Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
បើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងសុខាភិបាល ក្នុងចំណោមអ្នកឆ្លងថ្មីទាំង៨៣៦នាក់នោះ មានអ្នកធ្វើដំណើរពីបរទេស២៧៩នាក់ (ករណីនាំចូល) និង៥៥៧នាក់ទៀត គឺជាអ្នកឆ្លងក្នុងសហគមន៍។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១ កម្ពុជា នៅសល់អ្នកជំងឺកូវីដ-១៩សរុប៧៣០៥នាក់ ដែលកំពុងសម្រាកព្យាបាល ៥៧៩៥៥នាក់ បានជាសះស្បើយ និង ស្លាប់១០៧៦នាក់៕	របាយការណ៍ប្រចាំថ្ងៃពីក្រសួងសុខាភិបាល នៅថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១នេះ បានឲ្យដឹងថា កម្ពុជា រកឃើញអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ចំនួន៨៣៦នាក់ ព្យាបាលជាសះស្បើយចំនួន៩២៨នាក់ និង ស្លាប់ចំនួន២៤នាក់។
១. ផ្លាស់ប្ដូររបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ អាហារមួយចំនួនអាចជះឥទ្ធិពលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភលើសុខភាពរាងកាយ។ ជាពិសេស គឺប្រភេទអាហារដែលសម្បូរខ្លាញ់មិនល្អ អំបិល និងស្ករ។ ចូរព្យាយាមជ្រើសរើសរបបអាហារដែលសម្បូរដោយសារធាតុចិញ្ចឹមជំនួសវិញរួមមានបន្លែ ផ្លែឈើ សាច់គ្មានខ្លាញ់ សាច់បក្សី គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងគ្រាប់ពូជ។ អាហារសុខភាពល្អជួយផ្ដល់នូវវីតាមីននិងជាតិរ៉ែចាំបាច់ដើម្បីធ្វើឱ្យចរន្តឈាមរត់មានលក្ខណៈប្រសើរឡើង។ ២. ឈប់ជក់បារី ប្រសិនបើអ្នកឧស្សាហ៍ជក់បារី នោះវាក៏ប្រហែលជាមួយក្នុងចំណោមមូលហេតុផ្សេងទៀតដែលបណ្ដាលឱ្យអ្នកចេះតែមានអារម្មណ៍ស្ពឹក ឬឈឺក្នុងប្រអប់ដៃ។ នេះក៏ព្រោះតែការជក់បារីបង្កើនកម្រិតនៃកូឡេស្តេរ៉ូលដែលបណ្ដាលឱ្យសសៃឈាមឡើងក្រាសនិងស្ទះ ហើយឈាមត្រូវជួប្រទះបញ្ហាពិបាកក្នុងការហូរ។ ៣. ធ្វើលំហាត់ប្រាណ ការធ្វើលំហាត់ប្រាណ គឺចាំបាច់ណាស់ក្នុងការជម្រុញសម្រួលចរន្តឈាមរត់ក្នុងរាងកាយ រួមបញ្ចូលទាំងប្រអប់ដៃ។ ចូរជ្រើសរើសលំហាត់ប្រាណដោយប្រើប្រអប់ដៃណាមួយដែលអ្នកពេញចិត្តដើម្បីអនុវត្ត។ ឧទាហរណ៍លំហាត់ប្រាណច្របាច់កូនបាល់ជាដើម។ ៤. គ្រប់គ្រងកម្រិតនៃភាពស្ត្រេស វាក៏អាចទៅរួចផងដែរដែលការស្ត្រេស ឬតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍ខ្លាំងពេកអាចបណ្ដាលឱ្យមានបញ្ហាដល់ចរន្តឈាមរត់ក្នុងរាងកាយ។ ប្រសិនបើអ្នកមានអារម្មណ៍ស្ត្រេសខ្លាំងពេក ចូរព្យាយាមស្វែងរកវិធីបន្ថយវា។ អ្នកអាចធ្វើសមាធិ ស្ដាប់តន្ត្រី ឬដើរចេញក្រៅលំហែរខ្លះ។ ៥. កាត់បន្ថយការទទួលទានភេសជ្ជៈមួយចំនួន ការទទួលទានភេសជ្ជៈមួយចំនួនដូចជាកាហ្វេ តែ និងភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងច្រើនក្នុងរយៈពេលយូរទៅបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ចរន្តឈាមរបស់អ្នកដែលអាចនាំឱ្យកើតបញ្ហាសុខភាពគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរ ចូរព្យាយាមទទួលទានក្នុងកម្រិតសមល្មម៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ចរន្តឈាមរត់មិនស្រួលអាចបណ្ដាលមានអារម្មណ៍ស្ពឹកឈឺឆៀបៗ ឬហើមក្នុងដៃ។ ទោះជាយ៉ាងណាមានគន្លឹះមួយចំនួនអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះបានយ៉ាងងាយដោយជួយសម្រួលចរន្តឈាមរត់។ ថាតើគន្លឹះទាំងនោះមានអ្វីខ្លះ? ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីគន្លឹះជម្រុញចរន្តឈាមរត់ក្នុងប្រអប់ដៃ ៖
នាកិច្ចប្រជុំត្រួតពិនិត្យវឌ្ឍនភាពការងារ និងការចុះត្រួតពិនិត្យផ្ទាល់នៃការសាងសង់ភូមិកីឡា នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមករា លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ ឆ្នាំ២០២៣(CAMSOC) លើកឡើងថា សម្តេច ទៀ បាញ់ ប្រធាន CAMSOC ជំរុញគណៈកម្មការផ្នែកស្នាក់នៅត្រួតពិនិត្យភូមិកីឡា ដើម្បីធានាឱ្យរួចរាល់មុនស៊ីហ្គេម២០២៣ ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា។ «ក្រោយបញ្ចប់ពិធីរាប់ថយក្រោយ ១០០ថ្ងៃគឺជាពេលវេលាដែលត្រូវពន្លឿនការងារទាំងអស់ដែលនៅសេសសល់ អ៊ីចឹងព្រឹកនេះគឺការចុះត្រួតពិនិត្យដោយផ្ទាល់ពីសម្តេចពិជ័យសេនា នៅក្នុងភូមិកីឡាជាមួយនឹងប្រតិភូកីឡាទាំងអស់បានពិនិត្យជាក់ស្តែង និងមើលឃើញពីវឌ្ឍនភាពនៃការសាងសង់ភូមិកីឡានេះតើទាន់ពេលវេលាតាមការគ្រោងទុកឬក៏អត់»។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន និយាយដូច្នេះ។ លោកអគ្គលេខាធិការបានបញ្ជាក់ថា ការរួចរាល់សម្រាប់ភូមិកីឡាដែលត្រៀមទទួលកីឡាករ-កីឡាការិនី ជាង៧០០០នាក់ នឹងរួចរាល់តាមពេលកំណត់ និងការគ្រោងទុក នៅខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ ខាងមុខ មុននឹងការមកដល់នៃព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្រ្តដំបូងនៅកម្ពុជាកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ ឆ្នាំ២០២៣។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន និយាយថា៖«ភូមិកីឡាដែលត្រៀមទទួលកីឡាករ-កីឡាការិនី ពី៦០០០ ទៅ៧០០០នាក់ដែលត្រូវស្នាក់នៅទីនោះ តាមផែនការកំណត់ក្នុងខែមករា ទទួលបានជាង១៨៣០គ្រែ ខែកុម្ភៈ ទទួលបានជាង២០០០គ្រែ ហើយចុងបញ្ចប់នៅខែមីនា គឺជាការកំណត់ទទួលបានគ្រែសរុបជាង ៦០០០គ្រែ»។ តែយ៉ាងណាលោក វ៉ាត់ ចំរើន សង្កត់ធ្ងន់ថា ការសាងសង់ភូមិកីឡានៅតែជាកង្វល់ដែលត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ពិសេសការអញ្ជើញចុះត្រួតពិនិត្យផ្ទាល់ដោយសម្តេចពិជ័យសេនា ប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិ CAMSOC បានជំរុញឱ្យគណៈកម្មការជំនាញត្រួតពិនិត្យឱ្យបានដិតដល់និងស៊ីជម្រៅលម្អិត។ លោ វ៉ាត់ ចំរើន និយាយថា៖«អ្វីដែលបារម្ភ គឺថាដំណើរការនៃការវិវត្តន៍គឺយឺតដែលធ្វើឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំមានការបារម្ភ។ សម្តេចពិជ័យសេនា លោកបានមានប្រសាសន៍ក្នុងកិច្ចប្រជុំថា ឱ្យគណៈកម្មការជំនាញផ្នែកស្នាក់នៅហូបចុកនេះទៅត្រួតពិនិត្យរាល់ថ្ងៃ ឱ្យយោបល់រាលថ្ងៃ តើខ្វះអី បើខ្វះមនុស្សថែម មនុស្ស»។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន និយាយដូច្នេះ៕	សម្តេច ទៀ បាញ់ ប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ ឆ្នាំ២០២៣(CAMSOC) បារម្ភចំពោះការសាងសង់ភូមិកីឡាយឺតយយ៉ាវ ស្របពេលកីឡាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣ជិតមកដល់។ សម្តេច បានជំរុញឱ្យគណៈកម្មការជំនាញផ្នែកស្នាក់នៅហូបចុក ត្រួតពិនិត្យឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងពន្លឿនការសាងសង់ភូមិកីឡាឱ្យបានរួចរាល់មុនព្រឹត្តិការណ៍។
ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) បានសម្រេចចេញវិញ្ញាបនបត្រចុះបញ្ជីឱ្យក្រុមហ៊ុនចំនួន៤ បង្កើតផលិតបន្ទះសូឡា និងរោងចក្រផ្សេងៗទៀតនៅកម្ពុជា ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ CDC ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះ មានទុនវិនិយោគជិត ៩៧លានដុល្លារ ដែលអាចបង្កើតឱកាសការងារដល់ពលរដ្ឋជាង ២០០០កន្លែង ។ បើតាម CDC ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះរួមមាន ក្រុមហ៊ុន L-Q New Energy CO., LTD ដែលបោះទុនវិនិយោគច្រើនជាងគេចំនួន ៨៤,៥ លានដុល្លារ គ្រោងបង្កើតរោងចក្រផលិតបន្ទះសូឡា។ ក្រុមហ៊ុននេះមានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅខេត្តក្រចេះ ហើយអាចបង្កើតការងារដល់ពលរដ្ឋបានចំនួន ១ ០០០កន្លែង។ ទន្ទឹមនេះ CDC ក៏បានអនុម័តឱ្យក្រុមហ៊ុន Eastcam Casting Co., Ltd បង្កើតរោងចក្រផលិតនិងកែច្នៃតំណ និងបំពង់ទីបដែក នៅខេត្តស្វាយរៀង។ ក្រុមហ៊ុននេះបោះទុនវិនិយោគចំនួន ៥,៨ លានដុល្លារ និងអាចបង្កើតការងារដល់ពលរដ្ឋបានចំនួន ២០០កន្លែង។ ដោយឡែកក្រុមហ៊ុន MEGA HARDWOOD CO., LTD ដែលគ្រោងបង្កើតរោងចក្រផលិតក្តាប៉ាកេ និងក្តាបន្ទះ ក៏ត្រូវបានCDC អនុម័តផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុននេះមានទុនវិនិយោគចំនួន ៥លានដុល្លារ មានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅខេត្តព្រះសីហនុ និងអាចបង្កើតការងារដល់ពលរដ្ឋបានចំនួន ៣០០កន្លែង។ ក្រៅពីក្រុមហ៊ុនទាំងបីខាងលើនេះ CDC ក៏បានអនុម័តឱ្យក្រុមហ៊ុន XIN JIN WEI GARMENT (CAMBODIA) CO., LTD មានទីតាំងវិនិយោគស្ថិតនៅខេត្តព្រះសីហនុ និងបោះទុនវិនិយោគចំនួន ១,៥លានដុល្លារ។ ក្រុមហ៊ុននេះគ្រោងបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ ហើយអាចបង្កើតការងារដល់ពលរដ្ឋបានចំនួន ៥៥០កន្លែង៕	ដោយ ៖ ធន់ សេងហុង
ការសិក្សារបស់ IMD វាយតម្លៃលើកម្រិតនៃការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច ភាពទាក់ទាញ រួមទាំងជំនាញអាជីពខ្ពស់ក្នុងទីផ្សារការងារជាតិ និងអន្តរជាតិ ហើយក៏ផ្តោតទៅលើការប្រកួតប្រជែងនៅសម័យឌីជីថល AI រ៉ូបូត និងបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗផ្សេងទៀតផងដែរ។ នៅតំបន់អាស៊ាន មិនមានអ្វីដែលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលនៅឡើយសម្រាប់សិង្ហបុរី ដែលមានឈ្មោះក្នុងចំណោម Top 10 នៃ IMD World Talent Ranking ប្រចាំឆ្នាំ២០១៩។ ស្វីស ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ ដោយនាំមុខ ដាណឺម៉ាក ស៊ុយអែត អូទ្រីស លុចសំបួរ ន័រវេស អ៊ីស្លង់ និងហ្វាំងឡង់។ សិង្ហបុរី ស្ថិតនៅចន្លោះអឺរ៉ុបចំនួន២ ដោយស្ថិតនៅលេខ១០ បន្ទាប់ពីហូឡង់ តែនាំមុខអាល្លឺម៉ង់ ខណៈសហរដ្ឋអាមេរិក ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ១២ បន្ទាប់មកមានកាណាដា បែលហ្ស៊ិក ហុងកុង អូស្ត្រាលី នូវែលសេឡង់ អៀរឡង់ អ៊ីស្រាអែល និងតៃវ៉ាន់។ ប្រទេសអាស៊ានបន្ទាប់នោះ គឺម៉ាឡេស៊ី ដែលស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ២២ ឥណ្ឌូណេស៊ី នៅលេខ៤១ ថៃលេខ៤៣ និងហ្វីលីពីន នៅលេខរៀងទី៤៩។ ចំណាត់ថ្នាក់ផ្សេងទៀតរួមមាន បារាំង (២៥), កូរ៉េខាងត្បូង (៣៣), ជប៉ុន (៣៥), ចិន (៤២), រុស្ស៊ី (៤៧) និងឥណ្ឌា (៥៩)។ របាយការណ៍របស់ IMD នេះ ផ្តល់ពិន្ទុជាក់លាក់លើកត្តាធំៗបី ដែលក្នុងនោះមាន ការវិនិយោគ និងការអភិវឌ្ឍ ដែលសំដៅលើរីកចម្រើនផ្នែកទេពកោសល្យនៅក្នុងស្រុក ការសម្រេចបាន (Appeal) ដែលលើកឡើងពីសមត្ថភាពដែលបម្រើការនៅក្រៅប្រទេស និងការត្រៀមខ្លួន (Readiness) ដែលនិយាយពីជំនាញ និងសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងផ្សេងៗ៕	វិទ្យាស្ថានអន្តរជាតិសម្រាប់គ្រប់គ្រងការអភិវឌ្ឍ (IMD) របស់ស្វីស បានចេញតារាងចំណាត់ថ្នាក់ទេពកោសល្យលើពិភពលោកប្រចាំឆ្នាំ២០១៩។ ចំណាត់ថ្នាក់ IMD World Talent Ranking ប្រចាំឆ្នាំ២០១៩នេះ មានប្រទេសចំនួន៦៣ ដែលក្នុងនោះមាន៥នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ គឺ ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូណេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី និងថៃ។
ប៊ុយដាប៉ែស ជាទីក្រុងមួយដែលត្រូវជ្រើសធ្វើជាសហម្ចាស់ផ្ទះសម្រាប់ការប្រកួតពានរង្វាន់ទ្វីបអឺរ៉ុុបឆ្នាំ២០២០ ។ រដ្ឋធានីរបស់ហុងគ្រីមួយនេះ បានប្រើកីឡដ្ឋាន Puskas Arena សម្រាប់ការប្រកួត២លើករួចមកហើយក្នុងពូល F ក្នុងនោះជំនួបដែលហុងគ្រីចាញ់ម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯកព័រទុយហ្កាល់ ៣-០ និងស្មើបារាំង ១-១។ ក្នុងប្រកួតបើកឆាកទល់នឹងព័រទុយហ្កាល់ មានការរាយការណ៍ថា អ្នកគាំទ្រមួយចំនួនបានលើកបដាសរសេរជាភាសារហុងគ្រីថា «ANTI LMBTQ» ដែលបង្ហាញពីការប្រឆាំងនឹងអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា និងអ្នកប្តូរភេទ។ ករណីនេះ ត្រូវបានក្រុមប្រឆាំងការរើសអើងប្តឹងទៅ UEFA។ បន្ទាប់មកក្នុងជំនួបហុងគ្រី និងបារាំង អ្នកគាំទ្រហុងគ្រីក៏បានចូលរួមក្នុងការដង្ហែរក្បួនមុនការប្រកួតនៅក្រុងប៊ុយដាប៉ែស និងបានដាក់បង្ហាញផ្ទាំងបដាដែលប្រឆាំងនឹងការលុតជង្គង់របស់កីឡាករនៅមុនការប្រកួត។ ការលុតជង្គង់របស់កីឡាករមុនការប្រកួត ជាការតវ៉ាប្រឆាំងនឹងការរើសអើងជាតិសាសន៍ ដែលក្រុមជាច្រើនបានចូលរួម។ ហេតុការណ៍មិនប្រក្រត្តី២ករណីនៅក្រៅកីឡដ្ឋាន Puskas Arena នេះ កំពុងស្ថិតក្រោមការស៊ើបអង្កេតពីសំណាក់ស្ថាបន័បគ្រប់គ្រងកីឡាបាល់ទាត់តំបន់អឺរ៉ុប ដែលជាស្ថាប័នមួយចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងការរើសអើងគ្រប់រូបភាព។ «យោងតាមមាត្រា៣១ នៃបទប្បញ្ញត្តិស្តីពីវិន័យរបស់ UEFA អ្នកត្រួតពិនិត្យក្រមសីលធម៌ និងអធិការកិច្ច បើកការស៊ើបអង្កេតវិន័យទាក់ទងនឹងឥរិយាបថរើសអើងដែលអាចកើតមាននៅកីឡដ្ឋាន Puskas អំឡុងការប្រកួតវគ្គសន្សំពីន្ទុ នៅ Euro 2020 រវាងក្រុមជម្រើសជាតិហុងគ្រីនិងព័រទុយហ្កាល់នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា និងរវាងក្រុមជម្រើសជាតិហុងគ្រីជាមួយបារាំងនៅថ្ងៃទី ១៩ ខែមិថុនាឆ្នាំ ២០២១»។ UEFA ប្រកាសដូច្នេះនៅថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ដោយបញ្ជាក់ថា ស្ថាប័នខ្លួននឹងស៊ើបឱ្យបានដឹងការពិតក្នុងរយៈពេលឆាប់ៗ។ ឆ្លងការការប្រកួត២លើកដូចគ្នានៅពូល F ហុងគ្រី ដែលជាក្រុមមានសមត្ថភាពទាបជាងគេក្នុងចំណោម៤ក្រុម ស្ថិតនៅបាតតារាងមាន១ពិន្ទុ។ បារាំងឈរកំពូលតារាងមាន៤ពិន្ទុ តាមពីក្រោយដោយអាល្លឺម៉ង់ និងព័រទុយហ្កាល់ដែលមាន៣ពិន្ទុដូចគ្នា។ ក្រុមទាំង៤សុទ្ធតែមានឱកាសឡើងទៅវគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ តាមរយៈការកាត់សេចក្តីនៅជំនួបចុងក្រោយ ដែលក្នុងនោះហុងគ្រីត្រូវជួបអាល្លឺម៉ង់ ខណៈព័រទុយហ្កាល់ តតាំងជាមួយបារាំងនៅ Puskas Arena តែម្តង៕	សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ទ្វីបអឺរ៉ុប (UEFA) បានបើកការស៊ើបអង្កេតលើអ្នកគាំទ្រដែលបង្ហាញឥរិយាបថរើសអើងអ្នកស្រឡាញភេទដូចគ្នា អំឡុងការប្រកួត២លើកក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Euro 2020 នៅកីឡដ្ឋាន Puskas Arena ក្នុងក្រុងប៊ុយដាប៉ែស ប្រទេសហុងគ្រី។
ការបាត់បង់ជីវិតរបស់ទាហានអាម៉េរិកបីនាក់នៅមូលដ្ឋានទ័ពអាម៉េរិក នៅហ្ស៊កដានី Tower 22 ក្នុងថ្ងៃទី២៨ ខែមករា បានធ្វើឱ្យអាម៉េរិកខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំង។ ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោក ចូ បៃឌិន ដែលបានចោទក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធអ៊ីរ៉ង់ជាអ្នកប្រព្រឹត្ត បានប្រកាសឆ្លើយតប ខណៈប្រមុខការពារជាតិ លោក ឡយ អូស្ទីន បានប្តេជ្ញាប្រើគ្រប់មធ្យោបាយទាំងអស់ ដើម្បីការពារទាហាន ផលប្រយោជន៍ និងប្រទេសខ្លួន។ ក្រោយការព្រមានរបស់អាម៉េរិកបែបនេះ អ្នកនាំពាក្យវិមានក្រេមឡាំងលោក Dmitry Peskov បានប្រកាសមិនគាំទ្រ ចំពោះសកម្មភាពណាមួយដែលនាំទៅដល់អស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ និង បង្កើនភាពតានតឹងឡើយ។ «ពួកយើងនឹងមិនស្វាគមន៍ការបន្តសកម្មភាពបែបនេះទេ ទោះបីពួកគេមកពីណាក៏ដោយ។ កម្រិតនៃភាពតានតឹងគឺខ្ពស់នៅពេលនេះ ហើយយើងត្រូវចាត់វិធានការដើម្បីបន្ថយភាពតានតឹង»។ លោក Peskov សង្កត់ធ្ងន់បែបនេះផងដែរនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមករា។ មន្រ្តីវិមានក្រេមឡាំងរូបនេះ បានទទូចឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង។ ដោយឡែក រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងនៅថ្ងៃដដែល បានព្រមានពីការសងសឹកទៅវិញទៅមកនៅក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាផងដែរ។ គួរបញ្ជាក់ថា រុស្ស៊ីតែងជំរុញទំនាក់ទំនងកាន់តែជិតស្និទ្ធជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ខណៈទំនាក់ទំនងរបស់ ប្រទេសនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាមួយនេះជាមួយអាម៉េរិកស្ថិតក្នុងកម្រិតទាបបំផុត ចាប់តាំងពីវិបត្តិមីស៊ីលគុយបាឆ្នាំ ១៩៦២ មក៕	ស្របពេលភាពតាងតឹងនៅក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាកំពុងកើនខ្ពស់ វិមានក្រេមឡាំងនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមករា បានជំទាស់ចំណាត់ការអាម៉េរិក ដែលប្រកាសសងសឹកលើក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធគាំទ្រដោយអ៊ីរ៉ង់ ក្រោយទាហានអាម៉េរិក ៣រូបបានបាត់បង់ជីវិត ដោយសារការវាយប្រហារពីដ្រូន។ ការជំទាស់របស់ក្រុងមូស្គូ ធ្វើឡើង ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពតាងតឹងក្នុងតំបន់។
ការហាមរបស់ឥណ្ឌា មិនឲ្យប្រើប្រាស់កម្មវិធីទូរស័ព្ទរបស់ចិន មិនមែនជាលើកទី១ឡើយ។ ក្រោយការប៉ះទង្គិចគ្នាតាមព្រំដែន ឥណ្ឌាបានហាមកម្មវិធីទូរស័ព្ទចំនួន៥៩នៅខែមិថុនា និង១១៨បន្ថែមទៀតក្នុងខែកញ្ញា។ ចំពោះការហាមលើកទី៣នេះវិញ ឥណ្ឌាហាមមិនឲ្យប្រើកម្មវិធីចំនួន៤៣ផ្សេងទៀត ដែលក្នុងនោះក៏មានផងដែរកម្មវិធីរបស់ក្រុមហ៊ុនលក់ទំនិញអនឡាញ Alibaba ក្រោមហេតុផលការគំរាមទៅដល់អធិបត្យេភាព និងបូរណភាពឥណ្ឌា។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងរបស់ក្រសួងបច្ចេកវិទ្យាអេឡិកត្រូនិក និងបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានឥណ្ឌាបានលើកឡើងថា ការហាមនេះផ្អែកលើទិន្ន័យដែលកម្មវិធីទាំងនោះ ប៉ះពាល់ដល់អធិបត្យេភាព បូរណភាព ការការពារជាតិ និងសន្តិសុខរបស់រដ្ឋ ក៏ដូចសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ។ តបទៅនឹងការហាមនេះ ចិនអះអាងថា ខ្លួនមានសេចក្តីបារម្ភយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ចំពោះការប្រើលេសហេតុផលសន្តិសុខជាតិរបស់ឥណ្ឌា។ នាសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា លោកZhao Lijian អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនបានលើកឡើងថា៖« វិធីសាស្ត្រខាងលើ ច្បាស់ណាស់ បំពាននឹងគោលការណ៍របស់អង្គការពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ នឹងប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សិទ្ធិ និងប្រយោជន៍របស់ក្រុមហ៊ុនចិន»។ ។ លោកZhao បានទាមទារឲ្យឥណ្ឌាពិចារណាសកម្មភាពរើសអើងនេះឡើងវិញ ដើម្បីបញ្ចៀសការខូចខាតកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរក្នុងទំនាក់ទំនងទ្វេរភាគី។ ការបិទកម្មវិធីទូរស័ព្ទបន្ថែមនេះ រួមមានកម្មវិធីដឹកជញ្ជូន AliExpress Lalamove ក៏ដូចជាកម្មវិធីណាត់ជួប និងផ្សាយផ្ទាល់ផងដែរ។ កន្លងទៅឥណ្ឌា បានហាមឃាត់កម្មវិធីដូចជា TikTok, WeChat, Weibo, Bingo Live, Baidu map, UC Browser និងហ្គេមអនឡាញ Mobile Legends។ កម្មវិធីខាងលើនេះ មានអ្នកប្រើប្រាស់ជាច្រើនលាននាក់នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា។ ក្រៅពីនោះ ហ្គេម PUGB Mobile, កម្មវិធីទូទាត់ប្រាក់ Alipay, ហ្គេម MARVEL Super War, កម្មវិធី Taobao ក៏ត្រូវហាម។ ទំនាក់ទំនងឥណ្ឌានឹងចិន នៅបន្តមានភាពតានតឹងនឹងគ្នា ក្រោយការប៉ះទង្គិចនៅតាមព្រំដែនកាលពីខែមិថុនាកន្លងទៅ ដែលបណ្តាលឲ្យទាហានឥណ្ឌា២០នាក់ស្លាប់ ចំណែកចិនមិនបានបញ្ជាក់ពីចំនួនទាហានរបស់ខ្លួនដែលស្លាប់នោះទេ។ ក្រោយការប៉ះទង្គិចនេះ ប្រជាជនឥណ្ឌាបានបញ្ចេញអារម្មណ៍ប្រឆាំងនឹងចិន ដោយអំពាវនាវឈប់ទិញផលិតផលដែលនាំចូលពីចិន។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ឥណ្ឌានាំចូលផលិតផលដូចជារបស់ក្មេងលេង សម្ភារៈក្នុងផ្ទះ សម្ភារៈគ្រឿងយន្ត និងដែកថែបពីចិនដែលមានតម្លៃរហូតដល់ទៅ៧៤,៩ពាន់លានដុល្លារ៕ អត្ថបទទាក់ទង ឥណ្ឌា បិទ App ចិនចំនួន ១១៨បន្ថែមទៀត ក្នុងនោះមានហ្គេម PUBG ដែរ ព្រោះបារម្ភពីសន្តិសុខ ឥណ្ឌាបញ្ជាឲ្យទ័ពជួរមុខជាប់ព្រំដែនជាមួយចិន លុបកម្មវិធីទូរស័ព្ទរបស់ចិន	រដ្ឋាភិបាលចិននៅថ្ងៃទី២៥ វិច្ឆិកា បានបង្ហាញពីការខឹងសម្បារទៅនឹងរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា ចំពោះការហាមប្រាមប្រើប្រាស់កម្មវិធីទូរសព្ទ (apps)ដែលគ្រប់គ្រង និងអភិវឌ្ឍដោយក្រុមហ៊ុនចិនក្រោមហេតុផលសន្តិសុខជាតិ។ ការហាមនេះ ជាសញ្ញានៃការបន្តរចុះដានដាបនៃទំនាក់ទំនងនៃប្រទេសទាំង២ ក្រោយការប៉ះទង្គិចគ្នាតាមព្រំដែនកាលពីខែមិថុនាកន្លងទៅ។
ទី១ គឺផ្សារទំនើបលំដាប់អន្តរជាតិរបស់ក្រុមហ៊ុនបុរី ប៉េង ហួត ដែលបានបើកការដ្ឋានសាងសង់កាលពីខែមីនាឆ្នាំ២០១៨នេះ និងគ្រោងបញ្ចប់ការស្ថាបនានៅឆ្នាំ២០២០ ។ នេះជាផ្សារទំនើបភីអេច ដាយមិនផ្លេស (PH Diamond Place) ដែលត្រូវបានក្រុមហ៊ុនបោះទុនជាង ៦០លានដុល្លារ លើផ្ទៃដី៦ហិកតា។ ផ្សារទំនើបនេះ ជាផ្នែកមួយនៃគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ចម្រុះ The Star Diamond ដែលមានផ្ទៃដីសរុប ៤០ហិកតារបស់ក្រុមហ៊ុន ប៉េង ហួត គ្រុប។ គម្រោងនេះនឹងអភិវឌ្ឍន៍ជាបុរី អគារខ្ពស់ៗ សាលសន្និបាត និងផ្សារទំនើប។ ទី២ គឺផ្សារទំនើប ជីប ម៉ុង ២៧១ មេហ្គាម៉ល របស់ក្រុមហ៊ុន ជីប ម៉ុង ។ ផ្សារទំនើបនេះទើបតែបានបើកការដ្ឋានសាងសង់នៅថ្ងៃទី៣០ខែសីហាឆ្នាំនេះ និងគ្រោងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ២០២០។ ក្រុមហ៊ុននេះបានប្រកាសទឹកប្រាក់ ២៥២លានដុល្លារសម្រាប់ការវិនិយោគផ្សារទើបនេះ។ ផ្សារទំនើបដ៏ធំមួយនេះ ស្ថិតក្នុងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋានប្រណិត និងតំបន់ពាណិជ្ជកម្ម ដឺ លេនម៉ាក ២៧១ របស់ជីបម៉ុង លែន។ គម្រោងនេះស្ថិតនៅបណ្ដោយផ្លូវ ២៧១ កែង ៣៧១ និងនៅតាមបណ្ដោយផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ (តំបន់បឹងទំពុន)។ តំបន់ផ្លូវ ៦០ម៉ែត្រ នៃភ្នំពេញភាគខាងត្បូង ត្រូបានអ្នកជំនាញក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យ មើលឃើញថាជាទីតាំងដ៏មានសក្ដានុពលថ្មីមួយ ដែលនឹងបន្តទាក់ទាញការវិនិយោគនានាចូលក្នុងតំបន់នេះ៕	ភ្នំពេញ៖ តំបន់មហាវិថីសម្ដេចតេជោ ឬផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ កំពុងទាក់ទាញការវិនិយោគធំៗចូលក្នុងតំបន់នេះ។ ក្នុងនោះផ្សារទំនើបធំៗដែលត្រូវបានបោះទុនច្រើនលានដុល្លារចំនួនពីរ នឹងលេចរូបរាងឡើងក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០២០ ខាងមុខនេះ។
មិនមែនជារឿងងាយស្រួលនោះឡើយសម្រាប់ លោក Roman Abrahimovic ក្នុងការចេញចូលអង់គ្លេស។ មហាសេដ្ឋីរុស្ស៊ីរូបនេះ ភ្លេចមើលទិដ្ឋាការរបស់ខ្លួនដែលផុតកំណត់តាំងពីពាក់កណ្តាលខែមេសា ហើយក៏មិនមានសេវាកម្មឆាប់រហ័សសម្រាប់លោកដើម្បីឲ្យទាន់ការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ FA Cup នោះដែរ។ យោងតាម BBC ប្រភពជិតស្និទ្ធរបស់អ្នកជំនួញវ័យ ៥១ឆ្នាំរូបនេះ បានអះអាងថា គាត់កំពុងដំណើរការបន្តទិដ្ឋាការរបស់ខ្លួនហើយ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែត្រូវបានពន្យារយៈពេលយូរខុសពីធម្មតាប៉ុណ្ណោះ។ ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ រដ្ឋមន្ត្រីសន្តិសុខរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសលោក Ben Wallace មិនបានធ្វើអត្ថាធិប្បាយអ្វីឡើយ ខណៈមតិជាច្រើន បានភ្ជាប់វាទៅនឹងទំនាស់ការទូតរវាងអង់គ្លេស និងរុស្ស៊ី។ ភាពយឺតយ៉ាវក្នុងការបន្តទិដ្ឋាការរបស់ Abramovich ខុសពីសព្វមួយដងនេះ កើតឡើងចំពេលអង់គ្លេស និងរុស្ស៊ីកំពុងសង្គ្រឺតធ្មេញដាក់គ្នាលើបញ្ហាការទូត បន្ទាប់ពីចារកម្មជនជាតិរុស្ស៊ីដែលធ្វើការឲ្យអង់គ្លេសម្នាក់ឈ្មោះ Sergei Skripal ត្រូវបានបំពុលកាលពីខែមីនាកន្លងទៅ។ ក្រុងឡុងដ៏ចោទក្រុងមូស្គូថា នៅពីក្រោយករណីបំពុលនេះ ព្រោះសារធាតុគីមីពុលនេះមានប្រភពពីរុស្ស៊ី តែរុស្ស៊ីបានបដិសេធដាច់ខាត និងទាមទាររកភស្តុតាងផងដែរ។ ប៉ុន្តែអង់គ្លេសមិនបានបង្ហាញភស្តុតាងជាក់លាក់ឡើយ។ រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសក៏បានបណ្ដេញមន្ត្រីទូតរុស្ស៊ី២៣នាក់ចេញពីប្រទេស ឯរុស្ស៊ីក៏បញ្ជាឲ្យអ្នកការទូតអង់គ្លេសចេញពីទឹកដីខ្លួនដែរ។ លោក Abramovich ដែលជាសេដ្ឋីប្រេង និងឧស្ម័ន និងត្រូវបានគេស្គាល់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ៩០មកនោះ បានក្លាយជាម្ចាស់ហ៊ុនធំជាងគេរបស់ក្លិប Chelsea ចាប់ពីឆ្នាំ ២០០៣មក។ បើយោងតាម Sunday Times បុរសជនជាតិរុស្ស៊ីរូបនេះមានទ្រព្យសម្បត្តិរហូតដល់ ៩.៣ពាន់លានផោន (១២.៤៧ពាន់លានដុល្លារ) ឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី ១៣ នៅចក្រភពអង់គ្លេស និងចំណាត់ថ្នាក់ទី១១នៅរុស្ស៊ី៕ អត្ថបទទាក់ទង Chelsea ឈ្នះពាន FA Cup លើកទី៨	ទិដ្ឋាការរបស់លោក Roman Abrahimovic បានផុតសុពលភាពតាំងពីចុងខែមេសាមកម្ល៉េះ។ ករណីបែបនេះ ហើយ បានជាធ្វើឲ្យម្ចាស់ក្លិប Chelsea អវត្តមាន ខណៈក្រុមរបស់ខ្លួនលើកពាន FA Cup កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៩ ខែមេសា។
«ខ្មែរអាចធ្វើបាន» អ្វីដែលខ្ញុំចង់ដាក់ គឺមិនមែនសំដៅ តែរជ្ជកាល ឬដំណាក់កាល ដែលខ្ញុំគ្រប់គ្រងប្រទេសទេ ក៏ប៉ុន្តែខ្ញុំចង់គ្របដណ្ដប់ ទៅលើដំណើរជាតិរបស់កម្ពុជា តាំងពីដើមរៀងមក។ គឺខ្មែរធ្វើបានជានិច្ច»។ នេះជាការពន្យល់របស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលបានបន្ថែមថា ពាក្យខ្មែរអាចធ្វើបាននេះ គឺចង់សំដៅលើទៅភាពអស្ចារ្យ និងស្នាដៃរបស់ដូនតាខ្មែរគ្រប់ជំនាន់ ដែលបានកសាងប្រាសាទអង្គរវត្ត ប្រាសាទព្រះវិហារ និងប្រាង្គប្រាសាទ រួមទាំងទឹកដីសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ដែលបានធ្វើដំណើរទៅខេត្តព្រះសីហនុ នៅថ្ងៃទី១ ធ្នូ បានឈប់នៅចំណុចភូមិគគី ឃុំបិតត្រាំង ស្រុកព្រៃនប់ ដោយឈរនៅកន្លែងពាក្យស្លោក «ខ្មែរអាចធ្វើបាន » ហើយពន្យល់អត្ថន័យពាក្យនេះ យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំដាក់ ខ្មែរអាចធ្វើបាននេះ មិនសំដៅលើកកម្ពស់តួនាទីរបស់ខ្ញុំ ឬគណបក្សប្រជាជន ឬរាជរដ្ឋាភិបាលប៉ុណ្ណោះទេ ។ ក៏ប៉ុន្តែខ្ញុំចង់គ្របដណ្ដប់ន័យទាំងអស់ ដែលខ្មែរធ្វើបាន តាំងពីមុនរហូតដល់ពេលនេះ។ ហើយពីនេះទៅមុខខ្មែរក៏នៅតែធ្វើបាន នៅពេលដែលខ្ញុំដាក់ថា ខ្មែរធ្វើបាននេះ»។ បើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន ដូនតាខ្មែរបានបន្សល់ទុករបស់មានតម្លៃច្រើនណាស់ សម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។ ដូច្នេះសម្រេចបានរបស់ខ្មែរ មិនមែនត្រឹមតែនៅដំណាក់សម្ដេច ទេ ប៉ុន្តែវានឹងបន្តទៅមុខគ្រប់ដំណាក់កាល។	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បានបកស្រាយថា ពាក្យ «ខ្មែរអាចធ្វើបាន» គឺសំដៅទៅដំណើរការដឹកនាំប្រទេស តាំងពីបុព្វបុរសជំនាន់មុនមក ដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។
ភូមិឋានកេងកង ជាទីសាកសមសម្រាប់ទេសចរ ដែលចូលចិត្តសម្រាកបែបស្ងប់ស្ងាត់ ជាមួយធម្មជាតិ។ ទីតាំងទេសចរណ៍នេះ មានវាលស្មៅខៀវខ្ចី ក្បែរដងអូរ ដែលទេសចរ អាចបោះតង់សម្រាកលម្ហែបាន។បន្ថែមពីនេះ ទេសចរក៏អាចគយគន់សម្រស់ធម្មជាតិនៃដងភ្នំផងដែរ។ បើតាម កញ្ញា សែ សម្ផស្ស អ្នកសម្របសម្រួលនៅភូមិឋានកេងកង ទេសចរដែលចង់ទៅកម្សាន្ត នៅភូមិឋានកេងកង អាចជួលកន្លែងសម្រាប់បោះតង់បាន។ ប៉ុន្តែក្នុងភូមិនេះមិនទាន់មានសេវាកម្មជួលតង់ ឬកន្លែងស្នាក់នៅនោះទេ។ ដូច្នេះទេសចរ ត្រូវយកតង់ទៅដោយខ្លួនឯង។ «បច្ចុប្បន្នយើងមានតែកន្លែងសម្រាប់ជួលបោះតង់ប៉ុណ្ណោះ ដោយយើងគិតម្នាក់១០ដុល្លារសម្រាប់មនុស្សធំ ប៉ុន្តែបើក្រោម១២ឆ្នាំ មិនគិតលុយទេ។ នាពេលអនាគត យើងនឹងប្រែក្លាយតំបន់នេះជារីសត ព្រោះក្នុងស្រុកថ្មបាំង មានសក្តានុពលច្រើន តែមិនសូវការអភិវឌ្ឍជាកន្លែងកម្សាន្តនៅឡើយ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ កញ្ញា សែ សម្ផស្ស ដោយបន្តថាការបង្កើតកន្លែងកម្សាន្តនេះ នឹងមិនកែច្នៃច្រើននោះទេ គឺរក្សាធម្មជាតិនៅដដែល និងបន្ថែមសេវាកម្ម។ ភូមិឋានកេងកង ទទួលបានគាំទ្រច្រើនពីភ្ញៀវទេសចរ ព្រោះបច្ចុប្បន្នទេសចរជាតិ មាននិន្នាការដើរកម្សាន្តនៅតំបន់ធម្មជាតិ ។ ម្យ៉ាងការទៅកម្សាន្តនៅភូមិឋានកេងកង ទេសចរមិនចាំបាច់ចំណាយកម្លាំងច្រើនសម្រាប់ការធ្វើដំណើរនោះទេ។ ពោលទេសចរអាចធ្វើដំណើរដោយម៉ូតូ ឬរថយន្តទៅដល់ទីតាំងតែម្ដង។ ក្រៅពីការកម្សាន្តនៅ ភូមិឋាមកេងកង ទេសចរក៏អាចចូលទិញផ្លែឈើហូបផ្លែរ ដូចជាផ្លែប័រ ទុរេន សាវម៉ាវ និងបន្លែធម្មជាតិជាច្រើនទៀតរបស់កសិករក្នុងតំបន់នោះផងដែរ៕	ស្ថិតក្នុងស្រុកថ្មបាំង ខេត្តកោះកុង ភូមិឋានកេងកង ជាទីតាំងទេសចរណ៍មួយ ដែលអាចឱ្យទេសចរសម្រាកលម្ហែជាមួយធម្មជាតិបៃតង។ ទេសចរអាចបោះតង់ តាមដងអូរ ដែលមានទឹកហូរពី ស្ទឹងតាតៃ ខួបប្រាំងខួបវស្សា។
ខ្សែការពារ Rob Holding និង Gabriel Magalhaes បានជួយ Arsenal យកឈ្នះ West Ham United ២-១ ក្នុងការប្រកួតលីគកំពូលអង់គ្លេសនៅថ្ងៃទី១ ខែឧសភា។ ទទួលបាន៣ពិន្ទុបន្ថែម ធ្វើឱ្យក្រុមលោក Mikel Arteta ឈរជើងនៅតំបន់ Top4 បន្តទៀត ដោយមានគម្លាត២ពិន្ទុប៉ុណ្ណោះពីគូប្រជែង Spurs ដែលស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៥។ ក្រុមមាន់ខ្នាយមាស ក៏បានជ័យជម្នះរបស់ខ្លួនផងដែរ ក្រោយឈ្នះ Leicester City ៣-១ ក្នុងជំនួបសប្តា៍ទី៣៤។ ៣៤ប្រកួត Spurs ដែលមានលោក Antonio Conte ជាអ្នកចាត់ការរកបាន៦១ពិន្ទុ តាមពីក្រោយក្រុមលេខ៤ កាំភ្លើងធំដែលរកបាន៦៣ពិន្ទុ។ ជ័យជម្នះរបស់ Arsenal និង Spurs បានធ្វើឱ្យ Man Utd កាន់តែឃ្លាតឆ្ងាយក្នុងការប្រជែងចំណាត់ថ្នាក់ទី៤ ដើម្បីបានកៅអីក្របខណ្ឌអឺរ៉ុបរដូវកាលក្រោយ។ ក្រុមបិសាចក្រហមបច្ចុប្បន្ន ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៦ ក្រោយប្រកួត៣៥លើករកបាន៥៥ពិន្ទុ។ លើសមួយប្រកួតហើយ ក្រុមដែលដឹកនាំដោយអ្នកចាត់ការបណ្តោះអាសន្នលោក Ralf Rangnick តាមពីក្រោយក្រុម Spurs ៦ពិន្ទុ និង Arsenal ដល់ទៅ៨ពិន្ទុថែមទៀត ខណៈការប្រកួតនៅសល់៣លើកប៉ុណ្ណោះនឹងបញ្ចប់រដូវកាលនេះ។ តាមរយៈគម្លាតពិន្ទុនេះ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា ក្រុមបិសាចក្រហម ល្អបំផុតសល់ត្រឹមកៅអី UEFA Europa League ប៉ុន្តែបើភ្លាត់ស្នៀតអាចធ្លាក់ទៅលេងពាន Europa Conference League វគ្គ play-off។ Man Utd លើសពិន្ទុ ក្រុមលេខ៧ West Ham តែ២ពិន្ទុប៉ុណ្ណោះ។ ពាន Europa Conference League ទើបបង្កើតថ្មីរដូវកាលមុន។ ក្រុមនៅអង់គ្លេសដែលបញ្ចប់នៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៧រដូវកាលនេះ បានកៅអី play-off រដូវកាលក្រោយ៕	Arsenal និង Tottenham Hotspur ប្រដេញគ្នាប្រកិតដើម្បីដណ្តើមចំណាត់ថ្នាក់ទី៤ ក្នុងតារាង Premier League ក្រោយរកបាន៣ពិន្ទុបន្ថែមរៀងខ្លួន។ ជ័យជម្នះរបស់ Arsenal និង Spurs នៅជំនួបសប្តាហ៍ទី៣៣ បានធ្វើឱ្យ Manchester United កាន់តែឃ្លាតឱកាសប្រជែងកៅអី Champions League រដូវកាលក្រោយ។
អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ ជួប ស៊ីម៉ាក់យូណាយធីត ម៉ោង៣រសៀលនៅស្តាតចាស់ អគ្គស្នងការដ្ឋានគរបាលជាតិ មិនទាន់ស្គាល់បរាជ័យឡើយ ដោយពួកគេបានឈ្នះមួយប្រកួត និងស្មើ២ប្រកួត។ ជំនួបចុងក្រោយ បានបញ្ចប់ក្នុងលទ្ធផលស្មើ ២-២ ជាមួយភ្នំពេញក្រោន។ បច្ចុប្បន្នក្រុមដែលគេនិយមហៅថា ប៉ូលិសមួយនេះ ស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខ៥ ដោយមាន៥ពិន្ទុ។ រីឯមជ្ឈមណ្ឌលកម្ចាត់មីនកម្ពុជាដែលហៅកាត់ថា ស៊ីម៉ាក់យូណាយធីត ពួកគេទើបតែរកបាន១ពិន្ទុប៉ុណ្ណោះ ពីការប្រកួតបីលើកកន្លងមក ដោយជំនួបចុងក្រោយពួកគេបានចាញ់ណាហ្គាវើល ៣-១ និងឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ១១។ បឹងកេតអង្គ v វេស្ទើនភ្នំពេញ ម៉ោង៦ល្ងាចនៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិ ម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯកបឹងកេតអង្គរ មិនទាន់បង្ហាញភាពអស្ចារ្យរបស់ខ្លួននោះឡើយនៅរដូវកាលនេះ បើទោះបីជាពួកគេបានយកឈ្នះខេមបូឌានថាយហ្គឺរ ៣-១ នាការប្រកួតកាលពីសប្តាហ៍មុនក៏ដោយ។ បច្ចុប្បន្នបឹងកេតអង្គរ ស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខ៦ ដោយមាន៤ពិន្ទុ។ សម្រាប់វេស្ទើនភ្នំពេញវិញ ពួកគេបានចាញ់ព្រះរាជស្វាយរៀងយ៉ាងដំណំក្នុងលទ្ធផល ៥-០ កាលពីសប្តាហ៍ទី៣ ហើយពួកគេស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ៩ដោយមាន៣ពិន្ទុក្នុងដៃ។ ភ្នំពេញក្រោន ជួប គិរីវង់សុខសែនជ័យ ម៉ោង៦ល្ងាចនៅកីឡដ្ឋាន RSN ភ្នំពេញក្រោន ខកខានក្នុងការដណ្តើមជ័យជម្នះបីលើកជាប់គ្នា ដោយសារលទ្ធផលស្មើ ២-២ ជាមួយនគរបាលជាតិ កាលពីសប្តាហ៍ទីបី។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុមដែលសំបូរទៅដោយកីឡាករវ័យក្មេងមួយនេះ រកបាន៧ពិន្ទុស្មើក្រុមកំពូលតារាងព្រះរាជស្វាយរៀង និងក្រសួងការពារជាតិ។ ផ្ទុយទៅវិញ គិរីវង់សុខសែនជ័យ ដែលបានឡើងពីក្របខណ្ឌលំដាប់ទីពីរ បន្តជួបកំណត់ត្រាដ៏យ៉ាប់យ៉ឺន ដោយពួកគេចាញ់ទាំងបីប្រកួតដំបូង ដោយគ្មានពិន្ទុណាមួយឡើយនៅក្នុងដៃ៕	ក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីកឆ្នាំ២០១៧ ឈានដល់សប្តាហ៍ទី៤នៅថ្ងៃសៅរ៍នេះ ដោយអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ តទល់ជាមួយស៊ីម៉ាក់យូណាយធីត នៅស្តាតចាស់ មុនជំនួបរវាងបឹងកេតអង្គរ និងវេស្ទើនភ្នំពេញ នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិ ជំនួបរវាងភ្នំពេញក្រោន និងគិរីវង់សុខសែនជ័យនៅ RSN។
អូទ្រីសក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេនៅអឺរ៉ុប ដែលចេញច្បាប់កំណត់ការចាក់វ៉ាក់សាំងជារឿងកាតព្វកិច្ច។កនាកិច្ចប្រជុំថ្ងៃទី២០ ខែមករា សមាជិកសភាចំនួន១៣៧នាក់ បោះឆ្នោតគាំទ្រ និង៣៣នាក់បោះឆ្នោតជំទាស់សេចក្តីព្រាងច្បាប់ទាក់ទងនឹងការតម្រូវឱ្យចាក់វ៉ាក់សាំង។ សេចក្ដីព្រាងនេះ ត្រូវបញ្ជូនទៅព្រឹទ្ធសភាដើម្បីពិភាក្សា និងអនុម័ត។ គ្រោងនឹងចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ច្បាប់ថ្មីនេះនឹងតម្រូវឱ្យពលរដ្ឋអូទ្រីសពេញវ័យលើកលែងតែស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ ឬអ្នកដែលត្រូវបានលើកលែងក្រោមហេតុផលវេជ្ជសាស្រ្ត ទទួលការចាក់វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺកូវីដ-១៩ ជាកំហិត។ លើសពីនេះដែរ ការផាកពិន័យចំពោះអ្នកដែលបដិសេធមិនចាក់វ៉ាក់សាំង នឹងចាប់ផ្តើមអនុវត្តចាប់ពីពាក់កណ្តាលខែមីនា ដែលផាកពិន័យជាទឹកប្រាក់អតិបរមាចំនួន ៤០០០ដុល្លារ។ ច្បាប់នេះ នឹងផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានដើម្បីរក្សា និងស្វែងរកទិន្នន័យស្ថានភាពចាក់វ៉ាក់សាំងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប រួមទាំងថ្ងៃផុតកំណត់នៃបណ្ណចាក់វ៉ាក់សាំងផងដែរ។ ក្រោយចូលជាធរមាន ច្បាប់នេះនឹងមានសុពលភាពរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៤។ ច្បាប់តម្រូវឱ្យពលរដ្ឋចាក់វ៉ាក់សាំងជាកំហិតត្រូវបានស្នើឡើងជាលើកដំបូងដោយរដ្ឋាភិបាលអូទ្រីសកាលពីខែវិច្ឆិកាកន្លងទៅ។ វិធានការនេះ បានបង្កឱ្យមានការតវ៉ាដ៏ធំនៅទីក្រុងមួយចំនួនរបស់អូទ្រីស។ អូទ្រីស គឺជាប្រទេសនៅអឺរ៉ុបដែលមានអត្រាចាក់វ៉ាក់សាំងទាបមួយក្នុងតំបន់។ យ៉ាងណាមិញ មកទល់ពេលនេះ ជាង៧០ភាគរយនៃប្រជាជនអូទ្រីសសរុបបានចាក់វ៉ាក់សាំងពេញលេញហើយ។ នេះបើយោងតាមតួលេខពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO)។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បាតុកម្មនៅតែបន្ត ដោយមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ធ្វើបាតុកម្មនៅតាមដងផ្លូវនៃទីក្រុងវីយែនកាលពីចុងសប្តាហ៍មុនដើម្បីទាមទារឱ្យលុបច្បាប់នេះចោល។ បាតុកម្មបន្ថែមទៀតត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងប្រព្រឹត្តឡើងនៅចុងសប្តាហ៍នេះបន្ទាប់ពីការអនុម័តរបស់សភា។ ចាប់តាំងពីខែវិច្ឆិកា អូទ្រីសបានអនុវត្តវិធានការណ៍ដ៏ម៉ត់ចត់ ក្នុងគោលបំណងទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃជំងីកូវីដ-១៩ក្នុងប្រទេស។ ទោះបីជាបានចេញនៅវិធានការជាច្រើនក្ដី អូទ្រីសនៅតែមានករណីឆ្លងជំងីកូវីដ-១៩ ខ្ពស់ដដែល។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២១ ខែមករា អូទ្រីសបានរាយការណ៍ពីករណីឆ្លងជំងីកូវីដ-១៩ ជាង១,៥១លានករណី ខណៈអ្នកស្លាប់មានប្រមាណ១ម៉ឺន៣ពាន់នាក់៕	សមាជិកសភាអូទ្រីសដ៏ច្រើនលើសលប់ នៅថ្ងៃទី២០ ខែមករា បានបោះឆ្នោតគាំទ្រសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ដែលកំណត់ពលរដ្ឋពេញវ័យទាំងអស់ចាក់វ៉ាក់សាំងជំងឺកូវីដ-១៩ ជាកំហិត។ ពលរដ្ឋដែលបដិសេធមិនព្រមទទួលការចាក់វ៉ាក់សាំង ត្រូវប្រឈមនឹងការផាកពិន័យជាទឹកប្រាក់រហូតដល់៣៦០០អឺរ៉ូ (៤០០០ដុល្លារ) ផងដែរ។
