Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
តាមរយៈភាពជោគជ័យលើការផលិតមាតិកាវីដេអូជាច្រើនកន្លងមក សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា ប្ដេជ្ញាបន្តអភិវឌ្ឍន៍ MoEYS E-Learning សម្រាប់សិស្សបន្តទៀត។ លោក សុខ សប្បាយណា សមាជិកគណៈអចិន្រ្តយ៍គណៈកម្មាធិការកណ្ដាលសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា លើកឡើងថា៖ «ច្បាស់ណាស់ ចក្ខុវិស័យរួម យើងចង់សហការជាមួយក្រសួងអប់រំបន្តទៀត ដើម្បីរួមគ្នាអភិវឌ្ឍន៍Appនេះទៅមុខទៀត ទាំងលក្ខណៈខ្លឹមសារ និងបង្កើនវីដេអូឱ្យសម្បូរបែប...»។ មិនខុសពីការលើកឡើងរបស់លោក សុខ សប្បាយណា ឡើយ លោក សាន វឌ្ឍនា អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក៏បានគិតគូរលើការអភិវឌ្ឍន៍ E-Learning។ «យើងខ្ញុំមិនឈប់ត្រឹមនេះទេ។ យើងខ្ញុំបានសិក្សាអំពីចំណុចមួយដែលហៅថាអាកប្បកិរិយានៃអ្នកសិក្សា ព្រោះអ្នកសិក្សាម្នាក់ៗមានអាកប្បកិរិយាផ្សេងៗពីគ្នានៅក្នុងរបៀបរៀន។ សិស្សខ្លះចូលចិត្តរៀនជាលក្ខណៈស្វ័យសិក្សា សង្ខេបមេរៀន និងសំណួរចម្លើយ។ ដូច្នេះតទៅមុខទៀត យើងត្រូវជំរុញឱ្យមានការផលិតមាតិកាឌីជីថលនេះឱ្យបានច្រើន ដើម្បីលើកកម្ពស់សមធម៌នៃការសិក្សា»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក សាន វឌ្ឍនា។ លោក សាន វឌ្ឍនា អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា MoEYS E-Learning បង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណង ដើម្បីពង្រីកបន្ថែមនូវឧបករណ៍ យន្តការ និងជម្រើស នៃការផ្ដល់សេវាអប់រំ និងការរៀនសូត្រសម្រាប់សិស្សានុសិស្ស ដ៏សម្បូរបែប និងងាយស្រួលទទួលបានចំពោះសិស្សានុសិស្សគ្រប់រូប។ លើសពីនេះ ជាផ្នែកមួយជួយអភិវឌ្ឍន៍វិស័យអប់រំ ក្នុងបរិបទនៃបដិវត្តន៍ ឧស្សាហកម្ម ៤.០ រួមទាំងការឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាកូវីដ-១៩ នាពេលកន្លងមក។ សមិទ្ធិផលនៃការផលិតមាតិកាវីដេអូនេះ មិនមែនកើតឡើងដោយការងាយស្រួលនោះទេ។ លោក សាន់ ប៊ុនណាត គ្រូបង្រៀនមុខវិជ្ជាអក្សរសាស្រ្តខ្មែរ ដែលធ្លាប់តែបង្រៀននៅទល់មុខសិស្ស បែរផ្លាស់ប្ដូរមកបង្រៀនពីចម្ងាយ។ លោក សាន់ ប៊ុនណាត រៀបរាប់បែបណា៖«អ្វីដែលជួបឧបសគ្គ គឺគិតទៅដល់ខ្លឹមសារមេរៀនជាចម្បង ធ្វើយ៉ាងណាផលិតវីដេអូឱ្យចំគោលដៅសម្រាប់កូនៗអានទៅ ទស្សនាទៅឆាប់យល់។ លើសពីនេះ ត្រូវរៀបចំស្លាយឱ្យមានភាពទាក់ទាញ ហើយឧបសគ្គមួយទៀត គឺការភ័យចំពោះការឈរថតមុខកាំមេរ៉ា»។ ពិធីថ្លែងអំណរគុណ គណៈគ្រប់គ្រង លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ និងក្រុមការងារក្នុងការផលិតវីដេអូសិក្សាកម្រិតថ្នាក់ទី១២ នៃកម្មវិធីស្វ័យសិក្សា MoEYS E-Learning កាលពីថ្ងៃទី១ វិច្ឆិកា បើទោះបីជាមានលំបាកក្នុងការផលិតមាតិកាវីដេអូបង្រៀនក្ដី តែសម្រាប់លោក សាន់ ប៊ុនណាត វីដេអូបង្រៀនពីចម្ងាយនេះ បានធ្វើឱ្យលោកចេះផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាបន្ថែមទៀត និងសប្បាយចិត្តក្នុងការចែករំលែក។ ក្នុងរយៈពេល២ឆ្នាំមកនេះ MoEYS E-Learning បានសម្រួលដល់សិក្សារបស់សិស្សតាមរយៈការស្វ័យសិក្សាដោយខ្លួនឯង ជាមួយមុខងារពិសេសៗ រួមទាំងខ្លឹមសារជាច្រើននៅក្នុង APP។ ជាគ្រូឯកទេសព័ត៌មានវិទ្យា លោកស្រី គឹម មិថុនា បានថ្លែងអំណរគុណដល់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា និងសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា ដែលចូលរួមបង្កើតកម្មវិធីដ៏ល្អនេះ។ គ្រូបង្រៀនរូបនេះ បរិយាយដូច្នេះ៖«សម្រាប់គឺល្អខ្លាំងណាស់ ដោយសារតែAppនេះ ជាធនធានមួយមានគ្រប់កម្រិតថ្នាក់ រួមទាំងជំនាញទន់ សម្រាប់សិស្សសិក្សា»។ លោកស្រី គឹម មិថុនា គ្រូឯកទេសព័ត៌មានវិទ្យា ក្នុងពិធីថ្លែងអំណរគុណ គណៈគ្រប់គ្រង លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ និងក្រុមការងារក្នុងការផលិតវីដេអូសិក្សាកម្រិតថ្នាក់ទី១២ នៃកម្មវិធីស្វ័យសិក្សា MoEYS E-Learning កាលពីថ្ងៃទី១វិច្ឆិកា លោក ហ៊ុន ម៉ានី ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា បានកោតសរសើរចំពោះការលះបង់របស់លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ ដែលបានចូលរួមផលិតវីដេអូប្រកបដោយភាពជោគជ័យ។ កម្មវិធីស្វ័យសិក្សានេះ ទទួលបានការគាំទ្រពីសំណាក់សិស្សានុសិស្ស លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ ជាង៣០ម៉ឺននាក់ក្នុងរយៈពេល២ឆ្នាំមកនេះ។ MoEYS E-Learning មានឯកសារជាច្រើនរួមមាន កម្រងវីដេអូ, បណ្ណាល័យឌីជីថល, តេស្ត និងព័ត៌មានផ្សេងៗ។ ពិធីថ្លែងអំណរគុណ គណៈគ្រប់គ្រង លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ និងក្រុមការងារក្នុងការផលិតវីដេអូសិក្សាកម្រិតថ្នាក់ទី១២ នៃកម្មវិធីស្វ័យសិក្សា MoEYS E-Learning កាលពីថ្ងៃទី១ វិច្ឆិកា ពិធីថ្លែងអំណរគុណ គណៈគ្រប់គ្រង លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ និងក្រុមការងារក្នុងការផលិតវីដេអូសិក្សាកម្រិតថ្នាក់ទី១២ នៃកម្មវិធីស្វ័យសិក្សា MoEYS E-Learning កាលពីថ្ងៃទី១ វិច្ឆិកា	ការអប់រំសតវត្សទី២១ ផ្សារភ្ជាប់នឹងការសិក្សាតាមបែបឌីជីថល។ ក្រោមកិច្ចសហប្រតិបិត្តការរវាងក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា និងសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា បានបង្កើតកម្មវិធី MoEYS E-Learning និងដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការកាលពីឆ្នាំ២០២១។ MoEYS E-Learning ជាកម្មវិធីទូរសព្ទដៃស្វ័យសិក្សា ដែលអនុញ្ញាតឱ្យសិស្សានុសិស្សអាចពង្រឹងសមត្ថភាពបន្ថែមដោយខ្លួនឯង ទៅតាមពេលវេលា និងទីកន្លែងសមស្រប ចាប់ពីថ្នាក់ទី១-១២។
កាលពីខែមុន អាម៉េរិកបានដាក់សេចក្តីព្រាងសេចក្តីសម្រេចមួយទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ UN ដោយបានស្នើឱ្យមានការហាមឃាត់ការនាំចេញថ្នាំជក់ ការកាត់បន្ថយការនាំចេញប្រេងពាក់កណ្តាលទៅកាន់កូរ៉េខាងជើង ក៏ដូចជាដាក់បញ្ចូលក្រុម Lazarus ដែលជាក្រុមឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិតដែលបង្កើតឡើង និងគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋកូរ៉េខាងជើងក្នុងបញ្ជីខ្មៅ។ សេចក្តីព្រាងនេះ ធ្វើឡើងក្រោយកូរ៉េខាងជើងបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិកអន្តរទ្វីបកាលពីខែមីនា។ យ៉ាងណាមិញ រុស្ស៊ី និងចិនបានបង្ហាញសញ្ញាមិនគាំទ្រនឹងការបង្កើនការដាក់ទណ្ឌកម្មដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងសកម្មភាពទីក្រុងព្យុងយ៉ាងនេះ។ សេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអាចត្រូវបានអនុម័តលុះត្រាតែមានសម្លេងគាំទ្រយ៉ាងតិច៩ ដោយគ្មានការវេតូពីរុស្ស៊ី ចិន បារាំង អង់គ្លេស ឬអាម៉េរិក។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិក លោកស្រី Linda Thomas-Greenfield នៅថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា បានបញ្ជាក់ថាប្រាប់អ្នកកាសែតថា ផែនការរបស់អាម៉េរិកក្នុងខែនេះ គឺលើកយកសេចក្តីព្រាងសេចក្តីសម្រេចនេះមកពិភាក្សាម្ដងទៀត និងដាក់ឱ្យបោះឆ្នោត។ អាម៉េរិក ជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខសម្រាប់ខែឧសភា។ «យើងមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងពីស្ថានភាព។ វាគឺជាក្តីសង្ឃឹមដែលយើងអាចរក្សាការឯកភាពគ្នាក្នុងក្រុមប្រឹក្សាដើម្បីថ្កោលទោសសកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើង»។ លោកស្រី Thomas-Greenfield ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានបែបនេះ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៦ មក កូរ៉េខាងជើងបានទទួលរងទណ្ឌកម្មរបស់ UN ជាហូរហែរ។ លើសពីនេះ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ក៏ដាក់ចេញវិធានការដើម្បីកាត់ផ្តាច់ចំណូលរបស់កូរ៉េខាងជើង ដែលគាំទ្រកម្មវិធីអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលផ្លោងផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញកន្លងមក កូរ៉េខាងជើង នៅតែអាចរើខ្លួនចេញពីទណ្ឌកម្មមួយចំនួនរបស់ UN។ នេះបើតាមអ្នកឃ្លាំមើលទណ្ឌកម្មឯករាជ្យរបស់ UN។ លើសពីនេះ ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលដដែល កាលពីខែកុម្ភៈធ្លាប់បានរាយការណ៍ពីការវាយប្រហារតាមអ៊ីនធឺណិតរបស់កូរ៉េខាងជើងលើការផ្លាស់ប្តូររូបិយប័ណ្ណឌីជីថល ដែលរកប្រាក់បានរាប់រយលានឱ្យក្រុងព្យុងយ៉ាង។ កាលពីសប្តាហ៍មុន កូរ៉េខាងជើង បានប្តេជ្ញាពង្រឹងសមត្ថភាពអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ស្របពេលធ្វើព្យុហយាត្រាដ៏ធំ និងបានដាក់បង្ហាញមីស៊ីលបាលីស្ទិកអន្តរទ្វីបដ៏ទំនើបផងដែរ៕	ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) Linda Thomas-Greenfield នៅថ្ងៃអង្គារទី៣ ខែឧសភា លើកឡើងថា អាម៉េរិកចង់ឱ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខបោះឆ្នោតក្នុងខែឧសភានេះ ដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែមលើកូរ៉េខាងជើងជុំវិញការបាញ់មីស៊ីលបាសីស្ទិកជាថ្មីរបស់ខ្លួន។
មុននឹងឡើងមកកាន់វគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រនេះ ថៃ បានយកឈ្នះឡាវ ដោយលទ្ធផល២ទល់០ កាលពីថ្ងៃទី២៤ កុម្ភៈ។ គ្រាប់បាល់ទាំងពីរគ្រាប់របស់ថៃ រកបានដោយកីឡាករ Teerasak Poeiphimai នៅនាទី១៥ និង Kroekphon នៅនាទី៥១ ដោយការស៊ុតបាលពិន័យ១១ម៉ែត្រ។ ដ្បិតយកឈ្នះលើក្រុមឡាវហើយពិតមែន ប៉ុន្តែលោក Salvador Garcia គ្រូបង្វឹកថៃ ក៏បានមើលឃើញពីចំណុចខ្វះខាតរបស់កូនក្រុមខ្លួនដែរ ទាក់ទងនឹងកំហុសបច្ចេកទេស និងទម្រង់លេង។ គ្រូបង្វឹកថៃរូបនេះ អះអាងថា ខ្លួនកែតម្រូវចំណុចទាំងនោះ ក្នុងការប្រកួតនាវគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រជាមួយវៀតណាម នាថ្ងៃទី២៦ កុម្ភៈនេះ។ ដោយឡែកវៀតណាមវិញ ក៏បានយកឈ្នះទីម័រខាងកើត យ៉ាងត្រដាបត្រដួស តាមរយៈការទាត់បាល់កាត់សេចក្តី ដោយលទ្ធផល៥-៣ ក្រោយរក្សាលទ្ធផល០ទល់០ អស់១២០នាទី។ តាមពិតវៀតណាម បានព្យាយាមគ្រប់គ្រងបាល់ និងវាយសម្រុកលើទីម័រខាងកើតយ៉ាងខ្លាំង ប៉ុន្តែមិនអាចរកគ្រាប់បាល់បានឡើយ។ ម្យ៉ាងទៀតវៀតណាម ក៏ជួបបញ្ហាខ្វះកីឡាករផងដែរ ដោយសារពួកគេភាគច្រើន មានបញ្ហារបួស និងវិជ្ជមានជំងឺកូវីដ-១៩ ។ តែយ៉ាងណាលោក Dinh The Nam គ្រូជម្រើសជាតិវៀតណាម បានអះអាងថា ទោះជួបបញ្ហាខ្វះកីឡាករក៏ដោយ ក៏វៀតណាមនៅបន្ដលេងវាយបកទៅលើគូប្រកួតដដែល។ គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីប្រកួតរវាងក្រុមទាំងពីរ នៅវគ្គជម្រុះក្នុងពូល C កាលពីថ្ងៃទី២២ កុម្ភៈកន្លងមក វៀតណាម បានយកឈ្នះថៃ ដោយលទ្ធផល១-០។ ចំណែកឡាវ និងទីម័រខាងកើត ក៏ត្រូវប្រជែងយកចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ ដើម្បីបង្កើតប្រវត្តិសាស្រ្តថ្មី សម្រាប់ពួកគេរៀងខ្លួនផងដែរ។ ក្រុមទាំងពីរនេះ ត្រូវប្រកួតនាកីឡដ្ឋានមរតកតេជោ នៅម៉ោង៤រសៀល៕	ក្រុមជម្រើសជាតិអាយុក្រុម២៣ឆ្នាំថៃ ត្រូវប្រជែងជាមួយវៀតណាម ដណ្ដើមជើងឯកពានរង្វាន់ AFF U23 Championship 2022 នៅកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ នៅម៉ោង៧ ៖ ៣០នាទីយប ថ្ងៃទី២៦ កុម្ភៈនេះ។ ចំណែកឡាវ និងទីម័រខាងកើត ប្រជែងយកចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ នៅម៉ោង៤រសៀល។
មីយ៉ាន់ម៉ា គឺជាក្រុម ដែលបានបង្ហាញខ្លួនចំនួន ១៤លើក ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ AFF Championship ដូចគ្នាទៅនិងប្រទេសម៉ាឡេស៊ីដែរ។ ចំនួនចូលរួមនេះ រាប់បញ្ចូលទាំងការប្រកួតនាចុងឆ្នាំ២០២២ នេះផងដែរ។ ម៉ាឡេស៊ី ធ្លាប់ឈ្នះជើងឯក កាលពីឆ្នាំ២០១០ និងជើងឯករងចំនួន ៣លើក។ ដោយឡែក មីយ៉ាន់ម៉ា មិនធ្លាប់ឈ្នះជើងឯកសោះ ប៉ុន្ដែធ្លាប់ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ កាលពីឆ្នាំ២០១៦។ ក្រុមជម្រើសជាតិឡាវ រូបពី AFF Mitsubishi Electric Cup ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ AFF Championship រវាងមីយ៉ាន់ម៉ា និងម៉ាឡេស៊ី ធ្លាប់ជួបគ្នាចំនួន ៦លើក។ ការប្រកួតនាឆ្នាំ ២០០៤ មីយ៉ាន់ម៉ា បានយកឈ្នះ ម៉ាឡេស៊ី ក្នុងលទ្ធផល ១-០។ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នាឆ្នាំដដែរនេះ ម៉ាឡេស៊ី បានយកឈ្នះ មីយ៉ាន់ម៉ាវិញ ក្នុងលទ្ធផល ២-១ ក្នុងវគ្គដណ្ដើមយកជ័យលាភីលេខ៣។ លុះចូលដល់ការប្រកួតឆ្នាំ ២០០៧ ក្រុមទាំងពីរ បានត្រឹមស្មើ ដោយលទ្ធផល ០-០។ ចំណែក ការប្រកួតនាឆ្នាំ២០១៤ ក្រុមទាំងពីរ ក៏មិនមានគ្រាប់បាល់ទៅលើគ្នា ទៅវិញទៅមក។ នៅឆ្នាំ២០១៦ ដែលមីយ៉ាន់ម៉ា គ្រងដំណែងជើងឯក ម៉ាឡេស៊ី បានចាញ់ ក្នុងលទ្ធផល ១-០។ ចូលមកដល់ឆ្នាំ២០១៨ ម៉ាឡេស៊ី បានសងសឹក ដោយឈ្នះលើ មីយ៉ាន់ម៉ា ក្នុងលទ្ធផល ៣-១។ តើការប្រកួតនោះថ្ងៃនេះ ក្រុមណាជាអ្នកទទួលបានជ័យជម្នះ? នៅក្នុងថ្ងៃជាមួយគ្នានេះ វេលាម៉ោង ៧:៣០យប់ ម្ចាស់ផ្ទះ ក្រុមជម្រើសជាតិឡាវ ត្រូវទទួល ក្រុមជម្រើសជាតិវៀតណាម នៅកីឡដ្ឋាន National Stadium KM16។ ជម្រើសជាតិឡាវ បានចូលរួមប្រកួតក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ AFF Championship ចំនួន ១៣លើក ខណៈ វៀតណាម បានចូលរួមប្រកួត ១៤លើក។ វៀតណាម ធ្លាប់គ្រងដំណែងជើងឯក ចំនួនពីរលើក នៅឆ្នាំ២០០៨ និងឆ្នាំ២០១៨ និងជាជើងឯករង ១លើក នៅឆ្នាំ១៩៩៨។ ចំណែក ឡាវ ពុំធ្លាប់បានជ័យលាភីណាមួយក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះទេ។ ក្រុមទាំងពីរនេះ ធ្លាប់ជួបគ្នា ៩លើក ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ AFF Championship។ ក្នុង៩ជំនួបនោះ ឡាវ ពុំធ្លាប់ឈ្នះ វៀតណាមទេ ដោយបានត្រឹមស្មើ ១ប្រកួត កាលពីឆ្នាំ១៩៩៦ ក្នុងលទ្ធផល ១-១។ តើឡាវ អាចកែប្រែប្រវត្តិសាស្ដ្រចាញ់ក្រុមជម្រើសជាតិវៀតណាមបានទេ? ក្រុមជម្រើសជាតិឡាវ រូបពី AFF Mitsubishi Electric Cup ក្រុមជម្រើសជាតិឡាវ រូបពី AFF Mitsubishi Electric Cup	ការប្រកួតពូលដំបូង នៃពូល B នឹងចាប់ប្រកួតនៅល្ងាចវេលាម៉ោង ៤:៣០នាទី ថ្ងៃទី២១ ខែធ្នូ ក្នុងព្រឹត្តិការណ AFF Mitsubishi Electric Cup ដោយ ជម្រើសជាតិមីយ៉ាន់ម៉ា ត្រូវស្វាគមន៍ ម៉ាឡេស៊ី នៅកីឡដ្ឋាន Thuwunna។ ម្ចាស់ផ្ទះ ឡាវ ត្រូវប្រកួតជាមួយក្រុមភ្ញៀវ វៀតណាម នៅកីឡដ្ឋាន National Stadium KM16 វេលាម៉ោង ៧:៣០នាទី។
បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP កិច្ចព្រមព្រៀងទិញប្រព័ន្ធបាញ់រ៉ុក្កែតចល័តតម្លៃ ៤១៤ លានដុល្លារនឹងត្រូវចុះរួមគ្នារវាងភាគីអាមេរិក និងប៉ូឡូញនៅថ្ងៃពុធទី ១៣ ខែកុម្ភៈនេះ។ ចំណែកការបញ្ជូនសព្វាវុធនឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅត្រឹមឆ្នាំ ២០២៣ឯណោះ។ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិប៉ូឡូញ Mariusz Blaszczak បានបញ្ជាក់ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានកាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅថា សព្វាវុធដែលប៉ូឡូញបញ្ជាទិញពីអាមេរិកនឹងពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់កងទ័ពក្នុងការពារជាតិក្នុងស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្ន។ ប្រព័ន្ធបាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែតចល័តនេះផលិតឡើងដោយក្រុមហ៊ុនផលិតសព្វាវុធ Lockheed Martin។ វាអាចមានសមត្ថភាពបាញ់បានគ្រាប់រ៉ុក្កែតនាំផ្លូវប្រាំមួយដើមដែលមានរយៈចម្ងាយរហូតដល់ ៧០ គីឡូម៉ែត្រ ឬក៏អាចបាញ់មីស៊ីលមួយដើមដែលមានរយៈចម្ងាយ ៣០០គីឡូម៉ែត្រផងដែរ។ មកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រព័ន្ធបាញ់រ៉ុក្កែតនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយប្រទេស ១៩ ហើយនៅទូទាំងពិភពលោក ហើយវាត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់ស៊ីរីដើម្បីកម្ចាត់ក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមផងដែរ។ វាមានសមត្ថភាពខ្ពស់ទោះជាត្រូវប្រើប្រាស់ក្នុងពេលអាកាសធាតុមិនល្អ ឬពេលដែលការវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាសមិនអាចធ្វើទៅរួចថែមទៀត។ ការបញ្ជាទិញសព្វាវុធតម្លៃជាង ៤០០លានដុល្លារនេះមិនមែនជារឿងចម្លែកទេសម្រាប់ប៉ូឡូញ។ រដ្ឋាភិបាលស្តាំនិយមដែលកំពុងដឹកនាំប្រទេសនេះកំពុងព្យាយាមរឹតបន្តឹងចំណងមិត្តភាពជាមួយអាមេរិក និងពង្រឹងសមត្ថភាពខ្លួនឯងផងដើម្បីឆ្លើយតបនឹងឥទ្ធិពលរបស់រុស្ស៊ី និងឈានទៅទប់ស្កាត់សកម្មភាពបង្ករឿងណាមួយដែលអាចកើតឡើងនៅពេលខាងមុខផង។ កាលពីខែមីនាឆ្នាំមុន វ៉ាសូវី ក៏បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងទិញប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីល Patriot ពីអាមេរិកក្នុងតម្លៃ ៤,៧៥ពាន់លានដុល្លារផងដែរ។ លើសពីទិញសព្វាវុធ រដ្ឋាភិបាលប៉ូឡូញក៏បានជំរុញឲ្យអាមេរិកបើកដំណើរការមូលដ្ឋានទ័ពអចិន្ត្រៃយ៍របស់ខ្លួននៅលើទឹកដីប៉ូឡូញថែមទៀត។ បច្ចុប្បន្នអាមេរិកមានកងទ័ពឈរជើងនៅប៉ូឡូញដែរ ប៉ុន្តែក្នុងលក្ខខណ្ឌបណ្តោះអាសន្នស្ថិតក្រោមប្រតិបត្តិការរបស់អង្គការណាតូប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណាមិញ អាមេរិកអះអាងថា ប៉ូឡូញមិនទាន់ត្រៀមខ្លួននៅឡើយទេសម្រាប់ការទទួលមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិក ហើយចំណុចសំខាន់ជាងគេ ប៉ូឡូញខាតទីតាំងសម្រាប់ការហ្វឹកហ្វឺនរបស់កងទ័ពអាមេរិក។ ដោយឡែក បក្សសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ បានបើកដំណើរការអង្គភាពចារកម្មមួយនៅប៉ូឡូញឆ្នាំ ២០១៧ ក្នុងគោលដៅពង្រីកសកម្មភាព និងសមត្ថភាពប្រមែរប្រមូលរបាយការណ៍ចារកម្មរបស់សមាជិកណាតូ បន្ទាប់ពីភាពតានតឹងនិងការប្រឈមមុខដាក់គ្នាកើនឡើងខ្លាំងជាមួយរុស្ស៊ី ក្រោយមហាអំណាចនេះក្រសោបយកទឹកដីគ្រីមៀ ពីអ៊ុយក្រែនឆ្នាំ ២០១៤៕	រដ្ឋអឺរ៉ុបខាងកើត ប៉ូឡូញសម្រេចបញ្ជាទិញប្រព័ន្ធបាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែតចល័តពីអាមេរិកដើម្បីពង្រឹងវិស័យការពារជាតិរបស់ខ្លួន។ ការបញ្ជាទិញអាវុធពីអាមេរិកកើតឡើងស្របពេលដែលរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាសូវី ព្យាយាមពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក្នុងគោលដៅទប់ទល់ឥទ្ធិពលរុស្ស៊ីក្នុងតំបន់ និងទប់ស្កាត់ការឈ្លានពានណាមួយនៅពេលអនាគតផង។
លោក នេត្រ ភក្ត្រា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថានបញ្ជាក់ថា សកម្មភាពដុតសំរាមដែលជាកាកសំណល់រឹង ចេញពីវិស័យកសិកម្ម និងឧស្សហកម្ម នឹងធ្វើឲ្យស្ថានភាពគុណភាពខ្យល់មានការធ្លាក់ចុះ ហើយកំហាប់ភាគល្អិតនិចលអណ្តែតក្នុងខ្យល់(PM១០ និងPM២.៥) គឺមានកម្រិតខ្ពស់ ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាពមនុស្ស និងបរិស្ថាន។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន បានលើកឡើងថា កត្តាដែលបណ្តាលឲ្យមានខ្យល់អាក្រក់នេះ គឺបណ្តាលមកពីកត្តាមនុស្សដែលបញ្ចេញផ្សែងពីរោងចក្រឧស្សាហកម្ម យានយន្តប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ូត ចំហេះឥន្ធនៈ ការដុតព្រៃ ដុតវាលស្មៅ ដុតសំណល់កសិកម្ម ដុតគល់ជញ្រ្ជាំង ដុតសំណល់រឹង និងការហុយធូលីពីការដ្ឋានសំណង់។ «កាកសំណល់ស្មៅ ឬក៏ឈើដែលបោសសំអាតនៅទីលានចម្ការ ឬក៏តំបន់សមាទានដីសេដ្ឋកិច្ចពិសេសដែលត្រូវការដាំនៅខែវស្សាខាងមុខហ្នឹង គឺពួកគាត់ត្រូវសំអាតចាប់ពីពេលនេះទៅ។ នៅកន្លែងខ្លះដុត នៅពេលដុតវាអាចបង្កើតឲ្យមានកម្ចេចកម្ទី ហុយផេះឡើង វាជាភាគល្អិតមួយធ្វើឲ្យកំហាប់នៅក្នុងខ្យល់ វាធ្វើឲ្យគុណភាពខ្យល់មិនល្អ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក នេត្រ ភក្ត្រា ។ អ្នកជំនាញបរិស្ថានរូបនេះបាននិយាយថា ដើម្បីទប់ស្កាត់កុំឲ្យមានខ្យល់អាក្រក់នេះកើតឡើងនៅរដូវប្រាំងខាងមុខនេះ ក្រសួងបរិស្ថានបានណែនាំដល់ពលរដ្ឋប្រមូលកាកសំណល់ផ្សេងៗច្នៃទៅតាមលទ្ធផលដែលអាចធ្វើបាន ជាជាងការដុតបំផ្លាញដែលអាចប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន និងសុខភាពមនុស្ស។ លោកបានថ្លែងដូច្នេះថា៖«ស្មៅ ឬកម្ទេចកម្ទីនៅក្នុងស្រែចំការ គឺពួកគាត់មិនចាំបាច់ដុតទេ គាត់អាចកប់ វាអាចនឹងរលួយក្លាយទៅជាជី។ ចំពោះសំណល់បា្លស្ទិក ពួកគាត់គឺត្រូវទុកដាក់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ អាចប្រើប្រាស់ឡើងវិញ ឬក៏អាចកាត់បន្ថយសំណល់ប្លាស្ទិក។ ចំណែកនៅការដ្ឋានសំណង់វិញគឺត្រូវតែមានការឃ្លុំឲ្យជិត ហើយការដ្ឋានផ្លូវគឺត្រូវស្រោចទឹកជាប្រចាំ»។ បើតាមរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងបរិស្ថានរូបនេះ ក្នុងករណីដែលពលរដ្ឋមិនគោរពតាមវិធានការណែនាំរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន ហើយបណ្តាលឲ្យមានភ្លើងឆេះព្រៃ មន្ទីរបរិស្ថាននៅតាមបណ្តាខេត្តនីមួយៗនឹងមានការផាកវិន័យលើបុគ្គលដែលបង្កហេតុនោះ។ បច្ចុប្បន្នកម្ពុជាក្នុងមួយថ្ងៃមានសំរាមជាង១ម៉ឺនតោន ដោយក្នុងមួយឆ្នាំមានជិត៤លានតោន។ ក្នុងនោះ ៧០ភាគរយ ជាសំណល់សរីរាង្គ ២០ភាគរយជាសំណល់ប្លាស្ទិក និងក្រៅពីនោះជាសំណល់រឹង៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងបរិស្ថាន ហាមពលរដ្ឋដុតសំរាមសំណល់រឹង និងសំណល់កសិកម្មនៅរដូវប្រាំង ដើម្បីបញ្ចៀសផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពមនុស្ស និងបរិស្ថាន។ បម្រាមនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីក្រសួងបរិស្ថាន សង្កេតឃើញថា កសិករ ឬម្ចាស់ឧស្សាហកម្ម ចាប់ផ្តើមដុតសំរាមសំណល់រឹង ដុតវាលស្មៅ និងដុតសំរាមកសិកម្ម នៅរដូវប្រាំងចាប់ពីខែធ្នូ ដល់ខែមេសា ។
លោក ថោង រ៉ា អ្នកជំនាញសុវត្ថិភាពចំណីអាហារថ្នាក់ជាតិ នៃអង្គការ UNIDO បញ្ជាក់ថា កម្ពុជាមានគម្រោង និងផែនទីបង្ហាញផ្លូវច្បាស់លាស់ ដើម្បីចុះឈ្មោះជាប្រទេសដែលអាចនាំចេញផលិតផលជលផលទៅកាន់ទីផ្សារអឺរ៉ុប។ បច្ចុប្បន្ន សហគ្រាសចំនួន១៧កន្លែង កំពុងរៀបចំប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យសុវត្ថិភាពម្ហូបអាហាររបស់ខ្លួន ដើម្បីបោះជំហានចូលទីផ្សារអន្តរជាតិ រួមទាំងសហភាពអឺរ៉ុប តាមរយៈការគាំទ្រពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ជលផលក្រោយប្រមូលផល (CAPFISH-Capture)។ ដោយមើលឃើញពីសក្ដានុពលជលផលកម្ពុជា និងការគាំទ្រពីសហភាពអឺរ៉ុប និងអង្គការ UNIDO ទៀតនោះ លោក ថោង រ៉ា ជឿជាក់ថា កម្ពុជានឹងអាចអនុលោមតាមលក្ខខណ្ឌតម្រូវរបស់ អគ្គនាយកដ្ឋានសុខភាព និងសុវត្ថិភាពចំណីអាហារអឺរ៉ុប នៅឆ្នាំ២០២៥។ ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាងទស្សនាកិច្ចសម្ភាសន៍ខាងក្រោមនេះ៖ សូមជម្រាបថា កម្ពុជាសម្រេចបានការនាំចេញ ផលិតផលជលផលទាំងស្រស់ និងកែច្នៃរួចជិត ៣ពាន់តោន ក្នុងឆ្នាំ២០២២ និងបាននាំចេញផលិតផលជលផល ជាង ៣ ៥០០តោន ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ទៅប្រទេសជិតខាង។ ទន្ទឹមនោះ កម្ពុជាក៏បាននាំចេញផលិតផលជលផល៥០តោន ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ និង៣៨តោន កាលពីដើមឆ្នាំ២០២៤ ទៅកាន់ប្រទេសចិន ផងដែរ៕ លោក ថោង រ៉ា អ្នកជំនាញសុវត្ថិភាពចំណីអាហារថ្នាក់ជាតិ នៃអង្គការ UNIDO។	ផលិតជលផលកែច្នៃមួយចំនួនរបស់កម្ពុជា ទំនងអាចបង្ហាញខ្លួននៅលើទីផ្សារអឺរ៉ុប នៅឆ្នាំ២០២៥ខាងមុខ ខណៈមានសហគ្រាសកែច្នៃ១៧កន្លែង កំពុងកសាងប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារស្របតាមស្តង់ដារ និងអនាម័យ ដើម្បីឆ្លើយតាមលក្ខខណ្ឌតម្រូវរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានសុខភាព និងសុវត្ថិភាពចំណីអាហារអឺរ៉ុប។
អគ្គីសនីកម្ពុជា បានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច ដើម្បីទទួលក្រុមភ្ញៀវ សៀមរាបអេហ្វស៊ី សម្រាបប្រកួត នៅទីលាន EDC។ ចំពោះការត្រៀមខ្លួនបែបនោះ សារព័ត៌មានថ្មីៗ មិនបានទទួលការបញ្ជាក់ពីក្លិបទេ ដោយគ្រូបង្វឹកក្លិបកំពុងមមាញឹកជាមួយក្រុម។ ដោយឡែក លោក Blaed Perkins បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ក្រុមសៀមរាប បានត្រៀមខ្លួនបានយ៉ាងល្អ។ ជាមួយនិងបទពិសោធន៍ធ្លាប់ចាញ់ អគ្គីសនីកម្ពុជា ២លើកផងដែរនោះ ប្រធានក្លិបរូបនេះ ប្ដេជ្ញាយកឈ្នះម្ចាស់ផ្ទះវិញ។ «យើង ស្គាល់សមត្ថភាពកីឡាករគេ ហើយត្រៀមខ្លួនរួចអស់ហើយ សម្រាប់ប្រកួតសប្ដាហ៍នេះ។ ការប្រកួតជើងទីមួយ យើងមានកំហុស និងភាពខ្វះខាតខ្លះៗ តែពេលនេះយើងបានត្រៀមខ្លួនយ៉ាងម៉ត់ចត់។»។ លោក Blaed Perkins បានប្រាប់ដូច្នេះ។ នាវេលាម៉ោង ៣:៤៥រសៀល ថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា មាន៤គូផ្សេងទៀត ប្រកួតក្នុងពេលដំណាលគ្នា។ សាលាកីឡាបាល់ទាត់ជាតិបាទី ត្រូវទទួល ព្រៃវែងអេហ្វី នៅទីលានសាលាកីឡាបាល់ទាត់ជាតិបាទី។ កោះកុង ជួបជាមួយ បន្ទាយមានជ័យ នៅទីលានវិទ្យាល័យតេជោសែន កោះកុង។ នៅ AEU Sport Park អាស៊ីអ៊ឺរ៉ុបយូណាយធីត ត្រូវស្វាគមន៍ នគរបាលជាតិ ស្របពេល សូលទីឡូអង្គរ ប៉ះ ISI ដង្កោសែនជ័យ កីឡដ្ឋានហនុមាន។ ដោយឡែក នៅកីឡដ្ឋានហនុមាន នាវេលាម៉ោង ៦:០០រសៀល ណិចស្ដិប ប្រកួតជាមួយ ខេត្ដត្បូងឃ្មុំ៕	អគ្គីសនីកម្ពុជា គឺជាក្រុមតែមួយគត់ នៅក្នុងលីគ២ ដែលមិនទាន់ចាញ់សោះក្នុងការប្រកួត ១២សប្ដាហ៍កន្លងទៅ។ អគ្គីសនីកម្ពុជា នឹងត្រូវប្រកួតជាមួយ សៀមរាបអេហ្វស៊ី នៅសប្ដាហ៍១៣ នាថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា ។ លោក Blaed Perkins ប្រធានក្លិបសៀមរាបអេហ្វស៊ី ថា ក្រុមខ្លួន អាចមានលទ្ធភាពនាំឲ្យ អគ្គីសនីកម្ពុជា បរាជ័យលើកដំបូងបានក្នុងលីគ២។
ជាមួយគ្នានេះ ឥណទានអតិថិជនកើនដល់៥៧,៦ពាន់លានដុល្លារ ដែលមានទំហំជាង១៨០ភាគរយ នៃផ.ស.ស ដោយមានប្រជាជនប្រើប្រាស់ ប្រមាណ៣,៨លានគណនី។ រីឯប្រាក់បញ្ញើបានកើនឡើងដល់ ៤៧,៩ពាន់លានដុល្លារ ដែលមានប្រមាណ១៨,៦លានគណនី។ «លទ្ធផលទាំងនេះបានបញ្ជាក់ឱ្យឃើញពីវិស័យធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ កំពុងចូលរួមចំណែកក្នុងការសម្រេចបាននូវចក្ខុវិស័យរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការប្រែក្លាយកម្ពុជាទៅជាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍នៅឆ្នាំ២០៥០»។ លោក រ័ត្ន សោភ័ណ បានថ្លែងបែបនេះក្នុងពិធីអបអរសាទរខួបលើកទី៣០ នៃការបង្កើតសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា នាថ្ងៃទី១០មេសា។ លោកបានអះអាងទៀតថា វិស័យធនាគារ គឺជាវិស័យមួយអនុលោមយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន តាមច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិជាធរមាននៅកម្ពុជា ក៏ដូចជាក្រឹត្យក្រមរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ កម្រិតថ្នាក់ជាតិ-អន្តរជាតិ និងជាវិស័យដ៏ចម្បងមួយ បានចូលរួមចំណែកបង់ពន្ធជូនរដ្ឋយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន។ រយៈពេល៣ទសវត្សមកនេះ វិស័យធនាគារបានជួបបញ្ហាប្រឈម និងឧបសគ្គជាច្រើនយ៉ាងក្តី ដូចជា វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនៅអាស៊ី វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុសកល ជំងឺកូវីដ-១៩ ផលប៉ះពាល់ពីសង្គ្រាមរវាងរុស្សី-អ៊ុយក្រែន ភាពតានតឹងផ្នែកភូមិសាស្រ្តនយោបាយ និងអតិផរណា...ជាដើម។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក រ័ត្ន សោភ័ណ មើលឃើញពីដំណើរអភិវឌ្ឍន៍របស់សមាគមធនាគារ គឺពោរពេញទៅដោយភាពជឿជាក់ ភាពរឹងមាំ ក្នុងការរួមចំណែករក្សានូវសិ្ថរភាពនៃប្រព័ន្ធធនាគារ រួមជាមួយនឹងកំណើននៃវិស័យធនាគារ ដែលសម្រេចបានគួរជាទីមោទនក្នុងពេលសព្វថ្ងៃនេះ។ លោក សោភ័ណ បានរំលឹកពីការបង្កើតសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា នៅឆ្នាំក្នុង១៩៩៤ គឺមានគ្រឹះស្ថានធនាគារទាំងជាង១០ប៉ុណ្ណោះជាសមាជិក ក្រោមគោលដៅរួមកម្លាំងដោះស្រាយបញ្ហារួម ការអភិវឌ្ឍការការពារផលប្រយោជន៍រួម សម្រាប់វិស័យធនាគារទាំងមូល។ ចន្លោះឆ្នាំ១៩៩៤-២០០៤ សមាគមបានជួបកត្តាប្រឈមជាច្រើនទាំងក្នុងស្រុក និងនៅក្នុងតំបន់ ជាពិសេសវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនៅអាស៊ីក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៧។ បើតាមលោក សោភ័ណ បញ្ហាប្រឈមក្នុងស្រុកនាគ្រានោះ គឺដោយសារប្រជាជនភាគច្រើននៅមិនទាន់ស្គាល់ មិនទាន់ទុកចិត្ត និងមិនទាន់ប្រើប្រាស់សេវាធនាគារនៅឡើយ។ រីឯ ធនាគារនីមួយៗនៅតូច និងខ្វះធនធានបុគ្គលិក។ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩៤ នៅកម្ពុជាមានគ្រឹះស្ថានធនាគារ១០ប៉ុណ្ណោះ ហើយបានកើនឡើង១៨គ្រឹះស្ថាននៅត្រឹមឆ្នាំ២០០៤ ខណៈមុខងាររបស់សមាគមធនាគារ ក៏នៅមានកម្រិត។ ទាំងនោះ ជាបញ្ហាប្រឈមក្នុងការជួយគាំទ្រសមាជិកធនាគារ និងចូលរួមពង្រឹងប្រព័ន្ធធនាគារឲ្យបានរឹងមាំ។ ជាងនេះទៅទៀត ប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធធនាគារនាពេលនោះ ធ្វើឡើងតែក្នុងរង្វង់គ្រឹះស្ថានខ្លួនឯង និងមិនមានប្រព័ន្ធចែករំលែកព័ត៌មានឥណទានក្នុងវិស័យទាំងមូល ព្រោះតែខ្វះនូវព័ត៌មានជាច្រើន ជាហេតុនាំឱ្យមានការលំបាកក្នុងការវាយតម្លៃពីសុខុមាលភាពនៃវិស័យធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ។ ពីឆ្នាំ២០០៤-២០១៤ មុខព្រួញចម្បងរបស់ប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុ មានភាពប្រសើរឡើង នូវការប្រើប្រាស់សេវាហិរញ្ញវត្ថុជនបទ ការជំរុញការអភិវឌ្ឍសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម និងដំណើរឆ្ពោះទៅរកសេវាហិរញ្ញវត្ថុផ្លូវការ។ ជាមួយគ្នានេះ ប្រកាសស្តីពីការចែករំលែកព័ត៌មានឥណទានក៏ត្រូវបានរៀបចំឡើង និងប្រកាសដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់។ លើសនេះ សមាគមធនាគារ ក៏បានចូលរួមបង្កើតការិយាល័យឥណទានកម្ពុជា (Credit Bureau of Cambodia ( CBC) នៅឆ្នាំ២០១២ ដើម្បីជួយឱ្យទីផ្សារឥណទានធនាគារមានតម្លាភាព និងប្រសិទ្ធភាព។ ដើម្បីគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍជំនាញដល់ធនាគារិក(បុគ្គលិកធនាគារ) សមាគមក៏បានបង្កើតវិទ្យាស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ (Institute of Banking & Finance - IBF) សម្រាប់បណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ដល់បុគ្គលិកធនាគារនីមួយៗ ផងដែរ។ សមាគមចូលរួមលើកកម្ពស់វិស័យធនាគាររបស់កម្ពុជាលើឆាកតំបន់ និងអន្តរជាតិ តាមរយៈការចូលជាសមាជិកធនាគារអាស៊ាន (ASEAN Banks Association) និងសមាជិកសមាគមផ្សេងៗទៀត។ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៤ ចំនួនធនាគារពាណិជ្ជនៅកម្ពុជាមាន៣៦គ្រឹះស្ថាន, ធនាគារឯកទេសមាន១១គ្រឹះស្ថាន, មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុទទួលប្រាក់បញ្ញើមាន៧ និងគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ មិនទទួលប្រាក់បញ្ញើមាន៣២ និងប្រតិបត្តិការឥណទានជនបទមាន៣៨។ ក្នុងឆ្នាំនោះ ឥណទានសរុបក្នុងគ្រឹះធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុមាន ជាង១១,៤ពាន់លានដុល្លារ(អតិថិជន២,២លាននាក់) និងប្រាក់បញ្ញើក្នុងគ្រឹះធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ មានជាង ១០,៧ពាន់លានដុល្លារជាមួយអតិថិជន(៣,៣លាននាក់)។ របាយការណ៍ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា បានបង្ហាញថា នៅឆ្នាំ២០១៤ ចំនួនប្រជាជនពេញវ័យ ដែលទទួលបានសេវាហិរញ្ញវត្ថុបានកើនឡើងពី១៩ភាគរយទៅដល់៤២ភាគរយ។ ប្រព័ន្ធធនាគារត្រូវបានទទួលស្គាល់ថា បានលើកកម្ពស់បរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ ដោយបានពង្រីកសេវាហិរញ្ញវត្ថុកាន់តែទូលំទូលាយដល់សាធារជននៅតាមជនបទ។ លោកប្រធានសមាគមធនាគារបញ្ជាក់ថា កត្តាទាំងអស់នោះហើយដែលបានធ្វើឱ្យវិស័យធនាគារនៅកម្ពុជា បន្តរីកចម្រើនទាំងវិសាលភាព ទាំងទំហំប្រតិបត្តិការ និងទាំងផលិតផលសេវាហិរញ្ញវត្ថុថ្មីៗ។ ចាប់ពីឆ្នាំ២០២០មកទល់បច្ចុប្បន្ន សមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា បន្តពង្រីកវិសាលភាពការងាររបស់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ នូវការពង្រីកការអនុវត្តមុខងារឱ្យបានពេញលេញដល់សមាជិក និងក្លាយជាដៃគូសហការជាមួយគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងជាតិ-អន្តរជាតិ។ ក្នុងនោះ សមាគមបានចូលរួមលើកកម្ពស់ក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈរបស់វិស័យធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុតាមរយៈការបង្កើតក្រមប្រតិបត្តិសម្រាប់វិស័យធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ(Banking & Financial Institutions Code of Conduct), ការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពនូវវិធានឥណទាន (Lending Guidelines) និងការដាក់ឲ្យអនុវត្តស្តង់ដារកិច្ចសន្យាឥណទាន(Standard Loan Contracts) រួមទាំងការអនុវត្តយន្តការដោះស្រាយបណ្តឹងតវ៉ារបស់អតិថិជន...ជាដើម ។ តបតាមការរីកចម្រើនឥតឈប់ឈរនៅក្នុងវិស័យធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ សមាគមធនាគារ បានបង្កើតគណៈកម្មាធិការបន្ថែមទៀត ដើម្បីគាំទ្រដល់សមាជិករបស់ខ្លួន រួមមាន គណៈកម្មាធិការរៀបចំកម្មវិធីប្រចាំឆ្នាំ, គណៈកម្មាធិការហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយចីរភាព និងក្រុមការងារវិស័យរដ្ឋ-ឯកជន «ង» ផ្នែកធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ និងគណៈកម្មាធិការបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ។ បើតាមលោក រ័ត្ន សោភ័ណ គណៈកម្មាធិការបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងគាំទ្រដល់យុទ្ធសាស្រ្តជាតិ ស្តីពីបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុឆ្នាំ២០១៩-២០២៥ និងចូលរួមជាមួយធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ក្នុងការលើកកម្ពស់ការទទួលបានសេវាហិរញ្ញវត្ថុផ្លូវការ ការទទួលបានសេវាធានារ៉ាប់រង និងលើកកម្ពស់ចំណេះដឹងហិរញ្ញវត្ថុ។ ក្រៅតែពីអ្វីខាងលើដែលសមាគមប្រឹងប្រែងធ្វើក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំមក ដើម្បីភាពរីកចម្រើននៃវិស័យធនាគារ លោក រ័ត្ន សោភ័ណ ដែលជាប្រធានសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជាក្នុងអាណត្តិថ្មីឆ្នាំ២០២៤-២០២៥ បានប្តេជ្ញាដឹកនាំសមាគមឱ្យកាន់ប្រសើរក្នុងកម្រិតមួយទៀត ជុំវិញចក្ខុវិស័យទាំង៤របស់ខ្លួន។ ក្នុងនោះ លោក រ័ត្ន សោភ័ណ ប្តេជ្ញាបង្កើនសមត្ថភាព និងកិច្ចការអភិបាលកិច្ចនៃសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា។ ជាពិសេសលេខាធិការដ្ឋានសមាគម ដើម្បីបំពេញតួនាទីជាសេនាធិការប្រកបដោយប្រសិទ្ធិភាព ស័ក្តិសិទ្ធិភាព និងនិរន្តរភាព គាំទ្រដល់ក្រុមប្រឹក្សា គណៈកម្មការនានា ក៏ដូចជាសមាជិកសមាគមទាំងអស់។ លោក នឹងជំរុញប្រតិបត្តិធនាគារប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ និងគុណតម្លៃដែលបង្កើនទំនុកចិត្តពីសាធារណជន និងបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ ក៏ដូចជាការរីកចម្រើន នៃវិស័យធនាគារ ដែលគាំទ្រដល់កំណើននិងស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច។ លោក ប្រធានសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា នឹងលើកកម្ពស់សមត្ថភាពធនាគារិកលើជំនាញ បច្ចេកទេសឧត្តមភាពវិជ្ជាជីវៈ ជាមួយភាពជាអ្នកដឹកនាំប្រកបដោយក្រមសីលធម៌។ ជាមួយគ្នានេះ លោក រ័ត្ន សោភ័ណ នឹងគាំទ្រកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រព័ន្ធធនាគារ និងប្រព័ន្ធអេកូស៊ីស្តែម លើសពីធនាគារបន្ថែមទៀត ដើម្បីបង្កើនសក្តានុពលនៅក្នុងវិស័យធនាគារ ដើម្បីចូលរួមចំណែកដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងវិបុលភាពជាតិ ប្រកបដោយបរិយាបន្ន និងចីរភាព។ លោកស្រី ជា សិរី អគ្គទេសាភិបាល ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា បានអបអរសាទរ និងកោតសរសើរចំពោះក្រុមប្រឹក្សាភិបាល ថ្នាក់ដឹកនាំ និងបុគ្គលិកសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា ក្នុងការបំពេញមុខងាររបស់ខ្លួន និងសម្រេចបាននូវលទ្ធផលនូវរយៈពេល៣០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ។ លោកស្រី ជា សិរី បាននិយាយថា៖ «ក្នុងរយៈពេល ៣០ឆ្នាំនេះ ប្រព័ន្ធធនាគារនៅកម្ពុជា មានការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយបន្តរក្សាបាននូវភាពធន់ និងបោះជំហានទៅមុខជាលំដាប់ ក្នុងការរួមចំណែកជំរុញសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច។ ទន្ទឹមនេះ ការបន្តកើនឡើងនូវទ្រព្យសកម្ម ឥណទាន និងប្រាក់បញ្ញើ នៅក្នុងប្រព័ន្ធធនាគារ គឺបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់នូវជំនឿទុកចិត្តរបស់សាធារណជន និងវិនិយោគិនមកលើប្រព័ន្ធធនាគារ និងការងើបឡើងវិញនៃសេដ្ឋកិច្ចនៅកម្ពុជា»៕ លោកស្រី ជា សិរី ទេសាភិបាលធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា។ រូបថត៖ ABC	៣០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ វិស័យធនាគារនៅកម្ពុជាបានផ្លាស់ប្តូរ និងអភិវឌ្ឍន៍គួរឱ្យកត់សម្គាល់ ឈានទៅរករបត់នៃកំណើនមួយប្រកដោយភាពរឹងមាំ ភាពធន់ និងនិរន្តរភាព។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោក រ័ត្ន សោភ័ណ ប្រធានសមាគមធនាគារធនាគារនៅកម្ពុជា ដែលបញ្ជាក់ថា ទ្រព្យសកម្មក្នុងប្រព័ន្ធធនាគារមានទំហំ៨៤,៣ពាន់លានដុល្លារ ស្នើនឹង២៦៥ភាគរយ នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (ផ.ស.ស) នៅត្រឹមដំណាច់ឆ្នាំ២០២៣។
«ក្រសួងព័ត៌មានសុំឲ្យខាងក្រសួងព័ត៌មានវៀតណាមជួយដាក់បញ្ចូលជាឌីជីថលនូវឯកសាររបស់ទូរទស្សន៍(រូបនិងសំលេង) របស់វិទ្យុជាតិ (សំលេង) និង AKP ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានជាតិ(រូប និង ទិន្នន័យ) ហើយនឹងជួយបណ្តុះបណ្តាលមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន ឲ្យចេះជួសជុលនិងសំអាតរូប និងសំលេងចាស់ៗឲ្យបានល្អដូចដើមឡើងវិញ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន ដែលចង់បកស្រាយថា ក្រសួងមិនបានពឹងឲ្យជួសជុលឯកសារសំខាន់ៗរបស់ជាតិ។ បើតាមលោក ខៀវ កាញារីទ្ធ ការរៀបចំឯកសារជាឌីជីថលរបស់ទូរទស្សន៍ជាតិនេះ ត្រូវការចំណាយថវិកាលើសពី៦ ទៅ១០លានដុល្លារអាមេរិក។ «កន្លងមកក្រសួងបានសុំក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុច្រើនឆ្នាំហើយ តែដោយបន្ទុកថវិការដ្ឋត្រូវចំណាយលើអាទិភាពផ្សេងៗទើបយើងមិនដែលបានទទួលលុយដើម្បីការពារ និង ស្តារឯកសារទាំងនេះ ។ ជាព័ត៌មានពិតគឺអ៊ីចឹង»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន ។ លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ បានបញ្ជាក់ថា ក្រសួងធ្លាប់ស្នើឲ្យចិន ជប៉ុន និងបារាំង ឲ្យជួយរៀបចំការងារនេះដែរ ប៉ុន្តែពួកគេ បដិសេធថាមិនមានលទ្ធភាពជួយ ។ ដូច្នេះទើបពឹងវៀតណាម ដែលស្ម័គ្រចិត្តជួយកម្ពុជានេះ។ ការប្រតិកម្មរបស់លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក ចុះផ្សាយខុសពីសម្ដីលោក នៅក្នុងជំនួបជាមួយភាគីវៀតណាម កាលពីថ្ងៃទី១៥ កក្កដា៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន បដិសេធថា លោកមិនបានស្នើឲ្យវៀតណាមជួយជួសជុលឯកសារសំខាន់ៗជាតិឡើយ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន ចាត់ទុកការចុះផ្សាយនេះ ជាព័ត៌មានមិនពិត។
Real Madrid អបអរពិធីលើកពាននេះនៅលើទឹកដីខ្លួន Alfredo Di Stefano តែម្តង នៅក្រោយពេលពួកគេយកឈ្នះ Villarreal ២-១ នាការប្រកួតសប្តាហ៍ទី ៣៧ នៅយប់ថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា។ អ្វីដែលពិសេសដែលនាំឲ្យក្រុមដែលដឹកនាំដោយអ្នកចាត់ការទូទៅលោក Zinedine Zidane អាចលើកពានរដូវកាលនេះ គឺតាមរយៈជ័យជម្នះ១០លើកជាប់គ្នា ចាប់តាំងពីលីគត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យបន្តការប្រកួតឡើងវិញ ក្រោយពន្យារពេលមួយរយៈដោយសារជំងឺ COVID-19 ។ ក្រុមស្តេចសអាចរកបាន៨៦ពិន្ទុ ពីការប្រកួត៣៧លើក ដោយមានពិន្ទុនាំមុខដាច់លើក្រុមលេខ២ Barcelona ដល់ទៅ៧ពិន្ទុ បន្ទាប់ពីក្រុមរហស្សនាមអ្នកមានបុណ្យរងភាពអាម៉ាស់តាមរយៈបរាជ័យក្រោមថ្វីជើង Osasuna ២-១ ក្នុងដីខ្លួនឯង។ នេះជាការលើកពានលីគក្របខណ្ឌកំពូលអេស្ប៉ាញទី៣៤ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រក្លិបរហស្សនាមស្តេចស ក្រោយអាក់ខានពីររដូវកាលចុងក្រោយជាប់គ្នា (២០១៧-១៨, ២០១៨-១៩)។ ក្រោយជួយក្រុមលើកពាន La Liga លោក Zidane អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិបារាំង បានបង្ហាញការពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំងលើកូនក្រុមរបស់លោក បើទោះជាពួកគេត្រូវសម្រាកអស់ពេល៣ខែក្តី។ «យើងបានឈ្នះលីគ ពីព្រោះយើងឈ្នះពិន្ទុច្រើនបំផុត។ ថ្ងៃនេះជាថ្ងៃល្អបំផុតសម្រាប់ខ្ញុំក្នុងនាមជាអ្នកអាជីពក្នុងវិស័យកីឡាបាល់ទាត់ បន្ទាប់ពីយើងសម្រាកអស់ ៣ ខែ ហើយវាពិតជាអស្ចារ្យណាស់ដែលយើងអាចសម្រេចវាបាន»។ នេះជាការអះអាងរបស់អ្នកចាត់ការវ័យ ៤៨ឆ្នាំ៕	Real Madrid បានក្លាយជាម្ចាស់ពានរង្វាន់លីគកំពូលអេស្ប៉ាញ La Liga រដូវកាល ២០១៩-២០ នេះ និងជាការឈ្នះលើកទី៣៤របស់ខ្លួន ក្រោយគូប្រជែង Barcelona ភ្លាត់ស្នៀតចាញ់ Osasuna ក្នុងលទ្ធផល ២-១។ Real មាន៧ពិន្ទុនាំមុខដាច់ Barca ខណៈការប្រកួតសល់១លើកទៀតប៉ុណ្ណោះ។
នៅក្នុងសិក្ខាសាលាស្តីពីពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក និងការដឹកជញ្ជូន និងការចែកចាយ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ ពិព័រណ៍បច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជាឆ្នាំ២០១៩ (Digital Cambodia ២០១៩) ដែលត្រូវបានរៀបចំធ្វើឡើងដោយ ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ លោក Ron បានបញ្ជាក់ថា Grab (ហ្គ្រេប) កំពុងតែខិតខំ ព្យាយាមដើម្បីធានាឲ្យបានថា វិស័យពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិករបស់កម្ពុជា កំពុងតែ រីករាយចម្រើនប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងប្រសិទ្ធភាព។ លោកបញ្ជាក់ថា៖«ពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក កំពុងតែដំណើរការរួចជាស្រេចទាំងស្របច្បាស់ និងមិនស្របច្បាប់ ហើយនិងទីផ្សារប្រកបដោយការច្នៃប្រឌិតថ្មីនេះ ក៏កំពុងតែអភិវឌ្ឍខ្លួនផងដែរ។ សក្តានុពលសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក ពិតជាសំខាន់ណាស់ ព្រោះវាបានផ្តល់ការងារថ្មីៗជាច្រើន ក៏ដូចជាការបង្កើតបរិយាប័នហិរញ្ញវត្ថុ និងបង្កើនល្បឿននៃចលនាសាច់ប្រាក់ ក្នុងសេដ្ឋកិច្ច។ ការបង្កើតឲ្យមានកម្មវិធីទូទាត់ដោយមិនប្រើក្រដាសប្រាក់ ជាសមាសធាតុតែមួយនៃចង្វាក់ពាណិជ្ជកម្ម អេឡិចត្រូនិក ត្រូវបានរំពឹងទុកថា នឹងបន្ថែម៦%បន្ថែមទៀតទៅលើទីផ្សារផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) នៅត្រឹមឆ្នាំ២០២៥»។ ចំណុចគន្លឹះនៃការរីកចម្រើននេះ គឺភាពជាដៃគូ និងការមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធ រវាងវិស័យសាធារណៈ និងវិស័យឯកជន។ ចាប់តាំងពីចាប់ផ្តើមដំណើរការអាជីវកម្មរបស់ខ្លួននៅកម្ពុជា កាលពី ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៧ Grab (ហ្គ្រេប) បានធ្វើការជាមួយក្រសួងសារធាណការ និងដឹកជញ្ជូន និងកម្មវិធីអភិវឌ្ឍរបស់អង្គការសហប្រជាតិ (UNDP) ដើម្បីជួយជំរុញវិស័យដឹកជញ្ជូនឲ្យកាន់តែប្រសើរនៅ រាជធានីភ្នំពេញ។ លោក Ron បានបន្តទៀតថា៖ «វិស័យបច្ចេកវិទ្យាបានបន្តធ្វើការជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីជំរុញឲ្យមានការគាំទ្រ បទដ្ឋានគតិយុទ្ធ បង្កើតច្បាប់សម្រាប់វិស័យពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក និងដឹកជញ្ជូន និងចែកចាយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ បច្ចុប្បន្ន ចរន្តនេះបានអនុញ្ញាតឲ្យមានការរីកចម្រើន និងអភិវឌ្ឍយ៉ាងឆាប់រហ័សទៅលើវិស័យពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក និងវិស័យដឹកជូន និងចែកចាញ ប៉ុន្តែកង្វះខាតច្បាប់គ្រប់គ្រង មានន័យថា មិនមែនគ្រប់គ្នាដែលពាក់ព័ន្ធក្នុងវិស័យទាំងនេះ នឹងផ្តល់នូវសន្តិសុខ និងអនុវត្តអាជីវកម្មប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ ដែលពួកគួរតែធ្វើនោះឡើយ»។ ថ្លែងនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍មួយដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយ ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចជាតិកម្ពុជា សហការជាមួយធនាគារពិភពលោក កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ លោក Ron បានបង្ហាញពីសារសំខាន់ នៃការប្រមូលទិន្នន័យទូទាំងប្រទេស ដើម្បីធានាឲ្យទទួលបានភាពជោគជ័យ និង បរិយាកាសអាជីវកម្ម ប្រកបដោយការប្រកួតប្រជែង ដែលទាក់ទងទៅនឹង ការធ្វើផែនទីបង្ហាញផ្លូវ បញ្ហាសុវត្ថិភាព និងព័ត៌មានអំពីបញ្ហាចរាចរ។ លោកបានបន្ថែមទៀតថា៖ «ភាពជោគជ័យគឺអាស្រ័យទៅលើទំនាក់ទំនងផ្សេងៗ។ Grab (ហ្គ្រេប) បាន សហប្រតិបត្តិការជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងដៃគូឯកជនក្នុងស្រុកជាច្រើន ដើម្បីជួយធានាឲ្យបាន ថា យើងទាំងអស់គ្នាបានធ្វើការជាមួយគ្នា ដើម្បីជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល»។ ខួបទី៣៩ នៃការប្រើប្រាស់ក្រដាសប្រាក់រៀលរបស់កម្ពុជា Grab ជួយគាំទ្រ ដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ក្នុងការបង្កើនការប្រើក្រដាសប្រាក់រៀល តាមរយៈការប្រើប្រាស់រូបិយបណ្ណនេះសម្រាប់ក្រុមហ៊ុន Grab នៅកម្ពុជា។ Grab នៅតែបន្តការ ប្តេជ្ញាក្នុងការធានាឲ្យបានថា សហគមអាជីកម្មទទួលយកបច្ចេកវិទ្យាចល័ត ក្នុងប្រព័ន្ធរបស់ខ្លួនតាម រយៈបង្កើតថ្មី ដូចជាកម្មវិធី «Grab for Business» ជាដើម ដែលអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមហ៊ុននានាបង្កើត គណនីអាជីវកម្មមួយ ដែលនឹងជួយកាត់បន្ថយពេលវេលានៃការប្រើប្រាស់ក្រដាសស្នាមផ្សេងៗ និងការបង់ប្រាក់ត្រឡប់ឲ្យនិយោជិតវិញ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩៖ លោក Wong Ron អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន Grab ប្រចាំកម្ពុជា បានបញ្ជាក់នៅក្នុងវេទិកាសាធារណៈសំខាន់ៗ កាលពីសប្តាហ៍មុនថា Grab(ហ្គ្រេប) កំពុងស្ថិតក្នុងជំហរដ៏រឹងមាំ និងមានឆន្ទៈយ៉ាងមុតមាំ ក្នុងការគាំទ្រដល់វិស័យពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក(e-commerce) និងវិស័យដឹកជញ្ជូន និងចែកចាយ ដែលកំពុងតែរីកចម្រើនឥតឈប់ឈរនៅកម្ពុជា។
