម្មនូវប្រព័ន្ធទូទាត់ប្រាក់ឆ្លងដែន តាមរយៈឌីជីថល[QR Code]។ កម្ពុជា-ថៃ បានដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការទូទាត់ឆ្លងដែន កាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០មក។ នេះជាដំណាក់កាលទី១ ដែលពលរដ្ឋមានគណនីធនាគារជាប្រាក់រៀល គឺអាចស្កេនទូទាត់ថ្លៃទំនិញ និងសេវានានានៅប្រទេសថៃបានដោយងាយស្រួល និងមានសុវត្ថិភាព។ មកដល់ថ្ងៃទី៦មិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ ការអនុវត្តការទូទាត់ប្រាក់ឆ្លងដែននេះ បានឈានចូលដល់ដំណាក់ទី២។ ក្នុងដំណាក់កាលនេះ គឺពលរដ្ឋថៃអាចស្កេន QR Code នៅកម្ពុជាបាន។ បើតាមធនាគារជាតិ សមាហរណកម្មនេះ បានគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងដល់ពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគ និងទេសចរណ៍រវាងប្រទេសទាំងពីរ រួមទាំងការលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់រូបិយប័ណ្ណក្នុងស្រុកនៅលើទីផ្សារ ស្របតាមគោលដៅនៃសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន។ ពេលពលរដ្ឋថៃមកកម្ពុជាអាចទូទាត់ចំណាយនានា តាមរយៈការស្កេនលើKHQR នៃពាណិជ្ជកររបស់ធនាគារ ដែលជាសមាជិករបស់បាគង( Bakong)។ បច្ចុប្បន្ន គ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុ ដែលសមាជិកបាគងរបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា(NBC) មានចំនួន ៤៨ស្ថាប័ន៕	ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ កម្ពុជា-ថៃ គ្រោងដាក់ឱ្យដំណើរការនូវប្រព័ន្ធផ្ទេរប្រាក់សម្រាប់ពលរដ្ឋចំណាកស្រុក នៅឆ្នាំ២០២៤។ ការត្រៀមអនុវត្តនូវប្រព័ន្ធផ្ញើនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប្រទេសទាំងពីរ បានជោគជ័យលើការធ្វើសមាហរណកម្មនៃប្រព័ន្ធទូទាត់ និងផ្ទេរប្រាក់ឆ្លងព្រំដែន នាពេលកន្លងមក។
លោក ជា អូន បានប្រាប់ ThmeyThmey តាមតេឡេក្រាម កាលពីថ្ងៃទី២៧សីហា ឆ្នាំ២០២០ ថា រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរស៊ីវិល កំពុងសិក្សាអំពីលទ្ធភាពឱ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរទាំង៥នោះ បើកការហោះហើរឡើងវិញនៅក្នុងស្រុក នៅតំបន់ឬផ្នែកណាខ្លះនៃប្រទេសចិន និងនៅប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដែលមានហានិភ័យឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ទាបបំផុត។ បើតាមលោក ជា អូន ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរទាំងស្រុកនីមួយៗ អាចមានលទ្ធភាពហើរហោះទៅប្រទេសចិននៅក្នុងចំណុចឬគោលដៅណាមួយបានមួយជើងក្នុងមួយសប្តាហ៍។ រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការ និងជាអ្នកនាំពាក្យអាកាសចរណ៍ស៊ីវិលរូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះ៖ «នេះក៏ជាលទ្ធភាព[យើងអាចបើការហោះហើរ] មួយដែរ ដោយសារប្រទេសចិនគ្រប់គ្រងជំងឺកូវីដ-១៩បានល្អ ហើយការដឹកអ្នកដំណើរពីចិនមកក៏អត់មានបញ្ហាអីដែរ។ អ៊ីចឹង ហានិភ័យនៃការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ គឺទាប»។ លោកបានបន្ថែម ថា៖« ប្រទេសទាំងអស់នៅក្នុងតំបន់យើង ដែលហោះមកកម្ពុជា យើងនឹងមើលប្រទេសណាដែលមានហានិភ័យទាប[ឆ្លងកូវីដ-១៩)យើងក៏អាចបើកឱ្យមានជើងហោះហើរ ដើម្បីឱ្យមានចរន្តនៃការហោះហើរ និងចរន្តសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ»។ កាលពីណាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរក្នុងស្រុកទាំងនោះបិទការហោះហើរ កាន់តែយូរ មិនត្រឹមធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនទាំងនោះខាតកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរទេ គឺក៏ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋក្នុងស្រុក និងអាកាសយានដ្ឋាននានានៅកម្ពុជារងផលប៉ះពាល់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ទៅតាមហ្នឹងផងដែរ។ លោក ជា អូន បាននិយាយដូច្នេះ៖«យើងត្រូវថ្លឹងថ្លែង ថា តើការបើកជើងហោះហើរឡើងវិញហ្នឹងមិនមានហានិភ័យខ្ពស់ ហើយមានហានិភ័យទាបក្នុងការឆ្លងកូវីដទាប យើងគួរតែបើកដែរ»។ ជាមួយនឹងគ្នានេះ លោក បានបញ្ជាក់ថា ការបើកជើងហោះហើរឡើងនេះ គឺអនុវត្តប្រតិបត្តិការតាមស្តង់ដាររបស់អង្គការអាកាសចរស៊ីវិលអន្តរជាតិដែលបានយកវិធានទប់ស្កាត់ការចម្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក(WHO)។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរក្នុងស្រុករបស់កម្ពុជាទាំង៥នោះ មាន ក្រុមហ៊ុន Cambodia Angkor air ក្រុមហ៊ុន Sky Angkor ក្រុមហ៊ុន Cambodia airway ក្រុមហ៊ុន JC airline និងក្រុមហ៊ុន Lanmei Airline។ កាលពីថ្ងៃទី២៥សីហា ឆ្នាំ២០២០ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរក្នុងស្រុកទាំង៥នេះ បានស្នើរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរស៊ីវិល ជួយសម្របសម្រួលប្រទេសនៅក្នុងតំបន់អាស៊ានផ្តល់ឱ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរក្នុងស្រុកទាំង៥នោះ ដឹកដំណើរនៅជុំវិញតំបន់។ ប៉ុន្តែការដឹកអ្នកដំណើរប្រទេសណាមួយក្នុងអាស៊ាននេះ គឺមកចូលកម្ពុជាឡើយ។ នេះបើតាម លោក ជា អូន។ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរស៊ីវិលរូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះ៖«លទ្ធភាពដែលអាចទៅរួចមួយទៀត គឺពួកគាត់[ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរក្នុងស្រុកទាំង៥] បានស្នើយើងទំនាក់ទំនងទៅប្រទេសក្នុងតំបន់ហ្នឹង ដោយមិនយកភ្ញៀវមកស្រុកយើងទេ»។ រូបតំណាង៖ លោក ជា អូន អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរស៊ីវិល ក្នុងសន្និសីទកាសែតស្តីពីវឌ្ឍនភាពនិងទិសដៅការងារនៃរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរស៊ីវិល នៅទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០។ រូបភាព៖ អង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោកបានលើកឧទាហរណ៍ថា បើក្រុមហ៊ុនអាកាសចរក្នុងស្រុកណាមួយ បានហោះហើរពីប្រទេសណាមួយមកស្រុកខ្មែរនោះ គឺគ្រាន់តែចូលឈប់ចាក់សាំងយន្តហោះតែប៉ុណ្ណោះ ហើយនឹងបន្តការហោះហើរឆ្ពោះត្រង់ទៅប្រទេសគោលដៅ ដូចជាប្រទេសចិនជាដើម។ ក្នុងរយៈពេលដែលយន្តហោះចូលចាក់សាំងនៅកម្ពុជាហ្នឹង អ្នកដំណើរក្នុងយន្តហោះទាំងអស់ គឺតម្រូវឱ្យរង់ចាំនៅក្នុងអាកាសយានដ្ឋាន រហូតដល់យន្តហោះចាក់សាំងហើយ នឹងបន្តដំណើរភ្លាម។ យ៉ាងណាមិញ រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការអាកាសចរស៊ីវិលរូបនេះ មិនទាន់អាចកំណត់បាននៅឡើយចំពោះការអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរក្នុងស្រុកទាំង៥នោះ បើកជើងហោះហើរឡើងវិញនៅពេលណាឡើយ ដោយ លោកបានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល កំពុងគិតគូ និងសិក្សាពីលទ្ធភាពឱ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរក្នុងស្រុកបើកជើងហោះហើរដែលមានហានិភ័យទាបបំផុតក្នុងការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩។ បើតាមលោក ជា អូន វិបត្តិ កូវីដ-១៩ បានធ្វើឱ្យកម្ពុជាបាត់បង់អ្នកធ្វើដំណើរតាមជើងហោះហើរ ពី១០០ភាគរយ នៅសល់ត្រឹមតែ៥ឬ៦ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ លោកបន្តរៀបរាប់ថា មុនពិភពលោកជួបវិបត្តិកូវីដ-១៩ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិទាំង៣ របស់កម្ពុជា អាចទទួលបានដំណើរបានជាង៤០,០០០នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃៗ។ ក្នុងនោះ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញទទួលបានដំណើរបាន១៧,០០០នាក់, អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិខេត្តសៀមរាបទទួលបានចំនួនជិត១៧,០០០នាក់ និងអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិខេត្តព្រះសីហនុ ជាង៨០០០នាក់។ ប៉ុន្តែ បច្ចុប្បន្នអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញទទួលបានដំណើរបានត្រឹមជាង៥០០នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃ៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរស៊ីវិល កំពុងសិក្សាពីលទ្ធភាពឱ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ក្នុងស្រុកទាំង៥ បើកការហោះហើរឡើងវិញ ដើម្បីស្តារជាបណ្តើរៗនូវចរន្តសេដ្ឋកិច្ចក្នុងវិស័យនេះ ដែលកំពុងរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៃការរាតត្បាតជាសាកលពីកូវីដ-១៩ (COVID-19)។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ជា អូន អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានអាកាសចរណ៍ស៊ីវិល។