បើតាមប្រភពព័ត៌មានដដែល គ្រាប់មីនដែលបានរកឃើញក្នុងខេត្តស្វាយរៀង រួមមាន ១ ៤០០គ្រាប់ ជាគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្ស, ១៧គ្រាប់ ជាមីនប្រឆាំងរថក្រោះ, ៧ ១៦៦គ្រាប់ ជាគ្រាប់បែកទម្លាក់ពីយន្តហោះ និងគ្រាប់បែកចង្កោម និង ២៦ ២៦០គ្រាប់ ជាគ្រាប់យុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះ។ ពិធីអបអរសាទរការប្រកាសខេត្តស្វាយរៀងអស់មីន នៅសាលាខេត្តស្វាយរៀង នៅថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣។ រូបភាពពីទំព័រហ្វេសប៊ុក CMAC។ ការបោសសម្អាតគ្រាប់មីននេះ បានធ្វើឱ្យខេត្តស្វាយរៀង ក្លាយជា «ខេត្តគ្មានគ្រាប់មីន»។ «ខេត្តគ្មានគ្រាប់មីន»នេះ គឺសំដៅដល់ការជោគជ័យរបស់ CMAC ក្នុងការរំដោះខេត្តស្វាយរៀង ចេញពីការគំរាមកំហែង ពីគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្ស។ ទោះបីខេត្តនេះ ប្រកាសអស់ការគំរាមកំហែងគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែនៅមានសេសសល់តំបន់គ្រាប់បែកជាង១ពាន់ទីតាំង-ចម្ការ ទៀតផងដែរ ដែលស្ថិតក្រៅទីតាំងដែលបានដឹង និងមានក្នុងកំណត់ត្រាទិន្នន័យជាតិ។ យោងតាម CMAC គ្រាប់មីនដែលនៅសេសសល់ទាំងនោះ មានចំនួន២១៤ចម្ការ ដែលជាចម្ការគ្រាប់បែកចង្កោម លើផ្ទៃដីជាង ៤ពាន់ហិកតា, ចម្ការគ្រាប់យុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះ ៥៥៤ចម្ការ លើផ្ទៃដីជាង ៦ពាន់ហិកតា, តំបន់រងការទម្លាក់គ្រាប់បែកចំនួន ៤២៨ទីតាំង ប៉ះពាល់ផ្ទៃដីជាង ២ម៉ឺនហិកតា និងទីតាំងរងផលប៉ះពាល់ដោយសារគ្រាប់បែកគីមីចំនួន ៥៦ទីតាំង។ គួរជម្រាបផងដែរ ការដោះមីននេះ ស្ថិតក្រោមគម្រោងសម្ដេចតេជោ សម្រាប់សកម្មភាពមីន ក្រោមប្រធានបទ «ផ្ដល់ដីសុវត្ថិភាពបង្កើតស្នាមញញឹម»។ ជុំវិញគម្រោងនេះ លោក ហេង រតនា នាយកCMAC បញ្ជាក់កាលពីដើមឆ្នាំ២០២៣ថា អង្គភាពខ្លួន បានរំដោះខេត្តឱ្យអស់គ្រាប់មីនចំនួន៩ខេត្ត ក្នុងនោះខេត្តកែប កំពត តាកែវ កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ចាម ភ្នំពេញ ព្រះសីហនុ ស្វាយរៀង និងព្រៃវែង៕	ភ្នំពេញ៖ ចាប់តាំងពីការបោសសម្អាតមីនក្នុងឆ្នាំ១៩៩៤ ដល់ឆ្នាំ២០២២មក មជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា (CMAC) បានរកឃើញមីនសរុបចំនួន ៣៤ ៨៤៦គ្រប់ ក្នុងខេត្តស្វាយរៀង។ បើតាម CMAC គ្រាប់មីនជាង៣ម៉ឺនគ្រាប់នោះ ត្រូវបានដោះចេញពីចម្ការមីនចំនួន៤៦៦ កន្លែង ដែលមានផ្ទៃដីជាង ៤៤៩ហិកតា។
Manny Pacquiao គឺជានិមិត្តរូបនៃប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលបានលើកកេរ្ដិ៍ឈ្មោះប្រទេសខ្លួន ល្បីលើឆាកអន្ដរជាតិ តាមរយៈកីឡាប្រដាល់សកល។ អ្នកប្រដាល់រូបនេះ ធ្លាប់មកកម្ពុជាម្ដងរួចមកហើយ ក្នុងពេលទស្សនៈកិច្ចជាមួយ លោក Rodrigo Duterte អតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន នៅថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៦។ ដោយឡែក អតីតអ្នកប្រដាល់ ដែលសព្វថ្ងៃមានតំណែងជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភាហ្វីលីពីនរូបនេះ នឹងមកកម្ពុជា ម្ដងទៀត នៅថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ដើម្បីទស្សនា និងគាំទ្រការប្រកួតប្រដាល់គុនខ្មែរ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍«សង្វៀនហនុមានគុនខ្មែរ» នៅកោះពេជ្រ។ Manny Pacquiao ថតរូបជាមួយអ្នកគាំទ្រ នៅកម្ពុជា នាសន្និសីទកាសែតស្តីពីព្រឹត្តិការណ៍«សង្វៀនហនុមានគុនខ្មែរ» នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា លោក ចាន់ សៅរ័ត្ន តំណាងក្រុមហ៊ុនរៀបចំកម្មវិធី ក៏បានបង្ហើបដែរថា នឹងមានកីឡាករប្រដាល់លំដាប់ពិភពលោក បង្ហាញវត្តមានក្នុងការប្រកួតគុខខ្មែរនេះផងដែរ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍«សង្វៀនហនុមានគុនខ្មែរ» កីឡាករ អេអាំម៉ារីន ភូថង ប្រកួតជាមួយ សូត្រ វាសនា ស្របពេល ឡុង សំណាង ជួប ផាន់ គ្រាន់។ ចំពោះអ្នកទាំង៤នេះ កីឡាករ ដែលឈ្នះ នឹងត្រូវបន្ដជួបគ្នា ដើម្បីដណ្ដើមខ្សែក្រវ៉ាត់ ជាមួយប្រាក់រង្វាន់៥ពាន់ដុល្លារ។ ដោយឡែក ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ កីឡាករកម្ពុជា ៣រូបត្រូវប្រកួតមិត្តភាពអន្ដរជាតិ មានដូចជា៖ ពេជ្រ សម្បត្តិ, យ៉េន ឌីណា និង ភក្ដី គុនខ្មែរ។ កីឡាករទាំង៣នេះ ត្រូវប្រកួតជាមួយកីឡាករបរទេស។ ចំពោះសមាសភាពកីឡាករបរទេសនោះ ផលិតកររៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ មិនទាន់បានបញ្ជាក់ឡើយ៕	Manny Pacquiao កីឡាករប្រដាល់សកលហ្វីលីពីនដ៏ល្បីឈ្មោះ នឹងមកគាំទ្រប្រដាល់គុនខ្មែរ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍«សង្វៀនហនុមានគុនខ្មែរ» ដែលនឹងប្រព្រឹតនៅកោះពេជ្រ វេលាម៉ោង៨:៣០។ នេះ គឺលើកទី២ ដែលស្តេចប្រដាល់ហ្វីលីពីន មកទឹកដីកម្ពុជា បន្ទាប់ពីលើកដំបូង នៅឆ្នាំ២០១៦។
បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាស្តីពីជំនួបខាងលើ លោក ប្រាក់ សុខុន បានលើកឡើងនៅចំពោះមុខគណៈប្រតិភូអាមេរិកថា វា ជារឿងមិនសមស្រប ដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានផ្តល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងពេញលេញលើការស្វែងរកអដ្ឋិធាតុទាហានអាមេរិក តែបែរជារដ្ឋាភិបាលរដ្ឋមេរិក ដាក់សម្ពាធមកលើមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា តាមរយៈការរឹតបន្តឹងទិដ្ឋាការទៅវិញ។ សម្តីរបស់ប្រមុខការទូតកម្ពុជា ត្រូវបានស្រង់យកទៅសរសេរក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ការសម្រេចរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការផ្អាកជាបណ្តោះអាសន្ននូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការខាងលើ គឺដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការសម្រេច ដែលមិនមានហេតុផលត្រឹមត្រូវ ក្នុងការរឹតត្បិតទិដ្ឋាការមកលើមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា»។ ជាការឆ្លើយតប លោក Rodney Frelinghuysen ប្រធានគណៈកម្មាធិការគ្រប់គ្រងនិងបែងចែកថវិកានៃរដ្ឋសភាអាមេរិក ដែលបានដឹកនាំគណៈប្រតិភូមកធ្វើទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជា បានសម្តែងការដឹកគុណចំពោះរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៃស្វែងរកអដ្ឋិធាតុទាហានអាមេរិក ដែលបានបាត់ខ្លួនក្នុងសម័យសង្គ្រាមនៅកម្ពុជា។ លោក Rodney Frelinghuysen បានបញ្ជាក់ពីបំណងអាមេរិក ក្នុងការបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះឡើងវិញ។ លើសពីនេះ លោក បានលើកឡើងថា អាមេរិក ក៏ចង់បន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយកម្ពុជាលើវិស័យផ្សេងៗទៀតដែរ ដូចជាយោធា និងសកម្មភាពសម្អាតមីនជាដើម។ លោក ប្រាក់ សុខុន បានអរគុណអាមេរិក ដែលបានបន្តផ្តល់ជំនួយលើការបោសសម្អាតមីននៅកម្ពុជា។ ចំណែកឯ ការបញ្ជូនពលរដ្ឋកម្ពុជា ពីអាមេរិក មកកម្ពុជាវិញ ក៏ត្រូវបានលើកទៅពិភាក្សាក្នុងជំនួបនោះដែរ។ លោក ប្រាក់ សុខុន ប្រាប់គណៈប្រតិភូអាមេរិកថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មានសុឆន្ទៈក្នុងការទទួលយកពលរដ្ឋកម្ពុជា ដែលអាមេរិកសម្រេចបញ្ជូនមកកម្ពុជាវិញ។ ទាំងប្រមុខការទូកម្ពុជានិងគណៈប្រតិភូអាមេរិក សុទ្ធតែបង្ហាញបំណងដូចគ្នាថា ប្រទេសទាំងពីរចង់រក្សាទំនាក់ទំងល្អជាមួយគ្នា។ គួររម្លឹកថា ក្រោយការចាប់លោក កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដាក់ពន្ធនាគារ និងការរំលាយគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំនេះ សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏បានរឹតបន្តឹងក្នុងការផ្តល់ទិដ្ឋាការដល់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មួយចំនួននៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ បន្ថែមពីនេះ សហរដ្ឋមេរិក ក៏បានផ្តាច់ជំនួយលើការបោះឆ្នោតមកកម្ពុជាដែរ។ សហភាពអឺរ៉ុប បានចូលរួមជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងការដាក់សម្ពាធនិងទណ្ឌកម្មមកលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ ប្រទេសធំៗទាំងពីរនេះ នឹងមិនទទួលស្គាល់ការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជាឡើយ បើគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ មិនបានចូលរួមប្រកួតប្រជែង ហើយលោក កឹម សុខា មិនត្រូវបានដោះលែង។ ក្រៅពីសហរដ្ឋអាមេរិកនិងសហភាពអឺរ៉ុប ការថ្កោលទោសពីបណ្តាអង្គការនិងសហគមន៍អន្តរជាតិផ្សេងៗទៀត បានធ្លាក់មករដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាជាបន្តបន្ទាប់។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សហគមន៍អន្តរជាតិទាំងនោះ មិនទាន់ដាក់ទណ្ឌកម្មជាក់ស្តែងមកលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដូចសហរដ្ឋអាមេរិកនិងសហភាពអឺរ៉ុបនោះទេ៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នឹងចាប់ផ្តើមកិច្ចសហការសាជាថ្មី ក្នុងការស្វែងអដ្ឋិធាតុទាហានអាមេរិក នៅពេលណាអាមេរិក សម្រេចដកការរឹតត្បិតទិដ្ឋាការ។ លោក ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានប្រាប់គណៈប្រតិភូអាមេរិក ដែលដឹកនាំដោយលោក Rodney Frelinghuysen យ៉ាងដូច្នេះ ក្នុងជំនួបនៅថ្ងៃទី២0 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២0១៨។
សេដ្ឋកិច្ចថៃ ដែលធំលំដាប់ថ្នាក់លេខ២នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ បានធ្លាក់ចុះ ៦,៤ភាគរយក្នុងត្រីមាសទី បើធៀបនឹងឆ្នាំមុន ក្រោយត្រីមាសទី២ធ្លាក់ចុះរហូតដល់ ១២,២ភាគរយ។ សន្ទុះឡើងវិញនៃសេដ្ឋកិច្ចថៃក្នុងត្រីមាសទី៣ គឺបណ្ដាលមកពីការរឹតត្បិតកូវីដ-១៩ ត្រូវបានបន្ធូរបន្ថយ។ យ៉ាងណាមិញ អវត្តមានរបស់ភ្ញៀវទេសចរ នៅតែបង្អាក់ល្បឿននៃការស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ។ ភ្ញៀវទេសចរបរទេសទាំង ១២០១ នាក់ ក្នុងខែតុលានេះ គឺជាចំនួនតិចតួចប៉ុណ្ណោះ បើធៀបនឹងខែដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំ២០១៩ ដែលមានរហូតដល់ ៣,០៧លាននាក់។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ទិន្នន័យរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ថៃ បង្ហាញថា អ្នកទេសចរបរទេសទាំងនេះ គឹមានដូចជា ៤៧១នាក់មកពីចិន, ២៣១នាក់ មកពីប្រទេសជិតខាងកម្ពុជា, ១៧៨មកពីបណ្ដាប្រទេសមជ្ឈិមបូព៌ា និង១១៦នាក់មកពីអឺរ៉ុប។ អ្នកទាំងអស់នេះ ធ្វើដំណើរដោយប្រើប្រាស់ទិដ្ឋាការពិសេស ៩០ថ្ងៃ ដែលតម្រូវឲ្យធ្វើចត្តាឡីស័ក២សប្ដាហ៍។ រដ្ឋាភិបាលថៃ ក៏គ្រោងបើកកិច្ចពិភាក្សាឡើងវិញជាមួយចិនជុំវិញការបើកជើងហោះហើរជាថ្មី ដើម្បីជំរុញសេដ្ឋកិច្ចដែលរដ្ឋាភិបាលព្យាករថានឹងធ្លាក់ចុះ៦ភាគរយក្នុងឆ្នាំនេះ។ តែកិច្ចចរចាលើកមុនមិនសូវមានផ្លែផ្កា ហើយត្រូវបោះបង់ចោលក្នុងខែសីហា ក្រោយករណីឆ្លងក្នុងតំបន់អាស៊ីបន្តហក់ឡើង។ តាមពិតទៅ ការរឹតត្បិតលើការចូលទៅកាន់ប្រទេសថៃ បានជួយឲ្យប្រទេសនេះទប់ស្កាត់ករណីឆ្លងកូវីដ-១៩ក្រោម ៤០០០ករណី។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា មនុស្ស៣៧៨៨នាក់ ជាសះស្បើយ ខណៈ៦០នាក់ស្លាប់។ យ៉ាងណាមិញ ពីខែមករាដល់ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ ចំនួនភ្ញៀវទេសចរបរទេសក្នុងប្រទេសថៃ ធ្លាក់ចុះពី៧៩,៥ភាគរយ មកត្រឹម ៦,៦៩លាននាក់ ក្នុងនោះពីខែមេសាដល់កញ្ញា ថៃគ្មានទទួលភ្ញៀវទេសចរបរទេសសូម្បីតែម្នាក់សោះ។ ទីភ្នាក់ងាររៀបចំផែនការរដ្ឋរបស់ថៃ បានព្យាករចំនួនទេសចរបរទេស ៦,៧លាននាក់ក្នុងឆ្នាំនេះ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៩ ថៃទទួលភ្ញៀវទេសចរបរទេសរហូតដល់ ៣៩,៩លាននាក់ ដែលចាយលុយជាង៦៣ពាន់លានដុល្លារ ឬស្មើ ១១,៣ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP)៕	ប្រទេសថៃ ទទួលភ្ញៀវទេសចរបរទេស១២០១នាក់ក្នុងខែតុលា ដែលជាចំនួនច្រើនគួរសម ចាប់តាំងពីដាក់បម្រាមជើងហោះហើរទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលកូវីដ-១៩ក្នុងខែមេសាមក។ ការងើបឡើងវិញនេះ គឺក្រោយប្រទេសនេះចាប់ផ្ដើមបើកទទួលជាបណ្តើរៗភ្ញៀវទេសចរបរទេសមួយចំនួន ដើម្បីជួយស្រោចស្រង់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនដែលពឹងផ្អែកមួយផ្នែកធំលើវិស័យទេសចរណ៍។
ពាក្យដែលសរសេរជាអក្សរ«ច» ឬអក្សរ«ជ»នោះគឺមានពាក្យដូចជា ចំពប់ ឬជំពប់, ច្រនៀង ឬជ្រនៀង, ច្រនួច ឬជ្រនួច, ចំទាស់ ឬជំទាស់, ចំទួយ ឬជំទួយ, ចំទើត ឬជំទើត, ចំទើរ ឬជំទើរ, ចំទើស ឬជំទើស, ចំទែង ឬជំទែង, ចំទាំង ឬជំទាំង, ចំនួប ឬជំនួប, ចួប ឬជួប, ចំបួរ ឬជំបួរ,ចំពាក់ ឬជំពាក់, ចំពូក ឬជំពូក,ចំទង់ ឬជំទង់, ចំទយ ឬជំទយ, ចំនាញ ឬជំនាញ, ចៀស ឬជៀស, ចៀន ឬជៀន ជាដើម៕	ពាក្យខ្លះនៅក្នុងវចនានុក្រមសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត អាចសរសេរផ្តើមពីអក្សរ«ច» ទៅជា«ជ»ក៏បាន។ ទោះបីសរសេរបានពីរបែបក្តី ក៏ពាក្យទាំងនោះនៅតែរក្សាន័យដដែល។ តើពាក្យណាខ្លះដែលសរសេរជាអក្សរ«ច»ក៏បាន ឬអក្សរ«ជ»ក៏បាននោះ?
លោក ទេព វាសនា ប្រធានមន្ទីរវប្បធម៌ខេត្តក្រចេះ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ក្រោយការប្រជុំរវាង គណៈមេបញ្ជាការឯកភាពខេត្ត មន្ទីរវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈខេត្តក្រចេះ រួមទាំងភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ បានសម្រេចដកលោកមេប៉ុស្តិ៍ឃុំស្រែចារ ចេញពីតំណែង ក្រោយមានវិវាទជាមួយក្រុមល្ខោន ដែលកំពុងសម្ដែងនៅក្នុងវត្តអូរលុង ស្ថិតក្នុងឃុំស្រែចារ ស្រុកស្នួល ខេត្តក្រចេះ កាលពីយប់ថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣។ «ខ្ញុំទើបតែបានប្រជុំចប់អម្បាញ់មិញ យើងបានឯកភាពគ្នា ដកមេប៉ុស្ដិ៍ហ្នឹងចោលហើយ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ទេព វាសនា។ បើតាមឃ្លីបវីដេអូ ដែលមានរយៈពេល១៤:៤២នាទី លោក យឹង សំអឿន ហៅ ដួង មេប៉ុស្ដិ៍ឃុំស្រែចារ បានលើកឡើងថា លោកគ្រាន់តែទៅសួរនាំរកលិខិត ដែលអនុញ្ញាតច្បាប់ប៉ុណ្ណោះ ព្រោះព្រះសង្ឃនិងគណៈកម្មការវត្ត ពុំបានជូនដំណឹង ពីការសម្ដែងល្ខោននេះទៅលោក។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកមេប៉ុស្ដិ៍អះអាងថា លោកគ្មានបំណងហាមឃាត់ការសម្ដែងឡើយ។ រីឯលោក ទេព វាសនា ថាការសួរនាំរកលិខិតសុំច្បាប់នោះ លោកមិនបដិសេធឡើយ ប៉ុន្តែមិនគួរសួរនាំនៅលើវេទិការឡើយ គួរតែទៅសួរនៅកន្លែងស្ងាត់ណាមួយ កុំឱ្យរំខានដល់សកម្មភាពសម្ដែង។ លោកថា ប៉ូលិសក៏ត្រូវមានក្រមសីលធម៌ដែរ។ «ឡើងទៅសួរគេ ពេលគេកំពុងលេងលើឆាកនោះ ម្ដេចកើត។ ទៅឃាត់គេធ្វើអី? ហើយចុះគេលេង២-៣ថ្ងៃទៅហើយ ម្ដេចមិនទៅឃាត់គេ? ម៉េចទៅឃាត់គេ ពេលគេលេងបាន៣ថ្ងៃហើយ?»។ នេះជាចម្ងល់របស់លោកប្រធានមន្ទីរវប្បធម៌ខេត្តក្រចេះ។ នៅក្នុងឃ្លីបវីដេអូដដែល ក្រុមអ្នកសម្ដែងល្ខោន អះអាងថា លោកមេប៉ុស្ដិ៍ខាងលើ បានគម្រាមដកទូរសព្ទរបស់ពួកគេផង។ អ្នកសម្ដែងល្ខោនម្នាក់ បាននិយាយនៅលើឆាកថា ក្រុមលោកមានតួនាទីតែសម្ដែងប៉ុណ្ណោះ រឿងការងារសុំច្បាប់ គឺជារឿងរបស់ព្រះចៅអធិការវត្ត និងគណៈកម្មការវត្ត មិនគួរមកសួរពួកគាត់ឡើយ។ «គេជួលខ្ញុំមកត្រឹមត្រូវ ទើបខ្ញុំមកលេង។ ហេតុអ្វីបានយប់ចុងក្រោយមកសួរនាំថាមានច្បាប់ឬអត់? គណៈកម្មការ និងព្រះចៅអធិការអញ្ជើញមក លោកគ្រូជួលខ្ញុំ ខ្ញុំមិនមែនចោប្លន់មកលួចលេងទេ។ សុទ្ធតែប្រឹងដកទូរសព្ទខ្ញុំ ទូរសព្ទខ្ញុំថោកទេ ត្រឹម៣០០ទេ បើសុំខ្ញុំឱ្យ»។ អ្នកលេងល្ខោនម្នាក់ បាននិយាយដូច្នេះនៅលើឆាកសម្ដែង ដែលត្រូវបានផ្អាក។ លោក សាម ណាល់ អភិបាលស្រុកស្នួល បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ភាគីពាក់ព័ន្ធបានសម្រុះសម្រួលគ្នាអស់ហើយ។ ទោះជាយ៉ាងណា ការអនុវត្តច្បាប់ សម្រាប់មេប៉ុស្ដិ៍ដែលមានវិវាទជាមួយក្រុមល្ខោន លោក សាម ណាល់ ថាទាល់តែសួរអធិការស្រុកស្នួលផ្ទាល់។ «ខ្ញុំបានចាត់ឱ្យការិយាល័យធម្មការ ទៅទូលលោកអស់ហើយ ករណីដែលលោកមេប៉ុស្ដិ៍នោះទៅដោយខ្លួនឯង។ ខ្ញុំបានឱ្យខាងអធិការគេអនុវត្ត វិន័យកងកម្លាំងអស់ហើយ។ រឿងដកមេប៉ុស្ដិ៍ចេញពីដំណែង ទាល់តែសួរខាងស្នងការរបស់គេ ព្រោះគឺជាសមត្ថកិច្ចរបស់ស្នងការ។ ខ្ញុំបានសំណូមពរឱ្យគេអនុវត្តវិន័យរួចហើយ ត្រង់គេអនុវត្តយ៉ាងណា ជាសមត្ថកិច្ចរបស់គេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក សាម ណាល់។ សារព័ត៌មានថ្មីៗ ពុំអាចសុំការបញ្ជាក់បន្ថែម ពីលោក ចាន់ សុខគីម អធិការស្រុកស្នួល បាននៅឡើយទេ ដោយទូរសព្ទចូលច្រើនដង ប៉ុន្តែពុំមានអ្នកទទួល។ ចំពោះការសុំច្បាប់សម្ដែងសិល្បៈ លោក ទេព វាសនា ប្រធានមន្ទីរវប្បធម៌ខេត្តក្រចេះ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា កន្លងទៅការងារទាក់ទងនឹងវប្បធម៌ ក្រសួងមានសមត្ថកិច្ច មិនសូវតឹងរ៉ឹង ក្នុងការអនុញ្ញាតច្បាប់ឡើង ដោយបង្កការងាយស្រួល ដល់ក្រុមអ្នកសិល្បៈអាចបន្តអាជីព ពិសេសផ្នែកល្ខោន និងសិល្បៈបុរាណ ឱ្យរស់រានមានជីវិតយូរអង្វែង។ លោក វាសនា ពន្យល់បន្ថែម៖«កន្លងទៅយើងមិនសូវតឹងរ៉ឹងទេ យើងធ្វើយ៉ាងណាឱ្យតែរោងល្ខោន រស់រានមានជីវិត។ ដូច្នេះពេលខ្លះមានសុំច្បាប់ ហើយខ្លះក៏មិនបានសុំ។ ការសុំច្បាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការសម្ដែង សិល្បៈវប្បធម៌ មិនមានគិតថវិកាឡើយ។ ប៉ុន្តែបើការប្រគុំតន្ត្រីទើបយក ប៉ុន្តែយកតិចតួចប៉ុណ្ណោះ។ គេឱ្យទៅសុំច្បាប់នៅឃុំ។ ឃុំស៊ីញេហើយ បញ្ជូនទៅស្រុក។ ឥឡូវស៊ីញេត្រឹមស្រុក។ ពីមុនស៊ីញេដល់មន្ទីរ ប៉ុន្តែឥឡូវគេធ្វើប្រតិភូកម្ម កុំឱ្យផ្ទេរពីស្រុកមកមន្ទីរ ប្រើពេលវេលាយូរ»៕	ភ្នំពេញ៖ «អាជ្ញាធរស្រុក និងស្នងការដ្ឋានស្រុក ក៏ដូចជាគណៈមេបញ្ជាការឯកភាពខេត្ត បានឯកភាពគ្នា ដកមេប៉ុស្ដិ៍ស្រុកស្នួល ចេញពីតំណែងហើយ»។ នេះជាការអះអាងរបស់លោក ទេព វាសនា ប្រធានមន្ទីរវប្បធម៌ខេត្តក្រចេះ។
សារព័ត៌មាន Yonhap បានផ្សាយថា ក្លិបបាល់ទាត់នៃលីកបាល់ទាត់កំពូលកូរ៉េខាងត្បូង (K League Classic) មួយចំនួនបានចាប់ផ្តើមហ្វឹកហាត់ដើម្បីត្រៀមប្រកួតរដូវកាលថ្មីរបស់ពួកគេ ប៉ុន្តែត្រូវធ្វើឡើងនៅលើទឹកដីថៃនៅក្នុងខែនេះ។ K League Classic រដូវកាល ២០១៨ នឹងចាប់ផ្តើមការប្រកួតពីថ្ងៃទី១ ខែមីនាតទៅ។ Jeju United ក្រុមជើងឯករងរដូវកាល ២០១៧ និង Incheon United នឹងបោះចំជំរំហ្វឹកហាត់នៅឯខេត្តឈៀងម៉ៃ ខណៈក្រុម Pohang Steelers និង Gyeongnam FC នឹងបោះទីតាំងនៅក្រុងបាងកក។ ក្រៅពីនោះក្រុម Gangwon FC និង Jeonnam Dragons ក៏នឹងចាប់ផ្តើមការហ្វឹកហាត់របស់ពួកគេក្នុងប្រទេសថៃដែរ។ លើសពីនេះ បើតាមអ្នកគ្រប់គ្រងលីកនៅកូរ៉េខាងត្បូងបានឲ្យដឹងថា មានតែក្លិបចំនួនពីរប៉ុណ្ណោះដែលនឹងរៀបចំជំរំហ្វឹកហាត់រដូវរងារក្នុងប្រទេសអឺរ៉ុប។ FC Seoul ដែលបានបញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី៥ រដូវកាលមុននឹងធ្វើដំណើរទៅប្រទេសអេស្ប៉ាញចាប់ពីថ្ងៃសៅរ៍ចុងសប្តាហ៍នេះ រហូតដល់ថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈ មុនត្រឡប់មក Kagoshima ប្រទេសជប៉ុនវិញសម្រាប់កម្មវិធីហ្វឹកហាត់នៅក្រៅប្រទេសរបស់ពួកគេ។ ក្រុម Ulsan Hyundai ដែលបញ្ចប់ត្រឹមចំណាត់ថ្នាក់ទី៤ នឹងធ្វើដំណើរទៅតំបន់ Algarve ប្រទេសព័រទុយហ្គាល់ចន្លោះពីថ្ងៃទី១០រហូតដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមករា។ ដោយឡែក ក្លិបក្នុងក្របខណ្ឌទី២ K League រួមមាន Seongnam FC, Suwon FC និង FC Anyang នឹងហោះហើរទៅកាន់ប្រទេសនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅខែនេះដូចគ្នាសម្រាប់ត្រៀមរៀបចំយុទ្ធនាការរដូវកាលថ្មីរៀងៗខ្លួន៕	ថៃគឺជាទិសដៅដ៏ពេញនិយមបំផុតសម្រាប់ក្លិបកីឡាបាល់ទាត់អាជីពរបស់កូរ៉េខាងត្បូង (K League) ដើម្បីហ្វឹកហាត់នៅក្នុងរដូវរងារឆ្នាំនេះ។ នេះបើយោងតាមទិន្នន័យដែលបានចេញផ្សាយដោយប្រតិបត្តិករលីកកាលពីដើមខែមករាកន្លងមក។
អង្គការភ្លែនអន្តរជាតិកម្ពុជា ផ្តល់សម្ភារប្រើប្រាស់មួយចំនួន ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋចំនួន៤៣៨ ក្នុងចំណាម ១២៨៨ គ្រួសារដែលបានជម្លៀសទៅទីទួលសុវត្ថិភាព។ សម្ភារទាំងនោះរួមមាន ធុងចម្រោះទឹក មុង តុង កន្ទេល និងសម្ភារផ្សេងៗទៀត ដើម្បីសម្រួលដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ លោក យី គឹមថាន តំណាងអង្គការភ្លែន បានប្រាប់ដល់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ការចែកសម្ភារប្រើប្រាស់ឲ្យពលរដ្ឋរងគ្រោះនេះ ក្នុងគោលបំណងឲ្យពួកគាត់ មានសម្ភារគ្រប់គ្រាន់ និងបង្ការសុខភាព ដើម្បីជៀសផុតពីជំងឺផ្សេងៗ។ គិតមកដល់ពេលនេះ មានរយៈពេលជាងមួយសប្ដាហ៍ហើយ ដែលពលរដ្ឋរងគ្រោះ បន្តរស់នៅទីទួលមានសុវត្ថិភាព ក្រោយពីទឹកជំនន់ បានលិចលង់ផ្ទះសម្បែងរបស់ពួកគេ។ សូមបញ្ជាក់ថា ឃុំមួយចំនួន ក្នុងស្រុកសៀមប៉ាង ខេត្តស្ទឹងត្រែង ដែលបានរងគ្រោះទឹកជំនន់នេះ គឺដោយសារការបាក់ទំនប់វារីអគ្គិសនី ទំនប់ Se-Pian Se Nam Noi ក្នុងខេត្ត Attapeu ប្រទេសឡាវ៕	ស្ទឹងត្រែង៖ អង្គការភ្លែនអន្តរជាតិកម្ពុជា បានយកសម្ភារមួយចំនួន ទៅចែកជូនពលរដ្ឋរងគ្រោះ ដោយសារទឹកជំនន់នៅស្រុកសៀមប៉ាង ខេត្តស្ទឹងត្រែង ដើម្បីជួយដោះស្រាយទុក្ខលំបាករបស់ពួកគេបណ្ដោះអាសន្ន។
តើការផឹកទឹកតែមានអត្ថប្រយោជន៍អីខ្លះ? មានសារធាតុប្រឆាំងនឹងជំងឺ៖ វាផ្ទុកនូវសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម និងសមាសធាតុដែលលើកកម្ពស់សុខភាព។ វាអាចការពារអ្នកពីជំងឺដូចជា មហារីក កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូង និងការឡើងសម្ពាធឈាមខ្ពស់ ការពារការធាត់ ឬលើសទម្ងន់ និងធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវសុខភាពខួរក្បាល។ មានឥទ្ធិពលវិជ្ជមានដល់ផ្លូវអារម្មណ៍៖ កាត់បន្ថយស្រ្តេស និងភាពតានតឹង។ តែសុខភាពខ្លះជួយសម្រួលដល់ការគេងរបស់អ្នក និងបំបាត់ការឈឺចាប់នៅពេលមានរដូវចំពោះស្រ្តី។ តែក្តៅអាចការពារប្រឆាំងនឹងជំងឺដក់ទឹកក្នុងភ្នែក ដែលជាជំងឺភ្នែក និងជាមូលហេតុចម្បងនៃភាពពិការភ្នែកដែលមិនអាចត្រឡប់វិញបាន។ ជួយឲ្យអ្នកមានភាពកក់ក្តៅ៖ ការផឹកភេសជ្ជៈក្តៅ អាចផ្ដល់ការឆ្លើយតបដល់សីតុណ្ហភាពរបស់រាងកាយ។ ប្រភព៖ https://www.healthline.com https://www.ashteadhospital.co.uk https://www.pennmedicine.org សម្របសម្រួលដោយ ឱសថការី លីណ្ណា ជិញជិញ	ជាមួយនឹងអត្ថប្រយោជន៍ដល់សុខភាពជាច្រើន វាគ្មានអ្វីចម្លែកទេដែលថា តែ គឺជាភេសជ្ជៈដ៏ពេញនិយមបំផុតនៅលើពិភពលោកបន្ទាប់ពីទឹក ដោយមានមនុស្សជាង ២ ពាន់លាននាក់ផឹកវាជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ តែ មានច្រើនប្រភេទណាស់នៅលើទីផ្សារ មានជាប្រភេទតែពិត(True teas) និង តែសុខភាព(Herbal teas)។ តែពិត ត្រូវបានគេច្នៃចេញពីស្លឹករបស់ដើមតែដែលមានដើមកំណើតនៅប្រទេសចិន និងអាស៊ីបូព៌ា។ ចំណែក តែសុខភាព (Herbal teas) មិនបានផលិតពីស្លឹកតែទេ។
១. ការស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់រឹបតឹងជាប់ជាប្រចាំ ទម្លាប់នេះអាចបណ្ដាលឱ្យស្បែកក្រោមក្លៀកប្រែជាខ្មៅបានដោយសារកកិតជាប់និងបង្កការរលាកដល់ស្បែក។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរចូរចៀសវាងការស្លៀកសម្លៀកបំពាក់រឹបតឹងៗជាប្រចាំ។ ២. មិនព្រមសម្រកទម្ងន់ដែលលើសចេញខ្លះ ភាពធាត់ជ្រុល ឬលើសទម្ងន់ក៏អាចបង្កការកកិតនៃស្បែកដែលជាហេតុបណ្ដាលឱ្យស្បែកក្រោមក្លៀកប្រែជាខ្មៅ។ លើសពីនេះទៅទៀតភាពធាត់ជ្រុលក៏បង្កបញ្ហាអតុល្យភាពអ័រម៉ូនដែលជាអ្វីមួយអាចបណ្ដាលឱ្យផ្នែកខ្លះនៃរាងកាយរួមបញ្ចូលទាំងក្រោមក្លៀកប្រែជាខ្មៅ។ ការធ្វើលំហាត់ប្រាណជាប្រចាំនិងមានរបបអាហារសុខភាពល្អជួយឱ្យអ្នករក្សាបាននូវទម្ងន់ត្រឹមត្រូវប្រសើរមួយដែលមិនត្រឹមតែល្អចំពោះស្បែកក្រោមក្លៀកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែ គឺសុខភាពរាងកាយទាំងមូលតែម្ដង។ ៣. មិនខាត់សម្អាតស្បែកក្រោមក្លៀកឱ្យបានទៀងទាត់ ក្រោមក្លៀក គឺជាផ្នែកមួយនៃរាងកាយដែលងាយនឹងប្រមូលផ្ដុំនូវកោសិកាស្បែកងាប់ៗ។ ជាលទ្ធផលស្បែកក្រោមក្លៀកអាចនឹងមើលទៅឃើញខ្មៅដោយសារការប្រមូលផ្ដុំនៃកោសិកាស្បែកងាប់ៗ។ ហើយអ្វីដែលអ្នកចាំបាច់ត្រូវធ្វើដើម្បីកម្ចាត់កោសិកាស្បែកងាប់ៗ គឺខាត់សម្អាតស្បែក។ ចូរជ្រើសរើសប្រើប្រាស់ផលិតផលខាត់ស្បែកដែលមានកម្រិតស្រាល ហើយមានផ្ទុក lactic acid ឱ្យបានយ៉ាងហោចណាស់ ២ ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍។ ៤. ប្រើប្រាស់ផលិតផលកម្ចាត់ក្លិនក្លៀកដែលមានកម្រិតខ្លាំង ការប្រើប្រាស់រ៉ូលអនលាបក្លៀកក្រោយពេលងូតទឹករួចពិតជាអាចជួយផ្ដល់ក្លិនល្អប្រសើរដល់ក្លៀករបស់អ្នក។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាផលិតផលកម្ចាត់ក្លិនក្លៀកមិនល្អដែលធ្វើឡើងពីវត្ថុធាតុដើមដែលមានកម្រិតខ្លាំងអាចបង្កបញ្ហាដល់ស្បែកដែលបណ្ដាលឱ្យក្រោមក្លៀកមានពណ៌ស្រអាប់ខ្មៅ។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរចូរជ្រើសរើសរ៉ូលអនលាបក្លៀកដែលមានកម្រិតស្រាល។ ៥. ការដុសសម្អាតក្លៀកជាមួយសាប៊ូដុំដែលបណ្ដាលឱ្យស្ងួតស្បែក ផលិតផលសាប៊ូមួយចំនួនត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុដើមកម្រិតខ្លាំងដែលអាចបណ្ដាលឱ្យស្បែកក្រោមក្លៀកប្រែជាស្ងួតខ្លាំង ហើយមើលទៅខ្មៅ។ ដើម្បីជាការប្រសើរចូរជ្រើសសាប៊ូដុសខ្លួនប្រភេទស្រាល។ ៦. គ្មានរបបអាហារសុខភាពល្អ អ្វីដែលអ្នកទទួលទានក៏ជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់លើស្បែកក្រោមក្លៀកគួរឱ្យកត់សម្គាល់ផងដែរ។ ប្រសិនបើអ្នកមានទម្លាប់ទទួលទានអាហារសម្បូរខ្លាញ់និងជាតិស្ករនោះស្បែកគ្រប់ផ្នែកនៃរាងកាយនឹងប្រែជាគ្មានសុខភាពល្អ ហើយគ្រើម។ ការមានស្បែកប្រភេទនេះក្រោមក្លៀកអាចបណ្ដាលឱ្យក្លៀកមើលទៅខ្មៅ ព្រមទាំងងាយនឹងជួបប្រទះបញ្ហាឡើងរោលកន្ទួលថែមទៀត៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ភាគច្រើននៃពួកយើងប្រហែលជាមិនធ្លាប់ដឹងទេថាទម្លាប់មួយចំនួនអាចបណ្ដាលឱ្យស្បែកក្រោមក្លៀកប្រែជាខ្មៅ។ ហើយបញ្ហាក្លៀកខ្មៅអាចនាំឱ្យអ្នកបាត់បង់ទំនុកចិត្តលើសខ្លួនឯងនិងមានអារម្មណ៍ខ្មាសអៀនមិនហ៊ានពាក់អាវដៃខ្លី ឬវាលក្លៀក។ ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីទម្លាប់អ្នកគួរផ្លាស់ប្ដូរដើម្បីចៀសផុតបញ្ហាក្លៀកខ្មៅ ៖
តាមរយៈវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលខាងលើ តំណាងយុវជនកម្ពុជា នឹងទៅទស្សនាក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាល្បីៗ និងទីតាំងសំខាន់ៗរបស់ប្រទេសចិន។ ជាមួយគ្នានេះ វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ នឹងបង្ហាញពីចរិកលក្ខណនៃរបបសង្គមនិយមនៃប្រទេសចិន, ការអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកពាណិជ្ជកម្មរវាងចិន និងអាស៊ាន រួមទាំងដំណើរវិវត្តន៍នៃសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសចិន ក្នុងបរិបទឌីជីថលផងដែរ។វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលដែលមានរយៈពេល២សប្ដាហ៍នេះ ប្រព្រឹត្តទៅនៅខេត្ត Guangxi ខេត្ត Zhejiang និងខេត្ត Shandong៕	ភ្នំពេញ៖ ប្រតិភូកម្ពុជាចំនួន ២០រូប ដែលជាតំណាងយុវជនមកពីវិស័យផ្សេងៗ និងអ្នកសារព័ត៌មាន ThmeyThmey នឹងចូលរួមវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាល «2019 Cambodian Young Technicians Training Program» នៅប្រទេសចិន រយៈពេល២សប្ដាហ៍ពីថ្ងៃទី ១៧-៣០ មេសា។ វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលស្ដីពីបច្ចេកវិទ្យានេះ នឹងផ្ដល់ឱកាសដល់យុវជនកម្ពុជា បានស្វែងយល់ពីស្ថានភាព និងការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាក្នុងប្រទេសចិន។
លោក ម៉ិច សុខមេត្រី អគ្គនាយកអភិវឌ្ឍន៍អាជីវកម្ម ប្រធានអគ្គនាយកនៃគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ហត្ថាកសិករ លីមីតធីត បានមានប្រសាសន៍ថា នេះមិនមែនជាលើកទីមួយទេ ដែលហត្ថាកសិករបានចូលរួមចំណែកក្នុងការងារសង្គម។ កន្លងមក ហត្ថាកសិករបានធ្វើការងារសង្គមជាច្រើន ដូចជា សាងសង់អគារមន្ទីរពេទ្យ សាងសង់អគារសិក្សា ផ្តល់សម្ភារសិក្សា អណ្តូងទឹក បង្រៀនអតិថិជននិងសិស្សានុសិស្ស អំពីចំណេះដឹងហរិញវត្ថុជាដើម។ នេះបើតាមលោក ម៉ិច សុខមេត្រី ដោយលោកបានបន្តថា៖ «ការងារបរិស្ថាននៅថ្ងៃនេះ ជាសកម្មភាពថ្មីបន្ថែមទៀត ដែលបានបង្ហាញកាន់តែច្បាស់អំពីការយកចិត្តទុកដាក់ របស់ហត្ថាកសិករ ក្នុងការចូលរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍សុខុមាលភាពសង្គមកម្ពុជា អោយកាន់តែប្រសើរឡើង»។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក ម៉ិច សុខមេត្រី ក៏បានថ្លែងអំណរគុណដល់លោកអភិបាលរងក្រុង និងអាជ្ញាធរគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ដែលបានចូលរួម និងជួយជ្រោមជ្រែងឲ្យកម្មវិធីក្នុងថ្ងៃនេះ ប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន។ នៅក្នុងកម្មវិធីនោះដែរ លោក បូ មេងទ្រី អភិបាលរងក្រុងសៀមរាប បានកោតសរសើរចំពោះហត្ថាកសិករ ដែលតែងតែចំណាយពេលវេលា ថវិកា និងលើកទឹកចិត្ត ឲ្យបុគ្គលិកចួលរួមកិច្ចការសង្គមតាមរូបភាពផ្សេងៗកន្លងមក។ លោកបូ មេងទ្រី មានប្រសាសន៍បន្តថា៖»ជាក់ស្តែងដូចការងារសម្អាតបរិស្ថាន និងការផ្ត បង់អង្គុយសម្រាប់សារណជន នៅក្នុងក្រុងសៀមរាបនាថ្ងៃនេះ។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា សកម្មភាពនេះ គឺគំរូដ៏ល្អក្នុងការជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជននានា ឲ្យចូលរួមក្នុងកិច្ចការសង្គមឲ្យបានច្រើនផងដែរ»៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	សៀមរាប៖ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ ហត្ថាកសិករ លីមីតធីត ដែលជាគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុឈានមុខគេ និងមានបទពិសោធន៍ជាង២០ឆ្នាំ នៅប្រទេសកម្ពុជា បានរៀបចំកម្មវិធីទំនូលខុសត្រូវសង្គម ក្រោមប្រធានបទ«ខ្ញុំ ស្រលាញ់ទីក្រុងស្អាត» ដែលមានការអញ្ជើញចូលរួមពីលោក បូ មេងទ្រី អភិបាលរងក្រុងសៀមរាម មន្ត្រីសាលាក្រុងសៀមរាប គណៈគ្រប់គ្រង និងបុគ្គលិកហត្ថា កសិករប្រមាណជិត ៤០០ នាក់។ កម្មវិធីនេះ គឺផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ជាសំខាន់ ទៅលើបរិស្ថានស្អាត និងការដាក់បង់អង្គុយនៅតាមទីសារធាណៈ ដើម្បីបង្កើនសោភណ្ឌភាពឡើងមួយកម្រិតទៀត ព្រមទាំងជាប្រយោជន៍សម្រាប់សារណជនទូទៅ។
សម្រាប់ការប្រកួតស៊ីហ្គេមនៅវៀតណាម ជម្រើសជាតិកម្ពុជា ធ្វើមិនបានល្អនោះទេ តែពួកគេ ទទួលបានបទពិសោធន៍ថ្មីទៀត។ លោក ប្រាក់ វុទ្ធី គ្រូជម្រើសជាតិបាល់ទាត់នារី បាននិយាយថា កម្ពុជា មានកម្រិតទាបជាងគេ បើប្រៀបធៀបជាមួយប្រទេស២ ផ្សេងទៀតក្នុងពូល។ គ្រូជម្រើសជាតិបាល់ទាត់នារី បានប្រាប់មកកាន់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមប្រព័ន្ធTelegram ថា៖«បទពិសោធន៍ប្រកួតអន្តរជាតិរបស់យើង នៅក្មេងខ្ចី និងរងសម្ពាធនៅឡើយ»។ ដ្បិតរងបរាជ័យក្តី តែលោក ប្រាក់ វុទ្ធី នៅតែមើលឃើញពីការប្រឹងប្រែងរបស់កីឡាការិនី ក្នុងការប្រកួតស៊ីហ្គេមនេះ។«កត្តាគួរឲ្យកត់សម្គាល់ យើងលេងប្រកបដោយឆន្ទៈខ្ពស់ ស្មារតីក្រុមរឹងមាំល្អរហូតដល់៩០នាទី សំខាន់គឺការរួមគ្នាជាក្រុមបានល្អ។»។ លោក ប្រាក់ វុទ្ធី បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗដូច្នេះ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ការបង្ហាញខ្លួន ក្នុងការប្រកួតស៊ីហ្គេមនៅវៀតណាម គឺជាវត្តមានដំបូងរបស់ក្រុមជម្រើសជាតិនារីកម្ពុជា នៅលើឆាកអន្ដរជាតិ ក្រោយពីកម្ពុជា បានពង្រឹងវិស័យបាល់ទាត់នារីអស់រយៈពេល២ រដូវកាល សម្រាប់ការប្រកួតក្នុងស្រុក។ ក្នុងការប្រកួតវគ្គជម្រុះក្នុងពូល A នៃព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមលើកទី៣១ នៅប្រទេសវៀតណាមនេះ ក្រុមបាល់ទាត់នារីកម្ពុជា បានចាញ់ហ្វីលីពីន ៥-០ និងចាញ់វៀតណាម ៧-០ ខណៈក្រុមឥណ្ឌូណេស៊ីដកខ្លួនចេញពីការប្រកួត៕	ជម្រើសជាតិបាល់ទាត់នារីកម្ពុជា បានត្រឡប់មកមាតុប្រទេសវិញ នាថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា នេះ ក្រោយប្រកួតចាញ់ ត្រឹមវគ្គជម្រុះក្នុងពូល A នៃព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមលើកទី៣១ នៅប្រទេសវៀតណាម ។ ជាការបង្ហាញខ្លួនលើកទី១ ក្នុងការប្រកួតស៊ីហ្គេម តែកីឡាការិនីកម្ពុជា បានប្រឹងអស់ពីសមត្ថភាព ក្នុងការប្រកួតនេះ។
លោក គិម ប៊ុនថាន់ ពលរដ្ឋរស់នៅក្រុងសៀមរាប បានអត្ថាធិប្បាយខ្លីចំពោះសំណូមពរដែលចង់ឃើញអភិបាលខេត្តថ្មីធ្វើ នោះគឺកែលម្អប្រព័ន្ធហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ឱ្យបានស្អាត ស័ក្ដិសមជាខេត្តទេសចរណ៍របស់កម្ពុជា។ ជាងនេះទៅទៀត លោកក៏ចង់ឱ្យមានការគិតគូរពីបញ្ហាបរិស្ថាន សំរាម និងកែលម្អប្រព័ន្ធលូក្នុងក្រុងឱ្យបានល្អប្រសើរជាងមុនផងដែរ។ ឯលោក ស៊ា សុផល វិញ ក៏ចាប់អារម្មណ៍ និងរីករាយចំពោះវត្តមានអភិបាលខេត្ដថ្មីនេះដែរ។ សម្រាប់លោក សុផល លោក ទៀ សីហា ជាយុវជន និងបានធ្វើការងារជាមួយសង្គមក៏ច្រើនជាមួយសកម្មភាពសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាខេត្តសៀមរាប ដែលលោកជាប្រធាន។ ក្នុងតំណែងថ្មីនេះ តាមការលើកឡើងរបស់លោក ស៊ា សុផល ចំណុចអទិភាពដែលអភិបាលថ្មីគួរធ្វើ ដូចជាកែលម្អផ្លូវថ្នល់ រៀបចំភ្លើងបំភ្លឺផ្លូវក្នុងក្រុង ពិសេសតាមផ្លូវដែលសម្បូរទេសចរដើរ និងបន្តបំផុសចលនាសៀមរាបផ្ទះខ្ញុំឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ មិនត្រូវធ្វើតែតំបន់មាត់ស្ទឹងតែមួយទេ គឺទៅតំបន់ខាងក្នុង ឬជាយក្រុងជាដើម។ល។ ក្រៅពីនេះលោក សុផល បានមើលឃើញពីចំណុចមួយចំនួនទៀតដែលនៅសេសសល់ពីអភិបាលចាស់ ហើយអភិបាលថ្មីគួរធ្វើដែរនោះ គឺបង្ក្រាបបទល្មើសថ្នាំញៀន និងដោះស្រាយទំនាស់ដីធ្លីជូនពលរដ្ឋដែលត្រូវបានរំលោភដោយអ្នកមានអំណាចតាមរយៈការធ្វើប្លង់កម្មសិទ្ធស្ទួនជាដើម។ សម្រាប់លោកស្រី ស៊ិនកេត អារុណ ឯណោះវិញ លោកស្រីចង់ឱ្យអភិបាលខេត្តថ្មី បន្តអភិវឌ្ឍន៍ផ្លូវក្នុងក្រុងសៀមរាបឱ្យបានស្អាត និងងាយស្រួលធ្វើចរាចរណ៍។ ជាមួយគ្នានេះដែរ លោកស្រីចង់ឃើញខេត្តសៀមរាបជាខេត្តទេសចរណ៍ពិតប្រាកដ មានទេសចរកាន់តែច្រើន ដែលនឹងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចក្នុងខេត្តនេះឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង ហើយចង់ឃើញការប្រកួតប្រជែងរបស់អ្នករកស៊ីនៅលើទីផ្សារមានភាពស្មើគ្នាផងដែរ៕	សៀមរាប៖ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៣ ធ្នូ ពិធីប្រកាសតែងតាំង និងផ្ទេរតំណែងអភិបាលខេត្តសៀមរាបថ្មី ត្រូវបានរៀបចំជាផ្លូវការក្រោមវត្តមានរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង មហាផ្ទៃ សម្ដេច ស ខេង ដែលធ្វើឡើងនៅសាលប្រជុំសាលាខេត្តសៀមរាប។ លោក ទៀ សីហា ពីអភិបាលរង ឡើងជាអភិបាលខេត្ត ជំនួសលោក ឃឹម ប៊ុនសុង ដែលដល់អាយុចូលនិវត្តន៍។ ប្រជាលរដ្ឋមួយចំនួនធំបានសាទរចំពោះវត្តមានលោក ទៀ សីហា ដែលជាយុវជន ហើយថានឹងអាចកែប្រែមុខមាត់ថ្មីដល់ខេត្តទេសចរណ៍សៀមរាប។ តើអ្វីខ្លះដែលពលរដ្ឋចង់ឃើញលោកអភិបាលខេត្តថ្មីធ្វើមុនគេ?