VAR ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយជោគជ័យក្នុងការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់ពិភពលោក World Cup នៅរុស្ស៊ីកន្លងមក ហើយក៏កំពុងដំណើរការនៅលីគកំពូលអ៊ីតាលី អាល្លឺម៉ង់ និងអេស្ប៉ាញ រូមទាំងក្នុងការប្រកួតពាន FA Cup និង Carabao Cup ផងដែរ។ មុនសម្រេចចិត្តដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ VAR នេះ Premier League ក៏ធ្លាប់បោះឆ្នោតបដិសេធប្រើវានៅរដូវកាល ២០១៨-២០១៩ ម្តងដែរកាលពីខែមេសាកន្លងទៅ។ កាលពីចុងសប្តាហ៍មុនកីឡាករ Charlie Austin របស់ Southampton បានអំពាវនាវឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរមួយដែរ ក្រោយពីរូបគេបានស៊ុតបញ្ចូលទី ប៉ុន្តែត្រូវអាជ្ញាកណ្តាលមិនឲ្យព្រោះគិតថាជាបាល់ offside អំឡុងការប្រកួតទល់នឹង Watford នៃក្របខណ្ឌកំពូលអង់គ្លេស។ Austin បានហៅការសម្រេចរបស់អាជ្ញាកណ្តាលនៅពេលនោះថាដូចជារឿងកំប្លែង។ បច្ចេកវិទ្យាVAR ក៏នឹងត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅក្នុងក្របខណ្ឌ Champions League ចាប់ពីរដូវកាលក្រោយដូចគ្នាដែរ៕	វីដេអូជំនួយការអាជ្ញាកណ្តាល Video Assistant Referee (VAR) ត្រូវបានកំណត់ឲ្យប្រើក្នុងក្របខណ្ឌ Premier League ជាលើកដំបូងចាប់ពីរដូវកាលក្រោយតទៅ បន្ទាប់ពីបណ្តាក្លិបនៃក្របខណ្ឌកំពូលនេះបានយល់ព្រមលើលក្ខខណ្ឌរបស់បច្ចេកវិទ្យានេះ។
តាមរយៈសន្និសីទវិទ្យាសាស្ត្រមួយក្នុងក្រុងហ្សាការតា រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី លោក Ryamizard Ryacudu នៅថ្ងៃ១២ កក្កដាកន្លងទៅ បានថ្លែងដាស់តឿនបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ឲ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះការងើបឡើងនៃចលនាភេរវកម្មជំនាន់ទី៣ ដែលលោករដ្ឋមន្ត្រី សំដៅលើការវិលត្រលប់របស់បណ្តាភេវករមួយចំនួនពីការប្រយុទ្ធនៅមជ្ឈិមបូព៌ាមកតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍វិញ។ តាមការលើកឡើងរបស់លោករដ្ឋមន្ត្រី ដែលយោងតាមរបាយការណ៍ចារកម្ម ក្នុងចំណោមភេរវជន ដែលប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្នានៅក្នុងប្រទេសស៊ីរី និងអឺរ៉ាក់ មានក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធជាជនមកពីប្រទេសក្រៅតំបន់ជាងបីម៉ឺននាក់ផងដែរ។ ក្នុងនោះ មាន៨០០នាក់ ជាពលរដ្ឋអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ខណៈសកម្មប្រយុទ្ធចេញពីឥណ្ឌូណេស៊ី មានរហូតដល់៤០០នាក់ផងនោះ។ ប្រមុខការពារជាតិរូបនេះ បានឲ្យដឹងថា ខណៈពេលដែលឥទ្ធិពលរបស់ពួកគេ បានធ្លាក់ចុះនៅក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ពួកគេ ក៏បានដាក់ទិសដៅមកកាន់តំបន់វិញ ដែលមនោគមន៍វិជ្ជារបស់ពួកគេ ក៏កំពុងតែសាយភាយតាមរយៈបណ្តាញសង្គម និងបច្ចេកវិទ្យាទំនើប។ ដោយមើលបែបនេះ លោករដ្ឋមន្ត្រី បានទទូចឲ្យប្រទេសក្នុងតំបន់ ត្រូវតែបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងគោលនយោបាយការទូតការពារជាតិដើម្បីអភិវឌ្ឍ និងធានាសន្តិសុខឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក។ សម្រាប់លោករដ្ឋមន្ត្រី បញ្ហានេះ មិនត្រូវទុកឲ្យរដ្ឋនីមួយៗដោះស្រាយតាមបែបផែនរៀងខ្លួនបានឡើយ ពោលគឺប្រទេសក្នុងតំបន់ត្រូវតែធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការគ្នាដើម្បីអាចប្រឈមនឹងបញ្ហាយ៉ាងសមស្របនិងទាន់ពេល។ គួររម្លឹកផងដែរថា ជាយន្តការតបតនឹងភេរវកម្មក្នុងតំបន់ នៅខែមករាកន្លងទៅ រដ្ឋអាស៊ានរួមមាន ព្រុយណេ ឥណ្ឌូណេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី ហ្វីលីពីន និងថៃ បានដំណើរការគំនិតផ្តួចផ្តើមមួយហៅថា «ក្រសែភ្នែករបស់យើង (Our Eyes) »។ គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ មានគោលដៅចែករំលែកព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងចារកម្ម ដែលត្រូវបានចាប់អារម្មណ៍ពីការចូលរួមពីសហរដ្ឋអាមេរិក រុស្ស៊ី អូស្ត្រាលី និងផងដែរ៕	រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតា បានព្រមានពីការគំរាមកំហែងសន្តិសុខនៅក្នុងតំបន់ដោយសារតែការងើបឡើងរបស់ក្រុមភេរវជន ដែលបានបែកខ្ញែកពីមជ្ឈិមបូព៌ាហើយវិលត្រលប់មកអាស៊ីអាគេ្នយ៍វិញ។ ក្រុងហ្សាការតា បានទទូចឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិរួមសហការគ្នាទប់ស្កាត់ ដ្បិតវិធានការដាច់ដោយឡែកគ្នា មិនអាចទប់ទល់ជាមួយនឹងក្រុមនេះបានឡើយ។
សុធីរ៖ អា សំណាង អញសួរអ្ហែងដូចឆោតបន្តិចទៅចុះ! ទាំងអ្ហែង ទាំងអញមិនមែនជាអ្នកជំនួញស្អីទេ។ ចុះហេតុអ្វីបានយើងចូលចិត្តជជែកពីអ្វីដែលមិនមែនជាជំនាញរបស់យើង? សំណាង៖ ពិតហើយ យើងមិនមែនជាអ្នកជំនាញខាងជំនួញស្អីទេ។ តែយើងអាចដឹង និងយល់បានខ្លះដែរតើ! យើងមិន«ចេះដឹង និងចេះធ្វើ»ទេ។ តែយើង«ដឹង» និង«យល់»។ សុធីរ៖ អើ! បើអ្ហែងថាអ៊ីចឹង យើងអាចជជែកគ្នាបាន។ គេថា ជំនួញតពូជមានអាយុវែងជាងជំនួញបង្កើតថ្មី ហេតុអ្វីទៅ? សំណាង៖ បើតាមអញគិត ជំនួញតពូជ វាជាជំនួញគ្រួសារបង្កើតឡើងតាំងពីច្រើនជំនាន់មកហើយ។ កូនចៅគេធ្វើតជំនាន់។ ចំណេះដឹងចេះតគ្នាមែន តែវាជាចំណេះធ្វើពិតប្រាកដទទួលបានដោយការអនុវត្តផ្ទាល់នៅនឹងកន្លែង។ ចំណេះធ្វើនេះមិនធម្មតាទេ។ ម្យ៉ាងទៀត កម្លាំងពលកម្ម គឺជាកម្លាំងស្នូលរបស់គ្រួសារ។ ពួកគេអាចឈ្លោះគ្នាដែរ តែមិនងាយបែកបាក់គ្នាឡើយ។ លើសពីនេះទៅទៀត ម៉ាកនៃផលិតផលជំនួញគ្រួសារត្រូវបានកសាងឡើងច្រើនជំនាន់មកហើយ។ អតិថិជនភាគច្រើនជាអតិថិជនស្មោះស័្មគ្រ និងស្គាល់ប្រវត្តិផលិតផលច្បាស់ណាស់។ មិនបាច់ធ្វើទីផ្សារក៏គេស្គាល់ដែរ។ សុធីរ៖ ចុះអញលឺគេថា ការដឹកនាំបែបជំនួញគ្រួសារមិនងាយរីកធំបានឡើយ។ មែនឬទេ? សំណាង៖ គេនិយាយអ៊ីចឹងក៏មិនខុសដែរ ព្រោះទុនអាចមានកម្រិត និងដោយសារការគ្រប់គ្រងបែបគ្រួសារ។ តែអ្វីដែលល្អ គឺថា វាមិនងាយដួលរលំដូចជំនួញបង្កើតថ្មី (Start-Up)ឡើយ។ សុធីរ៖ ហេតុអី? សំណាង៖ ជំនួញគ្រួសារ គឺជាជំនួញក្នុងទំនាក់ទំនងជាសរសៃអំបោះមិនងាយដាច់ចេញពីគ្នាឡើយ ទោះបីប្រឈមយ៉ាងណាក៏ដោយ។ ពួកគេជាសាច់ឈាមតែមួយ។ នេះ គឺជាចំណុចងាប់រស់របស់ជំនួញគ្រួសារ ឬជំនួញតពូជ។ តែសម្រាប់ជំនួញបង្កើតថ្មី (Start-up) វិញ, បើជំនួញបង្កើតថ្មីដោយក្រុមគ្រួសារតែមួយ វាអាចដំណើរការបាន បើមិនមានជម្លោះក្នុងគ្រួសារច្រើន។ តែបើវាបង្កើតឡើងដោយក្រុមផ្សេងគ្នា នោះហានិភ័យនៃការបែកបាក់កើតឡើងគ្រប់ពេល។ ក្រៅពីរឿងផ្សេងៗ ការបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង គឺជាចំណែកដ៏ធំក្នុងការនាំឲ្យក្រុមហ៊ុនឈានទៅរកភាពបរាជ័យ។ គ្រាន់តែចំណុចនេះមួយ គេអាចសនិ្នដ្ឋានបានថា ជំនួញតពូជអាចមានអាយុវែងជាងជំនួញបង្កើតថ្មី។ សុធីរ៖ បើស្តាប់អ្ហែងនិយាយ ហើយបើអញចង់រកស៊ី តើអញគួរយករូបមន្តមួយណា? សំណាង៖ ជំនួញគ្មានក្បួនខ្នាតទេ អា សំឡាញ់។ ជួនកាលរកបាន ជួនកាលរកមិនបាន។ ពេលខ្លះ អញគិតថា ជំនួញត្រូវតែមានជំនឿ។ អ៊ីចឹងហើយបានជាមានគេសែនព្រេន។ ពេលខ្លះ ធ្វើជំនួញត្រូវពឹងផ្អែកលើព្រេងវាសនាដែរហ្នឹង។ អ្ហែងជឿមិនជឿ អញមិនដឹងទេ ព្រោះនេះ វាគ្រាន់តែជាការសង្កេតរបស់អញទេ៕	ដោយសារតែការរីករាលដាលនៃមេរោគកូវីដខ្លាំងពេក។ សំណាង និងសុធីរ ផ្អាកទៅក្រេបកាហ្វេរួមគ្នាមួយរយៈ។ ប៉ុន្តែ ក្លើទាំងពីរនៅតែទំនាក់ទំនងជជែកគ្នាតាមបណ្តាញសង្គមដដែល។ នៅថ្ងៃនេះ មិត្តសំឡាញ់ទាំងពីរជជែកគ្នាពីរឿងជំនួញតពូជ និងជំនួញ បង្កើត ថ្មី(Start-Up)។ តើមួយណាមានអាយុវែងជាង?
លោក សូ តុ អ្នកជាថែស្មៅ និងកូនឈើក្នុងតំបន់ប្រាសាទអង្គរវត្ត ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១១មក។ បុរសវ័យ៧៥ឆ្នាំរូនេះបាននិយាយមកកាន់ក្រុមការងារសារព័ត៌មានថ្មីៗយ៉ាងដូច្នេះ៖ «ខ្ញុំមិនចង់ទៅណាទេ ! ចង់តែនៅថែទាំតំបន់អង្គរហ្នឹង ព្រោះថាចាស់ហើយមិនដឹងទៅធ្វើការឯណា។ ម្យ៉ាងទៀតខ្ញុំស្រលាញ់អង្គរវត្តតាំងពីតូចៗមកដែរ ចាំមើលកម្លាំងថយពេលណាឈប់ត្រឹមហ្នឹង»។ ទិដ្ឋភាពការដាំស្មៅ និងកូនឈើនៅតំបន់អង្គរ ជាមួយនឹងបទពិសោធច្រើនឆ្នាំមកនេះ ការងារដាំដុះ និងកូនឈើនៅក្នុងតំបន់អង្គរ ឱ្យលោក សូ តុ មានអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយ បាត់រោយចុងដៃ និងចុងជើង ត្បិតស្ថិតនៅវ័យជ្រេក៏ដោយ។ «នៅព្រឹកឡើងខ្ ញុំជិះម៉ូតូមកធ្វើការស្រូបយកខ្យល់ត្រជាក់ ហើយធ្វើការដូចជាបានធូរមិនមានអារម្មណ៍ថាហត់នឿយអ្វីសោះ»។ លោក សូ តុ បានរៀបរាប់បែបនេះដោយមិនមានភាពនឿយហត់ជាមួយការងារក្រោមពន្លឺថ្ងៃនេះឡើយ ខណៈការងារក៏បានផ្តល់ដល់លោកតាចំនួន ២៨ ០០០រៀលក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់សម្រួលជីវិតគ្រួសារ ផងដែរ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា ៖ «ការងារនេះផ្តល់ចំណូលឱ្យខ្ញុំបានគួរសម និងមិនសូវនឿយហត់។ ខ្ញុំពេញចិត្ត និងធ្វើពេញមួយជីវិតរបស់លោក»៕	សៀមរាប៖ លោក សូ តុ ប្តេជ្ញានឹងថែទាំតំបន់អង្គរអស់មួយជីវិត ក្រោយបម្រើការងារបានជាង១០ឆ្នាំមក។ ឆន្ទៈរបស់លោកកើតឡើងដោយក្តីស្រឡាញ់តំបន់អង្គរ និងចង់ថែទាំទេសភាពតំបន់បេតិកភណ្ឌមួយនេះឱ្យកូនចៅជំនាន់ក្រោយបានឃើញ។
ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានអ្នកជំងឺចំនួន៤៨ នាក់ បានជាសះស្បើយ និងស្លាប់មានចំនួន ៤នាក់ ជាអ្នកមិនបានចាក់វ៉ាក់សាំង។ នេះបើតាមក្រសួងសុខាភិបាល នៅថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកានេះ។ បច្ចុប្បន្នកម្ពុជា មានអ្នកឆ្លងសរុប១១៩ ៧៨៦នាក់ ខណៈអ្នកជាសះស្បើយ ១១៦ ១៧០នាក់ និងអ្នកស្លាប់ ២ ៨៩១នាក់៕	ក្រសួងសុខាភិបាល រកឃើញអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ ចំនួន ៤៥ នាក់ទៀត តាមរយៈការតេស្តរកសំណាកតាមម៉ាស៊ីន PCR ដោយក្នុងនោះមាន ៥នាក់ ជាករណីនាំចូលពីបរទេស។
ស៊ុយអែត និងហ្វាំងឡង់បានដាក់ពាក្យស្នើសុំចូលជាសមាជិកអង្គការណាតូកាលពីឆ្នាំមុន ប៉ុន្តែសំណើនេះបានប្រឈមមុខនឹងការជំទាស់ពីតួកគី។ ភាគីទាំង៣ ជួបគ្នាជាថ្មីដើម្បីជជែកពីការស្នើសុំនេះ។ បើតាមប្រធានអ្នកចរចារបស់ស៊ុយអែតលោក Oscar Stenstrom បានប្រាប់សន្និសីទកាសែតនៅទីស្នាក់ការអង្គការណាតូ បន្ទាប់ពីកិច្ចចរចាត្រីភាគីរវាងស៊ុយអែត ហ្វាំងឡង់ និងតួកគី តួកគីបានទទួលស្គាល់ថា ទាំងស៊ុយអែត និងហ្វាំងឡង់បានចាត់វិធានការជាក់ស្តែងដើម្បីបំពេញតាមការទាមទាររបស់តួកគី។ «នេះជាជំហានទៅមុខបន្តិច។ កិច្ចពិភាក្សាបានចាប់ផ្តើមឡើងវិញ។ យើងនឹងបន្តកិច្ចពិភាក្សា ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនអាចបញ្ជាក់ច្បាស់ថានៅពេលណានោះទេ»។ លោក Oscar Stenstrom បានបន្ថែមបែបនេះក្នុងសន្និសីទកាសែតដដែល។ ចំណែកអ្នកនាំពាក្យរបស់ប្រធានាធិបតីតួកគី Tayyip Erdogan លោក Ibrahim Kalin បាននិយាយថា ជំហានដែលស៊ុយអែត និងហ្វាំងឡង់ បានធ្វើដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខរបស់ទីក្រុងអង់ការ៉ាមានភាពវិជ្ជមាន ប៉ុន្តែមិនគ្រប់គ្រាន់នៅឡើយសម្រាប់ការផ្តល់សច្ចាប័នរបស់តួកគីឱ្យប្រទេសទាំងពីរចូលជាសមាជិកអង្គការណាតូ។ «យើងបានគូសបញ្ជាក់ម្តងទៀតពីការព្រួយបារម្ភផ្នែកសន្តិសុខនិងការរំពឹងទុករបស់តួកគី។ ជំហានដែលប្រទេសទាំងពីរអនុវត្ត នឹងកំណត់ទិសដៅ និងល្បឿនដោះស្រាយបញ្ហានេះ»។ លោក Ibrahim Kalin បានបន្ថែមបែបនេះ។ គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីខែមករា តួកគីបានផ្អាកកិច្ចចរចាត្រីភាគីដែលបានព្រមព្រៀងគ្នានៅទីក្រុងម៉ាឌ្រីដកាលពីឆ្នាំមុន ដែលជាកិច្ចចរចាមានគោលបំណងធ្វើឱ្យដំណើរការចូលជាសមាជិករបស់ប្រទេសហ្វាំងឡង់ និងស៊ុយអែតមានភាពរលូន៕	ប្រធានអ្នកចរចារបស់ស៊ុយអែត នៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនាបានលើកឡើងថា តួកគី បានទទួលស្គាល់ពីការប្រឹងប្រែងរបស់ស៊ុយអែត និងហ្វាំងឡង់ដើម្បីបំពេញតាមការទាមទាររបស់តួកគីកន្លងមកក្នុងដំណើរការចូលជាសមាជិកអង្គការណាតូ។ លើសពីនេះ ទីក្រុងអង់ការ៉ាបានលើកឡើងថា ភាគីទាំង៣នឹងបើកកិច្ចប្រជុំបន្ថែមទៀតពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ។
កីឡាករបាល់ទាត់វ័យក្មេងដ៏ឆ្នើមខាងលើនេះបាននិយាយថា៖ «ដំបូងឡើយ ខ្ញុំមានការរាលរែកខ្លាំងណាស់ មិនដឹងថាតើខ្ញុំត្រូវចាប់យកអាជីពជាអ្នកកីឡា ឫក៏ត្រូវចាប់យកជំនាញអ្វីផ្សេង ទីបំផុតខ្ញុំក៏បានសម្រេចចិត្តបន្តការសិក្សានៅ សាកលវិទ្យាល័យអាមេរិកាំងភ្នំពេញ (AUPP)» ។ គីម ហាប់ អាយុ ១៩ឆ្នាំ បានបន្តថា៖ «បន្ទាប់ពីសិក្សាបាន១ឆមាសមក ខ្ញុំពិតជាពេញចិត្តណាស់ ព្រោះខ្ញុំជ្រើសរើសចំសាកលវិទ្យាល័យដែលផ្តល់ការអប់រំខ្ពស់ ហើយខ្ញុំគិតថា AUPP ជាសកលវិទ្យាល័យដែលល្អជាងគេនៅកម្ពុជា» ។ បើទោះបីជា យុវជនរូបនេះបានសម្រេចប្តូរយកការសិក្សាក៏ដោយ គីម ហាប់ ក៏នៅតែយកពេលទំនេរពីការសិក្សា មកលេងកីឡាបាល់ទាត់ពាក់កណ្តាលអាជីព ដើម្បីចូលរួមចំណែកលើកស្ទួយវិស័យកីឡានៅកម្ពុជា ។ លោក សាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិត Kenneth Dunn សាកលវិទ្យាធិការសាកលវិទ្យាល័យ AUPP បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «តាមរយៈកម្មវិធីសិក្សាសញ្ញាបត្រពីរ (Dual Degree Programs) របស់AUPP និស្សិតពុំចាំបាច់ចំណាយពេលវេលា និងថវិកាដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ដើម្បីទៅសិក្សានៅសហរដ្ឋអាមេរិកឡើយ» ។ AUPP បានចាប់ផ្តើមទទួលពាក្យចូលរៀន និងប្រឹក្សាយោបល់អប់រំ សម្រាប់ឆ្នាំសិក្សាថ្មី ចាប់ពីពេលនេះរហូតដល់ដំណាច់ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧។ សម្រាប់ព័ត៌មានលម្អិត សូមទាក់ទងតាមរយៈទូរសព្ទលេខ៖ ០២៣-៩៩០-០២៣/ ០១២-២៦៦-៦៣១/ ០១២-៨៩៨-១២៤ ឬចូលទៅកាន់គេហទំព័រ៖ www.aupp.edu.kh។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ៖ យុវជនឆ្នើមផ្នែកកីឡាបាល់ទាត់ គីម ហាប់ បានសម្រេចចិត្តចាប់យកការអប់រំនៅថ្នាក់ឧត្តមសិក្សា ជំនួសអាជីពជាកីឡាករជម្រើសជាតិ ដើម្បីត្រៀមខ្លួនឆ្លើយតបនឹងបំណងចង់ក្លាយជាអ្នកការទូតទៅថៃ្ងអនាគត។
The Republican president is the omnipresent figure as Americans render their verdict Tuesday on the past 21 months of Trumpism. Democrats hope voter dissatisfaction with the contentious commander in chief will lead to a blue wave that flips control of the US House out of Republican hands. Trump's minions are counting on enthusiasm about core issues to trigger strong conservative voter turnout that preserves their majorities in Congress. Here are the key factors in the battle for political control in Washington and across the country. - Trump, Trump, Trump - He says it himself: Even though Trump is not on the ballot, he is at the heart of the 2018 vote. The election near the halfway mark of a president's first term is traditionally a referendum on the White House occupant. But the billionaire businessman's explosive and iconoclastic personality has taken the trend to a new level. "A vote for Marsha is really a vote for me and everything that we stand for," he said at an October event for Tennessee's Republican Senate nominee Marsha Blackburn. Trump's scorched earth campaign stops have whipped up conservative fears about a migrant caravan "invasion," waves of crime and a slide towards socialism should Democrats take congressional control. Many Democrats are counting on anti-Trump fervor to drive their base to the polls, but some advocate ignoring the politics of personal destruction and zeroing in on policy debates. Trump is "deploying demagoguery to distract and divide us," and wielding "fear" to shift focus away from issues that Americans truly care about, warned Senate Democrat Patrick Leahy. - Violence - The campaign's final weeks were marred by the worst anti-Semitic attack in modern US history, which left 11 dead in a Pittsburgh synagogue. Days earlier, a frantic manhunt led to the arrest of a fanatical Trump supporter on charges of mailing pipe bombs to prominent Trump opponents, including former president Barack Obama. This spasm of violence fueled a debate about the president's caustic rhetoric, and whether it has played a role in deepening American divisions. Trump condemned the anti-Semitic attack but was more ambiguous about the homemade bomb threat. He quickly hit the road, and in typical Trump fashion attacked his opponents. - Women - Following the outbreak of the #MeToo movement denouncing sexual assault, and the massive women's protests against Trump, women voters and candidates will play critical roles in the first major election since Trump took power. And they appear particularly motivated to vote. Female college graduates in well-off suburbs are in the spotlight because many are voicing disgust with Trump's aggressive rhetoric, and their votes could decide tight races in Democrats' favor. Also a record number of women -- 200 Democrats and 60 Republicans -- are candidates for Congress, where they currently hold only about 20 percent of the seats. - Immigration - Sending thousands of troops to the US-Mexico border to counter a migrant "invasion," questioning the validity of birthright citizenship, and spreading stories of scandalous murders by undocumented immigrants: Trump and his Republicans are making immigration a closing argument of the campaign. It may be a logical move. Immigration is a top concern among Republican voters, and driving those issue-focused Trump supporters to the polls is key. Adding to the fear-mongering are Republican-led conspiracy theories about Jewish billionaire philanthropist George Soros helping finance the caravan of Central American migrants. - Health care - For months, Democrats have drilled their central message into the minds of voters: if Republicans strengthen their grip on Congress, they will destroy your health care, including coverage protections for people with pre-existing medical conditions. It is an arresting theme in a country that does not have a universal health coverage system. The reforms signed into law by Democratic president Barack Obama have helped millions of Americans gain insurance. Despite their big 2016 campaign pledge, Trump and Republicans have so far failed to outright repeal Obamacare, although they have unravelled it little by little. Recognizing that the concern about pre-existing conditions has galvanized voters regardless of party, Republicans have seized on it in the campaign's closing month, insisting that their plans would enshrine such protections. "It's a lie," Obama declared on Friday. - The economy - Between Trump's "trade war," his renegotiation of international treaties, robust US growth and full employment, the economy is at the heart of this election. In mining territory and industrial zones, Trump's protectionist policies are welcome. But farmers themselves have suffered from retaliatory measures imposed by America's trading partners. Even with the US economy largely humming along, and Republican candidates desperate for Trump to highlight the gains, the president himself often prefers to rile up a crowd over immigration. "Sometimes it's not as exciting to talk about the economy, right?" he told voters Friday in West Virginia.	Washington, United States \| Immigration, health care, jobs. The extraordinary US midterm election has been a tug of war over key issues, but none has had a more dramatic impact on voters than Donald Trump, the man who isn't even on the ballot.
អាមេរិក បានសម្រេចដាក់ទណ្ឌកម្មលើថ្នាក់ដឹកនាំរបបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាចំនួនពីររូបបន្ថែម។ តាមការបញ្ជាក់របស់ការិយាល័យគ្រប់គ្រងទ្រព្យសម្បត្តិបរទេសរបស់ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុអាមេរិក មេដឹកនាំពីររូបនោះមានលោកឧត្តមសេនីយ៍ Moe Myint Tun និងលោកឧត្តមសេនីយ៍ Maung Maung Kyaw មេបញ្ជាការទ័ពអាកាសដែលអ្នកទាំងពីរជាសមាជិករបបសឹកមីយ៉ាន់ម៉ា។ «របបសឹកត្រូវផ្លាស់ប្តូរសកម្មភាពរបស់ខ្លួន និងបង្កើតរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលនៅមីយ៉ាន់ម៉ាជាបន្ទាន់»។ ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុអាមេរិក បានលើកឡើងបែបនេះនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយនៅថ្ងៃទី២២ ខែកុម្ភៈ ដោយបន្ថែមថា ប្រសិនរបបសឹកមិនផ្លាស់ប្តូរសកម្មភាពរបស់ខ្លួនទេ អាមេរិក នឹងមិនស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែមទៀតឡើយ។ ទណ្ឌកម្មខាងលើ រាប់បញ្ចូលជាការបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិ និងហាមប្រជាជនអាមេរិក រកស៊ីជាមួយក្រុមយោធា។ កន្លងមក អាមេរិក បានដាក់ទណ្ឌកម្មលើមេដឹកនាំយោធាចំនួន១០រូបហើយ ក្នុងនោះមានដូចជា លោកឧត្តមសេនីយ៍មីន អ៊ុងឡាំង អគ្គមេបញ្ជាការយោធា, ប្រធានាធិបតីស្តីទី លោកMyint Swe និងមេដឹកនាំយោធាផ្សេងទៀត។ ក្នុងថ្ងៃដដែលនេះ សហភាពអឺរ៉ុប ក៏បានព្រមានដាក់ទណ្ឌកម្មលើក្រុមយោធាផងដែរ បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាការបរទេសសហភាពអឺរ៉ុប។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួន រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសប្រទេសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប ប្រកាសថា ខ្លួនបានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ហើយក្នុងការដាក់ចេញវិធានការឆ្លើយតបនឹងរដ្ឋប្រហារយោធា។ សហភាពអឺរ៉ុប កំពុងពិចារណាគោលនយោបាយរបស់ខ្លួនទាំងអស់ដែលទាក់ទិននឹងមីយ៉ាន់ម៉ា, ការអភិវឌ្ឍកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការអនុគ្រោះពន្ធជាដើម។ ដោយឡែករដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអង់គ្លេស លោក Dominic Raab នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្ស បានជំរុញឱ្យរបបសឹកមីយ៉ាន់ម៉ា ដោះលែងអ្នកឃុំខ្លួនទាំងអស់ រួមទាំងលោកស្រី ស៊ូជី និងគោរពឆន្ទះរបស់ប្រជាជន។ ចំណែកលោកអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស ក៏បានបញ្ជាក់ដូចអង់គ្លេសដែរ ដោយជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា ដោះលែងអ្នកជាប់ឃុំទាំងអស់។ គួររំលឹកថា គិតមកត្រឹមថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈនេះ មានប្រទេសបីហើយ ដែលបានដាក់ទណ្ឌកម្មលើមេដឹកនាំយោធា ក្នុងនោះមានដូចជា អាមេរិក អង់គ្លេស និងកាណាដា។ ទណ្ឌកម្មទាំងនោះ គឺការបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិ និងហាមឃាត់ចូលទឹកដី៕	អាមេរិក នៅថ្ងៃទី២២ ខែកុម្ភៈ បានដាក់ទណ្ឌកម្មលើយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាចំនួនពីររូបបន្ថែមទៀត ទាក់ទិននឹងរដ្ឋប្រហារយោធាថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ស្របពេលសហភាពអឺរ៉ុប ក៏បានត្រៀមរួចរាល់ក្នុងការដាក់ចេញវិធានការរឹតត្បិតលើរបបសឹក។ ចំណែកអង់គ្លេស និងអង្គការសហប្រជាជាតិ បានអំពាវនាវជាថ្មី ឱ្យដោះលែងលោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី និងអ្នកជាប់ឃុំផ្សេងទៀត និងបញ្ឈប់ការបង្រ្កាបលើក្រុមបាតុករនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។
គួរបញ្ជាក់ផងដែរថាប្រភេទ បុរី ឌឹ ផ្លរ៉ាបានទទួលការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំពីសំណាក់អតិថិជនទៅលើប្រភេទ វីឡាភ្លោះ វីឡាកូនកាត់ និងហ្សបហោសន៍ ហើយពេលនេះ ឌឹ ផ្លរ៉ា ក៍បានសម្រេចបើកលក់ជាផ្លូវការនូវប្រភេទ វីឡាឃ្វីន នេះដើម្បីបំពេញតម្រូវការអតិថិជនរបស់ខ្លួន វីឡាឃ្វីនជាប្រភេទវីឡាទោលដាច់ដោយឡែក និងប្រណិត មានការរចនាឡើងយ៉ាងឥតខ្ចោះ ទាន់សម័យនាសតវត្សទី២១ ជាម៉ូតថ្មីប្លែកល្អឯក និងមាន បំពាក់ទៅដោយប្រព័នបច្ចេកវិទ្យាទំនើបដោយស្កេនកាតដែរមានលក្ខណះឯកជនភាពសម្រាប់អតិថិជនដែររស់នៅប្លុក វីឡា ឃ្វីន ងាយស្រួលរស់នៅ និង ស៊ីវិល័យ។ មិនត្រឹមតែប៉ុន្នោះប្រភេទ វីឡានេះមានទំហំធំ ងាយស្រួលសម្រាប់អតិថិជនក្នុងការរៀបចំសួនច្បារ ឬកន្លែងសម្រាប់ក្មេងតូចៗរត់កលេងជំវិញបរិវេណផ្ទះ ជប់លៀងជាលក្ខណៈគ្រួសារ និងមានទីធ្លាធំទូលាយងាយស្រួលចតឡាន។ បុរី ឌឹ ផ្លរ៉ា ធ្វើការផ្គត់ផ្គង់ផ្ទះទៅតាមតម្រូវការជាក់ស្តែងរបស់អតិថិជនគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាមួយនឹងការសាងសង់អគារលំនៅស្ថានតាមរយៈបុរីដ៏ទំនើបបំផុត ដែលមានការរចនាម៉ូតបែបខ្មែរ និង អឺរ៉ុបរួមបញ្ចូលគ្នា ក្នុងគោលបំណងផ្តល់ឱ្យអតិថិជនរស់នៅក្នុងលំនៅស្ថានដ៏ទំនើបមានគុណភាព និងប្រកបដោយសេចក្តីសុខក្នុងវីឡាគ្រប់ប្រភេទវីឡា និងផ្ទះល្វែងអាជីវកម្ម និងមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រល្អ តាមបណ្តោយផ្លូវជាតិ ៦A ក្នុងតំបន់អភិវឌ្ឍន៍នៃទីក្រុងរណបថ្មីជ្រោយចង្វារ ដែលរួមមាន សួនសត្វសាហារី សណ្ឋាគារលំដាប់ផ្តាយប្រាំ ស្តាតមរតកតេជោថ្មី និងគម្រោងអភិឌ្ឍន៍ផ្សេងៗ ជាច្រើនទៀត។ ហើយផ្លូវជាតិលេខ ៦អា ជាផ្លូវភ្លោះធំបំផុត របស់កម្ពុជា តភ្ជាប់ពីរាជធានីភ្នំពេញ ទៅកាន់ខេត្តសេដ្ឋកិច្ចកំពង់ចាម និងខេត្តសៀមរាបដែលជាខេត្តទេសចរណ៍វប្បធម៌ដ៏មានសក្កដានុពលរបស់ភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមសូមទាក់ទងតាមរយៈលេខ៖ 010/087 366 886 ៕ វ៉េបសាយ: www.boreytheflora.com ហ្វេសប៊ុក: www.facebook.com/boreytheflora	ភ្នំពេញ៖ បុរី ឌឹផ្លរ៉ា ផ្លូវជាតិលេខ ៦A ប្រកាសផ្តល់ជូនប្រូម៉ូសិនពិសេសដោយផ្តល់ជូនរថយន្ត Masda-2 សម្រាប់ការកក់ប្រភេទវីឡាឃ្វីន នៅថ្ងៃ ២៥ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៩ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ នៅមានការ បណ្តោងខ្សែកពេជ្រ និងមាស រួមទាំងចាប់រង្វាន់បន្ថែមយករង្វាន់ជាច្រើនទៀត ថែមទៀតផងជាការដូរលើកទឹកចិត្តបន្ថែម ក្នុងឳកាសដែរ ឌឹ ផ្លរ៉ា ប្រកាសបើកសម្ភោធជាផ្លូវការនូវប្រភេទផ្ទះវីឡា ឃ្វីន នៅសណ្ឋាគា សូ ហ្វីតែលភ្នំពេញ ។
គ្រូបង្វឹកអាហ្សង់ទីន ចាត់ទុកឆ្នាំ២០២១ ជាឆ្នាំដ៏អស្ចារ្យបំផុតដែលអាហ្សង់ទីនបានឈ្នះជើងឯក Copa America ហើយបានឡើងទៅព្រឹត្តិការណ៍ World Cup 2022 នៅកាតាថែមទៀត។ ក្រោយទទួលលទ្ធផលស្មើ០-០ ទល់ប្រេស៊ីលពីការប្រកួតថ្ងៃទី ១៧ ខែវិច្ឆិកា អាហ្សង់ទីន បានកក់កៅអីស្វ័យប្រវត្តិទៅកាតានាឆ្នាំ ២០២២ខាងមុខ។ លោក Scaloni គ្រូបង្វឹកអាហ្សង់ទីនវ័យ ៤៣ឆ្នាំសរសើរកូនក្រុមថា នេះជាជោគជ័យធំមួយនិងជាក្តីសុបិនជាយូរមកហើយ។ «នេះជាឆ្នាំដ៏អស្ចារ្យមួយសម្រាប់យើង។ យើងបានឈ្នះជើងឯក Copa America ហើយពេលនេះយើងបានឡើងទៅចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ដោយ១៣ប្រកួតមិនទាន់ចាញ់នៅឡើយ។ វាជាសុបិនរបស់យើង។ យើងមានមោទនភាពចំពោះរឿងនេះ ព្រោះយើងបានឆ្លងកាត់ការជម្រុះដែលស្វិតស្វាញជាមួយក្រុមដទៃ ប៉ុន្តែយើងទទួលបានកៅអីស្វ័យប្រវត្តិរួចហើយ។» លោក Scaloni និយាយបែបនេះទៅកាន់សន្និសីទព័ត៌មានក្រោយចប់ការប្រកួត។ សូមជម្រាបថា ក្រុមចំនួន១៣ មានវត្តមានដោយស្វ័យប្រវត្តិទៅកាតារួមមានម្ចាស់ផ្ទះ ជាមួយ ១០ក្រុមនៅអឺរ៉ុបមានអាល្លឺម៉ង់ បារាំង បែលហ្ស៊ិក ដាណឺម៉ាក ស្វ៊ីស ស៊ែប៊ី អេស្ប៉ាញ ក្រូអាស៊ី អង់គ្លេស និងហូឡង់។ ចំណែកក្រុមដែលមកពី CONMEBOL មាន២ក្រុមគឺ ប្រេស៊ីល និងអាហ្សង់ទីន៕	លោក Lionel Scaloni គ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិអាហ្សង់ទីន អបអរការទទួលបានកៅអីទៅ World Cup នៅកាតា ខណៈការប្រកួតជម្រុះកន្លងមក អាហ្សង់ទីនមិនទាន់រងបរាជ័យឡើយ។
ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានសុពលភាពដល់ឆ្នាំ២០២៥ កូរ៉េខាងត្បូងនឹងចំណាយប្រាក់ចំនួន១,០៣ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំ២០២១ ដែលជាការកើនឡើងក្នុងកម្រិត១៣,៩ភាគរយធៀបទៅនឹងទឹកប្រាក់៩០៨,៧លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០១៩។ ទឹកប្រាក់ទាំងនេះ នឹងត្រូវចាយវាយលើមូលដ្ឋានកងទ័ពអាមេរិក ដែលមានទាហានចំនួន២៨,៥០០នាក់។ «កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ជាឱកាសសម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរក្នុងការបង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃសម្ពន្ធភាពកូរ៉េខាងត្បូង-អាមេរិក ដែលមាននាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ និងអាស៊ីខាងកើត»។ នេះជាការលើកឡើងក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាននៃក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងដែលផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap ។ នៅឆ្នាំ២០២០ បុគ្គលិកកូរ៉េខាងត្បូងរាប់ពាន់នាក់តម្រូវឱ្យឈប់សម្រាក ក្រោយពេលការចរចារស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីចំណាយ (SMA) មិនអាចវិវត្តមុខបាន គ្រានោះលោកអតីតប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំ ទាមទារឱ្យបង្កើនការចំណាយក្នុងទំហំមួយយ៉ាងធំ។ អំឡុងពេលចរចាកាលពីឆ្នាំ២០២០ ប្រទេសទាំងពីរសម្រេចបានកិច្ចសន្យាបណ្តោះអាសន្ន ដោយកូរ៉េខាងត្បូងបង្កើនទឹកប្រាក់ចំណាយចំនួន១៣,៦ភាគរយ តែត្រូវលោក ត្រាំ បដិសេធ ដោយអះអាងថា កូរ៉េខាងត្បូងដែលជាប្រទេសអ្នកមានគួរតែចេញប្រាក់ច្រើនជាងនេះ។ វ៉ាស៊ីនតោនដំបូងឡើង ទាមទារឱ្យសេអ៊ូលបង្កើនការចំណាយដល់ទៅ៥ដង ពោលគឺប្រមាណ៥ពាន់លានដុល្លារ។ ចំពោះកិច្ចព្រមព្រៀងដែលទើបសម្រេចបាននេះ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង ក៏យល់ព្រមផងដែរក្នុងបញ្ចូលការបង្កើនចំណាយលើមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកនៅកូរ៉េខាងត្បូងចូលទៅក្នុងខ្ទង់ចំណាយប្រចាំឆ្នាំនៃយោធាប្រទេសនេះ។ ការចំណាយក្នុងឆ្នាំ២០២២ នឹងកើនឡើង៥,៤ភាគរយធៀបទៅនឹងការចំណាយក្នុងឆ្នាំ២០២១ នេះ។ ពិធីចុះកិច្ចហត្ថលេខាជាផ្លូវការលើកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីចំណាយនេះ ទំនងជាធ្វើឡើងអំឡុងទស្សនកិច្ចនៃរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិកលោក Lloyd Austin និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក អាន់តូនី ប្ល៊ីងខិននាសប្តាហ៍ក្រោយ។ តាំងតែពីឆ្នាំ១៩៩១មក កូរ៉េខាងត្បូងចាប់ផ្តើមចេញថ្លៃចំណាយមួយផ្នែកលើប្រាក់ខែរបស់បុគ្គលិកកូរ៉េខាងត្បូងដែលបម្រើការនៅមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិក។ បន្ថែមពីនេះ ក្រុងសេអ៊ូលក៏ចំណាយប្រាក់ក្នុងការសាងសង់មូលដ្ឋានយោធា ដូចជាបន្ទាយ កន្លែងហ្វឹកហ្វឺន អប់រំ ប្រតិបត្តិការ ទំនាក់ទំនង និងអង្គភាពភស្តុភារដទៃទៀត។ ការសម្រចបានកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីចំណាយជាមួយអាមេរិក ត្រូវបានកូរ៉េខាងត្បូងចាត់ទុកថាជាការបញ្ចៀសក្រសែរភ្នែករបស់អាមេរិកមើលមកខ្លួនថា ពុំចេញអ្វីទាំងអស់ ឬកេងចំណេញលើអាមេរិក។ សេអ៊ូលសង្ឃឹមថា ការបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ នឹងអាចឱ្យប្រទេសទាំងពីរផ្តោតលើបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងក៏ដូចជាបញ្ហាឯទៀតក្នុងតំបន់៕	កូរ៉េខាងត្បូងយល់ព្រមបង្កើនការចំណាយចំនួន១៣,៩ភាគរយសម្រាប់យោធាអាមេរិកដែលប្រចាំការក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួនឆ្នាំ២០២១ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៩ ។ កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីចំណាយដែលមានរយៈពេល៦ឆ្នាំនេះ ត្រូវបានកូរ៉េខាងត្បូងចាត់ទុកថា ជាការពង្រឹងសម្ពន្ធភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរ។
អ្នកស្រាវជ្រាវបានតាមដានទៅលើមនុស្សចាស់ជនជាតិអាមេរិកប្រមាណ ១៣៤៥១នាក់រយៈពេលរហូតដល់ ១៨ឆ្នាំ ហើយបានរកឃើញថា ស្ថានភាពនៃការមិនមានការងារធ្វើ ការបាត់បង់ការងារច្រើន និងការប្រើពេលខ្លីដោយមិនមានអ្វីធ្វើសុទ្ធតែជាកត្តាប្រឈមនឹងជំងឺគាំងបេះដូងទាំងអស់ ទោះបីជាមានការបន្ថែមកត្តាផ្សេងទៀតដូចជាការជក់បារីក៏ដោយ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការសិក្សានេះហាក់បីដូចជាណែនាំថា មានទំនាក់ទំនងមួយរវាងការងារ និងភាពអសន្តិសុខខាងលុយកាក និងបញ្ហាសុខភាព៕ ផ្ដល់សិទ្ធដោយ៖www.health.com.kh	យោងទៅតាមសេចក្តីរាយការណ៍ពី The Daily Telegraph បានឲ្យដឹងថា ការបាត់បង់ការងារអាចជារឿងមួយពិបាក និងអាចបណ្តាលឲ្យស្លាប់បាន ព្រោះតែវាបង្កើនការបង្រឈមនឹងជំងឺគាំងបេះដូងរហូតដល់ពីរភាគបីឯណោះ។ រឿងនេះគឺផ្អែកទៅលើការសិក្សារបស់អាមេរិកមួយដែលពិនិត្យទៅលើទំនាក់ទំនងរវាងយការយល់ឃើញផ្ទុយគ្នាមួយរវាងការដែលគ្មានការងារធ្វើ (ចំនួននៃការបាត់បង់ការងារ និងពេលវេលាដែលចំណាយលើការងារ) និងការប្រឈមនឹងជំងឺគាំងបេះដូង។
តាមរយៈកិច្ចសន្ទនានេះ លោក ប្រាក់ សុខុន ប្រាប់ឥណ្ឌាថា កម្ពុជាត្រូវការទិញវ៉ាក់សាំង AstraZinecaបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ចំនួន ៥លានដូស ដោយស្នើសុំឱ្យភាគីឥណ្ឌាផ្គត់ផ្គង់វ៉ាក់សាំងនេះ ក្នុងដំណាក់កាលដំបូង ១លានដូស។ មិនតែប៉ុណ្ណោះលោក ប្រាក់ សុខុន បានអះអាងប្រាប់ឥណ្ឌាថា ប្រជាជនកម្ពុជា ជឿទុកចិត្តលើថ្នាំពេទ្យ និងសេវាសុខភាពឥណ្ឌា។ ក្រសួងការបរទេស បានស្រង់សម្តីលោក ប្រាក់ សុខុន ក្នុងកិច្ចសន្ទនាជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌា ដូច្នេះថា៖«សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី សម្រេចទិញវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ពីឥណ្ឌា ដោយសារកម្ពុជា និងឥណ្ឌាមានប្រវត្តិទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធ និងម្យ៉ាងទៀតដោយសារប្រជាជនកម្ពុជាជឿទុកចិត្តលើថ្នាំពេទ្យ និងសេវាសុខភាពរបស់ឥណ្ឌា ដែលមានតម្លៃសមរម្យ និងមានប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់»។ ជាការឆ្លើយតប លោក ចៃហ្សានកា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌា បានបញ្ជាក់ថា លោកនឹងយកសំណើទិញវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ចំនួន ៥លានដូសនេះ ដាក់ជូននាយករដ្ឋមន្ត្រី ណារិនដ្រា ម៉ូឌី ដើម្បីសិក្សាពិនិត្យលទ្ធភាពក្នុងការផ្គត់ផ្គង់មកកម្ពុជា។ លោក ចៃហ្សានកា សន្យាខិតខំជួយកម្ពុជាឲ្យទទួលបានវ៉ាក់សាំង AstraZineca នេះ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌា បានប្រាប់លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាក់ សុខុន ដូច្នេះថា៖«បច្ចប្បន្ននេះ ប្រទេសឥណ្ឌាមានតម្រូវការវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ខ្ពស់ ទាំងតម្រូវការក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុក»។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា លោក កុយ គួង បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗបន្ថែមថា កម្ពុជា បានស្នើសុំទិញវ៉ាក់សាំងពីឥណ្ឌា៥លានដូសមែន ប៉ុន្តែមិនទាន់ដឹងថា ឥណ្ឌានឹងលក់ក្នុងតម្លៃប៉ុន្មានឱ្យកម្ពុជានោះទេ។ បើតាមលោក កុយ គួង ចំនួនវ៉ាក់សាំង៥លានដូស ដែលកម្ពុជាស្នើសុំទិញពីឥណ្ឌានេះ គឺត្រូវការប្រកួតប្រជែងជាមួយប្រទេសជាច្រើនដែលស្នើសុំទិញវ៉ាក់សាំង AstraZineca ពីឥណ្ឌាដែរ។ «៥លានដូសនេះ គឺយើងស្នើសុំទិញបន្ថែមលើ១សែនដូស ដែលឥណ្ឌាផ្ដល់ឱ្យកម្ពុជា។ ដោយដំណាក់កាលដំបូងយើង(សុំទិញវ៉ាក់សាំងពីឥណ្ឌា) យ៉ាងហោចណាស់សុំឱ្យបាន១លានដូសមកសិនក៏បានដែរ ក្នុងចំណោម៥លានដូសហ្នឹង។ ណាមួយខាងឥណ្ឌានោះ គេថាស្នើច្រើនពេក ក៏គេមិនទាន់ឱ្យបានភ្លាមដែរ ព្រោះមានប្រទេសច្រើនណាស់ ដែលកម្ម៉ង់វ៉ាក់សាំងពីឥណ្ឌាដែរ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក កុយ គួង ។ ឥណ្ឌា បានអនុម័តផ្គត់ផ្គង់វ៉ាក់សាំង AstraZineca បង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ចំនួន ១សែនដូស ដល់កម្ពុជា តាមរយៈវិទ្យាស្ថានសេរ៉ូមនៃប្រទេសឥណ្ឌា ផ្អែកលើកិច្ចសន្យាពាណិជ្ជកម្ម ទោះបីជាមានការប្រកួតប្រជែងនិងសំណើជាច្រើនពីប្រទេសដៃគូ និងតម្រូវការក្នុងស្រុកក៏ដោយ។ នេះបើតាមក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា។ អត្ថបទទាក់ទង សម្ដេច ហ៊ុន សែន បញ្ជាឱ្យមន្ត្រី ចរចាជាមួយឥណ្ឌា ទិញវ៉ាក់សាំង១លានដូសទៀត កាលពីថ្ងៃទី៧ កុម្ភៈ រដ្ឋាភិបាលចិន បាននាំយកវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ចំនួន៦០ម៉ឺនដូសមកកម្ពុជា តាមជើងយន្តហោះយោធា Y-20 ។ បើតាមគម្រោង កម្ពុជា នឹងទទួលបានវ៉ាក់សាំងពីចិន១លានដូស។ ក្រៅពីចិន កម្ពុជាក៏នឹងទទួលបានវ៉ាក់សាំងពីអូស្ត្រាលី ប្រមាណ៣លានដូសដែរ តាមរយៈជំនួយជាថវិកា២៨លានដុល្លារអាមេរិក។ សម្រាប់វ៉ាក់សាំងពីអូស្ត្រាលីនេះ គឺកម្ពុជាចាក់លើពលរដ្ឋ១,៥លាននាក់។ រីឯ COVAX ក៏នឹងផ្ដល់វ៉ាក់សាំង៧លានដូស មកម្ពុជា សម្រាប់ប្រើប្រាស់លើមនុស្ស៣,៥លាននាក់ដែរ នៅក្នុងអំឡុងខែមីនា។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ក៏បានសរសេរលិខិតស្នើជំនួយវ៉ាក់សាំងទៅរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា និងរុស្ស៊ីរួចហើយ ខណៈរដ្ឋាភិបាលកំពុងពិចារណាលើការទិញវ៉ាក់សាំងពីអង់គ្លេសមួយទៀត។ វ៉ាក់សាំងអង់គ្លេសនេះ តម្លៃ៤ ឬ៥ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ ស្របពេលវ៉ាក់សាំងចិន មានតម្លៃ២០ដុល្លារ។ បើតាមការគ្រោងទុកនេះ កម្ពុជានឹងទទួលបានជំនួយវ៉ាក់សាំង១១លានដូស ស្របពេលកម្ពុជាត្រៀមទិញវ៉ាក់សាំង២០លានដូស សម្រាប់មនុស្ស១០លាននាក់៕	ភ្នំពេញ៖ ប្រជាជនកម្ពុជា ជឿទុកចិត្តលើថ្នាំពេទ្យ និងសេវាសុខភាពឥណ្ឌា។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ នៅក្នុងកិច្ចសន្ទនាតាមទូរសព្ទជាមួយលោក ស៊ូប្រាម៉ានយ៉ាំ ចៃហ្សានកា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស នៃសាធារណរដ្ឋឥណ្ឌា ដើម្បីពិភាក្សាអំពីវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ និងការរួមគ្នាប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺនេះ កាលពីថ្ងៃទី១៨ កុម្ភៈ។
មន្រី្តជំនាញ បានដកហូតទំនិញទាំងនោះ យកទៅរក្សាទុក ដើម្បីកម្ទេចចោល ។ ចំណែកម្ចាស់អាជីវករទាំងនោះ ត្រូវបានមន្ត្រីជំនាញ អប់រំឲ្យយល់ដឹងពីច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងគុណភាព សុវត្ថិភាពលើផលិតផល។ ជាពិសេសបញ្ឈប់ការដាក់លក់ផលិតផលខូចគុណភាព ដើម្បីចៀសវាងការប្រឈមមុខចំពោះមុខច្បាប់ និងផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពពលរដ្ឋ ។ នេះបើតាមហ្វេសប៊ុកអគ្គនាយដ្ឋានកាំកុងត្រូល៕	ភ្នំពេញ៖ មន្រី្តជំនាញបានរកឃើញកន្លែងលក់ទំនិញចំនួន៧ស្ដង់ បានដាក់លក់ទំនិញខូតគុណភាពនិងហូសកាលកំណត់ នៅក្នុងសាដកសម្រាប់ប្រគេនព្រះសង្ឃ។ ទំនិញទាំងគុណភាពនេះ ត្រូវបានមន្ត្រីកាំកុងត្រូលខេត្តស្វាយរៀង នៅពេលចុះពិនិត្យនៅក្នុងស្ដង់១៥កន្លែង ក្នុងផ្សារវាលយន្ត ទីរួមខេត្តស្វាយរៀង កាលពីថ្ងៃទី១៨កញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩។
Lao Minister of Industry and Commerce and Chairperson of the Laos-China Joint Committee on Economic, Trade and Technical Cooperation Khemmani Pholsena on Thursday afternoon visited the sixth section of the project which is constructed by China Railway No. 2 Engineering Group (CREC-2), according to Laos-China Railway Co., Ltd, the joint venture in charge of the construction and the operation of the railway. Khemmani visited the China-Laos Railway Exhibition Hall and tried safety training at the Safety Experience Hall where Lao workers take related courses before taking their posts. Khemmani also visited the under-construction Nam Khone super major bridge in Lao capital Vientiane, the Vientiane North Station roadbed project, and the Vientiane beam fabrication yard. After the visit, the minister expressed her recognition of the achievements in the construction of the China-Laos railway. Khemmani also placed high hopes on the early completion of the railway project. "Congratulations on the construction work of the Laos-China railway project proceeded as planned; wishes for the perfect completion of the project, and for the Lao people to take trains to the world," she wrote on the guest book. The minister said the Lao side will vigorously coordinate relevant departments and create better conditions for the construction work.	VIENTIANE, Feb. 22 (Xinhua) -- A Lao government official has made a field inspection of the China-Laos railway construction and expressed appreciation for the progress, the construction company told Xinhua on Friday.
