Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
ដើម្បីជួយសម្រួលលើការចំណាយថ្លៃព្យាបាល និងមើលឃើញពីលទ្ធភាពខ្វះខាតរបស់កីឡាករ អេ រដ្ឋា ដែលបានជួបគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍កន្លងមក ក្រុមកីឡាករនិងអតីតកីឡាករ ONE Championship បានរួមគ្នាបង្កើតមូលធិនិរៃអង្គាសថវិកាជួយដល់កីឡាកររូបនេះ។ ទោះបីមិនបង្ហាញពីចំនួនទឹកប្រាក់ដែលទទួលបាន តែថវិកាទាំងនេះត្រូវបានលោក ហ៊ុន ចាន់រាជ គ្រូបង្វឹកក្លិប Cambodia Top Team និងក្រុមការងារយកទៅប្រគល់ជូនរួចហើយកាលពីពេលកន្លងទៅថ្មីៗ។ មិនមែនមានតែក្រុមកីឡាករ ONE Championship នោះទេ សូម្បីថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេស ពិសេសសម្តេច ប៊ុនរ៉ានី ហ៊ុនសែន ប្រធានកាកក្របាទក្រហមកម្ពុជា ក៏បានផ្តល់ជាថវិកានិងគ្រឿងឧបភោកនិងបរិភោកជូនកីឡាកររូបនេះដែរ។ លើសពីនេះ លោក អេ ភូថង គ្រូបង្វឹកក្លិបអេភូថងកីឡា និងកីឡាករ កែវ រំចង់ បានស្វះស្វែងរកមូលនិធិក្នុងនិងក្រៅប្រទេសជួយដល់កីឡាកររូបនេះទៀតផង។ ហើយកាលពីពេលថ្មីៗ រដ្ឋា ទទួលបានថវិកាចំនួន៥០០ដុល្លារពីតារាចម្រៀងកញ្ញា ទេព បូប្រឹក្ស ដែលបានទៅសួរសុខទុក្ខរូបគេ។ «មុនមានរឿងហេតុនេះកើតឡើង គាត់បានឈ្នះក្នុងការប្រកួតវគ្គជម្រុះពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ ហើយកំពុងត្រៀមវាយនៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រយកខ្សែក្រវាត់។ ស្ទើរមួយជីវិត គាត់ប្រឹងប្រកួតដើម្បីយកខ្សែក្រវាត់មួយ ដល់ពេលជិតបានសម្រេច បែរជាជួបគ្រោះថ្នាក់នេះទៅវិញ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ហ៊ុន ចាន់រាជ ពេលយកលុយទៅប្រគល់ជូនកីឡាករ អេ រដ្ឋា។ លោក ហ៊ុន ចាន់រាជ ជាមួយអតីតកីឡាករ ONE Championship និងលោក Nicholas "JJ" Lee នៅចាំមើលការខុសត្រូវ អេ រដ្ឋា ជាប់នៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត ពួកគេបានបង្កើតកម្មវិធីជាច្រើន ដើម្បីឲ្យមនុស្សទូទាំងពិភពលោកអាចចូលរួមបរិច្ចាគថវិកាសម្រាប់ការវះកាត់ និងព្យាបាលរបួស។ អេ រដ្ឋា ដែលជាកូនកំព្រាឪពុកម្តាយតាំងពីក្មេង បច្ចុប្បន្នមានអាយុ១៩ឆ្នាំ បានជួបគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ដោយត្រូវឡានបុកនិងកិនពីលើអំឡុងពេលកំពុងជិះម៉ូតូមកពីលេងផ្ទះបងប្អូន ដែលបណ្តាលឲ្យរងរបួសបាក់ជើង ដាច់ពោះវៀន និងបែកប្លោកនោម។ ហេតុការណ៍នេះបានកើតឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨ នៅមុខវត្តនិរោធ ម្តុំបុរីលុចសារី ក្នុងខណ្ឌច្បារអំពៅ។ ទោះបីស្ថានភាពរបួសមានភាពធូស្បើយបន្តិចក៏ដោយ តែ រដ្ឋា មិនទាន់អាចដើរបាននៅឡើយទេ ពោលគឺរូបគេនៅដេកសម្រាកព្យាបាលនៅលើគ្រែនៅឡើយ។ បើតាមការអះអាងរបស់គ្រូពេទ្យ រដ្ឋា អាចចំណាយពេលពីពីរទៅបីខែក្នុងការសម្រាកព្យាបាល តែលទ្ធិភាពដើររួចដូចធម្មតាមានតិចតួចបំផុតសម្រាប់រូបគេ ដោយសាររបួសផ្នែកខាងក្នុងធ្ងន់ធ្ងរពេល។ រដ្ឋា បានរៀបរាប់ថា៖«ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថា សប្បាយចិត្តខ្លាំង បានកីឡាករស្រុកខ្មែរយើងជួយលើកកម្លាំងចិត្តដល់កីឡាករខ្មែរដូចគ្នា។ ខ្ញុំសប្បាយចិត្ត ដូចមនុស្សបានរស់មកវិញម្តងទៀតអីចឹង។ បើសិនជាខ្ញុំអាចព្យាបាលជា ខ្ញុំបន្តប្រដាល់ទៅទៀត ពីព្រោះខ្ញុំស្រលាញ់ខ្លាំងណាស់»។ ថ្វីបើនៅឈឺចុក អេ រដ្ឋា មានស្មារតីវិជ្ជមានខ្លាំង និងមានសង្ឃឹមច្រើនថានឹងអាចឆាប់ជាសះស្បើយ ហើយជឿថាគាត់អាចធ្វើបាន បើមានការលើកទឹកចិត្តជាបន្តបន្ទាប់ពីសំណាក់បងប្អូនរួមជាតិ និងមិត្តរួមអាជីព។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋា បានថ្លែងអំណរគុណដល់សប្បុរសជន ដែលបានជួយឧបត្ថម្ភដល់រូបគេ៕	កីឡាករនិងអតីតកីឡាករ ONE Championship បានសាមគ្គីគ្នារៃអង្គាសថវិកាជួយដល់កីឡាករ អេ រដ្ឋា ដែលកំពុងសម្រាកព្យាបាលជំងឺនៅឡើយ។ កីឡាករ អេ រដ្ឋា ដែលមានវ័យទើប១៩ឆ្នាំបានជួបគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ដោយត្រូវឡានបុកនិងកិនពីលើបណ្តាលឲ្យរងរបួសជាទម្ងន់កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨។
អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន លោកអាបេ ស៊ិនហ្សូ ត្រូវបានខ្មាន់កាំភ្លើងបាញ់សម្លាប់នៅថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ ក្នុងក្រុងណារ៉ា នៅអំឡុងពេលយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតសភាជាន់ខ្ពស់។ ភ្លាមៗនោះ ខ្មាន់កាំភ្លើង លោក Tetsuya Yamagami ត្រូវបានចាប់ឃុំភ្លាមៗ។ ក្រោយមានការស៊ើបអង្កេតរយៈពេល ៥ខែ លោក Yamagami នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមករា ត្រូវបានរដ្ឋអាជ្ញាចោទពីបទឃាតកម្ម និងបំពានច្បាប់គ្រប់គ្រងអាវុធ និងដាវ។ ជនសង្ស័យ បានប្រើប្រាស់កាំភ្លើងធ្វើដោយដៃ ប្រវែង៤០សង់ទីម៉ែត្រ ដើម្បីវាយប្រហារលើលោកអាបេ។ តាមការស៊ើបអង្កេត នៅកន្លែងស្នាក់ជនសង្ស័យនោះ ប៉ូលិសក៏បានរកឃើញសម្ភារផ្សេងទៀត ដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាកាំភ្លើងផលិតដោយដៃ។ ប៉ូលិសជប៉ុន បានចាត់ទុកកាំភ្លើងទាំងនោះ ជាអាវុធដែលបង្កឱ្យបាត់បង់ជីវិត។ តាមច្បាប់ជប៉ុន អាវុធប្រភេទនេះ គឺខុសច្បាប់។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Nikkei Asia។ កន្លងមក លោក Yamagami ធ្លាប់បានសារភាពថា ការបាញ់សម្លាប់លោកអាបេ គឺដោយសារមានពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមសាសនា Unification Church។ គ្រួសាររបស់លោក Yamagami បានជួបវិបត្តិហិញ្ញវត្ថុ បន្ទាប់ពីម្តាយរបស់ខ្លួនបាន បរិច្ចាគលុយប្រមាណ ៧៧ម៉ឺនដុល្លារ ទៅក្រុម Unification Church។ ដោយមានបញ្ហារឿងអាស្រូវក្រុមសាសនា Unification Church នេះ នាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន លោក គីស៊ីដា ហ្វូមីអូ បានដូររដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិជប៉ុនពីលោក Nobuo Kishi ដែលត្រូវជាប្អូនប្រុសលោកអាបេ ទៅលោក Yasukazu Hamada ជំនួយវិញ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ មេដឹកនាំរូបនេះ ថែមទាំងប្រកាសពិចារណារំសាយសភា និងរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិឡើងវិញ ក្នុងពេលសមរម្យណាមួយថែមទៀត៕	ខ្មាន់កាំភ្លើងឈ្មោះ Tetsuya Yamagami ដែលបានបាញ់លោក អាបេ ស៊ិនហ្សូ អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន នៅក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ កន្លងទៅ បានរងបទចោទឃាតកម្ម និងបំពានច្បាប់គ្រប់គ្រងអាវុធ និងដាវ។ ខ្មាន់កាំភ្លើង បានសារភាពថា ការបាញ់សម្លាប់លោកអាបេនេះ ដោយសារមានពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមសាសនាមួយ។
ខ្សែការពារ រស់ សំអឿន សម្រេចបានពីរគ្រាប់ម្នាក់ឯង ដើម្បីរួមចំណែកជួយឲ្យក្រុមចំណូលថ្មីវិសាខាយកឈ្នះក្រុមណាហ្គាវើលក្នុងលទ្ធផល ៣-០ ខណៈមួយគ្រាប់ទៀតសម្រេចដោយខ្សែប្រយុទ្ធវ័យក្មេង សាន គឹមហេង។ ជ័យជម្នះរបស់វិសាខា បានធ្វើឲ្យក្រុមឈរកំពូលតារាងសប្តាហ៍ទី៧ណាហ្គាវើលស្គាល់បរាជ័យជាលើកដំបូង។ នាការប្រកួតកាលពីថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨ នៅកីឡដ្ឋានស្តាតចាស់ ខ្សែការពារ រស់ សំអឿន បានស៊ុតបាល់ពីចម្ងាយ បំប៉ោងសំណាញ់ទីណាហ្គាវើលយ៉ាងល្អ ដើម្បីជួយឲ្យក្រុមវិសាខានាំមុខ ១-០ នៅនាទីទី២២។ ឱកាសមាសបែបនេះបានកើតឡើងម្តងទៀតនៅនាទីទី៥៤ បន្ទាប់ពីអ្នកចាំទីណាហ្គាវើល សំរឹទ្ធ សីហា បានបង្កកំហុសតាមរយៈការបោកបាល់ឲ្យ រស់ សំអឿន សម្រេចគ្រាប់ទី២យ៉ាងស្រួលសម្រាប់វិសាខា។ បន្ទាប់មកនៅនាទីទី៨៤ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យក្មេង សាន គឹមហេង បានសម្រេចគ្រាប់ទី៣ ដែលជាគ្រាប់ជ័យជម្នះ ៣-០ សម្រាប់វិសាខា។ ជ័យជម្នះរបស់ក្រុមវិសាខា ក៏បានរួមចំណែកជួយឲ្យបឹងកេត ដែលយកឈ្នះអង្គរថាយហ្គឺរ ៤-០ ឡើងឈរកំពូលតារាងបណ្តោះអាសន្នមាន២០ពិន្ទុ ប្រចាំសប្តាហ៍ទី៨នៃពានរង្វាន់ក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីគផងដែរ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ក្នុងជ័យជម្នះ ៤-០ របស់បឹងកេតមិនមានគ្រាប់បាល់រួមចំណែកពីកីឡាករកម្ពុជានោះទេ។ ក្នុងនោះខ្សែប្រយុទ្ធនីហ្សេរីយ៉ា Esoh Paul Omogba បានសម្រេចគ្រាប់បាល់នាំមុខ ១-០ សម្រាប់បឹងកេតនៅនាទីទី៤៥។ នៅនាទីទី៦៩ ខ្សែប្រយុទ្ធនីហ្សេរីយ៉ា Bgenga Samuel Ajayi បានគ្រាប់ទី២សម្រាប់បឹងកេត។ បន្ទាប់មកខ្សែប្រយុទ្ធប្រេស៊ីល Maycon Rogerio Silva Calijuri រកបានពីរគ្រាប់បន្ថែមជាបន្តបន្ទាប់នៅនាទីទី៧២, ៧៩ ដើម្បីនាំជ័យជម្នះ ៤-០ សម្រាប់បឹងកេតតែម្តង។ នាការប្រកួតនៅកីឡដ្ឋានអាស៊ីអឺរ៉ុប ម្ចាស់ផ្ទះអាស៊ីអឺរ៉ុបបានបញ្ចប់ក្នុងលទ្ធផលស្មើ ១-១ ជាមួយក្រុមភ្ញៀវអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ។ ខ្សែប្រយុទ្ធនីហ្សេរីយ៉ា Befolo Mbarga Jean Marie Privat សម្រេចគ្រាប់បាល់សម្រាប់ម្ចាស់ផ្ទះ ខណៈកីឡាករ នួន បូរី សម្រេចគ្រាប់បាល់សម្រាប់ភ្ញៀវអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ៕	ក្រុមចំណូលថ្មីវិសាខាបានយកឈ្នះក្រុមណាហ្គាវើលក្នុងលទ្ធផល ៣-០ សម្រាប់ការប្រកួតពានរង្វាន់លីគកំពូលកម្ពុជាសប្តាហ៍ទី៨ ដោយមានការរួមចំណែកពីខ្សែការពារ រស់ សំអឿន ចំនួនពីរគ្រាប់។ ជ័យជម្នះរបស់វិសាខានេះ បានរួមចំណែកជួយឲ្យបឹងកេត ដែលយកឈ្នះអង្គរថាយហ្គឺរ ៤-០ ឡើងឈរកំពូលតារាងបណ្តោះអាសន្នមាន២០ពិន្ទុ។ ម្ចាស់ផ្ទះអាស៊ីអឺរ៉ុបបានត្រឹមស្មើក្រុមភ្ញៀវអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិក្នុងលទ្ធផល ១-១។
នាយិកាទីផ្សារក្រុមហ៊ុន ខ្មែរ ប៊ែវើរីជីស លោកស្រី គង់ កុសល មានប្រសាសន៍ថា៖ «ដោយមើលឃើញការបំពេញកាតព្វកិច្ចយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំមិនគិតថ្ងៃយប់របស់មន្ត្រីនរគបាល ក្រុមហ៊ុន ខ្មែរ ប៊ែវើរីជីស ក៏ចូលរួមឧបត្ថម្ភទឹកបរិសុទ្ធ កម្ពុជា និង ទឹកផ្លែឈើ ដល់មន្ត្រីនរគបាលចរាចរណ៍យើង ដើម្បីគាំទ្រពួកគាត់ក្នុងការថែរក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់ចរាចរណ៍របស់យើងឲ្យមានរបៀបរៀបរយ»។ បេសកកម្មឧបត្ថម្ភទឹកបរិសុទ្ធ កម្ពុជា និងទឹកផ្លែឈើ នេះ នឹងធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃចន្ទ ទី១០ សីហា តទៅ។ ជារៀងរាល់ខែ ក្រុមហ៊ុននឹងចែកជូននូវទឹកបរិសុទ្ធ កម្ពុជា និងទឹកផ្លែឈើ ចំនួន ២០ កេសក្នុងមួយប៉ុសិ៍្តច្រកត្រួតពិនិត្យ។ កន្លងមកក្រុមហ៊ុន ខ្មែរ ប៊ែវើរីជីស បានចូលរួមសកម្មភាពយ៉ាងសកម្ម ក្នុងការងារសប្បុរសធម៌ ដូចជាឧបត្ថម ទឹកបរិសុទ្ធ កម្ពុជាសម្រាប់អ្នកជំងឺនៅមន្ទីរពេទ្យ ជួយក្នុងសកម្មភាពគ្រោះមហន្តរាយ ហើយក្នុងអំឡុងពេលដែលជំងឺកូវីដ១៩ កំពុងរីករាលដាលខ្លាំង ក្រុមហ៊ុន ខ្មែរ ប៊ែវើរីជីស ក៏បានឧបត្ថម្ភទឹកបរិសុទ្ធ ដល់ក្រសួងសុខាភិបាល និងកងរាជអាវុធហត្ថ សម្រាប់ទទួលទាន និងប្រើប្រាស់តាមតម្រូវការផងដែរ។ ខ្មែរ ប៊ែវើរីជីស ជាក្រុមហ៊ុន ផលិតបានស្រាបៀរ កម្ពុជា ភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងវើក WURKZ ទឹកក្រូចអាយស៍ IZE ទឹកបរិសុទ្ធកម្ពុជា និង ស្រាបៀរ គូដូ KUDO ជាដើម៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្រុមហ៊ុន ខ្មែរ ប៊ែវើរីជីស ឧបត្ថម្ភទឹកបរិសុទ្ធ កម្ពុជា និងទឹកផ្លែឈើ ជាង ២ម៉ឺនកេស ដែលគិតជាទឹកប្រាក់សរុបអស់ជាង ៧ម៉ឺនដុល្លារ ជូនដល់មន្ត្រីនរគបាលចរាចរណ៍នៅច្រកការពារទាំង ២៧៧ ទីតាំង នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ចាប់ពីថ្ងៃនេះ រហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០២០។
ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«គ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្ត TYDA ត្រូវជួយពួកគាត់ដោយស្ម័គ្រចិត្ត សំខាន់ជួយព្យាបាលឲ្យពួកគាត់ជា ហាមសួរគាត់ថា បោះឆ្នោតឲ្យបក្សណា ហាមសួរបោះឆ្នោតឲ្យអ្នកណា ហាមសួរ ហើយត្រូវព្យាបាលគាត់ឲ្យជាសិន ព្រោះវាជារឿងសំខាន់។ ការងារមនុស្សធម៌ មិនត្រូវរើសអើងនិន្នាការនយោបាយទេ»។ បន្ថែមពីនេះសម្ដេច ហ៊ុន សែន ផ្ដាំទៅគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្ត កុំទុកឲ្យអ្នកជំងឺឈឺធ្ងន់ធ្ងរចោល បើទោះជាមិនអាចព្យាបាលពួកគាត់ក្តី ពោលគឺត្រូវទទួលខុសត្រូវលើអ្នកជំងឺ ដោយរដ្ឋាភិបាលជាអ្នកចំណាយថវិកា សម្រាប់ព្យាបាលពួកគាត់។ «សូមកុំទុកអ្នកជំងឺ ដែលយើងព្យាបាលមិនកើត ទៅរកគ្រូពេទ្យផ្សេង ត្រូវរកវិធីសាស្ត្របញ្ជូនគាត់ ទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ ណាមួយជាក់លាក់ យើងចេញលុយ ព្យាបាលឲ្យគាត់ ។ សូមកុំបោះបង់ចោល អ្នកជំងឺណាម្នាក់។ បញ្ហានេះតម្រូវឲ្យយើង ទទួលខុសត្រូវគ្រប់បែបយ៉ាង»។ នេះការបញ្ជាក់របស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ជំរុញឲ្យគ្រូពេទ្យពង្រឹងជំនាញ និងសីលធម៌គ្រូពេទ្យ។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ក៏ច្រានចោលពាក្យសម្តីអ្នកបន្ទោសបង្អាប់គ្រូពេទ្យថា អាក្រក់៩០ភាគរយ និងមានគ្រូពេទ្យល្អ តែ១០ភាគរយផងដែរ។ សម្ដេច ចាត់ទុកពាក្យសម្តីនេះ គ្រាន់តែជាការវាយប្រហារផ្នែកនយោបាយ និងខ្វះភាពសុច្ចរិក មកលើគ្រូពេទ្យ និងការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលប៉ុណ្ណោះ៕	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រកាសហាមគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលទាំងអស់ ប្រកាន់និន្នាការនយោបាយ ក្នុងការព្យាបាលប្រជាពលរដ្ឋ។ ថ្លែងក្នុងពិធីជួបសំណេះសំណាលជាមួយក្រុមសមាគមគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្តយុវជន សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ថា រាល់អ្នកជំងឺដែលត្រូវការព្យាបាលនោះ គឺគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្តត្រូវព្យាបាលពួកគេឲ្យអស់ពីលទ្ធភាព បើទោះជាពួកគេជាអ្នកគាំទ្របក្សប្រឆាំង ធ្លាប់ជេប្រមាថរដ្ឋាភិបាលក៏ដោយ។
យ៉ាងណាមិញ ភាពជោគជ័យទាំងឡាយ ដែលមាននៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ត្រូវបានគ្របដណ្តប់ និងទទួលផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំង ដោយសារវីរុសកូរ៉ូណា ដែលកំពុងតែរីករាលដាលទូទាំងពិភពលោក។ ទាំងនេះ បាននឹងក្លាយជាការប្រឈមដ៏ធំសម្បើមមួយ ដែលពិភពលោកកំពុងជួបប្រទះនៅក្នុងឆ្នាំ២០២០នេះ។ លោក Stefano Domenicali ប្រធាននិងជានាយកប្រតិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុន Automobili Lamborghini បានលើកឡើងថា៖«នៅក្នុងឆ្នាំ Fiscal Year ២០១៩កន្លងទៅ Lamborghini បានបន្តស្ថិរភាព នៅក្នុងការរីកចម្រើន និងកំណត់នូវប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីៗជាបន្តបន្ទាប់ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍អាជីវកម្មរបស់ខ្លួន។ ខណៈពេលដែលយើងកំពុងតែរីករាយ ជាមួយនឹងភាពជោគជ័យ យើងក៏ចាំបាច់ស្វែងយល់បន្ថែម អំពីទស្សនៈរបស់មនុស្សជុំវិញ ក៏ដូចជាដៃគូ សហការដទៃទៀត ដែលកំពុងប្រឈមទៅនឹងការរីករាលដាល នៃវីរុសកូរ៉ូណានេះ»។ លោក Stefano Domenicali បន្តថា៖«យើងអាចនិយាយបានថា ប្រទេសរបស់យើង កំពុងតែស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពមួយ ដែលពុំមាននរណាម្នាក់ ធ្លាប់គិតថានឹងអាចកើតឡើងឡើយ។ តាំងនាមជាតំណាងឲ្យក្រុមហ៊ុន ខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណ ទៅកាន់អ្នកដែលកំពុងបម្រើនៅក្នុងវិស័យសុខាភិបាល ស្ថាប័នសុខាភិបាល និងកងកម្លាំងសន្តិសុខទាំងអស់ ដែលកំពុងតែរួមកម្លាំងគ្នាយ៉ាងស្វិតស្វាញ ក្នុងប្រយុទ្ធប្រឆាំង និងគ្រប់គ្រងការវិវត្តន៍នៃស្ថានភាពដ៏តឹងតែងមួយនេះ»។ ក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មានថ្ងៃតែប៉ុណ្ណោះ វាបានធ្វើឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរក្នុងការគិត និងទម្លាប់របស់យើងខ្ញុំ គ្រប់គ្នានៅទីនេះ ដោយឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈ ពិភពលោកទាំងមូល។ កត្តាទាំងនេះជំរុញឲ្យយើងទាំងអស់គ្នា ចាំបាច់ត្រៀមខ្លួនទទួលយក និងស្វែងរកវិធីដោះស្រាយណាមួយ ដែលមានប្រសិទ្ធភាព និងឆាប់រហ័សបំផុត ដើម្បីយកមកទប់ទល់នឹងទិដ្ឋភាពដែលកំពុងកើតឡើងជាក់ស្តែងនេះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តី ដោយសារតែមានការចាប់ផ្តើមដ៏ល្អសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២០ ស្តែងចេញតាមរយៈចំនួនលក់ក្នុងពេល២ខែដំបូងទាំងនេះហើយ ដែលបានផ្តល់ពួកយើងនូវកម្លាំងចិត្ត ដើម្បីត្រៀមខ្លួនយ៉ាងសកម្ម ក្នុងការទទួលយកជាមួយនឹងអ្វីដែលកើតមានថ្មីៗ និងបញ្ហាប្រឈមទាំងឡាយ។ លទ្ធផលជោគជ័យនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩ បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការខិតខំប្រឹងប្រែង តស៊ូ របស់បុគ្គលិករបស់យើងទាំងអស់គ្នា នៅជុំវិញសកលលោក ហើយយើងក៏សូមអរគុណ ដល់បុគ្គលិក និងម្ចាស់ភាគហ៊ុនទាំងអស់ ដែលតែងតែមាននូវទំនុកចិត្ត និងបន្តគាំទ្រយើងខ្ញុំរហូតមក។ យើងខ្ញុំបានដឹងច្បាស់ ពីបុគ្គលិកលក្ខណៈ ក៏ដូចជាគោលដៅតាំងចិត្តដ៏មុតមាំ នៃបុគ្គលិកនីមួយៗ ដែលបម្រើការនៅក្នុង Lamborghini ដែលទាំងនេះ រឹតតែស្តែងកាន់តែច្បាស់ នៅក្នុងគ្រាលំបាកមួយនេះ។ ដោយផ្អែកលើលទ្ធផល និងភាពជោគជ័យ ដែលទាំងអស់គ្នាបានសាងមក ពួកយើងនូវតែបន្តរៀបចំនូវគម្រោង សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ និងការលូតលាស់ដែលប្រកបដោយនិរន្តរភាព ជាពិសេស គឺបង្កើតជាឱកាស នៃការច្នៃប្រឌិតថ្មីៗគួបផ្សំនឹងបច្ចេកវិទ្យាទំនើបបន្ថែមទៀត ដើម្បីឈានទៅរកវឌ្ឍនភាពនៅថ្ងៃខាងមុខ។ តូលេខរបស់ Lamborghini នៅក្នុង Fiscal Year 2019 យើងឃើញថា ចំណូលត្រូវបានកើនឡើង ២៨% ចាប់ពី ១,៤២ ពាន់លាន ទៅ ១,៨១ ពាន់លានអឺរ៉ូ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩។ កំណើននៃការលក់ទូទាំងសកលលោក រឹតតែមានសំទុះខ្លាំងជាងមុន ដោយកើនឡើងរហូតដល់ ៤៣% ដែលមានចំនួនដល់ទៅ ៨,២០៥ គ្រឿង បានលក់ជូនអតិថិជន បូករួមទាំងការលក់នៅជុំវិញតំបន់សំខាន់ៗ ដូចជា ៖ EMEA, អាមេរិក និងអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកជាដើម។ នៅក្នុងឆ្នាំដំបូង ដែលកំពូលរថយន្ត Lamborghini Urus ប្រភេទ SUV បានមានវត្តមាននៅលើទីផ្សារ គឺមានការលក់បានរហូតទៅដល់ ៤,៩៦២ គ្រឿង ដែលនេះសបញ្ជាក់ឱ្យឃើញពីសន្ទុះនៃការលក់ ដែលខ្ពស់អស្ចារ្យ។ ជោគជ័យនេះផងដែរ ក៏មានចំណែកពីការលក់បានចំនួនដ៏ច្រើន របស់រថយន្តស្ព័រ ស៊េរីទំនើប ពីរផ្សេងទៀត នោះគឺម៉ូដែល V12 Aventador (ចំនួន ១,១០៤គ្រឿង) និងម៉ូដែល V10 Huracan (ចំនួន ២,១៣៩គ្រឿង)។ បន្ថែមពីនេះទៅទៀត យើងក៏បានជ្រើសរើសនិយោជិកបន្ថែម មកធ្វើការនៅក្រុមហ៊ុនដែលសរុបទាំងអស់ មានរហូតទៅដល់ ១,៧៨៧ នាក់គិតត្រឹមដំណាច់ឆ្នាំ ២០១៩កន្លងមកនេះ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ នៅឆ្នាំ២០១៩ ដដែលនោះ Lamborghini ត្រូវបានទទួលស្គាល់ថា ជាក្រុមហ៊ុន ដែលមានបុគ្គលិកឆ្នើម និងមានទេពកោសល្យ ដែលបានទទួលនូវវិញ្ញាបនបត្រ ផ្នែក Top Employer Italia ៧ឆ្នាំជាប់ៗគ្នា។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ ក្រុមហ៊ុនបានអភិវឌ្ឍន៍ និងគ្រងគ្រង ផ្នែកធនធានមនុស្សដោយអោយតម្លៃ ទៅលើជំនាញរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ ជាពិសេស គឺការលើកកម្ពស់ និងឲ្យតម្លៃសង្គម និងសីលធម៌។ នៅក្នុងន័យនេះ ក្រុមហ៊ុនបានគិតគូរទៅដល់សមភាពយេនឌ័រ សម្រាប់បុគ្គលិកស្ត្រី និងបុរសសុទ្ធតែមានឱកាសទទួលបាននូវប្រាក់បៀវត្ស និងតួនាទីស្មើៗគ្នា។ Lamborghini បានរក្សានូវផលប័ត្រផលិតផល ដែលប្រកបដោយភាពទាក់ទាញ និងប៉ិនប្រសប់ ក្នុងការលក់ទៅកាន់សកលលោក ដែលក្នុងនោះតំណាងចែកចាយ មានចំនួន ១៦៥ភ្នាក់ងារនៅទូទាំង ៥១ ប្រទេស។ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២០ នេះ យើងចាប់ផ្តើមដំណើរការឲ្យមានការចែកចាយបន្តនូវ រថយន្តស្ព័រ ទំនើបថ្មី Hurancan Evo ស៊េរីV10 និង Lamboghini Sian ដែលជាប្រភេទរថយន្តស្ព័របែបទំនើប ថ្មី ស៊ីសាំងតិច និងជាផលិតផលមានចំនួនកំណត់ (Limited Edition) អមជាមួយនឹងគម្រោងផ្សេងៗជាច្រើនទៀតផងដែរ។ នៅក្នុងពេលនេះ ដោយសារតែការរីករាលដាល នៃវីរុសកូរ៉ូណា ក្រុមហ៊ុនក៏ពុំទាន់អាចផ្សព្វផ្សាយ និងផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិត អំពីរថយន្តក៏ដូចជាការអភិវឌ្ឍន៍ទៅលើអាជីវកម្ម សម្រាប់ឆ្នាំ ២០២០ បាននៅឡើយទេ ដែលយើងនឹងរង់ចាំឲ្យស្ថានភាពនេះ ស្ងប់ស្ងាត់ជាមុនសិន៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ទីក្រុងបូឡូញ៉ា ប្រទេសអ៊ីតាលី ថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០៖ Fiscal Year ២០១៩ (ចាប់ពីថ្ងៃទី១ មករា-៣១ ធ្នូ) Automobili Lamborghini S.p.A បានទទួលនូវលទ្ធផលដ៏ល្អបំផុត ពុំធ្លាប់មានពីមុនមក ធ្វើឲ្យមានការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងពេញមួយឆ្នាំ។ ជាក់ស្តែង អ្នកផលិតរថយន្តស្ព័រអ៊ីតាលីនេះ បានទទួលជោគជ័យលើសពីការរំពឹងទុក ដែលក្នុងនោះមានផ្តោតសំខាន់ទៅលើគោលការណ៍ធំៗមួយចំនួន ដូចជាការលក់ដែលទទួលបាននូវផលចំណេញយ៉ាងច្រើនក្រាស់ក្រែល និងពុំធ្លាប់មានពីមុនមកក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ នៃការបង្កើតរថយន្តនេះ អស់រយៈកាល ៥៦ឆ្នាំកន្លងមកនេះ។
1. អ្នកគួរតែជ្រើសរើសម៉ោងដែលគេងចាប់ពីម៉ោង១រហូតដល់ម៉ោង៣។ ចន្លោះម៉ោងនេះ គឺជាម៉ោងដ៏ល្អសម្រាប់អ្នកគេងថ្ងៃ។ ក្រោយពេលដែលអ្នកក្រោកពីគេង អ្នកនឹងមានអារម្មណ៍ល្អក្នុងការបំពេញការងារបន្ត។ 2. អ្នកគួរតែតម្រូវសីតុណ្ហភាពក្នុងបន្ទប់មកត្រឹម១៨អង្សាសេ ទើបអាចគេងលក់ស្រួល។ ដូចនេះ អ្នកនឹងអាចមានកម្លាំងពេញខ្លួនក្រោយពេលដែលក្រោកពីគេង ដើម្បីនាំផលល្អពីការងារចូលមក។ 3. អ្នកគួរតែបិទភ្លើងក្នុងបន្ទប់ដើម្បីគេង ទើបមិនរំខានដល់ដំណេករបស់អ្នក។ ការធ្វើបែបនេះ នឹងអាចធ្វើឲ្យអ្នកគេងលក់ស្រួល ទើបអ្នកមិនកើតមានអាការៈឈឺក្បាលក្រោយពេលដែលក្រោកពីគេងថ្ងៃនោះ។ 4. មុនពេលដែលអ្នកគេង អ្នកគួរតែញ៉ាំកាហ្វេ ឬតែ ព្រោះវាអាចជួយដាស់អ្នកឲ្យក្រោកពីគេង៤០នាទីក្រោយ។ បើអ្នកមិនចង់គេងហួសម៉ោងត្រូវចៅហ្វាយនាយស្តីបន្ទោស អ្នកគួរតែអនុវត្តតាមវិធីមួយនេះ ព្រោះជាវិធីដែលអាចការពារអ្នកគេងជ្រុលម៉ោង ដែលអាចធ្វើឲ្យរាំងស្ទះការងារគ្រប់យ៉ាង៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	បើអ្នកអនុវត្តតាមវិធីទាំងឡាយខាងក្រោមក្នុងការគេងថ្ងៃ នោះអ្នកនឹងអាចទទួលបានសុខភាពល្អ។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
«ខ្ញុំមានគម្រោងប្រឡូកក្នុងវិស័យអប់រំនៅកម្ពុជា ដោយមិនមែនត្រឹមតែអប់រំផ្នែកបាល់ទាត់នៅឆ្នាំ២០២២នោះឡើយ»។ លោក Honda បានសរសេរយ៉ាងដូច្នេះនៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន។ អ្នកជំនាញបាល់ទាត់វ័យ៣៥ឆ្នាំរូបនេះ រំពឹងថា ទាំងអស់គ្នានឹងរីករាយចំពោះគម្រោង ហើយវាជាឱកាសដ៏ល្អសម្រាប់កុមារកម្ពុជាទាំងអស់។ ក្រៅពីតួនាទីជាអ្នកចាត់ការទូទៅក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា ដោយមិនយកប្រាក់កម្រៃ លោក Keisuke Honda បានចូលរួមយ៉ាងសកម្មផងដែរលើសកម្មភាពសហគមន៍ ជាពិសេសតាមរយៈការដាក់ឲ្យដំណើរការសាលាថ្នាលបាល់ទាត់ Soltilo-Familia Soccer School តាំងពីឆ្នាំ២០១៦ និងការបង្កើតក្លិបបាល់ទាត់សូលទីឡូអង្គរ ដែលមានមូលដ្ឋាននៅសៀមរាប។ កាលពីពេលថ្មីៗកន្លងមកនេះ មូលនិធិ KSK Angel Fund របស់លោក បានចូលរួមវិនិយោគលើដំណើរការក្រុមហ៊ុន Agribuddy ដើម្បីជំរុញផលិតកសិកម្មនៅកម្ពុជាផងដែរ៕	លោក Keisuke Honda អតីតខ្សែបម្រើជម្រើសជាតិជប៉ុន ដែលបានចូលរួមក្នុងវិស័យបាល់ទាត់កម្ពុជា ក្នុងនាមជាអ្នកចាត់ការទូទៅ តាំងពីឆ្នាំ២០១៨ មកនោះ បានបញ្ជាក់ថា លោកកំពុងមានគម្រោងប្រឡូកក្នុងវិស័យអប់រំបន្ថែមទៀត។
ក្នុងខែតុលា វៀតណាមបានទទួលការសន្យាវិនិយោគពីបរទេសដែលមានតម្លៃ ៥,៣ ពាន់លានដុល្លារ ធៀបនឹងមធ្យមប្រចាំខែចំនួន ២,២ ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងរយៈពេលដែលនៅសល់នៃឆ្នាំនេះ។ តាមទិន្នន័យពីក្រសួង វិនិយោគមកវៀតណាម ប្រហែល ៩០ ភាគរយនៃលំហូរចូលខែតុលា ត្រូវបានជំរុញដោយផែនការសាងសង់រោងចក្រ។ ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំមក វៀតណាមបានទទួលការសន្យាវិនិយោគពីបរទេសដែលមានតម្លៃ ២៥,៧៦ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង ១៤,៧ ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។ បីភាគបួននៃការវិនិយោគនេះគឺក្នុងផ្នែកឧស្សាហកម្មផលិត និងកែច្នៃ។ ការសន្យាវិនិយោគពីចិន និងហុងកុងរួមបញ្ចូលគ្នាគឺខ្ពស់បំផុតនៅឆ្នាំនេះ បន្ទាប់មកគឺសិង្ហបុរី និងកូរ៉េខាងត្បូង។ ទិន្នន័យបានបង្ហាញថាការវិនិយោគជាក់ស្តែងក្នុងរយៈពេលដប់ខែដំបូង នៃឆ្នាំ ២០២៣ បានកើនឡើង ២,៤ ភាគរយពីរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុនដល់ ១៨ ពាន់លានដុល្លារ៕	ទិន្នន័យផ្លូវការ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែតុលាថា ការវិនិយោគបរទេសនៅវៀតណាមបាន កើនឡើងក្នុងខែតុលា ខណៈដែលមជ្ឈមណ្ឌលផលិតកម្មបានទាក់ទាញការវិនិយោគច្រើន ជាងពីរដងនៃការរំពឹងទុកផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដែលបានទទួលប្រចាំខែក្នុងឆ្នាំនេះ ស្របពេលមានការ ជំរុញដ៏ធំ ក្នុងការចំណាយសម្រាប់រោងចក្រថ្មីនេះ។
ក្រឹត្យអាសន្ន ដែលហាមឃាត់ការជួបជុំលើសពី៥ នាក់ ត្រូវបានប្រកាសក្រោយពេលបាតុកររាប់ម៉ឺននាក់ជួបជុំគ្នា នៅក្រៅអាគាររដ្ឋាភិបាល ទាមទារឲ្យលោកប្រាយុទ្ធចុះចេញពីតំណែង កំណែទម្រង់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងកាត់បន្ថយអំណាចព្រះមហាក្សត្រ។ ថ្លែងទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មាន ក្រោយពេលកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីបន្ទាន់ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៦ តុលា លោកប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា នេះបានបញ្ជាក់ថាលោកមិនចុះចេញពីតំណែងឡើយ។ ចំពោះការអនុម័តក្រឹត្យអាសន្នវិញ លោកប្រាយុទ្ទលើកហេតុផលថា៖« រដ្ឋាភិបាលត្រូវតែប្រើប្រាស់ក្រឹត្យអាសន្ននេះ។ យើងត្រូវតែធ្វើបែបនេះដោយសារតែស្ថានការណ៍ហិង្សា»។ លោកបន្តថា ក្រឹត្យខាងលើនឹងត្រូវប្រើប្រាស់រយៈពេល៣០ថ្ងៃ ឬតិចជាងនេះ បើសិនជាស្ថានការណ៍មានសភាពថមថយ។ កិច្ចប្រជុំបន្ទាន់របស់គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃ ធ្វើឡើងដើម្បីពិភាក្សាពីក្រឹត្យអាសន្នដែលត្រូវបានប្រកាសនៅម៉ោង៤ព្រឹក ថ្ងៃទី១៥ តុលា។ កិច្ចប្រជុំនេះ អនុម័តយល់ព្រមលើក្រឹត្យអាសន្នខាងលើ ដែលមានរយៈពេល១ខែ តាមសំណើរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ ហេតុផលក្នុងការចេញក្រឹត្យ គឺឧបទ្ទវហេតុជាសម្តី និងកាយវិការទៅលើក្បួនព្រះទីនាំងមហេសីស្ដេចថៃ។ ផលលើប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខប្រទេស ក៏ជាមូលហេតុដែរ។ បន្ថែមពីស្ថានភាពអាសន្ន លោក ប្រាយុទ្ធ ក៏បានព្រមានផងដែរថា រដ្ឋាភិបាលថៃអាចនឹងដាក់បម្រាមគោចរ បើសិនជាស្ថានការណ៍បាតុកម្មនៅតែបន្ត។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តី លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ និយាយថា ស្ថានការណ៍មិនទាន់ដល់កម្រិតត្រូវប្រើប្រាស់ច្បាប់អាជ្ញាសឹកឡើយ។ បក្សប្រឆាំង Pheu Thai ថ្កោលទោសការប្រកាសក្រឹត្យអាសន្នរបស់រដ្ឋាភិបាល។ បក្សដែលមានអាសនៈច្រើនជាងគេ ក្នុងរដ្ឋសភាថៃបានលើកឡើងថា៖«បក្ស Pheu Thai អំពាវនាវឲ្យឧត្តមសេនីយប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា និងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលលើកចេញនូវក្រឹត្យអាសន្ន និងបញ្ឈប់ការគំរាមប្រជាជន»។ បក្សនេះ ក៏ឲ្យរដ្ឋាភិបាល ដោះលែងអ្នកដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួនជាបន្ទាន់។ ចាប់តាំងតែពីបាតុកម្មនៅថ្ងៃទី១៤ តុលាមក ប៉ូលិសថៃបានចាប់ខ្លួនបាតុករចំនួន៤០ នាក់។ ទោះជាមានក្រឹត្យអាសន្នបែបនេះក្តី បាតុករប្តេជ្ញាថា នឹងបន្តបាតុកម្មដដែល។ ក្រុមបាតុករអះអាងថា នឹងធ្វើបាតុកម្មអាចនឹងអូសបន្លាយយ៉ាងហោចណាស់១ខែ៕	លោក ប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ នៅថ្ងៃទី១៦ តុលានេះ បានអះអាងថា លោកនឹងមិនចុះចេញពីតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីឡើយ។ ការលើកឡើងរបស់លោកប្រាយុទ្ធបែបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីបាតុកម្មទាមទារឲ្យលោកចុះចេញពីតំណែងឈានចូលថ្ងៃទី៣ និងក្រោយពេលគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃអនុម័តក្រឹត្យអាសន្នដែលហាមការជួបជុំសាធារណៈលើសពី៥នាក់។
ការទទួលបានតំណែងជាប្រធានអាស៊ានប្តូរវេន ក្នុងឆ្នាំ២០២២នេះ គឺជាកិត្តិយសដ៏ធំមួយ សម្រាប់កម្ពុជា តែការទទួលបានតំណែងជាប្រធានអាស៊ាន ក៏អាចចាត់ទុក ជាការរងថ្មបាក់មួយដែរ។ កម្ពុជា ធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន ចំពេលសមាជិកមួយរបស់អាស៊ាន គឺប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា កំពុងធ្លាក់ចូលក្នុងវិបត្តិនយោបាយកាន់តែជ្រៅទៅៗ ដែលទាមទារឲ្យប្រធានអាស៊ាន ចាំបាច់ត្រូវចូលខ្លួនជួយស្វែងរកដំណោះស្រាយនៅប្រទេសមួយនេះ។ រឿងដ៏លំបាក សម្រាប់កម្ពុជា នៅត្រង់ថា ការជួយឈឺឆ្អាលក្នុងជម្លោះមីយ៉ាន់ម៉ា មិនត្រឹមតែមិនទទួលបានការលើកទឹកចិត្ត ពីប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលគាំទ្រអ្នកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី នោះទេ គឺបែរជារងការទិតៀនទៅវិញ។ រងការទិតៀន ដោយសារប្រជាជន ដែលគាំទ្រអ្នកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី យល់ថា ការដែលមេដឹកនាំកម្ពុជា ទៅជួបលោកឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង ដល់មីយ៉ាន់ម៉ា មិនមែនដើម្បីជួយស្វែងរកដំណោះស្រាយឡើយ តែជាការគាំទ្ររបបយោធានៅមីយ៉ាន់ម៉ា ហើយហាក់ដូចជាចូលរួមទទួលស្គាល់ភាពស្របច្បាប់នៃរបបយោធានេះដែរ។ ពួកគេ បាននាំគ្នាយករូបថតរបស់មេដឹកនាំកម្ពុជា ទៅដុតចោល និងជាន់ឈ្លី ហើយបង្ហាញពីការមិនចង់ឃើញវត្តមានមេដឹកនាំកម្ពុជាលើទឹកដីមីយ៉ាន់ម៉ា។ បន្ថែមពីនេះ ក៏មានជនបរទេសខ្លះ ទិតៀនមេដឹកនាំកម្ពុជាដែរ ក្នុងការធ្វើដំណើរទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ ផ្ទុយមកវិញ បើមិនអើពើនឹងបញ្ហានៅមីយ៉ាន់ម៉ា ក៏កម្ពុជា គង់ចៀសមិនផុតពីការរិះគន់ដូចគ្នា។ បើមិនអើពើ កម្ពុជា ច្បាស់ជារងការរិះគន់ថា កម្ពុជា ទទួលបានតំណែងជាប្រធានអាស៊ាន ដែលមានចំណែកក្នុងការជួយរកដំណោះស្រាយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា តែបែរជាមិនអើពើទៅវិញ។ ការដែលជួយឈឺឆ្អាលនឹងបញ្ហាមីយ៉ាន់ម៉ា ក៏ខុស ហើយបើមិនជួយឈឺឆ្អាល ក៏ខុសនេះហើយ ទើបការទទួលបានតំណែងជាប្រធានអាស៊ាន ហាក់ប្រៀបដូចជា ការរងថ្មបាក់។ «សូមបងប្អូនមីយ៉ាន់ម៉ា បានជ្រាបថា កម្ពុជា អត់មានចង់បានអ្វីទេ។ ឥឡូវ កម្ពុជា ស្ថិតក្នុងស្ថានភាព ធ្វើក៏ខុស មិនធ្វើក៏ខុស»។ នេះជាសម្តីរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ក្នុងពិធីសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនូវកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ៥ ពីខេត្តបាត់ដំបងទៅក្រុងសិរីសោភណ្ឌ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដែលជាជំនួយរបស់រដ្ឋាភិបាល ជប៉ុន នៅព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២។ និយាយពាក្យនេះរួចហើយ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏ងាកបែរចំហៀងទៅកាន់លោក មិកាមិ ម៉ាសាហិរ៉ូ (MIKAMI Masahiro) ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា ដែលអញ្ជើញទៅចូលរួមដែរនោះ ដើម្បីសូមឲ្យជួយពិចារណាថា រវាងការទៅជួយស្វែងរកដំណោះស្រាយនៅមីយ៉ានម៉ា និងការមិនទៅជួយ តើមួយណាត្រឹមត្រូវ? មេដឹកនាំកម្ពុជារូបនេះ បែរមុខទៅកាន់ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុន ហើយក៏ថ្លែងថា៖«ឥឡូវឯកឧត្តមឯកអគ្គរាជទូត ជួយពិចារណាខ្ញុំមើល បើខ្ញុំ នៅស្ងៀម អត់ធ្វើសកម្មភាព រឿងមីយ៉ាន់ម៉ា នៅតែដដែលហ្នឹង។ ដល់ពេលខ្ញុំ ទៅធ្វើ គេ ថាខ្ញុំខុស ខ្ញុំ មិនធ្វើ ក៏គេថា ខ្ញុំខុស អ៊ីចឹងធ្វើទៅល្អជាងមិនធ្វើ ហើយលទ្ធផល នឹងចេញតាមក្រោយ វា មិនមែនចេញមួយថ្ងៃពីរថ្ងៃទេ...»។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា ក្នុងឋានៈជាប្រធានអាស៊ាន បានចាប់ផ្តើមបេសកកម្មរបស់ខ្លួនក្នុងការស្វែងដំណោះស្រាយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ដោយបានទៅដល់មីយ៉ាន់ម៉ាផ្ទាល់ នៅថ្ងៃទី៧ និងថ្ងៃទី៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២។ មេដឹកនាំកម្ពុជា បានជួបលោកឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង ដែលកំពុងដឹកនាំរបបយោធានៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ របបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បានប្រកាសបទឈប់បាញ់ជាមួយកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរបស់ជនជាតិដើមភាគតិច ក្នុងរយៈពេល៥ខែ គឺរហូតដល់ចុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២។ ក្នុងជំនួបជាមួយមេដឹកនាំកម្ពុជា លោកឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង បានសម្រេចពន្យារពេលបទឈប់បាញ់បន្ថែមទៀត គឺពន្យារពេលរហូតដល់ចុងឆ្នាំ២០២២តែម្តង។ កាលពីអំឡុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១ មេដឹកនាំប្រទេសក្នុងអាស៊ាន ដោយមានទាំងលោកឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង ផង បានប្រជុំគ្នានៅប្រទេសប្រុយណេ ដើម្បីរួមគ្នារកដំណោះស្រាយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ តាមរយៈកិច្ចប្រជុំនាពេលនោះ មេដឹកនាំប្រទេសក្នុងអាស៊ាន បានសម្រេចដាក់ចេញគោលការណ៍ប្រាំចំណុច ដើម្បីយកទៅដោះស្រាយជម្លោះនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ ទីមួយ អំពើហិង្សាទាំងអស់នៅមីយ៉ាន់ម៉ា ត្រូវបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់ ហើយភាគីទាំងអស់ ត្រូវរក្សាភាពអត់ធ្មត់។ ទីពីរ ភាគីជម្លោះនៅមីយ៉ាន់ម៉ា គួរស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធី តាមរយៈកិច្ចពិភាក្សាប្រកបដោយស្ថាបនា ដើម្បីជាប្រយោជន៍ប្រជាជន។ ទីបី បេសកជនពិសេសរបស់ប្រធានអាស៊ាន ត្រូវសម្របសម្រួលកិច្ចសន្ទនា ដោយមានជំនួយពីអគ្គលេខាធិការអាស៊ាន។ ទីបួន អាស៊ាន ផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ដល់មីយ៉ាន់ម៉ាតាមរយៈមជ្ឈមណ្ឌលផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌អាស៊ាន។ ទីប្រាំ បេសកជនពិសេស និងប្រតិភូ ត្រូវធ្វើដំណើរទៅមីយ៉ាន់ម៉ា ដើម្បីជួបសន្ទនាជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ។ ក្នុងពិធីសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ផ្លូវខាងលើ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ដែលត្រូវអ្នកខ្លះ ប្រសិទ្ធនាមជាបុរសខ្លាំងកម្ពុជា បានលើកឡើងពីការទទួលបានជោគជ័យលើគោលការណ៍ទីមួយ។ មេដឹកនាំកម្ពុជារូបនេះ បាននិយាយថា៖«ខ្ញុំ ទៅយកបានទាំងការអត់ធ្មត់ហើយ ទាំងឈប់បាញ់ទៀត»។ សូមរម្លឹកថា ឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង បានធ្វើរដ្ឋប្រហារ និងដណ្តើមអំណាចបានទាំងស្រុងពីអ្នកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលជាមេដឹកនាំមីយ៉ាន់ម៉ា នៅថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១។ អ្នកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលមានតួនាទីផ្លូវការជាទីប្រឹក្សារដ្ឋ តែគេ ចាត់ទុកជាមេដឹកនាំកំពូលរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា ក្នុងការបំពេញការងារជាក់ស្តែង ត្រូវបានលោកឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង ធ្លាប់ជាមនុស្សស្និទ្ធនិងជាកូនចៅរបស់អ្នកស្រី ចាប់អ្នកស្រី ដាក់ពន្ធនាគារជាមួយនឹងលោក Win Myint ប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា រួមទាំងថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ផ្សេងទៀតក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលរបស់អ្នកស្រី។ វា មានរយៈពេលជិតមួយឆ្នាំហើយ ដែលប្រជាពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា ចេញធ្វើបាតុកម្មតវ៉ាឲ្យរបបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ដោះលែងអ្នកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ហើយប្រគល់អំណាចជូនអ្នកស្រីវិញ។ សមាគមផ្តល់ជំនួយដល់អ្នកទោសនយោបាយមីយ៉ាន់ម៉ា (Assistance Association of Political Prisoners) បានបញ្ចេញរបាយការណ៍ថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី១០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ មានប្រជាជន១៤៥៩នាក់ ដោយមានទាំងកុមារផង ត្រូវបានសម្លាប់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ធ្វើបាតុកកម្មប្រឆាំងនឹងយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ខណៈ១១៤៦១នាក់ កំពុងជាប់ឃុំ។ មូលហេតុធំៗ២យ៉ាង នៃការឈានដល់ការធ្វើរដ្ឋប្រហារ គឺទីមួយ ពួកយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា យល់ថា ការបោះឆ្នោត មានការលួចបន្លំ ហើយទីពីរ ពួកយោធា ខឹងនឹងរដ្ឋាភិបាលរបស់អ្នកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលឈ្នះឆ្នោតសម្រាប់អាណត្តិថ្មី មិនព្រមពិនិត្យលទ្ធផលបោះឆ្នោតឡើងវិញ ដែលពួកគេ បានស្នើសុំ។ របបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា អះអាងថា នឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតឡើងវិញ នៅខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣។ អ្នកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ពីអ្នកប្រឆាំង ក្លាយទៅជាអ្នកដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលវិញម្តង ក្រោយអ្នកស្រី ឈ្នះការឆ្នោះឆ្នោត នៅឆ្នាំ២០១៦។ គណបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (NLD) របស់អ្នកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី បានទទួលជ័យជម្នះម្តងទៀត ក្នុងការបោះឆ្នោត នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០។ ប៉ុន្តែ សម្រាប់ជ័យជម្នះក្នុងអាណត្តិថ្មីនេះ អ្នកស្រី មិនមានភព្វវាសនាបានកាន់អំណាចយូរនិងចប់ចុងចប់ដើមឡើយ ដោយបានរយៈពេលត្រឹម៣-៤ខែប៉ុណ្ណោះ អ្នកស្រី ក៏ត្រូវឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង ធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់អ្នកស្រីពីអំណាច និងបានច្បាមយកអំណាចទាំងមូលមកក្តាប់ក្នុងដៃខ្លួនឯង។ មីយ៉ាន់ម៉ា ទើបតែមានពន្លឺប្រជាធិបតេយ្យរយៈពេលខ្លី ក្នុងអំឡុងនៃការដឹកនាំរបស់អ្នកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ហើយត្រូវរលត់ទៅវិញ បន្ទាប់ពីពួកយោធា ធ្វើរដ្ឋប្រហារ។ គេ អាចនិយាយបានថា មីយ៉ាន់ម៉ា បានវិលទៅរករបបយោធាសាជាថ្មី៕	បើជួយ ក៏ខុស មិនជួយ ក៏ខុស តើគួរឲ្យកម្ពុជា ដើរផ្លូវណា?