ការតាំងពិព័រណ៍នេះ នឹងដាក់បង្ហាញវត្ថុចំនួន ៦៩វត្ថុ រួមមានច្បាប់ដើមនៃប័ណ្ណ ប្រៃសណីយ៍ រូបថត កាសែត និងកាសមេដាយ ជាពិសេស កាសមេដាយប្រាក់ដែលវិទ្យាស្ថានបោះប្រាក់បារាំង La Monnaie de Paris បានបោះពុម្ពដើម្បីអបអរព្រះរាជទស្សនកិច្ចរបស់ព្រះបាទ ស៊ីសុវត្ថិ។ លើសពីនេះ ក៏មានរូបចម្លងពង្រីកចេញពីច្បាប់ដើមនៃឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ ផងដែរ។ លោក ប្លែស គីលីយ៉ង់ សហប្រធាននៃសារមន្ទីរ ស.ស.រ បានលើកឡើងក្នុងកម្មវិធីសម្ពោធការតាំងពិព័រណ៍នៅថ្ងៃទី០៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ ដូច្នេះ៖«ព្រះរាជដំណើរនេះបាននាំឱ្យព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងវប្បធម៌ខ្មែរលេចធ្លោនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ជាពិសេសនៅបស្ចិមប្រទេស ពីព្រោះថា ព្រះបាទ ស៊ីសុវត្ថិ គឺជាព្រះមហាក្សត្រខ្មែរដំបូងគេបង្អស់ដែលបានយាងទៅដល់លោកខាងលិច»។ បើតាមលោក ប្លែស គីលីយ៉ង់ វត្ថុតាំងភាគច្រើន ជាសមុច្ច័យរបស់សារមន្ទីរ ស.ស.រ.។ វត្ថុមួយចំនួនជាអំណោយរបស់អង្គការគ្រួសារថ្មីដល់សារមន្ទីរ ហើយមួយចំនួនទៀតជាកម្ចីពីសមុច្ច័យរបស់លោកសាស្ត្រចារ្យ Olivier de Bernon។ ពិព័រណ៍បណ្ដោះអាសន្ននេះ ក៏មានបង្ហាញផងដែរនូវខ្សែភាពយន្តឯកសារខ្លីៗបួនរឿង ដែលជាផលិតកម្មរបស់សារមន្ទីរផ្ទាល់។ ផ្ទាំងព័ត៌មាននៃពិព័រណ៍ ត្រូវបានតាក់តែងជាពីរភាសា គឺភាសាខ្មែរ និងភាសាបារាំង ព្រមទាំងមានសៀវភៅណែនាំជាភាសាអង់គ្លេសបន្ថែមទៀត។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ការតាំងពិព័រណ៍នេះ បើកទទួលឱ្យចូលទស្សនាចាប់ពីថ្ងៃទី០៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ ដោយឥតគិតថ្លៃ ចាប់ពីម៉ោង ៩ព្រឹក ដល់ម៉ោង ៦ល្ងាច រៀងរាល់ថ្ងៃអង្គារ ដល់ថ្ងៃអាទិត្យ។ បើសិនជាលោកអ្នកចង់ដឹងកាន់តែច្បាស់អំពី ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃរូបិយវត្ថុខ្មែរ សូមលោកអ្នកអញ្ជើញទៅទស្សនា សារមន្ទីរ ព្រះស្រីឦសានវរ្ម័ន ឬ https://www.facebook.com/sosoromuseum ៕	ភ្នំពេញ៖ សារមន្ទីរសេដ្ឋកិច្ច និងរូបិយវត្ថុ ព្រះស្រីឦសានវរ្ម័ន(ស.ស.រ) បានសម្ពោធជាផ្លូវការនូវការតាំងពិព័រណ៍បណ្តោះអាសន្នអំពី ព្រះរាជទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសបារាំងរបស់ ព្រះបាទ ស៊ីសុវត្ថិ។ ព្រះរាជទស្សនកិច្ចនៅឆ្នាំ១៩០៦នេះ ជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងបារាំង និងកម្ពុជា។
ក្នុងលិខិតផ្ញើទៅកាន់លោក សៅ សុខា ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា (FFC) កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែវិច្ឆិកា លោក Tashima Kohzo បង្ហាញពីក្តីរីករាយដែលមានជនជាតិជប៉ុន ដូចជាលោក Satoshi Saito បំពេញការងារនៅក្នុងវិស័យបាល់ទាត់កម្ពុជា បន្ថែមពីលើអ្នកបច្ចេកទេស និងក្រុមគ្រូបង្វឹកមួយចំនួន ដូចជា លោក Karakida Tetsu, លោក Ohara Kazunori, លោក Gyotoku Koji, លោក Inoue Kazunori។ តាមពិតទៅ JFA មិនពាក់ព័ន្ធទាក់ទងនឹងវត្តមានរបស់លោក Saito ក្នុងក្រុមហ៊ុនខេមបូឌានព្រីមៀរលីគនោះឡើយ ប៉ុន្តែលោក Kohzo បានរំលឹកសាវតាថា អ្នកជំនាញជនជាតិជប៉ុនរូបនេះ ធ្លាប់ធ្វើការនៅ JFA និង AFC (សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អាស៊ី) ក្នុងផ្នែកទីផ្សារប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺមិនមែនផ្នែកបច្ចេកទេសឡើយ។ «អ្វីដែលយើងដឹងពីមិត្តរួមការងាររបស់គាត់នៅ AFC គឺគាត់មិនបានសម្រេចការងារនូវអ្វីដែលគេបានរំពឹងទុកថាគាត់អាចធ្វើបាននៅក្នុងះអំឡុងពេលធ្វើការ ហើយ AFC បានសម្រេចបញ្ចប់បើកិច្ចសន្យារបស់គាត់។ ខ្ញុំមានការភ្ញាក់ផ្អើលជាខ្លាំង ពេលដែលដឹងថាគាត់អះអាងថាគាត់ទទួលបានការគាំទ្រពីសំណាក់ JFA ប៉ុន្តែយើងមិនបានដឹងទាល់តែសោះ ថាគាត់ធ្វើការនៅលីគកំពូលកម្ពុជា ហើយគាត់ក៏មិនទទួលការគាំទ្រពី JFA ដែរ។»។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក Kohzo ក្នុងលិខិតផ្ញើទៅប្រធាន FFC។ អ្វីដែលប្រធាន JFA លើកឡើងនោះ ជាសារបង្ហាញពីការគាំទ្រចំពោះការសម្រេចចិត្តរបស់ FFC លើការបញ្ចប់កិច្ចសន្យាលោក Satoshi Saito ដែលតាមពិតទៅ កិច្ចសន្យា២ឆ្នាំរបស់គាត់ ត្រូវផុតកំណត់នៅខែធ្នូ ប៉ុន្តែការបញ្ចប់កិច្ចសន្យាមុនពេលនេះ ក៏ត្រូវបានតំណាងក្រុមប្រឹក្សា CPL អះអាងថា ផ្តល់ពេលសម្រាប់លោកទៅដោះស្រាយបញ្ហាគ្រួសារនៅក្នុងប្រទេសអេស្ប៉ាញ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការបញ្ចប់កិច្ចសន្យាអ្នកជំនាញជប៉ុន បង្កឱ្យមានរលកនៃការរិះគន់ពីបណ្តាអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមមួយចំនួនតូច ដោយអ្នកខ្លះថា អ្នកដែលគួរចាកចេញ គឺគ្រូបង្វឹក្រុមជម្រើសជាតិ លោក Felix Dalmas ដែលមិនអាចនាំក្រុមឱ្យឈានបន្តក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ជម្រុះ World Cup ហើយអ្នកខ្លះទៀត ថែមទាំងនិយាយសំដៅចំៗ ដល់លោក សៅ សុខា។ ជាការឆ្លើយតបនៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ប្រធាន FFC បានបំភ្លឺពីមូលហេតុមួយចំនួនពាក់ព័ន្ធនឹងការមិនបន្តកិច្ចសន្យាជាមួយលោក Saito។ «គាត់បានសន្យាយើងក្នុងមួយរដូវកាលគាត់រកអ្នកឧបត្ថម្ភឲ្យបានយ៉ាងតិច ៣លានដុល្លារសម្រាប់ការរៀបចំការប្រកួត CPL។ យើងត្រូវផ្តល់ប្រាក់ខែឲ្យគាត់រាប់សែនដុល្លារ មានន័យថាយើងជួលគាត់មកដោយសារយើងឃើញគាត់ជាជនជាតិជប៉ុនស្រាប់យើងជឿគាត់។ [] ដើម្បីមានលុយជួលគាត់យើងបង្កើតក្រុមហ៊ុន League ដោយបង្កើតភាគហ៊ុនម្ចាស់ភាគហ៊ុនជាច្រើនគឺជាម្ចាស់ក្លិប ដែលមានក្រុមលេងក្នុង CPL ផ្ទុយទៅវិញគាត់មិនអាចរកអ្នកឧបត្តម្ភបានតាមការសន្យា គាត់មកចាយលុយយើងដែលខ្ញុំផ្ទាល់ជាអ្នករកអ្នកឧបត្ថម្ភចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៨ មកពីក្រុមហ៊ុនទូរសព្ទមិត្តហ្វូន៥០ម៉ឺនដុល្លារ មួយឆ្នាំ។ []។»។ ការបញ្ចប់រវាង CPL ជាមួយនឹងលោក Saito កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ត្រូវបានតំណាងក្រុមប្រឹក្សាភិបាលលីគកំពូលលោក សុខា រ៉ានាថ បញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនលីគមានគម្រោងរុះរើ និងកំណែទម្រង់លីគជាថ្មី ព្រមទាំងការជ្រើសរើស CEO ថ្មី មកដឹកនាំក្នុងរយៈពេលយូតែម្តង៕	«មិនបានសម្រេចគោលដៅទៅតាមអ្វីដែលខ្លួនបានសន្យា»។ នេះជាចំណុចដែល លោក Tashima Kohzo ប្រធានសមាគមបាល់ទាត់ជប៉ុន (JFA) យល់ស្របតាមការលើកឡើងរបស់លោក សៅ សុខា សមភាគីកម្ពុជា ក្នុងលិខិតឆ្លើយឆ្លងគ្នា ពាក់ព័ន្ធនឹងការសម្រេចបញ្ចប់កិច្ចសន្យារបស់លោក Satoshi Saito ពីតំណែងនាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុនខេមបូឌានព្រីមៀរលីគ (CPL)។
ល្ខោនដ៏ចំណាស់របស់ខ្មែរមួយនេះ ស្ថិតក្នុងចំណោមបញ្ជីបេតិកភណ្ឌអរូបីដែលត្រូវការសង្គ្រោះបន្ទាន់ (Urgent Safeguarding List)ដូចបេតិកភណ្ឌផ្សេងទៀតពីអាល់ហ្សេរី អាសែបៃហ្សង់ អេហ្ស៊ីប កេនយ៉ា ប៉ាគីស្ថាន និងស៊ីរី។ ល្ខោនខោលជាប្រភេទល្ខោនយ៉ាងចំណាស់មួយក្នុងចំណោមទម្រង់សិល្បទស្សនីយភាពនៅកម្ពុជា ដែលមាននៅដើមសម័យអង្គរ។ គេជឿថា ល្ខោនដែលពាក់មុខខ្មុកសំដែងនេះ កើតឡើងនាអំឡុងសតវត្សទី៩ ដោយសំអាងលើចម្លាក់នៅជញ្ជាំងប្រាសាទអង្គរវត្ត។ យោងតាមសៀវភៅ «បញ្ជីសារពើភ័ណ្ឌបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីកម្ពុជា» (Inventory of Intangible Cutural Heritage of Cambodia) ល្ខោនខោល បានវិវឌ្ឍចេញពីល្ខោនព្រះរាជទ្រពទៅជាល្ខោនដែលសំដែងដោយមនុស្សប្រុសសុទ្ធ។ ល្ខោនខោល មានសំដែងតែរឿងរាមកេរ្តិ៍ប៉ុណ្ណោះ ហើយការសំដែងមានអមដោយពំនោលសាច់រឿង និងកំដរដោយភ្លេងពិណពាទ្យ។ កាលពីដើម ល្ខោនខោល មាន៦ក្រុម ប៉ុន្តែបែកខ្ញែកគ្នាអស់នៅសម័យសង្គ្រាម ហើយក្រុមល្ខោនខោលវត្តស្វាយអណ្តែត ជាក្រុមតែមួយគត់ដែលនៅសេសសល់។ សហគមន៍វត្តស្វាយអណ្ដែតដែលស្ថិតក្នុងភូមិតាស្គរ ឃុំសារិកាកែវ ស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្តាល បានថែរក្សាល្ខោនខោល និងបង្រៀនគ្នាពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ពីគ្រូទៅសិស្ស រួមទាំងការសម្ដែងទៅតាមជំនឿប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់របស់សហគមន៍ ពេលចូលឆ្នាំដើម្បីសិរីសួស្ដី និងសុំទឹកភ្លៀងធ្វើស្រែចម្ការនៅឆ្នាំបន្ទាប់ និងកម្មវិធីផ្សេងៗទៀត។ កម្ពុជា បានស្នើសុំចុះបញ្ជីល្ខោនខោលវត្តស្វាយអណ្តែត កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧។ ប្រតិភូកម្ពុជា ដែលបានចូលរួមក្នុងសម័យប្រជុំលើកទី១៣នៃគណៈកម្មាធិការអន្តររដ្ឋាភិបាលសម្រាប់ការថែរក្សាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបី មានលោកស្រី ភឿង សកុណា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ លោក កេត សាផាន់ អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ លោកស្រី Helen Jarvis និងលោក Teruo Jinnai ដែលជាទីប្រឹក្សារដ្ឋាភិបាល មន្ត្រីជំនាញ និងតំណាងកម្ពុជាប្រចាំយូណេស្កូ ៥រូបទៀត៕	ល្ខោនខោលវត្តស្វាយអណ្តែត (Lkhon Khol Wat Svay Andet) របស់កម្ពុជា ត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីរបស់អង្គការយូណេស្កូផ្លូវការហើយនាអំឡុងនៃសម័យប្រជុំលើកទី១៣នៃគណៈកម្មាធិការអន្តររដ្ឋាភិបាលសម្រាប់ការថែរក្សាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៅមជ្ឈមណ្ឌល Swami Vivekananda International Convention Centre (SVICC) ក្រុង Port Loiuis ប្រទេសម៉ូរីស នៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកានេះ។
តើលោក ឡុង ណារី ជាអ្នកអភិរក្សថ្ម? ជាពេទ្យថ្ម? ជាវេជ្ជបណ្ឌិតថ្ម? ជាគ្រូពេទ្យថ្ម? ការអភិរក្សថ្ម ជួសជុលថ្ម និងការព្យាបាលថ្ម គឺជាការងារដែលតម្រូវឲ្យមានការអំណត់ខ្លាំងបំផុត។ តើហេតុអ្វីបានជាលោក ឡុង ណារី ដែលជាអ្នកជំនាញព្យាបាលថ្មប្រាសាទនៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរារូបនេះ ចាប់យកអាជីពនេះ? សូមអញ្ជើញស្តាប់បទសម្ភាសរវាងលោក គី សុខលីម អ្នកសារព័ត៌មាននៃសារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកថ្មីៗ (Thmeythmey.com) និងលោក ឡុង ណារី ដូចតទៅ៖	សៀមរាប៖ ស្ថិតក្នុងវ័យ៥២ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះនៅឆ្នាំ២០២០នេះ តែលោក ឡុង ណារី បានចំណាយពេល៣៣ឆ្នាំរួចស្រេចទៅហើយដើម្បីធ្វើកិច្ចការទាក់ទងទៅនឹងការព្យាបាលប្រាសាទនានានៅក្នុងខេត្តសៀមរាប ជាពិសេស នៅក្នុងឧទ្យានអង្គរ។ លោកគ្មានសញ្ញបត្រជំនាញព្យាបាលថ្មប្រាសាទនៅសកលវិទ្យាល័យទេ។ ចំណេះដឹងជំនាញព្យាបាលថ្មប្រាសាទរបស់លោក ណារី ទទួលបានពីការអនុវត្តផ្ទាល់ជាមួយការងារនៅការដ្ឋាននៅឯប្រាសាទជាមួយអ្នកជំនាញបរទេសតែម្តង។
សាច់ក្រក សាច់ត្រជាក់ សាច់ក្រក សាច់ត្រជាក់ និងសាច់កែច្នៃ សុទ្ធតែមានសារធាតុបន្ថែម និងសារធាតុរក្សាទុក។ លើសពីនេះ វាមានអំបិល ស្ករ និងខ្លាញ់ខ្ពស់ ដែលបណ្តាលឱ្យមានការកើនឡើងជាតិស្ករក្នុងឈាម និងបំផ្លាញកូឡាជែនរបស់អ្នក។ ជាងនេះទៅទៀត ការទទួលទានអាហារដែលសម្បូរទៅដោយអំបិលក៏អាចបណ្តាលឱ្យកោសិការួញ និងនាំឱ្យខ្សោះជាតិទឹកផងដែរ។ ទឹកមិនគ្រប់គ្រាន់ធ្វើឱ្យស្បែកមានស្នាមជ្រីវជ្រួញ ហើយនៅទីបំផុតធ្វើឱ្យយើងឆាប់ចាស់ ។ សាច់ ខ សាច់ ខ មានរសជាតិឆ្ងាញ់ ប៉ុន្តែវាមានជាតិស្ករ និងអំបិលខ្ពស់។ ខណៈពេលដែលអំបិលបណ្តាលឱ្យខ្សោះជាតិទឹកនៃស្បែក ជាតិស្ករអាចបណ្តាលឱ្យឡើងក្រហម និងរលាកស្បែក និងធ្វើឱ្យបាត់បង់អេឡាស្ទីន និង កូឡាជែន ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា កូឡាជែន និងអេឡាស្ទីនគឺជាប្រូតេអ៊ីនសំខាន់ដែលដើរតួនាទីក្នុងការថែរក្សាស្បែកឱ្យទន់ រលោង និងតឹងណែន។ ការទទួលទានអាហារដែលមានជាតិស្ករខ្ពស់ជាប្រចាំក៏នឹងបង្កើនទំហំចង្កេះផងដែរ ដែលនាំឱ្យរាងកាយមនុស្សចាស់មុនអាយុ ពង្រឹងការវិវត្តនៃស្នាមជ្រួញ ចំណុចខ្មៅនៅលើស្បែក ។ សាច់អាំង ថ្វីត្បិតតែសាច់អាំងមានរសជាតិឆ្ងាញ់ក៏ដោយ វាផ្តល់ទុក្ខទោសដល់ស្បែក វាអាចបង្កការរលាក និង កាត់បន្ថយ កូឡាជែនក្នុងរាងកាយបានយ៉ាងលឿន។ សាច់ចៀន ចានសាច់ចៀនទាំងអស់ត្រូវបានផលិតដោយការចៀនក្នុងប្រេងនៅសីតុណ្ហភាពខ្ពស់។ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការចៀន សាច់នឹងផលិតសារធាតុគ្រោះថ្នាក់ជាច្រើនដូចជា lipid peroxides, trans fatty acids អាចបង្កើនរ៉ាឌីកាល់សេរី បង្កើនល្បឿននៃដំណើរការចាស់នៃស្បែក។ ប្រេងឆាសម្រាប់សាច់ចៀនក៏អាចបង្កើតផ្សែងប្រេងយ៉ាងច្រើននៅពេលកំដៅនៅសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ ផ្សែងប្រេងនេះមានផ្ទុកសារធាតុ butadiene ដែលប្រសិនបើស្រូបចូលជាប្រចាំអាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីក ហើយក្នុងពេលតែមួយធ្វើឱ្យស្បែកខ្មៅ និងស្ងួត។ ប៉ះពាល់ដល់ស្ថានភាពកូឡាជែន។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ សាច់ចៀនក៏សម្បូរទៅដោយជាតិខ្លាញ់ផងដែរ ញ៉ាំច្រើនពេកនឹងធ្វើឱ្យមានជាតិខ្លាញ់ប្រមូលផ្តុំ ធាត់ ធ្វើឱ្យរាងកាយមើលទៅចាស់ជាងអាយុពិត។ ដូច្នេះ តើអាហារអ្វីខ្លះដែលជួយស្ត្រីបង្កើនកូឡាជែនតាមធម្មជាតិ0x017d7 -ទទួលទានទឹកក្រូចឆ្មារឲ្យបានច្រើន៖ ព្រោះក្រូចឆ្មាសម្បូរទៅដោយវីតាមីន C ដែលដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផលិតកូឡាជែន អាចជំរុញដល់ការរំលាយអាហាររបស់រាងកាយ បណ្តេញជាតិពុលចេញពីរាងកាយ ធ្វើឱ្យស្រទាប់ស្រទាប់ខាងក្នុងនៃស្បែកទន់រលោង ទប់ស្កាត់ការ ការអភិវឌ្ឍនៃស្នាមជ្រួញ និងអុចខ្មៅ។ -ទឹកដោះគោយ៉ាអួ៖ ទឹកដោះគោយ៉ាអួមានផ្ទុកនូវប្រូតេអ៊ីន និងអាស៊ីតអាមីណូសំខាន់ៗជាច្រើនដូចជា lysine ដោយហេតុនេះជំរុញការផលិត កូឡាជែនធម្មជាតិ។ -ទទួលទានផ្លែល្ហុងឲ្យបានច្រើន៖ វីតាមីន C វីតាមីន E អាស៊ីតអាមីណូ ជាតិដែក និងផូស្វ័រដែលមាននៅក្នុងផ្លែល្ហុងជួយពន្លឿនការសំយោគកូឡាជែន។ -ផ្លែទទឹម៖ អរគុណចំពោះសមាសធាតុមួយហៅថា punicalagins ផ្លែទទឹមអាចជួយរក្សាកូឡាជែននៅក្នុងស្បែក។ -គ្រាប់ធញ្ញជាតិ៖ រួមមាន សណ្តែកខ្មៅ សណ្តែកខៀវ សណ្តែកក្រហម សណ្តែកសៀង សណ្តែកស ជាអាហារសម្បូរប្រូតេអ៊ីន ច្រើនតែមានអាស៊ីតអាមីណូចាំបាច់សម្រាប់សំយោគកូឡាជែន។ -ក្រូច៖ ផ្លែក្រូច មានរសជាតិជូរដូចក្រូចពោធិសាត់ ក្រូចថ្លុង ក្រូចឆ្មា ក្រូចឃ្វិច ជាផ្លែឈើដែលមានបរិមាណវីតាមីន C ច្រើនបំផុត។ ទន្ទឹមនឹងនេះ វីតាមីន C ដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផលិតកូឡាជែន។ -សាច់មាន់ ត្រីសាលម៉ុន៖ សាច់មាន់ ត្រីសាលម៉ុន គឺជាសាច់ដែលមានសារធាតុ កូឡាជែនច្រើនជាងគេ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	មានអាហារមួយចំនួន បើទទួលទានក្នុងបរិមាណច្រើននឹងបង្កគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងដល់រាងកាយ។ ជាពិសេសសាច់ ៤ ប្រភេទខាងក្រោមនេះ ស្ត្រីក្រោយអាយុ៣០ឆ្នាំគួរនៅឆ្ងាយ។
សកម្មភាពរបស់មនុស្សបង្កឱ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធដំណើរការរបស់ភពផែនដីយ៉ាងខ្លាំង មិនត្រឹមតែតាមរយៈការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិច និងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបម្រែបម្រួលការប្រើប្រាស់ដី ការបាត់បង់ជីវចម្រុះ ការបំពុលគីមី និងលំហូរជីវគីមី។ ការបាត់បង់ជីវចម្រុះមួយផ្នែកធំបង្កដោយការប្រើប្រាស់ធនធានសកល តាមរយៈដំណើរការនៃការទាញយកវត្ថុធាតុដើម ការផលិត ការប្រើប្រាស់ និងកាកសំណល់។ យោងតាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវដែលបានផ្សាយក្នុងទិនានុប្បវត្តិ Lancet Planetary Health ក្នុងខែមេសានេះ ប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ប្រើប្រាស់ធនធានសកលលើស ៧៤ភាគរយ នៃការប្រើប្រាស់ធនធានសកលទូទាំងពិភពលោក។ ក្នុងនោះដែរ អាម៉េរិកនាំមុខគេដោយប្រប្រាស់ធនធានសកលលើស២៧ភាគរយ ហើយសហភាពអឺរ៉ុប (EU) លើស២៥ ភាគរយ។ ចំណែកចិនដែលប្រទេសដែលមានចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់ និងជាប្រទេសបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ដ៏ធំផុតរួមចំណែកដល់ការប្រើប្រាស់ធនធានសកលលើស១៥ភាគរយ។ បន្ថែមពីនេះ រដ្ឋនៅក្នុងតំបន់ដូចជាការ៉ាអ៊ីប និងមជ្ឈិមបូព៌ា ក៏ដូចជាប្រទេសដែលមានចំណូលទាបក្នុងតំបន់អាម៉េរិកឡាទីន និងអាហ្រ្វិក ប្រើប្រាស់ធនធានសកលលើសតែ ៨ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ «លទ្ធផលទាំងនេះបង្ហាញថា ប្រទេសអ្នកមានជំពាក់បំណុលផ្នែកអេកូឡូស៊ីដល់ពិភពលោកទាំងមូល ហើយគួរតែនាំមុខស្តារការខូតខាតដែលពួកគេ (ប្រទេសអ្នកមាន) បានបង្ក»។ លោក Jason Hickel សាស្រ្តាចារ្យនៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្រ្តបរិស្ថាននៅទីក្រុង Barcelona ប្រាប់កាសែតអាម៉េរិក The Hill បែបនេះតាមរយៈអ៊ីមែល។ បើតាមលោក Hickel ជំហានដំបូងគឺថា ប្រទេសអ្នកមានត្រូវបន្ថយការប្រើប្រាស់ធនធានសកលមកក្នុងកម្រិតប្រកបដោយចីរភាពវិញ ដោយទាមទារឱ្យកាត់បន្ថយជាមធ្យម ៧០ភាគរយពីកម្រិតប្រើប្រាស់បច្ចុប្បន្ន។ លើសពីនេះ សាស្រ្តាចារ្យផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្តបរិស្ថាននេះ អះអាងថា ប្រទេសទាំងអស់លើពិភពលោកត្រូវការគោលនយោបាយ និងច្បាប់លើការប្រើប្រាស់ធនធានសកល ស្រដៀងទៅនឹងសកម្មភាពលើបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុដែរ ដើម្បីបញ្ឈប់ការបាត់បង់ជីវចម្រុះ និងបង្កើតេជីវមណ្ឌល (biosphere) របស់ភពផែនដីឡើងវិញ៕	ប្រទេសដែលមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់រួមចំណែកដល់ការខូចខាតប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ៧៤ភាគរយ ខណៈប្រទេសដែលមានចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់ប៉ះពាល់២៥ ភាគរយ ហើយប្រទេសដែលមានចំណូលមធ្យមកម្រិតទាប និងប្រទេសមានចំណូលទាបបង្កឱ្យប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីខូតខាតមិនដល់ ២ ភាគរយផងនៅទូទាំងពិភពលោក។ នេះបើយោងតាមការសិក្សាដែលផ្សាយក្នុងទិនានុប្បវត្តិ Lancet Planetary Health។
លោក អេង ហ៊ី ចេញសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានបញ្ជាក់ថាកម្លាំងកងរាជអាវុធហត្ថកំពងធំ មានលោក មាស យ៉តមេបញ្ជាការកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តកំពង់ធំ និងលោក ណុប ពុត្ថាមុខងារជំនួយការមន្ទីរស្រាវជ្រាវ និងបង្ក្រាបបទល្មើសកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តកំពង់ធំ បានចុះល្បាតតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៦ត្រង់ចំណុចភូមិបន្ទាយយមរាជ ឃុំប្រាសាទ ស្រុកសន្ទុក ខេត្តកំពង់ធំ។ ពួកគេប្រទះឃើញគោយន្តកន្ត្រៃដឹកឈើ៤គ្រឿងកាលពីយប់ថ្ងៃទី២៩មេសា ហើយកងកម្លាំងក៏បើកតាម។ប៉ុន្តែក្រុមដឹកឈើ បានបើគេច។ អំឡុងពេលតាមបង្ក្រាបក្រុមដឹកឈើនោះ កងកម្លាំងខាងលើបានគោយន្តមួយគ្រឿងដល់ផ្ទះហើយគោយន្តផ្សេងទៀតបានចែកផ្លូវគ្នារត់។ ប៉ុន្តែពេលឈប់មុខផ្ទះអ្នកដឹកឈើនោះ គោយន្តក៏បានប៉ះថយក្រោយប៉ះឡានកងកម្លាំងដែលដេញតាម។ យ៉ាងណា លោក អេង ហ៊ី បញ្ជា្កក់ថា ពួកគេបានព្រមព្រៀងគ្នាដោយម្ចាស់ដឹកឈើបង់៤លានរៀល។ ប្រាក់នេះ ជាសំណងការខូចខាតរថយន្ត។ ប៉ុន្តែអ្នកដឹកឈើមានការយល់ច្រឡំថា ជាការព្រមព្រៀងគ្នាបញ្ចប់រឿងគ្រប់យ៉ាងរួមទាំងករណីដឹកឈើផងដែរ។ ហេតុនេះ នៅពេលរដ្ឋបាលព្រៃឈើចុះរឹបអូស គោយន្តនិងឈើទើបពួកគេ ដឹងពីដំណើរដើមទងច្បាស់។ លោក អេង ហ៊ី បានសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះ៖ «ចំពោះប្រទេសត្រូវតែការពារ ចំពោះប្រជាត្រូវតែបម្រើ ច្បាប់ត្រូវតែគោរពបទល្មើសត្រូវតែបង្ក្រាប»។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ អ្នកដឹកឈើនោះ បានទទួលស្គាល់កំហុសដែលយល់ច្រឡំលើការសម្របសម្រួលខាងលើ ព្រោះបានបង្ហោះសារលើបណ្ដាញសង្គមធ្វើឱ្យមានការយល់ច្រឡំ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក អេង ហ៊ីអ្នកនាំពាក្យកងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស បកស្រាយថា ការរឹបអូសយយគោយន្ត និងឈើ ពីផ្ទះពលរដ្ឋម្នាក់នៅខេត្តកំពង់ធំគឺអនុវត្តតាមច្បាប់។ ចំណែក លុយអ្នកដឹកឈើ ឱ្យជំនួយការមន្ទីរស្រាវជ្រាវ និងបង្ក្រាបបទល្មើសកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តកំពង់ធំ ជាថ្លៃខូចខាតឡាន ដែលអ្នកដឹកឈើនោះបើកប៉ះឡានមន្ត្រីបង្ក្រាបបទល្មើស។
សូមទស្សនាទិដ្ឋភាពដើមបេង មុខប្រាសាទអង្គរវត្តបញ្ចេញផ្កាដ៏ស្រស់ស្អាត ដែលអ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ផ្តិតរូបភាពនៅព្រឹកថ្ងៃទី២៥ មីនា ដូចតទៅ៖	សៀមរាប៖ ដើមឈើដ៏ចំណាស់មួយដើម ស្ថិតនៅច្រកចូលខាងលិចក្បែរស្ពានបណ្ដែតទឹកប្រាសាទអង្គរវត្ត បានចេញផ្កាយ៉ាងស្រស់ស្អាត។ គេបានបានឃើញផ្កាដើមឈើព្រៃ និងប្រភេទឈើប្រណិតនេះណាស់ ព្រោះថាភាគច្រើនមានដុះនៅព្រៃធំៗ និងឆ្ងាយពីមនុស្សម្នា។ នៅពេលដែលដើមបេងដែលមានអាយុរយឆ្នាំ ចាប់ផ្តើមចេញផ្កាដ៏ស្រស់ស្អាត តែបែរជាគ្មានអ្នកទស្សនាទៅវិញ ខណៈដែលមនុស្សម្នាសំងំក្នុងផ្ទះ ដោយបារម្ភឆ្លងពីជំងឺឆ្លងកូវីដ-១៩៕
កីឡាករមួយរូប បន្ទាប់មកជីវិតមនុស្ស៤នាក់ក្នុងនោះមាននិស្សិតផងដែរ រួមទាំងមនុស្សជាច្រើនទៀត បានក្លាយជាជនរងគ្រោះដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍។ សម្រាប់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល វាជារឿងដ៏គួរឱ្យសង្វែក ដោយសម្តេចណែនាំទៅលោក ស ថេត អគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ ឱ្យពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យជាតិអាល់កុល រួមទាំងការអនុវត្តនីតិវិធីច្បាប់ឱ្យងាយស្រួល ជៀសវាងការបង្កើតបញ្ហាផ្សេងៗ។ ទាក់ទងនឹងការផ្សព្វផ្សាយគ្រឿងស្រវឹង សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានបញ្ជាទៅលោក នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មានរួចហើយ ឱ្យទប់ស្កាត់ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្មានព្រំដែន ពោលគឺបន្ទាប់ពីសម្តេចបានឃើញការផ្សាយពីករណីនាំគ្នាគាស់ផឹកនៅលើវេទិកាមួយតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍។ «គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ស្លាប់ច្រើនជាងគ្រាប់បែក គ្រាប់មីនទាំងអស់»។ នេះជាការកត់សម្គាល់របស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ដោយទាមទារឱ្យអាជ្ញាធរ មហាជន ជាពិសេសសារព័ត៌មានរួមគ្នាទប់ស្កាត់។ សម្តេចព្រមានថា៖ «ឡើងលើវេទិកា គាស់ផឹក អត់ទេ ឈប់ភ្លាម»។ សម្តេចក៏សម្តែងការហួសចិត្តផងដែរចំពោះការតម្រូវឱ្យគាស់ផឹកនៅលើសង្វៀនប្រដាល់ ក៏ដូចជាសកម្មភាពគាស់ផឹករបស់ពិធីករ ពិធីការិនី ក្នុងកម្មវិធីផ្សាយផ្ទាល់តាមទូរទស្សន៍។ សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្រើនរំលឹកដល់សារព័ត៌មាន ឱ្យត្រួតពិនិត្យច្បាស់លាស់លើខ្លឹមសារ រូបភាព ដែលត្រូវផ្សាយ ក្នុងគោលដៅចូលរួមប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវលើការទប់ស្កាត់គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ និងបញ្ហានានានៅក្នុងសង្គម៕	«គ្រឿងស្រវឹង» ជាដើមហេតុដ៏ចម្បងមួយនៃគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍។ នាពិធីបិទមហាសន្និបាតក្រសួងព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមករា នេះ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានក្រើនរំលឹកដល់អគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ និងមហាជន ពង្រឹងការគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍ និងចូលរួមទប់ស្កាត់ករណីបើកបរដែលមានជាតិអាល់កុលជាប់ខ្លួន។
រដ្ឋសភា សម្រេចអនុម័តសេចក្ដីព្រាងនៃវិសោធនកម្មច្បាប់បោះឆ្នោត ដោយសំឡេង១១១ ខណៈសមាជិកសមាជិការដ្ឋសភាក្នុងអង្គប្រជុំមាន១១១រូប នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣នេះ។ វិសោធនកម្មច្បាប់បោះឆ្នោត គឺមានការចែងថ្មី ពាក់ព័ន្ធនឹងអ្នកដែលមិនទៅបោះឆ្នោត។ បានន័យថា អ្នកមិនទៅបោះឆ្នោត និងមិនអាចមានសិទ្ធិឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោតបានទេ នៅពេលចង់ធ្វើនយោបាយ។ ដ្បិតអវត្តមានក្នុងកិច្ចប្រជុំធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ថ្ងៃនេះ តែលោក ហ៊ុន ម៉ានី យល់ស្របនឹងខ្លឹមសារនៃសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ទាំងស្រុង ដើម្បីចូលរួមលើកស្ទួយគុណតម្លៃ នៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្ស នៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលជាច្បាប់កំពូលរបស់ជាតិ។ ប្រធានគណៈកម្មការទី៧នៃរដ្ឋសភារូបនេះ យល់ថា៖«វិសោធនកម្មច្បាប់នេះ គឺជាការបញ្ជាក់ឡើងវិញការទទួលខុសត្រូវ និងគុណសម្បត្តិរបស់បេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត សម្រាប់បង្ហាញពីការជឿជាក់លើប្រព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យ និងនីតិរដ្ឋ ដោយមិនបានដកហូត ឬរឹតបន្តឹងសិទ្ធិជាមូលដ្ឋានណាមួយឡើយ»។ មួយវិញទៀត ក៏ជាការបង្កើនទំនុកចិត្តខ្ពស់របស់ពលរដ្ឋជាម្ចាស់ឆ្នោត ចំពោះបេក្ខភាពឈរឈ្មោះជាតំណាងរបស់ខ្លួន ហើយរួមចំណែកក្នុងការធានាភាពរលូន និងការជឿទុកចិត្តបាន នៃដំណើរការបោះឆ្នោត និងការឆ្លុះបញ្ចាំងឲ្យឃើញពីភាពចាស់ទុំរបស់កម្ពុជា ជានីតិរដ្ឋ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ម៉ានី ដដែល។ សូមបញ្ជាក់សេចក្ដីព្រាង នៃវិសោធនកម្មច្បាប់បោះឆ្នោត គឺមាន៨មាត្រា។ ចំពោះសេចក្ដីព្រាងខាងលើនេះ ចែងអំពីការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រ ,ច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ,ច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកព្រឹទ្ធសភា និងច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សារាជធានី ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត ក្រុមប្រឹក្សាក្រុង ក្រុមប្រឹក្សាស្រុក ក្រុមប្រឹក្សាខណ្ឌ។ គោលបំណងនៃការធ្វើវិសោធនកម្ម គឺដើម្បីលើកស្ទួយគុណតម្លៃនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស និងលើកកម្ពស់ការទទួលខុសត្រូវរបស់អ្នកដឹកនាំនយោបាយ ដែលត្រូវជ្រើសរើសតាមរយៈការបោះឆ្នោតទាំងនៅថ្នាក់ជាតិ ទាំងនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋសភា សម្រេចអនុម័តសេចក្ដីព្រាងនៃវិសោធនកម្មច្បាប់បោះឆ្នោត ពាក់ព័ន្ធនឹងអ្នកមិនទៅបោះឆ្នោត នឹងមិនអាចមានសិទ្ធិឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោតបានទេ នៅពេលចង់ធ្វើនយោបាយ។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី យល់ថា ការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់នេះ បញ្ជាក់ពីការទទួលខុសត្រូវ និងគុណសម្បត្តិរបស់បេក្ខភាពឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត សម្រាប់បង្ហាញពីការជឿជាក់លើប្រព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យ និងនីតិរដ្ឋ។
យោងតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ បុរសភេទទីបីរូបនេះ ត្រូវបានចោទពីបទផុសរូបភាព និងសម្ភារអាសអាភាស តាមមាត្រា៣៨ និងមាត្រា៣៩ នៃច្បាប់ស្ដីពីការបង្ក្រាបអំពើជួញដូរមនុស្ស និងអំពើធ្វើអាជីវកម្មផ្លូវភេទ ដែលអាចជាប់ពន្ធនាគារពី១ខែ ដល់ ១ឆ្នាំ។ ស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ សរសេរដូច្នេះថា៖«ទង្វើរបស់បុរសកែភេទរូបនេះ បានធ្វើឲ្យ ប៉ះពាល់ដល់ប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ជាពិសេសប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់កិត្តិយស និងតម្លៃរបស់ស្ត្រីខ្មែរ»។ ថ្មីៗនេះ សមត្ថកិច្ច ទើបនឹងចាប់ស្ត្រីម្នាក់ឈ្មោះ ថៃ ស្រីនាង ដោយសារតែនាងស្លៀកពាក់សិចស៊ីជ្រុល ហើយផ្សាយផ្ទាល់តាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ដើម្បីលក់ផលិតផល។ នាងត្រូវបាន បញ្ជូនទៅឃុំបណ្តោះអាសន្ន កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ក្រោមបទចោទបង្ហោះរូបភាពធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់តម្លៃសង្គម តាមមាត្រា៣៨ និង មាត្រា៣៩ ដូចគ្នា នៃច្បាប់ស្ដីពីការបង្ក្រាបអំពើជួញដូរមនុស្ស និងអំពើធ្វើអាជីវកម្មផ្លូវភេទ។ មាត្រា៣៨នៃច្បាប់នេះ ចែងថា រូបភាព និង សម្ភារអាសអាភាស ជាសម្ភារដែលអាចមើលឃើញនឹងភ្នែកដូចជា រូបថត ខ្សែវីដេអូ រួមទាំងសម្ភារអេទ្បិចត្រូនិច ដែលពិពណ៌នាអំពើកេរភេទ ឬ ភាពអាសអាភាស ប្រហាក់ប្រហែលផ្សេងទៀតដែលធ្វើឲ្យរំភើប ឬ រំជួលដល់ចំណង់ផ្លូវភេទ។ ចំណែកមាត្រា៣៩ សរសេរថា ជនណាចែកចាយ លក់ ជួល ដាក់តាំង បញ្ចាំង ឬ បង្ហាញនៅទីសាធារណៈនូវរូបភាពនិងសម្ភារអាសអាភាស ត្រូវផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី៧ថ្ងៃ ដល់ ១ខែនិង ពិន័យជាប្រាក់ពី១សែនរៀល ដល់ ២សែនរៀល។ មាត្រា៣៩ បន្តថា ជនណាកាន់កាប់ ដឹកជញ្ជូន នាំចូល ឬ នាំចេញនូវរូបភាព និងសម្ភារអាសអាភាសក្នុងគោលដៅយកទៅប្រើប្រាស់នៅក្នុងការ ប្រព្រឹត្តបទល្មើសខាងលើ ត្រូវផ្ដន្ទាទោសដូចគ្នានឹងកថាខណ្ឌទី១ ខាងលើ។ មាត្រា៣៩ដដែល បន្ថែមថា ជនណាផលិតរូបភាព និងសម្ភារអាសអាភាសក្នុងគោលដៅយកទៅប្រើប្រាស់នៅក្នុងការប្រព្រឹត្តបទល្មើសណាមួយ ដូចមានចែងនៅក្នុងកថាខណ្ឌទី១ និងទី ២ នៃមាត្រានេះ ត្រូវផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី១ខែ ដល់ ១ឆ្នាំ និង ពិន័យជាប្រាក់ពី ២សែនរៀល ដល់ ២លានរៀល។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំបូកសរុបការងាររបស់ក្រុមប្រឹក្សាជាតិកម្ពុជាដើម្បីស្ត្រី កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាទៅក្រសួងប្រៃសនីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ឲ្យបិទគណនី និង ទំព័រហ្វេសប៊ុក ឬបណ្តាញសង្គមផ្សេងទៀត ដែលផ្សាយលក់ផលិតផល ដោយការបញ្ចេញកេរ្តិ៍ខ្មាស៕	បុរសកែភេទជាស្រីម្នាក់ឈ្មោះ ម៉ន អ៊ី វ៉ា អាយុ២៦ឆ្នាំ ត្រូវបានកម្លាំងនគរបាលខណ្ឌទួលគោក ចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ និងបានបញ្ជូនទៅតុលាការ នៅវេលាម៉ោងជាង២រសៀលថ្ងៃទី២២ ខែកុម្ភៈនេះ ដោយសារតែផ្សាយផ្ទាល់ (Live) ប្រកាសលក់ខ្លួន តាមបណ្តាញសង្គម Bigo Live។
សណ្ឋាគារ ម៉េម័រ ផាឡេស កំពុងអនវុត្តន៍គោលការណ៍មិនប្រើប្រាស់ប្លាស្ទីកដំបូងគេនៅក្នុងក្រុងសៀមរាប។ អ្នកគ្រប់គ្រងសណ្ឋាគារនេះ បានឱ្យដឹងថា ម៉េម័របានបង្កើតគល់ស្លឹកគ្រៃ ជំនួសទុយោប្លាស្ទីក ចាប់ពីសណ្ឋាគារនេះបើកដំណើរការកាលពីដើមឆ្នាំ ២០១៨មក។ លោក ងួន ឆៃ បានបន្ថែមថា សណ្ឋាគារលោកមិនមានប្រើប្រាស់ដបទឹក ហើយក៏គ្មានការទិញទឹកពីក្រៅមកដែរ។ ជំនួសមកវិញ សណ្ឋាគារម៉េម័រ បានទិញម៉ាស៊ីនបន្សុទ្ធទឹកដ៏ធំមួយ ដើម្បីប្រើប្រាស់ក្នុងសណ្ឋាគារផ្ទាល់ខ្លួន ក្នុងបំណងមិនចង់ឱ្យមានសំបកដបប្លាស្ទីកចរាចរក្នុងសណ្ឋាគារ។លោក ងួន ឆៃ បានឱ្យដឹងទៀតថា គោលការណ៍នេះ ត្រូវបានភ្ញៀវភ្ញាក់ផ្អើល កោតសសើរ និងអ្នកខ្លះចង់រៀនតាមផងដែរ។ ក្រៅពីការបំពង់បឺតស្លឹកគ្រៃ សណ្ឋាគារនេះក៏មានធុងបរិច្ចាគមួយ ដែលសម្រាប់ដាក់សម្ភារចាស់ៗ លែងប្រើ ដែលបានពីសាធារណជន ឬភ្ញៀវដែលមកស្នាក់នៅផងដែរ។ សម្ភារទាំងនោះ នឹងត្រូវបាននាំទៅចែកជូនអ្នកភូមិក្រីក្រដាច់ស្រយាលនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក ងួន ឆៃ៕	សៀមរាប៖ ដោយមើលឃើញពីការបំពុលបរិស្ថានតាមរយៈការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទីកដ៏ច្រើនសន្ធឹកនាពេលបច្ចុប្បន្ន ថ្នាក់ដឹកនាំនៃសណ្ឋាគារមួយក្នុងក្រុងសៀមរាប បានរកឃើញពីវិធីសាស្ដ្រថ្មីមួយ ជំនួសការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទីកក្នុងសណ្ឋាគារខ្លួន។ សណ្ឋាគារនេះបានច្នៃស្រទាប់គល់ស្លឹកគ្រៃ ជាបំពង់បឺត ជំនួសឱ្យការប្រើប្រាស់បំពង់បឺតជ័រ។
១ថ្ងៃក្រោយប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោក ចូ បៃឌិន បានប្រកាសពីផែនការទម្លាក់ជំនួយស្បៀងអាហារនៅតំបន់កាហ្សា យោធាអាម៉េរិក បានបើកប្រតិបត្តិការទម្លាក់ជំនួយស្បៀងអាហារតាមផ្លូវអាកាស នៅថ្ងៃទី២ ខែមីនា។ ជំនួយបែបនេះ នឹងជួយប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីន បានកាន់តែច្រើន ព្រោះប្រជាជន កំពុងត្រូវការជំនួយខ្លាំង ដើម្បីរស់រានមានជីវិត ស្របពេលអុីស្រាអែល នៅតែបន្តបើប្រតិបត្តិការយោធាក្នុងតំបន់កាហ្សា។ «យើងបានដឹកនាំការផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌តាមផ្លូវអាកាសទៅក្នុងតំបន់កាហ្សា»។ មន្រ្តីយោធាអាម៉េរិកម្នាក់បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅថ្ងៃទី២ ខែមីនា ដោយបន្តថា ប្រតិបត្តិការនោះ មានការចូលរួមពីយន្តហោះដឹកជញ្ជូនC-130 ផងដែរ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ តាមការបញ្ជាក់របស់បញ្ជាការដ្ឋាន US Central Command យោធាអាម៉េរិក និងហ្សកដានី ជាក្រុមទទួលបន្ទុកទម្លាក់ជំនួយស្បៀងអាហារតាមផ្លូវអាកាស។ បញ្ជាការដ្ឋានដដែល បានបន្តថា ខ្លួននឹងនៅតែបន្តបេសកកម្មផ្តល់ជំនួយផ្នែកស្បៀងអាហារនៅក្នុងតំបន់កាហ្សា ហើយនៅពេលខាងមុខ អាម៉េរិក គ្រោងដឹកជញ្ជូនស្បៀងតាមផ្លូវសមុទ្រវិញម្តង។ ការទម្លាក់ជំនួយស្បៀងអាហារប្រមាណ ៣៨០០០មុខនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងជាលើកដំបូង បើគិតចាប់តាំងពីជម្លោះរវាងអុីស្រាអែល និងហាម៉ាស ផ្ទុះឡើងនៅក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣។ ជំនួយដ៏សំខាន់នេះ ធ្វើឡើងក្រោយ ក្រសួងសុខាភិបាលគ្រប់គ្រងដោយក្រុមហាម៉ាស ក្នុងតំបន់កាហ្សា បានបញ្ជាក់ថា កុមារចំនួន ១៣នាក់ បានបាត់បង់ជីវិត ដោយសារខ្វះស្បៀងអាហារ និងកង្វះទឹកក្នុងខ្លួន៕	អាម៉េរិក នៅថ្ងៃទី២ ខែមីនា បានចាប់ផ្តើមទម្លាក់ជំនួយផ្នែកស្បៀងអាហារតាមផ្លូវអាកាសលើកដំបូង នៅក្នុងតំបន់កាហ្សា ស្របពេលក្រសួងសុខាភិបាលនៅក្នុងតំបន់មួយនេះ បានបញ្ជាក់ថា កុមារជាច្រើននាក់ បានបាត់បង់ជីវិត ដោយសារខ្វះអាហារបរិភោគ និងកង្វះទឹកក្នុងខ្លួន។
រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បានសម្រេចផ្ដល់ថវិកាជាង ១លានដុល្លារ ដល់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលជប៉ុននៅកម្ពុជាចំនួនពីរ ក្រោមគម្រោងជំនួនឥតសំណង។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានស្ថានទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈនេះ ដែលបានឲ្យដឹងថា ការផ្ដល់ជំនួយឥតសំណងនេះ ត្រូវផ្ដល់ឲ្យទី១ អង្គការសកម្មភាពកម្ចាត់មីនជប៉ុន (JMAS) លើគម្រោងផ្ទេរបច្ចេកទេសមេកានិកគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងការបោសសម្អាតមីន ក្នុងខេត្តកំពង់ធំ(ឆ្នាំទី១) ដែលបានទទួលថវិកាចំនួនជាង ៦៧ម៉ឺនដុល្លារ។ តាមរយៈគម្រោងនេះ អង្គការសកម្មភាពកម្ចាត់មីនជប៉ុន (JMAS) នឹងធ្វើការអភិវឌ្ឍន៍លើបច្ចេកទេសមេកានិក ក្នុងការបោសសម្អាតមីន ដោយប្រើម៉ាស៊ីនដោះមីន និងម៉ាស៊ីនដោះគ្រាប់បែកចង្កោមនៅក្នុងតំបន់ដែលសម្បូរទៅដោយគ្រាប់មីន និងគ្រាប់បែកចង្កោមនៅលាយឡំគ្នា។ នេះបើតាមការបន្ថែមរបស់សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាន ដែលបន្តថា អង្គការនេះ នឹងផ្ទេរវិធីសាស្ត្រសម្អាតមីនដែលមានប្រសិទ្ធិភាព និងមានសុវត្ថិភាពទៅមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា (CMAC) ក្នុងគោលបំណងពង្រឹងសមត្ថភាព និងពន្លឿនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ CMAC ដើម្បីធ្វើឲ្យកម្ពុជាមានសុវត្ថិភាព។ ការផ្ដល់ជំនួយគម្រោងទី២ គឺម្រាប់អង្គការទស្សនៈពិភពលោកជប៉ុន (World Vision Japan) លើគម្រោងលើកកម្ពស់សុខភាពមាតានិងទារក ក្នុងខេត្តតាកែវ (ឆ្នាំទី២) ដែលបានទទួលថវិកាចំនួនជាង ៤៥ម៉ឺនដុល្លារ។ គម្រោង នឹងផ្ដល់នូវការបណ្ដុះបណ្ដាលដល់បុគ្គលិក និងអ្នកស្ម័គ្រចិត្តសុខាភិបាល ព្រមទាំងផ្ដល់ការអប់រំផ្នែកសុខភាពដល់មាតា នៅក្នុងស្រុកប្រតិបត្តិគិរីវង់ និងស្រុកកោះអណ្ដែត។ គម្រោងនេះដែរ មានគោលបំណងដើម្បីលើកកម្ពស់គុណភាព និងការទទួលបាននូវសេវាសុខភាពឲ្យកាន់តែប្រសើរ ទទឹមគ្នានេះ ដើម្បីកាត់បន្ថយអត្រាកុមារដែលខ្វះអាហារូបត្ថម្ភ និងជំងឺនានាដែលឆ្លងតាមរយៈទឹកមិនស្អាតជាដើម។ លោក ហូរីណូអ៊ុជិ ហ៊ីដេហ៊ីសា ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា លោក ហូរីណូអ៊ុជិ ហ៊ីដេហ៊ីសា ឯកអគ្គរដ្ឋទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជាបានថ្លែងថា គម្រោងទាំងពីរនេះ នឹងជួយឲ្យប្រជាជនកម្ពុជា រួចផុតពីការភ័យខ្លាចដោយសារគ្រាប់មីន កាកសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាម ព្រមទាំងរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍បន្ថែមទៀត។ លោក ហូរីណូអ៊ុជិ ហ៊ីដេហ៊ីសា បានបន្ថែមថា ស្ថានភាពសុខភាពមាតា និងទារកនឹងត្រូវបានកែលម្អ ជាមួយនឹងការផ្សព្វផ្សាយបញ្ជ្រាបការយល់ដឹងអំពីសុខភាព រួមទាំងការផ្ដល់ប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គត់ទឹកស្អាតប្រកបដោយសុវត្ថិភាព នៅតាមមណ្ឌលសុខភាពនានា។ លោក ស៊ីបាតា មិគីអុ ប្រធានតំណាង JMAS ក្នុងពិធីនោះដែរ លោក ស៊ីបាតា មិគីអុ ប្រធានតំណាង JMAS បានឲ្យដឹងថា គម្រោងថ្មីនេះ នឹងដាក់ឲ្យប្រតិបត្តិការនូវគ្រឿងចក្របោសសម្អាតគ្រាប់បែកចង្កោមនៅកម្ពុជា។ តំបន់គោលដៅនៃទីតាំងគម្រោងនឹងធ្វើការបោសសម្អាត នៅស្រុកកំពង់ស្វាយ និងស្រុកកន្ទួត ខេត្តកំពង់ធំ ដែលជាតំបន់មានគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្ស និងគ្រាប់បែកចង្កោមនៅលាយឡំគ្នា។ នេះបើតាមការបន្ថែមរបស់ប្រធានតំណាង JMAS ដែលបានបញ្ជាក់ថា «តំបន់ទាំងនេះមានស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រលំបាកក្នុងការបោសសម្អាតមីន ដូចនេះត្រូវប្រើគ្រឿងចក្រ»។ លោក បន្ថែមថា មានប្រជាជនរងគ្រោះពីតំបន់នោះប្រហែល១០០នាក់ក្នុង១ឆាំ្នៗ។ លោក តាគូយ៉ា ម៉ាត់ស៊ូកា តំណាង World Vision Japan ក្នុពិធីដដែលនេះ លោក ម៉ាត់ស៊ូអុកា តាគូយ៉ា ប្រធានគម្រោងអង្គការ World Vision Japan បានលើកឡើងថា គម្រោងឆ្នាំទី២ នឹងធ្វើការយ៉ាងជិតស្និតជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ពិសេសជាមួយក្រសួងសុខាភិបាល ដើម្បីធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវសេវាកម្មសុខភាពសម្រាប់មាតា និងទារក។ គួរបញ្ជាក់ថា ជំនួយឥតសំណងសម្រាប់គម្រោងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បានចាប់ផ្ដើមពីឆ្នាំ២០០២ សម្រាប់គាំទ្រដល់សកម្មភាពនៃអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលប៉ុន ក្នុងការប្រឹងប្រែងជួយដល់ការអភិវឌ្ឍ និងស្ថាបនាប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានថវិកាសរុបជាង ៣១លានដុល្លារ។ ជំនួយទាំងនេះ សម្រាប់ទ្រទ្រង់គម្រោងចំនួន ១០៥ ដោយផ្ដោតសំខាន់លើវិស័យអប់រំ សុខាភិបាល កសិកម្ម និងសកម្មភាពបោសសម្អាតមីន។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ស្ថានទូតជប៉ុន៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បានផ្ដល់ថវិកាឥតសំណងសរុបចំនួន ១,១៣ លានដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់គម្រោងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនចំនួន ២នៅកម្ពុជាគឺ គម្រោងទី១ ការផ្ទេរបច្ចេកទេសមេកានិក ក្នុងការបោសសម្អាតមីន ក្នុងខេត្តកំពង់ធំ និងគម្រោងទី២ ការកែលម្អសុខភាពមាតានិងទារក ក្នុងខេត្តតាកែវ(ឆ្នាំទី២)។