អគ្គរដ្ឋទូតរុស្ស៊ីប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) លោក Vassily Nebenzia និងតំណាងអាម៉េរិកនៅ UN លោក Robert Wood បានចោទគ្នាទៅវិញទៅមក នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ UN ស្តីពីអ៊ុយក្រែនដែលស្នើដោយទីក្រុងមូស្កូ។ «រហូតមកដល់ពេលនេះ រុស្ស៊ីបានបាញ់មីស៊ីលដែលផ្គត់ផ្គង់ដោយកូរ៉េខាងជើង ប្រឆាំងនឹង អ៊ុយក្រែន យ៉ាងហោចណាស់ប្រាំបួនដង»។ លោក Wood បានប្រាប់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ដែលមានសមាជិកមកពី ១៥ ប្រទេសបែបនេះ រួចបញ្ជាក់ថា រុស្ស៊ី និងកូរ៉េខាងជើង ត្រូវតែទទួលខុសត្រូវចំពោះសកម្មភាពរបស់ពួកគេ ដែលបំផ្លាញកាតព្វកិច្ចយូរអង្វែង ក្រោមដំណោះស្រាយរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ក្នុងការបញ្ចប់ជម្លោះ។ ទាំងក្រុងមូស្កូ និងក្រុងព្យុងយ៉ាង បានបដិសេធការចោទរបស់អាម៉េរិក។ យ៉ាងណាមិញ កាលពីឆ្នាំមុន បានប្តេជ្ញាថា នឹងធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងយោធាកាន់តែស៊ីជម្រៅ។ រុស្ស៊ីបានបង្កើនទំនាក់ទំនងជាមួយកូរ៉េខាងជើង និងប្រទេសផ្សេងទៀត ដែលជាសត្រូវជាមួយអាម៉េរិក ដូចជាអ៊ីរ៉ង់ ចាប់តាំងពីការចាប់ផ្តើមនៃសង្រ្គាមជាមួយអ៊ុយក្រែន ដែលបង្កការបារម្ភដល់លោកខាងលិច។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំដដែលនេះ រុស្ស៊ីបានវាយបកទៅវិញថា អាម៉េរិក ផ្សំគំនិតដោយផ្ទាល់នៅក្នុងឧក្រិដ្ឋកម្មបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះចម្បាំងរុស្ស៊ី ដោយប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលអាម៉េរិក Patriot។ «យើងមានព័ស្តុតាងដែលមិនអាចប្រកែកបានថា ប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលបាញ់ពីដីទៅអាកាស Patriot ត្រូវបានប្រើដើម្បីវាយប្រហារ ដែលធ្វើឱ្យមានការសង្ស័យថា ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ជាអ្នកសមគំនិតដោយផ្ទាល់នៅក្នុងឧក្រិដ្ឋកម្មនេះដែរ»។ លោក Nebenzia បានលើកឡើងមុខ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខបែបនេះ។ យន្តហោះចម្បាំងរុស្ស៊ី Il-76 ត្រូវបានបាញ់ទម្លាក់កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមករា ដែលក្រោយមក រុស្ស៊ីរាយការណ៍ថា មនុស្សទាំងអស់ ៧៤ នាក់ នៅលើយន្តហោះរួមទាំងទាហានអ៊ុយក្រែន ៦៥ នាក់ បានស្លាប់ ខណៈដែលពួកគេបានធ្វើដំណើរដើម្បីផ្លាស់ប្តូរអ្នកទោសសង្គ្រាមរុស្ស៊ី។ ក្រុងមូស្កូ ទម្លាក់កំហុសលើក្រុងកៀវ សម្រាប់ហេតុការណ៍នេះ។ ការកោះហៅប្រជុំខាងលើ បានធ្វើឡើងតាមសំណើរបស់រុស្ស៊ី បន្ទាប់ពីការចោទថា អ៊ុយក្រែន បានសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ២៨នាក់ ដោយប្រើប្រាស់រ៉ុក្កែតដែលបានមកពីលោកខាងលិច ដើម្បីវាយប្រហារហាងនំប៉័ង និងភោជនីយដ្ឋាន នៅថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ នៅភាគខាងកើតដែលគ្រប់គ្រងដោយរុស្ស៊ី។ អ្នកការទូតជាន់ខ្ពស់អ៊ុយក្រែន ប្រចាំ UN លោក Serhii Dvornyk បានចោទប្រកាន់រុស្ស៊ីថា បានប្រើប្រាស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខដោយមិនត្រឹមត្រូវ សម្រាប់ការផ្សព្វផ្សាយក្លែងក្លាយ។ ជុំវិញរឿងនេះ លោក Wood សម្គាល់ថា អាម៉េរិក មិនអាចផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មានលម្អិតនោះឡើយ ខណៈបន្ថែមថាដើម្បីឱ្យច្បាស់ រុស្ស៊ី គឺជាអ្នកឈ្លានពានតែមួយគត់នៅក្នុងសង្រ្គាមនេះ ហើយជាភាគីតែមួយគត់ ដែលអាចបញ្ចប់សង្រ្គាមមួយនេះដែរ៕	អាម៉េរិកចោទរុស្ស៊ី នៅថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈ ថាបានបាញ់មីស៊ីលដែលផ្គត់ផ្គង់ដោយកូរ៉េខាងជើង យ៉ាងហោចណាស់ចំនួនប្រាំបួនដងនៅអ៊ុយក្រែន ខណៈដែលទីក្រុងមូស្កូ បានចាត់ទុកទីក្រុង វ៉ាស៊ីនតោនថា ជាអ្នកសមគំនិតដោយផ្ទាល់ ក្នុងការបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះដឹកកងកម្លាំងយោធារុស្ស៊ីកាលពីខែមុន។
អត្ថបទទាក់ទង ពិធីបុណ្យមាឃបូជាដែលពុទ្ធសាសនិកត្រូវដឹង និងស្វែងយល់ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ឋ ជាបុគ្គលត្រាស់ដឹងនូវសព្វញ្ញូតញ្ញាណ កាលពីជាង ២៥០០ឆ្នាំមុន នៅប្រទេសឥណ្ឌា។ សព្វញ្ញូតញ្ញាណ គឺជាការសម្រេចដឹងនូវអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងក្នុងធម្មជាតិ។ ធម៌ដែលព្រះអង្គទ្រង់សម្តែងមិនមែនជាអ្វីដែលព្រះអង្គទ្រង់បង្កើតឡើងដោយព្រះអង្គឯងនោះទេ តែជាអ្វីដែលមានស្រាប់ក្នុងធម្មជាតិ។ ប៉ុន្តែព្រះអង្គ ជាអ្នកស្វែងរកឃើញនូវសច្ចធម៌ទាំងពួង ហើយទ្រង់ក៏សម្តែងនិងបើកបង្ហាញពីរឿងពិតទាំងនោះ ដើម្បីបានជាប្រយោជន៍ដល់សត្វលោកទាំងឡាយ។ អស់រយៈពេល៤៥ព្រះវស្សានៃការត្រាស់ដឹងរបស់ព្រះបរមគ្រូនៃយើង ព្រះអង្គទ្រង់លះបង់ព្រះកាយពលក្នុងការសម្តែងព្រះធម៌ប្រោសសត្វលោក ដោយព្រះមហាករុណា ដើម្បីឲ្យសត្វលោកទាំងនោះ បានសម្រេចនូវធម៌ រួចចាកទុក្ខក្នុងវាលវដ្តសង្សារ។ ក្រោយពីព្រះអង្គទ្រង់ចូលបរិនិព្វាន (ការរលត់សង្ខារ) ព្រះអរហន្ត (បុគ្គលសម្រេចធម៌ដោយការប្រតិបត្តិ និងការស្តាប់នូវព្រះធម៌ពីព្រះសម្មាសម្ពុទ្ឋ) និងអ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយ បានប្រមូលចងក្រងព្រះធម៌ទាំងនោះ ឲ្យក្លាយជាគម្ពីរ ដោយមានលក្ខណ ជារបៀបទៅតាមលំដាប់លំដោយ ដែលយើងហៅថាព្រះត្រៃបិដក។ ព្រះត្រៃបិដក គឺសំដៅលើ គម្ពីរគោលបីប្រភេទ ក្នុងព្រះពុទ្ឋសាសនា រួមមាន ព្រះសូត្រ ព្រះវិន័យ និងព្រះអភិធម្ម។ ព្រះធម៌ដែលលោកអ្នកប្រាជ្ញចងក្រងទាំងនោះ បើគិតជាប្រភេទនៃគម្ពីរមាន៣គម្ពីរ។ ៣គម្ពីរបើគិតជាក្បាលមាន១១០ក្បាល។ ១១០ក្បាលបើគិតជាខន្ឋ មាន៨៤០០០ព្រះធម្មខន្ឋ ។ ដូច្នេះយើងឃើញថា ព្រះធម៌ដែលព្រះសាស្តានៃយើងទ្រង់សម្តែងរយៈពេល៤៥ព្រះវស្សា គឺមានរហូតដល់៨៤០០០ព្រះធម្មខន្ឋ ឯណោះ។ ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើសង្ខេបឬបង្រួញព្រះពុទ្ធោវាទទាំង៨៤០០០ព្រះធម្មខន្ធនោះ ព្រះពុទ្ធោវាទ នៅសល់តែបីប្រការប៉ុណ្ណោះ។ ព្រះធម៌ទាំងបីប្រការនោះ គឺជាមូលដ្ឋានឱវាទដ៏សំខាន់ ក្រៃលែង ដែលព្រះអង្គទ្រង់អប់រំមនុស្ស ដើម្បីជាមាគ៌ាឆ្ពោះទៅកាន់សុខសុភមង្គលក្នុងជីវិតរស់នៅនាពេលបច្ចុប្បន្ន និងទៅបរលោក។ ព្រះពុទ្ឋឱវាទទាំងបីប្រការនោះគឺ៖ ១. ការមិនធ្វើអំពើបាបទាំងពួង ២. ការធ្វើអំពើកុសលទាំងពួង ៣. ការធ្វើចិត្តឲ្យស្អាតផូរផង់ ការមិនធ្វើអំពើបាប៖ គឺលោកចង់អប់រំមនុស្សទាំងឡាយ ឲ្យឈប់បន្តការប្រព្រឹត្តនូវអំពើបាបទាំងពួងដែលខ្លួនធ្លាប់មានពីអតីតកាល និងបច្ចុប្បន្ន ដែលបង្កផលប៉ះពាល់ និងការឈឺចាប់ដល់មនុស្សសត្វដទៃ និងនាំឲ្យខ្លួនឯងវិនាសអន្តរាយ ។ អំពើបាបទាំងនោះ មានដូចជា ការកាប់សម្លាប់ជីវិតមនុស្សសត្វ, ការឆក់យកទ្រព្យដោយមានម្ចាស់ហួងហែង, ការប្រព្រឹត្តឆ្គាំឆ្គងលើកូនប្រពន្ឋអ្នកដទៃ, ការភូតកុហកបោកប្រាស់សាធារណជនដើម្បីកេងចំណេញផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន, ការជិះជាន់កេងប្រវញ្ច ជញ្ជក់ឈាមជនស្លូតត្រង់ក្រោមស្លាកនៃអំពើល្អ ។ល។ ដូច្នេះ ក្នុងជីវិតរស់នៅ ដើម្បីទទួលបានសុភមង្គលក្នុងគ្រួសារ ក្នុងសង្គម ក្នុងពិភលោក គេត្រូវយកមាគ៌ាសន្តិភាពមកប្រតិបត្តិ ហើយដើម្បីទទួលបានសុខសន្តិភាព គឺតម្រូវឲ្យបុគ្គលគ្រប់រូបបញ្ឈប់អំពើដ៏លាមកទាំងអស់នោះ ដែលធ្លាប់មានក្នុងសន្តានរបស់ខ្លួនកន្លងមក។ ការធ្វើអំពើល្អ៖ គឺព្រះអង្គមានព្រះបំណងឲ្យយើងគ្រប់គ្នា ចាប់ផ្តើមធ្វើអំពើល្អទាំងពួង មិនមែនឈប់ធ្វើអំពើអាក្រក់ហើយ ឈប់ធ្វើអ្វីៗ ហើយសំងំនៅស្ងៀមនោះទេ។ ការធ្វើអំពើល្អ ដូចជា ការមិនបៀតបៀនឈ្នានីសអ្នកដទៃ, ការចេះជួយសង្គ្រោះអ្នកដទៃ, ការចេះចែករំលែកសេចក្តីសុខ និងទ្រព្យសម្បត្តិដែលខ្លួនមានដល់អ្នកដទៃ, ការចូលរួមជួយដោះស្រាយបញ្ហាសាច់ញាតិ ក្រុមគ្រួសារ បងប្អូនក្នុងសហគមន៍ និងការជួយគិតគូរដល់បញ្ហាសង្គមទាំងមូល ផងដែរ។ ការលះបង់ផលប្រយោជន៍ និងសេចក្តីសុខផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីមនុស្សក្នុងលោក ជាពិសេសជនរួមឈាមនៃយើង គឺជាអំពើដ៏ប្រពៃមួយ ដែលព្រះជិនស្រីនៃយើង ទ្រង់កោតសរសើរ ហើយសូម្បីអ្នកប្រាជ្ញទស្សនវិទូក្នុងលោក ក៏ឲ្យតម្លៃដែរ។ លោកអ្នកប្រាជ្ញទាំងនោះតែងចាត់ទុកបុគ្គលប្រភេទនេះថា ជាអ្នកមានឧត្តមគតិខ្ពង់ខ្ពស់ ជាអ្នករស់នៅ ដែលនាំប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនក្រៃលែងដល់មនុស្សជាតិ។ ការធ្វើចិត្តឲ្យស្អាតផូរផង់៖ គឺលោកចង់ឲ្យយើងជម្រះចិត្តឲ្យស្អាតបរិសុទ្ឋ ដោយកម្ចាត់ចោលនូវកិលេស ជាគ្រឿងសៅហ្មងទាំងឡាយឲ្យអស់ពីខន្ធសន្តានរបស់យើង។ គ្រឹះនៃកិលេសដែលធ្វើឲ្យចិត្តយើងសៅហ្មង កន្ទក់កន្ទេញនោះ គឺ លោភៈ ទោសៈ និងមោហៈ។ លោភៈ គឺសេចក្តីចង់បាននូវអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងគ្មានព្រំដែន។ ចំណេកឯ ទោសៈ គឺការក្រោធខឹងនឹងវត្ថុក្នុងលោក។ រីឯ មោហៈ គឺភាពវង្វេងក្នុងលោក ដោយយល់ខុសពីការពិតចំពោះធម្មជាតិ។ ឱវាទអប់រំទាំងបីប្រការនេះ ពិតជាសំខាន់ណាស់សម្រាប់មនុស្សលោក។ ប្រសិនបើមនុស្សគ្រប់វណ្ណៈក្នុងសង្គម ក៏ដូចជាក្នុងពិភពលោកទាំងមូល មានធម៌ទាំងបីប្រការនេះ នោះអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ភាពចលាចលវឹកវរក្នុងសង្គម សង្គ្រាមលើពិភពលោក ប្រាកដជាមិនអាចកើតឡើងបានឡើយ។ បើមនុស្សមិនធ្វើអំពើបាប តែធ្វើតែអំពើល្អ ដោយចេះជួយសង្គ្រោះគ្នាទៅវិញទៅមក និងមានបេះដួងផូរផង់ ដោយម្នាក់ៗសុទ្ឋតែជាមនុស្សស្អាតបរិសុទ្ឋិរៀងៗខ្លួន នោះសុភមង្គលក្នុងគ្រួសារ សាមគ្គីភាពក្នុងសង្គម សន្តិភាពក្នុងពិភពលោក ច្បាស់ជាកើតឡើងជាក់ជាមិនខាន។ ព្រះធម៌ទាំងបីប្រការនេះ មិនមែនគ្រាន់តែជាការអប់រំរបស់ព្រះបរមគ្រូនៃយើងនោះទេ តែជាឱវាទរបស់ព្រះពុទ្ឋគ្រប់ព្រះអង្គ៕	ថ្ងៃនេះ គឺថ្ងៃដែលប្រទេសកម្ពុជា ប្រារព្ធពិធីបុណ្យមាឃបូជា។ ដើម្បីជាការចូលរួមសាទរក្នុងនាមជាពុទ្ធសាសនិក សារព័ត៌មានថ្មីៗ ក៏បានចុះផ្សាយអត្ថបទមួយ ដែលបរិយាយអំពើបុណ្យមាឃបូជា។ ពេលនេះ សារព័ត៌មានថ្មីៗ សូមលើកយកអត្ថបទមួយទៀត ស្តីពីព្រះពុទ្ធឱវាទ៣ប្រការ មកអត្ថាធិប្បាយ ជូនប្រិយមិត្តអ្នកអាន។ ពុទ្ធឱវាទ៣ប្រការនេះ គឺជាការបង្រួមនូវព្រះពុទ្ធឱវាទទាំងអស់ ដែលព្រះអង្គ បានសម្តែងអស់រយៈពេល៤៥ព្រះវស្សា។
កន្លងមក រដ្ឋាភិបាលបានបញ្ចុះអាករពិសេសម្តងរួចហើយ លើការនាំចូលរថយន្តដឹកជញ្ជូន។ ក្នុងកម្មវិធីពេញអង្គនៃ « វេទិកា រាជរដ្ឋាភិបាល-ផ្នែកឯកជន លើកទី១៩ » នៅវិមានសន្តិភាព នាព្រឹកថ្ងៃ១៣ វិច្ឆិកានេះ សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បានរំឭកថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២១មក រដ្ឋាភិបាល បានកាត់បន្ថយអត្រាពន្ធពី៤០ភាគរយ មកនៅត្រឹម២៥ភាគរយ លើការនាំចូលរថយន្តសន្តោង និងរ៉ឺម៉កគ្រប់ប្រភេទ(រថយន្តដឹកកុងតឺន័រ) និងពី៤០ភាគរយ មកត្រឹម៣០ភាគរយ លើការនាំចូលរថយន្តដឹកទំនិញ ដែលមានទម្ងន់សរុបលើសពី៥តោន រួមទាំងលើមុខទំនិញរថយន្តបែន រថយន្តស្ទួច និងរថយន្តឯកទេសផ្សេងទៀត។ ទន្ទឹមនេះ អត្រាពន្ធនាំចូលលើរថយន្តលើដឹកជញ្ជូន ជាទូទៅមានតែ១៥ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ សម្តេចបន្តរៀបរាប់ដូច្នេះ ៖ « ប៉ុន្តែអត្រានេះ ក៏មានកម្រិតសូន្យភាគរយ ប្រសិនបើរថយន្តដឹកជញ្ជូនត្រូវបាននាំចូលពីប្រទេសដៃគូដែលមានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយយើងហើយ។ ដូច្នេះ! ចំពោះការស្នើសុំ[បញ្ចុះពន្ធនាំចូលរថយន្តដឹកជញ្ជូននេះ] ទោះបីជាលើកនេះមិនបានបន្ធូរបន្ថែម តែយើងក៏បានបន្ធូរពីរឆ្នាំមុន មមកហើយដែលកំពុងអនុវត្តមកដល់សព្វថ្ងៃ ដោយបានផលជាច្រើន»។ ក្នុងត្រីមាសទីមួយ ឆ្នាំ២០២៣ អគ្គនាយកដ្ឋានគយនិងរដ្ឋាករកម្ពុជានៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ប្រមូលចំណូលបាន៥៦០លានដុល្លារអាម៉េរិក ធា្លក់ចុះ៥,២ភាគរយ ធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នា កាលឆ្នាំ២០២២។ ក្នុងនោះ ចំណូលពីការនាំចូល យានយន្តនិងគ្រឿងចក្រគ្រប់ប្រភេទជាង២០,៥០លានដុល្លារ៕	បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលមិនទាន់មានលទ្ធភាពក្នុងការបញ្ចុះអត្រាពន្ធ និងអាករ លើការនាំចូលរថយន្តដឹកជញ្ជូនឡើយ។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបដិសេដបែបនេះទៅកាន់សំណើររបស់លោក សូ ងួន ដែលជាប្រធានក្រុមការងារ«ច» លើផ្នែកដឹកជញ្ជូន និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ របស់វិស័យឯកជន។ សម្តេច បានបញ្ជាក់ថា ចំណូលពន្ធ និងអាករលើរថយន្តនេះ គឺជាប្រភពចំណូលដ៏សំខាន់របស់រដ្ឋាភិបាល។