មន្រ្តីទាំងពីររូបនេះស្ថិតនៅក្នុងចំណោមមន្រ្តីរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិមុនមួយចំនួនដែលត្រូវជាប់ពន្ធនាគារពីបទពុករលួយក្នុងយុទ្ធនាការបង្រ្កាប ដែលធ្វើឡើងដោយរដ្ឋបាលប្រធានាធិបតីលោក Lazarus Chakwera ក្នុងរយៈពេលភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីលោកឈ្នះការបោះឆ្នោតកាលពីឆ្នាំ ២០២០។ នេះរួមមានការចាប់ខ្លួនលោកអនុប្រធានាធិបតី Saulos Chilima កាលពីចុងខែវិច្ឆិកា ដែលលោកត្រូវបានចោទប្រកាន់ថា បានទទួលយកប្រាក់ ២៨០.០០០ដុល្លារ និងរបស់របរផ្សេងៗទៀតពីអ្នកជំនួញជនជាតិអង់គ្លេសលោក Zuneth Sattar ក្នុងការដោះដូរនឹងកិច្ចសន្យាជាមួយរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡាវី។ អ្នកនាំពាក្យគណបក្ស DPP លោក Shadreck Namalomba បានសាទរចំពោះការបង្រ្កាបនេះ ប៉ុន្តែលោកនិយាយថា បញ្ហាគឺថា កិច្ចប្រឹងប្រែងនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយមានការលម្អៀងផ្នែកយុត្តិធម៌។ រូបឯកសារ៖ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មានលោក Henry Mussa បង្ហាញខ្លួននៅតុលាការនៅក្នុងទីក្រុងលីឡុងវ៉េ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០។ (រូបថត៖ courtesy of Zodiakonline) លោកលើកឡើងថា ភាគច្រើននៃមន្រ្តីដែលត្រូវចាប់ខ្លួនគឺមកពីអតីតគណបក្សកាន់អំណាច ជាជាងសម្ព័ន្ធគណបក្ស Tonse Alliance ដែលកំពុងកាន់អំណាចនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ លោកថ្លែងថា៖ «មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលគណបក្ស Tonse បានលាលែងពីតំណែង និងបានលើកឡើងថា មានអំពើពុករលួយធ្ងន់ធ្ងរក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលនេះ។ ឥឡូវនេះ អ្វីដែលផ្ទុយស្រឡះគឺថា គ្មាននរណាម្នាក់ដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលសម្ព័ន្ធគណបក្ស Tonse គ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវឆ្លើយតបនឹងករណីពុករលួយនៅចំពោះមុខតុលាការ ហើយក៏គ្មាននរណាក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលត្រូវជាប់ពន្ធនាគារនោះដែរ»។ លោក Namalomba បាននិយាយថា ឧទាហរណ៍ច្បាស់មួយអំពីការលម្អៀងផ្នែកយុត្តិធម៌នៅក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើពុករលួយគឺការផ្តន្ទាទោសលោក Mussa និង លោក Munthali ឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល ៦ ឆ្នាំ បើទោះបីជាអ្នកទាំងពីរបានប្រគល់ទ្រព្យសម្បត្តិដែលខ្លួនបានលួចយកត្រឡប់ទៅវិញហើយក៏ដោយ។ លោក Namalomba ថ្លែងទៀតថា៖ «យើងឮថា ពួកជនលួចបន្លំលុយកំពុងត្រូវបានលើកលែងទោស ដោយសារតែពួកគេបានប្រគល់លុយត្រឡប់ទៅវិញ។ នេះជារឿងគួរឲ្យអស់សំណើចមួយ។ ស្របពេលអ្នកដទៃទៀតដូចជា ករណីលោក Mussa ពួកគេបានប្រគល់លុយត្រឡប់ទៅវិញហើយ ប៉ុន្តែលោកត្រូវជាប់ពន្ធនាគារ ខណៈជនដទៃទៀត ដែលបានលួចបន្លំរដ្ឋាភិបាលដូចគ្នា ត្រូវបានលើកលែងទោស។ នេះជាការលម្អៀងផ្នែកយុត្តិធម៌ ហើយមិនគួរអត់ឱននោះទេ»។ ពាក្យថា «Cashgaters» ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីហៅក្រុមជនដែលបានលួចបន្លំលុយក្នុងរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡាវីក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៣០ លានដុល្លារ ក្នុងអំឡុងពេលរដ្ឋបាលអតីតប្រធានាធិបតីអ្នកស្រី Joyce Banda ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១២ ដល់ឆ្នាំ ២០២១។ គណបក្ស People's Party របស់អ្នកស្រី Banda ស្ថិតក្នុងចំណោមគណបក្សចំនួន ៩ ដែលបានបង្កើតជាសម្ព័ន្ធគណបក្ស Tonse Alliance។ បណ្តាញផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកបានរាយការណ៍កាលពីដើមខែមីនាថា ជនសង្ស័យពីបទលួចបន្លំរដ្ឋាភិបាលចំនួនប្រាំនាក់ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានរួចផុតពីការជាប់ពន្ធនាគារ បន្ទាប់ពីបង់ប្រាក់ដែលពួកគេបានលួចត្រឡប់ទៅវិញ ហើយមនុស្សបីនាក់ផ្សេងទៀតកំពុងចរចាជាមួយរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីផ្តល់ប្រាក់ត្រឡប់ទៅវិញ និងដើម្បីរួចផុតពីការចោទប្រកាន់។ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងយុត្តិធម៌លោក Thabo Chakaka Nyirenda បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានក្នុងស្រុកមួយកាលពីពេលថ្មីៗនេះថា លោកជឿថា ការលើកលែងទោសនៅតែជាមធ្យោបាយដ៏ល្អបំផុតមួយដើម្បីប្រមូលទ្រព្យសម្បតិ្តរដ្ឋត្រឡប់មកវិញពីជនសង្ស័យ ដែលជាប់ទោសពីបទលួចបន្លំរដ្ឋាភិបាល។ អ្នកវិភាគនយោបាយលោក George Phiri និយាយថា បញ្ហាគឺថា រដ្ឋាភិបាលម៉ាឡាវីកំពុងលាយឡំគ្នារវាងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើពុករលួយនិងនយោបាយ។ លោកថ្លែងថា៖ «ពីព្រោះប្រសិនបើអ្នកមើលទៅអ្នកដែលត្រូវបានគេលើកឈ្មោះឡើង ពួកគេជាសមាជិកគណបក្សប្រឆាំង Democratic Progressive Party។ តើយ៉ាងម៉េចវិញចំពោះករណីដូចដែលយើងបានឃើញពាក់ព័ន្ធនឹងសម្ព័ន្ធគណបក្ស Tonse? ហើយមានរឿងជាច្រើនទៀតនៅក្នុងប្រទេស ដែលជនសង្ស័យមិនត្រូវបាននាំខ្លួនទៅតុលាការ»។ វីអូអេមិនអាចទទួលបានការឆ្លើយតបភ្លាមៗពីអាជ្ញាធររដ្ឋាភិបាលពាក់ព័ន្ធនឹងការចោទប្រកាន់ពីការលម្អៀងផ្នែកយុត្តិធម៌ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាពុករលួយនៅម៉ាឡាវីនៅឡើយទេ។ ប៉ុន្តែលោកប្រធានាធិបតី Chakwera បានប្រាប់ទៅសភាកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈថា ការពន្យារពេលនៅក្នុងការពិនិត្យមើលលើរឿងក្តីពុករលួយនឹងបញ្ចប់នាពេលឆាប់ៗនេះ បន្ទាប់ពីបង្កើតតុលាការពិសេសមួយសម្រាប់ទទួលបន្ទុកប្រឆាំងនឹងអំពើពុករលួយ៕	អតីតរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌មានលោក Henry Mussa និងប្រធានផ្នែកព័ត៌មានម្នាក់របស់លោកគឺលោក Gideon Munthali ដែលអ្នកទាំងពីរជាសមាជិកគណបក្សប្រឆាំង Democratic Progressive Party ឬ DPP ត្រូវបានផ្តន្ទាទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ក្នុងរយៈពេលជាង ៥ ខែបន្ទាប់ពីពួកគេទាំងពីរនាក់ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទពុករលួយ។
ព័ត៌មានពិស្ដារ សូមស្ដាប់បទយកការណ៍ដែលរៀបរៀងដោយអ្នកនាង អ៊ីសា រ៉ហានី ពីខេត្តសៀមរាបដូចតទៅ ក្រុមកម្មករកំពុងមមាញឹកក្នុងការដឹកជញ្ជូនការ៉ុងដីតាមទូក និងខ្ទះដែលគេរៀបដូចជាក្បូន យកទៅចាក់បំពេញនៅទំនប់កណ្ដាលស្រះស្រង់។ ខុសពីការជួសជុលប្រាសាទនៅលើគោក ប្រាសាទកណ្ដាលស្រះស្រង់ដែលហ៊ុំព័ទ្ធដោយទឹក ត្រូវការសង់ទំនប់មួយដំណាក់កាលសិន ទើបអាចដំណើរការជួសជុលបាន។ លោក ម៉ៅ សុខនី ប្រធានគម្រោងការដ្ឋានជួសជុលប្រាសាទកណ្ដាលស្រះស្រង់ថ្លែងថា ក្រុមការងាររបស់លោកកំពុងចាប់ផ្តើមជួសជុលប្រាសាទក្នុងដំណាក់កាលទី១ ដោយត្រូវធ្វើទំនប់ជុំវិញប្រាសាទ។ លោកបន្ថែមថា ការងារនេះត្រូវការប្រើពេលយ៉ាងតិចជិត២ខែ ព្រោះទំនប់មានទំហំធំ ដោយមានកម្ពស់១,២ម៉ែត្រ និងទទឹក ១,២ម៉ែត្រ។ មកដល់ពេលនេះ ការដ្ឋានទំនប់កំពុងដំណើរការបានប្រមាណ៤៥ភាគរយហើយ។ ក្នុងការងារជួសជុលប្រាសាទកណ្ដាលស្រះស្រង់នេះ ចែកជា៣ដំណាក់កាលធំៗ ទី១គឺការធ្វើទំនប់ ទី២ គឺការធ្វើកំណាយស្រាវជ្រាវផ្នែកបុរាណវិទ្យា និងចុងក្រោយគឺការងារជួសជុល។ លោក សុខនី ពន្យល់ថា ដំណាក់កាលមួយៗ ត្រូវការពេលវេលានិងសិក្សាល្អិតល្អន់តាមរយៈអ្នកជំនាញច្រើនផ្នែក ទាំងលើការសិក្សាពីប្លង់ស្ថាបត្យកម្ម និងបុរាណវិទ្យា។ លោកពន្យល់ថា៖« យើងត្រូវការមើលទំហំ រូបរាង មានប៉ុន្មានខឿន ហើយនៅកណ្ដាលធ្វើអ្វីដើម្បីឱ្យដឹងច្បាស់ ដំណាក់កាលចុងក្រោយ យើងសិក្សាពីភូមិសាស្ដ្រទូទៅ ពីប្លង់ស្ថាបត្យកម្ម សម្រង់ប្លង់ ស្ថានភាពនៃស្រះស្រង់មានការខូចខាត មានការជួសជុលប៉ុន្មានដងហើយ យើងឃើញមួយផ្នែកនៃជ្រុងខាងលិចបានជួសជុលនៅសម័យបារាំងអំឡុងឆ្នាំ ១៩៣២ ចំណែកខាងកើតជើងត្បូង នៅសភាពពីបុរាណមក មិនទាន់មានការជួសជុល»។ ស្រះស្រង់ត្រូវបានកសាងឡើងនៅពាក់កណ្ដាលស.វទី១០ ហើយមានការកែលម្អដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧នាស.វទី១២។ ប្រាសាទនេះមានអក្សមិនចំប្រាសាទបន្ទាយក្ដីដែលនៅជ្រុងខាងលិចនោះទេ ហើយក៏មិនចំរានហាលនៃស្រះស្រង់ដែរ។ លោក សុខនី បញ្ជាក់ថា ក្រុមការងាររបស់លោកនឹងខិតខំស្វែងរកពីមូលហេតុទាំងនេះ និងប្រឹងជួសជុលឡើងវិញឱ្យបានល្អប្រសើរ ដ្បិតថាប្រាសាទកណ្ដាលជាទស្សនីយភាពដ៏ទាក់ទាញសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរ ពិសេសទស្សនាពេលថ្ងៃរះនិងថ្ងៃលិច។ ដូចបណ្ដាប្រាសាទដទៃទៀតដែរ ប្រាសាទកណ្ដាលស្រះស្រង់រងការខូចខាតដោយសារកត្ដាមនុស្ស កត្ដាធម្មជាតិ។ ការបោះបង់ចោលមិនថែទាំ ការលួចគាស់កកាយពីឈ្មួញជួញដូរ និងសកម្មភាពចាប់ត្រីក្នុងស្រះរបស់អ្នកស្រុក សុទ្ធសឹងជាកត្ដាដែលលោក សុខនី យល់ថា ធ្វើឱ្យប្រាសាទដួលរលំ បាក់បែកបានយ៉ាងងាយ។ ការជួសជុលប្រាសាទកណ្ដាលស្រះស្រង់ គឺនឹងយកលំនាំដើមដែលអ្នកបុរាណវិទ្យាបានសិក្សាកន្លងមក។ ទម្រង់ប្លង់នៃប្រាសាទនេះ ត្រូវបានគេសន្មត់ថាមានរូបរាងដូចត្របកផ្កាឈូក ដោយមើលតាមទម្រង់ថ្មនៅជុំវិញនោះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយលោក សុខនី ពន្យល់ថា មានការចល័តថ្មពីសម័យកាលមួយទៅសម័យកាលមួយ ដូច្នេះការស្រាវជ្រាវនៅតែបន្ដ ហើយការជួសជុលត្រូវយកលំនាំដែលគណៈកម្មាធិការអន្ដរជាតិអាយស៊ីស៊ី-អង្គរ បានដាក់ជូន នោះគឺមិនត្រូវប្រើថ្មថ្មីច្រើនលើសពី៣០ភាគរយឡើយ។ គម្រោងជួសជុលប្រាសាទនេះ គ្រោងប្រើពេល៨ខែ តែអ្នកជំនាញព្រួយបារម្ភថា អាចនឹងស៊ីពេលលើសនេះដោយសារពីដំណាក់កាលមួយៗទាមទារការសិក្សាយ៉ាងល្អិតល្អន់៕	សៀមរាប៖ ប្រាសាទកណ្ដាលស្រះស្រង់ដែលដួលរលំបាត់រូបរាងទៅហើយនោះ កំពុងទទួលបានការជួសជុលឡើងវិញ។ ការជួសជុលនេះអាចជាលើកដំបូង ក្រោយពីបារាំងធ្លាប់ជួសជុលម្ដងនៅអំឡុងឆ្នាំ១៩៣២។ ការជួសជុលមានការលំបាកបន្ដិច ដោយសារប្រាសាទស្ថិតក្នុងកណ្ដាលស្រះដែលមានទឹកកម្ពស់ជាង១ម៉ែត្រ ដោយអ្នកជំនាញត្រូវការធ្វើទំនប់ហ៊ុំព័ទ្ធ និងបូមទឹកចេញសិន មុនចាប់ផ្តើមធ្វើកំណាយជួសជុល។
ការព្រមាននេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រុមការងារជំនាញរបស់ក្រសួងព័ត៌មាន បានរកឃើញថា ការផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍អនឡាញនេះ មានការអត្ថាធិប្បាយ និងការអនុវត្តតួនាទីលើសពីអ្នកសារព័ត៌មាន ដែលបំពានក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ នាំឱ្យសាធារណជនមានការយល់ច្រឡំ។ «ក្រសួង សូមព្រមានឱ្យអង្គភាពសារព័ត៌មានខាងលើនេះ គោរពឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន នូវក្រមសីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈ និងបញ្ឈប់នូវរាល់ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន ដោយប្រើប្រាស់ពាក្យពេចន៍មិនសមរម្យ អសុរោះមិនគួរគប្បី បំពានលើក្រមសីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន»។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព្រមានដូច្នេះ មុននឹងបញ្ជាក់ពីការចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់ ស្ថាប័ននេះ នៅតែមិនញញើត ហើយបន្តបំពានលើក្រមសីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាននោះ៕	ក្រសួងព័ត៌មាន បានប្រាប់ទៅចាងហ្វាងគេហទំព័រ www.srtv.asia (ទូរទស្សន៍អនឡាញ ស្លឹករឹត) ឱ្យបញ្ឈប់រាល់ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន ដោយប្រើប្រាស់ពាក្យពេចន៍មិនសមរម្យ អសុរោះ មិនគប្បី។ នេះបើតាមលិខិតចុះថ្ងៃទី១៩ ឧសភា ដែលលោក នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន ផ្ញើទៅ លោក សែម សារឿន ចាងហ្វាងទូរទស្សន៍អនឡាញ ស្លឹករឹត។
ការប្រមូលផ្តុំនេះ ដឹកនាំដោយថ្នាក់ដឹកនាំសមាគមគ្រូបង្រៀនឯករាជកម្ពុជា ដូចជា អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយណាវី និងលោក រ៉ុង ឈុន ជាដើម។ សមគមអាដហុក បានជូនដំណឹងលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនថា អ្នកតវ៉ាទាំងនោះ មានគ្នាប្រមាណ១០០នាក់។ បើតាមសមាគមអាដហុក ពួកគេ គ្រាន់តែអាចនៅជិតទីលានប្រជាធិបតេយ្យប៉ុណ្ណោះ តែពុំអាចចូលទៅក្នុងទីលានប្រជាធិបតេយ្យឡើយ ព្រោះអាជ្ញាធរដាក់របាំងរាំងខ្ទប់។ សមាគមអាដហុក អះអាងដូច្នេះថា៖«ពួកគាត់ បានព្យាយាមថ្លែងសារទាមទារ នៅជាប់រនាំងរបស់សមត្ថកិច្ច ដែលដាក់ហាមឃាត់ពួកគាត់ ដោយមិនទាន់ឃើញមានការបង្ក្រាបអ្វីនោះទេ»។ កាលពីពាក់កណ្តាលខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ សមាគមគ្រូបង្រៀនឯករាជ្យកម្ពុជា បានដាក់លិខិតទៅកាន់សាលារាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីសុំជួបជុំគ្នានៅទីលានប្រជាធិបតេយ្យ។ ដល់ថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ ភាគីសាលារាជធានីភ្នំពេញ ក៏កោះហៅភាគីសមាគមគ្រូបង្រៀនឯករាជ្យកម្ពុជា ទៅពិភាក្សាគ្នា ហើយក្រោបញ្ចប់កិច្ចពិភាក្សា សាលារាជធានីភ្នំពេញ បានបដិសេធមិនឲ្យមានការជួបជុំគ្នាលើទីលានប្រជាធិបតេយ្យឡើយ។ សាលារាជធានីភ្នំពេញ លើកហេតុផលថា កម្មវត្ថុនៃការជួបជុំគ្នារបស់សមាគមគ្រូបង្រៀននៅលានប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា ដើម្បីទាមទារឲ្យដោះលែងអ្នកទោសបែបបនេះ គឺផ្ទុយនឹងក្រមព្រហ្មទណ្ឌ៕	តំណាងសហជីព តំណាងសមាគម និងក្រុមយុវជន បានប្រមូលផ្តុំគ្នា ហើយធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីលានប្រជាធិបតេយ្យ ដើម្បីទាមទារឲ្យដោះលែងជាប់ឃុំ ដែលពួកគេ ចាត់ទុកថាជាអ្នកទោសមនសិការ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២នេះ។ ក្នុងចំណោមអ្នកចួលរួមទាំងនោះ ក៏មានសមាជិកគ្រួសាររបស់អ្នកឃុំដែរ។
អ្នកទាំងពីរដែលត្រូវចាប់ខ្លួនតាំងពីថ្ងៃពុធសប្តាហ៍មុននោះមានម្នាក់ឈ្មោះ Ricardo Prieto អាយុ ៤១ឆ្នាំ និងម្នាក់ទៀត Carlos Varon មានអាយុ ៤៥។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អង្គការសិទ្ធិមនុស្សវេណេស៊ុយអេឡានៅថ្ងៃចន្ទទី ១៧ កញ្ញា។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP បានផ្សាយថា ស្ថាប័នសិទ្ធិមនុស្សវេណេស៊ុយអេឡា Foro Penal Rights បានបញ្ជាក់ថា រឿងរ៉ាវគឺកើតឡើងដូច្នេះ។ អ្នកទាំងពីរនាក់បាននាំគ្នាថតវីដេអូមួយដោយដឹកសត្វលាមួយក្បាលជុំវិញស្ថានីយ៍ពន្លត់អគ្គីភ័យនៅរដ្ឋភាគខាងលិច Merida។ ក្នុងពេលថតនោះ Prieto បាននិយាយចម្អកដោយប្រដូចសត្វលានោះទៅនឹងប្រធានាធិបតីលោក ម៉ាឌុយរ៉ូ ដើរពិនិត្យមើលប្រជាជន។ ពេលសត្វលានោះឈប់ដើរហើយស៊ីស្មៅ Prieto បាននិយាយថា៖« នេះជាអ្វីដែលយើងនៅសេសសល់បច្ចុប្បន្ននេះ»។ ក្រោយត្រូវបានចាប់ខ្លួន អ្នកទាំងពីរនាក់ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទបញ្ឆេះការស្អប់ខ្ពើមនៅក្នុងប្រទេសស្ថិតក្រោមច្បាប់ប្រឆាំងការស្អប់ខ្ពើមដែលត្រួវបានការអនុម័តតាំងពីឆ្នាំ ២០១៧មកនោះ។ ពួកគេអាចប្រឈមនឹងការជាប់ពន្ធនាគារ ២០ឆ្នាំឯណោះ។ ច្បាប់មួយនេះដែរត្រូវបានអនុម័តឡើងដោយសភាធម្មនុញ្ញដ៏ចម្រូងចម្រាស ដែលមិនត្រូវបានសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពអឺរ៉ុបទទួលស្គាល់។ ច្បាប់ដដែលនោះក៏អនុញ្ញាតឲ្យរដ្ឋាភិបាលរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពបក្សនយោបាយនិងសិទ្ធិសេរីភាពព័ត៌មាន ដោយគេអាចប្រកាសបានថា បក្សនោះជាបក្សខុសច្បាប់ និងអាចបិទប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបានដោយសេរីទៀត។ តាមពិតទៅ រដ្ឋាភិបាលលោក នីកូឡា ម៉ាឌុយរ៉ូ រងការថ្កោលទោសខ្លាំងពីសហគមន៍អន្តរជាតិនិងប្រជាជនក្នុងស្រុកផងដោយសារការអសមត្ថភាពក្នុងការដឹកនាំ និងគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ចដែលកំពុងដួលរលំនោះ។ អង្គការមូលនិធិរូបីយវត្ថុអន្តរជាតិបានព្យាករថា អត្រាអតិផរណានៅវេណេស៊ុយអេឡាកើនឡើងដល់មួយលានភាគរយនៅក្នុងឆ្នាំនេះ ហើយប្រជាជនកំពុងបន្តភៀសខ្លួនដោយសាររងទុក្ខវេទនាព្រោះកង្វះស្បៀង និងថ្នាំសង្កូវផងនោះ៕	ភ្នាក់ងារពន្លត់អគ្គីភ័យវេណេស៊ុយអេឡាពីរនាក់ត្រូវចាប់ខ្លួន និងប្រឈមមុខនឹងការចោទប្រកាន់ដែលអាចនាំឲ្យពួកគេជាប់ពន្ធនាគារ ២០ឆ្នាំផង ក្រោយពេលពួកគេបង្ហោះវីដេអូបែបចម្អកដោយប្រដូចប្រធានាធិបតី នីកូឡា ម៉ាឌុយរ៉ូ ទៅនឹងសត្វលា។
ឥឡូវនេះ ប្រេងខ្យង អាជីណូម៉ូតូមានលក់នៅលើទីផ្សារក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាហើយ។ លោកអ្នកអាចរកទិញបានតាមបណ្តាផ្សារ ផ្សារទំនើប ហាង និងតូបនានា ដែលនៅជិតលោកអ្នក ព្រមទាំងអាចធ្វើការបញ្ជាទិញតាមទំព័រហ្វេសប៊ុកផេក Instagram និងTikTok របស់ប្រេងខ្យង អាជីណូម៉ូតូបាន ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថាបច្ចុប្បន្ននេះ ក្រុមហ៊ុនអាជីណូម៉ូតូ (ខេមបូឌា) មានផលិតផលជាច្រើនដូចជាប៊ីចេង អា-ជីណូ-ម៉ូតូ ម្សៅស៊ុប រ៉តឌី កាហ្វេ បឺរឌី 3in1 មី យុំាយុំា ម្សៅបំពងស្រួយ អាជីណូម៉ូតូ និង ប្រេងខ្យង អាជីណូម៉ូតូ។ ដើម្បីបានព័ត៌មានថ្មីៗបន្ថែម សូមតាមដានយើងនៅក្នុងវេបសាយ និងហ្វេសប៊ុកផេកប្រេងខ្យង អាជីណូម៉ូតូ ទាំងអស់គ្នាតាមរយៈ៖ តំណភ្ជាប់ទៅកាន់វេបសាយ: https://ajinomoto.com.kh/ តំណភ្ជាប់ទៅកាន់ទំព័រហ្វេសប៊ុក: www.facebook.com/ajinomotooystersauce (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្រុមហ៊ុនអាជីណូម៉ូតូ (ខេមបូឌា) មានដំណឹងល្អណែនាំនូវផលិតផលថ្មីសម្រាប់គ្រួសារសម័យថ្មីគឺ ប្រេងខ្យង អាជីណូម៉ូតូ។ លក្ខណៈពិសេសរបស់ប្រេងខ្យង អាជីណូម៉ូតូ គឺមានរសជាតិដិតពីខ្យងសមុទ្រ ព្រមទាំងលាយបញ្ចូលគ្នាជាមួយនឹងគ្រឿងផ្សំសំខាន់ៗ និងអយស័្ទរពិតៗ ដើម្បីផ្តល់នូវភាពងាយស្រួលដល់គ្រប់ក្រុមគ្រួសារក្នុងការបន្ថែមនូវរសជាតិ ក្លិនឈ្ងុយ និងសោភ័ណភាពទាក់ទាញគ្រប់មុខម្ហូប។
របាយការណ៍នេះតាមដានតួលេខពីឆ្នាំ២០១៨ ដល់ឆ្នាំ២០២១ និងបានកត់សម្គាល់ពីការកើនឡើងនៃចំនួនសត្វរមាសខ្មៅដ៏កម្រ ដែលមានចំនួនជាង ១២% គឺកើនឡើងពី ៥.៤៩៥ ក្បាលទៅ ៦.១៩៥ ក្បាល។ ប៉ុន្តែរបាយការណ៍នេះថា ចំនួនសត្វរមាសសបានធ្លាក់ចុះពីជាង ១៨.០០០ ក្បាលមកនៅត្រឹម ១៥.៩៤២ ក្បាលវិញ។ ការធ្លាក់ចុះនេះក៏មានចំនួន១២% ផងដែរ។ របាយការណ៍នេះថា ជារួមមានការធ្លាក់ចុះ ដោយមានសត្វរមាសទាំងខ្មៅ និងសប្រមាណ ២២.១៣៧ ក្បាលនៅសល់នៅអាហ្វ្រិកនៅចុងឆ្នាំ២០២១។ លោក Sam Ferreira អ្នកជំនាញផ្នែកសត្វរមាសរបស់អង្គការសហភាពអន្តរជាតិសម្រាប់ការអភិរក្សធម្មជាតិ (IUCN )និយាយថា មូលហេតុដែលពួកគេមិនឃើញកំណើនរមាសសជាលទ្ធផលនៃការបរបាញ់ធ្លាក់ចុះនៅឡើយនោះគឺដោយសារលុះត្រាការបរបាញ់បន្តធ្លាក់ចុះរយៈពេលយូរជាងនេះទម្រាំមានកំណើនចំនួនរមាសស។ លោក Ferreira ថា លោកជឿថា ការធ្លាក់ចុះនេះមិនមែនដោយសារការបិទខ្ទប់បង្ការជំងឺកូវីដ១៩ដូចដែលអ្នកជំនាញមួយចំនួនបានលើកឡើងនោះទេ ប៉ុន្តែការល្បាត និងការចូលរួមពីសហគមន៍បានល្អជាងមុនក៏រួមចំណែកដែរ។ លោក Ferreira បានថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំគិតថា អ្វីដែលពិតជាសំខាន់នោះគឺថា ការចាប់ខ្លួនបានធ្លាក់ចុះពី ៤៩៣ ករណីនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៨ មកនៅត្រឹម ២៧៩ ករណីនៅក្នុងឆ្នាំ២០២១។ ជាថ្មីម្តងទៀត យើងមិនដឹងពីមូលហេតុពិតប្រាកដនៅនាំឱ្យមានការឆ្លាក់ចុះនេះទេ។ ប៉ុន្តែ មានអន្តរាគមន៍គឺអន្តរាគមន៍ខ្លាំងក្លាចាប់ពីរដ្ឋ និងអ្នកគ្រប់គ្រងនៅមូលដ្ឋានដែលកំពុងជះឥទ្ធិពលលើការសម្រេចចិត្តរបស់ប្រជាជនក្នុងការបរបាញ់ ឬមិនបរបាញ់សត្វរមាស»។ របាយការណ៍របស់អង្គការ សហភាពអន្តរជាតិសម្រាប់ការអភិរក្សធម្មជាតិ (IUCN )និងអង្គការ Traffic បានលើកឡើងថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៨មក យុទ្ធនាការអប់រំជាច្រើនត្រូវបានធ្វើឡើងសម្រាប់មនុស្សជាង ១ លាននាក់។ អ្នកស្រី Margaret Kinnaird មេដឹកនាំការអនុវត្តជាសាកលរបស់អង្គការមូលនិធិអភិរក្សសកល WWF និយាយថា អ្នកអភិរក្សប្រើប្រាស់មធ្យោបាយគ្រប់យ៉ាងរាប់ចាប់ពីបណ្តាញសង្គមដល់ការធ្វើយុទ្ធនាការដោយប្រើប្រាស់បដាដើម្បីអប់រំសាធារណជន។ អ្នកស្រី Margaret Kinnaird អ្នកដឹកនាំការអនុវត្តជាសាកលរបស់អង្គការមូលនិធិអភិរក្សសកល WWF ថ្លែងថា៖ «សម្រាប់អង្គការ WWF យើងបានធ្វើការច្រើនជាពិសេសជាមួយអ្នកធ្វើដំណើរជនជាតិចិនដែលទៅបរទេសដែលមានទីផ្សារដែលអាចមានលក់ភ្លុកដំរី ឬខ្នាយរមាស។ ចំណុចនេះផ្លាស់ប្តូរបេះដូង និងចិត្តគំនិតរបស់មនុស្សដែលទៅទីផ្សារ និងចង់យកវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ទៅផ្ទះវិញ ឬចង់ទិញអ្វីមួយសម្រាប់ធ្វើថ្នាំ។ យើងគ្រាន់តែផ្តល់គំនិតសម្រាប់ជម្រើសវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ ឬផលិតផលដែលពួកគេអាចយកទៅផ្ទះវិញ»។ អ្នកស្រី Kinnaird ថា ស្នែងដែលត្រូវបានជួញដូរខុសច្បាប់ត្រូវបានយកទៅទ្វីបអាស៊ីជាចម្បង ហើយលក់តាមរយៈទីផ្សារខុសច្បាប់នៅតំបន់មេគង្គ និងប្រទេសចិន ជាពិសេសនៅក្នុងទីផ្សារនៅប្រទេសកម្ពុជា មីយ៉ាន់ម៉ា និងវៀតណាម។ អ្នកស្រីថា ស្នែងទាំងនោះត្រូវបានទិញពីប្រទេសចំនួន ៤ សំខាន់ៗដែលមានសត្វរមាស ដែលភាគច្រើនមកពីអាហ្វ្រិកខាងត្បូង កេនយ៉ា ណាមីប៊ី និងស៊ីមបាវ៉េ។ អ្នកស្រី Kinnaird ថា ខណៈមានព័ត៌មានល្អថ អត្រាបរបាញ់បានធ្លាក់ចុះនោះ គេត្រូវធ្វើកិច្ចការច្រើនទៀតដើម្បីធានាថា សត្វនេះនឹងមិនផុតពូជ។ អ្នកស្រី Kinnaird បានថ្លែងក្នុងសម្តីដើមថា៖ «យើងត្រូវបង្កើនការស៊ើបអង្កេតរបស់យើង ពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសនិងធ្វើឱ្យប្រាកដថា យើងដាក់គោលដៅចំមេជនល្មើស មិនមែនលើមនុស្សតូចតាចនៅមូលដ្ឋាននោះទេ។ យើងត្រូវចាប់ថៅកែធំៗ ឈ្មួញកណ្តាល និងក្រុមឧក្រិដ្ឋជនមានការរៀបចំជាប្រព័ន្ធ»។ របាយការណ៍របស់អង្គការសហភាពអន្តរជាតិសម្រាប់ការអភិរក្សធម្មជាតិ (IUCN) និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលឈ្មោះ Traffic ត្រូវបានរៀបចំឡើងសម្រាប់មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីសត្វ និងរុក្ខជាតិជិតផុតពូជដែលនឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅប្រទេសប៉ាណាម៉ាក្នុងខែវិច្ឆិកាខាងមុខ៕ ប្រែសម្រួលដោយលោក ពិន ស៊ីសុវណ្ណ	ទីក្រុង CAPE TOWN - តួលេខចុងក្រោយស្តីពីចំនួនសត្វរមាសដែលស្នែងរបស់វាត្រូវបានប្រើជាថ្នាំបុរាណចិននោះ ត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុងរបាយការណ៍មួយចេញផ្សាយដោយសហភាពអន្តរជាតិសម្រាប់ការអភិរក្សធម្មជាតិ (IUCN) និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលឈ្មោះ Traffic។
លោក Hiromu Kurokawa ប្រធានការិយាល័យរដ្ឋអាជ្ញាសាធារណៈជាន់ខ្ពស់ប្រចាំក្រុងតូក្យូ ត្រូវបានបង្គាប់ឲ្យលាលែងតំណែង។ ទូរទស្សន៍ជប៉ុន NHK ចុះផ្សាយបែបនេះនៅថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ដោយស្រង់យកប្រភពរដ្ឋាភិបាល។ បណ្ដាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដទៃទៀត ក៏បានចុះផ្សាយរបាយការណ៍ដូចគ្នានេះដែរ។ លោករដ្ឋអាជ្ញា Kurokawa រងការរិះគន់ចាស់ដៃលើបណ្ដាញសង្គម បន្ទាប់លេចធ្លាយរបាយការណ៍មួយថា លោកបានលេងល្បែងស៊ីសង Mahjong អំឡុងពេលប្រទេសជប៉ុនស្ថិតក្នុងស្ថានភាពរដ្ឋអាសន្ន។ នេះគឺជាបំពានសេចក្តីណែនាំគម្លាតសុវត្ថិភាពសង្គម និងបុគ្គល។ ម្យ៉ាង ល្បែងស៊ីសង គឺខុសច្បាប់ក្នុងប្រទេសជប៉ុន ប៉ុន្តែមានករណីលើកលែងខ្លះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters លោក Kurokawa ដែលសង្កេតឃើញថា ជិតស្និទ្ធនឹងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី អាបេ ក៏ធ្លាប់ទទួលរងទិតៀនខ្លាំងៗផងដែរ ក្រោយរដ្ឋាភិបាលព្យាយាមដំឡើងអាយុចូននិវត្តន៍សម្រាប់រដ្ឋអាជ្ញា ដែលអនុញ្ញាតឲ្យលោកបន្តកាន់តំណែងនេះលើសអាយុ៦៣ឆ្នាំ។ យ៉ាងណាមិញ នៅដើមសប្តាហ៍នេះ រដ្ឋាភិបាលលោកអាបេ បានសម្រេចបោះបង់ចោលផែនការអនុម័តសំណើច្បាប់ដំឡើងអាយុចូលនិវត្តន៍សម្រាប់រដ្ឋអាជ្ញាពី៦៣ឆ្នាំទៅ៦៥ឆ្នាំ ហើយអនុញ្ញាតឲ្យគណៈរដ្ឋមន្ត្រីពន្យារពេលការចូលនិវត្តន៍របស់រដ្ឋអាជ្ញាជាន់ខ្ពស់សម្រាប់ពេល៣ឆ្នាំ។ ក្រុមអ្នករិះគន់ អះអាងថា ការកែប្រែបែបនេះ គំរាមកំហែងដល់ឯករាជ្យភាពនៃប្រព័ន្ធតុលាការជប៉ុន ដោយអនុញ្ញាតរដ្ឋអាជ្ញាដែលស្និទ្ធនឹងរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នបន្តកាន់តំណែងពួកគេ។ សមាជិកសភាបក្សប្រឆាំងជប៉ុន ក៏បញ្ជាក់ដែរថា សំណើច្បាប់នេះដែលរដ្ឋាភិបាលលោក អាបេ បានដាក់ស្នើហើយបោះបង់ចោលវិញមានគោលដៅរក្សាតំណែងលោក Kurokawa ។ ការគាំទ្រសាធារណៈសម្រាប់នាយករដ្ឋមន្ត្រី អាបេ បានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង។ នោះគឺដោយសារតែចំណាត់ការទប់ស្កាត់ COVID-19 របស់រដ្ឋាភិបាលលោក ដែលធ្វើឲ្យប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចលំដាប់ទី៣មួយនេះកំពុងធ្លាក់ចូលក្នុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចធ្ងន់ធ្ងរ។ គេរំពឹងថា លោក អាបេ នឹងដកហូតការប្រកាសដាក់រដ្ឋក្នុងភាពអាសន្នក្នុងតំបន់ខ្លះទៀត នៅថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ខណៈករណីឆ្លងប្រចាំថ្ងៃបន្តធ្លាក់ចុះ។ គោលដៅគឺផ្ដល់ដង្ហើមជាថ្មីដល់សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចប្រទេស។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ប្រទេសជប៉ុន មានករណីឆ្លង COVID-19 សរុប១៦ ៣៦៧ករណី និងអ្នកស្លាប់មាន៧៦៨នាក់។ បើតាមវេបសាយ worldometers អ្នកជំងឺជាសះស្បើយមាន១១ ៥៦៤នាក់៕	រដ្ឋអាជ្ញាជាន់ខ្ពស់ជប៉ុនម្នាក់ដែលស្និទ្ធនឹងនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ិនហ្សូ អាបេ អស់តំណែង ក្រោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកចុះផ្សាយថា លោកបានលេងល្បែងស៊ីសងខុសច្បាប់ ទោះប្រទេសស្ថិតក្នុងស្ថានភាពរដ្ឋអាសន្នដោយ COVID-19 ។
នៅចុងសតវត្សរ៍ទី១៩ អាណាព្យាបាលបារាំង ក្នុងពេលដែលពួកគេដាក់អាណានិយមគ្រប់គ្រង បីប្រទេស កម្ពុជា ឡាវ និងវៀតណាម ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នយ៍នេះ គេបានព្យាយាមម្តងហើយម្តងទៀត ដើម្បីស្វែងរកវិធីសាស្ត្រធ្វើយ៉ាងណា ឲ្យការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវទឹកដោយឆ្លងកាត់ល្បាក់ខោននេះ ប្រព្រឹត្តទៅបានដោយរលូន។ ប៉ុន្តែ ការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ពួកគេ ពុំទទួលបានជោគជ័យឡើយ។ ល្បាក់ខោន គឺជាទីជម្រករបស់ត្រីរាជ ដែលជាប្រភេទត្រីទឹកសាបធំជាងគេលើពិភពលោក និងត្រីជិតផុតពូជជាច្រើនប្រភេទផ្សេងទៀតផងដែរ។ ត្រីរាជ វាអាចធំលូតលាស់ដល់ប្រវែងអតិបរមា ៣ម៉ែត្រ និងទម្ងន់អតិបរមា ៣០០គីឡូក្រាម។ ល្បាក់ខោន ក៏ជាទីកន្លែងដែលមានសារៈសំខាន់បំផុតមួយនៅក្នុងអាងទន្លេមេគង្គ សម្រាប់ពពួកមច្ឆជាតិ ដែលធ្វើចរាចរផ្លាស់ទី ដើម្បីពង-កូន។ គេឃើញមានមច្ឆជាតិជាង ២០០ប្រភេទ មានវត្តមាននៅល្បាក់ក្នុងខោននេះ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ត្រីរាប់លានក្បាល បានព្យាយាមហែលបញ្ច្រាស់ទឹក ពីទន្លេមេគង្គក្រោមក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ចូលទៅក្នុងតំបន់ល្បាក់ខោន និងខ្លះទៀតឆ្លងកាត់តំបន់ល្បាក់ខោន ឆ្ពោះទៅទន្លេមេគង្គលើ ក្នុងប្រទេសឡាវ ដើម្បីពង-កូន តាមវដ្តជីវិតរបស់វា។ ទម្រាំទៅដល់គោលដៅដែលជាកន្លែងពង-កូន ពួកមច្ឆាទាំងនោះ ត្រូវជួបឧបសគ្គរាប់មិនអស់។ មច្ឆាមួយចំនួនធំ ត្រូវប្រជានេសាទតាមតំបន់ចាប់បាន ក្នុងអំឡុងនៃការធ្វើចរាចរទៅពង-កូននេះ ជាពិសេសនៅតំបន់ល្បាក់ខោននេះ គេឃើញអ្នកនេសាទ ចាប់បានត្រីយ៉ាងច្រើន។ ឧបសគ្គដ៏ធំបំផុតមួយទៀតរបស់ពួកវា គឺទំនប់វារិអគ្គិសនីតាមដងទន្លេមេគង្គ។ ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ កំណើនប្រជាជនក្នុងតំបន់មេគង្គទាំងមូល ការបាត់បង់ទីជម្រក ការនេសាទហួសកម្រិត ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍នេសាទខុសច្បាប់ផ្សេងៗ ជាពិសេស ឧបករណ៍នេសាទប្រើចរន្តអគ្គិសនីឆក់ ហាក់មានសន្ទុះខ្លាំង បានធ្វើឲ្យមច្ឆជាតិមួយចំនួនស្ទើរដាច់ពូជពីទន្លេមេគង្គ។ ល្បាក់ខោន ជាតំបន់មួយដែលសំខាន់បំផុតសម្រាប់បម្លាស់ទីរបសត្រី ក៏ដូចជាប្រជាជនដែលពឹងអាស្រ័យលើផលចាប់ត្រីដើម្បីជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំត្រីរាប់លាន បានតស៊ូដើម្បីឡើងតាមទឹកធ្លាក់នៅល្បាក់ខោននេះ ហើយប្រជានេសាទនៅក្នុងតំបន់នេះ ប្រមូលចាប់ត្រីបានយ៉ាងច្រើន។ (អត្ថបទ និងរូបភាពដោយ Zeb Hogan / USAID Wonders of the Mekong).	ល្បាក់ខោន (Khone Falls) គឺជាតំបន់ទឹកធ្លាក់ធំមួយនៅក្នុងទន្លេមេគង្គ នាតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលស្ថិតនៅក្នុងខេត្តចម្ប៉ាសាក់ ខាងត្បូងប្រទេសឡាវ ជិតព្រំដែនប្រទេសកម្ពុជា។ ការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវទឹកតាមដងទន្លេមេគង្គ ពីតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គក្នុងប្រទេសវៀតណាម ទៅដល់ប្រទេសចិន មិនអាចប្រព្រឹត្តទៅបានពេញលេញឡើយ ដោយសារវា។ តំបន់ទឹកធ្លាក់មួយនេះ មានប្រជុំកោះរាប់ពាន់ និងផ្លូវទឹកយ៉ាងច្រើនរាប់មិនអស់ ដែលគេស្គាល់ឈ្មោះជាភាសាឡាវថា៖ «ស៊ីផាន់ដន» ឬកោះបួនពាន់។
មន្ទីរទេសចរណ៍បានបញ្ជាក់ថា ទីតាំងកម្សាន្តដែលផ្អាកអាជីវកម្មជាង៣០០កន្លែងនោះមាន ខារ៉ាអូខេ១០៩កន្លែងទីតាំង, ឌីស្កូតែក៣៩ទីតាំង, បៀរហ្កាឌិន២១ទីតាំង, អជីវកម្មម៉ាស្សា១៨៥ទីតាំង និងស្ប៉ា៨ទីតាំង។ ជាមួយគ្នាដែរ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញក៏បានណែនាំដល់មន្ទីរទេសចរណ៍រាជធានីភ្នំពេញនិងរដ្ឋបាលខណ្ឌទាំង១៤ បន្តបិទនិងឃ្លាំមើលទីតាំងដែលនៅសេសសល់បន្តទៀត។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្រសួងសុខាភិបាលក៏សម្រេចប្រកាសឲ្យបិទទីតាំងកម្សាន្តជាថ្មីម្ដងទៀត ដោយសារការឆ្លងរីករាលដាលកូវីដ-១៩ រួមទាំងអ្នកប្រាស្រ័យទាក់ទងកើនរហូតជាង១០០០នាក់ ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី៣វិច្ឆិមក។ បច្ចុប្បន្នទីតាំងកម្សាន្តខារ៉ាអូខេ កន្លែងហាត់ប្រាណ សាលារៀនជាដើម ត្រូវក្រសួងសុខាភិបាលនិងក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធប្រកាសបិទការជួបជុំនិងបណ្ដុះបណ្ដាលជាបន្តបន្ទាប់។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១១វិច្ឆិកា កម្ពុជារកឃើញអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ ចំនួន៣០១នាក់។ ក្នុងនោះមាន ២៨៨នាក់ បានជាសះស្បើយ និង១៣នាក់ទៀត កំពុងព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ៕	ភ្នំពេញ៖ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១១វិច្ឆិកានេះ ទីតាំងខារ៉ាអូខេ បៀរហ្គាឌិន ម៉ាស្សា និងស្ប៉ា ប្រមាណជាង៣០០កន្លែងនៅរាជធានីភ្នំពេញ បានផ្អាកអាជីវកម្មរបស់ខ្លួនតាមការណែនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលនិងក្រសួងទេសចរណ៍។ នេះបើតាមលិខិតស្ថិតិបិទអាជីវកម្មមណ្ឌលកម្សាន្តរបស់មន្ទីរទេសចរណ៍ ដែលចុះលោក ម៉ម វាសនា ប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍រាជធានីភ្នំពេញ។
លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានសន្យាផ្ទាល់មាត់ថា លោកនឹងអញ្ជើញមកចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ៣១ និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធដែលនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅហ្វីលីពីនខែវិច្ឆិកាខាងមុខ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ហ្វីលីពីនទទួលបន្ទុករៀបចំកិច្ចប្រជុំអាស៊ានឯកអគ្គរដ្ឋទូតហ្វីលីពីន Marciano Paynor Jr។ យោងតាមសារព័ត៌មានហ្វីលីពីន Rappler ពេលសួរថា «តើលោកដូណាល់ ត្រាំ ទទួលយកការអញ្ជើញដើម្បីមកចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅខែវិច្ឆិកាហើយឬនៅ?»ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃពុធទី ១៩មេសា លោក Marciano Paynor Jr បានឆ្លើយតបវិញថា លោក ត្រាំ បានយល់ព្រមដោយសន្យាផ្ទាល់មាត់ហើយ។ «ពេលដែលលោកប្រធានាធិបតី Rodrigo Duterte ទូរសព្ទទៅជូនពរលោក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាក់ថា លោកនឹងមកហ្វីលីពីននៅខែវិច្ឆិកា។ យ៉ាងហោចណាស់លោកនិយាយផ្ទាល់មាត់ហើយថាលោកនឹងមក»។ លោក Duterte បានទូរសព្ទទៅលោក ដូណាល់ ត្រាំ នៅខែធ្នូឆ្នាំ ២០១៦ ក្រោយពេលដែលលោកឈ្នះតំណែងជាប្រធានាធិបតី។ លោក Duterte តែងតែរម្លឹកពីកិច្ចសន្ទនារវាងលោកនិងលោក ដូណាល់ ត្រាំ ឲ្យតែលោកផ្តល់សុន្ទរកថាជាសាធារណ ប៉ុន្តែលោកមិនបានបញ្ជាក់ពីការសន្យារបស់លោក ត្រាំ ថាមកចូលរួមកិច្ចប្រជុំអាស៊ាននាខែវិច្ឆិកាខាងមុខឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ មន្ត្រីទូតហ្វីលីពីន Marciano Paynor Jr រំពឹងយ៉ាងមុតមាំថា មេដឹកនាំអាស៊ាននិងមេដឹកនាំប្រទេសជាដៃគូសន្ទនានឹងមកចូលរួមកិច្ចប្រជុំនៅហ្វីលីពីនតាមការគ្រោងទុក។ លោកកត់សម្គាល់ថា ជាធម្មតាមេដឹកនាំទាំងនោះមិនលុបចោលគម្រោងមកចូលរួមទេ បើសិនជាមិនមានបញ្ហាផ្ទៃក្នុងកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសនោះ៕	ឯកអគ្គរដ្ឋទូតហ្វីលីពីននិងជាអគ្គលេខាធិការជាតិទទួលបន្ទុករៀបចំកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន Marciano Paynor Jr បានបង្ហើបថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានសន្យាថានឹងមកចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននិងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធនៅហ្វីលីពីននាខែវិច្ឆិកាខាងមុខ។ លោកសន្យាបែបនេះក្នុងពេលជាដែលលោកជជែកតាមទូរសព្ទជាមួយប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនមិនលោកឡើងកាន់តំណែង។
១. សម្បូរសារធាតុអូមេហ្កា ៣ ផ្លែប័រមានអាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គា-៣ ខ្ពស់។ វាជាប្រភេទអាស៊ីតខ្លាញ់ដែលល្អ ចំពោះសុខភាពយើង ព្រោះវាមានមុខងារជួយបញ្ចុះជាតិកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អ (LDL) ក្នុងឈាម។ កូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អកម្រិតខ្ពស់អាចបង្កឱ្យដាច់សរសៃឈាម ឬគាំងបេះដូងផង។ នេះបើតាម មជ្ឈមណ្ឌលអាមេរិកសម្រាប់ការគ្រប់គ្រង និងបង្ការជំងឺឆ្លង។ ២. ផ្លែប័រជាប្រភពនៃសារធាតុ «ប៉ូតាស្យូម» ផ្លែប័រ ១០០ក្រាម មានផ្ទុកជាតិប៉ូតាស្យូមប្រមាណ ៤៨៥ មីលីក្រាម។ សាធាតុប្រភេទនេះមានមុខងារ ឲ្យប្រព័ន្ធប្រសាទដំណើរការបានល្អ និងជួយដល់ការផ្លាស់ប្តូរសារធាតុចិញ្ចឹមទៅក្នុងកោសិកា ក្នុងពេលដែលមានការបោសសម្អាតកាកសំណល់ចេញពីរាង្គកាយ។ លើពីនេះ ប៉ូតាស្យូមនៅក្នុងផ្លែប័រ ក៏មានតួនាទីបណ្តេញជាតិសូដ្យូមតាមទឹកនោម ដើម្បីការពារជំងឺលើសឈាមផងដែរ។ ៣. សម្បូរសាធាតុខ្លាញ់ Monounsaturated Monounsaturated ជាម៉ូលេគុលខ្លាញ់ ដែលជួយបញ្ចុះជាតិកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អ (LDL) ក្នុងឈាម ដែលបណ្តាលឱ្យត្បៀតសរសៃរឈាម។ ផ្លែប័រអាចមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការជួយឱ្យឈាមរត់បានស្រួល។ ៤. សម្បូរសារធាតុសរសៃ (Fiber) ផ្លែប័រ ១០០ក្រាម មានផ្ទុកជាតិសរសៃ Fiber ជិត ៧ក្រាមឯណោះ។ ជាតិសរសៃដែលមានក្នុងអាហារ និងផ្លែឈើមានអត្ថប្រយោជន៍ណាស់សម្រាប់សុខភាពជារួម។ ដូច្នេះហើយផ្លែប័រមិនត្រឹមតែល្អចំពោះសុខភាពប៉ុណ្ណោះទេ វាក៏ជាជម្រើសល្អសម្រាប់អ្នកចង់សម្រកទម្ងន់ដែរ។ ៥. សម្បូរដោយវីតាមីន B9 ផ្លែប័រសម្បូរទៅដោយវីតាមីន B9 ដែលសារធាតុនេះមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការជួយដល់ដំណើរការនៃ ខួរក្បាល។ ជាការពិត សាធាតុនេះមានគុណប្រយោជន៍ល្អបំផុតសម្រាប់ស្ត្រីដែលមានផ្ទៃពោះ។ វីតាមីន B9 អាចជួយការពារពិការភាពពីកំណើត ជាពិសេសជំងឺដែលប៉ះពាល់ដល់ខួរក្បាល និងឆ្អឹងខ្នងរបស់ទារកអំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះដំបូង។ ដូច្នេះស្រ្តីមានផ្ទៃពោះគួរបរិភោគផ្លែប័រ ឱ្យបាន ៦០០មីក្រូក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃជាការល្អ៕	សព្វថ្ងៃនេះ ផ្លែប័រកំពុងក្លាយជាប្រភេទផ្លែឈើពេញនិយមមួយក្នុងចំណោមប្រជាជនខ្មែរ ដោយសារគេអាចចៃ្នជាអាហារសម្រាប់បរិភោគបានច្រើនបែប។ ថ្វីបើមានភាពពេញនិយមដូច្នេះក្តី វាប្រហែលជាមានមនុស្សមិនច្រើនទេដែលធ្លាប់បានដឹងពីអត្ថប្រយោជន៍នៃផ្លែឈើប្រភេទនេះសម្រាប់សុខភាព។ ដូច្នេះហើយ សារព័ត៌មានថ្មីៗសូមលើកយក អត្ថប្រយោជន៍ចំនួន ប្រាំយ៉ាងរបស់ផ្លែប័រមានដូចខាងក្រោមនេះ ដោយផ្អែកតាមអត្ថបទត្រូវបានចុះផ្សាយក្នុងទំព័រសុខភាពនៃទូរទស្សន៍CNN ៖
សារព័ត៌មានថ្មីៗនឹងបង្ហាញលោកអ្នកអំពីកីឡាករបាល់ទាត់ចំនួន៥រូបដែលមានសមត្ថភាព និងទេពកោស្យលើសកម្រិតក្លិបរបស់ពួកគេបច្ចុប្បន្ន ដោយសំអាងលើរបៀបលេង និងភាពលេចធ្លោក្នុងក្រុមនាការប្រកួតកន្លងមក។ អ្នកទាំង៥ ក៏ទំនងនឹងអាចផ្លាស់ប្តូរទៅកាន់ក្លិបធំៗនាពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះផងដែរ។ ១- Harry Kane ពិតជាខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើមម្នាក់ក្នុងពិភពបាល់ទាត់នាពេលបច្ចុប្បន្ន និងកំពុងនាំមុខគ្រាប់បាល់ក្នុងក្របខណ្ឌលីគកំពូលអង់គ្លេសនៅរដូវកាលនេះ។ ប្រធានក្រុមជម្រើសជាតិអង់គ្លេសរូបនេះ ជាសមាជិកសំខាន់របស់ Tottenham Hotspur ក្នុងការនាំក្រុមប្រជែងពានធំៗក្នុងស្រុក និងអឺរ៉ុប។ បើទោះ Kane ល្អយ៉ាងណាក៏ដោយ តែក្រុមដែលមានលោក Jose Mourinho ជាអ្នកចាត់ការទូទៅទំនងជាមិនអាចទទួលបានពាននៅរដូវកាលនេះឡើយ។ Spurs បានធ្លាក់ពី Europa League ខណៈនៅ Premier League ពួកគេមានចំណាត់ថ្នាក់ទី៦។ ២- Jack Grealish ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលពីររដូវកាលចុងក្រោយ ដោយនាំ Aston Villa ឡើងទៅលីគកំពូលរដូវកាលមុន និងមានចំណាត់ថ្នាក់ល្អនៅរដូវកាលនេះ។ ខ្សែបម្រើអន្តរជាតិអង់គ្លេស វ័យ២៥ឆ្នាំ ពិតជាគ្រាប់ពេជ្ររបស់អ្នកចាត់ការទូទៅលោក Dean Smith ដែលមិនអាចប្រកែកបាន។ Grealish ជាខ្សែបម្រើដ៏មានទេពកោសល្យក្នុងការបង្កើតឱ្យកាសរកគ្រាប់បាល់ និងមានសមត្ថភាពខ្ពស់ដូចទៅនឹងកីឡាករឆ្នើមៗលំដាប់ពិភពលោកផ្សេងទៀតដែរ។ ៣- Declan Rice ជាខ្សែបម្រើការពារដ៏រឹងមាំសម្រាប់ក្រុម West Ham United។ កីឡាករអន្តរជាតិអង់គ្លេសវ័យ២២ឆ្នាំរូបនេះ បានបង្ហាញរបៀបលេងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុតនៅតំបន់កណ្តាល ហើយថែមទាំងជួយក្រុមលោក David Moyes ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៤ក្នុងតារាង Premier League រដូវកាលនេះផង។ Rice ស្ថិតក្រោមគោដៅរបស់ក្លិបធំៗនៅអឺរ៉ុប និងមានភាគរយច្រើនក្នុងការចាកចេញពីក្រុមរហស្សនាមញញ៉ួផង។ ៤- Rodrigo de Paul តារាទើបរះនៅ Serie A។ Rodrigo ជាសមាជិកសំខាន់របស់ Udinese ជាមួយទម្រង់លេងដ៏អស្ចារ្យនៅរដូវកាលនេះ។ ខ្សែបម្រើសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីន វ័យ២៦ឆ្នាំរូបនេះមានសមត្ថភាព និងបច្ចេកទេសក្នុងការគ្រប់គ្រងបាល់តាមរយៈការបង្កើតឱកាសឱ្យដៃគូសម្រេចទី។ Rodrigo ដែលមានជំនាញបញ្ជូនបាល់ល្អឥតខ្ចោះ មានការទាក់ទងពីក្លិបធំៗដើម្បីនាំរូបគេទៅរួមក្រុម។ ៥- Domenico Berardi បង្ហាញរបៀបលេងដ៏ល្អសម្រាប់ក្រុម Sassuolo ក្នុងក្របខណ្ឌ Serie A។ ខ្សែបម្រើស្លាបដ៏មានទេពកោសល្យរូបនេះ បានបង្កគ្រោះថ្នាក់ឱ្យក្រុមគូប្រជែង ខណៈរូបគេរកបាន១១គ្រាប់ហើយសម្រាប់ Sassuolo ។ កីឡាករអ៊ីតាលី វ័យ២៦ឆ្នាំជាសមាជិកសំខាន់ក្នុងការជួយ Sassuolo រីកមុតមាត់ និងមានចំណាត់ថ្នាក់ល្អនៅក្របខណ្ឌអ៊ីតាលីរដូវកាលនេះ៕	ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានរដូវកាលចុងក្រោយ ក្រុមកម្រិតមធ្យម និងទាបមួយចំនួនតូចនៃលីគកីឡាបាល់ទាត់កំពូលទាំង ៥ នៅអឺរ៉ុបបានរីកមុខមាត់តាមរយៈកីឡាករពួកគេ។ តួយ៉ាងក្រុម Atalanta និង Sassuolo ក្នុងក្របខណ្ឌ Serie A ក៏ដូចជា Tottenham Hotspur និង Aston Villa នៅ Premier League សុទ្ធតែមានកីឡាករលេចធ្លោ ស្ទើតែលើសកម្រិតក្លិប ដែលពួកគេកំពុងប្រកបអាជីពទៅទៀត។