រូបភាពវីដេអូមួយត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយនៅលើបណ្តាញសង្គម Twitter ដោយមនុស្សមួយចំនួនយល់ច្រឡំថា ជាការថតកុន។ រូបភាពបង្ហាញពីសកម្មភាពក្រុមប៉ូលិសជួយសង្គ្រោះអ្នកបើកបរឧទ្ធម្ភាគចក្រម្នាក់ ដែលរងរបួស និងឈាមពេញមុខ ដោយសារឧទ្ធម្ភាគចក្រ បានចុះចតដោយបង្ខំនៅលើផ្លូវរថភ្លើងដោយសារបញ្ហាបច្ចេកទេស។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលគួរឲ្យរីករាយគឺ ក្រុមប៉ូលិសបានជួយសង្គ្រោះ បុរសវ័យប្រមាណ៧០ឆ្នាំរូបនោះ គេចផុតពីគ្រោះថ្នាក់មួយទៀត ពោលគឺ៥វិនាទីប៉ុណ្ណោះ មុនពេលដែលរថភ្លើងបានឆ្លងកាត់។ នេះបើតាមវីដេអូ បង្ហោះនៅលើ Twitter របស់ប៉ូលិសមូលដ្ឋាន LAPD HG-Foothill Division Officers។ ប៉ូលិសម្នាក់ឈ្មោះ Robert Sherock បាននិយាយប្រាប់ NBC ថា៖ «ខ្ញុំគិតថា ករណីនេះ អាចយកទៅទិញឆ្នោតបាន ព្រោះគាត់បានរួចផុតពីគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត២លើកក្នុងគម្លាតពីគ្នាត្រឹម១០នាទី។ តាមរបាយការណ៍ អ្នកបើកបរឧទ្ធម្ភាគចក្រ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យ កាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងមក ប៉ុន្តែស្ថានភាពសុខភាពមិនមានលក្ខណៈធ្ងន់ធ្ងរនោះឡើយ៕	ឧទ្ធម្ភាគចក្រទេសចរណ៍មួយគ្រឿង បានបង្ខំចិត្តចុះចតដោយសារបញ្ហាបច្ចេកទេសនៅលើផ្លូវរថភ្លើងមួយក្នុងក្រុងហូលីវូដ រដ្ឋឡូសអេនជឺលែស សហរដ្ឋអាម៉េរិក កាលពីពេលថ្មីៗកន្លងមកនេះ។ អ្នកបើកបរឧទ្ធម្ភាគចក្របានរងរបួស ប៉ុន្តែសំណាងរួចផុតជីវិត ដោយប៉ូលិសបានជួយសង្គ្រោះ តែប៉ុន្មានវិនាទីប៉ុណ្ណោះ ក្រោយរថភ្លើងក្នុងល្បឿនដ៏លឿនឆ្លងកាត់។
នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ ក្រុមហ៊ុន Smart បានធ្វើបទបង្ហាញនូវដំណោះស្រាយបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត ដែលត្រូវបានរចនាឡើងជាពិសេសសម្រាប់អតិថិជន ដែលជាសហគ្រិន ដែលជាម្ចាស់ សហគ្រាសធុនធំ តូច និងមធ្យម។ ដំណោះស្រាយសម្រាប់អាជីវកម្មទាំងនោះគឺ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីពង្រឹង និងផ្តល់នូវវិធីសាស្រ្តថ្មីប្រកបដោយគុណភាពនៃការទំនាក់ទំនង សុវត្ថិភាពឌីជីថល រួមទាំងប្រសិទ្ធភាពនៃការចំណាយ និងសុវត្ថិភាពប្រតិបត្តិការ ក្នុងយុគសម័យឌីជីថលដែលកំពុងវិវឌ្ឍន៍យ៉ាងឆាប់រហ័សនេះ។ ជាមួយនឹងការផ្ដល់ជូនដ៏សម្បូរបែប នៃដំណោះស្រាយអាជីវកម្មចំនួន ១២ប្រភេទ ក្រុមហ៊ុន Smart មានគោលបំណងបំពេញតម្រូវការទូទៅ នៃអាជីវកម្មក្នុងយុគសម័យឌីជីថល។ ការផ្តល់ជូននេះគ្របដណ្តប់លើផ្នែកជាច្រើននៃអាជីវកម្មដូចជា ការតភ្ជាប់ ទំនាក់ទំនង ការគ្រប់គ្រងយានយន្ត អង្គផ្ទុកទិន្នន័យអនឡាញ និងធនធានមនុស្ស។ ក្រុមហ៊ុន Smart បានដាក់បង្ហាញ៖ - Smart Fiber+ ជាសេវាអ៊ីនធឺណិត fiber-optic ដើម្បីពង្រឹងនូវទំនាក់ទំនង។ - Google Workspace by Smart ជាគម្រោងសហការការងារ ដែលប្រើប្រាស់កម្មវិធី Google Workspace ។ - Smart CloudPBX ជាសេវាកម្មបម្រើអតិថិជន។ - Smart Fleet Management ជាដំណោះស្រាយគ្រប់ជ្រុងជ្រោយសម្រាប់គ្រប់គ្រងយានយន្ត ។ - Smart CheckinMe ជាប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងវត្តមានរបស់បុគ្គលិក។ - Smart Hybrid+ ជាគម្រោងដែលរួមបញ្ចូលគ្នានូវអត្ថប្រយោជន៍គម្រោងទូរសព្ទចល័តដែលបង់ប្រាក់ប្រចាំខែ និងបង់ប្រាក់ជាមុន។ - Smart Push2Talk ជាទូរសព្ទប្រើប្រាស់បានធន់នឹងមជ្ឈដ្ឋានដែលពិបាក។ - Smart Sponsored Call អនុញ្ញាតឱ្យអតិថិជនខលទៅក្រុមហ៊ុនដោយមិនគិតថ្លៃ។ - Smart Sponsored Data អនុញ្ញាតឱ្យអតិថិជនចូលទៅកាន់គេហទំព័រ និងកម្មវិធីទូរសព្ទរបស់អាជីវកម្មដោយមិនគិតថ្លៃ។ - Smart BizBlast ម្ចាស់អាជីវកម្មអាចផ្ញើសារទៅកាន់អតិថិជនរបស់ពួកគេ។ - Smart Survey ជាវិធីសាស្រ្តស្រាវជ្រាវងាយស្រួល និងមានប្រសិទ្ធភាព។ - Smart eBusiness Card ជាមធ្យោបាយឌីជីថលថ្មីដើម្បីចែករំលែកព័ត៌មានអាស័យដ្ឋានទំនាក់ទំនង។ ដំណោះស្រាយទំនើបទាំងនេះបន្ត ពង្រឹងជំហររបស់ក្រុមហ៊ុន Smart នៅលើទីផ្សារ ដែលធ្វើឲ្យប្រតិបត្តិករមួយនេះមានភាពល្អប្រសើរជាង ដៃគូប្រកួតប្រជែង ដោយសារតែក្រុមហ៊ុនស្មាតជាក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ដំបូងគេក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលផ្តល់ជូននូវដំណោះស្រាយបច្ចេកវិទ្យាយ៉ាងទូលំទូលាយដល់អតិថិជនដែលជាម្ចាស់អាជីវកម្ម ។ ការពង្រីកការផ្តល់ជូនរបស់ក្រុមហ៊ុន Smart នេះបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ក្រុមហ៊ុនក្នុងការបន្តនាំមកជូននូវបច្ចេកវិជ្ជាទំនើបៗ និងលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនកម្ពុជារាប់លាននាក់។ លោក Ziad Shatara នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Smart បានថ្លែងអំណរគុណ ចំពោះដៃគូដែលបានផ្តល់ទំនុកចិត្តលើក្រុមហ៊ុន Smart រហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថាដំណោះស្រាយថ្មីទាំងនេះនឹងបន្តជួយដល់ដៃគូរអាជីវកម្មបស់ក្រុមហ៊ុនស្មាតក្នុងការឈានទៅរកភាពជោគជ័យកាន់តែខ្ពស់នៅក្នុងទីផ្សារអាជីវកម្មដែលពោរពេញដោយការប្រកួតប្រជែងនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ លោក Ziad បានបន្ថែមទៀតថា នេះគ្រាន់តែជាការចាប់ផ្តើមនៃដំណើររបស់យើងប៉ុណ្ណោះ។ ក្រុមការងារយើងនឹង ខិតខំប្រឹងប្រែង ធ្វើការដោយមិនគិតពីការនឿយហត់ក្នុងការលើកកម្ពស់សេវាកម្មរបស់យើង ហើយពួកយើងនៅតែរក្សានូវការប្តេជ្ញាចិត្ត ក្នុងការនាំយកដំណោះស្រាយដែលគួរឱ្យទុកចិត្ត ស្របតាមតម្រូវការរបស់អតិថិជន និងបន្ថែមជាសារៈប្រយោជន៍ទៅដល់អាជីវកម្មរបស់ដៃគូរបស់យើង។ នៅក្នុងកម្មវិធីនេះ ដៃគូអាជីវកម្មដែលបានចូលរួមបានធ្វើជាសាក្សីនៃការដាក់តាំងបង្ហាញដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍នៃសេវាកម្មទំនើបដែលបង្ហាញដោយក្រុមហ៊ុន Smart ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះគឺជាវេទិកាពិសេសមួយសម្រាប់អតិថិជនដែលជាម្ចាស់អាជីវកម្មអាច ស្វែងរកដំណោះស្រាយប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត និងក្តាប់យកឱកាសប្រកបដោយសក្តានុភាពរបស់ពួកគេ។ ការដាក់ឱ្យដំណើរការនូវដំណោះស្រាយបច្ចេកវិទ្យាទាំងនេះ ស្របទៅនឹងចក្ខុវិស័យរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងការសម្រេចឲ្យបាននូវប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឌីជីថល។ តាមរយៈការផ្តល់ដំណោះស្រាយប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត និងដ៏សម្បូរបែប ក្រុមហ៊ុន Smart មានគោលបំណងរួមចំណែកដល់ការរីកលូតលាស់ និងភាពជោគជ័យនៃអាជីវកម្មគ្រប់ទំហំនៅទូទាំងប្រទេស។ សម្រាប់អតិថិជនដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍ក្នុងការស្វែងយល់ពីអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើននៃដំណោះស្រាយសហគ្រាស Smart for Business ទាំងនេះ លោកអ្នកអាចទាក់ទងមកក្រុមការងារ Smart ដោយផ្ញើអ៊ីម៉ែលទៅកាន់ [email protected] ទូរស័ព្ទទៅលេខ 1204 ឬ 010 200 888 ឬចូលទៅកាន់គេហទំព័រ www.smart.com.kh/for-business ។ ស្វែងរកការច្នៃប្រឌិត និងបង្ហាញសក្តានុពលរបស់អ្នកជាមួយនឹងដំណោះស្រាយអាជីវកម្មពីSmart នៅថ្ងៃនេះ! (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata ដែលជាក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាទូរគមនាគមន៍ឈានមុខគេនៅកម្ពុជា បានដាក់ដំណើរការជាផ្លូវការនូវដំណោះស្រាយបច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់អតិថិជន ដែលជាម្ចាស់អាជីវកម្មរបស់ខ្លួន ដោយដំណោះស្រាយនោះមានឈ្មោះថា Smart for Business។ ការដាក់សម្ពោធនេះ បានរៀបចំឡើងយ៉ាងអធិកអធម នៅសណ្ឋាគារសូហ្វីតែលភ្នំពេញភូគីត្រា កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី ២១ ខែកញ្ញា ដោយមានភ្ញៀវកិត្តិយសចូលរួមប្រមាណ ៣០០ នាក់ មកពីសហគ្រាសល្បីៗគ្រប់វិស័យក្នុងប្រទេសកម្ពុជា រួមមាន ស្ថានទូត ធនាគារ ហិរញ្ញវត្ថុ គ្រិះស្ថានអប់រំ និងភស្តុភារ។
លោក ថោង ខុន នៅថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា បានដឹកនាំប្រតិភូកីឡា គ្រូបង្វឹក និងអត្តពលិកកម្ពុជាសរុប១៥រូប ដែលមានទាំងលោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការ NOCC ផង ឆ្ពោះទៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង ដើម្បីចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវក្ដៅ លើកទី៣៣ ដែលនឹងចាប់ផ្តើមពិធីបើក នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា។ មុនចាកចេញទៅទីក្រុងប៉ារីស លោក ថោង ខុន បានថ្លែងនៅចំពោះមុខអ្នកសារព័ត៌មាន ថា ការបង្ហាញខ្លួនរបស់ប្រតិភូ និងអត្តពលិក នៅអូឡាំពិក នឹងជួយឱ្យពិភពលោកកាន់តែស្គាល់កម្ពុជា។ លោក ថោង ខុន បញ្ជាក់ថា៖ «ទោះយ៉ាងណា ក៏យើងបានចូលរួមក្នុងការហែក្បួន ក្នុងចំណោម២០៦ប្រទេស ដែលជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្ដរជាតិ(IOC)។ ដូច្នេះពិភពលោកទាំងមូលនឹងស្គាល់កម្ពុជា តាមរយៈប្រតិភូកីឡារបស់យើង»។ ប្រធាន NOCC មុនបន្ថែមថា សមាជិកប្រតិភូកម្ពុជា ក៏នឹងមានជំនួបសំខាន់ៗជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិក នៃបណ្ដាប្រទេសអឺរ៉ុប និងអាស៊ី ពិសេសជាមួយលោក Thomas Bach ប្រធាន IOC ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងជំរុញការផ្សព្វផ្សាយ ចលនាអូឡាំពិកជាតិ និងអន្ដរជាតិ ក្នុងគោលដៅអភិវឌ្ឍវិស័យកីឡារបស់កម្ពុជា។ តាមរយៈវីដេអូសម្ភាសរបស់គេហទំព័រផ្លូវការ របស់ NOCC កីឡាករអត្តពលកម្ម ឈុន ប៊ុនថន ត្រូវបានជ្រើសរើសជាអ្នកកាន់ទង់ជាតិកម្ពុជា ក្នុងក្បួនដង្ហែ នៅតាមដងទន្លេសែន ក្នុង ក្រុងប៉ារីស នាពិធីបើកការប្រកួតអូឡាំពិកផ្លូវការ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា និងបិទបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី១១ ខែសីហា។ ក្នុងចំណោម ប្រតិភូ គ្រូបង្វឹក និងអត្ពពលិកទាំង១៥រូប មានកីឡាករ-ការិនី៣រូប ក្នុងនោះកីឡាករអត្តពលកម្ម ឈុន ប៊ុនថន ដឹកនាំដោយគ្រូបង្វឹក លោក បូរ ពុធរាត្រី ស្របពេលកីឡាហែលទឹក ២រូប ដឹកនាំដោយគ្រូបង្វឹក ហែមថុន វិទីនី មានកីឡាករ កូសុងដឺឡាបរ៉ារ៉ង ឣង់ត្វ័នម៉ាតាំងក្លូឌ និងកីឡាការិនី សាក់ប៊ុន ឣប្សរា កាតារីណា៕	លោក ថោង ខុន ប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា (NOCC) ចាត់ទុកវត្តមាន របស់អត្តពលិកកម្ពុជា នៅអូឡាំពិកក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ២០២៤ នឹងរួមចំណែកជួយឱ្យពិភពលោកកាន់តែស្គាល់កម្ពុជា។
ក្នុងសិក្ខាសាលាថ្នាក់ជាតិស្ដីពី«គោលនយោបាយ និងទិសដៅនៃសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលកម្ពុជា» នៅថ្ងៃទី១២ខែមីនា លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន បានថ្លែងថា ទោះកម្ពុជាស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ក៏ដោយ តែកម្ពុជាគឺជាប្រទេសដែលមានសក្ដានុពលខ្ពស់ក្នុងការក្ដាប់យកកាលានុវត្តភាពពីបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មទី៤ និងសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ដោយឈរលើកត្តាចំនួន៤ ។ ទី១ ដោយសារវត្តមានចំនួនយុវជនដ៏ច្រើនដែលមានការអប់រំខ្ពស់ និងងាយទទួលយកបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលយ៉ាងឆាប់រហ័ស ទី២ កំណើនប្រើប្រាស់ទូរសព្ទដៃយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងឧបករណ៍ឆ្លាត ទី៣ ការរីកចម្រើនឆាប់រហ័សផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា តាមរយៈលំហូរវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស និងទី៤ ឥទ្ធិពលដ៏លឿននៃឌីជីថលភាវូបនីយកម្មដែលកំពុងកើតមានក្នុងគ្រប់វិស័យសំខានៗនៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ ជាក់ស្ដែងនៅកម្ពុជា សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលកំពុងលេចរូបរាងជាបណ្ដើរៗ ស្របពេលដែលមានការបង្កើតសកម្មភាពអាជីវកម្មថ្មីៗ ដូចជា ការទូទាត់ឌីជីថល ការកើនឡើងសកម្មភាពកម្សាន្តអនឡាញ និងកំពុងតែសម្របខ្លួនទៅនឹងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាទាំងនោះ។ លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន មានប្រសាស៍ដូច្នេះថា៖«បទពិសោធន៍អន្តរជាតិ ប្រទេសដែលអាចក្ដាប់យកអត្ថប្រយោជន៍ពីសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល គឺជាប្រទេសដែលមានលទ្ធភាពប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យានេះ ហើយចេះសម្របខ្លួនទៅតាមការផ្លាស់ប្ដូរទាំងនេះ បានទាន់ពេលវេលា។ ក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដូចជាកម្ពុជា បច្ចេកវិទ្យាថ្មីអាចផ្ដល់ឱកាសក្នុងការលោតផ្លោះដំណាក់កាលធម្មតានៃការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា»។ រដ្ឋាភិបាលបានមើលឃើញភាពចាំបាច់នៃបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗសម្រាប់ជំរុញភាពប្រកួតប្រជែង និងផលិតភាពសេដ្ឋកិច្ច ដូចនេះហើយបានចាត់ទុកការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ជាវិស័យអាទិភាពសំខាន់បំផុតមួយដូចដែលមានកំណត់ក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រចតុកោណដំណាក់កាលទី៤។ លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន បន្ថែមថា ថ្មីៗនេះក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចបានអនុវត្តវិធានការគោលនយោបាយជាក់លាក់មួយចំនួន ដែលជាផ្នែកមួយនៃការចាប់ផ្ដើមសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលផងដែរ។ គោលនយោបាយទាំងនោះរួមមាន ការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលបណ្ដុះធុរកិច្ចថ្មីៗ«តេជោ»សម្រាប់គាំទ្រធុរកិច្ចថ្មីៗផ្អែកលើបច្ចេកវិទ្យា (Tech-Startup) ការបង្កើតមូលនិធិអភិវឌ្ឍន៍សហគ្រិនភាព មូលនិធិអភិវឌ្ឍន៍ជំនាញ និងរៀបចំបង្កើតធនាគារ SMEs ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចរូបនេះបានគូសបញ្ជាក់ពីស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលនៅកម្ពុជាដូច្នេះថា៖«សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលកម្ពុជាកំពុងស្ថិតនៅដំណាក់កាលចាប់ផ្ដើមលូតលាស់។ កម្ពុជាអាចនឹងត្រូវការរយៈពេល៥ឆ្នាំទៀត ដើម្បីបង្កើតមូលដ្ឋានត្រឹមត្រូវគ្រប់ជ្រុងជ្រោយមួយ ឬដើម្បីត្រៀមខ្លួនរួចរាល់នូវផ្នែកឌីជីថល ហើយត្រូវការរយៈពេល ៥ទៅ១០ឆ្នាំបន្ទាប់ ឬច្រើនជាងនេះ ដើម្បីបង្កើតសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលពេញលេញមួយ និងប្រែក្លាយសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ឲ្យទៅជាសេដ្ឋកិច្ចដែលមានកំណើនដឹកមុខដោយព័ត៌មានបច្ចេកវិទ្យា»។ ព្រមជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋាភិបាលត្រូវរៀបចំត្រៀមខ្លួនសម្រាប់យុគសម័យឌីជីថល និងឆ្លើយតបទៅនឹងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មទី៤ ឲ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងទាន់ពេលវេលា ដោយបង្កើតបរិយាកាសគាំទ្រ និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ដើម្បីបណ្ដុះបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល និងបន្តទ្រទ្រង់ការផ្លាស់ប្ដូររចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ នេះបើតាមលោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន មុននឹងលោកឲ្យដឹងដូចនេះថា រដ្ឋាភិបាលនឹងរៀបចំក្របខណ្ឌយុទ្ធសាស្ត្ររយៈពេលវែងមួយ ដើម្បីជាមុគ្គុទ្ទេសន៍ និងជាក្របខណ្ឌរួមមួយសម្រាប់អភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល។ ជាងនេះទៅទៀត លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន អះអាងថា រដ្ឋាភិបាលមានទិសដៅយុទ្ធសាស្ត្របង្កើតបរិយាកាសឌីជីថលមួយប្រកបដោយជីវភាព និងមានមូលដ្ឋានគ្រឹះរឹងមាំដែលផ្ដល់លទ្ធភាពឲ្យក្រុមហ៊ុនទាំងតូចទាំងធំនៅក្នុងស្រុក អាចភ្ជាប់ខ្លួនទៅនឹងខ្សែសង្វាក់តម្លៃដសាកលនៃសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល នៅក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក៕	ភ្នំពេញ៖ លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ អះអាងថា កម្ពុជាកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលចាប់ផ្ដើមលូតលាស់សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ហើយត្រូវការរយៈពេល៥ឆ្នាំ ដើម្បីបង្កើតមូលដ្ឋានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និង ៥ទៅ១០ឆ្នាំ ឬច្រើនជាងនេះ ដើម្បីបង្កើតសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលពេញលេញ។
ភ្នំពេញ៖ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និង កីឡា មានគម្រោងជ្រើសរើសគ្រូបឋមសិក្សាចំនួន១៦០០នាក់ និងគ្រូមត្តេយ្យសិក្សាចំនួន២០០នាក់ ដែលមានរយៈពេលបណ្តុះបណ្តាល២ឆ្នាំ និង៤ឆ្នាំ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ នៅតាមវិទ្យាស្ថានគរុកោសល្យ សាលាគរុកោសល្យ និងវិក្រឹតការខេត្ត និងសាលាមធ្យមសិក្សាគរុកោសល្យមត្តេយ្យមជ្ឈិម។ តាមសេចក្តីប្រកាស បេក្ខជនដែលមានបំណងក្នុងការប្រឡងត្រូវមានសញ្ជាតិខ្មែរ មានជីវប្រវត្តិច្បាស់លាស់ មានសុខភាពល្អ និងមិនទាន់មានការងារក្នុងក្របខណ្ឌរដ្ឋ។ បេក្ខជនត្រូវមានកម្រិតវប្បធម៌ចាប់ពីសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិចំណេះទូទៅ ឬសញ្ញាបត្រដែលមានតម្លៃសមមូលឡើងទៅ និងមានអាយុចាប់ពី១៦ឆ្នាំ ដល់២៥ឆ្នាំ។ ចំពោះគ្រូជាប់កិច្ចសន្យា អាចប្រឡងប្រឡងចូលក្របខណ្ឌរដ្ឋបាន ដោយដាក់ពាក្យសុំចុះឈ្មោះប្រឡងជ្រើសរើសគ្រូបឋមសិក្សា និងគ្រូមត្តេយ្យសិក្សា តាមរាជធានីខេត្ត និងតាមលក្ខខណ្ឌជ្រើសរើសដូចបេក្ខជនដទៃទៀត។ បេក្ខជនដែលចាប់អារម្មណ៍ក្នុងការប្រឡងអាចដាក់ពាក្យចាប់ពីថ្ងៃផ្សាយដំណឹងនេះរហូតដល់ថ្ងៃទី២១ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៩។ ការប្រឡងនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី២១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩។ ចំពោះវិញ្ញាសាប្រឡងមាន៣ ដូចជា វប្បធម៌ទូទៅ អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ និងគណិតវិទ្យា ដែលមុខវិជ្ជានីមួយៗនឹងប្រព្រឹត្តទៅរយៈពេល២ម៉ោង។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និង កីឡា៕	ដោយ៖ ហួ ឆេងស៊ីម
កម្ពុជា ចាប់ផ្តើមចាក់វ៉ាក់សាំង Sinopharm ដើម្បីបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ចំពោះមនុស្សវ័យពី១៨ឆ្នាំ ដល់៥៩ឆ្នាំ តាំងពីថ្ងៃទី១០កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ មកដល់ ថ្ងៃទី៤មីនា កម្ពុជា ក៏បានចាប់ផ្តើមចាក់វ៉ាក់សាំង COVISHIELD លើមន្ត្រី និងពលរដ្ឋអាទិភាព ដែលមានអាយុចាប់ពី៦០ឆ្នាំឡើង។ កន្លងមក កម្ពុជាបានទទួលវ៉ាក់សាំងជាង ៩២ម៉ឺនដូស ដោយក្នុងនោះ មានវ៉ាក់សាំងSinopharm ចំនួន៦០ម៉ឺនដូស ជាជំនួយរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន និងជាង៣២ម៉ឺនដូសទៀត ជាវ៉ាក់សាំង COVISHIELD ដែលកម្ពុជាបានតាមរយៈយន្តការ COVAX។ ចំពោះ វ៉ាក់សាំង Sinovac ចំនួន១,៥លានដូស ដែលកម្ពុជាទិញពីប្រទេសចិន ក្នុងតម្លៃ១៥លានដុល្លារ បានមកដល់កាលពីថ្ងៃទី ២៦មីនា ឆ្នាំ២០២១នោះ គឺមិនទាន់បានប្រើទេ។ ខណៈ វ៉ាក់សាំងរបស់ក្រុមហ៊ុន Sinopharm ចំនួន៧០ម៉ឺនដូសទៀត ដែលជាជំនួយបន្ថែមរបស់ចិន នឹងមកដល់កម្ពុជា នៅថ្ងៃស្អែក។ ក្នុងពិធីទទួលវ៉ាក់សាំង Sinovac ចំនួន១,៥លានដូសពីចិន លោក វង្សី វិស្សុត រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច បានអះអាងថា កម្ពុជានឹងមានវ៉ាក់សាំងបង្ការកូវីដ-១៩ ជាហូរហែរសម្រាប់ចាក់ជូនប្រជាជនយ៉ាងតិច១០លានដូស នៅដំណាច់ឆ្នាំ២០២១។ កាលពីថ្ងៃទី២៩មីនា សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រកាសយុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំង១ខែ ១លានដូស នៅទូទាំងប្រទេស។ សម្តេច បញ្ជាក់ថា ដំណើរការចាក់វ៉ាក់សាំង មិនត្រូវអូសបន្លាយនោះឡើយ ដោយចាប់ផ្តើមការចាក់ នៅរាល់ក្រោយពេលទទួលបានទាំងការឧបត្ថម្ភ និងការទិញ។ យុទ្ធនាការ អាចលើសពី១លានដូស ប្រសិនបើចំនួនវ៉ាក់សាំងកាន់តែច្រើន។ គិតមកដល់ពេលនេះ អ្នកកើតកូវីដ-១៩សរុបនៅកម្ពុជាឡើងដល់ ២,៣៧៧នាក់ ដែលក្នុងនោះ១,៨៥១នាក់ ស្ថិតក្នុងករណីសហគមន៍២០កុម្ភៈ ដែលរាលដាលក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តកណ្តាល ព្រះសីហនុ សៀមរាប ព្រៃវែង ស្វាយរៀង កោះកុង កំពង់ចាម កំពង់ធំ ត្បូងឃ្មុំ កែប តាកែវ កំពត និងបាត់ដំបង។ អ្នកសះស្បើយសរុបមាន១,១៧៦នាក់ ក្នុងមានអ្នកស្លាប់មាន១១នាក់។ មនុស្សចំនួន៤នាក់ទៀតស្លាប់ដែរ ដោយសារជំងឺផ្សេងៗ នាអំឡុងពេលព្យាបាលកូវីដ-១៩៕	ភ្នំពេញ៖ ខណៈអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩(COVID-19) ក្នុងព្រឹតឹ្តការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ កើនដល់ជាង ១,៨០០នាក់ កម្ពុជាក៏មានពលរដ្ឋអាទិភាព និងក្រុមកងទ័ពចំនួន៣៩១,៤៥៦នាក់ បានចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺនេះផងដែរ។ នេះបើតាមទិន្នន័យដោយឡែកពីគ្នា របស់ក្រសួងសុខាភិបាល និងក្រសួងការពារជាតិ នាថ្ងៃទី៣០មីនា ដោយបញ្ជាក់ថា ក្នុងចំណោមមនុស្សជិត៤០ម៉ឺននាក់ ដែលបានចាក់វ៉ាក់សាំងនេះ មានជិត២៦ម៉ឺននាក់ ជាពលរដ្ឋអាទិភាព និង ជាង១៣,៣ម៉ឺននាក់ទៀត ជាយោធា។
ខេត្តកំពង់ស្ពឺមានតំបន់ទេសចរណ៍សរុប១៥កន្លែង។ តំបន់ទេសចរណ៍ដែលមានភាពល្បីល្បាញមានដូចជាទឹកធ្លាក់ជ្រាវ, ឧទ្យានជាតិព្រះសុរាម្រិតកុសមៈគិរីរម្យ, ភ្នំខ្នងផ្សារ និងភ្នំឱរ៉ាល់។ បើតាមលោក វ៉ី សំណាង អភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ ទីតាំងទេសចរទាំងនោះ មិនទាន់មានភ្ញៀវទេសចរដើរកម្សាន្តនោះទេ។ លោក វ៉ី សំណាង បញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានThmeyThmey25 ដូច្នេះថា៖ « អត់ទាន់មានឃើញអ្នកហ៊ានដើរលេងទេ អ៊ីចឹងមានន័យថាបងប្អូនយើងគាត់បានជ្រួតជ្រាបពីបញ្ហាកូវីដ-១៩ ហើយតាមភោជនីយដ្ឋាន មានភ្ញៀវតែពេលព្រឹកនិងពេលថ្ងៃ ហើយពេលល្ងាចអត់មានភ្ញៀវទេ »។ សម្រាប់សណ្ឋាគារ និងកន្លែងស្នាក់នៅទាំងអស់ក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ក៏មិនទាន់មានភ្ញៀវស្នាក់នៅផងដែរ។ ចំណែករមណីយដ្ឋាន ក៏មិនសូវមានអាជីវករលក់ដូរ ដូចមុនឡើយ។ នេះបើតាមអភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ ទោះមិនទាន់មានភ្ញៀវទេសចរ ដើរកម្សាន្តក្នុងខេត្ត ប៉ុន្តែអភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ នៅបន្តផ្សព្វផ្សាយពីការការពារជំងឺកូវីដ-១៩ នៅតាមរមណីយដ្ឋានទាំងអស់។ មិនតែប៉ុណ្ណោះរដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ ក៏នៅបន្តអនុវត្តបំរាមគោចរណ៍ ចាប់ពីម៉ោង៨យប់ ដល់ម៉ោង ៥ភ្លឺ ដូច្នេះការកម្សាន្ត និងការលក់ដូរពេលរាត្រី ក៏មិនមានសកម្មភាពផងដែរ ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានចេញសេចក្ដីសម្រេចពីការបើករមណីយដ្ឋាន នៅទូទាំងប្រទេស និងអនុញ្ញាតឱ្យមានការធ្វើដំណើរឆ្លងខេត្ត លើកលែងតំបន់បិទខ្ទប់ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១៕	តំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ កែច្នៃ ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងផ្សងព្រេងទាំងអស់ ក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានបើកដំណើរការឡើងវិញ ក្រោយពីមានការអនុញ្ញាតពីប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល ។ ដ្បិតបើកដំណើរការពិតមាន ប៉ុន្តែគ្រប់រមណីយដ្ឋានទាំងអស់ក្នុងខេត្តនេះ នៅមានសភាពស្ងាត់ជ្រងំ គ្មានវត្តមានភ្ញៀវទេសចរនោះទេ។
ការបង្កើនថាមពល ការទទួលទានចេក ២ ផ្លែជាអាហារពេលព្រឹកនឹងជួយឱ្យអ្នកមានថាមពលពេញមួយថ្ងៃ។ ដោយសារតែចេកមានជាតិប៉ូតាស្យូមខ្ពស់ វាជួយផ្តល់ថាមពលដល់រាងកាយ។ ជំងឺលើសឈាម ប្រសិនបើអ្នកមានបញ្ហាសម្ពាធឈាមខ្ពស់ ការទទួលទានចេក ២ ផ្លែក្នុងមួយថ្ងៃនឹងធ្វើឱ្យសម្ពាធឈាមរបស់អ្នកត្រលប់មកធម្មតាវិញ។ នេះដោយសារតែផ្លែចេកមានជាតិប៉ូតាស្យូមខ្ពស់ ដែលជួយធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពឥទ្ធិពលនៃអំបិល ដើម្បីបញ្ចុះសម្ពាធឈាមរបស់អ្នកឱ្យនៅកម្រិតសុវត្ថិភាព។ កាត់បន្ថយភាពតានតឹង ការទទួលទានផ្លែចេកគឺជាថ្នាំបំបាត់ភាពតានតឹងដ៏មានប្រសិទ្ធភាព ហើយអាចយកឈ្នះលើការថប់បារម្ភ និងការគេងមិនលក់ ក៏ដូចជាបញ្ហាអារម្មណ៍ផ្សេងទៀតដូចជា អស់កម្លាំង និងឆាប់ខឹងជាដើម។ ការទទួលទានផ្លែចេកជាប្រចាំ ជួយឱ្យអ្នកមានសុភមង្គល និងញញឹមកាន់តែច្រើន។ ចេកមានផ្ទុកនូវវីតាមីន B9 ច្រើន ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា folate ដែលជួយរាងកាយប្រឆាំងនឹងជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត។ ដុតខ្លាញ់ក្បាលពោះ ចេកជួយដុតបំផ្លាញខ្លាញ់ក្បាលពោះយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ ចេកមួយផ្លែមានផ្ទុកសារធាតុ choline ១២mg ដែលជាវីតាមីន B ដែលធ្វើសកម្មភាពដោយផ្ទាល់លើហ្សែនសម្រាប់ការប្រមូលផ្តុំជាតិខ្លាញ់ក្នុងពោះ។ ពោះវៀនមានសុខភាពល្អ ការទទួលទានផ្លែចេកជួយឱ្យរាងកាយមានអារម្មណ៍ឆ្អែត។ គ្មានអ្វីប្រសើរជាងការចាប់ផ្តើមថ្ងៃថ្មីជាមួយទឹកក្តៅមួយកែវ និងចេក ២ផ្លែនោះទេ។ ការទទួលទានផ្លែចេកជួយរក្សាពោះវៀនឱ្យមានសុខភាពល្អ ទប់ស្កាត់ចំណង់អាហារ និងជួយអុកស៊ីតកម្មជាតិខ្លាញ់កាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃភាពស្លេកស្លាំង នៅពេលដែលបរិមាណជាតិដែកក្នុងឈាមមិនគ្រប់គ្រាន់ អេម៉ូក្លូប៊ីនទាបខ្លាំងម្តងទៀត អ្នកនឹងមានអារម្មណ៍អស់កម្លាំង។ ដើម្បីជម្នះស្ថានភាពនេះ អ្នកគួរតែទទួលទានចេក ២ផ្លែក្នុងមួយថ្ងៃ ដើម្បីជួយបង្កើនកម្រិតជាតិដែក និងជំរុញការបង្កើតកោសិកាឈាមក្រហម។ វីតាមីនបន្ថែម ចេកសម្បូរទៅដោយវីតាមីន B6 ដែលជួយក្នុងការផលិតអេម៉ូក្លូប៊ីន អាំងស៊ុយលីន និងអាស៊ីតអាមីណូដែលត្រូវការសម្រាប់បង្កើតកោសិកាដែលមានសុខភាពល្អ។ លើសពីនេះ ផ្លែចេកក៏មានផ្ទុកនូវវីតាមីន C ដែលជួយបន្សាបរ៉ាឌីកាល់សេរីដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់នៅក្នុងខ្លួន។ ចំណាំ៖ ការទទួលទានផ្លែចេកនាំមកនូវអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនចំពោះសុខភាព ប៉ុន្តែយោងតាមការណែនាំរបស់ក្រសួងកសិកម្មសហរដ្ឋអាមេរិក អ្នកគួរតែទទួលទានចេកត្រឹមតែ ២ ផ្លែក្នុងមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ ប្រសិនបើអ្នកញ៉ាំផ្លែចេកច្រើនពេញមួយថ្ងៃ វានឹងធ្វើឱ្យរំខានដល់វីតាមីន និងសារធាតុរ៉ែនៅក្នុងរាងកាយ។ លើសពីនេះ ការទទួលទានផ្លែចេកខុសពេលវេលា ដូចជាមុនពេលចូលគេង អាចបង្កើនការផលិតស្លេស ប៉ះពាល់ដល់ស្រទាប់ក្រពះ ធ្វើឱ្យពិបាករំលាយអាហារ និងធ្វើឱ្យពុកធ្មេញ ជាតិស្ករឡើងខ្ពស់៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ចេកល្អសម្រាប់សុខភាព។ ប្រសិនបើអ្នកទទួលទានចេក ២ផ្លែក្នុងមួយថ្ងៃ រាងកាយរបស់អ្នកនឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើន និងការពារជំងឺផ្សេងៗ។
បើតាមលោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធិ មូលហេតុដែលសហភាពអឺរ៉ុបអនុវត្តស្ដង់ដារពីរបែបនេះ គឺដោយសារកម្ពុជា មានប្រយោជន៍ទាប ជាងវៀតណាម សម្រាប់ភូមិសាស្ត្រនយោបាយរបស់សហភាពអឺរ៉ុប។ ពោលគឺទំហំសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាមមានជាង២៤០ពាន់លានដុល្លារ ខណៈកម្ពុជាមានជាង២៤ពាន់លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ ដើម្បីជ្រាបព័ត៌មាននេះ សូមលោកអ្នក-នាង ស្ដាប់កិច្ចសម្ភាសរវាងលោក រំដួល ចិត្រា អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ជាមួយលោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធិ សហស្ថាបនិកនៃវិទ្យាស្ថានកម្ពុជា សម្រាប់ការសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ ដូចតទៅ៖ បើវៀតណាម និងសហភាពអឺរ៉ុប ឈានទៅដល់ការទទួលបានកិច្ចព្រមព្រៀងពិសេសខាងលើនេះ តើវាជះឥទ្ធិពលវិជ្ជមាន ឬអវិជ្ជមាន មកលើកម្ពុជាដែរទេ? វាអាចមានទាំងផលវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាន។ ផលវិជ្ជមាននោះ គឺកម្ពុជាអាចទាញយកផលប្រយោជន៍ពីវៀតណាម តាមរយៈការបង្កើតការប្រកួតប្រជែងណា ដែលតភ្ជាប់ខ្សែចង្វាក់ផលិតកម្ម ដែលវាជាតម្រូវការនៃចង្វាក់ផលិតកម្មរបស់វៀតណាម។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធិ។ ចំណែកផលអវិជ្ជមានវិញ លោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធិ មើលឃើញថា កម្ពុជា នឹងត្រូវប្រកួតប្រជែងខ្លាំងជាមួយវៀតណាមលើផ្នែកកម្មន្តសាល ដែលអាចទាញយកការវិនិយោគបានច្រើនជាងកម្ពុជា។ ក្រៅពីបញ្ហាខាងលើនេះ កម្ពុជាក៏ត្រូវប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាអនុគ្រោះពន្ធ ដែលអាចធ្វើឲ្យកម្ពុជាប៉ះពាល់ដល់វិស័យកាត់ដេរខ្លះផងដែរ ពោលគឺអាចឲ្យម្ចាស់រោងចក្រមួយចំនួនផ្លាស់ប្ដូរទីតាំងពីកម្ពុជា ទៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា និងបង់ក្លាដែស ដែលមានប្រាក់ពលកម្ម សម្រាប់កម្មករទាបជាងកម្ពុជា។ នេះជាចំណុចអវិជ្ជមានមួយចំនួន ដែលលោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធិ បន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ត្រូវត្រៀមខ្លួន ក្នុងការទប់ស្កាត់បញ្ហាអត់ការងារធ្វើ ដោយត្រូវរកឱកាសការងារសម្រាប់ពលរដ្ឋ។ ជាពិសេសការបង្កើតកម្មវិធីបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញច្បាស់លាស់ឲ្យបានច្រើនសម្រាប់ពួកគេ៕	ភ្នំពេញ៖ ខណៈដែលកម្ពុជា កំពុងប្រឈមមុខនឹងនីតិវិធីរបស់សហភាពអឺរ៉ុបពីដំណើរការដក ឬមិនដកប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធនោះ ស្រាប់តែវៀតណាម ដែលគេមើលឃើញថា ជាប្រទេសដែលរំលោភបំពានសិទ្ធិធ្ងន់ធ្ងរនោះ បែរជាទទួលបានកិច្ចព្រមព្រៀងសេដ្ឋកិច្ចពិសេសពីសហភាពអឺរ៉ុប ដែលអំណោយផលសម្រាប់វៀតណាមទៅវិញ។ សហភាពអឺរ៉ុប និងវៀតណាម បានយល់ព្រមជាមួយគ្នា ក្នុងការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងមួយស្តីពី«ពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគរវាងភាគីទាំងពីរ» ដែលកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ សំដៅទៅលើការឈប់យកពន្ធលើទំនិញនាំចូលទីផ្សារវៀតណាម និងអឺរ៉ុប។ ទង្វើរបស់សហភាពអឺរ៉ុបនេះ គឺបង្ហាញពីការអនុវត្តស្ដង់ដារពីរមកលើកម្ពុជា និងវៀតណាម។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធិ សហស្ថាបនិកនៃវិទ្យាស្ថានកម្ពុជា សម្រាប់ការសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ។
សាមណេរមួយព្រះអង្គ នាម ម៉ៅ ឌីណា កំពុងសិក្សាឆ្នាំទី១ ជំនាញគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ នៅដេប៉ាតឺម៉ង់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍ (DMC)។ ព្រះអង្គអង្គនេះ គឺជាព្រះសង្ឃដំបូងគេដែលសិក្សានៅសាលាសារព័ត៌មានមួយនេះ។ សម្រាប់សាមណនិស្សិតព្រះជន្ម ២២ព្រះវស្សាអង្គនេះ ក៏ហាក់សម្រេចព្រះទ័យផ្ទុយពីព្រះសង្ឃដទៃទៀតដែរ ក្នុងការសិក្សាផ្នែកប្រព័ន្ធផ្សាយនេះ ខណៈព្រះសង្ឃភាគច្រើន គឺសិក្សាបន្តផ្នែកព្រះធម៌វិន័យ អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ចិត្តវិទ្យា ឬទស្សនវិទ្យាជាដើម។ សាមណនិស្សិត ម៉ៅ ឌី ណា មានសង្ឃដីកាប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ព្រះអង្គសម្រេចព្រះទ័យសិក្សាផ្នែកសារព័ត៌មាននៅ DMC ក៏ព្រោះតែនៅទីនេះ មានផ្តល់អាហារូបករណ៍ និងមានកម្មវិធីសិក្សាជាភាសាអង់គ្លេសផង។ ភាសាអង់គ្លេស និងចំណេះដឹងទូលាយនៃអ្នកសិក្សាជំនាញប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ នឹងក្លាយជាគ្រឹះសម្រាប់ការបន្តសិក្សាទៅមុខ និងអាជីពអនាគតរបស់ព្រះអង្គ។ សាមណេរ ម៉ៅ ឌីណា ជាសាមណនិស្សិតដំបូងបង្អស់ ដែលកំពុងសិក្សាឆ្នាំទី១ ជំនាញគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ នៅដេប៉ាតឺម៉ង់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍ (DMC)។ កម្មវិធីសិក្សាជាភាសាអង់គ្លេស និងមានផ្តល់អាហារូបករណ៍ផង គឺជាហេតុផលចម្បងដែលនាំឲ្យសាមណេរដែលបួសរៀននៅវត្តមួយ ក្នុងខេត្តកំពង់ចាមតាំងតែព្រះជន្ម ៩ព្រះវស្សាមកនោះ សម្រេចព្រះទ័យប្រឡងចូលសិក្សាជំនាញគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ នៅ DMC។ សាមណេរ ម៉ៅ ឌីណា មានសង្ឃដីកាប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗដូច្នេះ ដោយបន្តសង្ឃដីការថា ភាសាអង់គ្លេស នឹងជាយានដ៏សំខាន់សម្រាប់ព្រះអង្គ ចាប់យកឱកាសអាហារូបករណ៍នៅបរទេសបន្តទៀត។ «អាត្មាគិតស្វែងរកកន្លែងសិក្សាមួយ ដែលអាចផ្តល់ឲ្យនូវគុណភាព និងឱកាសកាន់តែទូលំទូលាយ ហើយអាត្មាឃើញថា DMC សមជាងគេ ព្រោះកម្មវិធីសិក្សា ធ្វើឡើងជាភាសាអង់គ្លេស ហើយក៏មានផ្ដល់អាហាររូបករណ៍ទៀត»។ ការសិក្សាជំនាញគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ គឺជាជំនាញលំបាកសម្រាប់និស្សិត ហើយក៏រឹតតែពិបាកទៀតសម្រាប់សាមណេរ ម៉ៅ ឌីណា។ តាមសង្ឃដីការរបស់ព្រះសង្ឃអង្គនេះ ការសិក្សាតម្រូវឲ្យនិស្សិត ចុះអនុវត្តជាក់ស្តែងជាច្រើន ដល់ទីកន្លែងផ្ទាល់ ដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យផ្សេងយកមកប្រើប្រាស់ក្នុងការស្រាវជ្រាវរបស់ខ្លួន។ រឿងដែលលំបាកផ្សេងទៀតសម្រាប់សាមណេរ ម៉ៅ ឌីណា គឺការសរសេរ និងនិយាយជាភាសាអង់គ្លេសរបស់សាមណេរអង្គនេះដែលទើបចាប់ផ្តើមហ្វឹកហាត់រៀនភាសាអង់គ្លេសនៅក្នុងរយៈពេល២ឆ្នាំចុងក្រោយ។ បញ្ហាចម្បងមួយទៀត គឺកង្វះការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ដោយសារការចំណាយប្រចាំថ្ងៃច្រើន ដោយសារព្រះសង្ឃពុំអនុញ្ញាតឲ្យប្រើប្រាស់មធ្យោបាយធ្វើដំណើរផ្ទាល់ខ្លួន។ ព្រះអង្គ ម៉ៅ ឌីណា មានសង្ឃដីការបន្ទាប់ពីដកដង្ហើមធំយ៉ាងដូច្នេះ៖«ភាគច្រើន ព្រះសង្ឃត្រូវចំណាយប្រហែលជា ២ម៉ឺនរៀល ជារៀងរាល់ថ្ងៃលើការ(និមន្ត) ជិះម៉ូតូឌុប។ បើគិតទាំងចង្ហាន់អីទៀត អាចដល់ ១០ ដុល្លារ ឯណោះ។ ករណីនេះ អ្នកដែលមានឪពុកម្តាយជួយឧបត្ថម្ភ វាមិនមែនជាបញ្ហាទេ ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកដែលគ្មានឪពុកម្តាយ ជួយគាំទ្រដូចអាត្មាវិញ ថវិកាសម្រាប់ចំណាយទាំងស្រុង គឺបានមកពីការបិណ្ឌបាត្រ និងការស្វែងរកអាហាររូបករណ៍ប៉ុណ្ណោះ»។ ព្រះសង្ឃអង្គនេះ រំពឹងថា នឹងក្លាយជានិពន្ធនាយកនៃស្ថាប័នព័ត៌មានមួយ ឬជាអ្នកនិយាយជាសាធារណៈ ឬអ្នកវិភាគនយោបាយ ដែលការងារទាំងនេះ សាមណេរ ម៉ៅ ឌីណា យល់ថាអាចផ្ដល់ប្រយោជន៍ដល់សង្គម តាមរយៈការចែករំលែកចំណេះ តាមលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រ ដែលព្រះសង្ឃភាគច្រើន មានភាពខ្វះខាត។ ជាព្រះសង្ឃដំបូងបង្អស់ ដែលសិក្សានៅ DMC សមណនិស្សិតអង្គនេះ បានលើកទឹកចិត្តដល់និស្សិតទាំងអស់ ជាពិសេសព្រះសង្ឃ ឲ្យជ្រើសរើសយកការសិក្សាមុខជំនាញមួយនេះ ហើយព្រះអង្គ ក៏បង្ហាញព្រះទ័យប្រោសប្រទានការសម្របសម្រួល ដល់យុវជនដែលចង់ស្វែងយល់បន្ថែមផង។ ព្រះហស្ថម្ខាងកាន់សៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ដែលជាឯកសារស្រាវជ្រាវសម្រាប់ការសិក្សាប្រចាំថ្ងៃ ហើយព្រះហស្ថម្ខាងទៀត ង្ហាញកាយវិការចុះឡើង ជាមួយព្រះភក្ត្រញញឹមផង ព្រះអង្គ ម៉ៅ ឌីណា មានសង្ឃដីកាបន្តថា៖«អាត្មា នឹងធ្វើជាអ្នកសម្របសម្រួលរបស់ពួកគេផងដែរ ទាំងគំនិត និងធនធានជាឯកសារជាដើម ប្រសិនបើពួកគេត្រូវការជំនួយរបស់អាត្មា»៕	ដោយ៖ ហ៊ីម អ៊ឹមរ៉ន