រដ្ឋាភិបាលមានយុទ្ធសាស្ត្រ ធ្វើកំណែទម្រង់ដីធ្លី ពិសេសការចុះបញ្ជីដីធ្លីជាប្រព័ន្ធ ដែលមានក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ជាអ្នករៀបចំ។ ការងារចុះបញ្ជីដីធ្លីនៅតាមបណ្ដារាជធានី ខេត្ត មានប្រធានការិយាល័យរៀបចំដែនដី និងភូមិបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ជាប្រធានក្រុមការងារចុះបញ្ជីនេះ។ នេះជាការពន្យល់របស់ លោក ស សុខា ទៅកាន់ អភិបាលរាជធានី ខេត្ត ឱ្យជួយជំរុញការអនុវត្តការចុះបញ្ជីដីធ្លីឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងជោគជ័យតាមផែនការ។ ដោយសារហេតុផលខាងលើ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានស្នើដូច្នេះ៖ «ក្រសួងមហាផ្ទៃ ស្នើរដ្ឋបាលរាជធានី ខេត្ត ធ្វើការណែនាំដល់រដ្ឋបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ដើម្បីសម្រួល និងគាំទ្រក្នុងការអនុវត្តការចុះបញ្ជីដីធ្លី មានលក្ខណៈជាប្រព័ន្ធ របស់ក្រុមការងារចុះបញ្ជីដីធ្លី ដែលមានប្រធានការិយាល័យរៀបចំដែនដី និងភូមិបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ជាប្រធានក្រុមការងារដឹកនាំការងារចុះបញ្ជីដីធ្លីនេះ»។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ស សុខា បានបញ្ជាក់ថា គោលបំណងនៃការធ្វើបញ្ជីកម្មសិទ្ធិ ដើម្បីឱ្យមានភាពច្បាស់លាស់ជាផ្លូវការ សម្រាប់ទប់ស្កាត់និងដោះស្រាយវិវាទដីធ្លី៕	ភ្នំពេញ៖ លោក ស សុខា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ស្នើទៅអភិបាលរាជធានី ខេត្ត ជួយសម្រួលជាមួយ រដ្ឋបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ សម្រាប់ការចុះបញ្ជីដីធ្លី មានលក្ខណៈជាប្រព័ន្ធ ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ដល់ប្រជានពលរដ្ឋតាមមូលដ្ឋាន។ នេះបើតាមលិខិតជម្រាបទៅអភិបាលរាជធានី ខេត្តរបស់លោក ស សុខា ចេញថ្ងៃទី៥ មីនា។
យោងតាមលទ្ធផលសម្រេចជាឯកច្ឆ័ន្ទ Jeff Horn ឈ្នះ Manny Pacquiao ក្នុងពិន្ទុ ១១៧-១១១, ១១៥-១១៣, ១១៥-១១៣។ 'And new...!' Jeff Horn upsets Manny Pacquiao to win the WBO welterweight title pic.twitter.com/OyHKiKXOk8 Sports Illustrated (@SInow) July 2, 2017 មុនជួប Pacquio, Horn អាយុ២៩ឆ្នាំ ឈ្នះ១៣ប្រកួតជាប់គ្នា ដោយចុងក្រោយគេបានការពារខ្សែក្រវាត់ WBO Inter-Continental តាមរយៈការបំបាក់កីឡាករអាហ្វ្រិកខាងត្បូង Ali Funeka នៅទឹកទី៦លើសង្វៀន Vector Arena ក្រុង Auckland ប្រទេសនូវេលសេឡង់។ នេះក៏ជាការឡើងសង្វៀនលើកដំបូងផងដែររបស់ Pacquiao នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៧ ដោយគេត្រូវការពារខ្សែក្រវាត់ WBO Welterweight ដែលយកបានពីកីឡាករអាមេរិក Jessie Vargas នាជំនួបនៅសង្វៀនក្រុង Naveda សហរដ្ឋអាមេរិក កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៦៕	កីឡាករប្រដាល់ហ្វីលីពីន Manny Pacquiao បានខកចិត្តដោយរងបរាជ័យក្រោមដៃកីឡាករអូស្ត្រាលី Jeff Horn នៅសង្វៀននៃកីឡដ្ឋាន Suncorp ក្រុង Brisbane ប្រទេសអូស្ត្រាលី នាព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យ ទី២ ខែកក្កដា នេះ។ ជ័យជម្នះក្រោយការប្រកួត១២ទឹកពេញ នាំឲ្យ Horn ក្លាយជាម្ចាស់ខ្សែក្រវាត់ WBO Welterweight ។
ក្រៅពីការធ្វើដំណើរកម្សាន្តតាមកប៉ាល់និងការពិសាអាហារនៅក្នុងភោជនីយដ្ឋានដែលល្បីឈ្មោះហើយនោះ ទីក្រុងឌូបៃក៏មានផ្សារទំនើបៗជាច្រើនសម្រាប់អ្នកដំណើរដែលចូលចិត្តធ្វើការដើរទិញ ទំនិញ តំបន់អភិវឌ្ឍន៍សិល្បៈនិងវប្បធម៌ ការផ្សងព្រេងលើវាលខ្សាច់សម្រាប់អ្នករុករកដ៏អស្ចារ្យ ព្រមទាំង ឆ្នេរខ្សាច់ធម្មជាតិដ៏ស្រស់បំព្រង។ សណ្ឋាគារ Burj Al Arab ដែលផុសចេញពីសមុទ្រប្រៀបដូចជាសើនបញ្ចាំងភ្លើងរបស់ អេឡិចហ្សង់ឌ្រាដ៏ទំនើបគឺជាស្ថាបត្យកម្មជាក់ស្តែងដែលតំណាងពីមហិច្ឆិតានិងសមិទ្ធិផលដ៏ធំធេង របស់កំពង់ផែនៃទីក្រុងមួយនេះ។ ផ្សារទំនើបឌូបៃមានហាងសំលៀកបំពាក់ទាន់សម័យដែលកំពុង ពេញនិយមទូទាំងពិភពលោកយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដូចជា Cartier និង Chanel ជាដើម ដែលទទួលបានការគាំទ្រច្រើនជាងគេសម្រាប់សំលៀកបំពាក់ទាន់សម័យ។ ប្រសិនបើ កន្លែងទាំងនេះ ធ្វើអោយអ្នកយល់ថាត្រូវចំណាយច្រើន នោះអ្នកក៏អាចទទួលយក បទពិសោធន៍ពីការធ្វើដំណើរជាមួយរថយន្ត 4x4 នៅលើវាលខ្សាច់ ការជិះអូដ្ឋ ការជិះលើផ្នូកខ្សាច់ និងការទស្សនាការរាំរបាំគ្រវីក្បាលពោះជាមួយអាហារប្រពៃណីរបស់ប្រជាជនអារ៉ាប់ផងដែរ។ មិនថាជាគូស្នេហ៍ឬជាអ្នកទាន់សម័យខ្ពស់ដែលចូលចិត្តការចំណាយច្រើន ឌូបៃគឺតែងតែជា គោលដៅក្នុងក្តីសុបិនរបស់លោកអ្នក ហើយជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុនអ៊ែមមឺរឹត ក្តីសុបិនទាំងនោះរឹតតែ អាចក្លាយជាការពិតសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា។ ជាមួយនឹងម្ហូបអាហារយ៉ាងគាប់ចិត្តនិងការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅរបស់អ៊ែមមឺរឹត អ្នកនិងដៃគូនឹង ទទួលបានភាពរីករាយនៅមុនពេលចុះចតក្នុងទីក្រុងដ៏អស្ចារ្យមួយនេះ។ អាកាសចរអ៊ែមមឺរឹតធ្វើការ ផ្តល់ជូនដល់អតិថិជនជាមួយនឹងអាហារឆ្ងាញ់ៗក្នុងតំបន់ព្រមទាំង ភេសជ្ជៈជាច្រើនប្រភេទនៅអំឡុង ពេលហោះហើរ។ អ្នកដំណើរអាចរីករាយជាមួយកម្មវីធីកម្សាន្ត ice ដែលឈ្នះពានរង្វាន់ និងមានចំនួន ២៥០០ប៉ុស្តិ៍ ដែលបកប្រែជាច្រើនភាសា និងប្រព័ន្ធវ៉ាយហ្វាយ (wifi) នៅលើយន្តហោះ ដែលបានជ្រើសរើស។ អ្នកដំណើរថ្នាក់អាជីវកម្ម (Business Class) ដែលធ្វើដំណើរហោះហើរ តាមយន្តហោះអ៊ែមមឺរឹត Boeing 777 អាចធ្វើការសម្រាកបន្ធូរអារម្មណ៍យ៉ាងសុខស្រួលនៅលើកៅអី ដែលអាចដាក់ផ្តេកបាន និងត្រូវបានផ្តល់ជូននូវការអនុញ្ញាតអោយផ្ទុកអីវ៉ាន់ លើយន្តហោះ ក្នុងម្នាក់ដល់ ៤០គីឡូក្រាមផងដែរសម្រាប់អ្នកដំណើរថ្នាក់អាជីវកម្ម (Business Class) និងការអនុញ្ញាតអោយ ផ្ទុកអីវ៉ាន់លើយន្តហោះរហូត ដល់ ៣៥គីឡូក្រាមសម្រាប់អ្នកដំណើរថ្នាក់ សន្សំសំចៃ (Economy Class)។ អ្នកដំណើរទាំងអស់អាចធ្វើការទំនាក់ទំនងទៅកាន់ការិយាល័យអ៊ែមមឺរឹតប្រចាំប្រទេសកម្ពុជាតាម រយៈទូរស័ព្ទលេខ៖ ០២៣ ៩៩៨ ១៦៨ ឬក៏អាចទំនាក់ទំនងតាមអ៊ីម៉ែល៖ [email protected] ។ ដើម្បីធ្វើការកក់សំបុត្រ សូមចូលទៅកាន់វេបសាយ www.emirates.com/kh ឬក៏អាចទំនាក់ទំនងទៅកាន់ភ្នាក់ងារផ្នែកធ្វើដំណើរដែលអ្នកពេញចិត្ត។ លក្ខខណ្ឌទាំងអស់ត្រូវបានអនុវត្ត។ ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	អ៊ែមមឺរឹតមានការផ្តល់ជូនជាពិសេសសម្រាប់អ្នកដំណើរថ្នាក់ អាជីវកម្ម (Business Class) និងថ្នាក់សន្សំសំចៃ (Economy Class) ដែលអាចផ្តល់ជូនដល់គូស្នេហ៍កម្ពុជានូវអនុស្សាវរីយ៍ ដ៏រ៉ូមែនទិចដែលមិនអាចបំភ្លេចបាន។ សូមធ្វើការកក់សំបុត្រធ្វើដំណើរទៅមកពីភ្នំពេញទៅឌូបៃ ចាប់ពីថ្ងៃនេះរហូតដល់ថ្ងៃទី ២០ ខែ ធ្នូឆ្នាំ ២០១៧ នេះដៃគូរបស់លោកអ្នកនឹងទទួលបានការបញ្ចុះតម្លៃ ៥០ ភាគរយ ទៅលើការចំណាយសម្រាប់ការធ្វើដំណើរពីថ្ងៃទី ០៤ ខែ ធ្នូ រហូតដល់ថ្ងៃទី ៣១ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៨។ ការផ្តល់ជូនតម្លៃជាពិសេសដល់ដៃគូនេះគឺសម្រាប់ថ្នាក់សន្សំសំចៃ (Economy Class) ដែលមាន តម្លៃចាប់ពី ៤៦៧ ដុល្លារ និងសម្រាប់ថ្នាក់អាជីវកម្ម (Business Class) ដែលមានតម្លៃចាប់ពី ១,០៦៥ ឡើងទៅ។
ដងស្ទឹងអារ៉ែងមិនមានសំរាមឡើយ។ អ្នកស្រុកនៅទីនេះ អាស្រ័យទឹកស្ទឹងអារ៉ែងដោយរីករាយ ដែលស្ដែងឱ្យឃើញតាមរយៈសកម្មភាពដ៏រស់រវើកដែលមានអ្នកភូមិងូតទឹក នេសាទត្រី គក់សម្លៀកបំពាក់ លាងសម្អាតត្រីសាច់ និងបន្លែជាដើមនៅទីនេះ។ ពេលដែលអ្នកភូមិចង់ឆ្លងទៅមករវាងឃុំជំនាប់ និងឃុំថ្មដូនពៅ គេអាចបើកឡាន ម៉ូតូ គោយន្ត ឬថ្មើរជើងឆ្លងកាត់ដងស្ទឹងនៅខែប្រាំង។ សណ្ឋានថ្មនៅបាតស្ទឹងអារ៉ែង មានសភាពខ្ពស់ទាប។ បើទោះអាចបើកបើកឡាន ម៉ូតូឆ្លងកាត់បានមែន ប៉ុន្តែក៏រាងពិបាកបន្តិចដែរ ពេលខ្លះទឹកក៏សាចចូលបំពង់ស៊ីម៉ាំងយានយន្តផងដែរ។ អ្នកភូមិខ្លះ រអ៊ូរទាំ នឹងការធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ស្ទឹង រីឯអ្នកភូមិខ្លះទៀត ស៊ាំនឹងការធ្វើដំណើរបែបនេះទៅហើយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយពួកគាត់ នៅតែចង់ឱ្យអាជ្ញាធរភូមិឃុំ សង់ស្ពានឆ្លងកាត់ដងស្ទឹងអារ៉ែងនេះដែរ។ ចំណែកនៅដូវវស្សា គេត្រូវជិះទូកឆ្លងកាត់ស្ទឹង ហើយគេចងខ្សែពួរពីរខ្សែ ពីត្រើយស្ទឹងម្ខាង ទៅម្ខាងទៀត ដើម្បីទាញទូកចម្លងអ្នកដំណើរ នាខែទឹកឡើងនេះ៕	កោះកុង៖ ដងស្ទឹងអារ៉ែង គឺជាចំណុចខណ្ឌចែកឃុំជំនាប់ និងឃុំថ្មដូនពៅ។ ទិដ្ឋភាពដ៏រស់រវើកនៅទីនេះ បានបង្ហាញពីជីវភាពរស់នៅយ៉ាងសាមញ្ញរបស់អ្នកភូមិ ប៉ុន្តែទាក់ទាញយ៉ាងក្រៃលែង។ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ អ្នកភូមិទាំងពីរឃុំបានមកអាស្រ័យទឹកស្ទឹង ខ្លះងូតទឹក ខ្លះនេសាទត្រី ខ្លះគក់សម្លៀកបំពាក់ ខ្លះលាងសម្អាតត្រីសាច់និងបន្ថែ ស្របពេលអ្នកដំណើរឆ្លងកាត់ទៅមកមិនដាច់។