ថ្ងៃនេះយើង នឹងបង្ហាញឳ្យដឹងពីផលល្អៗនៃការទទួលទានទឹកឪឡឹកស្រស់ ៖ ១. គ្រប់គ្រងសម្ពាធឈាម នោះក៏ព្រោះតែឪឡឹកមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិទឹក ជាតិម៉ាញ៉េស្យូមនិងប៉ូតាស្យូមដែលល្អសម្រាប់អ្នកជំងឺលើសឈាម។ ឪឡឹកក៏ជួយទប់ស្កាត់បញ្ហាសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់មិនឲ្យកើតឡើងចំពោះអ្នកដែលមានសម្ពាធឈាមធម្មតាផងដែរ។ លើសពីនេះទៅទៀត ឪឡឹកជាប្រភពនៃសារធាតុ L-citrulline និងអាស៊ីតអាមីណូដែលអាចជួយគ្រប់គ្រងនិងបញ្ចុះសម្ពាធឈាម។ ២. ទប់ស្កាត់ហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូង ទឹកឪឡឹកស្រស់ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃសារធាតុ lycopene ដែលមានប្រសិទ្ធភាពជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូងដោយបញ្ចុះកម្រិតកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អ។ ៣. ការពារថ្លើម ទឹកឪឡឹកស្រស់មានផ្ទុកសារធាតុ diuretic ដែលជួយកម្ចាត់ជាតិពុលគ្រោះថ្នាក់ចេញពីរាងកាយ។ វាក៏ជួយជំរុញមុខងារតម្រងនោម បន្សាបជាតិពុលក្នុងថ្លើម និងកាត់បន្ថយកម្រិតនៃជាតិអាស៊ីតអ៊ុយរិកក្នុងឈាមផងដែរ។ ៤. ទប់ស្កាត់អាការៈទល់លាមក នោះក៏ព្រោះតែទឹកឪឡឹកស្រស់មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិទឹកនិងជាតិសរសៃដែលជួយសម្រួលចលនាពោះវៀន ព្រមទាំងទប់ស្កាត់បញ្ហាខ្សោះជាតិទឹកក្នុងរាងកាយដែលបណ្ដាលឳ្យទល់លាមកផងដែរ។ ៥. ជួយឱ្យស្រកទម្ងន់ ទឹកឪឡឹកស្រស់មានផ្ទុកជាតិកាឡូរីទាប ប៉ុន្តែជាតិទឹកខ្ពស់ដែលជួយឲ្យអ្នកឆាប់ឆ្អែត ឬឆ្អែតបានយូរ។ ឪឡឹកក៏ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃសារធាតុ arginine មានប្រសិទ្ធភាពកាត់បន្ថយជាតិខ្លាញ់រាងកាយ ខណៈពេលជួយបង្កើនម៉ាសនៃសាច់ដុំគ្មានខ្លាញ់ផងដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណា ត្រូវប្រាកដថាអ្នកមិនថែមស្ករក្នុងភេសជ្ជៈនេះ។ ៦. កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺមហារីក ឪឡឹកមានផ្ទុកសារធាតុ lycopene និងលក្ខណៈសម្បត្តិ anti-proliferative ដែលជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកគួរឱ្យកត់សម្គាល់៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ទឹកឪឡឹកស្រស់ជាទឹកផ្លែឈើមួយប្រភេទដែលទទួលបានការពេញនិយមយ៉ាងខ្លាំងដោយវាមានរសជាតិផ្អែមឆ្ងាញ់ តម្លៃសមរម្យ និងងាយរកបានណាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ទោះបីភាគច្រើននៃពួកយើងឧស្សាហ៍ ឬចូលចិត្តទទួលទានទឹកផ្លែឈើនេះ ប៉ុន្តែប្រហែលជាមិនធ្លាប់ចាប់អារម្មណ៍អំពីអត្ថប្រយោជន៍ដ៏អស្ចារ្យរបស់វាចំពោះសុខភាពឡើយ។
លោកស្រី Penny Wong នឹងទៅដល់ចិនថ្ងៃទី២០ ហើយជួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន លោក វ៉ាង យី នៅថ្ងៃទី២១ ខែធ្នូ។ ប្រមុខការទូតប្រទេសទាំងពីរនឹងបើកកិច្ចសន្ទនាជាយុទ្ធសាស្ត្រការបរទេសរវាងអូស្ត្រាលី-ចិន លើកទី៦ ស្របពេលខួបលើកទី៥០ នៃទំនាក់ទំនងការទូតផងដែរ។ «អូស្ត្រាលីស្វែងរកទំនាក់ទំនងដែលមានស្ថិរភាពជាមួយចិន។ យើងនឹងសហការគ្នាតាមលទ្ធភាពដែលអាចធ្វើបាន អាចមិនយល់ស្របត្រង់កន្លែងដែលយើងត្រូវតែធ្វើ និងផ្សារភ្ជាប់គ្នាដើម្បីផលប្រយោជន៍ជាតិ»។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលី អាន់តូនី អាល់បានីស លើកឡើងបែបនេះនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយជុំវិញគម្រោងទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រី Wong ។ លើសពីនេះ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ចេញដោយការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសង្កត់ធ្ងន់ថា ដំណើរទស្សនកិច្ចលើកនេះនឹងជួយស្ថាបនាទំនាក់ទំនងការទូតចិន និងអូស្ត្រាលីមួយកម្រិតទៀតបន្ថែមពីលើជំនួបរវាងមេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនទាំង២០ (G20) នៅឥណ្ឌូណេស៊ី។ ក្រោយការប្រកាសពីគម្រោងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាធុរកិច្ចនៃគណៈកម្មាធិការការទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិរបស់អូស្ត្រាលី លោក Warwick Smith បាននិយាយថា សហគមន៍ធុរកិច្ចសាទរយ៉ាងខ្លាំងចំពោះដំណើររបស់លោកស្រី Wong។ លោកប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ថាដំណើរទស្សនកិច្ចធ្វើឡើងដើម្បីអបអរសាទរខួប ៥០ឆ្នាំនៃទំនាក់ទំនងជាមួយទីក្រុងប៉េកាំង ព្រមទាំងលើកឡើងពីក្ដីសង្ឃឹមរបស់ក្រុមធុរកិច្ចដែលពិតជាចង់ឃើញផ្លែផ្កាពីកិច្ចប្រជុំនេះ។ ទំនាក់ទំនងការទូតរវាងអូស្ត្រាលី និងចិន ដែលជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់របស់ខ្លួន បានធ្លាក់ចុះក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ព្រោះទីក្រុងប៉េកាំងបានដាក់ទណ្ឌកម្មលើការនាំចេញរបស់អូស្ត្រាលី បន្ទាប់ពីទីក្រុងកង់បេរ៉ាអំពាវនាវឱ្យបើកការស៊ើបអង្កេតជាអន្តរជាតិអំពីប្រភពដើមនៃជំងឺកូវីដ-១៩។ ទីក្រុងប៉េកាំង ក៏បានខឹងសម្បារអតីតរដ្ឋាភិបាលសេរីទីក្រុងកង់បេរ៉ា ដែលហាមឃាត់ក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ចិន Huawei មិនឱ្យដំណើរការបណ្តាញ 5G នៅអូស្ត្រាលី។ គួរបញ្ជាក់ថា ទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រី Penny Wong ជាដំណើររបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសលើកដំបូងនៅចិន គិតចាប់តាំងពីទំនាក់ទំនងទីក្រុងប៉េកាំងនិងទីក្រុងកង់បេរ៉ាធ្លាក់ក្នុងភាពតានតឹងជិត៥ឆ្នាំមកហើយ។ កាលពីខែកញ្ញា លោកស្រី Wong បានជួបរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន វ៉ាង យី ម្ដងដែរនៅមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ៕	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអូស្ត្រាលី លោកស្រី Penny Wong នឹងធ្វើដំណើរទៅដល់ចិននាថ្ងៃទី២០ ខែធ្នូ ដើម្បីចូលរួមកម្មវិធីរំលឹកខួបលើកទី៥០ នៃទំនាក់ទំនងការទូតរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ នេះជាសញ្ញានៃការវិលទៅរកភាពល្អប្រសើរឡើងវិញក្នុងទំនាក់ទំនងចិន និងអូស្ត្រាលីក្រោយមានភាពតានតឹងដាក់គ្នាក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។
លោក ឱម យិនទៀង ប្រធានអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ បាននិយាយថា លោក គ្រុយ លឹមហេង អតីតអគ្គកុងស៊ុលកម្ពុជាប្រចាំទីក្រុងគុនមិញនេះ បានប្រព្រឹត្តបទល្មើសពុករលួយ ចន្លោះឆ្នាំ២០១៦ ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨ ។ លោកថា ករណីបទល្មើសទាំងនោះ រួមមានការយកលុយលើសតម្លៃកំណត់ និងការប្រើអំណាចហួសជាដើម។ ក្នុងន័យនេះលោក យិនទៀង បានសង្កត់ធ្ងន់ថា លោក គ្រុយ លឹមហេង បានប្រើអំណាចដកយកលុយរបស់អគ្គកុងស៊ុលកម្ពុជា ពីធនាគារចិនមួយ តាមរយៈការប្រើប្រាស់«ត្រាអគ្គកុងស៊ុល»ខុសច្បាប់អស់រយៈពេល២ខែកន្លងមក នៅគ្រាដែលរូបលោក ត្រូវបានដកចេញពីតំណែង កាលពីឆ្នាំ២០១៨។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ប្រធានអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយរូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះថា៖«យើងមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ថា ពីថ្ងៃណាទៅថ្ងៃណា គាត់(លោក គ្រុយ លឹមហេង) បានបោះត្រាយក(លុយ)ពីគេ។ ហើយថ្ងៃណាគាត់ប្រគល់ត្រាថាឱ្យគេវិញ។ ហើយចន្លោះថ្ងៃហ្នឹងខាងធនាគាររបស់ចិន គេធ្វើរបាយការណ៍ឱ្យយើង ដោយគេបញ្ជាក់ថាគាត់ដកលុយអីខ្លះប៉ុន្មាន? ដូច្នេះវាជាមូលដ្ឋានភស្តុតាងដែលតុលាការគិតថាជាការប្រព្រឹត្តបទល្មើសនេះ»។ តាមរយៈការប្រពឹត្តបទល្មើសនេះ ទើបតុលាការបានសម្រេចចោទចំនួន៤រួមមានទី១ ករណីបំផ្លាញដោយចេតនា និងគៃបំបាត់ដោយទុច្ចរិត ,ទី២ រំលោភអំណាច និងទី៣ វីតិក្រម (យកលុយលើសការកំណត់) និងទី៤ ករណីមិនប្រកាសទ្រព្យសម្បត្តិ និងបំណុល របស់ឈ្មោះ គ្រុយ លឹមហេង ប្រព្រឹត្តនៅកម្ពុជាចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៥មក។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ឱម យិនទៀង ៕	ភ្នំពេញ៖ អតីតអគ្គកុងស៊ុលកម្ពុជាប្រចាំទីក្រុងគុនមិញ ខេត្តយូណាន ប្រទេសចិន លោក គ្រុយ លឹមហេង ត្រូវបានចៅក្រម និងអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ បញ្ជូនទៅឃុំខ្លួនបណ្ដោះអាសន្ននៅពន្ធនាគារព្រៃសរ ក្រោមបទចោទចំនួន៤ ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើពុករលួយ កាលពីថ្ងៃទី២៩ ធ្នូ។
កំណើនការងារនេះបានជំរុញឱ្យអត្រាគ្មានការងារធ្វើធ្លាក់ចុះពី ៦,២ ភាគរយ កាលពីខែកុម្ភៈ មកត្រឹម ៦ ភាគរយ។ របាយការណ៍នេះឲ្យដឹងថា ទោះបីសេដ្ឋកិច្ចចាប់ផ្តើមងើបឡើងវិញពីការបិទសម្មភាពសង្គមដោយសារកូវីដ១៩ ក៏ដោយ ក៏ចំនួនការងារធ្វើនៅតែមានចំនួន ៨ លាន ៤ សែន តិចជាងចំនួនការងារមុនពេលមានជំងឺរាតត្បាត៕	ក្រសួងការងារសហរដ្ឋអាមេរិកបានរាយការណ៍កាលពីថ្ងៃសុក្រថា សេដ្ឋកិច្ចសហរដ្ឋអាមេរិកបានបង្កើនការងារច្រើន គឺចំនួន ៩១ ម៉ឺន ៦ ពាន់ការងារ នៅក្នុងខែមីនា ដែលជាការកើនឡើងដ៏ធំបំផុតចាប់តាំងពីខែសីហា ដោយជិតមួយភាគបីនៃកំណើននេះ គឺក្នុងវិស័យកម្សាន្តនិងបដិសណ្ឋារកិច្ចដែលរងគ្រោះខ្លាំង។
រដូវកាលមុន Chelsea បញ្ចប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១២ ក្នុងតារាងក្របខណ្ឌ Premier League ដោយរកបានត្រឹមតែ ៤៤ពិន្ទុពីការប្រកួតចំនួន ៣៨លើក ហើយដោយរកបានជ័យជម្នះត្រឹមតែ ១១ប្រកួតប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែពេលបច្ចុប្បន្នក្រុមបានរុះរើ និងកែប្រែយ៉ាងខ្លាំង ចាប់តាំងពីលោក Pochettino ទៅដល់ Stamford Bridge។ ស្របពេលលក់កីឡាករមួយចំនួនធំ Chelsea បាននាំចូលកីឡាករថ្មីរួមមានខ្សែប្រយុទ្ធមានទេពកោសល្យ Christopher Nkunku និង Nicolas Jackson វិញផងដែរ។ ខណៈសម្លឹងរកមើលការកសាងក្រុមតោខៀវឡើងវិញ លោក Pochettino បាននិយាយថាលោកចង់នាំភាពរីករាយមកកាន់ក្រុម Chelsea ក្នុងការប្រកួតប្រជែងដ៏អស្ចារ្យឡើងវិញ។ «យើងចង់នាំភាពរីករាយមកកាន់ក្លិបដ៏អស្ចារ្យនេះឡើងវិញ។ ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃក្លិប Chelsea គឺដើម្បីឈ្នះ ប៉ុន្តែរឿងដែលសំខាន់នោះគឺរកវិធី រកផ្លូវថាយើងនឹងត្រូវកសាងក្រុមបែបណាដើម្បីជ័យជម្នះទាំងនោះ ក្នុងរយៈពេល ១០ទៅ ១៥ឆ្នាំចុងក្រោយ Chelsea ជាក្រុមដ៏អស្ចារ្យក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស។ ខ្ញុំចង់បង្កើតអារម្មណ៍បែបនេះ ហើយខ្ញុំរីករាយសម្រាប់ការងារជាមួយនឹងក្រុមកីឡាករវ័យក្មេងរបស់យើង»។ នេះជាការអះអាងរបស់លោក Pochettino។ កាលពីរដូវកាល ២០២២-២៣ ក្រុមតោខៀវជាក្រុមតែមួយស្ថិតក្នុង Premier League ដែលបានចំណាយប្រាក់ជាង ៧០០លានដុល្លារក្នុងការនាំចូលកីឡាករថ្មីមកកាន់ក្រុម ដោយកាលនោះក្រុមស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Graham Potter ជាងពាក់កណ្តាលរដូវកាល និងលោក Prank Lampard ចុងរដូវកាល។ មុនចាប់ផ្តើមរដូវកាល ២០២៣-២៤ ក្រុមស្ថិតក្នុងទីក្រុងឡុងដ៍មួយនេះ បានបញ្ចេញកីឡាករសំខាន់ៗជាច្រើនដែលធ្លាប់បានជួយក្រុមឈ្នះពានរង្វាន់នាពេលកន្លងមកដូចជា Kai Havertz, Kalidou Koulibaly, Eduard Mendy, Mateo Kovacic និង NGolo Kante ទៅកាន់ក្រុមនានាក្នុងក្របខណ្ឌ Premier League ក៏ដូចជាទៅកាន់ទឹកដីអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត៕	លោក Mauricio Pochettino អ្នកចាត់ការទូទៅថ្មី Chelsea នឹងកែប្រែក្រុមឱ្យទៅកាន់ភាពខ្លាំងឡើងវិញ បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់ការប្រកួតដ៏លំបាកកាលពីរដូវកាលមុន ២០២២-២៣។ អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីនរូបនេះ អះអាងថានឹងនាំភាពរីករាយឱ្យតោខៀវវិញ។
ជួនកាល ដោយជាប់រវល់ខ្លាំងពេក ឬដោយមានធុរៈអ្វីមួយ យើងមិនបានញ៉ាំអាហារតាមពេលវេលាទេ។ ការដែលយើងអាក់ខានមិនញ៉ាំអាហារបែបនេះធ្វើឱ្យរាងកាយរបស់យើងបាត់បង់សមត្ថភាពនៅក្នុងការគ្រប់គ្រងការឃ្លាន នេះម្យ៉ាង។ ម្យ៉ាងទៀត ការអាក់ខាននេះធ្វើឱ្យយើងមិនទទួលបាននូវសារជាតិចិញ្ចឹម ត្រឹមត្រូវទៅតាមចំនួនកាឡូរីដែលគេតែងតែបានគិតដល់នៅពេលចម្អិនអាហារ នោះទេ។ ហើយដល់យូរៗទៅ យើងឃ្លានអត់ទ្រាំលែងបាន យើងក៏ញ៉ាំអ្វីទាំងអស់ដែលអាចរកបាន ដែលច្រើនជាចំណីអាហារផ្អែមពេក ឬប្រៃពេក ឬមានខ្លាញ់ច្រើនពេក ដែលនឹងធ្វើឱ្យយើងធាត់។ Liz Applegate, Ph.D., នាយកផ្នែកអាហារូបត្ថម្ភនៅ University of California បានណែនាំថា យកល្អគេត្រូវញ៉ាំអាហារ៣ពេលឱ្យបានទៀងទាត់ មួយពេលៗមានប្រហែលជា៥០០កាឡូរី និងញ៉ាំអាហារសម្រន់(snack)២ពេលទៀត មួយៗមាន២០០កាឡូរី។ ២- ញ៉ាំចំណីអាហារលឿនពេក យើងច្រើនតែណែនាំកូនឱ្យញ៉ាំអាហារឱ្យបានលឿន ហើយនិយាយថាបើស្រុកកើតសង្គ្រាម ញ៉ាំបាយមិនទាន់គេ នឹងស្លាប់ហើយ។ នោះជារឿងនៅពេលស្រុកអសន្តិសុខ។ ក៏ប៉ុន្តែមានការសិក្សាជាច្រើនដែលបានរកឃើញថា ការទំពារចំណីអាហារយឺតៗដើម្បីឱ្យបានទទួលអស់នូវរសជាតិ នឹងមិនធ្វើឱ្យឆាប់ឃ្លានពេក។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Alexander Kokkinos, M.D., Ph.D., ដែលបានធ្វើការពិសោធន៍លើអ្នកញ៉ាំការ៉េមចំនួន១៧នាក់ បានណែនាំថា ត្រូវញ៉ាំអាហារយឺតៗ ហើយកុំអានកាសែត ឬមើលទូរទស្សន៍ អ្វីឱ្យសោះ។ ៣- ការជប់លៀងចុងសប្តាហ៍ យើងច្រើនតែរៀបចំកម្មវិធីផឹកស៊ីធំដុំនៅចុងសប្តាហ៍ អបអរថ្ងៃបានឈប់សម្រាកពីការងារ។ ក្នុងពិធីនោះ យើងច្រើនតែញ៉ាំសាច់ជាជាតិខ្លាញ់ឆ្អែត(saturated fat) ដែលសម្បូរទៅដោយ palmitic acid ដែលនឹងទៅរារាំងសកម្មភាពរបស់អ័រម៉ូនleptin ដែលជាអ្នកចាត់ចែងលើការស្រូបបឺតយកអាហារទៅបង្កើនទម្ងន់។ លោក Deborah Clegg, Ph.D., មកពី the University of Texas Southwestern medical center និយាយថា ការជប់លៀងមួយពេលនោះ បានធ្វើឱ្យអសកម្មអស់៣ថ្ងៃ។ ៤- ញ៉ាំចំណីអាហារប្រៃ អំបិលដែលយើងញ៉ាំសព្វថ្ងៃគឺជាសូដ្យូមក្លរួ ដែលនឹងធ្វើឱ្យយើងចេះតែឃ្លានមិនចេះចប់។ ត្រូវលុបបំបាត់ទម្លាប់ញ៉ាំពោតលីង ចំណិតដំឡូងចៀន សណ្តែកដី ។ល។ នៅពេលមើលភាពយន្ត លេងល្បែង ឬនៅបារ ចេញ។ ៥- ការសេពគ្រឿងស្រវឹង ញ៉ាំប៊ីយែរ២កំប៉ុងក្នុង១យប់ៗ អ្នកនឹងទទួលបានលើសពី២០០០កាឡូរីក្នុង១សប្តាហ៍។ នៅមានផលអាក្រក់ជាច្រើនផ្សេងទៀត ដែលយើងគ្រប់គ្នាបានដឹងហើយ។ យកល្អ ត្រូវសេពគ្រឿងស្រវឹងតែបន្តិចបន្តួចបានហើយ ហើយគួតែញ៉ាំស្រាទំពាំងបាយជូរវិញ។ ៦- ញ៉ាំអាហារមើលទូរទស្សន៍ យើងបានឃើញនៅក្នុងចំណុចទី២ហើយ ថាការមើលទូរទស្សន៍ពេលញ៉ាំអាហារមិនល្អទេ ព្រោះវាអាចធ្វើឱ្យយើងមិនយកចិត្តទុកដាក់ដល់រសជាតិអាហារ។ ការសិក្សាបានឱ្យដឹងបន្ថែមទៀតថា អ្នកដែលញ៉ាំអាហារនៅមុខទូរទស្សន៍ ញ៉ាំច្រើនជាងអ្នកដែលមិនមើលទូរទស្សន៍។ ម្យ៉ាងការមើលទូរទស្សន៍អាចធ្វើឱ្យគេងមិនគ្រប់គ្រាន់ ហើយការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់នេះធ្វើឱ្យគេញ៉ាំច្រើនជាងធម្មតា។ ម្យ៉ាងទៀត មើលទូរទស្សន៍កាន់តែខ្លាំង អសកម្មក៏កាន់តែខ្លាំងដែរ។ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	១- អាក់ខានមិនបានញ៉ាំអាហារឱ្យទៀងទាត់ពេលវេលា
ខាងក្រោមនេះយើង នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីមូលហេតុដែលអ្នកគួរទទួលទានពងទាកូន ៖ ១. វាជួយបង្កើនម៉ាសសាច់ដុំ ពងទាកូនជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃប្រូតេអ៊ីននិងអាស៊ីតអាមីណូផ្សេងទៀតដែលចាំបាច់សម្រាប់ការបង្កើនម៉ាសសាច់ដុំ។ ២. វាជួយពង្រឹងសុខភាពឆ្អឹងនិងធ្មេញ នេះក៏ព្រោះតែពងទាកូនមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយកាល់ស្យូមដែលរាងកាយត្រូវការដើម្បីពង្រឹងសុខភាពឆ្អឹងនិងធ្មេញ។ ៣. កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺខ្វះគ្រាប់ឈាមក្រហម សារធាតុចិញ្ចឹមមួយប្រភេទទៀតដែលមានផ្ទុកក្នុងពងទាកូននោះ គឺជាតិដែក។ ហើយជាតិរ៉ែនេះគឺចាំបាច់ណាស់សម្រាប់ការផលិតកោសិកាគ្រាប់ឈាមក្រហមទប់ស្កាត់ហានិភ័យនៃជំងឺខ្វះគ្រាប់ឈាមក្រហម។ ៤. មានផ្ទុកកាឡូរីទាប ពងទាកូនមានផ្ទុកប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់ជួយឱ្យឆាប់ឆ្អែតនិងឆ្អែតបានយូរ ប៉ុន្តែកាឡូរីទាបដែលល្អណាស់សម្រាប់អ្នកចង់សម្រកទម្ងន់។ ប្រយ័ត្ន! ក៏ដូចពងមាន់ ឬពងទាធម្មតាដែរ ពងទាកូនមានផ្ទុកកូឡេស្តេរ៉ូលខ្ពស់។ ដូច្នេះចូរព្យាយាមកម្រិតការទទួលទាន ឬញ៉ាំក្នុងកម្រិតមធ្យមទើបប្រសើរចៀសវាងបញ្ហា៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ទោះបីជាភាគច្រើននៃពួកយើងស្គាល់និងចូលចិត្តទទួលទានពងទាកូន ប៉ុន្តែប្រហែលជាមិនធ្លាប់ចាប់អារម្មណ៍ទេថាអាហារនេះអាចផ្ដល់ផលល្អចំពោះសុខភាព។ ថាតើពងទាកូនអាចផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៏អ្វីខ្លះ?
On pourrait en tirer comme conclusion positive - que le fléchissement de lattractivité dAngkor nempêche pas lactivité touristique du pays de progresser. La diversification de loffre tant attendue serait donc enfin arrivée, permettant au secteur de sortir de sa dépendance à Angkor et, en conséquence, amoindrirait la pression de tourisme de masse sur les temples multiséculaires. Mais cette diversité de loffre est-elle bien là ? Les chiffres du ministère du Tourisme mettent en évidence que le dynamisme du secteur tient en particulier à la performance de laéroport de Kampong Som dont les arrivées bondissent de 308%. Cet aéroport a accueilli, en 2019, 504 481 visiteurs étrangers tandis que ceux de Phnom Penh (+ 12,7%) et Siem Reap ont enregistré respectivement 1,5 million (+12,7%) et 1,2 million (+ 10,9%) de visiteurs. La diversité de loffre proviendrait alors pour beaucoup de Kampong Som où fleurissent par dizaines les casions destinés à une clientèle chinoise. Certes, le public des casinos est bien constitué de visiteurs étrangers. Certes, les jeux dargent peuvent être considérés comme une activité de loisirs. Mais peut-on considérer ces joueurs comme des touristes ? Si lon sen tient à une définition classique, un touriste est celui qui voyage pour son plaisir, pour se détendre, s'enrichir, se cultiver. Ce nest pas vraiment celle dun joueur passant ses journées dans un casino : sil prend peut-être du plaisir à se faire plumer, on peut avoir la certitude quil nest pas là pour se cultiver. Bref, tout autant quun chien ne sera jamais un chat, un joueur ne sera jamais un touriste et même à peine un visiteur puisquil ne séloigne guère plus de 1 mètre du tapis de jeu où de la machine à sous. Finalenent, si Kampong Som booste les arrivées détrangers au Cambodge, il parait abusif dy voir le signe dune diversification de loffre touristique au sens vrai du terme. Plus encore, inclure les jeux dans loffre touristique pourrait même ternir limage internationale du pays, ce d'autant quelle ne sadresse quau seul public chinois. Depuis le début de lannée, dans la presse étrangère, le Cambodge est souvent dépeint comme un pays obstinément tourné vers la conquête de touristes chinois, notamment à travers lindustrie du jeu. Voilà qui vient brouiller limage du pays alors que les guides internationaux le prescrivent comme un haut lieu de culture et de spiritualité. Voilà qui peut aussi laisser à penser que le Cambodge fait peu de cas des visiteurs non chinois. On peut comprendre que les autorités aient à cœur de mettre en œuvre des politiques destinées à faire pétiller les « plus » dans les statistiques. On peut comprendre quelles veuillent se montrer attractives envers ce public chinois dont le nombre et la puissance financière hypnotisent dès lors quon vise à faire du chiffre et de largent. Mais, dépositaire dun des trésors du patrimoine mondial de lhumanité, le Cambodge ne doit pas courir le risque de passer pour larrière-cour touristique dun seul pays. Faute de quoi, ce qui sera gagné aujourdhui sera perdu demain. Parole de joueur.	Phnom Penh : Alors que le ministère du tourisme vient dindiquer une croissance de 10 % du nombre de visiteurs étrangers au Cambodge sur le neuf premiers mois de lannée par rapport à lannée précédente, un communiqué de Angkor Enterprise note que, sur les 10 premiers mois de 2019, le parc dAngkor a enregistré une chute de presque 14% de sa fréquentation par rapport à 2018.
យោងតាមការកំណត់ថ្មី អ្នកមានប្រាក់បៀវត្សប្រចាំខែមិនលើសពី ១,២ លានរៀល មិនត្រូវជាប់ពន្ធលើប្រាក់បៀវត្សឡើយ។ ចំពោះអ្នកមានប្រាក់បៀវត្សចាប់ពី ១,២លាននិង១រៀល ដល់ ២ លានរៀល ត្រូវជាប់ពន្ធ ៥ភាគរយ ខណៈអ្នកមានបៀវត្សលើសពី ២លានរៀល ដល់ ៨,៥លានរៀល ត្រូវជាប់ពន្ធ ១០ភាគរយ។ ចំណែកបៀវត្សលើសពី ៨,៥លានរៀល ដល់ ១២,៥លានរៀល ត្រូវជាប់ពន្ធ ១៥ភាគរយ ហើយបើលើសពី ១២,៥លានរៀល ជាប់ពន្ធ ២០ភាគរយ។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីរាជការ និងកម្មករនិយោជិត ដែលមានបន្ទុកចិញ្ចឹមកូន ប្ដីឬប្រពន្ធ មូលដ្ឋានគិតពន្ធរបស់ពួកគេ ត្រូវយកប្រាក់បៀវត្ស ដកចេញនូវបន្ទុកគ្រួសារក្នុងម្នាក់ៗ ១៥ម៉ឺនរៀល។ ពាក្យ«ប្រាក់បៀវត្ស» សំដៅដល់បៀវត្ស លាភការ ប្រាក់បំណាច់ បុព្វលាភ ប្រាក់ម៉ោងបន្ថែម ប្រាក់ប៉ះប៉ូវនានា និងអត្ថប្រយោជន៍បន្ថែមដែលបានទូទាត់ឲ្យដល់និយោជិត ឬដែលបានទូទាត់ដើម្បីជាប្រយោជន៍ផ្ទាល់ ឬប្រយោលដល់និយោជិត ចំពោះការបំពេញសកម្មភាពបម្រើការងារ។ ដើម្បីគណនាពន្ធលើប្រាក់បៀវត្ស គេត្រូវរកមូលដ្ឋានគិតពន្ធ ដោយត្រូវយកចំនួនប្រាក់បៀវត្សជាប់ពន្ធសរុប ដកចេញនូវប្រាក់បន្ទុកគ្រួសារ។ ដោយឡែក ចំពោះកម្មករនិយោជិត រោងចក្រ សហគ្រាស ប្រាក់បៀវត្សជាប់ពន្ធ ត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យដកចេញបន្ថែមទៀតនូវប្រាក់ឧបត្ថមដែលទទួលបានពីការបំពេញការងារ។ បន្ទាប់ពីដឹងមូលដ្ឋានគិតពន្ធស្ថិតក្នុងអត្រាពន្ធណាមួយ គេត្រូវយកមូលដ្ឋានគិតពន្ធនោះ ទៅគុណនឹងអត្រាពន្ធ ហើយដកចេញនូវលម្អៀងលើសប្រាក់ពន្ធសម្រាប់ថ្នាក់អត្រាពន្ធនោះ។ សេចក្ដីណែនាំរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានដាក់ចេញតារាងលម្អៀងលើសប្រាក់ពន្ធតាមថ្នាក់នីមួយៗ។ អត្រាពន្ធ ៥ភាគរយ មានលម្អៀងលើសប្រាក់ពន្ធ ៦០០០០រៀល, អត្រា១០ភាគរយ មានលម្អៀង ១៦០០០០រៀល, អត្រា ១៥ភាគរយ មានលម្អៀង ៥៨៥០០០រៀល និងអត្រា ២០ភាគរយ មានលម្អៀង ១២១០០០០រៀល។ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់ សូមអានឧទាហរណ៍ខាងក្រោមនេះ៖ ឧទាហរណ៍៖ និយោជិតម្នាក់មានប្រាក់បៀវត្ស ១,៨លានរៀល ដែលក្នុងនោះប្រាក់ឧបត្ថមសោហ៊ុយធ្វើដំណើរ និងថ្លៃបាយសរុប ១០ម៉ឺនរៀល។ ករណីនិយោជិតនោះនៅលីវ គេត្រូវយក ១,៨លានរៀល ដក ១០ម៉ឺនរៀល ស្មើ ១,៧លានរៀល ដែលត្រូវជាប់ពន្ធតាមអត្រា ៥ភាគរយ។ បន្ទាប់មក គេត្រូវយក ១,៧លានរៀល គុណ ៥ភាគរយ រួចដក ៦ម៉ឺនរៀល(ប្រាក់លម្អៀង) ស្មើ ២,៥ម៉ឺនរៀល។ ដូច្នេះ និយោជិតម្នាក់នេះ ត្រូវបង់ពន្ធលើប្រាក់បៀវត្សចំនួន ២,៥ម៉ឺនរៀល។ ក្នុងឧទាហរណ៍ដដែល តែក្នុងករណីនិយោជិតម្នាក់នេះមានប្រពន្ធជាមេផ្ទះ និងកូនបីនាក់ក្នុងបន្ទុក។ ករណីនេះ គេត្រូវយក ១,៨លានរៀល ដក ១០ម៉ឺនរៀល ដក ៦០ម៉ឺនរៀល (បន្ទុកគ្រួសារ៤នាក់គុណ១៥ម៉ឺនរៀល) ស្មើ ១,១លានរៀល។ ដូចនេះ និយោជិតម្នាក់នេះ មិនត្រូវបង់ពន្ធលើប្រាក់បៀវត្សនោះទេ៕	សារព័ត៌មានថ្មីៗ បានដកស្រង់ខ្លឹមសារក្នុងសេចក្ដីណែនាំរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ដែលចុះថ្ងៃទី១៥ខែមករា ដើម្បីផ្ដល់ជារបៀបគណនាពន្ធលើប្រាក់បៀវត្សជូនដល់សាធារណជន។
ក្រោយកិច្ចសន្យារយៈពេល២ឆ្នាំ ក្រុមហ៊ុន CPL បានសម្រេចមិនផ្តល់កិច្ចសន្យាថ្មីបន្ថែមដល់លោក Satoshi Saito ដើម្បីបន្តធ្វើជា CEO ទៀតឡើយ។ ក្រោយការប្រកាសបែបនេះរបស់ CPL នៅព្រឹកថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា មានអ្នកស្នេហាវិស័យកីឡានៅកម្ពុជាភាគច្រើនបង្ហាញការសោកស្តាយចំពោះអ្នកជំនាញការបាល់ទាត់ជនជាតិជប៉ុន។ ក្រៅពីនោះ ក៏មានប្រធានក្លិប គ្រូបង្វឹក និងក្លិបមួយចំនួន បង្ហាញពីការអរគុណលោក Saito។ អ្នកស្រី ពុធ ធីតា ប្រធានក្លិបបឹងកេត តាមរយៈការបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក បានអរគុណលោក Saito ដែលបានជួយបាល់ទាត់កម្ពុជា និងចង់រក្សាទំនាក់ទំនងល្អទៅមុខទៀតរវាងអ្នកស្រីជាមួយអតីត CEO រូបនេះ។ លោកសាប៊ូន វិនតា គ្រូបង្វឹកគិរីវង់សុខសែនជ័យ ដែលបានដឹកនាំក្រុមរកបានជ័យជម្នះដំបូងក្នុងលីគ តាមរយៈការយកឈ្នះម្ចាស់ការពារជើងឯកភ្នំពេញក្រោន ១-០ បានបង្ហាញការគោរពចំពោះលោក Saito។ គ្រូបង្វឹករូបនេះ ចាត់ទុកថាឱកាសក្លាយជាគ្រូបង្វឹករបស់ខ្លួនកើតឡើងដោយមានការមើលឃើញពីអតីមេ CPL តាមរយៈសញ្ញាបត្របង្ហាត់បាល់ទាត់របស់ខ្លួន។ «សូមអរគុណដល់ក្រុមហ៊ុនលីគដែលធ្វើអោយសញ្ញាបត្របង្ហាត់បាល់ទាត់របស់ខ្ញុំមានឱកាសដឹកនាំក្លិបក្នុងលីគកំពូលកម្ពុជា។ អ្នកជាផ្នែកមួយបានជួយបំពេញក្តីសុបិនរបស់ខ្ញុំផងដែរ។ សូមសំណាងល្អសម្រាប់គោលដៅបន្ទាប់»។ លោក វិនតា សរសេរដូច្នេះ លើហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួននាថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ដោយមានភ្ជាប់រូបខ្លួនជាមួយលោក Saito។ លោក ឌី វិជ្ជា ប្រធានក្លិបព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង នៅរសៀលថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ក៏បានបង្ហាះសារជូនពរ អតីតនាយកប្រតិបត្តិជនជាតិជប៉ុនផងដែរ។ «ក្នុងនាមខ្ញុំជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា សូមអរគុណចំពោះលោក សាតូឈិ សៃតូ (Satoshi Saito) ដែលលោកបានរួមចំណែកអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកីឡាបាល់ទាត់នៅកម្ពុជា ឱ្យរីកចម្រើនថែមមួយកម្រិតទៀត ក្នុងរយៈពេល២ឆ្នាំមកនេះ។ សូមជូនពរលោកជួបតែសំណាងល្អ និងទទួលបានជោគជ័យនៅភារកិច្ចបន្ទាប់»។ លោក ឌី វិជ្ជា ដែលជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិ FFC ដែរនោះ សរសេរលើហ្វេសប៊ុកផ្ទាល់របស់ខ្លួនដូច្នេះ។ ក្លិបទ័ព (Tiffy Army FC) គិរីវង់សុខសែនជ័យ អង្គរថាយហ្គឺរ អាយ អេស អាយ ដង្កោសែនជ័យ សុទ្ធតែបង្ហាញការអរគុណចំពោះលោក Saito ដែលបានរួមចំណែកជួយអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកីឡាបាល់ទាត់នៅកម្ពុជារីកចម្រើន ជាពិសេសប្រែក្លាយក្លិបអាជីពក្នុងលីគកំពូលកម្ពុជា អោយស្របតាមស្តង់ដារអន្តរជាតិ តាមរយៈក្រុមហ៊ុនលីគ CPL រយៈពេល២ឆ្នាំមកនេះ៕ អត្ថបទទាក់ទង សមិទ្ធផល លោក Satoshi Saito ជានាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុនលីគកម្ពុជា ទោះមិនបន្តកិច្ចសន្យា ប៉ុន្តែ CPL ក៏មិនបិទផ្លូវសម្រាប់លោក Satoshi Saito នោះដែរ	ប្រធានក្លិបកីឡាបាល់ទាត់ក្នុងលីគកម្ពុជា និងគ្រូបង្វឹក មួយចំនួន បានសម្តែងការអរគុណចំពោះលោក Satoshi Saito អតីតនាយកប្រតិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុនខេមបូឌាព្រីមាលីគ (CPL) ដែលបានរួមចំណែកអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកីឡាបាល់ទាត់នៅកម្ពុជារយៈពេល២ឆ្នាំ។ លោក ឌី វិជ្ជា ប្រធានក្លិបព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង អ្នកស្រី ពុធ ធីដា ប្រធានក្លិបបឹងកេត ក៏ដូចជាលោក សាប៊ូន វិនតា គ្រូបង្វឹកគិរីវង់សុខសែនជ័យ សុទ្ធតែបង្ហាញមតិរៀងខ្លួនលើបណ្តាញសង្គម។
កុមារា Dome ដែលធ្លាប់ទៅហ្វឹកហាត់នៅប្រទេសអេស្ប៉ាញពីរលើកកន្លងមក ត្រូវបានសាលាបាល់ទាត់របស់ក្លិប Barcelona កោះហៅទៅធ្វើសមត្ថភាព ដើម្បីជ្រើសរើសធ្វើជាយុវជនថ្នាល។ បើតាមហ្វេសប៊ុកBoeung Ket Academy ការកោះហៅនេះ បន្ទាប់ពី Dome ទទួលបានចាប់អារម្មណ៍ពីគ្រូបង្វឹករបស់សាលាបាល់ទាត់នេះក្នុងអំឡុងពេលហ្វឹកហាត់កន្លងមក។ កូនប្រុសរបស់អ្នកស្រី ពុធ ធីតា ប្រធានក្លិបបឹងកេតរូបនេះបានចាកចេញពីកម្ពុជាទៅកាន់ប្រទេសអេស្ប៉ាញ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩ ដើម្បីត្រៀមធ្វើតេស្តសមត្ថភាពនៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩ សប្តាហ៍នេះ។ បើជាប់ក្នុងការធ្វើតេស្តលើកនេះ យុវជនសាលាបាល់ទាត់បឹងកេតរូបនេះ នឹងចូលហ្វឹកហាត់ជាមួយក្មេងៗដទៃក្នុងសាលាបាល់ទាត់ Barcelona នៅអំឡុងខែមិថុនា ខាងមុខនេះ៕	កូនប្រុសប្រធានក្លិបបាល់ទាត់បឹងកេត កុមារា Kasidej Vasunan ហៅ Dome ត្រូវបានក្លិបសាលាបាល់ទាត់ Barcelona ហៅទៅធ្វើតេស្តសមត្ថភាពក្នុងកម្មវិធីជ្រើសរើសយុវជនថ្នាល។ នេះបើការបញ្ជាក់របស់ទំព័រហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ Boeung Ket Academy។
កីឡាករឡាវ Phounsavath Ariya បានគ្រងជើងឯកក្នុងការប្រកួតប្រណាំងកង់ពិភពលោកនៅតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រកម្ពុជា ក្រោយប្រកួតយ៉ាងស្វិតស្វាញរយៈពេល៣ថ្ងៃលើចម្ងាយផ្លូវ៤៥៤.៦គីឡូម៉ែត្រដោយឆ្លងកាត់ខេត្តកោះកុង កំពត និងកែប។ ចំណែកកីឡាករម៉ាឡេស៊ី Hohd Zariff Muhmad Nur Aiman ទទួលបានលេខ២ និងកីឡាករហុងកុង Fung Ka Hoo បានលេខ៣។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍លោក ថោង ខុន វាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះដំណើរការរៀបចំ ថាបានព្រឹត្តិទៅដោយរលូន និងមិនមានបញ្ហាអ្វីអាក្រក់កើតឡើងនោះទេ។ ការប្រកួតទៀតសោតមានភាពស្វិតស្វាញប្រកបដោយបច្ចេកទេស ក្រោមស្មារតីទទួលខុសត្រូវ និងប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ជាពិសេសកីឡាករទាំងអស់មានការអធ្យាស្រ័យខ្ពស់ ទោះបីពួកគេមកពីប្រទេសផ្សេងៗគ្នាក៏ដោយ។ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាករទេសចរណ៍នេះ គឺសមិទ្ធផលទេសចរណ៍ថ្មីមួយទៀត ក្នុងការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ និងផ្សព្វផ្សាយពីតំបន់ទេសចរណ៍ឆ្នេរសមុទ្រកម្ពុជាទៅកាន់ពិភពលោក។ នេះបើតាមការបន្ថែមរបស់លោក ថោង ខុន ដែលរំពឹងថា ក្រោយព្រឹត្តិការណ៍នេះនឹងមានភ្ញៀវទេសចរកាន់តែច្រើនមកកម្សាន្តនៅកម្ពុជា។ ប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជារូបនេះ បន្ថែមទៀតថា ព្រឹត្តិការណ៍នេះ ក៏ជាផ្នែកមួយជួយរួមចំណែកអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកីឡាប្រណាំង និងពង្រឹងសមត្ថភាពកីឡាករកម្ពុជា សម្រាប់ការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣ផងដែរ។ ការលើកឡើងបែបនេះ ដោយសារក្នុងការប្រកួតនេះ សហព័ន្ធកីឡាទោចក្រយានកម្ពុជាបានដាក់កីឡាករកម្ពុជាឲ្យចូលរួមប្រកួតប្រជែងដែរ។ ទោះបីកីឡាករកម្ពុជាទទួលបានលទ្ធផលមិនសូវល្អ សម្រាប់ការចូលរួមលើកដំបូងនេះក៏ដោយ តែពួកគេទទួលបានបទពិសោធ និងបច្ចេកទេសថ្មីៗជាច្រើន ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពបន្ថែម។ ដ្បិតកីឡាករជាង២០០នាក់មកពី២០ប្រទេស ដែលចូលរួមប្រកួតសុទ្ធសឹងជាកីឡាករប្រណាំងកង់អាជីព លំដាប់ពិភពលោក។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ប៉ាន សូរស័ក្តិ ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាទោចក្រយានកម្ពុជា។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មរូបនេះសង្កេតឃើញថា ទោះកីឡាករកម្ពុជាមិនទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ តែសមត្ថភាពនិងបច្ចេកទេសរបស់ពួកគេមានការរីកចម្រើនគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ដែលធ្វើឲ្យការប្រកួតកាន់តែមានភាពទាក់ទាញ។ ជាលទ្ធផលក្នុងការប្រកួតនេះកីឡាករកម្ពុជា៣រូប ចាញ់កីឡាករបរទេសដែលទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ តែជាង៤០វិនាទីប៉ុណ្ណោះ។ តាមរយៈបទពិសោធនៃការចូលរួមប្រកួតក្នុងព្រឹត្តិការណ៍លំដាប់ពិភពលោកនេះ ប្រមុខដឹកនាំសហព័ន្ធដែលទើបតែងតាំងកាលពីពេលថ្មីៗរូបនេះ បង្ហាញការជឿជាក់ខ្លាំងលើសមត្ថភាពកីឡាករកម្ពុជាថា នឹងអាចដណ្តើមបានមេដាយពីការប្រកួតស៊ីហ្គេមលើកទី៣១នៅវៀតណាម ពិសេសនៅឆ្នាំ២០២៣ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ ទន្ទឹងនឹងបង្ហាញក្តីរំពឹងលោក ប៉ាន សូរស័ក្តិ បានបង្ហាញពីផែនការអភិវឌ្ឍវិស័យកីឡាប្រណាំងទោចក្រយាននៅកម្ពុជាថា លោកនឹងបញ្ជូនកីឡាករទៅហ្វឹកហាត់ទៅក្រៅប្រទេស និងសុំជំនួញបច្ចេកទេសពីសហព័ន្ធកីឡាទោចក្រយានអន្តរជាតិ។ «យើងកំពុងទំនាក់ទំនងជាមួយសហព័ន្ធកីឡាទោចក្រយានអន្តរជាតិ ដើម្បីសុំជំនួយបច្ចេកទេស ក៏ដូចជាឧបករណ៍ផ្សេងៗ ដែលបម្រើឲ្យការហ្វឹកហាត់ ដើម្បីជំរុញនិងអភិវឌ្ឍចំណុចខ្វះខាតរបស់យើង។ យើងមានឆន្ទៈប្រកួតប្រជែង តែត្រូវការជំរុញលទ្ធភាពឲ្យបានខ្ពស់ ព្រោះកីឡាប្រណាំងកង់ឧបករណ៍មានតម្លៃខ្ពស់ និងការប្រកួតប្រជែងខ្លាំង»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ប៉ាន សូរស័ក្តិ។ ព្រឹត្តិការណ៍ប្រណាំងកង់ពិភពលោកនៅតំបន់ឆ្នេរកម្ពុជាមានកីឡាករប្រមាណ២០០នាក់មកពី២០ប្រទេសចូលរួម។ ការប្រកួតធ្វើឡើងបីដំណាក់កាល ដែលមានចម្ងាយផ្លូវសរុបជាង៤០០គីឡូម៉ែត្រ។ ដំណាក់កាលទី១ ចេញដំណើរពីតំបន់ទេសចរណ៍តារាសាគរទៅទីរួមខេត្តកោះកុង ខណៈដំណាក់កាលទី២ចេញដំណើរពីរង្វង់មូលសាយភូថង ឆ្ពោះទៅភ្នំបូកគោ និងដំណាក់កាលទី៣ចេញពីបូកគោមកទីរួមខេត្តកែប ដោយជិះ៥ជុំនៅទីនោះ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ រៀបចំដោយក្រសួងទេសចរណ៍សហការជាមួយសហព័ន្ធកីឡាទោចក្រយានកម្ពុជា ក្រោយជំនួយបច្ចេកទេសពីសហព័ន្ធកីឡាទោចក្រយានអន្តរជាតិ។ គោលបំណងនៃការរៀបចំ គឺធ្វើឡើងដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពីតំបន់ទេសចរណ៍កម្ពុជា និងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរឲ្យមកកម្សាន្តនៅកម្ពុជា។ ការពង្រឹងសមត្ថភាពកីឡាករសម្រាប់ត្រៀមការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣ ក៏ជាគោលបំណងមួយផងដែរ៕	ព្រឹត្តិការណ៍ប្រណាំងកង់ពិភពលោកតំបន់ឆ្នេរកម្ពុជា បានបញ្ចប់ការប្រកួតជាផ្លូវការកាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ និងទទួលបានការវាយតម្លៃខ្ពស់ពីថ្នាក់ដឹកនាំចំពោះដំណើរការរៀបចំ។ ក្រោយឆ្លងកាត់ការប្រណាំង៣ថ្ងៃលើចម្ងាយផ្លូវជាង៤០០គីឡូម៉ែត្រ ម្ចាស់ជ័យលាភីបានទៅលើកីឡាករឡាវ ដែលឈរពីក្រោយដោយកីឡាករម៉ាឡេស៊ី និងហុងកុង។ ចំណែកកីឡាករកម្ពុជាមិនបានចំណាត់ថ្នាក់នោះទេ តែលោក ប៉ាន សូរស័ក្តិ ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាទោចក្រយានអះអាងថា បច្ចេកទេសរបស់ពួកគេមានការកើនឡើង និងទទួលបានបទពិសោធ និងបច្ចេកទេសថ្មីៗជាច្រើនពីព្រឹត្តិការណ៍នេះ។
ទន្ទឹមនឹងការស្នើសុំឲ្យលោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត ជួយជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ បញ្ជូនជនជាតិវៀតណាមខុសច្បាប់ចេញពីកម្ពុជា លោក គៀត ច័ន្ទថារិទ្ធ បានជម្រាបទៅលោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតថា ការងារគ្រប់គ្រងជនបរទេស និងការអនុវត្តច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍នៅកម្ពុជា គឺមិនមានការរើសអើងឡើយ។ លោក កែវ វណ្ណថន អ្នកនាំពាក្យអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ លើកឡើងថា ជនជាតិណាក៏ដោយ ឲ្យតែចូលកម្ពុជាខុសច្បាប់ អាជ្ញាធរកម្ពុជា មានសិទ្ធិចាប់បណ្តេញចេញតែម្តង ដោយមិនបាច់ស្នើសុំទៅស្ថានទូតបរទេសឡើយ។ ប៉ុន្តែ លោក អះអាងថា ក្នុងករណីជនបរទេសខុសច្បាប់ណា មិនមានលិខិតឆ្លងដែន (ប៉ាស្ពរ) អាជ្ញាធរ មិនអាចបញ្ជូនជនបរទេសនោះ ចេញបានឡើយ ដូច្នេះ អាជ្ញាធរកម្ពុជា ត្រូវស្នើទៅស្ថានទូតនៃជនបរទេសនោះ ដើម្បីជួយផ្តល់ឯកសារធ្វើដំណើរជំនួសលិខិតឆ្លងដែន។ បន្ទាប់ពីជនបរទេសខុសច្បាប់នោះ ទទួលបានឯកសារធ្វើដំណើរពីស្ថានទូតរបស់ខ្លួនហើយ ទើបអាជ្ញាធរ រៀបចំបញ្ជូនចេញពីកម្ពុជា។ ការស្នើរបស់លោក គៀត ច័ន្ទថារិទ្ធ ទៅកាន់ឯកអគ្គរដ្ឋទូតវៀតណាម ត្រូវលោក កែវ វណ្ណថន ពន្យល់បន្ថែមយ៉ាងដូច្នេះថា៖«[ឯកឧត្តម គៀត ច័ន្ទថារិទ្ធ] គាត់ ស្នើម្សិលមិញ ចង់និយាយថា អ្នក ដែលយើងចាប់បានហើយ សូមឲ្យទូតវៀតណាម សហការក្នុងការចេញលិខិតធ្វើដំណើរជំនួសលិខិតឆ្លងដែន ព្រោះពួកគាត់ អត់មានលិខិតឆ្លងដែន នឹងមានន័យថាខុសច្បាប់។ ចាប់បានហើយ យើងទុកនៅស្នាក់ការ យើង ត្រៀមបណ្តេញចេញ អ៊ីចឹងសូមឲ្យទូតវៀតណាមសហការផ្តល់ឯកសារធ្វើដំណើរ ដើម្បីបណ្តេញពួកគាត់ចេញឲ្យបានឆាប់»។ មន្រ្តីនាំពាក្យផ្នែកអន្តោប្រវេសន៍រូបនេះ បន្តថា៖«[ឯកអគ្គរដ្ឋទូតវៀតណាម] គាត់ នឹងពិនិត្យហើយ។ គាត់ ត្រូវពិនិត្យមើលសិន ថាជាជនបរទេសរបស់គាត់មែនឬអត់។ បើពិនិត្យទៅជាជនជាតិវៀតណាម គាត់នឹងចេញ [ឯកសារធ្វើដំណើរ] ឲ្យ»។ បើតាមសំណេរលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់អគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតវៀតណាម បានអរគុណអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍កម្ពុជា ចំពោះការប្រឹងប្រែងគ្រប់គ្រងជនបរទេស ជាពិសេសប្រជាជនវៀតណាម ដែលកំពុងស្នាក់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដូចជា ការងារជំរឿនស្ថិតិជនបរទេស ការទទួលពាក្យស្នើសុំ ការផ្តល់ប័ណ្ណស្នាក់នៅអចិន្រ្តៃយ៍ដល់ជនបរទេស និង ការអនុវត្តច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍ ជាដើម។ ជាមួយគ្នានេះ លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត បានលើកឡើងអំពីបញ្ហាប្រឈមពាក់ព័ន្ធនឹងសិទ្ធិ និងប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់បណ្ណស្នាក់នៅអចិន្រ្តៃយ៍របស់ប្រជាជនវៀតណាម នៅរាជធានីភ្នំពេញ និងតាមបណ្តាខេត្ត។ លោក គៀត ច័ន្ទថារិទ្ធ ឆ្លើយតបថា ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាប្រឈមទាំងនេះ អាជ្ញាធរកម្ពុជា នឹងសម្របសម្រួលបន្ថែមទៀត លើការងារផ្សព្វផ្សាយអំពីសិទ្ធិក្នុងការប្រើប្រាស់ប័ណ្ណស្នាក់នៅអចិន្រ្តៃយ៍សម្រាប់ជនបរទេសរស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីឲ្យមានការយល់ដឹង និងការអនុវត្តត្រឹមត្រូវឈរលើមូលដ្ឋានច្បាប់។ ភ្ជាប់ជាមួយនឹងរឿងជនជាតិវៀតណាមខុសច្បាប់រស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា លោក គៀត ច័ន្ទថារិទ្ធ បានអរគុណវិញចំពោះបញ្ជាការដ្ឋានកងទ័ពការពារព្រំដែនវៀតណាម ដែលបានផ្តល់ជំនួយជាសម្ភារទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩ ដល់អគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍កម្ពុជា និងបានអរគុណក្រសួងនគរបាលវៀតណាម ដែលបានផ្តល់វគ្គបណ្តុះបណ្តាលជំនាញអន្តោប្រវេសន៍ ដល់មន្រ្តីនគរបាលអន្តោប្រវេសន៍កម្ពុជានាពេលកន្លងមក។ ក្នុងអំឡុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១នេះ អាជ្ញាធររាជធានីភ្នំពេញ បានចេញបញ្ជាឲ្យអ្នករស់នៅនិងប្រកបរបរនេសាទលើផ្ទៃទន្លេចតុមុខក្នុងភូមិសាស្រ្តរាជធានីភ្នំពេញ ចាកចេញឲ្យអស់ ក្រោមហេតុផលថា ដើម្បីការពារសោភ័ណភាពបរិស្ថាន។ អ្នកទាំងនោះ ដែលភាគច្រើនជាជនជាតិវៀតណាម បានចាប់ផ្តើមរុះរើលំនៅឋានលើផ្ទៃទឹក បែចិញ្ចឹមត្រី និង ឧបករណ៍រកត្រី ចេញពីទន្លេចតុមុខតាមបទបញ្ជា ខណៈអ្នកខ្លះ សុំពន្យារពេល ដោយយប្រាប់អាជ្ញាធរថា ពួកគេ មិនទាន់អាចរៀបចំខ្លួនទាន់ពេលវេលា ក្នុងការចាកចេញ។ របាយការណ៍ពីអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ បានឲ្យដឹងថា គិតចាប់ពីឆ្នាំ២០១៤ មកដល់ឆ្នាំ២០២១ អាជ្ញាធរ បានបណ្តេញជនបរទេសខុសច្បាប់ជាង១,៨ម៉ឺននាក់ ចេញពីកម្ពុជា។ បើតាមលោក កែវ វណ្ណថន ក្នុងចំណោមជនបទេសខុសច្បាប់ជាង១,៨ម៉ឺននាក់នោះ ភាគច្រើនគឺជាជនជាតិវៀតណាមនិងចិន៕	ក្នុងជំនួបផ្ទាល់មុខ កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ លោកនាយឧត្តមសេនីយ៍ គៀត ច័ន្ទថារិទ្ធ អគ្គនាយកអន្តោប្រវេសន៍ បានស្នើទៅលោក Vu Quang Minh ឯកអគ្គរដ្ឋទូតវៀតណាមប្រចាំកម្ពុជា ឲ្យបន្តជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ធ្វើយ៉ាងណាបំពេញបែបបទ ដើម្បីបញ្ជូនជនជាតិវៀតណាមខុសច្បាប់ ទៅវៀតណាមវិញ «ឲ្យបានឆាប់»។ ខ្លឹមសារនៃជំនួបនេះ ត្រូវបានផ្សាយលើទំព័រហ្វេសប៊ុក របស់អគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍កម្ពុជា។