អត្ថប្រយោជន៍នៃអាស៊ីតហ្វូលិក ១. ពង្រឹងសុខភាពសសៃឈាមបេះដូង គួបផ្សំនឹងវីតាមីន B12 នោះហានិភ័យនៃជំងឺគាំងបេះដូង ជំងឺសសៃឈាមបេះដូង និងជំងឺដាច់សសៃឈាមខួរក្បាលអាចត្រូវបានកាត់បន្ថយគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ២. កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺមហារីក អាស៊ីតហ្វូលិកអាចជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកបានយ៉ាងប្រសើរ ពិសេស គឺជំងឺមហារីកពោះវៀនធំនិងក្រពះ។ ៣. លើកកម្ពស់អារម្មណ៍ល្អប្រសើរ អាស៊ីតហ្វូលិកជួយឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ល្អ។ ថ្នាំគ្រាប់ដែលមានផ្ទុកសារធាតុចិញ្ចឹមនេះត្រូវបានណែនាំសម្រាប់អ្នកជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត។ វាក៏ជួយអ្វីមួយដែលជួយក្នុងការរក្សាស្ថេរភាពនៃអារម្មណ៍ផងដែរ។ ៤. ទប់ទល់ជំងឺទឹកនោមផ្អែម នេះក៏ព្រោះតែអាស៊ីតហ្វូលិកជួយកាត់បន្ថយកម្រិតនៃខ្លាញ់ទ្រីគ្លីសេរីដក្នុងឈាម។ ខណៈដែលអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមមានផ្ទុកកម្រិតនៃខ្លាញ់ទ្រីគ្លីសេរីដខ្ពស់។ ៥. ការពារខួរក្បាល អាស៊ីតហ្វូលិកក៏មានសមត្ថភាពការពារខួរក្បាល កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺចាស់រង្វេង និងការចុះខ្សោយការចងចាំតាមវ័យផងដែរ។ ប្រភពដ៏ប្រសើរនៃអាស៊ីតហ្វូលិក ១. ផ្កាខាត់ណាខៀវ ត្រឹមមួយពែងនៃផ្កាខាត់ណាខៀវអាចផ្ដល់អាស៊ីតហ្វូលិកដល់ទៅ ១៣ភាគរយនៃតម្រូវការចាំបាច់ប្រចាំថ្ងៃរបស់រាងកាយ។ ២. ក្រូច ក្រៅពីមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយអាស៊ីតហ្វូលិកហើយនោះ ក្រូចក៏ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃវីតាមីន C ដែលល្អសម្រាប់សុខភាពស្បែក ធ្មេញ ឆ្អឹង និងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយផងដែរ។ ៣. ទំពាំងបារាំង បន្លែនេះមានផ្ទុកកាឡូរីទាប ប៉ុន្តែអាចផ្ដល់អាស៊ីតហ្វូលិកប្រមាណ ២២ភាគរយនៃតម្រូវការចាំបាច់ប្រចាំថ្ងៃរបស់រាងកាយ។ ទំពាំងបារាំងក៏ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃវីតាមីន A វីតាមីន C និងវីតាមីន K ព្រមទាំងសារធាតុម៉ង់កាណែសទៀតផង។ ៤. ផ្លែបឺរ អ្នកអាចទទួលបានអាស៊ីតហ្វូលិកប្រមាណ ៤១ ភាគនៃតម្រូវការចាំបាច់ប្រចាំថ្ងៃរបស់រាងកាយពីការទទួលទានផ្លែបឺរត្រឹមតែមួយផ្លែ។ ៥. ផ្នែកពណ៌លឿងនៃស៊ុត ប្រភពដ៏ល្អបំផុតមួយទៀតនៃអាស៊ីតហ្វូលិក គឺផ្នែកពណ៌លឿងនៃស៊ុត។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏អ្នកគួរចេះកម្រិតការទទួលទានផងដោយអាហារនេះក៏មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយខ្លាញ់ saturated និងកូឡេស្តេរ៉ូល។ ៦. បន្លែបៃតង ក្រៅពីមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសារធាតុចិញ្ចឹមសំខាន់ៗ ជាតិរ៉ែ និងសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម បន្លែបៃតងក៏ជាប្រភពដ៏ប្រសើរបំផុតមួយនៃអាស៊ីតហ្វូលិកដែលរាងកាយត្រូវការចាំបាច់ដើម្បីរក្សាបាននូវសុខភាពល្អរឹងមាំ។ ៧. មើមឆៃថាវក្រហម ត្រឹមមួយពែងនៃមើមឆៃថាវក្រហមស្ងោររួចអាចផ្ដល់ឱ្យរាងកាយនូវអាស៊ីតហ្វូលិកដល់ទៅ ៣៤ ភាគរយនៃតម្រូវការចាំបាច់ប្រចាំថ្ងៃ។ បន្លែមើមនេះក៏មានប្រសិទ្ធភាពបន្សាបជាតិពុលពីក្នុងរាងកាយគួរឱ្យកត់សម្គាល់ផងដែរ។ ៨. ផ្លែឈើត្រូពិក ស្វាយ ល្ហុង និងចេកជាដើមក្រៅពីមានរសជាតិឆ្ងាញ់ហើយនោះ ថែមទាំងមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយអាស៊ីតហ្វូលិកគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ កុំភ្លេចរួមបញ្ចូលផ្លែឈើប្រភេទនេះក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	អាស៊ីតហ្វូលិក គឺចាំបាច់ណាស់សម្រាប់សុខភាពរាងកាយល្អប្រសើរ។ ពិសេសវាជួយក្នុងដំណើរការសំយោគ DNA និងការបង្កើតកោសិកាគ្រាប៉ឈាមក្រហម។ ដូច្នេះកង្វះនៃអាស៊ីតហ្វូលិកអាចបង្កផលប៉ះពាល់ជាច្រើន។ ទោះជាយ៉ាងណាកុំបារម្ភ! ថ្ងៃនេះវេបសាយសុខភាពអត្ថប្រយោជន៍អស្ចារ្យនិងប្រភពដ៏ប្រសើរនៃអាស៊ីតហ្វូលិក ៖
ក្រៅជំនួបកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន-ជប៉ុន នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃបានជួបសមភាគីកម្ពុជាដោយ លោក សេដ្ឋា បានលើកឡើងពីកិច្ចការមួយចំនួន រួមទាំងការបង្កើតស្ថានកុងស៊ុលថៃប្រចាំខេត្តសៀមរាប ដើម្បីសម្រួលដល់លំហូរនៃភ្ញៀវទេសចរដែលមកទស្សនាប្រាសាទអង្គរវត្ត។ ទន្ទឹមនេះ ភាគីទាំងពីរក៏កំពុងស្វែងរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្ថែមនៅតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសស្រះកែវ។ លើសពីនេះ រដ្ឋាភិបាលថៃកំពុងស្វែងរកការរៀបចំកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីទេសចរណ៍អាស៊ានជាមួយកម្ពុជា ឡាវ និងវៀតណាម។ ក្នុងនោះលោក សេដ្ឋា ក៏គ្រោងពិភាក្សាជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ក្នុងកិច្ចប្រជុំនៅថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ អំពីចំណាប់អារម្មណ៍របស់ម៉ាឡេស៊ីក្នុងការចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ។ គួរបញ្ជាក់ថា រយៈពេល ១០ខែឆ្នាំនេះ កម្ពុជាទទួលបានភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិប្រមាណ ៤,៤លាននាក់។ ក្នុងនោះ ភ្ញៀវទេសចរមកពីថៃមានចំនួនច្រើនជាងគេចំនួន ១,៥លានាក់ តាមពីក្រោយដោយវៀតណាមជាង ៨២ម៉ឺននាក់។ ចំណាត់ថ្នាក់បន្ទាប់មានចិនជាង៤៥ម៉ឺននាក់ និងឡាវជិត ៣០ម៉ឺននាក់។ បន្ថែមពីនេះ មានអាម៉េរិក(១៤ម៉ឺននាក់) កូរ៉េខាងត្បូង(១៣ម៉ឺននាក់) បារាំង(៨ម៉ឺននាក់) អង់គ្លេស (៧ម៉ឺននាក់) និងម៉ាឡេស៊ី (៧ម៉ឺននាក់)។ នេះបើតាមទិន្នន័យពីក្រសួងទេសចរណ៍កម្ពុជា។ កម្ពុជា-ថៃបានបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតនៅថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៥០។ ថៃជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំទី៤របស់កម្ពុជា បន្ទាប់ពីចិន អាម៉េរិក និងវៀតណាម។ ១១ខែឆ្នាំនេះ ទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីបានកើន ៣,៣១ពាន់លានដុល្លារ។ ក្នុងនោះកម្ពុជានាំចេញទៅថៃមានចំនួន ៧៥៤លានដុល្លារ ខណៈនាំចូល ២,៦៤ពាន់លានដុល្លារ។ នេះបើតាមទិន្នន័យពីអគ្គនាយកដ្ឋានគយកម្ពុជា។	នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ លោក សេដ្ឋា ថាវីស៊ីន បានណែនាំឲ្យក្រសួងការបរទេសខ្លួនពន្លឿនការសាង់សង់ស្ថានកុងស៊ុលប្រចាំខេត្តសៀមរាប ដើម្បីសម្រួលដល់ភ្ញៀវទេសចរថៃមកកម្សាន្តសៀមរាប ។
ត្រីរាជធ្វើពីស្បៃមងរបស់លោក មុនីស៊ីឡុង មានទម្ងន់សរុប១១៩គីឡូក្រាម មានបណ្ដោយ៣,៥ម៉ែត្រ និងកម្ពស់១ម៉ែត្រ។ សិល្បកររូបនេះប្រើពេលមួយសប្ដាហ៍ និងអ្នកជួយ៣ទៅ៤នាក់ដើម្បីដំឡើង។ ស្បែមងដែលយកមកប្រើនោះ ខ្លះយកពីក្នុងទឹក និងខ្លះទៀតយកពីកន្លែងគេបោះចោលក្នុងសហគមន៍ ឃុំកំពង់ឃ្លាំង ស្រុកសូទ្រនិគម។ គោលបំណងនៃការធ្វើត្រីរាជនេះឡើង គឺជាសារដើម្បីដាស់ស្មារតីដល់ប្រជាពលរដ្ឋឱ្យទុកដាក់សំរាមមង ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ប្រសិនបើមងត្រូវបានបោះចោលនៅក្នុងទឹក វានឹងអាចឱ្យត្រីតូចធំជាប់ និងងាប់បាន។ លោក មុនីស៊ីឡុង បន្ថែមថា ការងារនេះក៏ធ្វើឡើងក្នុងន័យអប់រំពលរដ្ឋឱ្យកាត់បន្ថយការប្រើប្លាស្ទិកឱ្យបានអតិបរិមា និងយកមកប្រើប្រាស់ឱ្យអស់លទ្ធភាពផងដែរ។ បន្ថែមពីនេះ សិល្បកររូបនេះក៏ចង់ឱ្យ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរចេះបែងចែក ញែកសំរាមឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ដែលសម្ភារខ្លះអាចយកមកប្រើឡើងវិញបាន ជៀសវាងបោះចោលពេញវាលពេញកាល ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន។ ការឡើងកម្ដៅខ្លាំងភពផែនដី និងសម្បូរខ្យល់កន្រ្តាក់ ជាអ្វីដែលកម្ពុជាកំពុងជួបប្រទះនារយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះដោយសារបម្រួលបម្រួលអាកាសធាតុជាសាកល ហើយការណ៍នេះក៏ជាចំណែកនៃការបំពុលបរិស្ថាន ដែលបង្កឡើងដោយសារប្លាស្ទិកនេះដែរ។ លោក មុនីស៊ីឡុង បញ្ជាក់ដូច្នេះ។ សូមបញ្ជាក់ថា រូបសំណាកត្រីរាជដែលធ្វើពីស្បែមងខាងលើនេះ ជាផ្នែកមួយនៃគម្រោងអច្ឆរិយភាពទន្លេមេគង្គ។ ក្រៅពីតាំងបង្ហាញនៅសហគមន៍ឃុំកំពង់ឃ្លាំង ត្រីរាជរបស់សិល្បករ រៀម មុនីស៊ីឡុង នឹងនាំយកទៅចូលរួមក្នុងទិវាបុណ្យទន្លេសាបលើកទី២ នៅសហគមន៍កំពង់ភ្លុក ហើយនៅចុងខែ កក្កដា រូបនេះនឹងយកទៅរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីប្រគល់ឱ្យគម្រោង៕ លោក រៀម មុនីស៊ីឡុង សិល្បករច្នៃសំរាម	សៀមរាប៖ សិល្បករ និងជាអ្នកបរិស្ថាន លោក រៀម មុនីស៊ីឡុង បានយកកម្ទេចស្បៃមង ដែលគេលែងប្រើប្រាស់ មកដំឡើងជាត្រីរាជ ដែលមានទម្ងន់ជាង១០០គីឡូក្រាម ជាសារឱ្យពលរដ្ឋ ទុកដាក់ និងកែច្នៃសំរាមប្លាស្ទិកឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។
តាំងពីករណីឃាតកម្មលើអ្នកសារព័ត៌មាន Washington Post ថ្ងៃទី២ ខែតុលាមក ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានរក្សាភាពមិនមាត់មិនកអ្វីឡើយ។ លោក Kashoggi ដែលជាអ្នកកាសែតអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតជើងចាស់ ត្រូវបានសម្លាប់ក្នុងកុងស៊ុលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតប្រចាំទីក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុល ហើយសាកសពក៏កាត់ជាចំណែក ដែលរហូតមកដល់ពេលនេះមិនទាន់រកឃើញសាកសពនៅឡើយ។ ក្រោមសម្ពាធអន្តរជាតិ ក្រុងរីយ៉ាដចាប់ខ្លួនមនុស្សមួយចំនួនផងដែរ។ ទោះចាប់បានជនជាតិសង្ស័យក្ដី ហើយអាមេរិកក៏ដាក់ទណ្ឌកម្មលើបុគ្គលពាក់ព័ន្ធចំនួន១៧នាក់ក៏ដោយ ទាំងអាមេរិក ទាំងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតមិនបានបង្ហាញឈ្មោះមេខ្លោងនៅពីក្រោយឡើយ។ ប៉ុន្តែរជ្ជទាយាទ Mohammed bin Salman (MBS) បានក្លាយជាមុខសញ្ញាធំជាងគេ។ សូម្បីតែទីភ្នាក់ងារចារកម្មអាមេរិក CIA ក៏ជឿជាក់ថា ទ្រង់ MBS ពិតជាមានជាប់ទាក់ទងក្នុងសំណុំរឿងដ៏កក្រើកមួយនេះដែរ។ របាយការណ៍របស់ CIA ធ្វើឲ្យលោក ត្រាំ ជួបបញ្ហាខ្លាំង ហើយត្រូវមានការសម្រេចចិត្តដ៏គ្រោះថ្នាក់ផង។ នេះក៏ព្រោះតែលោកប្រធានាធិបតីអាមេរិកមានទំនាក់ទំនងស្អិតល្មួតជាមួយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងមានជំហរស្របគ្នាលើប្រធានបទសំខាន់ៗដូចជាសំណុំរឿងអ៊ីរ៉ង់ និងការរក្សតម្លៃប្រេងឆៅជាដើម។ កូនប្រសាររបស់លោក ត្រាំ គឺលោក Jared Kushner ត្រូវដឹងថា មានទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនជាមួយនឹងព្រះអង្គម្ចាស់ MBS ទៅទៀត។ បន្តនៅស្ងៀម ឬស្តាប់តាម CIA សុទ្ធតែបញ្ហា តាមពិតទៅ លោក ត្រាំ មានផ្លូវដើរពីរ គឺបន្តរក្សាការស្ងៀមស្ងាត់ដើម្បីការពារសម្ព័ន្ធភាពជាមួយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងទទួលយករាល់ការលើកឡើងរបស់ក្រុងរីយ៉ាដលើករណីឃាតកម្មលោក Kashoggi ឬប្រថុយមួយពេលដោយទទួលយកលទ្ធផលរបស់ CIA ដែលថា រជ្ជទាយាទវ័យក្មេងរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ជាអ្នកបញ្ជាឲ្យសម្លាប់លោក Kashoggi ។ ទោះជាដើរលើផ្លូវបែបនេះ លោក ត្រាំ សុទ្ធតែរងបញ្ហាប្រឈមមុខទាំងអស់។ លោក ត្រាំ អាចទទួលការវាយតម្លៃរបស់ CIA ហើយធ្វើតាមការចង់បានរបស់សភាអាមេរិក ដែលចង់បានលើសពីអ្វីដែលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបញ្ចេញរួចហើយ។ ជម្រើសនេះ នឹងធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងក្រុងរីយ៉ាដល្អក់កករមិនខាន ហើយក៏មានន័យថា អាមេរិកលែងធ្វើការជាមួយរជ្ជទាយាទ MBS ដែរ។ ផ្ទុយពីនេះ លោកមានតែបន្តកាំទ្ររាជបុត្រតអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតទៀត ដោយមិនខ្វល់ពាក្យរិះគន់ក្នុងស្រុកទេ។ លែងធ្វើការជាមួយទ្រង់ MBS ជាជម្រើសដ៏ពិបាក តែក៏មិនមែនន័យថា អាមេរិកឈប់ចាប់ដៃអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ លោកស្រី Michele Dunne អ្នកជំនាញកិច្ចការមជ្ឈិមបូព៌ាបានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ថា រជ្ជទាយាទ MBS មិនមែនជាអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ឯអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតក៏មិនមែនជា MBS ដែរ។ បានន័យថា ទោះជាមានរឿងអ្វីកើតឡើង សម្ព័ន្ធភាពរឹងមាំនេះនៅតែមានដដែល តែព្រះអង្គម្ចាស់ MBS អាចជួបវិបត្តិក្នុងស្រុកដែលអាចឈានដល់ការអស់តំណែងផងក៏មិនដឹង។ បើបន្តធ្វើមិនដឹងមិឮ លោក ត្រាំ ខ្លួនឯងនឹងប្រឈមមុខជាមួយរដ្ឋសភាដែលកំពុងកាន់កាប់ដោយក្រុមប្រជាធិបតេយ្យ។ រដ្ឋសភាអាមេរិកមិនសសូវរីករាយប៉ុន្មានឡើយនឹងប្រតិកម្មរបស់លោក ត្រាំ លើករណីឃាតកម្មនេះ។ បើប្រធានាធិបតីមិនធ្វើអ្វី សភាអាចចាត់វិធានការផ្សេងដែលអាចប៉ះពាល់ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីដូចជាការហាមឃាត់ការលក់អាវុធទៅឲ្យមហាអំណាចមជ្ឈិមបូព៌ានេះជាដើម។ លោក ត្រាំ ទំនងមិនរីករាយបើវាកើតឡើងមែននោះ៕	ឃាតកម្មលើអ្នកកាសែត Jamal Khashoggi បានក្លាយជាវិញ្ញាសាដ៏គ្រោះថ្នាក់មួយក្នុងការវាស់ស្ទង់ទំនាក់ទំនងរវាអាមេរិក និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ វិញ កំពុងដើរផ្លូវបំបែក បន្ទាប់ពីទីភ្នាក់ងារចារកម្មកណ្ដាល (CIA) រកឃើញថា រជ្ជទាយាទអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត Mohammed bin Salman ដែលគេស្គាល់ជាទូទៅថា MBS ជាអ្នកនៅពីក្រោយខ្នងឃាតកម្មនេះ។ តើលោក ត្រាំ ដែលព្យាយាមមិននិយាយអ្វីលើបញ្ហានេះ គួរស្ដាប់តាមរបាយការណ៍ CIA ឬបន្តការពារក្រុងរីយ៉ាដដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធ និងជាម៉ូយអាវុធដ៏ធំផង?
វីរបុរសបាល់ទាត់ប្រេស៊ីលដែលធ្លាប់បានឈ្នះពានរង្វាន់ World Cup ៣លើកជាមួយក្រុមជម្រើសជាតិប្រេស៊ីល មួយរយៈពេលចុងក្រោយ បានចំណាយពេលវេលាព្យាបាលជំងឺដុំសាច់ក្នុងពោះវៀននាមន្ទីរពេទ្យ Israelita Albert Einstein ក្នុងទីក្រុង Sao Paulo។ លោក Pele វ័យ ៨២ឆ្នាំ មានជំងឺមហារីកពោះវៀនតាំងពីឆ្នាំ ២០២១ ហើយលោកក៏បានវះកាត់យកដុំសាច់ក្នុងខែកញ្ញា។ បុរសវ័យ ៨២ឆ្នាំរូបនេះទទួលបានការព្យាបាលយ៉ាងទៀងទាត់ ហើយរបាយការណ៍ពីមន្ទីរពេទ្យកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែធ្នូ បាននិយាយថាលោក Pele ត្រូវការថែទាំបន្ថែមទៀតទាក់ទងនឹងការខូចមុខងារតម្រងនោម និងបេះដូង។ ខណៈដែលពិធីបុណ្យណូអែលដែលប្រជាជននៅតាមទ្វីបអាម៉េរិក អាម៉េរិកឡាទីន ក៏ដូចជាតំបន់អឺរ៉ុបតែងប្រារព្ធធ្វើជារៀងរាល់ឆ្នាំ Pele នឹងចំណាយពេលក្នុងមន្ទីរពេទ្យដើម្បីប្រារព្ធពិធីនេះ។ នេះបើតាមការបង្ហើបឱ្យដឹងពីកូនស្រីរបស់លោកឈ្មោះ Kely Nascimento លើបណ្តាញសង្គម។ នៅលើបណ្តាញសង្គម Instagram នាង Nascimento បានសរសេរដូច្នេះថា៖«ការប្រារព្ធពិធីបុណ្យណូអែលរបស់យើងត្រូវបានផ្អាក យើងបានសម្រេចចិត្តជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតរួចហើយថាសម្រាប់ហេតុផលផ្សេងៗ វាអាចក្លាយជារឿងល្អដែលយើងបន្តស្នាក់នៅទីនេះទទួលបានការថែទាំទាំងអស់ពីមន្ទីរពេទ្យដែលបានផ្តល់មកឱ្យយើង។»។ បើតាមរបាយការណ៍របស់មន្ទីរពេទ្យក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា លោក Edson Arantes do Nascimento [Pele] បានបង្ហាញពីការវិវត្តនៃជំងឺមហារីក និងតម្រូវឱ្យមានការថែទាំកាន់តែច្រើនទាក់ទងនឹងមុខងារខ្សោយតម្រងនោម និងបេះដូង។ អំឡុងព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ក្រោយក្រុមអាហ្សង់ទីនបានយកជ័យជម្នះលើបារាំងដោយបាល់កាត់សេចក្តី ១១ម៉ែត្រ ៤-២ លោក Pele ក៏បានផ្ញើសារអបអរទៅកាន់ក្រុមជម្រើសជាតិអាហ្សង់ទីន និងបានកោតសរសើរទៅកាន់ Lionel Messi ថាសក្កិសមឈ្នះពានរង្វាន់ពិភពលោកនេះទៀតផង៕	ជំងឺមហារីករបស់លោក Pele វីរបុរសបាល់ទាត់ប្រេស៊ីលបានវិវត្តិទៅរកស្ថានភាពព្រួយបារម្ភ។ អតីតកីឡាករបាល់ទាត់ដ៏អស្ចារ្យរូបនេះបានសម្រេចចិត្តថានឹងចំណាយពេលវេលាក្នុងឱកាសបុណ្យណូអែលនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យតែម្តង។ នេះបើតាមការបង្ហោះរបស់លោក Pele លើបណ្តាញសង្គម Instagram នៅថ្ងៃទី២០ ខែធ្នូ។
សេដ្ឋីរុស្ស៊ីដដែល ក៏បានបង្កើតទំព័រហ្វេសប៊ុកមួយ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពីរថយន្តចាស់ៗទាំងនេះដែរ ឈ្មោះថា Classic Cars Cambodia ។ ទំព័រមួយនេះ បង្កើតឡើងក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០១៤ ផ្សព្វផ្សាយតែរថយន្តចាស់ៗប្រភេទធំ និងប្រភេទកីឡា ដែលសុទ្ធតែថ្លៃណាស់មានតែសេដ្ឋីប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចទិញបាន។ រថយន្តចាស់ៗទាំងនោះ មានដូចជាម៉ាក Auburn និង Chevrolet ពីសហរដ្ឋអាមេរិក Bugatti ពីប្រទេសបារាំង Aston Martin ពីប្រទេសអង់គ្លេស Mersedes McLaren ពីប្រទេសអាលឺម្ល៉ង់ និងអង់គ្លេស ជាដើម៕	ព្រះសីហនុ៖ នៅកម្ពុជា មានមនុស្សចាប់អារម្មណ៍នឹងឧបករណ៍ប្រើប្រាស់បុរាណៗ និងបានរកទិញ ឬប្រមូលរក្សាទុកកាន់តែច្រើនទៅៗ ក្នុងនោះក៏មានអ្នកចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងរថយន្ដ ឬទោចក្រយានយន្ដបុរាណ ដែលគេហៅថា classic ដែរ។ ដោយហេតុនេះហើយ ទើបអ្នកជំនួញជនជាតិរុស្ស៊ី មួយរូប ដែលកំពុងរស់នៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ បានប្រមូលយករថយន្តចាស់ៗជាច្រើនគ្រឿងដាក់តាំងលក់ នៅក្នុងអរគាអគារ២ជាន់ ដែលមានយន្តហោះពីសម័យមុនពីលើដំបូលផង។ មានរថយន្ដទាំងអស់ប្រមាណ១២ ទៅ១៥គ្រឿង ត្រូវបានដាក់តាំងនៅក្នុងអគារ ដែលស្ថិតនៅតំបន់ Vitory Hill ដែលពីខាងលើឆ្នេរជ័យជម្នះ នៃខេត្តព្រះសីហនុនេះ។
បើតាមក្រសួងអប់រំ មជ្ឈមណ្ឌលបណ្ដុះបណ្ដាលយុវជននេះ នឹងផ្ដល់ឱកាសដល់យុវជនកម្ពុជា ទទួលបាននូវការអប់រំ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈយុវជន ប្រកបដោយសមធម៌ និងគុណភាព តាមរយៈការលើកកម្ពស់សកម្មភាពអប់រំ កាយ និងសុខភាពខាងស្មារតី រួមទាំងលើកទឹកចិត្តយុវជនឲ្យមានគំនិតបង្កើតថ្មី។ ក្រុមហ៊ុនកូរ៉េ នឹងធានារ៉ាប់រងសាងសង់មជ្ឈមណ្ឌល ដែលមានតម្លៃ ៧ម៉ឺនដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០១៨, ២កន្លែងក្នុងឆ្នាំ២០១៩ និង៣កន្លែង ក្នុងឆ្នាំ២០២០។ នេះបើតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងអប់រំដដែល។	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា និងក្រុមហ៊ុន The Lions Clubs International របស់សាធារណរដ្ឋកូរ៉ នៅថ្ងៃទី២ ខែតុលាបានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា ដើម្បីបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលបណ្ដុះបណ្ដាលយុវជន។ នេះបើតាមហ្វេសប៊ុកក្រសួងអប់រំ។
ការសាយភាយនៃប្រសិទ្ធភាពវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ នៅជុំវិញពិភពលោក ពិសេសនៅប្រទេសគោលដៅវិនិយោគ គឺជារឿងសំខាន់ណាស់សម្រាប់វិនិយោគិនបរទេស។ បើតាមលោក ច្រឹក សុខនីម ក្នុងស្ថានភាពប្រឈមនៃជំងឺឆ្លងកូវីដ-១៩ ជាទូទៅវិនិយោគិន ក្រៅពីគិតទៅលើការទទួលបានវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ដែលមានប្រសិទ្ធិភាព និងសុវត្ថិភាពហើយនោះ ក៏គិតសំខាន់ទៅលើប្រទេស ឬតំបន់ដែលជាគោលដៅវិនិយោគនោះ ថា មានការធានាបាននូវសុវត្ថិភាពខ្ពស់កម្រិតណានៃការមិនប្រឈមនឹងជំងឺឆ្លងនេះ។ «ការរីករាយដាល [ឬសាយភាយនៃឥទ្ធិពលវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩] គឺត្រូវឱ្យមានសុវត្ថិភាព ជាមុនសិន ទើបពួកគាត់ដែលជាអ្នកវិនិយោគបរទេស ចាប់ផ្តើមធ្វើដំណើរឡើងវិញ»។ លោក ច្រឹក សុខនីម បាននិយាយដូច្នេះ ប្រាប់ដល់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាន ក្រោយបញ្ចប់កម្មវិធី «តើត្រូវវិនិយោគលើអចលនវត្ថុដោយរបៀបណាក្នុងសម័យកូវីដ-១៩» នៅសណ្ឋាគារកាំបូឌីយ៉ាណា នាពឹ្រកថ្ងៃទី២៣មករា។ សព្វថ្ងៃនេះ នៅបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនចាប់ផ្តើមទទួលបាននូវ វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ រួចហើយ ក៏ប៉ុន្តែផលនៃឥទិ្ធពលវ៉ាក់សាំងនេះ មិនទាន់មាននៅឡើយ។ ប្រធានសមាគមអ្នកវាយតម្លៃនិងភ្នាក់ងារអចលនវត្ថុកម្ពុជារូបនេះ បានបន្តដូច្នេះថា៖ «អ៊ីចឹង [អ្នកវិនិយោគ] គឺត្រូវការពេលពី ៣ទៅ៦ខែ ដើម្បីឱ្យគាត់ត្រៀមខ្លួនថា វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩នេះ សាកសមទៅនឹងគាត់ ហើយអាចការពារ [ពលរដ្ឋ] នៅលើពិភពលោកបាន»។ សម្រាប់កម្ពុជា បានត្រៀមលក្ខណៈទទួលវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ពីប្រទេសចិនចំនួន៣០ម៉ឺនដូស នៅចុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ ផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសមួយចំនួននៅលើពិភពលោក កំពុងចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩(COVID-19)។ ចំពោះវ៉ាក់សាំងនេះ នៅពេលមានប្រសិទ្ធភាព និងរីកសាយជុំវិញពិភពលោកនោះ វិនិយោគិនអចលនទ្រព្យបរទេស នឹងត្រលប់មកកម្ពុជាវិញ នៅក្នុងអំឡុងខែកក្កដាឬសីហា ឆ្នាំ២០២១។ នេះជាការមើលឃើញរបស់លោក ច្រឹក សុខនីម ប្រធានសមាគមអ្នកវាយតម្លៃនិងភ្នាក់ងារអចលនវត្ថុកម្ពុជា។
នៅក្នុងតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរ ទេសចរប្រាកដជាធ្លាប់បានឃើញអ្នកប្រកបរបរលក់វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ ភេសជ្ជៈ និងអាហារដ្ឋាននៅតាមបរិវេណប្រាសាទធំៗ ។ ប៉ុន្តែដោយសារជំងឺរាតត្បាតជាសាកល កូវីដ-១៩ ដែលអូសបន្លាយជិត២ឆ្នាំមកនេះ បានធ្វើឲ្យអ្នកប្រកបរបរទទួលទានដោយពឹងផ្អែកផ្ទាល់លើវិស័យទេសចរណ៍ ក្នុងខេត្តសៀមរាប ក៏ដូចជាតំបន់ទេសចរណ៍មួយចំនួន បានផ្លាស់ប្ដូរមុខរបរទៅតាមលទ្ធភាព និងសមត្ថភាពរៀងៗខ្លួន។ ក្នុងចំណោមអ្នកប្រកបរបរលក់អាហារនៅតាមតំបន់ប្រាសាទ អ្នកស្រី នេត្រ សុកល ដែលជាម្ចាស់អាហារដ្ឋាន តូបលេខ ៣៤ ស្ថិតនៅម្ដុំក្រុមប្រាសាទព្រះពិធូរ ឬជ្រុងឦសាននៃលានស្ដេចគម្លង់ នៅតែតស៊ូលក់អាហារតែម្នាក់ឯង តាំងពីពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ២០២០។ ស្ថានភាពដ៏លំបាកនេះ គឺចាប់ពីការរីករាលក្នុង សហគមន៍២០កុម្ភៈ។ តែទោះជាយ៉ាងណា អាជីវកររូបនេះនៅតែក្រាញននៀល បើទោះជាថ្ងៃខ្លះមិនមានអតិថិជនសូម្បីតែម្នាក់។ អ្នកស្រី នេត្រ សុកលបានត្អូញត្អែរថា ៖ «តាំងពីគ្មានភ្ញៀវ មុខរបរយើង គឺគ្មានចំណូលតែម្ដង។ ចូល២០២១មក ជាពិសេសពេលផ្អើលចំនួនអ្នកឆ្លងខ្លាំង ប៉ុន្មានខែនេះ គឺលក់អត់ដាច់។ ស្ងាត់តែម្ដង ដោយសារផ្អើលខ្លាំង»។ ភាពអ៊ូរអរក្បែរបន្ទប់ទឹកសាធារណៈម្ដុំប្រាសាទព្រះពិធូរ បានប្រែក្លាយទៅជាកន្លែងដែលស្ងាត់ ដោយសារស្ថានការណ៍កូវីដ-១៩ ។ ទោះជាមាន អាហារដ្ឋានមួយកន្លែងបើកដំណើរការ តែដោយសារក្នុងចំណោមសំណង់តូបតូចៗប្រក់ស្លឹក ដែលជាកន្លែងលក់វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ប្រមាណជា៥០កន្លែងនិងអាហារដ្ឋាន៤១កន្លែងត្រូវបាន បិទទ្វារនោះ បានធ្វើឲ្យភ្ញៀវទេសចរក្នុងស្រុក ដែលមានបំណងទទួលទាននៅនឹងកន្លែងផ្ទាល់ក្ដី ក៏ទៅហួសមកហួស។ «ដោយសារលក់តែឯង កន្លែងផ្សេងៗបិទអស់បែបនេះ ភ្ញៀវខ្មែរដែលមកដើរលេង ពួកគាត់គិតថាគ្មានអ្នកលក់។ តែ អ្នកបំពេញការងារនៅតំបន់អង្គរ ដែលគេធ្លាប់ស្គាល់ គេក៏មកជួយហូបខ្លះៗ»។ នេះជាការអះអាងបន្ថែមរបស់អ្នកស្រី នេត្រ សុកល។ កន្លងមក ពេលដែលវិស័យទេសចរណ៍ដំណើរការធម្មតា អាហារដ្ឋានតូចមួយនេះ បានទទួលភ្ញៀវខ្មែរនិងបរទេសជាច្រើន។ ចំណែកក្រុមហ៊ុន និងភ្នាក់ងារទេសចរណ៍មួយចំនួន ពួកគេបានកក់ទុកសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរជាក្រុមៗ។ គោលការណ៍រួមនៃអាហារដ្ឋានរបស់អ្នកស្រី នេត្រ សុកល មិនថាភ្ញៀវខ្មែរឬបរទេស គឺលក់ក្នុងតម្លៃសមរម្យធម្មតាដូចគ្នា តែអាចប្រែប្រួលបន្តិចបន្តួចអាស្រ័យទៅតាមបរិមាណនៃការស្នើសុំរបស់ភ្ញៀវ។ នៅទីនេះមានលក់ ភេសជ្ជៈកំប៉ុង ទឹកដូង ទឹកក្រឡុក បាយឆា មីឆា និងមុខម្ហូបបែបខ្មែរ បែបអាស៊ី និងអឺរ៉ុប។ បច្ចុប្បន្ន ទោះជាមុខរបរដំណើរការទៅយ៉ាងត្រដាបត្រដួសនិងពុំមានស្រែចម្ការ ឬមុខរបរបន្ថែម តែអ្នកស្រី នេត្រ សុកល ដែលជាពលរដ្ឋរស់នៅភូមិមណ្ឌល៣ សង្កាត់ស្លក្រាម ក្រុងសៀមរាប នៅតែមានសុទិដ្ឋិនិយម ដោយសង្ឃឹមថាក្រោយពីប្រជាពលរដ្ឋនៅខេត្តសៀមរាបបានចាក់ថ្នាំបង្កាកូវីដ-១៩ បានគ្រប់គ្នា នោះប្រហែលជានឹងមានទេសចរបរទេសត្រឡប់មកវិញ និងអាចជួយឲ្យមុខរបររបស់អ្នកស្រីបន្តលូតលាស់ឡើងវិញ។ សូមជម្រាបថា ក្នុងខេត្តសៀមរាប គិតត្រឹមថ្ងៃទី០៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ ពលរដ្ឋចំនួន ៣៤ ១១២នាក់ បានចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩។ ក្នុងនោះ ពលរដ្ឋចំនួន ២៩ ៩៤១នាក់ បានចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ លើកទី២ និងលើកទី៣ មានចំនួន ១២ ៨៨៨នាក់។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី៩ ខែសីហា ពលរដ្ឋជាង៨,២លាននាក់ហើយដែលបានចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការកូវីដ-១៩ ឬស្មើនឹង៥០,៩៥ភាគរយនៃផែនការចាក់វ៉ាក់សំាងកូវីដ-១៩ប្រជាពលរដ្ឋសរុប១៦លាននាក់។ ក្នុងចំណោមនោះ មានកុមារ និងយុវជន ចំនួនជាង២៧ម៉ឺននាក់ហើយ ដែលបានចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩នៅដូសទី១៕	ដោយ៖ ឡុង តូន
មេបញ្ជាការកំពូលរបស់សម្ព័ន្ធយោធាណាតូ លោក Christopher Cavoli នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមករា បានលើកឡើងថា កងទ័ពប្រហែល ៩ម៉ឺននាក់ នឹងចូលរួមសមយុទ្ធ Steadfast Defender ឆ្នាំ២០២៤ ដែលនឹងដំណើរការរហូតដល់ខែឧសភា។ សមយុទ្ធនេះនឹងមានវត្តមាន នាវាដឹកយន្តហោះចម្បាំង, នាវាពិឃាដជាង ៥០គ្រឿង, យន្តហោះចម្បាំងជាង ៨០គ្រឿង, ឧទ្ធម្ភាគចក្រ និងដ្រូនយ៉ាងហោចណាស់ ១១០០គ្រឿង, រថក្រោះចំនួន ១៣៣គ្រឿង និងរថយន្តដឹកទាហានថ្មើរជើងចំនួន ៥៣៣គ្រឿងផងដែរ។ ថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាននៅទីក្រុងព្រុចសែល លោក Cavoli មានប្រសាសន៍ថា សមយុទ្ធនេះនឹងហាត់សមឡើងវិញអំពីការ អនុវត្តផែនការថ្នាក់តំបន់របស់ណាតូ ដែលជាផែនការការពារជាតិដំបូងដែលសម្ព័ន្ធមិត្តបានបង្កើតឡើងក្នុងរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍។ មេបញ្ជាការយោធារូបនេះ ក៏បានបង្ហាញពីផែនការដែលសម្ព័ន្ធយោធា នៅចំពោះមុខការឈ្លានពានរុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែនផងដែរ។ ទោះបីជាណាតូមិនបានលើកឡើងពីឈ្មោះរុស្ស៊ីក្នុងការប្រកាសរបស់ខ្លួនក៏ដោយ ប៉ុន្តែឯកសារយុទ្ធសាស្ត្រកំពូលកំណត់ថារុស្ស៊ីជាអ្នកគំរាមកំហែងដ៏សំខាន់ និងផ្ទាល់បំផុតចំពោះសន្តិសុខរបស់សមាជិកណាតូ។ «សមយុទ្ធ Steadfast Defender ២០២៤ នឹងបង្ហាញពីសមត្ថភាពរបស់ណាតូ ក្នុងការពង្រាយ កម្លាំងយ៉ាងឆាប់រហ័សពីអាម៉េរិកខាងជើង និងផ្នែកផ្សេងទៀតនៃសម្ព័ន្ធមិត្ត ដើម្បីពង្រឹងការការពារអឺរ៉ុប»។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់សម្ព័ន្ធយោធាដ៏ធំបំផុតរបស់ប្រទេសលោកខាងលិច។ សូមបញ្ជាក់ថា សមយុទ្ធដ៏ធំបំផុតចុងក្រោយ គឺReforger ត្រូវបានណាតូធ្វើឡើងក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៨ ដែលមានកងទ័ពចូលរួម ១២៥០០០នាក់ ខណៈសមយុទ្ធ Trident Juncture ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ មានកងទ័ពចូលរួមត្រឹមតែជាង ៥ម៉ឺននាក់ប៉ុណ្ណោះ៕	សម្ព័ន្ធយោធាណាតូ នឹងចាប់ផ្តើមសមយុទ្ធដ៏ធំបំផុតរបស់ខ្លួនចាប់តាំងពីសង្គ្រាមត្រជាក់មក ដើម្បីបង្ហាញសាច់ដុំរបស់ខ្លួន និងសមត្ថភាពការពារនៅចំពោះមុខការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ី។
Julián Álvarez និង ប្រធានក្រុម Lionel Messi សម្រេចបាន១គ្រាប់ម្នាក់ដើម្បីជួយអាហ្សង់ទីនឡើងទៅការពារជើងឯកពានរង្វាន់ទ្វីបអាម៉េរិក ឆ្នាំ២០២៤ ដែលរៀបចំនៅទឹកដីអាម៉េរិក។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់គ្រូបង្វឹកលោក Lionel Scaloni អាហ្សង់ទីន បានគ្រង់តំណែងជើងឯក Copa America នៅឆ្នាំ ២០២១ និងជាលើកទី២ ក្រោយខកខាន ២៨ឆ្នាំ។ អាហ្សង់ទីន ឈ្នះជើងឯកទ្វីបអាម៉េរិកនេះលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩៩៣។ កក់កៅអីវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រឆ្នាំ២០២៤ អាហ្សង់ទីន ត្រូវរង់ចាំជំនួបរវាងកូឡុំប៊ី និងអ៊ុយរូហ្កាល ដែលត្រូវប៉ះគ្នានៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ នៅថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា វេលាម៉ោង ៧ព្រឹក [ម៉ោងនៅកម្ពុជា]។ អ៊ុយរូហ្កាល ជាម្ចាស់ជើងឯក Copa America ៤លើក ច្រើនជាងគេលំដាប់ទី២ បន្ទាប់ពីប្រេស៊ីល ដែលឈ្នះ៥លើក ស្របពេលកូឡុំប៊ី គ្រងជើងឯកមួយលើក៕	ក្រុមការពារតំណែងជើងឯក អាហ្សង់ទីនឡើងទៅកាន់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ Copa America ឆ្នាំ ២០២៤ តាមរយៈការយកឈ្នះកាណាដា ២-០ ក្នុងការប្រកួតវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា។
កញ្ញា អៀង ស្រីពេញ ជាអ្នករបាំមួយរូប សង្កេតឃើញថាពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួន ហាក់ព្រងើយកន្តើយនឹងសិល្បៈជាតិខ្លួនសោះឡើយ។ សម្រាប់កញ្ញា ស្រីពេញ ការមិនសូវអើពើដូច្នេះជាចំណុចមិនគួរគប្បី ក្នុងនាមជាកូនខ្មែរ។ កញ្ញា ស្រីពេញបញ្ជាក់ពីការយល់ឃើញរបស់ខ្លួនដូច្នេះ៖«ខ្ញុំសង្កេតឃើញថា ខ្មែរមួយចំនួនមិនសូវចាប់អារម្មណ៍សិល្បៈជាតិខ្លួនទេ ហើយដល់ពេលមានជាតិដទៃគេយករបស់ខ្មែរទៅធ្វើជារបស់គេ ទើបផ្អើលនាំគ្នាឈឺឆ្អាល តែដល់គេសួរថាមានអ្វីសំអាងថាវាជារបស់ខ្មែរ មិនមានអ្វីនិយាយព្រោះមិនដឹងថាសិល្បៈខ្មែរមានអ្វីខ្លះ»។ លោក ញ៉េប ពន្លឺ តន្ត្រីករបុរាណម្នាក់ទៀត ក៏មើលឃើញស្រដៀងគ្នាដែរ។ លោក ពន្លឺ យល់ថា យុវជនខ្មែរ ហាក់មិនច្បាស់លាស់រវាងការគាំទ្រសិល្បៈបុរាណជារបស់ខ្លួន និងសិល្បៈរបស់បរទេស។ លោក សង្កេតឃើញថា នៅពេលមានការផ្សព្វផ្សាយពីសិល្បៈបុរាណច្រើន សំទុះនៃការគាំទ្រពីយុវជនក៏ច្រើនដែរ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលសិល្បៈបរទេសផ្សព្វផ្សាយច្រើន យុវជន ក៏ងាកទៅខាងបរទេសវិញ។ លោក ពន្លឺ បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖ «យុវជនមួយចំនួនមិនសូវស្គាល់ច្បាស់ពីសិល្បៈខ្មែរទេ ចូលចិត្តតែជ្រួលជ្រើមតាមគ្នា គេថាមួយណាល្អគាំ ទ្រមួយហ្នឹង ដល់គេឈប់ផ្សព្វផ្សាយក៏ឈប់អើពើដែរ។ ចំណុចខ្លះ សាសន៍ដទៃគេយករបស់ខ្មែរទៅប្រើ ហើយគេផ្សព្វផ្សាយមុន ដល់ខ្មែរយករបស់ខ្លួនឯងមកផ្សព្វផ្សាយដែរ បែរជាខ្មែរខ្លួនឯងហ្នឹងថាខ្មែរលួចរបស់គេ។ នេះហើយមិនស្គាល់របស់ខ្លួនច្បាស់ បានជាគេចេះតែលួចបាន ហើយគេចោទថាឯងជាចោរទៀត»។ កញ្ញា ឡីម សុណាឡីស វ័យ១៨ឆ្នាំ បានសម្ដែងក្ដីបារម្ភ ពីអនាគតសិល្បៈ ព្រោះគាត់បានមើលឃើញពីការហូរចូល នៃវប្បធម៌បរទេសមកកម្ពុជាកាន់តែច្រើន ស្របពេលដែលពលរដ្ឋខ្មែរ មិនទាន់ស្រុះដៃគ្នា ថែរក្សាសិល្បៈជាតិខ្លួននោះ។ សម្រាប់ កញ្ញា សុណាឡីស សិល្បៈបុរាណខ្មែរ ត្រូវការខ្មែរគ្រប់រូបចូលរួមគ្នាថែរក្សា ឲ្យអស់លទ្ធភាព។ លោក ចន ប៊ុនវឌ្ឍន៍ វ័យ២១ឆ្នាំ ដែលមានការបារម្ភស្រដៀងគ្នានេះដែរ បានចោទជាសំណួរថា បើខ្មែរមិនដឹងថាសិល្បៈរបស់ខ្មែរមានអ្វីខ្លះ តើនឹងមានអ្វីនិយាយនៅពេលជួបជាមួយបរទេស? ចុះបើបរទេសគេ ដឹងពីសិល្បៈខ្មែរច្រើន ជាងខ្មែរ តើខ្លួនឯងមានអារម្មណ៍យ៉ាងណា? លោក ចន ប៊ុនវឌ្ឍន៍ បានសំណូមពរ ដល់រដ្ឋាភិបាល គ្រឹះស្ថានអប់រំ គ្រូបង្រៀន មាតាបិតា អាណាព្យាបាល អ្នកមានឥទ្ធិពលក្នុងសង្គម និងយុវជនផ្ទាល់ ចូលរួមលើកស្ទួយសិល្បៈបុរាណ ក៏ដូចជាផ្សព្វផ្សាយទៅអ្នកដែលខ្លួនបានស្គាល់ ព្រោះវាមានតម្លៃណាស់សម្រាប់ខ្មែរ និងជាដួងព្រលឹងរបស់ជាតិ៕	ភ្នំពេញ៖ ការស្គាល់សិល្បៈបុរាណខ្មែរច្បាស់ ត្រូវបានយុវជនប្រដូចបាននឹងការឱ្យតម្លៃខ្លួនឯង និងលើកតម្កើងជាតិរបស់ខ្លួនដូច្នោះដែរ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ក៏ការគាំទ្រសិល្បៈបុរាណ ពីសំណាក់យុវជនមិនសូវពុះកញ្ជ្រោលខ្លាំងដែរ។ កត្តានេះ បានធ្វើឲ្យពួកគេបារម្ភ និងបានស្នើដល់អ្នកពាក់ព័ន្ធ រួមទាំងយុវជនខ្លួនឯងផ្ទាល់ ចូលរួមថែរក្សាសិល្បៈ វប្បធម៌បុរាណ បន្តទៅអ្នកជំនាន់ក្រោយទៀត។
អ្នកមានជំងឺគេងមិនលក់ ប្រសិនបើជាទៀងទាត់អ្នក ៖ 1. ពិបាកក្នុងការគេងលក់ 2. ភ្ញាក់ឡើងជាច្រើនដងក្នុងអំឡុងពេលយប់ 3. ភ្ញាក់ដឹងខ្លួននៅពេលយប់ 4. ក្រោកពីព្រលឹម ហើយមិនអាចត្រលប់ទៅគេងវិញបានទេ 5. នៅតែមានអារម្មណ៍ធុញទ្រាន់ បន្ទាប់ពីភ្ញាក់ដឹងខ្លួន 6. រកឃើញថាវាពិបាកក្នុងការគេងពេលថ្ងៃ ទោះបីអ្នកអស់កម្លាំងក៏ដោយ 7. មានអារម្មណ៍អស់កម្លាំង និងឆាប់ខឹងនៅពេលថ្ងៃ 8. រកឃើញថាវាពិបាកក្នុងការប្រមូលផ្តុំអារម្មណ៍ក្នុងពេលថ្ងៃ ពីព្រោះអ្នកអស់កម្លាំង។ អ្នកអាចមានរោគសញ្ញាទាំងនេះអស់រយៈពេលជាច្រើនខែ។ អ្នកត្រូវការគេងប៉ុន្មានម៉ោង? មនុស្សគ្រប់រូបត្រូវការការគេងខុសៗគ្នា។ ជាមធ្យមយើងត្រូវការ ៖ 1. មនុស្សពេញវ័យ ៧ ទៅ ៩ ម៉ោង 2. កុមារ ៩ ទៅ ១៣ ម៉ោង 3. កុមារតូច និងទារក ពី ១២ ទៅ ១៧ ម៉ោង។ អ្នកប្រហែលជាមិនទទួលបានការគេងឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ទេ ប្រសិនបើអ្នកអស់កម្លាំងជារៀងរាល់ថ្ងៃ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការគេងមិនលក់ មានន័យថាអ្នកមានបញ្ហាក្នុងការគេង។ ជាធម្មតា វាកាន់តែប្រសើរឡើងដោយការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់នៃការគេងរបស់អ្នក។