បេសកកម្មជំនួយអង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន ឬ UNAMA បានកត់ត្រាពីការបណ្តេញចេញពីការងារ នៅក្នុងរបាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្សថ្មីៗចុងក្រោយរបស់ខ្លួន ដែលផ្តោតលើត្រីមាសទី ៤ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ នៅក្នុងប្រទេសមួយ ដែលមនុស្សរាប់លាននាក់កំពុងត្រូវការជំនួយ។ យោងលើរបាយការណ៍នេះបានឱ្យដឹងថា «អាជ្ញាធរតាលីបង់បន្តអនុវត្តនិងប្រកាសរឹតបន្តឹងដល់សិទ្ធិការងារ ការអប់រំ និងការដើរហើររបស់ស្រី្ត» នៅក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន។ បេសកកម្មជំនួយអង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន បានកត់សម្គាល់ថា ក្រសួងឃោសនាគុណធម៌និងរារាំងអំពើអសីលធម៌របស់អាហ្វហ្គានីស្ថាន បានដើរតួនាទីជំរុញលើបញ្ហានេះ ដោយរារាំងស្ត្រីមិនឱ្យធ្វើការឬទទួលបានសេវាកម្មផ្សេងៗ ពីព្រោះពួកគេមិនទាន់រៀបការ ឬមិនមានបុរសការពារ។ របាយការណ៍នេះបាននិយាយទៀតថា ការមិនអនុវត្តលើក្រឹត្យក្រមសម្លៀកបំពាក់ដែលមានក្រណាត់បាំងមុខ ការមិនមានសាច់ញាតិជាបុរសនៅក្បែរ ឬការរឹតបន្តឹងផ្សេងៗទៀត ដែលត្រូវបានដាក់លើស្ត្រីមិនឲ្យទៅទីសាធារណៈ តាមការិយាល័យ និងនៅតាមវិទ្យាស្ថានអប់រំនោះ ទំនងហាក់ដូចជាធ្វើឱ្យស្ត្រីអាហ្វហ្គានីស្ថានយ៉ាងហោចណាស់ក៏ ៦០០នាក់ដែរ បានបាត់បង់ការងារ នៅក្នុងខេត្តពីរក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន នៅក្នុងអំឡុងពេលនៃការធ្វើរបាយការណ៍នេះ។ ផ្នែកមួយនៃសេចក្តីប្រកាសបណ្តោះអាសន្នរបស់ក្រសួងអាហ្វហ្គានីស្ថានខាងលើនេះ បានដាក់បម្រាមស្ត្រីចំនួន ៤០០នាក់ មិនឱ្យធ្វើការងារ នៅក្នុងរោងចក្រកែច្ឆៃផ្លែស្រល់ នៅខេត្ត Nangarhar ភាគខាងកើតកាលពីខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៣ ដោយមិនផ្តល់ហេតុផលណាមួយឡើយ ខណៈពេលដែលក្រុមបុរសត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យបន្តធ្វើការងារនៅទីនោះដដែល។ នេះបើតាមការកត់សម្គាល់របស់របាយការណ៍នេះ។ រូបឯកសារ៖ ស្ត្រីអាហ្វហ្គានីស្ថានកំពុងរុំខ្សែអំបោះនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលសហគមន៍ស្ត្រីមួយកន្លែង នៅជាយក្រុងកាប៊ុល ប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤។ របាយការណ៍នេះក៏បានបន្ថែមទៀតថា រោងចក្រអគ្គិសនីមួយកន្លែងក្នុងខេត្ត Balkh ដែលស្ថិតនៅភាគខាងជើងប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន ដែលគ្រប់គ្រងដោយក្រុមតាលីបង់ បានបណ្តេញស្ត្រីចំនួន ២០០នាក់ ពីការងារកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៣ ដោយលើកយកហេតុផលហិរញ្ញវត្ថុមកសំអាង ប៉ុន្តែបុគ្គលិកជាបុរសមិនត្រូវបានគេធ្វើដូចគ្នានេះទេ។ នៅក្នុងករណីមួយ មន្ត្រីនៃក្រសួងឃោសនាគុណធម៌និងរារាំងអំពើអសីលធម៌ បានណែនាំបុគ្គលិកជានារីមិនទាន់រៀបការម្នាក់ នៅមណ្ឌលសុខភាពមួយកន្លែងឱ្យរៀបការ បើមិនអញ្ជឹងទេនឹងត្រូវបាត់បង់ការងារ ដោយនិយាយថា វាមិនត្រឹមត្រូវទេដែលនារីនៅលីវមកធ្វើការ។ នេះបើយោងលើរបាយការណ៍ដដែលនេះ។ កាលពីខែមុន ក្រុមមន្ត្រីក្រសួងឃោសនាគុណធម៌និងរារាំងអំពើអសីលធម៌ បានទៅមើលស្ថានីយរថយន្តក្រុងមួយកន្លែងក្នុងទីក្រុង Kandahar នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន ដើម្បីបញ្ជាក់ថា ស្ត្រីមិនត្រូវធ្វើដំណើរឆ្ងាយតែឯកឯងដោយគ្មានសាច់ញាតិជាបុរសនៅជាមួយ ហើយអ្នកបើកបរដែលទទួលការណែនាំមិនអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកដំណើរជាស្ត្រីឡើងជិះរថយន្តក្រុង ដោយគ្មានអ្នកមើលការខុសត្រូវទៅជាមួយនោះឡើយ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់បេសកកម្មអង្គការសហប្រជាជាតិ UNAMA ដែលបានរកឃើញ។ របាយការណ៍នោះបាននិយាយទៀតថា ស្ត្រីដែលគ្មានសាច់ញាតិជាបុរសនៅក្នុងខេត្ត Paktia ភាគខាងកើតប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន មិនទទួលបានសេវាថែទាំសុខភាពចាប់តាំងពីដើមខែធ្នូកន្លងទៅ ដោយអាជ្ញាធរនៃក្រសួងឃោសនាគុណធម៌និងរារាំងអំពើអសីលធម៌ បន្តទៅមើលទីតាំងសុខភាពនានា ដើម្បីធានាថា មានការអនុវត្តតាមបទបញ្ជាបានត្រឹមត្រូវ។ អង្គការ UNAMA បានលើកបញ្ជាក់ថា ខណៈពេលមិនមានការដាក់បម្រាមជាទូទៅ លើការងារសម្រាប់ស្ត្រីក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាននោះ ការហាមប្រាមនេះបានកំហិតដល់សិទ្ធិធ្វើការងាររបស់ស្ត្រី ប្រសិនបើគេមិនមានសាច់ញាតិជាបុរសអមដំណើរទៅកាន់កន្លែងធ្វើការរបស់គេនោះទេ។ របាយការណ៍នេះបានកត់ត្រាពីករណីចាប់ចងនិងឃុំឃាំងតាមអំពើចិត្ត ការកាត់ទោស និងការដោះលែងក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាននិងអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សមួយចំនួន ដែលរួមមានស្ត្រីផងដែរ ចាប់ពីខែតុលាដល់ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣។ «អាជ្ញាធរបានបន្តរំលោភបំពានលើសិទ្ធិបញ្ចេញមតិ ដោយដាក់កំហិតដល់សាធារណជន មិនឱ្យប្រើឱកាសស្វែងរក ឬទទួលពត៌មាននិងទស្សនៈដែលត្រូវបានផ្តល់ឱ្យនោះឡើយ»។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍ដដែលនោះ។ ក្រោយការចូលគ្រប់គ្រងប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថានកាលពីខែសីហា ឆ្នាំ ២០២១មក ក្រុមតាលីបង់ដែលគោរពតាមគម្ពីរអ៊ិសា្លមនោះ បានបកស្រាយច្បាប់អ៊ិស្លាមដ៏តឹងរឹងរបស់ខ្លួន ដោយហាមប្រាមដល់ក្មេងស្រីមិនឱ្យរៀនហួសពីថ្នាក់ទី ៦ និងមិនឱ្យមានបុគ្គលិកជាស្រ្តីភេទភាគច្រើនបំផុតធ្វើការនៅតាមស្ថានប័នសាធារណៈនិងឯកជននោះឡើយ។ សហគមន៍អន្តរជាតិបានថ្កោលទោសក្រុមតាលីបង់ ដែលបានហាមប្រាមដល់ស្ត្រី និងបានទាមទារឱ្យពួកគេលុបចោលនូវបម្រាមទាំងនោះជាបន្ទាន់។ ពុំមានប្រទេសណាមួយទទួលស្គាល់រដ្ឋាភិបាលអាហ្វហ្គានីស្ថាននៅឡើយទេ ដោយសារតែការបារម្ភជាសំខាន់លើបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងការអនុវត្តលើស្ត្រីភេទ។ ក្រុមតាលីបង់កាលពីថ្ងៃទី ២២ ខែមករាកន្លងទៅនេះ បានទាត់ចោលរបាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយអះអាងថា វាបង្ហាញពីភាពព្រងើយកន្តើយរបស់ស្ថាប័នពិភពលោកមួយនេះ លើច្បាប់សាសនាអ៊ិស្លាម។ លោក Zabihullah Mujahid ប្រធានអ្នកនាំពាក្យក្រុមតាលីបង់ បានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាភាសាអង់គ្លេសថា ការថ្កោលទោសការគ្រប់គ្រងតាមសាសនាអ៊ិស្លាមថាជាសកម្មភាពប្រឆាំងនឹងសិទ្ធិមនុស្សនោះ ជាការប្រមាថយ៉ាងជាក់ស្តែងទៅលើជំនឿរបស់ពលរដ្ឋ»។ លោក Mujahid បានណែនាំដល់អង្គការ UNAMA ឱ្យបញ្ឈប់ការរិះគន់លើបញ្ហាសាសនាក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន។ លោកនិយាយថា៖ «ការពាក់ក្រណាត់បាំងមុខ ភាពចាំបាច់ក្នុងច្បាប់សាសនាអ៊ិស្លាមរឿងបុរសនៅជាមួយស្តី្រ ហើយច្បាប់អ៊ិស្ថាមពីស្ថានភាពការងារនិងការអប់រំរបស់ស្រី្ត គឺទាំងអស់នេះ ជាការតាំងចិត្តនិងការទទួលខុសត្រូវនៃរដ្ឋាភិបាលអ៊ិស្លាមមួយ ដែលតម្រូវឲ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់៕	អង្គការសហប្រជាជាតិបាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមករាថា រដ្ឋាភិបាលតាលីបង់ក្នុងប្រទេសអាហ្គានីស្ថានដ៏ក្រីក្រ បានបង្ខំស្ត្រីរាប់រយនាក់មិនឱ្យធ្វើការងារកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ដោយចោទប្រកាន់ថា ពួកគេមិនបានគោរពតាមបម្រាមនៃច្បាប់អ៊ិស្លាម ដែលត្រូវបានដាក់ឱ្យអនុវត្តលើស្ត្រីនៅទូទាំងប្រទេស។
គំនិតផ្ដួចផ្ដើមក្របខណ្ឌសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក (IPEF) លេចជារូបរាងដំបូង នៅចុងឆ្នាំ២០២១ និងត្រូវបានអាម៉េរិកចាត់ទុកជាការរៀបចំសេដ្ឋកិច្ចបែបថ្មីក្នុងសតវត្សរ៍ទី២១ ដែលខុសពីកិច្ចព្រមព្រៀងសេដ្ឋកិច្ចសេរីនាពេលកន្លងមក។ យ៉ាងណាមិញ ព័ត៌មានលម្អិត និងនីតិវិធីនៃការចរចា មិនទាន់ត្រូវបានបង្ហាញឡើយ ដោយគេដឹងត្រឹមថា ក្របខណ្ឌមួយនេះ ផ្តោតលើសសរស្តម្ភចំនួន ៤ ដូចជាការស្តារពាណិជ្ជកម្មឡើងវិញ, ការធានាច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់, ការវិនិយោគលើថាមពលស្អាត ព្រមទាំងការយកពន្ធ និងការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ។ ក្នុងពិធីសម្ពោធក្របខណ្ឌសេដ្ឋកិច្ចមួយនេះ ដែលចូលរួមដោយផ្ទាល់ពីសំណាក់នាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន នាយករដ្ឋមន្រ្តីឥណ្ឌា និងមេដឹកនាំប្រទេសផ្សេងទៀត តាមប្រព័ន្ធវីដេអូ ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោក ចូ បៃឌិន បានលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំជឿថា យើងនឹងឈ្នះការប្រកួតប្រជែងក្នុងសតវត្សរ៍ទី២១ជាមួយគ្នា»។ បើតាមលោកបៃឌិន IPEF ជាការប្តេជ្ញាក្រោមកិច្ចសហការជាមួយមិត្តជិតស្និទ្ធ រួមទាំងដៃគូ ក្នុងតំបន់លើបញ្ហាប្រឈម ដើម្បីធានាពីការប្រកួតប្រជែងសេដ្ឋកិច្ច។ សមាជិកដំបូង ក្នុងក្របខណ្ឌខាងលើ មានចំនួន ១៣ប្រទេស ដោយក្នុងនោះមានដូចជា អាម៉េរិក, អូស្រ្តាលី, ព្រុយណេ, ឥណ្ឌា, ឥណ្ឌូណេស៊ី, ជប៉ុន, ម៉ាឡេស៊ី, នូវែលសេឡង់, ហ្វីលីពីន, សិង្ហបុរី, កូរ៉េខាងត្បូង, ថៃ និងវៀតណាម។ សមាជិកទាំង ១៣ប្រទេសនេះ មានទំហំសេដ្ឋកិច្ចចំនួន៤០ភាគរយនៃសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ «ដើម្បីរៀបចំសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់អនាគត យើងសម្ពោធនីតិវិធីនៃក្របខណ្ឌសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកសម្រាប់វិបុលភាព»។ សមាជិកទាំង ១៣ប្រទេស បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយ ដោយបន្តថា តាមរយៈគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ សមាជិកទាំងអស់ មានគោលបំណងរៀបចំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ស្ថិរភាព វិបុលភាព ការអភិវឌ្ឍ និងសន្តិភាពនៅក្នុងតំបន់។ យ៉ាងណាមិញ សមាជិកទាំងអស់ មិនតម្រូវឱ្យផ្តោតលើសសរស្តម្ភចំនួន៤ខាងលើឡើយ ដោយប្រទេសទាំងនោះ អាចជ្រើសយកសសរស្តម្ភមួយណាក៏បាន។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Kyodo។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមដែល សមាជិកទាំងអស់ នឹងចាប់ផ្តើមពិភាក្សាចំណាត់ការផ្សេងគ្នា ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច ក្នុងគោលបំណងសម្រេចគោលដៅនៃសសរស្តម្ភទាំង៤។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះ ក៏បានអំពាវនាវឱ្យប្រទេសដែលចាប់អារម្មណ៍ក្នុងក្របខណ្ឌសេដ្ឋកិច្ចមួយនេះ ចូលរួមផងដែរ។ គំនិតផ្តួចផ្តើមសេដ្ឋកិច្ចថ្មីនេះ ត្រូវបានរដ្ឋមន្រ្តីពាណិជ្ជកម្មអាម៉េរិក លោកស្រីGina Raimondo ចាត់ទុកជាការស្តារភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់អាម៉េរិកឡើងវិញនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក បន្ទាប់ពីខ្លួនបានដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក (TPP) និងជាចំណាត់ការឆ្លើយតបនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយតំបន់ (RCEP) ដែលគាំទ្រដោយចិន។ មុនសម្ពោធក្របខណ្ឌសេដ្ឋកិច្ចខាងលើមួយថ្ងៃ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន លោកវ៉ាង យី ក្នុងជំនួបជាមួយសមភាគីប៉ាគីស្ថាន បានរិះគន់គំនិតផ្ដួចផ្ដើមសេដ្ឋកិច្ចថ្មីរបស់អាម៉េរិក និងជំរុញឱ្យក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបន្តអនុវត្តបទបញ្ញត្តិពាណិជ្ជកម្មសេរី ជាជាងបង្កើតអ្វីថ្មី ដែលបំផ្លាញដល់ស្ថិរភាពតំបន់។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោក វ៉ាង ដែលជាទីប្រឹក្សារដ្ឋចិនផងនោះ បានយល់ឃើញថា IPEF គួរតែមានលក្ខណៈបើកចំហរជាជាងការបង្កើតការប្រឈមមុខ ក្នុងភូមិសាស្រ្តនយោបាយ។ កន្លងមក អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Zhao Lijian បានចាត់ទុកក្របខណ្ឌសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌ-ប៉ាស៊ីហ្វិក ជាការទាញបណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ឱ្យចេញពីចិន។ លើសពីនេះ លោក Zhao បានបន្ថែមថា តំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក មិនមែនជាក្តារអុកសម្រាប់ប្រជែងភូមិសាស្រ្តនយោបាយឡើយ៕	ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោក ចូ បៃឌិន នៅថ្ងៃទី២៣ ខែឧសភា បានសម្ពោធក្របខណ្ឌសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក ក្នុងអំឡុងទស្សនកិច្ចនៅជប៉ុន។ ក្របខណ្ឌមួយនេះ មានគោលបំណងទប់ការកើនឡើងឥទ្ធិពលចិននៅក្នុងតំបន់។ សមាជិកដំបូងនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមសេដ្ឋកិច្ច មានចំនួន ១៣ប្រទេស ដោយក្នុងនោះមានសមាជិកអាស៊ានចំនួន ៧ប្រទេស។
បើតាមរបាយការណ៍ថ្មីមួយបង្ហាញថា អង្គការ AI បានទទូចទៅកាន់ ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងបាល់ទាត់ពិភពលោកថា រាល់ករណីដែលសិទ្ធិមនុស្សត្រូវបានគំរាមកំហែង ឬរំលោភបំពាន ក្នុងប្រទេសដែលធ្វើម្ចាស់ផ្ទះ World Cup ឆ្នាំ ២០៣០ និង ២០៣៤ នោះ FIFA នឹងត្រូវតែបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងរៀបចំការប្រកួតរបស់ពួកគេតែម្តង។ កាលពីឆ្នាំ ២០២៣ FIFA បានបញ្ជាក់ថា ប្រទេសអេស្ប៉ាញ ព័រទុយហ្កាល់ និងម៉ារ៉ុក នឹងរៀបចំការប្រកួតពានរង្វាន់ World Cup ឆ្នាំ ២០៣០ ដោយការប្រកួតបើកឆាកចំនួន ៣ ដំបូងនៃព្រឹត្តិការណ៍ នឹងធ្វើឡើងនៅប្រទេសអ៊ុយរូហ្គាយ អាហ្សង់ទីន និងប៉ារ៉ាហ្កាយ ដែលជាការគម្រប់ខួប ១០០ឆ្នាំ នៃការបង្កើតពានរង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោក។ ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ជាម្ចាស់ផ្ទះ World Cup ឆ្នាំ ២០៣៤។ កន្លងមក FIFA ក៏បានអះអាងទៀតថា ម្ចាស់ផ្ទះ World Cup ជាបន្តបន្ទាប់បានប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំ ទៅលើការការពារ ការលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្ស និងស្តង់ដារនិរន្តភាព ដែលត្រូវទទួលស្គាល់ដោយសហគមន៍អន្តរជាតិ នៅពេលរៀបចំការប្រកួត។ តែយ៉ាងណា អង្គការ AI បារម្ភថាប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អាចនឹងប្រឈមនឹងបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សខ្លាំង ព្រោះប្រទេសស្ថិតក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាមួយនេះ មានកំណត់ត្រាបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សខ្លាំងបំផុត។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ក្រុមប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះ World Cup ឆ្នា ២០៣០ ក៏រងការព្រមានផងដែរ នូវហានិភ័យសិទ្ធិមនុស្សទាក់ទងជាចម្បងនឹងសិទ្ធិការងារ ការរើសអើង សេរីភាពបញ្ចេញមតិ និងការជួបជុំ បញ្ហាមន្រ្តីប៉ូលិស ឯកជនភាព និងកត្តាលំនៅដ្ឋាន។ ចាប់ពីការប្រកួត World Cup ឆ្នាំ ២០២៦ ដែលមានការបង្កើនក្រុមឡើងដល់ចំនួន ៤៨ក្រុម ការប្រកួតត្រូវបានពង្រីកកាន់ធំឡើង ខណៈចំនួនអ្នកគាំទ្រក៏នឹងកើនឡើងខ្លាំងដូចគ្នា ដូច្នេះបញ្ហាចំនួនមនុស្ស ទីកន្លែងស្នាក់នៅ កត្តាសុវត្ថិភាពក៏ត្រូវទាមទារឱ្យបានកាន់តែខ្លាំងឡើងដូចគ្នា។ រឿងរ៉ាវទាំងនេះសុទ្ធសឹងតែជាក្តីបារម្ភរបស់សមាគម ឬអង្គការនានាលើពិភពលោក តែងលើកឡើងមកយកពិភាក្សា ព្រោះតែការប្រមូលផ្តុំច្រើន នឹងបង្កឱ្យមានបញ្ហាជាច្រើនទាក់ទងនឹងសិទ្ធិមនុស្សកើតឡើង។ កាលពីឆ្នាំ ២០២២ ដែលប្រទេសកាតាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ប្រទេសតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាមួយនេះ បានរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងទៅលើបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស ការរំលោភបំពានសិទ្ធិកម្មករសាងសង់កីឡដ្ឋាន សិទ្ធិស្ត្រី សិទ្ធិអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា ក៏ដូចជាកុមារជាដើម។ ប៉ុន្តែទោះមានការរិះគន់ខ្លាំង កាតា នៅតែត្រូវបាន FIFA ធ្វើជាខ្នងបង្អែករហូតអាចរៀបចំការប្រកួត ដោយរកឃើញក្រុមអាហ្សង់ទីនជាម្ចាស់ពាន World Cup 2022៕	អង្គការលើកលែកទោសអន្តរជាតិ (Amnesty International) ព្រមានសហព័ន្ធបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA) ត្រូវតែធានាឱ្យបានហ្មត់ចត់ និងមានតម្លាភាព ទៅលើការដេញថ្លៃធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ FIFA World Cup បុរស ឆ្នាំ ២០៣០ និង ២០៣៤ ក្នុងគោលបំណង ការពារសិទ្ធិមនុស្ស។
អនុក្រឹត្យរបស់សម្តេច ដែលចុះនៅថ្ងៃទី១២កុម្ភៈ បានបញ្ជាក់ថា សាកលវិទ្យាល័យនេះ នឹងបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានមនុស្សលើកម្រិតបរិញ្ញាបត្ររង បរិញ្ញាបត្រ និងបរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់។ ក្នុងនោះការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យពាណិជ្ជសាស្ត្រ អេស៊ីលីដា ក្នុងបរិញ្ញាបត្ររង គឺមានលើជំនាញហិរញ្ញវត្ថុ និងធនាគារ, ជំនាញគណនេយ្យ, ជំនាញធានារ៉ាប់រង, ជំនាញចលនូបត្ថម្ភ, ជំនាញគ្រប់គ្រងអាហរ័ណ-នីហរ័ណ, ជំនាញទីផ្សារ និងភាសាអង់គ្លេស។ សិក្សាលើកម្រិតបរិញ្ញាបត្រ រួមមានជំនាញហិរញ្ញវត្ថុ និងធនាគា, គណនេយ្យ, គ្រប់គ្រងហានិភ័យ និងធានារ៉ាប់រង, សេដ្ឋកិច្ចពាណិជ្ជកម្ម, នីតិសាស្ត្រ , គ្រប់គ្រងបណ្តាញផ្គត់ផ្គង់ និងចលនូបត្ថម្ភ, ពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ, ទីផ្សារ, គ្រប់គ្រងធុរកិច្ច និងសហគ្រាស, បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានធុរកិច្ច, វិទ្យាសាស្ត្រ និងវិស្វកម្មកុំព្យូទ័រ, បច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុ, អង់គ្លេសសម្រាប់ទំនាក់ទំនងធុរកិច្ច , ជំនាញការបង្រៀនភាសាអង់គ្លេស និងជំនាញភាសាអង់គ្លេសសម្រាប់បំណិនបកប្រែ។ ចំពោះការសិក្សាបរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ នៅសាកលវិទ្យាល័យពាណិជ្ជសាស្ត្រ អេស៊ីលីដា គឺមានលើ ជំនាញហិរញ្ញវត្ថុ និងធនាគារ , ជំនាញហិរញ្ញវត្ថុ និងជំនាញគ្រប់គ្រង។ បើតាមសាកលវិទ្យាល័យពាណិជ្ជសាស្ត្រ អេស៊ីលីដា តាមរយៈបទពិសោធន៍នៅក្នុងវិស័យធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ ជាង៣០ឆ្នាំមកនេះ ជាមួយនឹងបទពិសោធន៍នៃការធ្វើធុរកិច្ចប្រកបដោយគុណភាពឈានមុខ ក្នុងយុគសម័យឌីជីថល របស់ធនាគារ អេស៊ីលីដា នឹងត្រូវចែករំលែកទៅក្នុងថ្នាលបណ្តុះបណ្តាលសម្រាប់សិស្ស និស្សិត ធុរកិច្ចជន ឱ្យទទួលបាននូវចំណេះដឹង ជំនាញ និងបណ្តាញទំនាក់ទំនងអាជីវកម្មសម្របតាមតម្រូវការទីផ្សារការងារ និងធុរកិច្ច ដើម្បីលើកកម្ពស់ទស្សនវិស័យ អាជីពការងាររបស់សិស្ស និស្សិត និងមានសក្ដានុពលការងារខ្ពស់បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សា ព្រមទាំងភាពជាសហគ្រិនរបស់លោកអ្នក៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បានទទួលស្គាល់ការប្រែក្លាយវិទ្យាស្ថានពាណិជ្ជសាស្ត្រ អេស៊ីលីដា ទៅជាសាកលវិទ្យាល័យពាណិជ្ជសាស្ត្រ អេស៊ីលីដា ស្ថិតនៅក្រោមឱវាទរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។
ក្រសួងកសិកម្ម បានបង្ហាញអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើន ដែលកសិករទទួលបាន ក្នុងការដាំបន្លែលើទឹក ដូចជា កសិករអាចដាំបន្លែបាន ទោះស្ថិតក្នុងតំបន់ដីមិនសូវសម្បូរជីជាតិ។ កសិករមិនចាំបាច់ត្រូវការផ្ទៃដីធំ សម្រាប់ដាំបន្លែ និងមិនចាំបាច់ភ្ជួររាស់ដី។ ការដាំបន្លែលើទឹក កសិករងាយគ្រប់គ្រងសត្វល្អិត និងជំងឺលើបន្លែ ហើយក៏មិនចាំបាច់ចំណាយលើការប្រើប្រាស់ថ្នាំគីមី។ ការដាំបន្លែលើទឹក មិនប្រឈមការកើតជំងឺផ្សិត និងជំងឺផ្សេងៗ ដែលបង្កឡើងពីដី។ ពិសេស គេអាចដាំបន្លែលើទឹកទាំងរដូវប្រាំង និងរដូវវស្សា ព្រោះវាមិនចាំបាច់ស្រោចទឹកនោះទេ។ ក្រៅពីទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើន វិធីសាស្រ្តនេះ ក៏ផ្ដល់ទិន្នផលខ្ពស់ផងដែរ។ ដូច្នេះទើបក្រសួងកសិកម្ម បានយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់លើការធ្វើទំនើបកម្មវិស័យកសិកម្មនេះ ក្នុងទិសដៅរួមចំណែកបង្កើនបន្ថែម ផលចំណេញពីផលិតកម្មកសិកម្ម ពោលគឺបង្កើនប្រាក់ចំណូលដល់គ្រួសារកសិករ។ ទន្ទឹមនឹងមានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើន ការដាំដុះលើទឹក ក៏ផ្ដល់គុណវិបត្តិខ្លះៗ ផងដែរ។ ការដាំបន្លែលើទឹក អាចអនុវត្តបាន តែសម្រាប់បន្លែស្លឹក ផ្លែ និងផ្កា ដែលមានអាយុកាលខ្លី។ ការយល់ដឹងលើបច្ចេកទេសដាំ បន្លែលើទឹក មិនទាន់ទូលំទូលាយនៅឡើយ ហើយថ្លៃដើមក៏ខ្ពស់ផងដែរ។ ដ្បិតបច្ចុប្បន្នការផ្គត់ផ្គង់បន្លែស្អាត ឬមានសុវត្ថិភាព កំពុងត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ តែការដាំដុះបន្លែដោយមិនបានអនុវត្តតាមបទដ្ឋានបច្ចេកទេសបានត្រឹមត្រូវ រួមទាំងការប្រើប្រាស់ជី និងថ្នាំកសិកម្ម មិនត្រឹមត្រូវនិងលើសកម្រិត នៅតែជាបញ្ហាប្រឈម។ នេះបើតាមក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ៕ រូបភាពផ្ដល់ដោយ លោក ប៉ែន វណ្ណរិទ្ធ ប្រធានមន្ទីរកសិកម្មខេត្តកំពង់ធំ	ភ្នំពេញ៖ បច្ចេកទេសដាំបន្លែលើទឹក គឺជាការដាំបន្លែលើទឹក ដែលមានលាយជី(សូលុយស្យុងជី) ពោលគឺជាការដាំដោយមិនប្រើដី។ បច្ចុប្បន្នមានវិធីដាំបន្លែលើទឹកជាច្រើន តែវិធីដែលកសិករនិយមដាំជាងគេមាន ការដាំនៅលើទឹកនៅស្ងៀម ការដាំលើទឹកដែលបង្ហូរ និងដាំលើទឹកដែលមានចិញ្ចឹមត្រី។
ស្រុកបន្ទាយអំពិល, ឧត្ដរមានជ័យ៖ក្នុងមួយខែៗ មណ្ឌលសុខភាពគោកខ្ពស់ ដែលស្ថិតក្នុងឃុំគោកខ្ពស់ ស្រុកបន្ទាយអំពិលបានផ្តល់សេវាថែទាំផ្ទៃពោះនិងសម្រាលកូនដល់ស្រ្តីមានផ្ទៃពោះ រង្វង់១០នាក់។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ចៅ សុខុម ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពគោកខ្ពស់។ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពរូបនេះ បន្តថា ស្រ្តីមានផ្ទៃពោះដែលមកទទួលសេវានៅមណ្ឌលសុខភាពគោកខ្ពស់ ត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ពីក្រុមគ្រូពេទ្យ។ ពួកគេទទួលបានការណែនាំឱ្យពិនិត្យ រករោគសញ្ញាគ្រោះថ្នាក់ ផ្ដល់ថ្នាំ និងចំណេះដឹងថែទាំសុខភាពមុន និងក្រោយសម្រាល។ បន្ថែមពីនេះ មណ្ឌលសុខភាពគោកខ្ពស់ បានបែងចែកវេនប្រចាំការពេញមួយសប្ដាហ៍ និង២៤ម៉ោង លើ២៤ម៉ោង ដើម្បីធានាដល់ការផ្ដល់សេវាជូនពលរដ្ឋ មានភាពលឿនរហ័ស៕ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់សូមលោកអ្នកនាងទស្សនាវីដេអូដូចខាងក្រោម៖ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្ម សេវាល្អ (អត្ថបទនេះគឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើងក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុបនិងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតតាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុងអត្ថបទ និងវីដេអូនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ ឬផលិតករហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ វ៉ាន់ រ៉ាឌី (យុវជនគោកខ្ពស់)
អំពីគម្រោង Parc 21 Residence Parc 21 Residence មានទីតាំងស្ថិតនៅតំបន់ទីប្រជុំជនបឹងត្របែក នៃខណ្ឌចំការមន ដែលជាគម្រោងអភិវឌ្ឍរបស់ក្រុមហ៊ុន JV Parc Residence Co., Ltd។ គម្រោងនេះ មានកម្ពស់សរុប ២១ជាន់ និងយូនីតសរុបចំនួន១៣២ ដែលត្រូវបានរចនាឡើងយ៉ាងសម្រិតសម្រាំងតាមរចនាបទសម័យទំនើប បំពាក់ដោយសម្ភារបរិក្ខារស្តង់ដារអន្តរជាតិ គួបផ្សំនឹងសេវាកម្មនៅក្នុងអគារយ៉ាងសម្បូរបែប ដើម្បីផ្តល់ជូនម្ចាស់ខុនដូ នូវជីវិតរស់នៅដ៏ប្រណីត និងស៊ីវីល័យប្រកបដោយឧត្តមភាព។ បរិក្ខារដ៏សម្បូរបែ បសម្រាប់ជីវិតរស់នៅបែបស៊ីវីល័យ ក្រៅពីការរចនាដ៏ប្រណីត និងទាន់សម័យ គម្រោងមួយនេះ ផ្តល់ជូនផងដែរនូវសេវាកម្មដ៏សម្បូរបែប រួមមានអាងហែលទឹក ក្លិបហាត់ប្រាណ បន្ទប់ស្ទីម អាងត្រាំទឹកក្ដៅ និងទីតាំងសម្រាកលំហែកាយដ៏ស្រស់ស្រាយ។ ក្រៅពីនេះ អ្នករស់នៅក្នុងអគារក៏អាចស្វែងរកផងដែរនូវហាងលក់ទំនិញ ភោជនីយដ្ឋាន ហាងកាហ្វេ ម៉ាត និងសាឡន ដែលមាននៅជាន់ទី២ នៃអគារ។ ទីតាំងស្ថិតនៅចំណុចកណ្តាលនៃតំបន់ពាណិជ្ជកម្ម លើសពីនេះទៅទៀត គម្រោងមួយនេះមានទីតាំងយ៉ាងល្អប្រសើរ ស្ថិតនៅចំណុចកណ្តាលនៃតំបន់ពាណិជ្ជកម្ម ដែលបង្កភាពស្រួលសម្រាប់ម្ចាស់ខុនដូ ក្នុងការធ្វើដំណើរទៅគ្រប់ទីកន្លែងក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ពិសេសគឺនៅក្បែរហាងលក់ទំនិញតូចធំ ភោជនីយដ្ឋាន មន្ទីរពេទ្យ ធនាគារ សាលារៀន និងបណ្តាផ្សារទំនើបធំៗ រួមមានផ្សារទំនើប Aeon Mall ផ្សារទំនើប The Bridge Lifestyle Mall និង ផ្សារទំនិញរួចពន្ធក្រោមដី ក្នុងអគារ Naga World ដែលមានចម្ងាយមិនលើសពី១០នាទី។ ខុនដូប្រណីតសម្រាប់គ្រួសារគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ យូនីតរបស់ Parc 21 Residence ត្រូវបានបែងចែកជា ៥ ប្រភេទដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ដើម្បីបំពេញតាមតម្រូវការគ្រួសារគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ។ អតិថិជនអាចជ្រើសរើសរវាង បន្ទប់ស្ទូឌីយោ អាផាតមិន (បន្ទប់គេង១) អាផាតមិន (បន្ទប់គេង២) ផែនហៅស៍ (បន្ទប់គេង២) និង ផែនហៅស៍ (បន្ទប់គេង ៣) ដែលមានតម្លៃចាប់ពី $54,790 រហូតដល់ $162,729។ យូនីតនីមួយៗ សុទ្ធសឹងតែមានរានហាលដ៏ធំទូលាយ ដែលអាចឲ្យម្ចាស់ខុនដូសម្រាកលំហែកាយ ស្រូបយកខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធ និងគយគន់ទេសភាពដ៏សែនមនោរម្យ របស់រាជធានីភ្នំពេញ៕ (ប្រភព៖ realestate.com.kh/km/news/parc-21-residence-offers-affordable-units/) (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ដោយមានទីតាំងយ៉ាងអំណោយផល ស្ថិតនៅចំណុចកណ្តាលនៃបណ្តុំមជ្ឈមណ្ឌលពាណិ ជ្ជកម្មសំខាន់ៗរបស់រាជធានីភ្នំពេញ តំបន់បឹងត្របែក បានប្រែក្លាយទៅជាគោលដៅដ៏ទាក់ទាញ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍគម្រោងអចលនទ្រព្យ ពិសេសគម្រោងលំនៅដ្ឋានបែបសហកម្មសិទ្ធិ ដែលបានកំពុងរីកលូតលាស់គួរឱ្យកត់សម្គាល់ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ។ ក្នុងចំណោមនេះ គម្រោងដែលកំពុងមានភាពលេចធ្លោ និងទាក់ទាញបំផុត គឺគម្រោង Parc 21 Residence ដែលជាអគារខុនដូប្រណីត គ្រោងបញ្ចប់ការសាងសង់ជាស្ថាពរ នៅចន្លោះឆ្នាំ២០២២ខាងមុខ ។
បន្ទាប់ពីជំនួបជាមួយគ្រួសារជនរងគ្រោះដែលត្រូវបានក្រុមហាម៉ាសចាប់ជាចំណាប់ខ្មាំង ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអុីស្រាអែល លោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ ចាត់ទុកកិច្ចដោះលែងចំណាប់ខ្មាំងជាបេសកកម្មដ៏សំខាន់សម្រាប់លោក។ «យើងនឹងបញ្ឈប់ការវាយប្រហាររហូតដល់យើងអាចនាំចំណាប់ខ្មាំងត្រលប់មកផ្ទះ កម្ចេចក្រុមហាម៉ាស និងធានាថា គ្មានការគំរាមកំហែងពីតំបន់កាហ្សា»។ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីបានសរសេរបែបនេះ នៅក្នុងសំណេរលើបណ្តាញសង្គម X ក្នុងថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា ដោយចាត់ទុកបេសកកម្មរំដោះចំណាប់ខ្មាំង ជាការទទួលខុសត្រូវដ៏សំខាន់បំផុតរបស់លោក និងគណៈរដ្ឋមន្រ្តីសង្រ្គាម។ បន្ថែមពីនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលបានបន្ថែមថាអុីស្រាអែល ខិតខំយ៉ាងខ្លាំង ពាក់ព័ន្ធនឹងការទូត ចារកិច្ច និងប្រតិបត្តិទាំងយប់ និងទាំងថ្ងៃ។ ជុំវិញកិច្ចព្រមព្រៀងរំដោះចំណាប់ខ្មាំងនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអាម៉េរិក លោកJohn Kirby នៅថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា បានបញ្ជាក់ថា កិច្ចព្រមព្រៀង ដែលមានការជួយសម្របសម្រួលពីកាតា កាន់តែកៀកក្នុងការសម្រេចបានជាងពេលណាទាំងអស់។ ចំណែកប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោក ចូ បៃឌិន ក៏បានជឿថា កិច្ចព្រមព្រៀងរំដោះចំណាប់ខ្មាំង អាចនឹងកើតមានក្នុងពេលឆាប់ៗផងដែរ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ ក្នុងថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកាដដែល ប្រមុខការទូតអឺរ៉ុប លោក Josep Borrell បានពិភាក្សាជាមួយរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសមកពីសមាជិកអឺរ៉ុបទាំង ២៧ ក្រោយពីដំណើរទស្សនកិច្ចនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ បើតាមលោក Borrell ការធានាសន្តិសុខសម្រាប់អុីស្រាអែលដ៏ល្អបំផុត គឺបង្កើតរដ្ឋអុីស្រាអែល។ ទន្ទឹមនេះ ប្រមុខការទូតអឺរ៉ុប បានជំរុញឱ្យអុីស្រាអែល កុំគ្រប់គ្រងតំបន់កាហ្សាឡើងវិញផងដែរ បន្ទាប់ពីជម្លោះ ត្រូវបានបញ្ចប់។ កន្លងមក មេដឹកនាំអុីស្រាអែល បានបញ្ជាក់រួចហើយថា ខ្លួននឹងមិនគ្រប់គ្រងតំបន់កាហ្សានោះទេ ប៉ុន្តែអុីស្រាអែល ក៏ត្រូវធានាពីសន្តិសុខនៅក្នុងតំបន់កាហ្សា ដើម្បីបង្ការការវាយប្រហារដូចថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ជាថ្មី។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ ចង់បានរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលនៅតំបន់កាហ្សា និងចង់លុបបំបាត់កម្លាំងយោធាចោលជាដើម៕	នាយករដ្ឋមន្រ្តីអុីស្រាអែល លោក បេនចាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ នៅថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា បានប្តេជ្ញាជាថ្មីពីការរំដោះចំណាប់ខ្មាំង ដែលត្រូវបានក្រុមហាម៉ាសចាប់ខ្លួន ហើយអុីស្រាអែល នឹងមិនបញ្ឈប់សង្រ្គាមឡើយ លុះត្រាតែចំណាប់ខ្មាំងត្រូវបានរំដោះ និងក្រុមហាម៉ាស ត្រូវបានលុបបំបាត់អស់ចេញពីតំបន់កាហ្សា។
លោក ងាន កាបិល ជានិស្សិត និងអ្នកធ្វើការនៅភ្នំពេញ និងកំពុងស្នាក់នៅបន្ទប់ជួលមួយកន្លែង ក្នុងសង្កាត់ផ្សារដើមថ្កូវ។ លោក កាបិល បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា រាល់ថ្ងៃលោកមិនហ៊ានចេញទៅណានោះទេ ព្រោះបារម្ភខ្លាចឆ្លងកូវីដ-១៩។ នៅផ្ទះច្រើនជាងរាល់ដង លោក កាបិល មិនទាន់អាចស៊ាំនឹងបរិយាកាសរស់នៅថ្មីនេះឡើយ។ លោក ងាន កាបិល រៀបរាប់ថា៖ «ខ្ញុំមិនហ៊ានហូបអីនៅក្រៅទេ។ នៅផ្ទះដាំបាយ ធ្វើម្ហូប ហើយមានទិញពងទា ត្រីខ ហើយត្រីប្រលាក់អីខ្លះមកទុក។ ហើយពិបាកនៅធុញថប់ណាស់ នៅតែក្នុងបន្ទប់អស់សូវចេះនៅទេ ព្រោះបន្ទប់តូច»។ កញ្ញា សោភ័ណ្ឌ និង ឪពុក សម្រាប់ការសិក្សា និងការងារ លោក កាបិល ត្រូវរៀនពីផ្ទះតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ហើយនេះមិនមានបញ្ហាចោទទេ។ ក៏ប៉ុន្តែការធ្វើការពីផ្ទះពិបាកទៅវិញ ព្រោះលោកទើបចូលបំពេញការងារនៅក្រសួងបរិស្ថាន ដែលទាមទាមការរៀនសូត្រពីការងារថ្មីច្រើន។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី មិនមែនមានកិច្ចការចេញទៅក្រៅសោះទេ។ យូរៗម្តងលោកត្រូវចេញក្រៅទិញម្ហូប និងជួបមិត្តភក្តិខ្លះដែរ ដែលធ្វើឲ្យលោកមានកង្វល់ខ្លាចឆ្លងCOVID-19 ដោយមិនដឹងខ្លួន។ ចំណែក កញ្ញា ឡុច សោភ័ណ្ឌ ជាអ្នករៀបចំបន្ទប់នៅសណ្ឋាគារ និងជាសិន្សិតនៅភ្នំពេញ បានត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើត នៅខេត្តតាកែវវិញ តាំងពីអំឡុងខែមីនាម្ល៉េះបន្ទាប់ពី ការសិក្សា និងការងារត្រូវផ្អាក។ទោះបីសាលារបស់កញ្ញា មានការបង្រៀនតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ប៉ុន្តែកញ្ញាអះអាងថា រៀនមិនសូវយល់ដូចរៀនក្នុងថ្នាក់នោះទេ ហើយបញ្ហាចម្បង គឺប្រព័ន្ធអ៊ីធឺណិតយឺតមិនអាចស្រាវជ្រាវឬរៀនតាមអនឡាញទាន់គេឡើយ។ «មកនៅស្រុកវាស្រស់ថ្លាជាងនៅក្រុងភ្នំពេញ តែពិបាកត្រង់អ៊ីនធឺណិតយឺត ចង់បើកឬស្រាវជ្រាវអ្វីពិបាក ជួនអ៊ីនធឺណិតដើរជួនមិនដើរ។ អ៊ីនធឺណិតនៅទីនេះ បើមានការអីបន្ទាន់ ឬព័ត៌មានបន្ទាន់ គឺមិនអាចឆ្លើយឆ្លងគ្នា ឬទទួលបានទាន់ពេលវេលាទេ»។ នេះជាការរៀបរាប់របស់កញ្ញា សោភ័ណ្ឌ។ ទោះទៅដល់ស្រុកកំណើតហើយក៏ដោយ កញ្ញា សោភ័ណ្ឌ នៅតែខ្លាចឆ្លងកូវីដ-១៩ ដដែល ព្រោះនៅក្នុងឃុំរបស់នាង មានពលរដ្ឋដែលទើបត្រឡប់មកពីធ្វើការនៅក្រៅប្រទេសច្រើន។ កញ្ញា អេត ចាន់ថង ចំណែក កញ្ញា អេត ចាន់ថង ដែលសម្រេចត្រលប់ទៅរស់នៅស្រុកកំណើត នៅខេត្តកំពង់ចាមវិញ កាលពីសប្ដាហ៍មុន ដោយសារកន្លែងការងារផ្អាកមួយរយៈ ហើយតម្រូវឱ្យបុគ្គលិកធ្វើការពីផ្ទះ។ មូលហេតុដែលកញ្ញា ចាន់ថង មិនបន្តរស់នៅបន្ទប់ជួល បន្ត ព្រោះនាងខ្លាចឆ្លង COVID-19 ពេលរស់នៅភ្នំពេញដែលមនុស្សច្រើន។ កញ្ញា អេត ចាន់ថង បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖ «បន្ទប់ជួលនៅម្ដុំវត្តសន្សំកុសលតូចចង្អៀត ហើយខ្ញុំគិតថានៅទីក្រុងភ្នំពេញ ងាយនឹងឆ្លង COVID-19 ព្រោះភ្នំពេញមានមនុស្សច្រើន»។ កញ្ញា ចាន់ថង អះអាងថា ការរស់នៅស្រុកកំណើតមានបរិយាកាសល្អ ប៉ុន្តែប្រសិទ្ធភាពការងារធ្លាក់ចុះដោយសារបញ្ហាអ៊ីនធឺណិត។ កញ្ញាថ្លែងថា៖ «នៅផ្ទះស្រុកនេះ មានដំណាំជុំវិញផ្ទះ ខ្យល់អាកាសល្អ មិនធុញដូចភ្នំពេញទេ។ ប៉ុន្តែចំពោះការងារ ដែលធ្វើពីផ្ទះខ្ញុំគ្មានអ៊ឺនធឺណិតទេ ។ ត្រូវជិះម៉ូតូប្រមាណ៣គឺឡូម៉ែត្រ ទៅដល់ទីរួមស្រុក ទើបមានអ៊ីនធឺណិត។ បញ្ហានេះ ធ្វើឱ្យប្រសិទ្ធភាពការងាធ្លាក់ចុះ ព្រោះពិបាកទាក់ទងជាមួយក្រុមការងារ ហើយនៅផ្ទះមានការងារតិចតួចច្រើនយ៉ាង អារម្មណ៍មិនមូលដូចកន្លែងការងារ ទើបការងារមិនសូវរលូនល្អ»។ យុវតីរូបនេះថា នឹងត្រឡប់មកភ្នំពេញ ក្រោយចូលឆ្នាំខ្មែរវិញ ដើម្បីពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពការងារឡើងវិញ៕ រូបពីលោក លោក កាបិល	ភ្នំពេញ៖ វិបត្តិកូវីដ-១៩ បានធ្វើឲ្យអ្នករស់នៅទីក្រុងមួយចំនួន បង្ខំចិត្តស្នាក់នៅក្នុងផ្ទះ មិនហ៊ានចេញទៅទីប្រជុំជន។ ចំណែកអ្នកដែលត្រឡប់ទៅរស់នៅស្រុកកំណើតមួយចំនួន ក៏រស់នៅដោយប្រយ័ត្នប្រយែងដែរ ព្រោះនៅតែខ្លាចឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩។
Unification Minister Cho Myoung-gyon told a forum in Seoul that the process of ironing out differences between Pyongyang and Washington will be necessary in the initial phase of negotiations for the denuclearization, according to local media reports. Cho's comments came after U.S. Secretary of State Mike Pompeo's visit to Pyongyang over the weekend. Shortly after Pompeo left Pyongyang, the DPRK's Foreign Ministry said in a statement carried by the Korean Central News Agency (KCNA) that while the DPRK asked for simultaneous moves on formally declaring an end to the 1950-53 Korean War and the denuclearization, the U.S. side only insisted that the DPRK take steps for the comprehensive, verifiable and irreversible denuclearization (CVID). Calling the U.S. demand "unilateral" and "gangster-like," the DPRK Foreign Ministry said the U.S. side never mentioned the issue of establishing a peace regime on the Korean Peninsula. After the historic summit in Singapore on June 12, top DPRK leader Kim Jong Un and U.S. President Donald Trump signed a joint statement to denuclearize the Korean Peninsula in return for security guarantees for the DPRK. Pyongyang regards the signing of a formal agreement with Washington to end the Korean War, which ended with an armistice, as a key measure to remove the danger of war on the peninsula and normalize the DPRK-U.S. relations. The peninsula remains technically at war with the armistice agreement. The South Korean minister said the leaders of the DPRK and the United States were moving in the same direction and showing clear willingness toward the denuclearization, anticipating a continued, condensed process in denuclearizing and building peace on the peninsula. Cho said South Korea will closely communicate and cooperate with the DPRK, the United States, all relevant parties and the international community to create a virtuous cycle of the improved relations between Seoul and Pyongyang, and between Pyongyang and Washington, with relevant parties advancing the denuclearization and peace settlement on the peninsula.	SEOUL, July 9 (Xinhua) -- The Democratic People's Republic of Korea (DPRK) and the United States would need the process of narrowing difference in initial negotiations for the denuclearization of the Korean Peninsula, South Korea's unification minister said Monday.