តាមរបាយការណ៍បឋម អ្នកបង្កគ្រោះថ្នាក់ បានជិះរថយន្តស៊េរីទំនើបម៉ាក Hummer ដោយបើកបរក្នុងល្បឿនលឿន និងបុកម៉ូតូ ខ្ទាតទៅបោកនឹងគល់ឈើ បណ្តាលឱ្យស្ត្រីម្នាក់ និងកុមារតូច ម្នាក់ស្លាប់ រីឯបុរសអ្នកបើកម៉ូតូ រងរបួសធ្ងន់ ខណៈជនបង្កបានរត់គេចខ្លួន។ ហេតុការណ៍បានកើតឡើងនៅលើវិថីព្រះស៊ីសុវត្ថិ សង្កាត់ស្រះចក រាជធានីភ្នំពេញ នាវេលាម៉ោង០០ និង១២នាទី រំលងអធ្រាត្រឈានចូលថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ។ បើតាមប្រភពនៅកន្លែងកើតហេតុ អ្នកជិះម៉ូតូ គឺជាគ្រួសារមួយ ដែលមានប្តីប្រពន្ធ និងកូនតូច។ ទាក់ទងនឹងបញ្ហាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ក៏ដូចជាសុខសុវត្ថិភាពក្នុងរាជធានី លោក ជួន ណារិន្ទ បានដាក់បទបញ្ជាស្នងការរង ដែលចុះពង្រីកការងារតាមបណ្ដាអធិការដ្ឋាននគរបាលខណ្ឌទាំង១៤ ឱ្យយកចិត្ដទុកដាក់ក្នុងដឹកនាំពង្រឹងការងាររឹតបន្តឹងការអនុវត្តច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក និងបង្ការទប់ស្កាត់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងគោរពវិន័យ សីលធម៌ស្មោះត្រង់ វិជ្ជាជីវៈរបស់មន្ត្រីជំនាញ ពេលចុះអនុវត្តច្បាប់។ លោកបានកត់សម្គាល់ឃើញការកើតឡើងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ បណ្តាលឱ្យមនុស្សរបួស និងស្លាប់ជាបន្តបន្ទាប់ ជាពិសេសក្នុងករណី បើមានគ្រោះថ្នាក់ខាងលើនេះកើតឡើង បើមានអ្នកបង្ក ព្យាយាមរត់គេច មន្ត្រីជំនាញត្រូវស្រាវជ្រាវតាមឃាត់ចាប់យកមកអនុវត្តន៍ច្បាប់ឱ្យបានតឹងរឹងបំផុត។ ជុំវិញការអនុវត្តច្បាប់ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានចេញបញ្ជាផងដែរឱ្យមន្ត្រីប៉ូលិសដែលចុះផ្ទាល់ អនុវត្តវិធានការភ្លាមៗ ដោយមិនចាំបាច់សុំគោលការណ៍ថ្នាក់លើនោះឡើយ។ សម្តេចបានរំលឹកថា រាល់ការសម្រេចត្រឹមត្រូវរបស់មន្ត្រីប៉ូលិស គឺមានសម្តេចធ្វើជាខ្នង ដោយមិនចាំបាច់ព្រួយបារម្ភពីការធ្លាក់តំណែងបុណ្យសក្តិនោះឡើយ៕	លោក ជួន ណារិន្ទ អគ្គស្នងការរង និងជាស្នងការនគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានបញ្ជាសមត្ថកិច្ច ចម្រុះតាម ស្រាវជ្រាវស្វែងរកចាប់អ្នកបើករថយន្តបង្កគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បុកអ្នកជិះម៉ូតូ កាលពីយប់ឈានចូលថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ។
ទោះជាមានការមិនសូវមានការគាំទ្រពីសមាជិកគ្រួសារក៏ដោយ ប៉ុន្តែលោក Sayed Sadaat ក៏មិនរារែកនឹងការសម្រេចចិត្តរបស់ខ្លួននោះដែរ។ «ខ្ញុំគ្មានអ្វីដែលត្រូវព្រួយបារម្ភថា បានធ្វើខុសនោះឡើយ»។ អតីតអ្នកនយោបាយអាហ្វហ្កានីស្ថាន វ័យ៤៩ឆ្នាំ បានអះអាងយ៉ាងដូច្នេះក្នុងបទសម្ភាសជាមួយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ ក្រោយកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីទំនាក់ទំនងអាហ្វហ្កានីស្ថាន២ឆ្នាំ លោក Sadaat បានលាលែងនៅឆ្នាំ២០១៨ ដោយសារតែមានការខ្វែងគំនិតជាមួយសមាជិកមួយចំនួននៅជុំវិញប្រធានាធិបតី។ តាមពិតទៅលោកអាចទៅរស់នៅអង់គ្លេសបាន ដោយសារតែលោកមានសញ្ជាតិអង់គ្លេស ក្រោយចំណាយពេលរស់នៅជាច្រើនឆ្នាំនៅទីនោះ ប៉ុន្តែលោកសម្រេចជ្រើសរើសយកការរស់នៅក្នុងទឹកដីអាល្លឺម៉ង់ ដោយរំពឹងថា មានទទួលបានអនាគតល្អប្រសើរ។ លោក Sadaat មានសញ្ញាបត្រព័ត៌មានវិទ្យា និងទំនាក់ទំនង ប៉ុន្តែនៅអាល្លឺម៉ង់ លោកមិនអាចរកការងារដែលត្រូវនឹងមុខជំនាញរបស់ខ្លួននោះឡើយ។ លោកបានបញ្ជាក់ប្រាប់ Reuters ថា ភាសាមានសារសំខាន់បំផុត ដោយលោកសិក្សាភាសាអាល្លឺម៉ង់៤ម៉ោងរៀងរាល់ថ្ងៃ និង៦ម៉ោងពេលល្ងាចសម្រាប់បម្រើសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនម្ហូបអាហារ។ «នៅពេលដែលយើងចេញទៅក្រៅច្រើន យើងឃើញមនុស្សច្រើន និងរៀនសូត្របានច្រើន»។ លោក Sadaat បានថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះ ដោយអះអាងលោកមានអារម្មណ៍រំភើប និងលំបាកលាយឡំគ្នា ជាពិសេសការព្យាយាមស្វែងយល់ពីការជិះកង់ក្នុងក្រុងដែលមានចរាចរណ៍មមាញឹក៕	លោក Sayed Sadaat ជាអ្នកអតីតអ្នកនយោបាយអាហ្វហ្កានីស្ថាន ដែលបានកាន់តំណែងជា រដ្ឋមន្ត្រីទំនាក់ទំនងអស់ រយៈពេល២ឆ្នាំ។ ចាប់តាំងពីចុងឆ្នាំ២០២០មក លោកបានទៅរស់នៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ហើយបានប្រកបរបរជាអ្នកជិះកង់ដឹកជញ្ជូនម្ហូបអាហារឲ្យក្រុមហ៊ុន Lieferando នៅក្រុង Leipzig។
កាលថ្ងៃទី៣ ខែសីហា Premier League បានបញ្ជាក់ថា កីឡាករនឹងមិនចាំបាច់លុតជង្គង់ដើម្បីបង្ហាញពីការប្រឆាំងការរើសអើងពូជសាសន៍ទៀតឡើយ រាល់គ្រប់ការប្រកួតសម្រាប់រដូវកាលថ្មី។ ការលុតជង្គង់នេះនឹងអាចស្ថិតនៅពេលវេលាកើតឡើងជាក់លាក់ណាមួយ។ កាលឆ្នាំ ២០២០ ពាក្យ «Black Lives Matter» ត្រូវបានក្លិបនៅក្របខណ្ឌ Premier League ប្រើនៅលើអាវក្នុងការអំពាវនាវឱ្យបញ្ឈប់ការរើសអើងពូជសាសន៍ ក្រោយពេលបុរសជនជាតិស្បែកខ្មៅមួយរូបឈ្មោះ George Floyd បានស្លាប់ភ្លាមៗនៅប្រទេសអាម៉េរិក។ Floyd ត្រូវបានប៉ូលីសឃាត់ខ្លួនហើយបានយកជង្គង់សង្កត់ករបស់គេរហូតដល់ស្លាប់។ ពេលនោះក្លិបនៅ Premier League ទាំងអស់បានពាក់ស្លាក់សញ្ញាដែលមានពាក្យថា«Black Lives Matter»នៅលើដៃអាវ មុនពេលត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរជំនួសដោយសញ្ញាដែលមានពាក្យថា«No Room for Racism» វិញ។ កីឡាករមួយចំនួននៅ Premier League ក្នុងនោះក៏មាន Wilfried Zaha មួយរូបបានស្នើថាឱ្យបញ្ឈប់ការលុតជង្គង់នោះ ដោយរូបគេបានលើកឡើងថា«ទោះបីជាលុតជង្គង់ ឬក៏ឈរ ក៏គ្មានបានប្រយោជន៍ដែរ ព្រោះការរើសអើងនៅតែមាន។»។ យ៉ាងណាមិញទោះត្រូវបានលីគកំណត់មិនចាំបាច់ធ្វើកាយវិការលុតជង្គង់ទៀតក៏ដោយ លោក Vieira គ្រូរបស់ Crystal បានរំពឹងថាកីឡាករក៏យល់ថាការលុតជង្គង់គឺជាសារដាស់តឿនដ៏សំខាន់បំផុតមួយ។ «យើងមិនអាចបញ្ឈប់វាទាំងស្រុងឡើយ ព្រោះនេះគឺជាសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដាស់តឿនសំខាន់បំផុតមួយ។ វាពិតជាសំខាន់ណាស់ដែលត្រូវលុតជង្គង់ព្រោះយើងត្រូវប្រឆាំងលើការរើសអើង ហើយរឿងនេះក៏ជាឱកាសមួយក្នុងការបញ្ឈប់វាដែលតម្រូងឱ្យយើងបន្តធ្វើ ហើយវាគឺជារឿងដ៏ត្រឹមត្រូវមួយ។»។ លោក Vieira បាននិយាយក្នុងសន្និសិទកាសែតបែបនេះមុនជំនួបទល់ក្រុម Arsenal។ បើតាមការអះអាងរបស់ Premier League ដដែលការលុតជង្គង់មុនការប្រកួតចាប់ផ្តើមនឹងតម្រូវធ្វើឡើងអំឡុងការប្រកួតដំបូងនៃរដូវកាលថ្មី អំឡុងខែតុលា ដល់ខែមីនា ថ្ងៃប្រកួត«Boxing Day» មុនការប្រកួត World Cup។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ Premier League ក៏កំណត់ថ្ងៃនៃការប្រកួតចុងក្រោយ ហើយនឹងនៅជំនួបផ្តាច់ព្រ័ត្រ FA Cup និង EFL Cup។ គួររំលឹកថាក្រុម Crystal Palace នឹងត្រូវបើទ្វារកីឡដ្ឋានស្វាគមន៍ក្រុមកាំភ្លើងធំ Arsenal នៅថ្ងៃទី៥ ឈានចូលថ្ងៃតី៦ វេលាម៉ោង ២ (ម៉ោងនៅកម្ពុជា) រំលងអាធ្រាត្រ ដែលជាការប្រកួតបើកឆាក់ Premier League មុនជំនួប Fulham ទល់ Liverpool៕	លោក Patrick Vieira គ្រូបង្វឹកក្រុម Crystal Palace ថ្ងៃទី៤ ខែសីហា និយាយថាក្រុមនៅ Premier League មិនគួរបញ្ចប់ការលុតជង្គង់មុនការប្រកួតចាប់ផ្តើម ក្នុងការអំពាវនាវឱ្យបញ្ឈប់ការរើសអើងឡើយ។
អាជ្ញាធររដ្ឋ សាបា នៅលើកោះបរណេអូ របស់ម៉ាឡេស៊ី កំពុងប្រឹងប្រែងកែប្រែឧស្សាហកម្មដូងប្រេងរបស់ខ្លួនទាំងអស់ឱ្យមាននិរន្តរភាពនៅត្រឹមឆ្នាំ ២០៥០ខាងមុខ។ ការកែប្រែនេះបានធ្វើឡើងដោយមានការចូលរួមពីសំណាក់អាជ្ញាធររដ្ឋ ម្ចាស់អាជីវកម្ម អ្នកទិញនិងលក់ដូងប្រេង ព្រមទាំងក្រុមបរិស្ថាន និងប្រជាជនក្នុងសហគមន៍។ ដើម្បីឱ្យឧស្សាហកម្មដូងប្រេងមាននិរន្តរភាព ក្រុមហ៊ុនដូងប្រេងទាំងអស់ ត្រូវអនុម័តគោលនយោបាយរបស់ស្ថាប័នលើកកម្ពស់និរន្តភាពដូងប្រេង (RSPO) ដោយសន្យាថាមិនកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងមិនយកដីល្បាប់សម្រាប់ដាំដំណាំទៅដាំដូងប្រេង។ ដូងប្រេងត្រូវបានដាំដំបូងនៅម៉ាឡេស៊ីដោយជនជាតិអង់គ្លេស នៅពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៨០០ ដោយធ្វើជាដើមឈើលម្អ ប៉ុន្តែដោយសារវាមានតម្លៃថោក និងមានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើន ដូងប្រេងត្រូវបានយកមកធ្វើជាអាជីវកម្ម។ ដូងប្រេងផលិតប្រេងបានច្រើនជាងដំណាំផលិតប្រេងផ្សេងទៀតពី ៤ ទៅ ១០ដងក្នុងមួយឯកតា សម្រាប់ដីដាំដុះ។ ម៉ាឡេស៊ី និងឥណ្ឌូណេស៊ី គឺជាអ្នកដាំដូងប្រេងធំជាងគេ ដែលមានចំណែកប្រហែល ៩០ភាគរយនៃទិន្នផលសរុបក្នុងពិភពលោក។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ តាមពិតទៅ ឧស្សាហកម្មដូងប្រេងបានបង្កើតការងារឱ្យប្រជាជនម៉ាឡេស៊ី និងឥណ្ឌូណេស៊ី ជាង៤,៥លាននាក់។ មន្ត្រីផ្នែកឧស្សាហកម្មម៉ាឡេស៊ី បានអះអាងថា អាជីវកម្មនេះបានជួយសង្គ្រោះមនុស្សរាប់លាននាក់ចេញពីភាពក្រីក្រ។ ប៉ុន្តែឧស្សាហកម្មដូងប្រេង តម្រូវឱ្យមានការឆ្ការដី ដើម្បីយកដាំដូងប្រេង ធ្វើឱ្យករណីបំផ្លាញព្រៃឈើចេះតែកើនឡើងឥតឈប់ឈរ បើទោះបីជា ក្រុមហ៊ុនធំៗបានសន្យាថានឹងបញ្ឈប់សកម្មភាពក៏ដោយ។ ការបំផ្លិចបំផ្លាញព្រៃឈើមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់គោលដៅអន្តរជាតិទប់ស្កាត់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ សកម្មភាពនេះបានធ្វើឱ្យបាត់បង់ភ្នាក់ងារស្រូបយកកម្តៅផែនដី ហើយផ្ទុយទៅវិញវាបានបង្កើនឧស្ម័នកាបូនិចបន្ថែមទៀត នៅពេលដុតព្រៃ។ ការដុតព្រៃដែលទាក់ទងនឹងឧស្សាហកម្មប្រេងដូង តែងតែត្រូវបានស្តីបន្ទោសពីអន្តរជាតិ ព្រោះវាបង្កឱ្យមានផ្សែងបង្កើតជាអ័ព្ទយ៉ាងក្រាស់សាយភាយទៅប្រទេសជាច្រើននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ហេតុនេះ RSPO ដែលជាស្ថាប័នលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់ផលិតផលប្រេងដូងប្រកបដោយនិរន្តរភាពបានរឹតបន្តឹងច្បាប់របស់ខ្លួនតាំងពីឆ្នាំ២០១៨ ដោយដាក់បម្រាមលើការឈូសឆាយព្រៃឈើ និងបំប្លែងដីល្បាប់សម្រាប់ដាំដំណាំ។ ការប្រឹងប្រែងនេះត្រូវបានសង្ឃឹមថា អាចជួយការពារ និងស្ដារព្រៃឈើដែលបាត់បង់ឡើងវិញ ពង្រឹងវិស័យកសិកម្មផ្នែកទិន្នផលដូងប្រេង ដោះស្រាយវិវាទដីធ្លី និងលុបបំបាត់ការជិះជាន់កម្លាំងពលកម្ម។ គួរបញ្ជាក់ថា សិង្ហបុរីបានកំណត់គោលដៅរបស់ខ្លួន ក្នុងការក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេដែលប្រើប្រាស់ប្រេងដូងប្រកបដោយនិរន្តរភាពឱ្យបានទាំងស្រុង នៅត្រឹមឆ្នាំ ២០២៣ ដើម្បីជួយដោះស្រាយវិបត្តិភ្លើងឆេះព្រៃ និងការបំពុលខ្យល់៕	រដ្ឋ សាបា នៅលើកោះបរណេអូ របស់ម៉ាឡេស៊ី កំពុងកែប្រែឧស្សាហកម្មដូងប្រេង ទាំងអស់ឱ្យមាននិរន្តរភាពនៅត្រឹមឆ្នាំ ២០៥០ខាងមុខ។ កន្លងមក ឧស្សាហកម្មដូងប្រេង បានបង្កឱ្យមានការបំផ្លាញព្រៃឈើ ក្នុងទំហំធំ។ ដូច្នេះ អាជ្ញាធររដ្ឋ សាបា សង្ឃឹមថា ការប្រឹងប្រែងផ្លាស់ប្តូរនេះនឹងជួយការពារព្រៃឈើ ពង្រឹងវិស័យកសិកម្ម និងលុបបំបាត់ការជិះជាន់កម្លាំងពលកម្ម។
កីឡាការិនី Peng Shuai បានបាត់មុខចេញពីក្រសែភ្នែកសាធារណៈជនជាង៣ សប្តាហ៍ក្រោយពេលកីឡាការិនីវ័យ៣៥រូបនេះបាននិយាយថាមានអតីតមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ចិន បំពានផ្លូវភេទលើរូបនាង។ ប្រធានសមាគម WTA លោក Steve Simon ថាខ្លួនលោកនៅសង្ស័យយ៉ាងខ្លាំងលើសុវត្ថិភាពរបស់ Peng Shuai ។ «បើតាមបំណងល្អរបស់ខ្ញុំ នឹងមិនឱ្យកីឡាកររបស់យើងទៅប្រកួតទីនោះឡើយ(ប្រទេសចិន)។ ថ្នាកដឹកនាំរបស់ចិនដូចមិនបានដោះស្រាយបញ្ហាទៅតាមវិធីដែលគួរឱ្យទុកចិត្តណាមួយឡើយ ហើយបើមានការលូកដៃពីសំណាក់មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ចិនមកលើកីឡាការិនីបែបនេះបន្តទៀត វានឹងមានផលប៉ះពាល់ខ្លាំងណាស់។»លោក Simon និយាយបែបនេះ។ កីឡាករវាយកូនបាល់លំដាប់លេខ១ពិភពលោក Novak Djokovic ក៏បានគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងទៅលើការសម្រេចចិត្រ WTA ផងដែរ។ «ខ្ញុំពិតជាគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការសម្រេចចិត្តរបស់ WTA ព្រោះមកដល់ពេលនេះយើងមិនទាន់មានដំណឹងណាមួយឡើយអំពីសុវត្ថុិភាពរបស់ Peng Shuai ពិតប្រាកដ។ រឿងនេះគឺពិតជាសំខាន់សម្រាប់កីឡាវាយកូនបាល់ទូទាំងពិភពលោក។ Djokovic និយាយបែបនេះនាការប្រកួតពានរង្វាន់ Davis Cup នៅទីក្រុងម៉ាឌ្រីដនាថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ។ យ៉ាងណាមិញ ទីក្រុងប៉េកាំង ប្រកាសប្រឆាំងការផ្អាកកម្មវិធីរបស់ WTA ដោយចាត់ទុកជារឿងនយោបាយ៕	សមាគមវាយកូនបាល់ស្រ្តី (WTA) ថ្ងៃទី១ខែធ្នូបានប្រកាសផ្អាកការប្រកួតរាល់កម្មវិធីប្រកួតពានរង្វាន់ទាំងអស់នៅចិនព្រោះបារម្ភពីសុវត្ថិភាពរបស់កីឡាការិនី Peng Shuai។ ការប្រកួត WTA Tour នៅទីក្រុងហុងកុងក៏ត្រូវបានផ្អាកជាបន្ទាន់ដែរ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ Reuters។
លោក គីម ទៀង មគ្គទេសក៍នៅចម្ការម្រេចឡាផ្លេនថេសិន (La plantation) ស្ថិតក្នុងភូមិកូនសត្វ ស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត បានប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗថា ម្រេចកំពត គឺជាផលិតផលក្នុងស្រុក ដែលជាប់ចំណាត់លេខ១នៅលើពិភពលោក និងទទួលការកោតសរសើរពីភ្ញៀវទេសចរបរទេសមិនដាច់ពីមាត់ពាក់ព័ន្ធរសជាតិ និងគុណភាព។ បច្ចុប្បន្ន ម្រេចកំពត ត្រូវបានចែកចាយទៅកាន់៧០ប្រទេស នៅលើពិភពលោក។ មគ្គទេសក៍នៅចម្ការម្រេចឡាផ្លេនថេសិនរូបនេះ អះអាងថា មូលហេតុដែលម្រេចកំពតមានរសជាតិ និងគុណភាពដាច់គេ ដោយសារកត្តាអាកាសធាតុ និងសម្បត្តិធម្មជាតិដែលនៅជុំវិញមានដូចជា ព្រៃភ្នំ និងលម្អងទឹកសមុទ្រ។ លម្អងទឹកសមុទ្រដែលមានជាតិអំបិល បក់តាមខ្យល់ បានជួយបង្កើតជាផ្កា និងជួយជំនួយដល់រសជាតិនៃម្រេច។ ចំណែក ដីភ្នំក្នុងភូមិសាស្រ្តខេត្តកំពតវិញ មានជីជាតិល្អ ងាយស្រួលដល់ការលូតលាស់របស់ដើមម្រេច។ ចំពោះអាកាសធាតុវិញ មានភាពស្មើគ្នា ដោយមិនក្ដៅពេក និងត្រជាក់ពេក ដែលវាអំណោយផលយ៉ាងខ្លាំងដល់ការដាំដុះម្រេច។ ក្រៅពី កត្តាភូមិសាស្រ្ត ម្រេចកំពត ត្រូវបានថែទាំយ៉ាងដិតដល់ និងដាំដុះតាមធម្មជាតិ ដោយមិនប្រើប្រាស់សារធាតុគីមី ដូចជា ជីជំនួសដើម ឬថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត ដែលធ្វើប៉ះពាល់ដល់រសជាតិ គុណភាព និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះ នៃម្រេចកំពតឡើយ។ ម្រេចកំពតត្រូវបានចុះបញ្ជីផលិតផលសម្គាល់ភូមិសាស្ត្រ (GI) កាលពីឆ្នាំ២០១៦ ហើយ តំបន់ដែលអាចផលិតម្រេចកំពតបានលុះត្រាស្ថិតក្នុងស្រុកឬក្រុងមួយចំនួននៃខេត្តកំពត និងខេត្តកែប។ តំបន់ទាំងនោះ រួមមាន៖ ស្រុកកំពង់ត្រាច ស្រុកដងទង់ ស្រុកទឹកឈូ ស្រុកឈូក និងក្រុងកំពតនៃខេត្តកំពត ព្រមទាំងស្រុកដំណាក់ចង្អើរ និងក្រុងកែបខេត្តកែប។ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់ សូមលោក-អ្នកនាង ទស្សនាបទសម្ភាសរវាងលោក ឈុំ ចន្ថា អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងលោក គីម ទៀង មគ្គទេសក៍នៅចម្ការម្រេចឡាផ្លេនថេសិន (La plantation) ដូចតទៅ៖	កំពត៖ ម្រេចកំពត ត្រូវបានទទួលស្គាល់អំពីគុណភាព និងរសជាតិឆ្ងាញ់ដាច់គេ ដោយបាននាំចេញទៅកាន់ប្រទេសជាច្រើននៅលើពិភពលោក ជាពិសេស សហគមន៍អឺរ៉ុប និងអាស៊ី។ ភាពល្បីល្បាញនៃផលិតផលសម្គាល់ភូមិសាស្ត្រ (GI) នេះ បានមកពីសម្បត្តិធម្មជាតិនៅជុំវិញ ដូចជា ទឹកសមុទ្រ ដីភ្នំ និងអាកាសធាតុ ដែលបានរួមចំណែកជួយបង្កើនគុណភាព និងរសជាតិម្រេច ឱ្យកាន់តែប្រសើរថែមទៀត។
លោក កែវ រ៉េមី ដែលត្រូវបានតែងតាំងឲ្យធ្វើជាអនុប្រធានទី១ នៃសហព័ន្ធកីឡាគុនល្បុក្កតោកម្ពុជា បន្តដាស់តឿនដល់កីឡាករកីឡាការិនីគុនល្បុក្កតោពាក់ព័ន្ធបញ្ហាសុជីវធម៌។ គោលបំណងនៃការដាស់តឿននេះ ព្រោះ លោក ចង់ឲ្យសិស្សគុនល្បុក្កតោចេះផ្តល់តម្លៃ និងគោរពគ្នាទៅវិញទៅមករវាងអ្នកដែលមានអាយុតិចជាមួយរៀបច្បង គ្រូបង្វឹក និងព្រឹទ្ធាចារ្យ។ «រួមគ្នាទៅលោកម្ចាស់! ធ្លាប់ចូលរួមកិច្ចប្រជុំប៉ុន្មានលើកហើយជាមួយលោកគ្រូ ខ្ញុំនិយាយម្តងទៀត ក្មេងៗគោរពចាស់ទុំ កុំអាងខ្លួនឯងកំពុងពេញកម្លាំង ព្រោះអ្នកលេងក្បាច់គុនពេលខ្លះភ្លេចគិត ពេលឃើញគ្រូចាស់ៗតែងគិតថា គាត់ចាស់រញីរញ័រអ៊ីចឹងវ៉ៃម៉េចឈ្នះអញ អានឹងផ្តេសផ្តាសមែនទែន គំនិតអត់ជឿនលឿន»។ លោក កែវ រ៉េមី លើកឡើងបែបនេះ នាមហាសន្និបាតបូកសរុបការងារក្នុងអាណត្តិទី៤ និងលើកទិសដៅអនុវត្តសម្រាប់អាណត្តិទី៥ កាលពីថ្ងៃទី២១ មករា ឆ្នាំ២០២១។ តែយ៉ាងណា លោក មិនបានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុ ដែលនាំឲ្យលោកលើកឡើងបែបនេះឡើយ។ ប៉ុន្តែការដាស់តឿនម្តងហើយម្តងទៀតបែបនេះ ទំនងជា លោកសង្កេតឃើញថា សុជីវធម៌នៃការគោរពគ្នាក្នុងគ្រួសារគុនល្បុក្កតោអាចមានការធ្លាក់ចុះ ឬអាចមានការអាក់អន់ចិត្តគ្នាក៏ថាបាន។ នៅចំពោះមុខថ្នាក់ដឹកនាំសហព័ន្ធ ព្រឹទ្ធាចារ្យ គ្រូបង្វឹក និងសិស្សគុនល្បុក្កតោ អនុប្រធានទី១រូបនេះបានប្រកាសដាច់អហង្ការថា លោកមិនចូលរួមដាច់ខាតជាមួយសកម្មភាព ដែលមានគំនិតញុះញង់ធ្វើឲ្យបែកបាក់ផ្ទៃក្នុងរបស់គ្រួសារគុនល្បុក្កតោ។ ពោលគឺលោកចូលរួមតែជាមួយសកម្មភាពណា ដែលធ្វើឲ្យវិស័យកីឡាគុនល្បុក្កតោមានការរីកចម្រើនប៉ុណ្ណោះ។ «ខ្ញុំធុញជាងគេរឿងឈ្លោះគ្នា តាឈ្លោះគ្នាចប់ហ្មង! ហើយខ្ញុំអត់ចូលរួមចំណែកដាច់ខាត។ ខ្ញុំចូលរួមរួបរួមជាមួយបងប្អូនយើងក្រោមការដឹកនាំរបស់ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ច័ន្ទ សារុន និយាយគ្នាឲ្យច្បាស់អ៊ីចឹងហ្មង។ ខ្ញុំអត់ចូលរួមក្នុងការបំបែកបំបាក់ផ្ទៃក្នុងដាច់ខាត ខ្ញុំអត់ដែលធ្វើកិច្ចការបំបែកបំបាក់ផ្ទៃក្នុងនោះទេ អត់ហ្មង»។ លោក កែវ រ៉េមី លើកឡើងបែបនេះ ដោយភ្ជាប់ជាមួយអំណះអំណាងថា ការលើកឡើងបែបនេះ ពុំមានន័យថា សហព័ន្ធកីឡាគុនល្បុក្កតោមានទំនាស់ផ្ទៃក្នុងនោះទេ។ លោក ច័ន្ទ សារុន ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាគុនល្បុក្កតោកម្ពុជា ជំរុញឲ្យសមាជិកសមាជិកាសហព័ន្ធ ព្រឹទ្ធាចារ្យ គ្រូបង្វឹក និងសិស្សគុនមកពីសាលាគុនទាំងអស់ ពង្រឹងសាមគ្គីផ្ទៃក្នុង និងប្រឆាំងជាមួយសកម្មភាព ដែលនាំឲ្យមានការបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង ឬប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការអភិវឌ្ឍន៍កីឡាគុនល្បុក្កតោ។ លើសពីនេះ សាលាគុនទាំងអស់ ត្រូវគោរពលក្ខន្តិកៈ បទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងរបស់សហព័ន្ធ និងគោលនយោបាយដឹកនាំរបស់ក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡា និងគោលការណ៍គ្រឹះចលនាអូឡាំពិករបស់គណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា។ សម្រាប់លោក ច័ន្ទ សារុន បានឲ្យតម្លៃខ្ពស់លើការឯកភាពគ្នា និងរួបរួមផ្ទៃក្នុង ដែលជាកត្តាកំណត់ក្នុងការអភិវឌ្ឍគុនល្បុក្កតោ។ លោក ជឿជាក់ថា គុនល្បុក្កតោ នឹងមានភាពល្បីល្បាញទូទាំងពិភពលោក ប្រសិនបើសមាជិកសមាជិកា ព្រឹទ្ធាចារ្យ គ្រូបង្វឹក និងសិស្សគុនទាំងអស់មានការរួបរួមគ្នា និងពុំមានជម្លោះផ្ទៃក្នុង។ សម្រាប់អាណត្តិទី៥(២០២១-២០២៤) សហព័ន្ធកីឡាគុនល្បុក្កតោកម្ពុជាបានសម្រួលតូនាទី និងបន្ថែមសមាជិកប្រតិបត្តិជាច្រើនរូប។ ក្នុងនោះលោក ច័ន្ទ សារុន បន្តកាន់ក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំសហព័ន្ធ ខណៈលោក កែវ រ៉េមី ពីប្រធានកិត្តិយសមកកាន់តួនាទីជាអនុប្រធានទី១ រីឯលោក វ៉ាត់ ចំរើន ពីអនុប្រធានមកកាន់តួនាទីជាអគ្គលេខាធិការ ខណៈលោក អ៊ួ តារា ពីអគ្គលេខាធិការ មកជាអគ្គលេខាធិការរង។ សមាជិកប្រតិបត្តិក្នុងអាណត្តិថ្មីមានចំនួន១៩រូបរួមមានលោក ច័ន្ទ សារុន (ប្រធាន), លោក កែវ រ៉េមី (អនុប្រធានទី១), លោកព្រឹទ្ធាចារ្យ សាន គីមស៊ាន, លោក ហុក ឈាងគីម និងលោក ហេង ម៉េងហួ អនុប្រធាន, លោក វ៉ាត់ ចំរើន (អគ្គលេខាធិការ), លោក អ៊ួ តារា, លោក ជា សុខភួង និងលោក សាន អង្គររាជវ័ន្ទ អគ្គលេខាធិការរង, លោក វី តារ៉ា អគ្គហិរញ្ញឹក។ ចំណែកលោក ឡាយ រ៉ៃយ៉ុង, លោក រឿន រស្មី, កញ្ញា រឿន សុម៉ានិច, លោក ញ៉ែម ស៊ន, លោក ងួន សុជាតិ,លោក ហែម ចិត្ត្រា, លោក ហុក ភារម្យ និងលោក ចាន់ ឬទ្ធិស័ក្តិ ជាសមាជិក៕	លោក កែវ រ៉េមី អនុប្រធានទី១ នៃសហព័ន្ធកីឡាគុនល្បុក្កតោកម្ពុជា ក្រឿនរំឮកសិស្សគុនល្បុក្កតោ ឲ្យចេះគោរពចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ និងមនុស្សដែលវ័យច្រើនជាងខ្លួន។ ជាពិសេស លោក ទទូចឲ្យមានការបង្រួបបង្រួមគ្នាក្នុងគ្រួសារគុនល្បុក្កតោ ដើម្បីរួមចំណែកអភិវឌ្ឍន៍កីឡាវប្បធម៌ប្រពៃណីមួយនេះឲ្យកាន់តែមានការរីកចម្រើន។ ថ្នាក់ដឹកនាំសហព័ន្ធជឿជាក់ថា បើមានការឯកភាព និងរួបរួមគ្នាក្នុងគ្រួសារគុនល្បុក្កតោ នឹងជួយឲ្យកីឡាមួយនេះកាន់តែមានភាពរីកចម្រើន។
លោក នួន ជា អតីតមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់របស់ខ្មែរក្រហម និងត្រូវបានគេចាត់ទុកជាបងធំទី២ បន្ទាប់ពី ប៉ុល ពត បានទទួលមរណភាពក្នុងវ័យ៩៣ឆ្នាំ នៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត នាល្ងាចថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០១៩នេះ។ អត្ថបទទាក់ទង លោក នួន ជា បងធំទី២សម័យខ្មែរក្រហម ទទួលមរណភាព យោងតាមឯកសារផ្លូវការរបស់សាលាក្តីខ្មែរក្រហម អតីតបងធំទី២ នួន ជា មានឈ្មោះកំណើតថា ឡុង ប៊ុនរួត កើតនៅភូមិវត្តគរ ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង។ ឯកសារដដែលបន្តថា លោក នួន ជា បានសិក្សាច្បាប់នៅសាកលវិទ្យាល័យធម្មសាតដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះនៅទីក្រុងបាងកក ហើយនៅទីនោះ គាត់បានចូលរួមជាមួយបក្សកុម្មុយនីស្តថៃ។ បើតាមឯកសារនោះ នួន ជា ត្រូវបានតែងតាំងជាអនុលេខាបក្សនៃបក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា និងជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃបក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជានៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦០ ហើយគាត់បានស្ថិតនៅក្នុងតំណែងទាំងពីរនេះពេញមួយរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។ លោក នួន ជា បានរស់នៅជាមួយខ្មែរក្រហមរហូតដល់មានកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅខែធ្នូឆ្នាំ១៩៩៨ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យលោកបានមករស់នៅក្នុងខេត្តប៉ៃលិនក្បែរព្រំដែនថៃ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ឯកសារស្តីប្រវត្តិរបស់លោក នួន ជា ដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយនៅលើទំព័រវេបសាយរបស់សាលាក្តីខ្មែរក្រហម៕	សពលោក នួន ជា នឹងត្រូវបញ្ជូនចេញពីមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀតនៅយប់ថ្ងៃទី៤ ខែសីហានេះតែម្តង ដើម្បីយកទៅធ្វើបុណ្យនៅផ្ទះរបស់លោក ក្នុងខេត្តប៉ៃលិន។ នេះបើតាមលោក នេត្រ ភក្ត្រា អ្នកនាំពាក្យសាលាក្តីខ្មែរក្រហម ដែលបានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ។
នាឱកាសសង្កេតការណ៍ឃោសនាបោះឆ្នោត នាថ្ងៃទី២១កក្កដា ដែលជាថ្ងៃចុងក្រោយរបស់គណបក្សទាំង១៨នៅកម្ពុជា លោក វ៉ាង វិនធាន បានវាយតម្លៃខ្ពស់ថា គ្រប់គណបក្សបានបើកយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតដោយរលូន និងសេរីភាព ជាពិសេសប្រជាជនទាំងអស់ អាចបង្ហាញជំហរបស់ខ្លួនដោយសេរីភាព។ លោកបាននិយាយយ៉ាងដូច្នេះ៖ «ខ្ញុំជឿជាក់ថា នេះពិតជាការបោះឆ្នោតដែលមានសន្តិភាព និងយុត្តិធម៌ ហើយពលរដ្ឋកម្ពុជាទាំងអស់មានសិទ្ធិបោះឆ្នោតជូនគណបក្សណាដែលតំណាងឱ្យឆន្ទៈរបស់ខ្លួន»។ បើតាមលោក ប្រាជ្ញ ចន្ទ ប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) បរិយាកាសឃោសនា ក្នុងរយៈពេល២១ថ្ងៃមកនេះ ជាទូទៅល្អ មានសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់ ដោយសារតែកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អរវាងមន្ត្រីរៀបចំការបោះឆ្នោត អាជ្ញាធរដែនដី និងមានសមត្ថកិច្ច។ ប្រធាន គ.ជ.ប មើលឃើញថា គណបក្សនយោបាយកាន់តែចាស់ទុំ មានក្រមសីលធម៌ ដោយមានការគោរពត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ និងចែកវេនគ្នាធ្វើសកម្មភាព ខណៈពាក្យបណ្តឹងមានត្រឹមតែប្រមាណ៣០បណ្តឹងប៉ុណ្ណោះ ហើយភាគច្រើនជាបណ្តឹងពាក់ព័ន្ធនឹងការឃោសនាតាមអនឡាញ។ លោក ប្រាជ្ញ ចន្ទ បានបញ្ជាក់ថា គ.ជ.ប បានចេញបណ្ណជូនអ្នកសង្កេតការអន្តរជាតិជាង៤០០នាក់មកប្រទេស តំបន់ និងស្ថាប័នប្រមាណ៦០ ដែលត្រូវចូលរួមសង្កេតការណ៍ដំណើរការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៧ ដែលក្នុងនោះមានអតីតមេដឹកនាំស្ថាប័នរដ្ឋ និងសភា ពីបណ្តាប្រទេសនានា គឺដោយសារតែពួកគាត់ចាប់អារម្មណ៍អំពីការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា ដែលដំណើរការតាមប្រជាធិបតេយ្យ និងផ្អែកតាមនីតិរដ្ឋត្រឹមត្រូវ។ ជាមួយគ្នានេះ គ.ជ.ប ក៏បានចេញបណ្ណជូនអ្នកសង្កេតការជាតិប្រមាណ៩ម៉ឺននាក់ ផងដែរ៕	ប្រទេសចិនបានបញ្ជូនមនុស្សចំនួន១២នាក់ មកសង្កេតការណ៍បោះឆ្នោតជ្រើសតាំងរាស្រ្តនីតិកាលទី៧ នៅកម្ពុជា ដែលប្រព្រឹត្តិឡើងនៅថ្ងៃទី២៣កក្កដា។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក វ៉ាង វិនធាន អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា ដោយបញ្ជាក់ថា អ្នកសង្កេតការណ៍ទាំងនោះ គឺមានទាំងមកពីគណបក្សកុំមុយនីស្តចិន, រដ្ឋាភិបាល និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល។
តាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយតួកគី ការបំផ្ទុះនេះកើតឡើងប្រហែលជាម៉ោង ៤និង២០នាទីល្ងាច (ម៉ោងនៅតួកគី) ដែលខ្ចាយកម្ទេចកម្ទីទៅក្នុងអាកាស ហើយបណ្តាលឱ្យមនុស្សជាច្រើនដេកដួលលើដីនៅផ្លូវថ្មើរជើង Istiklal ដ៏មមាញឹកនាកណ្តាលក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុល។ «វានឹងខុសដែលនិយាយយ៉ាងច្បាស់ថា នេះជាការវាយប្រហារភេរវករ ប៉ុន្តែតាមការវិវឌ្ឍ និងការស៊ើបអង្កេតដំបូងពីអភិបាលរបស់ខ្ញុំគឺថា វាទំនងជាភេរវកម្ម»។ ប្រធានាធិបតីតួកគី តៃយីប អ៊ែរដូហ្កាន់ ប្រាប់សន្និសីទកាសែតបែបនេះនៅថ្ងៃទី១៣ ខែវិច្ឆិកា មុនហោះទៅឥណ្ឌូណេស៊ីដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលក្រុមប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង២០ (G20)។ បើតាមលោក អ៊ែដូហ្កាន់ កិច្ចប្រឹងប្រែងដើម្បីកម្ចាត់តួកគី និងប្រជាជនតួកគីតាមរយៈភេរវកម្មនឹងបរាជ័យនៅថ្ងៃនេះដូចដែលពេលព្យាយាមកន្លងមក ក៏ដូចជានៅថ្ងៃខាងមុខទៀតដែរ។ លោក ព្រមទាំងធានាដល់ប្រជាជនទៀតដែរថា អ្នកទោសនឹងត្រូវផ្តន្ទាទោសតាមអ្វីដែលសមទទួល។ ក្រោយនេះបន្តិច បើតាមអនុប្រធានាធិបតីតួកគី Fuat Oktay លោកប៉ាន់ស្មានថា អ្នកដែលនៅពីក្រោយការវាយប្រហារភេរវកម្មនេះទំនងជាស្រ្តី។ រដ្ឋមន្រ្តីយុត្តិធម៌តួកគី លោក Bekir Bozdag បញ្ជាក់ក្នុងទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋ Anadolu ថា ស្រី្តម្នាក់អង្គុយលើកៅអីជាង៤០នាទីមុនការបំផ្ទុះប៉ុន្មាននាទី ហើយបន្ថែមថាគ្រាប់បែកនោះអាចជាត្រូវបានកំណត់នាទី ឬបញ្ជាពីចម្ងាយ។ ដោយមិនបញ្ជាក់ថាបុរស ឬស្រី រដ្ឋមន្រ្តីមហាផ្ទៃតួកគី Suleyman Soylu ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋតូកគី Anadolu នាព្រឹកថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា អាជ្ញាធរបានចាប់ខ្លួនបុគ្គលម្នាក់ដែលទុកគ្រាប់បែកឱ្យផ្ទុះនៅលើផ្លូវ Istiklal នេះហើយ។ លោក Soylu បន្ថែមថា ការបញ្ជាឱ្យមានការវាយប្រហារភេរវកម្មនេះចេញពីតំបន់ Ayn al-Arab នៅភាគខាងត្បូងស៊ីរីដែលបក្សពលករឃើដ និងអង្គភាពការពារប្រជាជនមានទីស្នាក់ការនៅទីនោះ។ ក្នុងយុទ្ធនាការជាង៣៥ឆ្នាំប្រឆាំងតួកគី បក្សពលករឃើដត្រូវបានតួកគី សហភាពអឺរ៉ុប និងអាម៉េរិកចាត់ទុកជាអង្គការភេរវករដែលទទួលខុសត្រូវចំពោះការសម្លាប់មនុស្សជាង ៤ម៉ឺននាក់។ រីឯ អង្គភាពការពារប្រជាជន ឬYPG គឺជាមែកធាងរបស់ក្រុមភេរវករនេះនៅស៊ីរី៕	ហេតុការណ៍បំផ្ទុះគ្រាប់បែកនៅកណ្តាលក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុលនៅថ្ងៃទី១៣ ខែវិច្ឆិកា សម្លាប់មនុស្សយ៉ាងតិចប្រាំបីនាក់ ខណៈ៨១នាក់ទៀតរងរបួស។ តាមការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្រ្តីមហាផ្ទៃតួកគី Suleyman Soylu ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋតូកគី Anadolu នាព្រឹកថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា អាជ្ញាធរបានចាប់ខ្លួនបុគ្គលម្នាក់ដែលទុកគ្រាប់បែកឱ្យផ្ទុះនៅលើផ្លូវ Istiklal នេះហើយ។
ក្រោយយកឈ្នះជាបន្តបន្ទាប់លើក្រុមហ្វីលីពីន ៤-០ និងទីម័រខាងកើត ១-0 រួចមក U15 កម្ពុជាត្រូវបន្តបេសកកម្មស្វែងរកជ័យជម្នះក្នុងពេល B នៃព្រឹត្តិការណ៍ AFF U15 Championship 2017 ដោយប៉ះជាមួយ ក្រុមព្រុយណេ នាវេលាម៉ោង៦:៣០នាទីល្ងាចនេះនៅកីឡដ្ឋាន Chonburi Campus Stadium 1 ក្នុងខេត្តឈុនបុរី ប្រទេសថៃ។ បើតាមការប្រកួតបីលើកដូចគ្នាក្នុងពូល B U15 កម្ពុជាហាក់ទទួលបានលទ្ធផលល្អជាងព្រុយណេ ពោលគឺ U15 កម្ពុជាឈ្នះពីរលើកនិងចាញ់មួយលើក ខណៈព្រុយណេចាញ់ពីរលើក និងស្មើមួយលើក។ អាស្រ័យហេតុនេះ សម្រាប់ការជួបគ្នារវាងក្រុមទាំងពីរល្ងាចនេះ U15 កម្ពុជាអាចមានភាគរយឈ្នះច្រើនជាង U15 ព្រុយណេ។ បើតាមប្រវត្តិ ក្រុមទាំងពីរធ្លាប់ជួបគ្នា៤លើករួចមកហើយ នៅឆ្នាំ២០០៧ កម្ពុជាបានយកឈ្នះព្រុយណេ ២-០ នៅលើទឹកដីរបស់ខ្លួន មុនស្មើ ១-១ នៅលើទឹកដីឡាវនៅឆ្នាំ២០១១។ ឆ្នាំ២០១៣ កម្ពុជាបានលត់ព្រុយណេយ៉ាងចាស់ដៃក្នុងលទ្ធផល ៨-០ នៅលើទឹកដីមីយ៉ាន់ម៉ា មុនបន្តយកឈ្នះ ២-០ នៅលើទឹកដីខ្លួនឯងកាលពីឆ្នាំ២០១៦។ សម្រាប់ការប្រកួតក្នុងពូល B នេះដែរ ខណៈហ្វីលីពីន ប៉ះ ទីម័រខាងកើត នាវេលាម៉ោង៤រសៀលនៅកីឡដ្ឋាន Chonburi Campus Stadium 1 U15 វៀតណាម តទល់ជាមួយ U15 ម៉ាឡេស៊ីនៅកីឡដ្ឋាន Chonburi Campus Stadium 2។ សម្រាប់ការប្រកួតពូល A កាលពីម្សិលមិញ U15 ឡាវបានយកឈ្នះហ្វីលីពីន ៣-២ ខណៈអូស្ត្រាលីលត់មីយ៉ាន់ម៉ា ៥-០ មុនម្ចាស់ផ្ទះថៃ យកឈ្នះសិង្ហបុរី ២-០៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអាយុក្រោម១៥ឆ្នាំកម្ពុជាត្រូវជួបប្រកួតជាមួយក្រុមព្រុយណេនាជំនួបលើកទី៤ក្នុងពូល B នៃពានរង្វាន់ AFF U15 Championship 2017 នាវេលាម៉ោង៦:៣០នាទីល្ងាចថ្ងៃទី១៦ កក្កដា នេះ នៅកីឡដ្ឋាន Chonburi Campus Stadium 1 ក្នុងខេត្តឈុនបុរី ប្រទេសថៃ។
មន្ទីរពហុព្យាបាល មេត្រូ អអ៊ិលវី ដែលត្រូវក្រសួងសុខាភិបាលបិទនេះ ទើបបើកដំណើរការនៅចុងឆ្នាំ២០២២ប៉ុណ្ណោះ និងមានទីតាំងផ្ទះលេខ៦៨ ផ្លូវ២៧១ សង្កាត់អូរបែកក្អម ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ។ មន្ទីរ៕	ក្រសួងសុខាភិបាល បានសម្រេច បិទមន្ទីរពហុព្យាបាល មេត្រូ អអ៊ិលវី ក្រោយមន្ទីរពហុព្យាបាលនេះ បានប្រើប្រាស់សេវាពិគ្រោះបញ្ជូនអ្នកជំងឺទៅវះកាត់ប្តូរសរីរាង្គតម្រងនោមនៅប្រទេសឥណ្ឌា ដែលខុសច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងការបរិច្ចាគ ការផ្សាំកោសិកា ជាលិកា និងសរីរាង្គមនុស្ស។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីសម្រេចចុះថ្ងៃទី១៧ តុលានេះ របស់ក្រសួងសុខាភិបាល។
ស្ថិតក្នុង League Cup ភាគខាងត្បូងពូលទី៣ Inter Miami ជាក្រុមឈរនៅកំពូលតារាងដោយរកបានជ័យជម្នះទាំង ២ប្រកួតក្នុងពូល ដោយបានយកឈ្នះលើក្រុម Cruz Azul ដែលជាជំនួបទី១ លទ្ធផល ១-០។ ការប្រកួតនាថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា Inter Miami បន្តយកឈ្នះការប្រកួតបន្តទៀត ដោយលទ្ធផល ៤-០ លើក្រុម Atlanta United ហើយក្នុងចំណោម ៤គ្រាប់នោះ ក៏មានគ្រាប់បាល់ចំនួន ២គ្រាប់ ដែលរកបានដោយខ្សែប្រយុទ្ធប្រធានក្រុមថ្មីរបស់ក្រុម Lionel Messi។ មិនដូចការប្រកួតទី១ ដែល Messi បានផ្តូរចូលលេងនៅដើមវគ្គទីពីរ ប៉ុន្តែការប្រកួតជាមួយជ័យជម្នះដ៏ធំលើកនេះ ប្រធានក្រុមសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីនបានចូលលេងតាំងពីវគ្គទីមួយតែម្តង។ ២គ្រាប់របស់ Messi ដោយគ្រាប់ដំបូងកើតឡើងនៅនាទី៨ ដោយគ្រាប់បាល់នោះជាការបង្កើតឱកាសពីសំណាក់អតីតមិត្តរួមក្រុមនៅ Barcelona កីឡាករខ្សែបម្រើ Sergio Busquets។ គ្រាប់បាល់ទី២ របស់ Messi ធ្វើបាននៅនាទី២២ ដោយគ្រាប់បាល់នោះជាការបញ្ជូនបាល់បានយ៉ាងល្អពីសំណាក់កីឡាករមិត្តរួមក្រុម Robert Taylor ដែលជាកីឡាកររកបានគ្រាប់បាល់ ២គ្រាប់ដូច Messi ក្នុងការប្រកួតនោះដែរ។ Robert Taylor ស៊ុតចូល ២គ្រាប់នៅនាទី ៤៤ និង ៥៣។ ពានរង្វាន់ League Cup ដែលក្រុម Inter Miami បានប្រកួតឈ្នះ ២លើកជាប់គ្នា ហើយឆ្លងទៅកាន់វគ្គជម្រុះ ពានរង្វាន់មួយនេះគឺជាការប្រកួតប្រជែងរវាងក្រុមទាំងអស់ដែលស្ថិតក្នុងលីគបាល់ទាត់ Major League Soccer ប្រជែងជាមួយនឹងលីគបាល់ទាត់ Liga MX របស់ប្រទេសម៉ិកស៊ិក។ ការប្រកួតពានរង្វាន់ League Cup មានរចនាសម្ព័ន្ធការប្រកួតដូចទៅនឹង World Cup៕	Lionel Messi រកបានគ្រាប់បាល់ ២គ្រាប់បន្ថែមទៀតឱ្យក្រុមថ្មី Inter Miami ក្នុងការប្រកួតដែលយកឈ្នះលើក្រុម Atlanta United លទ្ធផល ៤-០ នៃជំនួបវគ្គចែកពូលពានរង្វាន់ League Cup។ Messi ជួយក្រុម Inter Miami ឆ្លងទៅកាន់វគ្គជម្រុះ បន្ទាប់ពីយកឈ្នះពីរប្រកួតនាថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា។
សម្តេច ហ៊ុន សែន បានយកវេទិកានៃការប្រារព្ធខួបនៃការបង្កើតគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដើម្បីថ្លែងសារនយោបាយធ្ងន់ទៅគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ពិសេសគឺទៅលោក សម រង្ស៊ី។ ឈរពីលើវេទិកា នៅចំពោះមុខអ្នកគាំទ្រ សកម្មជន និងសមាជិកជាន់ខ្ពស់ជាច្រើនពាន់នាក់ សម្តេច ហ៊ុន សែន ចង់ឲ្យរដ្ឋសភាបន្ថែមនៅក្នុងច្បាប់ស្តីពីគណបក្សនយោបាយ គឺការមិនអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកទោស ឬទណ្ឌិត អាចធ្វើសកម្មភាពនយោបាយតាមរយៈគណបក្សនយោបាយមួយណាឡើយ។ ប្រធានគណបក្សកាន់អំណាច បានថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះ៖«តើអ្នកទោស មានសិទ្ធិ ដើម្បីផ្សារភ្ជាប់ខ្លួន ជាមួយគណបក្សនយោបាយឬទេ? ខ្ញុំស្នើឲ្យសមាជិក-សមាជិការដ្ឋសភានៃគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ធ្វើវិសោធកម្ម លើច្បាប់ស្តីគណបក្ស [ដើម្បី] កុំឲ្យអ្នកទោស ធ្វើសកម្មភាពតាមរបៀបនេះ។ យើង មិនខ្លាចអ្នកទេ។ ក៏ប៉ុន្តែ យើង មិនចង់ឲ្យអ្នក មកច្របូកច្របល់ជាមួយនឹងអ្វី ដែលជាសមិទ្ធផលរបស់ប្រទេសជាតិ»។ សារនយោបាយនេះត្រូវបានសម្តេច ហ៊ុន សែន លើកឡើងនៅក្រោយពីសម្តេចអានសុន្ទរកថាកម្រាស់៧ទំព័រដែលរំលេចពីការកកើត និងគុណសម្បត្តិរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ លោក សូ ចន្ថា អ្នកតាមដានស្ថានការណ៍នយោបាយនៅកម្ពុជា មើលមិនឃើញពីគុណសម្បត្តិដែលអាចលេចចេញពីគំនិតវិសោធនកម្មច្បាប់ស្តីពីគណបក្សនយោបាយតាមការស្នើរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលនោះឡើយ។ សម្រាប់លោក ចន្ថា ប្រសិនបើខ្លឹមសារនៃច្បាប់ខាងលើ ត្រូវបានតាក់តែងមែននោះ វាគឺជារឿងគ្រោះថ្នាក់សម្រាប់អ្នកនយោបាយនៅកម្ពុជា។ លោក និយាយដូច្នេះថា៖«យើងដឹងហើយថា តុលាការនៅកម្ពុជា មិនទាន់ឯករាជ្យពេញលេញទេ។ ដូច្នេះ អ្នកនយោបាយ ងាយនឹងរងការចោទប្រកាន់ពីតុលាការណាស់»។ អ្នកតាមដានស្ថានការណ៍នយោបាយរូបនេះ យល់ថា គោលបំណងនៃការបង្កើតច្បាប់នេះ ប្រហែលជាចង់ទប់ស្កាត់លោក សម រង្ស៊ី ក្នុងការធ្វើសកម្មភាពផ្នែកនយោបាយ ដែលនាំឲ្យមានផលចំណេញដល់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា ទោះមានឈ្មោះជាអ្នកទោស ហើយស្ថិតនៅឯក្រៅប្រទេសក៏ពិតមែន តែសកម្មភាពរបស់លោក សម រង្ស៊ី តាមរូបភាពណាមួយ ដូចជាតាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកជាដើម នៅតែមានឥទ្ធិពលមកលើឆាកនយោបាយនៅកម្ពុជា និងការសម្រេចចិត្តរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំ។ នេះជាលើកទីពីរហើយ ដែលសម្តេច ហ៊ុន សែន ស្នើឲ្យរដ្ឋសភា កែប្រែច្បាប់ស្តីពីគណបក្សនយោបាយ។ ហើយគេ ក៏អាចមើលឃើញដែរថា លោក សម រង្ស៊ី គឺជាដើមហេតុ ដែលនាំឲ្យសម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រកាសកែប្រែច្បាប់ស្តីពីគណបក្សនយោបាយ ទាំងពីរលើកនេះ។ លើកទីមួយ ក្រោយលោក សម រង្ស៊ី ត្រូវបានតុលាការកាត់ទោស ការតាក់តែងច្បាប់ ដែលមិនអនុញ្ញាតឲ្យទណ្ឌិត ក្លាយជាប្រធានគណបក្ស ឬក៏ក្លាយជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការនាយកនៃគណបក្សណាមួយ ក៏បានកើតឡើង កាលពីដើមឆ្នាំ២0១៧។ ថ្វីបើប្រកាសលាលែងពីតំណែងជាប្រធានក៏ដោយ តែលោក សម រង្ស៊ី ពិតជាទៅណាមិនឆ្ងាយពីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នោះទេ។ លោក បានបង្ហោះវីដេអូឃ្លីប និងសារជាច្រើន លើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ដើម្បីសុំឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ បោះឆ្នោតជូនគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ កាលពីអំឡុងនៃការបោះឆ្នោតថ្នាក់ឃុំ-សង្កាត់ នាអាណត្តិទី៤ ដែលទើបនឹងបញ្ចប់ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណឹងទេ បណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ក៏ជាឧបករណ៍ ដែលលោក សម រង្ស៊ី ប្រើប្រាស់ ដើម្បីវាយប្រហារគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ម្តងម្តាលដែរ។ ការវាយប្រហាររបស់លោក សម រង្ស៊ី តាមរយៈបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក បានធ្វើឲ្យសម្តេច ហ៊ុន សែន រួមទាំងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មួយចំនួនក្នុងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ចេញមុខប្រតិកម្មជាញឹកញាប់៕	សម្តេច ហ៊ុន សែន បានស្នើឲ្យរដ្ឋសភា ធ្វើវិសោធកម្មលើច្បាប់ស្តីពីគណបក្សនយោបាយ ជាថ្មីម្តងទៀត។ គំនិត ក្នុងការធ្វើវិសោធនកម្មលើកនេះ គឺដើម្បីទប់ស្កាត់អ្នកទោសមិនឲ្យធ្វើសកម្មភាពជាមួយគណបក្សនយោបាយ។ អ្នកតាមដានស្ថានការណ៍នយោបាយនៅកម្ពុជា មិនគាំទ្រការផ្តួចផ្តើមនេះឡើយ។