ឥណ្ឌូណេស៊ី បានអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមហ៊ុនឱសថចិន Sinovac Biotech ធ្វើតេស្តលើមនុស្សជាទ្រង់ទ្រាយធំក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន។ វ៉ាក់សាំងដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុនឱសថនេះមានឈ្មោះថា CoronaVac នឹងត្រូវធ្វើតេស្តលើអ្នកស្ម័គ្រចិត្តចំនួន១,៦២០នាក់ ក្នុងរយៈពេល៦ខែដើម្បីតាមដានប្រសិទ្ធភាពវ៉ាក់សាំងប្រឆាំង COVID-19 មួយនេះ។ ក្រៅតែពីឥណ្ឌូណេស៊ី ក្រុមហ៊ុនSinovac ក៏ធ្វើតេស្តវ៉ាក់សាំងនេះនៅប្រទេសប្រេស៊ីល និងបង់ក្លាដែសផងដែរ។ Bio Farma ដែលជាក្រុមហ៊ុនឱសថគ្រប់គ្រងរដ្ឋរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងចាប់ដៃគូជាមួយសាកលវិទ្យាល័យ Padjajaran ក្នុងការធ្វើតេស្តវ៉ាក់សាំងនេះ។ បើសិនជាការធ្វើតេស្តជោគជ័យ ក្រុមហ៊ុន Bio Farma នឹងផលិតវ៉ាក់សាំងនេះតែ។ លោកស្រី Rini Mulia Sari អ្នកនាំពាក្យក្រុមហ៊ុន Bio Farma បានលើកឡើងថា៖« នឹងមានការបញ្ជូនបច្ចេកវិទ្យា។ ដូច្នេះ វ៉ាក់សាំងដែលលក់នៅឥណ្ឌូណេស៊ី គឺជាវ៉ាក់សាំងដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុន Bio Farma»។ បើតាមទូរទស្សសិង្ហបុរី Channel News Asia អ្នកនាំពាក្យក្រុមហ៊ុន Bio Farma បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ការទទួលបានបច្ចេកវិទ្យានោះរួមមានរូបមន្តក្នុងការផលិតវ៉ាក់សាំងផងដែរ។ ចំណែកឯមន្ត្រីរបស់ក្រុមហ៊ុនជឿជាក់ថា វ៉ាក់សាំងអាចនឹងរួចរាល់សម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅខែមីនា ឆ្នាំ២០២១។ ក្រៅតែពីសហការក្នុងការធ្វើតេស្តវ៉ាក់សាំងជាមួយក្រុមហ៊ុនចិន ក្រុមហ៊ុនរដ្ឋរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីមួយនេះក៏កំពុងអភិវឌ្ឍវ៉ាក់សាំង COVID-19 ផ្ទាល់ខ្លួនទៀតផង។ បន្ថែមពីនេះ ក្រុមហ៊ុននេះក៏កំពុងធ្វើការលើវ៉ាក់សាំងដែលមានសក្តានុពលជាមួយប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតផងដែរ។ ការធ្វើតេស្តវ៉ាក់សាំងលើមនុស្សនៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ធ្វើឡើងចំពេលដែលប្រទេសមួយនេះកំពុងតែជួបបញ្ហាលំបាកក្នុងការទប់ស្កាត់ការឆ្លងជំងឺCOVID-19។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១២ សីហា ឥណ្ឌូនេស៊ីមានអ្នកឆ្លងជាងចំនួន១សែន៣ម៉ឺនករណី និងស្លាប់ជិត៦ពាន់នាក់៕	ឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងក្លាយទៅជាប្រទេសមានអាទិភាពក្នុងការទទួលបានបច្ចេកវិទ្យា និងរូបមន្តផលិតវ៉ាក់សាំង COVID-19 របស់ក្រុមហ៊ុនចិនមួយ នៅពេលវ៉ាក់សាំងដែលកំពុងធ្វើតេស្តក្នុងដំណាក់កាលទី៣ នេះទទួលបានការយល់ព្រមពីអាជ្ញាធរសុខាភិបាល។ មូលហេតុ គឺឥណ្ឌូណេស៊ីយល់ព្រមឲ្យមានការធ្វើតេស្តវ៉ាក់សាំងក្នុងទឹកខ្លួន។
Maradona ដែលបានលាចាកលោកទៅហើយ ជាកីឡាករបាល់ទាត់ដ៏ល្បីល្បាញ អំឡុងពេលលេងឱ្យក្រុមជម្រើសជាតិអាហ្សង់ទីន និងក្លិប Napoli។ Maradona សាងកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីរន្ទឺពេញពិភពលោក ក្រោយបង្ហាញខ្លួនក្នុងការប្រកួតបាល់ទាត់ពិភពលោក World Cup ឆ្នាំ១៩៨៦ តាមរយៈការយកដៃទះបាល់បញ្ចូលទីក្នុងជំនួបវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយទល់អង់គ្លេស។ យ៉ាងណាមិញ គ្រាប់បាល់នោះបានជួយអាហ្សង់ទីនឡើងដល់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ រហូតពួកគេបានគ្រងតំណែងជើងឯក World Cup ឆ្នាំ១៩៨៦នោះតែម្តង។ អាវដែល Maradona បានពាក់ក្នុងការប្រកួតនោះត្រូវបានគេប្រសិទ្ធនាមថា «អាវដៃព្រះ» និងត្រូវបានលក់ក្នុងតម្លៃ ៨,៧ លានដុល្លារ។ ខាងក្រោមនេះយើងនឹងបង្ហាញលោកអ្នកអំពីតម្លៃអាវរបស់កីឡាករបាល់ទាត់៥រូបដែលលក់បានថ្លៃបំផុតលើលោកក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្របាល់ទាត់៖ ១- អាវដែល Diego Maradona «អាវដៃព្រះ» ពាក់ក្នុងការប្រកួត World Cup ឆ្នាំ១៩៨៦ ក្នុងជំនួបទល់អង់គ្លេសវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយនោះ លក់បានក្នុងថ្លៃបំផុតលើលោក ៨,៧ លានដុល្លារ។ ២- អាវរបស់ Pele ពាក់លេងឱ្យក្រុមជម្រើសជាតិប្រេស៊ីល ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី២ ក្នុងបញ្ជីអាវកីឡាបាល់ទាត់ថ្លៃបំផុត។ អាវដែលស្តេចបាល់ទាត់ប្រេស៊ីល វ័យ៨១ឆ្នាំពាក់ក្នុងការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ World Cup និងស៊ុតបញ្ចូលទីមួយគ្រាប់ដើម្បីជួយប្រេស៊ីលឈ្នះអ៊ីតាលី ៤-១ អាចលក់បានក្នុងតម្លៃ ២០ម៉ឺនដុល្លារ។ ៣- Geoff Hurst បានបង្ហាញសមត្ថភាពដ៏អស្ចារ្យដើម្បីជួយក្រុមជម្រើសជាតិអង់គ្លេសឈ្នះ World Cup ឆ្នាំ ១៩៦៦។ Hurst ដែលសព្វថ្ងៃវ័យ៨០ឆ្នាំ រកគ្រាប់បាល់ស៊ុតបញ្ចូលទីដ៏ល្អក្នុងជំនួបវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រទល់អាល្លឺម៉ង់ខាងលិច ហើយអាវរបស់លោកពាក់កាលនោះលក់បានក្នុងតម្លៃ ១២ម៉ឺនដុល្លារ។ ៤- អាវរបស់កីឡាករ Boycho Velichkov ដែលពាក់លេងឱ្យក្រុមជម្រើសជាតិប៊ុលហ្គារី ទល់ក្រុមអង់គ្លេសក្នុងការប្រកួតជម្រុះតាមពូលពានរង្វាន់អឺរ៉ុប Euro ឆ្នាំ១៩៨០ ដាក់លក់បានក្នុងតម្លៃ ២៥០០ ដុល្លារ។ ៥- អាវរបស់ក្រុមជម្រើសជាតិអាល្លឺម៉ង់ខាងកើត (សព្វថ្ងៃអាល្លឺម៉ង់) ដែលពាក់ក្នុងការប្រកួតជាមួយស្កុតឡែននៅឆ្នាំ១៩៩០ អាចលក់បានក្នុងតម្លៃ ១៥៥០ ដុល្លារ៕	អាវដែល Diego Maradona ពាក់ក្នុងការប្រកួតពានរង្វាន់កីឡាបាល់ទាត់ពិភពលោកឆ្នាំ១៩៨៦ អាចលក់បានក្នុងតម្លៃមិនគួរឱ្យជឿ ៨,៧ លានដុល្លារ និងជាតម្លៃថ្លៃបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្របាល់ទាត់។ អាវរបស់ស្តេចបាល់ទាត់ប្រេស៊ីល Pele ស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី២ បន្ទាប់ពីលក់បានតម្លៃ២០ម៉ឺនដុល្លារ តាមពីក្រោយដោយអាវរបស់ Geoff Hurst កីឡាករអង់គ្លេសដែលលក់បាន១២ម៉ឺនដុល្លារ។
អត្ថបទទាក់ទង លោកកៅ គឹមហួន៖ អាស៊ាន មិនបែកបាក់គ្នាលើបញ្ហាមីយ៉ាន់ម៉ាទេ ស្ថានការណ៍មីយ៉ាន់ម៉ា មានភាពផុយស្រួយយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារជម្លោះប្រដាប់អាវុធរវាងក្រុមជនជាតិភាគតិច និងយោធា នៅតែបន្តកើតមាន។ វិបត្តិនយោបាយនេះ បានធ្វើឱ្យប្រជាជនស៊ីវិលជាច្រើនលាននាក់ ភៀសខ្លួនរកកន្លែងសុវត្ថិភាព និងជំនួយ ស្របពេលប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ មានប្រឈមបញ្ហាជាច្រើនស្រាប់ ចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារយោធា ក្នុងឆ្នាំ២០២១។ តាមរយៈរបាយការណ៍មួយចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ការិយាល័យអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកការសម្របសម្រួលកិច្ចការមនុស្សធម៌ (OHCA) បានលើកឡើងថា ស្ថានភាពមនុស្សធម៌នៅមីយ៉ាន់ម៉ា បានភាពអាក្រក់យ៉ាងខ្លាំង ក្នុងរយៈពេល ជិត ៣ឆ្នាំមកនេះ។ «មីយ៉ាន់ម៉ា នឹងមានចំនួនប្រជាជនត្រូវការជំនួយខ្ពស់ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ជាមួយវិបត្តិមនុស្សធម៌កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារ ដោយប្រជាជនស៊ីវិល កំពុងរស់នៅជាមួយភាពភ័យខ្លាច»។ ការិយាល័យ OHCA បានព្រមានបែបនេះ ដោយបន្តថា មនុស្សប្រមាណ ១៨,៦លាននាក់ កំពុងត្រូវការជំនួយមនុស្សធម៌ នៅក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ដោយចំនួននេះ កើនឡើងប្រមាណ ១លាននាក់បើធៀបនឹងឆ្នាំមុន ហើយច្រើនរហូតដល់ ១៩ដងឯណោះ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២០។ បន្ថែមពីនេះ កុមារជាច្រើនលាននាក់ ក៏ត្រូវការជំនួយផងដែរ ដោយសារការភៀសខ្លួន, ការមិនទទួលបានប្រព័ន្ធសុខាភិបាល និងអប់រំត្រឹមត្រូវ, អសន្តិសុខស្បៀង កង្វះអាហារូបត្ថម្ភ រួមទាំងការជ្រើសរើសចូលបម្រើកងទ័ព និងបញ្ហាផ្លូវចិត្តជាដើម។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ ស្របគ្នានេះ ប្រជាជនស៊ីវិលជាច្រើនលាននាក់ បានភៀសខ្លួន ព្រោះតែជម្លោះ និងការប្រយុទ្ធគ្នា។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ មនុស្សជិត ២,៦លាននាក់ ត្រូវបង្ខំចិត្តចាកចេញពីផ្ទះសម្បែង ដោយកើនឡើង ១,១លាននាក់ បើគិតចាប់តាំងពីឆ្នាំមុន ដោយក្នុងនោះរួមមានមនុស្ស ៦៦ម៉ឺននាក់ បានភៀសខ្លួន ក្រោយពីក្រុមប្រដាប់អាវុធជនជាតិភាគតិចវាយប្រហារលើយោធា នៅថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា។ ជុំវិញស្ថានភាពដ៏អាក្រក់បែបនេះ ការិយាល័យអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកការសម្របសម្រួលកិច្ចការមនុស្សធម៌ បានអំពាវនាវស្វែងរកការកៀងគរជំនួយ៩៩៤លានដុល្លារ ដើម្បីជួយដល់ប្រជាជន៥,៣លាននាក់ ដែលត្រូវបានកំណត់ថា ជាក្រុមអាទិភាពក្នុងការទទួលបានជំនួយនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ នៅពេលកន្លងមក អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន លោក កៅ គឹមហួន ក៏ធ្លាប់បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ាជាច្រើនលាននាក់ ត្រូវការជំនួយរហូតដល់ប្រមាណ ១ពាន់លានដុល្លារឯណោះ ហើយ អាស៊ាននៅតែតាមឃ្លាំមើលស្ថានការណ៍មីយ៉ាន់ម៉ា ជាពិសេសប្រជាពលរដ្ឋ ដែលកំពុងរងគ្រោះ៕	ប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ាជិត១ភាគ៣នៃប្រជាជនសរុប ឬច្រើនជាង ១៨លាននាក់ ត្រូវការជំនួយជាចាំបាច់ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ស្របពេលជម្លោះនៅតែបន្ត។ ការិយាល័យអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកការសម្របសម្រួលកិច្ចការមនុស្សធម៌ (OHCA) បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅថ្ងៃ១៨ ខែធ្នូ។