អង្គការសមាគមអភិរក្សសត្វព្រៃ (WCS) បានឲ្យដឹងថា សំបុកសត្វត្រយ៉ងយក្ស ដែលបានរកឃើញនេះ ត្រូវបានក្រុមសមាជិកសហគមន៍ និងក្រុមអភិរក្ស កំពុងការពារ និងត្រួតពិនិត្យទីតាំងសំបុកទាំងនោះ ដើម្បីបញ្ចៀសការរំខានពីមនុស្ស សត្វ និងកត្តាគំរាមកំហែងផ្សេងៗទៀត ។ សំបុកសត្វត្រយ៉ងយក្សចំនួន១៩នេះ ត្រូវបានគេរកឃើញទីតាំងស្ថិតនៅដែនជម្រកសត្វព្រៃឆែប ចំនួន១៤សំបុក និង ចំនួន៥សំបុកទៀត នៅក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃគូលែន ព្រហ្មទេព ក្នុងខេត្តព្រះវិហារ។ បន្ថែមពីនេះ ប្រធានក្រុមស្រាវជ្រាវសត្វព្រៃប្រចាំដែនជម្រកសត្វព្រៃឆែបនៃក្រសួងបរិស្ថាន និងអង្គការ WCS លោក ថោង សុខា បាននិយាយថា៖«ក្រុមស្រាវជ្រាវកំពុងធ្វើការជាមួយសមាជិកសហគមន៍ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យ និងការសំបុកដែលបានរកឃើញនេះ ហើយយើងក៏កំពុងតែបន្តស្វែងរកសំបុកសត្វត្រយ៉ងយក្សថ្មីៗទៀត នៅក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃទាំងពីរនេះ។ យើងរំពឹងថា នឹងមានសំបុកសត្វត្រយ៉ងយក្សថ្មីបន្ថែមទៀតនៅក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃទាំងពីរនេះ ពីព្រោះរដូវការបន្តពូជរបស់ពួកវា ចាប់ពីខែមិថុនា ដល់ខែកញ្ញាខាងមុខ»។ សត្វត្រយ៉ងយក្ស ដែលជាសត្វស្លាបតំណាងឲ្យប្រទេសកម្ពុជា ស្ថិតនៅក្នុងបញ្ជីក្រហមរបស់អង្គការ IUCN ជាប្រភេទសត្វរងគ្រោះជិតផុតពូជបំផុតនៅលើសាកលលោក។ សត្វត្រយ៉ងយក្ស មានវត្តមានរស់នៅតែក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងឡាវ ប៉ុណ្ណោះ នៅលើសាកលលោក។ សត្វត្រយ៉ងយក្សពេញវ័យត្រូវបានគេប៉ាន់ប្រមាណថា មានចំនួនតែ១៩៤ក្បាលប៉ុណ្ណោះ នៅលើពិភពលោក ក្នុងចំណោមសត្វទាំង១៩៤ក្បាលនេះ គេប៉ាន់ប្រមាណថា សត្វត្រយ៉ងយក្ស ៩៩ភាគរយ មានវត្តមាននៅកម្ពុជា ដែលធ្វើឲ្យកម្ពុជា ក្លាយជាប្រទេស ដែលមានតួនាទីសំខាន់ជាងគេ ក្នុងការអភិរក្សប្រភេទកម្រនេះ កុំឲ្យបាត់បង់ពីផែនដី៕ សូមទស្សនាវីដេអូ៖	ភ្នំពេញ៖ សត្វត្រយ៉ងយក្ស ដែលកំពុងជិតផុតពូជ ចំនួន១៩សំបុក ត្រូវបានអង្គការសមាគមអភិរក្សសត្វព្រៃ (WCS) និងក្រសួងបរិស្ថាន រកឃើញនៅក្នុងតំបន់ខ្ពង់រាបភាគខាងជើងប្រទេសកម្ពុជា។
បើគ្មានថ្លើមដ៏មានសុខភាពល្អទេ រាងកាយអាចនឹងមានភាពទ្រុតទ្រោមលឿន។ ជំងឺថ្លើមបង្កឱ្យមានបញ្ហាផ្សេងៗច្រើនណាស់ ព្រោះថ្លើមជាអ្នកទ្រទ្រង់ដល់រាងកាយទាំងមូលតាមវិធីសាស្ត្ររបស់វាជាច្រើន។ ជំងឺថ្លើមអាចបណ្តាលមកពីវីរុសរលាកថ្លើមប្រភេទ A, B និង C។ ជំងឺថ្លើមផ្សេងៗទៀតអាចកើតឡើងដោយសារមហារីក ហ្សែន ឬការញ៉ាំគ្រឿងស្រវឹង ឬឱសថច្រើន។ ជំងឺ Hemochromatosis គឺជាជំងឺតពូជ ឯជំងឺក្រិនថ្លើម កើតឡើងដោយសារជាលិកាថ្លើមទៅជាសម្លាក។ ការកើតលឿងក៏មានមូលហេតុរបស់វាច្រើនណាស់ដែរដូចជា ជំងឺឈាម ជំងឺថ្លើមផ្សេងៗ ការបង្ករោគ ឬប្រើថ្នាំជាដើម។ អាការៈល្ហិតល្ហៃ មិនឃ្លានអាហារ និងឈឺពោះផ្នែកខាងលើ ព្រមទាំងស្បែកឡើងលឿងទៀតនោះសុទ្ធតែជាសញ្ញាដំបូងគេនៃជំងឺថ្លើមហើយ។ ខាងក្រោមនេះខ្ញុំនឹងបង្ហាញអំពីអាហារមួយចំនួនដែលអាចជួយថែរក្សាថ្លើមឱ្យនៅមានសុខភាពល្អបាន។ ខ្ទឹមស ខ្ទឹមសគឺជាអាហារដ៏អស្ចារ្យមួយដែលជួយដោះស្រាយជំងឺជាច្រើនបាន ហើយក្នុងនោះក៏មានថ្លើមផងដែរ។ ដោយសារតែវាមានសារធាតុសេឡេញ៉ូមខ្ពស់ ដូច្នេះវានឹងជួយសម្អាតថ្លើមបាន។ ខ្ទឹមសជួយច្រោះជាតិពុលពីក្នុងខ្លួន និងបង្កើតអត់ស៊ីមរបស់ថ្លើម។ ចូរញ៉ាំខ្ទឹមសពីរបីកំពឹងពេលនៅពោះទទេ បញ្ចូលខ្ទឹមសទៅក្នុងអាហារផង ប៉ុន្តែការញ៉ាំឆៅគឺមានប្រយោជន៍ច្រើនជាង។ ល្ហុង ល្ហុងស្រស់អាចជួយបញ្ហាក្រិនថ្លើមបាន។ គ្រាប់ល្ហុងក៏អាចប្រើ ព្យាបាលជំងឺដោយខ្លួនឯងដ៏មានប្រយោជន៍ណាស់ដែរ។ ចូរញ៉ាំល្ហុងស្រស់សម្រាប់អាហារពេលព្រឹករាល់ថ្ងៃ ហើយវាក៏ជាទម្លាប់ជួយឱ្យសុខភាពល្អបានយូរដែរ ញ៉ាំទឹកល្ហុងលាយនឹងទឹកក្រូចឆ្មារដើម្បីព្យាបាលអាការៈក្រិនថ្លើមកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព យកទឹកដែលចម្រាញ់ចេញពីគ្រាប់ល្ហុងលាយញ៉ាំជាមួយទឹកក្រូចឆ្មារ។ រមៀត សមាសធាតុប្រឆាំងនឹងមេរោគ និងអង់ទីអុកស៊ីដង់របស់រមៀតល្អបំផុតសម្រាប់ថ្លើម។ ចូរញ៉ាំរមៀតជាមួយទឹកដោះគោ ឬទឹកឃ្មុំ ចូរប្រើវាសម្រាប់ចំអិនអាហារឱ្យបានច្រើនតាមតែអាចធ្វើបានរាល់ថ្ងៃ។ ផ្លែបឺរ ផ្លែឈើសម្បូរជាតិខ្លាញ់មួយនេះនឹងជួយដល់ការផលិត Glutathione ដែលអាចជួយថ្លើមច្រោះជាតិពុលបាន។ ចូរញ៉ាំផ្លែឈើមួយនេះជាអាហារសម្រន់ ចូរប្រើវាសម្រាប់ធ្វើជាបង្អែម។ ផ្លែប៉ោម សារធាតុ Pectin ក្នុងផ្លែប៉ោមនឹងជួយបញ្ចេញជាតិពុលពីក្នុងផ្លូវរំលាយអាហារ ដូច្នេះវាក៏ជួយកាត់បន្ថយការធ្វើការងារហួសហេតុរបស់ថ្លើមបានដែរ។ ចូរញ៉ាំផ្លែប៉ោមក្រោយពីញ៉ាំអាហារពេលយប់រួច ឬញ៉ាំទឹកផ្លែប៉ោមយ៉ាងហោចណាស់ ២ ទៅ៣ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍ដើម្បីថ្លើមមានសុខភាពល្អ ប្រើប្រាស់ផ្លែប៉ោមធ្វើជាសាឡាត់ និងបង្អែម៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ថ្លើមដើរតួនាទីច្រើនណាស់ក្នុងរាងកាយមនុស្សយើង។ ថ្លើមដែលមានសុខភាពល្អមានសារៈសំខាន់ណាស់ចំពោះការរំលាយអាហារប្រកបដោយសុខភាព និងត្រឹមត្រូវ។ ថ្លើមក៏ជួយថែរក្សាប្រព័ន្ធភាពស៊ាំឱ្យមានសុខភាពល្អ បញ្ចេញជាតិពុល និងរក្សាទុកជីវជាតិសំខាន់ៗជាច្រើនដែលរាងកាយត្រូវការ និង ផលិតជាទឹកប្រមាត់ដើម្បីរំលាយអាហារ ផងដែរ។
ក្លិបដែលស្ថិតក្នុងក្របខណ្ឌកំពូលអាមេរិក Chicago Fire នឹងចុះកិច្ចសន្យានាំយកកីឡាករជើងចាស់សញ្ជាតិអាល្លឺម៉ង់ Bastian Schweinsteiger ពីក្លិប Man Utd នៅសប្តាហ៍ក្រោយនេះ ដោយសន្យាថានឹងផ្តល់តម្លៃពលកម្មរហូតដល់ បួនលានប្រាំសែនដុល្លារអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ២០១៧នេះ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ Goal.com អតីតខ្សែបម្រើរបស់អាល្លឺម៉ង់រូបនេះបាននិយាយថា៖« ពេញមួយអាជីពរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំតែងតែសង្ឃឹមថាអាចរកឱកាសនៅទីកន្លែងមួយ ដែលអាចជួយខ្ញុំឲ្យបង្កើតអ្វីដែលអស្ចារ្យ»។ មុនផ្លាស់ចេញទៅ Man Utd កាលពីឆ្នាំ២០១៥ Schweinsteiger ធ្លាប់ជួយឲ្យក្លិប Bayern Munich ឈ្នះពានកំពូលអាល្លឺម៉ង់ ៨សម័យកាល និងជួយក្រុមនេះឡើងទៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ Champions League កាលពីឆ្នាំ២០១២-២០១៣។ ខ្សែបម្រើជើងចាស់វ័យ៣២ឆ្នាំដែលប្រកាសចូលនិវត្តន៍ពីក្រុមជម្រើសជាតិបាល់ទាត់អាល្លឺម៉ង់កាលពីរដូវក្តៅកន្លងទៅ ក៏ធ្លាប់បង្ហាញខ្លួនក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិ១២១ដង និងជួយឲ្យអាល្លឺម៉ង់ឈ្នះ World Cup កាលពីឆ្នាំ២០១៤ផងដែរ៕	Bastian Schweinsteiger នឹងចូលរួមជាមួយក្រុម Chicago Fire ដែលមានមូលដ្ឋាននៅលីកកំពូលអាមេរិក (MLS) នៅសប្តាហ៍ក្រោយនេះហើយ បន្ទាប់ពីរួមរស់ជាមួយបិសាចក្រហម Manchester United ពីររដូវកាលកន្លងមក។
វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលរដ្ឋាភិបាលបានបញ្ជាទិញពីក្រុមហ៊ុនSinovac ចំនួន៦លានដូសបន្ថែម ទៀតនោះ គឺមាន៣លានដូសបានមកដល់កម្ពុជា នាថ្ងៃទី២៤កញ្ញានេះ ខណៈ ៣លានដូសទៀត នឹងមកដល់នៅថ្ងៃទី២៨កញ្ញា ឆ្នាំ២០២១។ នាពិធីទទួលវ៉ាក់សាំង Sinovac នៅអាកាសយានដ្ឋាន អន្តរជាតិភ្នំពេញ លោកស្រី យក់ សម្បត្តិ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល បានប្រាប់ដល់ក្រុមអ្នក សារព័ត៌មានថា ៖ «មកដល់ថ្ងៃនេះដែលកម្ពុជាទទួលបានវ៉ាក់សាំង៣លានដូស បូកទាំងនៅថ្ងៃទី២៨កញ្ញា [មកដល់វ៉ាក់សាំង៣លានដូសទៀត គឺសរុបទាំងអស់ [យើង]មាន ៣៥,៥ លានដូសហើយ ទាំងជំនួយ និងការបញ្ជាទិញរបស់រដ្ឋាភិបាល»។ បើតាមលោកស្រី យក់ សម្បត្តិ នៅក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ កម្ពុជានឹងទទួលបានវ៉ាក់សាំង Sinovac ចំនួន៣លានដូសទៀត ដែលជាជំនួយរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន សន្យាផ្តល់ឱ្យកម្ពុជា ក្នុងជំនួបរវាងលោក វ៉ាង យី រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន ជាមួយសម្តេច ហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃទី១២កញ្ញា នៅទីក្រុងភ្នំពេញ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៣កញ្ញា កម្ពុជាសម្រេចផែនការវ៉ាក់សាំងឱ្យពលរដ្ឋ បានជាង៨០ភាគរយ ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋ១៦លាននាក់ ដោយកម្ពុជាបានផ្តល់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ដល់ពលរដ្ឋចាប់ពីអាយុ៦ឆ្នាំឡើងទៅ៕	ភ្នំពេញ៖ នាព្រឹកថ្ងៃទី២៤កញ្ញានេះ កម្ពុជាទទួលបានវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ របស់ក្រុមហ៊ុន Sinovac ចំនួន៣លានដូសទៀត។ ការមកដល់នូវវ៉ាក់សាំនេះ បានធ្វើឱ្យកម្ពុជា មានវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ សរុប៣២,៥លានដូស សម្រាប់ចាក់ជូនប្រជាពលរដ្ឋ។ នេះបើតាមការលើកឡើង របស់លោកស្រី យក់ សម្បត្តិ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល។
គ្រូបង្វឹកជម្រើសជាតិប្រេស៊ីលលោក Tite បានប្រាប់ហេតុផលដែលត្រូវដកតំណែងប្រធានក្រុមដែលខ្សែបម្រើឆ្នើមវ័យ២៧ឆ្នាំនេះកាន់កាន់រយៈពេល៨ខែមកហើយ ថាមកបញ្ហាវិន័យរបស់គេមួយចំនួនថ្មីៗនេះ។ ក្នុងខែឧសភានេះអាជ្ញាធរកីឡាបាល់ទាត់បារាំងបានហាមមិន Neymar ចំនួន៣ប្រកួតបន្ទាប់ពីរូបគេវាយអ្នកគាំទ្រក្រោយ PSG ចាញ់ Rennes ក្នុងការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រពាន Coupe de France។ Alves ដែលជាមិត្តរួមក្រុមជាមួយ Neymar នឹងដឹកនាំជម្រើសជាតិក្នុងការប្រកួតមិត្តភាពអន្តរជាតិជាមួយកាតា និងហុងឌូរ៉ាសជំនួសវិញ។ ខ្សែការពារវ័យ ៣៦ ឆ្នាំរូបនេះ ក៏ធ្លាប់ជាប្រធានក្រុមប្រេស៊ីលចំនួនបួនដងរួចមកហើយ ដែលប្រកួតចុងក្រោយក្នុងជ័យជម្នះ ១-០ លើអាល្លឺម៉ង់កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ ២០១៨។ ព្រឹត្តិការណ៍ដណ្តើមពានរង្វាន់ប្រចាំតំបន់អាមេរិកឡាទីនឆ្នាំ២០១៩ នឹងប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ដល់ថ្ងៃទី ៧ខែកក្កដាដោយក្រុមម្ចាស់ផ្ទះប្រេស៊ីលស្ថិតនៅពូល A ដោយត្រូវតទល់ជាមួយបូលីវី វ៉េណេស៊ុយអេឡា និងប៉េរូ៕	ខ្សែបម្រើឆ្នើម Neymar Jr ត្រូវដកហូតតំណែងជាប្រធានក្រុមជម្រើសជាតិប្រេស៊ីលសម្រាប់ការប្រកួតពានរង្វាន់ Copa America ខែក្រោយនេះ និងជំនួសដោយខ្សែការពារ Dani Alves ដែលជាមិត្តរួមក្រុម Paris Saint-Germain។
ក្រោយការរកឃើញករណីជំងឺដុំពកស្បែកគោក្របី ក្នុងខេត្តកំពង់់ស្ពឺ រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានចេញវិធានការបន្ទាន់ ដើម្បីទប់ស្កាត់ និងតាមដានកុំឱ្យមានការរីករាលដាលកាន់តែខ្លាំងឡើង ។ បើតាមមន្ទីរកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទខេត្តកំពង់ស្ពឺ ជំងឺឆ្លងដុំពកស្បែកគោ ក្របី បានរកឃើញករណីឆ្លងនៅក្នុងខេត្ត ចាប់តាំងពីខែឧសភាមកម្លេះ។ ជំងឺដុំពកស្បែកគោ ក្របី ជាជំងឺបង្កដោយវីរុសក្នុងក្រុម Poxbiride នៃប្រភេទ Capripoxvirus ដែលផ្ទុះលើកដំបូងនៅឆ្នាំ១៩២៩ ក្នុងប្រទេសសំប៊ី។ ជំងឺនេះ បានឆ្លងរាលដាលពាសពេញពិភពលោក រួមមានអាហ្រ្វិក មជ្ឈឹមបូព៌ា អឺរ៉ុបអាគ្នេយ៍ អាស៊ីកណ្ដាល អាស៊ីខាងត្បូង និងប្រទេសចិន ហើយបង្ករផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់គ្រួសារកសិករចិញ្ចឹមសត្វ និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ លោក ឈាង តុលា ប្រធានមន្ទីរកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទខេត្តកំពង់ស្ពឺ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ តាមទូរសព្ទ ខេត្តកំពង់ស្ពឺបានរកឃើញករណីជំងឺឆ្លងដុំពកស្បែកគោ ក្របី ចាប់តាំងពីខែឧសភាមកម្លេះ។ បើតាមលោក តុលា ករណីដែលកើតឡើងនេះ មិនមានច្រើននោះឡើយ គឺកើតឡើងលើគោចិញ្ចឹមជាលក្ខណៈគ្រួសារ របស់ពលរដ្ឋប៉ុណ្ណោះ មិនមានការឆ្លងជាទ្រុងទ្រាយធំនោះឡើយ។ «យើងរកឃើញករណីឆ្លងជំងឺដុំពកស្បែកហ្នឹងមួយៗទេ គឺមានឆ្លងលើគោ ដែលប្រជាពលរដ្ឋយើង គាត់ចិញ្ចឹមពាសវាលពាសកាល។ យើងក៏មិនទាន់ដឹងពីមូលហេតុ នៃការឆ្លងដែរ ព្រោះជំងឺនេះមិនមែនកើតមានពេលថ្មីៗទេ គឺវាកើតរាល់ឆ្នាំមកហើយ តែយើងត្រូវតែយកចិត្តទុកដាក់»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោក ឈាង តុលា ដោយបន្ថែមថា មន្ត្រីនៃមន្ទីរកសិកម្ម នឹងបន្តសកម្មភាពតាមដាន ផ្សព្វផ្សាយដល់ពលរដ្ឋ លើជំងឺឆ្លងនេះ ដើម្បីទប់ស្កាត់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ ជុំវិញជំងឺដុំពកស្បែកគោ ក្របីនេះ រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ ណែនាំដល់មន្ទីរកសិកម្មខេត្ត ត្រូវបន្តជំរុញការអនុវត្តវិធានការចំបាច់ និងបន្ទាន់នានា ដោយត្រូវតាមដាន ស្រាវជ្រាវហ្មត់ចត់ និងជាប្រចាំលើសុខភាពសត្វគោ ក្របី នៅទូទាំងខេត្ត និងត្រូវអនុវត្តវិធានការជីវសុវត្ថិភាព អនាម័យនៅគ្រប់ទីកន្លែងចិញ្ចឹម កន្លែងប្រមូលផ្ដុំ និងទីផ្សារ។ បើតាមសេចក្ដីណែនាំខាងលើ មន្ទីរកសិកម្មខេត្ត ត្រូវពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យអនាម័យសាច់ និងផលិតផលសត្វ ក៏ដូចជាផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានទូលាយពី ជំងឺដុំពកស្បែកគោ ក្របី ដល់ពលរដ្ឋ។ ឯអាជ្ញាធរ ត្រូវចូលរួមទប់ស្កាត់ការនាំចូលគោ ក្របីរស់ និងផលិតផលគោ ក្របី ទឹកមេជីវិតបង្កក គ្រប់ប្រភេទដែលខុសច្បាប់។ ជាមួយគ្នានេះ ត្រូវបង្កើនការតាមដានស្ថានភាពសុខភាពសត្វគោ តាមមូលដ្ឋាន កន្លែងចិញ្ចឹម និងកសិដ្ឋានជាប្រចាំ ព្រមទាំងប្រមូលសំណាក ដែលសង្ស័យបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពិសោធន៍ ដើម្បីវិភាគរកមេរោគ ដោយអនុវត្តវិធានបសុពេទ្យឱ្យទាន់ពេលវេលា។ ដោយឡែក មន្ត្រីត្រូវចុះអប់រំណែនាំពលរដ្ឋ ភ្នាក់ងារសុខភាពសត្វភូមិ អ្នកចិញ្ចឹម គ្រប់កម្រិតពីការរៀបចំទ្រង់ ការថែទាំ ការផ្ដល់ចំណី ការអនុវត្តវិធានការអនាម័យ ការតាមដានសុខភាពសត្វ ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ជំងឺដុំពកស្បែកគោ ក្របី កើតឡើងដោយមានសញ្ញាសំខាន់ៗ ដែលមានអត្រាសត្វឈឺពី ៥ភាគរយ ទៅ ៤៥ភាគរយ និងអត្រាស្លាប់តិចជាង ១០ភាគរយ។ យើងអាចសង្កេតរោគសញ្ញាជំងឺនេះបាន ដូចជាមានលក្ខណៈដុំពកតូចៗ ឬធំទៅតាមស្ថានភាពនៃជំងឺ ដែលគេឃើញនៅលើស្បែកនៃដងខ្លួនសត្វ កញ្ចឹងក ច្រមុះ ក្រអូមមាត់ ប្រដាប់ភេទ កន្សោមដោះ និងកម្ដៅអាចកើនដល់ ៤១អស្សា។ ឯមេរោគនេះ អាចឆ្លងពីសត្វមួយទៅសត្វមួយ តាមរយៈការប៉ះពាល់ផ្ទាល់ និងប្រយោល៕	ដោយ៖ ស៊ុល រ៉វី
ដូចនេះធ្វើដូចម្តេចដើម្បីអោយអ្នកដឹងថា នៅពេលណាដែលការឈឺគឺធ្ងន់ធ្ងរនោះ? មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រង និងការពារជំងឺអាមេរិកបាននិយាយថា រោគសញ្ញាគម្រាមកំហែងអាចមានប្រសិនបើៈ ការឈឺកមានជាប់រយៈពេលលើសពីមួយសប្តាហ៍ មានបញ្ហានៃការលេប ឬដកដង្ហើម មានការហៀរទឹកមាត់ខ្លាំងចំពោះកុមារ មានសីតុណ្ហភាពលើសពី៣៨អង្សាសេ មានបន្ទះខ្ទុះនៅនឹងបំពង់ក កន្តួលក្រហមកើតមានលើស្បែក មានឈាមនៅក្នុងស្លេស ឬទឹកមាត់ មានរោគសញ្ញានៃការខ្វះជាតិទឹករួមមាន ការអស់កម្លាំង, ស្ងួតមាត់, មិនសូវនោម ឬមិនមានទឹកភ្នែក ធ្លាប់បានប៉ះទៅនឹងអ្នកដែលមានជំងឺរលាកបំពង់ក៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ការឈឺបំពង់កអាចត្រូវបានបង្កឡើងដោយអាឡែស៊ី ឬដោយអ្វីមួយធ្ងន់ធ្ងរដូចជា ការឆ្លងមេរោគបាក់តេរី ឬវីរុសជាដើម។
ជំនួបបានប្រព្រឹត្តទៅនៅលើទីលាន Samara Arena ដោយមានអ្នកទស្សនាជាង៤ម៉ឺននាក់៕	Neymar និង Roberto Firmino បានស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីម្នាក់មួយគ្រាប់នៅតង់ទីពីរលើម៉ិកស៊ិក ដើម្បីនាំម្ចាស់ជើងឯក៥ជំនាន់ប្រេស៊ីល ឡើងទៅកាន់វគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយនៃព្រឹត្តិការណ៍ FIFA World Cup 2018។
ជាមួយសន្លឹកឆ្នោត៩៩,៣ភាគរយបានរាប់រួចរាល់ គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតកូរ៉េខាងត្បូង បានបញ្ជាក់ថា បក្សប្រជាធិបតេយ្យកំពុងកាន់អំណាច (DP) នាំមុខដោយទទួលបានកៅអីសភា ១៦៣ អាសនៈក្នុងចំណោមកៅអីសភាសរុប ៣០០ អាសនៈ ដែលជាសំឡេងភាគច្រើនដាច់ខាត។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap ។ នេះគឺជាលើកដំបូងដែលបក្សកាន់អំណាចទទួលបានអាសនៈសភាច្រើនលើសលប់ក្នុងរយៈពេល១៦ឆ្នាំចុងក្រោយ។ ចំណែក បក្សអនាគតរួបរួម (UFP) ដែលជាប្រឆាំងធំបំផុតរបស់កូរ៉េខាងត្បូង អាច ទទួលបាន៨៤អាសនៈ។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ អ្នកចេញទៅបោះឆ្នោត មានចំនួន ៦៦,២ភាគរយ។ នេះជាតួលេខខ្ពស់បំផុតលើសការបោះឆ្នោតសភានានាដែលបានរៀបចំឡើងចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩២មក។ ការបោះឆ្នោតសភានេះ ត្រូវបានចាត់ទុកជាការធ្វើប្រជាមតិលើលោកប្រធានាធិបតី មូន ចេអ៊ីន ដែលបច្ចុប្បន្នស្ថិតនៅឆ្នាំទី៣ក្រោយឡើងកាន់តំណែងក្នុងខែឧសភាឆ្នាំ២០១៧។ អត្រាគាំទ្រលោកមូន ធ្លាក់ចុះមកត្រឹម៣០ភាគរយ កាលពីឆ្នាំមុន ដោយសារបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចដើរយឺត និងរឿងអាស្រូវនយោបាយពាក់ព័ន្ធអតីតរដ្ឋមន្ត្រីយុត្តិធម៌កូរ៉េខាងត្បូង Cho Kuk ។ ក៏ប៉ុន្តែ ការទប់ទល់វិបត្តិCOVID-19របស់រដ្ឋាភិបាលលោក មូន បានផ្លាស់ប្តូរការយល់ឃើញរបស់ពលរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូង ។ ការស្ទង់មតិនាពេលថ្មីនេះ អត្រាគាំទ្រលោកប្រធានាធិបតី មូន ហក់ឡើងលើស៥០ភាគរយ។ មែនទែនទៅ ជោគជ័យរបស់បក្សកាន់អំណាចក្នុងការបោះឆ្នោតសភានេះ នឹងជួយឲ្យលោក មូន ចេអ៊ីន ចាត់ចែងកិច្ចការរដ្ឋប្រកបដោយស្ថិរភាព អំឡុងអាណត្តិ៥ឆ្នាំលោកនេះ។ តួយ៉ាង ជាមួយសំឡេងច្រើនលើសលប់ក្នុងសភា បក្សកាន់អំណាចអាចអនុម័តសំណើច្បាប់ ទោះមានការបដិសេធពីបក្សប្រឆាំងក៏ដោយក្តី។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា កូរ៉េខាងត្បូង គឺជាប្រទេសដំបូងគេដែលសម្រេចរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិ អំឡុងជំងឺរាតត្បាតសាកលនេះ ខណៈប្រជាជនត្រូវបានស្នើឲ្យរក្សាគម្លាតសុវត្ថិភាព។ អ្នកបោះឆ្នោតទាំងអស់ តម្រូវឲ្យពាក់ម៉ាស់ការពារ សម្អាតដៃពួកគេជាមួយអាល់កុល និងពាក់ស្រោមដៃប្លាស្ទិក ព្រមទាំងឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យកម្តៅនៅពេលដល់មណ្ឌលបោះឆ្នោត។ សម្រាប់អ្នកដែលរកឃើញមានកម្តៅ ត្រូវទៅបោះឆ្នោតនៅបន្ទប់ដាច់ដោយឡែក ដែលនឹងត្រូវសម្លាប់មេរោគក្រោយបោះឆ្នោរួច៕	បក្សកាន់អំណាចរបស់កូរ៉េខាងត្បូង បានយកឈ្នះភ្លូកទឹកភ្លូកដីក្នុងការបោះឆ្នោតសភា។ នេះបើតាមលទ្ធផលឆ្នោតបឋម ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃ១៦ ខែមេសា។ ជោគជ័យនេះគឺកើតឡើងក្រោយកិច្ចប្រឹងប្រែងប្រឆាំងCOVID-19របស់រដ្ឋាភិបាលលោកប្រធានាធិបតី មូន ចេអ៊ីន ទទួលការគាំទ្រពីសំណាក់ពលរដ្ឋ។
ដោយសារកីឡាកររបួស បានបង្ខំលោក Klopp បន្តដាក់កីឡាករក្មេងៗក្នុងការប្រកួត FA Cup នាជំនួប Liverpool និង Southampton នៅវគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ នៅរាត្រីថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ។ ក្នុងវ័យ១៨ឆ្នាំដូចគ្នា Jayden Danns រកបាន២គ្រាប់ម្នាក់ឯង និង Lewis Koumas ១គ្រាប់ ដើម្បីជួយហង្សក្រហមឈ្នះ ៣-០។ បញ្ហាកីឡាករ មិនអាចរារាំង Liverpool ក្នុងការដណ្តើមយកជ័យជម្នះនោះឡើយ ដ្បិតកីឡាករយុវជនបានបង្ហាញភាពលេចធ្លោទាំងក្នុងប្រកួតលីគ Premier League, លីគខាប់ និង FA Cup។ កាលពីសប្តាហ៍មុន កីឡាករក្មេងៗទាំងនេះ បានជួយក្រុមលោក Klopp រកបាន៣ពិន្ទុ តាមរយៈការយកឈ្នះ Luton Town ៤-១ និងឈ្នះ Chelsea ១-០ ដើម្បីលើកពាន League Cup ឆ្នាំ២០២៤។ ឡើងវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយ FA Cup ហង្សក្រហម ត្រូវប៉ះ Man Utd។ បិសាចក្រហមបានយកឈ្នះ Nottingham Forest វគ្គ១៦ក្រុម ទាំងប្រផិតប្រផើយក្នុងលទ្ធផល ១-០ ដែលសម្រេចទីដោយកីឡាករ Casemiro នៅនាទី៨៩។ Chelsea ក៏បានកៅអីទៅវគ្គ៨ក្រុមផងដែរតាមរយៈការយកឈ្នះ Leeds United ក្នុងលទ្ធផល ៣-២ ក្រោយបានត្រឹមរងជើងឯក League Cup។ ក្រុមលោក Mauricio Pochettino បន្តជួប Leicester City នៅវគ្គ៨ក្រុម។ Wolves ឡើងទៅជួប Coventry City វគ្គ៨ក្រុម ក្រោយឈ្នះ Brighton ១-០ នៅវគ្គ១៦ក្រុម។ ម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯក Manchester City ត្រូវតទល់ Newcastle United វគ្គ៨ក្រុមផងដែរ៕	កីឡាករយុវជនរបស់លោក Jurgen Klopp បង្ហាញទេពកោសល្យរបស់ខ្លួនដើម្បីជួយ Liverpool ឈ្នះ Southampton ៣-០ ឡើងទៅវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយ FA Cup បន្ទាប់ពីជួយក្រុមគ្រងជើងឯក League Cup ឆ្នាំ២០២៤។ Manchester United និង Chelsea បន្តទៅវគ្គ១/៤ផ្តាច់ព្រ័ត្រ ទាំងប្រផិតប្រផើយ។
លោក សៅ សុខា និងលោក ខៀវ សាម៉េត ដែលផុតសុពលភាពនៅឆ្នាំ២០១៨នេះ ត្រូវបានអង្គមហាសន្និបាតតាមរយៈការលើកដៃ គាំទ្រឲ្យបន្តធ្វើជាប្រធាន និងអនុប្រធានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជាពីឆ្នាំ២០១៨-២០២២។ ការសម្រេចដោយការលើកដៃនេះ បន្ទាប់ពីគ្មានបេក្ខជនឈរឈ្មោះប្រជែងសម្រាប់តំណែងប្រធាន និងអនុប្រធាននេះ។ ជាមួយគ្នានេះ សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា ក៏បានរៀបចំការបោះឆ្នោតជ្រើសសមាជិកប្រតិបត្តិពីររូប ដើម្បីជំនួសសមាជិកប្រតិបត្តិដែលអស់សុពលភាពផងដែរ។ ក្នុងនោះលោក តែម ម៉ឺន និងលោក ឌី វិជ្ជា ដែលជាសមាជិកប្រតិបត្តិអស់សុពលភាព ត្រូវបានតំណាងក្លិប និងខេត្តទាំង៣៩បោះឆ្នោតគាំទ្រឲ្យធ្វើជាសមាជិកប្រតិបត្តិបន្តក្នុងអាណត្តិនេះ។ ការបោះឆ្នោតនេះមានបេក្ខជន៣រូបឈរឈ្មោះឲ្យគេបោះឆ្នោត ក្នុងនោះលោក តែម ម៉ឺន ទទួលបានសម្លេងគាំទ្រ៣៥រូប លោក ឌី វិជ្ជា បាន៣០រូប និងលោក ស្រេង សេង ទទួលបានសម្លេងគាំទ្រ១៣រូប។ សមាជិកប្រតិបត្តិរបស់សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជាមាន១១រូបក្នុងនោះ លោក សៅ សុខា ប្រធាន, លោក ខៀវ សាម៉េត អនុប្រធាន និងសមាជិក៩រូបរួមមានលោក អ៊ុក សិទ្ធិជាតិ, លោក តែម ម៉ឺន, លោក ឌី វិជ្ជា, លោក ឡា ឡៃ, លោកឧកញ៉ា ឬទ្ធី សំណាង, លោក ដួង មាសចំរើន, លោក ហ៊ុន សាមុត, លោក ប៉ុន សុខ និងលោក ខៀវ ចិន្តាវ័ន្ត៕	លោក សៅ សុខា ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា(FFC) និងលោក ខៀវ សាម៉េត អនុប្រធានសហព័ន្ធ ដែលបានផុតសុពលភាព ត្រូវបានអង្គមហាសន្និបាតគាំទ្រតាមរយៈការលើកដៃឲ្យបន្តធ្វើជាប្រធាន និងអនុប្រធានសហព័ន្ធរៀងៗខ្លួន។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ឌី វិជ្ជា និងលោក តែម ម៉ឺន សមាជិកប្រតិបត្តិដែលអស់សុពលភាព ត្រូវបានអង្គមហាសន្និបាតបោះឆ្នោតគាំទ្រឲ្យបន្តធ្វើជាសមាជិកប្រតិបត្តិសម្រាប់អាណត្តិនេះផងដែរ។
អត្ថបទទាក់ទង ណាហ្គាវើលដ៍ នឹងមានកីឡដ្ឋានធ្វើជាមូលដ្ឋានហ្វឹកហាត់និងរៀបចំការប្រកួតក្នុងពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ តំណាងរាស្ត្រមណ្ឌលខេត្តកំពង់ស្ពឺលោក ហ៊ុន ម៉ានី ចាត់ទុកកីឡដ្ឋានខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលគ្រោងបើកការដ្ឋានសាងសង់នៅពាក់កណ្តាលខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ ជាសមិទ្ធផលក្រោមស្មារតី«រួមគ្នាដើម្បីខេត្តកំពង់ស្ពឺ»។ ព្រោះសមិទ្ធផលថ្មីនេះ មិនមែនកើតចេញពីគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំខេត្តតែម្នាក់ឯងនោះទេ ពោលគឺមានការរួមចំណែកពីការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ «ប្រជាពលរដ្ឋខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានមោទនភាពចំពោះសមិទ្ធផលថ្មីមួយទៀត ដែលនឹងលេចចេញជារូបរាងឆាប់ៗនោះ គឺកីឡដ្ឋានខេត្តកំពង់ស្ពឺ ក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើម«អភិវឌ្ឍយុវជន និងកីឡាខេត្តកំពង់ស្ពឺ»គាំទ្រដោយមូលនិធិណាហ្គាវើលដ៏បេះដូងសប្បុរស»។ នេះជាការបន្ថែមរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ានី ដែលបានអរគុណដល់ប្រជាពលរដ្ឋ រដ្ឋបាលខេត្ត និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលជឿជាក់ និងគាំទ្រចំពោះការដឹកការអភិវឌ្ឍរបស់ខ្លួនកន្លងមក។ ក្នុងពិធីប្រគល់ និងទទួលមូលប្បទានបត្រ២លានដុល្លារពីមូលនិធិណាហ្គាវើលដ៏បេះដូងសប្បុរស ដើម្បីទ្រទ្រង់ដំណើរការសាងសង់ ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជារូបនេះបានប្រកាសថា កីឡដ្ឋានខេត្តកំពង់ស្ពឺនឹងបើកការដ្ឋានសាងសង់នៅថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩។ កីឡដ្ឋាននេះ ស្ថិតនៅក្នុងភូមិតាម៉ុល សង្កាត់ច្បារមន ក្រុងច្បារមន ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ វាមិនគ្រាន់តែជាដំណឺងល្អសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋខេត្តកំពង់ស្ពឺប៉ុណ្ណោះទេ តែវាជាក្តីស្រមៃក្លាយជាការពិតសម្រាប់អ្នកគាំទ្រ និងក្លិបបាល់ទាត់ណាហ្គាវើលដ៏។ ព្រោះក្លិបដែលតែងតែប្រើកីឡដ្ឋានក្លិបដទៃធ្វើជាទឹកដីមួយនេះ នឹងប្រើប្រាស់កីឡដ្ឋានខេត្តកំពង់ស្ពឺធ្វើជាមូលដ្ឋានហ្វឹកហាត់ និងរៀបចំការប្រកួតផ្សេងៗ៕	កីឡដ្ឋានស្តង់ដាអន្តរជាតិមួយ នឹងលេចចេញជារូបរាងនៅលើទឹកដីខេត្តកំពង់ស្ពឺក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ។ នេះបើតាមលោក ហ៊ុន ម៉ានី តំណាងរាស្ត្រមណ្ឌលខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលចាត់ទុកសមិទ្ធផលនេះ ជាមោទនកភាពថ្មីមួយទៀតសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ កីឡដ្ឋានដែលជាមូលដ្ឋានរបស់ក្លិបបាល់ទាត់ណាហ្គាវើលដ៏នេះ នឹងបើកការដ្ឋានសាងសង់នៅពាក់កណ្តាលខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩នេះ។
សម្រាក មនុស្សគ្រប់គ្នាដែលមានបញ្ហាឈឺក្បាលបែបប្រកាំងប្រាកដជាដឹងថា ការឈឺចាប់នោះគឺខ្លាំងក្លាប៉ុណ្ណា ហើយក៏អាចមានអារម្មណ៍អស់កម្លាំងបែបណាដែរ។ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើនៅពេលនេះគឺ សម្រាកឲ្យបានច្រើន។ បើសិនជាអាច ចូរគេងថ្ងៃឲ្យបានញឹកញាប់រហូតដល់ការស្រវឹងមានភាពស្រាកស្រាន្តវិញហើយ។ ញ៉ាំអាហារផ្តល់សុខភាពល្អ វាគឺជារឿងដ៏ល្អមួយដែលអ្នកគួរជំនួសថាមពលចាស់មកញ៉ាំអាហារដែលសម្បូរជាតិរ៉ែ និងវីតាមីនឡើងវិញ ព្រោះវាផ្តល់នូវចំនួនកាឡូរីល្អៗ។ អ្នកប្រហែលជាមិនឃ្លានអាហារក្នុងពេលស្រវឹង ប៉ុន្តែយកល្អគួរតែញ៉ាំទៅដើម្បីបង្កើនការស្វាងវិញ។ ញ៉ាំទឹក យើងទាំងអស់គ្នាសុទ្ធតែដឹងថា ការដែលញ៉ាំទឹកគ្រប់គ្រាន់គឺជាមធ្យោបាយដ៏មានប្រយោជន៍មួយក្នុងការព្យាបាលភាពស្រវឹង។ ដូច្នេះចូរប្រាកដថា អ្នកបានញ៉ាំទឹកបានគ្រប់គ្រាន់ បើសិនជាដឹងថាអ្នកស្រវឹងហើយឈឺក្បាល។ អ្នកគួរតែញ៉ាំផ្លែឈើ និងបន្លែស្រស់ៗដែលមានជាតិទឹកខ្ពស់។ ចៀសវាងការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម ខណៈពេលដែលកំពុងតែមានបញ្ហាឈឺក្បាលបែបប្រកាំង ហើយខំប្រឹងលេងបណ្តាញសង្គមទៀត អ្នកពិតជានឹងមិនមានអារម្មណ៍ល្អឡើយ។ ការដែលឈឺក្បាលក្រោយស្រវឹង វានឹងធ្វើឲ្យភ្នែកខ្លាចពន្លឺ ហើយការដែលប្រើភ្នែកសម្លឹងទៅលើបណ្តាញសង្គមទៀត អ្នកនឹងមានអារម្មណ៍កាន់តែពិបាកថែមទៀត៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh/	តើអ្នកមានឈឺក្បាលបែបប្រកាំងដែរទេ? ពិតណាស់ ការឈឺក្បាលបែបប្រកាំងក្រោយស្រវឹងរួច អាចជារឿងមួយមិនមានផាសុកភាពឡើយ ហើយក៏គួរតែធ្វើរឿងខ្លះដើម្បីដោះស្រាយវាដែរ។ សំណាងដែល ការឈឺក្បាលប្រភេទនេះអាចដោះស្រាយបានតាមមធ្យោបាយងាយៗដូចខាងក្រោមនេះ៖
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមលោកអ្នកទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម៖ ធ្លាប់ជាក្មេងស្រីដែលមិនមានភាពក្លាហាន មិនហានធ្វើដំណើរឆ្ងាយតែម្នាក់ឯង និងជាមនុស្សគ្មានជំនឿលើខ្លួនឯង ពេលនេះ ម៉ារ៉ា បានផ្លាស់ប្ដូរហើយ។ ផ្លាស់ប្ដូរក្រោយពីនាង បានសិក្សារៀនសូត្រខ្ពស់ និងបានចូលរួមសកម្មភាព ជាមួយអង្គការផ្សេងៗ រួមទាំងចូលរួមសកម្មភាពក្នុងសហគមន៍ជាដើម។ កញ្ញា ណាន់ ម៉ារ៉ា ជានិស្សិតផ្នែកច្បាប់ ដែលត្រៀមបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញា ក្នុងពេលដ៏ខ្លីខាងមុខនេះបន្ថែម៖«ខ្ញុំធ្លាប់ចង់បោះបង់ចោលការសិក្សាម្ដង។ មិត្តខ្ញុំម្នាក់គេថាគេមករៀនជាមួយខ្ញុំ ពេលខ្ញុំមករៀន គេបែរជាមិនរៀនទៅវិញ។ ពេលនោះខ្ញុំចង់ឈប់ដែរ។ ពីដើមបើមិនមានអ្នកណាទៅជាមួយខ្ញុំ ខ្ញុំក៏មិនហានទៅដែរ។ ប៉ុន្តែនៅពេលខ្ញុំចូលរួមជាមួយ អង្គការជនជាតិដើមភាគតិចច្រើន ខ្ញុំចាប់អារម្មណ៍ថាខ្ញុំក្លាហានជាងមុនច្រើន»។ តាមរយៈការសិក្សារៀនសូត្រ មិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យ ម៉ារ៉ា មានភាពក្លាហានក្នុងខ្លួនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែនាងថែមទាំង ជួយដល់សហគមន៍របស់នាងថែមទាំងផង ទាំងផ្នែកស្មារតី និងការស្វែងយល់ពីច្បាប់នានា ពាក់ព័ន្ធនឹងច្បាប់ និងសិទ្ធិរបស់ជនជាតិដើមភាគតិច៕	ភ្នំពេញ៖ កញ្ញា ណាន់ ម៉ារ៉ា គឺជាជនជាតិដើមភាគតិចគ្រឹង បានពុះពាររៀនសូត្ររហូតដល់ថ្នាក់បរិញ្ញា។ ជាទូទៅជនជាតិដើមភាគតិច ពុំសូវលើកទឹកចិត្ត និងជំរុញឱ្យក្មេងស្រីរៀនបានខ្ពង់ខ្ពស់ឡើយ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ មនុស្សចាស់មួយចំនួន ថែមទាំងបន្ទច់បង្អាក់ ក្មេងស្រីមិនឱ្យរៀនខ្ពស់ថែមទៀតផង។ ចំពោះ ម៉ារ៉ា នាងជំនះផ្នត់គំនិតទាំងនោះ។
ទោះបីមិនហ៊ានបកស្រាយពាក់ព័ន្ធបញ្ហាបច្ចេកទេសលើការបណ្តុះបណ្តាល លោក ប្រាក់ សុវណ្ណារ៉ា អតីតគ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសកម្ពុជាបានផ្តល់ជាគំនិតយោបល់ថា ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជាគួរចំណាយពេលប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់ឲ្យបានច្រើន បើចង់ទទួលបានលទ្ធផលល្អ។ លទ្ធផលល្អនៅពេលនេះ គឺលោកមិនសំដៅលើការទទួលបានជ័យជម្នះនោះទេ តែសំដៅលើកម្រិតបច្ចេកទេសនិងទម្រង់លេងរបស់ក្រុម ដែលអាចធ្វើឲ្យការប្រកួតល្អមើលក្រោមក្រសែភ្នែកអ្នកគាំទ្រ។ អ្នកចាត់ការក្រុមអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិរូបនេះបានបន្ថែមថា បើកម្ពុជាមានពេលវេលាច្រើនក្នុងការប្រមូលផ្តុំ ឬសហព័ន្ធមានលទ្ធភាពបញ្ជូនទៅហ្វឹកហាត់ពង្រឹងសមត្ថភាពនៅក្រៅប្រទេស កម្ពុជាអាចត្រៀមខ្លួនបានល្អ សម្រាប់ជំនួបវគ្គជម្រុះជុំទី២នៃព្រឹត្តិការណ៍ World Cup 2022។ លោកជឿជាក់ថា ក្រុមកីឡាករកម្ពុជានឹងធ្វើបានល្អក្នុងការប្រកួតដែលរៀបចំនៅកម្ពុជា តែពួកគេនឹងជួបការលំបាកខ្លាំងនៅក្រៅទឹកដី។ លំបាកក៏ព្រោះតែពេលវេលានិងអាកាសនៅប្រទេសគូប្រកួតខុសគ្នាពីកម្ពុជា។ «បើនិយាយក្នុងចំណោមក្រុមទាំងអស់ ចំពោះទស្សនខ្ញុំក្រុមហុងកុងដូចជាក្រោមគេ តែបើធៀបនឹងកម្ពុជាយើងក្រោមនឹងទៀត ព្រោះយើងធ្លាប់ចាញ់ពួកគេនៅលើទឹកដីរបស់យើង។ ដូច្នេះការប្រកួតនេះពិតជាពិបាកមែនទែន មិនមែនពិការរឿងឡើងនោះទេ គឺពិបាករឿងលទ្ធផល ហើយសង្ឃឹមថា កម្ពុជានឹងធ្វើបានល្អនៅក្នុងទឹកដី»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ប្រាក់ សុវណ្ណារ៉ា ដែលបានបន្ថែមថា គូប្រកួតកម្ពុជាទំនងជាត្រៀមខ្លួនបានល្អ ព្រោះពួកគេសុទ្ធតែមានមហិច្ឆតាចង់ឈ្នះកៅអីវគ្គបន្តរៀងៗខ្លួន។ លោក កែវ សារ៉េត អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា សហព័ន្ធកំពុងរង់ចាំការពិភាក្សារវាងថ្នាក់ដឹកនាំនិងគ្រូបង្វឹក ក៏ដូចជាអ្នកចាត់ការក្រុម គឺលោក Keisuke Honda ពាក់ព័ន្ធនឹងការជ្រើសរើសប្រទេសដើម្បីបញ្ជូនកីឡាករជម្រើសជាតិទៅហ្វឹកហាត់នៅក្រៅប្រទេស។ តាមគម្រោង កម្ពុជា គ្រោងទៅបោះជំរំហ្វឹកហាត់នៅប្រទេសវៀតណាម តែចិត្តមួយចង់ឲ្យពួកគេទៅហ្វឹកហាត់នៅប្រទេស ដែលមានការរីកចម្រើនផ្នែកបាល់ទាត់។ អគ្គលេខាធិការរូបនេះបានបន្ថែមថា ថ្នាក់ដឹកនាំសហព័ន្ធកំពុងពិភាក្សាជាមួយគណៈកម្មការប្រកួតបាល់ទាត់ជាតិកម្ពុជា(CNCC) ដើម្បីសម្របសម្រួលឲ្យក្រុមកីឡាករជម្រើសជាតិមានពេលច្រើនក្នុងការប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់ ហើយមិនប៉ះពាល់ការប្រកួតលីគ។ លោកបន្តទៀតថា ក្នុងចំណោមក្រុមជម្រើសជាតិ ដែលគ្រោងប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់ត្រៀមវគ្គជម្រុះ World Cup មានកីឡាករវ័យក្មេងសម្រាប់ត្រៀមការប្រកួតស៊ីហ្គេមឆ្នាំនេះមួយចំនួនផងដែរ។ ទោះបីមិនរំពឹងទទួលបានជោគច័យ លោក កែវ សារ៉េត សង្ឃឹមថា ក្រុមយុវជនដែលត្រូវត្រៀមការប្រកួតស៊ីហ្គេមនៅហ្វីលីពីនឆ្នាំនេះនឹងទទួលបានបទពិសោធល្អៗពីការប្រកួតនេះ ដើម្បីអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពឲ្យកាន់តែប្រសើរ។ វាក៏ជាការប្រកួត ដើម្បីវាស់ស្ទង់សមត្ថភាពក្រុមជម្រើសជាតិ និងយុវជនកម្ពុជាផងដែរ។ សម្រាប់ការប្រកួតវគ្គជម្រុះជុំទី២ World Cup 2022 ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជាស្ថិតនៅពូល C ជាមួយអ៊ីរ៉ង់ អ៊ីរ៉ាក់ បារ៉ែន និងហុងកុង។ ការប្រកួតនឹងព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០៕	អតីតគ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិលោក ប្រាក់ សុវណ្ណារ៉ា បានផ្តល់ជាគំនិតថា ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជាគួរប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់មុនពេលកំណត់ បើចង់បានលទ្ធផលល្អ នាជំនួបវគ្គជម្រុះជុំទី២ព្រឹត្តិការណ៍ World Cup 2022។ គ្រូបង្វឹករូបនេះអះអាងថា កម្ពុជាអាចនឹងជួបការលំបាកខ្លាំងពេលប្រកួតនៅក្រៅទឹកដី ដ្បិតកត្តាពេលវេលា និងអាកាសធាតុ ដោយមិនផ្តោតលើសមត្ថភាព។ ក្រុមកីឡាករកម្ពុជាអាចនឹងចេញទៅបោះជំរំហ្វឹកហាត់នៅក្រៅប្រទេស ដើម្បីត្រៀមសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍នេះ។
ក្រោមក្រសែភ្នែកអ្នកគាំទ្រប្រមាណ៩ម៉ឺននាក់នៅកីឡដ្ឋានជាតិ Wembley កីឡាករ Joshua បានសមត្ថភាពដ៏គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុត។ Klitschko បានដួលនៅទឹកទី៥ តែនៅទឹកទី៦ គេបានសងសឹកវិញដោយធ្វើឲ្យ Joshua ដួលជាលើកដំបូងក្នុងអាជីពរបស់ខ្លួន។ ការប្រកួតដ៏ទាក់ទាញ បានបន្តដល់ទឹកទី១១ ហើយ Joshua បានបើកការវាយលុកទៅលើ Klitschko ឲ្យដួលរហូតដល់ទៅពីរដឹង មុនពេលដែលអាជ្ញាកណ្តាលសម្រេចចិត្តបញ្ឈប់ការប្រកួត។ ជ័យជម្នះបានទៅលើកីឡាករវ័យក្មេងអង់គ្លេស Joshua៕	កីឡាករប្រដាល់អង់គ្លេស Anthony Joshua វ័យ២៧ឆ្នាំ បានបង្ហាញកណ្តាប់ដៃយ៉ាងអស្ចារ្យនៅលើសង្វៀននៃកីឡដ្ឋាន Wembley តាមរយៈការយកឈ្នះដោយបច្ចេកទេសនៅទឹកទី១១លើអ្នកប្រដាល់អ៊ុយក្រែនវ័យ៤១ឆ្នាំ Wladimir Klitschko។ ជោគជ័យកាលពីថ្ងៃសៅរ៍កន្លងមកនេះ នាំឲ្យ Joshua រក្សាខ្សែក្រវាត់ទម្ងន់ IBF របស់ខ្លួន និងដណ្តើមបានខ្សែក្រវាត់ទម្ងន់ធ្ងន់ WBA ដែលនៅទំនេរ។
លោក គ្រី ម៉ះផល ប្រធាននាយកដ្ឋានសត្វព្រៃនិងជីវចម្រុះនៃរដ្ឋបាលព្រៃឈើ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ថា ការសិក្សាស្រាវជ្រាវប្រភេទសត្វនៅក្នុងតំបន់ខាងលើ ត្រូវបានចាប់ផ្ដើមនៅអំឡុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ ដោយប្រើរយៈពេល២ សប្ដាហ៍។ ជាលទ្ធផល ក្រុមការងារអាចស្រាវជ្រាវឃើញវត្តមានសត្វ៦៤ប្រភេទ ។ ក្នុងនោះមាន ៨ប្រភេទស្ថិត ជាប្រភេទជិតផុតពូជ(EN), ១២ប្រភេទ ងាយរងគ្រោះ(VU) ៣៥ប្រភេទ កំពុងបារម្ភ(LC), ១ប្រភេទកង្វះទិន្នន័យ(DD) , ១ ប្រភេទសំខាន់ជិតផុតពូជ(CR), ៣ ប្រភេទ ជិតមានការគំរាមកំហែង(NT) និង ៤ ប្រភេទផ្សេងទៀត មិនត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ ឬមិនត្រូវបានវាយតម្លៃនៅឡើយ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់គម្រោងរេដបូកទំរីង។ ប្រធាននាយកដ្ឋានសត្វព្រៃនិងជីវចម្រុះនៃរដ្ឋបាលព្រៃឈើរូបនេះថា សកម្មភាពនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវពីរបាយសត្វ និងជីវៈចម្រុះនៅក្នុងតំបន់គម្រោងរេដបូក ពិតជាមានសារៈសំខាន់ ដើម្បីបញ្ជាក់ពីលទ្ធភាពនៃការគ្រប់គ្រង និងថែរក្សាធនធានធម្មជាតិ និងព្រៃឈើ ។ រូបភាពដោយ គម្រោងរេដបូកទំរីង « គម្រោងរេដបូក មិនមែនធ្វើការតែលើព្រៃឈើតែមួយមុខទេ។ ក្នុងនោះការសិក្សា និងគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិ រួមជាមួយជីវៈចម្រុះ ក៏ត្រូវបានរាប់បញ្ចូលផងដែរ។ មានន័យថាប្រសិនបើមានគម្រោងរេដបូកដាក់ក្នុងតំបន់ណាមួយហើយត្រូវការសិក្សាថាតើមានអ្វីខ្លះ មានអ្វីប្រែប្រួលបែបណា។ ប្រសិនបើប្រែប្រួលបែបវិជ្ជមានមិនអីទេ ប៉ុន្ដែបើប្រែប្រួលបែបអវិជ្ជមាន នោះមានន័យថា គម្រោងយើងអាចបរាជ័យ»។ នេះជាការពន្យល់របស់លោក ម៉ះផល។ នេះជាលើកទីមួយហើយ ដែលក្រុមការងារគម្រោងរេដបូក សិក្សាស្រាវជ្រាវពីរបាយសត្វផ្សេងៗ នារដូវប្រាំង។ លោកបានបន្ថែមថា ការស្រាវជ្រាវនេះ នឹងត្រូវធ្វើឡើងម្ដងទៀតនៅរដូវរស្សា នៅចន្លោះខែមិថុនា និងកក្កដាឆ្នាំ២០២២ ។ លោកបន្តថា ដំណើរការស្រាវជ្រាវខាងលើ ដើម្បីចង់ដឹងថា នៅក្នុងតំបន់ដែលត្រូវបានការពារ មានធនធានអ្វីខ្លះនៅក្នុងរដូវនីមួយៗ ។ បន្ទាប់មក ក្រុមការងារនឹងយកមកប្រៀបធៀប រវាងលទ្ធផលទាំងពីរលើក ដើម្បីកត់ត្រាថាធនធានទាំងនោះកើនឡើង ឬថយចុះ។ « ដ្បិតថា គម្រោងរេដបូកទំរីងនេះ កើតឡើងយូរហើយក្តី ប៉ុន្ដែដំណើរការនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវនៅទើប នឹងចាប់ផ្ដើម ចុងឆ្នាំ២០២១។ សម្រាប់លទ្ធផល បន្ទាប់ក្រុមការងារ អាចនឹងអនុវត្តសកម្មភាព មួយចំនួនទៀតភ្ជាប់ជាមួយលទ្ធផល »។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក មិះផល។ ជាមួយគ្នានេះប្រធាននាយកដ្ឋានសត្វព្រៃ និងជីវចម្រុះនៃរដ្ឋបាលព្រៃឈើ បានលើកឡើងថា ក្នុងដំណើរការសិក្សាស្រាវជ្រាវក្រុមការងារ បានជួបបញ្ហាមួយចំនួនដូចជា តំបន់ខ្លះនៅខ្វះធនធានមនុស្ស និងអ្នកជំនាញលើផ្នែកនេះ។ ចំពោះពលរដ្ឋនៅតាមតំបន់ ចំណេះដឹងនៅមានកម្រិត រួមជាមួយកត្តាជីវភាពនៅទាប បានបណ្ដាលឱ្យពលរដ្ឋមួយចំនួន នៅតែអាស្រ័យផល ដោយការបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិ សត្វព្រៃ និងជីវៈចម្រុះ។ រូបភាពដោយ គម្រោងរេដបូកទំរីង « តំបន់ដែលក្រុមការងាររេដបូកធ្វើការសព្វថ្ងៃ ជាកន្លែងដែលមានសក្ដានុពល ដូច្នេះពលរដ្ឋទាំងអស់គួរស្វែងយល់ និងត្រូវសិក្សា ពីផលប្រយោជន៍ ដែលអាចនឹងទទួលបានពីធនធានទាំងនោះ។ ការបំផ្លាញធនធានព្រៃ និងសត្វដើម្បីជាប្រយោជន៍ វាបានមិនយូរអង្វែងទេ ហើយថ្ងៃណាមួយវាអាចនាំនូវគុណវិបត្តិ »។ នេះជាការពន្យល់របស់ លោក ម៉ះផល។ ជាមួយគ្នានេះ ទាក់ទងការស្រាវជ្រាវពីរបាយរបស់ប្រភេទសត្វ និងការងារផ្សេងៗទៀតនៅក្នុងគម្រោងរេដបូកទំរីង លោក ប៉ាង ផានិត អ្នកធ្វើរបាយការណ៍ small and big mammals នៅក្នុងតំបន់បានបញ្ជាក់ថា សព្វថ្ងៃការងាររបស់លោក រួមជាមួយក្រុមការងារផ្សេងទៀត មានបញ្ហាលំបាកប្រហែលគ្នា ត្រង់ថា នៅតំបន់ខ្លះត្រូវបានកែប្រែ ដូច្នេះការស្រាវជ្រាវពីទីតាំងមួយទៅទីតាំមួយផ្សេងទៀត ក៏ជួបបញ្ហា។ « ការងាររបស់ខ្ញុំធ្វើការទាក់ទងប្រភពទឹក និងជម្រករបស់សត្វ សម្រាប់តំបន់ស្ថិតក្រោមគម្រោងរេដបូកទំរីងទាំងមូល។ អ្វីដែលលំបាក់នោះគឺមានតំបន់ខ្លះត្រូវបានកែប្រែពីព្រៃទៅជាទីវាល ដូច្នេះកន្លែងកាត់ផ្ដាច់នោះ ដូចជារនាំងមិនឱ្យសត្វធ្វើចរាចរណ៍ទៅមកដូចមុន។ មានន័យថា បើសត្វចេញពីតំបន់មួយនេះ ហើយវាកម្រវិលត្រលប់ ឬុមិនចូលតំបន់នោះសារជាថ្មីវិញទេ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោកផានិត។ ខេត្តកំពង់ធំត្រូវបានជ្រើសរើសជាទីតាំងសិក្សាគម្រោង ដោយសារខេត្តនេះ គ្របដណ្តប់ ៤០ភាគរយ នៃដែនជម្រកសត្វព្រៃឡង់ ដែលមានស្តុកកាបូនព្រៃឈើខ្ពស់ប្រមាណ ៣៧១.៩៨តោន នៅក្នុងមួយហិកតា។ គម្រោង រេដបូកទំរីង គ្របដណ្ដប់លើផ្ទៃដីតែ ៦៧,៧៩១ហិកតា នៃព្រៃពាក់កណ្តាលបៃតង និងបៃតងចាស់ ដែលមានសហគមន៍ព្រៃឈើចំនួន ១៤កំពុងរស់នៅ៕ រូបភាពដោយ គម្រោងរេដបូកទំរីង រូបភាពដោយ គម្រោងរេដបូកទំរីង	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមការងារគម្រោងរេដបូកទំរីង បានសិក្សាស្រាវជ្រាវឃើញសត្វចំនួន៦៤ ប្រភេទ នៅក្នុងព្រៃ ខេត្តកំពង់ធំ ។ លោក គ្រី ម៉ះផល ថាការសិក្សាពីរបាយ និងវត្តមានប្រភេទសត្វ ជាកត្តាសំខាន់មួយ ជួយជំរុញឱ្យកាន់តែប្រសើរដល់ការងារការពារ និងសិក្សាលើគម្រោងរេដបូកទំរីង ក្នុងតំបន់នានា នៅខេត្តកំពង់ធំ។
អត្ថបទទាក់ទង កាសែតNikkei៖ ជប៉ុន នឹងចុះកិច្ចព្រមព្រៀងលក់អាវុធជាមួយវៀតណាម ក្នុងលិខិតមួយនៅថ្ងៃទី ១៦ ខែតុលា អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស (HRW) បានទទូចឲ្យលោក ស៊ូហ្កាលើកកង្វល់ពាក់ព័ន្ធបញ្ហារំលោភសិទ្ធិមនុស្សក្នុងប្រទេសវៀតណាមទាំងក្នុងជំនួបសាធារណៈនិងឯកជន រួមមាន សិទ្ធិបញ្ចេញមតិ សិទ្ធិប្រមូលផ្ដុំដោយសន្តិវិធី និងសិទ្ធិដើរហើរជាដើម។ ទន្ទឹមនេះ អង្គការដែលមានមូលដ្ឋាននៅសហរដ្ឋអាមេរិកនេះ ក៏បានស្នើឲ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនថ្មីរូបនេះរិះគន់រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ីជុំវិញការបង្ក្រាបលើសេរីភាពផ្នែកសាសនា សេរីភាពសារព័ត៌មាន និងសិទ្ធិជនជាតិភាគតិចជាដើម។ «ជប៉ុន គួរប្រើឥទ្ធិពលខ្លួនក្នុងនាមជាម្ចាស់ជំនួយដ៏សំខាន់មួយរបស់រដ្ឋាភិបាលរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមនិងឥណ្ឌូណេស៊ីដាក់សម្ពាធលើប្រទេសទាំងពីរឲ្យបញ្ឈប់ការរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្ស»។ លោក Phil Robertson អនុប្រធាន HRW ប្រចាំតំបន់អាស៊ី បញ្ជាក់បែបនេះ។ តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី ១៨ ខែតុលា លោក Robertson លើកឡើងទៀតថា នាយយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ូហ្កា គួរយកបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សធ្វើជាសសរស្ដម្ភមួយនៃគោលនយោបាយការបរទេសរបស់ជប៉ុន ដូចដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនមុន លោក ស៊ីនហ្សួ អាបេ បានធ្វើកន្លងមក។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ដំណើរទស្សនកិច្ចបរទេសលើកដំបូងរបស់លោក ស៊ូហ្កា ក្នុងនាមជាប្រមុខរដ្ឋភិបាល គឺជាឱកាសដ៏អស្ចារ្យមួយដើម្បីទទូចឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំវៀតណាម និងឥណ្ឌូណេស៊ីបញ្ចប់ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងការពារសិទ្ធិមនុស្សរបស់ប្រជាជនពួកគេ។ សូមបញ្ជាក់ថា លោកស៊ូហ្កាបានទៅដល់ប្រទេសវៀតណាម នៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ហើយជួបថ្នាក់នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាមនៅទីក្រុង ហាណូយ នៅថ្ងៃទី១៩។ ក្នុងជំនួបនេះ មេដឹកនាំទាំងពីរ រំពឹងនឹងព្រមព្រៀងគ្នាសម្របសម្រួបការធ្វើដំណើរឆ្លងព្រំដែនដើម្បីដឹកជញ្ជូនបរិក្ខារពេទ្យ និងទំនិញសំខាន់ផ្សេងទៀត ហើយជប៉ុនក៏រំពឹងសម្លឹងធ្វើពិពិធកម្មច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់នៅចំពោះមុខជំងឺរាតត្បាតសកលកូវីដ-១៩ផងដែរ។ នេះបើតាមក្រសួងការបរទេសជប៉ុន ដែលចុះផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Kyodo ។ ចេញពីវៀតណាម លោកនឹងបន្តទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី នៅថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ដើម្បីជួបពិភាក្សាជាមួយប្រធាធិបតី ចូកូ វីដូដូ ដើម្បីជជែកការបើកដំណើរការឡើងវិញនូវការធ្វើដំណើររវាងជប៉ុននិងឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលផ្អាកដោយវិបត្តិកូវីឌ-១៩ ក៏ដូចជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ រួមមាន ផ្លូវដែក និងកំពង់ផែជាដើម។ នេះបើតាមការប្រកាសព័ត៌មានក្រសួងការបរទេសជប៉ុន៕	អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស (HRW) បានទទូចឲ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនថ្មី លោក យូស៊ីហ៊ីដេ ស៊ូហ្កាដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាលវៀតណាម និងឥណ្ឌូណេស៊ី ឲ្យលើកស្ទួយបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស អំឡុងទស្សនកិច្ចរបស់លោកក្នុងប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំងពីរនេះ។ លោក ស៊ូហ្កា នឹងធ្វើទស្សនកិច្ចនៅវៀតណាមនិងឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលជាទស្សនកិច្ចនៅបរទេសដំបូង៤ថ្ងៃរបស់លោក ចាប់ពីថ្ងៃទី ១៨-២១ ខែតុលា។
នៅក្នុងសិតទី១ កងពលធំអន្តរាគមន៍លេខ៣ បើកការនាំមុខមុន១សិតមុន ដោយពិន្ទុដាច់គ្នាឆ្ងាយ ២៥-៩។ ចូលដល់សិតទី២ កងពលធំអន្តរាគមន៍លេខ៣ បន្តយកឈ្នះលើកូននាគឧត្តរទៀតដោយពិន្ទុ ២៥-១៥ និងសិតទី៣ ក្រុមកីឡាបាល់ទះកូននាគឧត្តរបន្តចាញ់ពិន្ទុ កងពលធំអន្តរាគមន៍លេខ៣ ២៥-១៦។ ចំណែកសមាគមបាល់ទះវិសាខា បានយកឈ្នះរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ៣-០ សិត។ វិសាខា បាននាំមុខក្រុមបាល់ទះរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ដោយពិន្ទុ ២៥-២២។ ចូលដល់សិតទី២ ក្រុមទាំងពីរបន្តប្រដេញពិន្ទុគ្នាប្រផិតប្រភើចតែអ្វីៗត្រូវបានសម្រេចដោយកីឡាករវិសាខា គួន ម៉ុម វាយផ្តាច់នាំជ័យជម្នះសិតទី២ ដោយពន្ទុ ២៥-២៣ និងសិតទី៣ វិសាខា បន្តឈ្នះរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ដោយពិន្ទុ ២៥-១៤។ គួរបញ្ជាក់ថា ការប្រកួតបាល់ទះក្នុងសាលពានរង្វាន់ សម្តេច ហ៊ុន សែន ឆ្នាំ២០២២ មាន១១ក្រុមចូលរួម ដោយ ចែកចេញជា៤ពូល ក្នុងមួយពូលមាន៣ក្រុម។ ក្រុមឈរកំពូលតារាងនៃពូលនិមួយៗ នឹងឡើងទៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ ការប្រកួតពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ឆ្នាំ២០២ ចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី១៥ ដល់៣០ ខែតុលា នាកីឡដ្ឋានទីលានបាល់ទះក្នុងសាលព្រីនស៍៕	ក្រុមបាល់ទះកងពលធំអន្តរាគមន៍លេខ៣ បានយកឈ្នះទៅលើក្រុមបាល់ទះកូននាគឧត្តរ ក្នុងជំនួបបើកឆាក ពូលC ដោយលទ្ធផល ៣-០ សិត ក្រោយសមាគមបាល់ទះ វិសាខា ឈ្នះរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ៣-០ សិត ក្នុងពូលA វគ្គជម្រុះវិលជុំនៃពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ឆ្នាំ២០២២ កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា នាកីឡដ្ឋានទីលានបាល់ទះក្នុងសាលព្រីនស៍។
នៅថ្ងៃទី៣០ មីនាកន្លងទៅ មន្ទីរអប់រំ យុវជន និងកីឡា ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង បានរៀបចំការប្រឡងសិស្សពូកែថ្នាក់ខេត្ត លើមុខវិជ្ជាអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ, គណិតវិទ្យា និងរូបវិទ្យា សម្រាប់សិស្សថ្នាក់ទី៩ និងថ្នាក់ទី១២។ ការប្រឡងសិស្សពូកែខាងលើ មានសិស្សចូលរួមចំនួន ១៧០នាក់ មកពីសាលារដ្ឋ និងឯកជនចំនួន ១៦នៅទូទាំងខេត្ត។ លទ្ធផលសិស្សពូកែទូទាំងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ការប្រឡងសិស្សពូកែទូទាំងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង បានរកឃើញជ័យលាភីចំនួន ១៨នាក់ សម្រាប់ចូលរួមប្រឡងសិស្សពូកែទូទាំងប្រទេសនៅខេត្តបាត់ដំបង នាថ្ងៃទី១២ មិថុនាខាងមុខ។ បើតាមសេចក្ដីសម្រេចស្ដីពីការទទួលស្គាល់សិស្សពូកែទូទាំងខេត្តកំពង់ឆ្នាំងរបស់មន្ទីរអប់រំចេញផ្សាយនៅព្រឹកថ្ងៃទី៧ មេសានេះ ក្នុងចំណោមជ័យលាភី ១៨រូប មានសិស្សវិទ្យាល័យព្រះបាទសុរាម្រឹត ១៧រូប និងសិស្សមកពីអនុវិទ្យាល័យពន្លៃចំនួន ១រូប។ លោកស្រី លឿង បញ្ញាវុឌ្ឍ នាយិកាស្ដីទីវិទ្យាល័យព្រះបាទសុរាម្រឹត លើកឡើងថា សិស្សវិទ្យាល័យនេះ តែងចូលរួមប្រឡងសិស្សពូកែជារៀងរាល់ឆ្នាំ ប៉ុន្តែឆ្នាំនេះ មានសិស្សពូកែប្រឡងជាប់ច្រើន។ លោកស្រី បង្ហាញក្ដីរីករាយដូច្នេះ៖«ខ្ញុំសប្បាយចិត្ត និងមោទកភាព។ កូនសិស្សទាំងអស់ ជាកូនរបស់ខ្ញុំ ទឹកចិត្តរបស់ខ្ញុំគឺបែបនេះ។ លោកគ្រូ អ្នកគ្រូរបស់ខ្ញុំក៏ដូចគ្នាដែរ គឺសប្បាយចិត្តទាំងអស់គ្នា»។ លោកស្រី លឿង បញ្ញាវុឌ្ឍ នាយិកាស្ដីទីវិទ្យាល័យព្រះបាទសុរាម្រឹត។ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកវិទ្យាល័យព្រះបាទសុរាម្រឹត នៅពេលចេញលទ្ធផលឃើញវិទ្យាល័យព្រះបាទសុរាម្រឹត មានសិស្សជាប់ច្រើន លោកស្រី បញ្ញាវុឌ្ឍ ភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំង ចំពោះការខិតខំរបស់សិស្ស និងគ្រូ នាពេលកន្លងមក។ «ខ្ញុំមានជំនឿជឿជាក់ ថាសិស្សរបស់ខ្ញុំអាចទទួលបានជ័យលាភីទូទាំងប្រទេស។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ សិស្សរបស់ខ្ញុំ តែងមានជានិច្ច ឆ្នាំទៅក៏មានដែរ»។ នេះជាក្ដីសង្ឃឹមរបស់នាយិកាស្ដីទី ពីការទទួលបានជ័យលាភីសិស្សពូកែនៅទូទាំងប្រទេស។ បើតាមលោកស្រី បញ្ញាវុឌ្ឍ កត្តានាំឱ្យវិទ្យាល័យព្រះបាទសុរាម្រឹតមានសិស្សពូកែច្រើន កើតឡើងតាមរយៈការសម្រួចសិស្សតាំងពីថ្នាក់ទី៧មកម៉្លេះ។ លើសពីនេះ លទ្ធផលដែលទទួលបាននៅពេលនេះ កើតចេញពីការប្រឹងប្រែងរបស់សិស្សានុសិស្ស លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ និងអាណាព្យាបាល។ លោក ស៊ឹម ប្រិម ប្រធានមន្ទីរអប់រំ យុវជន និងកីឡា ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង បានឱ្យសារព័ត៌មានថ្មីៗដឹងថា៖ «តាមពិតទៅ គេបានបណ្ដុះបណ្ដាលសិស្សទាំងនោះ តាំងពីថ្នាក់ទី៧មកម៉្លេះ។ ដូច្នេះសិស្សខិតខំប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រ និងមកពីការទំនុកបម្រុងរបស់អាណាព្យាបាលផង»។ លោក ស៊ឹម ប្រិម ប្រធានមន្ទីរអប់រំ យុវជន និងកីឡា ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកមន្ទីរអប់រំ យុវជន និងកីឡា ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ត្បិតសាលាមួយចំនួន មិនបានជាប់ជ័យលាភីទូទាំងខេត្ត ប៉ុន្តែប្រធានមន្ទីរអប់រំខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មើលឃើញសិស្សបានខំប្រឹងប្រែងដូចគ្នា គ្រាន់តែសិស្សនៅទីក្រុងអាចរៀនបានច្រើនជាង។ ប្រធានមន្ទីរអប់រំរូបនេះ សង្ឃឹមថា ឆ្នាំនេះ សិស្សនឹងទទួលបានមេដាយច្រើនជាងឆ្នាំមុនផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា កាលឆ្នាំ២០២២ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មានសិស្សប្រឡងជាប់សិស្សពូកែទូទាំងប្រទេសចំនួន ៥នាក់ ក្នុងនោះសិស្សវិទ្យាល័យព្រះបាទសុរាម្រឹតមានចំនួន ២នាក់, វិទ្យាល័យក្រុងកំពង់ឆ្នាំង ១នាក់, វិទ្យាល័យ ហ៊ុន សែន រលាប្អៀង ១នាក់ និងអនុវិទ្យាល័យទន្លេក្រៅ ១នាក់៕	ភ្នំពេញ៖ សិស្សវិទ្យាល័យព្រះបាទសុរាម្រឹតចំនួន ១៧នាក់ បានប្រឡងជាប់សិស្សពូកែទូទាំងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ក្នុងចំណោមជ័យលាភី ១៨នាក់។ លោកស្រី លឿង បញ្ញាវុឌ្ឍ នាយិកាស្ដីទីវិទ្យាល័យព្រះបាទសុរាម្រឹត ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរសព្ទថា នេះជាលើកទី១ ដែលសាលាមានសិស្សជាប់ច្រើនលើសសាលាដទៃបែបនេះ។
លោក គី តិច គឺជាមេធាវី១រូប ក្នុងចំណោមមេធាវីទាំង៨រូប ដែលតំណាងឲ្យក្រសួងមហាផ្ទៃ ក្នុងការដាក់បណ្តឹងទៅកាន់តុលាការកំពូល កាលចុងឆ្នាំ២0១៧ ដើម្បីទាមទារឲ្យរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ ក្រុមមេធាវីទាំងនោះ បានទទួលជោគជ័យលើក្តីក្តាំមួយនេះ ដែលសាធារណជនខ្លះ យល់ថាជាសំណុំរឿងនយោបាយ។ មិនត្រឹមតែរំលាយគណបក្សនោះទេ ថ្នាក់ដឹកនាំ១១៨រូបនៃគណបក្សនេះ ក៏ត្រូវបានតុលាការកំពូល បិទសិទ្ធិមិនឲ្យធ្វើនយោបាយដែរ តាមការស្នើសុំរបស់ក្រុមមេធាវីខាងលើ។ លើសពីនេះ លោកមេធាវី គី តិច តែងតែទទួលការពឹងពាក់ពីសម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល និងជាប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ក្នុងការប្តឹងលោក សម រង្ស៊ី អតីតប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលកំពុងនិរទេស។ លោក សម រង្ស៊ី បានរងបណ្តឹងជាច្រើនពីសំណាក់លោកមេធាវី គី តិច។ គេ សង្គេតឃើញថា លោក គីត តិច ដែលតំណាងឲ្យសម្តេច ហ៊ុន សែន តែងតែឈ្នះក្តី លើការប្តឹងផ្តល់អតីតមេបក្សប្រឆាំង។ គួរបញ្ជាក់ថា លោក គី តិច ក៏ធ្លាប់ជាប់ឆ្នោតធ្វើជាប្រធាននៃគណៈមេធាវីផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ លោកមេធាវី គី តិច ត្រូវបានដំឡើងតំណែងជាប្រធានក្រុមមេធាវីវិជ្ជាជីវៈនៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលមានឋានៈស្មើរដ្ឋមន្ត្រី។ ការផ្តល់តំណែងបន្ថែមនេះ ដល់លោកមេធាវី គី តិច គឺធ្វើឡើងតាមរយៈព្រះរាជក្រឹត្យ កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២0១៨ ដែលចុះហត្ថលេខាដោយសម្តេច សាយ ឈុំ ប្រធានព្រឹទ្ធសភាចាំផ្ទះ និងជាប្រមុខរដ្ឋស្តីទី។
អត្ថបទទាក់ទង សម្ដេចក្រុមព្រះ សោយទិវង្គត ក្នុងព្រះជន្ម៧៧វស្សា នៅប្រទេសបារាំង «ការបាត់បង់សម្តេចក្រុមព្រះនរោត្តម រណឫទ្ធិ គឺជាការបាត់បង់ព្រះរាជឥស្សរជនក្នុងព្រះរាជវង្សដ៏ល្អឆ្នើមមួយព្រះអង្គ ដែលទ្រង់ពេញព្រះហឫទ័យ ស្នេហាជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ ប្រកបដោយព្រះឆន្ទៈមនសិការមោះមុត និងវៀងវៃជាអតិបរមា»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ក្នុងសាររំលែកទុក្ខរបស់ខ្លួន។ សម្តេចក្រុមព្រះ នរោត្តម រណឫទ្ធិ ទ្រង់ប្រសូតនៅថ្ងៃទី២ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៤៤ នៅក្រុងភ្នំពេញ ដែលជាបុត្រាច្បងរបស់ព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេច នរោត្តម សីហនុ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ និងអ្នកម្នាង ផាត់ កាញ៉ុល។ បើតាមលោក ចាប ញ៉ាលីវុធ ដែលប្អូនប្រុសឪពុកទីទៃ សម្ដេចក្រុមព្រះធ្លាក់ព្រះកាយឈឺ ចាប់តាំងពីជួបគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍មក។ «តាំងពីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍លើកមុនមក លោក(សម្ដេចក្រុមព្រះ)បានទៅពេទ្យព្យាបាលនៅថៃ ព្យាបាលចុះឡើងបានមកស្រុកខ្មែរយើង ហើយលោកគិតពីសុខភាពថា មិនល្អ ក៏ទៅព្យាបាលនៅបារាំងរហូតមក»។ ចាប់តាំងជួបគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍លើកទី២នេះមក សម្ដេចក្រុមព្រះ ក៏ផ្អាកពីសកម្មភាពនយោបាយ រហូតមកដែរ ដោយសារមានបញ្ហាសុខភាព និងផ្លូវអារម្មណ៍ ក្រោយជួបគ្រោះផ្ទួនៗ។ ព្រះអង្គសោយព្រះទិវង្គតកាលពីវេលាមម៉ោង១០ព្រឹកនៅខេត្ត Aix-en-provenceនៃប្រទេសបារាំង ត្រូវនឹងម៉ោង៤ល្ងាចនៅប្រទេសកម្ពុជា។ សម្តេចក្រុមព្រះ មានព្រះតួនាទី ជាប្រធានឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាព្រះមហាក្សត្រ។ ក្នុងឆាកនយោបាយ ព្រះអង្គធ្លាប់ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី១កាលពីអណត្តិមួយ និងជាអតីតតប្រធានរដ្ឋសភា ក្នុងព្រះរាជតួនាទីព្រះប្រធានគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច។ មកដល់ពេលនេះ សារព័ត៌មានថ្មីៗ មិនទាន់ទទួលបានព័ត៌មានទាក់ទងនឹងការរៀបចំព្រះពិធីបុណ្យព្រះសពនោះឡើយទេ៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានផ្ញើសាររំលែកទុក្ខទៅកាន់ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ នរោត្តម ម៉ារី រណឫទ្ធិ ក្រោយទទួលដំណឹងនៃការសោយព្រះទិវង្គតរបស់សម្តេចក្រុមព្រះ នរោត្តម រណឫទ្ធិ នាថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ ក្នុងព្រះជន្មាយុ៧៧ព្រះវស្សា ដោយព្រះរោគាពាធ។
ចិន វ៉ាដាច់អាមរិកក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទីមួយលើពិភពលោក? ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសថា រឿងនេះមិនអាចកើតឡើងក្នុងអាណត្តិរបស់លោកឡើយ។ លោក ត្រាំ និយាយដោយទំនុកចិត្តបែបនេះក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទូរទស្សន៍ Fox News ដែលផ្សាយនៅរាត្រីថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសនោះ លោក ត្រាំ អះអាងថា សេដ្ឋកិច្ចចិនមិនសូវល្អឡើយនៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ខុសពីសេដ្ឋកិច្ចរបស់អាមេរិកដែលមានដំណើរការយ៉ាងល្អ។ លោកបន្តថា បើលោកមិនអាចក្លាយជាប្រធានាធិបតីកាលពីការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៦ ហើយលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ឈ្នះឆ្នោតដឹកនាំអាមេរិកវិញនោះ ម្ល៉េះសមនឹងចិនក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចនៅចុងបញ្ចប់នៃអាណត្តិទៅហើយ (ឆ្នាំ២០២០) ។ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃ អាមេរិកនៅតែឈរលេខមួយដដែល។ តាមពិតទៅ តាមការវាយតម្លៃជាច្រើន ចិន នឹងក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទីមួយលើពិភពលោកនៅត្រឹមឆ្នាំ២០៣០ ខាងមុខ។ សេដ្ឋវិទូនៅឯធនាគារ HSBC Holdings ទស្សទាយថា នៅឆ្នាំ២០៣០ ទំហំផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់ចិនមានចំនួន២៦ទ្រីលានដុល្លារ ឯផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់អាមេរិកវិញមានចំនួន២៥,២ទ្រីលានដុល្លារ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៨ មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) វិញ ក៏ប្រមើលមើលដែរថា ចិននឹងឈរលេខមួយនៅឆ្នាំាំ២០៣០ ដែរ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះ ប្រាប់ពិធីករទូរទស្សន៍ដដែលថា ចិន ចង់ជំនួសអាមេរិកក្នុងនាមជាមហាអំណាចពិភពលោក តែវានឹងមិនអាចកើតឡើងក្នុងពេលលោកកាន់តំណែងឡើយ។ លោកបន្ថែមទៀតថា ចិនជាប្រទេសមានមហិច្ឆតា និងឆ្លាតវៃ។ បើគិតគូរតាមការទស្សទាយខាងលើ នៅពេលដែលចិនក្លាយជាមហាអំណាចទីមួយនោះ លោក ត្រាំ ក៏មិនមែនជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកទៀតដែរ។ អាណត្តិដំបូងរបស់លោក ត្រាំ នឹងចប់នៅឆ្នាំ២០២០ ខាងមុខ ហើយបើអាចជាប់មួយអាណត្តិទៀតនោះ លោកអាចដឹកនាំអាមេរិកដល់ឆ្នាំ២០២៤ ហើយមិនអាចបន្តឈរឈ្មោះទៀតឡើយ។ ដូចនេះ លោក ត្រាំ អាចទប់ស្កាត់ចិននៅបានប៉ុន្មានឆ្នាំទៀតប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែករឿងជម្លោះពាណិជ្ជកម្មវិញ លោក ត្រាំ រីករាយនឹងស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្ន ព្រោះអាមេរិករកលុយបានរាប់ពាន់ដុល្លារពីការដំឡើងពន្ធនាំចូលលើទំនិញចិន។ សម្ដីលោក ត្រាំ បែបនេះ ទំនងជាសញ្ញាបង្ហាញពីជំហររបស់លោក ត្រាំ ដែលមិនប្រញាប់ចរចាជាមួយទីក្រុងប៉េកាំងឡើយ ខណៈការចរចាលើកចុងក្រោយនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានបរាជ័យ។ ចាប់ពីពេលនោះ លោក ត្រាំ ក៏ចាត់វិធានការហាមឃាត់លើក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាចិនកាន់តែខ្លាំង៕	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានបង្ហាញជំនឿចិត្តខ្ពស់ថា នឹងអាចទប់ស្កាត់ការងើបឡើងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិន។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទូរទស្សន៍ Fox News លោក ត្រាំ អះអាងថា ក្រោមការឃ្លាំមើលរបស់លោក ចិននឹងមិនអាចទៅហួសអាមេរិកបានឡើយ ហើយថា លោកពេញចិត្តសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មដែលកំពុងពុះកញ្ជ្រោលរវាងអាមេរិក និងចិន ព្រោះអាមេរិកអាចបូមបានលុយពាន់លានដុល្លារពីចិនវិញតាមរយៈការដំឡើងពន្ធ។
កម្មវិធីកាត់ខ្សែបូរសម្ពោធសាខាថ្មីនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងក្រោមអធិបតីភាព លោក Michael Tan ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសិង្ហបុរីប្រចាំនៅកម្ពុជា, មន្ត្រីតំណាងធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា និងលោក Lim Hua Min អគ្គនាយកធនាគារហ្វីលីព។ សាខាថ្មីមួយនេះ ដែលត្រូវបានរចនាជាមួយនឹងពណ៌ខៀវចាស់ និងពណ៌ទឹកក្រូចដ៏រស់រវើក តំណាងឲ្យការបោះជំហានដ៏សំខាន់មួយ ក្នុងការអភិវឌ្ឍធនាគារហ្វីលីព (PhillipBank) ឲ្យទៅជាធនាគារពាណិជ្ជផ្តល់សេវាពេញលេញមួយ ដើម្បីបម្រើដល់ក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្ម អាជីវកម្ម សហគ្រាសខ្នាតតូច និងមធ្យម និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុខ្នាតតូច ជាមួយនឹងការបម្រើសេវាកម្មទូទាំងប្រទេស។ លោក Lim Hua Min (លីម ហួមីន) អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនហ្វីលីព មានប្រសាសន៍ក្នុងពិធីកាត់ខ្សែបូរសម្ពោធសាខាថ្មីនេះថា៖ «សាខាគំរូរបស់យើង ដែលស្ថិតលើផ្លូវកម្ពុជាក្រោម បង្ហាញពីបំណងប្រាថ្នារបស់យើង ឆ្ពោះទៅកាន់វិថីថ្មីក្នុងវិស័យធនាគារ ពោលគឺចាប់ពីរូបរាងដែលមានការកែប្រែថ្មី និងទាន់សម័យ រហូតដល់មុខងារថ្មីៗជាច្រើន ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង ក្នុងបំណងដើម្បីផ្តល់នូវបទពិសោធដល់អតិថិជនបន្ថែមទៀត ដូចជាសេវាអាទិភាព (Phillip Priority) និងសេវាបម្រើអតិថិជន ដែលត្រូវបានគាំទ្រដោយប្រព័ន្ធធនាគារស្នូលថ្មីមួយ និងស្មារតីយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ របស់បុគ្គលិកតាមសាខា»។ សាខាគំរូដែលស្ថិតនៅផ្លូវកម្ពុជាក្រោមនេះ ត្រូវបានអភិវឌ្ឍការសាងសង់ទាំងស្រុង ដោយក្រុមមួយ ដែលដឹកនាំដោយ លោក Andrew Liew អគ្គនាយករងទទួលបន្ទុកផ្នែកធនាគារបុគ្គល នៃធនាគារហ្វីលីព។ បច្ចុប្បន្ន PhillipBank មានសាខាចំនួន៦កន្លែង នៅរាជធានីភ្នំពេញ ស្របពេលដែលស្ថាប័ន ក្រេឌីត មាន៨៣សាខា ទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ ការច្របាច់បញ្ចូលគ្នារវាងគ្រឹះស្ថានទាំង២ នឹងធ្វើឲ្យ PhillipBank ក្លាយជាធនាគារដែលមានសាខាច្រើនជាងគេបំផុតទី៣នៅកម្ពុជា ដែលបម្រើជូននូវរាល់សេវាធនាគារពាណិជ្ជទាំងអស់ ទៅកាន់អតិថិជនទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ គ្រឹះស្ថានឯកជន ដែលត្រូវបានច្របាច់បញ្ចូលគ្នាថ្មីនេះ ដែលនឹងប្រតិបត្តិក្រោមការប្រើប្រាស់ឈ្មោះធនាគារហ្វីលីព (PhillipBank) នឹងជាផ្នែកមួយនៃក្រុមហ៊ុន PhillipCapital ដែលជាស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុឈានមុខគេមួយក្នុងតំបន់ ដោយមានទីតាំងច្រើនជាង១៦ប្រទេស និងទ្រព្យសម្បត្តិ ក្នុងទឹកប្រាក់ច្រើនជាង ៣៥ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន។ លោក លីម ហួមីន(Lim Hua Min) អគ្គនាយកធនាគារហ្វីលីព បានថ្លែងថា៖«នេះគឺជាថ្ងៃដ៏រំភើបសម្រាប់ធនាគារ PhillipBank កម្ពុជា ដែលរួមជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រង២ទៀតរបស់យើង នៅទីនេះ រួមមាន Phillip General និង Phillip Life នឹងផ្តល់ជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា គ្រប់ស្រទាប់ វណ្ណៈ នូវរាល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុ និងសេវាគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិដ៏ទូលំទូលាយបំផុត ទូទាំងកម្ពុជា»។ អំឡុងពេលនៃការបើកឲ្យដំណើរការមិនផ្លូវការជាលើកដំបូង នៅឯសាខាគំរូថ្មីនេះ ការឆ្លើយតបរបស់អតិថិជនដ៏ច្រើនលើសលុប បានស្ថិតក្នុងកម្រិតជាវិជ្ជមាន ហើយក្រោមការធ្វើអង្កេតរបស់ធនាគារ PhillipBank អតិថិជន ៩៦% បាននិយាយថា ពួកគាត់ ពេញចិត្តនឹងទីតាំងរបស់សាខានេះ ហើយភាគច្រើននៃអ្នកចូលរួមការស្ទង់មតិ បញ្ជាក់ថា ពួកគាត់ពេញចិត្តនឹងការរចនាថ្មី និងការធ្វើសហសម័យផ្សេងៗ។ ក្នុងការស្ទាបស្ទង់មតិដដែលលើអតិថិជន ១០០នាក់ នៅឯសាខាគំរូថ្មីនេះច្រើនជាង៩៥% ក៏បានឆ្លើយតបផងដែរថា ពួកគាត់ពេញនឹងសេវាអាទិភាព (Phillip Priority) ហើយភាគច្រើនបានបញ្ជាក់ថា ពួកគាត់នឹងណែនាំធនាគារនេះ ដល់ក្រុមគ្រួសារ ឬមិត្តភក្តិរបស់ខ្លួន។ លោក Andrew Liew បានបញ្ជាក់ថា ការរីកចម្រើនក្នុងអាជីវកម្ម នៅឯសាខាគំរូថ្មីនេះ បើគិតចាប់តាំងពីការបើកឲ្យដំណើរការសាកល្បងជាលើកដំបូង ពិតជាផ្តល់លទ្ធផលដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់ ហើយការរីកចម្រើននេះ ត្រូវបានរំពឹងទុកថា នឹងបន្តកើនឡើងឥតឈប់ឈរ បន្ទាប់ពីការបើកសម្ពោធសាខាថ្មីនេះជាផ្លូវការនៅថ្ងៃនេះ។ ការបណ្តាក់ទុនរបស់ក្រុមហ៊ុន PhillipCapital នៅកម្ពុជា បានចាប់ឡើងចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៩ ដែលនៅពេលនោះ ក្រុមហ៊ុនបានវិនិយោគក្នុងទឹកប្រាក់ជាលើកដំបូងរបស់ខ្លួន ចំនួន ១០ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក ទៅលើគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ First Finance ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ កាលពីពេលនោះថា ជា First Home។ បច្ចុប្បន្ន ការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុននេះនៅកម្ពុជា មានចំនួនទឹកប្រាក់ច្រើនជាង ១១០លានដុល្លារអាមេរិក ទៅលើវិស័យធនាគារ ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងទូទៅ ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងលើអាយុជីវិត និងសេវាមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ។ លោក Michael Tan ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសិង្ហបុរីនៅកម្ពុជា បានថ្លែងអំឡុងពេលពិធីបើកសម្ពោធថា៖«ទំនាក់ទំនងរវាងសិង្ហបុរ-កម្ពុជា មិនត្រឹមតែផ្តោតលើពាណិជ្ជ និងហិរញ្ញវត្ថុប៉ុណ្ណោះទេ ខណៈដែលសហគមន៍សិង្ហបុរីនៅនេះ ក៏ផ្តោតជាសំខាន់លើទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាពលរដ្ឋ និងប្រជាពលរដ្ឋផងដែរ។ លោក Michael Tan បញ្ជាក់ថា លោកពិតជារីករាយណាស់ ក្នុងការបញ្ជាក់ថា PhillipBank មានការប្តេជ្ញាចិត្ត ក្នុងការជួយដល់សហគមន៍កម្ពុជា ជាមួយនឹងគំនិតផ្តួចផ្តើមលើកម្មវិធីទំនួលខុសត្រូវសង្គម ជាយុទ្ធសាស្ត្រ លើវិស័យពិការភាព និងសិល្បៈ ការអប់រំ និងសហគមន៍ការងារនៅតាមខេត្ត។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសិង្ហបុរីរូបនេះ បានបញ្ជាក់បន្តថា ទំនាក់ទំនងដ៏ជិតស្និទ្ធ និងរឹងមាំរវាងសិង្ហបុរី និងកម្ពុជា ក្នុងគ្រប់កម្រិត និងគ្រប់វិស័យទាំងអស់ នឹងបង្កើតឲ្យមានលទ្ធផលដ៏ល្អដល់អនាគតរបស់ប្រទេសទាំង២៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩៖ ធនាគារហ្វីលីព (PhillipBank) នៅថ្ងៃនេះ បានប្រកាសបើកសាខាថ្មីមួយ ដែលស្ថិតនៅតាមបណ្តោយផ្លូវកម្ពុជាក្រោម រាជធានីភ្នំពេញ។ សាខាថ្មីនេះត្រូវបានរចនាយ៉ាងពិសេស នឹងដើរតួនាទីជាសាខាគំរូមួយ សម្រាប់សាខាទាំង៨៩កន្លែងរបស់ខ្លួន នៅទូទាំងប្រទេស ក្រោយធនាគារនេះ បានច្របាច់បញ្ចូលជាផ្លូវការតាមការគ្រោងទុក ជាមួយស្ថាប័នមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ក្រេឌីត (Kredit)។