សារព័ត៌មានជប៉ុន Nikkei បានចុះផ្សាយថា រដ្ឋាភិបាលលោក ស៊ីនហ្សូ អាបេ គ្រោងនឹងកំណត់ថវិកា ៥,១៩ ទ្រីលានយ៉េនដែលស្មើនឹងប្រមាណ ៤៦ ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់វិស័យការពារជាតិដែលរាប់ចាប់ពីខែមេសាឆ្នាំ ២០១៨នោះ។ បើតាមគម្រោងនេះ វាបង្ហាញឲ្យឃើញច្បាស់ថា ថវិកាការពារជាតិជប៉ុនត្រូវបានបង្កើនឡើងជាប់ៗគ្នាប្រាំមួយឆ្នាំមកហើយ។ ឆ្នាំមុននេះថវិកាយោធាជប៉ុនមានទំហំត្រឹម៥,១២ ទ្រីលានយ៉េនប៉ុណ្ណោះ។ ថវិកាដែលត្រូវបង្កើនឡើងនេះនឹងត្រូវយកទៅប្រើប្រាស់លើកគម្រោងកសាងកម្លាំងយោធាក្រុងតូក្យូដែលមានសមត្ថភាពទប់ទល់នុយក្លេអ៊ែរ និងការអភិវឌ្ឍមីស៊ីលរបស់ក្រុងព្យុងយ៉ាង។ វានឹងត្រូវគ្របដណ្តប់លើការរៀបចំដំឡើងប្រព័ន្ធស្ទាក់ចាប់មីស៊ីលដ៏ទំនើបរបស់អាមេរិក Aegis Ashore ផងដែរ។ កាលពីសប្តាហ៍មុនរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិជប៉ុនលោក Istunori Onodera បានលើកឡើងថា ជប៉ុនមានបំណងទិញមីស៊ីលពីអាមេរិក មានរយៈចម្ងាយឆ្ងាយដែលអាចហោះហើរបានចម្ងាយ ៩០០គីឡូម៉ែត្រ។ ប៉ុន្តែបំណងនេះក្លាយជារឿងចម្រូងចម្រាសថ្មីដោយសារជប៉ុននៅមានរដ្ឋធម្មនុញ្ញសន្តិភាពដែលហាមប្រាមកងទ័ពខ្លួនចូលអន្តរាគមន៍ក្នុងជម្លោះអន្តរជាតិនោះ។ ជប៉ុនមានត្រឹមប្រភេទអាវុធប្រឆាំងយន្តហោះ និងមីស៊ីលរយៈចម្ងាយខ្លីជាង ៣០០ គីឡូម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ។ បច្វុប្បន្ននេះសហគមន៍អន្តរជាតិបន្តខ្វាយខ្វល់ពីស្ថានការណ៍ដែលកំពុងតានតឹងឡើងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ។ ស្ថានភាពនេះ កាន់តែអាក្រក់ដោយសារជម្លោះពាក្យសម្តីគំរាមវាយគ្នាទៅវិញទៅមករវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងក៏ដូចជាសកម្មភាពបង្ករឿងផ្សេងទៀតដូចជាសមយុទ្ធយោធារបស់អាមេរិក និងការបន្តបាញ់សាកល្បងមីស៊ីល និងនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើងផ៕	រដ្ឋាភិបាលក្រុងតួក្យូគ្រោងនឹងបង្កើនថវិកាការពារជាតិរបស់ខ្លួនឲ្យដល់ ៤៦ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកសម្រាប់ឆ្នាំ ២០១៨ ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាធានាសន្តិសុខ សន្តិភាព និងស្ថិរភាពក្នុងប្រទេសដើម្បីទប់ទល់ការគំរាមកំហែងរបស់ក្រុងព្យុងយ៉ាង។
ក្រសួងការបរទេសមីយ៉ាន់ម៉ា នៅថ្ងៃ ១៦ មករា បានប្រកាសរៀបចំទទួលជនភៀសខ្លួន ១២០០ នាក់ពីបង់ក្លាដែស ដែលពួកគេ គឺជាក្រុមដំបូងគេហើយនៃជនភៀសខ្លួន ដែលរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរបានរៀបចំឲ្យត្រឡប់មកប្រភពដើមវិញនោះ ។ ចំណាត់ការនេះ កើតឡើង បន្ទាប់ពីពួកគេ បានភៀសខ្លួនពីមីយ៉ាន់ម៉ាកាលពីចុងឆ្នាំមុន ដោយសារតែភាពអសន្តិសុខនៅក្នុងស្រុក ។ ព័ត៌មាននៃការបញ្ជូនជនភៀសខ្លួននេះ អាចជាចំណាត់ការវិជ្ជមាន និងទៅមុខមួយសម្រាប់ជនភៀសខ្លួន ដ្បិតពួកគេ មិនចាំបាច់រស់នៅក្នុងជំរំ ដែលមិនមានផាកសុខភាពក្នុងការរស់នៅ ។ ក៏ប៉ុន្តែសម្រាប់ អង្គការសហប្រជាជាតិ នៅមិនទាន់ទុកចិត្តប៉ុន្មាននោះទេចំពោះរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា ។ នោះ ក៏ព្រោះតែ វា អាចនៅមានបញ្ហាជាច្រើន ដែលមិនទាន់បានដោះស្រាយនិងធានាសម្រាប់ជនភៀសខ្លួន ។ នាសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃ ១៦ មករា ដដែលនោះ លោកអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ António Guterres បានថ្លែងថា ភាគីទាំងមីយ៉ាន់ម៉ា និងបង់ក្លាដែស បានប្រឹក្សាយោបល់ជាមួយនឹងភ្នាក់ងារទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួនរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ។ ក៏ប៉ុន្តែ ភ្នាក់ងារជំនាញនេះ មិនត្រូវអនុញ្ញាតឲ្យចូលរួមផ្ទាល់ និងពេញលេញក្នុងកិច្ចការនេះនៅឡើយ ដែលចំណុចនេះហើយ ធ្វើឲ្យលោកអគ្គលេខាធិការ នៅបារម្ភថាប្រតិបត្តិការនេះ មិនអាចធានាបានពីស្តង់ដារអន្តរជាតិ ។ នាឱកាសដដែលនោះ លោកអគ្គលេខាធិការ បានបន្ថែមទៀតថា៖« អ្វីដែលលោកយើងឃើញនោះគឺ ការរៀបបញ្ជូនជនភៀសខ្លួន ត្រូវធានាថា ធ្វើឡើងដោយការស្ម័គ្រចិត្ត ហើយការវិលត្រឡប់ក៏ត្រូវធានាពីសុវត្ថិភាព និងកិត្តិយស ក៏ដូចជា អនុញ្ញាតឲ្យពួកគេ អាចត្រលប់ទៅកាន់ទីកន្លែងដើម» ។ លោកអគ្គលេខាធិការ ក៏បានព្រមានយ៉ាងដូច្នេះថា៖« វា នឹងអាចក្លាយជារឿងដ៏អាក្រក់បំផុតក្នុងការបញ្ជូនប្រជាជនពីជំរំនៅបង់ក្លាដែសទៅកាន់ជំរំនៅមីយ៉ាន់ម៉ាវិញ ហើយមិនរៀបចំឲ្យពួកគេ កសាងជីវភាពដូចដើមវិញនោះ » ។ តែយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះ ក៏បានសន្យាជួយចាត់វិធានការគ្រប់បែបយ៉ាងដែលអាចធ្វើទៅរួចក្នុងការជួយជ្រោមជ្រែងរឿងបញ្ជូនជនភៀសខ្លួន ពោលគឺធ្វើយ៉ាងណាឲ្យនីតិវិធីមួយនេះ អនុវត្តទៅដោយការស្មគ្រ័ចិត្ត, សុវត្ថិភាព, កិត្តិយស និងគោរពតាមស្តង់ដារអន្តរជាតិផងដែរ ។ សូមរម្លឹកបន្តិចជាថ្មីថា តាមរបាយការណ៍ភ្នាក់ងារទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួនរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ មានជនភៀសខ្លួន ប្រមាណជាង ៦០ម៉ឺននាក់ បានភៀសខ្លួនពីមីយ៉ាន់ម៉ាទៅកាន់បង់ក្លាដែស ក្រោយពីមានការវាយប្រហាររវាងអាជ្ញាធរមីយ៉ាន់ម៉ា និងក្រុមឧទ្ទាម ។ អង្គការសហប្រជាជាតិ រួមជាមួយនឹងបណ្តាប្រទេសមួយចំនួន កន្លងមក បានរិះគន់រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាខ្លាំង ដែលបណ្តែតបណ្តោយឲ្យមានវិបត្តិជនភៀសខ្លួននេះកើត ៕	ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ហាក់នៅមិនទាន់ពេញចិត្តចំពោះការរៀបបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនពីបង់ក្លាដែសទៅមីយ៉ាន់ម៉ាវិញឡើយ ។ អង្គការសហប្រជាជាតិ នៅបារម្ភពីបញ្ហានៅពីក្រោយការបញ្ជូនជនភៀសខ្លួន ដ្បិតពួកគេនៅតែមិនទាន់ទទួលបានឋានៈជាប្រជាជនស្របច្បាប់នៅលើទឹកដីមីយ៉ាន់ម៉ាដែរ។
ថ្លែងក្នុងពិធីបើកសន្និបាតបូកសរុបលទ្ធផលការងារឆ្នាំ២០១៦ និងទិសដៅឆ្នាំ២០១៧ របស់ក្រសួងការ បរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈនេះ លោកទេសរដ្ឋមន្ត្រី ប្រាក់ សុខុន បាន លើក ឡើងថា ការផ្លាស់ប្តូរស៊ីជម្រៅនេះ គឺជាពហុវិស័យក្នុងគោលដៅកែលំអអារម្មណ៍ និងទឹកចិត្តការងាររបស់ មន្ត្រីការទូត មន្ត្រីរាជការ និងបុគ្គលិកផ្ទាល់របស់ក្រសួង ដើម្បីឲ្យកិច្ចការបម្រើ និងការពារផលប្រយោជន៍ ជាតិ និងប្រជាពលរដ្ឋប្រកបដោយសន្ទុះថ្មី ផ្អែកលើគុណតំលៃនៃតម្លាភាព សមភាព សមត្ថភាព និងគុណសម្បតិ្ត។ រីឯ ការកែលម្អទំនាក់ទំនងជាមួយស្ថានទូត ស្ថានតំណាង អង្គការអន្តរជាតិនានាប្រចាំនៅកម្ពុជាវិញ លោក មានបំណងឲ្យទំនាក់ទំនងនេះក្លាយជាទំនាក់ទំនងរវាងដៃគូពិតប្រាកដ និងឈរលើមូលដ្ឋាននៃការគោរពគ្នា ការជឿទុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមកដោយស្មើភាព និងស្មើសិទ្ធិ។ ចំពោះការកែលម្អពង្រឹងយន្តការសម្របសម្រួលជាមួយគ្រប់ក្រសួងស្ថាប័ននានា លោកមានគោលដៅធា នាដោយពេញលេញនូវតួនាទី និងការទទួលខុសត្រូវរបស់ក្រសួងក្នុងឋានៈជាតួអង្គស្នូលនៃកិច្ចសហ ប្រតិ បត្តិការអន្តរជាតិ។ លើសពីនេះទៀត លោករដ្ឋមន្ត្រីចូលកាន់តំណែងក្នុងខែមេសាឆ្នាំ២០១៦កន្លងទៅរូបនេះ បន្តលើកឡើងថា ការកំណែទម្រង់នេះទាមទារការប្តេជ្ញាកែសម្រួលលរចនាសម្ព័ន្ធរបស់ក្រសួងតបទៅនឹងតម្រូវការការងារ ក្នុងនោះ រួមមាន ការបង្កើតវិទ្យាស្ថានជាតិមួយ ដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលអ្នកការទូត និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិផងដែរ។ ចំពោះការកែសម្រួលផ្នត់គំនិត និងឥរិយាបទការងារវិញ លោកថា ជាការកំណត់យកសម ភាព តម្លាភាព សមត្ថភាព និងតម្កល់ប្រយោជន៍សមូហភាពជាធំ។ បន្ថែមលើសពីនេះ លោករដ្ឋមន្ត្រីបានបន្តលើកឡើងពីការកែលម្អលក្ខខណ្ឌការងារដែរ ដោយលោកបានចេញផែនការនោះ មានការដំឡើងប្រាក់បៀវត្ស ថ្លៃឈ្នួលផ្ទះ កែសម្រួលប្រាក់ចំណាយទូទៅរបស់ស្ថាន តំណាងរបស់កម្ពុជាប្រចាំនៅបរទេសផ្តល់មកវិញនូវប្រាក់ឧបត្ថម្ភសហព័ទ្ធ និងកូនដល់មន្ត្រីការទូតនៅ ក្រៅប្រទេស រួមទាំងការផ្តល់ប្រាក់រង្វាន់ប្រចាំខែដល់មន្ត្រីបុគ្គលិកក្នុងស្រុកសមរម្យ និងផ្តល់មធ្យោបាយបំពេញការងារប្រចាំថ្ងៃតាមតម្រូវការ។ ចំពោះការកែលម្អទំនាក់ទំនងជាមួយដៃគូនានា ប្រព័ន្ធសារពត៌មាន សាធារណៈជន លោកថាលោកបាន ផ្តល់ព័ត៌មានទៀងទាត់ទាន់ពេល ពិសេសតាមរយៈគេហទំព័រ (website) ថ្មីរបស់ក្រសួង ការចងក្រងជាក្រុមរវាងថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួង និងឯកអគ្គរាជទូតនៅក្រៅប្រទេស ដើម្បីចែករំលែកព័ត៌មាន និងផ្លាស់ប្តូរយោបល់គ្នាលើបញ្ហាក្តៅៗរបស់ពិភពលោកឲ្យបានទាន់ពេលវេលា៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិលោក ប្រាក់ សុខុន បានចេញផែន ការ កែទម្រង់ក្រសួងការបរទេសក្រោមរបស់លោក ៣ចំណុចនោះ គឺ ១, កែលម្អអារម្មណ៍ និងទឹកចិត្តមន្ត្រី ក្រសួ ង ២,កែលម្អទំនាក់ទំនងជាមួយស្ថានទូត ស្ថានតំណាង អង្គការអន្តរជាតិនានាប្រចាំនៅកម្ពុជា និង៣, ពង្រឹងយន្តការសម្របសម្រួលជាមួយគ្រប់ក្រសួងស្ថាប័ននានា។
មកដល់ឥលូវនេះ យើងចាប់អារម្មណ៍ឃើញថា ទូរស័ព្ទដៃ realme ទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសគឺទូរស័ព្ទ realme 5 series មិនថាពណ៌ មុខងារ ឬក៏តម្លៃ អាចនិយាយបានថា គឺសាកសមជាមួយនឹងតម្រូវការអ្នកទាំងអស់គ្នា។ ដូចនេះហើយ realme ទទួលបានការវាយតម្លៃយ៉ាងល្អ ពីទីផ្សារជាច្រើនទូទាំងពិភពលោក។ ទូរស័ព្ទ realme 5 series រួមមាន realme 5Prorealme 5realme 5i និង realme5s ៤ ម៉ូឌែល។ ដែល realme 5Pro បំពាក់ទៅដោយបន្ទះឈីប snapdragon 712 និងកាមេរ៉ា 4 គ្រាប់ 48mp ដែលស្ថិតក្នុងតម្លៃពី 200-300$។ រីឯ realme 5 បំពាក់ទៅដោយបន្ទះឈីប snapdragon 665 ក៏មានកាមេរ៉ា 4 គ្រាប់ និងតម្លៃសមរម្យ និងក្លាយជាជម្រើសដ៏ពេញនិយម សម្រាប់យុវវ័យដូចគ្នា។ យោងតាមព័ត៌មានដែល realme បានប្រកាសជាផ្លូវការ កាលពីពេលថ្មីៗនេះថា សមាជិកថ្មី realme 5i នឹងប្រកាសដាក់លក់ជាផ្លូវការ នៅប្រទេសកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី៥ខែកុម្ភៈ។ ប៉ុន្តែយោងតាមរយៈព័ត៌មានដែល realme បានបង្ហើបឲ្យដឹងនោះ យើងគ្រាន់តែដឹងថា realme 5i ក៏ជាទូរស័ព្ទ ដែលមានកាមេរ៉ា4គ្រាប់ដែរ។ សម្រាប់ព័ត៌មានលម្អិតផ្សេងៗ realme នឹងដាក់ប្រកាសជាផ្លូវការនៅពេលក្រោយ សូមទន្ទឹមរង់ចាំទាំងអស់គ្នា៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	realme គឺជាម៉ាកវ័យក្មេងមួយ ដែលទើបនឹងបង្កើតឡើងដែលជាម៉ាកទូរស័ព្ទ រចនាឡើងសម្រាប់យុវវ័យ។ ក្នុយរយៈពេលត្រឹមតែមួយឆ្នាំកន្លះ realme បានទទួលលទ្ធផលយ៉ាងល្អគួរឲ្យកត់សម្គាល់នៅទូទាំពិភពលោក ដូចដែលយើងបានដឹងហើយថា កន្លងមក realme ធ្លាប់បានចេញទូរស័ព្ទជាច្រើនម៉ូឌែល ដែលមានរូបរាងទាន់សម័យ គុណភាពល្អ និងតម្លៃសមរម្យ ទទួលបានការគាំទ្រ និងចូលចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ ក្នុងនោះផងដែរ realme 5 series ទទួលបានការគាំទ្រខ្លាំងជាងគេ ដោយចំនួនលក់នៅទូទាំងពិភពលោក មានចំនួនដល់ទៅ៦លានគ្រឿង។
នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ប៉ូលិសជប៉ុន បានដឹកនាំការវះកាត់សាកសពរបស់លោក លោក អាបេ ស៊ិនហ្សូ អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន។ ក្នុងការពិនិត្យមើលនោះ ប៉ូលិសជប៉ុន បានអះអាងថា គ្រាប់កាំភ្លើងមួយគ្រាប់ ត្រូវបានបាញ់ត្រូវដៃឆ្វេងផ្នែកខាងលើ និងបានបំផ្លាញសរសៃឈាម ក្រោមឆ្អឹងដងកាំបិត។ បើតាមប៉ូលិសជប៉ុន បានបាញ់កាំភ្លើង ក្នុងចម្ងាយជិត ក្នុងចេតនាចង់សម្លាប់លោកអាបេ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍ជប៉ុនNHK ជនសង្ស័យ លោក Yamagami Tetsuya បានសារភាពថា ខ្លួនមានគំនុំជាមួយអង្គការមួយ ដែលជឿថា លោកអាបេមានពាក់ព័ន្ធនឹងអង្គការនោះ។ ជនសង្ស័យ Yamagami បានប្រាប់ប៉ូលិសជប៉ុនថា ម្តាយរបស់លោក បានបរិច្ចាគលុយជាច្រើនទៅអង្គការនោះ ដែលបង្កឱ្យមានបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរនៅក្នុងគ្រួសារ។ ទន្ទឹមនេះ ខ្មាន់កាំភ្លើងបានបន្តថា លោកបានដឹងពីវត្តមានរបស់លោកអាបេនៅតំបន់ណារ៉ា តាមរយៈអ៊ីនធឺណិត ហើយលោកបានជិះរថភ្លើងមក។ បន្ទាប់ពីស៊ើបដឹងពីកន្លែងស្នាក់នៅរបស់ខ្មាន់កាំភ្លើង ប៉ូលិសជប៉ុនរឹបអូសកាំភ្លើងកែច្នៃជាដែក និងឈើ ដែលមានសណ្ឋានដូចកាំភ្លើងយកទៅវាយប្រហារលើលោកអាបេ៕	ប៉ូលិសជប៉ុន បានអះអាងថា អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន លោក អាបេ ស៊ិនហ្សូ បានបាត់បង់ជីវិត ដោយសារការបាត់បង់ឈាម ក្រោយសរសៃឈាម នៅផ្នែកខាងក្រោមឆ្អឹងដងកាំបិត ត្រូវបានបំផ្លាញ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍ NHK នៅថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា។
កិច្ចពិភាក្សានេះ នឹងរៀបចំឡើងនៅថ្ងៃទី៧ខែមេសាឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងទីក្រុងសៀមរាបនៃខេត្តសៀមរាបចាប់ពីម៉ោង២កន្លះរសៀលរហូតដល់ម៉ោង៤រសៀល។ លោក គី សុខលីម អ្នកសារព័ត៌មានជាន់ខ្ពស់នៃសារព័ត៌មាន Thmeythmey.com គឺជាអ្នកសម្របសម្រួលនៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សា រីឯឯកឧត្តម សោម រតនា ប្រធានក្រុមការងារផ្សព្វផ្សាយ និងទំនាក់ទំនងសាធារណៈនៃព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្រ្កាន្ត គឺជាវាគ្មិនកិត្តិយសនៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សា។ កិច្ចពិភាក្សានឹងផ្តោតលើ៖ ១-ប្រវត្តិនៃការបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្រ្កាន្តកាលពី១០ឆ្នាំមុន និងផលប្រយោជន៍នៃព្រឹត្តិការណ៍។ ២-តើសកម្មភាពអ្វីខ្លះដែលបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងអង្គរសង្រ្កាន្តនីមួយៗ? ៣-តើកម្មវិធីអ្វីខ្លះដែលធ្លាប់ទទួលបានកំណត់ត្រាឯកត្តកម្មពិភពលោក Guinness World Record? ៤-តើការប្រឈមអ្វីខ្លះដែលកើតឡើងនៅក្នុងការរៀបចំ? ការប្រឈមបានក្លាយទៅជាមេរៀនបទពិសោធន៍របស់យុវជនមែនឬទេ? ៥-តើព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្រ្កាន្តនៅឆ្នាំ២០២៣នេះ មានអ្វីប្លែកជាងអង្គរសង្រ្កាន្តមុនៗ? ៦-តើអ្វីទៅជាព្រលឹងនៃស្មារតីអង្គរសង្រ្កាន្តនិយាយជារួម? ពេលវេលា៖ ពីម៉ោង១៤ និង៣០នាទី រហូតដល់ម៉ោង១៦ និង00នាទី ទីតាំង៖ មជ្ឈមណ្ឌលសិល្បៈ Blue Art Center ទំនាក់ទំនងតាមទូរសព្ទ ឬតេឡេក្រាម៖ ០១២ ៧០៥ ៣០៣ ឬ០១១ ៧៤០ ៥៧៥ ចូលរួមទស្សនាកិច្ចពិភាក្សាដោយសេរី ប៉ុន្តែ កន្លែងអង្គុយមានកំណត់។	សៀមរាប៖ កម្មវិធី«សិល្បៈខ្មែរពីតំបន់អង្គរ»នៃសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ (Thmeythmey.com), (Cambodianess.com) និងមជ្ឈមណ្ឌលសិល្បៈ Blue Art Center គ្រោងនឹងរៀបចំវេទិកាពិភាក្សាលើកទី៥ស្តីពី«១០ឆ្នាំនៃស្មារតីអង្គរសង្រ្កាន្ត»។
«ខ្ញុំមិនមែនចិនទេ»។ នេះជាចម្លើយរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំ ថៅកែ ឬម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន ភាគច្រើនដែលជាជនជាតិខ្មែរម្ចាស់ទឹកដី ឆ្លើយប្រាប់ទៅសហការី ឬបុគ្គលិក។ «តែខ្ញុំមិនជឿមេទេ»។ នេះក៏ជាចម្លើយរបស់សហការី ឬបុគ្គលិក ដែលតែងតែគិតថា ថ្នាក់ដឹកនាំ ឬម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនភាគច្រើន ដែលចេញរកស៊ី ឬផ្ដល់សេវាអ្វីមួយនៅកម្ពុជា សុទ្ធតែជាជនជាតិចិន ឬជាប់សែស្រឡាយចិន។ អារម្មណ៍មិនល្អ និងការយល់ខុសលើគ្នារវាងម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន និងបុគ្គលិក តែងតែកើតមានឡើង នារដូវបុណ្យចូលឆ្នាំចិនម្ដងៗ។ ពិតហើយ! ការគិតរបស់សហការី ឬបុគ្គលិកទាំងនោះ គឺមិនខុសទេ ព្រោះជាធម្មតាពួកគាត់ តែងតែចង់បានអាំងប៉ាវ ពីម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន និងថ្នាក់ដឹកនាំខ្លួន។ ពួកគាត់ យល់ថា ការឱ្យអាំងប៉ាវនេះ ជាប្រាក់លើកទឹកចិត្តបន្ថែម។ សហការី ឬបុគ្គលិក បម្រើការងារក្នុងក្រុមហ៊ុន សហគ្រាស ឬអង្គភាព និងស្ថាប័នខ្លះ អាចទទួលបានអាំងប៉ាវ ពីថ្នាក់ដឹកនាំ ថៅកែ ឬម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនពួកគេ ដែលជាជនជាតិចិន ឬជាប់សែស្រឡាយចិន ដែលរកស៊ីនិងមានមុខជំនួញធំៗ។ ប៉ុន្តែសហការី ឬបុគ្គលិក ដែលបម្រើការងារនៅអង្គភាព ស្ថាប័នខ្លះទៀត ក៏មិនទទួលបានអាំងប៉ាវនោះទេ។ នោះក៏ព្រោះតែវា មិនមែនជារឿងចាំបាច់ ដែលត្រូវតែបានអាំងប៉ាវ ពីថ្នាក់ដឹកនាំ ថៅកែ ឬម្ចាស់ក្រុមហ៊ុននោះដែរ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ថៅកែ ឬម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនខ្លះ ក៏មិនមែនជាកូនចៅចិន ឬជាប់សែស្រឡាយចិន ដែលត្រូវអនុវត្តកាតព្វកិច្ចនេះទេ។ មែនទែនទៅ វប្បធម៌នៃការចែកអាំងប៉ាវនេះ ជាទំនៀមទម្លាប់របស់ពលរដ្ឋចិន ហូរចូលមកកម្ពុជា។ តាមភាសាចិនកុកងឺ គេនិយាយថា «ហុងប៉ាវ» តែពាក្យនេះត្រូវបានហៅដោយកូនខ្មែរកាត់ចិន ឬកូនខ្មែរថា «អាំងប៉ាវ»។ ពាក្យ «អាំងប៉ាវ» ឬ«ហុងប៉ាវ» គឺជាស្រោមសំបុត្រពណ៌ក្រហម។ ស្រោមសំបុត្រពណ៌ក្រហមនេះ, បើតាមជំនឿរបស់ជនជាតិចិន បានបង្កប់អត្ថន័យដូចតទៅ៖ ចម្រុងចម្រើន, រកស៊ីមានបាន, សប្បាយ, រៀនសូត្រពូកែ, សុភមង្គល, រុងរឿង, លាភសក្ការៈ។ល។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើនរណាទទួលបានស្រោមសំបុត្រពណ៌ក្រហមនេះ ពួកគេនឹងទទួលបានពរជ័យខាងលើនេះ។ ចំណែកអ្នកជូនអាំងប៉ាវទៅគេ ក៏ទទួលបានលាភសំណាងដូចគ្នាផងដែរ។ បើតាមជំនឿចិន អ្នកដែលឲ្យអាំងប៉ាវ ទៅក្មេងៗ ត្រូវតែជាអ្នកមានគ្រួសាររួចហើយ។ ម្យ៉ាងទៀតលុយដែលដាក់ក្នុងអាំងប៉ាវ គួរជៀសវាងដាក់លុយដែលមានលេខ៤ ដូចជា ៤០០០រៀល, ៤០០០០រៀល ឬ៤០០រៀលជាដើម។ មូលហេតុបានគេមានជំនឿបែបនេះ ដោយសារលេខ៤ គឺជាលេខស្លាប់ ដែលចិនគិតថាជាលេខដែលមិននាំសំណាងនោះទេ។ កាលពីដើមឡើយ ស្រោមសំបុត្រពណ៌ក្រហមនេះ មិនចាំបាច់ដាក់លុយទេ តែទំនៀមតៗមក ជនជាតិចិនក៏ដាក់ប្រាក់ខាងក្នុង អាំងប៉ាវ ឬហុងប៉ាវ នេះតែម្តងទៅ។ តែយ៉ាងណាវប្បធម៌ និងទំនៀមទម្លាប់ចិន ចែកអាំងប៉ាវឱ្យគ្នានេះ បានហូរចូលមកកម្ពុជា បន្តិចម្ដងៗ រហូតដល់ពលរដ្ឋខ្មែរ ជាពិសេសអ្នកបម្រើការងារ ទាំងក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋ និងឯកជន តែងតែប្រាថ្នាចង់បានពីថៅកែ ថ្នាក់ដឹកនាំ ឬម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនពួកគេ។ ពិតណាស់ បើសិនជាថៅកែ ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុននោះ ជាជនជាតិចិន ឬជាប់សែស្រឡាយចិន ដែលរកស៊ីធំនោះ អាចអនុវត្តតាមទំនៀមទម្លាប់ចិនបែបនេះបាន។ ប៉ុន្តែបើថៅកែ ឬម្ចាស់ក្រុមហ៊ុននោះ ជាជនជាតិខ្មែរ ឬជាប់សែស្រឡាយចិនតិចតួច (ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនមានប្រពន្ធសែស្រឡាយចិន) ចង់ចែក ឬមិនចែកអាំងប៉ាវនេះ គឺអាស្រ័យលើសទ្ធារបស់គាត់ ព្រោះពួកគាត់ មិនមែនជាចិន ឬកាន់ជើងធូប ដែលត្រូវអនុវត្តតាមក្បួនចិនឡើយ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត វប្បធម៌ និងទំនៀមទម្លាប់ចិន ដែលកំពុងហូរចូលកម្ពុជា តាមរយៈបុណ្យចូលឆ្នាំចិន, សែនព្រះខែ និងពិធីចិនផ្សេងទៀតយ៉ាងគគ្រឹកគគ្រេង ជារឿងមួយដែលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ ជាងការទទួលបានអាំងប៉ាវ ឬស្រោមសំបុត្រពណ៌ក្រហម ពីថៅកែ ឬម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនទៅទៀត។ ពលរដ្ឋខ្លះ ឬបុគ្គលិកខ្លះ មិនចង់ឱ្យវប្បធម៌ចិន ហូរចូលមកកម្ពុជាខ្លាំងនោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេចង់បានអាំងប៉ាវទៅវិញ។ ដូច្នេះសួរថា តើអាចទប់ស្កាត់ឥទ្ធិពល ឬវប្បធម៌ចិន បានទេ? ប្រាកដណាស់ គឺមិនអាចហាមឃាត់ការហូរចូលវប្បធម៌ចិនបានទេ។ ប៉ុន្តែពួកគេអាចទប់ស្កាត់បាន តាមរយៈការរក្សាចិត្តឱ្យស្ងប់ ហើយមិនជ្រួលជ្រើម មិនត្រេកអរ និងមិនរំភើបខ្លាំងចំពោះវប្បធម៌ចិន ឬជាតិសាសន៍ដទៃ។ ជាពិសេសការមិនជ្រួលជ្រើមចង់បានអាំងប៉ាវ ពីថៅកែ ឬម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន នាថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំចិនជាដើម។ សរុបមកវិញ សហការី ឬបុគ្គលិក ដែលបម្រើការងារក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋ និងឯកជន ទោះបានអាំងប៉ាវ ឬមិនបានអាំងប៉ាវក្តី ត្រូវរក្សាអារម្មណ៍ឱ្យល្អ កុំមានអារម្មណ៍ក្នក់ចិត្តជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំ ថៅកែ ឬម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ការបំពេញការងារល្អ ឬមិនល្អ ក៏មិនអាស្រ័យលើការទទួលបានអាំងប៉ាវ មួយថ្ងៃ នៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិនឡើយ៕	«មេសុំអាំងប៉ាវ ហេង ហេង»! «មេអត់ឱ្យអាំងប៉ាវខ្ញុំទេ?» នេះជាសំនួរដែលម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន ឬថ្នាក់ដឹកនាំមួយចំនួន ពិបាកឆ្លើយបំផុត នៅរដូវបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីចិន។
លោក Hideshisa Horinouchi (ហ៊ីដេហ៊ីសា ហូរីណូឈិ) ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា និងលោក អ៊ឹង រចនា ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសជប៉ុន បានចុះហត្ថលេខាលើលិខិតប្តូរសារស្តីពីការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានឥតសំណងដែលជប៉ុនផ្តល់ឲ្យកម្ពុជាសម្រាប់គម្រោងអភិវឌ្ឍចំនួន២។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន និងសមភាគីជប៉ុន លោក ស៊ីនហ្សូ៊ អាបេ បានចូលរួមជាអធិបតីសាក្សីក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខានោះ។ សម្រាប់ការអនុវត្តតកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម កម្ពុជាទទួលបានជំនួយ២០០លានយ៉េន ដែលស្មើប្រមាណ១.៨លានដុល្លារអាមេរិក។ គម្រោងនេះ នឹងប្រើប្រាស់លើការសាងសង់ស្ថានីយកុងតឺន័រ នៅតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស កំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ។ រីឯគម្រោងទី២ផ្តោតលើការអនុវត្តគម្រោងអាហារូបករណ៍អភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស ដែលមានទឹកប្រាក់ ៣៣៩លានយ៉េន ប្រមាណជាង ៣លានដុល្លារអាមេរិក។ ក្នុងក្របខណ្ឌហិរញ្ញប្បទានសហប្រតិបត្តិការផ្លូវការ គិតចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩២ដល់ឆ្នាំ២០១៨ ជប៉ុនបានផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានសហប្រតិបតិ្តការផ្លូវការជាង២,៨ពាន់លានដុល្លារ ដែលស្មើនឹងប្រមាណ១៥ភាគរយនៃហិរញ្ញប្បទានសរុបរបស់ដៃគូអភិវឌ្ឍទាំងអស់ សម្រាប់ចូលរួមអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច-សង្គមកម្ពុជា៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន នាព្រឹកថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា បានផ្តល់ជំនួយឥតសំណងសម្រាប់គម្រោងអភិវឌ្ឍចំនួន២នៅកម្ពុជា ដែលមានទឹកប្រាក់សរុបប្រមាណ៥លានដុល្លារអាមេរិក។ ពិធីចុះហត្ថលេខាធ្វើឡើងនាថ្ងៃចុងក្រោយនៃការស្នាក់អាស្រ័យរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅក្រុងតូក្យូ ក្រោយធ្វើជាវាគ្មិនក្នុងសន្និសីទអន្តរជាតិលើកទី២៥ស្តីពី «អនាគតរបស់អាស៊ី»។
ទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកូរ៉េ អះអាងថា គម្រោងនេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីបង្កើតប្រព័ន្ធអេកូ និង បណ្តាញទីផ្សារនៅកម្ពុជា តាមរយៈការបង្កើតប្រព័ន្ធមួយដើម្បីជំរុញការបង្កើតក្រុមហ៊ុនថ្មីៗ នៅតាមបណ្តាសាកលវិទ្យាល័យដែលឈានមុខគេនៅកម្ពុជា ហើយគម្រោងនេះនឹងត្រូវអនុវត្តរយៈពេល៥ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៩ ដល់ ឆ្នាំ២០២៣។ ទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកូរ៉េ បញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េ នឹងផ្តល់ជំនួយឥតសំណង៧លានដុល្លារ សម្រាប់ការសាងសង់មជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះធុរកិច្ចថ្មីកម្ពុជា-កូរ៉េ (CKIC) និង គាំទ្រការកសាងសមត្ថភាពសម្រាប់ប្រតិបត្តិការមជ្ឍមណ្ឌលពង្រឹងការប្រកួតប្រជែងចាប់ផ្តើមធុរកិច្ចថ្មី និង ផ្សព្វផ្សាយការគាំទ្រកម្មវិធីការចាប់ផ្តើមធុរកិច្ចនៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ (RUPP) និងវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា (ITC)។ ការផ្តល់ជំនួយនេះ គឺធ្វើឡើងចំពេលដែលលោក មូន ចេអ៊ីន ប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ នឹងមកដល់កម្ពុជា នៅល្ងាចថ្ងៃនេះ។ លោក មូន នឹងចូលគាល់ព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា និងមានជំនួបជាមួយសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ មុននឹងចាប់ផ្តើមពិភាក្សាការងារ លោក មូន នឹងពិសាបាយជាមួយសម្តេច ហ៊ុន សែន។ កម្មវិធីបន្ទាប់ ភាគីទាំងពីរ នឹងចាប់ផ្តើមពិភាក្សាការងារនិងចូលរួមក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាលើឯកសារមួយចំនួន។ ហើយអ្នកពីរ នឹងចូលរួមក្នុងវេទិកាធុរកិច្ចជាមួយគ្នា។ ទស្សនកិច្ចរបស់លោក មូន នឹងត្រូវបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា៕	ទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកូរ៉េ (KOICA) និងក្រសួងអប់រំ បានចុះហត្ថលេខាជាមួយគ្នា នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩នេះ ស្តីពីគម្រោងបង្កើតប្រព័ន្ធបណ្តុះធុរកិច្ចថ្មីរវាងសាលានិងវិស័យឧស្សាហកម្មនៅប្រទេសកម្ពុជា ក្រោមវត្តមានរបស់អ្នកស្រី Baek Sook-Hee អនុប្រធានទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកូរ៉េ និងលោក ហង់ ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ។
ការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុកផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំនៅកម្ពុជា (OHCHR) បានស្រង់របាយការណ៍របស់លោក ហ្គូតេរ៉េស ទៅបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុកថា លោក ហ្គូតេរ៉េស នឹងលើកពីការសងសឹកនិងការបំភិតបំភ័យនៅកម្ពុជា ដែលធ្វើឡើងដោយមន្រ្តីសន្តិសុខ ប្រឆាំងនឹងអ្នកចូលរួមធ្វើការងារជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិ ឬតំណាងរបស់ខ្លួន ទៅធ្វើជាឧទាហរណ៍ ក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្ស។ របាយការណ៍របស់ ហ្គូតេរ៉េស ដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិ សរសេរដូច្នេះថា៖«តំណាងអង្គការសង្គមស៊ីវិលខ្លះ មិនហ៊ានបង្ហាញអត្តសញ្ញាណទៅក្រសួងមហាផ្ទៃ ថាពួកគេ ធ្វើការងារជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិឡើយ ដោយសារតែពួកគេ បារម្ភពីការសងសឹក។ ជនរងគ្រោះមួយចំនួនទៀត ដែលជាប់ឃុំ មិនហ៊ានទទួលជំនួយពីការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាតិ ហើយពួកគេ ក៏មានមិនហ៊ាន រាយការណ៍ពីករណីរបស់ពួកគេ ទៅកាន់តំណាងអង្គការសហប្រជាជាតិដែរ»។ របាយការណ៍របស់លោក ហ្គូតេរ៉េស គឺទទួលបានពីប្រភពសំខាន់ៗមួយចំនួន ដូចជា ប្រភពពី អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត អ្នករាយការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុកឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា និង ការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំនៅកម្ពុជា ជាដើម។ ឧត្តមសេនីយ៍ឯក ឆាយ គឹមខឿន អគ្គស្នងការរងនិងជាអ្នកនាំពាក្យអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ ចាត់ទុក ការប្រើពាក្យសងសឹកនេះ ថាជាការប្រមាថលើប្រជាពលរដ្ឋនិងអាជ្ញាធរកម្ពុជា។ លោក បន្ថែមថា ការប្រើពាក្យនេះ គឺហាក់ដូចជា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា យកប្រជាពលរដ្ឋ ធ្វើជាសត្រូវ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរស័ព្ទ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា អ្នកនាំពាក្យនគរបាលជាតិ ថ្លែងថា៖«សម្តីហ្នឹង យើងទទួលកយកមិនបានទេ។ វា អត់អាចអាជ្ញាធរ រដ្ឋអំណាចណា ទៅយកប្រជាពលរដ្ឋខ្លួនឯង ធ្វើជាសត្រូវទេ ព្រោះអាជ្ញាធរ រដ្ឋធំណាច រឹងមាំដោយសារប្រជាពលរដ្ឋគាំទ្រ។ អ៊ីចឹង ការសរសេរ [របាយការណ៍ហ្នឹង] គឺសរសេរតាមការស្រមើស្រមៃ តាមតែការនឹងកឃើញ ធ្វើម៉េចទម្លាក់កំហុសហ្នឹងឲ្យធ្ងន់មកលើរដ្ឋាភិបាល [កម្ពុជា] វា អត់មានការពិត។ នេះជាទស្សនៈផ្ទាល់របស់ខ្ញុំ ក្នុងនាមជាកងកម្លាំង មិនមែនជាអ្នកនយោបាយទេ»។ លោក មិនចង់ឆ្លើយតបអ្វីច្រើនឡើយ ចំពោះរបាយការណ៍របស់អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ ដ្បិតលោកយល់ថា កម្ពុជា រងការចោទប្រកាន់បែបនេះរាប់ឆ្នាំមកហើយ មិនមែនទើបតែពេលនេះទេ។ លោក លើកឡើងថា កម្ពុជា តែងធ្វើរបាយការណ៍ពន្យល់តបទៅវិញ តែអង្គការអន្តរជាតិ ដែលតែងចោទកម្ពុជា ពីការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស មិនដែលទទួលយកការពិតឡើយ។ លោក បញ្ជាក់ថា៖«អ្វីដែលយើងធ្វើ គឺអនុវត្តតាមច្បាប់ទាំងអស់ [តែ] គាត់អត់ព្រមស្វែងរកការពិត អត់ព្រមទទួលយកការកពិត»។ លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា លោក ក៏បានអានរបាយការណ៍របស់អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិដែរ។ លោក មើលឃើញថា របាយការរបស់លោកអគ្គលេខាធិការ គឺពឹងផ្អែkលើរបាយការណ៍របស់អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត។ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល អះអាងថា តំណាងកម្ពុជាប្រចាំនៅទីស្នាក់ការអង្គការសហប្រជាជាតិ នឹងពន្យល់ត្រឡប់ទៅវិញ ដើម្បីបង្ហាញថា របាយការណ៍របស់លោកអគ្គលេខាធិការ គឺខ្វះមូលដ្ឋាន។ លោក មានប្រសាសន៍ថា៖«ការលើកឡើង [ក្នុងរបាយការណ៍] ហ្នឹ មិនឆ្លើយតប មិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពិតនៅកម្ពុជាទេ»។ តាមរយៈរបាយការណ៍របស់ខ្លួន អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ លើកទឹកចិត្តដល់បណ្តាប្រទេសជាសមាជិក ឲ្យគាំទ្រចំពោះសិទ្ធិនិងការប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយស្ថាប័នអន្តរជាតិ ដោយមិនមានការរារាំង។ លោក ថែមទាំងអំពាវនាវដល់បណ្តាប្រទេសនានា ឲ្យយកចិត្តទុកដាក់លើអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច អំពីការសងសឹក និងការបំភិតបំភ័យ ទៅលើអ្នកធ្វើការផ្នែកសិទ្ធិមនុស្ស៕	លោក អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស (Antonio Guterres) អគ្គលេខាធិការធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ នឹងធ្វើបទបង្ហាញពីរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំរបស់លោក ទាក់ទងនឹងបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សតាមបណ្តានានា រួមទាំងកម្ពុជាផងដែរ ទៅកាន់កិច្ចប្រជុំលើកទី៤៥នៃក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០។ របាយការណ៍របស់លោក គឺស្តីពីការបំភិតបំភ័យ និងការសងសឹករបស់អាជ្ញាធរ ទៅលើអ្នកដែលបានសហការជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិ។
សារព័ត៌មានចិន Global Times បានចុះផ្សាយអត្ថបទមួយដោយរិះគន់អង់គ្លេសដែលចេញមុខចេញមាត់លូកដៃចូលក្នុងបញ្ហាជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងដោយបញ្ជូនកប៉ាល់ប្រមាញ់នាវាមុជទឹកទាំងដែលខ្លួនគ្មានចំណែកបន្តិចសោះ។ យោងតាមអត្ថបទរបស់កាសែតរដ្ឋចិននោះ គម្រោងបញ្ជូនកប៉ាល់ប្រមាញ់នាវាមុជទឹករបស់អង់គ្លេសមកកាន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងនៅខែមីនាខាងមុខ ជាការបង្ករឿងសុទ្ធសាធ ហើយវាគ្មានអ្វីលើពីការព្យាយាមទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលក្រុងឡុងដ៍ឡើយ។ អត្ថបទនោះបានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖ ការបង្ហាញជំហររឹងត្អឹងប្រឆាំងចិន វាជាការព្យាយាមបង្ហាញថា ខ្លួនមានសិទ្ធិស្របច្បាប់ និងទាញចំណាប់អារម្មណ៍សាធារណជនពីសំណាក់ក្រសួងការពារជាតិអង់គ្លេសប៉ុណ្ណោះ។ បើសិនមិនមែនជាការបង្ករឿងទេ នាវារបស់អង់គ្លេសត្រូវធ្វើសកម្មភាពឲ្យស្រួលនៅពេលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់សមុទ្រចិនខាងត្បូង»។ កប៉ាល់ប្រមាញ់នាវាមុជទឹកដែលត្រូវបញ្ជូនទៅឆ្លងកាត់សមុទ្រចិនខាងត្បូងនោះមានឈ្មោះ HMS Sutherland ។ បើតាមរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអង់គ្លេស Gavin Williamson កប៉ាល់របស់អង់គ្លេសនេះនឹងឆ្លងកាត់សមុទ្រចិនខាងត្បូងពេលកប៉ាល់នេះធ្វើដំណើរត្រឡប់ទៅអង់គ្លេសវិញ ហើយលោកជឿជាក់ថា អង់គ្លេសមានសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការធ្វើនាវាចរណ៍នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ចិននៅតែព្យាយាមវាតទី និងកសាងកោះនៅតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងដើម្បីបម្រើប្រយោជន៍ស៊ីវិល និងយោធាផង ដោយមហាអំណាចនេះផ្អែកលើកត្តាប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ចំណែកសហរដ្ឋអាមេរិក និងជប៉ុនឯណោះវិញព្យាយាមលូកដៃចូលក្នុងបញ្ហាជម្លោះអធិបតេយ្យនេះ និងធ្វើឲ្យបញ្ហាកាន់តែក្តៅផង។ ដូចមើលឃើញស្រាប់ អាមេរិកបន្តបញ្ជូននាវាចម្បាំងរបស់ខ្លួនទៅឆ្លងកាត់តំបន់ជម្លោះជាច្រើនដង ដែលធ្វើឲ្យចិនក្តៅក្រហាយ មិនតិចឡើយ។ កាលពីខែមុននោះ ចិនបានបញ្ជូននាវាចម្បាំងរបស់ខ្លួនទៅបណ្តេញនាវាចម្បាំងអាមេរិកដែលបានរំលោភដែនទឹករបស់ខ្លួននៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងថែមទៀតផង៕	ក្រោយលឺព័ត៌មានថា អង់គ្លេសនឹងបញ្ជូនកប៉ាល់ប្រមាញ់នាវាមុជទឹកទៅកាន់តំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងនៅខែក្រោយនោះ កាសែតរដ្ឋចិនបានចុះផ្សាយអត្ថបទនៅថ្ងៃ ១៥ ខែកុម្ភៈនេះដោយទិតៀនអង់គ្លេសភ្លាមៗ។ ចិនក៏បានចាត់ទុកសកម្មភាពអង់គ្លេសដែលមិនមានចំណែកសូម្បីតែបន្តិចក្នុងជម្លោះនោះជាការទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ប៉ុណ្ណោះ។