ក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០០៥ ជាស្ថាប័នអប់រំឯកជនឈានមុខមួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយមានការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ លើការអប់រំប្រកបដោយគុណភាព វិន័យ និងសេវាកម្ម។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ ភាពជោគជ័យរបស់ក្រុមហ៊ុន បានបង្ហាញពីសក្ខីភាពរបស់ក្រុមហ៊ុន ក្នុងការឈានជើងចូលក្នុងទីផ្សារមូលបត្រនៅកម្ពុជា។ ដោយមានការរៀបចំផែនការយុទ្ធសាស្រ្ដអាជីវកម្មនាពេលអនាគត មានគោលដៅច្បាស់លាស់ និងឆន្ទៈរបស់ លោក គួច ម៉េងលី បានពង្រីកភាពខ្លាំងលើវិស័យអប់រំនៅកម្ពុជា គឺធ្វើយ៉ាងណាឱ្យស្ថាប័នអប់រំមួយនេះមាន រចនាសម្ព័ន្ធបុគ្គលិកស្ដង់ដារ ការគ្រប់គ្រងច្បាស់លាស់ មានថ្នាក់ដឹកនាំមានជំនាញនិងវិជ្ជាជីវៈខ្ពស់ និងមានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលត្រឹមត្រូវក្នុងក្រុមហ៊ុន។ ស្របពេលនោះដែរ លោក ក៏បានគ្រោងធ្វើសំណើស្នើសុំខាងនិយ័តករមូលបត្រកម្ពុជា ក្នុងការចុះបញ្ជីលក់មូលបត្រកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុមហ៊ុន ជាផ្លូវការផងដែរ តែត្រូវបានពន្យាពេលសិន ដោយសារប្រទេសកម្ពុជា ពេលនោះបានរងនូវវិបត្ដិខ្លាំងពីជំងឺកូវីដ-១៩។ លុះក្រោយមកក្នុងឆ្នាំ២០២៣ បន្ទាប់ពីវិបត្ដិកូវីដនៅប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវបានបញ្ចប់ លោក គួច ម៉េងលី បានសម្រេចជាផ្លូវការ ក្នុងការស្នើសុំទៅខាងនិយ័តករមូលបត្រកម្ពុជា និងផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា ក្នុងការចុះបញ្ជីលក់មូលបត្រកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន ជាផ្លូវការ ខណៈពេលក្រុមហ៊ុនកំពុងតែសន្ទុះខ្លាំងក្នុងការរីកចម្រើនទៅមុខ។ នៅក្នុងដំណាក់កាលនេះដែរ ក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន នៅតែបន្ដភាពខ្លាំងក្លារបស់ខ្លួន ក្នុងការឈរលើវិស័យអប់រំមួយនេះដដែលដោយបច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុនមានសាខាសរុបចំនួន១៥ ក្នុងរាជធានីខេត្តក្រុង មានសិស្សជាង ២០.០០០នាក់ បុគ្គលិក ២.១៤៩នាក់ និងមានអតីតសិស្សជាង ៥០.០០០នាក់ កំពុងសិក្សា និងធ្វើការនៅជុំវិញពិភពលោក។ អ្វីដែលកាន់តែពិសេសទៀតនោះ ក្រុមហ៊ុននឹងបើកដំណើរការសាខាថ្មី សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២៣-២០២៤ សាខាជាច្រើនបន្ថែមទៀត ក្នុងនោះរួមមាន៖ សាខា សែនសុខ, សាខាច្បារអំពៅ, សាខា កំពង់ចាម, សាខា តាកែវ និងសាខាបាត់ដំបង។ បន្ទាប់ពីនិយ័តករមូលបត្រកម្ពុបានពិនិត្យ និងសិក្សាច្បាស់លាស់ លើសំណើស្នើសុំដាក់ពាក្យចូលក្នុងបញ្ជីលក់មូលបត្រកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន និងបានឃើញពីវិសាលភាពការរីកចម្រើន និងការអភិវឌ្ឍរបស់ក្រុមហ៊ុន ទើបនៅថ្ងៃទី៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ ផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា បានសម្រេចឯកភាពជាគោលការណ៍ លើពាក្យស្នើសុំពិនិត្យលទ្ធភាព អាចចុះបញ្ជីលក់មូលបត្រកម្មសិទ្ធិ និងនៅថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ ផ្សារមូលបត្រកម្ពុជាបានឯកភាពលើសំណើដាក់តម្លៃ ២០៨០ រៀលក្នុងមួយភាគ ហ៊ុន របស់ក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះដែរ កាលពីរសៀលថ្ងៃទី៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣នេះ ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាធរសេវាហិរញ្ញវត្ថុមិនមែនធនាគារ (អ.ស.ហ) បានបើកកិច្ចប្រជុំ ក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ និងជាប្រធាន អ. ស.ហ និងលោក ស៊ូ សុជាតិ ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជា អគ្គនាយក នៃនិយ័តករមូលបត្រកម្ពុជា និងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាធរសេវាហិរញ្ញវត្ថុមិនមែនធនាគារ (អ.ស.ហ) តាមរយៈការប្រជុំដោយផ្ទាល់ និងតាមប្រព័ន្ធបញ្ជូនសាររូបភាពពីចម្ងាយ។ បន្ទាប់ពីការធ្វើបទបង្ហាញជាលទ្ធផល ក្រុមប្រឹក្សា អ. ស.ហ. បានផ្ដល់ការអនុញ្ញាតជាគោលការណ៍ លើសំណើសុំបោះផ្សាយលក់មូលបត្រកម្មសិទ្ធិជាសាធារណៈ របស់ក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន ដោយក្រុមហ៊ុនត្រូវបន្តបំពេញនីតិវិធីជាផ្លូវការ លើការបោះផ្សាយនេះ តាមសេចក្តីសម្រេចរបស់និយ័តករមូលបត្រកម្ពុជា។ ជុំវិញបោះផ្សាយលក់មូលបត្រកម្មសិទ្ធិជាសាធារណៈ របស់ក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន លោក គួច ម៉េងលី បានឱ្យដឹងពីឆន្ទៈ និងគោលដៅក្នុងការចុះបញ្ជីលក់មូលបត្រកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន និងបានដាក់ក្តីរំពឹងទុកបែបនេះថា៖ សូមជម្រាបថា ដើម្បីចុះបញ្ជីលក់មូលបត្រកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន ជាផ្លូវការបាន ក្រុមហ៊ុនត្រូវតែទទួលបានការអនុញ្ញាត ឱ្យបោះផ្សាយលក់មូលបត្រកម្មសិទ្ធិជាសាធារណៈ ពីនិយ័តករមូលបត្រកម្ពុជា និងត្រូវទទួលបានការបញ្ជាក់យល់ព្រមជាមុន ពីផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា អំពីការកំណត់ថ្លៃលក់មូលបត្រ និងបំពេញបាននូវលក្ខខណ្ឌចុះបញ្ជីទាំងឡាយបន្តទៀត របស់ផ្សារមូលបត្រកម្ពុជាពាក់ព័ន្ធនឹងមូលបត្រកម្មសិទ្ធិ។ ព័ត៌មានទូទៅអំពី MJQE IPO: ចំនួនភាគហ៊ុនបោះផ្សាយ (IPO Shares): ១៩.៦០៦.៦០០ ភាគហ៊ុន (៥,៨៨% នៃភាគហ៊ុន ក្រុមហ៊ុនសរុម) តម្លៃភាគហ៊ុន (IPO Price per Share): ២០៨០ រៀល ក្នុងមួយភាគហ៊ុន តម្លៃបោះផ្សាយសរុប (IPO Proceed): ១០.០០០.០០០ ដុល្លារ ការធានាភាគលាភ (Guaranteed Dividend): ៦% សម្រាប់រយៈពេល២ឆ្នាំ កាលវិភាគទិញលក់ (PUBLIC SUBSCRIPTION): ថ្ងៃចាប់ផ្តើម: ១០ មេសា ២០២៣ ថ្ងៃបញ្ចប់: ០៩ មិថុនា ២០២៣ ថ្ងៃចូលផ្សារភាគហ៊ុនជាផ្លូវការ ៖ : ២៨ មិថុនា ២០២៣ ពាក្យស្លោក: (វិនិយោគជាមួយក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន ម.ក វិនិយោគដើម្បីវិស័យអប់រំនៅកម្ពុជា និងអនាគតកូនៗរបស់លោកអ្នក)។ សូមបញ្ជាក់ជូនដែរថា បច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន មានស្ថាប័នចំនួន៤ធំៗ គឺ៖ ១. មជ្ឈមណ្ឌលភាសា អេ អាយ អាយ ផ្ដោតសំខាន់លើការបណ្ដុះបណ្ដាលភាសាអង់គ្លេស ចិន និងភាសាថៃ ២. សាលារៀន អន្តរទ្វីប អាមេរិកាំង AIS មានកម្មវិធីសិក្សាច្បាស់លាស់ និងសម្បូរបែបចាប់ពីថ្នាក់ក្រោមមត្តេយ្យសិក្សា រហូតដល់ថ្នាក់វិទ្យាល័យ តាមបែបខ្មែរអាមេរិកាំង ដំបូងគេបង្អស់ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ស្រមតាមក្រសួង អប់រំ យុវជន និងកីឡា ៣. SOGO សេវាកម្មទៅសិក្សា និងទស្សនកិច្ចនៅក្រៅប្រទេស ៤. i-Learn កម្មវិធីសិក្សាភាសាអង់គ្លេសតាមរយៈប្រព័ន្ធអនឡាញ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ដោយឃើញពីសន្ទុះនៃការរីកចម្រើន និងមានការវិវត្តទៅមុខឥតឈប់ឈរ ចាប់តាំងពីការបើកក្រុមហ៊ុនលើកដំបូង ក្រោមការដឹកនាំរបស់ លោក គួច ម៉េងលី ស្ថាបនិក ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និងអគ្គនាយកប្រតិបត្ដិ ប្រកបដោយផែនការច្បាស់លាស់ និងមានចក្ខុវិស័យដ៏វែងឆ្ងាយ ដើម្បីដឹកនាំក្រុមហ៊ុនឱ្យកាន់តែមានវិសាលភាព ក្នុងការបោះជំហានចូលក្នុងទីផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា ទើបក្នុងឆ្នាំ២០១២ លោក គួច ម៉េងលី បានរៀបចំក្រុមហ៊ុនរួចជាស្រេច ដើម្បីត្រៀមខ្លួនឈានចូលក្នុងទីផ្សារភាគហ៊ុននៅកម្ពុជា។
ក្រោមគម្រោងដែលមានឈ្មោះថា «GL1» លោក Adan Issindina ប្រធានសមាគមកម្សាន្តបែបវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកទេសហ្កាបុង (AGLST) ឈានដល់ជោគជ័យក្នុងការបង្ហាញរថយន្តលើកដំបូងដែលផលិតនៅក្នុងប្រទេសហ្កាបុង។ ថ្វីត្បិតតែវាជាប្រភេទរថយន្តខ្នាតតូច ប៉ុន្តែលោក Issindina ដែលមានកំណើតនៅក្នុងទីក្រុង Lambarene អះអាងថា នេះជាជំហានដែលឈានទៅរកការផលិតរថយន្តទំនើបនាពេលអនាគត។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មាន Gabonactu.com លោក Issindina បានរថយន្តម៉ាក GL1 របស់លោក មានល្បឿនអតិបរិមា ៧០គីឡូម៉ែត្រក្នុង១ម៉ោង ហើយស៊ីសាំងតែក្នុងរង្វង់ ២,៥លីត្រប៉ុណ្ណោះក្នុង១០០គីឡូម៉ែត្រ។ បន្ថែមពីលើនេះ វាមានទម្ងន់សរុបប្រមាណ៤០០គីឡូក្រាម។ លោក Issindina ដែលជាប្រធានគម្រោង បានអះអាងថា GL1 កំពុងផ្តល់នូវមោទកភាពជាតិថ្មីមួយ ប៉ុន្តែលោកត្អូញត្អែរថា រដ្ឋមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធមួយចំនួនមិនសូវអើពើនឹងការងាររបស់សមាគមលោកនោះឡើយ។ លោកបញ្ជាក់ប្រាប់ Gabonactu.com ថា៖ «យើងបានផ្ញើសារទៅកាន់រដ្ឋមន្ត្រីជាច្រើនដើម្បីសុំការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ប៉ុន្តែលិខិតរបស់យើងដូចជាលិខិតងាប់ ដោយរដ្ឋមន្ត្រីទាំងនោះ មិនបង្ហាញការគាំទ្រ និងលើកទឹកចិត្តយើងនោះឡើយ»។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Issindina បានបញ្ជាក់ថា សមាគម AGLST របស់លោក នឹងមិនបោះបង់គម្រោង ឬបាក់ទឹកចិត្តនោះឡើយ ដោយបន្តការកែច្នៃឲ្យកាន់តែប្រសើរបន្ថែមទៀត។ លោកថា ក្រុមរបស់លោកកំពុងសិក្សាលម្អិតបន្ថែមទាក់ទងនឹងបច្ចេកទេស ជាពិសេសការបញ្ចូលប្រភេទម៉ាស៊ីនបីរួមគ្នាគឺ «យន្តហោះ រថយន្ត និងទោចក្រយានយន្ត»។ លោក Issindina បានលើកឡើងថា ក្រុមរបស់លោកមានគម្រោងធ្វើរថយន្តនេះ អាចរត់បានយ៉ាងហោចណាស់ចម្ងាយ៤០០០គីឡូម៉ែត្រ និងឈានដល់ការវាយតម្លៃដល់អាយុកាលរបស់រថយន្ត។ «ជនជាតិអាហ្វ្រិក និងហ្កាបុងទាំងអស់ ត្រូវតែយល់ពីការងារដ៏ធំធេងផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្ររបស់យើង។ បច្ចុប្បន្ន នៅពេលយើងមើលយានយន្តដែលបើកលើផ្លូវក្នុងទីក្រុង Libreville មិនមានរថយន្ត Made in Gabon នោះឡើយ»។ នេះជាការត្អូញត្អែររបស់លោក Issindina៕	ហ្កាបុង កាលពីចុងខែមិថុនា កន្លងមក បានបង្ហាញរថយន្តដែលត្រូវបានផលិតជាលើកដំបូងបំផុតនៅប្រទេសក្នុងតំបន់អាហ្វ្រិកកណ្តាលមួយនេះ។ ជាប្រភេទរថយន្តខ្នាតតូចកង់បី ដែលចេញពីគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់លោក Adan Issindina ប៉ុន្តែក្រុមអ្នកផលិតមានការអាក់អន់ចិត្តដោយសារតែរដ្ឋមិនសូវអើពើ។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមលោកអ្នកនាងទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម៖	កញ្ញា ហ៊ី សុម៉ាលី ដែលជាគ្រូបង្រៀន យល់ថា ការរៀនសូត្រ គ្មានទីបញ្ចប់ឡើយ ដោយមនុស្សគ្រប់រូប ត្រូវរស់នៅជាមួយការរៀនសូត្រពេញមួយជីវិត។ សម្រាប់កញ្ញា ហ៊ី សុម៉ាលី ការរៀនសូត្រ ជារឿងដែលសំខាន់ ដែលតម្រូវឱ្យមនុស្សគ្រប់រូបត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ ជាពិសេសចំពោះឪពុកម្ដាយ ត្រូវបញ្ជូនកូនចូលរៀន ដើម្បីជាធនធានសម្រាប់គ្រួសារ និងសង្គម។