Ronaldo រួមចំណែកស៊ុតបាល់ពិន័យ ១១ម៉ែត្រ ជាគ្រាប់បើកឆាកនាំមុខ ១គ្រាប់សម្រាប់ Al Nassr នៅនាទី២១ មុនពេលដែលមិត្តរួមក្រុម Anderson Talisca ស៊ុត ២គ្រាប់បន្តបន្ទាប់ នៅនាទី៤៦ និងនាទី៨៦។ ២គ្រាប់របស់ Al Shabab ធ្វើបានដោយកីឡាករ Yannick Carrasco នាទី៤៥+៨ និងកីឡាករ Carlos Carvalho នាទី៦៧។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការប្រកួតភ្លាមៗ វីដេអូមួយត្រូវបានគេបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គម បង្ហាញកាយវិការរបស់តារាបាល់ទាត់ព័រទុយហ្កាល លើកដៃដាក់លើត្រចៀកជាការឌឺដង មុនពេលធ្វើកាយវិការដៃរុញចុះឡើងត្រង់តំបន់ប្រដាប់ភេទ ក្រោយពេលអ្នកគាំទ្រ Al Shabab បានស្រែកពាក្យចំអន់ខ្លួន ដោយប្រើពាក្យថា «Messi, Messi, Messi»។ ហេតុការណ៍នោះមិនត្រូវបានកាមេរ៉ាទូរទស្សន៍ថតជាប់ឡើយ ប៉ុន្តែអ្នកវិភាគរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតមួយចំនួន បានចោទប្រកាន់ Ronaldo ថាធ្វើមិនសមរម្យ និងគួរតែត្រូវបានដាក់ទណ្ឌកម្ម។ ក្លិប Al Nassr មិនទាន់មានការឆ្លើយតប ប៉ុន្តែតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត Asharq Al-Awsat សហព័ន្ធបាល់ទាត់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានបើកការស៊ើបអង្កេតលើបញ្ហានេះ។ ប្រធានក្រុមវ័យ ៣៩ឆ្នាំ កាលឆ្នាំ ២០២៣ ក៏ធ្លាប់បានជួបនឹងបញ្ហាការរិះគន់នេះម្តងរួចមកហើយដែរ អំឡុងពេល Al Nassr ប្រកួតចាញ់ Al Hilal ២-០។ កាលនោះ Ronaldo បានបង្ហាញកាយវិការដូចជាការចាប់ប្រដាប់ភេទរបស់គេ ពេលកំពុងដើរទៅក្នុងបន្ទប់ផ្លាស់សម្លៀកបំពាក់។ អំឡុងការប្រកួត Riyahd Season Cup ក្លិប Al Nassr ចាញ់លទ្ធផល ២-០ ដដែល ពេល Ronaldo អង្គុយនៅកៅអីបម្រុងត្រូវបានអ្នកគាំទ្រយកក្រម៉ាក្លិប Al Hilal បោះទៅចំរូបគេ ហើយគេយកក្រម៉ានោះដាក់ក្នុងខោខ្លី មុនពេលបោះទៅច្រកចូលទៅបន្ទប់ផ្លាស់សម្លៀកបំពាក់៕	Cristiano Ronaldo ប្រឈមមុខនឹងការរិះគន់ខ្លាំងពីសំណាក់ប្រជាជនអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បន្ទាប់ពីបង្ហាញកាយវិការអាសអាភាស ក្រោយពេលដែលក្រុម Al Nassr យកឈ្នះ Al Shabab លទ្ធផល ៣-២ នៃជំនួបក្របខណ្ឌ Saudi Pro League។
លោក ម៉ម រិទ្ធី ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃទី៧ឧសភា ពីបទ «ញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តិបទឧក្រិដ្ឋជាអាទិ៍ និងបទ«ធ្វើឱ្យបាត់បង់ជំនឿលើសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការ» ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការបញ្ចេញមតិយោបល់របស់លោក អំពីករណីវិវាទការងារនៃសំណុំរឿងក្រុមហ៊ុន ជីនប៉ី គ្រុប ឯ.ក. នៅបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក កាលពីថ្ងៃទី២៤កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២កន្លងទៅ។ CLC បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ ដោយអះអាងថា ការសម្រេចចិត្តរបស់អាជ្ញាធរ ក្នុងការយកច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌមកធ្វើការចោទប្រកាន់ និងចាប់ខ្លួនមកលើលោក ម៉ម រិទ្ធី គឺជារឿងដែលមិនសមហេតុផល។ CLC បានចេញមុខការពារមេសហជីពខាងលើថា ការបញ្ចេញមតិយោបល់របស់លោក រិទ្ធី គឺដើម្បីស្ថាបនា និងកែតម្រូវការអនុវត្តច្បាប់ឱ្យតម្លាភាព។ កាលនោះ លោក រិទ្ធី សង្កេតឃើញសមាជិកសហជីពជាស្ត្រីម្នាក់ រងភាពអយុត្តិធម៌ និងទទួលរងគ្រោះយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ព្រោះភាគីក្រុមហ៊ុនបាននាំស្ត្រីនោះយកទៅសម្លុតគំរាមកំហែង មុននឹងបញ្ចូនឱ្យសមត្ថកិច្ច។ លើសពីនេះ សមត្ថកិច្ចខេត្តព្រះសីហនុ បានឃាត់ខ្លួនស្ត្រីនោះ ទុកក្នុងបន្ទប់រួមជាមួយបុរសជនជាតិចិនជាច្រើននាក់ រហូតដល់៤ថ្ងៃ។ ហេតុនេះ សហភាពការងារកម្ពុជាយល់ថា៖ «ការសម្រេចចាប់ខ្លួនលោក ម៉ម រិទ្ធី ភ្លាមតាមអំណាចសាលក្រមកំបាំងមុខ គ្រប់ដំណាក់កាលនៃនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌ ជាសកម្មភាពបំភិតបំភ័យ សម្លុត គំរាមកំហែង និងយាយីដល់សិទ្ធិរបស់តំណាងកម្មករនិយោជិត, ការបង្ករឧបសគ្គដល់ការប្រើប្រាស់សិទ្ធិសហជីព, ការរំខានធ្ងន់ធ្ងរដល់សិទ្ធិសហជីព, ការរំលោភបំពានលើគោលការណ៍សេរីភាពសមាគម, ជាការរំលោភបំពានសេរីភាពសមាគម និងការវាយប្រហារធ្ងន់ធ្ងរលើសិទ្ធិសហជីព»។ ចំពោះសកម្មភាពចាប់ខ្លួនសហជីពខាងលើ បង្ហាញពីការអនុវត្តច្បាប់ ដែលផ្តល់តម្លៃទាបចំពោះគុណសម្បត្តិដើម នៃច្បាប់ស្តីពីការងារ និងខ្វះឧត្តមភាពនៃនីតិរដ្ឋនៅកម្ពុជា យ៉ាងលើសលុប។ នេះបើតាម CLC ដែលបានស្នើទៅ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គចៅក្រម រួមទាំងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ពិនិត្យករណីសំណុំរឿងខាងលើឡើងវិញ ដោយតម្លាភាព៕	ភ្នំពេញ៖ លោក ម៉ម រិទ្ធី ប្រធានសហព័ន្ធសហជីពកម្មករនិយោជិតវិស័យទេសចរណ៍សេវាកម្មកម្ពុជា (CTSWF) ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួន តាមអំណាចសាលក្រមកំបាំងមុខ។ ករណីនេះ សហភាពការងារកម្ពុជា (CLC) ចាត់ទុកថា ជាការវាយប្រហារធ្ងន់ធ្ងរលើសិទ្ធិសហជីព។
កូនផ្សោតកើតថ្មីនេះ ត្រូវបានក្រុមការងារស្រាវជ្រាវនិងអភិរក្សជលផលនៃរដ្ឋបាលជលផល និងអង្គការ WWF ដែលកំពុងបំពេញការងារចុះអង្កេតស្ថានភាពសត្វផ្សោតទន្លេមេគង្គ ប្រទះឃើញនៅទី២កញ្ញា ខណៈវាហែលជាមួយក្រុមហ្វូងសត្វផ្សោតធំៗ ដែលមានចំនួនប្រមាណប្រាំបីក្បាល។ ទីតាំងដែលពួកវា ហែលនេះ គឺនៅចំនុចកន្ទុយកោះជ្រឹម ក្នុងអន្លង់ត្បូងខ្លា ភូមិកោះជ្រឹម ឃុំអូរម្រះ ស្រុកសៀមបូក ខេត្តស្ទឹងត្រែង។ ក្រុមជំនាញខាងលើ បានចំណាយពេលអង្កេតជាក់ស្តែង អស់រយៈពេល២ម៉ោង លើកូនផ្សោតនោះ រួមទាំងក្រុមរបស់វា។ ជាលទ្ធផលឃើញថា ពួកផ្សោតធំៗនោះ មិនបំពានឬកាចដាក់កូនផ្សោតថ្មីឡើយ។ សូមជម្រាបថា កូនផ្សោតដែលបានប្រទះឃើញថ្មីនេះ គឺជាកូនផ្សោតទី៧ហើយ ដែលបានកើតក្នុងឆ្នាំ២០២៣។ យ៉ាងណាក្នុងឆ្នាំនេះ ក៏មានផ្សោត៣ក្បាល បានស្លាប់ទៅវិញផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ កូនផ្សោតថ្មីមួយក្បាលទៀត ត្រូវបានគេប្រទះឃើញ ហើយបានសន្និដ្ឋានថា មានអាយុកាលប្រមាណ២០ថ្ងៃ។ នេះបើតាមការជូនដំណឹងរបស់ ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។
អត្ថបទទាក់ទង លោក សុវណ្ណ រិទ្ធី ចាងហ្វាងTVFB ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួន ការសម្រេចលុបអាជ្ញាបណ្ណនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីសមត្ថកិច្ច បានចាប់ខ្លួនលោក សុវណ្ណ រិទ្ធី ចាងហ្វាងTVFB ពាក់ព័ន្ធនឹងការសរសេរលើហ្វេសប៊ុកដោយស្រង់ពាក្យសម្តីសម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលបាននិយាយថា «បើអ្នករត់ម៉ូតូឌុបក្ស័យធន លក់ម៉ូតូចាយសិនទៅ រដ្ឋាភិបាលគ្មានលទ្ធភាពជួយនោះទេ»។ អ្នកនាំពាក្យអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិលោក ឆាយ គឹមឃឿន បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីថា សំណេររបស់លោក សុវណ្ណ រិទ្ធី នេះ ជាការបំប៉ោង និងបំពុលសង្គម ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋយល់ច្រឡំលើសម្ដេច ហ៊ុន សែន។ លោក គឹមឃឿន ចាត់ទុកសំណេររបស់ចាងហ្វាងTVFB រូបនេះ ជាចេតនាបង្កើតឱ្យមានចលាចលក្នុងសង្គម៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងព័ត៌មាន សម្រេចលុបចោលអាជ្ញាប័ណ្ណTVFB និង FBTV ក្រោមហេតុផលស្ថាប័ននេះ ផ្សព្វផ្សាយញុះញង់បង្កឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខ សណ្ដាប់ធ្នាប់ និងសុវត្ថិភាពសង្គម។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី៨ មេសា។
Kane ប្រធានក្រុមជម្រើសជាតិអង់គ្លេស កាលពីសប្តាហ៍មុនរូបគេបានចាកចេញពីក្រុម Tottenham Hotspur ផ្លាស់ទៅចូលរួមក្រុម Bayern Munich ជាមួយតម្លៃនៃការផ្ទេរប្រមាណ ១០០លានអឺរ៉ូ (១១០លានដុល្លារ) បូកជាមួយប្រាក់បន្ថែមផ្សេងទៀត។ ក្រុមយក្សប្រចាំលីគកំពូលអាល្លឺម៉ង់ត្រូវការខ្សែប្រយុទ្ធមុតស្រួចដ៏ចាំបាច់បន្ទាប់ពី ខ្សែប្រយុទ្ធ Robert Lewandowski បានចាកចេញទៅ Barcelona។ ខ្សែប្រយូទ្ធវ័យ ៣០ឆ្នាំ ក៏ត្រូវបានគេរំពឺងទុកថានឹងអាចបង្ហាញវត្តមានជាមួយទម្រង់លេងល្អដូចទៅនឹង Lewandowski នឹងស្វែងរកគ្រាប់បាល់បានច្រើនសម្រាប់ក្រុម។ លោក Tuchel អ្នកចាត់ការក្រុមបាននិយាយថា Kane នឹងចាប់ផ្តើមការប្រកួតឆាប់ៗនេះ ហើយរូបគេនឹងទ្រាំទ្ររាល់សម្ពាធនៅ Bayern Munich។ «ប្រសិនបើគ្មានរឿងអ្វីកើតឡើងនៅថ្ងៃនេះ ហើយថ្ងៃស្អែករូបគេនឹងអាចចាប់ផ្តើមជាមួយ Bayern Munich។ នេះមិនមែនជាលើដំបូងឡើយក្នុងអាជីពរបស់គេដែលគេបានជួបប្រទះ គេបានរៀនក្នុងការទ្រាំទ្រនូវសម្ពាធគ្រប់បែបយ៉ាងចំពោះការបង្ហាញទម្រង់លេងរបស់គេ។ អស់រយៈពេលជាងមួយទសវត្សរ៍ គាត់បានដឹងអំពីរបៀបដោះស្រាយបញ្ហា ហើយនេះមិនមែនជាអ្វីដែលខ្ញុំត្រូវបារម្ភនោះទេ។»។ លោក Tuchel បាននិយាយបែបនេះមុនការប្រកួតជំនួបក្របខណ្ឌ Bundesliga។ Kane បានបង្ហាញខ្លួនលេងលើកដំបូងនៅក្នុងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ដោយបានផ្លាស់ចូលលេងនៅចុងម៉ោងនៃវគ្គទីពីរ ខណៈពេលដែលក្រុម Bayern Munich បរាជ័យលទ្ធផល ៣-០ ក្រោមថ្វីជើង RB Leipzig ក្នុងពានរង្វាន់បើករដូវកាលថ្មី។ អំឡុងពេលលេងនៅ Spurs ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិអង់គ្លេស រកបានគ្រាប់បាល់ ២៨០គ្រាប់ ពីការបង្ហាញខ្លួនប្រមាណ ៤៣០ប្រកួត ហើយក៏ជាកីឡាករទីពីរប្រចាំ Premier League ដែលរកបានគ្រាប់បាល់ច្រើនជាងគេផងដែរ ដោយឈរពីក្រោមលោក Alan Shearer។ Kane រកបាន ៥៨គ្រាប់សម្រាប់ក្រុមជម្រើសជាតិអង់គ្លេស៕	ខ្សែប្រយុទ្ធ Harry Kane ដែលក្លិប Bayern Munich ទើបចុះកិច្ចសន្យាក្នុងតម្លៃបំបែកកំណត់ត្រា ១១០លានដុល្លារ នឹងអាចទ្រាំទ្រសម្ពាធគ្រប់យ៉ាងជាមួយនឹងការកាន់កាប់តួនាទីជាខ្សែប្រយុទ្ធ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក Thomas Tuchel អ្នកចាត់ការទូទៅក្រុមជើងឯកលីគកំពូលអាល្លឺម៉ង់ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែសីហា។
បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ CDC នាថ្ងៃទី១៤មិថុនា ឆ្នាំ២០២១ ក្រុមហ៊ុនដែលបានបោះទុនបង្កើតរោងចក្រ នៅកម្ពុជានោះ មានក្រុមហ៊ុន J.A.K GARMENT CO., LTD គ្រោងបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ នៅសង្កាត់សិត្បូ ក្រុងតាខ្មៅ ក្នុងទុនវិនិយោគ២,៤លានដុល្លារ។ ក្រុមហ៊ុននេះ អាចបង្កើតការងារបានជាង១,០០០កន្លែង ខណៈរោងចក្រផលិតវ៉ាលិសនិងកាបូបគ្រប់ប្រភេទតម្លៃ៥លានដុល្លាររបស់ក្រុមហ៊ុន IMPAK (CAMBODIA) CO.,LTD ស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្តាល ក៏អាចបង្កើតការងារបានជាង ៦០០កន្លែង។ សម្រាប់គម្រោងបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ ភួយ ស្រោមពូក និងស្រោមខ្នើយតម្លៃ៨,២លានដុល្លាររបស់ក្រុមហ៊ុន CHANCO TEXTILES (CAMBODIA) CO., LTD នៅរាជធានីភ្នំពេញ នោះ គឺអាចបង្កើតការងារដល់ពលរដ្ឋបានជាង៤០០កន្លែង។ ជាមួយគ្នានេះ CDC ក៏បានអនុម័តឱ្យក្រុមហ៊ុនWING CHENG PACKAGING CO., LTD បង្កើតរោងចក្រផលិតកេសកាតុង ប្រអប់ក្រដាស ថង់ក្រដាស និងបោះពុម្ពនៅខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញផងដែរ។ CDC បានបញ្ជាក់ថា រោងចក្រផលិតកេសកាតុង របស់ក្រុមហ៊ុនWING CHENG PACKAGING អាចផ្តល់ឱកាសការងារដល់ពលរដ្ឋបានជិត៣៤០កន្លែង ផងដែរ។ ដោយឡែក ក្រុមហ៊ុនPREMIER TECH GARMENT (CAMBODIA) CO., LTD ដែលCDCអនុម័តឱ្យបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់នៅក្នុងស្រុកបាទី ខេត្តតាកែវនោះ គឺអាចបង្កើតការងាររហូតជាង១,៧០០កន្លែង។ ក្រុមហ៊ុន បានបោះទុនវិនិយោគក្នុងការរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់នេះ ប្រមាណ៤,៣លានដុល្លារ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមហ៊ុនថ្មីចំនួន៥ទៀត ទទួលបានការអនុវត្តពីក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា(CDC) ក្នុងការបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់, រោងចក្រផលិតវ៉ាលិស និងកាបូបគ្រប់ប្រភេទ ដែលអាចបង្កើតការងារជូនពលរដ្ឋបានរហូត៤,០០០កន្លែង។ CDC បានបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនទាំង៥នោះ បានបោះទុនវិនិយោគលើរោងចក្រនានាក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ២៥,៥លានដុល្លារ។
លោក អូ ណាក់យ៉ុង ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ បានយកសម្ភារកីឡាចំបាប់រួមមានឯកសណ្ឋាន និងស្បែកជើងប្រគល់ជូនសហព័ន្ធកីឡាចំបាប់កម្ពុជា សម្រាប់ទទ្រង់ការហ្វឹកហាត់របស់ក្រុមកីឡាករចំបាប់ជម្រើសជាតិ។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតរូបនេះ បានបញ្ចាក់ថា សម្ភារកីឡា ដែលមានតម្លៃប្រមាណ៥ពាន់ដុល្លារនេះ ជាការផ្តល់របស់ក្រសួងវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍កូរ៉េ តាមរយៈកម្មវិធីភាពជាដៃគូលើវិស័យកីឡា។ ទន្ទឹមនឹងលើកសរសើរពីស្នាដៃល្អៗ ដែលសម្រេចបានក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំ ក្រោមការបង្វឹករបស់ លោក គីម ស៊ូគីល គ្រូបង្វឹកកីឡាចំបាប់ជនជាតិកូរ៉េ លោក ណាក់យ៉ុង រំពឹងថា កីឡាចំបាប់នឹងទទួលបានជោគជ័យថ្មី សម្រាប់ការប្រកួតកីឡាអាស៊ី ដែលរៀបចំនៅទីក្រុងហ្សាការតា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីនាអំឡុងខែសីហា ខាងមុខនេះ។ សម្រាប់ការប្រកួតកីឡាអាស៊ីនៅប្រទេសចិន កាលពីឆ្នាំ២០១៤ ចំបាប់ដណ្តើមបានមេដាយមាស២ ប្រាក់៣។ តាមរយៈភាពជាដៃគូនេះ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតខាងលើសង្ឃឹមថា នឹងជួយពង្រឹង និងជំរុញទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរកាន់តែរឹងមាំ និងជិតស្និទ្ធថែមមួយកម្រិតទៀត។ នាពិធីប្រគល់និងទទួលសម្ភារ ដែលរៀបចំនៅទីស្នាក់ការនៃគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃ៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨ ក្រោមវត្តមានលោក អូ ណាក់យ៉ុង ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ និងលោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា និងជាប្រធានសហព័ន្ធកីឡាចំបាប់កម្ពុជា៕	ស្ថានទូតកូរ៉េខាងត្បូង បានផ្តល់សម្ភារកីឡាចំបាប់ ដែលមានតម្លៃប្រមាណជា៥ពាន់ដុល្លារអាមេរិក ជូនសហព័ន្ធកីឡាចំបាប់កម្ពុជា។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសាធារដ្ឋកូរ៉េលោក អូ ណាក់យ៉ុង ទន្ទឹមនឹងសសើរពីស្នាដៃល្អ ដែលសម្រេចបានកន្លងមក លោករំពឹងថា តាមរយៈភាពជាដៃគូនេះ នឹងជួយឲ្យកីឡាចំបាប់ទទួលបានជោគជ័យបន្ថែមទៀត ពិសេសធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរកាន់តែល្អប្រសើរ។
ព្រឹត្តិការណ៍ប្រណាំងរថយន្តពិភពលោករដូវកាលឆ្នាំ២០២១នេះ ពិតជាទទួលការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់អ្នកគាំទ្រ ដ្បិតគេជឿជាក់ថា Hamilton ដែលជាម្ចាស់ការពារជើងឯក និង Verstappen បានបង្ហាញភាពលេចធ្លោក្នុងការប្រកួតប្រជែងគ្នានៅលើទីលានប្រណាំង F1 នៅ៧ប្រកួតដំបូងនេះ។ នាការប្រណាំងនៅទីលានទី៧ ក្នុងរដូវកាលឆ្នាំ ២០២១ នៅថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា អ្នកប្រណាំងសញ្ជាតិហូឡង់ Verstappen របស់ក្រុម Red Bull បញ្ចប់ទីមុនគេដោយប្រើថេរវេលា ១ម៉ោង ២៧នាទី និង២៥វិនាទី តាមពីក្រោយដោយ Hamilton ដែលបើកបរឱ្យក្រុម Mercedes និងលេខ៣ Sergio Perez ដែលបើកឲ្យ Red Bull។ តាមរយៈជ័យជម្នះនេះ បានជួយ Verstappen កើនពីន្ទុនាំមុខគូប្រជែង Hamilton ចំនួន១២ពិន្ទុ។ ឆ្លងកាត់ការប្រកួតណាំង៧លើក Verstappen រកបាន៣១ពិន្ទុឈរកំពូលតារាង F1 បណ្តោះអាសន្ន។ អ្នកប្រណាំងអង់គ្លេស Hamilton នៅចំណាត់ថ្នាក់ទី២ មាន១១៩ពិន្ទុ តាមពីក្រោយដោយ Perez អ្នកប្រណាំងម៉ិកស៊ិកដែលមាន៨៤ពិន្ទុ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្នោះ Verstappen និង Perez ក៏បានជួយក្រុម Red Bull កើនពិន្ទុនាំមុខ Mercedes ផ្នែកគ្រឿងម៉ាស៊ីនផងដែរ។ Red Bull រកបាន២១៥ពិន្ទុ នាំមុខ Mercedes ដែលមាន១៧៨ពិន្ទុ។ ក្រុម McLaren-Mercedes ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ មាន១១០ពិន្ទុ។ ជំនួបបន្ទាប់ ដែលជាទីលានប្រណាំងទី៨ នឹងធ្វើឡើងនៅប្រទេសអូទ្រីស ក្នុងកម្មវិធី Styrian Grand Prix ដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១៕	Max Verstappen ប្រជែងឈ្នះប្រជែង Lewis Hamilton នាការប្រណាំងរថយន្ត Formula One ក្នុងកម្មវិធី French Grand Prix នៅទីលានប្រទេសបារាំង។ នេះជាជ័យជម្នះលើកទី៣របស់ Verstappen រដូវកាលនេះ ដើម្បីបន្តឈរកំពូលតារាង F។
អាមេរិក មិនរារាំងអត្តពលិកខ្លួន ចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវរងារក្រុងប៉េកាំងឆ្នាំ២០២២ ទេ បើទោះចិនកំពុងរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំង ជុំវិញបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សក្នុងប្រទេសក៏ដោយ។ ក្រុមអ្នកតស៊ូមតិពាក់ព័ន្ធបញ្ហាសិទិ្ធមនុស្ស បានការទាមទារឱ្យគណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ (IOC) ដកព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំរដូវរងារដែលនឹងធ្វើនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២២ ចេញពីប្រទេសចិន ដ្បិតប្រទេសយក្សអាស៊ីមួយនេះត្រូវបានគេចោទថាធ្វើទុក្ខបុកម្និញលើជនជាតិភាគតិចវីហ្គ័រនៅស៊ីនជាំង និងបញ្ហាក្តីក្តាំសិទ្ធិមនុស្សជាច្រើនទៀត។ យ៉ាងណា ចិនបដិសេធទាំងស្រុងចំពោះការចោទប្រកាន់នេះ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារពត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃទី២០ ខែតុលា USOPC លើកទឹកចិត្តអត្តពលិកខ្លួនឱ្យគាំទ្រតម្លៃនៃចលនាអូឡាំពិក ទោះបីប្រទេសដែលមានបញ្ហាការរើសអើង ធ្វើម្ចាស់ផ្ទះក៏ដោយ។ យ៉ាងណា USOPC នឹងផ្តល់ការអប់រំចំណេះដឹងដល់អត្តពលិកអាមេរិកឱ្យយល់ដឹងពីបញ្ហាពិភពលោកផងដែរ។ លោកស្រី Susanne Lyons ប្រធាន USOPC បាននិយាយក្នុងកិច្ចប្រជុំមួយថា អូឡាំពិកក្រុងប៉េកាំងនឹងផ្តល់ឱកាសឱ្យកីឡាករនិយាយពីបញ្ហាអ្វីមួយ ដើម្បីសាមគ្គីភាព សន្តិភាព និងសិទ្ធិរបស់ប្រជាជននៅជុំវិញពិភពលោក។ «យើងពិតជាគ្មានឱកាសទេពីព្រោះយើងមិនមែនជារដ្ឋាភិបាលដែលមានឥទ្ធិពលដល់សកម្មភាពច្បាប់ និងបទបញ្ជារបស់ប្រទេសមួយផ្សេងទៀត។ ប៉ុន្តែ ប្រាកដណាស់អត្តពលិករបស់យើងនឹងមានចំណេះដឹងអំពីរឿងនោះ ហើយពួកគេអាចបញ្ចេញសមត្ថភាពផ្ទាល់ខ្លួនដើម្បីចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាមួយចំនួនអំឡុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡារដូវរងា»។ នេះជាការអះអាងរបស់លោកស្រី Lyons។ បើមិនប្រែប្រួលទេ កីឡាអូឡាំពិករដូវរងារក្រុងប៉េកាំងឆ្នាំ២០២២ និងជាព្រឹត្តិការណ៍លើកទី២៤ នឹងចាប់ផ្តើមការប្រកួតផ្លូវការពីថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ រហូតដល់ថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ៕	គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិក និងប៉ារ៉ាឡាំពិកសហរដ្ឋអាមេរិក (USOPC) នឹងផ្តល់ការអប់រំដល់អត្តពលិកខ្លួន ឱ្យមានចំណេះដឹងលើបញ្ហានៅជុំវិញពិភពលោក មុនព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកក្រុងប៉េកាំងឆ្នាំ ២០២២ មកដល់។ អត្តពលិកអាមេរិក ក៏នឹងចូលជជែកពិភាក្សា អំពីកំណត់ត្រាបញ្ហាបំពានសិទ្ធិមនុស្សរបស់ចិនផងដែរ។
ក្រុងស្ទឹងសែន, កំពង់ធំ៖ ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ វិទ្យាល័យស្ទឹងសែន មានកំណើនសិស្ស ចន្លោះពី១០០ ទៅ២០០នាក់។ កំណើនសិស្សានុសិស្ស ធ្វើឱ្យវិទ្យាល័យ ដែលមានទីតាំងស្ថិតក្នុងសង្កាត់ស្រយ៉ូវនេះ ក្រុងស្ទឹងសែន ត្រូវការអគារចំនួន២ខ្នង ដែលមាន១០បន្ទប់ថែមទៀត ដើម្បីបន្ថយភាពចង្អៀតណែនរបស់សិស្សានុសិស្ស។ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់ សូមលោកអ្នកនាង ទស្សនាវីដេអូដូចតទៅ៖ នាយកវិទ្យាល័យស្ទឹងសែន លោក ធន ធុង បានអះអាងថា កង្វះខាតអគារសិក្សា បានតម្រូវឱ្យសិស្សជាច្រើន ត្រូវផ្លាស់ប្ដូរបន្ទប់គ្នារៀនទៅវិញទៅមក ហើយបន្ទប់ខ្លះ តម្រូវឱ្យមានសិស្សរៀនរហូតដល់ជាង ៧០នាក់។ នេះជាមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យការអប់រំក្នុងគ្រឹះស្ថានសិក្សារបស់លោក ពុំសូវមានគុណភាព សម្រាប់ប្រកួតប្រជែងជាមួយសាលាដទៃ។ នៅឆ្នាំ២០២២នេះ វិទ្យាល័យស្ទឹងសែន ទទួលបានសិស្សចំនួន ១ ៤៤៨នាក់។ រីឯថ្នាក់សិក្សាវិញមានត្រឹមតែ ២២បន្ទប់ប៉ុណ្ណោះ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ នាយកវិទ្យាល័យស្ទឹងសែនរូបនេះ បានដាក់សំណើសុំអគារសិក្សា ទៅកាន់មន្ទីរអប់រំ យុវជន និងកីឡាខេត្តកំពង់ធំ ជាច្រើនលើកមកហើយ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានការឆ្លើយតបជាវិជ្ជមាននៅឡើយ។ ហេតុនេះ លោក ធន ធុង បន្តអំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលជួយពិនិត្យលទ្ធភាពក្នុងកសារកសាងអគារសិក្សា២ខ្នងបន្ថែមទៀត ដើម្បីពង្រឹកគុណភាពសិក្សារបស់សិស្ស៕ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្មសេវាល្អ (វីដេអូ និងអត្ថបទនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើង ក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ របស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែត តាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារ នៅក្នុងអត្ថបទ និងវីដេអូនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ ឬផលិតករ ហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំង អំពីទស្សនៈ របស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ ថន ស្រីឡា
កំពត៖ លោក ឈួន ចាន់ធី ជាកសិករដាំបន្លែចម្រុះ នៅភូមិត្រពាំងព្រីង ឃុំត្រពាំងព្រីង ស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត។ លោក ចាន់ធី បានដាំបន្លែចម្រុះរួមមាន ស្ពៃក្ដោប ត្រកួន ខាន់ណា ស្ពៃតឿ ឪឡឹក និងសាលាដរយៈពេល៩ខែមកហើយ។ បន្លែរបស់លោក បានជួបបញ្ហាសត្វល្អិត និងដង្កូវបំផ្លាញ ជាពិសេសស្ពៃគ្រប់ប្រភេទ។ ជាមួយគ្នានេះ បន្លែរបស់លោក ក៏ចុះថោកផងដែរ។ កសិកររូបនេះ រអ៊ូរទាំដូច្នេះថា៖ «ចូលខែហ្នឹង! បន្លែច្រើន គឺធ្លាក់ចុះ។ ស្ពៃស ធ្លាក់នៅមួយគីឡូ១ពាន់។ ពីដើមឡើយ ៣-៤ពាន់។ ខ្ញុំប្រើជីថ្នាំទឹក។ យើង ដាក់វាមួយធុង២០លីត្រ ហើយបើសត្វខ្លាំង ដាក់ឱ្យច្រើនតិចដើម្បីសម្លាប់វា។ តែយ៉ាងណាយោងទោងនេះ បាញ់អស់ងាប់ទេ។» ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមអញ្ជើញលោក-អ្នកនាងទស្សនាបទសម្ភាសរវាង លោក ឈួន ចាន់ធី កសិករដាំបន្លែនៅខេត្តកំពត ជាមួយ លោក ថន ពុទ្រ្ទា អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ (thmeythhmey25.com) ដូចតទៅ៖	ដោយ៖ ថន ពុទ្រ្ទា
ភ្នំពេញក្រោនប៉ះអង្គរថាយហ្គឺរ វេលម៉ោង៦ល្ងាចនៅកីឡដ្ឋាន R.S.N នេះជាជំនួបដ៏ជក់ចិត្តនិងតានតឹងប្រចាំថ្ងៃនេះ ខណៈក្រុមទាំងពីរសុទ្ធតែត្រូវឈ្នះ ដើម្បីរក្សាគន្លាតក្នុងការប្រជែងដណ្តើមកំពូលតារាង។ ក្រោយចាញ់សូលទីឡូអង្គរ ១-០ នៅសប្តាហ៍ទី៨ ភ្នំពេញក្រោនបានស្តារមុខមាត់ តាមរយៈការយកឈ្នះ៣ប្រកួតជាប់គ្នា ក្នុងនោះឈ្នះគីរីវង់សុខសែនជ័យ ២-១ ក្រសួងការពារជាតិ ៣-១ និងអគ្គិសនីកម្ពុជា ៥-០។ ជ័យជម្នះជាបន្តបន្ទាប់នេះជួយឲ្យក្រុមមានមូលដ្ឋាននៅភ្នំពេញមួយនេះ ឡើងទៅឈរលេខរៀងទី៦មាន១៨ពិន្ទុ។ ងាកមកមើលអង្គរថាយហ្គឺរ ១១ប្រកួតកន្លងមក ពួកគេចាញ់តែ១ប្រកួតប៉ុណ្ណោះ គឺក្រោមថ្វីជើងណាហ្គាវើលដោយលទ្ធផល ៤-០។ បច្ចុប្បន្នក្រុមមានមូលដ្ឋាននៅខេត្តសៀមរាបមួយនេះ ស្ថិតនៅលេខរៀងទី៣មាន២៤ពិន្ទុ ក្រោយឈ្នះ៧ ស្មើ៣ និងចាញ់១។ សម្រាប់៣ប្រកួតចុងក្រោយ ពួកគេឈ្នះទាំង៣ប្រកួត ដោយយកឈ្នះអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ ៤-២ សូលទីឡូអង្គរ ៣-០ និងគីរីវង់សុខសែនជ័យ ២-០។ អាស៊ីអឺរ៉ុបប៉ះព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង វេលាម៉ោង៣:៣០នាទីរសៀលនៅកីឡដ្ឋាន A.E.U Park ជ័យជម្នះ ៣-១ លើក្រុមវិសាខាកាលពីសប្តាហ៍មុន វាជាកាដូលើកទឹកចិត្តសម្រាប់កីឡាករអាស៊ីអឺរ៉ុប ដើម្បីបន្តស្វែងរកជ័យជម្នះពីជើងខ្លាំងព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងនៅថ្ងៃនេះ។ គេសង្កេតឃើញមួយរយៈចុងក្រោយអាស៊ីអឺរ៉ុបឡើងជើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ដោយបានយកឈ្នះក្រុមបាតតារាងកំពង់ចាម ៥-0 យុវជនអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំបាទី ៦-១ និងឈ្នះវិសាខា ៣-១ កាលពីសប្តាហ៍មុខ។ តែយ៉ាងណា វាមិនមែនជារឿងងាយស្រួលក្នុងការយកឈ្នះសម្រាប់អាស៊ីអឺរ៉ុបឡើយ ព្រោះ១១ប្រកួតកន្លងមកព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងមិនទាន់ស្គាល់បរាជ័យនោះឡើយ ដោយឈ្នះ៩ និងស្មើ ២។ ជ័យជម្នះវាជាអ្វីដែលស្វាយរៀងត្រូវការនៅថ្ងៃនេះ ដើម្បីបន្តគ្រងកំពូលតារាង។ បច្ចុប្បន្នស្វាយរៀងស្ថិតនៅកំពូលតារាងមាន២៩ពិន្ទុ ខណៈអាស៊ីអឺរ៉ុបស្ថិតនៅលេខ៨មាន១៦ពិន្ទុ។ អគ្គិសនីកម្ពុជាប៉ះក្រសួងការពារជាតិ វេលាម៉ោង៣:៣០នាទីរសៀលនៅកីឡដ្ឋានអគ្គិសនីកម្ពុជា ក្រោយស្មើ ២-២ ជាមួយអាស៊ីអឺរ៉ុបនៅសប្តាហ៍ទី៦ក្រុមអគ្គិសនីកម្ពុជាស្គាល់ជ័យជម្នះតែមួយលើកប៉ុណ្ណោះក្នុងចំណោម៥ប្រកួតរបស់គេ ដោយយកឈ្នះគីរីវង់សុខសែនជ័យ ២-១។ ប៉ុន្តែចាញ់ណាហ្គាវើល ៣-០ អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ ១-០ សូលទីឡូអង្គរ ៤-២ និងចាញ់ភ្នំពេញក្រោន ៥-០។ ការប្រកួត១១លើកកន្លងមករបស់ក្រុមស្ថិតនៅលេខរៀងទី១១មួយនេះ គឺឈ្នះ៣ ស្មើ១ និងចាញ់៧។ ក្រោយចាញ់ពីរប្រកួតជាប់គ្នាក្រោមថ្វីជើងភ្នំពេញក្រោន ៣-១ និងព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ២-១ ក្រសួងការពារជាតិត្រូវការឈ្នះអាស៊ីអឺរ៉ុបនៅថ្ងៃនេះ ដើម្បីបន្តក្តីសង្ឃឹមក្នុងការប្រជែងដណ្តើមកំពូលតារាង។ បច្ចុប្បន្នក្រុមក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ទេព ឡុងរចនា ស្ថិតនៅលេខរៀងទី៧មាន១៧ពិន្ទុ ដោយចាញ់ក្រុមកំពូលតារាងរហូត១២ពិន្ទុ៕	ការប្រកួតបាល់ទាត់ក្របខណ្ឌខេមបូឌានលីគបានឈានដល់សប្តាហ៍ទី១២ ដោយនៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី២២ មិថុនានេះ មានការប្រកួតចំនួន៣គូ។ ក្នុងនោះក្រុមភ្នំពេញក្រោនត្រូវបើកទ្វារកីឡដ្ឋាន R.S.N ស្វាគមន៍ភ្ញៀវអង្គរថាយហ្គឺរ ក្រោយក្រសួងការពារជាតិ(ទ័ព)និងព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ជួបគូប្រជែងនៅក្រៅទឹកដី។
ទីផ្សារតែមួយគត់ ដែលកម្ពុជានាំស្រូវក្រៅផ្លូវការនោះ គឺប្រទេសវៀតណាម ដោយមានខេត្តចំនួន៥ ជាអ្នកផលិតនាំចេញ។ ក្នុងនោះមាន ខេត្តព្រៃវែង នាំចេញបានជាង១លានតោន, តាកែវ ជិត៥៩ម៉ឺនតោន, ស្វាយរៀង ជាង៣៣ម៉ឺនតោន, កណ្តាល ជាង៨,៦ម៉ឺនតោន និងខេត្តកំពត មានជាង៦ម៉ឺនតោន។ ដោយឡែក ការនាំចេញអង្ករជាផ្លូវការ ដែលមានជាង៦០ម៉ឺនតោនវិញ កម្ពុជាបាននាំទៅប្រទេសចិន ចំនួន ២៤៨ ១០៥តោន, តំបន់អឺរ៉ុប ២០២ ៩៩០តោន, តំបន់អាស៊ាន ៨៣ ១៦៤តោន និងប្រទេសផ្សេងៗទៀត មាន៨៥ ៨៤៧តោន។ នេះបើរបាយការណ៍លទ្ធផលនៃការនាំចេញកសិផល ដែល របស់ក្រសួងកសិកម្ម។ សូមជម្រាបថា អង្ករ ឬស្រូវ ដែលកម្ពុជានាំចេញជាផ្លូវការ គឺជាប្រភេទអង្ករក្រអូបចម្រុះ ដូចជា អង្ករនាងម្លិស, អង្ករផ្ការំដួល, អង្ករសូម៉ាលី និងអង្ករប្រណិតផ្សេងៗ ជាដើម។ រីឯស្រូវ កម្ពុជានាំចេញក្រៅផ្លូវការទៅវៀតណាមនោះ ភាគច្រើនគឺជាប្រភេទស្រូវ អ៊ីអ៊ែរ និងស្រូវ៦៦៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជានាំចេញស្រូវក្រៅផ្លូវការ បានរហូតដល់២,១៥៥,១០២ នៅឆ្នាំ២០១៩។ បើយោងតាមលទ្ធផលនៃការនាំចេញកសិផលឆ្នាំប្រចាំ២០១៩ របស់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បរិមាណនាំចេញស្រូវក្រៅផ្លូវការនេះ គឺច្រើនជាងពាក់កណ្តាលនៃការនាំចេញអង្ករផ្លូវការ បានចំនួន៦២០,១០៦តោន ស្មើនឹងស្រូវប្រមាណ១លានតោនប៉ុណ្ណោះ។
ក្នុងការប្រកួតសប្តាហ៍ទី២៣ នៅរាត្រីថ្ងៃទី១៥ ខែកុម្ភៈ ខ្សែការពារ Takehiro Tomiyasu បានបង្កើតកំហុសដោយភ្លាត់ស្នៀតបញ្ជូនបាល់ទៅក្រោយ ដែលធ្វើឱ្យ Kevin De Bruyne ឆក់យកបាល់ស៊ុតបញ្ចូលទីជួយ Man City នាំមុខ Arsenal ១គ្រាប់មុននៅនាទី២៤។ ជិតបញ្ចប់វគ្គទី១ទៅហើយ ពោលគឺនៅនាទី៤២ Bukayo Saka ទទួលបានបាល់ពិន័យ១១ម៉ែត្រ និងស៊ុតបញ្ចូលទីតាមស្មើឱ្យកាំភ្លើងធំវិញ។ ចូលដល់វគ្គទី២ នៅនាទី៧២ Jack Grealish សម្រេចគ្រាប់បាល់នាំមុខសារជាថ្មីឱ្យក្រុមមេឃខៀវ មុនពេលខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើម Erling Haaland បន្ថែមគ្រាប់ទី៣ នៅ១០នាទីបន្ទាប់។ ចប់ការប្រកួត Man City ឈ្នះ Arsenal ៣-១។ តាមរយៈជ័័យជម្នះនេះ បានជួយក្រុមលោក Pep Guardiola ឡើងទៅឈរកំពូលតារាងសារជាថ្មី គិតចាប់តាំងពីខែវិច្ឆិកាមក។ ក្រុមការពារតំណែងជើងឯករកបាន៥១ពិន្ទុពីការប្រកួត២៣លើក ស្មើក្រុមលេខ២កាំភ្លើងធំ ដោយមានសំណល់គ្រាប់បាល់ល្អជាង។ យ៉ាងណាក្រុមលោក Mikel Arteta ទើបប្រកួត២២លើកប៉ុណ្ណោះនៅរដូវកាលនេះ។ Manchester United ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ មាន៤៦ពិន្ទុ ខណៈ Newcastle United នៅលេខ៤ មាន៤១ពិន្ទុ។ តាមរយៈគម្លាតពិន្ទុនេះ ទាំងបិសាចក្រហម និងសារិកាព្រៃ សុទ្ធតែមានឱកាសខ្ពស់ក្នុងការប្រជែងជើងឯកលីគកំពូលអង់គ្លេសជាមួយ Man City និង Arsenal។ ក្រុមដែលស្ថិតនៅតំបន់ត្រូវកាត់ចោលមាន Everton, AFC Bournemouth និង Southampton៕	ក្រុមការពារតំណែងជើងឯក Manchester City ដណ្តើមបានចំណាត់ថ្នាក់កំពូលតារាង Premier League វិញ ក្រោយយកឈ្នះ Arsenal ៣-១។ Arsenal ធ្លាក់ទៅលេខ២ ជាលើកដំបូងគិតចាប់តាំងពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២មក។
Citing government data, the environmental group said it examined 11 civil court cases between 2012 and 2018 where palm oil and pulp-and-paper companies were ordered to pay fines to Jakarta. "However, not one of these forests cases has resulted in compensation being paid," Greenpeace said. The cases were mostly linked to damage from fires that tore through Indonesia in 2015, causing as much as $16 billion in damages to forestry and agriculture, as well as to tourism and other industry, it added, citing World Bank figures. The 2015 blazes destroyed some two million hectares of land and sparked a massive haze outbreak over Singapore and Malaysia, leading to diplomatic frictions. A US academic study estimated that the crisis may have led to more than 100,000 premature deaths. "Until today not one company has paid compensation for their role in this catastrophe," Greenpeace said. Most of the $1.3 billion in penalties was attributed to the single case of a firm found to have been engaged in illegal logging that saw vast tracts of forest destroyed. Unpaid compensation is money owed to Indonesians and could be used for large-scale forest restoration and to prevent future damage, it added. "By not forcing these companies to pay, the government is sending a dangerous message: company profit comes before law, clean air, health and forest protection," said Greenpeace Indonesia forest campaigner Arie Rompas. The environment ministry did not immediately respond to requests for comment on the report. Indonesia's overburdened court system -- long dogged by corruption allegations -- is sometimes reluctant to chase firms for payment in these kinds of cases, Greenpeace said. The country's commodities-driven economy depends heavily on agricultural, forestry and mining activities that have been accused of causing widespread environmental damage. str-pb/je © Agence France-Presse	Jakarta, Indonesia \| Indonesian firms owe at least $1.3 billion in unpaid fines for environmental damage caused by widespread forest clearing and deadly fires linked to tens of thousands of premature deaths, a Greenpeace study said Friday.
ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសក៏បានចុះផ្សាយដែរថាលោក Faria វ័យ៤២ឆ្នាំកំពុងស្ថិតក្នុងបញ្ជីឈ្មោះរបស់ Arsenal ដើម្បីជំនួសតំណែងអ្នកចាត់សញ្ជាតិបារាំង ដែលត្រៀមចាកចេញពីទឹកដី Emirates ក្រោយដឹកនាំអស់រយៈពេលជិត ២២ ឆ្នាំ។ ជំនួយការសញ្ជាតិព័រទុយហ្គាល់បានដើរតាមលោក Mourinho ដឹកនាំក្រុមចំនួន៦ផ្សេងគ្នារហូតមកទល់បច្ចុប្បន្ន ពោលគឺចាប់តាំងពីអ្នកទាំងពីរនៅដឹកនាំ FC Porto កាលពី ១៤ឆ្នាំមុន ដោយឈ្នះពានរង្វាន់សរុប ២៥ពានរួចមកហើយ។ នៅពេលសួរថាតើជំនួយការរបស់ខ្លួននឹងក្លាយជាអ្នកចាត់ការ Arsenal ឬយ៉ាងណានោះ អតីតអ្នកចាត់ការ Chelsea និយាយថា៖«ខ្ញុំក៏គិតដូច្នេះដែរ តែខ្ញុំមិនច្បាស់ទេ ថាគាត់ចង់ក្លាយជាអ្នកចាត់ការនោះ។ អ្នកសួរខ្ញុំថាតើខ្ញុំគិតថាវាជារឿងល្អទេ ខ្ញុំសូមឆ្លើយថា "បាទ"។ ហើយខ្ញុំនិយាយបែបនេះ ព្រោះគាត់លើសពីជំនួយការរបស់ខ្ញុំ គាត់គឺជាមិត្តរបស់ខ្ញុំ ប្រសិនបើមិត្តខ្ញុំមានលទ្ធភាពទទួលបានការងារដ៏ធំនេះនៅថ្ងៃណាមួយ ខ្ញុំនឹងជួយគាត់ ហើយជូនពរឲ្យគាត់មានសំណាង»។ Rui Faria (ឆ្វេង) Jose Mourinho (កណ្តាល) និង Andre Billas-Boas កាលនៅដឹកនាំ Chelsea ក្រៅពីលោក Rui Faria សមាសភាពផ្សេងទៀតដែលអាចឡើងមកជំនួសតំណែង Wenger រួមមានលោក Luis Enrique អតីតអ្នកចាត់ការ Barcelona, Mikel Arteta ជំនួយការលោក Pep Guardiola នៅ Man City, Joachim Low គ្រូជម្រើសជាតិអាល្លឺម៉ង់បច្ចុប្បន្ន, Carlo Ancelotti ដែលបច្ចុប្បន្ននៅទំនេរពីការងារ, Massimiliano Allegri គ្រូបង្វឹក Juventus, Leonardo Jardim គ្រូបង្វឹកក្លិប Monaco និង Patrick Vieira គ្រូបង្វឹកក្លិប New York City ជាដើមនោះ ក៏ស្ថិតក្នុងបញ្ជីដែរ៕ អត្ថបទទាក់ទង មិនខ្វះក្លិបធំៗចង់បាន Wenger ឡើយ ក្រោយប្រកាសចេញពី Arsenal អ្នកជំនួស Wenger អាចបានកញ្ចប់លុយជាង ៦០លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីទិញដូរកីឡាករ តើអ្នកណាត្រូវជំនួសតំណែងលោក Arsene Wenger នៅ Arsenal?	លោក Jose Mourinho អ្នកចាត់ការទូទៅក្រុម Manchester United ជឿជាក់ថាជំនួយការរបស់ខ្លួនលោក Rui Faria មានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីក្លាយជាអ្នកចាត់ការ Arsenal ក្រោយការចាកចេញរបស់លោក Arsene Wenger នៅបញ្ចប់រដូវកាលនេះ។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។
ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាលដាលកូវីដ-១៩រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានសម្រេចដាក់នូវវិធានការ១៤ថ្ងៃ គឺផ្អាកសកម្មភាពការងារមុខរបរ និងអាជីវកម្មណា ដែលមានហានីភ័យឆ្លងកូវីដ-១៩ខ្ពស់។ លើសពីនេះ គឺបម្រាមគោចរត្រូវអនុវត្តចន្លោះពីម៉ោង៩យប់ដល់ម៉ោង៣អាធ្រាត្រ គឺអនុវត្តនៅទី៣០កក្កដាដល់១២សីហាដោយលើកលែងករណីមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះ។ រយៈពេលបីថ្ងៃនេះ សមត្ថកិច្ចរាជធានីភ្នំពេញបានឃាត់យានយន្តចំនួន៨៩២គ្រឿង ក្នុងនោះ ពិន័យបាន២៣៨គ្រឿង។ ជាមួយគ្នាដែរកម្លាំងសមត្ថកិច្ចក៏សម្រេចរក្សាទុក យានយន្តជាង២០០គ្រឿងផងដែរ។ ក្រៅពីនេះយកយានយន្តដែលនៅសល់ សមត្ថកិច្ចក៏អនុញ្ញាតឲ្យយកត្រឡប់ទៅវិញ។ ចំណែក អ្នកល្មើសបម្រាមជាង១៣០០នាក់ត្រូវកម្លាំងសមត្ថកិច្ចអប់រំណែនាំ និងអនុញ្ញាតឲ្យត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញផងដែរ។នេះបើតាមរបាយការណ៍ ដែលសារព័ត៌មានថ្មីៗទទួលបានពី លោក សាន សុខសីហាអ្នកនាំពាក្យស្នងការនគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ ។ សូមជម្រាបថា រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញបានសម្រេចរឹតត្បិតសកម្មភាពការងារ មុខរបរ និងអាជីវកម្មណា ដែលប្រឈមការឆ្លងរាលដាលកូវីដ-១៩មានដូចជាខារ៉ាអូខេ រង្គសាល ឌីស្កូតែក បៀហ្គាឌិន កាស៊ីណូ រមណីយដ្ឋាន សារមន្ទីសួនកុមារ សួនកម្សាន្ត ម៉ាស្សា ស្ទីម សូណាគ្រប់ប្រភេទ។ ហាងលក់ និងសេពគ្រឿងស្រវឹងគ្រប់ប្រភេទក៏ត្រូវបានហាមឃាត់ផងដែរ។ ហើយក្រៅពីនេះ មានរោងភាពយន្ត រោងសម្តែងសិល្បៈក្លិបហាត់ប្រាណ និងមណ្ឌលកីឡាគ្រប់ប្រភេទ។ រីឯការជួបជុំគ្នាលើសពី១០នាក់ត្រូវតម្រូវឲ្យផ្អាកជាបណ្តោះអាសន្ន លើកលែងជំនួបក្នុងគ្រួសារ ឬលក្ខខណ្ឌផ្សេងៗដែលកំណត់ដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច៕ អត្ថបទទាក់ទង ភ្នំពេញដាក់ចេញវិធានការរដ្ឋបាល១៤ថ្ងៃដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាលដាលកូវីដ-១៩	ភ្នំពេញ៖ រយៈពេលបីថ្ងៃ ដោយគិតពីថ្ងៃទី ៣០ ខែកក្កដា ដល់ថ្ងៃទី១សីហានេះ សមត្ថកិច្ចរាជធានីភ្នំពេញបានអនុវត្តបម្រាមគោចរ ដោយឃាត់យានយន្តបាន៨៩២គ្រឿង ដែលល្មើសបម្រាមក្នុងនោះមានរថយន្ត២៥៤គ្រឿង និងម៉ូតូ៦៣៨គ្រឿង។
អាជីវករលក់ចំណីអាហារចល័តនៅខណ្ឌដូនពេញរូបនេះ ពិតជារីករាយណាស់ ដែលទទួលបានបណ្ណ ប.ស.ស.។ តាមរយៈបណ្ណនេះ លោកស្រី ចាប ចិន្តា ត្រូវបង់វិភាគទាន ១៥៦០០រៀល សម្រាប់ទទួលបានសេវាថែទាំសុខភាព។ អ្នកស្រី ចាប ចិន្តា ដែលបានចូលរួមកម្មវិធីប្រារព្ធទិវាអន្តរជាតិអ្នកលក់ដូរ តាមដងផ្លូវលើកទី១១ ក្រោមប្រធានបទ «ប្រព័ន្ធគាំពារសង្គមសម្រាប់អ្នកលក់ដូរតាមផ្លូវនៅកម្ពុជា» នៅសណ្ឋាគារភ្នំពេញ ថ្ងៃទី១៥ វិច្ឆិកា ដែលរៀបចំឡើងដោយអង្គការអុកស្វាមប្រចាំកម្ពុជា និងសមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ (IDEA) បាននិយាយថា៖«តែអីដែលខ្ញុំចង់បានពីបណ្ណនោះបន្ថែម គឺអាចគ្របដណ្តប់របបគាំពារសង្គមពេញលេញ ដូចអ្នកប្រកបមុខរបរក្នុងប្រព័ន្ធដែរ ដូចជា គាំពារមាតុភាព គ្រោះថ្នាក់ការងារ និងសោធន កាន់តែប្រសើរ»។ កម្មវិធីនេះរៀបចំឡើង ដើម្បីអបអរសាទរដល់ទិវាអន្តរជាតិអ្នកលក់ដូរតាមដងផ្លូវ ទូទាំងពិភពលោក និងពង្រីកវិសាលភាពប្រព័ន្ធគាំពារសង្គម សម្រាប់អ្នកលក់ដូរតាមដងផ្លូវនៅកម្ពុជា។ វេទិកានេះ ក៏សម្រាប់ឱ្យអ្នកលក់ដូរតាមដងផ្លូវ ចូលរួមពិភាក្សា ចែករំលែកពីស្ថានភាពការងារ និងបញ្ហាប្រឈម។ ទាក់ទិននឹងអ្នកលក់ដូរតាមដងផ្លូវនេះ លោក វន់ ពៅ ប្រធានសមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ ចាត់ទុកក្រុមនេះ ជាសរសៃឈាមនៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ «ដូច្នេះយើងស្នើសុំរាជរដ្ឋាភិបាលបន្ត និងពង្រឹងការគាំពារដល់អ្នកលក់ដូរតាមដងផ្លូវឱ្យបានពេញលេញ ជាពិសេសស្ត្រី មិនត្រូវទុកចោលជាដាច់ខាត»។ នេះបើតាមលោក វន់ ពៅ។ បើតាមលោក ពៅ សមាគម IDEA នឹងបន្តចងក្រងផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាល ផ្សព្វផ្សាយ និងធ្វើយុទ្ធនាការគាំពារសង្គមជាមួយអ្នកលក់ដូរតាមដងផ្លូវ ដើម្បីទទួលបានប្រព័ន្ធគាំពារសង្គម និងជីវភាពឱ្យកាន់តែប្រសើរ។ បច្ចុប្បន្ន IDEA បានចងក្រងអ្នកលក់ដូរតាមដងផ្លូវបាន២២ក្រុម ដែលមានសមាជិក២៩៩៤នាក់ ។ ក្នុងនោះអ្នកលក់ដូរជាស្រ្តី ២៣៧៨នាក់ ដែលពួកគេជាអ្នករស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្តចំនួន៦ទៀត។ រីឯ អង្គការអុកស្វាម ក៏កំពុងចូលរួមយ៉ាងសកម្មជាមួយដៃគូនានា ស្ថាប័នជាតិ និងអន្តរជាតិ ដើម្បីជួយឱ្យសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្មករដែលងាយរងគ្រោះ មានស្ថានភាពរឹងមាំ។ លោកស្រី ភាណ សោភ័ណ នាយិការបស់អង្គការអុកស្វាមប្រចាំកម្ពុជា បានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលពន្លឿនការទទួលស្គាល់ផ្លូវច្បាប់ និងការការពារសុខុមាលភាព ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់អ្នកលក់ដូរតាមដងផ្លូវ ជាពិសេសស្ត្រី។ ក្នុងនាមជាតំណាងអង្គការអុកស្វាម លោកស្រី សោភ័ណ ប្តេជ្ញាបន្តការងារជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល និងអ្នកពាក់ព័ន្ធដទៃទៀត ក្នុងការលើកកម្ពស់ និងធានាការអនុវត្តប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព នៃកិច្ចគាំពារសង្គមប្រកបដោយបរិយាបន្ន។ សូមជម្រាបថា អ្នកលក់ដូរតាមដងផ្លូវ គឺជាកំលាំងពលកម្មសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ ឬបុគ្គលស្វ័យនិយោជន៍ ដែលបានចូលរួមចំណែក ក្នុងការបង្កើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិដ៏សំខាន់ និងបានស្រូបយកកំលាំងពលកម្មទូទាំងប្រទេស ជាពិសេសបានកាត់បន្ថយការចំណាកស្រុក ដោយប្រថុយប្រថាន។ អ្នកលក់ដូរតាមដងផ្លូវ ក៏ដូចជាកម្មករដទៃដែរ អាចមានសិទ្ធិទទួលបានការគាំពារសង្គមដ៏ពេញលេញ៕	ភ្នំពេញ៖ អ្នកស្រី ចាប ចិន្ដា អាជីវករលក់ចំណីអាហារចល័ត នៅខណ្ឌដូនពេញ ចង់បានការគាំពារសង្គមពេញលេញ ដូចអ្នកប្រកបមុខរបរក្នុងប្រព័ន្ធ ខណៈក្រុមអ្នកសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធទទួលបានត្រឹមផ្នែកថែទាំសុខភាព តាមរយៈ បណ្ណបេឡាជាតិសន្តិសុខសង្គម(ប.ស.ស)។
ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍នៅ ថ្ងៃទី ១០ ខែធ្នូ អ្នកស្រី Melinda Gates ភរិយាមហាសេដ្ឋី Bill Gates និងជាសហប្រធានមូលនិធិ Bill និង Melinda Gates បានបញ្ជាក់ថា ពិភពលោកអាចប្រសើរឡើងវិញទៅបាន គឺអាស្រ័យលើសកម្មភាពមេដឹកនាំក្នុងពិភពលោក និងការតាំងចិត្តដ៏មុតមាំពួកគេក្នុងកិច្ចប្រឹងប្រែងប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ-19 តាមរយៈការផ្ដល់ការធ្វើតេស្ត ព្យាបាល និងចាក់វ៉ាក់សាំងដល់ពលរដ្ឋដែលត្រូវការ។ ការរួមវិភាគទាន២៥០លានដុល្លាររបស់មូលនិធម នឹងជួយគាំទ្រការដឹកជញ្ជូនសម្ភារសម្រាប់ធ្វើតេស្ត និងថ្នាំវ៉ាក់សាំង ក្នុងបណ្ដាប្រទេសមានប្រាក់ចំណូលទាប និងមធ្យម។ ការសន្យាផ្ដល់ប្រាក់ចុងក្រោយនេះ មានទំហំច្រើនលើសពេលមុនៗ ខណៈកាលពីវិច្ឆិកាកន្លងទៅ មូលនិធិ Gates នេះបានឧបត្ថម្ភប្រាក់ ៧០លានដុល្លាររួចហើយ។ បូកទាំងលុយមុនៗទៀត ប្រាក់ឧបត្ថម្ភរបស់មូលនិធិមួយនេះក្នុងបុព្វហេតុប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺរាតត្បាតសកលកូវីដ-១៩ឡើងដល់ ១,៧៥ពាន់លានដុល្លារហើយ។ ប្រទេសអ្នកមានៗមួយចំនួន ដូចជា ចក្រភពអង់គ្លេស និងកាណាដា បានអនុញ្ញាតឲ្យប្រើប្រាស់វ៉ាក់សាំងបង្ការកូវីដ-១៩របស់ក្រុមហ៊ុនអាមេរិក-អាល្លឺម៉ង់ Pfizer-BioNTech ដែលមានតម្លៃរាងថ្លៃបន្ដិច ២០ដុល្លារក្នុងមួយដូស និងពិបាកទុកដាក់។ ទោះមានប្រសិទ្ធរហូតដល់៩៥ភាគរយពិតមែន បញ្ហាចម្បងនៃវ៉ាក់សាំងនេះ គឺការដឹកជញ្ជូនតែម្ដង ជាពិសេសក្នុងប្រទេសក្រីក្រ ព្រោះត្រូវរក្សាទុកនៅសីតុណ្ហភាព ៧០អង្សាសេក្រោមសូន្រ ពោលគឺក្រោមស្ដង់ដារសម្រាប់វ៉ាក់សាំង ចន្លោះពី២ ទៅ ៨ អង្សាសេ។ ដោយមើលឃើញពីបញ្ហានេះ មហាសេដ្ឋីបច្ចេកវិទ្យាអាមេរិក Bill Gates សហប្រធានមូលនិធិ Gates បានអះអាងថា ពិភពលោកទទួលបានថ្នាំវ៉ាក់សាំងថ្មី និងបេក្ខភាពវ៉ាក់សាំងឈានមុខជាច្រើន លឿនជាងការរំពឹងទុក។ ក៏ប៉ុន្តែសម្រាប់លោក វ៉ាក់សាំងទាំងនេះ អាចជួយសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សបាន លុះត្រាតែពួកវាត្រូវដឹកជញ្ជូនដល់ដៃប្រទេសទាំងអស់នៅជុំវិញពិភពលោក។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ក្រៅវ៉ាក់សាំងរបស់ក្រុមហ៊ុន Pfizer-BioNTech ក៏មានបេក្ខភាពវ៉ាក់សាំងផ្សេងទៀត ដែលបង្ហាញប្រសិទ្ធភាព សុវត្ថិភាពខ្ពស់ ហើយមានតម្លៃធូរថ្លៃនិងស្រួលទុកដាក់ផងដែរ។ តួយ៉ាង វ៉ាក់សាំងរបស់សកលវិទ្យាល័យ Oxford សហការជាមួយក្រុមហ៊ុនឱសថអង់គ្លេស AstraZeneca ដែលមានប្រសិទ្ធភាពជាមធ្យម៧០ភាគរយ ហើយតម្លៃវិញគឺត្រឹម៤ដុល្លារក្នុងមួយដូស ហើយងាយស្រួលក្នុងការរក្សាទុក ដោយទាមទារសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ធម្មតា ៤ អង្សា។ អត្ថបទទាក់ទង វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ អ្វីខ្លះ ដែលមានប្រជាប្រិយភាពសម្រាប់ទីផ្សារពិភពលោក? ចំណែក វ៉ាក់សាំងក្រុមហ៊ុនអាមេរិក Moderna មានប្រសិទ្ធភាពបង្ការកូវីដ-១៩ រហូតដល់ ៩៤,៥ភាគរយ តែត្រូវរក្សាទុកនៅសីតុណ្ហភាព២០អង្សាក្រោមសូន្យ ។ ឯតម្លៃវិញគឺ៣៣ដុល្លារ៕	មូលនិធិ Bill និង Melina Gates បានសន្យាផ្ដល់ប្រាក់២៥០លានបន្ថែមដើម្បីគាំទ្រកិច្ចប្រឹងប្រែងប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺរាតត្បាតសកលកូវីដ-១៩ ដែលបច្ចុប្បន្នសម្លាប់មនុស្សជុំវិញពិភពលោកអស់១,៥៧លាននាក់។ ការរួមវិភាគទានថ្មីនេះ នឹងជួយគាំទ្រដល់ការដឹកជញ្ជូនសម្ភារសម្រាប់ធ្វើតេស្ត និងថ្នាំវ៉ាក់សាំងបង្ការកូវីដ-១៩ ក្នុងបណ្ដាប្រទេសមានប្រាក់ចំណូលទាប និងមធ្យម។
ភួយដែលជួយបរិស្ថាននេះ ត្រូវបានផលិតពីដបប្លាស្ទិកកែច្នៃ ១០០ភាករយ។ នាដំណាច់ឆ្នាំ ២០១៨ នេះ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍អ៊ែមមឺរឹត នឹងជួយបំប្លែងដបប្លាស្ទិកចំនួន ៨៨ លានដប ពីកន្លែងចាក់សំរាម ដែលស្មើនឹងទម្ងន់នៃយន្តហោះ A380 ចំនួន ៤៤ គ្រឿង។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ភួយបរិស្ថាន ecoTHREAD នីមួយៗ ត្រូវបានផលិតចេញពីដបប្លាស្ទិកចំនួន ២៨ដប ជាមួយនឹងការច្នៃប្រឌិតចុងក្រោយបំផុត ដបទាំងនោះ ត្រូវបានកែច្នៃឡើងវិញទៅជាបន្ទះប្លាស្ទិក មុនពេលត្រូវបានបំប្លែងទៅជាអំបោះ បង្កើតសម្ភារត្បាញប៉ូលា។ ភួយដ៏ល្អសម្រាប់បរិស្ថាននេះ ត្រូវបានរចនាឡើង ជាដៃគូជាមួយក្រុមហ៊ុន Buzz ដែលជាអ្នកឯកទេសផលិតផល ដឹកជញ្ជូនទំនិញឈានមុខគេ របស់ពិភពលោក ហើយជាផ្នែកមួយ នៃការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ក្រុមហ៊ុនអ៊ែមមឺរឹត ចំពោះការច្នៃប្រឌិតផលិតផល និងនិរន្តរភាព។ ក្នុងអំឡុងពេលដំណើរទស្សនកិច្ចនេះដែរ ក្រុមការងាររបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍អ៊ែមមឺរឹត នៅប្រទេសកម្ពុជា មានឱកាសជួបសំណេះសំណាល ជាមួយលោក Nicky Ward ដែលជាប្រធានជំនួយ របស់អង្គការមូលនិធិកុមារកម្ពុជា បុគ្គលិក និងសិស្សានុសិស្ស CCF ។ មូលនិធិកុមារកម្ពុជា គឺជាអង្គការមិនស្វែងរកប្រាក់ចំណេញ ដែលបានជួយយ៉ាងសកម្ម ដល់កុមារដែលមានជីវភាពក្រីក្រ និងមិនមានលទ្ធភាពទទួលបានការអប់រំ។ នេះមិនមែនជាលើកទី ១ ឡើយ ដែលក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍អ៊ែមមឺរឹត បានចូលរួមក្នុងសកម្មភាពលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង អំពីបរិស្ថាន។ ក្រុមហ៊ុនអ៊ែមមឺរឹត ក៏បានចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ក្នុងការលើកកម្ពស់ការការពារបរិស្ថានដទៃទៀត នៅតាមគោលដៅហោះហើរជាច្រើនកន្លែងទៀត។ ជាក់ស្តែង ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍អ៊ែមមឺរឹត បានដំណើរការកម្មវិធីពណ៌បៃតងនៅលើជើងហោះហើររួចទៅហើយ ដោយមានប្រើប្រាស់កំប៉ុងអាលុយមីញ៉ូម ដបកែច្នៃប្លាស្ទិកនិងផលិតផលក្រដាសស្អាត ដូចជាកាសែត ទស្សនាវដ្តី និងកេសធំៗ ដែលអាចធ្វើទៅបាន៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ដើម្បីអបអរសាទរទិវាបរិស្ថានពិភពលោក ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍អ៊ែមមឺរឹត បានផ្តល់ភួយ ដែលជួយដល់បរិស្ថាន (ភួយធ្វើពីដបប្លាស្ទិក) ចំនួន៤០ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងរបស់ពួកគេ ទៅកាន់អង្គការមូលនិធិកុមារកម្ពុជា (CCF) ដែលជាអង្គការមួយផ្តល់ជូននូវសេវាកម្មអប់រំ និងសហគមន៍ ដល់កុមារ និងគ្រួសារកម្ពុជារាប់ពាន់នាក់។
ក្នុងពិធីសម្ពោធក្រុមហ៊ុន Newrest Cambodia នៅបរិវេណស្ថានទូតបារាំងប្រចាំកម្ពុជា នារាត្រីថ្ងៃទី២០មករា លោកប៉ាន សូរស័ក្តិ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម មានប្រសាសន៍ថា វត្តមានរបស់ក្រុមហ៊ុនដ៏ធំនេះ នឹងជួយគាំទ្រដល់កំណើនវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា នាអនាគត ជាមួយនឹងការបង្កើតការងារឱ្យប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងស្រុក។ លោក Bruno THIERRY អ្នកគ្រប់គ្រងទូទៅរបស់ Newrest Cambodia។ រូបថត៖ ស្ថានទូតបារាំង បើតាមលោក Bruno THIERRY អ្នកគ្រប់គ្រងទូទៅរបស់ Newrest Cambodia ក្រុមហ៊ុនមានទ្រព្យសកម្មជាង២ពាន់លានដុល្លារ មានវត្តមាននៅ ៥៨ប្រទេស ដែលមានបុគ្គលិកសរុបជិត៣ពាន់នាក់។ លោកបានបន្តថា សម្រាប់កម្ពុជា ក្រុមហ៊ុន Newrest បានទិញយកក្រុមហ៊ុនធំៗចំនួន៣។ ក្នុងនោះ មានក្រុមហ៊ុនEMCAT ដែលធ្វើអាជីវកម្ម និងគ្រប់គ្រងអាហារដ្ឋាននានានៅតាមអាកាសយានកម្ពុជា, Mekong Food Services ដែលជាក្រុមហ៊ុននាំមុខមួយលើការផលិតទំនិញសម្រាប់ការលក់រាយ និងសេវាកម្មម្ហូបអាហារ និងក្រុមហ៊ុន Hagar Catering ជាក្រុមហ៊ុនធំជាងគេនៅកម្ពុជាលើជំនាញផ្គតផ្គង់ម្ហូបអាហារសម្រាប់ក្រុមហ៊ុន រោងចក្រ សណ្ឋាគារ សាលារៀន សាកលវិទ្យាល័យ និងតាមកម្មវិធីផ្សេងៗ។ លោកស្រី Eva Nguyen Binh ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំងប្រចាំកម្ពុជា។ រូបថត៖ ស្ថានទូតបារាំង ការមកដល់របស់ក្រុមហ៊ុន Newrest គឺជាការចូលរួមចំណែកក្នុងការពង្រឹងវត្តមានសហគមធុរកិច្ច និងការវិនិយោគរបស់ប្រទេសបារាំង នៅកម្ពុជា ហើយក៏ជាឱកាសសម្រាប់ការធ្វើសហប្រតិបត្តិការជាមួយក្រុមហ៊ុនក្នុងនិងក្រៅប្រទេសជាច្រើន ដែលកំពុងបណ្តាក់ទុននៅកម្ពុជា។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក Bruno THIERRY ។ លោកបន្តថា ក្រៅពីនេះ ការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុន Newrest នឹងជួយបង្កើតការងារសម្រាប់ពលរដ្ឋកម្ពុជានៅក្នុងឧស្សាហកម្មមួយដែលកំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័យ ព្រមទាំងរួមចំណែកក្នុងការលើកស្ទួយសុវត្ថិភាពចំណីអាហារសម្រាប់អតិថិជន និងបុគ្គលិករោងចក្ររាប់ម៉ឺននាក់ នៅកម្ពុជា។ ជាមួយគ្នានេះ លោកស្រី អេវ៉ា ង្វៀន ប៊ិញ(Eva Nguyen Binh) ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបារាំងប្រចាំកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា ការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុន Newrest គឺជាសញ្ញាល្អមួយដែលបញ្ជាក់ពីភាពទាក់ទាញរបស់កម្ពុជា ចំពោះវិនិយោគិនបរទេស។ សូមជម្រាបថា ក្រុមហ៊ុនNewrest រកចំណូលរួមបានចំនួន១,៥២.៧០លានអឺរ៉ូ(១,៨៥០លានដុល្លារ)នៅ ក្នុងឆ្នាំ២០១៨-២០១៩។ ក្រុមហ៊ុន Newrest បម្រើសេវាផ្គត់ផ្គង់ម្ហូបអាហារយ៉ាងសំបូរបែប រួមមាន សេវាម្ហូបអាហារលើយន្តហោះ សេវាម្ហូបអាហារតាមកម្មវិធី និងតំបន់ដាច់ស្រយាល សេវាម្ហូបអាហារលើរថភ្លើង និងសេវាម្ហូបអាហារនៅតាមភោជនីយដ្ឋាន៕ រូបថត៖ ស្ថានទូតបារាំង	ភ្នំពេញ៖ Newrest ជាក្រុមហ៊ុនបម្រើផ្នែកអាហារបពហុវិស័យដ៏ធំរបស់ប្រទេសបារាំង ដែលមានប្រតិបត្តិការ ក្នុងប្រទេសចំនួន៥៨នៅលើពិភពលោក។ ក្រុមហ៊ុនអាហារមួយនេះ ក៏កំពុងចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការនៅកម្ពុជា ផងដែរ។
ឆ្លងកាត់ពីរប្រកួតហ្សកដានីអាចរកបាន៦ពិន្ទុពីការប្រកួតពីលើកដោយនាំមុខគេដាច់ក្នុងពូល B តាមពីក្រោយដោយប៉ាឡេស្ទីន និងស៊ីរីដែលមាន១ពិន្ទុដូចគ្នា ហើយអូស្ត្រាលីនៅបាតតារាងមានសូន្យពិន្ទុ។ ប៉ុន្តែក្រុមការពារជើងឯកអូស្ត្រាលីនឹងត្រូវតទល់ជាមួយប៉ាឡេស្ទីននាជំនួបជើងទី២នៅថ្ងៃទី១១ ខែមករានេះ។ ដូច្នេះហ្សកដានីបានកក់កៅអីទៅកាន់វគ្គបន្តហើយ ខណៈប៉ាឡេស្ទីន ស៊ីរី និងអូស្ត្រាលីត្រូវប្រជែងគ្នាយកចំណាត់ថ្នាក់លេខពីរក្នុងពូល B នេះ ឬលេខ៣ល្អបំផុត។ ចំណែកម្ចាស់ផ្ទះអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមក៏ទទួលជ័យជម្នះរបស់ខ្លួនផងដែរនាការប្រកួតលើកទីពីរនេះដោយយកឈ្នះឥណ្ឌដោយលទ្ធផល ២-០។ លទ្ធផលនេះបាននាំឲ្យម្ចាស់ផ្ទះឡើងទៅឈរកំពូលតារាងពូល A បណ្តោះអាសន្នវិញដោយមាន៤ពិន្ទុ។ ថៃដែលរកបាន៣ពិន្ទុដោយការយកឈ្នះបារ៉ែន ១-០ ស្ថិតនៅលេងរៀងទី៣ តាមពីក្រោយឥណ្ឌាដ្បិតមានគ្រាប់បាល់បញ្ចូលល្អជាង ខណៈបារ៉ែនមាន១ពិន្ទុនៅបាតតារាង។ យ៉ាងណាក៏ដោយក្នុងពូល A នេះក្រុមទាំង៤សុទ្ធតែនៅមានលទ្ធភាពដើម្បីប្រជែងគ្នាទៅវគ្គបន្តដោយត្រូវកាត់សេច្ចក្តីនាជំនួបចុងក្រោយនៃវគ្គជម្រុះតាមពូលក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ប្រចាំតំបន់អាស៊ីលើកទី១៧នេះ៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិហ្សកដានីបានសិទ្ធិទៅកាន់វគ្គ១/៨ផ្តាច់ព្រ័ត្រដោយស្វ័យប្រវត្តិបន្ទាប់ពីយកឈ្នះស៊ីរី ២-០ និងជាជ័យជម្នះលើកទី២ក្នុងការប្រកួតវគ្គជម្រុះពូល B នៃពានរង្វាន់ AFC Asian Cup ឆ្នាំ២០១៩ នៅយប់ថ្ងៃទី១០ ខែមករា។ ចំណែកម្ចាស់ផ្ទះអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមដែលស្ថតិក្នុងពូល A ក៏រកបានជ័យជម្នះដំបូងរបស់ខ្លួនដោយការផ្តួលឥណ្ឌាក្នុងលទ្ធផល ២-០ ផងដែរ។
ចង់ដឹងអត្ថន័យរបស់រូបនៅលើកំប៉ុងថ្មីរបស់កូកាកូឡាមានអត្ថន័យយ៉ាងណាសូមអាចកិច្ចសម្ភាសន៍ខាងក្រោម៖ លោក សន ករុណា ជាអ្នក រចនារូបគោមផ្កាយ តំណាងឲ្យជូនពរជ័យសិរីមង្គល លោក ករុណា មានអាយុ ២៣ឆ្នាំ។ លោកទើបតែបញ្ចប់ការសិក្សាផ្នែក Interior Design នៅសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ។ លោកមានជំនាញខាងគំនូរប្រពៃណីខ្មែរ និងគំនូរ doodle។ ស្នាដៃសិល្បៈរបស់លោក ករុណា ដែលបានដាក់តាំងនៅតាមជញ្ជាំង ហាងកាហ្វេ ហាងទំនិញ ការិយាល័យ និងភោជនីយដ្ឋាននានា។ សំនួរ : តើកត្តាអ្វីដែលជំរុញលោកឲ្យមានគំនិតនេះ? ហើយតើលោករចនាវាដោយរបៀបណា? លោក ករុណា: ស្របទៅនឹងប្រធានបទដើម្បីចូលរួមអបអរសាទរឆ្នាំថ្មីរបស់ក្រុមហ៊ុន កូកា-កូឡា គឺ «ការ ថែរក្សា ឬការយកចិត្តទុកដាក់» ការបំផុសគំនិតសម្រាប់ការរចនានេះគឺផ្អែកទៅលើគោមរូបផ្កាយដែលមានប្រជាប្រិយភាព និងត្រូវបានគេប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងអំឡុងពេលនៃការប្រារព្ធពិធីបុណ្យចូល ឆ្នាំខ្មែរ។ ខ្ញុំបានរចនាវាឡើង ក្នុងគោលបំណងដើម្បីបង្ហាញឱ្យឃើញនូវក្បាច់ភ្ញីទេសរបស់ខ្មែរ(ភាគច្រើនឃើញមាននៅតាមជញ្ជាំងប្រាសាទ) និងបញ្ចូលវាជាមួយ កូកា-កូឡា ដើម្បីទទួលអំណរ បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី។ ស្នាដៃសិល្បៈនេះគឺជាការច្នៃប្រឌិតរបស់ខ្មែរសុទ្ធសាធ។ សំនួរ : តើនិមិត្តសញ្ញានីមួយៗមានសារសំខាន់យ៉ាងណាចំពោះបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ? លោក ករុណា: បុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរមានន័យថា ការចាប់ផ្តើមថ្ងៃថ្មី ពេលវេលាថ្មី និងជោគជ័យថ្មីរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា។ ក្នុងឱកាសនេះ យើងតែងតែជូនពរគ្នាឲ្យជួបតែសំណាងល្អ និងជោគជ័យពេញមួយឆ្នាំ។ នៅក្នុងការរចនានេះ ក្បាច់ភ្ញីទេសរបស់ខ្មែរ បង្កប់នូវអត្ថន័យនៃភាពរស់រវើក ភាពសមសួន និងភាពស្មោះត្រង់។ ដៃបង្ហាញកាយវិការនៃការជូនពរជ័យជាមួយដប កូកា-កូឡា ស្ថិតនៅចំកណ្តាល។ យើងបង្ហាញដល់អ្នកគ្រប់គ្នាឲ្យបានដឹងថា ក្រុមហ៊ុន កូកា-កូឡា សូមជូនពរដល់បងប្អូនខ្មែរគ្រប់គ្នាឲ្យជួបប្រទះតែសំណាងល្អ និងភាពជោគជ័យថ្មីៗបន្ថែមទៀតនៅក្នុងឆ្នាំនេះ។ សំនួរ : តើលោករចនាវាដោយប្រើអស់រយៈពេលប៉ុន្មានដែរ? លោក ករុណា: ទាំងការរិះរកគំនិត ការរចនា និងការអភិវឌ្ឍនៃស្នាដៃសិល្បៈនេះ ខ្ញុំបានចំណាយពេលជិត២ សប្តាហ៍ដើម្បីបញ្ចប់កិច្ចការងារនេះ។ វាគឺជាគម្រោងដ៏គួរឲ្យស្ញប់ស្ញែងមួយដែលក្នុងនាមខ្ញុំជាសិល្បករម្នាក់បានសហការជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុន កូកា-កូឡា ហើយខ្ញុំក៏សូមយកឱកាសនេះថ្លែងអំណរគុណ និងចែករំលែកនូវស្នាដៃប្រពៃណីខ្មែរក្រោមប្រធានបទ «ការថែរក្សា ឬការយកចិត្តទុកដាក់» នេះដើម្បីចូលរូមប្រារព្ធពិធីចូលឆ្នាំខ្មែរនៅឆ្នាំនេះផងដែរ។ លោក ចាន់ សំអន អ្នករចនា រូបបេះដូង "តំណាងឲ្យសេចក្តីស្រឡាញ់ លោក សំអន មានអាយុ ៣១ឆ្នាំ លោកបានបញ្ចប់ការសិក្សាពីសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ ជំនាញខាងគំនូរ។ ការងាររបស់គាត់ ភាគច្រើនត្រូវបានប្រើនៅក្នុងវិស័យផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម និងទំនាក់ទំនង ដូចជា៖ ប្រក្រតិទិន ខិត្តប័ណ្ណ ផ្ទាំងរូបភាព និងផ្ទាំងប៉ាណូ ជាដើម។ សំនួរ : តើកត្តាអ្វីដែលជំរុញលោកឲ្យមានគំនិតនេះ? ហើយតើលោករចនាវាដោយរបៀបណា? លោក សំអន: អ្វីដែលបំផុសគំនិតខ្ញុំក្នុងការបង្កើតស្នាដៃសិល្បៈនេះគឺគំនិតនៃ «សេចក្តីស្រឡាញ់» ។ សេចក្ដីស្រឡាញ់ មានភាពទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធទៅនឹងចំណងគ្រួសារ ។ ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ប្រជាជនខ្មែរនឹងធ្វើដំណើរទៅលេងស្រុកកំណើតនៅតាមបណ្តាខេត្តនានាដើម្បីចំណាយពេលជួបជុំជាមួយមនុស្សជាទីស្រឡាញ់របស់ពួកគេ។ ទង្វើបង្ហាញពីសេចក្តីស្រឡាញ់នេះ នឹងធ្វើឲ្យមនុស្សកាន់តែមានភាពជិតស្និទ្ធរវាងគ្នានឹងគ្នា។ ជាមួយនឹងគំនិតនេះ ខ្ញុំបានសម្រេចចិត្តបង្កើតវាជារាងបេះដូងចេញពីដៃអប្សរា។ អប្សរា គឺជាលក្ខណៈដ៏ល្អឯក និងមានតែមួយគត់នៅប្រទេសកម្ពុជា ហើយដើម្បី ភ្ជាប់ជាមួយនឹងគំនិតនៃ «សេចក្តីស្រឡាញ់» ខ្ញុំក៏បានបង្កើតវាឡើងជារាងបេះដូងនេះ។ ដៃស្តាំតំណាងឲ្យផ្លែឈើ ហើយដៃឆ្វេងតំណាងឲ្យស្លឹក។ ដោយរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយក្បាច់ភ្ញីទេស ស្នាដៃសិល្បៈនេះតំណាងឲ្យភាពចម្រុងចម្រើនរុងរឿង។ គំនិតនេះ បានអនុញ្ញាតឱ្យខ្ញុំអាចបង្កើតការរចនានេះឡើង ដោយផ្អែកលើប្រធានបទឆ្នាំថ្មីរបស់ក្រុមហ៊ុន កូកា-កូឡា នៅឆ្នាំនេះ ។ ទាំងនេះ វាជាការ «បង្ហាញពីទង្វើនៃការថែរក្សា និងការយកចិត្តទុកដាក់ទៅកាន់មនុស្សជាទីស្រលាញ់របស់អ្នក»។ សំនួរ : តើនិមិត្តសញ្ញានីមួយៗមានសារសំខាន់យ៉ាងណាចំពោះបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ? លោក សំអន: ស្នាដៃសិល្បៈដែលខ្ញុំបានបង្កើតឡើងនេះ តំណាងឲ្យសេចក្តីស្រឡាញ់ និងការរីកចម្រើនជាមួយដៃអប្សរាមានរាងបេះដូង។ ក្តីស្រឡាញ់ និង ការរីកចម្រើន គឺមានសារសំខាន់ណាស់សម្រាប់ ប្រជាជនកម្ពុជា ហើយបង្ហាញថាយើងគួរសប្បាយរីករាយនារដូវបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។ ប្រសិនបើយើងមើលលើដៃ វាគឺជារបាំព្រះរាជទ្រព្យ ដែលជាការរាំដើម្បីថ្វាយព្រះពរ ឬជូនពរ។ ដូច្នេះដៃអប្សរារួមផ្សំជាមួយក្បាច់ភ្ញីទេសរួមគ្នាក្នុងរូបភាពមួយនោះមានន័យថា ការជូនពរជ័យ និងសុភមង្គលដល់ប្រជាជនកម្ពុជាទាំងអស់។ សំនួរ : តើលោករចនាវាដោយប្រើអស់រយៈពេលប៉ុន្មានដែរ? លោក សំអន: ខ្ញុំចំណាយពេលជាងមួយខែដើម្បីបង្កើតការរចនានេះ។ ខ្ញុំបានផ្តោតសំខាន់លើភាពលម្អិតនិងអត្តសញ្ញាណនៃស្នាដៃសិល្បៈរបស់ខ្ញុំ ដូច្នេះហើយទើបយើងអាចទទួលបានការរចនាដ៏ល្អឥតខ្ចោះបែបនេះ។ កញ្ញា ម៉ម លីសា និងលោក PEAP TARR អ្នករចនារូបផ្កាម្លិះ តំណាងឲ្យការចែករំលែកសំណាង និងភាពរីករាយ កញ្ញា លីសា គឺជាស្ត្រីខ្មែរដំបូងគេបង្អស់ដែលមានជំនាញជាអ្នករចនាគំនូរលើជញ្ជាំងដ៏មានប្រជាប្រិយភាពបំផុតនៅកម្ពុជា ដែលបានបង្ហាញស្នាដៃរបស់ខ្លួនទាំងក្នុងនឹងក្រៅប្រទេស ហើយនិងលោក Peap បានបង្កើតស្នាដៃបែបសិល្បៈឲ្យ Black Grace Dance Theatre ក្នុងប្រទេស នូវែលសេឡង់ សម្រាប់ការសម្តែងនៅក្នុងកម្មវិធីគម្រប់ខួប ២០ឆ្នាំ របស់ Black Grace ដែលមានចំណងជើងថា SIVA។ សំនួរ : តើកត្តាអ្វីដែលជំរុញកញ្ញាឲ្យមានគំនិតនេះ? ហើយតើកញ្ញារចនាវាដោយរបៀបណា? កញ្ញា លីសា: ឆ្នាំនេះក្រុមហ៊ុន កូកា-កូឡា ចង់លើកទឹកចិត្តប្រជាជនកម្ពុជាឱ្យបង្ហាញពីការថែរក្សា និងយក ចិត្តទុកដាក់រវាងគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងការឱកាសប្រារព្ធពិធីចូលឆ្នាំខ្មែរ។ ការប្រារព្ធពិធីនេះ នាំមកនូវក្ដីរីករាយ និងសុភមង្គលដល់ ប្រជាជនក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។ ដូច្នេះ ការបំផុសគំនិតរបស់យើងគឺផ្អែកលើការរចនាផ្កាម្លិះ។ យើងបានរួមបញ្ចូលគ្នានូវការរចនា បែបប្រពៃណីខ្មែររបស់យើងជាមួយនិងប្រធានបទរបស់ក្រុមហ៊ុន កូកា-កូឡា ដោយបង្កើតបានជា ផ្កាម្លិះរីកសុះសាយក្លិនពិដោរឈ្ងុយឈ្ងប់ ដែលបង្កើតជា ដប កូកា-កូឡា។ សំនួរ : តើនិមិត្តសញ្ញានីមួយៗមានសារសំខាន់យ៉ាងណាចំពោះបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ? កញ្ញា លីសា: ផ្កាម្លិះគឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការប្រារព្ធពិធីចូលឆ្នាំខ្មែរ។ វាជារូបតំណាងនាំឱ្យភាពបរិសុទ្ធ សំណាង និងភាពរុងរឿងដល់ក្រុមគ្រួសារ សាច់ញាតិ និង មិត្តភក្តិពេញមួយឆ្នាំ។ វាក៏ត្រូវបានគេប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់ការបួងសួងសុំសេចក្តីសុខចម្រើនក្នុងអំឡុងពេលចូលឆ្នាំថ្មី និងដើម្បីចែករំលែកសុភមង្គលពេញមួយឆ្នាំផងដែរ។ ជាមួយនឹងការរចនារបស់យើង យើងចង់ឲ្យគ្រប់គ្នានឹកឃើញដល់រូបតំណាងនេះជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃការប្រារព្ធពិធីចូលឆ្នាំថ្មីនាឆ្នាំនេះ។ សំនួរ : តើកញ្ញារចនាវាដោយប្រើអស់រយៈពេលប៉ុន្មានដែរ? កញ្ញា លីសា: ទាំងខ្ញុំ និងលោក PEAP TARR បានផ្លាស់ប្តូរគំនិតគ្នា និងបានរចនាស្នាដៃសិល្បៈចំនួនពីរ ឬបីដែរ។ ដំបូងពួកយើង គិតថានឹងធ្វើវាឲ្យមានលក្ខណៈស្មុគស្មាញបន្តិច ប៉ុន្តែនៅទីបំផុត យើងក៏នឹកឃើញថាយើងត្រូវតែរចនាវាតាមបែបសាមញ្ញៗវិញ ដើម្បីឲ្យវាមើលទៅសមល្អនៅលើកំប៉ុង កូកា-កូឡា ។ វាមានឧបសគ្គតិចតួច ពេលបង្កើតស្នាដៃនេះព្រោះកន្លងមកពួកយើងធ្លាប់តែមានបទពិសោធន៍ច្រើនគូររូបធំៗនៅលើជញ្ជាំងដ៏ធំ តែនៅពេលនេះ វាពិតជាធ្វើឱ្យពួកយើងចាប់អារម្មណ៍ និងពេញចិត្តមែនទែនក្នុងការបង្កើតស្នាដៃសិល្បៈនៅលើទីតាំងតូចមួយបែបនេះ។ យើងបានចំណាយពេលមួយសប្ដាហ៍ប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីធ្វើកិច្ចការងារនេះឲ្យចប់រួចរាល់។ ក្រុមហ៊ុន កូកា-កូឡា មានការជឿជាក់យ៉ាងខ្លាំងលើសមត្ថភាព និងភាពច្នៃប្រឌិតរបស់យុវជនខ្មែរដូច្នេះហើយទើបក្រុមហ៊ុនបានសហការជាមួយសិល្បករខ្មែរ ៤ រូប ដ៏មានទេពកោសល្យ និងជំនាញដើម្បីរចនាកំប៉ុង កូកា-កូឡា។ ស្នាដៃសិល្បៈនេះបង្ហាញពីនិមិត្តសញ្ញា រចនាបថ (ស្ទីល) និងអត្ថន័យខុសៗគ្នា។ ស្នាដៃនេះក៏មានបំណងក្នុងការរំលេចឡើង និងលើកកម្ពស់វប្បធម៌ដ៏ល្អផូរផង់ និងសម្បូរបែបរបស់ខ្មែរ និងជាការជំរុញឲ្យអតិថិជនបានចែករំលែកពេលវេលានៃភាពសប្បាយរីករាយជាមួយគ្នាក្នុងឱកាសឆ្នាំថ្មី។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កាលពីពេលថ្មីៗនេះក្រុមហ៊ុន កូកា-កូឡា បានបញ្ចេញការរចនាកំប៉ុងថ្មីសម្រាប់ជូនជាកាដូដ៏មានតម្លៃ និងមានអត្ថន័យដល់អតិថិជនក្នុងការចែករំលែកពេលវេលាល្អៗភាពសប្បាយរីករាយ និងសុភមង្គលក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខែ្មរ។ ការរចនាកំប៉ុងស្នាដៃសិល្បៈថ្មី ទាំងអស់មាន ៣ម៉ូដ ដោយការរចនានីមួយៗបង្ហាញពីនិមិត្តសញ្ញារចនាបថ (ស្ទីល) និងអត្ថន័យ ៣ ផ្សេងៗគ្នា ដែលបានរចនាឡើងយ៉ាងសម្រិតសម្រាំង ផ្ចិតផ្ចង់ និងយកចិត្តទុកដាក់ជាទីបំផុតពីសិល្បករខ្មែរ ៤រូប។ ស្នាដៃសិល្បៈ ទាំងនោះរួមមាន៖ បេះដូង គោមផ្កាយ និងផ្កាម្លិះ។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.