ទឹកមុខស្រពោន លោកពោលដោយទឹកភ្នែករលីងរលោងបង្កប់ដោយក្តីបារម្ភ។ «ដូចថាអស់ព្រលឹងពីខ្លួនតែម្តង ពេលដែលឃើញកូនសន្លឹម បាត់ស្មារតី»។ នៅមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ជាអាគារសម្រាប់ដាក់កុមារ ដែលមានជំងឺគ្រុនឈាមត្រូវពេញហៀរហូររហូតដល់កុមារដែលមានជំងឺគ្រុនឈាម ត្រូវបញ្ជូនទៅដាក់នៅអគារជំងឺផ្សេងទៀត។ ខ្សែសេរ៉ូមយោលរណេងរណោង ហើយគ្រែនីមួយៗភាគច្រើនត្រូវដាក់ឲ្យកុមារដែលមានជំងឺគេងគ្នាពីរនាក់បញ្ច្រាសជើងគ្នា។ ដោយឡែកនៅមន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិវិញ ចំនួនកុមារដែលមានជំងឺគ្រុនឈាមកំពុងកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់។ បន្ទប់ព្យាបាលពេញគ្មានសល់រហូតដល់កុមារដែលមានជំងឺខ្លះត្រូវសម្រាកតាមផ្លូវដើរ។ លោក ហ៊ុល សារួន ជានាយករងនៃសាលាឯកជនមួយក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ កំពុងអង្គុយចុងជើងមើលកូនរបស់លោក ដែលកំពុងបន្តោងសេរ៉ូមក្នុងបន្ទប់ដែលមានកុមារឈឺណែនតាន់តាប់ក្នុងមន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិ។ លោក ហ៊ុល សារួន យល់ថា ជំងឺគ្រុនឈាមដែលបានវាយប្រហារមកលើកូនរបស់លោក មួយផ្នែកបណ្តាលមកពីការមិនសម្អាតនៅបរិវេណក្បែរលំនៅដ្ឋាន។ «សម្អាតបានមួយចំនួនតែមួយចំនួនទៀតមិនបានសម្អាតជារៀងរាល់ថ្ងៃនោះ ឬជា រៀងរាល់សប្តាហ៍ទេ ម្យ៉ាងទៀតដោយសារតែយើងរវល់ការងារផង។ ឥឡូវកំពុងតែមានបញ្ហាប្រឈមនឹងជំងឺគ្រុនឈាម ហើយគ្រុនឈាមកើតចេញពីមូសខ្លា ចេញពីការដក់ទឹក»។ យោងតាមឪពុកម្តាយរបស់កុមារដែលមានជំងឺគ្រុនឈាមភាគច្រើន ការធ្វេសប្រហែសដោយគ្មានការប្រុងប្រយ័ត្នក្នុងការបំបាត់ជម្រកមូសខ្លា គឺជាមូលហេតុមួយដែលបង្កឲ្យមានការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺគ្រុនឈាមនៅក្នុងឆ្នាំនេះ។ កុមារជាច្រើននាក់ដែលមានជំងឺគ្រុនឈាម កំពុងសម្រាកទទួលការព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិ។ (ធីតា វីន/VOA) កុមារជាច្រើននាក់ដែលមានជំងឺគ្រុនឈាម កំពុងសម្រាកទទួលការព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិ។ (ធីតា វីន/VOA) កុមារជាច្រើននាក់ដែលមានជំងឺគ្រុនឈាម កំពុងសម្រាកទទួលការព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិ។ (ធីតា វីន/VOA) ជំងឺគ្រុនឈាមបង្កឡើងដោយមូសខ្លាញី។ ហើយជំងឺនេះភាគច្រើនកើតនៅក្នុងអំឡុងរដូវវស្សា ដោយគិតចាប់ពីខែមិថុនារហូតដល់ខែតុលា។ ជំងឺនេះអាចបង្កឲ្យស្លាប់បាន ប្រសិនបើអ្នកជំងឺមិនត្រូវបានព្យាបាលមុនរយៈពេលមួយសប្ដាហ៍នោះទេ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ហ៊ុយ រ៉េកុល ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ ប៉ារ៉ាស៊ីតសាស្ត្រនិងបាណកសាស្ត្រ បានឲ្យដឹងថា នៅក្នុងឆ្នាំនេះ ក្នុងរយៈពេល២១សប្តាហ៍មានកុមារគ្រុនឈាមទូទាំងប្រទេសចំនួន ១៣,៨៤៣នាក់ ស្លាប់២៤នាក់ ដែលចំនួននេះមានការកើនឡើង ៥ដង បើធៀបទៅនឹងរយៈពេលដូចគ្នានៅឆ្នាំ២០១៨ ដែលមានកុមារឈឺត្រឹមតែ ២,៥៣០នាក់ និងស្លាប់៧នាក់។ លោកបានអះអាងថា ក្រសួងបានដឹងថា ជំងឺគ្រុនឈាមឆ្នាំនេះនឹងមានការកើនឡើងហេតុដូច្នេះហើយ ក្រសួងបានត្រៀមថ្នាំអាប៉េត ថ្នាំបាញ់មូស និងមានការបណ្តុះបណ្តាលតាមមន្ត្រីថ្នាក់ផងដែរ ក្នុងការជួយទប់ស្តាត់បំបាត់ជម្រកមូសខ្លា។ «ដឹងថាស្ថានភាពជំងឺឆ្នាំនេះយ៉ាងដូចម្តេច ឆ្នាំនោះយ៉ាងដូចម្តេច មកដល់ពេលនេះ យើងមានសម្ភារៈនៅហ្នឹងកន្លែងគ្រប់គ្រាន់អស់ហើយ ក្រៅពីនោះទៀតយើងបាន ធ្វើការសហការជាមួយបណ្តាញសារពត៌មាន បណ្តាញសង្គមគឺរង់ចាំតែម្យ៉ាងទេ គឺរង់ចាំការចូលរួមពីបុគ្គលគ្រប់រូប សូមចូលរួមអនុវត្តទើបយើងឈានទៅជួបនូវសេចក្តីសុខ និងជៀសផុតពីជំងឺគ្រុនឈាមហ្នឹងបាន។ គឺជាស្ថានភាពមួយដែរយើងត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នទាំងអស់គ្នា»។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ ប៉ារ៉ាស៊ីតសាស្ត្រនិង បាណកសាស្ត្រ បានឲ្យដឹងថា ករណីជំងឺគ្រុនឈាមមានប្រមាណជាងមួយម៉ឺនករណីក្នុងមួយឆ្នាំៗ និងជាង ៥០០នាក់ស្លាប់ក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍១៩៨០។ ក៏ប៉ុន្តែអត្រាអ្នកស្លាប់បានធ្លាក់ចុះមកជាង ០.៥ភាគរយប៉ុណ្ណោះក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ជំងឺគ្រុនឈាមកើតនៅលើទាំងមនុស្សចាស់និងក្មេង ក៏ប៉ុន្តែក្មេងក្រោមអាយុ១៥ឆ្នាំមានចំនួន៨៥ភាគរយ។ ខេត្ត រាជធានី ដែលកំពុងទទួលរងការឆ្លងជំងឺគ្រុនឈាមធ្ងន់ធ្ងរនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានៅឆ្នាំនេះ មានដូចជាក្រុងភ្នំពេញ ខេត្តកំពង់ធំ សៀមរាប កណ្តាល ខេត្តកំពង់ចាម បាត់ដំបង បន្ទាយមានជ័យ ខេត្តព្រះសីហនុ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ព្រះវិហារ ឧត្តរមានជ័យ ខេត្តព្រៃវែង ត្បូងឃ្មុំ ក្រចេះ និងខេត្តប៉ៃលិន។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ញឹប អង្គាបុស្ស នាយកមន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិ កំពុងបំពេញការងារនៅមន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិ រាជធានីភ្នំពេញ។ (ធីតា វីន/VOA) លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ញឹប អង្គាបុស្ស នាយកមន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិ បានមានប្រសាសន៍ថាប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងអំឡុងពេលនេះមានការយល់ដឹងច្រើនពីជំងឺគ្រុនឈាម ឪពុកម្តាយភាគច្រើនយកកូនមកមន្ទីរពេទ្យទាន់ពេលវេលា។ ក៏ប៉ុន្តែ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកបានបញ្ជាក់ថា ការចូលរួមទប់ស្កាត់របស់ប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីកុំឲ្យមានមូសខ្លាញីខាំ នាំឲ្យមានជំងឺគ្រុនឈាមនៅមានកម្រិតនៅឡើយ ដែលជាផ្នែកមួយជំរុញឲ្យមានការឡើងនៃជំងឺគ្រុនឈាមនេះផងដែរ។ «ខ្លះគាត់គិតថា ខាងសុខាភិបាលទេជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ ចុះខាងសុខាភិបាលម៉េចក៏មិនទៅបាញ់មូស ម៉េចក៏មិនទៅដាក់ថ្នាំ ម៉េចក៏មិនត្រូវធ្វើអីឥឡូវគ្រុនឈាមច្រើន ណាស់ ម៉េចក៏មិនព្រមទៅធ្វើការដែលយល់ឃើញចឹង វាជាការខុសឆ្គង ពីព្រោះថាជំងឺគ្រុនឈាមគឺថាធ្វើម៉េច ទប់ស្កាត់ធ្វើម៉េចកុំឲ្យមានមូសខ្លាកើតឡើងច្រើនចឹងការទប់ស្តាត់ជំងឺគ្រុនឈាមនេះ គឺថា ប្រជាជនទាំងអស់ចូលរួមទាំងអស់គ្នា មិនថាគ្រួសារនេះមានកូនតូច អត់កូនតូចអីទេត្រូវតែជួយសម្អាត បរិស្ថានរស់នៅរបស់ខ្លួនទាំងអស់គ្នា កុំភ្លេចថាគ្រុនឈាមឥឡូវអាយុ ៧០ឆ្នាំ ៨០ឆ្នាំក៏មានដែរ»។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតសាស្ត្រាចារ្យ គី សាន់ទី ប្រធានមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ជាភ្នំពេញ បានឲ្យដឹងដែរថា ឆ្នាំនេះមន្ទីពេទ្យគន្ធបុប្ជា មានកុមារជំងឺគ្រុនឈាមកើនឡើងជាង៥ដងកាលពីឆ្នាំកន្លងមក។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតសាស្ត្រាចារ្យ បានបញ្ជាក់ថា ចំនួនកុមារគ្រុនឈាមកំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ជា មានចំនួនជាង៦០០នាក់ គឺស្មើនឹង៣៥ភាគរយនៃកុមារមានជំងឺសរុប ដែលកំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ។ «យើងបានយល់ដឹងទាំងអស់ហើយ ប៉ុន្តែត្រូវអនុវត្តប្រឹងទាំងអស់គ្នា យើងកុំពឹងពាក់ទៅលើភ្នាក់ងារសុខាភិបាលត្រូវតែកម្ចាត់មូសខ្លា អត់ទេអាហ្នឹងសំខាន់ណាស់ នៅស្រុកណាក៏ដូចស្រុកណាដែរ គឺធ្វើម៉េច គឺការពារកូន ការពារយើងទាំងអស់គ្នា កុំឲ្យភ្នាក់ងារចម្លងនេះ វាចម្លងមកយើង គឺមូសខ្លាដែរខាំយើងន្នឹង ហើយធ្វើម៉េចកុំឲ្យមានមូសខ្លា គឺបំបាត់ជម្រកវាកុំឲ្យវាកើត»។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតសាស្ត្រាចារ្យ ហេង សុទ្ធី (ឆ្វេង) អនុប្រធានមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ជា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឡូរ៉េង ដេនីស នាយកប្រតិបត្តិប្រចាំការនៃមូលនិធិគន្ធបុប្ជាស្វីស (កណ្តាល) និងលោកវេជ្ជបណ្ឌិតសាស្ត្រាចារ្យ គី សាន់ទី ប្រធានមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ជាភ្នំពេញ ចុះត្រួតពិនិត្យដំណើរការព្យាបាលអ្នកជំងឺនៅមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩។ (ធីតា វីន/VOA) ជាមួយគ្នានេះដែរ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតសាស្ត្រាចារ្យ ហេង សុទ្ធី អនុប្រធានមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ជាភ្នំពេញ បានមានប្រសាសន៍ដែរថា នៅតាមសាលា និងអាជ្ញាធរដែនដីគួរតែជួយជំរុញប្រជាពលរដ្ឋបន្ថែមទៀតក្នុងការជួយបំបាត់ជម្រកមូសខ្លានៅតាមភូមិ។ «ការយល់ដឹងរបស់ឪពុកម្តាយហាក់ដូចជាកើនឡើង ក៏ប៉ុន្តែជាទូទៅអស់លោកជាឪពុកម្តាយហ្នឹង លោកច្រើនតែធ្វេសប្រហែសក្នុងការដែលលោករវល់កាតព្វកិច្ច ក្នុងការរកស៊ីធ្វើការ ប្រកបមុខរបរ ផ្សេងៗ កូនតូចកូនធំ ហើយក៏មានក្មេងខ្លះគាត់ទៅរៀនដែរ ដូច្នេះនៅសាលារៀនហ្នឹង ក៏អាចដែរ ជាកន្លែងមួយដែលឲ្យមូសខាំក្មេងដែរ»។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ឡូរ៉េង ដេនីស (Laurent Denis)នាយកប្រតិបត្តិប្រចាំការនៃមូលនិធិគន្ធបុប្ជាស្វីសបានឲ្យដឹងថា នៅក្នុងឆ្នាំនេះដោយសារមានការផ្ទុះនៅជំងឺគ្រុនឈាមនេះបានធ្វើឲ្យមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ជាត្រូវចំណាយថវិកាលើសពីការគ្រោងទុកជាង១លានដុល្លារអាមេរិក។ សត្វមូសខ្លាដែលជាភ្នាក់ងារចម្លងមេរោគគ្រុនឈាម ចូលចិត្តខាំបឺតឈាមក្នុងអំឡុងពេលថ្ងៃគឺចាប់ពីម៉ោង៦ព្រឹកដល់ម៉ោង៧យប់។ រោគសញ្ញាជំងឺគ្រុនឈាមគឺក្តៅខ្លួនខ្លាំងភ្លាមៗលើសពី៣៨អង្សារ និងអាចអមដោយមុខស្ងួតក្រហម ភ្នែកក្រហម ងងុយគេង ឈឺក្បាល ឈឺសាច់ដុំ ឈឺសន្លាក់ ឈឺពោះ កុមារយំ កន្ទួលក្រហមលើស្បែក ស្បែកជាំខ្មៅដុំៗ ចេញឈាមជាដើម៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ភ្នំពេញ ៖ ដៃទាំងពីរកំពុងកាន់ក្តោបដៃកូនប្រុសទាំងសងខាង ដែលកំពុងដេកលង់លក់លើគ្រែ ដែលមានកម្រាលពណ៌សក្នុងបន្ទប់សង្គ្រោះបន្ទាន់នៃមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ជា ដោយមានបន្តោងសេរ៉ូមផង លោក ថ្លឹង សុខា សម្លឹងមើលមុខកូនរបស់ខ្លួនស្ទើរមិនទម្លាក់ភ្នែក។
កំណែអាប់ដែតរបស់ Android 9 Pie មានលើមុខងារសំខាន់ៗមួយចំនួនដូចជា ៖ App Action Helps you get things done faster by predicting your next move and displaying the right action on your phone Slices Identifies relevant information of your favorite apps to make them more easily accessible when you need them Adaptive Battery- Uses deep learning to understand usage patterns and priorities battery power on important apps Adaptive Brightness Automatically adapts phone brightness by learning from your interactions with different settings New System navigation- Features a single home button that provides intelligent predictions and suggestions (user enabled) Digital Wellbeing feature available from Autumn 2018 Dashboard- Highlights screen time and phone usage including how many times device has been unlocked and number of notifications received App Timer- Set time limits on app usage Wind Down and Do Not Disturb- Set a daily schedule get your phone ready for bed. Your screen fades to Grayscale, while Do Not Disturb silences notifications for a restful sleep. You activate Do Not Disturb anytime you want to disconnect.	នេះជាដំណឹងល្អ ពី HMD GLOBAL ជូនដល់ប្រិយមិត្តរបស់ Nokia កម្ពុជាទាំងអស់ ដែលប្រើប្រាស់ទូរសព្ទម៉ូឌែល Nokia6 2018 តម្លៃ ២១៩ ដុល្លារ , Nokia 6.1 Plus តម្លៃ ២៦៩ ដុល្លារ និង Nokia 7 plus តម្លៃ ៣៩៩ ដុល្លារ។ ពេលនេះ លោកអ្នកអាចអាប់ដេត ( Update ) ទៅជំនាន់ចុងក្រោយរបស់ Android (Android 9 Pie) បានហើយ។
ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា ទទួលបានកៅអីទៅកាន់វគ្គជម្រុះជុំទីពីរនៃព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ឆ្នាំ២០១៩ ក្រោយបន្តយកឈ្នះប៉ាគីស្ថាន ២-១ នាជំនួបជើងទីពីរនៃវគ្គជម្រុះបឋម ដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅកីឡដ្ឋាន Hamad bin Khalifa Stadium ក្រុងដូហា ប្រទេសកាតា ដែលប៉ាគីស្ថានយកធ្វើជាទឹកដី។ កម្ពុជាត្រូវឡើងបន្តជាមួយហ្គាម ម៉ុងហ្គោលី បង់ក្លាដែស ម៉ាឡេស៊ី និងស្រីលង្កា ជាមួយលទ្ធផលសរុបទាំងពីរជើងឈ្នះប៉ាគីស្ថាន ៤-១។ ជ័យជម្នះរបស់កម្ពុជានេះ ស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Keisuke Honda អ្នកចាត់ការទូទៅសញ្ជាតិជប៉ុន រួមជាមួយលោក Felix Dalmas គ្រូបង្វឹកសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីន៕	ភ្នំពេញ៖ ស្ថានទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា អបអរសាទរកម្ពុជា ដែលបានឡើងទៅវគ្គជម្រុះជុំទីពីរ World Cup ក្រោយឈ្នះប៉ាគីស្ថាន២ទល់១។ នេះបើតាមសំណេរលើហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ស្ថានទូតជប៉ុន។
ពិធីចុះហត្ថលេខានេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងក្រោមអធិបតីភាព លោក គិត ម៉េង អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនរ៉ូយ៉ាល់គ្រុប និងលោក សុង ចូវុន (Song Chaojun) នាយកគ្រប់គ្រងផ្នែកវិស្វកម្ម និងសេវាកម្មប្រចាំតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍របស់ក្រុមហ៊ុន ZTE រួមនឹងវត្តមានចូលរួមពីគណៈគ្រប់គ្រងជាន់ខ្ពស់ របស់ក្រុមហ៊ុនរ៉ូយ៉ាល់គ្រុប និងក្រុមហ៊ុន ZTE ផងដែរ។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងស្របគ្នានឹងកាលៈទេសៈដ៏សំខាន់ សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនសែលកាត និងក្រុមហ៊ុនរ៉ូយ៉ាល់គ្រុប ដែលកំពុងដាក់ចេញនូវផែនការជាផ្លូវការ ក្នុងការនាំយកនូវបច្ចេកវិទ្យា 5G ក៏ដូចជាការបង្កើននូវសេវាគ្របដណ្ដប់ និងគុណភាពរបស់បច្ចេកវិទ្យា 4G LTE។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ នឹងនាំមកនូវការវិនិយោគហិរញ្ញវត្ថុដ៏សំខាន់មួយ ដែលនឹងជួយឱ្យកម្ពុជា ក្លាយជាប្រទេសឈានមុខគេមួយនៅក្នុងតំបន់ ទៅលើការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា 5G ។ គួររំលឹងផងដែរ សែលកាតដែលជាប្រតិបត្តិករ គ្រប់គ្រងដោយជនជាតិខ្មែរតែមួយគត់នៅកម្ពុជា និងក៏ជាក្រុមហ៊ុនដែលបម្រើសេវាកម្មយូរបំផុតដែរ ដោយមានរយៈពេលប្រតិបត្តិការរហូតតទៅដល់ ២៤ ឆ្នាំ បានមានគម្រោងជាយូរមកហើយ ក្នុងការនាំយកនូវបច្ចេកវិទ្យា 5G។ ទន្ទឹមនឹងនោះ ក្រុមហ៊ុនក៏ចង់សម្រេចឱ្យបាននូវចក្ខុវិស័យ របស់លោកអគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនរ៉ូយ៉ាល់គ្រុប ក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យឌីជីថល ប្រកបដោយភាពជោគជ័យ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ បន្ថែមលើនេះ ចក្ខុវិស័យរបស់ លោក គិត ម៉េង គឺគាំទ្រផ្ទាល់ ទៅលើគម្រោងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល សម្រាប់ឧស្សាហកម្ម ៤.០ ពោលគឺគាំទ្រដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប ហើយក្នុងនោះ ក៏ជួយជំរុញឱ្យពលរដ្ឋកម្ពុជា ទទួលបាននូវអត្ថប្រយោជន៍ពីការរស់នៅ ក្នុងសម័យឌីជីថលផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុន Cellcard, Wing Money, Ezecom, CBS និង Digital Sky ដែលជាក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធផ្នែក ICT របស់ក្រុមហ៊ុនរ៉ូយ៉ាល់គ្រុប កំពុងសហការគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ទៅលើការអនុវត្តនូវយុទ្ធសាស្ត្រឌីជីថលរួមគ្នា សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។ យុទ្ធសាស្រ្តនេះ នឹងនាំឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរទាំងស្រុង នៃវិស័យបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានវិទ្យា ព្រោះថាតួនាទី នៃការតភ្ជាប់ ទិន្នន័យ មាតិកា និងសន្តិសុខ នៅក្នុងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ របស់មនុស្សយើង នឹងត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរ ស្របនឹងវត្តមានមកដល់នៃបច្ចេកវិទ្យា 5G និងការគាំទ្រយ៉ាងទូលំទូលាយ នៃបច្ចេកវិទ្យាដូចជា IoT, Big Data, AI និង VR / AR ជាដើម។ លោក គិត ម៉េង បានមានប្រសាសន៍ថា ក្រុមហ៊ុន សែលកាត រួមជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធផ្នែកICT របស់ក្រុមហ៊ុនរ៉ូយ៉ាល់គ្រុបដទៃទៀត នឹងធានាឱ្យបានថា វត្តមាននៃបច្ចេកវិទ្យា 5G នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នឹងនាំមកគុណប្រយោជន៍យ៉ាងធំធេងដល់ផ្នែកមនុស្សធម៌ ដើម្បីលើកកម្ពស់ផ្នែកសេវាសុខភាព ការអប់រំ និងសន្តិសុខ សម្រាប់ពលរដ្ឋគ្រប់រូប ក៏ដូចជាជួយជំរុញឱ្យវិស័យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា មានភាពរឹងមាំនាពេលអនាគតផងដែរ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្នុងថ្ងៃនេះ សែលកាត ដែលជាក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធ របស់ក្រុមហ៊ុនរ៉ូយ៉ាល់គ្រុប បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងក្របខណ្ឌ (Framework Agreement) ដ៏សំខាន់មួយ ជាមួយ ក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្ម ZTE សម្រាប់ការនាំយកនូវបច្ចេកវិទ្យា 5G និងការបង្កើនសេវាគ្របដណ្ដប់ និងសមត្ថភាពបច្ចេកវិទ្យា 4G នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។
លោក លិ សុខា ចៅក្រមស៊ើបសួរនៃតុលាការភ្នំពេញ បានសម្រចឃុំលោក សៀម ភ្លុក ស្ថាបនិកគណបក្សបេះដូងជាតិ ជាបណ្តោះអាសន្ន នៅមណ្ឌលអប់រំកែប្រែទី១ (ម១) នៃពន្ធនាគារព្រៃស។ ដីកាបង្គាប់ឲ្យឃុំលោក សៀម ភ្លុក ចេញនៅថ្ងៃ២៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២២។ លោក ជូង ជូងី មេធាវីរបស់លោក សៀម ភ្លុក ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរស័ព្ទថា កូនក្តីរបស់លោក ត្រូវបានសមត្ថកិច្ច នាំទៅឃុំនៅម១ កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា។ លោក អះអាងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំ នឹងទៅជួបពិភាក្សាជាមួយគាត់ ដើម្បីប្តឹងតវ៉ា។ តាមគម្រោង ខ្ញុំ នឹងជួបគាត់នៅថ្ងៃស្អែក»។ លោក សៀម ភ្លុក ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទក្លែងបន្លំ និងបទប្រើប្រាស់លិខិតក្លែង។ លោក រងបទចោទទាំង២នេះ ដោយសារក្រសួងមហាផ្ទៃ រកឃើញថា លោក និង មន្រ្តីផ្សេងទៀតនៃគណបក្សបេះដូងជាតិ ក្លែងបន្លំស្នាមមេដៃ ក្នុងការសុំបង្កើតគណបក្សនេះ។ មន្រ្តីជាង២០នាក់ទៀតនៃគណបក្សបេះដូងជាតិ ក៏រងការចោទប្រកាន់ពីបទបន្លំ និងបទប្រើប្រាស់លិខិតក្លែងដែរ។ ដោយសាររកឃើញថា ស្ថាបនិកគណបក្សបេះដូងជាតិ ក្លែងបន្លំស្នាមមេដៃ ក្រសួងមហាផ្ទៃ សម្រេចមិនចុះឈ្មោះឲ្យគណបក្សនេះ ចូលទៅក្នុងបញ្ជីគណបក្សនយោបាយ៕	ដោយ៖ ទេពញាណ
លោក ឯក ឃុនដឿន អភិបាលខណ្ឌទួលគោក បានបញ្ជាក់ថា ទោះបីលទ្ធផលពលរដ្ឋ និងអាជីវករជាង៣០០នាក់នោះ អវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ក្តី ប៉ុន្តែពួកគេត្រូវបន្តធ្វើចត្តាឡីស័កនៅតាមផ្ទះរៀងៗខ្លួន ដើម្បីទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩។ តែយ៉ាងណាអាជ្ញាធរ មិនទាន់មានចំណាត់ការផ្អាកផ្សារដើមគនៅឡើយទេ គឺត្រូវរង់ចំាលទ្ធផលសំណាក ដែលក្រុមគ្រូពេទ្យយកទៅពិនិត្យរកជំងឺកូវីដ-១៩ បំប្លែងថ្មីដែលតាម្តងទៀត។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អភិបាលខណ្ឌទួលគោក៕ អត្ថបទទាក់ទង គ្រូពេទ្យយកសំណាកអាជីវករផ្សារដើមគជាង២០០នាក់ ក្រោយពាក់ព័ន្ធអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩បំប្លែងថ្មី បិទខ្ទប់ច្រកចេញចូលមួយចំនួននៅបឹងសាឡាង និងទួលសង្កែដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាលដាល Delta អ្នកបឹងសាឡាង៥នាក់ វិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ក្នុងចំណោមសំណាកជាង៣០០នាក់កាលពីយប់មិញ	ភ្នំពេញ៖ ពលរដ្ឋ និងអាជីវករផ្សារដើមគជាង៣០០នាក់ ដែលបានធ្វើតេស្តរហ័សរកជំងឺកូវីដ-១៩ កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែសីហា គឺអវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ទាំងអស់។ នេះបើតាមលោក ឯក ឃុនដឿន អភិបាលខណ្ឌទួលគោក ដែលប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទ។
ដូចជាអាហារ Fast-Food ដែលអតិថិជនអាចកុម្ម៉ង់ពីទ្វាររថយន្តផងដែរ អ្នកចូលរួមបុណ្យសពនាសម័យទំនើបនេះ ក៏អាចឧទ្ទិស និងជូនដំណើរចុងក្រោយសម្រាប់ស្លាប់ ដោយគ្រាន់តែអង្គុយលើរថយន្ត។សេវាកម្ម Drive-Thru Funeral នឹងដាក់ដំណើរនៅក្រុង Ueda ប្រទេសជប៉ុននាខែធ្នូខាងមុខ ដោយគ្រាន់តែបើកទ្វាររថយន្ត ហើយសរសេរឈ្មោះរបស់ខ្លួននៅម៉ាស៊ីន Touch Screen រួចយកថវិកាចូលបុណ្យតាមភ្នាក់ងារសេវាកម្មនៃក្រុមហ៊ុន Kankon Sousai Aichi Group។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ លោក Masao Ogiwara ប្រធានក្រុមហ៊ុន Kankon Sousai Aichi Group បានបញ្ជាក់ប្រាប់កាសែត The Japan Times អ្នកចូលរួមក៏អាចឧទ្ទិសគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធ តាមរយៈការអុជធូប ឬបាញ់គ្រឿងក្រអូប ដោយប្រើឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិច។ ប្រធានក្រុមហ៊ុនរូបនេះ បានអះអាងថា សេវាកម្មនេះ នឹងជួយសម្រួលច្រើនសម្រាប់អ្នកដែលរវល់នឹងការងារខ្លាំង ហើយជាពិសេសជាងនេះទៅទៀតនោះ វាផ្តល់ភាពងាយស្រួលសម្រាប់មនុស្សចាស់ជរា រួមទាំងអ្នកដែលមានបញ្ហាផ្នែកចលនាផងដែរ។ នៅជប៉ុន សេវាកម្មរៀបចំពិធីបុណ្យសព មានច្រើនសំបូរបែប ប៉ុន្តែពលរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេសមានការរវល់យ៉ាងខ្លាំង ដោយអ្នកខ្លះមិនមានពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ទៅចូលរួមរំលែកទុក្ខចុងក្រោយដល់មិត្តភក្តិ និងសាច់ញាតិរបស់ខ្លួនឡើយ។ យោងតាមវិទ្យាស្ថានជាតិស្រាវជ្រាវប្រជាពលរដ្ឋ និងសន្តិសុខសង្គមរបស់ជប៉ុន ចំនួនមរណភាពប្រចាំឆ្នាំនៃប្រជាពលរដ្ឋក្នុងប្រទេសនេះ នឹងកើនដល់១.៤៣លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០២០ ហើយឡើងដល់ ១.៥៣លាននាក់នៅឆ្នាំ២០២៥ ។ សេវាកម្មថ្មីនេះ ទំនងជាទទួលបាននូវការចាប់អារម្មណ៍ច្រើន ពីព្រោះគ្រួសារសពអាចរៀបចំពិធីបានពេញមួយថ្ងៃ ឬច្រើនថ្ងៃ ហើយអនុញ្ញាតឲ្យមនុស្សជាច្រើនមានឱកាសចូលរួម ដោយមិនខាតពេលវេលាធ្វើការ៕	ក្រុមហ៊ុនមួយរបស់ជប៉ុនដែលស្ថិតនៅក្រុង Ueda ភាគកណ្តាលតំបន់ Nagano នឹងដាក់ដំណើរការសេវាកម្មរៀបចំពិធីបុណ្យសពបែបថ្មីនាខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៧ ខាងមុខនេះ។ បើតាមការផ្សាយរបស់ The Japan Times ដោយគ្រាន់តែអង្គុយក្នុងរថយន្តប៉ុណ្ណោះ ពលរដ្ឋជប៉ុនក៏ជូនដំណើរចុងក្រោយសម្រាប់អ្នកស្លាប់ផងដែរ។
ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ នៅថ្ងៃទី២ ខែសីហា បានរៀបចំសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយ ដោយមានវត្តមានរបស់លោក លោក គង់ ភោគ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ និងជាអ្នកនាំពាក្យនៃកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ានលើកទី៥៥ រួមទាំងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននេះ លោក គង់ ភោគ បានអះអាងថាការប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ មិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាបានទេ ហើយអាស៊ានក៏មិនចង់ឱ្យសង្រ្គាមមួយនេះកើតឡើងដែរ។ «យើង (អាស៊ាន) ជាប្រទេសទាំង១០ ដែលមិនមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរទេ។ ហេតុផលដែលយើងមានសន្ធិសញ្ញានេះ អាស៊ាន មិនចង់ឃើញសង្រ្គាមនុយក្លេអ៊ែរលើពិភពលោក»។ អ្នកនាំពាក្យនៃកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ាន បានឆ្លើយបែបនេះទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មាន ដែលបានសួរសំណួរជុំវិញការលើកឡើងរបស់ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី ទាក់ទិននឹងការប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ សន្ធិសញ្ញាដែលលោកគង់ ភោគលើកឡើងនោះ គឺសំដៅដល់សន្ធិសញ្ញាតំបន់គ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (SEANWFZ)។ អត្ថបទទាក់ទង ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី៖ គ្មានភាគីណាមួយ ឈ្នះក្នុងសង្រ្គាមនុយក្លេអ៊ែរឡើយ លោក គង់ ភោគ បានបន្តថា អាស៊ាន នឹងធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសជាដៃគូជុំវិញបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរនេះ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ មន្រ្តីក្រសួងការបរទេសរូបនេះ បានជំរុញឱ្យប្រទេសមហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរ កុំគំរាមប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ លើរដ្ឋដែលមិនមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរផង។ សូមបញ្ជាក់ថា ការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាខាងលើ ធ្វើឡើងស្របពេលសន្និសីទត្រួតពិនិត្យការអនុវត្តសន្ធិសញ្ញាមិនរីកសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ កំពុងធ្វើឡើងនៅស្នាក់ការកណ្តាលអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុងក្រុងញូវយ៉ក ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ដល់ថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា៕	លោក គង់ ភោគ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ និងជាអ្នកនាំពាក្យនៃកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ានលើកទី៥៥ រួមទាំងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ បានយល់ឃើញថា ការប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ មិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាបានទេ។ បើតាមលោកគង់ ភោគ អាស៊ានមិនចង់ឃើញ សង្រ្គាមនុយក្លេអ៊ែរកើតឡើងឡើយ។
សម្ព័ន្ធភាពសន្តិសុខឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិករវាងអាម៉េរិក អង់គ្លេស និងអូស្ត្រាលីដែលនឹងផ្តល់ឱ្យទីក្រុងកង់បេរ៉ានាវាមុជទឹកដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ ធ្វើឱ្យចិននៅមិនស្ងៀមឡើយ។ សម្ព័ន្ធភាពថ្មីនេះ ត្រូវគេជឿថា ដាក់គោលដៅប្រឆាំងចិនតែម្ដង។ ប៉ុន្តែអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំអង់គ្លេស បានរំឭកមហាអំណាចទាំងអស់ឱ្យគិតគូរយុទ្ធសាស្រ្តរបស់ខ្លួន។ អំឡុងពិធីអបរខួបលើកទី៧២ នៃការបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិននៅថ្ងៃទី២៨ ខែកញ្ញា អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំចក្រភពអង់គ្លេសលោក Zheng Zeguang បានថ្លែងថា បក្សកុម្មុយនីស្តចិនបាន កំចាត់ជនបរទេសដែលជិះជាន់ និងបានកសាងប្រទេសឡើងវិញដោយបានស្រោចស្រង់ប្រជាជនជាង ៧៧០ លាននាក់ចេញពីភាពក្រីក្រក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែកន្លះសតវត្សរ៍។ ដូចនេះការព្យាយាមរបស់បរទេសទាំងឡាយ មិនអាចទប់ចិនបានឡើយ។ «ការប៉ុនប៉ងដើម្បីរារាំង ឬឡោមព័ទ្ធចិន មិនដែលទទួលបានជោគជ័យឡើយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយនេះក៏នឹងត្រឹមតែជាសុបិនដែលមិនអាចទៅរួចនាពេលអនាគត។ គ្មាននរណាម្នាក់អាចរារាំងប្រជាជនចិនមិនឱ្យមានការរីកចម្រើនបន្ថែមទៀតនោះទេ»។ លោក Zeng អះអាងបែបនេះ។ ទន្ទឹមនេះ លោកក៏បានបញ្ជាក់ថា មហាអំណាចទាំងនោះគួរតែបោះបង់ចោលចិត្តគំនិតអាណានិគម និងផែនការដែលអាចធ្វើឱ្យមានការបាក់បែកគ្នា ឬប្រឈមមុខដាក់គ្នា។ ក្នុងពិធីដដែល អគ្គរដ្ឋទូតចិនរូបនេះក៏បាននិយាយចំៗទៅកាន់ចក្រភពអង់គ្លេសថា ចក្រភពអង់គ្លេសគួរតែធ្វើការលើការកែលម្អទំនាក់ទំនងជាមួយទីក្រុងប៉េកាំងបន្ទាប់មានបញ្ហាល្អក់កករមួយចំនួនក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ។ ថ្មីៗនេះ លោក Zeng ត្រូវបានរារាំងពីការចូលរួមពិធីមួយនៅសភាអង់គ្លេសផងដែរ។ អ្នកការទូតចិនរូបនេះ ក៏ឆ្លៀតលើកគុណសម្បត្តិនៃការដឹកនាំរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តចិន ដោយលោកអះអាងថាប្រព័ន្ធនយោបាយសង្គមនិយម និងបក្សកុម្មុយនីស្តចិន មានសារសំខាន់ណាស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍរបស់ចិន។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា មានតែ CPC និងប្រព័ន្ធនយោបាយសង្គមនិយមប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចធ្វើឱ្យចិនអភិវឌ្ឍបានមកដល់ពេលនេះ៕	អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំទីក្រុងឡុងដ៍លោក Zheng Zeguang នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកញ្ញាបានលើកឡើងថា ការប៉ុនប៉ងរបស់បរទេសដើម្បីរារាំង ឬឡោមព័ទ្ធចិននឹងបរាជ័យជាក់ជាមិនខាន។ ដូចច្នេះមហាអំណាចនានាគួរតែចៀសវាងគំនិតអាណានិគមដែលនឹងនាំឱ្យមានការប្រឈមមុខដាក់គ្នាជាមួយចិនដែលជាសេដ្ឋកិច្ចធំទី២របស់ពិភពលោក។
វាជាប្រភេទនៃការឈឺក្បាលកើតឡើងញឹកញាប់បំផុត ដែលមានអារម្មណ៍ថាឈឺ និង កៀបជុំវិញក្បាល ជាពិសេសនៅខាងមុខ, ក្រោយក្បាល និង ក ។ វាមិនសូវឈឺខ្លាំងដូចរោគ ប្រកាំងទេ, មិនមានក្អួត និង កម្របញ្ឈប់អ្នកជំងឺពីសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ ។ ត្រឹមតែថ្នាំ ដែលអាចប្រើបានដោយគ្មានវេជ្ជបញ្ជា ដូចជា អាស្ពីរីន (aspirin), អាសេតាមីណូហ្វែន acetaminophen (Tylenol), ឬ អ៊ីប៊ុយប្រូហ្វែន (ibuprofen) គឺវាគ្រប់គ្រាន់សំរាប់ព្យាបាល ការឈឺក្បាលប្រភេទនេះទៅហើយ ។ អ្នកជំនាញបានជឿជាក់ថា ការឈឺចាប់នេះអាច បណ្តាលមកពីការកន្ត្រាក់សាច់ដុំក និង ស្បែកក្បាល (រួមទាំងការឆ្លើយតបទៅនឹងភាព តានតឹង, ស្ត្រេស) និង ការផ្លាស់ប្តូរសារធាតុគីមីផ្សេងៗក្នុងខួរក្បាល ។ -ឈឺក្បាលជាសំណុំ(Cluster headaches) វាជាប្រភេទនៃការឈឺក្បាល ដែលកើតមានជាក្រុមផ្ទួនៗ ឬ វដ្តនៃការឈឺចាប់ ។ វាកើតឡើងលើបុរសច្រើនជាងស្ត្រី ។ ការឈឺចាប់មានរយៈពេល ១ ឬ ២ ម៉ោង ហើយអាចកើតឡើងជាច្រើនដងក្នុងមួយថ្ងៃ ។ ការឈឺចាប់កើតឡើងភ្លាមៗ ខ្លាំងៗ ជាធម្មតាការឈឺក្បាលប្រភេទនេះកើតមានរួមជាមួយ ការហូរទឹកភ្នែក (watery eye) និង ការតឹងច្រមុះ (nasal congestion) ឬ ហៀរសំបោរ (runny nose) ។ អំឡុងពេលការយាយីនេះ, អ្នកជំងឺ មិនអាចសំរាក និង ទទួលបាននូវផាសុខភាព ដូចអ្នកដែលមានរោគប្រកាំងនោះទេ ។ មិនទាន់មានមូលហេតុណាមួយត្រូវបានរកឃើញច្បាស់លាស់នោះទេ, ប៉ុន្តែវាអាចមកពី មានការឈឺចាប់នេះបណ្តាលមកពីកត្តាហ្សេនេទិកមួយចំនួន (genetic component) ។ មិនមានការព្យាបាល! ប៉ុន្តែ ការប្រើថ្នាំមួយចំនួនអាចកាត់បន្ថយភាពញឹកញាប់ និង រយៈពេលនៃការរំខាន ។ -ការឈឺក្បាលដោយសារស៊ីនុស (Sinus headaches) នៅពេលដែលរន្ធឆ្អឹង (sinus) រលាក ដោយសារឆ្លងមេរោគ វាធ្វើអោយឈឺចាប់ ។ ជាធម្មតា ការឈឺក្បាលប្រភេទនេះកើតមានរួមជាមួយនឹង គ្រុនក្តៅ (fever) ។ យើងអាចធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យបានដោយការថត MRI ឬ CT scan (ដែលអាចស្គាល់ ឬ ដឹងពីបំលាស់ប្តូរកំរិតជាតិទឹក fluid levels) ។ ការឈឺក្បាលដោយសារតែការរលាកស៊ីនុសអាចត្រូវបានព្យាបាលដោយការប្រើថ្នាំ សំលាប់មេរោគ ប្រភេទអង់ទីប៊ីយោទិក( antibiotics), រួមជាមួយនឹងពពួកថ្នាំប្រឆាំងអ៊ីស្តាមីន (antihistamines) ឬ ថ្នាំបន្ឋូរការតឹងច្រមុះ (decongestants) ។ -ការឈឺក្បាលលាប់ដោយការប្រើថ្នាំម្តង (Rebound headaches) ការប្រើថ្នាំបំបាត់ការឈឺក្បាលលើសកំរិត អាចធ្វើអោយការឈឺក្បាលរបស់អ្នកលាប់ឡើងវិញ ។ ថ្នាំទាំងនោះមានដូចជា ពពួកថ្នាំដែលមិនមានវេជ្ជបញ្ជា អាស្ពីរីន (aspirin), អាសេតាមីណូហ្វែន acetaminophen (Tylenol), ឬ អ៊ីប៊ុយប្រូហ្វែន (ibuprofen) ក៏ដូចជាថ្នាំដែលមានវេជ្ជបញ្ជាដទៃទៀតផងដែរ ។ គេបានឃើញអ្នកជំងឺជាច្រើនដែលឈឺក្បាលរាល់ថ្ងៃ ហើយប្រើប្រាស់ថ្នាំលើសកំរិត រួចក៏ឈឺឡើងវិញ។ ពួកគេឈឺហើយឈឺទៀត មិនអាចបញ្ឈប់ការឈឺបាន ។ ពួកគេបន្តការប្រើប្រាស់ថ្នាំទៀត, ពួកគេនៅតែឈឺក្បាលថែមទៀត ដែលជាហេតុធ្វើអោយពួកគេអស់សង្ឃឹមជាខ្លាំង ។ ពេលនោះហើយដែលពួកគេទៅស្វែងរកអ្នកមានជំនាញខាងជំងឺឈឺក្បាល ដើម្បីត្រួតពិនិត្យសុខភាពឡើងវិញ ។ ទ្រឹស្តីមួយបាននិយាយថា ការព្យាបាលដោយប្រើប្រាស់ថ្នាំច្រើនពេកអាចបណ្តាលអោយ ប្រព័ន្ធខួរក្បាលចុះខ្សោយហើយប្រការនេះក៏នាំអោយឈឺចាប់ជាងមុន ។ម្យ៉ាងទៀតការឈប់ប្រើថ្នាំក៏អាចធ្វើអោយមានការឈឺក្បាលដែរដោយសារតែជាតិថ្នាំនោះបានធ្លាក់ចុះនៅក្នុងឈាម។នេះគេហៅថាsymptoms of withdrawala។ -ការឈឺក្បាលប្រកាំង (ឈឺមួយចំហៀងក្បាល) Migraine headaches ការឈឺក្បាលប្រកាំងចេញមកពីភាពមិនប្រក្រតីនៃប្រព័ន្ធប្រសាទ។ការឈឺក្បាលប្រកាំងនេះកំណត់លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យមួយចំនួនដូចជា: មានការឈឺចាប់៥ដងដូចគ្នានេះរួចមកហើយ ឈឺម្តងៗមានរយ:ពេលពី៤ទៅ៧២ម៉ោង មាន ២ ក្នុងចំណោមស្ថានភាពចំនួនបួនដូចតទៅនេះ: ១. ឈឺមួយចំហៀងក្បាល (one-sided pain), ២.ឈឺខ្ទោកៗ (throbbing pain), ៣.ឈឺពីតិចទៅខ្លាំង (moderate-to-severe pain), និង ៤.ការឈឺដែលរំខាន ហើយកាន់តែអាក្រក់ និង បង្អាក់សកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ ។ យ៉ាងហោចណាស់រួមដោយចង្អោរ (nausea),ឬ ក្អួត (vomiting) ។ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ប្រភេទនៃការឈឺចាប់អាចអោយអ្នកកំណត់បាននូវប្រភេទការព្យាបាលដែលអ្នកត្រូវការ ។វាពិតជាពិបាកកំណត់ថាតើអ្នកកំពុងតែមានការឈឺក្បាលប្រភេទណាមួយ។ ឈឺក្បាលមានប្រាំប្រភេទគឺការឈឺក្បាលតឹងណែន (tension), ឈឺក្បាលជាសំណុំ(cluster), ឈឺក្បាលមកពីស៊ីនូស (sinus), ការឈឺក្បាលលាប់ថ្នាំ (rebound), និង ប្រកាំង (migraine) ។-ការឈឺក្បាលតឹងណែន( Tension headaches)
ផ្ទះតាម៉ុក ប្រាសាទតាក្របី ប្រាសាទតាមាន់ ទឹកធ្លាក់រួតចំប៉ី ព្រៃសហគមន៍សង្ឃរុក្ខាវ័ន្ត និងរលុះធំ ជាដើម។ ទាំងនេះ ជាតំបន់ទេសចរណ៍ដែលយើងនឹកឃើញបំផុតនៅមុនដំណើរទៅកាន់ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ ប៉ុន្តែពេលទៅដល់ទីរួមខេត្ត យើងមិនត្រូវមើលរំលង «បឹងស្នោ» នោះឡើយ។ ស្ថិតនៅចំកណ្តាលក្រុងសំរោង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ អាងទឹកបឹងស្នោ ជាប្រភពធនធានធម្មជាតិដ៏សម្បូរបែបនៅភូមិភាគឧត្តរមួយនេះ។ ជាជម្រកនៃមច្ឆាជាតិ និងសត្វស្លាបគ្រប់ប្រភេទ បឹងស្នោក៏ជាប្រភពទឹកផ្គត់ផ្គង់ការប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃរបស់ពលរដ្ឋនៅទីប្រជុំជនក្រុងសំរោងទាំងខែប្រាំង និងវស្សា ផងដែរ។ មិនមានឯកសារច្រើននោះឡើយដែលសរសេរអំពីប្រវត្តិបឹងស្នោ ប៉ុន្តែសារព័ត៌មានថ្មីៗ អាចបង្ហាញបានខ្លះៗតាមរយៈ អត្ថបទដកស្រង់មួយពីសៀវភៅមគ្គុទេ្ទសក៏នៃមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ ឈ្មោះ «បឹងស្នោ» កើតចេញពីការនិយាយតៗគ្នារបស់អ្នកស្រុក ដោយសារវត្តមានដើមស្នោដុះយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នៅផ្នែកខាងជើង និងខាងកើត។ នៅចំកណ្តាលបឹងសម្បូរទៅដោយ ដើមកក់ ដើមភ្លង់ និងដើមឈូកដែលអាចផ្តល់ជម្រកដល់ពពួក មច្ឆា និង សត្វស្លាប ជាច្រើនប្រភេទដូចជាប្រភេទសត្វស្លាប ទោម ប្រវឹក កុក ជាដើម។ បន្ថែមពីលើនេះ លោកស្រី ធិននី មុនីរស្មី ប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តឧត្តរមានជ័យ បានរៀបរាប់ថា៖« បឹងស្នោនេះ គឺជាបឹងបុរាណមួយ ដែលមានបណ្តោយ ១៤០០ម៉ែត្រ និងទទឹង ៩១០ ម៉ែត្រ។ ដើមឡើយ មិនមានទឹកពេញទេ ដែលវាមានដីគោកនៅកណ្តាល ហើយពោរពេញទៅដោយដើមស្នោដុះយ៉ាងច្រើន ហើយក៏មានដើមកក់ ដើមភ្លង និងដើមឈូក ផងដែរ។ ប៉ុន្តែ នៅពេលកកើតខេត្តឡើងវិញនៅឆ្នាំ ១៩៩៩ ខាងខេត្តក៏បានជីកបឹងបន្ថែម ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាខ្វះទឹក និងដើម្បីរៀបចំអភិវឌ្ឃន៍បឹងស្នោនេះ ឲ្យក្លាយទៅជាតំបន់សក្តានុពលសម្រាប់ ក្រុងសំរោងផ្ទាល់»។ លោក ប៉ែន កុសល្យ អភិបាលខេត្តឧត្តរមានជ័យ បានបញ្ជាក់សារព័ត៌មាន ThmeyThmey តាមទូរសព្ទថា បឹងស្នោត បេះដូងនៃក្រុងសំរោង ជាបឹងប្រវត្តិសាស្ត្រមួយដែលមានពលរដ្ឋមានជំនឿលើអារក្សអ្នកតានៃបឹង ។ លោកអភិបាលខេត្ត បានអះអាងពីការបន្តគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ និងកែលម្អទីរួមខេត្ត ជាពិសេសហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅជុំវិញបឹង ដូចជាការរៀបចំសួនច្បារលម្អចម្រុះពណ៌ មានដើមឈើអមជុំវិញបឹង និងក្រាលការ៉ូឡា សម្រាប់ប្រពលរដ្ឋដើរហាត់ប្រាណ ជាដើម។ ទាក់ទងនឹងធនធានសត្វ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «សត្វស្លាប ជាច្រើនប្រភេទបានមករស់នៅក្នុងបឹងនេះ ហើយយើងមិនទាន់អាចកំណត់បាននៅឡើយទេថាមានប៉ុន្មានប្រភេទ។ ខេត្តក៏កំពុងគិតថា ត្រូវដាំដើមឈើអ្វី ឲ្យដុះក្នុងបឹង ហើយអាចផ្តល់ជាជម្រកដល់សត្វស្លាបបាន។ ក្រៅពីនេះ យើងមានការហាមឃាតមិនឲ្យស្ទូចត្រី ឬឆក់អ្វីទេ ដើម្បីរក្សាទុក និងអភិរក្សត្រីពូជ នៅក្នុងបឹងនេះ»។ បច្ចុប្បន្ន ខេត្តកំពុងចូលរួមកែលម្អជម្រកសត្វនៅក្នុងបឹងឲ្យកាន់តែមានភាពល្អប្រសើរ។ លោក ភួង លីណា ប្រធានមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តឧត្តរមានជ័យ បានរៀបរាប់ថា៖« ខាងមន្ទីរបរិស្ថានមិនទាន់បានសិក្សាអំពីប្រភេទសត្វស្លាបនៅក្នុងបឹងនេះនៅឡើយទេ ហើយអ្វីដែលកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែង គឺកែលម្អជម្រករបស់វាឲ្យមានសភាពប្រសើរឡើង។ ចំពោះ មច្ឆា ដែលរស់នៅក្នុងបឹងនេះវិញ យើងមានការអភិរក្ស និងព្រលែងត្រីចម្រុះជាច្រើនប្រភេទជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅថ្ងៃ ទិវាមច្ឆាជាតិ ហើយក៏គ្រោងព្រលែងបន្ថែមក្នុងឆ្នាំ២០២១»។ បឹងស្នោជាទីជួបជុំដ៏ធំរបស់អ្នកខេត្តឧត្តរមានជ័យ ជាពិសេសនាពិធីបុណ្យអុំទូក អកអំបុក បណ្តែតប្រទីប និងសំពះព្រះខែ។ នៅជុំវិញបឹង មានភោជនីយដ្ឋាន និងអាហារដ្ឋានតាមផ្លូវដ៏សម្បូរបែប។ សួនច្បារពោរពេញទៅដោយរុក្ខជាតិបៃតង សកម្មភាពកម្សាន្តផ្សេងៗ ក៏ដូចជាសំឡេងបក្សាបក្សីទ្រហឹងអឺងកង។ នៅវត្តប្រាសាទរាជាសំរោងដ៏ចំណាស់ និងសាលាខេត្ត រួមទាំងមន្ទីររដ្ឋបាលនានារបស់ខេត្ត សុទ្ធតែមានទីតាំងនៅក្បែរបឹងដ៏ធំមួយនេះ។ យោងតាមរបាយការណ៍ឆ្នាំ២០២០របស់រដ្ឋបាលខេត្តឧត្តរមានជ័យ ខេត្តមួយនេះ មានតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ ៧កន្លែង ទេសចរណ៍វប្បធម៌១៤៤កន្លែង សហគមន៍ទេសចរណ៍៣កន្លែងដូចជា ទឹកធ្លាក់រួតចំប៉ី ព្រៃសហគមន៍សង្ឃរុក្ខាវ័ន្ត និងរលុះធំ) និងតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រ១៤កន្លែងដែលបន្សល់ពីរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ៕	ដោយ៖ ហុង ស្រីណា
អត្ថបទទាក់ទង Solskjaer៖ ការជឿជាក់លើកូនក្រុម និងការណែនាំល្អដល់ពួកគេ ទើបMan Utd សម្រេចបានលទ្ធផលនេះ អស្ចារ្យ! ចាញ់ប្រៀបជើងទីមួយ តែ Man Utd និង Porto វាយបកបានសម្រេចដើម្បីឈានទៅវគ្គបន្ត UCL ខ្សែប្រយុទ្ធ Marcus Rashford ជាអ្នកបញ្ចប់ឱកាសក្រុមយក្សបារាំង PSG ដោយការទាត់បាល់ប៉េណាល់ទី១១ម៉ែត្រចុងម៉ោង ក្រោយអាជ្ញាកណ្តាលលោក Damir Skomina សម្រេចផ្តល់បាល់ពិន័យនេះ បន្ទាប់ពិនិត្យមើល VAR ឃើញថា បាល់បានប៉ះដៃខ្សែការពារ Presnel Kimpembe នៅតំបន់គ្រោះថ្នាក់។ គ្រាប់បាល់បញ្ចូលទី១គ្រាប់ចុងម៉ោងនេះ បានជួយ Man Utd វាយបកយកឈ្នះម្ចាស់ផ្ទះ PSG ក្នុងលទ្ធផល ៣-១ និងនាំក្រុមពីអង់គ្លេសនេះឈានទៅវគ្គបន្តផងដែរ។ Neymar ដែលរងរបួស និងអង្គុយទស្សនាការប្រកួតផ្ទាល់នៅកីឡដ្ឋាន Parc des Princes បានសរសេរពីការមិនពេញចិត្តទៅនឹងការសម្រេចរបស់អាជ្ញាកណ្តាលនៅលើបណ្តាញសង្គម Instagram របស់ខ្លួនថា៖«វាជាការអាម៉ាស់មួយបំផុត។ ពួកគេមានមនុស្ស៤នាក់ដែលមិនយល់ពីបាល់ទាត់ ដើម្បីមើលវីដេអូយឺតៗនៅមុខទូរទស្សន៍»។ មនុស្ស៤នាក់ដែលខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ញាតិប្រេស៊ីលចង់និយាយនោះរួមមាន អាជ្ញាកណ្តាលកាត់សេចក្តីម្នាក់ អាជ្ញាកណ្តាលខ្សែបន្ទាត់២រូប និងអាជ្ញាកណ្តាលទី៤ម្នាក់ទៀត។ ការរិះគន់របស់ខ្សែប្រយុទ្ធដែលមានតម្លៃខ្លួនថ្លៃជាងគេលើលោករូបនេះ ក៏ទទួលបានការគាំទ្រពីសំណាក់គ្រូបង្វឹករបស់ខ្លួនលោក Thomas Tuchel ផងដែរ។ លើសពីនេះអ្នកគាំទ្រ PSG ក៏បានបង្ហាញពីការមិនពេញចិត្តលើការសម្រេចរបស់លោកអាជ្ញាកណ្តាលនេះដូចគ្នា។ ផ្ទុយពីការរិះគន់នេះ អតីតអាជ្ញាកណ្ដាលនៅ Premier League លោក Peter Walton អះអាងថាការសម្រេចផ្តល់បាល់ពិន័យ១១ម៉ែត្ររបស់លោក Damir Skomina ទៅឲ្យ Man Utd គឺពិតជាត្រឹមត្រូវ។ លោកពន្យល់ពីហេតុផលនេះថា ការលោតរបស់ខ្សែការពារ Kimpembe ដោយងាកខ្នងទៅរកបាល់ហើយប៉ះដៃដែលលាតចេញពីដងខ្លួនដើម្បីរារាំងការស៊ុតរបស់ Diogo Dalot នោះជាការពិន័យដ៏ត្រឹមត្រូវរបស់អាជ្ញាកណ្តាល ហើយស្របនឹងច្បាប់កីឡានេះទៀតផង៕	Neymar បានរិះគន់ខ្លាំងៗទៅលើអាជ្ញាកណ្តាល និងវីដេអូជំនួយការអាជ្ញាកណ្តាល (VAR) ដែលសម្រេចផ្តល់បាល់ប៉េណាល់ទី ដើម្បីឲ្យ Manchester United យកជ័យជំនះលើក្រុមខ្លួន Paris Saint-Germain ក្នុងជំនួបជើងទី២ ក្របខណ្ឌ UEFA Champions League។ ផ្ទុយពី Neymar អតីតអាជ្ញាកណ្តាលនៅ Premier League លោក Peter Walton យល់ឃើញថា ការសម្រេចផ្តល់បាល់ពិន័យ១១ម៉ែត្រនោះគឺត្រឹមត្រូវ។