លោក Wang Dexin នាយកផ្នែកកិច្ចការនយោបាយនៅស្ថានទូតចិនប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា ចូលរួមបាឋកថា ស្តីពីទំនាក់ទំនងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ ថ្ងៃទី ២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩។ (ហ៊ុល រស្មី/VOA) ការអធិប្បាយរបស់លោក Wang Dexin នាយកផ្នែកកិច្ចការនយោបាយរបស់ស្ថានទូតចិនប្រចាំប្រទេសកម្ពុជាធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីលោក John Brandon នាយកជាន់ខ្ពស់កម្មវិធីទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិរបស់អង្គការមូលនិធិអាស៊ី (The Asia Foundation) បានធ្វើអធិប្បាយក្នុងពេលផ្តល់បាឋកថានោះថា អាស៊ីអាគ្នេយ៍គួរឈរនៅកណ្តាលក្នុងការទាក់ទងជាមួយចិននិងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ថ្លែងក្នុងម៉ោងសំណួរចម្លើយបន្ទាប់ពីការបិទបញ្ចប់បាឋកថារបស់ John Brandon លោក Wang អះអាងថា ប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីមានវប្បធម៌មិនជ្រៀតជ្រែកក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងប្រទេសណាមួយឡើយ។ លោកក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ចិនគ្មានបំណងធ្វើឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូររបបនយោបាយក្នុងប្រទេសដទៃឡើយ ដែលខុសគ្នាពីវប្បធម៌នៃប្រទេសលោកខាងលិចមួយចំនួនដែលបានធ្វើ។ «យើងជឿជាក់ថា វប្បធម៌អាស៊ីគឺខុសពីវប្បធម៌លោកខាងលិច ហើយប្រទេសនីមួយៗ មានសិទ្ធិជ្រើសរើសផ្លូវដើរដោយខ្លួនឯង»។ ដំណាលគ្នានឹងពេលលោក Wang ប្រតិកម្មលើកឡើងពីការផ្លាស់ប្តូររបបនយោបាយនេះ លោក John បានប្រតិកម្មភ្លាមៗថា លោកមិនបាននិយាយលើកឡើងអំពីបញ្ហា[ជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុង]នេះក្នុងបាឋកថារបស់លោកទេ។ លោក John Brandon នាយកជាន់ខ្ពស់កម្មវិធីទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិរបស់អង្គការមូលនិធិអាស៊ី ផ្តល់បាឋកថា ស្តីពីទំនាក់ទំនងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ ថ្ងៃទី ២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩។ (ហ៊ុល រស្មី/VOA) នៅពេលលោក John Brandon កំពុងផ្តល់បាឋកថាលើទំនាក់ទំនងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអាស៊ីអាគេ្នយ៍នោះ អ្នកជំនាញខាងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិរបស់អង្គការមូលនិធិអាស៊ីរូបនេះបានកត់សម្គាល់ថា ទំនាក់ទំនងល្អរវាងចិននិងអាមេរិកគឺជាគន្លឹះសំខាន់នៃភាពចម្រើនក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ លោកបញ្ជាក់ទៀតថា ប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគេ្នយ៍មិនអាចភ្ជាប់ខ្លួនជាមួយនឹងមហាអំណាចមួយប្រឆាំងនឹងមហាអំណាចមួយទៀតឡើយ។ លោក John Brandon ថ្លែងថា៖ «អាស៊ាននឹងមិនសម្របតាមអាមេរិកដើម្បីប្រឆាំងនឹងចិនទេ ហើយអាស៊ានក៏នឹងមិនសម្របតាមចិនប្រឆាំងនឹងអាមេរិកនោះដែរ។ អាស៊ានមានគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ខ្លួនឯង ទាំងការទូតនិងវប្បធម៌ ហើយគួរតែនិងមិនត្រូវបោះបង់ចោលអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួនដែរ»។ ការវាយប្រហាររបស់លោក Wang Dexin នាយកផ្នែកកិច្ចការនយោបាយរបស់ស្ថានទូតចិនទៅលើប្រទេសដែលមានចេតនាបង្កឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូររបបនយោបាយក្នុងប្រទេសដទៃនោះកើតមានឡើង បន្ទាប់ពីលោក Wang Wentian ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានវាយប្រហារសហរដ្ឋអាមេរិកដោយប្រើសម្តីធ្ងន់ៗថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ស្ថិតនៅពីក្រោយខ្នងនៃការតវ៉ាដ៏ជ្រួលច្របល់នៅទីក្រុងហុងកុង។ កន្លងមកលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកក៏ធ្លាប់បានចោទប្រកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកថា បានលូកលាន់ក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់កម្ពុជាដែរ ដោយបានសហការជាមួយក្រុមប្រឆាំងដើម្បីបង្កើតចលនា«បដិវត្តន៍ពណ៌» និងមានបំណងផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក។ ស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជាបដិសេធមិនផ្តល់ការអធិប្បាយណាមួយទៅលើពាក្យសម្តីវាយប្រហារខ្លាំងៗរបស់ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិននៅកម្ពុជានោះទេ។ លោកបណ្ឌិត ឈាង វណ្ណារិទ្ធ នាយកវិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ីនិងជាអ្នកវិភាគកិច្ចការតំបន់ យល់ស្របចំពោះការលើកឡើងរបស់លោក John Brandon ដែលថា ទំនាក់ទំនងល្អរវាងចិននិងអាមេរិកអាចកសាងនូវវិបុលភាពក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ដោយឡែក លោកបានចាត់ទុកអធិប្បាយរបស់ លោក Wang Dexin ក្នុងចំណុចនៃគោលនយោបាយមិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងប្រទេសណាមួយនោះ ថា ជាសារព្រមានទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក មិនឲ្យលូកដៃចូលក្នុងភាពច្របូកច្របល់ ក្នុងតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសហុងកុងរបស់ចិន។ «ហ្នឹងគឺជាសញ្ញាបញ្ជាក់ថា ព្រមានក៏អាចថាបាន ការព្រមានដល់សហរដ្ឋអាមេរិកដែរ កុំលូកដៃចូល នៅក្នុងបញ្ហាហុងកុង ដើម្បីធ្វើការ មានការផ្លាស់ប្តូររបបឬក៏លូកដៃចូលនៅក្នុងបណ្តាប្រទេសនៅក្នុងតំបន់ផ្សេងទៀត»។ ការចេញមុខរបស់មន្ត្រីនយោបាយស្ថានទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា មកបកស្រាយក្នុងវេទិកាសាធារណៈអំពីគោលនយោបាយរបស់ប្រទេសចិនបែបនេះគឺជារឿងដ៏កម្រមួយ។ ក៏ប៉ុន្តែឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនដែលទើបតែចូលកាន់តំណែង លោក Wang Wentian ជារឿយៗប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធសង្គមហ្វេសប៊ុកមកវាយប្រហារសហរដ្ឋអាមេរិក ទាំងក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្មនិងនយោបាយ។ ចុងក្រោយនេះ លោក Wang បានចោទសហរដ្ឋអាមេរិកចំៗថា «ជាតួអង្គមិនល្អនិងកំពុងដើរតួក្នុងស្ថានភាពចលាចលទីក្រុង ហុងកុង»។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនដដែលបានភ្ជាប់សហរដ្ឋអាមេរិកទៅនឹងចលនាបដិវត្តន៍ពណ៌ ដែលបានកើតឡើងនៅអឺរ៉ុបខាងកើត អាស៊ីកណ្តាល ព្រមទាំងក្នុងបណ្តាប្រទេសមួយចំនួននៅទ្វីបអាហ្វ្រិក៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ភ្នំពេញ ៖ លោក Wang Dexin មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ទទួលបន្ទុកកិច្ចការនយោបាយនៃស្ថានទូតចិនប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានប្រើបាឋកថាមួយនៅរាជធានីភ្នំពេញស្តីពី «ទំនាក់ទំនងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងអាស៊ីអាគ្នេយ៍» ដើម្បីជាវេទិកាបង្ហាញសារថា ប្រទេសចិនគ្មានបំណងបង្កឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូររបបនយោបាយនៅក្នុងប្រទេសណាមួយនោះទេ។
នៅម៉ោង១០ព្រឹក ថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា កុងស៊ុលអាមេរិកនៅឆឹងទូ ត្រូវបានបិទតាមសំណើភាគីចិន។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់ក្រសួងការបរទេសចិន។ ក្នុងការប្រកាសថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ក្រសួងការបរទេសចិនបន្តថា អាជ្ញាធរចិនក៏បានចូលក្នុងកុងស៊ុលតាមទ្វារមុខ ហើយគ្រប់គ្រងអាគារទាំងមូល។ នៅព្រឹកថ្ងៃដដែល ទង់ជាតិរបស់អាមេរិក ត្រូវបានបង្ហូតទម្លាក់ ដែលនេះជាសញ្ញានៃការឈានទៅដល់ការបិទកុងស៊ុលអាមេរិក។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍រដ្ឋចិន CCTV ។ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា សញ្ញាជាតិរបស់អាមេរិកដែលមានរូបឥន្ទ្រី ត្រូវបានដកទុកផងដែរ។ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ចិនទុកពេលឲ្យអាមេរិក៧២ម៉ោងដើម្បីបិទស្ថានបេសកកម្មមួយនេះ។ អត្ថបទទាក់ទង សងសឹកវិញ! ចិន បញ្ជាឲ្យបិទកុងស៊ុលអាមេរិកប្រចាំទីក្រុងឆឹងទូ ខេត្តស៊ីឈ័ន លោក ត្រាំ ថា លទ្ធភាពតែងតែមានក្នុងការបិទកុងស៊ុលចិននៅអាមេរិកបន្ថែមទៀត អាមេរិក បញ្ជាឲ្យចិនបិទកុងស៊ុលនៅ Houston ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ផ្សាយថា ផ្លូវឆ្ពោះទៅកាន់អាគារកុងស៊ុលអាមេរិកនេះ ត្រូវបានបិទ ហើយប៉ូលិសចិន បានក៏បានបិទការធ្វើចរាចរណ៍ផងដែរ។ នៅចុងសប្ដាហ៍មុន អាមេរិក ចាប់ផ្ដើមដឹកជញ្ជូនឥវ៉ាន់ចេញពីកុងស៊ុលរបស់ខ្លួនមុនកាលកំណត់៧២ម៉ោងមកដល់។ ទូកុងតឺន័រ ដែលទំនងជាសម្ភារសំខាន់ ត្រូវបានដឹកចេញជាបន្តបន្ទាប់។ ទីក្រុងប៉េកាំង ចាត់ទុកការបិទកុងស៊ុលអាមេរិកនេះ ជាការសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់ខ្លួន និងជាការឆ្លើយតបចាំបាច់ទៅនឹងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនដែលបញ្ជាឲ្យបិទកុងស៊ុលចិនប្រចាំទីក្រុងហ៊ូស្តុន រដ្ឋតិចសាស់។ កុងស៊ុលរបស់ចិន បានបិទរួចរាល់អស់ហើយ តែការផ្លោងសម្ដីក៏កើតមាន។ ក្រសួងការបរទេសចិននៅថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា បានរិះគន់មន្ត្រីអាមេរិកដែលគាស់ទ្វារទម្លុះចូលកុងស៊ុលរបស់ខ្លួន ដោយចាត់ទុកជាការខុសច្បាប់អន្តរជាតិ ព្រោះទីនោះនៅតែជាដែនអធិបតេយ្យរបស់ចិននៅឡើយ។ ការបិទស្ថានកុងស៊ុលនៅឆឹងទូ ត្រូវបានគេឃើញថា ជាវិធានការទន់ភ្លន់របស់ចិនដែលមិនចង់ឲ្យទំនាក់ទំនងជាមួយអាមេរិកកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺន។ កុងស៊ុលអាមេរិកមួយនេះ មិនសូវសំខាន់ប៉ុន្មានឡើយ ហើយមានទំហំតូចបើប្រៀបធៀបកុងស៊ុលអាមេរិកឯទៀតដូចជានៅសៀងហៃ ឬគ័ងចូវជាដើម ខណៈកុងស៊ុលចិននៅហ៊ូស្តុនដែលអាមេរិកចោទថា ជាទីតាំងលួចកម្មសិទ្ធិបញ្ញាអាមេរិកនោះ ក៏មិនសូវធំដុំដែរ។ ក្រសួងការបរទេសចិនអះអាងថា មន្ត្រីកុងស៊ុលអាមេរិកនៅឆឹងទូ ធ្វើសកម្មភាពជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុង និងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់សន្តិសុខរបស់ខ្លួន។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏បានបង្ហើបដែរថា អាមេរិកអាចនឹងបិទកុងស៊ុលចិនបន្ថែមទៀត។ ក្រៅពីហ៊ូស្តុន ចិនមានកុងស៊ុលញូវយ៉ក ឡូសអែនជែលេស ឈីកាហ្គោ និងសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ បន្ថែមពីលើស្ថានទូតនៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី៕	អាជ្ញាធរចិន នៅថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា បានចូលគ្រប់គ្រងកុងស៊ុលអាមេរិកនៅទីក្រុងឆឹងទូ ខេត្តស៊ីឈ័ន។ កុងស៊ុលនេះ ត្រូវបានបិទតាមការបញ្ជារបស់រដ្ឋាភិបាលចិន ជាការសងសឹកអាមេរិកដែលបញ្ជាឲ្យចិនបិទកុងស៊ុលនៅរដ្ឋតិចសាស់។ ។ ចំណែកស្ថានកុងស៊ុលចិនប្រចាំទីក្រុងហ៊ូស្តុនឯណោះ បានបិទរួចហើយតាមការកំណត់របស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក។