សម្រាប់ឆ្នាំ២០១៩ ថវិកាលើវិស័យការពារជាតិ នឹងកើនដល់ចំនួន១៥,៥ពាន់លានដុល្លារសិង្ហបុរី ដែលឆ្នាំ២០១៨ មានតែ១៤,៨ពាន់លានដុល្លារសិង្ហបុរីប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់រដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុ ហេង ស្វីគៀត នាពេលថ្មីៗនេះ។ ការកើនឡើងកញ្ចប់ថវិកាយោធានេះ ជារឿងចាំបាច់ក្នុងការអភិវឌ្ឍកងទ័ពសិង្ហបុរីឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងសមត្ថភាពការពារប្រទេស។ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិសិង្ហបុរី អ៊ឹង អេងហេន និយាយបែបនេះក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការសភានៅថ្ងៃទី១ ខែមីនា។ បើតាមលោក អ៊ឹង ការវិនិយោគជាបន្តបន្ទាប់ ជាតម្រូវការក្នុងការពង្រឹងសមត្ថភាពយោធាដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍ជាតិ និងរក្សាសុវត្ថិភាពសម្រាប់ប្រជាជនសិង្ហបុរីជំនាន់ក្រោយ។ រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិសិង្ហបុរិ អ៊ឹង អេងហេន ប្រមុខការពារជាតិរូបនេះនិយាយថា វិស័យការពារជាតិពិសេសសម្រាប់ប្រទេសតូចដូចជាសិង្ហបុរី ជារឿងសំខាន់។ ក្នុងន័យនេះ លោកក៏បញ្ចេញផែនការអភិវឌ្ឍអង្គភាពទ័ពទាំងបីរបស់សិង្ហបុរីដើម្បីទប់ទល់ការគំរាមទាំងអស់ក្នុងសតវត្សរ៍ទី២១នេះ។ លោក អ៊ឹង អះអាងថា បើសិង្ហបុរីនៅតែបន្តបោះទុនលើវិស័យការពារជាតិ ហើយកងទ័ពទាំងអស់អាចរក្សាការប្ដេជ្ញាចិត្តការពារប្រទេស នោះអនាគតរបស់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ នឹងត្រូវបានធានា។ ស្របតាមទិសដៅលើកកម្ពស់សមត្ថភាពយោធាជាតិ សិង្ហបុរីនឹងទិញយុទ្ធោបករណ៍ថ្មីសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងជួរកងទ័ពទាំងបីប្រភេទរបស់ខ្លួន។ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិសិង្ហបុរីប្រាប់កិច្ចប្រជុំសភាថា ដំណើរការធ្វើទំនើបកម្មយោធាជំនាន់ក្រោយសំដៅទប់ការគំរាមកំហែង កំពុងធ្វើឡើងដោយរលូន។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍ Channel NewsAsia ។ សម្រាប់ទ័ពអាកាស សិង្ហបុរីនឹងទិញយន្តហោះចម្បាំងស៊េរី F-35 ពីអាមេរិកដើម្បីជំនួសយន្តហោះ F-16 ដែលនឹងចូលនិវត្តន៍។ បើតាមរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិដដែល សិង្ហបុរីនឹងទិញយន្តហោះ F-35 ចំនួន៤គ្រឿងសិន ដើម្បីប្រើប្រាស់ មុននឹងសម្រេចចិត្តតាមក្រោយថា ត្រូវទិញថែម៨គ្រឿងទៀតឬអត់។ សិង្ហបុរីនឹងសរសេរសំណើទៅអាមេរិកនៅពេលខាងមុខ ខណៈតម្លៃពិតប្រាកដសម្រាប់យន្តហោះមួយគ្រឿង មិនទាន់ត្រូវបានកំណត់ឡើយ ខណៈតម្លៃសព្វថ្ងៃមានពី៩០លានដុល្លារទៅ១១៥លានដុល្លារអាមេរិក។ ងាកទៅកម្លាំងជើងទឹកវិញ បុរីរដ្ឋមួយនេះ នឹងនាំចូលនាវាចម្បាំង និងនាវាមុជទឹកថ្មីៗបន្ថែមទៀតដើម្បីការពារដែនអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន។ នៅពេលខាងមុខ សិង្ហបុរីនឹងទទួលនាវាមុជទឹកថ្នាក់ Invincible ចំនួនបួនគ្រឿង។ ថ្មីៗនេះ នាវាមុជទឹកមួយគ្រឿង ក្នុងចំណោមបួនគ្រឿង ត្រូវបានដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់នៅឯអាល្លឺម៉ង់ ហើយទៅសិង្ហបុរីឆាប់នេះ ខណៈបីគ្រឿងនៅសេសសល់ ស្ថិតក្រោមការសាងសង់នៅឡើយ។ លោក អ៊ឹង រំពឹងថា សិង្ហបុរីមាននាវាមុជទឹកទាំងបួននៅត្រឹមឆ្នាំ២០២៥ ។ នាវាមុជទឹកថ្នាក់ Invincibles ដែលសិង្ហបុរីទិញពីអាល្លឺម៉ង់ (រូបភាពពីហ្វេសប៊ុក Ng Eng Hen) ដូចគ្នានឹងអង្គភាពជើងទឹក និងជើងអាកាសដែរ កងទ័ពជើងគោកសិង្ហបុរី នឹងទទួលយុទ្ធោបករណ៍ថ្មីៗដើម្បីជំនួយអាវុធចាស់ៗ។ រថពាសដែកធុន MI13 នឹងត្រូវជំនួសដោយរថពាសដែកស៊េរីក្រោយដែលទំនើបជាង ហើយនឹងរក្សាតួនាទីស្នូលក្នុងអង្គភាពគ្រឿងយន្តរបស់កងទ័ពបន្តទៀត។ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ អ៊ឹង អេងហេន និយាយថា យោធាជំនាន់ក្រោយៗ ដែលប្រដាប់ដោយអាវុធពេញលេញ នឹងការពារសិង្ហបុរីសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ៕	សិង្ហបុរី ត្រូវបានមើលឃើញថា កំពុងពង្រឹងសមត្ថភាពក្នុងវិស័យការពារជាតិយ៉ាងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះ។ ថវិកាការពារជាតិរបស់ប្រទេសដែនកោះមួយនេះ ត្រូវបានបង្កើនគួរឲ្យកត់សម្គាល់ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ នេះ ហើយបន្តកើនឡើងទៀតនៅមួយទសវត្សរ៍បន្ទាប់។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ អ៊ឹង អេងហេន នៅថ្ងៃទី១ ខែមីនា។ សិង្ហបុរី ក៏គ្រោងទិញសព្វាវុធថ្មីៗដើម្បីជំនួយអាវុធចាស់ទាំងក្នុងជួរជើងទឹក ជើងគោក និងជើងអាកាស។
ជាស្ត្រីខ្មែរមួយរូបដែលសម្រេចចាកចេញពីប្រទេសកំណើត ទៅរស់នៅឯប្រទេសកូរ៉េ តាមរយៈការរៀបអាពាណ៍ពិពាណ៍ជាមួយបុរសជនជាតិកូរ៉េ នៅចុងឆ្នាំ២០០៧ ធ្លាប់ជួបការលំបាកក្នុងជីវិតគ្រួសារជាច្រើនជំពូក មុននឹងទទួលបានសមិទ្ធផលល្អ ចូលមកជីវិតខ្លួនវិញនេះ។ រៀបការជាមួយស្វាមីជនជាតិកូរ៉េ ដោយសង្ឃឹមទទួលបានក្តីស្រឡាញ់ និងការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ពីប្តី និង សាច់ញាតិ នោះបែរជាត្រូវរលាយទៅវិញ។ ស្ត្រីខ្មែរទៅរស់នៅកូរ៉េជិត២០ឆ្នាំរូបនេះ បានរៀបរាប់ថា គ្រាន់តែឈានជើងចូលដល់ទឹកដីប្រទេសកូរ៉េនៅថ្ងៃដំបូង ខ្លួនក៏រងនូវសម្ពាធផ្លូវចិត្ត រួមទាំងការរឹតត្បិតផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងសិទ្ធិសេរីភាពនានា ពីសា្វមីទៅវិញ។ « ស្វាម៉ីខ្ញុំអត់ឱ្យខ្ញុំចេញក្រៅទៅធ្វើការអី្វទេ ព្រោះខ្លាចយើងមានឱកាសស្គាល់គេ ស្គាល់ឯងហើយបែកពីគាត់។ អ៊ីចឹង គាត់អត់ឱ្យខ្ញុំទៅណាទាំងអស់ គឺនៅតែក្នុងផ្ទះ។ រហូតដល់ខ្ញុំមានកូន បានខ្ញុំដាច់សុំចិត្តគាត់ទៅរៀនភាសាកូរ៉េ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រី ធីតា ដែលបន្ថែមថា ស្វាមីអ្នកស្រី មិនព្រមឱ្យទៅរៀនឡើយ។ តែយ៉ាងណាមិញ អ្នកស្រី ធីតា ប្រឹងជម្នះស្វាមី ដើម្បីទៅរៀនសូត្រ ព្រោះដឹងច្បាស់ថានៅប្រទេសកូរ៉េនេះ បើមិនចេះភាសាកូរ៉េទេ គឺមិនអាចរកការងារបានឡើយ ក្រៅតែពីរោងចក្រ។ អ្នកស្រី បានរំលឹកប្រាប់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ(ThmeyThmey) យ៉ាងដូច្នេះ៖ « ចំណុចសំខាន់ដែលខ្ញុំអាចបញ្ចុះបញ្ចូលប្តីខ្ញុំបានទៅរៀននោះ គឺខ្ញុំនិយាយថាបើខ្ញុំអត់ចេះភាសាកូរ៉េ តើកូនកើតមកឱ្យខ្ញុំនិយាយជាមួយកូនយ៉ាងម៉េច ទាំងឪពុកចេញទៅធ្វើការបាត់ៗពីផ្ទះរាល់ថ្ងៃ? អ៊ីចឹងហើយគាត់ព្រមឱ្យខ្ញុំទៅរៀន»។ នាអំឡុងពេលសិក្សាភាសាកូរ៉េនេះ អ្នកស្រីទទួលបានប្រាក់ពីសា្វមី៥០ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ ក្នុងមួយខែ សម្រាប់ជិះឡានក្រុងទៅរៀន។ ប៉ុន្តែ ដើម្បីសន្សំប្រាក់ទុកពេលសម្រាលកូន អ្នកស្រី ធីតា ក៏សម្រេចជិះកង់ ឬ ដើរ ទៅសាលារៀនវិញ។ ក្រោយសម្រាលកូនរួច ស្ត្រីរូបនេះអាចឆ្លៀតទៅរៀនបានត្រឹម២ទៅ៣ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយសប្តាហ៍ ព្រោះត្រូវមើលថែកូន ជាមួយភាពរកាំរកូសក្នុងគ្រួសារ។ តស៊ូរៀនសូត្របានរយៈពេល៥ឆ្នាំ អ្នកស្រី ធីតា ប្រឡងយកសញ្ញាបត្រភាសាកូរ៉េបានដោយជោគជ័យ។ បន្ទាប់ពីបានសញ្ញាបត្រនេះ ហើយកូនក៏ធំធាត់ដែលមានអាយុប្រមាណ៤ឆ្នាំផងដែរនោះ អ្នកស្រីក៏សម្រេចដាក់ពាក្យចូលធ្វើការនៅអង្គភាពអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស(HRD)នៃក្រសួងការងាររបស់ប្រទេសកូរ៉េ។ ការងារដំបូងរបស់អ្នកស្រី ធីតា គឺបកប្រែភាសាកូរ៉េឱ្យពលករខ្មែរមកធ្វើការដំបូងនៅប្រទេសកូរ៉េ ជាមួយនឹងប្រាក់បៀវត្ស១២០០ដុល្លារ។ ក្នុងមួយសប្តាហ៍ អ្នកស្រី ធីតា ធ្វើការងារតែ២ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកស្រុកស្ទឹងត្រង់ ខេត្តកំពង់ចាមរូបនេះ បានបង្ហាញអារម្មណ៍រំភើបជាមួយនឹងពាក្យពេចន៍បែបនេះ ៖ «ខ្ញុំមិននឹកស្មានថាខ្ញុំអាចចូលធ្វើការងារនៅHRDបានទេ ព្រោះស្ថាប័នហ្នឹងធំមួយដែរ នៅកូរ៉េ។ ក៏ប៉ុន្តែនៅជំនាន់នោះ អ្នកដែលពូកែភាសាកូរ៉េ អត់សូវមានទេ គឺពិបាករក។ ហើយ បានខ្ញុំសម្ភាសជាប់ ហើយក៏បានធ្វើការកន្លែងនេះទៅ»។ នាអំឡុងបំពេញការងារនៅHRD អ្នកស្រី ធីតា បានរៀនសូត្រនិងស្វែងយល់ពីបញ្ហាជាច្រើនរបស់ពលករខ្មែរធ្វើការនៅកូរ៉េ ជាពិសេសពាក់ព័ន្ធនឹងច្បាប់ការងារ។ អ្នកម្តាយរូបនេះ បានចាត់ទុកការងារនៅHRD ជាការងារក៏ល្អមួយ ដែលអាចជួយរាល់បញ្ហារបស់ពលករខ្មែរ។ តែមិនដូចការគិតឡើយ។ អ្នកស្រី ធីតា បានបញ្ជាក់ថា ការងារនៅ HRD គឺមានក្រឹត្យក្រមតឹងរឹង និងមិនអាចបំពេញការងារក្រៅម៉ោងជូនពលករបានឡើយ។ « ម៉ោងសម្រាក ឬម៉ោងបាយ ឬចប់ម៉ោងធ្វើការ គឺយើងអត់អាចលើកទូរសព្ទផ្តល់ប្រឹក្សាឱ្យពលករបានទេ។ ប៉ុន្តែពលករយើងមានតែម៉ោងបាយហ្នឹងដែលអាចខលមករកការប្រឹក្សាពីយើងលើបញ្ហានានាបាន»។ អ្នកស្រី ធីតា បានលើកឡើងបែបនេះទាំងសោកស្តាយដែលខ្លួនមិនអាចជួយពលករខ្មែរបានពេញលេញនាអំឡុងពេលបំពេញ៥ឆ្នាំនៅHRD។ អ្នកស្រី បានបន្ថែមយ៉ាងដូច្នេះ៖ « សូម្បីតែថ្ងៃសោរ៍-អាទិត្យ ពួកគាត់ទាក់ទងមក ក៏យើងជួយគាត់អត់កើតដែរ ព្រោះខាងក្រសួងគេតឹងណាស់ គេមិនឱ្យប្រឹក្សាអ្វីទាំងអស់ក្រៅម៉ោងការងារ»។ ដោយមើលឃើញឱកាសពីផលលំបាកនានារបស់ពលករខ្មែររស់នៅកូរ៉េ ស្ត្រីរូបនេះ ក៏សម្រេចដើរចេញពីHRD ទៅប្រកបអាជីវកម្មលក់សំបុត្រយន្តហោះ, រៀបចំឯកសារ, សេវាប្តឹងថៅកែដែលមិនប្រាក់ខែ ឬដំណាច់ឆ្នាំដល់ពលករ រួមទាំងសេវាផ្សេងៗទៀត។ ជាមួយគ្នានេះ អ្នកស្រី ជុំ ធីតា ក៏ជួយបកប្រែភាសាកូរ៉េ និងផ្តល់ប្រឹក្សាផ្នែកច្បាប់នានា ដល់ពលករខ្មែរ ទាំងផ្ទាល់ និងប្រយោល ដោយឥតគិតកម្រៃ ផងដែរ។ ត្បិតជាអាជីវកម្មថ្មីថ្មោង និងមិនទាន់មានការិយាល័យត្រឹមត្រូវ សម្រាប់ធ្វើការងារក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែសេវាកម្មរៀបចំឯកសារ បកប្រែភាសា ប្រឹក្សាយោបល់នានារបស់អ្នកស្រី ជុំ ធីតា គឺទទួលបានគាំទ្រជាហូរហែ ពីសំណាក់ពលករខ្មែរនៅកូរ៉េ។ ផលកើតចេញក្តីស្រឡាញ់ក្នុងការជួយដោះស្រាយបញ្ហានានារបស់ពលករទាំងលើនេះហើយ បានធ្វើឱ្យអ្នកស្រី ធីតា មានលទ្ធភាពជួលអគារស្ថិតនៅក្នុងក្រុងអើយចុងប៊ូ សាធារណៈរដ្ឋកូរ៉េ បើកការិយាល័យ«ក្តីសង្ឃឹមកូនខ្មែរ»ដែលដំំណើរមកទល់សព្វថ្ងៃ។ ការិយាល័យនេះត្រូវបានអ្នកស្រី ធីតា បង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៥។ ម្ចាស់អាជីវកម្មក្តីសង្ឃឹមកូនខ្មែរវ័យ៣៥ឆ្នាំរូបនេះបានអះអាងថា ៖ « អាជីវកម្មខ្ញុំដើរបានមកទល់សព្វថ្ងៃនេះ គឺដោយសារកន្លែងខ្ញុំជាកន្លែងដោះស្រាយរាល់បញ្ហារបស់ពលករយើង ហើយក៏ដោយសារទឹកចិត្តស្រឡាញ់ និងចង់ជួយដោះស្រាយការលំបាករបស់ពលករយើង។ អ៊ីចឹងហើយបានជាខ្ញុំសម្រេចបើកសេវាកម្មហ្នឹងមួយ ដើម្បីឱ្យពលករខ្មែរយើងបានកន្លែងពឹងផ្អែក »។ បច្ចុប្បន្ន ក្រៅពីសេវារៀបចំឯកសារការងារសម្រាប់ពលករ អ្នកស្រី ជុំ ធីតា ក៏មានលក់នូវទូរសព្ទដៃ និងគ្រឿងសម្អាង ដែលទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងច្រើនក៏ពលរដ្ឋរស់នៅកូរ៉េ ជាពិសេស គឺពីសំណាក់ពលករខ្មែរម្តង៕	«ក្តីសង្ឃឹមកូនខ្មែរ» ជាការិយាល័យមួយស្ថិតនៅក្រុងអើយចុងប៊ូ សាធារណៈរដ្ឋកូរ៉េ ត្រូវបានអ្នកស្រី ជុំ ធីតា បង្កើតឡើងដើម្បីផ្តល់ការប្រឹក្សាផ្នែកច្បាប់ការងារ រៀបចំឯកសារ បកប្រែឯកសារ និងកក់សំបុត្រយន្តហោះឱ្យពលករខ្មែរធ្វើការងារនៅទីនោះ។ ការិយាល័យនេះដំណើរការបាន ១០ឆ្នាំហើយ ក្នុងគោលដៅជួយដោះស្រាយផ្នែកច្បាប់ឬសម្រួលផលលំបាកនានារបស់ពលករខ្មែរ ដែលបំពេញការងារនៅប្រទេសកូរ៉េ។
មុខងារទាំង៤ របស់កម្មវិធី«CarnetDia កំណត់ត្រាទឹកនោមផ្អែម» រួមមាន៖ វីដេអូ រូបភាព និង អត្ថបទ៖ ជាឯកសារអប់រំអំពីជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជាភាសាជាតិ ហើយត្រូវបានផលិតឡើង ដោយមានការចូលរួមពីក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ កត់ត្រាតេស្ដជាតិស្ករ៖ ជាកំណត់ត្រាបែបឌីជីថល ងាយស្រួល រហ័ស និងសុវត្ថិភាព ដោយកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ក្រដាស តាមទម្លាប់ពីមុនៗមក។ អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម ឬសាធារណជន អាចបង្កើតគណនីផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីបញ្ចូលលទ្ធផលតេស្ដ និងរក្សាទុករាល់តេស្ដជាតិស្កររបស់ខ្លួន ទុកសម្រាប់តាមដាន ក៏ដូចជាបង្ហាញ ឬផ្ដល់ទៅកាន់វេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេស។ ក្នុងនោះក៏មានការប្រើប្រាស់ បច្ចេកវិទ្យា Bluetooth ដើម្បីទាញយកលទ្ធផលតេស្ដជាតិស្ករដោយស្វ័យប្រវត្តិ ពីឧបករណ៍តេស្ដជាតិស្ករ (អាចដំណើរតែជាមួយ Android និង ឧបករណ៍តេស្ដតែមួយប្រភេទ) បញ្ជូនទៅរក្សាទុកក្នុងកម្មវិធី។ រាល់ទិន្នន័យទាំងអស់ គ្មានបុគ្គលណាម្នាក់ដឹងនោះឡើយ ប្រសិនបើពួកគាត់មិនបានចែករំលែកឱ្យដឹងនោះ។ រាប់ជំហាន៖ មុខងារនេះ ជួយលើកទឹកចិត្តអ្នកជំងឺ ឱ្យធ្វើលំហាត់ប្រាណជាប្រចាំ ដើម្បីជួយដល់សុខភាពរបស់ពួកគាត់ផងដែរ។ វាយតម្លៃ៖ ជាមុខងារវាយតម្លៃហានិភ័យជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២ ។ សាធារណជនទូទៅ អាចវាយតម្លៃខ្លួនឯង តាមរយៈការឆ្លើយនឹងកម្រងសំណួរដែលមាននៅក្នុងកម្មវិធី។ បន្ទាប់ពីបានផ្ដល់ចម្លើយរួចរាល់ អ្នកនឹងទទួលបានលទ្ធផលវាយតម្លៃ ពីកម្រិតហានិភ័យរបស់ខ្លួន ថាតើស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលណាមួយ ដែលអាចប្រឈមមុខនឹងជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ កម្រងសំណួរនេះ យកគំរូតាមប្រទេសអូស្ដ្រាលី និងជប៉ុន ហើយត្រូវបានកែសម្រួលបន្ថែម ឱ្យស្របនឹងបរិបទនៅកម្ពុជា។ វេជ្ជបណ្ឌិត (Telemedicine)៖ មុខងារនេះ សម្រាប់អ្នកជំងឺ និងវេជ្ជបណ្ឌិតធ្វើការទំនាក់ទំនងគ្នាជាប្រចាំ តាមការចាំបាច់ក្នុងបរិបទការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩។ សាធារណជនទូទៅ ក៏អាចប្រើប្រាស់មុខងារនេះ ដើម្បីស្វែងរកវេជ្ជបណ្ឌិតណាម្នាក់ ដែលខ្លួនពេញចិត្តដើម្បីប្រឹក្សា ពិគ្រោះ និងព្យាបាល។ ក្នុងនោះដែរ ក៏មានបញ្ជីវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេស ប្រមាណជា ៦០រូបទៀតផង។ សាធារណជនអាចទាញយក App កំណត់ត្រាទឹកនោមផ្អែមឈ្មោះថា«CarnetDai» ពី App Storeតាមតំណនេះ https://apps.apple.com/kh/app/carnetdia/id1435695534 និងពី Play Store តាមរយៈតំណនេះ https://play.google.com/store/apps/details?id=kh.info.carnetdia ៕ អត្ថបទទាក់ទង App CarnetDia ជួយលើកកម្ពស់ចំណេះដឹងផ្នែកជំងឺទឹកនោមផ្អែមនៅកម្ពុជា App CarnetDia ជួយអ្នកជំងឺនិងសាច់ញាតិ តាមដានស្ថានភាពជំងឺទឹកនោមផ្អែមដោយឥតគិតថ្លៃ CarnetDia ជាកម្មវិធីទូរសព្ទដៃដែលជួយពិគ្រោះស្ថានភាពជំងឺទឹកនោមផ្អែមដោយឥតគិតថ្លៃ	ភ្នំពេញ៖ CarnetDia គឺជាឈ្មោះកម្មវិធីទូរសព្ទដៃមួយ ដែលមនុស្សគ្រប់គ្នា អាចបង្កើតដាក់នៅក្នុងទូរសព្ទវ័យឆ្លាត ដើម្បីតាមដានស្ថានភាពជំងឺទឹកនោមផ្អែមរបស់ខ្លួន ឬជួយតាមដានស្ថានភាពជំងឺទឹកនោមផ្អែម របស់សមាជិកគ្រួសារ។ លោក លោក ស៊ុំ សត្ថា វេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសជំងឺទឹកនោមផ្អែម ដែលជាស្ថាបនិកកម្មវិធីទូរសព្ទដៃ «CarnetDia» បានឱ្យដឹងថា កម្មវិធីទូរសព្ទដៃ «CarnetDia កំណត់ត្រាទឹកនោមផ្អែម» មាន មុខងារចំនួន៤ ដែលអាចឱ្យអ្នកជំងឺ និងសាច់ញាតិ យល់ដឹង និងបង្ការជំងឺទឹកនោមផ្អែម។
អ្នកសារព័ត៌មាន គួរមានចំណេះដឹងផ្នែកកសិកម្មឲ្យទូលាយ ជាពិសេសត្រូវមានទំទាក់ទំនងល្អជាមួយកសិករ និងអ្នកជំនាញ ក្នុងការផលិតព័ត៌មានដែលកសិករចង់បាន និងបញ្ហាដែលពួកគេកំពុងជួបប្រទះ ដើម្បីជំរុញការផលិត និងទីផ្សារផលិតផលកាន់តែល្អប្រសើរ។ នេះជាកាលើកឡើងរបស់ លោក Harry Surjadi អ្នកសារព័ត៌មានជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រ ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ លោក Harry Surjadi បាននិយាយថា៖«ទី១ សម្រាប់អ្នកកាសែតដែលចង់រាយការណ៍លើវិស័យកសិកម្ម ត្រូវពង្រឹងចំណេះដឹងផ្នែកវិស័យកសិករម្មឲ្យបានច្រើន។ ទី២ កសិករតែងតែមានភាពភ័យខ្លាចជាមួយអ្នកកាសែត ពេលដែលអ្នកសួរគេពីបញ្ហាអ្វីមួយគេឆ្លើយមិនបានក្បោះក្បាយ។ ទាំងនេះជាបញ្ហារបស់អ្នកកាសែតដែលធ្វើការលើវិស័យកសិកម្ម។ មធ្យោបាយល្អ អ្នកកាសែតត្រូវចំណាយពេល នៅជាមួយកសិករមួយថ្ងៃ ឬពីរថ្ងៃ ដើម្បីបង្កើនទំនាក់ទំនងល្អជាមួយកសិករ និងចុងក្រោយ អ្នកកាសែតក៏ត្រូវមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយអ្នកជំនាញកសិកម្ម ដើម្បីយល់ច្បាស់ពីពាក្យបច្ចេកទេសនានា ដែលទាក់ទងនឹងវិស័យកសិកម្ម»។ លោក ម៉ី វាតា លេខាធិការថ្នាក់ជាតិនៃគម្រោងអាលីហ្សែបានកត់សម្គាល់ថា ស្ថាប័នព័ត៌មាន មិនទាន់បានផលិតព័ត៌មានដែលទាក់ទងនឹងវិស័យកសិកម្មថ្មីៗ ដែលត្រូវនឹងបរិបទដែលកសិករចង់បានទៅឡើយ ហើយអ្នកសារព័ត៌មាន និងកសិករ ក៏មិនទាន់មានភាពជិតស្និទ្ធនឹងគ្នាដែរ។ ដ្បិតតែទទួលស្គាល់ថា អ្នកសារព័ត៌មានដើរតួសំខាន់ក្នុងជំរុញវិស័យកសិកម្ម ប៉ុន្តែ លោក ម៉ី វាតា ក៏បានក្រើនរំឭកថា កសិករខ្លួនឯង ក៏មិនអាចរង់ចាំតែព័ត៌មានពីអ្នកកាសែតដែរ គឺត្រូវស្វែងរកព័ត៌មាន និងចំណេះដឹងផ្នែកកសិកម្ម ដើម្បីធ្វើពិពិធកម្មកសិកម្មរបស់ខ្លួន។ លោក លោក ម៉ី វាតា បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«ពីមុនកសិកររធ្វើស្រែ ផ្អែកតាមរបបទឹកភ្លៀង តែឥឡូវអាកាសធាតុមានការប្រែប្រួល ភ្លៀងលែងទៀងទាត់ កសិករត្រូវមានចំណេះដឹងក្នុងការសម្របខ្លួនទៅតាមការប្រែប្រួលហ្នឹង»។ សម្រាប់លោក ប៉ែន សូនី ដែលនាយកប្រតិបត្តិសហព័ន្ធជំរុញសហគ្រាសកសិកម្មលក្ខណៈគ្រួសារនៅកម្ពុជា(ស.ស.ប) នៅទទួលស្គាល់ពីតម្លៃរបស់អ្នកកាសែតនៅក្នុងការលើកកម្ពស់ផលិតផលក្នុងស្រុកដែរ។ លោកមើលឃើញថា កង្វះព័ត៌មានទីផ្សារសម្រាប់កសិករ ជាដើមចមដែលធ្វើឲ្យកសិករខាតបង់ ព្រោះតែការផលិតផលកសិកម្មលើសតម្រូវការ និងមិនត្រូវតាមទីផ្សារ។ ដូច្នេះ អ្នកសារព័ត៌មានមានតួនាទីសំខាន់ណាស់ ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានេះ តាម រយៈការផលិតព័ត៌មានផ្សេងៗ ដែលទាក់ទងទៅនឹងវិស័យកសិកម្ម។ លោក Florent Signifredi ប្រធានគម្រោងនៃបណ្ដាញសារព័ត៌មាន CFI លើកឡើងថា អ្នកសារព័ត៌មាន មិនត្រឹមតែជាតួអង្គសំខាន់ ក្នុងការផ្តល់ព័ត៌មានដែលជាបញ្ហាទីផ្សារក្នុងវិស័យកសិកម្មទៅដល់កសិករនោះទេ ប៉ុន្តែការរាយការណ៍ព័ត៌មានទាក់ទងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុក៏ជារឿងសំខាន់ដែរ។ ដូច្នេះហើយបានជា គម្រោងនៃបណ្ដាញសារព័ត៌មាន CFI បាន និងកំពុងអនុវត្តគម្រោងជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងកសិករ ដើម្បីធ្វើការរួមគ្នា ក្នុងការផ្តល់ព័ត៌មានគ្រប់ទម្រង់ និងមានប្រយោជន៍ដល់កសិករ។ លោក Florent Signifredi សង្ឃឹមថាក្រោយចប់គម្រោងនេះ ប្រជាពលរដ្ឋនឹងទទួលបានចំណេះដឹងទូលំទូលាយពីកសិករម្ម,ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងទីផ្សារ សម្រាប់ផលិតផលកសិកម្មរបស់ខ្លួន៕	ភ្នំពេញ៖ ស្ថាប័នសារព័ត៌មាន មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការផលិតអត្ថបទ ដែលជួយពង្រឹងចំណេះដឹងដល់ប្រជាកសិករ ទៅលើបញ្ហាកសិកម្ម,បច្ចេកវិទ្យាថ្មី,បរិស្ថាន,សន្តិសុខស្បៀង,ការផ្លាស់ប្តូរអាកាសធាតុ និងជួយជំរុញការផ្សព្វផ្សាយ ផលិតផលកសិកម្មក្នុងស្រុក ទៅកាន់ទីផ្សារផងដែរ។ កង្វះព័ត៌មាន ផ្នែកចំណេះដឹងបច្ចេកទេស និងទីផ្សារ ជាបញ្ហាដែលកសិករកម្ពុជា កំពុងជួបប្រទះ។ ប៉ុន្តែគួរឲ្យកត់សម្គាល់ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ភាគច្រើនអ្នកកាសែតរាយការណ៍ព័ត៌មានទាក់ទងទៅនឹងវិស័យកសិករម្ម នៅពេលដែលប្រជាកសិកររជួបប្រទះបញ្ហាប៉ុណ្ណោះ។
1. អ្នកអាចរៀបចំចេកចំនួនមួយផ្លែ ក្រូចឆ្មារចំនួនកន្លះគ្រាប់។ បន្ទាប់មក អ្នកអាចយកចេកដោយមិនចិតសំបកចេញទៅកិនជាមួយក្រូចឆ្មារយកទឹក។ ក្រោយពេលដែលកិនរួច អ្នកអាចយកមកលាបលើមុខអ្នក ដោយទុកចំនួន១០នាទី ទើបលាងទឹកចេញ។ អ្នកអាចធ្វើចំនួនម្តងក្នុងរយៈពេលមួយថ្ងៃ។ វាមិនត្រឹមតែអាចជួយកំចាត់ខ្លាញ់នោះទេ ថែមទាំងអាចជួយធ្វើឲ្យស្បែកអ្នកស្អាតទៀតផង។ 2. អ្នកអាចយកចេកចំនួនកន្លះផ្លែ កិនទាំងសំបក។ បន្ទាប់មក អ្នកអាចតក់ប្រេងអូលីវបន្តិចចូល។ បន្ទាប់មកទៀត អ្នកអាចយកមកលាបលើមុខអ្នក ដោយទុកចំនួន១០នាទី នោះមុខអ្នកនឹងតឹង ហើយគ្មានខ្លាញ់ឡើយ។ 3. អ្នកអាចយកចេកចំនួនកន្លះផ្លែ កិនឲ្យម៉ត់ រួចលាយទឹកឃ្មុំចំនួន៥មីលីលីត្រចូល ដោយកូរឲ្យសព្វចូលគ្នា។ បន្ទាប់មកអ្នកអាចលាបលើមុខ ដោយទុកចំនួន១០នាទី នោះមុខអ្នកនឹងតឹងជាមុនខានឡើយ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ខាងក្រោមនេះ យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីរបៀបធ្វើម៉ាសបិតមុខដែលអាចជួយកំចាត់មុន និងខ្លាញ់លើមុខអ្នក។ តើមានវិធីធ្វើបែបណាខ្លះទៅ?
ត្រីក្រាយក្របី មានឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ (Chitala lopis) និងមានឈ្មោះជាភាសាអង់គ្លេស Giant featherback មានស្តង់ដាប្រវែងដងខ្លួនអតិបរមា ១៥០ ស.ម។ តាមទន្លេមេ ក្នុងតំបន់ទំនាប និងដៃទន្លេ ដែលមានថ្ម មានព្រៃគ្របពីលើទន្លេ និងមានកំណាត់ឈើលិចទឹកក្នុងនៅបាតទន្លេផងដែរ។ ត្រីប្រភេទនេះ វាអាចសម្របខ្លួនរស់នៅក្នុងអាងស្តុកទឹកបាន។ ត្រីក្រាយក្របី ជាប្រភេទត្រីដែលមិនធ្វើចរាចរផ្លាស់ទីផ្លូវឆ្ងាយទេ។ វាស៊ីពពួកសត្វដែលមានសកម្មភាពនាពេលយប់ បួករួមទាំងសត្វដែលមានឆ្អឹងកងខ្នងផងដែរជាអាហារ។ ត្រីក្រាយក្របី ត្រូវបានក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកត់ត្រាចូលក្នុងបញ្ជីក្រហម IUCN Red List Least Concern (LC) ) ក្នុងឆ្នាំ ២០១១ ជាប្រភេទត្រីដែលមានការព្រួយបារម្ភតិចតួច ដែលថានឹងអាចឈានទៅផុតពូជបាននោះ។ លក្ខណៈសម្គាល់៖ ត្រីក្រាយក្របីពេញវ័យ ឆ្អឹងថ្គាម វាអាចលូតលាស់ពេញមួយជីវិត លាតសន្ធឹងហួសគែមរង្វង់ភ្នែក។ ចំណែកត្រីក្រាយក្របីមិនទាន់ពេញវ័យ មានខ្សែបន្ទាត់បញ្ឈរពណ៌ខ្មៅព្រាលៗ នៅលើដងខ្លួន និងព្រុយគូទ។ មានពណ៌ប្រាក់ និងទង់ដែងពេញមួយជីវិត។ បញ្ហាប្រឈមចំពោះត្រីប្រភេទនេះ មានដូចជា៖ ការនេសាទហួសកម្រិត និងការបាត់បង់ទីជម្រក គឺជាបញ្ហាប្រឈមចំបងចំពោះពួកវា។ ប្រភព៖ សៀវភៅមគ្គុទ្ទេសក៍ស្តីពីប្រភេទត្រីរស់នៅក្នុងដែនទឹកសាប នៃប្រទេសកម្ពុជា, fishbase.org និង iucnredlist.org៕	គម្រោងអច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ (Wonders of the Mekong) សូមដកស្រង់ត្រីមានស្រកាមួយប្រភេទ ដែលមានរស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ ឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី និងថៃ នៅក្នុងអាងទន្លេមេគង្គ។
ដើម្បីជួយស្តារស្ថានការណ៍ដល់ការអភិវឌ្ឍបច្ចេកទេស និងសមត្ថភាពរបស់ក្រុមកីឡាករជម្រើសជាតិថ្នាល និងឈុតធំក្នុងវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩ កម្ពុជា អាចនឹងប្រើការប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់ដំណាក់កាលទីពីរ ប្រសិនបើជំងឺកូវីដ-១៩ នៅតែបន្តរីករាលដាល។ ការប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់ដំណាក់កាលទីពីរ គឺសំដៅសល់ការហ្វឹកហាត់ដែលតម្រូវឲ្យកីឡាករហ្វឹកហាត់ជុំគ្នានៅតាមសហព័ន្ធនីមួយៗ ដោយមិនចាំបាច់រំសាយ តាមរយៈបិទទ្វារមិនឲ្យមានការចេញចូល ក្រៅពីកីឡាករ គ្រូបង្វឹក និងអ្នកពាក់ព័ន្ធ។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា(NOCC)អះអាងថា លោក នឹងយកបញ្ហានេះទៅពិភាក្សាជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំអគ្គនាយកដ្ឋានកីឡា និងមជ្ឈមណ្ឌលជាតិហ្វឹកហ្វឺនកីឡានៃក្រសួងអប់រំយុវជននិងកីឡា។ អគ្គលេខាធិការរូបនេះយល់ថា បើបន្តឲ្យកីឡាកររំសាយការប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់ជុំគ្នាទៅហាត់នៅតាមផ្ទះ វានឹងជះឥទ្ធិពលមិនល្អដល់ការអភិវឌ្ឍបច្ចេកទេស និងសមត្ថភាពកីឡាករ។ «យើងកំពុងតែពិក្សាគ្នាពីផែនការ B មានន័យថា បើវាមានស្ថានភាព(កូវីដ-១៩)តានតឹង ព្រោះកីឡាករមិនអាចហ្វឹកហាត់ក្នុងកម្រិតអសកម្ម ឬសកម្មតិចតួចអ៊ីចឹងបានទេ ក្នុងការហ្វឹកហាត់ជំនាញកម្រិតខ្ពស់។ ខ្ញុំនឹងពិភាក្សាជាមួយឯកឧត្តមអគ្គនាយកដ្ឋានកីឡា និងប្រធានមជ្ឈមណ្ឌល ដើម្បីស្វែងរកយន្តការសមស្របណាមួយ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក វ៉ាត់ ចំរើន។ អគ្គលេខាធិការនៃ NOCC រូបនេះ បានលើកឧទាហរណ៍ពីប្រទេសមួយចំនួន ដែលបន្តឲ្យកីឡាករហ្វឹកហាត់ជុំគ្នា ទោះបីពួកគេជួបប្រទះនូវវិបត្តិនៃការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩។ លោកបានបញ្ជាក់ថា ប្រទេសទាំងនោះបានប្រើវិធីសាស្ត្របិទទ្វារមិនឲ្យមានការចេញចូល សម្រាប់ការហ្វឹកហាត់របស់កីឡាករសក្តានុពលរបស់គេ។ លោក បានរៀបរាប់ដូច្នេះថា៖«នៅប្រទេសគេកីឡាករដែលមានសក្តានុពលខ្ពស់ គេត្រូវប្រមូលផ្តុំមក Lock Down បានន័យថា គេប្រមូលផ្តុំមកដាក់នៅមួយកន្លែង ហើយគេបិទនៅកន្លែងនឹង ហូបនៅនឹង ស្នាក់នៅនឹង ហាត់នៅនឹង អត់ឲ្យចេញទៅក្រៅ។ យើងកំពុងស្វែងរកយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងផែនការ B របស់យើង ដាច់ខាតនៅឆ្នាំនេះ យើងត្រូវតែមានផែនការយុទ្ធសាស្ត្រពីរ(A, B) ដើម្បីយើងត្រៀមលក្ខណៈបច្ចេកទេសកាន់តែល្អប្រសើរ»។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣ បានបន្ថែមថា បើកម្ពុជាប្រើការប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់ដំណាក់កាលទីពីរ កម្ពុជានឺងជួលគ្រូបង្វឹកបរទេសដែលមានកម្រិតខ្ពស់មកបង្វឹកដល់កីឡាករកម្ពុជា។ តែយ៉ាងណា លោក ទទួលស្គាល់ថា ការហ្វឹកហាត់ក្នុងស្រុកពុំទទួលបានលទ្ធផលល្អ១០០ភាគរយនោះទេ ដោយសារគ្មានដៃគូខ្លាំងៗ ដើម្បីសមវាស់ស្ទង់សមត្ថភាព។ ផែនការហ្វឹកហាត់ដំណាក់កាលទីពីររបស់ក្រុមកីឡាករកីឡាការិនីជម្រើសជាតិថ្នាល និងឈុតធំអាចដំណើរការទៅបាន ប្រសិនបើការហ្វឹកហាត់ដំកាលទី១រងបរាជ័យ។ ការដំណាក់កាលទី១ គឺសំដៅដល់ការបញ្ជូនកីឡាករកីឡាការិនីជម្រើសជាតិទៅហ្វឹកហាត់នៅក្រៅប្រទេស ដែលបានពន្យាពេលជាបន្តបន្ទាប់ដោយសារការឆ្លងរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩។ ទោះបីយ៉ាងនេះក្តី កម្ពុជា នៅតែរក្សាជំហរក្នុងការបញ្ជូនកីឡាករទៅហ្វឹកហាត់នៅក្រៅប្រទេស។ បើតាមលោក វ៉ាត់ ចំរើន កម្ពុជានឹងបញ្ជូនក្រុមកីឡាករកីឡាការិនីទៅហ្វឹកហាត់នៅប្រទេសចិន នាអំឡុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ ជាពេលវេលាដែលចិនអះអាងថា ខ្លួនទំនងជាអាចគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍នៃជំងឺកូវីដ-១៩។ គួររំលឹកថា ការឆ្លងរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ បានធ្វើឲ្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា សម្រេចរំសាយការប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់របស់ក្រុមកីឡាករកីឡាការិនីជម្រើសជាតិថ្នាល និងឈុតធំចំនួន៣លើក។ ការរំសាយប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់ជុំគ្នាទៅហ្វឹកហាត់តាមផ្ទះ បានបង្កជាក្តីកង្វល់ដល់ថ្នាក់ដឹកកីឡាក្នុងការត្រៀមឆ្ពោះទៅធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣៕	ការរីករាលដាលនៃជំងឹកូវីដ-១៩ជាសកល បានធ្វើឲ្យការប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់របស់ក្រុមកីឡាករជម្រើសជាតិថ្នាល និងឈុតធំត្រូវបានរំសាយទៅហ្វឹកហាត់តាមផ្ទះរៀងៗខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់។ បញ្ហានេះ បានបង្កក្តីកង្វល់ដល់ថ្នាក់ដឹកនាំវិស័យកីឡាកម្ពុជាក្នុងការត្រៀមឆ្ពោះទៅធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ឆ្នាំ២០២៣ និងការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមនៅវៀតណាម។ កម្ពុជាអាចនឹងប្រើការប្រមូលផ្តុំហ្វឹកហាត់ដំណាក់កាលទីពីរ បើសិនជំងឺកូវីដ-១៩ នៅតែបន្តរីករាលដាល។
បន្ទាប់ពីសភាបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងជានាយករដ្ឋមន្រ្តីថ្មី លោកYoshihide Suga បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ប្រកាសពីការតែងតាំងតំណែងថ្មីរបស់ខ្លួន និងរៀបរាប់ពីបញ្ហាមួយចំនួន ដែលបានដោះស្រាយនាពេលកន្លងមក ជាមួយលោក អាបេ។ បញ្ហាទាំងនោះរួមមាន ការស្តារសេដ្ឋកិច្ច ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងការទូត បញ្ហាសន្តិសុខជាតិ និងសន្តិសុខសង្គមជាដើម។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏នៅមានបញ្ហាមួយចំនួន ដូចជាCOVID-19 និងការស្តាសេដ្ឋកិច្ចនៅតែមិនទាន់ដោះស្រាយចប់ផងដែរ។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ លោក Suga ប្តេជ្ញាអនុវត្តគម្រោងដែល បន្សល់ទុកពីលោកអាបេ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាំងឡាយ ដែលជប៉ុនកំពុងជួបប្រទះ។ «ខ្ញុំនឹងអនុវត្តគម្រោងដែលបន្សល់ទុកពីរដ្ឋបាលរបស់លោកអាបេ និងអភិវឌ្ឍគម្រោងទាំងនោះបន្ថែមទៀត ដើម្បីជម្នះស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន និងត្រលប់ទៅរកស្ថានភាពធម្មតាដូចពីមុនវិញ»។ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុនថ្មីបានបញ្ជាក់បែបនេះ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែល ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បានអំពាវនាវឲ្យមានការចូលរួមពីសំណាក់ប្រជាជន ដើម្បីចូលរួមកាត់បន្ថយអត្រាកំណើតទាប ការធ្លាក់ចុះនៃចំនួនប្រជាជន និងបញ្ហាមួយចំនួន ក្នុងគោលបំណងបង្កើតអនុភាពជប៉ុនជាថ្មីឡើងវិញ។ លោក Suga បានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន បន្ទាប់ពីទទួលបានការបោះឆ្នោតគាំទ្រក្នុងចំនួន ៣១៣សំឡេង ក្នុងចំណោមសន្លឹកឆ្នោតសរុប ៤៦២សំឡេង ពីសំណាក់សមាជិកសភាជាន់ទាបជប៉ុន កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា។ សូមបញ្ជាក់ថា លោក ស៊ូហ្កា កើតក្នុងត្រកូលកសិករដាំផ្លែឈើមួយក្នុងភាគខាងជើងនៃប្រទេសជប៉ុន ។ លោកបានចាប់ផ្ដើមប្រលូកក្នុងជីវិតនយោបាយជាតំណាងរាស្រ្ត ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១២ លោក ស៊ូហ្កា ទទួលទំនុកចិត្តពីលោកអាបេ ហើយតែងតាំងឲ្យកាន់តំណែងជាប្រធានលេខាធិការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងជាអ្នកនាំពាក្យកំពូលរបស់រដ្ឋាភិបាល៕	នាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុនថ្មី លោក យូស៊ីហ៊ីដេ ស៊ូហ្កា (Yoshihide Suga) បានប្តេជ្ញាដោះស្រាយបញ្ហាជាច្រើនបន្តពីលោកស៊ិនហ្សូ អាបេ អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តី ដែលទើបចុះចេញពីតំណែងដោយសារតែជំងឺដំបៅក្រពះ។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់នាយករដ្ឋមន្រ្តី ដែលបានចេញផ្សាយលើវេបសាយរបស់គណរដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា។
ពេលដែលលោក Huettenrauch និងខ្ញុំចាប់ផ្តើមគិតលើរឿងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជាពីដំបូង ពួកខ្ញុំមានគោលបំណងចូលរួមចំណែកទៅការជជែកដេញដោលដែលមានសារៈសំខាន់មួយនេះ។ នៅខាងក្រោមគឺជាទស្សនៈរបស់ខ្ញុំ ដោយសារពេលនេះលោក Huettenrauch បានត្រលប់ទៅកាន់ទៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់វិញហើយ។ ហេតុផលចំនួនបីដែលខ្ញុំគិតថាប្រធានបទមួយនេះមិនមែនជារឿងលេងសើចបាន។ សម្រាប់ប្រទេសមួយដូចប្រទេសកម្ពុជា ប្រព័ន្ធមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុដែលប្រតិបត្តិការល្អដើរតួសំខាន់សម្រាប់លទ្ធផលសេដ្ឋកិច្ចរឹងមាំ។ មានចំណុចចង្អុលបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថាបច្ចុប្បន្ននេះវិស័យមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជាមិនបានបំពេញតួនាទីនេះទេ។ បើពិតមែននោះវិស័យមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុចាំបាច់ត្រូវកំណត់និងអនុវត្តកំណែទំរង់រចនាសម្ព័ន្ធរយៈពេលវែង។ ទោះជាយ៉ាងណាវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចធ្ងន់ធ្ងរក៏ទាមទារឲមានចំណាត់ការរយៈពេលខ្លីផងដែរ។ យើងអាចនិយាយបានម្យ៉ាងទៀតថាការប្រកែកគ្នាដូចជា «អ្នកណាដែលបង្កើតសត្វសាហាវនេះ បណ្តោយឲ្យពិបាកគ្រប់គ្រងបាន» មិនមានប្រយោជន៍នោះទេ។ យើងគួរជំនួសវាជាមួយនឹងការស្វែងរកដំណោះស្រាយជាក់ស្តែងដែលជាប្រយោជន៍សាធារណៈសម្រាប់រយៈពេលខ្លី និង រយៈពេលវែង។ បើសិនដូចការលើកឡើងថាមានការប្រើប្រាស់ប្រាក់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជំងឺឬគ្រោះថ្នាក់បន្ទាន់ដែលមិនបានគិតទុកមុនជាមូលហេតុនៃការខ្ចីប្រាក់ជាការពិតមែននោះ។ សង្គមទាំងមូលគួរងាកទៅរកការធានារ៉ាប់រងសុខភាពជាសកលដើម្បីដោះស្រាយលើបញ្ហាបែបនេះ។ នេះជាដំណោះស្រាយសម្រាប់រយៈពេលវែង ដែលខ្ញុំសូមប្រាប់ថាជំនួយអភិវឌ្ឍរបស់អាល្លឺម៉ង់ទៅកាន់កម្ពុជាបានផ្តោតសំខាន់លើវិស័យនេះតែម្តង។ ទោះយ៉ាងណាការអំពាវនាវថ្មីៗនេះរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិលចំនួន ១០៣ ដើម្បីឲ្យរដ្ឋាភិបាលផ្អាកការសងប្រាក់កម្ចីក៏បង្ហាញពីភាពចាំបាច់នៃវិធានការឆ្លើយតបភ្លាមៗផងដែរ។ ខ្ញុំមិនអាចសន្និដា្ឋនទេថា សំណើរ វិធានការមួយសម្រាប់បុគ្គលគ្រប់រូបទាំងអស់ នៃអង្គការសង្គមស៊ីវិលទាំង ១០៣នេះ អាចដោះស្រាយបញ្ហានេះបាននោះទេ។ ស្របពេលជាមួយគ្នានោះ ខ្ញុំក៏មិនអាចសន្និដ្ឋានដែរថាវិធានការអន្តរាគមន៍ទាំង ៦ ដែលសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជានិងសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជាបានឆ្លើយតបនឹងការស្នើសុំរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិលចំនួន ១០៣ នឹងគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិនេះផងដែរ។ ប៉ុន្តែការដែលអង្គការសង្គមស៊ីវិលលើកបញ្ហានេះឡើងគឺជារឿងល្អ ហើយការដែលសមាគមធនាគារទាំងពីរបានការឆ្លើយតបយ៉ាងឆាប់រហ័សក៏ជារឿងល្អផងដែរ។ តើវិធានការដែលបានដាក់ឲ្យអនុវត្ថទាំងនេះអាចគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិបាន? ខ្ញុំមិនដឹងច្បាស់នោះទេ។ ជាដំបូងខ្ញុំមិនដឹងច្បាស់ថាវិបត្តិនេះនឹងបញ្ចប់ក្នុងរយៈពេល៣ខែ។ មានរឿងជាច្រើនទៀតដែលត្រូវធ្វើដើម្បីជួយទៅដល់អ្នកខ្ចីប្រាក់និងបន្ទាប់មកផ្តល់ការគាំទ្រដល់ម្ចាស់បំណុលដើម្បីរក្សាប្រព័ន្ធធនគារបន្តដំណើរការ។ ទីពីរកង្វះខាតរបស់រចនាសម្ព័ន្ធនៃប្រព័ន្ធធនគារត្រូវបានគេមើលឃើញរឹតតែច្បាស់នៅក្នុងវិបត្តិនេះ។ ចំណុចខ្វះខាតនេះត្រូវតែមានដំណោះស្រាយនៅពេលនេះ ដើម្បីវិស័យមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុបន្តដើរតួរសំខាន់និងស្ថាបនាពិតប្រាកដសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។ នេះគឺជាកន្លែងដែលតួអង្គរដ្ឋាភិបាលត្រូវដើរចូល។ ដូចដែលបានឃើញនៅក្នុងសុន្ទរកថាកាលពីថ្ងៃទី ១០ ខែមេសា លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែនបានលើកឡើងពីបញ្ហានេះ និងបានស្នើសុំឱ្យសមាគមធនាគារទាំងពីរអនុវត្តវិធានការបន្ថែមទៀតដែលបង្ហាញថាបញ្ហានេះស្ថិតក្នុងគោលការណ៍របស់រដ្ឋាភិបាល។ ខ្ញុំជឿជាក់ថាក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ និងធនាគារជាតិកម្ពុជានឹងបន្តធ្វើការលើក្នុងកង្វះខាតរចនាសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រយោជន៍សាធារណៈ។ ធនាគារហិរញ្ញវត្ថុអភិវឌ្ឍន៍អាឡឺម៉ង់ KfW បានដាក់ឲ្យមានការចុះកម្មសិក្សាមួយដែលផ្តោតលើផលប៉ះពាល់នៃការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីមីក្រូហិរញ្ញប្បទាន។ ការចុះកម្មសិក្សានេះអាចនឹងបញ្ចប់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ ហើយសង្ឃឹមថាវានឹងអាចមានប្រយោជន៍សម្រាប់ការងារនេះ៕ C. Berger ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់	ដោយ៖ Christian Berger
នៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា កូរ៉េខាងជើងបានបាញ់មីស៊ីលអន្តរទ្វីបមួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីព្រមានអាម៉េរិកដែលបង្កើនវត្តមានផ្នែកសន្តិសុខក្នុងតំបន់របស់ខ្លួន។ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនក៏បានបញ្ជាក់ថា មីស៊ីលកូរ៉េខាងជើងបានធ្លាក់ចូលតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្ដាច់មុខរបស់ខ្លួនផងដែរ។ លោក គីម ជុងអ៊ុន ប្រមុខដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ចូលរួមត្រួតពិនិត្យការតេស្តមីស៊ីលនេះដោយផ្ទាល់។ បើតាម KCNA លោក គីម ថ្លែងថា ការគំរាមកំហែងពីអាម៉េរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់អាម៉េរិកដែលប្រកាន់គោលនយោបាយព្រៃផ្សៃ បង្ខំឱ្យទីក្រុងព្យុងយ៉ាងត្រូវបង្កើនល្បឿន និងកម្លាំងនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។ «លោក គីម ជុងអ៊ុន បានប្រកាសយ៉ាងឱឡារិកថា ប្រសិនជាសត្រូវបន្តការគំរាមកំហែង បក្ស និងរដ្ឋាភិបាលរបស់យើងនឹងប្រតិកម្មយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ជាមួយនឹងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ KCNA រាយការណ៍បែបនេះ រួចបន្តថា ការបាញ់មីស៊ីលអន្តរទ្វីប Hwasong-17 ជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្ត្រការពារ និងកសាងអាទិភាពកំពូលដែលមានគោលបំណងពង្រឹងការឆ្លើយតបនុយក្លេអ៊ែរដ៏ខ្លាំង។ នៅថ្ងៃតេស្តមីស៊ីលនោះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងជើង លោកស្រី Choe Son Hui ថ្កោលទោសកិច្ចប្រជុំកំពូលត្រីភាគីរបស់អាម៉េរិក កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុនដែលសម្ព័ន្ធមិត្តទាំងបីប្រទេសបានរិះគន់ការសាកល្បងមីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើងហើយក៏សន្យាសហការគ្នាដើម្បីពង្រឹង កិច្ចសហប្រតិបត្តិការផងដែរ។ ទាក់ទងការបង្ហាញកូនស្រីវិញ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង មិនបានផ្ដល់ព័ត៌មានលម្អិតឡើយ។ កន្លងមក កូរ៉េខាងជើង ក៏មិនបានបញ្ជាក់ពីការរៀបការរបស់លោក គីម ដែរ ទោះបានបង្ហាញមុខភរិយាលោក គីម ឈ្មោះ Ri Sol-ju ក្ដី។ តាមព័ត៌មានកន្លងមក លោក គីម មានកូនប្រុសស្រី៣នាក់៕	មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ចុះដឹកនាំការបាញ់មីស៊ីលអន្តរទ្វីបដែលមានសមត្ថភាពបាញ់ដល់ដែនគោករបស់អាម៉េរិក ហើយប្ដេជ្ញាពង្រឹងសមត្ថភាពការពារប្រទេសទល់នឹងការគំរាមខាងក្រៅ។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានមជ្ឈិមកូរ៉េខាងជើង (KCNA) នៅថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា។ លោក គីម ក៏បង្ហាញមុខកូនស្រីជាលើកដំបូងផងដែរ។
កាលពីសប្ដាហ៍មុន នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន គីស៊ីដា ហ្វូមីអូ បានស្នើទៅកាន់ក្រុមប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង៧ (G7) ឱ្យមានការកំណត់តម្លៃប្រេងរបស់រុស្ស៊ីនៅប្រហែលពាក់កណ្តាលតម្លៃបច្ចុប្បន្ន។ នេះជាចំណាត់ការដែលលោកខាងលិចព្យាយាមអនុវត្តដើម្បីដាក់សម្ពាធលើចំណូលសេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ី។ យ៉ាងណាមិញ លោក ឌីមីទ្រី ម៉េដវ៉េដេវ អនុប្រធានក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខរុស្ស៊ី និងជាមនុស្សជំនិតប្រធានាធិបតី វ៉ា្លឌីមៀ ពូទីន នៅថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដា បានបង្ហោះសារព្រមានលើបណ្ដាញសង្គមពីចំណាត់ការនេះ។ អតីតប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីរូបនេះអះអាងថា ប្រសិនបើសំណើមួយនេះត្រូវបានអនុវត្តនោះ ជាលទ្ធផលជប៉ុននឹងមិនមានប្រេង ឬឧស្ម័នពីរុស្ស៊ីឡើយ ហើយជប៉ុនក៏មិនអាចចូលរួមនៅក្នុងគម្រោងឧស្ម័នធម្មជាតិរាវ Sakhalin-2 នៅតំបន់ចុងបូព៌ាផងដែរ។ «ប្រេងនឹងមានតិចនៅលើទីផ្សារ ហើយតម្លៃរបស់វានឹងខ្ពស់ជាងតម្លៃបច្ចុប្បន្នច្រើន»។ លោក ម៉េដវ៉េដេវ អះអាងបែបនេះរួចបន្តថា តាមការព្យាករណ៍តម្លៃប្រេងអាចកើនដល់៣០០ទៅ៤០០ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែលឯណោះ។ គួរបញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន កាលពីសប្ដាហ៍មុនបានចុះហត្ថលេខាលើក្រឹត្យដែលបើកផ្លូវឱ្យរុស្ស៊ីគ្រប់គ្រងពេញលេញលើគម្រោងឧស្ម័ន និងប្រេង Sakhalin-2 នៅភាគខាងកើតរុស្ស៊ី។ នេះជាវិធានការមួយដែលនឹងបង្ខំឱ្យក្រុមហ៊ុនប្រេង Shell របស់ចក្រភពអង់គ្លេស ក៏ដូចជាក្រុមហ៊ុនជប៉ុន Mitsui & Co និង Mitsubishi Corp ចាកចេញពីរុស្ស៊ី៕	អនុប្រធានក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខរុស្ស៊ី និងជាអតីតប្រធានាធិបតី ឌីមីទ្រី ម៉េដវ៉េដេវ (Dmitry Medvedev) នៅថ្ងៃទី៥ខែកក្កដា ព្រមានថា សំណើដែលបានរាយការណ៍ពីជប៉ុនដើម្បីកាត់បន្ថយតម្លៃប្រេងរបស់រុស្ស៊ីនៅប្រហែលពាក់កណ្តាលតម្លៃបច្ចុប្បន្ន នឹងនាំឱ្យចំនួនប្រេងនៅលើទីផ្សារធ្លាក់ចុះ ហើយអាចជំរុញឱ្យតម្លៃប្រេងកើនឡើងលើសពី៣០០ទៅ៤០០ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែលឯណោះ។
លោក គង់ ថាច ជាអ្នកគោះឈឹងម្នាក់ក្នុងក្រុមបានឱ្យដឹងថា ក្នុងមួយយប់ក្រុមរបស់លោករកបានចំណូលពីការលេងភ្លេងបុរាណក្នុងម្នាក់ ៣ទៅ៤ម៉ឺន។ ចំពោះយប់ណាដែលមានមនុស្សច្រើន ក្រុមលោកអាចបានម្នាក់ ៤ទៅ៥ម៉ឺន។ បុរសវ័យ៦៥ឆ្នាំរូបនេះបញ្ជាក់ថា ក្រុមលោកប្រគំកំដរទេសចរនៅតំបន់ផាប់ស្រ្ទីតនេះជិតប្រាំឆ្នាំហើយ ប៉ុន្តែត្រូវផ្អាកមួយរយៈដោយសារបញ្ហាកូវីដ។	សៀមរាប៖ ក្រុមតន្ត្រីបុរាណត្រឡប់មកប្រគំតន្រ្តីកំដរទេសចរនៅតំបន់ផាប់ស្រ្ទីត ក្រោយផ្អាកដំណើរការអំឡុងពេលកូវីដ-១៩រាលដាលខ្លាំង។ ក្រុមតន្រ្តីបុរាណនេះ មានចំនួន៧នាក់ ដោយចាប់ផ្តើមប្រគំពីម៉ោង៦ល្ងាច ដល់ម៉ោង១១យប់រៀងរាលថ្ងៃ។
កញ្ញា សុខ វណ្ណលីណា វ័យ ២២ឆ្នាំ ជាអ្នករចនាក្រាហ្វិកវ័យក្មេង នៅក្រុមហ៊ុន Kouprey Creative Solutions ដែលជាក្រុមហ៊ុនកសាងម៉ាកយីហោ និងរចនាក្រាហ្វិក។ ជាស្រ្តីពិតជាមានផលវិបាកជាច្រើន ពេលដែលធ្វើការនៅក្នុងផ្នែករចនាក្រាហ្វិក ដោយសារតែសម្ពាធសង្គម និងបរិយាកាសនៅជុំវិញខ្លួន មិនលើកទឹកចិត្តឱ្យធ្វើការនៅក្នុងវិស័យមួយនេះ។ តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ យុវតីមួយរូបនេះ ក៏មិនបោះបង់ចោលក្តីស្រមៃរបស់ខ្លួន និងសម្រេចបានក្លាយជាអ្នករចនាក្រាហ្វិកមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ ជាកូនខ្មែរមួយរូប ដែលទទួលបានអាហារូបករណ៍ពីរដ្ឋាភិបាលថៃ ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ កញ្ញា វណ្ណលីណា បានបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រផ្នែករចនាផលិតផល ពីសាកលវិទ្យាល័យរាជផ័តរាំផៃផាន់នី នៃប្រទេសថៃ។ កញ្ញា វណ្ណលីណា បានរៀបរាប់ដូច្នេះថា៖ «ក្នុងកំឡុងពេលសិក្សា ខ្ញុំចាប់ផ្តើមចាប់អារម្មណ៍ខាងផ្នែករចនាក្រាហ្វិក ហើយពេលនោះ ខ្ញុំក៏សម្រេចចិត្តចុះកម្មសិក្សាខាងផ្នែកនេះ នៅក្រុមហ៊ុនសេវេនផីក (Seven Peaks) នៅក្នុងទីក្រុងបាងកក ដោយពេលនោះ ខ្ញុំអាចមានឱកាសធ្វើការ ជាមួយមនុស្សមកពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន ហើយវាពិតជាពិបាកសម្រាប់ខ្ញុំ ប៉ុន្តែខ្ញុំក៏ រៀនបានច្រើនពីពួកគេផងដែរ»។ លោកអ្នក អាចទស្សនាបទសម្ភាសរបស់កញ្ញា វណ្ណលីណា ខាងក្រោម ថាតើយុវតីមួយរូបនេះឆ្លងកាត់ឧបសគ្គអ្វីខ្លះ ដើម្បីអាចសម្រេចក្តីស្រមៃរបស់ខ្លួនបាន? ១. ហេតុអ្វីបានជា វណ្ណលីណា ជ្រើសរើសអាជីពជាអ្នករចនាក្រាហ្វិក? អ្វីដែលជំរុញទឹកចិត្តឱ្យខ្ញុំ សម្រេចក្តីសុបិន្តរបស់ខ្ញុំ នៅក្នុងផ្នែករចនាក្រាហ្វិកនេះ គឺទេពកោសល្យ និងចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ខ្ញុំ ដែលមានតាំងពីកំណើត។ ជាក់ស្តែង ខ្ញុំចូលចិត្តគូររូប និងគិតអ្វី ដែលថ្មីប្លែក។ លើសពីនេះទៅទៀត ខ្ញុំគិតថាក្នុងផ្នែកមួយនេះ អាចឱ្យខ្ញុំបញ្ចេញគំនិតច្នៃប្រឌិតរបស់ខ្ញុំ លើការរចនា និងស្នាដៃសិល្បៈផ្សេងៗ ឱ្យមានភាពរស់រវើក ជាមួយនឹងគំនិតថ្មីរបស់ខ្ញុំ។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សាពីប្រទេសថៃ ខ្ញុំក៏មានគម្រោងបន្តការសិក្សា ថ្នាក់អនុបណ្ឌិតផ្នែកការបង្កើត និងគ្រប់គ្រងគេហទំព័រ ដូចជា UX / UI នៅប្រទេសបារាំង។ ប៉ុន្តែដោយសារតែបញ្ហានៃជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ខ្ញុំក៏សម្រេចចិត្តពន្យារពេលការសិក្សារបស់ខ្ញុំ រហូតដល់ពេលណា ដែលស្ថានភាពពិភពលោក វិលមករកភាពធម្មតាវិញ។ ២. តើនៅពេលណា ដែលអ្នកមានអារម្មណ៍ថា អ្នកពិតជាចង់ក្លាយជាអ្នករចនាក្រាហ្វិក? តាមពិតទៅ ខ្ញុំអត់ដឹងច្បាស់ដែរ ថាពេលណាដែលខ្ញុំចាប់អារម្មណ៍ខាងផ្នែកនេះ។ ពេលកំពុងសិក្សានៅប្រទេសថៃ ខ្ញុំតែងតែចូលរួមការតាំងពិព័រណ៍ក្រាហ្វិក របស់ដេប៉ាតឺម៉ង់រចនា នៅសាកលវិទ្យាល័យរបស់ខ្ញុំ ព្រោះខ្ញុំពិតជាចាប់អារម្មណ៍ និងមានអារម្មណ៍ថាចង់ស្វែងយល់បន្ថែម អំពីរបៀបរបបក្នុងការរចនានេះ។ បន្ទាប់ពីបានដើរទស្សនាជុំវិញការតាំងពិព័រណ៍ ខ្ញុំចង់ក្លាយជាវិចិត្រករក្រាហ្វិកមួយរូប ហើយពេលនោះ ក៏ចាប់ផ្តើមរៀនគូរគំនូរឌីជីថល។ មួយរំពេចនោះ ខ្ញុំបានសួរខ្លួនឯង ហេតុអ្វីខ្ញុំសិក្សាផ្នែករចនាផលិតផល? ពេលនោះ ខ្ញុំក៏គិតបន្តិច ហើយខ្ញុំក៏ចាប់ផ្តើមយល់ថា វាជាជំហានដំបូងមួយសម្រាប់ខ្ញុំ ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរអាជីពរបស់ខ្ញុំ ទៅក្នុងវិស័យរចនាក្រាហ្វិក។ លើសពីនេះទៅទៀត ខ្ញុំគិតថា ការរចនាក្រាហ្វិក គឺជាស្ទីលរបស់ខ្ញុំ ដែលខ្ញុំអាចជ្រើសរើសពណ៌ ហើយលាយជាមួយគ្នា ដើម្បីបង្កើតស្នាដៃសិល្បៈគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ និងអស្ចារ្យ។ ដូច្នេះខ្ញុំគិតថា វាពិតជាអស្ចារ្យណាស់។ ៣. នៅក្រុមហ៊ុន Kouprey Creative Solutions វណ្ណលីណា ជាអ្នករចនាក្រាហ្វិកវ័យក្មេងម្នាក់ អញ្ចឹងហើយ តើវណ្ណលីណា បញ្ចេញសមត្ថភាពទៅកាន់ក្រុមយ៉ាងដូចម្តេច? ពេលដែលខ្ញុំឈានជើងចូល ក្រុមហ៊ុន Kouprey Creative Solutions ដំបូង ខ្ញុំពិតជាមានអារម្មណ៍ភ័យខ្លាំងណាស់ ដោយមិនដឹងបញ្ចេញសមត្ថភាពរបស់ខ្ញុំ ដោយរបៀបណា ព្រោះវាជាកន្លែងការងារអាជីពដំបូងរបស់ខ្ញុំ។ ផ្ទុយទៅវិញ ដោយសារភាពរួសរាយរាក់ទាក់ ពីក្រុមការងារទាំងអស់ ខ្ញុំក៏មានអារម្មណ៍ធូរស្រាលច្រើន ហើយក៏អាចបំពេញការងារបានយ៉ាងរលូន ដោយមានការលើកទឹកចិត្ត និងការគាំទ្រពីពួកគាត់។ ខ្ញុំចាំថា ពេលខ្ញុំចូលធ្វើការបានប៉ុន្មានថ្ងៃ នៅក្រុមហ៊ុន Kouprey Creative Solutions ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ព្រួយបារម្ភ និងតានតឹង ក្នុងការធ្វើរចនានិមិត្តសញ្ញា (ឡូហ្គោ) ហើយខ្ញុំចាំបានថា នៅពេលនោះ ខ្ញុំបានព្យាយាមគូររូបគំរូជាច្រើនផងដែរ។ ដោយការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្ញុំ និងការគាំទ្រពេញទំហឹងពីក្រុមខ្ញុំ វាបានធ្វើឱ្យខ្ញុំអស់ក្តីបារម្ភ។ ហើយទីបំផុត គំនិតរបស់ខ្ញុំក៏ត្រូវបានទទួលយក និងសម្រេចបានយ៉ាងជោគជ័យ ពេលនោះខ្ញុំមានអារម្មណ៍រំភើបខ្លាំងណាស់ ហើយខ្ញុំបានប្រាប់ខ្លួនឯងថា ខ្ញុំពិតអាចធ្វើវាបាន។ វណ្ណលីណា និយាយដោយមានភាពជឿជាក់ថា៖ «យេនឌ័រ ឬក្លាយជាសមាជិកថ្មីក្នុងក្រុម មិនមែនជាឧបសគ្គសម្រាប់យើងជាស្រ្តីទៀតឡើយ ហើយខ្ញុំពិតជាមានមោទនភាព ដែលខ្ញុំអាចធ្វើវាបាន និងបញ្ចេញសមត្ថភាពរបស់ខ្ញុំ ទៅកាន់ពិភពលោកមួយនេះ យ៉ាងមានភាពជឿជាក់លើខ្លួនឯង»។ ៤. តើ វណ្ណលីណា មានអារម្មណ៍យ៉ាងណា ពេលធ្វើការនៅក្នុងបរិយាកាសការងារ ដែលសម្បូរទៅដោយបុរស? តាមពិតទៅគ្មានអ្វីគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលទាល់តែសោះ ចំពោះការធ្វើការនៅក្នុងបរិយាកាស ដែលសម្បូរទៅដោយបុរស។ កញ្ញាបានបន្តទៀតថា៖ «កំឡុងពេលដែលខ្ញុំសិក្សានៅប្រទេសថៃ ថ្នាក់របស់ខ្ញុំពោរពេញទៅដោយនិស្សិតប្រុស ហើយខ្ញុំក៏ស៊ាំទៅនឹងបរិយាកាសបែបនោះទៅហើយ»។ តាមពិតទៅ ខ្ញុំក៏ត្រូវការសម្របខ្លួនតាមភាពបត់បែន ទៅនឹងរបៀបធ្វើការនៅក្នុងក្រុមហ៊ុនផងដែរ ដោយដំបូងឡើយ ខ្ញុំក៏មានអារម្មណ៍ភ័យបន្តិចបន្តួចដែរ ផ្ទុយទៅវិញបន្ទាប់ពីបានធ្វើការជាមួយពួកគាត់មួយរយៈ ខ្ញុំបានយល់ឃើញថា ពួកគាត់មានភាពរួសរាយរាក់ទាក់ និងងាយស្រួលចុះសម្រុង។ លើសពីនេះទៅទៀត ពួកគាត់តែងតែយកគំនិតរបស់ខ្ញុំ មកពិចារណា ក៏ដូចជាផ្តល់ការគាំទ្រយ៉ាងច្រើនដល់ខ្ញុំ។ ដូច្នេះវាពិតជាធ្វើឱ្យខ្ញុំ មានអារម្មណ៍ថាធូរស្បើយច្រើន។ ៥. តើអ្វីទៅ ដែលធ្វើឱ្យកញ្ញាចូលចិត្តការងារមួយនេះ? និយាយដោយត្រង់ទៅ ខ្ញុំពិតជាមានអារម្មណ៍ថា សប្បាយខ្លាំងមែនទែន រាល់ពេលដែលគំនិតរបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេទទួលយក និងអនុវត្ត ជាពិសេសនៅពេលខ្ញុំទទួលបានការផ្តល់មតិ ដើម្បីស្ថាបនាពីក្រុមរបស់ខ្ញុំ។ អ្វីដែលខ្ញុំចូលចិត្តបំផុត នៅក្រុមហ៊ុន Kouprey Creative Solutions គឺ បរិយាកាសការងារ ដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយមនុស្ស ដែលមានភាពរួសរាយរាក់ទាក់ មានបទពិសោធន៍ ចេះជួយយកអាសាគ្នា និងគំនិតច្នៃប្រឌិត។ ជាពិសេស ពួកគេតែងតែជួយផ្តល់ជាគំនិត និងការគាំទ្រសម្រាប់ខ្ញុំ នៅពេលខ្ញុំស្មុគស្មាញគិតអ្វីមិនចេញ។ ៦. ហេតុអ្វីបានជាអ្នកគិតថា អ្នកសម្រេចចិត្តត្រឹមត្រូវ ដែលធ្វើការនៅក្នុងវិស័យនេះ? មានហេតុផលមួយចំនួន ដែលខ្ញុំគិតថា ក្រុមហ៊ុន Kouprey Creative Solutions គឺជាកន្លែងធ្វើការត្រឹមត្រូវសម្រាប់ខ្ញុំ ដោយសារភាពច្នៃប្រឌិត និងការទទួលស្គាល់ពីអតិថិជនលើផ្នែករចនាក្រាហ្វិកនេះ ហើយក្រុមហ៊ុនទទួលបានអតិថិជនជាច្រើនពីគ្រប់វិស័យផងដែរ។ ហេតុដូច្នេះហើយ ការធ្វើការជាមួយក្រុមហ៊ុននេះ ខ្ញុំតែងតែទទួលបាននូវភារកិច្ចថ្មីៗ ជាច្រើន ដែលផ្តល់់ឱកាសដល់ខ្ញុំក្នុងការស្វែងរកអ្វី ដែលថ្មី និងធ្វើការរចនាផ្សេងៗ ដូចជា៖ និមិត្តសញ្ញា ផ្ទាំងបដា និងការរចនារូបភាពផ្សេងៗ។ ហើយនេះគឺ ជាឱកាសដ៏ល្អមួយសម្រាប់ខ្ញុំក្នុងការដុសខាត់ជំនាញរបស់ខ្ញុំលើការរចនាក្រាហ្វិក និងបណ្តុះគំនិតច្នៃប្រឌិតបន្ថែមទៀត។ លើសពីនេះទៀត ខ្ញុំពិតជាមានអារម្មណ៍ថា កក់ក្តៅចំពោះបរិយាកាសនៅក្នុងក្រុមហ៊ុន ដែលពួកគាត់មានភាពស្វាហាប់ និងប្រកាន់ភ្ជាប់នូវវប្បធម៌ចែករំលែក ដោយសារពួកយើងរាប់អានគ្នាដូចជាគ្រួសារតែមួយ។ ៧. តើ វណ្ណលីណា គិតថាបញ្ហាយេនឌ័រ គឺជាឧបសគ្គដើម្បីសម្រេចក្តីសុបិន្តទេ? ហើយវណ្ណលីណាយល់ថាអ្វី ដែលជាបញ្ហាប្រឈមបំផុតអំពីតួនាទីមួយនេះ? ដូចដែលបានឃើញហើយថា សព្វថ្ងៃប្រទេសកម្ពុជាមានការរីកចម្រើន និងអភិវឌ្ឍយ៉ាងច្រើនលើគ្រប់វិស័យ ដោយបញ្ជាក់ឱ្យឃើញថា សង្គមមួយនេះបានផ្តល់សិទ្ធិឱ្យទាំងបុរស និងស្រ្តី រស់នៅ និងធ្វើការស្មើភាពគ្នា។ តែយ៉ាងណាមិញខ្ញុំនៅតែឃើញថា បញ្ហាយេនឌ័រនៅតែជាឧបសគ្គដ៏សំខាន់ដោយផ្អែកទៅលើទស្សនៈមុនស្សមួយចំនួន។ តាមទំនៀមទម្លាប់ពីដូនតាមក គេតែងតែគិតថាក្មេងស្រីមិនចាំបាច់បន្តការសិក្សាខ្ពង់ខ្ពស់ពេកទេ។ សម្រាប់ខ្ញុំ ខ្ញុំនឹងធ្វើអ្វីដែលខ្ញុំចង់ និងជាតម្រូវការរបស់ខ្ញុំ ព្រោះខ្ញុំគិតថាខ្ញុំត្រូវបំពេញក្តីស្រមៃរបស់ខ្ញុំ ដោយពុំចាំបាច់គិតច្រើនអំពីស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននៅក្នុងសង្គមរបស់យើងទេ។ តាមបទពិសោធន៍ខ្ញុំ ខ្ញុំក៏ទទួលបានសម្ពាធបន្តិចបន្តួចពីសមាជិកគ្រួសារខ្លះដែរ។ តាមពិតទៅម្តាយ និងឪពុករបស់ខ្ញុំបានលើកទឹកចិត្តខ្ញុំឱ្យសិក្សាផ្នែកធនាគារ ពីព្រោះគាត់គិតថា វាសក្តិសមសម្រាប់ក្មេងស្រី។ បន្ទាប់មកខ្ញុំបានពន្យល់គាត់អំពីមូលហេតុ ដែលខ្ញុំជ្រើសរើសមុខជំនាញនេះ ដោយរៀបរាប់ថា ប្រសិនបើខ្ញុំរៀនជំនាញ ដែលខ្ញុំមិនចាប់អារម្មណ៍នោះខ្ញុំងាយនឹងបោះបង់ និងមិនខំឱ្យអស់ពីសមត្ថភាពខ្ញុំឡើយ។ នេះ គឺជាសំណាងរបស់ខ្ញុំ ដែលពួកគាត់បានស្តាប់ និងអនុញ្ញាតឱ្យខ្ញុំធ្វើតាមក្តីសុបិន្តរបស់ខ្ញុំនៅក្នុងវិស័យ ដែលខ្ញុំស្រឡាញ់។ ៨. តើអ្នកមានយុទ្ធសាស្ត្រអ្វីខ្លះ ដើម្បីរៀបចំខ្លួនអ្នកសម្រាប់ធ្វើការក្នុងវិស័យនេះ? ដើម្បីរៀបចំយុទ្ធសាស្រ្តសម្រាប់ខ្លួនឯងក្នុងវិស័យមួយនេះ ខ្ញុំនៅតែបន្តការសិក្សា និងស្រាវជ្រាវដោយខ្លួនឯង។ ជាក់ស្តែងទោះបី យើងទៅសិក្សានៅសាលា ក៏មិនប្រាកដថា គ្រូរបស់យើងបង្រៀនយើងគ្រប់មុខវិជ្ជាទាំងអស់ដែរ ដូចដែលពេលខ្ញុំនៅសិក្សា ខ្ញុំមិនបានរៀន Photoshop ឬ Illustrator ទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំបានចំណាយពេលរបស់ខ្ញុំទៅសិក្សា និងស្រាវជ្រាវបន្ថែមនៅបណ្ណាល័យ ហើយខ្ញុំក៏បានចុះឈ្មោះវគ្គសិក្សាតាមអ៊ីនធឺណេតមួយចំនួនផងដែរ។ វិធីសាស្រ្ត ដែលងាយស្រួល និងទូលំទូលាយមួយទៀតសម្រាប់ការសិក្សាដោយខ្លួនឯង នោះ គឺរៀននៅលើយូធ្យូប ហើយខ្ញុំក៏ព្យាយាមស្រាវជ្រាវបន្ថែមលើអ្វី ដែលថ្មីលើផ្នែកមួយនេះនៅតាម Google ដោយស្វែងយល់បន្ថែមពីអ្នករចនាក្រាហ្វិកល្បីៗ មកពីជុំវិញពិភពលោក។ ៩. ជាចុងក្រោយ តើ វណ្ណលីណា មានអនុសាសន៍ និងយោបល់អ្វីខ្លះ សម្រាប់ស្ត្រី ដែលចាប់អារម្មណ៍ និងចង់បន្តអាជីពនៅក្នុងផ្នែករចនាក្រាហ្វិក? តាមការសង្កេតរបស់ខ្ញុំ នៅកម្ពុជាចំនួនស្ត្រីក្នុងវិស័យរចនាក្រាហ្វិកនៅមានចំនួនតិចនៅឡើយ។ ដូច្នេះសម្រាប់ស្ត្រីៗ ដែលគាត់ចង់ចាប់អាជីពរបស់ពួកគាត់ក្នុងផ្នែករចនាក្រាហ្វិក ខ្ញុំចង់ឱ្យពួកគេឈប់គិតពីបទដ្ឋានសង្គម ដែលគេតែងនិយាយថា ស្ត្រីមិនអាចធ្វើបែបនេះ ឬមិនអាចធ្វើអ្វីបាននោះទេ។ អ្នកទាំងអស់គ្នាគួរផ្តោតលើជំនាញ និងគោលដៅផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីសម្រេចក្តីស្រមៃរបស់អ្នក ហើយប្រសិនបើអ្នកចង់ក្លាយជាអ្នករចនាក្រាហ្វិក អ្នកត្រូវមានភាពក្លាហាន និងគំនិតច្នៃប្រឌិត។ អ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះទៅទៀត អ្នកគួរគិតអ្វីដែលថ្មី ប្លែកៗដែលពាំនាំនូវគំនិតនោះមកកាន់ពិភពលោកមួយនេះ ដូច្នេះអ្នកត្រូវតែជំនះឧបសគ្គទាំងអស់ ដែលរារាំងអ្នកក្នុងការសម្រេចក្តីសុបិនរបស់អ្នក៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	«មនុស្សស្រីទាំងអស់ មិនគួរអនុញ្ញាតឱ្យបទដ្ឋានសង្គម មករារាំងក្តីសុបិនរបស់ពួកគេនោះទេ ហើយគេត្រូវតែរក្សាចំណង់ចំណូលចិត្តនេះបន្តទៀត និងដើរឆ្ពោះទៅមុខជានិច្ច ដើម្បីសម្រេចក្តីសុបិន»។
យោងតាមគេហទំព័រ sciencefocus.com បើនិយាយឲ្យងាយបំផុត មនុស្សលែងមានកន្ទុយដូចសត្វគឺដោយសារមនុស្សចេះរៀនដីដោយជើងពីរ និងដងខ្លួនត្រង់កែងនឹងដី។ មុខងាររបស់កន្ទុយគឺជាសរីរាង្គទប់លំនឹង នៅពេលដែលសត្វមានចលនារហ័ស ដូចជាសត្វស្វាត្រូវការឡើង និងឆ្លងកាត់លើដើមឈើលឿន ឬសត្វខ្លាត្រូវការរត់រហ័សនៅពេលដេញចំណី។ កន្ទុយគឺជាអ្នកជួយរក្សាលំនឹងរបស់សត្វទាំងនោះឲ្យមានល្អ។ នៅពេលដែលមនុស្សចាប់ផ្តើមដើរត្រង់ខ្លួន ទីតាំងលំនឹងបានឈានមករកចំណុចកណ្តាលនៃដងខ្លួន នៅខ្ពស់ចំពីលើបាតជើងទាំងពីរ។ នៅក្នុងន័យធម្មជាតិ ការវិវត្តរបស់សត្វ តែងបញ្ឈប់នូវសរីរាង្គណាមួយដែលមិនសូវមានមុខងារជួយសត្វនោះ។ មនុស្សកាលពីរាប់លានឆ្នាំមុន បានផ្តើមរស់នៅលើផ្ទៃដី រស់នៅក្នុងផ្ទះ ហើយឈប់ឡើងដើមឈើញឹកញាប់ដូចមុន។ កន្ទុយគឺគ្រាន់តែជាសរីរាង្គមួយទៀត ដែលលូតលាស់ឡើងដោយប្រើប្រាស់ និងចំណាយថាមពលបន្ថែម។ ដូចនេះ នៅពេលដែលបុព្វបុរសរបស់មនុស្សឈប់ប្រើប្រាស់កន្ទុយជាច្រើនម៉ឺនឆ្នាំមុន ធម្មជាតិបានបញ្ឈប់ការលូតលាស់របស់សរីរាង្គមួយនេះ។ ទារកនៅក្នុងគភ៌ ៤សប្តាហ៍ដំបូងក៏បានកន្ទុយដែរ។ ប៉ុន្តែក្រោយ៤សប្តាហ៍មក កន្ទុយនោះក៏លូតលាស់ទៅជាចុងនៃឆ្អឹងខ្នងវិញទៅ៕	សត្វជាច្រើន ជាពិសេសថនិកសត្វតែងមានកន្ទុយចាប់តាំងពីពេលកើតមក។ វាជារឿងមួយពិសេស ដែលមនុស្សមិនមានកន្ទុយដូចថនិកសត្វទាំងនោះ ទោះបីជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រខាងជីវវិទ្យាបានចាត់ទុកថា មនុស្សក៏ជាថនិកសត្វមួយប្រភេទក៏ដោយ។
ការសិក្សាបានរកឃើញថា ក្មេងដែលមិនបានញ៉ាំអាហារពេលព្រឹកញឹកញាប់គឺមានការរ៉េស៊ីស្តង់នឹងអាំងស៊ុយលីនខ្ពស់ជាងក្មេងដែលតែងតែញ៉ាំអាហារពេលព្រឹករហូតដល់ ២៦ភាគរយ។ កាលណាមានការរ៉េស៊ីស្តង់នឹងអាំងស៊ុយលីនកាន់តែខ្ពស់ កាន់តែប្រឈមនឹងជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២។ អ្នកស្រាវជ្រាវបានសួរសំណួរទៅក្មេងអាយុចាប់ពី ៩ ទៅ១០ឆ្នាំ ចំនួនជាង ៤០០០នាក់ អំពីភាពញឹកញាប់ដែលពួកគេញ៉ាំអាហារពេលព្រឹក និងធ្វើតេស្តឈាម ព្រមទាំងអាំងស៊ុយលីនក្នុងឈាមដែរ។ ជាលទ្ធផលបានឲ្យដឹងថា ការញ៉ាំអាហារពេលព្រឹកអាចបន្ថយការប្រឈមនឹងការរ៉េស៊ីស្តង់អាំងស៊ុយលីនខ្ពស់បាន ប៉ុន្តែវានៅតែមិនអាចបញ្ជាក់បានថាការមិនបានញ៉ាំអាហារពេលព្រឹកធ្វើឲ្យកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២តែម្តងទេ ព្រោះវាមានកត្តាចូលរួមជាច្រើនថែមទៀត។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការញ៉ាំអាហារពេលព្រឹកដែលសម្បូរជាតិសរសៃគឺមានប្រយោជន៍ចំពោះសុខភាពច្រើនណាស់ ហើយក៏ត្រូវបានគេដឹងថាជាជម្រើសដ៏ល្អមួយដើម្បីរក្សាទម្ងន់ឲ្យនៅសុខភាពល្អ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការសិក្សាមួយដែលធ្វើទៅលើសិស្សសាលាក្នុងប្រទេសអង់គ្លេសបានរកឃើញថា អ្នកដែលមិនបានញ៉ាំអាហារពេលព្រឹកទៀងទាត់ គឺមានរោគសញ្ញាភ្លាមៗនៃលក្ខណៈសម្គាល់ការប្រឈមនឹងជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២។ ដូច្នេះទើបធ្វើឲ្យសេចក្តីរាយការណ៍ពី Mail Online និយាយថា ការមិនបានញ៉ាំអាហារពេលព្រឹកចំពោះក្មេងៗអាចប្រឈមខ្ពស់នឹងជំងឺទឹកនោមផ្អែមបាន។
ការចុះផ្សាយរបស់រដ្ឋមន្ត្រីកសិកម្ម ដែលបានស្រង់សម្តី លោក សុប សារាប៊ុទ្ទី ប្រធានបច្ចេកទេសរបស់ក្រុមហ៊ុនខាងលើថា កសិដ្ឋានចិញ្ចឹបង្គារនេះ បានយកបច្ចេកវិទ្យាពីប្រទេសចិន ទាំងការសាងសង់ ការចិញ្ចឹម ផ្តល់ចំណី ការគ្រប់គ្រង ប្រើប្រាស់ទឹក និងសម្អាតទឹក (water treatment)។ លោក សារាប៊ុទ្ទី បានលើកឡើងដូច្នេះ បច្ចុប្បន្នក្រុមហ៊ុនបានបោះទុនវិនិយោគជាង១លានដុល្លារ ក្នុងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគាំទ្រសំខាន់ៗសម្រាប់អភិវឌ្ឍកសិដ្ឋាន។ លោកបានបញ្ជាក់ដូច្ន៖«អាជីវកម្មនេះ កំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាល សាកពិសោធន៍ពូជ ទឹក ចំណី និងលក្ខខណ្ឌចិញ្ចឹម -ល-។ នាពេលខាងមុខនេះ ក្រុមហ៊ុន មានផែនការពង្រីកការចិញ្ចឹម ក្នុងដំណាក់កាលបន្តបន្ទាប់ ចំនួន៣២អាងទៀត នៅលើផ្ទៃដី៣២ហិកតា ស្ថិតនៅទល់មុខកសិដ្ឋាន នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ»។ ក្រោយពិនិត្យឃើញជាក់ស្តែងនៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមបង្គា ប្រកបដោយបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ កំពុងដំណើរការទៅដោយរលូន លោក វេង សាខុន បានសរសើរ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការចូលរួមវិនិយោគលើវិស័យវារីវប្បកម្ម ដែលរដ្ឋបាលជលផលកំពុងជំរុញ និងលើកទឹកចិត្តឲ្យវិស័យឯកជន ចូលរួមជាចលករក្នុងការជំរុញកំណើនភោគផលចាប់ពីវារីវប្បកម្មដោយធានាបានទាំងបរិមាណ និងគុណភាពឆ្លើយតបតាមតម្រូវការទីផ្សារ។ ពិសេសចូលរួមកាត់បន្ថយការនាំចូល។ លោករដ្ឋមន្ត្រីកសិកម្មរូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា ការចូលរួមពីវិស័យឯកជន ក្នុងការវិនិយោគនេះ ពិតជាបានចូលរួមចំណែកបង្កើតការងារ ជូនប្រជាពលរដ្ឋនៅមូលដ្ឋាន បង្កើនចំណូលក្នុងគ្រួសារ និងកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ជាពិសេសចូលរួមអនុវត្តគោនយោបាយ និងផែនការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្ម ស្របតាមអភិក្រម «រដ្ឋ ឯកជន ដៃគូអភិវឌ្ឍ និងសហគមន៍កសិកម្ម»៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមហ៊ុនចិនមួយឈ្មោះ ហ្គ្រេន ហុង យាន អេឃ្វើខលឈ័រ (ខេមបូឌា) ឯ.ក បោះទុនវិនិយោគ ចំនួនជាង១លានដុល្លារ បើកកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមបង្គាក្នុងអាងផ្លាស្ទិក។ យោងតាមចុះផ្សាយលើគណនីហ្វេសប៊ុករបស់លោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម បច្ចុប្បន្នកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមបង្គានេះមានអាងចិញ្ចឹមបង្គាចំនួន៣៤ ដោយចិញ្ចឹមក្នុងរយៈពេល៣ខែ ទើបគ្រប់ទម្ងន់តាមស្តង់ដារទីផ្សារពី៣០ទៅ៣៥ក្បាល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម ដោយទទួលបានតម្លៃពី៤ទៅ៥ពាន់រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ កសិដ្ឋានចិញ្ចឹមបង្គានេះ ស្ថិតនៅក្នុងភូមិព្រែកអំពិល ឃុំកោះតូច ស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត។
ការប៉ះទង្គិចរវាងក្រុមអ្នកតវ៉ាគាំទ្រប្រជាធិបតេយ្យ និងប៉ូលិសហុងកុង បានអូសបន្លាយរាប់ម៉ោងនៅសង្កាត់ចំនួន ៦ ក្នុងទីក្រុងហុងកុង ខណៈក្រុមបាតុករដៃឆៅគាប់ដុំថ្ម និងដបសាំងលើប៉ូលិស។ ប៉ូលិស បានឆ្លើយតបវិញ ដោយការបាញ់ឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែក កាំភ្លើងគ្រាប់ជ័រ និងកាណុងបាញ់ទឹក។ ក្នុងសង្កាត់ Tsuen Wan មន្ត្រីប៉ូលិសម្នាក់ បានបាញ់កាំភ្លើងគ្រាប់ពិតនៅចម្ងាយជិត ដោយគ្រាប់ទៅចំដើមទ្រូងយុវជនអាយុ១៨ឆ្នាំម្នាក់ឈ្មោះថា Tsnag Chi-kin ខណៈកម្លាំងប៉ូលិស រងការវាយប្រហារដោយក្រុមបាតុករ ដែលប្រដាប់ដោយដំបងដែក និងឆត្រ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ស្នងការប៉ូលិសហុងកុង លោក Stephen Lo បញ្ជាក់ថា មន្ត្រីប៉ូលិសមានការភិតភ័យចំពោះសុវត្ថិភាពខ្លួនឯងនៅថ្ងៃនោះ ក្រោយពីមើលឃើញថា កម្លាំងប៉ូលិសបានបាញ់កាំភ្លើងពិតគំរាមចំនួន៥គ្រាប់នៅទូទាំងទីក្រុងហុងកុង។ លោក អះអាងបែបនេះ៖«ក្នុងរយៈពេលខ្លីនេះ គាត់ [មន្ត្រីប៉ូលិស] បានសម្រេចចិត្ត ហើយបាញ់លើបាតុករម្នាក់នោះ»។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុមបាតុករ បានថ្កោលទោសកំណើនការប្រើកាំភ្លើងគ្រាប់ពិតរបស់មន្ត្រីប៉ូលិស។ តាមរយៈបណ្តាញសង្គម Twitter សកម្មជនគាំទ្រប្រជាធិបតេយ្យ Joshua Wong បានរិះគន់ខ្លាំងៗថា ទីក្រុង ហុងកុង បានធ្លាក់ចូលជារដ្ឋគ្រប់គ្រងដោយប៉ូលិសយ៉ាងពិតប្រាកដ ហើយកងកម្លាំងសន្តិសុខ បានចូលកាន់កាប់ទីក្រុងទាំងស្រុង។ នេះ ជាលើកទីមួយហើយដែល ក្រុមអ្នកតវ៉ាហុងកុងរងការបង្ក្រាបពីសំណាក់សមត្ថកិច្ចដោយប្រើប្រាស់គ្រាប់កាំភ្លើងពិតបែបនេះក្នុងពេលជិត៤ខែចុងក្រោយនៃការធ្វើបាតុករទាំងហិង្សា និងអហិង្សាក្នុងទីក្រុងនេះ។ វីដេអូនៃសកម្មភាពបាញ់នេះ ត្រូវបានថតទុក និងចែកចាយលើបណ្តាញសង្គម។ ហើយនៅថ្ងៃទី២ ខែតុលា មនុស្សរាប់រយនាក់ បានឈរនៅក្រៅបរិវេណសាលារៀនរបស់យុវជនដែលត្រូវប៉ូលិសបាញ់នោះ។ ពួកគេបាននាំគ្នាលើកបដាដែលមានបង្ហាញរូបភាពនៃការបាញ់នោះ និងមានពាក្យស្លោកមួយចំនួនផងដែរ។ បាតុករម្នាក់នោះ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យក្នុងស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរ ប៉ុន្តែខណៈនេះ អាជ្ញាធរ បានអះអាងថា ស្ថានភាពរបស់យុវជននេះបានធូរស្រាលច្រើនហើយ។ យោងតាមព័ត៌មានចុងក្រោយរបស់អាជ្ញាធរមន្ទីរពេទ្យ ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នរបស់បុរសរងគ្រោះនោះ គឺមានលក្ខណៈល្អប្រសើរ។ ក្នុងការប៉ះទង្គិចនាថ្ងៃបុណ្យជាតិចិន កាលពីថ្ងៃ១ តុលា ប៉ូលិសហុងកុង អះអាងថា មន្ត្រីខ្លួនចំនួន២៥នាក់ រងរបួស ហើយក្នុងនោះ មានខ្លះឆេះខ្លោចដោយសារសាំងដែលក្រុមបាតុករគាប់មកពួកគេ។ សាំងនេះ ក៏ធ្វើឲ្យអ្នកកាសែតមួយចំនួនរបួសផងដែរ។ របាយការណ៍របស់មន្ទីរពេទ្យ បង្ហាញថា មនុស្សច្រើនជាង ៧០នាក់ ត្រូវបានគេបញ្ជូនមកព្យាបាល ហើយមនុស្ស ១៦០នាក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួន នៅថ្ងៃទី១ ខែតុលា៕	មន្ត្រីប៉ូលិសហុងកុង បានបាញ់កាំភ្លើងគ្រាប់ពិតលើបាតុករម្នាក់ ព្រោះតែរូបគេបារម្ភពីសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន។ នេះជាការបកស្រាយរបស់ប៉ូលិសហុងកុង នៅថ្ងៃពុធ ទី២ តុលា ។ ហេតុការណ៍នេះ កើតឡើងក្រោយមានការប្រឈមមុខដាក់គ្នាយ៉ាងហិង្សាកាលពីព្រលប់ថ្ងៃទី១ ខែតុលា ចំថ្ងៃខួប៧០ឆ្នាំនៃការបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ខណៈនៅប៉េកាំង មានការរៀបចំព្យុហយាត្រាយោធាយ៉ាងធំសម្បើម។
និស្សិតស្រី ឈ្មោះ ឌុំ រីដា រៀនឆ្នាំទី៤ ជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃសាកលវិទ្យាល័យផារ៉ាហ្គន ដោយមានទីលំនៅនៅស្រុកខ្សាច់កណ្តាល ខេត្តកណ្តាល។ តាមរូបភាពកាម៉េរ៉ា កញ្ញា រីដា ត្រូវបានរថយន្តបុក ខណៈកំពុងឆ្លងនៅចំណុចផ្លូវបែកជាបួន។ រថយន្តបើកក្នុងល្បឿនដ៏លឿន នៅលើផ្លូវដ៏មមាញឹក។ តាមការចាប់បានរូបភាពកាមេរ៉ា រថយន្តបង្ករហេតុមានម៉ាក Range Rover ពណ៍ខ្មៅ ស្លាកលេខ ភ្នំពេញ 2AF-7777៕	គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដ៏រន្ធត់មួយ កើតឡើងកាលពីរសៀលថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ នៅក្រោយផ្សារ TK សង្កាត់បឹងកក់១ ខណ្ឌទួលគោក ដោយរថយន្តមួយគ្រឿងក្នុងល្បឿនដ៏លឿន បានបុកនិស្សិតស្រី វ័យ២២ឆ្នាំម្នាក់ស្លាប់ភ្លាមៗ។
សូមទស្សនាវីដេអូ៖ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ក្រុមតន្ត្រីព្យុហយាត្រាភ្នំពេញ មានសមាជិកក្រុមដែលហ៊ានជម្នះភាពលំបាកលំបិនរបស់ពួកគេ ដោយប្រើប្រាស់ចំណងមិត្តភាព ភាពច្នៃប្រឌិត និងមេរៀនជីវិតដែលក្មេងជាច្រើនមិនមានឱកាសឆ្លងកាត់ ដើម្បីអនាគតវែងឆ្ងាយនៃក្រុមតន្ត្រីភ្លេងព្យុហយាត្រាឯករាជ្យតែមួយគត់នៅកម្ពុជា។ ក្រុមតន្ត្រីនេះ កំពុងតែបោះជំហានតូចៗទៅកាន់អនាគត ដែលពួកគេរំពឹងទុក។ ដោយសារតែការតស៊ូនានា ក្រុមនេះត្រូវបានសាធារណជនចាប់ផ្តើមទទួលស្គាល់ ហើយអញ្ជើញទៅចូលរួមសម្តែងតាមកម្មវិធីធំៗផងដែរ។ ប្រវត្តិ Marching Band នេះចាប់មានវត្តមាននៅកម្ពុជាតាមរយៈអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន JHP នៅឆ្នាំ ២០០១ រហូតដល់ឆ្នាំ ២០១៣ ក្រោយពីអង្គការនេះអស់ថវិកាជំនួយទៅពួកគេនៅតែបន្តជំនួយខាងផ្នែកឧបករណ៍តន្ត្រីរហូត។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ ក្រុមនេះទទួលបានការជ្រោមជ្រែងស្ម័គ្រចិត្តដោយអ្នកគ្រូវ ហុីម សាវី ជាមួយលោក ហេង សារ៉ាឌី លោកសាស្ត្រាចារ្យកែវ សុភី និងកញ្ញា អ៉ិ អារុណ ទើបពួកគេនៅតែមានកម្លាំងចិត្ត និងស្មារតីសម្តែងមកដល់សព្វថ្ងៃ។
នាពិធីជួបសំណេះសំណាល និងប្រគល់ថវិកាលើកទឹកចិត្តដល់គ្រូបង្វឹក គ្រូជំនួយ និងកីឡាករកីឡាការិនីជួយលាភីជើងឯកអាស៊ីលើកទី៩នៅទីក្រុងអ៊ូឡង់បាទ័រប្រទេសម៉ុងហ្គោលី នៅរសៀលថ្ងៃទី២២ ឧសភា នាវិមានសន្តិភាព សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រាប់ឲ្យអ្នកគាំទ្រមួយចំនួនឈប់ជេរកីឡាករតាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក។ ការប្រាប់បែបនេះ បន្ទាប់ពី សម្តេច បានឃើញអ្នកគាំទ្រមួយចំនួនតូចបានប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុកជេរកីឡាករ ឆេង ម៉េង ដែលត្រូវបានអាជ្ញាកណ្តាលពិន័យកាតក្រហម ក្នុងជំនួបផ្តាច់ព្រ័ត្រពានរង្វាន់ស្តេចព្រុយណេ រវាងក្រុមជម្រើសជាតិអាយុក្រោម២១ឆ្នាំកម្ពុជា ជាមួយក្រុមទីម័រខាងកើតកាលពីពេលកន្លងទៅថ្មីៗនេះ។ ដោយកាលនោះ ទីម័រខាងកើតគ្រងជើងឯកពានស្តេចព្រុយណេក្រោយយកឈ្នះកម្ពុជា ១-០ ដែលគ្រាប់បាល់នេះកើតឡើងក្រោយ ឆេង ម៉េង ត្រូវអាជ្ញាកណ្តាលពិន័យកាតក្រហម។ «មិនគួរឡើយប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុក ហើយបែរជាជេរគ្នា នៅក្នុងកីឡានោះទេ។ ថ្ងៃមុនការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្ររវាងក្រុមជម្រើសជាតិអាយុក្រោម២១ឆ្នាំកម្ពុជាជាមួយទីម័រខាងកើត ដើម្បីដណ្តើមពានស្តេចព្រុយណេ។ ជាអកុសលកីឡាករយើងត្រូវបានបណ្តេញចេញដោយទទួលបានកាតក្រហម។ តែខ្ញុំមិនឃើញត្រង់ចំណុចនឹងនោះទេ គឺខ្ញុំបានមើលពេលដែលកម្ពុជាយើងសល់គ្នា១០នាក់ហើយគេ១១នាក់ គឺកីឡាករយើងប្រឹងប្រែងមែនទែន។ ប៉ុន្តែមិននឹងស្មានថា នៅក្នុងទំព័រហ្វេសប៊ុកនោះ មានការខមិនចូលមកជេរគ្នានៅក្នុងហ្នឹង។ អ្នកនេះជេរចេះ អ្នកនោះជេរចុះ»។ នេះជាប្រសាសន៍របស់សម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា។ ប្រមុខដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលរូបនេះ បានបន្ថែមថា ការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់កីឡាករក្នុងអំឡុងពេលប្រកួត គួរទទួលបានការលើកទឹកចិត្តជាជាងការជេរប្រមាថ ទោះបីកីឡាករនោះទទួលបានលទ្ធផលយ៉ាងណាក៏ដោយ៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានរិះគន់អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកចំនួន ដែលប្រើប្រាស់ពាក្យពេចន៍មិនសមរម្យលើកីឡាករតាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ប្រាប់ឲ្យអ្នកទាំងនោះបញ្ឈប់ការជេរប្រមាណកីឡាករតាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកផងដែរ។ ការរិះគន់និងស្នើនេះ ពេលសម្តេច ជួបសំណេះសំណាលជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំ គ្រូបង្វឹក គ្រូជំនួយ និងកីឡាករកីឡាការិនីតេក្វាន់ដូ ITF ម្ចាស់ជ័យលាភីជើងឯកអាស៊ីនៅប្រទេសម៉ុងហ្គោលី នៅរសៀលថ្ងៃទី២២ ឧសភានេះ។
ទំនងជាដឹងខ្លួនថា មិនអាចរក្សាតំណែងបាននោះ លោក Jack Guy Lafontant បានចុះចេញពីតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីហៃទីនៅថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដា។ ការលាលែងពីតំណែង ធ្វើឡើងស្របពេលបាតុកម្មដ៏ហិង្សាមួយប្រឆាំងផែនការដំឡើងថ្លៃប្រេងរបស់រដ្ឋាភិបាលលោក។ ដោយសាររឿងនេះ សភាជាន់ទាបហៃទី ក៏គ្រោងបោះឆ្នោតមិនទុកចិត្តលើលោក Lafontant ដែរ។ ប្រធានាធិបតីហៃទី Jovenel Moise បានទទួលពាក្យសុំលាលែងរួចហើយ។ បាតុកម្មបានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងរដ្ឋធានី និងទីក្រុងធំៗ នៅពេលរដ្ឋាភិបាលោក Lafontant បានសម្រេចកាត់បន្ថយប្រាក់ឧបត្ថម្ភធនលើការផលិតផលប្រេង ដែលនេះជាផ្នែកមួយកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងហៃទី និងមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ។ កការសម្រេចចិត្តបែបនេះមានន័យថា ថ្លៃប្រេងធម្មតាកើនឡើងចំនួន៣៨ភាគរយ និងថ្លៃប្រេងម៉ាស៊ូតកើនចំនួន៤៨ភាគរយ ឯតម្លៃកេរ៉ូសែនកើនរហូតដល់៥១ភាគរយឯណោះ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ ហាងទំនិញជាច្រើនក្នុងទីក្រុង ត្រូវបានលួច និងដុចកម្ទេចយ៉ាងអាណាធិបតេយ្យ ឯឡានជាច្រើនគ្រឿងក៏ត្រូវបានដុតឆេះដូចគ្នា។ មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់បួនបានបាត់បង់ជីវិត។ ចុងក្រោយ រដ្ឋាភិបាលលោក Lafontant ក៏សម្រេចចិត្តផ្អាកផែនការបង្កើនថ្លៃប្រេងនេះ ដើម្បីធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍ស្ងប់ស្ងាត់សិន។ លោក Lafontant ដែលមិនសូវមានបទពិសោធផ្នែកនយោបាយ ក៏រងការរិះគន់ឥតឈប់ឈរផងដែរ។ បាតុករម្នាក់ឈ្មោះ Fleurette Pierre និយាយថា បញ្ហាមិនមែនស្ថិតលើសំណួរនៃការផ្លាស់ប្ដូរនាយករដ្ឋមន្ត្រីឡើយ ព្រោះពីមួយថ្ងទៅមួយថ្ងៃ ប្រជាជនហៃទីរងគ្រោះកាន់ខ្លាំងតែដោយសារតែ ភាពអត់ការងារធ្វើ អសន្តិសុខ និងភាពអត់ឃ្លានជាដើម។ សូមបញ្ជាក់ថា ហៃទី គឺរដ្ឋក្រីក្រីមួយនៃតំបន់ការ៉ាអ៊ីប ដោយប្រជាជនច្រើនជាហ៦០ភាគរយរស់នៅក្រោមបន្ទាត់ភាពក្រីក្រ ឬចំណូលត្រោមពីរដុល្លារក្នុងមួយថ្ងៃ។ ប្រទេសនេះនៅមិនទាន់ងើបរួចពីការខូចខាតនៃគ្រោះរញ្ជួយដីកាលពីឆ្នាំ២០១០នៅឡើយទេ ហើយនៅតែបន្តពឹងផ្អែកលើជំនួយអន្តរជាតិដដែល។ ហេតុនេះហើយបានជាការកើនឡើងតម្លៃអ្វីមួយ នឹងធ្វើឲ្យប្រជាជនប្រទេសនេះត្រូវរងគ្រោះមិនខាន៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីហៃទី Jack Guy Lafontant នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដា បានសម្រេចចិត្តលាលែងពីតំណែងហើយ បន្ទាប់ពីមានការតវ៉ាប្រឆាំងផែនការដំឡើងថ្លៃប្រេង ដែលក្រោយមកត្រូវបានបោះបង់វិញ។ យ៉ាងណាមិញ ការតវ៉ាបានក្លាយជាអំពើហិង្សាដែលធ្វើឲ្យមនុស្សជាច្រើនបាត់បង់ជីវិត និងរងរបួស ព្រមគ្នានឹងកើនឡើងសកម្មភាពលួចឆក់ហាងទំនិញនានាផងនោះ។ ឯលោក Lafontant ក៏ប្រឈមមុខការបោះឆ្នោតមិនទុកចិត្តក្នុងសភាដែរ។