នាវេទិកាលើកដំបូងក្នុងអាណត្តិថ្មីនៃការដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សៀនឡុង បានបង្ហាញពីផែនការជាច្រើនដែលត្រូវធ្វើក្នុងនាមរដ្ឋាភិបាលនៃបក្សកាន់អំណាច រួមមានដូចជា ការកសាងកុងសង់ស៊ីសនយោបាយ, ការពង្រឹងប្រព័ន្ធសុខាភិបាលទប់ស្កាត់ការផ្ទុះជំងឺរាតត្បាតផ្សេងៗ, គោលនយោបាយពលករបរទេស, ស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជាការរក្សាឲ្យបានពីលក្ខណៈពិសេសនៃនយោបាយ និងរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Channel News Asia ក្នុងចំណោមបញ្ហាជាច្រើនខាងលើ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានផ្តោតសំខាន់លើតួនាទីរបស់រដ្ឋាភិបាល និងបក្សប្រឆាំង។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី លើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាល នឹងនៅតែបន្តអនុវត្តការងារបែបចំហរ និងស្ថាបនា ក្នុងការពិភាក្សាលើគោលនយោបាយ និងបញ្ហា និងស្តាប់រាប់យោបល់និងទស្សនៈ ទោះបីជាមាននិន្នាការផ្ទុយគ្នាក៏ដោយ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានអះអាងថា ភាពជោគជ័យមួយក្នុងការស្វែងដំណោះស្រាយដ៏ត្រឹមត្រូវលើបញ្ហារបស់សិង្ហបុរី អាស្រ័យលើបរិយាកាសនយោបាយល្អប្រសើរ។ លោក បន្តថា កន្លងមកសិង្ហបុរី សម្រេចបានកុងសង់ស៊ីសនយោបាយក្នុងកម្រិតខ្ពស់មួយលើបញ្ហាជាច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច ដែលចំណុច លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ចង់បង្ហាញថា ការចេះធ្វើការរបស់រដ្ឋាភិបាល និងបក្សប្រឆាំងនេះហើយ ដែលជាហេតុផលចម្បងមួយធ្វើឲ្យសិង្ហបុរីមានការលូតលាស់ឆាប់រហ័ស។ នាវេទិកាដដែលនេះ ប្រមុខដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរីរូបនេះ បានគូសបញ្ជាក់ថា លោក បានស្តាប់ការលើកឡើងនូវគោលនយោបាយ និងជំហររបស់មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង ហើយលោក ក៏បានសាទរ និងស្វាគមន៍នឹងធ្វើការជាមួយបក្សប្រឆាំង តាមរយៈការជជែកដេញដោលបែបស្ថាបនាក្នុងក្របខណ្ឌសភា។ ក៏ប៉ុន្តែសម្រាប់លោក ការជជែក ត្រូវតែផ្អែកលើគោលការណ៍ និងការពិត។ លោក ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ដើម្បីឲ្យនយោបាយរបស់សិង្ហបុរីបន្តដើរទៅមុខ ទាំងរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមប្រឆាំងត្រូវតែបង្ហាញគោលបំណងរួម ដើម្បីធ្វើការដើម្បីសិង្ហបុរី និងមិនមែនគ្រាន់តែដើម្បីបក្ស ឬអ្នកគាំទ្ររបស់ខ្លួនឡើយ។ ជាមួយគ្នានេះ ប្រមុខបក្សកាន់អំណាចសិង្ហបុរីរូបនេះ ក៏បានរំពឹងផងដែរថា បក្សប្រឆាំង នឹងអាចធ្វើការមិនត្រឹមតែការចោទសួរ និងរិះគន់លើសំណើរដ្ឋាភិបាលប៉ុណ្ណោះនោះទេ៕	លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លី សៀនឡុង ក្នុងសប្តាហ៍នេះ បានថ្លែងការណ៍ជាសាធារណៈលើកដំបូងទៅកាន់សភាជាតិរបស់ខ្លួនស្តីពីគោលនយោបាយជាតិសម្រាប់អាណត្តិដឹកនាំថ្មី នៃបក្សកាន់អំណាច និងរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន។ តាមរយៈវេទិកាដ៏សំខាន់នេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានក្រើនរម្លឹកត្រង់ៗថា ទាំងរដ្ឋាភិបាល និងបក្សប្រឆាំង ទោះមាននិន្នាការផ្ទុយគ្នាក៏ដោយ ភាគីទាំងពីរ ត្រូវតែធ្វើការដើម្បីប្រទេស មិនមែនដើម្បីផលប្រយោជន៍បក្សពួករបស់ខ្លួននោះទេ។
សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ទ្វីអាស៊ី(AFC) បានប្រកាសថាក្រុមជម្រើសជាតិកូរ៉េខាងជើងនឹងទទួលស្វាគមន៍ក្រុមម៉ាឡេស៊ីក្នុងការប្រកួតវគ្គជម្រុះពាន AFC Asian Cup ឆ្នាំ២០១៩ នាថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧ នាកីឡាដ្ឋាន Rungrado May Day នៅរដ្ឋធានីព្យុងយ៉ាង។ ការសម្រេសនេះសមាគមន៍កីឡាបាល់ទាត់ម៉ាឡេស៊ី (FAM) បានសម្តែងការមិនពេញចិត្ត និងបានប្តឹងទៅនឹងការសម្រេចរបស់ AFC។ FAM ព្រួយបារម្ភអំពីសុន្តិសុខរបស់កីឡាករខ្លួន ហើយលើកឡើងថាការប្រកួតរវាងកូរ៉េខាងជើង និងម៉ាឡេស៊ីគួរតែធ្វើឡើងនៅក្នុងទឹកដីកណ្តាលល្អជាជាងធ្វើក្នុងរដ្ឋធានីព្យុងយ៉ាង។ ការព្រួយបារម្ភនេះដោយសារកន្លងមកម៉ាឡេស៊ីមានបញ្ហាការទូតជាមួយកូរ៉េខាងជើងជុំវិញករណីឃាតកម្មលើលោកគីម ជុងណាម បងប្រុសម្តាយទីទៃលោក គីម ជុងអ៊ុន។ ជុំវិញឃាតកម្មលើលោកគីម ជុងណាម បងប្រុសម្តាយទីទៃរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងលោកគីម ជុងអ៊ុន កាលពីខែកុម្ភៈកន្លងទៅ បានបង្កឱ្យមានជម្លោះការទូតរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដោយមានការហាមប្រាមប្រជាពលរដ្ឋមិនឲ្យធ្វើដំណើរចាកចេញពីប្រទេស ហើយថែមទាំងមានការដកឯកអគ្គរដ្ឋទូតចេញរៀងៗខ្លួនទៀតផង។ ប៉ុន្តែក្រោយពីដោះស្រាយបញ្ហាការទូតរវាងប្រទេសទាំងពីររួចរាល់ ដោយម៉ាឡេស៊ីបានយល់ព្រមបញ្ជូនសពលោក គីម ជុងណាម ទៅឲ្យកូរ៉េខាងជើងវិញតាមសំណើររបស់ក្រុងព្យុងយ៉ាង ហើយកូរ៉េខាងជើងក៏ព្រមដោះលែងប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីឲ្យត្រឡប់ទៅវិញទើបកម្តៅនយោយបាយប្រទេសទាំងពីរក៏បានធូរស្រាលវិញផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ការប្រកួតវគ្គជម្រុះជុំទី៣នេះ ដើម្បីបានកៅអីសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ AFC Asian Cup ឆ្នាំ២០១៩ នៅប្រទេសអារ៉ាប់រួមអេមីរ៉េត។ ការប្រកួតក្នុងវគ្គជម្រុះនេះចែកចេញជា៦ពូល ក្នុងមួយពូលមាន៤ក្រុម ដោយកូរ៉េខាងជើង និងម៉ាឡេស៊ីស្ថិននៅពូលB ត្រូវជួប លីបង់ និងហុងកុង៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិម៉ាឡេស៊ី បានប្តឹងជំទាស់នឹងការសម្រេចរបស់សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ទ្វីបអាស៊ី (AFC) ដោយឲ្យខ្លួនលេងជាមួយកូរ៉េខាងជើងក្នុងរដ្ឋធានីព្យុងយ៉ាងសម្រាប់ការប្រកួតវគ្គជម្រុះជុំទី៣នៃពានរង្វាន់ប្រចាំទ្វីបអាស៊ី AFC Asian Cup ឆ្នាំ២០១៩។
ប្រធានរដ្ឋសភា បានប្រាប់តំណាងរាស្ត្រថា ទុក្ខលំបាករបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ជាទុក្ខលំបាករបស់តំណាងរាស្ត្រ។ សម្តេច ហេង សំរិន បានលើកឡើងថា៖« ខ្ញុំសូមលើកទឹកចិត្ត ដល់សមាជិករដ្ឋសភាទាំងអស់ បន្តតួនាទី ភារកិច្ចទៅតាមមណ្ឌលនីមួយៗរបស់ខ្លួន ចុះជាប់ជាមួយម្ចាស់ឆ្នោត ដើម្បីចុះសិក្សាឈ្វេងយល់ពីការលំបាក និងតម្រូវការរបស់ប្រជាពលរដ្ឋឲ្យបានជាប់ជាប្រចាំ ហើយរួមគ្នាដោះស្រាយ និងឆ្លើយតបកង្វល់របស់ម្ចាស់ឆ្នោតឲ្យបានទាន់ពេលវេលា និងមានប្រសិទ្ធភាព។ លើសពីនេះត្រូវផ្តល់អំណោយសង្គ្រោះបន្ទាន់ផ្សេងៗ ពេលពលរដ្ឋជួបគ្រោះធម្មជាតិ»។ លោក ឡេង ប៉េងឡុង អគ្គលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋសភា ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទថា ការលើកឡើងរបស់សម្តេចនេះ ជាការក្រើនរម្លឹកដល់តំណាងរាស្ត្រឲ្យខិតខំបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួនបន្ថែមទៀត។ បើតាមលោក ប៉េងឡុង ពាក្យវិស្សមកាលនេះ មិនមែនជាពេលឈប់សម្រាកនោះទេ ប៉ុន្តែជាពេលដែលតម្រូវឲ្យតំណាងរាស្ត្រទាំងអស់ចុះមូលដ្ឋាន ជួយដោះស្រាយការងារដល់ប្រជាពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេស មុននឹងសភាចូលកងបំពេញការងារជាធម្មតាវិញ។ « វិស្សមកាលនឹងមិនមែនជា វិស្សមកាលដើរលេងនោះទេ តំណាងរាស្ត្រទាំងអស់ត្រូវចុះមូលដ្ឋាន ខ្លះចុះតាមគណៈកម្មាធិការ ខ្លះចុះជាលក្ខណៈឯកជន ហើយពេលចូលកងវិញត្រូវមានរបាយការណ៍»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋសភា ដែលបានបន្ថែមថា នៅពេលសភាចូលកងវិញ តំណាងរាស្ត្រទាំងអស់ ត្រូវមានរបាយការណ៍សកម្មភាពការងារខ្លួន ដើម្បីរាយការណ៍ជូនប្រធានរដ្ឋសភា៕	ភ្នំពេញ៖ សម្តេច ហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភា បានប្រាប់ឲ្យតំណាងរាស្ត្រយកចិត្តទុកដាក់ និងជួយដោះស្រាយទុក្ខលំបាករបស់ប្រជាពលរដ្ឋ នៅក្នុងថ្ងៃវិស្សមកាលរយៈពេល៣ខែ ក្រោយសម័យប្រជុំរដ្ឋសភាពីថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩។
សម្តេច ជួន ណាត ពន្យល់ពាក្យ«បោះ» ថា ចាប់គ្រវែងឬចោលដោយដៃផ្ងារ បោះឧស, បោះអង្គញ់។ វាយសំពងឲ្យមុតកប់ ឲ្យលិចចុះ បោះបង្គោល, បោះស្នឹង, បោះដែកគោល។ «បោះ» ក៏អាចប្រើក្នុងន័យថា លក់ទំនិញលើកបូកបោះរួបរួមទាំងអស់ ដោយមិនគិតយកចំណេញច្រើន , យកសំពត់ហូល ៣០ ទៅបោះឲ្យហាង ។ ធ្វើឲ្យដិតជាប់ជាស្នាមឬជារូបភាព, ជាក្បាច់រចនា តាមស្នាមចម្លាក់ឬតាមពុម្ព ដែលគេនិយមថា បោះត្រា, បោះពុម្ពអក្សរ, បោះពុម្ពក្បាច់ ជាដើម។ បោះពាក្យ ឬ បោះសម្ដី បញ្ចេញពាក្យសម្ដីទ្រគោះដូចគេបោះអ្វីៗចោល។ បោះសន្ទូចរំលងភ្នំ រំលងអ្នកធំទៅរកឯអ្នកតូចមុនឬរំលងមុខក្រសួងមិនតាមលំដាប់ពីនេះទៅនោះ។ ចំណែក«បោស»វិញ សំដៅថា សម្អាតដោយអំបោស ឬផាត់សម្អាតដោយបាតដៃជាដើម។ បោសច្រាស បោសគ្រវាសវាយវាត់ឲ្យដាច់ស្មៅ ដោយច្រាសវែងធ្វើដោយបន្ទោះឫស្សីមូលៗ ចងឬចាក់ច្បោសជាបាច់ឬដោយអំបោសវែងធ្វើដោយដើមឫស្សីព្រេចជាដើម៕	ផ្អែកលើវចនានុក្រមសម្តេចសង្ឃរាជ ជួន ណាត ពាក្យ«បោះ»មានន័យខុសពី«បោស»។
ទៅដល់បរិវេណផ្នែកកំពូលភ្នំ ភ្ញៀវទេសចរអាចប្រើប្រាស់ជណ្ដើរផ្នែកខាងកើតសម្រាប់ឡើងទៅលើប្រាសាទដើម្បីរង់ចាំមើលថ្ងៃលិចដែលមានពណ៌មាសនិងក្រហមឆ្អៅ និងប្រើជណ្ដើរផ្នែកត្បូងសម្រាប់ចុះវិញ។ ទេសចរក្នុងកាលៈទេសៈនេះ ច្រើនជាទេសចរជាតិ ហើយមានតិចតួចទេសចរបរទេសដែលរស់នៅនិងធ្វើការក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៕ សូមអញ្ជើញទស្សនាទិដ្ឋភាពភ្ញៀវទេសចរឡើងភ្នំបាខែង ដើម្បីទស្សនាថ្ងៃលិចដូចតទៅ	សៀមរាប៖ ភ្ញៀវទេសចរត្រូវចំណាយពេលប្រមាណ១០ទៅ១៥នាទី ដើម្បីឡើងទៅដល់កំពូលភ្នំបាខែង។ តាមដងផ្លូវ ភ្ញៀវទេសចរអាចគយគន់ព្រៃឈើតូចធំ ដែលដុះត្រៀបត្រាតាមចង្កេះភ្នំ។ ក្នុងកាលៈទេសៈនេះ ក្រៅពីដើម្បីគយគន់ថ្ងៃលិចហើយនោះ មានប្រជាពលរដ្ឋខ្លះ ឡើងភ្នំបាខែងសម្រាប់ការហាត់ប្រាណផងដែរ។ ពួកគេដើរហាត់ប្រាណជាដៃគូ ឬជាក្រុម។
នាយករដ្ឋមន្រ្តីម៉ាឡេស៊ី លោក អ៊ីស្មាអ៊ីល សាប៊ី្រ យ៉ាកុប នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា បានលើកឡើងថា ម៉ាឡេស៊ី នឹងពិភាក្សាជាមួយមេដឹកនាំតំបន់ផ្សេងទៀតដើម្បីបញ្ចូលភាសាម៉ាឡេ (Bahasa Malay) ក្លាយជាភាសាទីពីររបស់អាស៊ាន។ ការបញ្ជាក់របស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីបែបនេះ ដោយសារភាសាម៉ាឡេមានប្រជាជននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍និយាយច្រើន។ យ៉ាងណាមិញ សំណើខាងលើត្រូវរដ្ឋមន្រ្តីអប់រំ វប្បធម៌ ស្រាវជ្រាវ និងបច្ចេកវិទ្យាឥណ្ឌូណេស៊ី លោកNadiem Makarim ច្រានចោល។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ចេញថ្ងៃទី៤ ខែមេសា លោក Makarim បានអះអាងថា វាមានលទ្ធភាពក្នុងការពិចារណាដាក់ភាសាឥណ្ឌូណេស៊ី (Bahasa indonesia) ជាភាសាអាស៊ាន ដោយផ្អែកលើប្រវត្តិសាស្រ្ត ច្បាប់ និងភាសា។ «ខ្ញុំ ក្នុងនាមជារដ្ឋមន្រ្តីអប់រំ វប្បធម៌ ស្រាវជ្រាវ និងបច្ចេកវិទ្យា ជំទាស់សំណើម៉ាឡេស៊ី»។ រដ្ឋមន្រីអប់រំឥណ្ឌូណេស៊ី បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ដោយបន្ថែមថា សំណើរបស់ម៉ាឡេ ទាមទារឱ្យមានការសិក្សា និងពិភាក្សាបន្ថែមនៅកម្រិតតំបន់។ រដ្ឋមន្រ្តីរូបនេះ ក៏បានជំរុញឱ្យសហគមន៍ឥណ្ឌូណេស៊ីទាំងមូល សហការជាមួយរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីពង្រឹង និងការពារភាសាឥណ្ឌូណេស៊ី។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលនោះ លោក Makarim បានអះអាងថា ដោយផ្អែកលើកត្តាខាងលើ វាសក្ដិសមដែលភាសាឥណ្ឌូណេស៊ី មានតួនាទីឈានមុខ និងអាចក្លាយជាភាសាផ្លូវការសម្រាប់កិច្ចប្រជុំអាស៊ាន។ ជាមួយគ្នា រដ្ឋមន្រ្តីឥណ្ឌូណេស៊ីរូបនេះ បាននិយាយការពារថា នៅកម្រិតអន្តរជាតិ ភាសាឥណ្ឌូណេស៊ី បានក្លាយជាភាសារួមមួយនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ភាសាឥណ្ឌូណេស៊ី ត្រូវបាននិយាយនៅប្រទេសចំនួន៤៧ឯណោះ ក្នុងពិភពលោក។ បើតាមលោក Makarim ភាសាឥណ្ឌូណេស៊ី ត្រូវបានបង្រៀនទៅបរទេស ដោយវិទ្យាស្ថានចំនួន ៤២៨ និងជាមេរៀននៅក្នុងបណ្តាប្រទេសជាច្រើនដូចជា អឺរ៉ុប, អាម៉េរិក, អូស្រ្តាលី និងនៅតំបន់អាស៊ីមួយចំនួន៕	រដ្ឋមន្រ្តីអប់រំ វប្បធម៌ ស្រាវជ្រាវ និងបច្ចេកវិទ្យាឥណ្ឌូណេស៊ី លោកNadiem Makarim បានបដិសេធសំណើម៉ាឡេស៊ីក្នុងការដាក់ស្នើភាសាម៉ាឡេ ជាភាសាទីពីររបស់អាស៊ាន។ បើតាមរដ្ឋមន្រ្តីអប់រំរូបនេះ ភាសាឥណ្ឌូណេស៊ី ទើបសមជាភាសាទីពីររបស់អាស៊ាន។
អ្នកនាង ប៉ីប៉ីលី ដែលមួយរយៈចុងក្រោយនេះ ធ្វើជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានឱ្យគណបក្សភ្លើងទៀន បានចេញវីដេអូខ្លីមួយដើម្បីសុំចូលរួមជីវភាពនយោបាយជាមួយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ ក្នុងវីដេអូនោះ ក៏មានស្វាមីរបស់អ្នកនាងដែរ។ តាមរយៈវីដេអូ អ្នកនាង ប៉ីប៉ីលី បានសំពះសុំទោសសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ជាប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ហើយសារភាពថា កន្លងមក អ្នកនាង ជ្រុលនិយមជឿលើគណបក្សប្រឆាំង ដោយផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានប៉ះពាល់ដល់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ អ្នកនាង សារភាពត្រង់ៗទៀតថា ពេលនោះ អ្នកនាង ធ្វើតាមអារម្មណ៍ ដែលនៅក្មេង។ អ្នកស្រី ប៉េប៉េលី អតីតសកម្មជនគណបក្សប្រឆាំង អ្នកនាង ប៉ីប៉ីលី បានរៀបរាប់ទៅកាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ជាមួយការសម្រក់ទឹកភ្នែក យ៉ាងដូច្នេះ៖«ខ្ញុំអស់ជំនឿជាមួយគណបក្សប្រឆាំងហើយ ព្រោះមានតែអ្នកដណ្ដើមអំណាចគ្នា។ កូនតូចទាបគ្មានប្រាក់ដើម្បីកសាងសមត្ថភាពខ្លួនឯង ដូច្នេះហើយមានតែគេស្អប់ខ្ញុំ។ នាងខ្ញុំប៉ីប៉ីលី សុំអភ័យទោសពីសម្ដេចពុក និងចូលរួមក្នុងជីវភាពនយោបាយជាមួយសម្ដេចពុកដែលជាប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដើម្បីបម្រើប្រជាពលរដ្ឋ ចូលរួមបម្រើសង្គមមួយនេះឱ្យមានការរីកចម្រើនទៅមុខ»។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានឆ្លើយតបជាមួយតាមប្រព័ន្ធតេឡេក្រាមថា សម្តេចអភ័យទោសឱ្យ និងទទួលស្វាគមន៍អ្នកនាង ប៉ីប៉ីលី រួមទាំងស្វាមីឱ្យចូលចូលរួមជីវភាពនយោបាយជាមួយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ សម្ដេច ប្រាប់ទៅអ្នកនាង ប៉ីប៉ីលី ថា៖«សូមកូនស្រី ទុករឿងអតីតកាលមួយអន្លើនិងខិតខំរួមគ្នាធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅមុខដើម្បីសេចក្តីសុខរបស់ជាតិនិងការរីកចម្រើនក្នុងគ្រួសារក៏ដូចជាសង្គមជាតិ»។ សូមជម្រាបថា ថ្មីៗនេះ មានអ្នកប្រឆាំងមួយចំនួន បានសុំចូលរួមជីវភាពនយោបាយជាមួយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាជាបន្តបន្ទាប់៕	អ្នកនាង ធី សុខា ដែលគេស្គាល់ថា ប៉ីប៉ីលី ជាសកម្មជនគ្រាំទ្រអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ហើយក្រោយក្លាយជាសកម្មជនគណបក្សភ្លើងទៀន បានសុំចូលរួមជីវភាពនយោបាយជាមួយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។
ទោះជាមិននិយាយចំៗក្តី តែឯកឧត្តម កឹម សុខា ហាក់ចង់បញ្ជាក់ន័យថា អ្នកនយោបាយដែលចូលចិត្តប្រើសារគំរាមកំហែង នឹងមិនទទួលបានការគាំទ្រពីប្រជាពលរដ្ឋឡើយ។ ឯកឧត្តម កឹម សុខា បានចាត់ទុក ការគំរាមកំហែងរបស់អ្នកនយោបាយ ថាស្មើនឹងការហែកសន្លឹកឆ្នោតចោល។ មេបក្សសង្គ្រោះជាតិរូបនេះ និយាយដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំ យល់ថាប្រជាពលរដ្ឋ ជាអ្នកកាត់ទោស នៅថ្ងៃបោះឆ្នោតហ្នឹងហើយ។ សារណា សម្តីណាល្អ មិនល្អ អ្នកដឹកនាំណា និយាយគំរាម មិនគំរាម សូមឲ្យជនរួមជាតិខ្មែរ ដែលជាម្ចាស់ឆ្នោត ធ្វើការកាត់ក្តីតាមរយៈសន្លឹកឆ្នោត នៅថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២0១។ បញ្ហាហ្នឹង ខ្ញុំទុកឲ្យប្រជាពលរដ្ឋជាអ្នកកាត់ក្តីចុះ។ ប្រសិនបើគេ ធ្វើកាន់តែខុស ដូចគេហែកសន្លឹកឆ្នោតខ្លួនឯង ចោលអ៊ីចឹង»។ ការលើកឡើងដូច្នេះ គឺតបនឹងអ្នកសារព័ត៌មានដែលសួរថា «តើឯកឧត្តម យល់ឃើញយ៉ាងណា ចំពោះសារគំរាមកំហែងផ្សេងៗ របស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃកងយុទ្ធពលខេមរភូមិន្ទ?» អ្នកសារព័ត៌មាន បានស្កាត់សួរ ក្រោយឯកឧត្តម កឹម សុខា បញ្ចប់ការថ្លែងសារពីគោលនយោបាយរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ទៅកាន់អ្នកគាំទ្រ និងសកម្មជន នៅក្នុងយុទ្ធនាការនៃការឃោសនារកសំឡេងឆ្នោត នៅខេត្តពោធិ៍សាត់ នាថ្ងៃទី២៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២0១៧នេះ៕	ភ្នំពេញ៖ ឯកឧត្តម កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានលើកឡើងថា ការប្រើសារបែបគំរាមកំហែង ពីសំណាក់អ្នកនយោបាយ ស្មើនឹងការហែកសន្លឹកឆ្នោតចោល។ប្រធានគណបក្សប្រឆាំងធំជាងគេនៅកម្ពុជារូបនេះ បន្ថែមទៀតថា ការការពេញចិត្ត ឬមិនពេញចិត្ត ចំពោះការគំរាមកំហែងរបស់អ្នកនយោបាយ នឹងបង្ហាញនៅថ្ងៃបោះឆ្នោត។
គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ចាប់ផ្តើមដើរដាក់ប្រអប់នៅតាមពន្ធនាគារ ដើម្បីឲ្យអ្នកជាប់ឃុំដាក់បណ្តឹងជាសម្ងាត់ លើរឿងអ្វីដែលពួកគេមិនសុខចិត្ត។ ជាជំហានដំបូង ស្ថាប័នសិទ្ធិមនុស្សមួយនេះ បានដាក់ប្រអប់នៅ៣ទីតាំងសិន គឺនៅពន្ធនាគាររាជធានីភ្នំពេញ (PJ) និងនៅមណ្ឌលអប់រំកែប្រែ១ (ម១) មណ្ឌលអប់រំកែប្រែ២ (ម២) នៃពន្ធនាគារព្រៃស។ លោក កែវ រ៉េមី ប្រធានគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានដឹកនាំដោយផ្ទាល់ក្នុងការយកប្រអប់ទាំង៣នេះ ទៅដាក់នៅតាមពន្ធនាគារ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្ស បានឲ្យដឹងថា គោលបំណងនៃការដាក់ប្រអប់តាមពន្ធនាគារ គឺដើម្បីលើកកម្ពស់ការគោរពសិទ្ធិ និងការការពារសិទ្ធិរបស់អ្នកជាប់ឃុំ។ «តាមរយៈប្រអប់បណ្តឹងនេះ ជនជាប់ឃុំគ្រប់រូប អាចដាក់ពាក្យបណ្តឹងតវ៉ារបស់ខ្លួនដោយសម្ងាត់ ពាក់ព័ន្ធនឹងភាពមិនប្រក្រតីនានាក្នុងពន្ធនាគារ ក៏ដូចជាការអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពរបស់ខ្លួន ជូនគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សពិនិត្យ សង្កេត និងដោះស្រាយ»។ នេះជាខ្លឹមសារក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្ស។ លោក នុត សវនា អគ្គនាយករង និងជាអ្នកនាំពាក្យអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកានេះថា បច្ចុប្បន្ន នៅតាមពន្ធនាគារ មានប្រអប់រួចហើយ សម្រាប់ឲ្យអ្នកជាប់ឃុំដាក់បណ្តឹង ដោយប្រអប់ទាំងនោះ ដាក់ដោយគណៈកម្មាធិការជាតិប្រឆាំងទារុណណកម្ម ហើយមាននៅគ្រប់ពន្ធានាគាររាជធានី-ខេត្ត។ លោក បន្ថែមថា ក្រៅពីប្រអប់របស់គណៈកម្មាធិការជាតិប្រឆាំងទារុណកម្ម ប្រធានពន្ធនាគារខ្លះ ថែមទាំងដាក់ប្រអប់ផ្ទាល់ខ្លួនទៀត ដើម្បីឲ្យអ្នកជាប់ឃុំដាក់បណ្តឹង។ លោកអគ្គនាយករងរូបនេះ ជម្រាបពីស្ថានភាពអ្នកជាប់ឃុំនាពេលបច្ចុប្បន្នថា៖«មិនដែលមាន [បញ្ហា] អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ ឬការធ្វើទារុណកម្មជាប្រព័ន្ធទេ។ បើមាន នឹងមានបណ្តឹង និងធ្លាយព័ត៌មានហើយ»។ លោក លើកឡើងថា បច្ចុប្បន្ន អ្នកជាប់ឃុំ មានការយល់ដឹងច្រើនពីសិទ្ធិរបស់ពួកគេ ដោយសារមន្រ្តីគណៈកម្មាធិការជាតិប្រឆាំងទារុណកម្ម ចុះទៅអប់រំ។ លោក និយាយទៀតថា មន្រ្តីគណៈកម្មាធិការជាតិប្រឆាំងទារុណកម្ម ក៏តែងចុះទៅពិនិត្យមើលតាមពន្ធនាគារផងដែរ ដើម្បីធានាថា គ្មានការធ្វើទារុណកម្មលើអ្នកជាប់ឃុំ។ លោក ផ្តល់តួលេខថា មកដល់ចុងឆ្នាំ២០២២នេះ អ្នកជាប់ឃុំសរុប មានជាង៣,៧ម៉ឺននាក់ ដោយអ្នកជាប់ឃុំប្រមាណ៥២ភាគរយ ជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសគ្រឿងញៀន។ គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្ស បញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានថា ការដាក់ប្រអប់ទាំង៣នៅតាមពន្ធនាគារ គឺជាចំណុចចាប់ផ្តើម និងជាគម្រោងសាកល្បង មុននឹងឈានទៅដាក់ប្រអប់នៅតាមពន្ធនាគារគ្រប់រាជធានី-ខេត្ត។ តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្ស អរគុណអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ ពន្ធនាគារ និងមណ្ឌលអប់រំកែប្រែនៅទូទាំងរាជធានី-ខេត្ត ដែលតែងសហការក្នុងការលើកកម្ពស់ និងការគោរពសិទ្ធិរបស់ជនជាប់ឃុំ៕	ដោយ៖ ទេពញាណ
ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុអាស៊ីសេរី កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ លោក សម រង្ស៊ី បាននិយាយពីខ្លួនលោកដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំ អត់ខ្វល់ទេ ពីព្រោះខ្ញុំ មិនមែនជាមនុស្សសម្ភារនិយម។ រឿងទ្រព្យសម្បត្តិ លុយកាក់ ផ្ទះសម្បែង ដីធ្លី មិនសំខាន់ទេ ខ្ញុំ ជាមនុស្ស ដែលអត់មានចំណង [ចំពោះរឿងទាំងអស់ហ្នឹងទេ]»។ លោក បន្តថា បើមានចំណងដោយសារទ្រព្យសម្បត្តិ មនុស្ស នឹងត្រូវបាត់បង់សេរីភាពផ្លូវចិត្ត ព្រោះបារម្ភនឹងការបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិ តែបើមិនមានចំណងនឹងទ្រព្យសម្បត្តិ គេ នឹងមានសេរីភាពផ្លូវចិត្ត ព្រោះមិនចាំបាច់ត្រូវបារម្ភនឹងការបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិ។ លោក ចាត់ទុកទ្រព្យសម្បត្តិថា គ្រាន់តែជាសំបកខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចត្រូវបានឆក់ប្លន់បាន ប៉ុន្តែ ទឹកចិត្ត និងឧត្តមគតិ គ្មាននរណាអាចប៉ះពាល់បានឡើយ។ ប្រមុខដឹកនាំក្រុមប្រឆាំងរូបនេះ ថ្លែងដូច្នេះថា៖«បើយើង មានចំណងជាទ្រព្យសម្បត្តិច្រើន គេ សម្លុតរឹបអូស អាហ្នឹង យើង បាត់បង់សេរីភាពហើយ ពីព្រោះយើង ខ្លាចបាត់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់យើង។ តែខ្ញុំ អត់មានខ្លាចបាត់ទ្រព្យសម្បត្តិបន្តិចបន្តួច ដែលខ្ញុំ មាននៅប្រទេសកម្ពុជាទេ។ អ៊ីចឹង ក៏វាល្អម្យ៉ាងដែរ ឲ្យអស់ចំណងសម្ភារៈ គឺនៅសល់តែចំណងចិត្ត។ ខ្ញុំ មានចំណងចិត្តជាមួយប្រជារាស្រ្តខ្មែរ ជាមួយមាតុភូមិកំណើតរបស់ខ្ញុំ ចំណងចិត្តហ្នឹង គ្មាននរណា កាត់ផ្តាច់បានទេ»។ ផ្ទះ និងដីធ្លីរបស់លោក សម រង្ស៊ី ជាមួយភរិយា គឺអ្នកស្រី ជូឡុង សូមួរ៉ា ដែលស្ថិតនៅសង្កាត់ចាក់អង្រែលើ ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវលោក អនុញ្ញាតឲ្យអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ យកធ្វើជាទីស្នាក់ការកណ្តាល។ ក្នុងអំឡុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១នេះ ស្រាប់តែតុលាការភ្នំពេញ ចេញដីកាស្តីពីការរឹបអូសយកទីស្នាក់ការកណ្តាលអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងស្តីពីការចាប់ផ្តើមនីតិវីនៃការដាក់លក់ ដើម្បីយកប្រាក់ទៅសងមេដឹកនាំគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ យោងតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការ លោក សម រង្ស៊ី ជាកូនបំណុល ត្រូវបង់ប្រាក់ទៅ៤ភាគីជាម្ចាស់បំណុល គឺបង់ដល់ទៅ១លានដុល្លារ ជូនសម្តេចសម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បង់៦សែនដុល្លារ ជូនសម្តេច ហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភា បង់ប្រមាណ៥សែនដុល្លារ ជូនសម្តេច ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ និង បង់ជាង៤,៤សែនដុល្លារ ជូនរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទាំងមូល។ ភាគីទាំង៤នេះ បានដាក់ពាក្យប្តឹងលោក សម រង្ស៊ី ពីបទចោទផ្សេងៗពីគ្នា និងទាមទារឲ្យលោក បង់ប្រាក់ជាការសងជំងឺចិត្ត។ ប្រធានក្រុមមេធាវីរដ្ឋាភិបាល ដែលមានលោកមេធាវី គី តិច ជាប្រធាន បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍បំភ្លឺជុំវិញការចាប់ផ្តើមនីតិវិធីលក់ទីស្នាក់ការកណ្តាលអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់លោក សម រង្ស៊ី និងភរិយា។ ក្រុមេធាវីរដ្ឋាភិបាល លើកឡើងថា លោក សម រង្ស៊ី និងភិរិយា ត្រូវតុលាការ កាត់ក្តីឲ្យមានទោស ហើយថែមទាំងតម្រូវឲ្យសងសំណងទៅជនរងគ្រោះ ដែលជាអ្នកដាក់ពាក្យប្តឹង។ ក្រុមមេធាវីរដ្ឋាភិបាល បញ្ជាក់ថា៖«នីតិវិធីអនុវត្តតាមរយៈការចេញដីកាសម្រេចចាប់ផ្តើមលក់ដោយបង្ខំនូវអចលនវត្ថុ ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ពិរុទ្ធជនឈ្មោះ សម រង្ស៊ី និង ជូឡុង សូមួរ៉ា ដែលជាទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់ពិរុទ្ធជននេះ ជាការប្រតិបត្តិនូវច្បាប់ និងនីតិវិធីជាធរមានទាំងស្រុង»។ ក្រុមមេធាវីរដ្ឋាភិបាល បន្ថែមថា ពេលនីតិវិធីលក់ដោយបង្ខំ ត្រូវបានអនុវត្តចប់រួចរាល់ហើយ អចលនវត្ថុនេះ ដែលជាទីស្នាក់ការកណ្តាលអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នឹងក្លាយជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកទិញ ដែលជាបានដេញថ្លៃទិញពីតុលាការ ហើយលោក សម រង្ស៊ី និងភរិយា ឬជនណាក៏ដោយ គ្មានសិទ្ធិ ទទួលវិញឡើយ។ ក្រុមមេធាវីរដ្ឋាភិបាល បកស្រាយថា ការរឹបអូស និងដាក់លក់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពិរុទ្ធជន ឬកូនបំណូលតាមផ្លូវតុលាការ ជានីតិវិធីអនុវត្តជាប្រក្រតីលើគ្រប់បុគ្គល ដែលមានកាតព្វកិច្ចសងសំណងរដ្ឋប្បវេណី មិនមែនអនុវត្តចំពោះតែលោក សម សម រង្ស៊ី និងភរិយាទេ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក សម រង្ស៊ី ចោទថា សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន តែងតាមសងសឹក និងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលោកតាមផ្លូវនយោបយា ហើយការដែលតុលាការ រឹបអូសទីស្នាក់ការកណ្តាលអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលជាផ្ទះសម្បែងរបស់លោក ត្រូវលោក ហៅថា ជាការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលោកលើផ្នែកហិរញវត្ថុ៕	ការដែលតុលាការកម្ពុជា រឹបអូសដីធ្លី ផ្ទះសម្បែងនៅកម្ពុជា យកទៅដាក់លក់ ពុំបានធ្វើឲ្យលោក សម រង្ស៊ី មេដឹកនាំកំពូលរបស់ក្រុមប្រឆាំងនៅក្រៅប្រទេស ស្តាយស្រណោះ ឬកើតទុក្ខម្នេញអ្វីឡើយ។ លោក ប្រាប់ថា នៅកម្ពុជា លោក មានទ្រព្យសម្បត្តិបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះ លោក មិនមានចំណងវាក់វិននឹងទ្រព្យសម្បត្តិទាំងនោះទេ។
សហព័ន្ធកីឡាហែលទឹកកម្ពុជា បានចេញសេក្ដីជូនដំណឹង ជាផ្លូវការទៅដល់ស្ថាប័ន សហព័ន្ធ ក្លិប និងសាលាហែលទឹកទាំងអស់ ឲ្យចូលរួមក្នុងការប្រកួតរកជើងឯកថ្នាក់ជាតិ ឆ្នាំ២០២២ ។ ការចូលរួមត្រូវបំពេញតាមទម្រង់បែបបទ របស់សហព័ន្ធត្រូវការ ។ សហព័ន្ធកីឡាហែលទឹកកម្ពុជា នឹងប្រារព្ធការប្រកួតជ្រើសរើសជើងឯកថ្នាក់ជាតិ ឆ្សហព័ន្ធបានដាក់ជាបីផ្នែក មានបុរស នារី និងជនពិការ ដែលចែកចេញជា ២៤វិញ្ញាសា ។ វិញ្ញាសាផ្នែកបុរស៖ ហែលរបៀបសេរី ៥០ម៉ែត្រ ហែលរបៀបសេរី ១០០ម៉ែត្រ ហែលរបៀបសេរី ២០០ម៉ែត្រ ហែលកង្កែប ៥០ម៉ែត្រ ហែលកង្កែប ១០០ម៉ែត្រ ហែលផ្ងារ ៥០ម៉ែត្រ ហែលផ្ងារ ១០០ម៉ែត្រ ហែលមេអំបៅ ៥០ម៉ែត្រ ហែលមេអំបៅ ១០០ម៉ែត្រ ហែលបួនរបៀបឯកត្ដជន ២០០ម៉ែត្រ ហែលបណ្ដាក់បួនរបៀប ៤x១០០ម៉ែត្រ វិញ្ញាសាផ្នែកនារី៖ ហែលរបៀបសេរី ៥០ម៉ែត្រ ហែលរបៀបសេរី ១០០ម៉ែត្រ ហែលរបៀបសេរី ២០០ម៉ែត្រ ហែលកង្កែប ៥០ម៉ែត្រ ហែលកង្កែប ១០០ម៉ែត្រ ហែលផ្ងារ ៥០ម៉ែត្រ ហែលផ្ងារ ១០០ម៉ែត្រ ហែលមេអំបៅ ៥០ម៉ែត្រ ហែលមេអំបៅ ១០០ម៉ែត្រ ហែលបួនរបៀបឯកត្ដជន ២០០ម៉ែត្រ ហែលបណ្ដាក់បួនរបៀប ៤x១០០ម៉ែត្រ វិញ្ញាសាផ្នែកជនពិការ៖ ហែលរបៀបសេរី ៥០ម៉ែត្រ ហែលរបៀបសេរី ១០០ម៉ែត្រ។	នាំ២០២២ នៅថ្ងៃទី៨-១០ ខែមករា និងពិធីសម្ភោធឲ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ មណ្ឌលកីឡាហែលទឹកបាត់ដំបង នៅក្នុងសកលវិទ្យាល័យបាត់ដំបង ខេត្តបាត់ដំបង ។
លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន ទេសរដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច ទទួលបានគោរមងារជា «អគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ»។ អគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ មកពីពាក្យ អគ្គ + បណ្ឌិត + សភា + អាចារ្យ។ អគ្គ ប្រែថា កំពូល, ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត, លើសលុប, ប្រសើរបំផុត, ផុតថ្នាក់, ផុតលេខ។ បណ្ឌិត ប្រែថា ជនមានប្រាជ្ញា និងមានចំណេះដឹងជ្រៅជ្រះ។ សភា ប្រែថា ទីប្រជុំ។ អាចារ្យ ប្រែថា អ្នកប្រព្រឹត្តល្អ, អ្នកត្រឹមត្រូវ ឬគ្រូបង្រៀន, អ្នកប្រៀនប្រដៅ, អ្នកហាត់មារយាទអ្នកដទៃ។ អគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ មានន័យថា អាចារ្យមួយរូប ដែលប្រសើរនិងខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ក្នុងទីប្រជុំនៃពពួកបណ្ឌិតទាំងពួង។ លោក គាត ឈន់ ប្រធានកិត្តិយសនៃឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចជាតិ សមាជិករដ្ឋសភា និងជាអតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ទទួលបានគោរមងារជា «កិត្តិបរិរក្សបណ្ឌិត»។ កិត្តិបរិរក្សបណ្ឌិត មកពីពាក្យថា កិត្តិ + បរិរក្ស + បណ្ឌិត។ កិត្តិ ប្រែថា សេចក្ដីថ្កុំថ្កើង, រុងរឿង, ល្បីល្បាញ ឬក៏អាចសំដៅលើកិត្តិយស។ បរិរក្ស ប្រែថា ការគ្រប់គ្រង, ការបីបាច់, ការថែទាំដោយប្រយ័ត្ន ឬសំដៅថា ជនណាមានបរិរក្ស ក្នុងខ្លួន ជននោះ រមែងបានសេចក្ដីចម្រើន។ កិត្តិបរិរក្សបណ្ឌិត មានន័យថា បណ្ឌិតដែលមានសេចក្តីចម្រើនដ៏រុងរឿង ឬដ៏មានកិត្តិយស។ លោកស្រី ម៉ែន សំអន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទំនាក់ទំនងរដ្ឋសភានិងព្រឹទ្ធសភា ទទួលបានគោរមងារជា «កិត្តិសង្គហបណ្ឌិត»។ កិត្តិសង្គហបណ្ឌិត មកពីពាក្យថា កិត្តិ + សង្គហ + បណ្ឌិត។ សង្គហ ប្រែថា ការសង្គ្រោះ។ កិត្តិសង្គហបណ្ឌិត មានន័យថា បណ្ឌិតប្រកបដោយកិត្តិយស និងមានចិត្តសប្បុរសក្នុងការជួយសង្គ្រោះអ្នកដទៃ។ លោក ប៊ិន ឈិន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីនៃទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ទទួលបានគោរមងារជា «កិត្តិនីតិកោសលបណ្ឌិត»។ កិត្តិនីតិកោសលបណ្ឌិត មកពីពាក្យថា កិត្តិ + នីតិ + កោសល + បណ្ឌិត។ នីតិ ប្រែថា ច្បាប់។ កោសល ឬកុសល ប្រែថា ល្អ, ប្រពៃ, បុណ្យ តែក្នុងទីនេះ អាចសំដៅថា ប៉ិនប្រសប់, ឈ្លាសវាងវៃ។ កិត្តិនីតិកោសលបណ្ឌិត មានន័យថា បណ្ឌិត ដែលប្រកបទៅដោយកិត្តិយស និងមានភាពឈ្លាសវៃ ឬមានជំនាញខ្ពស់ផ្នែកច្បាប់។ លោក ចម ប្រសិទ្ធ ទេសរដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងសិប្បកម្ម ទទួលបានគោរមងារជា «កិតិ្តសេដ្ឋាបណ្ឌិត»។ កិត្តិសេដ្ឋាបណ្ឌិត មកពីពាក្យថា កិត្តិ + សេដ្ឋា + បណ្ឌិត។ សេដ្ឋ ឬ សេដ្ឋា ប្រែថា ប្រសើរផុត, ប្រសើរលើសលុប, ឧដុង្គឧត្តម, ខ្ពង់ខ្ពស់។ កិត្តិសេដ្ឋាបណ្ឌិត មានន័យថា បណ្ឌិតដ៏ប្រសើរឬដ៏ឧដុង្គឧត្តម និងប្រកបដោយកិត្តិយស។ ពាក្យ អគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ កិត្តិបរិរក្សបណ្ឌិត កិត្តិសង្គហបណ្ឌិត កិត្តិនីតិកោសលបណ្ឌិត និងកិត្តិសេដ្ឋាបណ្ឌិត មិនមែនជាពាក្យដើមនោះទេ តែជាពាក្យដែលកើតឡើងពីការផ្គុំឬការច្របាច់បញ្ចូលគ្នាពីពាក្យដើមនីមួយៗ ដូចជាពាក្យ អគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ កើតឡើងពីពាក្យដើមជាច្រើន ដែលរួមមាន អគ្គ + បណ្ឌិត + សភា + អាចារ្យ។ ពាក្យដើម (ធាតុដើម) នីមួយៗ ដូចជា អគ្គ, បណ្ឌិត, សភា និងអាចារ្យ ដែលបំបែកឬញែកចេញពីពាក្យអគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ សុទ្ធតែជាភាសាបាលី និងមានពន្យល់ក្នុងវចនានុក្រមសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត។ តែពាក្យទាំងមូល ដែលរួមមាន អគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ កិត្តិបរិរក្សបណ្ឌិត កិត្តិសង្គហបណ្ឌិត កិត្តិនីតិកោសលបណ្ឌិត និងកិត្តិសេដ្ឋាបណ្ឌិត ពុំមានក្នុងវចនានុក្រមសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត ឡើយ។ គោរមងារខាងលើ មានពីរ គឺគោរមងារផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ និងគោរមងារផ្នែកកិត្តិយស ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងកាលពីថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៨ ដោយព្រះរាជក្រឹត្យ។ អគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ គឺជាគោរមងារផ្នែកវិទ្យាស្ត្រលំដាប់ទី២។ ឯគោរមងារផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រលំដាប់ផុតលេខឬលំដាប់ទី១ គឺអគ្គមហាបណ្ឌិតសភាចារ្យទិសាបាមោក្ខ។ គោរមងារជាអគ្គមហាបណ្ឌិតសភាចារ្យទិសាបាមោក្ខ នៅមិនទាន់បានទៅលើឥស្សរជនណាឡើយ។ ចំណែក កិត្តិបរិរក្សបណ្ឌិត កិត្តិសង្គហបណ្ឌិត កិត្តិនីតិកោសលបណ្ឌិត និងកិត្តិសេដ្ឋាបណ្ឌិត គឺជាគោរមងារផ្នែកកិត្តិយស។ កិត្តិបរិរក្សបណ្ឌិត ជាគោរមងារផ្នែកិត្តិយសលំដាប់ទី២។ ឯកិត្តិសង្គហបណ្ឌិត កិត្តិនីតិកោសលបណ្ឌិត និងកិត្តិសេដ្ឋាបណ្ឌិត សុទ្ធតែជាគោរមងារផ្នែកកិត្តិយសលំដាប់ទី៣។ កិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ជាគោរមងារផ្នែកកិត្តិយសលំដាប់ទី១។ ឥស្សរជន៣រូប ដែលរួមមាន សម្តេច ប៊ុន រ៉ានី ប្រធានកាកបាទក្រហមកម្ពុជា និងជាភរិយារបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន សម្តេច ហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភា និងសម្តេច ជា ស៊ីម អតីតប្រធានព្រឹទ្ធសភា បានទទួលគោរមងារជា កិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ពីព្រះមហាក្សត្រ កាលពីឆ្នាំ២០១៣៕	ភ្នំពេញ៖ លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន លោក គាត ឈន់ លោកស្រី ម៉ែន សំអន លោក ប៊ិន ឈិន និងលោក ចម ប្រសិទ្ធ ទើបនឹងទទួលបានគោរមងារនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ពីព្រះមហាក្សត្រ។ បើប្រែសម្រាយមកជាភាសាខ្មែរ គោរមងាររបស់ឥស្សរជនទាំង៥រូប ដែលមានប្រភពដើមពីភាសាបាលី មានអត្ថន័យអស្ចារ្យណាស់។
Currently, tourism, agriculture and manufacturing all seem to be pushing the demand for property and building in the Kingdom. Garment manufacturing, which is a lynchpin of the countrys economy, is inextricably linked with the real estate sector. Factory premises are the foundation of any such business, after all. According to the Ministry of Industry and Handicrafts, Cambodias industrial sector employs nearly one million people, 800,000 of which work in garment factories. Of the 1,522 registered factories operating in the country last year, over a thousand were making garments. Secondary industries included food and beverage, chemical rubber, plastic, electronics and paper. Most of the Kingdoms factories are located in the vicinity of Phnom Penh. However, they can be found across the nation, in locations such as Preah Sihanouk, Kampong Speu, Kandal, Svay Rieng, Kampong Chhnang, Takeo and Kampong Cham provinces. As factories are built, the population in the nearby area grows along with economic activity and, in turn, real estate values. James Whitehead, CEO of yula.la, Laos leading general classifieds website and laorealestate.la, Laos first specialised real estate portal, noted that Phnom Penh hosts many of the Kingdoms factories. The manufacturing sector has a huge effect on real estate growth because many people come to urban areas specifically to find work, Whitehead said, adding that most of that growth is concentrated in Cambodias capital. The huge number of people push the city to grow and expand in terms of infrastructure, housing, services and amenities, he added. With a larger population, demand for food, accommodation, entertainment and services also grows. Whitehead contrasted Cambodia and Laos: The Kingdoms northern neighbor doesnt seem to have a single driving industry. Because of this, real estate growth is much slower. Vientiane [Laos capital] doesnt have a developed manufacturing industry. The countrys economic growth mainly depends on mining, hydropower, and agriculture. Sorn Seap, founder and CEO of Cambodias Key Real Estate, said that garment factories have been essential to the growth of the real estate sector. Seap elaborated on this connection by saying that economic growth feeds the property sector. Growth, in turn, is mainly fuelled by manufacturing. He explained that, in many cases, miniature economies sprouted up around factories. Food vendors and retailers often pop up in the area to cater to the vast amount of workers. It leads to huge demand for rental houses in the citys suburbs, Seap claimed, adding that affordable real estate is pivotal for fostering the growth of small- and medium-sized enterprises, especially on the outskirts of the city. Sharing Seaps view, Whitehead said that garment factories mainly impact the market for low- and middle-tier real estate. In the past few weeks there has been talk about the European Union (EU) discontinuing the Kingdoms duty-free trade preferences under the Everything But Arms (EBA) pact. This has led to concern over whether the real estate sector will take a hit in the coming months. Commenting on this market shift, Whitehead claimed it could shake up the market, but would ultimately create positive change. He said that jobs should evolve beyond low-skilled labour and bring more value to the economy by entering more lucrative segments of the market. Diving deeper, he said that Cambodian factories made most of their money from low-level consumer products for the huge EU market. Moving toward high fashion items, or even electronics would require workers with more education and more training. Shifts like this, he said, are already taking place in nearby Vietnam and China. [The sector] needs to boost the value chain and train staff for higher level manufacturing, Whitehead said, adding that electronics or diamond polishing were two options that could prove fruitful. Further, the government can assist by creating more high-level industrial plans so that opportunities in these industries can be developed sustainably. Seap echoed these claims, saying that tax preferences were, indeed, helpful. However, education and development were important for creating growth within the country. Other predictions for the outcome of EBA cancellation have been quite dire. According to local media, economist Ngeth Chou said that, without tax preferences, the garment sector will take a hit, as will other export sectors. Chou claimed that if a significant number of investors closed their factories in the country, there could be a domino effect. Workers rent houses and their landlords have mortgages with the banks. If there are no workers then landlords end up losing business, he said. ដកស្រង់ដោយ៖ www.realestate.com.kh	The speedy development of Cambodias real estate sector has been a key factor in the countrys constant GDP growth of around 7 percen. Indeed, growth has hovered at this level for nearly a decade.