សៀមរាប៖ ក្នុងចំណោមប្រាសាទបុរាណដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់អង្គរ ប្រាសាទតាព្រហ្មជាបុរាណស្ថានដែលទាក់ភ្នែកទេសចរយ៉ាងខ្លាំង។ បើនិយាយអំពីសិល្បៈនិងស្ថាបត្យកម្ម អារាមបុរាណនេះក៏មានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែលនឹងសំណង់នៅទីដទៃ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលជាភាពទាក់ទាញដល់ភ្ញៀវទេសចរ ទាំងក្នុងស្រុកនិងបរទេស គឺសម្រស់ធម្មជាតិនៃរុក្ខជាតិធំៗដែលដុះព័ទ្ធព័ន្ធតួប្រាសាទអស់រយៈពេលច្រើនរយឆ្នាំមកហើយ។ មិនថាតែអ្នកដែលទើបមកលើកទីមួយ ប៉ុន្តែទេសចរខ្លះដែលបានមកទស្សនាច្រើនដងក្ដីក៏នៅតែចាប់អារម្មណ៍លើបរិស្ថាននៃបុរាណស្ថាននេះជានិច្ច។ រុក្ខជាតិធំៗដែលដុះលម្អនៅទីនេះ ភាគច្រើនជាដើមស្ពង់។ ផលវិជ្ជមាននិងអវិជ្ជមាននៅតែដើរទន្ទឹមគ្នាដោយសាររុក្ខជាតិធំៗទាំងនេះ ពេលខ្លះមើលទៅហាក់បីដូចកំពុងរិតរួតបំផ្លាញប្រាសាទ រីឯពេលខ្លះទៀតមើលទៅប្រៀបដូចជាកំពុងបង្អួតសោភណ្ឌទៅវិញ។ ដោយសារបែបនេះ អ្នកបច្ចេកទេស បានសម្រេចទុករុក្ខជាតិទាំងនេះ ក្នុងន័យផ្ដល់ភាពរំភើបចិត្តដល់ទេសចរ និងកាត់ក្រី ទល់ទ្រ ឬដកហូតតែដើមឈើណាដែលផ្ដល់គ្រោះថ្នាក់តែប៉ុណ្ណោះ។ នៅក្នុងតំបន់អង្គរ ប្រាសាទតាព្រហ្មស្ថិតនៅក្នុងវង់ទស្សនានៃក្រុមប្រាសាទវង់តូច។ ការហៅកន្លងមកថា ប្រាសាទ«តាព្រហ្ម» ប្រហែលជាទាក់ទងនឹងចម្លាក់ព្រះពោធិសត្វលោកកេតិស្វរនៅតាមខ្លោងទ្វារនីមួយៗ។ ដោយចម្លាក់ទាំងនោះមានព្រះភក្រ្តបួន អាចឲ្យគេយល់ថាជាព្រះភក្ត្ររបស់ «ព្រះព្រហ្ម» ឬរូបព្រហ្មមុខ៤ ឬយ៉ាងណា? យោងតាមសិលាចារឹក អ្នកស្រាវជ្រាវជាច្រើនបានឲ្យដឹងអំពីស្ថាននាមទីនេះថា «រាជវិហារ» ដែលជានាមដើមរបស់ប្រាសាទនេះ។ កាលណារំឭកដល់រាជវិហារ អ្នកសិក្សាប្រវត្តិសាស្ត្រ ក៏ដូចជាបុរាណវិទ្យា គឺតែងនឹកដល់អតីតកាលនៃរាជព្រះបាទជយវម្ម៌ទេវ (ជយវរ្ម័ន-ទី៧)។ ក្រោយពីទទួលជ័យជម្នះនៅឆ្នាំ១១៨១ពីការឈ្លានពានរបស់ចាម ព្រះបាទជយវម្ម៌ទេវបានផ្ដួចផ្ដើមកសាងប្រាសាទជាច្រើនសម្រាប់ព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយានដើម្បីឧទ្ទិសដល់បុព្វការីជន ដល់ញាតិ ក៏ដូចជាមេទ័ពដែលបានពលីក្នុងសង្គ្រាម។ ប្រាសាទតាព្រហ្ម ជាសំណង់ដែលព្រះអង្គសាងសង់សម្រាប់ជាបុណ្យកុសលដល់ព្រះមាតារបស់ទ្រង់នៅគ្រិស្តសករាជ ១១៨៦។ ដោយហេតុនេះ ព្រះពោធិសត្វប្រាជ្ញាបារមី ដែលតម្កល់នៅប្រាង្គកណ្ដាល ក៏តំណាងឲ្យព្រះមាតារបស់ទ្រង់ផងដែរ។ នៅក្នុងសម័យនោះ ការប្រតិបត្តិពុទ្ធសាសនាមហាយាន គេតែងតែគោរពបូជាដល់ព្រះពុទ្ធ (ព្រះសក្យមុនី - នាមដើមព្រះបាទ សទ្ធត្ថ) ព្រះពោធិសត្វលោកេតិស្វរៈ និងប្រាជ្ញាបារមី។ អង្គព្រះពោធិសត្វលោេកតិស្វរៈតំណាងដល់ករុណាធម៌កំពូល រីឯប្រាជ្ញាបារមីជាព្រះពោធិសត្វ (ទម្រង់ជាស្ត្រីភេទ) ដែលតំណាងដល់គតិបណ្ឌិតកំពូល។ តាមការស្រាវជ្រាវខ្លះ បញ្ជាក់ថា ប្រាសាទនៅក្នុងរាជព្រះបាទជយវរ្ម័ន-ទី៧ មានមុខងារជាសាសនដ្ឋានផងនិងជាមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាផង។ ដូចនេះ ក្នុងបរិវេណប្រមាណ៦០ហិកតា ប្រាសាទតាព្រហ្មក៏បានចាត់ទុកជាសាកលវិទ្យាល័យដ៏ធំមួយផងដែរនាសម័យនោះ។ យោងលើទម្រង់ស្ថាបត្យកម្ម ប្រាង្គបួនដែលសង់ព័ទ្ធជុំវិញប្រាង្គកណ្ដាល និងមានអគាររណបមួយចំនួន ព្រមទាំងរោងទង និងបណ្ណាល័យ ដែលសង់ខ្វាត់ខ្វែងនៅបរិវេណខាងក្នុងផងនោះ តាមទ្រឹស្ដីព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន គេយល់ថា ប្រាសាទតាព្រហ្មក៏ជានិម្មិតរូបនៃការបង្រួមចក្រវាឡ។ ចម្លាក់ក្រឡោតទាបបែបពុទ្ធសាសនាថេរវាទ រួមទាំងសម្រង់ពីទសជាតកខ្លះៗ ត្រូវបានឆ្លាក់លម្អលាយឡំនឹងទេពអប្សរ ផ្កាភ្ញី នៅតាមជញ្ជាំង ក៏ដូចជាហោជាងផ្សេងៗ។ នៅក្នុងរាជព្រះរាជាអង្គក្រោយ រវាងសតវត្សរ៍ទី១៣ គេដឹងថា មានការផ្លាស់ប្ដូរសាសនា។ ហេតុដូចនេះ បើពិនិត្យនូវចម្លាក់តាមផ្ទៃជញ្ជាំងនិងសសរមួយចំនួនធំ ក៏ឃើញមានការដាប់ចេញ ឬកែប្រែរូបបែបព្រះពុទ្ធសាសនាទៅជាព្រហ្មញ្ញសាសនាវិញ។ តឹកតាងទាំងនេះមានដូចជា ការកែរូបព្រះពុទ្ធទៅជាឥសី ឬទៅជាសិវលិង្គ ឬមានការដាប់លុបចោលទាំងស្រុងតែម្ដងក៏មាន។ ចំណែកនៅតាមជញ្ជាំងខាងក្រៅ ក៏ឃើញមានចម្លាក់ដែលមានរាងដូចជាស៊ុម ព្រមទាំងស្នាមដាប់ចោលនៃរូបលម្អខាងក្នុង។ ស្លាកស្នាមដែលនៅសល់ព្រាលៗដោយកន្លែង គេអាចប៉ាន់ស្មានបានថា រូបដើម ដែលនៅក្នុងស៊ុមទាំងនេះ សុទ្ធសឹងតែជារូបព្រះពុទ្ធប្រក់នាគដែលអមដោយព្រះពោធិសត្វលោកេតិស្វរនិងប្រាជ្ញាបារមី។ បើឆ្លៀតពេលសង្កេតឲ្យល្អិនល្អន់បន្ថែមទៀត នៅផ្នែកខាងក្រោមៗនៃជញ្ជាំងមួយចំនួន ក៏ឃើញថាមានចម្លាក់តូចៗដែលរៀបរាប់អំពីសកម្មភាពនៃជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ។ ចំពោះអ្វីដែលទាក់ទងនឹងជំនឿបុគ្គលវិញ ក៏ឃើញថាទេសចរជាតិមួយចំនួន ដែលបានមកទស្សនាប្រាសាទនេះ តែងតែស្វែងរកប្រាង្គមួយដែលគេហៅថា «ប្រាសាទគក់ទ្រូង»។ ដោយសារនៅក្នុងប្រាង្គនោះ ពេលដែលផ្អែកខ្នងផ្អិបនឹងជញ្ជាំង ហើយយកដៃគក់ទ្រូង នឹងមានសំឡេងឮខ្ទ័ររងំ។ អ្នកដែលមានជំនឿតែងគិតថាទីនេះជាកន្លែងដែលអាចជម្រះនូវមន្ទិល ឬឧបទ្រុបចង្រៃ។ ហេតុដូចនេះ ជារឿយៗ ក៏មានអ្នកមកបួងសួង ឬអធិដ្ឋាននិងគក់ទ្រូងដើម្បីបញ្ចៀសនូវរឿងសៅហ្មងទាំងពួងតាមការជឿរៀងៗខ្លួន។ ជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមកនេះ ក្រោមហិរញ្ញប្បទានរបស់ក្រសួងការបរទេសនៃរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា «គម្រោងសហការកម្ពុជា-ឥណ្ឌា ដើម្បីអភិរក្សនិងជួសជុលប្រាសាទតាព្រហ្ម» បាននិងកំពុងបន្តដោយសហការជាដៃគូរវាងស្ថាប័នស្រាវជ្រាវបុរាណវិទ្យានៃប្រទេសឥណ្ឌាជាមួយអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា រួមទាំងអង្គការយូណេស្កូ ដើម្បីធ្វើការជួសជុល។ គួរកត់សម្គាល់ដែរថា កម្លាំងពលកម្មដែលបម្រើការក្នុងការជួសជុលនៅទីនេះ ជាកម្លាំងក្នុងតំបន់។ មានន័យថា កម្មករ ដែលធ្វើការក្នុងគម្រោងជួសជុលនេះ សុទ្ធសឹងជាប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុងតំបន់អង្គរផ្ទាល់៕	ដោយ៖ ឡុង តូន
លោក ឡុង ឌីម៉ង់ កំពុងដោះស្រាយបញ្ហាពលរដ្ឋខ្មែរជាមួយអាជ្ញាធរកូរ៉េ។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមបណ្ដាញសង្គមនោះ អគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំកូរ៉េខាងត្បូង បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ស្ថានទូតបាននិងកំពុងធ្វើការខិតខំជួយសម្របសម្រួលដែរ ប៉ុន្តែអ្វីៗវាស្ថិតនៅលើដែនសមត្ថកិច្ចរបស់រដ្ឋាភិបាលប្រទេសកូរ៉េ ដែលគេរឹតបន្តឹងក្នុងស្ថានភាពនៃការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ១៩នេះ»។ បុរសជនជាតិខ្មែរ ត្រូវបានអាជ្ញាធរកូរ៉េ សម្រេចឱ្យដាក់នៅដោយឡែកដោយខ្លួនឯងរយៈ១៤ថ្ងៃ ក្រោយពីរូបគេបានត្រឡប់មកកម្ពុជា ដើម្បីចូលរួមពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរកន្លងមក។ ក្រោយរស់នៅដាច់ដោយឡែកបាន៥ថ្ងៃ បុរសខ្មែរនេះ បានចាកចេញពីបន្ទប់ ទៅអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន្តរបស់កូរ៉េ ដើម្បីធ្វើឯកសារផ្សេងៗ ក្រោមហេតុផលថា រូបគេបាត់កាបូប ដែលមានឯកសារនៅក្នុងនោះ។ ប៉ុន្តែការចាកចេញពីបន្ទប់ចត្តាឡីស័កដោយខ្លួនឯងនេះ ត្រូវបានអាជ្ញាធរកូរ៉េ ចាត់ទុកថា ជាការបំពានបម្រាមរដ្ឋ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ឡុង ឌីម៉ង់។ បើតាមឯកអគ្គរាជទូតខ្មែរប្រចាំកូរ៉េរូបនេះ កន្លងមកក៏មានករណីជនជាតិខ្មែរ១នាក់ដែរ បំពានបម្រាមរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េនេះ ប៉ុន្តែករណីទី១នោះ គ្រាន់តែទទួលបានការព្រមានប៉ុណ្ណោះ មិនសូវធ្ងន់ធ្ងរដូចជាករណីទី២នេះឡើយ។ ក្រៅពីពលរដ្ឋខ្មែរខាងលើនេះ ក៏មានជនបរទេស៣នាក់ទៀត បានបំពានបម្រាមចត្តាឡីស័ករបស់រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េនេះដែរ ដោយពួកគេទៅកន្លែងហាត់ប្រាណ និងហាងទំនិញនានា។ ក្នុងនោះមានជនជាតិចិន អាមេរិក និងវៀតណាម។ ចំពោះជនជាតិវៀតណាម ដែលជានិស្សិតសិក្សានៅកូរ៉េនេះ ត្រូវបានអាជ្ញាធរផាកពិន័យ និងសម្រេចបណ្ដាញចេញហើយ។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានកូរ៉េ Yonhap។ លោក ឡុង ឌីម៉ង់ ស្នើឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលកំពុងរស់នៅ និងធ្វើការនៅកូរ៉េ អនុវត្តតាមវិធានការ និងច្បាប់ម្ចាស់សាមីឱ្យបានត្រឹមត្រូវ នៅក្នុងកាលៈទេសៈនៃវិបត្តិកូវីដនេះ ដើម្បីកុំឱ្យប្រឈមនឹងការដាក់ទោសទណ្ឌ និងផាកពិន័យនានា។ ចំណែកពលករខ្មែរ ដែលមានបញ្ហាខ្វះខាត ដូចជាសម្ភារ ឬឯកសារអ្វីនោះ ត្រូវទាក់ទងទៅស្ថានទូតខ្មែរឱ្យបានដឹងមុន ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការរៀបចំដោះស្រាយ។ លោក ឡុង ឌីម៉ង់ បានស្នើយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ជាការអំពាវនាវ សុំឱ្យ(ពលរដ្ឋខ្មែរ)គោរពទៅតាមវិធានការចត្តាឡីស័កឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ចៀសវាងក្នុងការឆ្លងមេរោគ ហើយនឹងរួមគ្នាទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩នេះទាំងអស់គ្នា»។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១ ឧសភានេះ ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង មានអ្នកជំងឺកូវីដ១៩ ជាង១ម៉ឺននាក់ ស្លាប់ជាង២០០នាក់ និងជាសះស្បើយជាង៩ពាន់នាក់។ ដោយឡែកកម្ពុជាវិញ នៅសល់តែអ្នកជំងឺកូវីដ១៩ តែ៣នាក់ទៀតប៉ុណ្ណោះ ក្រោយជាសះស្បើយ១១៩នាក់៕	ភ្នំពេញ៖ បុរសជនជាតិខ្មែរម្នាក់ ដែលរស់នៅ និងធ្វើការនៅកូរ៉េខាងត្បូង ប្រឈមនឹងការផាកពិន័យប្រាក់១០លានវ៉ុន (ជាង៨ពាន់ដុល្លារ) និងការបណ្ដេញចេញផងដែរ ក្រោយពីរូបគេបានបំពានបម្រាមចត្តាឡីស័ករបស់រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េ។ នេះបើតាមលោក ឡុង ឌីម៉ង់ អគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំកូរ៉េខាងត្បូង។