ប្រជាជនស្វ៊ីស៥០,២ភាគរយ ដែលបានចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតប្រជាមតិថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញា បានបោះឆ្នោតគាំទ្រគម្រោងទិញយន្តហោះចម្បាំងថ្មីរបស់ប្រទេស។ តាមទូរទស្សន៍អាមេរិក Bloomberg រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិស្វ៊ីស អ្នកស្រី Viola Amherd បាននិយាយអរគុណប្រជាជនស្វ៊ីសដែលអនុម័តគម្រោងទិញយន្តហោះនេះ។ ក្នុងសន្និសីទព័ត៌មាននៅទីក្រុងប៊ែន អ្នកស្រី Amherd និយាយដូច្នេះថា៖«កងទ័ពស្វ៊ីស នឹងមានសមត្ថភាពបំពេញកាតព្វកិច្ចពួកគេក្នុងថ្ងៃអនាគត»។ ក្រោយទទួលបានភ្លើងបៃតងពីការបោះឆ្នោតប្រជាមតិនេះ រដ្ឋាភិបាលស្វ៊ីស នឹងសម្រេចរើសទិញយន្តហោះចម្បាំងក្នុងចំណោមយន្តហោះដូចជា Eurofighter ផលិតដោយក្រុមហ៊ុន Airbus, Rafale របស់បារាំង, F/A-18 Super Hornet របស់់ Boeing ឬក៏ F35-A Lightning II របស់ Lockheed Martin ។ ត្រង់ចំណុចនេះ អ្នកស្រីរដ្ឋមន្ត្រី Amherd សង្កត់ធ្ងន់ថា ជម្រើសទិញយន្តហោះស៊េរីណានោះ នឹងត្រូវប្រកាសនាពាក់កណ្ដាល់ឆ្នាំក្រោយ ហើយរដ្ឋាភិបាលនឹងចាយច្រើនបំផុតត្រឹម ៦,៥ពាន់លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះសម្រាប់គម្រោងទិញនេះ។ យន្តហោះចម្បាំង ដែលស្វ៊ីសគ្រោងទិញនេះ នឹងជំនួសយន្តហោះចាស់ៗ សេរ៊ី F/A-18 Hornets ៣០គ្រឿង ដែលនឹងប្រើលែងកើតនាឆ្នាំ២០៣០ខាងមុខ។ យន្តហោះចម្បាំងថ្មីទាំងនេះ នឹងត្រូវដឹកទៅដល់ទឹកដីស្វ៊ីសត្រឹមឆ្នាំ២០២៥ខាងមុខ។ សូមបញ្ជាក់ថា គម្រោងទិញ ក៏ត្រូវបានរិះគន់ផងដែរ នៅមុនពេលរៀបចំការបោះឆ្នោតប្រជាមតិនេះ។ អ្នកស្រី Priska Seiler Graf សមាជិកសភាស្វ៊ីស បានចោទសំណួរត្រង់ៗទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលស្វ៊ីសថា៖« «តើនរណាជាសត្រូវរបស់យើង។ តើនរណាកំពុងវាយប្រហារប្រទេសតូច និងអព្យាក្រឹតមួយនេះ ដែលហ៊ុមព័ន្ធដោយសមាជិកនៃអង្គការណាតូ?»។ ប្រជាជនស្វ៊ីស កាលពី៦ឆ្នាំមុន បានបោះឆ្នោះបដិសេធគម្រោងទិញយន្តហោះចម្បាំងសេរ៊ី Gripen ពីស៊ុយអែត ហើយក្នុងឆ្នាំ១៩៨៩ សេចក្តីស្នើមួយដែលលុបបំបាត់ទាហានស្វ៊ីសទាំងស្រុង ទទួលការគាំទ្រពីប្រជាជន ប្រមាណ ៣៥ភាគរយ៕	ពលរដ្ឋស្វ៊ីស បានបោះឆ្នោតគាំទ្រគម្រោងទិញយន្តហោះចម្បាំងថ្មីក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ៦,៥ពាន់លានដុល្លាររបស់រដ្ឋាភិបាល។ នេះបើលទ្ធផលផ្លូវការនៃការធ្វើប្រជាមតិចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី ២៧ ខែកញ្ញា ។ សម្រាប់យន្តហោះចម្បាំងដែលគ្រោងទិញទាំងនេះ រដ្ឋាភិបាលកំណត់ដឹកមកដល់ប្រទេសស្វ៊ីសត្រឹមឆ្នាំ២០២៥។
បញ្ហាទន់ខ្សោយរបស់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល ដែលសម្ដេច មើលឃើញនោះ ត្រង់ថា មន្ត្រីភាគច្រើនខ្វះការអនុវត្តច្បាប់ និងដំណោះស្រាយជូនពលរដ្ឋ ហើយបែជារង់ចាំតែបញ្ជាពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីទៅវិញ។ ថ្លែងក្នុងពិធីសម្ពោធបើកឲ្យដំណើរការសណ្ឋាគារលំដាប់ផ្កាយ៥ «ដឹរ៉ូយ៉ាល់ សេន កោះរ៉ុង»ជាផ្លូវការ នៅខេត្តព្រះសីហនុ នាថ្ងៃទី២៣ មេសា សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«កន្លងមក ការទទួលខុសត្រូវរបស់រដ្ឋមន្ត្រីអត់មាន។ ដូច្នេះចាប់ពីពេលនេះទៅការបោះឆ្នោតនៅមិនឆ្ងាយទៀតទេ ខ្ញុំក៏នឹងរង់ចាំមើលដំណោះស្រាយរបស់អស់លោក ដើម្បីកាត់បន្ថយការឈឺក្បាលរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ។ កន្លងមកខ្ញុំធ្លាប់ថា ពួកគាត់(មន្ត្រី)ឆ្លាតណាស់ ឆ្លាតត្រង់ថា ដំឡូងក្ដៅ គាត់អត់បោះឲ្យយើងទេ គាត់ទុកសិន ព្រោះវាអាចស៊ីបាន ប៉ុន្តែដុំថ្មក្តៅ គាត់បោះឲ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់។ ឥឡូវចាំមើលទៅ លោកឯងបោះថ្មក្តៅមក ខ្ញុំបោះទៅវិញ។ ហើយមិនត្រឹមបោះទៅទេ រៀបចំរដ្ឋាភិបាលក្រោយគ្មានវត្តមានរបស់អស់លោកទេ»។ សូមស្ដាប់ប្រសាសន៍សម្ដេច៖ ជាមួយគ្នានេះសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក៏បានបង្គាប់ឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់លោក ជា សុផារ៉ា ដោះស្រាយបញ្ហាដីរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ នៅលើកោះរ៉ុងផងដែរ។ បើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន ក្នុងចំណោមក្បាលដីចំនួន៥៨៤ ក្រសួងត្រូវដោះស្រាយឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ពោលគឺដោះស្រាយឲ្យតែអ្នកពាក់ព័ន្ធប៉ុណ្ណោះ ។ ចំពោះអ្នកមិនពាក់ព័ន្ធ ឬអ្នកមកចាប់ដីរស់នៅ លើកោះរ៉ុងនេះ ក្រសួងមិនត្រូវដោះស្រាយនោះទេ។ សូមស្ដាប់ប្រសាសន៍សម្ដេច៖ អត្ថបទទាក់ទង រដ្ឋាភិបាល កាត់ដីរដ្ឋជាង៥០០ ហិកតា ឲ្យទៅពលរដ្ឋ ២៩៨ គ្រួសារ ដែលរស់នៅលើកោះរ៉ុង	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានព្រមានដកមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលជាថ្មី ចំពោះការគេចវេះពីទំនួលខុសត្រូវ លើបញ្ហារបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ សម្ដេច ថា រដ្ឋមន្ត្រីដែលអសកម្ម និងខ្វះការទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខពលរដ្ឋ នឹងគ្មានវត្តមាននៅក្នុងអាណត្តិក្រោយឡើយ។
តាមរយៈសេចក្តីណែនាំ ចេញនៅថ្ងៃ១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ ក្រសួងសុខាភិបាល ថែមទាំងប្រាប់ក្រុមហ៊ុននិងម្ចាស់រថយន្តឈ្នួលថា អ្នកដំណើរ ដែលត្រូវជិះរថយន្តឈ្នួលរបស់ខ្លួន ត្រូវពាក់ម៉ាស់ជាចាំបាច់ ហើយត្រូវបើកបង្អួចរថយន្ត ឲ្យមានខ្យល់ចេញចូល ដើម្បីចៀសវាងការប្រើម៉ាស៊ីនត្រជាក់ច្រើនជ្រុល។ ជាងនេះទៀត គ្រប់រថយន្តឈ្នួល ត្រូវមានអាល់កុលឬជែល សម្រាប់ឲ្យអ្នកដំណើរសម្អាតដៃ។ បន្ថែមពីនេះ ម្ចាស់រថយន្តឈ្នួល ត្រូវសម្អាតរថយន្តជាប្រចាំ ដោយប្រើទឹកសាប៊ូ និង ប្រើអាល់កុលជូតតាមកៅអីក្នុងរថយន្ត។ ក្រៅពីណែនាំទៅក្រុមហ៊ុននិងម្ចាស់រថយន្តឈ្នួល ក្រសួងសុខាភិបាល ក៏បានណែនាំទៅប្រជាពលរដ្ឋ ដែលត្រូវធ្វើដំណើរ ក្នុងពិធីចូលឆ្នាំដែរ។ ក្រសួងសុខាភិបាល ណែនាំឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ ចៀសវាងការធ្វើដំណើរតាមមធ្យោបាយសាធារណៈ ដែលផ្ទុកអ្នកដំណើរច្រើន។ ក្រសួងសុខាភិបាល ក្រើនរម្លឹកថា ពេលធ្វើដំណើរតាមមធ្យោបាសាធរណៈ ប្រជាពលរដ្ឋ ត្រូវពាក់ម៉ាស់ ត្រូវរក្សាគម្លាតពីគ្នា និង ត្រូវមានអាល់កុលឬជែលតាមខ្លួន។ ក្រសួងសុខាភិបាល ដាស់តឿនប្រជាពលរដ្ឋ ឲ្យចៀសវាងការធ្វើដំណើរ បើមានអាការក្តៅខ្លួន ក្អក ពិបាកដកដង្ហើម ឬមានបញ្ហាសុខភាពណាមួយ។ សេចក្តីណែនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល គឺបន្ថែមលើសារាចរណ៍ណែនាំរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល។ ក្នុងសារាចរណ៍ណែនាំ ចេញនៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល លើកទឹកចិត្តឲ្យប្រជាជន ជួបជុំក្រុមគ្រួសារតាមផ្ទះរៀងៗខ្លួន ក្នុងពិធីចូលឆ្នាំ ដោយចៀសវាងការចេញក្រៅផ្ទះ ឬការធ្វើដំណើរឆ្លងរាជធានី-ខេត្ត បើមិនចាំបាច់។ ពិធីចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីខ្មែរ នឹងប្រព្រឹត្តទៅពីថ្ងៃទី១៤ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១៕	ក្រសួងសុខាភិបាល បានណែនាំទៅគ្រប់ក្រុមហ៊ុន និងម្ចាស់រថយន្តឈ្នួល ឲ្យរៀបចំកៅអីឲ្យអ្នកដំណើរអង្គុយឃ្លាតពីគ្នាយ៉ាងតិច១ម៉ែត្រកន្លះ ជាពិសេសការដឹកអ្នកដំណើរ ក្នុងឱកាសចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីខ្មែរ។ ក្រសួងសុខាភិបាល ណែនាំបែបនេះ គឺដើម្បីការពារកុំឲ្យមានការរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩។
ក្រុមអ្នកចរចាសហរដ្ឋអាមេរិកនិងតាលីបាន បានព្រមព្រៀងគ្នាកាលពីដើមឆ្នាំនេះថា ការចរចាសន្តិភាពអាចប្រព្រឹត្តទៅបានក្រោមលក្ខខណ្ឌថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងកាប៊ុលដោះលែងអ្នកទោសរបស់ក្រុមតាលីបានចំនួន៥.០០០នាក់ហើយក្រុមតាលីបានដោះលែងអ្នកទោសរបស់រដ្ឋាភិបាលចំនួន១.០០០នាក់ដែលក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធបានចាប់ធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំង។ រដ្ឋាភិបាលបានដោះលែងអ្នកទោសចំនួន៤.៦០០នាក់រីឯក្រុមតាលីបាន បានដោះលែងអ្នកទោសទាំងអស់ហើយ។ លោក Ashraf Ghani ប្រធានាធិបតីអាហ្វហ្គានីស្ថានបានថ្លែងថា បទល្មើសរបស់អ្នកទោសនៃក្រុមតាលីបានដែលនៅសេសល់មានកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំងពេកដែលទាមទារឲ្យមានការសម្រេចពីក្រុមប្រឹក្សាទំនៀមទម្លាប់ដែលរួមមានមេដឹកនាំចាស់ទុំមកពីក្រុមកុលសម្ព័ន្ធផ្សេងៗ ក្រុមនិងបក្សពួកនៃជាតិពន្ធុនានា។ លោកMike Pompeo រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ជាក់ថា៖ «យើងទទួលស្គាល់ថាការដោះលែងអ្នកទោសទាំងនេះមិនសូវមានប្រជាប្រិយ៍ភាពទេ។ ប៉ុន្តែសកម្មភាពដ៏លំបាកនេះនឹងនាំទៅសម្រេចបានលទ្ធផលដ៏សំខាន់ក្នុងរយៈពេលវែងដែលពលរដ្ឋអាហ្វហ្គានីស្ថាននិងមិត្តភក្តិអាហ្វហ្គានីស្ថានចង់បាន នោះគឺការកាត់បន្ថយហិង្សានិងការចរចាដោយផ្ទាល់ដែលនឹងសម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនិងការបញ្ចប់សង្គ្រាម»៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ក្រុមប្រឹក្សាអាហ្វហ្គានីស្ថាននឹងជួបប្រជុំក្រុមជំនុំនៅថ្ងៃសុក្រនេះ ដើម្បីសម្រេចថានឹងត្រូវធ្វើយ៉ាងណាចំពោះឧបសគ្គចុងក្រោយមុននឹងការចរចាសន្តិភាពអាចចាប់ផ្តើម។ ឧបសគ្គនោះគឺការដោះលែងអ្នកទោសក្រុមតាលីបានចំនួន៤០០នាក់។
នាការប្រកួតដែលធ្វើឡើងនៅខេត្តខូរ៉ាត ប្រទេសថៃ មានកីឡាករ៥៤នាក់មកពី កម្ពុជា ថៃ ឡាវ វៀតណាម សិង្ហបុរី មីយ៉ាន់ម៉ា និងម៉ាឡេស៊ី ចូលរួមប្រជែង អ្នកលេងសាច់ដុំកម្ពុជាកីឡាករ សំបូរ សុភ័ណ្ឌ ទទួលបានមេដាយប្រាក់លើវិញ្ញាសាបង្ហាញរូបរាងស្អាតកម្ពស់១,៧៥ម៉ែត្រចុះ(Sport Physique up to 175cm)។ ចំណែកកីឡាករ ត្រីង ចាន់ ឈ្នះមេដាយសំរឹទ្ធលើវិញ្ញាសាបង្ហាញរូបរាងស្អាតកម្ពស់១,៧៥ម៉ែត្រឡើង(Sport Physique over 175cm)។ បើយោងតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់អគ្គនាយកដ្ឋានកីឡា កម្ពុជាបានបញ្ជូនកីឡាករ៣រូបឲ្យចូលរួមប្រកួតកីឡាកាយវប្បកម្មជ្រើសរើសជើងឯកអាស៊ីអាគ្នេយ៍ប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ នៅប្រទេសថៃ ជាលទ្ធផលមានតែកីឡាករពីររូបខាងលើតែប៉ុណ្ណោះ ដែលដណ្តើមបានមេដាយពីព្រឹត្តិការណ៍នេះជូនជាតិកម្ពុជា៕	កីឡាករកាយវប្បកម្មកម្ពុជាចំនួនពីររូបរួមមានកីឡាករ សំបូរ សុភ័ណ្ឌ និង ត្រីង ចាន់ ដណ្តើមបានមេដាយប្រាក់ និងសំរឹទ្ធរៀងៗខ្លួនពីការប្រកួតកីឡាកាយវប្បកម្មជ្រើសរើសជើងឯកអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី១៤ នៅប្រទេសថៃ។ ការប្រកួតនេះមានប្រទេសចំនួន៦ចូលរួម។
ឈឺ ហើម ឬឈឺពេលប៉ះនៅផ្នែកខាងស្ដាំ និងខាងលើនៃពោះ ស្រកទំងន់ មិនសូវឃ្លានអាហារ ស្បែក និងភ្នែកឡើងលឿង ឡើងកន្ទួលរមាស់ពេញខ្លួន ហើមជើង។ នៅក្នុងដំណាក់កាលកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ អ្នកអាចមានរោគសញ្ញាបន្ថែមទៀតដូចជា គ្រុនក្តៅ ចង្អោរ ក្អួត ខ្សោយអស់កម្លាំង វង្វេង បាត់បង់ចំណង់ផ្លូវភេទ ឈឺនៅផ្នែកខាងឆ្វេងពោះដោយសារតែការអណ្តើករីកក៏រីកធំដែរ និងពេលខ្លះ មានឡើងក្រហមៗនៅលើស្បែកមើលទៅដូចសំបុកពីងពាង៕	ជាធម្មតា ជំងឺមហារីកថ្លើមមិនបង្ហាញរោគសញ្ញាអោយយើងដឹងច្បាស់នោះទេ។ ពេលខ្លះអ្នកគ្រាន់តែមានអារម្មណ៍អស់កម្លាំង ក្តៅខ្លួនតិចៗ និងបែកញើសពេលយប់។ នៅពេលដែលវាវិវត្តកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ អ្នកអាចមានរោគសញ្ញាមួយចំនួនដូចជា ៖
ការព្យករប្រចាំសប្ដាហ៍របស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម ដែលគិតចាប់ពីថ្ងៃទី១២ ដល់ថ្ងៃទី១៨ខែសីហា បានឲ្យដឹងថា តំបន់ទំនាបកណ្ដាលភាគខាងកើត នឹងមានភ្លៀងធ្លាក់រាយប៉ាយពីបង្គួរទៅច្រើន។ រីឯតំបន់ទំនាបកណ្ដាលភាគកណ្ដាល និងភាគពាយ័ព្យ នឹងមានភ្លៀងធ្លាក់រាយប៉ាយពីមធ្យមទៅបង្គួរ។ ចំណែកតំបន់ខ្ពង់រាបឯណោះវិញ ការព្យាករបង្ហាញថា ភ្លៀវនឹងធ្លាក់រាយប៉ាយពីមធ្យមទៅបង្គួរនៅតំបន់ខ្ពង់រាបភាគឦសាន។ ដោយឡែកនៅតំបន់មាត់សមុទ្រ នឹងមានភ្លៀងធ្លាក់ពីតិចទៅបង្គួរ។ ក្រសួងបានគូសបញ្ជាក់ថា ពិនិត្យជារួម ចាប់ពីពាក់កណ្ដាលខែសីហានេះតទៅ របាយទឹកភ្លៀងនឹងបន្តធ្លាក់ល្អប្រសើរឡើងវិញ ក្នុងក្របខណ្ឌទូទាំងប្រទេស បន្ទាប់ពីកូនរដូវប្រាំងបានកន្លងផុតទៅ៕	ជ្រលងសម្ពាធទាបកំពុងមានឥទ្ធិពលលើកម្ពុជា។ ហើយនៅថ្ងៃទី១៣ ឬថ្ងៃទី១៤ ប្រព័ន្ធសម្ពាធទាប (ITCZ) នឹងកើតឡើងនៅលើអាងទន្លេមេគង្គលើ។ បាតុភូតទាំងពីរបង្កឲ្យមានភ្លៀងធ្លាក់រាយប៉ាយក្នុងក្របខណ្ឌទូទាំងប្រទេស ចាប់ពីថ្ងៃទី១២ខែសីហា។
ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ចិនបានធ្វើឲ្យពិភពលោក និងតំបន់អាស៊ីរញ្ជួយខ្លាំងតាមរយៈការប្រកាន់ជំហរតឹងរ៉ឹងលើជម្លោះទឹកដីនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងខាងកើត ក៏ដូចជាការធ្វើទំនើបកម្មកងទ័ពផងនោះ។ យ៉ាងណាក្ដី ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង ដែលកំពុងក្ដោបអំណាចពេញដៃ បានប្រកាសថា ចិនមិនមានគោលដៅធ្វើឲ្យគេឯងខ្លាចឡើយ ប៉ុន្តែចិនក៏មិនអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកណាមកប៉ះពាល់ផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួនដែរ។ ថ្លែងសុន្ទរកថាចំពោះមុខមន្ត្រីយោធា និងស៊ីវិលក្នុងវិមានប្រជាជនចិននៅថ្ងៃទី១ ខែសីហា លោក ស៊ី ជិនភីង ដែលជាអគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តចិនដែរនោះនិយាយថា ប្រជាជនចិនស្រឡាញ់សន្តិភាព ហើយចិនមិនមានបំណងពង្រីកទឹកដី ឬប្រកាន់ជំហរធ្វើឲ្យគេភ័យឡើយ ប៉ុន្តែចិនមានទំនុកចិត្តក្នុងការកម្ចាត់សត្រូវទាំងអស់។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua លោក ស៊ី បញ្ជាក់ថា ចិនមិនអាចឲ្យនរណា ឬអង្គការណា បំបែកបំបាក់បូរណ៌ភាពទឹកដីបានដែរ។ ឆ្លៀតពេលអបអរថ្ងៃកំណើតកងទ័ពចិន លោក ស៊ី ជិនភីង ក៏បានលើកឡើងពីការរីកចម្រើនសមត្ថភាពរបស់កងទ័ពចិនក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំចុងក្រោយក្រោមអាណត្តិដឹកនាំរបស់លោក។ កងទ័ពចិនត្រូវបានកែទម្រង់ និងអភិវឌ្ឍយ៉ាងខ្លាំងនៅរយៈពេលចុងក្រោយ ដោយរចនាសម្ព័ន្ធពីមុនត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរ និងបង្កើតជាអង្គភាពទ័ពថ្មីៗជាច្រើម ហើយទំនើបកម្មផ្នែកយោធាក៏ត្រូវបានជំរុញយ៉ាងខ្លាំងផងដែរ។ លោក ស៊ី អះអាងថា កែទម្រង់នេះគឺដើម្បីសម្របខ្លួនតាមស្ថានការណ៍ពិភពលោក។ លើសពីនោះ ប្រធានាធិបតីចិនរូបនេះ ក៏បានរំឭកកងទ័ពពីសិទ្ធិអំណាចរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តចិនលើរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងកងទ័ពផងដែរ។ លោក ស៊ី ជិនភីង ប្រធានគណៈកម្មការយោធាមជ្ឈិមសង្កត់ធ្ងន់ថា ដើម្បីកងទ័ពកាន់តែខ្លាំង បក្សត្រូវតែស្ថិតនៅពីលើកងទ័ព ហើយកងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិន ត្រូវតែគោរពតាមបញ្ជារបស់បក្ស។ នេះជាលើកទីពីរក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃកន្លងមកដែលលោក ស៊ី ជិនភីង ប្រាប់កងទ័ពឲ្យស្មោះត្រង់នឹងបក្សកុម្មុយនីស្តរបស់លោក។ ជាការពិត ដូចការលើកឡើងរបស់លោក ស៊ី ជិនភីង ចិនជាប្រទេសស្រឡាញ់សន្តិភាព ព្រោះចិនមិនបានធ្វើសង្គ្រាមច្រើឆ្នាំមកហើយ។ ប៉ុន្តែការងើបឡើងដោយកម្រោលរបស់ចិន និងការគំរាមប្រើកម្លាំងទ័ពដើម្បីការពារទឹកដី ពិតជាធ្វើឲ្យប្រទេសផ្សេងបារម្ភ។ ចិនមានជម្លោះទឹកដីយ៉ាងច្រើនៅជុំវិញខ្លួនដូចជានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាមួយរដ្ឋអាស៊ាន បញ្ហាព្រំដែនជាមួយឥណ្ឌា និងការដណ្ដើមកោះជាមួយជប៉ុនជាដើម៕	ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង នៅថ្ងៃទី១ ខែសីហា បានប្រកាសថា ចិនមិនអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកមកបំបែកបំបាក់ទឹកដីរបស់ខ្លួន ទោះជាចិនជាប្រទេសស្រឡាញ់សន្តិភាពក៏ដោយ។ លោក ស៊ី ជិនភីង និយាយបែបនេះក្នុងពិធីអបអរខួបទី៩០ ថ្ងៃកំណើតកងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិននៅក្នុងរដ្ឋធានីប៉េកាំង។ នៅមុននេះ លោក ស៊ី ជិនភីង ទើបចូលរួមក្នុងពិធីព្យុហាយាត្រាយោធានៅតំបន់ស្វយ័ត Inner Mongolia ដែលនៅទីនោះលោកនិយាយថា ពិភពលោកគ្មានសុវត្ថិភាពទេ។
ជំនួបនៅ Stamford Bridge សម្រាប់ជើងទីពីរ Hakim Ziyech រកគ្រាប់ទី១ឲ្យតោខៀវ នៅតង់ទីមួយ ហើយ Emerson បន្ថែម១គ្រាប់ទៀតនៅនាទីបន្ថែមជិតបញ្ចប់ការប្រកួត ក្រោយពី Stefan Savic របស់ Atletico Madrid បានកាតក្រហមនៅនាទី៨២។ ជ័យជម្នះសរុប ៣-០ ក្នុងលទ្ធផលទាំងពីរជើង នាំឲ្យ Chelsea បានកៅអីទៅវគ្គមួយភាគបួនផ្តាច់ព្រ័ត្រ Champions League ជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល៧ឆ្នាំចុងក្រោយ។ ជាមួយគ្នានេះ តោខៀវ ក៏ជាក្រុមអង់គ្លេសដំបូងផងដែរដែលទម្លាក់ Atletico Madrid នៅវគ្គជម្រុះអឺរ៉ុប បើគិតចាប់តាំងពី Bolton Wanderders ទម្លាក់ជើងខ្លាំងអេស្ប៉ាញមួយនេះ នៅវគ្គ៣២ក្រុមចុងក្រោយ UEFA Cup កាលពីឆ្នាំ២០០៧-០៨។ នៅកីឡដ្ឋាន Allianz Arena ឯណោះវិញ Bayern Munich បន្តយកឈ្នះ Lazio ២-១ ដោយ Robert Lewandowski ស៊ុតបាល់ប៉េណាល់ទីនាំមុខនៅតង់ទីមួយ Choupo-Moting បន្ថែម១គ្រាប់នៅតង់ទីពីរ មុនពេល Marco Parolo រកបង្គ្រប់កិច្ចឲ្យ Lazio បាន១គ្រាប់។ ជាមួយនឹងលទ្ធផលសរុប ៦-២ នាំឲ្យ Bayern Munich បានកៅអីទៅវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយជាលើកទី១៩ ដែលមានចំនួនច្រើនជាងក្រុមផ្សេងទៀតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រប្រកួត ខណៈ Lazio បន្តមានកំណត់ត្រាចាញ់ក្រុមអាល្លឺម៉ង់ នាការប្រកួតក្រៅដី Champions League។ ជាមួយគ្នា Lewandowski រកបានគ្រាប់ទី១៣នៅព្រឹត្តិការណ៍នេះ ហើយក្លាយជាកីឡាករដែលរួមចំណែករកគ្រាប់បញ្ចូលទីច្រើនជាងគេបំផុត ដោយស៊ុតបញ្ចូលទី២០គ្រាប់ និងបញ្ជូនបាល់៥គ្រាប់ បើគិតចាប់តាំងពីការចាប់ផ្តើមព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកាលពីរដូវកាលមុន។ Chelsea, Bayern Munich រួមដំណើរជាមួយ Manchester City, Real Madrid, Borrussia Dortmund, Porto, Liverpool និង PSG ទៅកាន់វគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយ ដោយការចាប់ឆ្នោតនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១៕	Chelsea និង Bayern Munich ជាក្រុមចុងក្រោយដែលទទួលបានកៅអីទៅវគ្គ១/៤ផ្តាច់ព្រ័ត្រ នៃពានរង្វាន់ UEFA Champions League បន្ទាប់ពីពួកគេបន្តយកឈ្នះគូប្រជែងរៀងៗខ្លួននៅជើងទីពីរ។ Chelsea ឈ្នះ Atletico Madrid ៣-០ [១-០ ២-០] រីឯ Bayern Munich ឈ្នះ Lazio ៦-២ [៤-១ ២-១]។
ថ្លែងចំពោះមុខសមាជិកបក្សជាង២ពាន់នាក់ ដែលចូលរួមក្នុងមហាសន្និបាតវិសាមញ្ញនេះ សម្ដេច ហេង សំរិន បានរំឮកឲ្យសមាជិកបក្ស យកចិត្តទុកដាក់លើគុណភាពការងារ ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាជូនពលរដ្ឋបន្ថែមទៀត សម្រាប់ភារកិច្ចចំពោះមុខ នៃឆ្នាំចុងក្រោយដែលត្រូវបញ្ចប់អាណត្តិរដ្ឋសភា និងរដ្ឋាភិបាល នៃនីតិកាលទី៥ ឆ្នាំ២០១៣-២០១៨នេះ។ ក្នុងន័យនេះសម្ដេច ហេង សំរិន ជំរុញឲ្យសមាជិបក្សទាំងអស់ រួមគ្នាបំពេញរាល់កិច្ចការងារឲ្យបានល្អ សម្រាប់ដំណើរទៅរកភាពជោគជ័យជាថ្មីម្ដងទៀត ទាំងក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកព្រឹទ្ធសភា នីតិកាលទី៤ នៅថ្ងៃទី២៥ កុម្ភៈ និងការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រ នីតិកាលទី៦ នៅថ្ងៃទី២៩ កក្កដា ឆ្នាំ២០១៨នេះ។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាថ្លែងទៅកាន់សមាជិកសន្និបាត ក្នុងសន្ទរកថាបើកមហាសន្និបាតវិសាមញ្ញ ប្រធានកិត្តិយសគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជារូបនេះ បានអត្ថាធិប្បាយយ៉ាងដូច្នេះថា៖«បទពិសោធន៍បង្ហាញថា ដើម្បីឈានទៅឈ្នះឆ្នោតបាន ត្រូវមានការសន្សំពិន្ទុពីម្ចាស់ឆ្នោតគ្រប់ពេលវេលាតាមរយៈគុណភាពការងារ និងអំពើល្អរបស់មន្ត្រីយើង ។ ព្រមជាមួយគ្នានេះគណបក្សយើងក៏ត្រូវតែមានកម្មវិធីនយោបាយមួយដែលសុក្រឹត្យបំផុត ដើម្បីបង្ហាញម្ចាស់ឆ្នោតឲ្យមានសង្ឃឹមសម្រាប់អនាគត ហើយសម្រេចចិត្តគាំទ្រគណបក្សយើង»។ ក្នុងមហាសន្និបាតវិសាមញ្ញនេះ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានដាក់ចេញសេចក្តីព្រាងកម្មវិធីនយោបាយសម្រាប់ទិសដៅកសាងប្រទេស និងការពារមាតុភូមិឆ្នាំ២០១៨ -២០២៣ ផងដែរ។ មហាសន្និបាត បានលើកយករបៀបវារៈសំខាន់ចំនួន៣ ដែលតម្រូវឲ្យសមាជិកបក្សសម្រេចឲ្យបាន តាមសំណូមពរភារកិច្ចនយោបាយរបស់គណបក្សក្នុងដំណាក់កាលថ្មីនេះ ដោយក្នុងនោះរួមមាន៖ ទី១ ឆ្លង និងអនុម័តលើសេចក្តីព្រាងរបាយការណ៍ស្តីពីសភាពការណ៍ទូទៅ និងការងារគណបក្សឆ្នាំ២០១៧ និងទិសដៅភារកិច្ចឆ្នាំ២០១៨។ ទី២ ឆ្លង និងអនុម័តលើសេចក្តីព្រាងកម្មវិធីនយោបាយរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា សម្រាប់ការកសាង និងការពារមាតុភូមិឆ្នាំ២០១៨-២០២៣ និងទី៣ បោះឆ្នោតបំពេញបន្ថែមសមាជិកគណៈកម្មាធិការកណ្តាលមួយចំនួន។ អង្គការមហាជនរបស់គណបក្សប្រជាជន ដែលចូលរួមមហាសន្និបាតវិសាមញ្ញនៅព្រឹកនេះ មានចំនួនសរុប ២៤០៨នាក់ ដោយក្នុងនោះមានសមាជិក សមាជិកាគណៈកម្មាធិការកណ្ដាលបក្ស៤៩៧នាក់ លើរចនាសម្ព័ន្ធរួម ៥៤៩នាក់ ចូលរួម។ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលស្ថិតនៅក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន រៀបចំមហាសន្និបាតវិសាមញ្ញ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៩នេះ ហើយនឹងបិទបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី២១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨ ៕	ភ្នំពេញ៖ ប្រធានកិត្តិយសគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា សម្ដេច ហេង សំរិន បានប្រាប់ឲ្យសមាជិកបក្ស ពង្រឹងការងារចុះជួយពលរដ្ឋតាមមូលដ្ឋាន ឲ្យកាន់តែខ្លាំងក្លាជាមុន ដើម្បីសន្សំពិន្ទុពីម្ចាស់ឆ្នោត សម្រាប់ដំណើរការឆ្ពោះទៅរកជ័យជម្នះ នៅក្នុងការបោះឆ្នោត អាណត្តិទី៦ ខាងមុខនេះ។ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា រៀបចំមហាសន្និបាតវិសាមញ្ញ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៩នេះ ហើយនឹងបិទបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី២១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨ ។
ក្រសួងការងារថៃទើបតែបានចេញប្រកាសពីតម្លៃថ្មីសម្រាប់ការធ្វើតេស្ត និងចេញប័ណ្ណការងារសម្រាប់ពលករបរទេសមកពីកម្ពុជា ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា និងវៀតណាម។ ជាពិសេស តម្លៃទិដ្ឋាការសម្រាប់ពលករមកពីប្រទេសទាំងបួននេះ ត្រូវបានកាត់បន្ថយពីបច្ចុប្បន្ន ២០០០បាតមក ៥០០បាត ហើយតម្លៃស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្ន (ថ្លៃបន្តទិដ្ឋាការជារៀងរាល់ឆ្នាំ) ក៏ត្រូវបានកាត់បន្ថយពី ១៩០០បាតទៅ ៥០០បាតផងដែរ។ ប្រកាសនេះមានសុពលភាពរយៈពេល ៤ឆ្នាំ ដោយចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ និងអនុវត្តចំពោះពលករបរទេសមកពីប្រទេសទាំង៤ នេះ ដែលចូលមកថៃ ដើម្បីធ្វើការដោយឈរលើមូលដ្ឋានកិច្ចសន្យាការងារ ឬអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MoU) ទាក់ទងនឹងការជ្រើសរើសការងារ។ ក្រសួងការងារថៃ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រកាសនេះ ស្របទៅនឹងវិធីសាស្រ្តរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការគ្រប់គ្រង ការជ្រើសរើសពលករបរទេស ដើម្បីបង្កើនភាពប្រកួតរបស់ប្រទេស និងគាំទ្រការស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ បន្ទាប់ពីការរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩។ ការកាត់បន្ថយថ្លៃសេវារួមចំណែកកាត់បន្ថយបន្ទុកហិរញ្ញវត្ថុទាំងនិយោជិត និងនិយោជក លើកកម្ពស់ការងារស្របច្បាប់ និងដោះស្រាយបញ្ហាពលករបរទេស ដែលចូលមកថៃសម្រាប់គោលបំណងការងារ។ បើតាមព័ត៌មានពីនាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងការងារបរទេសថៃ ក្នុងខែកញ្ញា ថៃមានពលករបរទេសសរុបចំនួន ២ ៥៩៣ ៤៣៩នាក់ ហើយនៅមានកម្មករប្រមាណ១ លាននាក់ទៀត កំពុងដំណើរការស្នើសុំប័ណ្ណការងារ។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់គណៈរដ្ឋមន្ត្រីចុះថ្ងៃទី៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣៕	យោងតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់ថៃ តម្លៃទិដ្ឋាការសម្រាប់ពលករមកពីប្រទេសវៀតណាម កម្ពុជា ឡាវ និងមីយ៉ាន់ម៉ា ត្រូវបានកាត់បន្ថយមកត្រឹម ៥០០បាត (១៣,៨៥ដុល្លារ) ខណៈតម្លៃស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្នក៏ត្រូវបានកាត់បន្ថយមកត្រឹម ៥០០បាតផងដែរ។
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក Mike Pompeo នៅថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា បានជួបជាមួយសមភាគីកូរ៉េខាងត្បូង Kang Kyung-wha ដើម្បីជជែកពីការរៀបចំជំនួបលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក គីម ជុងអ៊ុន នៅខែក្រោយ។ នៅក្រោយជំនួបទ្វេភាគីនេះ លោក Pompeo ក៏និយាយថា អាមេរិកនឹងជួយឲ្យកូរ៉េខាងជើងរីកលូតលាស់ដូចកូរ៉េខាងត្បូង បើរបបក្រុងព្យុងយ៉ាងរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនបានកាន់តែឆាប់នោះ។ ជាការពិត ក្រោយការបញ្ចប់សង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៥០-១៩៥៣ ដែលពុះចែកកូរ៉េជាពីរនោះ កូរ៉េខាងត្បូងបានវិវត្តទៅមុខយ៉ាងខ្លាំង មានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើន មានឈ្មោះជាប្រទេសអ្នកមានលំដាប់ពិភពលោកមួយផងដែរ។ ងាកទៅកូរ៉េខាងជើង រដ្ឋកូរ៉េមួយនេះបែរជាកាន់តែក្រទៅ និងជាប់ឈ្មោះជាប្រទេសឯកោទៅទៀត។ ដោយសារមហិច្ឆតាអភិវឌ្ឍនុយក្លេអ៊ែរ កូរ៉េខាងជើងក៏រងទណ្ឌកម្មជាច្រើន ដែលធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចដ៏អន់ថយកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនខ្លាំង។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក Pompeo បានថ្លែងថា អាមេរិកនឹងជួយអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចកូរ៉េខាងជើងដែលខ្ទេចខ្ទាំខ្លាំង ប៉ុន្តែកូរ៉េខាងជើងត្រូវធ្វើរឿងមួយសិន។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកដែលទើបត្រឡប់ពីទស្សនកិច្ចនៅព្យុងយ៉ាងបានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា៖ «ប្រសិនកូរ៉េខាងជើងក្លាហានរំសាយនុយក្លេអ៊ែរឲ្យបានលឿន អាមេរិកត្រៀមខ្លួនធ្វើការជាមួយកូរ៉េខាងជើងដើម្បីសម្រេចឲ្យបានភាពថ្កុំថ្កើងរុងរឿងដូចកូរ៉េខាងត្បូងដែរ។ ជុំវិញដំណើរទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងជើងថ្មីៗនេះ លោក Pompeo លើកឡើងថា លោកមានកិច្ចសន្ទនាដ៏ល្អជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងជុំវិញបញ្ហាប្រឈមនានាក្នុងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី។ ប្រមុខការទូតអាមេរិករូបនេះក៏ប្រាប់លោក គីម ជុងអ៊ុន ទៀតថា អាមេរិកមានសត្រូវច្រើន តែឥឡូវក្លាយជាមិត្តភក្តនឹងគ្នាអស់ហើយ ហើយលោកក៏សង្ឃឹមថា រឿងបែបនេះនឹងកើតឡើងចំពោះកូរ៉េខាងជើងដូចគ្នាដែរ។ លើប្រធានបទរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនេះ កូរ៉េខាងជើងបានប្រកាសជាញឹកញាប់ថា ខ្លួនមានឆន្ទៈបោះបង់អាវុធប្រភេទនេះ ហើយជាឆន្ទៈតាំងពីដើមមកផង។ យ៉ាងណាមិញ ស្របដែលអាមេរិកចង់ឲ្យកូរ៉េខាងជើងលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរឲ្យបានកាន់តែឆាប់កាន់តែល្អសិននោះ កូរ៉េខាងជើងចង់បានការរំសាយដែលធ្វើតាមដំណាក់កាល និងព្រមៗគ្នា។ ពោល គឺទាំងកូរ៉េខាងជើង ទាំងអាមេរិកត្រូវធ្វើសកម្មភាពក្នុងពេលតែមួយ មិនមែនមួយមុនមួយក្រោយឡើយ៕	នៅថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមរិក Mike Pompeo បានសន្យាជាសាធារណៈថា អាមេរិកនឹងជួយពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ចកូរ៉េខាងជើងឲ្យបានរីកចម្រើន បើកូរ៉េខាងជើងបោះបង់នុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនបានលឿននោះ។ ការថ្លែងសន្យាដូចនេះ ធ្វើឡើងមួយខែមុនជំនួបរវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា នៅសិង្ហបុរី។ ការសន្យានេះក៏ជាសញ្ញាវិជ្ជមានដែលបង្ហាញថា ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រនេះអាចមានលទ្ធផលផ្លែផ្កាមិនខាន។
សូមស្តាប់សំឡេង៖ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ចាត់ទុកការបង្ហោះរូបភាពបែបនេះ ជាការប្រមាថមួយដល់អាយុជីវិតកងទ័ពមួកខៀវកម្ពុជា ។ ហើយសម្ដេច ក៏បានបញ្ជាឲ្យក្រសួងមហាផ្ទៃ តាមស្វែងរកម្ចាស់គណនីហ្វេសប៊ុកនោះ យកដាក់ទោសតាមច្បាប់ជាបន្ទាន់។ «ប៉ុន្តែអ្នកបង្ហោះរូបភាពកាត់តបែបនេះ គឺត្រូវទទួលខុសត្រូវ។ ប្រសិនជាការដកចេញនូវរូបភាពនេះ យើងអាចយោគយល់បាន។ ប៉ុន្តែបើសិនជាអ្នកមិនដករូបភាពនេះចេញទេ យើងនឹងស្វះស្វែងរកមនុស្សនេះ ដើម្បីផ្ដន្ទាទោស។ ហើយអ្នកនឹងក្លាយជាសត្រូវរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ។ ហើយប្រសិនជាអ្នក ជាសមាជិកគណបក្សនយោបាយផ្សេង ដែលមានចេតនា អ្នកក៏នឹងក្លាយជាសត្រូវរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធផងដែរ។ ហើយក្រសួងមហាផ្ទៃត្រូវមានការស្រាវជ្រាវ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលបានថ្លែងចំពោះមុខកងទ័ពរាប់ពាន់នាក់ នៅក្នុងទិវាខួបលើកទី១០ ទិវាអតីតយុទ្ធជនកម្ពុជា។ បើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន ម្ចាស់គណនីហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ Long Dimanche (ឡុង ឌីម៉ង់) ទំនងជាមិនមានឯកអគ្គរាជទូតខ្មែរប្រចាំកូរ៉េខាងត្បូង លោក ឡុង ឌីម៉ង់ ដែលបង្ហោះរូបភាពនិងខ្លឹមសារអសីលធម៌ ទាក់ទងនឹងការស្លាប់របស់កងទ័ពមួកខៀវនោះទេ។ ប៉ុន្តែបើសិនជាម្ចាស់គណនីហ្វេសប៊ុកនេះមានការបង្ហោះខ្លឹមសារជ្រុលជ្រួសណាមួយនោះ ត្រូវលុបចោលរូបភាពនិងខ្លឹមសារនោះផងដែរ ដើម្បីបញ្ចៀសកុំមានទោស និងមានបញ្ហាជាមួយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលផ្ដល់ឱកាសឲ្យឈ្មោះលោក ឡុង ឌីម៉ង។ ទន្ទឹមនឹងការព្រមានស្វែងរកម្ចាស់គណនីហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ Long Dimance មកដាក់ទោសនោះ គេសង្កេតឃើញថា ម្ចាស់គណនីហ្វេសប៊ុកនេះ ក៏បានដកខ្លឹមសារនិងរូបភាពអសីលធម៌ចេញពីហ្វេសប៊ុកខ្លួនវិញផងដែរ។	ភ្នំពេញ៖ ពីពិធីប្រារព្ធខួបលើកទី១០ ទិវាអតីតយុទ្ធជនកម្ពុជា នៅព្រឹកថ្ងៃទី១០ ឧសភា សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានបង្ហាញអារម្មណ៍ខឹងសម្បារលើម្ចាស់គណនីហ្វេសប៊ុកមួយ ដែលបានបង្ហោះខ្លឹមសារមិនគប្បីទាក់ទងនឹងការស្លាប់របស់កងរក្សាសន្តិភាពកម្ពុជា ដោយសារការវាយប្រហារពីសំណាក់ក្រុមពួកឧទ្ទាម នៅសាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកកណ្ដាល ។
ការវាស់ល្បឿនខ្យល់៖ កម្លាំងពី០ដល់១ គឺ ១ដល់១១គម/ម៉ ៖ខ្យល់ជំនោរស្រាល។ កម្លាំងពី២ដល់៣ គឺ ១២ដល់១៩គម/ម៉ ៖ខ្យល់ជំនោរតិច។ កម្លាំងពី៤ដល់៥ គឺ ២០ដល់៣៨គម/ម៉ ៖ខ្យល់ជំនោរល្មម។ កម្លាំងពី៦ដល់៧ គឺ ៣៩ដល់៦១គម/ម៉ ៖រំហើយខ្លាំង។ កម្លាំងពី៨ដល់៩ គឺ ៦២ដល់៨៨គម/ម៉ ៖ខ្យល់ខ្លាំង។ កម្លាំងពី១០ដល់១២ គឺ ៨៩ដល់១១៧គម/ម៉ ៖ព្យុះ ។ បើលើសពី១១៨គម/ម៉ ៖ព្យុះសង្ឈរា។ (សារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកថ្មីៗទទួលបានសិទ្ធិដកស្រង់ និងផ្សព្វផ្សាយបន្តពីអង្គការស៊ីប៉ា។ អត្ថបបទខាងលើត្រូវបានដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅដែលមានចំណងជើងថា៖ គ្រោះមហន្តរាយ ធម្មជាតិ។ សូមចូលរួមជួយជាវសៀវភៅដែលបោះពុម្ពដោយអង្គការស៊ីប៉ា។ អង្គការស៊ីប៉ា គឺជាអង្គការជួយជំរុញការអានយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា)។	ដើម្បីវាស់ល្បឿនខ្យល់ ពួកអ្នកដើរសមុទ្រប្រើមាត្រដ្ឋាន បូហ្វ័រ(echelle de Beaufort)ដែលបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៨០៥ ដោយអ្នកជលធារវិទ្យា(hydrographe)អៀកឡង់ឈ្មោះហ្វ្រង់ស៊ី បូហ្វ័រ(Francis Beaufort)។ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៤៦មក គេប្រើមាត្រដ្ឋាននេះនៅទូទាំងពិភពលោក។
ធ្វើជាអធិបតីរួមគ្នាជាមួយលោក ប្រាជ្ញ ច័ន្ទ ប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) ក្នុងពិធីផ្សព្វផ្សាយសេចក្ដីណែនាំស្ដីពីការរៀបចំភ្នាក់ងារសន្ដិសុខបោះឆ្នោត នៅសណ្ឋាគារសុខាភ្នំពេញ នាថ្ងៃទី៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣នេះ សម្តេច ស ខេង ថែមទាំងណែនាំកងកម្លាំងសមត្ថកិច្ច ជាជាពិសេសភ្នាក់សន្តិសុខបោះឆ្នោតទាំងអស់ ឲ្យរក្សាអព្យាក្រឹត្យភាព និងគោរពឲ្យបានត្រឹមត្រូវទៅតាមក្រមសីលធម៌ និងច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោត។ សម្តេច ស ខេង ថ្លែងក្នុងពិធីផ្សព្វផ្សាយសេចក្ដីណែនាំស្ដីពីការរៀបចំភ្នាក់ងារសន្ដិសុខបោះឆ្នោត នៅសណ្ឋាគារសុខាភ្នំពេញ នាថ្ងៃទី៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ (រូបពីក្រសួងមហាផ្ទៃ)។ សម្តេច ណែនាំទៀតថា កងកម្លាំងសមត្ថកិច្ច ត្រូវបង្កលក្ខណៈងាយស្រួល និងផ្តល់សេវាសន្តិសុខដល់គ្រប់គណបក្សនយោបាយ បេក្ខជនតំណាងរាស្រ្ត អ្នកសង្កេតការណ៍ជាតិ-អន្តរជាតិ និងប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប ដោយគ្មានការរើសអើង។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋមន្រ្តីមហាផ្ទៃ សង្កត់ធ្ងន់ថា ក្នុងដំណាក់កាលបោះឆ្នោត និងរាប់សន្លឹកឆ្នោត គឺជាដំណាក់កាលដ៏សំខាន់ ដែលកងកម្លាំងសមត្ថកិច្ចត្រូវសហការឲ្យបានល្អជាមួយគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោតគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ រួមទាំងប្រធានការិយាល័យបោះឆ្នោតផងដែរ។ សម្តេច ស ខេង អះអាងថា កងកម្លាំងសមកិច្ច១០ម៉ឺននាក់ និងប្រជាការពារជាង២ម៉ឺននាក់ទៀត នឹងត្រូវដាក់ពង្រាយក្នុងថ្ងៃបោះឆ្នោតជាតិលើកទី៧នេះ៕	ដើម្បីឲ្យការបោះឆ្នោតជាតិនីតិកាលទី៧ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ ប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន មានភាពស្ងប់ស្ងាត់ មានតម្លាភាព គ្មានការគំរាមកំហែង និងគ្មានអំពើហិង្សា សម្តេច ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ ហើយក៏ជាប្រធានគណៈបញ្ជាការសន្ដិសុខសម្រាប់ការបោះឆ្នោតផងនោះ បានប្រាប់ទៅកងកម្លាំងសមត្ថកិច្ចឲ្យធានាសន្តិសុខឲ្យបានដាច់ខាតក្នុងដំណើរការបោះឆ្នោតនេះ។
អត្ថបទទាក់ទង Son ទៅបំពេញកាតព្វកិច្ចយោធានៅកូរ៉េខាងត្បូង ស្របពេលវិបត្តិ COVID-19 ស្របពេលក្របខណ្ឌ Premier League ផ្អាកការប្រកួតដោយសារជំងឺរាតត្បាត COVID-19 កីឡាករកូរ៉េខាងត្បូង Son Heung-min បានត្រឡប់ទៅកាន់ប្រទេសកំណើតវិញកាលពីចុងខែមីនា ដើម្បីចូលរួមបំពេញកាតព្វកិច្ចយោធានៅចុងខែមេសានេះ។ ក្លិប Spurs បានចេញសេចក្តីប្រកាសមួយថា Son Heung-Min នឹងចាប់ផ្តើមបំពេញកាតព្វកិច្ចយោធានៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងខែនេះតទៅ ក្នុងនោះដែរបុគ្គលិកពេទ្យរបស់ក្លិបនៅតែមានទំនាក់ទំនងជាប្រចាំរហូតដល់រូបគេជាសះស្បើយពីរបួសបាក់ដៃឡើងវិញ។ Son បានរងរបួសនេះ ក្នុងជំនួបដែល Spurs ទទួលជ័យជម្នះ ៣-២ លើក្រុម Aston Villa កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកុម្ភៈ។ តាមពិតទៅ ខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើមរបស់អាស៊ី វ័យ ២៧ ឆ្នាំរូបនេះ ត្រូវជាប់កាតព្វកិច្ចយោធានៅពាក់កណ្តាលខែកុម្ភៈកន្លងទៅក្នុងរយៈពេល២១ខែឯណោះ ប៉ុន្តែរូបគេបានគេចផុតការងារដែលជាច្បាប់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងនេះវិញ បន្ទាប់ពីជួយជម្រើសជាតិឈ្នះមេដាយមាសវិញ្ញាសាកីឡាបាល់ទាត់បុរសពីព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអាស៊ីឆ្នាំ ២០១៨។ Son នឹងចូលរួមវគ្គបណ្តុះបណ្តាលយោធារយៈពេល៣សប្តាហ៍ ខណៈរូបគេបានទៅដល់កោះ Jeju ភាគខាងត្បូងប្រទេសហើយ ដែលជាទីតាំងត្រូវបំពេញកាតព្វកិច្ចនេះ។ ម្ចាស់ពានកីឡាករល្អបំផុតប្រចាំទ្វីអាស៊ីរូបនេះ ត្រូវបានគេឃើញឈរនៅជាមួយទាហានជាច្រើននៅជាប់នឹងរថយន្ដយោធា និងកំពុងពិភាក្សាជជាមួយមេទាហានម្នាក់ផង។ បើតាមការផ្សាយរបស់កាសែត Mirror របស់អង់គ្លេស Son ដែលពាក់មួកខ្មៅ និងម៉ាសការពារដើម្បីការពារជំងឺឆ្លង COVID-19 នឹងចូលរួមជាមួយកងពលតូចលេខ ៩ នៃកងម៉ារីនរហូតដល់ថ្ងៃទី ៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២០។ ដោយឡែក បើតាមការប្រកាសរបស់ក្លិបរហស្សនាមមាន់ខ្នាយមាស Son នឹងវិលត្រឡប់ទៅទីក្រុងឡុងដ៍វិញបន្ទាប់ពីបញ្ចប់កាតព្វកិច្ចយោធារបស់ខ្លួននេះនៅក្នុងខែឧសភាដដែល៕	Son Heung-min ខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើម Tottenham Hotspur បានទៅដល់បន្ទាយទាហាននៅឯប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងហើយ ដើម្បីបំពេញកាតព្វកិច្ចយោធានៅសប្តាហ៍នេះ។