កំពង់ផែទេសចរណ៍អន្តរជាតិខេត្តកំពត បានសម្រេចការសាងសង់ជាង៩០ភាគរយហើយ ។ កំពង់ផែនេះ កសាងឡើងក្រោមគម្រោងហិរញ្ញប្បទាន ជិត១០លានដុល្លារអាមេរិក របស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ដោយគ្រោងបញ្ចប់ជាស្ថាពរ នៅថ្ងៃទី៣០ មិថុនា ឆ្នាំ២០២២។ បើតាមក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន កំពង់ផែនេះ ជាច្រកទ្វារអន្តរជាតិផ្លូវសមុទ្រសំខាន់ ក្នុងការដឹកជញ្ជូនទេសចរ ទៅកាន់បណ្ដាកោះនានានៅភាគខាងត្បូង និងតភ្ជាប់ខេត្តកំពត ទៅកាន់ពិភពលោក។ កំពង់ផែមួយនេះ ក៏នឹងជួយជំរុញបន្ថែមលើការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ និងផ្នែកពាក់ព័ន្ធនានា ក្នុងខេត្តកំពត ,រមណីយដ្ឋានភ្នំបូកគោ និងគោលដៅទេសចរណ៍តំបន់ឆ្នេរសមុទ្រកម្ពុជា។ ក្រោយបញ្ចប់ការសាងសង់ហើយ កំពង់ផែនេះ ក៏រួមចំណែកក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ តាមរយៈឱកាសការងារ បង្កើនប្រាក់ចំណូល លើកកម្ពស់ជីវភាពពលរដ្ឋផងដែរ។ នេះបើតាមក្រសួងសាធារណការ។ គម្រោងកំពង់ផែទេសចរណ៍អន្តរជាតិខេត្តកំពត។ រូបភាពពីទំព័រហ្វេសប៊ុក ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន។ បើតាមក្រសួងសាធារណការដដែល ក្រោយបញ្ចប់ការសាងសង់នាពេលខាងមុខ កំពង់ផែទេសចរណ៍អន្តរជាតិនេះ នឹងស្រូបទាញទេសចរណ៍ទាំងជាតិ និងអន្តរជាតិ ធ្វើដំណើរតាមផ្លូវទឹក ជាពិសេសទេសចរមកពីប្រទេសថៃ និងប្រទេសវៀតណាម មកកាន់កម្ពុជាផងដែរ។ គួរជម្រាបផងដែរថា កំពង់ផែទេសចរណ៍អន្តរជាតិខេត្តកំពត ត្រូវបានបានស្ថាបនា លើផ្ទៃដីទំហំ៤ហិកតា ជម្រៅ ៤,៥ម៉ែត្រ ស្ថិតក្នុងស្រុកទឹកឈូ និងអាចផ្ទុកមនុស្ស និងទទួលភ្ញៀវទេសចរ បានពី៣០០នាក់ ទៅ៤០០នាក់៕	គម្រោងសាងសង់កំពង់ផែទេសចរណ៍អន្តរជាតិខេត្តកំពត គ្រោងបញ្ចប់ជាស្ថាពរ នៅចុងខែមិថុនា ខាងមុខនេះ បន្ទាប់ពីបើកការដ្ឋានសាងសង់ នៅអំឡុងឆ្នាំ២០១៨ ក្រោមគម្រោងហិរញ្ញប្បទាន របស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី។
ថ្លែងនៅមុនកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីហុងកុង លោកស្រីការី ឡាំ ប្រធានប្រតិបត្តិហុងកុង បានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំជំរុញឲ្យអ្នកប្រឆាំង ដែលនៅតែប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របំផ្លាញច្បាប់សន្តិសុខជាតិហុងកុង បញ្ឈប់អំពើរបស់ខ្លួន។ បើនៅតែបន្តធ្វើសកម្មភាពបែបនេះ ពួកគេ នឹងក្លាយជាសត្រូវរបស់ប្រជាជនហុងកុង»។ ក្នុងន័យនេះ ប្រមុខហុងកុង ចង់សំដៅក្រុមបាតុករ ដែលបានធ្វើបាតុកម្មនៅក្នុងទីក្រុងហុងកុងជាថ្មី បចាប់តាំងពីផែនការច្បាប់សន្តិសុខជាតិ និងសេចក្តីស្នើច្បាប់ភ្លេងជាតិចិនត្រូវបានគេដាក់ចូលទៅក្នុងសភាពិភាក្សា។ បាតុកម្ម ប្រឆាំងនឹងច្បាប់សន្តិសុខជាតិហុងកុង បានបង្អាក់ការងារជាច្រើននៅក្នុងទីក្រុងហុងកុង ជាពិសេសផ្លូវនៅក្នុងទីក្រុងហុងកុងមួយចំនួន ត្រូវសមត្ថកិច្ចបិទ ឬត្រូវក្រុមបាតុករបិទ។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ លោកស្រីប្រមុខហុងកុង បានលើកឡើងថា មនុស្សជាច្រើននាក់ ចង់ស្តារស្ថិរភាពឡើងវិញ និងមានសុវត្ថិភាព និងធ្វើការងារឡើងវិញ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ ថ្លែងនៅក្នុងវីឌីអូមួយ ដែលបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គម Facebook លោកស្រី ការី ឡាំ បានហៅក្រុមបាតុករថា ជាភេរវករគំរាមកំហែងទីក្រុងហុងកុង ដោយមានការពាក់ព័ន្ធពីកម្លាំងបរទេស។ បញ្ហានេះ ត្រូវបានលោកស្រី ព្រមានថា សន្តិសុខ និងវិបុលភាពរបស់ទីក្រុង កំពុងស្ថិតក្រោមការគំរាម។ ការព្រមាននេះ ធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីប្រជាជនហុងកុងជាច្រើនម៉ឺននាក់ បានចេញមកបាតុកម្ម គំរប់ខួប១ឆ្នាំ នៃបាតុកម្មនៅក្នុងទីក្រុងហុងកុង។ សូមបញ្ជាក់ថា ផែនការអនុម័តច្បាប់សន្តិសុខជាតិហុងកុង និងសេចក្តីស្នើច្បាប់ភ្លេងជាតិចិន បានបំផុសឲ្យប្រជាជនហុងកុងជាច្រើននាក់ ផ្ទុះកំហឹង និងចេញមកបាតុកម្មសារជាថ្មី ព្រោះប្រជាជនទាំងនោះ ជឿថាផែនការ និងសេចក្តីស្នើច្បាប់ទាំងពីរនេះ គឺជាការពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ចិន មកលើហុងកុង និងបំបិទសិទ្ធិសេរីភាពប្រជាជនក្នុងទីក្រុង៕	ប្រមុខដឹកនាំទីក្រុងហុងកុង លោកស្រី ការី ឡាំ នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា បានជំរុញអ្នកប្រឆាំងច្បាប់សន្តិសុខជាតិហុងកុងទាំងអស់ ឲ្យបញ្ឈប់សកម្មភាពរបស់ខ្លួន។ ជាមួយគ្នានេះ លោកស្រីប្រមុខហុងកុង បានបន្តថា បើនៅតែបន្តសកម្មភាពប្រឆាំងតទៅទៀត អ្នកទាំងនោះ នឹងក្លាយជាសត្រូវរបស់ប្រជាជន។
ក្នុងរយៈពេលពីរបីថ្ងៃមុនការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រក្របខណ្ឌអឺរ៉ុបដែលធ្វើឡើងនៅរាត្រីថ្ងទី២៩ ខែឧសភា ដែល Chelsea បានយកឈ្នះ Manchester City ១-០នោះ គេឃើញមានអ្នកគាំទ្រអង់គ្លេសជាច្រើនគ្មានរបាំងមុខ ឬពាក់ម៉ាស់ការពារឡើយ។ មិនត្រឹមតែមិនមានគម្លាត ពួកគេថែមទាំងជួបជុំផឹកស្រាទៀតផង។ អ្នកគាំទ្រចំនួន ១៦៥០០ នាក់ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលក្នុងកីឡដ្ឋាន ប៉ុន្តែក៏មានអ្នកផ្សេងក្នុងចំនួនច្រើនទៀតបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ទៅព័រទុយហ្កាល់ដើម្បីគាំទ្រក្រុមរបស់ពួកគេពីខាងក្រៅផងដែរ។ អ្នកគាំទ្រ Chelsea ក៏បានជួបជុំគ្នាយ៉ាងច្រើនកុះករដើម្បីការឈ្នះពានលើកទី២នៅតាមដងផ្លូវក្នុងក្នុងប្រទេសព័រហ្កាល់ដែរ។ ដោយហេតុនេះ អាជ្ញាធរសុខាភិបាលព័រទុយហ្កាល់បង្ហាញក្តីបារម្ភ ថាព្រឹត្តិការណ៍នេះអាចនាំឱ្យកើនឡើងចំនួនឆ្លងកូវីដ-១៩ ជាលក្ខណៈសហគមន៍ ស្របពេលអង់គ្លេសអះអាងថា មានប្រជាជនខ្លួនឆ្លងមេរោគបំប្លែងថ្មីពីឥណ្ឌាទៀតផង។ ម្ចាស់ផ្ទះព័រទុហ្កាល់ បានស្នើឱ្យអ្នកគាំទ្រទាំងអស់ដែលត្រឡប់ទៅអង់គ្លេសវិញ ត្រូវទៅទទួលការធ្វើតេស្ត និងចត្តាឡីស័កឱ្យបាន១៤ថ្ងៃមុនទាក់ទងជាមួយអ្នកដទៃ ដើម្បីបង្ការការចម្លងរោគដ៏កាចសាហាវមួយនេះ។ សម្រាប់អ្នកគាំទ្រផ្សេងទៀត ដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកគាំទ្រពីអង់គ្លេស ក៏ត្រូវធ្វើដូចគ្នានេះដែរ។	អាជ្ញាធរសុខាភិបាលព័រទុយហ្កាល់ ព្រមានអ្នកគាំទ្រទាំងអស់ដែលបានចូលរួមទស្សនាផ្ទាល់ការប្រកួត Champions League នៅទីក្រុង Porto ត្រូវតែតាមដានរោគសញ្ញាកូវដី-១៩ និងដាក់ខ្លួនឱ្យនៅដាច់ដោយឡែករយៈពេល១៤ថ្ងៃ មុនផ្តើមមានទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកដទៃ។
សូមស្ដាប់កិច្ចសម្ភាសរវាងលោក ភួង វ៉ាន់ថា នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងលោក អែល អាត ស្ថាបនិកវ័យក្មេង (Startup) AngkorDev Cambodia ខាងក្រោមនេះ៖ សម្រាប់លោក អែល អាត ការបើកអាជីវកម្មកុំទាន់គិតរឿងលុយ តែត្រូវគិតពីសមត្ថភាព និងជំនាញជាមុនសិន។ លោក អែល អាត គឺជាអតីតមន្ត្រីកាន់គម្រោង របស់អង្គការមួយនៅកម្ពុជា មុននឹងលោកចាប់ផ្ដើមបើកអាជីវកម្មផ្ទាល់ខ្លួន។	ភ្នំពេញ៖ លោក អែល អាត ស្ថាបនិកវ័យក្មេង (Startup) AngkorDev Cambodia ដែលជាអាជីវកម្មផ្ដល់សេវាកម្មអភិវឌ្ឍន៍គេហទំព័រដល់បណ្ដាក្រុមហ៊ុន និងអង្គការដែលបានដំណើរការរយៈពេលពីរឆ្នាំមកហើយ។ លោក បានលើកឡើងថា មុននឹងចាប់ផ្ដើមចេញរកស៊ីគួរគិតលើ៣ចំណុច ទី១គឺត្រូវមានក្រុមការងារដែលល្អ ទី២ ត្រូវមានជំនាញច្បាស់លាស់ និងទី៣ ត្រូវរៀនពីរបៀបក្នុងការគ្រប់គ្រងលុយឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។
1. អ្នកអាចប្រើហ្វមលាងមុខបាន ព្រោះក្រោយពេលដែលអ្នកនៅក្រៅយូរ អាចមានធូលីជាប់លើមុខអ្នក។ ដូចនេះ ពេលដែលអ្នកត្រឡប់មកផ្ទះវិញ អ្នកអាចប្រើហ្វមដើម្បីលាងសម្អាតមុខអ្នកឲ្យស្អាតបាន។ 2. អ្នកមិនគួរតែងតែផ្លាសប្តូរគ្រឿងសម្អាងនោះទេ ព្រោះស្បែកអ្នកត្រូវការរយៈពេលយូរក្នុងការសម្របតាមគ្រឿងសម្អាងទាំងនោះ។ ដូចនេះ បើអ្នកតែងតែផ្លាស់ប្តូរ វានឹងអាចធ្វើឲ្យស្បែកមុខអ្នកឆាប់ប្រតិកម្មជាខ្លាំង។ 3. ប្រសិនជាអ្នកជាបុគ្គលដែលមានស្បែកឆាប់ប្រតិកម្ម អ្នកគួរតែពាក់ម៉ាសពេលដែលចេញក្រៅ ទើបអាចការពារធូលីដែលអាចហោះមកនៅលើស្បែកមុខអ្នកបាន។ ដូចនេះ ស្បែកអ្នកនឹងមិនសូវឆាប់ប្រតិកម្មនោះទេ។ 4. អ្នកគួរតែញ៉ាំបន្លែ និងផ្លែឈើឲ្យបានច្រើន ដោយកាត់បន្ថយពិសារអាហារបំពង ឬគ្រឿសមុទ្រ ទើបស្បែកមុខអ្នកអាចស្អាត ហើយមិនសូវប្រឈមមុខនឹងអាការៈប្រតិកម្មឡើយ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ខាងក្រោមនេះ យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីរបៀបក្នុងការការពារស្បែកមិនឲ្យឆាប់ប្រតិកម្ម។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
The companies came forward after the ministry last month ordered 23 auto and motorbike companies to conduct in-house probes after it emerged Nissan and Subaru had cheated on fuel economy and emissions data. All three reported "inappropriate handling" of vehicle inspections, the ministry said. The companies admitted incomplete emissions tests were done on some of its vehicles, but their officials certified the results as though the tests had been administered fully. Suzuki admitted improper inspections on 6,401 vehicles, or nearly half of those subject to sample checking, between 2012 and 2018. Mazda said it 72 vehicles or 3.8 percent of those in its sample were affected, while Yamaha put the figure at 2.1 percent of its motorbike sample. "This is extremely regrettable as this may cause doubts among automobile users about vehicle performance and the quality-control structures of automakers," Transport Minister Keiichi Ishii said in a statement. The ministry said it would "examine their reports and take strict measures if necessary". It said most of the 20 other companies asked to examine their data had reported no misconduct, while several others were still investigating. Investors dumped shares of the three firms after the news. Suzuki tumbled 6.04 percent to 6,944 yen, Mazda sank 1.30 percent to 1,327 yen and Yamaha Motor dived 4.63 percent to 2,820 yen. The admissions are the latest in a string of scandals involving data falsification and testing standard breaches in Japan's key auto sector. In July, Nissan admitted data on exhaust emissions and fuel economy had been "altered" for some of its vehicles, and last year the firm was forced to recall more than a million vehicles after admitting staff without proper authorisation had carried out some inspections.	Japan's Suzuki Motor, Mazda and Yamaha have admitted using false emissions data for some vehicles, the transport ministry said Thursday, in the latest product quality scandal to hit the country's auto sector.
រស់នៅជនបទក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែគ្រួសាររបស់អ្នកស្រី ប៉ូ សុផាត មានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះកូវីដ-១៩។ ចាប់តាំងពីមានជំងឺរលាកសួតប្រភេទថ្មីនេះមក ផ្ទះរបស់អ្នកស្រី ប៉ូ សុផាត ត្រូវបានកំហិតចំពោះការកាន់ប្រាក់។ ស្ត្រីកូន៣រូបនេះ ទទួលភារកិច្ចកាន់ប្រាក់តែម្នាក់ឯងប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីទិញទំនិញសព្វសារពើ សម្រាប់គ្រួសារធំ ដែលមានសមាជិក១១នាក់។ ឆ្លើយប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ខណៈពេលដែលអ្នកស្ រីកំពុងស្ថិតនៅក្នុងផ្សារដែលនៅក្នុងភូមិ ក្រោយពីទិញទំនិញរួច ស្ត្រីវ័យជិត៤០ឆ្នាំរូបនេះ បានរៀបរាប់ថា ការដាក់ប្រាក់ក្នុងថង់ គឺដើម្បីបញ្ចៀសពីការកាន់ប្រាក់ ក្នុងរយៈពេលយូរ ម្យ៉ាងក៏ដើម្បីភាពងាយស្រួល ក្នុងការយកប្រាក់ចេញចូលសម្រាប់ទិញទំនិញដែរ។ អ្នកស្រីពន្យល់បន្ថែមដូច្នេះ៖«ខ្ញុំដាក់ប្រាក់ក្នុងថង់បែបនេះ វាងាយស្រួលយកទៅទិញរបស់របរ។ ម្យ៉ាង ក៏ដើម្បីការពារការឆ្លងកូវីដ-១៩ដែរ ព្រោះខ្ញុំឮគេនិយាយថា មេរោគវាអាចទំជាប់នឹងលុយដែរ»។ ការការពារនៅមានបន្តទៀត សម្រាប់អ្នកស្រី ប៉ូ សុផាត គឺក្រោយពីទិញទំនិញចប់រួចរាល់។ អ្នកស្រីចាប់ផ្ដើមលាងដៃនឹងមេស្រាភ្លាមៗ មុនពេលមកដល់ផ្ទះលាងដៃនឹងសាប៊ូបន្ថែមទៀតនោះ។ ទោះជាយ៉ាងណាស្ត្រីពាក់អាវចាក់ពណ៌ស្វាយ និងពាក់ម៉ាស់ពណ៌ឈាមជ្រូករូបនេះ ប្រាប់ពីមូលហេតុ ដែលអ្នកស្រីមិនប្រើទឹកអាល់កុលថា៖«សុខភាពរបស់ខ្ញុំទទួលយកក្លិនស្រាបាន ប៉ុន្តែចំពោះទឹកអាល់កុល សុខភាពរបស់ខ្ញុំទទួលយកមិនបានទេ។ ពេលទៅផ្សារ ខ្ញុំព្យាយាមដើរឆ្ងាយពីកន្លែងដែលមានមនុស្សច្រើន។ បើថ្ងៃណា ខ្ញុំដើរទៅប៉ះគេ ឬគេដើរមកប៉ះខ្ញុំ ពេលមកដល់ផ្ទះ ខ្ញុំប្រញាប់ងូតទឹកក្ដៅ ហើយសម្លៀកបំពាក់ទាំងនោះ ខ្ញុំគក់នឹងសាប៊ូភ្លាម»។ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់ សូមប្រិយមិត្តរីករាយទស្សនា វីដេអូសកម្មភាពដើរផ្សារនៅក្នុងភូមិ របស់អ្នកស្រី ប៉ូ សុផាត ដូចតទៅ៖	ភ្នំពេញ៖ ព្រោះតែខ្លាចឆ្លងកូវីដ-១៩ តាមរយៈការកាន់ប្រាក់ញឹកញាប់ អ្នកស្រី ប៉ូ សុផាត ដែលរស់នៅភូមិព្រែកដាច់ ឃុំព្រែកដាច់ ស្រុកលើកដែក ខេត្តកណ្ដាល បានដាក់ប្រាក់ក្នុងថង់ នៅរាល់ពេលចេញទៅទិញទំនិញនៅលើទីផ្សារ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ អ្នកស្រី ព្យាយាមឱ្យប្រាក់ទៅអ្នកលក់គ្រប់តម្លៃទំនិញ ដើម្បីចៀសរាងការអាប់ត្រឡប់មកវិញផងដែរ។ ក្រោយទិញទំនិញចប់សព្វគ្រប់ ស្ត្រីកូន៣រូបនេះ ប្រញាប់ប្រញាល់លាងដៃនឹងទឹកមេស្រាភ្លាមៗ មុនពេលមកដល់ផ្ទះ លាងដៃនឹងសាប៊ូម្ដងទៀត។
តួយ៉ាងល្ខោននេះ ត្រូវការយុវជនជំនាន់ក្រោយដើម្បីបន្តវេន និងសិក្សាស្វែងយល់ពីសិល្បៈវប្បធម៌ខ្មែរ។ ក្នុងចំណោមយុវជនជាច្រើនរូប ដែលហាត់រៀនល្ខោនខោល ក្នុងនោះក៏មានយុវជន២រូប កំពុងស្រវាស្រទេញហាត់រៀន ក្នុងគោលបំណងបន្តតំណែងជាគ្រូបង្ហាត់ល្ខោនខោលផងដែរ។ សាលាសិល្បៈជាថ្នាល់បណ្តុះបណ្តាល ដល់ពន្លកសិល្បៈថ្មោងថ្មីដែលស្រឡាញ់ ភ្លេង និងរបាំបុរាណខ្មែរ។ យ៉ាងណាមិញ សាលាមធ្យមវិចិត្រសិល្បៈ ដែលមានទីតាំងនៅតាមបណ្តោយមហាវិថីបណ្ឌិតម៉ុងឫទ្ធី សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី គឺជាទីកន្លែងកុមារកម្ពុជាទទួលបានចំណេះដឹងលើជំនាញជាច្រើនដូចជា សិល្បៈតូរ្យតន្រ្តី របាំ ល្ខោន សៀក និងសិល្បៈសូនរូបជាដើម។ សាលានេះ គឺជាចំណុចចាប់ផ្តើមផង និងជាស្ពានសម្រាប់ឱ្យពួកគេ ចូលសិក្សាដោយមិនមានការបង់ប្រាក់។ ក្រឡេកទៅក្នុងថ្នាក់រៀនមួយនៃសាលាមធ្យមវិចិត្រសិល្បៈ មានសិស្សមួយក្រុម មើលទៅហាក់ដូចជាមានភាពមមាញឹកជាខ្លាំង។ សិស្សមួយក្រុមនោះ គឺជាក្រុមសម្តែងល្ខោនខោល ដោយម្នាក់ៗកំពុងតែងកាយ គ្រងឈុតរបាំ និងគ្រឿងអលង្ការបុរាណខ្មែរតាមតួអង្គ ក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍។ តួអង្គដែលត្រូវឡើងសម្តែងលើឆាកនោះ ភាគច្រើនគឺជាយុវជន មានអាយុច្រើនបំផុតត្រឹម ១៨ឆ្នាំ។ រីឯ ការរៀបចំខ្លួនរបស់ពួកគេ គឺតែងមានគ្រូបង្ហាត់ចាំមើល និងជួយស្លៀកពាក់ឱ្យត្រូវតាមទម្រង់ខ្មែរជានិច្ច។ យុវជន ធឿន មិថុនា គ្រងឈុត នាងសុបនខា ក្នុងរឿងរាមកេរ្តី អំឡុងពេលសម្តែងសិល្បៈនារដូវវស្សា។ រូបភាព៖ ហេង ស្រីលីន កំពុងរៀបចំខ្លួន យុវជន ធឿន មិថុនា ដែលជាសិស្សហាត់ល្ខោនខោលនៃសាលាមួយនេះ បានផ្តល់កិច្ចសម្ភាស ជាមួយសារព័ត៌មាន ThmeyThmey អំពីដំណើរការចាប់ផ្តើមរបស់គេក្នុងវិស័យសិល្បៈតាំងពីអាយុ ១១ឆ្នាំ។ អ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ គឺគ្រួសាររបស់ មិថុនា ជាអ្នកជំរុញ និងលើកទឹកចិត្តឱ្យចូលហាត់ល្ខោនខោលតែម្ដង។ ការដាក់ចិត្ត និងត្រូវរៀនច្រើន អ្នកហាត់ល្ខោនខោល មិនខុសពីរបាំបុរាណផ្សេងនោះឡើយ។ មិថុនា និងសិស្សដទៃទៀត ត្រូវចាប់ផ្តើមហាត់ពីក្បាច់បាតទៅមុន។ សិស្សទាំងអស់ត្រូវបែងចែកការសិក្សាជាពីរវេន ដោយពេលព្រឹកត្រូវរៀនចំណេះដឹងទូទៅ និងពេលរសៀលពួកគេត្រូវហាត់ល្ខោនខោល។ ពេលហាត់ដំបូង យុវជនមកពីខេត្តកណ្តាលរូបនេះ ហាក់ដូចជាចង់រាថយ ព្រោះពិបាកនឹងពត់ដៃ ជើង មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ អ្នកហាត់ត្រូវស្គាល់ និងយល់ពីតួអង្គនីមួយៗផងដែរ។ ក្រុមល្ខោនខោល សំពះគ្រូមុនពេលឡើងសម្តែង។ រូបភាព៖ ហេង ស្រីលីន «កាលពីក្មេង ខ្ញុំមិនស្គាល់ថាអ្វីទៅជារបាំផង ប៉ុន្តែក្រោយហាត់បាន១ឆ្នាំ ទើបខ្ញុំចាប់ផ្តើមស្រឡាញ់វា។ ពេលហាត់ដំបូង ខ្ញុំធ្លាប់យំទាមទារឱ្យម៉ាក់យកខ្ញុំទៅផ្ទះវិញ តែពេលហាត់បាន១ខែ ទើបរៀងទម្លាប់ខ្លះៗ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់យុវជន ធឿន មិថុនា អ្នកហាត់ល្ខោនខោលនៃសាលាមធ្យមវិចិត្រសិល្បៈ។ អ្នកហាត់ទាំងអស់ ត្រូវស្គាល់ពីចរិតលក្ខណៈពីតួអង្គនីមួយៗ ដូចជា តួអង្គព្រះរាម ព្រះលក្ម្សណ៍ ហនុមាន នាងសីតា នាងសុបនាខា តួយក្ស តួនាង តួនាយរង តួស្វា និងតួអង្គជាច្រើនទៀត។ មិនមែនជារឿងងាយឡើយទម្រាំអាចហាត់រៀនពីក្បាច់នីមួយៗ ក៏ដូចជាសម្តែងតាមតួអង្គផ្សេងគ្នា។ ចំពោះ មិថុនា ការហាត់រយៈពេល ២ទៅ៣ឆ្នាំដំបូង គឺមិនមែនជារឿងស្រួល ហើយក៏មិនពិបាកខ្លាំង។ សិល្បករវ័យក្មេងរូបនេះ មានអារម្មណ៍ភ័យខ្លាំងនៅពេលឡើងសម្តែងលើឆាកដំបូង ហើយមកទល់ពេលនេះ ក៏នៅតែភ័យដែរ គ្រាន់តែមិនដូចលើកទី១។ ចំពោះតួអង្គដែល មិថុនា បានសម្តែងញឹកជាងគេ គឺតួយក្ស។ ចំណែកតួអង្គដែលពិបាកសម្តែងជាគេគឺ តួអង្គស្វា និងតួអង្គយក្ស។ យុវជន អ៊ុង ឈួនមុន្នី គ្រងឈុត នាងសីតា ត្រៀមសម្តែងក្នុងកម្មវិធី សិល្បៈនារដូវវស្សា។ រូបភាព៖ ហេង ស្រីលីន សិក្សា ដើម្បីបន្តវេន ទម្រាំដើរមកដល់ដំណាក់កាលនេះ ធឿន មិថុនា បានព្យាយាមជាខ្លាំង ទាំងកម្លាំងកាយ និងចិត្ត ដើម្បីឱ្យឆាប់រីកចម្រើនដូចសិស្សច្បងផ្សេងទៀត។ បន្ទាប់ពីទទួលបានការហ្វឹកហាត់ពីសំណាក់លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ បានធ្វើឱ្យ មិថុនា មានបំណងបន្តបង្ហាត់ល្ខោនខោលនេះ ពោលគឺចង់ក្លាយជាគ្រូបង្ហាត់ល្ខោនខោលទៅថ្ងៃមុខ។ ដូចគ្នាទៅនឹង ធឿន មិថុនា ដែរ យុវជន អ៊ុង ឈួនមន្នី បានចូលហាត់រៀនអស់រយៈពេលជាង ៥ឆ្នាំមកហើយ។ ការចាប់ផ្តើមដំបូងរបស់យុវជនវ័យ១៧ ឆ្នាំរូបនេះ ក៏មិនខុសពី មិថុនានោះឡើយ។ ម្នាក់ៗ ត្រូវហ្វឹកហាត់ក្បាច់ដដែលៗ រហូតដល់ចាំស្ទាត់។ អ្នកហាត់ល្ខោនខោល អ៊ុង ឈួនមន្នី បានរម្លឹកពីការចាប់ផ្តើមថា៖ «កាលពីក្មេង ខ្ញុំចូលចិត្តមើលគេរាំ ឃើញគេរាំស្អាត ក៏មានចិត្តមួយចង់ឱ្យខ្លួនឯងពូកែដូចគេដែរ។ ណាមួយគ្រួសារក៏យល់ព្រម ជាពិសេសពូដែលជាគ្រូបង្ហាតរបាំ គឺជាអ្នកជំរុញផ្ទាល់តែម្តង» ។ សមាជិកក្រុមល្ខោនខោល នៃសាលាមធ្យមវិចិត្រសិល្បៈ ឡើងសម្តែងក្នុងកម្មវិធី សិល្បៈនារដូវវស្សា។ រុបភាព៖ ហេង ស្រីលីន គ្មានអ្វីដែលពិបាកជាងការចាប់ផ្តើមនោះឡើយ កូនសិស្សហាត់ល្ខោនខោលមកពី ខេត្តស្វាយរៀងរូបនេះ បានហាត់លុតដំខ្លួនរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីឱ្យពូកែ។ ការចូលហាត់ដំបូង មន្នី ជួបផលលំបាកច្រើន ដូចជាប្រើកម្លាំងដូចមនុស្សចាស់ រាងកាយចុករោយពេញខ្លួន និងប្រើពេលជាយូរទម្រាំអាចដើរទាន់ សិស្សផ្សេងទៀត។ អ្វីដែលសំខាន់នោះគឺការតាំងចិត្ត ដាក់កាយប្រឹងហាត់ឥតលុះថ្ងៃ។ ឈួនមន្នី បង្ហើបបែបនេះថា៖ «ការហាត់ល្ខោនខោលនេះ គឺត្រូវការកម្លាំងច្រើន។ ណាមួយយើងនៅក្មេង កម្លាំងក៏មិនដូចមនុស្ស ចឹងទៅទើបហាត់ខ្លាំង ហើយងាយឈឺទៀត។ ប៉ុន្តែ ពេលហាត់យូរទៅ ទើបលែងអី ហើយក៏រឹតតែស្រឡាញ់»។ បើទោះជា មិថុនា និងឈួនមន្នី ជួបឧបសគ្គច្រើនក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែពួកគេមិនបោះបង់នូវគោលដៅចង់ធ្វើជាគ្រូបង្ហាត់ល្ខោនខោលនោះឡើយ។ អ្វីដែលជាចំណុចរួមរបស់ពួកគេនោះ គឺការជួយថែវប្បធម៌ខ្មែរកុំឱ្យបាត់បង់ និងចង់ឱ្យនៅគង់វង្ស តាមរយៈការបន្តវេនពីយុវជនជំនាន់ក្រោយ៕	ភ្នំពេញ៖ ល្ខោនខោល ជាសិល្បៈវប្បធម៌ខ្មែរដែលសិល្បករដកស្រង់ឈុតរឿងរាមកេរ្តិ៍មកសម្តែងដោយពាក់ខ្មុក។ ចំណែកសិល្បករនីមួយៗ សុទ្ធតែជាមនុស្សប៉ិនប្រសព្វ និងមានសារពាង្គកាយមាំមួន។
ដំបូន្មានទាំងអស់មានដូចជា៖ ១- ទាំងអ្នកជិះឡាន និងម៉ូតូ គួរចតយានយន្តរបស់អ្នកទាំងអស់គ្នាពីចម្ងាយ កុំព្យាយាមទៅចតក្បែរទីតាំងកម្មវិធី ព្រោះអាចស្ទះខ្លាំង។ ២- ជ្រុលតែទៅដល់បុណ្យភូមិហើយ គួរតែដើរទស្សនាឲ្យបានគ្រប់ឆាកសម្តែងសិល្បៈ និង ចូលរួមរាំលេងសប្បាយជាមួយចង្វាក់ភ្លេងបទបុណ្យភូមិថ្មី និងលេងល្បែងកម្សាន្តផ្សេងៗរបស់បុណ្យភូមិ។ ៣- បើអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងធ្វើឲ្យអ្នកហត់នឿយ អ្នកគួរទៅអង្គុយសម្រាកនៅក្នុងបន្ទប់ទឹកកករបស់ទឹកក្រូច អាយស៍កូឡា ព្រោះទីនោះមានកន្លែងអង្គុយសមរម្យ និងភេសជ្ជៈជាច្រើនមុខលក់ជូនសម្រាប់អ្នក និងការផ្តល់ជូននូវកាដូអនុស្សាវរីយបុណ្យភូមិជាច្រើនទៀតផង។ ៤- សូមប្រយ័ត្នប្រយែងក្នុងការបើកបរ និងពាក់មួកសុវត្តិភាព ឬខ្សែក្រវ៉ាត់ទាំងទៅ និងទាំងមកពេលត្រឡប់មកផ្ទះវិញ ដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ទឹកក្រូចអាយស៍កូឡា មិនត្រឹមតែជាភេសជ្ជៈផ្អែមឆ្ងាញ់ ដែលបានចូលរួមឧបត្ថម្ភនៅក្នុងកម្មវិធីបុណ្យភូមិ ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅ នៅថ្ងៃទី ៥-៧មេសានេះ។ មិនត្រឹមតែចូលរួមឧបត្ថម្ភនោះទេ ឥឡូវនេះទឹកក្រូច អាយស៍ IZE កូឡា ក៏ចូលរួមផ្តល់នូវដំបូន្មានសំខាន់ៗបន្ថែមទៀត សម្រាប់អ្នកទៅលេងបុណ្យភូមិឆ្នាំនេះដែរ។
មេតាន គឺជាឧស្ម័នដែលរួមចំណែកដល់ការកើនឡើងកម្តៅសកលខ្លាំងជាងឧស្ម័នកាបូនឌីអុកស៊ីត (CO2) ប្រមាណ ៨០ដងឯណោះ ក្នុងរយៈពេល២០ឆ្នាំ។ យ៉ាងណាមិញ មេតានឆាប់រលាយក្នុងបរិយាកាសជាង ឧស្ម័នកាបូនឌីអុកស៊ីត ហើយវាក៏ងាយស្រួលកាត់បន្ថយការបំភាយជាងឧស្ម័នកាបូនឌីអុកស៊ីតដែរ។ ហេតុនេះហើយទើបការទប់ស្កាត់ការបំភាយមេតាន ក្លាយជាវិធីដែលមានប្រសិទ្ធភាពលឿនបំផុត ក្នុងការកាត់បន្ថយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុដើម្បីឈានដល់សម្រេចគោលដៅគ្មានការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់នាឆ្នាំ២០៥០ ខាងមុខ។ ទាក់ទិននឹងប្រភពនៃការបំភាយឧស្ម័នមេតាន វាត្រូវបានកើតឡើងដោយធម្មជាតិ ៤០ភាគរយ ខណៈ ៦០ភាគរយទៀត ចេញពីសកម្មភាពមនុស្ស។ វិស័យកសិកម្ម គឺជាប្រភពធំជាងគេនៃការបញ្ចេញឧស្ម័នមេតាន ដែលបង្កដោយសកម្មភាពមនុស្ស។ ការចិញ្ចឹមសត្វគោ ក្របី និងសត្វផ្សេងៗទៀត បានចូលរួមចំណែកបំភាយឧស្ម័នមេតានប្រមាណ ១៤៤លានតោន ក្នុងមួយឆ្នាំៗ។ នេះដោយសារការធ្វើប្រតិកម្មគីមីក្នុងពេលរំលាយអាហារ បានបញ្ចេញឧស្ម័នមេតានទៅក្នុងបរិយាកាស។ មេតានត្រូវបានបំបែកពីពពួករុក្ខជាតិ និងស្មៅ ដែលសត្វចិញ្ចឹមទាំងនោះស៊ី។ មួយវិញទៀត វិស័យថាមពល គឺជាវិស័យបន្ទាប់ដែលបង្កឱ្យមានមេតានក្នុងបរិយាកាស។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២០ រោងចក្រដើរដោយចំហេះធ្យូងថ្ម និងប្រេងឥន្ធនៈ បានបញ្ចេញមេតានប្រហែល ១៣៤ លានតោនឯណោះទៅក្នុងបរិយាកាស។ ការបំភាយមេតានជាច្រើនជារៀងរាល់ឆ្នាំ ជាលទ្ធផលនៃការគ្រប់គ្រងមិនបានល្អ ដែលពឹងផ្អែកលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធហួសកាលបរិច្ឆេទ និងគ្មានប្រសិទ្ធភាព។ ដើម្បីកាត់បន្ថយឧស្ម័នមេតាន ក៏ដូចជាកាត់បន្ថយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ វាមានដំណោះស្រាយមួយចំនួន ដែលអាចធ្វើទៅបាន។ ដំណោះស្រាយទាំងនោះមានចាប់តាំងពីការផ្លាស់ប្តូររបបចំណីរបស់សត្វចិញ្ចឹម គោ ក្របី ក៏ដូចជាការផ្លាស់ប្តូរប្រេង និងឧស្ម័ន ក្នុងសម្ភារប្រើប្រាស់អេឡិចត្រូនិចដែលហួសកាលបរិច្ឆេទជាដើម។ ចំពោះប្រទេសអ្នកនាំចូលឧស្ម័ន គួរតែពង្រឹងវិធានការគ្រប់គ្រង និងត្រួតពិនិត្យការបញ្ចេញឧស្ម័នមេតានពីអាជីវកម្មរបស់ខ្លួនផងដែរ៕	តាមការស្រាវជ្រាវរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របរិស្ថាន ការទប់ស្កាត់ការបំភាយឧស្ម័នមេតាន (CH4) ទៅក្នុងបរិយាកាស គឺជាវិធីដែលល្អបំផុត ដើម្បីកាត់បន្ថយបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ស្របតាមគោលដៅ គ្មានការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ នាឆ្នាំ២០៥០ របស់កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស។
ថវិកាដែលជាជំនួយឥតសំណងនេះ គឺត្រូវបានចុះហត្ថលេខាប្រគល់-ទទួលលើកិច្ចព្រមព្រៀងត្រីភាគី រវាង លោក លី ធុជ អនុប្រធានទី១នៃអាជ្ញាធរមីនកម្ពុជា លោក Nick Beresford អ្នកតំណាងUNDP និង លោក Rho Hyunjun នាយកប្រចាំប្រទេសនៃភ្នាក់ងារ KOICA តាមប្រព័ន្ធវីដេអូ(អនឡាញ) កាលពីថ្ងៃទី១៥មីនា។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែលខាងលើ បានបន្ថែមថា ជំនួយឥតសំណង១០លានដុល្លារ របស់សាធារណៈរដ្ឋកូរ៉េនេះ ជាគម្រោងបោសសម្អាតមីន ដើម្បីលទ្ធផលដំណាក់កាលទី៤ (CFR IV) សម្រាប់រយៈពេល៥ឆ្នាំ ពោលពីឆ្នាំ២០២១ ដល់ ២០២៥។ អត្ថបទទាក់ទង ជប៉ុនផ្តល់ថវិកាជាង២លានដុល្លារ សម្រាប់បោសសម្អាតមីន និងគ្រាប់បែកចង្កោមនៅកម្ពុជា ពលរដ្ឋខ្មែរ៦៥នាក់ ស្លាប់ និងរបួសដោយសារគ្រាប់មីន នៅឆ្នាំ២០២០ វត្តមាននៃគ្រាប់មីន និងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្រ្គោមនៅកម្ពុជា បន្តប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជន ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សស្លាប់ របួស និងពិការភាពជាច្រើននៅតាមតំបន់ជនបទនៃប្រទេសកម្ពុជា។ វត្តមាននៃគ្រាប់មីន និងសំណល់ជាតិផ្ទុះ ដែលរ៉ាយប៉ោយ នៅកម្ពុជានេះ បានក្លាយជាឧបសគ្គដ៏ធំ ដល់ការពង្រីកវិស័យកសិកម្ម និងការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ក៏ដូចជាការអនុវត្តនូវការប្រកបដោយចីរភាព (SDGs) នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥។ លោក លី ធុជ បានអះអាងដូច្នេះ៖« ជំនួយឥតសំណងរបស់សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ តាមរយៈKOICAនេះ នឹងជួយបំពេញបន្ថែម ដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងឥតឈប់ឈររបស់កម្ពុជា ក្នុងការដោះស្រាយផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានទាំងនេះ»។ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៧៩ ដល់ ២០២០ កម្ពុជាមានប្រជាពលរដ្ឋជិត ២ម៉ឺននាក់បានស្លាប់ និងរងរបួសដោយពិការដាច់ដៃជើងជាង ៤,៥ម៉ឺននាក់ផ្សេងទៀត ដោយសារគ្រាប់មីន និងគ្រាប់សំណល់ជាតិផ្ទុះ។ កម្ពុជាត្រូវបន្តបោសសម្អាតផ្ទៃដី ដែលមានមីនចំនួន៨៤៥គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាម រួមទាំងគ្រាប់បែកចង្កោម ចំនួន១,៣១៦គីឡូម៉ែត្រការ៉េបន្ថែមទៀត ក្នុងការសម្រេចឱ្យបាន នូវចក្ខុវិស័យតាមផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិ «កម្ពុជាមួយគ្មានមីនឆ្នាំ២០២៥»។ ដើម្បីសម្រេចឱ្យបាន នូវចក្ខុវិស័យតាមផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិ ការបោះសម្អាតផ្ទៃដីមីនទាំងនេះ កម្ពុជាត្រូវការថវិកាជិត៤០០លានដុល្លារអាមេរិក៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលនៃសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ តាមរយៈទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកូរ៉េ(KOICA) នឹងផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានចំនួន១០លានដុល្លារ ដល់កម្ពុជា សម្រាប់សកម្មភាពបោសសម្អាតមីនក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរួម របស់កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សហប្រជាជាតិ( UNDP)ដោយបញ្ជាក់ថា ថវិកានេះ គឺជាជំនួយឥតសំណងរបស់កូរ៉េ ក្នុងការគាំទ្រវិស័យសកម្មភាពមីននៅកម្ពុជា។
លើសពីនេះទៀតទៀត ការផឹកទឹក ក្នុងមួយថ្ងៃ អោយបានពី ៨ ទៅ ១០កែវ អាចជួយបង្កើនកម្រិតនៃការ បញ្ចេញសម្តត្ថភាពខាងផ្នែកបញ្ញាស្មារតី របស់អ្នកបានដល់ ៣០ភាគរយ។ តាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថា ប្រសិនបើអ្នកមានការបាត់បង់ជាតិទឹក ប្រហែលត្រឹមតែ ១ភាគរយនៃទម្ងន់ដងខ្លួនរបស់អ្នក នោះវាក៏នឹងអាចកាត់បន្ថយ ដល់សម្តត្ថភាពនៃការគិតរបស់អ្នកបានផងដែរ ដូច្នេះការរក្សាកម្រិតជាតិទឹកក្នុងខ្លួនអោយបានត្រឹមត្រូវ គឺពិតជាសារៈសំខាន់បំផុត សម្រាប់ការពង្រឹងដល់លទ្ធភាពនៃការគិត និង សុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់អ្នក ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ជាការពិតខួរក្បាលរបស់យើងម្នាក់ៗ គឺត្រូវការអុកស៊ីសែន ជាច្រើន ដើម្បីជួយអោយវាមានដំណើរការ ក្នុងកម្រិតមួយបានយ៉ាងល្អ ដូច្នេះការផឹកទឹកអោយបានច្រើន គឺអាចប្រាកដបានថា វានឹងជួយអោយខួរក្បាលរបស់អ្នក ទទួលបាននូវអ្វីៗទាំងអស់ ដែលវាត្រូវការ ។
ក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងចុះថ្ងៃទី១១ ឧសភា របស់អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានលើកឡើងថា រាល់ការសាងសង់ក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរ គឺត្រូវមានការអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា។ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានលើកឡើងពីច្បាប់ និងមាត្រា ដែលត្រូវបានការពារ ស្ដីពីការកំណត់ដែនឧទ្យានអង្គរ និងការហាមឃាត់គ្រប់សកម្មភាពសាងសង់នានាក្នុងតំបន់នេះ។ សេចក្តីជូនដំណឹងដដែល អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានព្រមានចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់ លើបុគ្គលណាដែលនៅតែបន្ដភូតកុហកដល់សាធារណជន ក្នុងបំណងកេងចំណេះដីធ្លីក្នុងតំបន់អង្គរ។ ក្នុងនោះដែរ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានអំពាវនាវឱ្យសាធារណជនប្រុងប្រយ័ត្ន និងត្រូវទំនាក់ទំនងមកស្ថាប័នខ្លួន មុននឹងទិញដី ឬសាងសង់នៅក្នុងតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរ ហើយស្ថាប័ននេះមិនទទួលខុសត្រូវឡើយចំពោះការខាតបង់ផលប្រយោជន៍ណាមួយរបស់សាធារណជន។ គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីពេលថ្មីៗកន្លងទៅនេះ មានក្រុមហ៊ុនលក់ដីមួយឈ្មោះថា Ear Heng Angkor បានប្រកាសពីគម្រោងដីពុះឡូតិ៍បង់រំលស់ក្នុងដីតំបន់២។ ក្រុមហ៊ុននេះបានសរសេរក្នុងទំព័រហ្វេសប៊ុកខ្លួនថា ដែលខ្លួនមានទីតាំងផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ និងផ្លូវត្រាំនាគ នៅភូមិអញ្ចាញ សង្កាត់នគរធំ ក្រុងសៀមរាប ដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់២នៃឧទ្យានអង្គរ ដែលអាចសុំច្បាប់សង់សំណង់ស្រាលបាន និងអាចកាត់ចេញពីតំបន់អប្សរានៅថ្ងៃខាងមុខ៕	សៀមរាប៖ នៅពេលថ្មីៗកន្លងទៅនេះ មានក្រុមហ៊ុន និងបុគ្គលមួយចំនួនបានផ្សព្វផ្សាយអំពីការប្រកាសលក់ដីក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរ នៅក្នុងតំបន់២។ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ដែលជាស្ថាប័នគ្រប់គ្រង និងអភិរក្សរមណីយដ្ឋានអង្គរ បានប្រាប់ដល់សាធារណជនទាំងអស់ ឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះការចាញ់បោករបស់បុគ្គលឆ្លៀតឱកាស និងបានព្រមានចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់ផងដែរ ចំពោះបុគ្គល ឬក្រុមហ៊ុនណា ដែលហ៊ានប្រកាសលក់ដី ក្នុងឧទ្យានរមណីយដ្ឋានអង្គរទៀត។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.