ការរលាក ឬការបង្ករោគរបស់បេះដូង អាការៈនេះស្តាប់ទៅដូចគាំងបេះដូងដែរ ប៉ុន្តែមិនមែនទេ គឺអ្នកជំងឺមានអារម្មណ៍ឈឺខ្ទកៗនៅទ្រូងខាងឆ្វេង ហើយឈឺចាក់ទៅដៃខាងឆ្វេង។ ការរលាកនៅសាច់ដុំបេះដូងអាចបណ្តាលឲ្យឈឺតិចតួចនៅចំកណ្តាលទ្រូងតែម្តង។ មានជំងឺច្រើនណាស់ដែលមានលក្ខណៈនៃការឈឺដូចគាំងបេះដូង ប៉ុន្តែមិនបញ្ជាក់ថាជាការស្ទះបេះដូងទេ ដូចជា ការរលាកសាច់ដុំបេះដូង ឬរលាកស្រោមបេះដូងជាដើម។ រចនាសម្ព័ន្ធមិនធម្មតារបស់បេះដូង ថ្វីត្បិតតែរឿងនេះមិនកើតមានជាញឹកញាប់ក៏ដោយ តែរចនាសម្ព័ន្ធបេះដូងមិនធម្មតា អាចបណ្តាលឲ្យឈឺទ្រូងដែរ។ បើសិនជាអ្នកឈឺទ្រូង និងពិបាកដកដង្ហើមក្រោយពីហាត់ប្រាណរួច នោះវាអាចបញ្ជាក់ថាជា ជំងឺសាច់ដុំបេះដូងរីកធំ (Hypertrophic Cardiomyopathy) ទៅវិញទេ។ វាគឺជាជំងឺហ្សែន ដែលសាច់ដុំបេះដូងមានលក្ខណៈក្រាស់ខុសធម្មតា។ ចំពោះជំងឺទាក់ទងនឹងប្រើសបេះដូងក៏អាចបណ្តាលឲ្យឈឺក្នុងទ្រូងដែរ។ បញ្ហាសួត មូលហេតុមួយដែលចំបងជាងគេនៃការឈឺក្នុងទ្រូងទាក់ទងនឹងសួតនោះគឺ ការរលាកស្រោមសួតតែម្តង។ វាអាចបណ្តាលឲ្យឈឺក្នុងទ្រូងនៅពេលដកដង្ហើម ក្អក ឬកណ្តាស។ ជំងឺសួតដូចជា រលាកសួត ដែលអាចបណ្តាលឲ្យរលាកស្រោមសួត ឬជំងឺហឺត ក៏ធ្វើឲ្យឈឺទ្រូងដែរ។ ករណីខ្លះ ទោះបីជាមានកំណកឈាមក្នុងស្រោមសួតក៏អាចនាំឲ្យឈឺក្នុងទ្រូងបានដែរ។ បញ្ហាឆ្អឹង ឬសរសៃប្រសាទ ករណីខ្លះ ការមានរបួសនៅទ្រូងដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ឬការរលាកសរសៃប្រសាទសុទ្ធតែអាចធ្វើឲ្យឈឺទ្រូងបានទាំងអស់។ ការរលាកនៅឆ្អឹងជំនី ឬឈឺចេញពីឆ្អឹងជំនីដែលបាក់អាចធ្វើឲ្យឈឺទ្រូងដែរ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ការរលាកសរសៃប្រសាទដោយសារតែជំងឺប៉េស ឬជំងឺរើមអាចធ្វើឲ្យឈឺក្នុងទ្រូងដែរមុនពេលចេញរោគសញ្ញាលើស្បែក។ បញ្ហាក្រពះពោះវៀន ការច្រាលទឹកអាស៊ីតពីក្រពះច្រើនតែមានការច្រឡំនឹងជំងឺគាំងបេះដូង ព្រោះវាធ្វើឲ្យឈឺ និងមិនស្រួលក្នុងទ្រូងដូចគ្នា។ ករណីខ្លះ ការក្អែលអាហារ ឬជំងឺដំបៅក្រពះក៏ប្រហែលជាចេញអាការៈឈឺទ្រូង ផងដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ការឈឺទ្រូវមិនមែនតែងតែបញ្ជាក់ថាមានជំងឺគាំងបេះដូងទាំងអស់នោះទេ។ វាអាចជាសញ្ញាមួយនៃការបង្ករោគ ឬការរលាកនៅសួត ឆ្អឹងខ្នង ឬបញ្ហាចំណីអាហារដែរ។ យ៉ាងណាមិញ ការបង្ករោគលើរចនាសម្ព័ន្ធ ឬការរលាកលើជាលិកាបេះដូងក៏អាចនាំឲ្យមានជំងឺឈឺទ្រូងធ្ងន់ធ្ងរបានដែរ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាជំងឺមួយចំនួនដែលអាចធ្វើឲ្យឈឺទ្រូង ប៉ុន្តែមិនមែនជាជំងឺគាំងបេះដូងឡើយ។
កងយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បានប្រយុទ្ធតតាំងជាមួយក្រុមឧទ្ទាមទាមទារស្វ័យភាព ដែលហៅខ្លួនឯងថា Arakan Army (AA) របស់ជនជាតិភាគតិច Arakan កាន់ពុទ្ធសាសនាក្នុងតំបន់រ៉ាក់ឃីន។ ការប៉ះទង្គិចប្រដាប់អាវុធនៅរដ្ឋនេះ បានចាប់ផ្ទុះតានតឹងខ្លាំង តាំងពីដើមខែមករាឆ្នាំនេះមក។ ប្រជាជនស៊ីវិលរាប់រយនាក់ ត្រូវបានរាយការណ៍ថា បាត់បង់ជីវិតក្នុងការប៉ះទង្គិចគ្នាក្នុងតំបន់នេះ ហើយរាប់ពាន់ត្រូវបានបង្ខំឲ្យភៀសខ្លួនចេញពីផ្ទះសម្បែង។ ទាំងភាគីខាងយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា (Tatmadaw) និងក្រុមឧទ្ទាមបន្តចង្អុលមុខដាក់គ្នាពាក់ព័ន្ធការផ្ទុះអាវុធទាំងនេះ។ យ៉ាងណាមិញ ការស្ថិតក្រោមបញ្ជាបិទប្រទេសដោយ COVID-19 និងការកាត់ផ្ដាច់ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតពាសពេញតំបន់ជម្លោះ ធ្វើឲ្យការរាយការណ៍ពីតំបន់នេះ ពិតជាពិបាកនឹងផ្ទៀងផ្ទាត់។ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា អង្គការសហប្រជាជាតិ បានបង្ហាញកង្វល់លើរបាយការណ៍នៃការប្រយុទ្ធគ្នាតានតឹងក្នុងក្រុង Rathedaung នៃរដ្ឋរ៉ាក់ឃីន។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លូន UN គូសបញ្ជាក់ថា តំបន់នេះ គឺជាផ្ទះសម្រាប់ប្រជាជនស៊ីវិលជាង១ម៉ឺននាក់ ហើយប្រភពព័ត៌មានក្នុងស្រុកជាច្រើន រាយការណ៍ថា ពួកគេកំពុងជម្លៀសខ្លួនចេញពីផ្ទះ ឬកំពុងជាប់គាំងក្នុងផ្ទះ ដោយសារជម្លោះដែលកំពុងបន្តនេះ។ បន្ថែមពីការទទូចឲ្យភាគីទាំងសងខាងចាត់វិធានការជាបន្ទាន់ដើម្បីការពារអាយុជីវិតប្រជាជនស៊ីវិល អង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏បានស្នើឲ្យពួកគេគោរពច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ ក៏ដូចជាអះអាងជាថ្មីថាម្តងទៀតនូវតម្រូវការសម្រាប់បទឈប់បាញ់មួយ ក្នុងបរិយាកាសជំងឺរាតត្បាតសកលដែលកំពុងបន្ត។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ Arakan Army (AA) គឺជាក្រុមឧទ្ទាមធំបំផុតក្នុងរដ្ឋរ៉ាក់ឃីន ដែលបង្កើតឡើងក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០០៩។ តំបន់ប្រតិបត្តិការរបស់ក្រុមនេះ គឺស្ថិតក្នុងរដ្ឋ Chin, Kachin, រ៉ាក់ឃីន, Shan និងតាមព្រំដែនបង់ក្លាដែស-មីយ៉ាន់ម៉ា។ កម្លាំងរបស់ក្រុមនេះ ត្រូវប៉ាន់ស្មានថា ចន្លោះពី៧-៨ពាន់នាក់ ហើយសុទ្ធតែក្រុមយុវជនពេញកម្លាំង។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ធ្វើឡើងក្រោយអាជ្ញាធរក្នុងស្រុក បានដាក់ចេញបញ្ជាកាលពីសប្តាហ៍មុនឲ្យប្រជាជនជាង៤០ភូមិជម្លៀសខ្លួនចេញ មុនពេល «ប្រតិបត្តិការបោសសម្អាត» ។ នេះគឺពាក្យដែលផ្ដើមប្រើក្នុងឆ្នាំ២០១៧ មុនពេលដែលកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាបានបើកប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបព្រៃផ្សៃក្នុងរដ្ឋរ៉ាក់ឃីនប្រឆាំងជនជាតិភាគតិចមូស្លីមរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ ជាលទ្ធផល ជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាងជាង៧៥ម៉ឺននាក់ បានបង្ខំចិត្តភៀសខ្លួនទៅប្រទេសក្បែរខាង បង់ក្លាដែស ហើយធ្វើឲ្យមានករណីប្ដឹងចោទប្រកាន់លើបទប្រល័យពូជសាសន៍ក្នុងប្រទេសកាន់ពុទ្ធសាសនាមីយ៉ាន់ម៉ាទៅដល់ដៃតុលាការអន្តរជាតិក្រុងឡាអេ៕	អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) បានទទូចឲ្យមានវិធានការជាបន្ទាន់ដើម្បីការពារអាយុជីវិតប្រជាជនស៊ីវិល ក្នុងតំបន់ភាគពាយព្យនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាដែលហ៊ុមព័ទ្ធដោយជម្លោះប្រដាប់អាវុធ ។ អង្គការអន្តរជាតិមួយនេះ អះអាងថា សមរភូមិប្រយុទ្ធគ្នា បានបន្តឡើងកម្ពៅកាន់តែខ្លាំងរវាងកងយោធានិងក្រុមឧទ្ទាម។
នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំពិគ្រោះយោបល់ស្ដីពីការងារផលិតកម្មពូជស្រូវ និងការនាំចេញអង្ករ កាលថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ដែលមានការចូលរួមពីមន្រ្តីជំនាញកសិកម្ម ភាគីពាក់ព័ន្ធនឹងការផលិតស្រូវ រួមទាំងសមាជិកសហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជា ដឹកនាំដោយ លោក ឧកញ៉ា ហ៊ុន ឡាក់ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃសហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជា។ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកលោក ឌិត ទីណា ក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ លោក ឌិត ទីណា ព្រមទាំងមន្រ្តី និងភាគីពាក់ព័ន្ធ បានសិក្សាអំពីការនាំចេញអង្ករទៅកាន់ទីផ្សារបរទេស។ លោក បន្តថា នេះជាការបោះជំហានទៅមុខមួយជំហានទៀត។ រដ្ឋមន្រ្តីកសិកម្ម ស្នើភាគីទាំងអស់សិក្សា ពីប្រភេទអង្ករដែលជាតម្រូវការនៅលើទីផ្សារអន្ដរជាតិ ហើយជំរុញការផលិតស្របទៅតាមតម្រូវការ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ក្រសួងកសិកម្ម ក៏មានផែនការជំរុញផលិតកម្ម និងប្រើប្រាស់ពូជស្រូវដែលគុណភាពផងដែរ។ លោក ឌិត ទីណា បញ្ជាក់ថា ពូជស្រូវល្អមានសារៈសំខាន់ក្នុងការដាំដុះស្រូវ ដោយបានជួយកាត់បន្ថយការចំណាយតិច តែទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់ ហើយអត្រាដាំដុះគ្រាប់ក្នុងស្រែខ្ពស់។ ម្យ៉ាងទៀត ការប្រើប្រាស់ពូជល្អ ក៏ជួយឱ្យស្រូវ ដុះលឿន មានកម្លាំង ធន់នឹងជំងឺ ឬសត្វល្អិត ហើយនៅពេលប្រមូលផល ស្រូវទុំស្រុះគ្នា និងអត្រាលាយគ្រាប់ពូជផ្សេង ឬគ្រាប់ខ្មៅចង្រៃទាប។ នៅក្នុងផែនការផលិតពូជស្រូវសុទ្ធនេះដែរ លោក ឌិត ទីណា បានលើកទឹកចិត្តឱ្យមានការចូលរួមពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ជាពិសេសវិស័យឯកជន ដើម្បីធានាថា ពូជស្រូវសុទ្ធដែលកសិករផលិតបាន នឹងមានទីផ្សារទទួលទិញយកទៅដាំដុះបន្ត។ ជាមួយគ្នានេះ លោកឧកញ៉ា ហ៊ុន ឡាក់ បានបង្ហាញការគាំទ្រចំពោះគំនិតផ្ដួចផ្ដើមរបស់រដ្ឋមន្ដ្រី ក្នុងការផលិតពូជស្រូវសុទ្ធដើម្បីផ្គត់ផ្គង់នៅលើទីផ្សារសម្រាប់កសិករ។ លោក បន្ថែមថា ការប្រើប្រាស់ពូជស្រូវសុទ្ធ នឹងអាចធានាបាននូវភាពសុទ្ធនៃគ្រាប់អង្ករសម្រាប់ការដាក់លក់លើទីផ្សារទាំងក្នុងស្រុក និងបរទេស។ លោក បានស្នើដល់រដ្ឋមន្រ្តីកសិកម្ម ឱ្យជួយសម្រួលខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្ម ដើម្បីកាត់បន្ថយចំណាយ និងបង្កើនប្រាក់ចំណេញដល់កសិករ ក៏ដូចជាជំរុញការនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារ ដែលមានសក្ដានុពលថ្មីៗបន្ថែមទៀត៕	ភ្នំពេញ៖ លោក ឌិត ទីណា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានស្នើដល់មន្រ្តី និងភាគីពាក់ព័ន្ធសិក្សា អំពីប្រភេទអង្ករដែលជាតម្រូវការទីផ្សារអន្តរជាតិ ដើម្បីងាយស្រួលជំរុញការផលិត និងដាំដុះ ស្របតាមតម្រូវការតែម្ដង។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.