លោក ហ៊ុន ម៉ានី បានសរសេយ៉ាងដូច្នេះ៖« នេះជាការរៀបចំសេណារីយោថត ដែលមានចេតនាទុច្ចរិតសុទ្ធសាធ របស់ជនបរទេសទាំង២នេះ ក្នុងការមួលបង្កាច់នូវអ្វីដែលជាស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលកំពុងមានភាពសុខសាន្តក្រោមម្លប់នៃសន្តិភាព។»។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមុខងារសាធារណៈសរសេរបន្តទៀតថា៖« ទង្វើទាំងអស់នេះ បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរមកលើកិត្តិយស និងមុខមាត់របស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលមិនអាចអត់ឱនឱ្យបានឡើយ។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា នឹងមិនមានអំពើបែបនេះកើតឡើងសារជាថ្មីម្តងទៀតនោះទេ។»។ អត្ថបទទាក់ទង ជនជាតិចិនដែលថតវីដេអូសម្តែងពីការចាប់ជំរិតនៅព្រះសីហនុ ត្រូវផ្តន្ទាទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគា២ឆ្នាំ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ដែលជាអតីតតំណាងរាស្ត្រ និងជាកូនប្រុសពៅរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី សម្តេច ហ៊ុន សែន ដែរនោះ ត្រូវបានសាធារណជនកត់សម្គាល់ថា គឺជាអ្នកនយោបាយដែលតែងខ្វាយខ្វល់អំពីជាតិ និងប្រជាជនកម្ពុជា។ សមាជិកការិយាល័យនយោបាយរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជារូបនេះក៏បានសរសេរឱ្យដឹងផងដែរថា ការបង្ក្រាបអំពើទុច្ចរិតលើកនេះ គឺជាសារព្រមានមួយដែលនឹងរារាំងករណីថ្មីទៀត ទោះជាត្រូវបាន «ប្រព្រឹត្តិដោយជនបរទេសពីប្រទេសណាផ្សេងទៀត» ក៏ដោយ៕	អាជ្ញាធរខេត្តព្រះសីហនុបានឃាត់ខ្លូនបុរសតៃវ៉ាន់២នាក់ដែលបានថតវីដេអូប្រឌិតរឿងចាប់ជំរិតនៅក្នុងក្រុងព្រះសីហនុកាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ ទន្ទឹមនឹងការកោតសរសើរដល់ប្រតិបត្តិការរបស់អាជ្ញាធរខេត្ត លោក ហ៊ុន ម៉ានី បានអត្ថាធិប្បាយថា សកម្មភាពរបស់បុរសតៃវ៉ាន់ គឺជាផែនការដែលត្រូវបានគិតទុកជាមុន ក្នុងបំណងបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះកម្ពុជា។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ដែលបានបញ្ចេញប្រតិកម្មផ្ទាល់ខ្លួននៅតាមប្រព័ន្ធបណ្ដាញសង្គមរបស់លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា សកម្មភាពរបស់ជនទុច្ចរិតទាំងពីរ គឺអំពើដែលពុំអាចអត់ទោសឱ្យបានឡើយ។
ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ បានរាយការណ៍ថា មីស៊ីលប្រឆាំងនាវាថ្មីមួយ ដែលបានបាញ់សាកល្បងចេញពីនាវាយោធាមួយគ្រឿងឈ្មោះថា Jamaran ហើយគ្រាប់មីស៊ីលបានហោះទៅបុកនាវាជំនួយធុនស្រាលមួយគ្រឿង ឈ្មោះ Konarak កាលពីថ្ងៃទី ១០ ខែឧសភា ក្នុងឈូងសមុទ្រអូម៉ង់។ ឧបទ្ទវហេតុនេះ បានកើតឡើងអំឡុងការធ្វើសមយុទ្ធមួយ នៅក្បែរច្រកសមុទ្រ Hormuz ។ មែនទែនទៅ កងទ័ពអ៊ីរ៉ង់ ជាទៀតទាត់ តែងធ្វើសមយុទ្ធយោធាក្នុងផ្លូវទឹកយុទ្ធសាស្ត្រនេះ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍រដ្ឋអីរ៉ង់ នាវានេះ ត្រូវបានបាញ់ ក្រោយបើកចូលទៅតំបន់គោលដៅសាកល្បង ហើយពុំបានបង្កើតគម្លាតចម្ងាយគ្រប់គ្រាន់រវាងខ្លួនឯង និងគោលដៅ។ ហេតុការណ៍នេះបានកើតឡើង នៅក្បែរកំពង់ផែ Jask ចម្ងាយប្រមាណ ១២៧០គីឡូម៉ែត្រ ពីភាគអាគ្នេយ៍រដ្ឋធានី តេអេរ៉ង់ ក្នុងឈូងសមុទ្រអូម៉ង់។ នាវា Jamaran និងនាវា Konarak ត្រូវបានបញ្ជាក់ថា ជាកម្មសិទ្ធិរបស់កងទ័ពជើងទឹកអ៊ីរ៉ង់៕	នាវឹក ១៩នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់ និង១៥នាក់ទៀត រងរបួសក្នុងហេតុការណ៍បាញ់មីស៊ីលភ្លាត់ស្នៀត ពាក់ព័ន្ធនាវាយោធាអ៊ីរ៉ង់ ២ គ្រឿង។ ទាហានជើងទឹកអ៊ីរ៉ង់ ចេញមុខប្រកាសបែបនេះ។
លោកស្រី ក៏បានឆ្លៀតឱកាសជូនពរដល់ដៃគូអាជីវកម្ម និងពលរដ្ឋកម្ពុជាក្នុងឱកាសឈប់សម្រាកខាងមុខយ៉ាងដូច្នេះផងដែរថា ៖«សូមឱ្យកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងធ្វើផែនការអាជីវកម្ម អនុវត្តដោយយកចិត្តទុកដាក់ និងការសម្រេចចិត្តដ៏ត្រឹមត្រូវនៃដៃគូរអាជីវកម្មជាមួយ មជ្ឈមណ្ឌលផ្សារទំនើប ជីប ម៉ុងម៉ល ទទួលបានជោគជ័យជានិច្ចជាមួយយើង ហើយបន្ត រីកលូតលាស់ កាន់តែធំឡើងច្រើនឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ និង សូមឱ្យធ្វើដំណើរដោយសុវត្តិភាព និងសប្បាយរីករាយបំផុត សម្រាប់គ្រប់ក្រុមគ្រួសារ សម្រាប់អ្នកមានគម្រោងទៅលេងស្រុកកំណើត ឬរមណីយដ្ឋានផ្សេងៗ»។ លោកស្រីក៏បានក្រើនរម្លឹកផងដែរឱ្យពលរដ្ឋកម្ពុជាទាំងអស់បន្តថែរក្សាអនាម័យ ឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួនជានិច្ច ដោយមានទឹកអាកុល និង ម៉ាសជាប់ខ្លួនជានិច្ច និង រក្សាគម្លាត ឬជៀសវាងទៅកន្លែងដែលមានការប្រមូលផ្តុំច្រើនកុះករ ដើម្បីបង្ការនូវហានីភ័យនៃការឆ្លងជំងឺផ្សេងៗ៕ អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម	ភ្នំពេញ៖លោកស្រី លី សុខឆេង អគ្គនាយិការរងជាន់ខ្ពស់នៃផ្សារទំនើបជីបម៉ុង ម៉ល បានជូនដំណឹងដល់ពលរដ្ឋនៅរាជធានីភ្នំពេញទាំងអស់ឱ្យបានជ្រាបថា មជ្ឈមណ្ឌលផ្សារ ទំនើប ជីបម៉ុង ណូរ៉ូម៉ល និង ជីបម៉ុង បាក់ទូកសិនធើ នៅតែបើកដំណើរការដូចធម្មតា រួមជាមួយការផ្តល់ជូននូវការបញ្ចុះតម្លៃពិសេសផ្សេងគ្នា ទៅលើទាំងម្ហូបអាហារ និង ភេសជ្ជៈ ដោយចាប់ពី 10% ទៅ 30% ឯណោះ ក្នុងកំឡុងពេលឈប់សម្រាកខាងមុខនេះ។ ម្ហូបអាហារបញ្ចុះតម្លៃនេះរួមមានសាច់ មាន់បំពង ប៊ឺហ្គើពី Loui Siana Chicken, ភោជនីយដ្ឋាន Banna Leaf, ឌីមសាំ, Santa fé, Auntie Annes, ហាងសម្លៀកបំពាក់កីឡា adidas, ហាងវ៉ែនតា Eye Care, ហាងទឹកអប់ PARFUMERIE, រីឯ ជីបម៉ុង បាក់ទូក សិនធើ ដូចជា Noir Café, E&M, Dikasi, BreadTalk, the Alley។
ក្រោយការព្រមព្រៀងគ្នារវាងថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលកាលពីខែមិថុនាកន្លងទៅ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងបានជួបគ្នាពីរដងហើយ ប៉ុន្តែនោះមិនមែនជាការចរចាដើម្បីឈានទៅការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរឡើយ។ ការចរចារវាងមន្ត្រីថ្នាក់ក្រុមការងាររវាងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងក្រុងព្យុងយ៉ាង ស្ដីពីនុយក្លេអ៊ែរមិនទាន់បានចាប់ផ្ដើមទេ ដែលនេះជាសញ្ញាបង្ហាញពីការខ្វែងគំនិតគ្នារវាងប្រទេសទាំងពីរ ទោះជាថ្នាក់លើបានមូលមាត់គ្នារួចហើយក្ដី។ សូមរំឭកថា នៅសិង្ហបុរី លោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក គីម ជុងអ៊ុន បានព្រមព្រៀងគ្នាលើការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរទាំងស្រុង ប៉ុន្តែភាគីទាំងពីរមិនបាននិយាយគ្នាឲ្យច្បាស់ពីនិយមន័យការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរឡើយ ដោយទុកឲ្យការងារនេះឲ្យមន្ត្រីថ្នាក់ក្រុមការងារវិញ។ ជុំវិញសមាសភាពមន្ត្រីក្រុមការងារនេះ ខាងអាមេរិកដឹកនាំដោយលោក Stephen Biegun ប្រេសិតពិសេសរបស់រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ឯកូរ៉េខាងជើងមានលោកស្រី Choe Sun-hui ដែលជាអនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស។ យ៉ាងណាក្ដី អ្នកទាំងពីរមិនដែលជួបគ្នាឡើយ។ លោក Biegun បានអមដំណើរលោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ កាលពីទស្សនកិច្ចចុងក្រោយនៅព្យុងយ៉ាង ប៉ុន្តែពេលនោះលោកស្រី Choe មិនមានវត្តមាននៅព្យុងយ៉ាងឡើយ។ គេឃើញមានមតិផ្ទុយគ្នាច្រើនលើការជាប់គាំងនេះ។ លោក Bruce Klinger អ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់លើកិច្ចការអាស៊ីបូព៌ានៃស្ថាប័ន Heritage Foundation យល់ថា ការណ៍ដែលការចរចាទៅមុខមិនរួចនេះ ក៏ព្រោះតែកូរ៉េខាងជើងផ្ទាល់មិនចង់បានការចរចាតែម្ដង។ លោកពន្យល់ថា ការជជែកថ្នាក់ក្រុមការងារ គឺជាទីតាំងបង្ហាញពីការប្ដេជ្ញាចិត្តជាក់ស្ដែងការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរ មិនមែនគ្រាន់តែនិយាយនោះឡើយ ដូចនេះទើបក្រុងព្យុងយ៉ាងចេះតែមិនចូលតុនោះ។ លោក Bruce Klingner អ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់លើកិច្ចការអាស៊ីបូព៌ានៃស្ថាប័ន Heritage Foundation ជំនួសឲ្យជំនួបក្រុមការងារ កូរ៉េខាងជើងចង់បានជំនួបថ្នាក់កំពូលវិញ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក Klinger រៀបរាប់ថា ការចរចាផ្ទាល់ជាមួយលោក ត្រាំ ងាយស្រួលទទួលបានសម្បទានជាងជំនួបមន្ត្រីថ្នាក់ក្រោម។ អ្នកជំនាញរូបនេះបន្តថា បើការចរចាថ្នាក់ក្រុមការងារមិនមានផងនោះ គម្រោងជំនួបលើកទី២ រវាងលោក ត្រាំ និងលោក គីម ក៏ទំនងជាមិនអាចកើតឡើងបានដែរ។ ប៉ុន្តែលោកសង្ឃឹមថា ក្រុងព្យុងយ៉ាងនឹងយល់ព្រមឲ្យមានជំនួបថ្នាក់ក្រោមនេះ។ ដោយឡែក លោក Gregg Brazinsky អនុប្រធានវិទ្យាស្ថានដើម្បីសិក្សាពីកូរ៉េនៃសាកលវិទ្យាល័យ George Washinton ហាក់មានការយល់ឃើញផ្សេង។ លោក Brazinsky និយាយថា អាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងមានបញ្ហាផ្នែកទំនុកចិត្ត ពោល គឺកូរ៉េខាងជើងមិនទាន់ជឿជាក់លើអាមេរិកនៅឡើយទេ។ នេះក៏ព្រោះតែកូរ៉េខាងជើងមិនមែនមើលត្រឹម២៥ឆ្នាំដែលខ្លួនចាប់ផ្ដើមកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ តែរដ្ឋនេះនៅតែចាំជានិច្ចនូវសកម្មភាពរបស់អាមេរិកក្នុងរយៈពេល៧០ឆ្នាំមកនេះ។ លោក Gregg Brazinsky អនុប្រធានវិទ្យាស្ថានដើម្បីសិក្សាពីកូរ៉េនៃសាកលវិទ្យាល័យ George Washinton សម្រាប់សាស្ត្រាចារ្យដដែល គេក៏មិនអាចទម្លាក់កំហុសទាំងស្រុងលើកូរ៉េខាងជើងជុំវិញការជាប់គាំងនេះឡើយ។ ម្យ៉ាងក្រុងព្យុងយ៉ាងបានធ្វើសកម្មភាពមួយដែរដូចជាការផ្អាកសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ ឬការបាញ់មីស៊ីល និងការបិទទីតាំងសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរជាដើម ឯម្យ៉ាងទៀតនោះ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនហាក់ក៏មិនបានធ្វើអ្វីតបនឹងទង្វើទាំងនេះវិញដែរ ហើយបើគេមិនចាំមិនភ្លេចទេ អាមេរិកមិនដែលចង់ចរចាជាមួយកូរ៉េខាងជើងឡើយក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍មកនេះ។ ការដកខ្លួនរបស់អាមេរិកពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ក៏ជាអាចជាមូលហេតុដែលកូរ៉េខាងជើងស្ទាក់ស្ទើរចរចាជាមួយអាមេរិកដែរ។ នេះបើតាមការយល់ឃើញរបស់លោក Brazinsky ដែលបន្តថា កូរ៉េខាងជើងតាមដានការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងណាមួយពីសំណាក់អាមេរិក ដូចនេះការដកខ្លួនរបស់អាមេរិក ពិតជាប៉ះពាល់ដល់ការគិតរបស់កូរ៉េខាងជើង៕	ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នៅសិង្ហបុរី បានក្លាយជាចំណុចចាប់ផ្ដើមនៃដំណើរការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង។ ប៉ុន្តែនៅបន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំលើកដំបូងនេះ គេមិនឃើញមានដំណើរការអ្វីសោះលើការលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរ ទោះជាក្រុងព្យុងយ៉ាងបានធ្វើសកម្មភាពខ្លះក្ដី។ មន្ត្រីអាមេរិកម្នាក់បានបង្ហើបថា ការចរចារវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង មិនទាន់ទាំងចាប់ផ្ដើមផង។ ហេតុអ្វីបានមានការជាប់គាំងបែបនេះ?
មន្ត្រីសេតវិមានម្នាក់បានប្រាប់ក្រុមអ្នកសារពត៌មាននៅមុនដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក Pence កាលពីថ្ងៃចន្ទថា សហរដ្ឋអាមេរិកមិនចង់ឲ្យរបបដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លួចយកសារដើម្បីធ្វើការឃោសនារបស់ពួកគេនោះទេ។ នៅក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកអនុប្រធានាធិបតីនៅក្នុងទីក្រុងតូក្យូ និងទីក្រុងសេអ៊ូលនៅសប្តាហ៍នេះ លោក Pence នឹងពង្រីកនូវអ្វីដែលរដ្ឋបាលសហរដ្ឋអាមេរិក ហៅថាជាយុទ្ធនាការដាក់សម្ពាធអតិបរិមាប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលក្រុងព្យុងយ៉ាង ដើម្បីធ្វើឲ្យពួកគេបោះបង់ចោលកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងកាំជ្រួញផ្លោងឆ្លងទ្វីបរបស់ខ្លួន។ ទស្សនកិច្ចនេះធ្វើឡើងនៅស្របពេលមានការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសកូរ៉េទាំងពីរ និងមានសេចក្តីរាយការណ៍ពីការមិនព្រមព្រៀងគ្នារវាងរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីតោន និងរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងសេអ៊ូល អំពីវិធាការណ៍ទប់ទល់និងកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ មន្ត្រីសហរដ្ឋអាមេរិកបានថ្លែងថា «យើងបានឃើញពីការវាយលុកយ៉ាងគឃ្លើនរបស់កូរ៉េខាងជើងកាលពីពេលកន្លងមក ហើយពួកគេមិនបានធ្វើអ្វីដើម្បីបញ្ជាក់ពីការបោះបង់ចោលកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ពួកគេនោះទេ»។ បន្ទាប់ពីលោក Pence ស្តាប់បទបង្ហាញអំពីប្រព័ន្ធការពារកាំជ្រួញម៉ីស៊ីលផ្លោងឆ្លងទ្វីបនៅឯមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសនៅក្នុងរដ្ឋអាឡាស្កា នៅអំឡុងការឈប់សំចតរបស់លោករួចមក លោកនឹងបន្តដំណើររបស់លោកទៅកាន់ប្រទេសជប៉ុន។ លោក Pence នឹងចាប់ផ្តើមដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក នៅក្នុងទីក្រុងតូក្យូនៅថ្ងៃពុធ លោកនឹងជួបប្រជុំជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារប្រទេសជប៉ុន និងបន្ទាប់មកជួបជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោក Shinzo Abe នៅក្នុងកម្មវិធីស្វាគមន៍អាហារពេលល្ងាចសម្រាប់លោកអនុប្រធានាធិបតី Pence។ ភាគីទាំងពីរនឹងធ្វើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ទៅកាន់អ្នកសារពត៌មាននៅពេលនោះផងដែរ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	អនុប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក Mike Pence ចាប់ផ្តើមដំណើរទស្សនកិច្ចទៅតំបន់អាស៊ីឦសាន ដើម្បីពង្រីកកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់លោក។ នៅក្នុងឆ្នាំនេះលោកមានគម្រោងទៅទស្សនកិច្ចឲ្យបាន១០ប្រទេស និងដើម្បីទប់ទល់ជាមួយនឹងភាពគឃ្លើនរបស់កូរ៉េខាងជើងនៅឯការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិករដូវរងាដែលធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។
ស្របពេលប្រទេសកម្ពុជា ក៏ដូចជាប្រទេសជាច្រើនលើពិភពលោក កំពុងប្រឈមនឹងការរាតត្បាត នៃជំងឺរលាកសួតបង្កឡើងដោយកូរ៉ូណាវីរុសប្រភេទថ្មី កម្ពុជាបានសម្រេចផ្អាកការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍រត់ប្រណាំងម៉ារ៉ាតុនចក្រភពខ្មែរនៅឆ្នាំនេះ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ នឹងចាប់ផ្តើមដំណើរការឡើងវិញនៅឆ្នាំក្រោយ ពោលគឺក្រោយស្ថានភាពនៃការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩មានភាពធូរស្រាល។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា(NOCC)។ នេះជាព្រឹត្តិការណ៍រត់ប្រណាំងអន្តរជាតិទី២ បន្ទាប់ពីកម្ពុជា បានសម្រេចផ្អាកការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍រត់ប្រណាំងពាក់កណ្តាលម៉ារ៉ាតុនភ្នំពេញ ដែលគ្រោងធ្វើឡើងនៅខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០។ តាមលោក វ៉ាត់ ចំរើន ការផ្អាកនេះ ធ្វើឡើងក្រោយមានការសំណូមពរពីអត្តពលិកជាតិ និងអន្តរជាតិ។ លោកបន្តថា អ្នកដែលបានចុះឈ្មោះ និងបង់ថ្លៃចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍នេះរួចហើយ គណៈកម្មការនឹងរក្សាទុក រហូតដល់ព្រឹត្តិការណ៍នេះរៀបចំឡើងវិញ។ ក្នុងន័យនេះ គឺអ្នកដែលចុះឈ្មោះ និងបង់ថវិការួចហើយនៅឆ្នាំនេះ ពុំចាំបាច់ចុះឈ្មោះ ឬបង់ប្រាក់ម្តងទៀតនោះទេ។ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍រូបនេះ បន្តទៀតថា សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍រត់ប្រណាំងពាក់កណ្តាលម៉ារ៉ាតុនអន្តរជាតិនៅខេត្តសៀមរាប ដែលអាចទាក់ទាញអត្តពលិកជាតិ និងអន្តរជាតិរាប់ម៉ឺននាក់ឲ្យចូលរួម នាអំឡុងខែធ្នូ កំពុងស្ថិតក្នុងការពិចារណា ថាតើគួររៀបចំនៅឆ្នាំនេះ ឬត្រូវលើកពេល ដូចព្រឹត្តិការណ៍ទាំងពីរខាងលើ។ តែយ៉ាងណា លោក វ៉ាត់ ចំរើន អះអាងថា ការផ្អាក ឬមិនផ្អាក វាអាស្រ័យលើស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៅពេលនោះ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០ កម្ពុជាបានអ្នកផ្ទុកជំងឺកូវីដ-១៩ ចំនួន១២២នាក់ ហើយបានព្យាបាលជាសះស្បើយចំនួន១១០នាក់។ ដូច្នេះកម្ពុជានៅមានអ្នកជំងឺតែ១២នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលកំពុងសម្រាកព្យាបាល។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ កម្ពុជាពុំបានរកឃើញអ្នកផ្ទុកជំងឺកូវីដ-១៩ ថ្មីនោះឡើយ៕	ព្រឹត្តិការណ៍រត់ម៉ារ៉ាតុនអន្តរជាតិចក្រភពខ្មែរ ដែលគ្រោងធ្វើនៅខែសីហា ឆ្នាំ២០២០ នាខេត្តសៀមរាប នឹងត្រូវលើកពេលទៅរៀបចំនៅឆ្នាំក្រោយ ដោយសារការបារម្ភពីការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩។
តួលេខខាងលើនេះ គឺយោងតាមរបាយការណ៍អំពីផលប៉ះពាល់នៃថ្នាំជក់លើផ្នែកសុខភាព និងសេដ្ឋកិច្ចនៅកម្ពុជា ដែលនឹងត្រូវសម្ពោធនៅព្រឹកថ្ងៃទី៤ខែកក្កដាឆ្នាំ២០១៩ នៅសណ្ឋាគារ Sunway ភ្នំពេញ។ គួរបញ្ជាក់ថា ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយក្រុមការងារអន្តរជាតិដែលដឹកនាំដោយកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សហប្រជាជាតិ (UNDP) អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) និង RTI International ៕	ការសិក្សាថ្មីមួយបង្ហាញថា ជំងឺទាក់ទងនឹងថ្នាំជក់ បានធ្វើឲ្យខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាប្រមាណ ៦៥៧លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ ការខាតបង់ទាំងនេះ បូករួមនូវការចំណាយលើការថែទាំងសុខភាព បាត់បង់ផលិតភាពដោយសារការស្លាប់មុនអាយុ ពិការភាព និងការសម្រាកក្នុងពេលធ្វើការដើម្បីជក់បារី។
ព្រៃធម្មជាតិនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានផ្លែឈើច្រើនប្រភេទ មានខ្លះជាផ្លែឈើដែលបរិភោគតាមធម្មតា មានខ្លះអាចយកធ្វើជាថ្នាំ និងជាឱសថបុរាណផងដែរ។ ផ្លែឈើព្រៃទាំងនេះ មានដុះតាមតំបន់ និងមានផ្លែខ្លះតាមរដូវប៉ុណ្ណោះ ហើយវាអាចហុចផលតិច ឬច្រើនអាស្រ័យតាមអាកាសធាតុ និងភូមិសាស្ត្រដែលវាដុះ។ ជាក់ស្ដែង នៅដើមរដូវប្រាំង ចាប់ពីចុងខែវិច្ឆិកា រហូតដល់ចុងខែមេសា ជារដូវប្រមូលផលផ្លែឈើព្រៃ ដូចជាកន្ទួតព្រៃ និងសម៉។ ជាមួយគ្នានេះ ពលរដ្ឋមួយចំនួនដែលស្បើយពីការងារស្រែចម្ការបាននាំគ្នាចូលព្រៃ ដើម្បីអាស្រ័យផលពីផ្លែឈើទាំងនោះបណ្ដើរៗ និងមានអ្នកខ្លះកំពុងប្រញាប់បង្ហើយរបរក្នុងស្រុក នឹងអាចចូលព្រៃដូចគេដូចឯង។ ផ្លែកន្ទួតព្រៃ លោក ណុល ម៉ៅ រស់នៅភូមិខ្សាច់លប់ ឃុំត្រពាំងសាប ស្រុកបាទី ខេត្តតាកែវ ជាអ្នករករបរបេះកន្ទួតព្រៃជាង៤ឆ្នាំមកហើយ។ លោក តែងតែចូលស្វែងរកកន្ទួតព្រៃ និងផ្លែសម៉នៅក្នុងព្រៃជិតផ្ទះ និងព្រៃក្នុងសួនសត្វភ្នំតាម៉ៅ ចាប់ពីខែវិច្ឆិកា រហូតដល់ខែមេសាជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ សម្រាប់ឆ្នាំនេះ បុរសវ័យកណ្ដាលខាងលើ សង្កេតឃើញថា ផ្លែកន្ទួតព្រៃនៅតាមព្រៃនៅតែរក្សាទិន្នផលប្រហែលឆ្នាំមុន ចំណែកឯ តម្លៃវិញក៏មិនខុសគ្នាដែរ។ «កន្ទួតព្រៃឆ្នាំនេះ ផ្លែតាមធម្មតា តម្លៃវិញខ្ញុំលក់បានចន្លោះ៤ទៅ៥ពាន់រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម និយាយទៅដូចឆ្នាំមុនដែរ។ នៅខែធ្នូនេះ កន្ទួតព្រៃមិនទាន់រីកអស់ទំហំទេ រហូតដល់ចុងខែមេសាទើបផ្លែនេះរីកអស់ទំហំ ហើយទុំជ្រុះតែម្ដង»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ណុល ម៉ៅ ដោយបន្ថែមថា ចំពោះកន្ទួតព្រៃផ្លែរបស់វាអាចមានផ្លែធំឬតូច អាស្រ័យតាមទីតាំង និងតំបន់ មានព្រៃច្រើនឬតិច។ បើតាមលោក ណុល ម៉ៅ កន្ទួតព្រៃក្នុងសួនសត្វភ្នំតាម៉ៅផ្លែតូចៗ មិនសូវធំទេ ប៉ុន្ដែនៅក្នុងព្រៃធំដូចជានៅភ្នំឱរ៉ាល់មានផ្លែធំៗ និងមានសម្បុរថ្លា។ ចំពោះផ្លែសម៉វិញ មានតម្លៃដូចទៅនឹងផ្លែកន្ទួតដែរ ប៉ុន្ដែផ្លែព្រៃប្រភេទនេះ មិនសូវសម្បូរទេរាល់ឆ្នាំ។ លោក សុខ ពេជ្រ រស់នៅក្នុងភូមិកប៉ាស់ ខេត្តពោធិ៍សាត់ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ថា នៅខេត្តរបស់លោកខែនេះ មានអ្នកភូមិមួយចំនួនចាប់ផ្ដើមចូលព្រៃប្រមូលផលពីកន្ទួតព្រៃបណ្ដើរហើយ ចំណែកឯ តម្លៃក្នុងមួយគីឡូក្រាម អាចលក់បានចន្លោះពី២៥០០រៀលទៅ ៣០០០រៀល។ លោក បញ្ជាក់ថា ក្នុងព្រៃនៅក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំឱរ៉ាល់ ភូមិសាស្រ្តខេត្តពោធិ៍សាត់ កន្ទួតព្រៃសម្បូរផ្លែ និងមានច្រើននៅតាមព្រៃធម្មជាតិ។ ផ្លែសម៉ លោក សុខ ពេជ្រ រៀបរាប់បែបនេះ៖ «នេះដល់ខែកន្ទួតព្រៃ ចូលតែព្រៃយកទៅណាមិនអស់ តែខាងខ្ញុំផ្លែសម៉ដូចជាមិនសម្បូរទេ ចូលល្បាតព្រៃមិនសូវឃើញផង។ កន្ទួតព្រៃនៅទីនេះគេលក់បាន១គីឡូក្រាម២៥០០រៀលទេ នេះជាតម្លៃដែលលក់ទូទៅ។ តែវាអាចឡើងចុះតាមខែដែរ»។ ទាក់ទងនឹងការប្រមូលផ្លែកន្ទួតព្រៃនេះ កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន មានពលរដ្ឋមួយចំនួនប្រមូលកន្ទួតព្រៃដោយវិធីសាស្រ្តកាប់រម្លំដើម ដូច្នេះក៏អស់ដើមកន្ទួតច្រើនគួរសមដែរ។ លោក សុខ ពេជ្រ បានឱ្យដឹងថា រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ពលរដ្ឋបានយល់ និងចាប់ផ្ដើមស្វែងយល់ពីការប្រមូលដោយបេះវិញ ទើបតំបន់ខាងលើអាចរក្សាវត្តមានដើមកន្ទួតមកវិញ។ ក្រឡេកមកសហគមន៍ការពារសត្វព្រៃប្រាំបីមុម ក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺវិញ ក៏មិនខុសគ្នាពីតំបន់ផ្សេងៗដែលប្រជាជនក្នុងភូមិមួយចំនួនចាប់ផ្ដើមមមាញឹកចូលព្រៃ រកកន្ទួតព្រៃយកទៅលក់នៅលើទីផ្សារ។ លោក ចាន់ ឡា ប្រជាការពារក្នុងសហគមន៍ការពារសត្វព្រៃប្រាំបីមុម បាននិយាយថា ក្នុងព្រៃការពារមួយនេះ មានធនធានធម្មជាតិដែលអាចឱ្យពលរដ្ឋអាស្រ័យផលតាមរដូវ ក្នុងនោះមានផ្សិត និងផ្លែឈើព្រៃផ្សេងៗទៀត។ នៅក្នុងព្រៃប្រាំបីមុម មានផ្លែកន្ទួតព្រៃច្រើនជាងផ្លែសម៉។ ជាទូទៅផ្លែទាំងពីរប្រភេទនេះ មានផ្កា ផ្លែ និងប្រមូលផលក្នុងខែជាមួយគ្នា គ្រាន់តែផ្លែសម៉ខ្សត់ផ្លែជាងកន្ទួតព្រៃ។ បើតាមប្រជាសហគមន៍រូបនេះ ក្នុងមួយឆ្នាំៗពលរដ្ឋជាច្រើននាំគ្នាធ្វើដំណើរដោយម៉ូតូ ឬគោយន្តចូលព្រៃប្រមូលនូវអនុផលទាំងនោះ អ្នកខ្លះបេះបានរាប់រយគីឡូ និងអ្នកខ្លះឈានដល់តោនក៏មាន។ លោក ណុល ម៉ៅ កំពុងបេះផ្លែកន្ទួតព្រៃ «ខែប្រមូលផលកន្ទួតព្រៃ ពលរដ្ឋនាំគ្នាមករកដូចខែដកផ្សិតដែរ។ នៅក្នុងព្រៃអ៊ូអរ ដូចផ្សារត្រី តាំងពីព្រឹកព្រលឹមរហូតទល់ព្រលប់ មានទាំងក្មេងចាស់ប្រុសស្រី មកជាក្រុមៗតែម្ដង។ សម្រាប់អ្នកកូមិការប្រមូលអនុផលព្រៃតាមរដូវ ពិតជាអាចសម្រួលជីវភាពរបស់ពលរដ្ឋបានមួយកម្រិត ហើយវាក៏ជាឱកាសរកចំណូលបន្ថែមពីការងារស្រែចម្ការផងដែរ»។ នេះជាការពន្យល់របស់ប្រជាសហគមន៍ខាងលើ៕	តាមតំបន់ព្រៃភ្នំ ឬតាមសហគមន៍ការពារធម្មជាតិទូទាំងប្រទេសចាប់ពីខែធ្នូ ដល់ខែមេសា ជារដូវដែលពលរដ្ឋអាចប្រមូលផលពីផ្លែកន្ទួតព្រៃ និងផ្លែសម៉ពីក្នុងព្រៃធម្មជាតិ និងតំបន់ឆ្ងាយៗ។ កន្ទួតព្រៃអាចលក់បានចន្លោះ ២៥០០រៀល ទៅ៥០០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ ចំណែកឯ សម៉ មានតម្លៃប្រហាក់ប្រហែលកន្ទួតព្រៃដែរ។
ទោះបីជាក្រុមហ៊ុនអេបផល (Apple) មិនបានបង្ហាញច្បាស់លាស់នៅក្នុងឯកសារផ្លូវការខ្លួនក៏ដោយ ឯកសារថតចម្លងដោយ Siri មួយភាគតូចត្រូវបានបញ្ជូនទៅឲ្យបុគ្គលិកកុងត្រាដែលធ្វើការឲ្យក្រុមហ៊ុននៅជុំវិញពិភពលោក។ ពួកគេត្រូវបានប្រគល់ភារកិច្ចឲ្យកំណត់ចម្លើយលើកត្តាជាច្រើនរួមមាន ថាតើសកម្មភាពនៃការប្រើប្រាស់ Siri ដែលកើតឡើងដោយចៃដន្យ ឬមានការគ្រោងទុក តើសំណួរគឺជាអ្វីដែល Siri អាចត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងជួយបាន និងការឆ្លើយតបរបស់វាមានភាពសមរម្យដែលអាចទទួលយកបាន។ Apple បាននិយាយអំពីទិន្នន័យដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីជួយពី Siri និងសរសេរតាមអាន ហើយក៏វាអាចយល់ពីអ្នក ឬស្គាល់អ្វីដែលអ្នកនិយាយ ។ ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុនមិនបានបញ្ជាក់ច្បាស់ថា ការងារនោះត្រូវបានអនុវត្តដោយមនុស្សដែលស្តាប់ការថតក្លែងក្លាយនោះទេ។ Apple បានប្រាប់ Guardian ថា មួយផ្នែកតូចនៃសំណើររបស់ Siri ត្រូវបានវិភាគដើម្បីធ្វើអោយ Siri ប្រសើរជាងមុន។ ការស្នើសុំរបស់អ្នកប្រើមិនត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងលេខសម្គាល់ Apple របស់អ្នកប្រើប្រាស់ទេ។ ចម្លើយរបស់ Siri ត្រូវបានវិភាគនៅក្នុងទីតាំងដែលមានសុវត្ថិភាពហើយអ្នកត្រួតពិនិត្យទាំងអស់គឺមានកាតព្វកិច្ចគោរពតាមតម្រូវការរក្សាការសម្ងាត់របស់ក្រុមហ៊ុន Apple ។ ជាធម្មតាមានតែ២ ៣វិនាទីទេដែលអ្នកសរសេរព័ត៌មានអាចធ្វើការឲ្យក្រុមហ៊ុនដែលសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះដោយសារតែការភ័យខ្លាចលើការងាររបស់ពួកគេបានសម្តែងការព្រួយបារម្ភអំពីកង្វះខាតនៃការបង្ហាញនេះជាពិសេសដោយសារភាពញឹកញាប់ដែលសកម្មភាពប្រមូលយកព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនងាយរងគ្រោះបំផុត។ កម្មវិធី Siri អាចត្រូវបានធ្វើឲ្យសកម្ម ឬដំណើរការបាននៅពេលវាស្តាប់ឮឃ្លា «hey Siri» ជាឃ្លាសម្រាប់ដាស់តឿនរបស់វា។ ចំណែកឯនៅក្នុងឯកសារសិទ្ធិឯកជនរបស់ខ្លួន Apple បានប្រាប់ពីទិន្នន័យរបស់ Siriថា៖ «មិនមានទំនាក់ទំនងជាមួយទិន្នន័យផ្សេងទៀតដែលAppleអាចនឹងមានពីការប្រើប្រាស់សេវាកម្មរបស់ Apple ផ្សេងទៀតនោះទេ» ។ បន្ថែមពីនេះទៀតក៏មិនមានឈ្មោះ ឬអត្តសញ្ញាណជាក់លាក់ដែលភ្ជាប់ជាមួយកំណត់ត្រាទេ ហើយក៏គ្មានការកត់ត្រាបុគ្គលណាម្នាក់អាចភ្ជាប់ទៅនឹងការថតចម្លងផ្សេងទៀតបានយ៉ាងងាយស្រួលនោះទេ។ ការធ្វើសកម្មភាពដែលនាំឲ្យមានការទទួលទិន្នន័យដែលងាយរងគ្រោះបំផុតត្រូវបានផ្ញើទៅApple។ ទោះបីជាSiri ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលនៅក្នុងឧបករណ៍អេបផលភាគច្រើនក៏ដោយ អ្នកចុះកិច្ចសន្យាបានគូសបញ្ជាក់ ដោយឡែក Apple Watch និង HomePod ដែលជាប្រភពនៃការថតច្រឡំញឹកញាប់បំផុត។ ពួកគេបាននិយាយថា៖«ភាពទៀងទាត់នៃការបង្កដោយចៃដន្យនៅលើនាឡិកាគឺខ្ពស់ណាស់» ។ នាឡិកាអាចថតសម្លេងខ្លីៗខ្លះដែលមានរយៈពេល ៣០ វិនាទី មិនយូរទេប៉ុន្តែអ្នកអាចប្រមូលគំនិតល្អៗ ពីអ្វីដែលកំពុងកើតឡើង។ ពេលខ្លះអ្នកប្រាកដជាអាចស្តាប់វេជ្ជបណ្ឌិតនិងអ្នកជំងឺនិយាយអំពីប្រវត្តិវេជ្ជសាស្ត្ររបស់អ្នកជំងឺ។ ឬអ្នកឮនរណាម្នាក់ប្រហែលជាមានសំឡេងរំខានពីម៉ាស៊ីនឡាន អ្នកមិនអាចនិយាយបានច្បាស់ទេ ប៉ុន្តែបើមានអ្វីពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀន អ្នកប្រាកដជាអាចស្តាប់វាបានច្បាស់។ ហើយអ្នកឮ ដូចជាមនុស្សចូលរួមក្នុងសកម្មភាពផ្លូវភេទដែលត្រូវបានថតដោយចៃដន្យនៅលើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ ឬនាឡិកា។ មិនមែនមានតែអេបផលទេដែលជួលបុគ្គលិកជំនួយការថតសម្លេងដោយស្វ័យប្រវត្តិនោះ។ កាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩ ក្រុមហ៊ុន Amazon ត្រូវបានគេបង្ហើបឲ្យជួលបុគ្គលិកស្តាប់ការថតសម្លេងពីឧបករណ៍មួយឈ្មោះថា Alexa ហើយនៅដើមខែកក្កដា នៅឆ្នាំដដែល បុគ្គលិករបស់Googleត្រូវបានគេរកឃើញថាកំពុងធ្វើដូចគ្នាជាមួយ Google Assistant។ ទោះយ៉ាងណា Apple ខុសគ្នាពីក្រុមហ៊ុនទាំងនោះតាមវិធីខ្លះ។ បើក្រឡេកមើលក្រុមហ៊ុន Amazon និង Google អនុញ្ញាតឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់ជ្រើសយកចេញពីការប្រើប្រាស់មួយចំនួននៃការថតរបស់ពួកគេApple មិនមានជម្រើសស្រដៀងគ្នាខ្លីទេក្នុងការបិទដំណើរការ Siri ទាំងស្រុង។ យោងតាមការស្រាវជ្រាវរបស់ Counterpoint បានអោយដឹងថាក្រុមហ៊ុន Apple មានចំណែកទីផ្សារលក់នាឡិកាឆ្លាតវៃ Smartwatch ៣៥% ច្រើនជាងដៃគូប្រកួតប្រជែងជិតបំផុតរបស់ខ្លួនគឺក្រុមហ៊ុន Samsung ចំនួន ៣ ដងនិងច្រើនជាងដៃគូប្រកួតប្រជែងធំៗចំនួន៦ទៀតដែលរួមបញ្ចូលគ្នា។ ក្រុមហ៊ុននេះផ្តល់តម្លៃកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ខ្លួនចំពោះភាពឯកជនរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ខ្ពស់ជាប្រចាំធ្វើឲ្យវាក្លាយជាគុណសម្បត្តិប្រកួតប្រជែងប្រឆាំងនឹង Google និង Amazon ។ កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ វាបានទិញផ្ទាំងប៉ាណូមួយនៅឯពិព័រណ៍ផលិតផលអេឡិចត្រូនិកនៅឡាសវេហ្គាសដោយប្រកាសថា» តើមានអ្វីកើតឡើងនៅលើទូរស័ព្ទ iPhone របស់អ្នក សូមតាមដានទូរស័ព្ទរបស់អ្នក»៕	បុគ្គលិកកិច្ចសន្យា Apple បាននិយាយថា អ្នកចុះកិច្ចសន្យា ឬអ្នកធ្វើការនៅក្រុមហ៊ុន Apple តែងទទួលបានព័ត៌មានវេជ្ជសាស្ត្រ ការសម្ងាត់គ្រឿងញៀន និងការកត់ត្រារបស់គូស្វាមីភរិយាដែលរួមភេទ ជាផ្នែកមួយនៃការងាររបស់ពួកគេដែលផ្តល់នូវការត្រួតពិនិត្យដែលមានគុណភាពឬ «កំណត់» ដោយជំនួយការសំលេង «Siri» របស់ក្រុមហ៊ុនApple។
អភិបាលក្រុងសែនមនោរម្យ ចេញសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាន មួយស្ដីពីការហាមឃាត់លើការលែងសត្វពាហនៈ នៅតាមទីសាធារណៈ។ ការហាមឃាត់នេះ ដោយសាររដ្ឋបាលក្រុងសង្កេតឃើញ ពលរដ្ឋដែលចិញ្ចឹមសត្វពាហនៈ គោ ក្របី សេះ ជ្រូក ពពែ បានលែងសត្វទាំងនោះចោល ឱ្យដើរពាសពេញទីតាំងសាធារណៈ លើដងផ្លូវ។ លើសពីនេះ សត្វទាំងនោះ បានបំផ្លិចបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ និង ស៊ីដំណាំរបស់ប្រជាពលរដ្ឋផ្សេងទៀត។ សកម្មភាពទាំងនេះ អភិបាលក្រុងចាត់ទុកថា បានបង្កផលប៉ះពាល់ដល់របៀបរៀបរយ អនាម័យ បរិស្ថាន និងសោភ័ណភាពក្នុងក្រុង។ ដូច្នេះ ដើម្បីរួមចំណែកក្នុងការបង្ការគ្រោះថ្នាក់ចរាចរលើផ្លូវសាធារណៈ ដោយសារសត្វពាហនៈ និង ចូលរួមថែរក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់ ជាពិសេសលើកកម្ពស់អនាម័យ បរិស្ថាន សោភ័ណភាពតាមដងផ្លូវ រដ្ឋបាលក្រុងសែនមនោរម្យ អំពាវនាវឱ្យម្ចាស់សត្វទាំងនោះ ត្រូវចិញ្ចឹមក្នុងទ្រុង ឬក្រោលឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ហើយហាមលែងឱ្យដើរហេតរហូត។ ករណីខាងលើនេះ អភិបាលក្រុងបានទុករយៈពេល១០ថ្ងៃ ដោយគិតចាប់ពី ថ្ងៃទី២៨កក្កដានេះ ដល់ថ្ងៃទី៦សីហា ឱ្យពលរដ្ឋដែលចិញ្ចឹមសត្វពាហនៈ ក្នុងទីប្រជុំជន អនុវត្តតាមតាមការអំពាវនាវ។ លិខិតដដែល ចេញថ្ងៃទី២៨កក្កដា របស់រដ្ឋបាលក្រុងសែនមនោរម្យ បានព្រមានបែបនេះ៖ «ចាប់ពីថ្ងៃទី៧សីហា រដ្ឋបាលក្រុង នឹងមានវិធានការចុះចាប់ និងប្រមូលសត្វពាហនៈ គោ ក្របី សេះ ជ្រូក ពពែ .ល.. របស់លោក លោកស្រី ដែលព្រលែងចោលដើររហេតរហូត»។ ទន្ទឹមនឹងនេះ បើអាជ្ញាធររដ្ឋបាលក្រុងឃើញមានការលែងចិញ្ចឹមតាមសាធារណៈ នឹងកោះហៅម្ចាស់ឱ្យធ្វើកិច្ចសន្យា ហើយផាកពិន័យផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក ហៀក សុផាន អភិបាលក្រុងសែនមនោរម្យ ខេត្តមណ្ឌលគិរី ហាមមិនឱ្យលែងពាហនៈ នៅទីប្រជុំជនឡើយ។ ករណីបន្តលែងសត្វចិញ្ចឹមនេះ អាជ្ញាធរនឹងចាត់វិធានការចាប់សត្វនោះទុក ហើយនឹងកោះហៅម្ចាស់ណែនាំ ឬឈានដល់ការផាកពិន័យជាដើម។
សូមលោក អ្នកនាងអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូដូចតទៅ៖ សូមបញ្ជាក់ថា ពិព័រណ៍រដ្ឋាភិបាលឌីជីថល និងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលកម្ពុជា-អន្តរជាតិ ត្រូវបានរៀបចំឡើងរយៈពេល៣ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី១១-១៣ ខែមីនា នៅមជ្ឍមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ។ ផលិតផលបច្ចេកវិទ្យា ជាប្រមាណជា១០០ស្តង់ បានដាក់បង្ហាញដោយក្រុមហ៊ុនឌីជីថល និងសេវាកម្មនានាពីក្រសួង និងស្ថាបនជាច្រើនទៀត៕	ភ្នំពេញ៖ សាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង ក៏បាននាំយកផលិតផលថ្មីៗ នោះគឺ Virtual Reality ឬហៅថា VR ដែលជាឧបករណ៍សិប្បនិម្មិតដែលបង្កើតឡើងដោយបច្ចេកវិទ្យាកុំព្យូទ័រ។ VR នេះមានសមត្ថភាពឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់បានឃើញពីពិភពសិប្បនិម្មិតមួយ ដែលអាចឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់មើលឃើញពីទិដ្ឋភាពបែប 3D។ ទន្ទឹមនឹងនេះ យុវជន ផៃ សុមេធ ជានិស្សិតសិក្សាជំនាញវិទ្យាសាស្រ្តកុំព្យូទ័រ មកពីបណ្ឌិតសភាបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលកម្ពុជា ក៏បានសាកល្បងប្រើប្រាស់ VR ផងដែរ។ ជាលើកទី១សម្រាប់ សុមេធ ដែលទទួលបានបទពិសោធថ្មីនេះ។ យុវជនវ័យ ១៨ឆ្នាំរូបនេះ លើកឡើងថា៖«ធ្លាប់តែឃើញគេប្រើប្រាស់ ប៉ុន្តែពេលនេះ ខ្ញុំក៏បានសាកល្បងដែរ។ វាពិតជាទំនើប ដោយយើងអាចមើលឃើញពីពិភពពិតមួយទៀត»។
អ្នកស្រី Elizabeth Partoti អាយុជាង៧០ឆ្នាំ មានជំងឺត្រាក់កូម។ អ្នកស្រីជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមមនុស្សរាប់ពាន់នាក់មានជំងឺនេះ ក្នុងប្រទេសកេនយ៉ា ដែលធ្វើឲ្យព្រិលភ្នែក ឬមើលមិនឃើញ។ ក្រោយពីការវះកាត់ អ្នកស្រីបានមើលឃើញច្បាស់។ អ្នកស្រីនិយាយថា «ភ្នែករបស់ខ្ញុំបានរំខានខ្ញុំ ពីព្រោះខ្ញុំចាស់។ រោមភ្នែកតែងតែចូលភ្នែកខ្ញុំបណ្តាលឱ្យខ្ញុំឈឺចាប់ខ្លាំងណាស់»។ ត្រាក់កូមជាជំងឺឆ្លង បង្កឡើងដោយបាក់តេរីដែលវាយប្រហារលើផ្ទៃខាងក្នុងនៃត្របកភ្នែក។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Peter Ekwum ដែលវះកាត់ភ្នែកមានជំងឺនេះនៅស្រុក Kajiado មានប្រសាសន៍ថា ការងងឹតភ្នែកដោយសារជំងឺត្រាក់កូម អាចទប់ស្កាត់បាន បើព្យាបាលឱ្យបានទាន់ពេលវេលា។ ប្រជាជនប្រមាណ៧លាននាក់រស់នៅក្នុងសង្កាត់ចំនួន១២ នៅកណ្តាលប្រទេសកេនយ៉ាជា កន្លែងដែលជំងឺត្រាក់កូមរាលដាលខ្លាំងដោយសារអាកាសធាតុស្ងួត ហើយពួកគេរស់នៅបែបពនេចរ និងរស់នៅស្និទ្ធនឹងសត្វនៅទីនោះ។ មនុស្សប្រមាណ៥៣.០០០នាក់ បច្ចុប្បន្នកំពុងឆ្លងជំងឺនេះ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	អាជ្ញាធរប្រទេសកេនយ៉ា កំពុងធ្វើការលុបបំបាត់ត្រាក់កូមដែលជាជំងឺឆ្លងនាំឲ្យពិការភ្នែកនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក។ ប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ៧លាននាក់នៅប្រទេសកេនយ៉ាប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃជំងឺនេះ។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.